4
-
t'fm- r
s-^%3

X- szy.
- ZfTV
iSURÖ-f s>

. ls+*-

S
mstigm

THEATRUM CHEM1CUM,
PRAECIPUOS
SELECTORUM AUCTORUM TRACTATUS DE CHE-
MI/E ET LAPIDIS PHILOSOPHICI
Antiquitate, veritate, jure, prostantia, & operationibus , continens:
In gratiam Vera QhemU , G? medicina Chemie a studiosorum (ut qui uberrimam inde optimorum re- mediorum mejfemfacere poterunt) congestum, & tn Sex partes seu volumina digestum ;
SINGULIS VOLUMINIBUS,
SUO AUCTORUM ET LIBRORUM
Catalogo primis pagellis: rerum verb & verborum Indice postremis annexo.
VOLUMEN PRIMUM.
j SCIENTIAl 1IMMVT A j UILI s.
sAKGENTOKATl,
S| iiMptibus heredum eberh. zetzneri
c;lf. DC\ LIX.

§ X
S
:&'?■ '<W
>i <J -F
*# J ^
?) . ^'*V
■■tf'M
•vt^n.
^V*T' . n , - •...
e £ , ,1 r %.
wm'
4"
■pz:ifr;.>
pft&i-vxVi

ILLUSTRISSIMO PRRINCIPI AC DOMINO ,
DOMINO FRIDERICO
DUCI WIRTEMBERGENSI
ET TECCENSI, COMITI MONTIS BELGARUM, DOMINO
in Saxenheim, &c.
‘DOMINO SVO
CLEMENT1SSI MO>
S. O.
A plerifque in facultatibus bo * nisque anthutper an»osjam aU~ quotah artificibus adhibitafuit diligentia , lllußrißime Princeps, Domine Clementissime : ut fin* guliTracimtus & libri de singulis materiis aditer fis elaborati auttoribus difiwßü in lucem temporibus feorfimediti,unum in corpus & volumen coaffi > singularum artium & facultatum Ci *lt oribus exhiberentur. £iu& sane res in eum P ot iftmum suscepta finem este videturut qua. ftnpta infingulü scientiis dissipata latapp dtfper- jacerent; necfine molestia & sumptu paßtm c ° n qutfita legerentur : ea % in unum volumen ad hunc modum redatta , omnem totius artis , vel {*** pracipuum apparatum , veluti pulcerrmo
A 2 quodam
f&WWi

EPISTOLA
quodam in theatro cum voluptate intuendum speciandumque ftudioßs proponerent: unde hi, t an quam ex horto quodam bene culto & artifi- ctose dtjpefito, omnis generis herbas salutares , flosculos item fruCtusque varios ad suam singuli nonsolum utilitatem,sedetiam oblectationem possent decerpere^. Hunc ipsurnfinem atque usum in prasenti quoque materia rerum Chemie arum mihi proponendum esse censui. Et quoniam permulti prastantes summisque ingeniis praditi, & singulari sapientia orneai homines , tam noflro hoc tempore, quam seculis superioribus de hac arte multa praelate ac divinitus quasi dtverfis in locis scripserunt : ego illorum opera , quotquot indagari quidem 'potuerunt magno sumptu & labo r re, undique conquisita , unum in corpus , & quafi Theatrum quoddam digeri , difpo- nique curavi: Spe optima duClus,fore ut hac mea opera ftudioßs philosophia Chemie a non injucundum ingratumve prastarem osse tum : qui hac occasione diversis auctoribus inter se col- latis, alia exaltis colligere facilius , atque hoc modo propositi fui metam contingere possent commodius. Vestra autem Celsitudini, Princeps illustrissime , Domine clementissime, Theatrum hoc Chem^cuM inscribere ac dedicare humiliter valui: cum quod me nonfugiat , quam clementi plane atque laudabili favore <§-
amore^j

DEDICATORI A. amore V. Ceis, artes Chemie as complectatur atque foveat: tumquod non solum in aliis scientiis usitatum : verum etiam in hac nostra Chemie a prorsus necessarium st,edendis operibus patronos ac fautores quarere : quorum protettio- ne & auctoritate illa tuto exire,(sin lucepuhli- Ca Mersari pojsnt. <suamobrem ea , qua possum, an imifubmifiione, hoc ipsum Theatrum ehe - m icnrn V. Ceis off ere & dedico: simulque humi- liter rogo : ut C. V,freno id benignoque vultu sffeipere, illüstrißimaque sua froteCltone defendere atque tueri clementißirne dignetur. Deum opt. max. toto peCtoreprecor , ut Celßtud. V. cum dlustrisima conjuge, totaque inclita domo 'tytr- t embergicafiorentem diu,incolumem atque sn- Terstitem conßrvet ac tueatur. Argentina. id. Se ptemb. Anno tOoz.
V. Ceis
Subjesliß.
Lazarus Zetznerus.
A j
ELEN-

ELENCHUS AUCTORUM
ET TRACTATUUM Prima; Partis.
R OBER TllS Vallcnsis. De‘ventate & antiquitate > artis Chemie a(fi pulucrisfive Medtcma pbilofophorum ‘velaurt potabilis, tejhmonia (fi theoremata ex(ariis ausioribus.
Jo. Chrysippus Fanianus. De artu Alchemie 'veterum anisorum (fi prajemm jurtjionfultorum judicia (fi rejponja ad. qnajhonem, an Ah htnita fit ars legitima.
Item de Arte metallica metamorpho/eos.
Tefiamentum no’vum Arno Idi d VtUa no’va.
Thomse Mufetti Londinaiis Angli. Dialogus Apologeticus dt jure (fi prsßantia Chemie orum me dic amotu er um.
EptßoU quadam medicinales ad Medicos aliquot conscripta.
Theob. dc Hoghelande Mittelburgensis. Dt Alchemta difficultatibus : m quo docetur,quid facere quidque (itare de beat^eraChemiafiudtofus adperfeshonemaspirans.
Gerardi Dornci Claris tonuspbilofiphta chemtjltcttperquam pottfiimn philosophorum dtsla reserantur.
Ejusdem Liber de ("Thyiica Genesis.
Natura lucePhj- \ Pbyiica Hermetis THsmcgisti. fica.exGeneside Physica Trithemij. sumta , in quo I Philosophia Meditativa. continetur, [ philosophia Chemica.
Ejusdem Congeries Paracelfica Chemia de transmutationibus metallorum.
Genealogia Mineralium atque metallorum omnium » Bcrnad. G. Penoti.&c- Pejera praparatione (fi usu Medicamentorum Chemicorum, Trusiattes ‘varij.
BernarduS Trevifanus. De Chemtco miraculo, quod lapidem pbilofbphta appellant.
pionysij Zacharij Opusculum philosophia naturalis metallorum cum annotationibus Nicolai fiam e Ut.
DE

7 -
DE VERITATE ET
ANTIQUITATE ARTIS
CHEMIC/E.
Caput Primum.
Esdras Propheta, Lib. 4. cap. 8.
j I C A M autem coram tefimihitudinem,Zsdra,
! Quomodo autem interrogatu serram, & dt- I cet tibi : quoniam dabit terram multam, ma- * git unde fiatfitttlc. Parium autem pulhc- J rem,unde aurumfiat.
Salomon, Ecckficap. 38. ailtißimu* creabit de terra Medicinam , 1$ W prudens Vide non abhorrebit tUam■ p.i}6.
Da viD.Pfal. 12.
Eloquia Domini , eloquia munda, argentum igne examinatum,probatum terra, purgat um septuplum.
Alij ita vertunt.
Eloquia Domini , eloquta munda , argentum igne examinatum,probatum ter, repurgatum septuplum.
Vel,
Eloquia Domini, eloquia munda, argentum igne examinatum m ha/e terreo,purgatum septtes.
Vel,
Verba Det , 'herba pura, argentum tn aludele exustum in ttr ram,seu puller em,refusum septies.
Ho c enim vocabulum Alude! Arabice .fublimatortum Lati- niS est, Arabs ille Geber Abenhaen, vel Ebenhaen inter A- ra bcs chemicos philosophus praecipuus, Aviccnna, Rhazes, Hali,
^oricnus, & alij pleriquc Latini frequenter utuntur. Est au- Geber. Id. t. tcir > A lude 1 ,five Sublimatorium, vas in quo fit fublimatio ehe- *■ 4 Z.
^'ea: Qua; est rei sicca’per ignem elevatio cum adhaerentia fui v asts. K. e j (inquam) sicca.id est,interiorum elementorum, seu •Materia:. Per ignem,scilicet lenem,aequalem, bumidum»conti- ncr 'tern,rxliccantcm,digerentem > 6c propinquum natura. Elcva- t!0 >idcst > convcrsio,sivenobilitatio,&perfectio. Cumadhaeren- Herme, Trif tla U1 vasis,id est,conn.aturalis, Ihlsuginosi, öc in qua est virtus la- megtftm,
A 4 pidifka CtibM:et

8 De Ve RiT. et An t i Qju t. eribto suo pidifica. Illa namque (ublimatione, septies quidem , vel pluries septies. iterata, argentum (quod natura (ita auro est impurius , Sc imper- A ' T ’ a fl , " u< sectius)$Ü o quovis naturali, sive vulgari reddi potest multo per- Riga spiritu k^ ulS ’ Nec intelligas hanc perfectionem,puriratemque sibi fo- septies, )a fusione accedere. Si enim illud lumma diligentia faipeac saepius igne examinaveris, propterea perfectius, fynceriusve auro naturali non reddes,nisiiubltmationc illa Chemica septies,vel pluries iterata,rite utaris. Ob id igitur verissima est illa similitudo , qua propheta ille David verba Dei vera , & lyncem,tali argento arte Chemica defsecato, ac pratparato comparavit potius quam auro naturali sive vulgavi. Quod quidem aurum quamvis purum,& perfectum inter omnia metalla existimetur, aliquas tamen faeces, licet paucas, heterogeneas in fc continet. Alioqui enim propheta verba Dei fyncera, potius auro quam argento, comparaiset.
Prosa, quae ab ecclesia decantatur die D Joan. Evangelist« faci o mense Decembri,auctore Adamo ajancto Victore. Cujus initium est. Gratiilcmur acWestivum, Scc.
Cum gemmarum partes fraßen solidet flet , heu distrailaf tribuit pauperibus,
Inexhanjlumscrt thesaurum, ejut de hugis fecit aurum , gemmat de lap tdibui
Divus enim Joan. Evangelista ab Avicenna lib. de anima, dictione prima, ad finem cap. (eptimi,&a Vincentio,in Speculo naturali,ipter Christianos qui artem Chcmicam exercuerunt, enumeratur.
Hermes -rEgyptius, quem Trisincgistum vocant.
Verum, sine mendacia, certum, hertßtmum. Quodnft superius, eil freut quod eil triferi tu • (f quod eil inferius, eil sicitt quod eil supertus,adperpetranda miracula rei untus. Cbfcuritm, id l ater ejus eil sol; Mater ejus eil luna. Portabit illum hentus ad mopts tjp tnhentrefrso. Nutrix ejus efl terra. Et'his etus eil mtergra, agritude. ß hersasuent tn terram. Sic habebis gtortam claritatis- tostus mundi t Ideo fugiet a te omnis obscuritas, (st c - B. T h o. Aquinas in 2. ?, q. 77. articulo z.
Si autem per Alchemiamfieret aurum herum , non esset illicitum tpfttmp ro hero hendere. Quia nthtlprohibet artem uti aliquibus naturalibus caufis ad producendum naturales ffr -veros ejseßus; freut Aug. dtctt tn 3 . deTn.de his qua arte d.tmonumfrutit. -
Idem in principio lib. 4. Meteor.
Prsuipuus Alchemist arum scopus est,transmutare metalla , scilicet tmperfclla,fecundum her that em , (st non stphisttee.
idem
t

Idem.
Metalla transmutari fojjunt unum tn altudyCum natura- lAvittnn*. h* tpforum mater/a eadem. £ r * , v * ^
Idem alio loco. solph.cst o-
Charißimefilt, non abhorreat fu fer nomine lapidis. Nat- Iks enim unguam potuit,nec tnpojierum potent tingere au- r: *m,ntficum auro. O chartßtmt diutina artisfilq,decima- te ab omni errorecaettatis , (fi attendite feritatem«onfifiere tantum /» tribue,ex qutbtts componitur ferunt phtlojophorum Elixir , <(,dcltcet ex lapide lunari, tn quo sulphur eß aU “ m > ex laptde jolart , in quo eß Jutphur rubeum -, (S la- pts tvtercurij ampleilttur utrumque , quod album jctlttet (fi
ffbeum.
Guiliclmus Parisiensis.
^sentiophtlofipborum eff facere de corpore ffiritum, feilt*
Cet argentum V tX um purum, quod dtettur philosophicum.
Cu *n autem oporteat componere lapident ex duabus fubfian- t ‘ K , < oolattli (fi fixa ,neceffe eß prtus ex unione illarum confiteri eorum argentum torvum , antequam fiat Elixir completum.
Jo. Duns Scotus, Poctor subtilis. oiliqut dicunt , bonum ejje mutare materiam de uno (a/e ‘ n «ltud interdum,quod (erum non eß. Sed suffiat taptdem itrrtel pont tn (afe/uo bene clauso,nec mde egredi, quousque , ’“ x ‘rn compleatur magtßenum : (fi quod ampltut efi,d malo luringeneratione homtnüßfi omnts (egetalts , nunquam *“f'semel matrici imponitur femen.
V i n cbntius Monachus lib. >. natural.
Noc hanc Phtlojophorum medicinam tenebat , (fi qutn- £ >n tefimum annum agent generabit Sem, Cham,(fi laphet.
, Praeterea Arnaldus de Villa nova in quodam tractatu loquens ”. c Putrefactione,& mutatione materiae lapidis in varios colores, clta Uocum illum Joelis Propheta - , ubi ait, Solem confertttn te - (fi lunam tn/anguinemXx Joan.Dastinus Angliis lib. z. ' J °J c Uratui eflfoltn ortu/uo,(fi luna afuo lurntne decltnaSjtt.
RaymuM>us Pullius lib. Codicilli, cap. 53.
P«cimus tamen gratia gratis data per immortalem homt- ^.^ititfiramsecretam dtjfoluttcnem intra noiremdies me- >c rtter intellectam , cum non fit tranfitm it prima adter- *‘‘ ,rn >ntst p er tfiam , qua media efl inter hanc (fi illam. HtC ,fn secretum it mortali nemtnere(elandum.
Chryso gonus Polydorus, vel Osiandcr.ut nonnulli volunt.
' u dai Principem Tyrs,apud Ez^echielem rilchemiam exer-
A 5 tutjse

-Auctnna Ar. vi. este- lemrntum omniü corporum liquabilium.
io De Ve rit. et An t i qjiit.
tutffe atanf,tdecq.prophetam illi exprobrare, juod eius artit fiducia,Demfibt ejfe dideretur. Nam Propheta {ut tpfi aiunt) narrat,quod aurum & argentum, quod tu thefaurufuit haberet,non e terra ejfodtflet , non d/nbdttis exegtßet,nec hofli- bus eripuisset,fidfibi tpje fectjjet,hac fctltcet artefretusudeo- que Daniele japtenttorem eße, & omnia secreta natura per- luflrajje, cum sub persona Det diceret ad eos : Multiplicari eu argentum & tpfifecerunt idolo suo aurum.
Joann. Andreas Jurisperitus in additionibus ad Speculum, Rubr. De crimine falli.
Noflrts diebus habutmtts Mxgjflrum sSrnaldum de Vitta . nor a m cuna Rotn.summum rmedtcum,f$ Theologum,de quo fcnpfi de ob/eritat lonejetuniorum concilium.Qui et tam magnus silchcmtfla -virgulas aun,cfuatfaciebat, consentiebat omm probationi submitti.
H.tc ille : Andreas enim ,i doctis omnibus ad coelum usque laudibus vectus ell, quem Ludovicus Romanus omnium hominum prxstantistimum appellavit.
Üidradus juiispcritus libro conciliorum,
q.74.
Oldradus enim & Joan.Andicas artem illam Clicmicain vul- ' go Alchcmiam.vciani elTe probant, & non prohibitam , nec metallum unum in aliud transmutari inconveniens eile. Nam' ut ipll aiunt) Cf didemus, quod quandoque txre mortua producitur r ira,ut rtdemuc ex rermibus,ex quibus producitur feneum, CS aliis pluribus : ex herba producitur rttrum.
Multo magis ex metallis,in qutbus maior est convenientia Ö" similitudo. Nam ( ut ipsi tradunt ,& habetur tn hb.de proprietatibus rerum tn cap.de .ilehemta ) omnia metalla proce- duntextodem principio,fctltcet ex sulphure, (ß argento 'v/W. Cum ergo ars imitetur naturam ff.de adopt .L.St adoptio,non ridentur tßt Alchcmifta pei care. Nam cum ßnt quasi ex eodem principio,m fimdta, tn habentibus symbolum fati'ior eß tranfitsss. Insunt emm, ut dutt B - 4 ugufl.ltb.de ciritate Dei rebus corporeu per omnia elementa quadam occulta femina- Vta rationes,quibus cum data suent opportunitas temporalis & casualis,prorumpant tn sectesJute modis Iß fntbus. Huce Oldradus ,Sc J0an.Andrc.1s. Querst locum Augustini citat Gratianus causa 26. in 2.pari e, q. z e. Nccmiium. Prattcrea ait Aug. Iib-3.Dc Trimr. Omnium qutppe rerum,qua. corporaliter rfi- biliterquc nascuntur, occulta quadam simma tn iflis corporeis mundi hujus elementis latent. Et Galpar Coiltarcnus Card. Kb.De elementis 3. ait . Jtttamtn in metallorum genera-

Artis Chemic^. n
hone nullus ambigit qum omnia fiant ex argento H/Ho ff sulphure. Videmus enim ‘vermem naturaliter,& per artificium naturalem muscam mutart,qu/tab eo differtspeciei Cfi 'huuLum flrangulat wv. tn apes, frumentum m lolium , (fi Canemfir angulatum tn'bermem ,per ebullitionis putrefaft tonem. Sed hoc no» facimus nos, facit autem natura,cui admi- n/flramus. Similiter ffi metalla non mutamus ,/ed natura: €H ‘ fecundum artifi 1 ,u m mal ertampraparamus •• quontam ’psa perf ea ^ ltvlafl nr. satos Kiero admtmflsatores tlhus fumus.
t’eber.Abenhaen, vel Ebcnhaen. Augustin. item ait Dc Tri- K| t-lib,3. Sicut ergo nec parentes dicimus creatores frugum, Jfam-uu eorum extrinsecus adhibitu motibus sfia creanda " 3, rtus interius operetur. Haec ille, Ars emm imttaiur n ‘ , 'uram ,ffi m quibusdam corrigit ffi superat eam ,ficut liatur natura tnfirma , medicorum tndufina. Hacc Dasti- r ' lls lib. i, Ars namque Jape nat uram fi quando impediatur, ‘ffi/u^at. Geberlib. l.cap. 9. Airisicium in inultis naturaedese- ""M complcr. 8unt«Stqui capillos mulierum in serpentes verti Polle aderunt. Videmus etiam & lapides , «St ranas e c*lo deci- 'ktf.Sc lapides in renibus & vesica hominum gigni.
Aviccnnalib.De anima, dictione prima, cap.i.ait, De hordea f >tt esffacere homo Jubentem. Nam fi aecipiasstercus equt- n,t *»,quod non e il aitud, quam hordeum ,ffi mittas en loco c "ltdo apto, ex illo procedunt beftia,quas jocant Abumes: Quemadmodum musca de putredina aeris, & pediculi de hu- 9> “tum homtnisputredine oriuntur. Hacc Aviccnna.
«SVc emm ‘hf quadit occulta,abdita , & mira natura dtjpo- ■fi'ione , attfe folertia hominibus ignota, bereutes seminaria t' °rumpum mjpectes debitas fuit modis ffifimbmdeterms - Ha Hs a natura,'!', ait R. Augnstinus.
dicit Arid. lix quolibet non fit quodhbet,fied deter- ^'Uatum ex determinato.
^‘htltycon^enit rr/Hnquit Jo.Dastinus lib.i.) nisi quod pre- f,, “lHus efl e/ eat sua natura.
Mein Dastmus, Natura creantur principia (fi artede tllit Composita tfic et tam lapis nosi er arte perficitur,quomam Ht P er ficiarur, eil aptus natus per naturam \ natura tamen n ° n habet motum ut fiat Elixir completum ,nsi operatione P e lfictutur(S arte.
^ rareren , ut scribit Theophrastus libi . De historia plantarum >K aK * m ‘ , t ,um £ enere ”>utattones naturales cernun- r&ettemporis ratione,'belpro locorum mutat tone,bei gene- raT ‘ong. ex tmea,eruca , tum ex ea paftho gignitur ,
V’V** alsi pluribus hoc evenire notatum eil. hem fifj m *
brium,

iz De Veri t. f.tAnti qji !t.
brtum,\\ t idem ait, ntfia cultum coerceatur, m mentam mu- tun 'videtur. Haec ille.
Albertus lib. mineral. Z. cap. z. Prima materia metallorum esi humtdumuniluosumfubnle, quod efl incorporatumter- reftnJubtitifortiter commixto, ita quodplurimum utnuf- que non tantum cum plurimo utnuf que ,fed et tam tn plurimo utrutsque.
An(lot.lib.3.Meteor.cap.i5, dicit, Metalla fieri ex aqueo halitu, & sicca exhalatione, qua: sunt at. vi. & sulphur. Metalla autem omnia ut ad rem redeam, fiunt ex una eademque materia propinqua, utpote ex ar.v i.Lc sulphure,quod omnes asserunt. Disserunt tamen forma,id est puritate & coctione seu digestione. Spoliatio vero accidentium, vel formarum ipsarum essentialium corruptio,& aliarum introductio, possibilis est, & in habentibus symbolum facilis est transitus unius in alterum. Quare metallorum est transformatio. Nam ut circularis est generatio elementorum, ita & metallorum ex se in invicem : quod Hermes Trismegistus,& nhj philosophi allerunt. Et elementa \tctfiim inter/e generantur & corrumpuntur: matertarn ergo primam communem inter se habent atque eandem. Differunt autem forma & ^Jecre. Albertus de mineralibus lib.3. c.6. Inter habentia symbolum m materia, §& <birtuttbm potentur natura- libm sactlü e fi transmutat to ad indicem. Idem lib. C.6.
Nec te,commovere debet quod scribit Titclmannus in suo compendio philosophiae naturalis,lib. 1. cap. 24. de coelesti materia propter perfectionem & potentiam forma; potentissimae irv informando, quae illi data est ab initio , eam deforma in formam transite non posse, quoniam agens naturale decst, quod illi possit vel aliam inprimere, vel suam auferre. Non enim propreren ille concludit idem accidere rebus inferioribus naturalibus Ait enim c. 25. occasionem similem non habere , cmn privatio non sit vera causa per se effectiva ipsius transmutationis de forma in formam, sed tantum occasio Sc causa sine qua non: nisi enim in materia esset privatio formarum absentium, & nisi eas esset apta habere, quas non habet, nunquam de forma transmutaretur ad formam. Dicit autem hujus transmutationis veram & efficientem causam este agens naturale,quod pratdominans impressiones formx existent! contrarias, öc form* quam ipsam vultiotroduccrc, convenientes imprimit in materiam,ficque eam de forma transire facit sita activa virtute,in formam.
Resipiscant,rogo,qui naturam ipsam omnium parentum soler- tistimam, omnemque philosophiam evertere audent, hanc que Chemiam naturalem philosophi* partem meliorem, admirabilem, Sc occultam,humano generi apprime necessariam»sux genitricis.

w mu-
('lorum mter- tnuf- pturt-
i.stitu,
autem
apro-
Difse-
lionc.
alium
itibus
netal-
o clc-
,'rmcs
mtn-
mam
utem
tura-
n suo nare- ix ii\ mani lOJlit -a ille enim vera nam, iteria berc, nam. usam exi- nvc- facit
nler-
eque
abi-
;eni-
iici$
Artis Chemic.*. iz
tr 'cis natura: a:mulam,qua: circa rerum naturas,causas,& virtutes abditas maxime generis mineralis, vetiatur, ignoranter rident.
Quam Hermes ille Trilmegistus veram fine mendacio, certam,
Verissimam appellat: & quam probant Plato, Eustathius, Suidas,
Soliuus, Strabo, Plinius, 6c alij permulti, Sc quam Geber, donum ^ei altislimi,8c benedicti,sublimis,& gloriolr aderit. Cujus miro artificio componitur pulvis ille Regius,live sal fusile, oleum, dve sulphur natura: non urens, terra philosophorum, Elixir , aurum potabile.seuphilosophorum, Aqua vita;,tinctura: lapis pre- rip(us,lnd USjVC i Indicus,seu philosophicus, vel Medicina, quae in tna ictum genera,animale,Yegetale,& minerale, actiones miran- oas fäcit , ut tertio capite fusius tibi explanabitur. Ob id enim veteres philosophi lapidem illum,animalem, vegctalem, & mine- ralem.cssi. dixerunt. Linde Arna Idus in Rosario: Alchemta est Mn,t pars celat* pluhfophta natumltt, pretrer altus partes ne- yfftri*. ex q Ua ars una co»flituttur,cut nonef}par.VOlh enim la Pides precioli imperfecti perficiuntur ; corpus humanum ae- S r Urn sanitati restituitur: & metalla imperfecta in aurum & ar- S c sttuni transmutantur, uno quodam corpore medicinali uni- y c rsdi,ad quod omnes particulantatcs medicinae (unt reducta: &
“tfufe. Puxit autem Deus opt. inax. ne perniciose incidas in ma- -Alktr.de Mt- ” Us 6c laqueos illorum impostorum, qui circa res inutiles, vel for- ""-Irli.j c.y. 1,1 Ise prohibitas, tincturas albas, aut rubras sophisticas, augmen- ‘l“ 1 P er ^tiones, multiplicationes, 8c extractiones auri ( ut falso loquun- * 1 ‘ Ul ) operam suam misere ludunt, scienter & malitiose plebem carinat!& c P'>fiiin,cui multa,Vel aureos montes pollicentur, fallentes. Vai iis In sophistas Sc vanis laboribus sophisticis facultates ibas ik aliorum con- 8c imposto- ““ttmt,fallis,periculosis,damnosis > ac sophisticis studiis praxeos, ,cs - °““illc imposturis transigunt ctvum.onrncmque vitam deterunt,
'l u ° r uiii nonnulli pocula,alij fortunas, alij luxus,alij honores,alij “'pilfimas libidines lequuntur. Unde male audit aliquando a- £ . “'altos illa vera, naturalis, rara, abdita, ac divina prs Chcmi- l ‘ s“'b scientia tam super'naturalis,ita ut illuiio, Sc mera deceptio lb i C - atllr >& credatur. Istos nebulones, (ycophantas, impostores, bi-hf as n '^'s facias,asperncris,& longe arceas ab animo tuo,qui tiu f " philosophi Chcmici vocabulo digni non lunt: quin po- i j’“ceros, live probatos libros Chemicos, pliilolophiamque j-.^Haturalcm diu, multum, Sc anxie, nonlucii aut gloriaegra-
Piotsos amplectaris Sc evolvas : Cbemiamque illam lubli- Gebrr. tik. i. c 11 ’ t tt'Utus demilTim ii patre luminum sulpicias,iliique conle- c *(-7- k!' ls h' v eas,& b cncpreccris. Ars enim illa in potentia divina lim'-'v’^ cu ' voh cl a igitur Sc iubtiahit, qm est gloriolus 6c lub- sunt*! • ° n ’ ni iulhkia Sc bonitate repletus. Cui lemper agenda:
laudes decantanda:,pro ineffabili illius bonitate.
& in-

14 De Veiut. et Anti QjtiT.
& innumeris bonis naturae hominum pradhtis Praeterea ne it> eidas in quorundam hujus prtuofillima: artis calumniatorum nugas, loquacitatem, &k-npi.i,qui cum in multa tempora aca- tisVua' libros aliquot de hac arte icriptos per transennam Le ignare revolverint, tanquam desperati, illam misere contemnunt, Se scriptis suis dedecorare lludtnt, variis ac fallis receptis liris de au - I Scantiam» ro potabili conficiendo. Contemnunt enim quod ignorant, vel tabet inunt . fortafle ab impollonbus 6: (bphillis decepti, vel iux humana: sario» frater pj cnt jx Sc eloquentia: inhärentes , falso libi persuasi, se illam ar- tgrmannm. tcm obemicam, cx indutilia antiquorum philoiophoruni.imo divinitus,oblcurc lcriptam,intelligcre poste.
Panormitanus jurisperitus liipcr 5. decretalium, tit.
De Ibrtilcgiis, cap. 2. Ex tuarum tenore.
Eodem enim loco dicit Panormitanus, Alchemiam este artem vernm.&rion prohibitam : lopbisticatoresautem Sc tallaviosellc reprobandos. Et citat Oldra. Sc Joan.Andr. Pratcrca addit videndum este H. Thorn. in 2. 2. quist. 77. Et de hoc per Bald.jn 1 . 1.quae sunt rega.in ulibus seudonim. Et videndum Abbatem, Sc 1 Hiet.de Zanetinisin repet, cap.i. De accu.
' Hippocrates lib. I. prognosticorum, cap. l.
Veteret ita le~ Oportet tgttter agnoscere 1 altum nat terant ■ijjcfi tortum , Sans. quantum supra Cires corporü fit,p/et ner & fi ptetd tn mottn
^ nedicuia c ^ ,< ^’ num habetur, t litue puaque ediscere procidentiam. Ad- quoddam Icribitnr Galeno de illa liinuna Sc ocelilta medicina locutum suil- cedetle do- sc tertio Tegni (ut vocant) Cranone, utilitas Veto utiorumquc. muni. Praeterea an morbis depellendis hydtai gyros , sive argcntpm vi- üanett anm V um,accommodari postit,dubitat Galenus,quia illius' vim Scna- Demtm 141- turam occultam ignoraste fatetur , propterva quod ejuspericu- 1 - tdh. tnpra- ) mn alserit nontecille: neque quod interimat si devoretur, neque
lüe'fim //y u ^‘* onsa JniotumIit.
ejtmp .. ■ Avkenna Ub. 2. traft. t. cap. 4. De Operation.
mcdicin. singular.
Vtrttu autem qua dtCtdtt & pome unamquamque comple- k tonem ad partem qteam meretur, tta ut note ponat Ctrtutem resoluttCam en partem materiet , qux effundetur ad membrum, neq S infrigidat eCam tn latere materiei effusa ab eo, tfl natura delta obedtre creatore /tebltmi & glorioso.
Idem libello De mineralibus,qui vulgo quartus Meteor. Aristotelis appellatur.
Sciant at ttfice t Alchemie, /pectesfiCe formae metallorum Cere transmutari non poffe,ntfiforte en primam reducantur materiam, & Jic in aliud ,auam prnu,pcrmutcntur. Hoc theorema sive sit A vicennas, me Aristotelis, ita intelligas: tn prt - man, malt ream, idest, generi metallico proximam. Illa autem
est ar.

A RTIS CflE MI C AS. X/
'st ar. vi. & fulpli. Sc non in primam primae, seu remotam materiam: quia omnium rerum ima est materia. Nam ut prima materia propinqua hominis,est unio seminis utriusque parentis, viri K feminae: & prima materia propinqua metalli, est unio argenti vi.& stilphuris: Ita & prima materia propinqua Elixhis seu Me- Gtbirl.j. td stiema: Chemie*, est unio corporis Lc spiritus, ad abbreviationem/»*»»- Quidem operis.
Idem lib. De anima, dictione prima, cap. 2.
Si iturum 0$ argentum non diderem,dicerem quod non ejt * n *£ , ßcrium. Sed quia 'video,/cto mag fi er tum ejje ‘verum.
Idem lib. &cap. eildcm.
Qjpafidcrunt at alto philosopho, quid diceret de magtfterio “fidis . dixit, Per Deum ego redelabo ‘votu, & non negato.
Q" “capit quod debet & mtfcetficut debet,&operatur, /Er.
*'fiebct,procedet tnde quod debet procedere. Et quidat me~
,c *»am illam agroto sicut debet, quantum debet,exibit
/ Jtod debet. Null ut emm Philosophusfuit, qui negaret magi- fi e rium,qui ejjet japtent.
AIuhai i in epistola de re recta , si modo alius est ab Avicen- na,cujus nomen fuit, Hafen, & cujus pater fuit nominatus Hali,
Unde dictus est Ebenhali, id est filius Hali Et quia filium habuit nomine Hali,dictus est Abqhali.id est,pater Hali.
Et nos quidem, quod naturafactt m mtlle millibue anno - Idem aiunt **»»secundum naturam,facimus illud idem artificialiter ßbcrltb. i.e. ' n ‘empore bredt , ficHt tn die una, ‘velm una hora dtei,cum Roiiam
Medicinis propinquis, quam'vu tamen tn longo tempore pra- verborum farentur,reducendo tpsa corpora corrupta tnsuamtntraad c.q..&^Über. fabflantiam claram & mincram incorruptam. tu, l. pn>p,si.
Idem. tien.prtftfs.
Inquiramus ergo tin&uram quam ignis non corrumpat,& f^tylantiam qua permisceatur hquefalhs , & jubfianttam c ° n ßltdxtt'vam Ö* coagulandam,& adunandam, Ist fixam Jßfierign em,&ingenium ad permiscendum ifta ad indicem,
*** fiant uniendo una fubjlantta,in quam tgnts non empri- tn.it ,{st u n g a i C um eo quod efl m ea de ttnäura > <£?* permts- Idem ait Gt. Ce “tur cum ipso quod eß m tpsadcsubßantia permifiibili,& j’ ,r odfinem Cc,, jolidetur cum eo quod etl tn epsd de fubßantia consolida - b» figatursemper%tm e* quod efl tn ipsa de fubßantia J “• Si ergo perdentamus ad has quinque r(t, perdentes ad Ds '“tentio noftra.
Hhazcs libro cui titulus: Lumen luminum. v Qr pus Jptntale salium occultum eH fermentum ratione * r * ß'onis . Nam corpus eß forma, & ßuntus eß materia.
" 9,, n autem neu potefl fubfifiert absque forma. Sic
anima

Matth. r§.
Sulphur.no. tut* non u- rtns.
iMmino Cry- ßal.
Terra olhafo- (tata*
*.4urHnip»U*
Kitt quid.
1 6 DeVerit. et Anti qji i t.
ammamedtamejjnntu, non potest est'e in lapide nostro ,nifi mediante corpore^).
Idem libro dc Divinitate.
Oleum quodfiupernat altent,aufer at unam diu,donec nulla nigredo appareat magis,(frotunda nubecula ascendat, qua relinquenda est,donec tpfius fiibhmatiofit formata.
.. Ha 'y-
Totum artifictu in uno lapide continetur,cui nihil additur, aut commtfieturin toto,aut in parte,donec opus perficiatur, Idem.
Aqua nostra non efifimplexsselnubis. Aqua entm est anima lapidis. Hxc citat B. TliomJ
Idem libro Elixiris.
Hermes dixit in suo decreto, quod una pars istius elix iri* caditsuper ioyv Rogo te fraterfuperfidem Det,ne tantum secretum alicui oflend,cs,nifistho nostro. Br quicunque hoc magst erio nostro secreto dignus juertt,crtt nosterfihus , (jf Deus allectetsupersest cum exaltatus fuerisfispei omnes circulos hujus mundi lunaris,memento tunc Risitare pauperes,pupillos,Cfi 'vidu.es, Cst talesfimsles m tribulatione eorum, ut “ha- leas tn dte judtcij audtre 'herbum Deipromistum : Venite be- nedilH patris met,percipite regnum quod Stobis paratum efl ab origine mundi.
Diofcorides lib.cap. 115.
Sulphur optimum existimatur fyifyum,quod Apyron Otf/ eant,nitedula modostlendtdum , perlucens , minime lapido- fum,Cfc. Lege in illud caput Corollarium Barbari,cui in illa ai te Clicinica sulphur est vice maris: hydrargyros vero, id est, ar. vi. femina:,ut Democritus propterea omnium metallorum spumam este argentam vivum prodiderit.
AiiNALuusa Villa nova,libello qui vulgo testamentum ejus inscribitur.
Lapis Vhtloftphorum de terra scaturiens in igne perficitur, seu exattatur,limpidißima aqua potufatiatus ad minus hori* duodecim,undique ■visibiliter tumens.
Idem, in Rosario cap. 3.
Bsto longanimis ,(st non festimuitcr extrahas t inii uram, nec fest manter aut Velociter quxrat perficere,& c.Et ad finem ejusdem capitis ait: Ideo charijlime indiges,quod m dissolutione lapidis labores,scilicet partes juas puriores dis gregans ah impuris, ut gratioribus partibus abjeilis , optss cum letiorl - aus perficiatur.
Idem libro de Medie, simpl.
Corpus dissolutum m aqua qua dicitur perennis,est Aurune ntslrum porabi/c j. Prasii-*

Artis Chemic^e. 17
Ürastica Valesci de Tharania, qua; alias 1’hilonium di- citur, lib.5. De Curastrangurix.
Er fine dubio laprs , fise mediana phtlojophorum,inter proprietates opttmas (fi operatipnes quasperficit sn corpore humano, habet proproprtetatedi frangeds lapidem in renibus (fi ^ e fica,(fi mundtficattdi utrumque , ut dtnt Btrtensts.
Conciliator differentiarum Petii Aponcnsis medici ac philosophi differentia 55} litera
Spiritussumitur pro corporibus Alcbemlcis sublimatis subtilibus metalla transmutantibus, ex qutbtss Eltxtr ,td eis* pI prs phtlojophornm confiruttur.
1’linius.
f-apis noster,efl aquatxtratta (fi separata ä corpore no- dicitur prima materia ,
Idem.
£ 0 scitofili, quod laptsalbus habita materiaprtmaperfici fotefi tntra annum philosophicum , qut dicitur menfis fulgaris.
Iderni
Et istud Elixir, qitod Medicina perfeEla secatur,habet fir- *Utem ante omnes tnedtemas (fipotiones Hippocratis, Oale- ^•tAvtcenna, (fi omnium philosophorum,fitnands infirmi ta- * e s amnes hominum,(fi liquabilium tmperfettorurK. ^Has/iRBus Comes Treverus in libro responsorio ad The», de Bononia Caroli Regis octavi medicum.
Sunt quadam Mercumsubhmattones ab ejus propriis cor- Potibus,quaftbtptr intima amalgamando conjunguntur (fi Commiscentur, ex qutbtts pluries retefatm j (fi reconjunftuS, superfluitates renat,(fi amittit, (fi non confunditur in natura. Et ideofero artifici prode ff in fieaebus mcnäicu sol lendis.
idem.
Sed medicina nostra fixa, mirabiliter prode ff tam ad ho outnes quam ad metalla.
Maksilius Fiemus lib. De vita ccclitus comparanda cap. 3.
Promde scimus f uventia omnia tam plantas, quttm ani- * > ' n lta per quondamfiunt um hunc similem -visere , atque ge- Atque inter elementa [quod maxime spiritale est) ‘"oisime generare , perpetuoque mos er/quasififens. Sed flates interca: Si elementa atque animantes generant, cur fl^'^es (fi metalla nongenerant,qu.t inter elementa (fi ant- " n 'es medta sunt :> (ficta ftdeheet fitnttts in eis crafiton f>> ’ 1 ' r, ‘a rofibetur, qut fi quando rtt e secernatur fiecretuis
R ccrtfir-
0
Summa 4r vera mtdiei-
Sfirm menti- lijfitritum ji- ve ic trtt

i8 De Verit. et Am tiquit.'
vepcrim, hh- confirmetur tanquafemtnarta mist ut potentsii'usimile gene* nulitm tui- rat e ,fimodo muten* cuidam adhibeatur genent ejusdem , mtmtjfemt- qualemspiritumphjfict dtligentessublirnarione quadam ad t*Ui dixit, tgncm ex aurosecernentes, cuiVu metallorum adhibebunt, aurumq J efficient. Talem utitfcjjuritum ex auro , W ex alto rtt e tracht atsfefervatum, Elixir Arabes asirologt nominant, Aristoteles libro De secretis secretorum ad regem Alexandrum cap. 6>.
lnprimis,o Alexander, tradere tibi molo secretorum maxi* mum secretum,(si dibina potentia ju*het te ad perficiendum Arist. metat, prepositum,&ad celandum arcanum. Accipe ergo lapidem licum ovum antma l em , Vegetabilem,& mineralem,qui non esi lapis,nec 117 habet naturam lapidis, (sic. DtVtde ergo ipsum m quatuor
fiam' partes,(si qualibet pars habet unam naturam. Deinde compone ipsum aquahter (si proportionali! er,tta ut non fit meo divisio,aut repugnantia, (si habebis propositum Dommo concedente. Praterea idem ait, quando habueris aquam ex aere, a orem eXtgncsisi ignem ex terra, tunc habebit magisterium.
Alexander Imperator in epistola quadam.
Homo noster antiquus, est draco nofler. iste comedit caput fisum cum cauda sua. Et caput (si cauda est anima (sispiritus,(si anima, (siJpiritussiunt creati de luto, (si hoc ex oriente (si occidente per expellentem nocumenta. Non mentior, quia quod dixi, 'vidi in (eri tat cj .
Geber lib. 3. cap. 79.
tam igitur laudeturJubhmis naturarum Deus benediihu (sigloriosus , qui nobis omnium medicinarum reVelavitsenem , cum ttltue experientia, quam illius instigationis bonitate, (si nostn laboris instantia perqutfiVimus,(si oculo Vids- tnu*,(si manu tetigimus complementum ilhus nostro magisterio indagatum.
Albertus cognomento Magnus Ratispoo. Ecclesiae Episcopus lib. de miner. 3. cap. 1.
De transmutatione horum corporum metallicorum,(si mu- tattoneumus mahud,non est phjfici determinare,fid artis, qua est Alchemica. Est autem optimum genus hujus mqutfi. tionu,(si eertisiimum, quia tunc per causam uniuscujusque ret proprtam.res cognoscitur, (si de accidentibus eius minimi dubitatur,nec est difficile cognoscere.
Virgiliuslib. 6. Aineidos. t)uc nigras pecudes, eapnma piacula sunto.
Et paulo post.
TUmuiAu-' Accipe qua peragenda pnus,latet arbore opaca
fern quot. Aurem,(sisaltu (si lenta Summe Ramus,
Tunern

\
Artis Chemic^- 0
lunoniinfern.ediftn*fi*cer, quem tegttomnia Luctu,&obscuri* claudunt m Vallibus umbra.
Sed non ante datur telluris opertafisbire, aiuricomos ntß quis decerpserit arborcfccttss ;
Hocftbt pulcra fuumferrt P> oferptna munus Inflttutt: primo avulsa non deßctt alter aiureusßfifimshsrondefctt Virga metallo.
£r g° alte Vestiga oculis \ Qf rite repertum ^■arpe njl(nH . nam^ tpße V o lens,fac du q 1 sequetur ce fata Vocant,aliter non Vtrtbus ulli*
P*ncere,nec duro soteri* convellereferro.
Idem ecloga 6.
t, canit Hefj>endum miratam mala puellam.
_ u ''Pendes enim appellatae sunt Hesperi fratris Atlantis filiae, ^bebant hortos nemore aurifero pretiosos, ubi erat draco j, 0s pervigil mala am ea yigilanter ob lervaus, quem interfecit ' r eulcs,pomaque aurea retulit adEurysthe.i, Juxta Hesiod.iti h<:o g.Ovid io.Mctainprph. & Theocritum in Comaitc. Hanc aütc na fabulam & figmenta, Eustathius, Se Suidas auctores Graeci ‘ c 'berrinn zä Chcmicam artem referunt. Ha;c Willichius in * 3 °‘‘Crioribus lchohis in 6.eclogam Virgilii.
Suidas.
&C. id eis Chemta, esi auri Ö* argenti ghrijli j£J e &io,cujus hbros Diocletianus perqutßtos exußit,eo quod 29<S.
slptijres neVas contra Diocletianum moliti fuerant, du- g fr atque bofithter eos tradaVit. Quo tempore etiam li- *° s de Chemta auri & (irgcnti d Veteribus conscriptoscon- J 'fiVtt,(ß exußit , ne deinceps Ptgypttis dtVttia ex arte tlla ft’ f ' H gerent,ncVe pecuniarum aßhtcnfta confis in poflerum^ '
Q^ani*rebellarent. Hatcille. VicteOiosium lib 7. cap. l6. Et ^^Aautinum diaconum in vita Oiocleriaui Cicfatis.
oi iyßszs<AY,rix.Zf,{jj/ c. Id esi,Hoc autem non utfilhtic y, U m sursum fn 0l , Hr, scd liber erat m Velleribus conjcnptus,continens quo- qntd. °PerChcmiam fieri debeat aurum. Haec ille.
__ .,1 b, 1,Ur>i ,\i* U.t/' e* ivS 1 ^ IM“YSt/'r '1
Idem.
tos
Stc tum,multi libri de hac arti pherfliia.praetcr a nobis cita-
, —---- - T- I.ihi de orti
nun AtÄ “' cc > Graece & Latine scripti driidenyitur. In quorum choriis firi- p civ ei °trcs in regiaGalliac bibliotheca,Graece & manulcriptiafi pn ■ araOi.t, ■'ntur j Zosimus, dc secreta ars e & compolitione aquarum ad Grsafr Lito d.u Ilaac monachus, quiicriplit dgygtipM», & hiemi- " r -
I*”*.? 1 rC%v<re7rst Itee.
Hab L 5 ' Cccn im scripserunt, Geber ille Abenhaen, vel Ebcnhacn, aa ? a< ' ar >Markos,Ydrid.Ycfid Conis.'.minopohtanus.Aibuma- ’ Viccri na,(ive Abuhali ideis, pater Ha)i f Ithaces,Hali,Morie-
. ’ li 2 nus,
m

io I)e Vehit, et Ant i quit;
nus.Alphiduis, Maria, Calici Babylonius de secretis secretorum, Adros, Chora> Carab. Seneca ad Adros Regem Arabi*,Lc Seda- > teritis.
Grxce vero desiderantur,Olympiodorus Alexandrinus,Ostha- nes Pelagius Apbricanus, Zosimus ,l('aac monacluis.Blemidas* Tlieopbilus,Synelius,Ptolema:us, Euclides, Apulcius, Heliodorus ad Theodosium, Dardanus, Demetrius, Democritus, Aristoteles deMinetalibuslib.IU.l heophrastus.Albutiazal prcceptor Plato- nis in hac arte,Plato junior,in cujus Aphorilinos,seu scliolia commentarium scripsit ll.imcih.liveH.iinccliA Seneca.
Latine autem,Joannitius, Rosimis, Kphiltus, 1'iorus, Almaza- tus ad Archicpilcopum Sai agona-, Bcrnardtis Comes Trevertis* qui turbam Pbilolopltorum ii (ecollcctam, & aliam ab illa qu* pastini circumfertur,eSc quam taepecitat,(cripsit.R.ay.l.ulli. Jop-nm a Rupe scilla Pontius, Hortulanus, Clemens de Iceretis natur*- iiilbcrtus Cardinalis. B. /Fgidiits eremita ,ctn adlcnbitnr Canticum regium caniiinc Gallice scriptum in honorem Conceptionis beat* Mari*. Magister Hpspitalis, Andronicus episcopus, Petrus & Durandus monachi, Valerandus de Bosco,Theodorus,Petrus a Villa nova frater Arnaldi, Summa textualis, desacro Bolco.R- 'rhonvas de cflentiis clscntiatnm Sccjulilciu brcviloquiuni, Stephaniis , cujus eil liber l>e magna & lacta scientia, Jo. Dallinid Anghis,Holcot,Sconis,(i.yari(ienlis,Bcrnardus deGiavia,Duni- bcleiuSjAloisius Marlianus, Regor,RicharJus anglicusm^i^il' u«*s,ctii titulum fecit Coi sectorium.& Japus Latinius,a nonnullis vili,& alii permulti ,t quibusdam,quulfos lupus artis studiosis prodere nolunt,avide & secreto, ut olint libri Sibyllini, asservati- Sunt & alii quam plurimi libri auctoribus incenis. Multi etiam Gallice adfabre seiipti. Insupcrmulti hanc artent Chemicam exercuerunt,ad finemqlic illius, 6c pulueris compofitioneinfelicitci' pervenerunt, qui ab Aviccnna lib. De anima, dictione prima , ad finem cap. septimi; & a Vincendo in speculo naturali, enumerantur.
Jo A n. Picus Mirandnla libro Dc dignitate
hominis
Veteres consueverunt ree divinat,utrae & sublimes,sub <V' lo multorum anigmui um, $s,bultrum poetteurum scribere - Veteres enim permulti sub fabulis poeticis tanta mysteria h u '
> jus pretiosiflim* artis, & natur* secretiora tractaverunt, & dat-' Pctt.wnmfi- opera occuluerunt. Nam fabulas,de dracone quemCadmus intci" X me,,ta Lht- secit.qui postea admonitu Palladis, intersesti deures levit, lindc extit erunt illi terrigenae 1 fratres. De laeti licio Hecati aptld 0>' pheiim. Dc Medea, qu* Adonem filium Jasonis in juventutem restituisse singitur.Dc Saturno,qm Casio patri suo genitalia ab*''*'
dit.-S-

Artis Chemic.«. ii
Jit. 6t in mare projecit. ex quorum commixtione finitumis eum Jpuina ntaris Venus procreata eil. De eodem, qui dicitur fi- j't.'s.mox ut nati sunt, comedisse. l>c /F.lcul.tpio qui eos iulcita»
’'tt,qui j.im Iere erant extinsti. De [ove,qui (esc convertit in plu- v,; 'm auream De pugna Herculis 8c Amhei.De oculis Argi in pa- \pnis caudam convcriis. De Orpheo. De Pyrrho & Deucalione.
Androgynis seu Hermaphroditis. De Gorgone, qui omnes lc c °nipicientes in lapides converrebat. De Mida,qui .innuente Rac- l
do,quicquid ranceret,in aurum convertebar. De fove converso j 11 aquilam , qui iiibvolavit cum Ganymede in coelum.De D.tda- :°bc Icaro. De nubclpifla, cum qua Jupiter circumdedit ]o.De T.aoenicc, qui lemper rcvivilcit. De Salamandra. De dracone, qui <io gravi halitu homines interficit. De Dcmogorgone, ut Icribit llJ tc.uiu 5 , abavo omnium deoi u gentilium iV ab omni parte cir- V*"dato tenebris,nebnbs, caligine, habitante in mediis terrx vi- tcribus.qui ubi nattis luerit, vellitur quodam viridi pallio,humi- date quadam asperius,& non prognatus ab aliquo,led aeternus, parens omnium rerum. De \ ulcano.qui cum recens natus tur*
?' s eflet & delbrniis,pra:cipitatuslliit in mliilarn l.emnos.Dc He- t^ts pharmaco, quod luctus, bilis, maiive oblivia cunctis bibendus inducebat: & lintilia poetarum 6c philolophoi um antiquo- 11,111 figmenta, Sc aenigmata, Eustathitis, Suidas, & alij auctores | r ' lv ilitmi, ad Chcmicam artem referenda este interpretantur. t ' l| aiTiliib variis aedificiis, quale fuit Labyrinthus: picturis ,ima- j lltl eulis,quales erant Sileni: charastcribus , monstris,quales erät Sthm j diirx, facie puellari, alis volucris, & pedibus leoninis: & Chi- J*!»,prima parte, lepnis imagine, ac ingenio, media draponjs,
-cma capra.", & animalibus varie depictis & transmutatis, fd 'u templorum foribus & palatijs insculpta erant. Hujus gcnc- p ^figmenti, est Nicolai Vlamelli xnigma.quo effinguntur duo i*»,
j^'-'ntesdeu di acones, quorum unus est alatus, alter vero mini- imus leo alatus,&c. Quodhodie in beatorum lnnoccn- sjg^cumeterio Lutetia: Pariliorum conlpicfuit. Quae a doctil- r<*, S 'amum,qui hujit$Chemici secreti tam rari,tam latentis,tam tjjjfifisthelimri,haberent cognitionem, intelligebantur. Sic Py- D^Fts, Lc Plato firam philoloplriam numeris liris oblcurarunt. meu" tnim.be animas nostras, & cuncta quae (unt in mundo nu- fiarj 5 tonstarc affertur Pythagoras , ex corumque concentu &
P'rii 'Jdnmiverla gijjn'- Et Aristoteles libros aliquot a fe editos de ac si non tinflent editi, quadam ad Alexandrum epistola ,
^ftatur. Vides ergo artem Chcmicam non elfe artem novam,aut incertam,ut ignarum, vulgus putat,
V 3 VT

'i H:
n Df. Ve RIT. E T A N T I QJill T.
E) E PULVERIS,
MEDICINA PHILOSOPHORUM ET AURI
potabilis materia & compositione.
Cap. H, §
■jtlnim* p*n TLi a enim fit,exputa argenti vivi substantia,vice feminis femi- fti»m suffi • Ap,;t,live fnatcnx ac argenti viVi, Scex mediocri & pauca fulphu- «t- r is mundi auri, ve! argenti, counanualis & homogenei, vice nia-
l"nu stemtui. r j S( {j ve forma: ac sulphuris: igncnvtifieiali,leni,aequali,humido*
V’l r ”* P h '~ aereo,vapido,exhalabiliipropinquonatur a,fubtilitcr.Sccontincn-
toßphörum 1 , . ■
BnlntumM*• ter movente,dnigente.ec excitante tantum, Sc non vincente vir- r(< , 'cutem minei alem formati vam, sive coad juvante proportionalen'
öe naturalem ignem, optima commixtione conjunctorum, faecibus heterogeneis primum suaviter, Öc m.ignoingcoio sublatis, ad solutionem,6{ fixionem susilein > permifeibilem, ignibus inexpugnabilem & cum omnis perfectionis differentia perficientem,sive transmutantem, frequenti sublimationc, seu contritione & affa- tionc deductorum. Interea dum plura Jc Harmonia Chemie', principiis naturalibus rei meta»,cie & artis,ac operibus rum natu* rae.tum artis,tibi per otium fcubimus,lux iurlicumt.dc boiucOiV i stile.
- DE PULVERIS
ft u f
MEDICINA PHILOSOPHORUM AC AUR 1
POTABILIS, MIRA, NATURALI, OCCULTA, AC
divina vi,actm ne,& operationem tria rerum genera, animale, vcgctalc, 6c minerale.
C a r. i III,
P ULVIS ille Chemicus, sive lapidem philosophicum, sive ct' lern fusilem,sive fulphuf, sive Elixir , sive medicinam, sive aurum potabile appelles, miram certe vim habet in tria rerum genera, animale,vogetak,& minerale. Unde veteres philosophi, a"i- - ^ malem, vegetaleiri, & mineralem este dixerunt. Nonnulli eoi 11 ’ i
rf'Tiinatii , appellant animalem,quia animam & ftmitumhabet: vel, qu'* ' vf tfM/« & aqua est anima ejus Sc vita,qux coipus leu terram vivificat & n' 1 ' mtmrJis. triti Vcgctalcm, quia vigescit, alitur, & vegetatur nppolirive, Cf£' Multpliett» soivque sive multiplicatur,aut virtute,aut quantitate. Minerale* 1 '» dufltx. quiaamificialibus extrahitur,
- Inanimale quidem. Nam omne animal, sive hominem, fiv f
brutum,aegrum intrinsecus vel extrinsecus, ad sanitatem brevid, 1 ' ruo tempore restituit. Quia qualitate« primas,sive elementa if’^

A R TI S C H E M I C 1J
que a naturali symmetria deflectunt,& actiones labefactatas, hu- ntoresque peccantes intemperamentorum ac corruptionis causas, flve internas Sc a se,fiveextrinsecus incidentes,ad naturatn suam reducit. Est cninr fere incorruptibilis, temperata per elementa ipsi purificata,Sc secreta a fascibus quartior elementorum, quae sunt corruptionis caula potistima: ideo temperatum corpus,& sinum efficit,veluti spiritus vitas,cujus vi Lc ope,natura digerit indigestibile, Sc omne indigestum educit, omnes qualitates supervacuas Sc peccantes abscindit,fpititum vivificat,molle indurat,durum mollrnc.it, spissum rarefacit, tenue inspistät , macrum impinguat,pingue extenuat, calidum refrigerat,frigidum excalfacit, humidum dcsicc.it, siccum hume stat, & calorem naturalem, seu humidum fubstantificum corroborat Sc confirmat. Estque Velitfi (ut multi scribunt) medicinale corpus universale , ad quod omnes medicinarum particularitates facultatesque sunt reductas acinsusa:. Proptcrea quod illa est quinta veluti quxdam natura, ä veteribus philosop us inducta,sive essentia,Sc anima tenuistima, purgatissima,putrelacbom seu corruptioni diutissime plurimum- qtic resistens, Sequam regeri ime Lc laboriosissime corruptibilis, in squalitate, Sc homogcneitnte consistens,soluta ab omni cöcrc-
tionc mortali,carlestis, iimplexque elementorum substantia,velu- ti tempenta ex ipsis clementis, purificata. secreta a materia crassiori, Sc superfluitate heterogenen quatitor elementorum, subli- ntationcilia Chemica, Unde Eusebiuslib. contra philosophos, cap, 44 . Socrates Sc Plato ideas sejunctas a materia, substantias existimant.Anstcontra.hb,i.Ueca*lo,caNam Elixir sfu pul E!ix,r, txmt . vis ille philosophourm, aut aurum potabile, ex hömogenca, pu- änm & p«. ristnna,eadcmque luotiliffima metalli fit fiibilantia,cuivis humo- ”/’"«>« *r.vi. ri permitcibili. 0“'" a utcm invenias sub coelo magis bomoge- neum magisqnc fimtlate.tenuioris siibstanrix, temperatioris na- turx,corruptioni que,leu putrefactioni minus obnoxium, ipsa pura metallorum,uve ar. vi. substantia; Elementa enim, ut Aristoteli placet,rerum naturalium insuo centro sunt purissima. Ergo partibus heterogeneis, qux sibi per accidens supervenerunt,sublatis , remanebit res pnristima Sc homogenca, veluti ejus femen, spiritus atque anima. Non est ergo quod mireris, aut inscius necare audeas,illam vini Elixuis abditam, Sc admodum quam patt- 4> 'h» Desim- cis cognitam,vel creditam,nisi Sc velis Galenum ,8e quod experi- P 1 '?- ca - * fttento patet,mirari,aut negare, cum inducit septicas vocatas fa* Pro P ttr Ctiltates,causticam caliditatempossidentes, sed propter substan-^^”*^ sta: tenuitatem citra dolorem adurentes. Num miraris,8c negare maxime & ' desinis, cum videas ar. vi. ceu metalli substantiam, igni > aeri, mW/SW*. a quse, tcrrxque absque lxsionc fere perviam, Sc ob sirbstan -minia st* homogeneitatem pes minima unitam Sc commixtam corrtt- meUdunt. ^stylst iliutiflune resistere, Sc quibusvis injurijs subverti fere non
B 4 posse,

Aliare prisci pk*h>fipki Chemtutn srrt. ütivtrint.
14 De Verit. £T Ainuyiir.
poffc.quod certe nulli alteri rei generis live animalis , sive vegent’ lis contingit? Arnaldus lib.De secretis nantrje cap i. Solui Mercurius eff tncombufiibitts & aereus , C'U0:1 perfechonu eff fi- gnum. Praeterea quid dicas de auro, quod quantumvis ignitum, non minuitur,imo vel Aristotele teile ad litum;. Meteor, omina metallica unimur, quod siccam exhalationem habeant At aurum , unum omnium nequaquam uri iolet, & ut testatur Plinius,
quosicpius ardet,redditur pcrtecttus, ob iciiualem ar.vi.N sulphuris ineius generatione coiicurlum&puiiuucm. Scotiis etiam m sua Alchcmia dich , h/on/n/a meta//., imperfefia Vocantur, fi mure comparare Velis, Cs omnia ans/u.inria twperft eia sunt . stilla natura angehet ^S/ibßantiis incorporeis , & a materia stjunchs compares s tra nutum tpst,m,eB tmpet feli tue a<- que teupurtus noßr.t Medicina , qm e B lapis noster , quarnVu fit de natura, auri: quia efl magis fubnhara & depurata a /uisfacibus,& abundans msubtslttate horssogenea. Stmplt- eiora ensm sunt compofitiaribtuperself tora, foriittsq, (S mirabilius sua sufiilnare agunt , ut acutu mngu pungit quam obtusum. Hcccille. Aristoteli enim dementa initio centro sunt' purissima. Non dubito propteteaquiufhtearis aurum ipsiunad ultimam puritatem,&: ad extremam lubtiliiutem Ac limplicitatent »eductum,multo perfi-ctuts incorruptibili usque este auio nautra- b,dc ad potabilem (iibstamiam convcrliitn longislimo tempore corpora animantium a corruptione 5c intemperie conservare. Unde Scotus ait, Ignit tollit rjjc ab omni manria,uista fo!e,id eB,auro,tta quod aha corpora metallica non possunt conservari msuoefie, ntfi m statusolari. Nec a stetere tamen velim medicinarri hanc omnino incott tiptibilcm este,quia sit ex re naturali,sed proprcreaqtiod componitur ex materia exteris omnibus incorruptibiliori, cllqueredacta ad subtilitatem , maximninquo simplicitatem, tacta f«aundemcnvonimcomipnbiliiini si para- tionc,ideo li illam iste confervaveris, diu inconupta manebit, Si aegrotis animantibus exhibita,longo tempori: illa in ,‘anitatc conservabit. Unde medici jubent,ut cibo utamur minus corruptibili. Cujus summae medicinae cognitioni, studio, & pvrquilitiom, humano generi perquam ncceilunis,multi priscorum philolopho • tum,spiritu divino inlpir.utte , (ele coutecravunt, hac potisttmum ratione eoq; fine,non ut arte illa Chemica, imperfecta metalla in persecta transmutarent,ficqueditetccveut, fest ut homines a-gros curarent,vitamque illorum maxime diuturnam stn gloriam Dei) & ad praelinitum a Deo terminum ilkelam conici vatem. Optabilius enim. St sanctius est hominem agrum curare, & in sanitate diutius conservare, quam opibus ditescere, & illarum afiluentia, ac cupiditate inexplebili,sortasteaniina tandem perii e, Unde seri- bmirkcelesi. 30. Acu tui ien/m/ufer unjumsalum corporis

A R T I S C H E H I c M. If
m. -inaro .cutem mhilttlfielest tus. Nec sunt interca Pttftcrniitcnda: a philosophis Chemicis illa: Dei prx-ccptioncs <ic •'eentolina danda , & pauperibus alendis, non umidis pru- 'fntia& diligenti ac liicrcta cura aegrotorum fanandorum. Hi- Etclts.j$, l *rc», datorem diligit Dem, Dtstersit, dedit pauperibus :jn- F f >tnA ' u J m<tncf snJtctthsmsecuit. Memtntopaupertatu tn ^
tf>n pore abundantia. Vcfira abundanti a pauperum tno- (‘-‘m suppleat. Morbus ( ut tradunt medici) fit immoderatio, Ratiasinutit. ' Yc inicmpcries quauior clemcntorum.scu humorum,ex quibus forpits humanum & conliilit,6t *grotat,& valet: atqui medicina ! 'ti CUemica.live aurum potabile, res esthomogenea ,&unifor- ! "is sibilantia: in arqualitatc conlillcns, animalubtililliniadecre- h a saicibus, ic veluti simplex elementorum substantia, & idea piperata,corruptioni,live putrefactioni,quam minimum obno- > ‘ la - ()uarc corporis humani elementa, leti humores temperat,
'-doieniqueinsitum, & humidura siibilantificum corroborat,&
Jjaun sanitati,moderationi,& temperiei rcstiniit: iicque adpra:- SMuium tjl ” l 'ititm a Deo vitae terminum ;t morbo tutum atque integrum hnutmbusfi- ^onletvabituv, (t modo illa medicina prudenter tuendo , natura:
Vt vites > St corpo, is complexionem alias supra modum non la> ' r £' ellicinit ’ cil t. Unde Geber libr.i.cap. 33 - Aurum esi mediana Uttfi- L j icmct%
, fst m juVeurute corpus conservans. Insuper notaiut 1 u, dam ausior innominatus, fst scriptum reliquit,Deus coeli i^orto/m, aut esi bcnedtftm , tngenerc creaturarum ordines ‘tntpocit ultimum formatum fectt hominem , quem omnium tfe atur*rum altarum dominum conflttute. finde eltcimm salia & creata este propter homtnem. Cum ergäbe f>io fitfinu omnium,erit ettam ßnts ad quem ordinatur jum- fn ‘ t 'lia medtetna,qua Elixir dicitur,qua non tantum refiau- ’ fr, x esi fst reformatnx metallorum imperfetforum ,fed r, ‘ a »t animalium agrorum iß infirmorum. Esi entm argu- t “ ent um fiujfictenspbilofophtcum , quod alltu achVorumjor- "p* agunt tn dtßoßtu patientibus , quam tn non dtfiofitu. fi” 1 autem hac summa medicina mhtl aliud fit , quam calor p'iralis multiplicatus tn substantia hicrcurq jtxa, & Vir- p taloris fit congregare homogenca (st separare beteroge- necessario hac medtetna suo catorcViVifico in corporibus separabit hetcrOPe&cd > conjevStando jpsrtttts C? homttte cttttyi quotm tn natura metallorum ^pro ß* r , t<te $ u od homo calore /da ttaturalt proprto separat super*
^ tf atcs hetegoreneoti t ^uas metalla calore proprto Ö conna - separare poJ]unt>ut coaptmus expertmentori * ^ r ( u<t ßone^j-Wx.z ille.Eli enim (ut quidam Icnbitjhacc medicina r u «u 4 vitas penetrans omnes alios lyrnnus, pva:bcnsv\rA,tmctu- ^ pcileclionem tam eorponbus iobdis ,quam coiporibus
A s vini»

I
1 6 De Verit. et Antiqui*.
animatis,cum sit subtilis substanti*,& spiritalis natur* multarsirrt virtutum,Sc virium occultarum. De modo autem cxhibend* Sc difpensandx illius mcdicinx*grotantibus,in potionibus, 6c cata- potiis,consule librum Arnaldi a Villa nova, quem edidit de aqua vit*: Lullium item de aqua vitae, & de simplicibus,&: secretis natur* sive quinta cssentia-.&Joa. aRupcscifla,de consideratione quintx cstcmixlib.2.&G.Parisicnf cap.Dc effectibus hujus artis. Mit* lapidis ' In genus vcgetale has facit actiones. Nam arborum & planta- sive medicina runi generationes,ut scribit Theophrastus de historia plantarum Chemie a vu lib.z.cap.i.factitantur.atit lponte.aut semine,aut radice, aut n vulti -ut m sione.aut rarno,a»t surculo, aut ipso trunco, aut etiam ligno mi* jenui vegeta- Eatim conciso,illisque siepe morbi accidunt,aut communes, vel privati quibus intereant. Quibus sane medetur medicina illa. Omnes enim plantas,arbores, frutices,suffrutices,& herbas tempore veris magno ac miro sito calore vivificat, illarumquc vim
f enitnlcm corroborat & excitat. Nam si illius Medicin* in aqua istolut* quantitatem aliquam, in cor, seu centrum trunci vitis inieceris,flores fc folia nascentur fructumque mense Majo producet : sic in exteris plantis, propreres quod nihil aliud est quam ca- lorvcluti naturalis infixas suo buroido radicaliSt quia, m Tullius scribit in praxi testainrnti. cap. 27. natura (uo instinctu maxime desiderat, appetitque este in profundo corporis dementati,in quo operatur, illius calorem naturalem, vinique scmentificam styl« confirmando,quia est pervia omnibus corporibus, unde Hyle ap -
ptllata est.
Mira lapldn, In genus Minerale. Nant omne corpus metallicum imperfe- five medicina ctuul, plumbum scilicet, stannum, as, St ferrum, prxterca & arci»*/« vis gentum vivum vulgi, transformat vel in argentum vel in aurum« m ‘ curnomn ' s perfectionis differentia, puritatis, ponderis, fixionis, coloris,extensionis, examinis seu probationis cineririi, cxmenti, ignitionis, fusionis, super vapores acutorum expositionis, adurentis (ulphurismixuanis.ejrtincttonis, cnlcinationis, Lt rednctio- KJuedtm vii nis reiterationis, & at. vi facilis susceptionis. Prxterca lapidum in lapidei pre- pretiosorum xgritudines , scu irhpcrscctiones, aut dimimmoneS tiefet vel perspicuitatis, vel coloris,vel duritiei,vel ponderositaris curat
& perficit,& ad virtutem naturalem,imo perfectiorem reducit,ac (ut scribit Albertus lib.Mincr.i.eap.i.) unum in alterum transmutat,antidoto illo medicin* ejus, quam Elixir vocant AIchcmici, cotumque xgritudines curantur, aut occulta eorum manifestan- giud arte tur.aut manitesta conteguntur. Arte enim illa Chcmica compo- Chemtca ex nuntur perfectislime lii lapides, Smaragdus, Carbunculus, uve trjstaUe fiant /mrhrax.aut Rubimis vulgo, Adamas fiveDiarmntes, Bcryllus: lapideiprette. g, 1S ,si v e 1 ’alatius: Chrysoprasus.Chrysolitus,Scalij. Deliae *• lapidum foTintionoA' metamorphosi Chemica,plura legere poteris apud L-alhutn m Theöria & Praxi fui lapidarii: Sein praxi fu*
test.

Artis Chpmic^.
17
test.eap.sj. Addi possunt qua; scribit Plinius de Cleopatra, qua: vi aceti philosophici margaritas resolvit ,& liquefactas absorbuit, Libn 9 . t*f. solaque in cciena una centies * sestertium,spectante Antonio, eoe- 35- navit. Hujus Cleopatra: meminit Barbarus corollario in Diosco- Ide fi> 2jo. rid.lib. 5 . cap. nj. ubi ait, tres feminas lapidem illum philosophic. composuide,Cleopatram,Tapht\ntiam,5dudsa: gentis Mariam, ru cujus liber pastini circumfertur.
I n su pEit, mixtione hujus medicinae seu pulveris, vitrum fit flexibile, seu nialleabile.
finis.
Rhii q_u u m est,hujus sacra:,rarae, & abdita: artis Chemica: pUniusl. zs. studiose, ut causam adieramus, quare qu* sequitur doctrina ex- cap.26. ccrpta ex Galeno,adjecta sit ad calcem hujus libelli nostri. Quod prosecto factum est,ut brevi ac dilucida illius doctrinx intelligente, qua:dam Cheriucofum proposita obscura, tum in theoria, tum in praxi hujus artis ab illis scripta, tibi clariora fiant.
Galenus , De simplicibus lib. 9 . c. de Conia.
Ablato anere fit lixivium Cinerem nutem st far um corporum reliquati Latmi nuncupant ,fiCte naturafint lapidea, ß<ö e arborum tanimahum've particula. Fit ergo lixivium proejui quod eluitur natura ; ejus quidem quod empyreu- ma,five igneam naturam habet acerrimam , ipsum quoque acerrimum tfl: ejuc quod talt Von e FI, etiam moderatim. VUituru dis. (jiiare (fisepticis 'vocatisfacilitatibus commiscetur , utpotes trmt räumt taust icam cahdttatem poßtdensje'd proptersubstantia tenui- l'£ ,urum > ct* tatem atra dolorem adurens. p.dum.autal.
...., tenusret: sit
Psalm y 2. & lixivi*.
Vir inßpievs non cognoscet ,(3 fiulttu non tnteUtget hae.
Ecdcs z8.
Scientia medici exaltabit caput illius, (fi ceram magnati - bus in admiratione erit.
AUCTORES CITATI IN HOC
Libello, QuI hanc Artem
Chemicam approbarunt.
Ex Auctoribus Sacris.
Salomon ystrofheta Idafyid. J
E S DR AS
urisperitii
1
Ex Jurisperiti*.
Oldradus lo. Andreas
Tanormnanue
Ex

i8 D e V e a i t.
Ex Theologis ft, Anguß mus Adam afanflo ViclarCA B. Thom.Ayum.uS Albatus Epsscofus Rattßon. Gultelmus Partßenßs Sentus dallorfubtslts ymcentius Monachus Oiifp.tr Contarenus Card. Chryßgonus Polydorus.
Ex Philosophis fiermes Tn/megtfius Geber Abenhatn Anßeteles
Alexander Rex Macedonia
Stttdat
Raj. Pullius
Ex Medicis
Hippocrates Galenus Auicenna Abuhalt Rha^rs, Halj,
Vto/cortdes
Arnaldsts dVilla »oC-irf, Valesco* de Tharanta Petrus Aponenßs.
Marßlnts Fiemus Plinius Alchemtfta lo. Dapinus
i>'ern.irdus Comes T' efyeru* lo. Vicus XUrandui.t
Ex Poetis
Virgitiui.
, L I E E I. L 11 L.
QVI TESTAMENTVM ARNALD1
iVlLLA NOVA INSCRIBITUR.
I Apis Philosophorum de terra scaturiens iu jigneperficitur leti exaltatur: limpidissima’aquae potu satiatus adminus horis duodecim undique visibiliter tumens. Deinde in stupha positus aeris sicci &; mediocriter calidi vapore depuratus extraneo soliditatem suarum partium adipiscitur, 6eab humore ex- tpnuatus fupersiuo, fit aptus contritioni. Quibus peractis ex purioribus ejus partibus virgineum lac exprimitur,quod consestim in Ovum Philosophorum positum, tam diu puihsica concoctione foveri non desinit, donec colorum varietate denudatus cum compare suo in niveo colore fttisicat, & ex tunc sine metu periculi, sustinet poenas ignis crescentis, donec colore tinctus purpureo, egrediatur ex monumento cum regia potestate.
FIMIS.
nVl-

Arti $ Ghemicas. aji
EVIDENS ET MANIFESTA
ARTIS CHEMICAE COM-
PROBATIO.
Ex Petti Apiani Antiquitatibus desumpta.
P A TA VII ante aliquot annos mirabile Alchemie a artis argumentum inventum elf i Vrna jiäilu erat , his notata terjtbits:
Plutoni sacrum munus ne attii^o^ te Fures:
Ignotum est vobis h a C quod in URNA LATET.
Namque elementa gravi clausit digesta labore, \
Vase sub hoc modico Maximus Olibius.
Adsit foecundö custos sibi copia
CORNU,
Ne pretium tanti depereat laticis.
Intra hanc urnam reperta est minor alias qua apertat duo, ampulla inventa sunt, affabre elaborata-, alter a ex auro punßimo quodam liquore plena, quo lucerna adhuc ardens per multa fecula eonfervata putatur. Vrnula itb scripti erant hi versus:
Abite m n c pessimi fures,
Vos QU ID VOLTIS VESTRIS CUM ÖCU- LIS E M I S S I T 11 S ?
Abite hinc vestro Cum mercurio
PETASATO CADllCEATOQUE:
Maximus maximo d o n u .m plutoni
HOC SACRUM FACIT.
F 1 n F iV
JÖ. CHTIY.

50
J O. C H 11 Y S I PPUS
FANIANUS, IOH. PHI-
IOPONO SUO S.
Irum quod tot tant is tfo animalsauciatum^ulne- rtbus t tot xgnrudinibus dtbexatum Medicus fanet,pnjltnscfe rcjhtuat incolumitati', philosophus torquear proditu??/ fu a labe metallum excludere, quod minat operosum , multoque facilius ‘videtur. Quis autem eff, qutfi ut animalium , fic inanimorum inßticiat agri- tudtnes, non persideat thecä illam anima longe periculosius tntdicametis exponi,quam quod nihil halet prater xgrttudt- nem cum animato commune? Et tamen audet is tpse medt- tu» xgrotantuiS'sauciati dubiasaluti imponere manum,philosophus me talio non audet,quafiuertttlhus non ‘betetur peri- tulum,hujus quam maxime , atque ideo magis impune quis hominem Ixferit quam metallum. Quod fi quis ex UJo metallo adulterinampojje cudi monetam inducat , quin itidem ex ia fi homine multa fojsc fieri homicidia indux erit f Vtfiquis hominem interfecerit impune -, deinceps plures interjicere non metuat t plus cfl interficere quam decipere, An nonis magu eis noxius, qui quum Je sanaturum agro tum polliceretur,tamen interfecit, quam qui prunum nummum dedent pro bono i Hic de bonorum aut p articula i pjor um, ttttc devita amtfiione agi oportet. Ftrum-verb cartus? At majeftm,in- quies,hic regta attingitur. Annon (s tlhc diutinas Regia quoque majeftatis magu tntertß tolli quem de exercttu,quam de thesauro nummum. An non prater e a plus eri firmare hominem,quam publicum augere arartum? Decipere'vero ‘vel lege permittente alter alterum possumus .-hinc quisque ad rem suam tuendam fit cautior, ac denique ad tuendam Retpub. t ausam. Indignamur kadtefi quis forte communibus a natu- rahommum facultatibus »tatur,qux tandem non foetet at e~> ulla, fed dißidio,non pacefed be/lo propria effeti x suntfiquis aliquem interemerit, distimulamus etqueparcendum ducimus. Negltgimusitaque Dei prxeeptum, quod efl ut nihilo ftfcplus,quam alterum quu diligat,quod quamfit amicorum proprium & peculiare, & eorum quidem ut Pjthagorassentiebat,communia quxc»nque,quid ab amteo querimur hodie de pecuho nobis aliquid auferrt ? Atque ideo reffe Socrates exeerari eum jclcbat, qui prunus utilitatem a natura ftiunxtjjettii tntm querebatur caput cjfe exitiorum emmum.
«

^equidem (js destruere metallum atque deferiutsacertstst smtnsm interficere utrumque malum,& quidem alteroaU * run> magts •vitandum : §erum qui fanat non interficit, neto jfiruit qut restaurat: manui medici agro tmfonitur, neto Jft n ° & tene kahenti: manta item philosophi %tlt Ö* imper- Jeilo metallo, non caro & ptrftflo. Committendum itaque Utru mque efl Qf bonis &peritis hominiiia,non intquit, nem etiam mdoilis. Quod ß itafiet,ent quod do hominissalubri- t ‘‘te,de metalli prettsstcremm, Atque ad hecquidemart Jta,^ Ham atteri (st exoß^ocabulo HaUhetuisticcn dicimus, * n *gnocum Reiput. emolumento,st modo percipi poßit , ah he- r °icü usque tcmporibta comparata eil. Nosti enim quid de c * stagniphitofipht reserant,qutdpoera,quid etiam historici, ßf* miracula natura nemo serent ana &fiila putat, & ad tollendum intenta. Atque hoc magts , quod illa ipsa artit ^eeepta d quojis quotidie terunt ut, (ß at ti* pottßimum atm c e>»madantur ad usum,qui & ingemo parum balent & h- 'd*ntia. Failumqj eilnefito quosato f ntstsorte quod nimio H ^dtta,aut incrediiilit didetur,ut a permultis littrarum te~ ^Hum prosejsonbtu posthabita €st n egi eil a Jit. Que evenit» Ut qut minui de literit meritisunt eam damnent,nedum con- te> »nant: quo quid potest este tn humanis tniustius f Hoc ‘hehm *l‘hi credas,quod te puto existimare , ut ntst quis magnarum J‘e artium disciplinis inflruilus, parum poßit m hac arte pre- J’ttre, Efl enim co/lctla, rumex naturalibus, tum et tam ex ^^hematicis ac super naturalibus praceptis. Qua quensam perstcfla f unt & cognita,aditum ttbtprastaiunt ad eam f" tn 'serem Ss modo ttbt ampleSenda ea ars <bsdetur, qua S* ter snnumeros natura rerum este Usu id ettam habet, ut c*’ t^mconfcquetur, poßit scientiam suam multis opibus di /?*"*% cumulare. Sed fi nostra leges quo et videlicet aeutifi n,e “ ‘ n £ e nio, judicio peracri, cognitione rerum multarum, co tenaci (S capactßtma > id non dubito quinfacili
h^^ M, **e. Atque eo praserton Cstscriptum ttbt & dicatum ^ fictum, quod ettam me salturum per literas ante pre~ j '<s* r ‘' rn » extßtmcs ‘behm. Lutetia, 14- Calendas NeScmb,
Tyttf,
a

u
Wi»y. ^vtTiTT. fpemavS dvelyvy^tj?.
Ihgyv^t,, tU Xtpe** P^^ 1 *^***
Aottcdr, dmyytonc ir«!-8» ftlTscXxa ßi'Sxet. &st,v/A-cib' »ö; XtAx-Ktf kJ sdcri antroc Kixiva*
TwJt Äisr zrcpv 'iti^icXccciv znnuv.
'Eiyxv tcXirovixc-ir itSiXas titxtofs eir! tStoh B.3A6* it.ic £,'ßs, y cu.p.esjf,, cJ, i, rou.
Ad eundem.
(e torquebant aliorum agmmata, Lector, Explicat tfla modopagina rara ttbt.
Toßlt Ut ah/truso quicqutd natura lapillo Condidit,ingenuis artepateteVtrit.
Toßlt & argentum subito uel c meine /« aurum Vertere qui präsent calleat artit optet.
Ergo age natura loca inacceffa hacce potentis
Arte petat hber hic dum tibi monstrat iter.
10. CHRYSIPPUS FANIA* NUS MICHAELI FILIO Recis Bugi^e. S. D.
jM' Z'^jsj?5 'l T E T > -V una cum essentut , poßquam rogatu Vj j y i^j tuo tta de te ad Henrtcum Regem Jcripß , ut not* 531 te ^ Afe,tt haud parum comuhßc ttbiscnpturatt*
meant,libuit tibi editionem, eam quam de libro artit metallica metamorpho/eos fhi/opono meo paulo ante re - ieperam, mtht non -vulgariter commendare. Quod ego placitum tuum ftcutua dedt operam, ut quam primum poß dtj- teßum tuum liber exiret. Eum nunc ttbi mmo editum, atsf }ta editum ut nomnfin tc& Phtlopono meo poßit inteUigu Quod ß ita e/btprobe editu* Vtderur, gatitfeci/se me arbttref Voluntati tua: finahter, mcaußa eße putet nimiam severitatem tuam. Cum enim displicere nollem populo hac m rei quod ne aquum quidem Videbatur commodare non poturi. Secutus et ipse quidem Alexandrum, ego Verb, fed dtßartbu* (amen mrcbm,ArißoteUm. Valeat.
I
ioaN-

lOANNIS CHRYSIPPI F A N I A N I
De Arte Metallicae
Metamorphofeos ad Phi- lopomim.
*CTS
Nr er. ea, qux de metallis proferuntur, nihil est ad- me.
mirabilius arte metallic^ metamorphoseos,ad quam wW»
accedunt alix dux, ut sint tres in hoc genere, quibus mprimis utamur, artes: una fodinaium(frustra enim ‘‘arum & argentum ,xs, ferrum,natura divina genuisset, nisi ea- d . CtVl docuisset, quemadmodum ad eorum venas perveniretur) tc, a liquandi metalla ipsa, seu pumices xrugicos, atque inde to stficiendi quidvis, qux Sc fabrilis dicitur, & Chemistica dxi t?» ' yin Cbtmi.
Quid namque juvaret inventa materia, nisi confectio- ^' ca '
' lls eius fabricam haberemus! Tertia metamorphofeos, de qua *’°c libro dicere instituimus, vocaturquc Akhemistice, ab Alchc- 11,1 a «T« enim Grxci salem appellam,fusionem: ßclixc/""- ars circa fusilem quendam lalem peculiariter versatur. Ita cum Ut ‘htatc, quam Deus hominibus aedit, ars aliqua conjuncta est,
P'f quam illa utilitas percipi possit. Dux priores mechanicx.atqj c hirurgicx,hxc una pars est Philosophi* eius, qux circa rerum ituram caufafque vertitur. Docet enim & metallorum & exutarum quoque rerum, qux cum his aliquo natui x vinculo con- luricta: f unt j naturas atque causas. Dividitur autem in duas par- Divisit *r- 5 IS ’ Prima inventionis est, & Theorice dicitur. Secunda dilposi- l °nis, qux Practice appellatur. Ergo primum de inventione, in jj* 1 * ‘Metallorum naturam,non omnium quidem, sed eorum dun- qux ad opus ipsum metallica: metamorphofeos propius t all l,lu ’ investigabimus; post de lecunda parte dicemus. Me- Finit multi. a ' u 1 “ha opibus, alia deliciis, alia temeritati fodiuntur. Nans fltxßudtum ad'"V.» cu * persxpe xs: & argentum, cui stannum & plumbum m euUtmm, pj.^hur, divitiarum , ut ferrum belli cxdilque, 6c gemmx Vel' < ' nt:lc l uc voluptatis gratia quxruntur Metalla autem Grxci MeutU* undt. t , quod perlcrutor significat: (Solemus enim intra bin* ut.
ali ' CVcilas metalla scrutari) vel it7r'o$ ftt&Tci quod
alia inveniantur. Ita Plinius, quod ubicunque una in- se Cc a Vcn a est, non procul invenitur alia,quod quidem & in omni ri,| Jl ! lt ' a ' cr ia, metalla Grxcis dicta existimat. Aurum ex sulphure m 0 0, *plendido, ignibus inexpugnabili, tenuissimo,defxcatiifi- 1< c ai gento vivo, optima commixtione purum atque nui* Co ctu? 11Ctescit ' ^^d auro alio aliud melius. Melius id, quod de- uri detm Mniagis,digestumqueest, coruscos indicis perterens astri-
C ctns.

. 4uri docili- Ufi.
lArgtnU £«*
ptritntta.
»Auri & ar~ frcntt dijiri-
$4 D E A R T E
stus. Nullam aliud metallum laxius dilatatur, aut numerosius dividitur. Argtntumtinmilum est,dulce lonans,perfplendiduin. ex candido & prxtcnui, led paulum unguinolb sulphure, nec fati* cocto, & argento vivo subtili ac desecato, non bene commixtis concretum. In generatione enim argenti plus (iilphuris concurrit, quam argenti vivi, quod inde facile est deprehendere, quod cum eoior turi &■ auro miscetur, cius colorem inducit. Quum autem color auri »rgentt unie, z. argenti e sulphure prodeat, ceufoima m argentum vivum, id est, materiam lplam agente, Se vis coloris iit in hoc, quam in illo maior, consequens eil in hoc quoque plus sulphuris inestc. Inde est, ut in argento negemus «quam sulphuris Sc argenti vivi com- Ntturt perca- mixtionem, quod & ip(a experientia aperriilime ostendit. Siqui- tum marken- ,j cm in igne longo tempore ardens ac ignitum, innivcuiti tan- t> ab ipsa ex- ^ cm pulverem desteit, avolatque argenti vivi quicqtiid supervacuum offenditur. Quare aequalitate utiiufque substantia; tuni aurum xquat,commixtione nequaquam. Sulphur enim argenti cum non 1 it littis digestum, ctiammnn unguinoli nonnihil habet: quod cum argento vivo contrarium existat, debitam impedit commixtionem, avolantequc argento vivo, comburitur & perit. Ynde quoque est, ut igne minuatur argentum, tandemque difpe- rent. Eadem rationefateri cogimur, inauro puto aequam este Natur* en au- f u ]pl lun s atque argenti lancem. (Quantumvis enim ignitum ne romiefritai. C j ll j CC j liaiX j minuitur: iulo vero, vel Plinio teste, quo i tepe ardet, efficitur perfectius. Quod sit propter «qualem (iilphuris & argenti vivi in eius generatione concursum & puritatem. squalitas enim quae, ut Pythagora; placet, amicitia: tum parens est tuni altrix, tam invicta: in eo compositionis, ut in exteris quoque rebus, caulä est. Vixi autem auro puto : listet enim utphmmum . Argentum £f u j s cuniculis erui utcunque argentum continens. Quod fi ar- natura m *u- cnt j vivi plus liabrrcqignc evolaret liipei siuum, minucreturque ” entum ^ aurl moles. Argentum enim vivum omne sine sulphure l u- ■.ivumfu^ax gacillimumcst : ä sulphure autem retinetur «qualitatis propor- sine sulphure, none servata. Ahoquin (i plus mole lita auri sulphurargenti vivi Digrcpu. retineret, aurum iptiim quicqtiid attingeret libique adgWinaret, idipliinr ob fui sulphuris intentionem retineret, facerctque (hae natura:, neq; opus eilet tor ambagibus ad decantatistimum illuni -Antrphtra. philolbphonim, quot eius authores prodiderunt. Ncc
vero inficias ivero este, aut suille nonnullos, qui parvo aliquo auri fi ustulo, pulveris interdum, interdum quoque humidiori* materiei fotmain referente, quod umnnque tamen nihil aliud, quam auri ipsius Iphitus, atque igneus quidem vapor, quem He- Mirtaurist:- MC jj t „ s animam este dicebat, argentum xs, staninun, plumbum. niiM vx. |;. num & argentum vivum in aurum convertera t : quodtfcvi- dide st & novisse facere, Cornelius Agrippam liris de occulta
Philo

j^iilosophia libris scriptum reliquit, & refert Mariilius Ficinus : verum id fmstulum non tam sola auri forma aut materia - quam purioris pars atque vegetioris, quae in ipsius centro in- 1 usa erat, ex utroque concreta, artificioque elicita. Sunt enim ’b'nionta ipsa, authore Aristotele , cum rebus reliquis naturalius in sito centro purissima: & ea pars auri ipsius femen est, (piri.
,lls atque anima, qua aiunt ipsum vivere: quseve, si convenienter '■ducetur, sit aliquando futura vegetior, paulatim igne pronto- } fl, sin ampliores vires. Ignis enim, ut quidam ait, ipsius est pagunt Si alimentum : atque vel ab hoc a nonnullis falamandra >ln 'riinatur, & ego dixi igneum vaporem : hac etiam de causa ap- ß’>" Ua Edatur pyraustum: quodque vegetat herbam virentem: & pher - mmn * ‘ l ' ar ' a quod unicus sit tam stupenda; natura: i 'piritus, ac quod j^cipuos acquirat colores, nigredinem & alhedinem. Moly -' Cl bam, quam Homerus ait radicem quidem habere nigram, sed °ten\ lacteum. Ita enim ille OdyfT io.
Pi^n uiv fiihaf inci » i'i «VtAor «.Vf©*
oi/uty /.xMutri Ss»i, %ct?,irrcy ai t’«{w re«>,
. Art>\xm yi S-vtiroiin.
\l)bus quid aliud designasle huius artis peritis videri,quam cttrhj qua alia est illius ipsius philosophici lapilli materia, spiritum F°tcft> Est enim is evulsionis e sua terra, in qua altas jam f«t v ‘l ic es egit difficillimae : & lapidi illi perinde ardua; vulsurae« '^expellendi omnigenum meer orem aegritudinemque vcteics comparatu. v ‘"Uere, vt vere eo nomine Moly appellari postit,atque in aurum argentum convertendi reliqua metalla mutabilia, ficuti stan- j^.Ts, plumbum, fenum, argentum vivum: quod & spiritum t Ur *t sibivcndicarc docuimus. Hincinerito eum Moly Scfalu- U( '' uietallorum vocaverimus. Neque enim tantum supra terram i^Pdd Ciceronem est, fcd in intimis cius tenebris plurimarum latet utilitas: qua: ad ulinnhominum orta, ab hominibus c v '|."' 1 venitur, mctallorumquc salus inclusa in his ipsis est : qtlae Metatorum t4 ‘rttda Sc extrahenda penitus, non circumcidenda, nec ampit- /./,». iitii' E Sed quo maior in eis pnestantia & di\ inior»eb maiore a t 8 cn t diligentia. Conveniet autem Imprimis ittmiiste xhv-ror) n,^l'adeo illud Helenes pharmacum, quod luctuique bililque,
\ C1 oblivia cunctis bihcntsousiudiict b.it. Voll deinde lob cy[ risuri compago, uti (piritus naturalis, qui inclusos est, oe- ^btcrlabeine monumento oboriatur , oeniorum aciciit ci rc l'^itcr perstringens. Istuc enim tabernaculum instat (ilicis qii c "'■edit natura: quo priusquam fuerit ex.oli.nis , cOgnatum- h.ihj t(|i ' l:i 'a petierit, nullas stammas edit, no vita: quidem ullum qti 0( . l,s est consuetudinem. Ubi veto excellit efragtltbus, per Astiis erat meatibus, cstque ab omni prorsum colluvie C » purga-
Metall MeTamorph.
is

;§ De Arte
purgatus, in infinitas se attollit formas: modoque in hei barst gignit, modo in lapidem, aut in insolitum quoddam animal: inter- f^rmTvan* dum in aequor, aut unionem, aut gemmam , aut metallum: dul- *° r V ccque jubentibus jam flammis emicans,in multas statim colorum
myriadas variat,vivitquepoi tentorum femper effector ac magus, isto nequaquam fatiscens labore , sed vigore ac viribus indies adolescens. Quod quoniam crebro a nonis contenditur quid sit, quove postit modo tenebroso isto carcere liberari, deinceps Huiiu «tt» explanabimus. Jam enim ad hanc artem omne fere translatum vu ab txem- est certamen multo honore quaestuque vigentillimam,atque ut ä fit. Suida traditur , iEgyptiorum olim contra feros & formidabiles
Diocletiani impetus diu servatricem, dum in ullius honestioris fructuosiorifque rei labore vigilarinon poterat. Sunt itaque, qui aurum dispensent,ex eoque vicissim secernendi Elementa nullum faciant finem, dumpuriffima quaedam, nullifque naturalibus obnoxia inquietudinibus natura fiibsederit, quod quintum aiunt elementum, seucorpo;ex substantiae temperamentum este. Est ~C«r/ Jjiiritm cmnl jst velut quinta quxdam natura ab Aristotele inducta. qua:
soluta & libera & segregata ab omni concretione mortali terra vacat Lc humore, nec stabilis est, nec ignea : sed sejuncta ab iis Mad<u tdu- usitatis notifque naturis,coelestis magis habetur substantia, lltun- tmdiaurijpi- tur nuet ad hanc rem lavacro, in quo utut ignis suppositi remisto, ritum. calore auri quasi sordes absorbentur .abeuntq; in intima munditiem omnia: obdura quoque,ac tantum non adamantum ipsius moles contunditur, interioremque subit liquationem,atq; interitum absque detrimento : ne quis fortaste putet tam integrum io omni igne metallum aliquotfariam poste attenuari, quo vel ob , Auriftaflan- id maxime reliquis omnibus praelatum este insuis naturae histo- tia. riarum libris Plinius scribat, quod uni rerum nihil igni depereat,
tuto incendiis rogisque dui ante, quoque liepius arescit,hoc magis proficiente ad bonitatem materia. Tametsi namque eadem ipsa moles immanitate pondereque decidit: viribus tamen permanet, nec est unquam quiequam defectura: nec vero solum, quodipl 1 haud citra miraculum peculiare est, non fit deterior, sed magis atque magis enitescit. Demigrat de statu quidem suo novum ist ’ 1 ut ingenium induat: dejicit de pondere , ipsumque levitate pe 1 /' mutat : fitque in ea uti paucis vera absolvam; & duritiei & rd 1 ' quarum prorsus qualitatum vicistitudo. Sed & vires, quas ante 3 habuerat, hoc transitu nobilitatas recipit, multoque pristinis V^' getiores, & inexhausto quodam renitentes splendore. Urvi a Xgvroi , ut ait Pindarus, xxusza. Hui 1 "
enim occulta ea vis initio instar igniculorum quorundam inest« quam suscepto paulatim incremento, tandem ad fastigium, atq liC adeo ad fibulae, quod dici Iblct, catastrophcn erumpit: ac tu 111
tau
P indart , d» «uro Jinten - sf«.
ffteulft %

M E T A t L. M E T A M 0 R P.' $7
5 ^fcrc quiddam potest,quale dcLyncco scribit Plutatchus:Saxa J^que & arbores oculorum acie penetrasse.' Est enim ei ex ad- VarUtplnt. ll| sto ingenij sui acumine tanta penetrandi vis quesita ut metallis t»»»« de lapi. j 110l nnibus if-fäxvr quod dicitur zrsjirjo^«. Atqui sunt nonnul- dt miofiph: •qui argenti requirant spumam aut argentum vivum, aut argen- rum dijjcm" ll 'H ipsislinuim,aut ovum,capillos,aut humanum sanguinem,aut tmm ' r 'uamaut vinum,acetum aut herbam,ut dicunt,Lunariam: At- a Ue >sti quidem commemorandis vari js & horrendis nominibus os territant,cum ha:c omnia una gens sit: atque ita ex uno,ut in ]°Verbio est, multa faciunt. Sed redeamus ad argentum. De Argenti sui? t JNis enim materia, quoniam inter hujufce artis maximos au- pl/ur.
( ’ 0r « non parva contentio est, alio loco nobis copiosius dispu- edurum natu- an uiini. Argentum ergo sulphur habet, ut superius docuimus, tl>ra Pa* 1 m admodum ungumouim: quo fit, utigni distabescat. Dixi . . .
p ( i""m admodum: habet enim sei me omne nonnihil in centro fZm. ‘ -Phiiris digesti: proinde omne propemodmn etiam aurigerum Cau.fi tinni. at ' Cujus rei periculum fieri consuevit Chrysulca. Hic ennn
^ Cujus rei periculum Heri consuevit Chrysulca jS c stttun involat, di ducitque ab auro siderati eruoris instar ii- Hydrargyri s >, incoi ruptoqi emergente. Dulcioris tinnitus ejus causa est & fdpimru ~ t llbtl litasargenti vivi,glutenque sulphuris. Quod autem sulphu- v,d S l ' rK ^ ,r ^ su]I? nlk : t Auunolb, usu quisque discere potent, ubi hydragyro ZlmZtum'. ,j murfupposiicrit vulgare, quod totum gluten est: ex i|s enim
intra mensem viderit argentum purissimum concrescere, pmmentum. j quoque vidimus,tempore & loco usi ad hoc aptis. Aurum ^Auri argen-
p,8 e «tuinque quo mollius, co pulchrius. Stannum ex tenui fui- t ‘T“ dtlt ’ ac subtili, & argento vivo praipmgui & denso male mixtis
Cr>1 Tti
Stanni gene.
to n k'}ctumrepcritur,hoc etiam nomine stridulum. Cum argen- nJ . a gri[' st * C ' Uu ’ m ’ xtl( st uc vcms constatur. Plumbi duo genera ni- m
est 1,1 ntc l uc candidum, pretiosissimum candidum. Nigri duplex rA . n.is 0 r 'S° - »»t enim liia provenit vena,aut cum argento & stannö Plumbum ex *ii| C j llt ’ sskrumque ex unguinoso, bituminosoque sulphure 8c fl»«-
1^ 'oa cm q ua i ltatls algento vivo constat. Quod judicare faci- fi et - c e ’ ''candentelicio in virulentum fumum abijt, nulla relictacal- 'ZetamlZZ t 0 (jja.cpurgatumin aurum & argentum vertere,ipso experimen- ßsablpfiZü- i* «‘cimus. Tunditur primum cmolliturqtie liquido quodam tbtreinven- tr ea " i lcc chytrx seu tcstukc,indidcmq; conjicitur in ampullam vi- ta. tittn 1>Vlt smegmati suo inspergatur: ita suis strigmentis spolia- Incrementum rei; ' v »dit nitidum. Datur & deinde licio, ac fi quid est impuri fi {< pUmbo at ici(r„ ,'■'gnihus exolescit, aigento cum auro residuis. Sed ad- tr, ^ Htum - .
i 0 - & ferri.
Hy, c uni aliquatenus argentum vivum pro ratione materia:. ^r tri ^ tn ut Pi ii niet:i llorum soli incrementum concedit Galenus: quod, Fermm. ejiisd ( .'' Us a "ct°' est,derelictum fertilius reviviscit. Ais Sc ferrum genti v ' s eilc compositionis siint: nisi quod hoc minus habet ar- 1Vl > sulphuris plus & unguinosioris atque ideo durislinuim C ? vixque

t^£.rU sulphur.
cum argento.
Celor metallorum unde, sulphur vul-
&*re.
yjrgentto* e.v tnnuo fUit- Ue.
Argentum vivum. jn< arpenti vivi & definitio.
Onnu a- yua visco- j i* ab exemplo.
U^rifigmen- U txemplutn.
;5 De Arti
vixque flexibile. Hoc solum etiam difficulter liquescit. /Es minus est exteris sutile, minus etiam habensargenti vivi. Sulphur autem ipilus proxime accedit ad maturitatem,uaulumque abdi a debita decoctione, quod ipsimi xs corulcuiry efficit. Cum argento coniunctum ipsum reddit vocalius > inque litum eoiorem convertit: quod e sulphuris in eo redundantia accidit.Sed hactenus de auro, argento, xre, stanno, plumbo St ferrotdeinccps de aliis metallis. jamque primum omnium occurrunt sulphur illud vulgare 3 tq; extrarium6cargentum vivum. Hoc sulphur terrestri videtur cllc bitumine quodam commistum, quod & Virgilius in ffitna scribit,& ad plumbi formam suspiciendam idoneum adventu peculiaris sibi argenti vivi,quod in plumbis ineil. Vittis est atque scX sulphuris metallorum omnium ipsius tubtihtatem ..liqua ex parte refei cus, sic ut concursu argenti vivi nonnunquam in metallum induretur etiam pretiosum . agente calore. Id equidem sum expertus in mipio factitio.quod ex argento vivo 5c sulphure constatur : nonnulli cinnabarim appellant. Ex ejus enim drachma licio argenti puri obolum exprompsimus, libi vero maxima istius sulphuris contigui, mdlisqttc pumicibus aut cautibus implexi hu- bei tas vehemetem radiorum solarium calorem reflectit continuo ardet, locuniq; Ipsum mctalliex generationis beneficio dispoliat* Internus quoque vapor hanc materiam qn.mdoq; solus accendit« Argentum vivum latentem quoque, ut Itilplutr, insequendam habet spir abilem calorem vegetumque spiritum, auri argcntiquc se* meti,tibi pulsu agitatui externo, quod pulchi um & suspiciendum arcanum in hac arte est. Idem & aurum & metalla reliqua exterit, mollit, imminuit, in seque convertit. Est autem argentum vivum,ut plerisquc placet,aqua multum viscosa, ac prolude sicc 1 magis,quam humida. Addidi inulturmontnis enim aqua aliquantillum viscosa & glutinosa est: quod intrinseca: penitistinixq; eh' 5 substantia: in ipsa etiam latere efficientia declarat.Latet enim in'' tio distvit.a in pulveris modum atq; adeo insestiles quosdam atf' litos distracta terra, a qua coagmentatur in maslana, qux evan e ' icente liquido tandem indurescit. Calor enim ciicumpavicns,atsi' ipsius etiam terra; ariditas aqux diluentem humorem propelh 1 ' retento glutino. Aliter autem qui potest manere copagcs.qua si'^' lata rursum pulvis fuerit,later,aut uda forma lutitlk aui ipigmcjl' to.pyritc, stibio, cliysocolla, .alumine, calchanto, & id genus rc! l j - quis (subtequnmur enim ista) id obiter dicam,nihil aut parim 1 lapidem conserve. Conserunt alia ad extrinsecus dealbandum,' 11 ' nurandumq; alia ad solidandum & abstergendum, ad chrysiiso' 11 ' 1 alia: qux quomodo fiant,quid attinet enarrare ? Untmi hoc m‘‘ ni me prxtcreundum videtur, auripigmentum auri quaq; ven»' 11 pile quand.am,scd inopem atque indigam. Refert Plinius,Cai" n

M ET AL. M ET A AfO R P. $<J
pniicipem, hujus excoqui jufsiiTcpondusmgcns,fecifseq;aurum Fyriut.
specillo probatiflinni, sed ira exigui ponderis, ut danimini ^lu ven. fntiret.l’yritcs totus argentum vivum & sulphur. Alumen autem «init olim inventum fodiendi finem fuisse. Qua ratione prorsus u mignaruscum (it (alfugo terrx in argetum vivü promoven- tls A inventa f uerit teris vena infra alumen alba.Verum quoniam . ‘netamorplioli metallica nobis propositus est sermo Secam , ci ’ c a salem fusilem quendam verl.in, unde Alchcmilliccs nomen habuerit,de monstravimus, porro & metallorum ad hanc artem ■Pcctantiumnaturam, caufasq; quadantenus (traduntur enim ista * ma- a blinio copiofiiTimejexplicninnis: videndum deinceps quodnam tmafitu phi- cx *>s, quidnamve aliud eum pariat filiern , unde poriliimum cli- fo‘7’*' 0 ’P‘- Clc ndus sit. Alij namque eum eliciendum ex auro argentoq; prosi'
^ntur,quorum plcriqj omnes disciplinam pcrtmacistimeScmor- ^ hk'us tenemus i alij ex auro solo, ali) ex nrroq; & argento vivo, jhque id quidem alij alijs modis.Nam & Geber libro, cui titulus,
1 filamentum , aurum Se argentum in calcem extremo quodam ac diutino igne veni.calcemq; post modum dilcustoria vi quadam 'aporis aqux subditis ignibus ctterveseentis in laticem rdblvi ac *"ox in lalem gelari scribit. Et Arnaldus ii Villanova in calccm ca- Opimtia .-4r. dein abire tracht argentei cujusdam liquoris ope commodum de- nai,i ' 4 P l >i'gati multis huineseentibus difeoctionibus. Lullius autem,qui "* M ' .
Patifo hac inrc Ainaldo ac Gcbcro religiosior est, prxeipit astu- ^P”"‘ t '° lendum vinum album vel rubeum,atq; innumeris vaporarijs sic ” aihidaciedum.ur in calcem exeat,aut evanescat protliis.fubsiden- tamen exili atq, imperceptiore quadam liibstantia, quam vehit sttiiniam illam rerum omnium,qux sub concavo coeli lnnx conti- "entur vjm.fcu mundi animam este innuit Hac supradictum 1p,- • t'ttini e suo coi pote depurari contendit. Cujus ferme calculi est, r f ®terquain quod destillationem fiibticet Aurelius Augurcllus in Quinjti ».. <*■ u ‘ s de Chryiopxia libris. Albertus amem cognomento Magnus, rc h '? tr >nium,qui hanc artem tractaverunt,disputator multonurfeon - ll ’ f"lii acerrimus,cum Arnaldo verbis tere diflidet, re consistit. At ^ r ’’ atitheus istorum nuperus Icriptor, signis quibusdam ignitis do- ^ aurum ita poste mollescere,m m aquam illam corrumpentem Grxci dicunt,ac tui natura quandoque emergat. Libri JUt tm permulti, quorum inscriptio nullum prx se fert Aucto- alios modos habent,vcluti icandcntc spiritu, corporis clcv.v , quod fublimationem appellant, Scut eorum utar voca- ■ ’ fixationem, qux est partium utriusque colligatio qua-dam, llt p ,slrm **'- .b'hatio atque assumptio m pulverem. Prxterco hic qux iidrm lc s c P h ' 'abent, distblutioncm.distillationem,coagulationem, cerefi- lQ iicm, Sc id genus permulta ea de re,etiam prxtermittcnda,
* h« nihil aliud ad hoc iicgocium , quam tenebras atque cali-
C
gutem

40 De Arte.
CtnnU de Ue ginem offundant. Atque haud fere ullus est, qui Alchcmistic®
,rte mundat* illius disciplinae praecepta dilucide quod sciam hactenus enarrant: litem ani- omnes omnia aenigmate ac prodigiosa quadam oratione data o- gmatiea. pera occuluerunt. Neque abs re profecto: non enim fas videbatur tanta mysteria non aenigmatum involucris quibusdam ac verborum ponentis involvere,ut videlicet eo nomine profana ab illis,tanquam ab Eleusiniis, turba perpetuum abacta fieret ad audendum examinatior Ecquid enim absurdius intolerabiliusquc, qnanr inconditae inlanxque plebeculae vulgus tam inexpugnabilibus fretum prsefidijs,alio,quin etiam jam latis cornua tollens,insolentius abire ? Sic Pythagoras & Plato suam philosophiam numeris suis obscurarunt •. 6c Aristoteles libros aliquot edidisse fc perinde,ac si non fuissent editi, m (na quadam ad Alexandrum c- pistola testatur. Sic& 1 .ullius suum vinum ita dure ac peregrine tractandum scribit,dum in cinerem aut quid aliud levius deliciat aut penitus evanescat. Ita tractatum astent quintam illam suam naturam evomere. Ea aurem ad litum lapidem utitur': Cancrum lapide ad metalla reformanda,nobilitandaque. Cedo quatio quid nam cum metallis vino est aut fuit linquam, aut fore etiam puras commune ? Non mimis a natura dillentire videtur ille quam qui ex asino hominem,ex homine leonem enasci putat,aut aliud q,lippiam alienius. Porro vero quot horrenda ex literaruni notis libi ac fui studiosis paflitn monstra confingit? Ut saepe b assumendum, relinquendum t,&. a in r mutandum,aut fi mavis, r in a, & mille alia ( libet enim paulisper agere personarum Mo- mum& acriori criminatione Luilium infectari) jubet deridicula: itaque legentis animum impudenter eludens, litcrarum illi mu tuas pro lapidis philosophici descriptione vicissitudines obtrudit? At designant inquies,ex literx singula ; quibus ad perficiendum illum lapidem est opus. Designantur profecto res,qua; neque caelum neque terram attingunt. Quid enim menstruum seu menstruale ? Quid lunaria rectificata.falpetix, quinta essentia, & ejus generis innumerabilia,inter fe etiam plui imum diversa, ad singularem & unicum lapidem ? Tametsi enim ille sive lapis est, sive quid aliud lapidi non prorium absimile,sc in multas ac varias ver tit formas, editque res , quae a natura sua videntur icmotiflimse, cum tamen nihil distent,res tamen ita est usque ab initio una: nec alieni ad fequicqiiam admittit, alioqui in cassum abituris omni- Optm Philo- f)us. Atque ideo jure a permultis manifesti nrcndacij Pullius in- ttio" btvnilatui : nisi forte depresso illo vini in quinum usque fiibstan- ’ tiam liquore materia commodissime lapidis educitur, aut potius
For«««. hoc opus est, quod mihi aliquando ob oculos posuit unicus F.xe- Vas». ecdistes,magnas quipne fornaces, atque vitio easdem vario redimitas ostendens. Vasa erant singula in suis sedilibus habentia sedimenta,

Me’tA t. Metaatorp. 41
lni eiita, atque interius dispari dicatum sacrumque munus. Quid
rt 'm tam divinam celent diutius ? Erat autem intus circum form* vtri*. "" moles qua'dä mundi prae (e ferens imaginem ipsistimi. Quip- P c ibi terra vide liatur in medio omnium consistens, aquifquc cir- c "j'nl'uso liinpidiflintis in varios colles, falebrofafquerupes assur- liat, sruct uni ferens multiplicem, tanquam It umentis aeris im- r 'nus tempori irrigua. Vim quippe videbatur simul & olei & a stis atque prcriolorum omne gemis lapidum, Lc metallorum j c apprime ferax. Tum aqua: ipsa: instar aequoris, sale quo- " ni pellucido,albo interdum,interdum quoque rubeo aut fulvo,
"‘"rubro multisque praeterea variegato coloribus in litus, inque perficient ipl.int atftuabant. Igne autem ha:c omnia suo, ied l l m '- ''"percepto quidem illo atque xthcrco movebantur. Id vero P' 1 ’ caeteris unuin incredibilem me rapiebat in admirationem,
*j l, °d rem b;vc tam multa unicant,tam diversa, tanique in sito gc- tl 'e integra singula, parvo ctiamnum, imbecilliqueadminiculo S*l philofi- P r °duccrc, quo facto paulatim robustiore, i edirent tandent atque p l! ‘ cum - c "alefcerent in unum omnia fidenter asseverabat. Hic equidem "nlcrvavi fusilis illant f alis speciem nihil ab aplirolitlto degenc- 1 ** P'teni, atque argentum illud vivunt, cui Mercurii nomen ali hu - 1 "
L" s ce disciplinae priscis auctoribus inditum est,illam ipsam referens Silianam luminant,adversa (candens aqua, lioctuque relucens "P>e ititerdiu,glutinandi praeditum facultate. Hic & inenstruum, Mtnstntm Lunant Lullius intelligit, qua neglecta non sit paralysi locus. ^‘näLuän. vfld enim rurliis cum ab objectationibus vindicent, quent id- Clr co demum libuit lacessere, uti disputatione res ipso clarius clu- c '‘Iceret ? Quemadmodum autem Poetx pro mense nonnun- Paiit Lunam usurpant, prodic Solent; quia fblsingiilis diebus jpfimt ad coeli motunt peragit, lauta nonnisi singulis mensibus:
' c contrario latllius pro Luna mensem accipit, menstruantque ** catio,te ipsam appellat. Sed 6c quintam vini substantiam dixit j. r ° gcmiiiifci o antne,qux ipso lapidum materia est,ubi videntur f P'Pua;, aurea 1 nitcllx,sardonychi, lychnitcs, (ardae,lapis specula- ls > omnigeni uniones & Gcnintx. Porro fi litcr.trum usus est j 0t ls,idcm fecit Sc Aristoteles. Neque dcLullio, quod ita obso- jjP ac peregrine scribat, magis mirandum quamde Aristotele.
, P'ldeiu Sc Aristorel. ipse libro de secretis secretorum (fi modo 0uum pM* c l “ c ' r Aristotelis est) lapident animalem, vegct.ilem & metalli- s»P hor ' in '- ovum nominat: & hoc Pythagoras, si Marcello credimus, p "cn. Et Coclius in ovo totam consistere mundi machinam Ct Pudine quadam lib. anriq. lect. quarto & decimo expressit,
Illo 'arii feti corticem ipsius terram appellans,proxintunt huic hu- (j, frigentem humectumque, aquam,quod inest fpirituo- ' c alcns humensque, acrem, vitellum, ignem. Cui calculum
C $ adjicere

Vera mandragora maga.
Ovum ßmni mnti thesau- rum.
4*r pyrites qutbuuiam iapii philt - fifh.
Operis proprium.
Libri vitantis.
In tts qui aurum tenent materiam e(Je lapi d.philof. Operis initium.
Lapida mit“ testei qualitates.
Suijtüin.
42 De Arte
adjicere mediocritatem caloris, quam obtinet,andiorenique naturam addidir , simul Se colorem & globatam figuram vimque el innatam vitalem,vcluti & numdo.Ncc deliint qui progrediantur, atq; ut illi fitcnmt prodigiose loquamur,Sc ipliun avium cor,quod vitelli meditullium atque adeo eenmumcnet, quintam naturam appellent. Quid quod multa magis admirabilia in ovo fieri re- Itantur,ut Icrpentcs.Cx lonvnmstmilein hominis, quam mirandis virtutibus efficacem perhibent, & veram inandragotam dicunt ? I.ac deinde illud gallinaceum quod inventu rarum, ut in proverbium abierit j-ecA«,opulentis,6c quibus quidvis rerum fup- pcditat.accomniod.ntstimum.dc quo plura Delid. Erasinus e> A- riftophanf,Plinio, F.ustathio & Athcnico ? Annon & Chrysippus, quod refert Cicero,ovum somnianti scribit tlielaurmneontigisie: atque conjectorcnn, ad quem ille somnium retulerat, ex vitello aurum,e reliquo argentum conjccilTe ? Atque alij quidam eodem uli veritatis tcgnmeto.pyritem quendam fcripfctunt lapidem dic pbilolopbomm: utpote qui totus liilpbm sit,ut pra'diximu>,& argentum vivum,quibus dumaxat duobus lapis ille constat: quodq; vilillimo pretio ematur in Gcnnania etiam ubique repertus,atque pastini ä viatotibus conculcatus. Quid li quis objecerit sulphuris ejus impuritatem, immunditiem argenti vivi ? ad manum statim habent quod rvlpondeant, ambo uno Se eodem sinegmutc mundari dcpurniique quod tanto operi inter extera convenit. Circumferuntur pastim Sc libri, ut diximus inceno auctore,quatstio- nmn plus quam exr,initat uui Se crocodiluarum, ad obruendum cimmeriis,quod ajunt,tenebris legentis annnum.Sed vcdc.it unde aberravit oratio. Recensuimus paulo ante eotuni,quos in hac dtlciplina non parum profecisse i ama est, tum de materia lapidis, tum de opere quoque ipso varie ictu lentium opinationes. Sequitur ut ordine lingulas examinemus.Non enim exiguus est in qua- quctucus.aut dissimulatio cognobilis. Nam qui aurum materiam este lapidis affirmant, ridere mileram hac in re laborantium conditionem videntur. Cum enim opensinitium fit debita 1 mateiias corruptio solo igni qantracta.nc quali totius dillip.it io ac dilaceratio quadam (eu divisio tu gnatum elementa : qui lteri potest,ut aurum,qqod igne,quantumvis aucto atque intenso,tantum abe st ut destruatur aut corrumpatur ,m longe eti.isi.tr Iblidius, atq; vegetius, istius sit lapidis materia ? Porro qui hac de n; veteres le vi- plerc, huic materiei corruptx velm cadaverum messe fcctorcin quendam intolerabilem adnotarunt. Aurum quemnam quatio o- dorem emittit? Aiunt autem item mollem esse eandem. Quxnam autem huic mollities ? At inquies uilimt isthate nomina beneficio alterius cu jusdä rei in auro. Jam refragatur eorundem auctoritas vemopen isti ascribentium tantum uiuin,vilem piaitctea ac pes-
Vl-llN

M ET A l i. Metamor ?. 45
y»am nvitcriam vociferantur,in quoquo existentem homine, in CurUfit mi-
•pium etiam converti.At vix qtiicquam auro est caritis rari usque. malit n»
Idem vero neq; in homine ullo eil nih forte mlitiriii invectitium- tur -
l ) ll e,ncq ; itn excoqui in homine,ce» fen um in strmhiocamclopo- -'V »t«w *•
tdl ,ut in chylum ae tandem inlanguincm aut carnem hominis di* ’^ c it.,,.,, , » . _ n. rt/ase)tar»>nc«
b cl 'Hui. (.Vwm irem inanimum t*ftf Inanimum enim clt omne rfW quod puilu. giratur externo, Animalem autem este hunc lapidem , a Ua. •'stirmaur.vei quod ex animali stt,velquod animam habeat,vel u- tl ll 'sq ; potius gratia : quorum nihil isti competit.Non igitur au- ,u m,ut multi talio proritentur,lapidis huiusee materia csttSedncc '"'sentum. < )ui pollet enim cum igni abliimatur ? Lapidis autem 'Materia,vel astet ente Arnaldo iplo , res est quam maxime a’tcrn.i jttquc ignibus impervia. Krgo nec reliqua ductilia metalla vel hoc '°lo nomine,quod ignem perpeti nequeunt, rive cum auro, incallo quippe nihil,ut diximus,igni deperdente conjuncta; sive iin- S'sta leo, sim igni exponantur. Veniamus ad armentum vivum.
sulphur quod igne tacilc consumitur,silentio hic pixtcreun- M " cunut ^irn est. Non delinit enim qm perhibeant argentum vivum, sive ^Ldifnatt Ut loquuntur Mercurium, lapidis este materia. I line illa vox; Met- r( £ tutius est lapis,quem honorant philosophi. Videtur autem magis Mer f u- 'uhanc mctaoiorphoiin vires habere. Penetrat enim ahistime at* ry. tjuc magna inficit eum celeritate. Obcst autem ci fuga. Proinde *°lenrei docent admiseriadum, hinamque, hoc est aurum argen*
Cunque ne ihnem f ugiaqcni convenit quod lapidi patrem festem,
Uwirem lunam aflingunt, quippe aiu um& argentum,ut equidem |nterpretor. Haic enim non aliis nominibus donarunt, Sed dum SpHut nmi- ‘sta percurrimus,vereor ne de Mercurio vulgi, live argento vivo, »'tut nurum quod neq; aurum fuga liberat neque argentum, nouintelligant. & nimium Aliter autem lapidem rem unam dic patre Sole matreque Luna äo '“ ira ß" T - tUedenqui morbis humanis ementirentur. Mercurius enim vul* garis & Sol duo simt longe latcq; inter se di ver(a. Porro li licet Sc rmtipia mt- *'obis comminisci, Mercurius ipse pater est potius Solis StLiuix um quam filius. Aptus enimerat in metallo suo ad generandum na- ‘“ m ' tu rahter Solem 8c Lunam,ac quodeunq; aliud mctalhl cumido- neo sulphure, utpote quod metallorum auri, argem i,xris,stanni,
1'iinnbi, ferriqj naturale sit cum eo principium. Ad hxc quo pa- •Argentum sin morbis depellendis accommodari potest, cum venenum sit nimm vene. '"rirtiserum ? Quanquam tamen Galenus dubitat. Hinc confert mm ' p r *“ r ' ll^il ad hoc opus quippe quod totum vulgare est argentum, &
’ l ’H'hur. Diximus vulgare. Est enim aliud argentum''vivum,ipla Materia Upi, ,llt *iirum lapidis materia, non ex capillis, aut (anguine, aut urina du philesopbi - ? Ut o vis : quid cium ista ad lapidem aut ad metallum, cum neque ci quid £r «n* Sicm neque metalla agnolcant, neque animam, tametsi ex a- de. ^‘■Uahbiis ? Sed ex auro & argento vilibus .ferientibus simul ac
luave

44 De Arte
suave olentibus,virentibus, animatis, ubique repertitiis.sed admodum quam paucis cognitis,in medio freto consurgens, translucidum , fugax & volatue usque dum cum suo sulphure coalitum in Descriptio ma lapidem abierit integrum: vocaturque tum apyros, vulgo car- tc„t, Upidu bimculus. Aurum autem id <Sc argentum lapides initioLybicontes *mgmati'ca. sunt, ac paulo post carchedunij, ubi ad antliracitem adiguntur. Sal faßte & Postnjodum etiam hoc genus argentum vivum profundunt, cui arpemum vt- p rox i irvc fusile sal ex stirpe eadem adnascirur. Utrumque autem aa’id,&'unde nc ptdmodiam cecinisse videamur, auri illius vulgaris spiritus est Ex auro puro & vita.tamctfi aliunde proficiscantur. Proficiscuntur enim exau- &ipßut ar- ro purissimo nihil excrementi habente , & ipsius argento. Sed & grnto. utrumque,ut dictum est,parvo in momento rudi ipsi est plcbecu- Sjutd st ma- Jjj. ncqnj aurum fabrile est, neque argentum. Tale enim eile una tpsim la - non potest, ubi recens e fodina erutum est, terra circumductum Sc ’ ■ - 'lapide. Illud adjungo, non videri plane in ca materia aurum nemo hatitnm predtr.
que argentum, nequeiplo actu incile, quod& Arnaldus scribit, sed potestate dumaxat > Sc viribus. Ac ne quemquam diutius his remoror,dicam uno verbo quidnam ea materia sit. Dicam vero ac proferam in conspectum quod nemo hactenus in evolvendis istius disciplina; voluminibus advertit, nec mandavit literis quisquam. Est enim aliud nihil quam sal fusile: quod & ipsum operis nomen prae se fert, Alchemia, hoc est,(alis fusio. Atque ut id sibi quisque facile persuadeat, facit, quod omnem naturam, Lapidi/ qua- omne nomen,omnes qualitates, quas lapidi tribuunt, ipsi possu- hta <, nomina sah accommodare. Primum enim inlpiciamus, quod ajunt, * lapidem animalem cslc vegctalem Sc metallicum. Praeterea vilem, abjecto venditum pretio (cinper & ubiq; repertitium, in mari mediterraneo nascentem,in quolibet existentem homine, & in quemlibet recedentem gipncnrcinquc, facile liquescentem atque indurescentem,divino Sc humano corpori amicissimum An non Sal anima- conveniunt (ali ? Sal ipse & animalis est & animatus Sc mctal- Ma na lapi/ ^ ICI,S ’ Nonne sal ex animalibus educitur, Sevis inest ei penctrau- ammaiui. ^ di quaedam velox 8c admirabilis, cxpurgnndique at que a putredi- ,■?.,/» cffcßiu. ne vindicandi Quod si Thaleti Milesio placuit, Herculem illum Sal anima - lapidcm.id est,m.ignctcm animatam rem dicere quia ferrum tia- M. here Sc cogere videretur: quin & nos quoque salem, quod mire
penetret, expurget, abstringar,dissipet, reprimat, extenuet, similiter animatum dicemus ? Quis autem neget animam eum vegctalem habere,quippe alterantem, augentem, gignentemque. Alteratur sili, in Antliracitem crescit quosdam ramuspulos plantat in modum promittens, ipsamque hydrargyron gignit philolbphicam. Mira salit Qmd quod genuinam quandam gignendi vim habere creditur, v». vc! hoc argumento , quod seminalem vigore expergefacit acuit-
que. Sunt autem qui vel iolo ipsius linctu mulieres fieri gravidas
inde-

Metae. Metamor p. 4,
'ndeque genitura: principem Venerem e salo natam, quod & A- rnuunJt. tncnaeus refert, ac proinde cognominari dicant. Metalla
Quoque ipsa Geber ostendit in solem posse non aegre converti, nc Sal metalli- <l»is putet non metallicum solem este. Rcpcritur vero & in fodinis ™- »Psis &in mari mochten aneo, öe ubiq; in omni etiam re naturali Saleximni composita & femper: quia ex omni natumli composito fieri,idq; **
°nini tempore potest. Quin & in homine quoque, ipso etiam 4, ‘
a ctu est. Annon & in illius substantiam transit,ac vilissimo vsenit Pretio ? Porro quid ocyus liquescit indurcscitvc. Homerus vero sal Hcmtn "lern divinum appellat. Et Plato solem scripsit rebus divinis ami- divinus. "stimmn familianslimumque. Compcrimus quoque adagionis soulo commcmiJratum, humano corpori nihil esse utilius sale ac S°!c. At paulo penitius introfpicianms :qua re potissimum ege- Sßtue egtSt ai 't metalla,quae perfecta non sunt. Egent vero dixeris,purgatio- mr,a ^ >»- praesertim & tinctura. Quidnam quaeso altius, aut celerius pe* stc 'rat,ut cum colorem habuerit aut album, aut rubrum,inficiat?
^uid purgat melius,quidve magis a corruptione Scputrcdinc tuc- 'ir? Adde quod illi ipiiauthores ab heroicis usque temporibus, n °n sine ma<ma aliqua causa opus istud Alchemiam, hoc est,solis ^AlchimU Asionem, nominarunt. Quid non igitur Sc ipsi dicemus, omnes 0t «nium hujus artis studiolorum conatus in id debere dirigi, ut friem indipiscantur alicunde fusilem? Nisi enim fusile foret,haud conquiesceret cum metallis fusis. Nec vero te ab hac sententia upit i retat 'evocet foeto 1 lapidi attributus. Sal enim odorem impune fecum feetidk. *stportat ejus rei,ex qua concrescit, ut conjicias a rebus prolici debete foetentibus,sicuti sunt muliebria, lotium,stercus humanum.
*stcaccedit quod lapidem illum nonnulli scripserunt vilia inter •jeteora reperiri. Nec desunt etiam qui obnixe asserant, quorun- '"m esse animalium stercus, atque carnes animalium putrefactas, nium umpe- P'oindcquc animalem ipsum appellari, quasi ex animalibus: qui- rata.
Hls , & illud concinit, quod naturam obtinent qualitatibus tem- Pcatant animalium carnes: author Themistius. Ex iis dilucet frpidis philosophici materia, hujusque origo. Superes t autem ut Aceamus, quo pacto illa, quae ei fiint origo, in ipsom.hoc cst.so- '"1 vertantur, sol vero in lapidem, qualis nam is sit,St cur ita vo- ["Ur. Neque enim vcic lapis est, sed similitudinem tantum cum T'de quandam habet. Atque his extricatis, absolutum fuerit, tum dethcoricc, tum dcprasticcistius artis fuimus initio ^stitiei. Vertuntur autem illa in liiuin solem igne solo,adeo eso- Jtmeta ma- sive praemollia, sive praedura, verti tamen8c demutari in teriaUpidu lj| 'i naturam artificio postum omnia: quod si quis miretur; . ‘V"
Cogeret obscuri ‘iere/uma chfht tebelle [, ttl ß cll -
Htraclett,& ibi nehel eajteperabtlegigni Virgil.
D e reßßtm. e,(}UO& ille ait, corpornjxpe v£tna.
Et V',s ignu

Jgnit mnlti - fltx.
Jgnuad lapidem.
Calari* gradu* ad lupidtm iriplex.
Jgnit quali* eniti* & infi- neeperu.
Dtseripti« re - mtfx materia UpitOf*
4 <j De Artf,
Etßlido Ticina, tamen compescimus igni.
Kon animos brisß a mmis succumbere cernit Lentitiem plumbi non exuit ? ipfatjueferri Matenes pradura,t amen subvertitur tgnti SptJJacjue Jußenßs fornacibus aurea saxa F.xudantpretium; auadam fortajje profundo Incomperta jacent,fimiltcjue obnoxia ßrlt Nec locus i rigento est: oeult te judice Vincent,
Sed cum ignis m hac arte iit multiplex, videntium quo praecipui: uti nos oportet. Atque ea quidem re magna fuborta controversia inter artis peritos obiranet. Alijeniin fimum nec eum quidem cuius Columella tres species facit, sed equinum: abj vinaceas Sc acinos,alij calorem einen!, ali j furfuris, alij accensum clychnium, prunas alij,ac prxfrrrim iunipevi quod igne > ut ferunt, integrum annum ardeam illxlo: alij vaporem aqua; tepidum, quod balneum appellant,ignem elfe, huic operi pcrciiliarcm adstnnmt. Bei nardus contes Trevcrusxthcrcumqucndam ignem circumclusum ik humano calori firmiern, cui permulti adstipulantur. Mihi vero ex omnibus is videtur inter reliquos eligendus, que ipsius exigit operis necelsitas.Intcrdum enim equino utemur fimo .interdum quoqueclyehnioaccenso, liciis caljdis arqueardentibus prunis. Nec ab re triplicem caloris constituunt gradum : unum remissi,qui operis initio adhibeatur; alterum paulo validioris, quo elementis in unum coalitis,ad calcem utamur: Portionum intolerabilis,cujus ope optatum ndfcquamur finem. Tota enim vis in igne jacet. Hoc rudem illam indigestamque molem in cie- meta illa quatuov dilccmimus divellimusque, eadem porro componimus ac cogimus in unum; hoc vertimus in calcem inchoa- tumque perficimus. Atque niti principio quidem lenis fuerit Sc mansuetus ignis, conglutinabit conttringctque potius, quam dissolvet; rursum nisi invaluri it cum verri m calcem res exposcet, laborem artificis frustrabir ur. Ut incipiendi ratio fuerit, ita sit desinendi modus. Quemadmodum autem insomnibus rebus videndum clt, quatenus, Sc tametsi suus cuique modus ert, tamen magis offendit nimium inquit Cicer o.quam parum: ita & in hoc negotio adhibendum ert regimen quoadam, ac remittendus potius quam intendendus calor. Sunt enim enumero res ista’quas unum tacere diximus, rorum, quae Aristoteles contrario motu mor eti alicubi scripsit. Quod si quis animum ad ejus verba ad vertit,haud dubie dignoscet c quibus electari sal illud fusile ac philosophicum oporteat. Sunt autem cx rCs ejusmodi, ut tametsi cx rodent fonte scaturiant,igne tamen effundatur altcu ,cum altet» comprimitur. Quum enim liquescit fluirque corpus,spiritus con- jdaciat: estqueidem tempore astus. Quis non tantam rem modo
affccu-

M E T A t. M E f A U O R P. 47
jmccutus est ? Nempe excquor ista non quod plcriquc omne* sciunt, doctis tantum atque harum rerum petitis: Sed me* tur- *>'d est,cra(Iioribus imperitisqur,quando doctis quidem luper- 'acancus est proeccptör. At cum nullus so in hac arte locus al- tion egens indagine,ut qui non aliter h permultis, quam xmyua- *‘«*s inducitur, litque una e tribus illis hujus operis irrdciatnli . us Ieris (iunt autem cognitio materiei,valis inventio, modus Scrahujui »- ’gnis ) tum nihil est hoc tempore manifestius. Dixi. Valis. Vaso- mesn*.- 'iiin enim copia nihil ad hanc rem : liistlcitsatisfacitquc unicum ^
■dque vitreum receptaculum utriculi cujusdam ovive oblongi *
“gura.uti disiuncta dilcretaque elementa pollint in orbem rotal i, v4 „ 4 niu ’Uoquc collisu lapidem sortiri alterandi,augendi, gtgntndique ' lri “Us conspicuum atque incomparabilem. Nam cum operum ^ninm, qua: in lapide liunt id est, kibUmationum, solutionum, illationum, coagulationum, cereficarionum, atque ut illi lo- c i lJu nnu', calcmatiouum & fixationum boc unum sit abunde ea- tt/tm mute* ^.quid multis eguerimus: Cernitur & in hoc initio cum solvi- "* ty“ 1 "- tUr >atra materia,post multicolor, deinde alba & candida, postre- rubra. Sed enim oportetohstructillimumeste, ne inclusos lntC| nusque aer (eu spiritus evolet nb extero & libero pellectus:
^d vix siuciripoflet incommodum. Obstruendi autem modus Vatiis ipsis est familiaris. Succedis quas ad res conferat, ubi e ” ’ VM ’ ..ita materie, apto vase, convenienti igne concrevit, atque ad ""tutum perductus est lapis. Et inhydrargyro maxime ad pa- f""?«» l»f*‘ tan das opes,in potionibus & catapotijs multum ad sanitatem* - * rt: st"od ex instituto l.ullij altorumquehuius loci ratione 'mcilimmn est, niaximique negotij expedire. Alterum autem . cina; c ft a ; tcnull luijtt.sceartis, nollratquequod ajunt farra- Admileetur hydrargyto emundat* ea primum portione li JWrargyri quantitas decuplo sit major,hinc ccntutuplo &: chi- deinde mvriadc. post infinito. >l*c autem fcnnctandtl.tpi-
vidclieet auri argentiqtie immensit est multiplicatio : hujus
«is
lj 1 .^ cill »cttm m calcem albam & candidam,illius vero cum in ru- ali.'V delinit. Quo fit, ut lapis etiam vocetur. Calx ctrint nihil SBdUfu &
^ ~ i ' cur ita vacf
tnr.
\ IU , ui utynfc uwiu »Dwuu». otUA (.uimuiuu
qt,ij q["aut lapis coctus. Pulvis est ita litbtilts, ut ne minimum h 5:c c so Ventum ferat. Mirum autem quam sit penetrabilis. Sed bunl^te docebit experientia melius. Delinant itaque II ver- j. tm m b 0l> a ddideio : tempus quo lapis vel albore candorcque, vel ru- pTfiaTnl,»» riat v , r 0ll si , ni , ileuir, definitum non elfe. Hoc ut artificis ita & UpUtm, ,*** “pus. Cujus quam lit lentus, quamque parum matu- di.l^.Ogrellus nemo non videt. Interdum mensibus novent,
«cim, aut duo de viginti perficitur, ted perraro : interdum, quod solet, plus minus N ietunttm cunctatur.
Bt^>

48
De Iure
De—»
TURE ARTIS ALCHEMIAE,
Hoc ejh
Variorum auchorum,üc pnvsertim Iurisconsul- toium'judicia & responsa ad quarttioncm quotidianam:
An Ahhimia fit ars legitima.
Ex Sybilla.
i Em* jfct/a/aaT k^s> Tirfct<TV?hctCoC ciui, von (At
Ai TpeK cu-jfaTcti : S'uo ^J.(AfAal’ 'iyxtnv tMfii ,
Ai KOVTTCU J\ Ttt K017TA. f CittlV saufet -Ttt HiVTii Tu iret, W d 1 ’ aeißfAe ty.a.Tov-zaJ'ii mi Jic , cxtw K at Teis J'ivJ.J’if truvT vrda yviii Ji rsf ;
Oux. AfJ-vmQ" W» T#t -at-tp' l/uo) tro$l»s.
Interpretati» ex Cardatii Itl. de Varietate rerum.
X. Cap. 1.11.
Um in hos sermones incidissem probari hancarteifl e W Rg illustris Emarus Ranconetus prasses Lutetinnus de- monstravit carmine Sibillino: adeoque ad amussim» ut cum ambigua soleant esse talium* responsa, hac i" causa clariora solis luce aenigmatis verbafuissc videantur. Itaque qua: ille doctus vir miro expreffit artificio, prout ab illo accepi» dum Lutetia: cflem, subjungam. Ea autem siint ima, 3
&c. ut supr. Dicit igitur esse nomen novem constans literis» quod quatuor continet syllabas, q uartun tres primae duas tantum continent literas,reliqua: reliquas, Teil tres. In hoc nomine «g<r»' »uti» »videntur omnia pulchre congruere: nam quatuor consta 1 syllabis «;,<r», m,xh: quarum prima: tres, duas singulx continetis literas: quaita öc ultima,tres: ita ut fint in universum novem cie' menta. Atque haec omnino clarissima sunt experientia, qua: mS' nifelle Graece produntur. Subjiciit deinde, quod ex his quinque sunt mutet, ut iutelligamus quatuor tantum esse vocales »u» : reliquas quinque appellavit mutas, id est, non vocales, quae sun 1 { «■ v k ». Inde addit,quod numerus, qui literis his significatur m#' tisest 'txxruriihi At 'tucTu -tz id est, bis centum &
octies atque ter tribus decadibus continetur: quod est novic s atque octies decem hoc est centum septuaginta, ut totus nuniC' russitCCCLXX. is autem significatur quinque literis mutis»
fica-"

s Alchemie. ^
p cam qu* replicatur,id est ,> semel tantum sumpseris. Nam as* Umptis {nt, tantundem conficitur;apud Grxcosg, significat «% CC.», L.», XX. collecta faciunt CCCTXX. Inde subjungit ^»t tn 1 ?», quod est, r, CCC significans, & «trr« septem, scilicet e tades nam referturad superiora. Solum videtur elocutionis congrua ratio tribus modis repugnare hi ixuTtyraSif, Si istf* Jli & «rwpro cum. Abiicit autem, y. alterum: eunt hoc Sibylla and dicat, Scpro^leu^. legit, r Nam codex habet e-iy ^rrrU, quod est, cum septem scilicet additis: dixit: quod facile verum lc potest,inter r parum intercise,quoad formam. Tandem Oncludit qui hoc noverit, non erit siuc lapientia: expers. In quo ulud miruln videri poster, quod tam peccui vates abscedat a ^Polito. Sed ltaec &: majora longe sunt vatum privilegia, & - , axnTlc lymphaticarum & fanaticarum. Accedit illud quod res ^ verbis, Sc nominis expositioni congruit, ut alias docuimus: '°i8c arsenico a:s in argenti similitudinem transit, & in auripi- Jiid' Cnt ° aurum continetur. Si non hoc, aliud quippiam Sibylla j. dicate poterit valde utile. Utcunque lit omnino vel admirabi- ^cst interpretatio vel inventio : Saltem ut non indigna eilet li- ^. tls de subtilitate 1» illi jam non perfecti essent. Sic igitur in arse- fundamentum alicujus prxientis utilitatis atque initium o- ^ tls *sicutincalchanto initium transmutationis ferri in aes: nam c °nsestim color immutatur.
£■*■ Thema siquwatetnlii.Arißot.mcteer l.adfinem. v Metallorum propinqua materia sunt siilphur Sc agentum vi* p^^ficut Alchemist* dicunt: ita quod in locis lapidosis terree, j . Vl rtutent mineralem generatur lulphur Sc argentum vivum, tc> e ex Ipsl! generantur di versit metalla, fecundum diversam ^mixtionem eorum: unde etiam ipsi Alchcmislxpcr veram Clt ) ^'chcutitCjlcd tamen difficilem propter occultas operatio - Ut \ lrrut ‘ s coelestis, qua: mineralis dicitur, qua: ex eo quod sunt pi-] ,*»an°bis imitari postunt per prxdictaprincipia, vflper tjlj'l’lata ab ipsis, faciunt aliquando veram generationem me-
Exeedem in s. 2. ej. 7^. art. 2.
V Ct 1 a Utem per Alehcmiam fieret aurum, non esset illicitum pro C^y^dere.quiamhilptohibet artem uti aliquibus naturalibus dicit 3 ‘ a{l producendum veros & naturales effectus 1 sicut August, de Trinit.cap.8. de hisqux arte daemonumfiunt.
r\ Ex eodem m 2.2. 9.96. art. 1.
ctttctpd si simpliciter adhibeantur res naturales ad aliquos effe- tioi) * r P'ducendos,ad quos putantur naturalem habere virtutem, ‘ ' fttpetstitiolum vel illicitum ljs rebus vel effectis uti.
£1 Ex Smd.i, m dtehene %ti/xnu,.
ClTl| a est auvi & argenti consectio: cujus libi os Diocktiamu
V con

5"o Bb Ihr e.
conquisitos cremavit, proptcrea quod /Fgyptii res novas advef- siis illum moliti fuerant,quos duriter atque hostiliter trnstavit:eO- denique tempore libros de Chemia auri de argenti ab antiqiib seriptosconqiuiivit.atque incendit: ne deinceps Atgyptij arte ill J divitias compararent, neu pecuniarum abundantia' confisi dein' ccps adversus llomanos rebellarent.
Ex eodem indtfltone ilg«s. I
Vellus aureum quod Jason per mare Ponticum cum Argonau- tis in Colchidem.trajiciens accepit, dc Medeam /Petx regis filiam- Hoc autem non ut poetice dicitur,sed liber erat in pellibus cöscri- ptus,continens,quomodo per Chemiam aurum conficeretur. Verisimile est igitur illos per id tempus vellus aureü nominasse propter frudum Öc emolumentum, quod cx eo libro percipi poterat.
■E* Pltmohb. 34. cap. 4.
Aurum faciendi est etiam una ratio cx auripigmento: invita- veratque spes Cajum principem avidissimum auri: quamobreii' jussit excoqui magnum pondus : & plane fecit aurum excellens: sed ita parvi ponderis,ut detrimentum sentiret, illud propter avaritiam expertus : quamquam auripigmenti libra: Xllll. permutarentur : nec polt« lentatum ab ullo est. *
Ex C.i rda.no lib. subtil. 6 .
Quod tamen permutari metalla possim, multis visum est, ob experimentum aeris jam superius adductum. Videntur etiam permutare colotem,Sc pondus ob ignem, quare Lc shbstautiam verisimile est polle permutare. Creditum est etiam quosdä id fecisse, ut apud illustrissimum Venetorum principem paucis ante anni* assistentibus lapientibus civitatis a quodam Tarvisino pharmacopola, cujus rei adhuc manent vestigia. Cumque herbarum species quaedam invicem vicissim permutentur, haud mirum videri debet metalla permutari poste. Verum non ita se res habet» nam aut nulla aut non omnia possunt invicem permutari. Fcrrun» enim&xs, cum ambo pondere tenuitate limilia existant.nul- lnmqtie eorum ignibus resistat: si colotem mutent Se duritiem c* altero in alterum possunt traduci,aut vere aut saltem absque m- 1 ' mfesto discrimine: reliquorum metallorum nullum in aurum S- argentum mutari potest, solum illud dubium est, an argentum i ’ 1 aurum postit mutari ? quod fieri polle existimo : nam argento aurum fiat, desunt densitas, ob quam ponderosius fieri oportet, S' color: at ha c metallo addi poliunt, fi densius reddatur argcntlH 5 * pinguedo abolebitur,dc ignibus melius resistet,atque,ut dixi ptm' jus acquiret.
Ee paulo post.
Quod videtur assecutus pharmacopola ille Tarvifinus, q ll ‘ coram principe & iapicr cibus lleip. Veneta:, argentum vivum 1,1 asarum commutavit.
jynis-

r Alchemie. p
^ R IS C o N S f' L T o RV M ETSVMMORyw •»y.l. D. rtßonfit Ö* conßti-t,ndyuxßioncm
An Alchemia sit ars legitima ?
. ExOldrade isnßl.y $.dc forttltg. »um. r.
A N Alchei«istapeccet,vd sit ars prohibita.Et videtur quod sic. Et quod ars Alchemia (it prohibita, quia dicit text. 26. q.i.c. pt>. & quod quisquis credit posse fieri aliquam creaturam aut in 'ciius mutari aut transferri in aliam speciem, aut in aliam simili- u 'itrem,nisi ab ipso creatore, infidelis est & pagano deterior, ^‘»tcreaisti Alchemist® sunt multa discentes,& ad veritatem c ^ ntl *’ nunquam pervenientcs.rz.q.j.nec mirum. Et sic dant oc- . ‘°ntm multis deceptionibus. Nec est (cientia qu® ducat ad j'^HiiUt consuevit dici in astrologia at. 27. dist. (i quis. & no. _ dcSorti.c.qui.Non enim pofletficn sine auri decoctione, 1 * videtur ä jure prohibita C. de auri pnb.persc.J.i. hb.x.lncon- t ‘], ril,rn videtur,quod isti qui c stanno vel plumbo vel alio vili mc- ‘. 0 Producunt aurum v.cl argentum dum tamen hoc non fit 1’cr artem magicam vel aliam legibus odiofiur»- ut dicit lex: thesaur. 11.lib.x.nonfitnt reprehendendi,sedpotiuslaudan- ^ sunt metallnrij^qui labore propi lo sibi &: B.eipub.commc>'
Iit Coni parant.C. de mctall.l.i.lib.xi.& jura propter publicam uti 1 s«® n,,c l u * cx eorum officio videtur resultare , (avent eis. Narr
Poss:
„ . lllllt ‘avito Domino ingredi fundum alienum ad metallum inno C dc meta». 1 2. Sci.quosdam. Et ibi no. quod alias
■tari 1C< ‘ rct 'de acquir. rer.dom.nep ipsi dicunt unam (pedem mu- j. 1,1 alteram ( ut eis imponitur) quia hoc non est pudibile. 8e» <ies" tlt ^ 1 ' 0 ^ ex una(pecie metalli ((cilicet stanno) potest alD ipe- me talli ( scilicet aurum) produci. Nec hoc est inconveniens, videmus quod quandoque ex re mortua producitur vi- bjs vitle wus in vermibus ex quibus prc/duciuu sericum, 8c a tall | s “' ibus. Er ex herba producitur vitrum: Multo inag,$ cx mc- ttjjj^Vtibus est major convenientia Sciimihtudo. Nam'ut ipsi Jr t Sc habetur in libro de proprietatibus ream in C. dc AI- phu 1,l ' 0lr ‘ ll iameta!iaproccdiiut ex eodem principio (cil. exsul argento vivo. Sed ex virtute elementorum qtuvdam l? la i«rom influentiam in uno loco quam in alio, in una iiis.^r ^ l1tamium > ‘ n a *' a argentum, in alia aurum, & (ic de a n 0tl Ur >i ergo ats imitetur naturam ut (f. de adopt. 1. si adoptio, »11« ^ur Äi Alchimist® peccare > (i per virtutem istam, n 0 i’ 1 herbis, vel lapidibus, vd dementis volunt dc (tau. pio argentum. Nam cum (iut quali cx eodem ptinci» Inst o ! miJia > rn habentibus (ymbolum facilior est transitus, l ll| b.moj. to», oblig. £. j. Muh,® enim sunt virtutes iniitqt
D 2 herbis

j-i De Ihre
herbis & lapidibus j6 . q. fi. c. fi. Insunt enim (ut dicit B. Augusti' nus)rebus corporeis per omnia elementa quaedam occulta; (emi- nat ia; rationes,quibus cum data fuerit opportunitas temporalis # causalis .prorumpunt in species debitas, suis modis & finibus 2<S- q.j.nce nlirunt.circa sin. Si ergo ipsi hoc attribuunt Deo non vi' dentur peccare. Praeterea video,quod non est magna poena in co emi dat,sive obligat xs pro auro,etiam Icicntcr. st de pig.act. 1.1.# decrim. stellion.l.j.
Ex Panorm/t.superc. ex tuctrUm desortileg.exfr.
Sed juxta praedicta potest quaeri de alia quxstione, quam facit Ac ponit 01drad.conf.69.numquidAlchemia sit prohibita Sc nursl' quid eam exercentes peccent. Et videbitur quod sic. Quia un- 1 species convertitur seu transmutatur in aliam, cum plumbum er heiatur argentum,vel aes aurum, 8cc. Sed citra Deum nemo po' test unam specient in aliam transmutare: ut 26. q 5. in §. quisquis ergo. Oldrad.tanten concludit oppositum: quin imo una Ipecie* non mutatur in aliant diversam.cum omnia metalla procedant c* eodem fonte , videlicet ex sulphure & argento vivo. Sed tibi est melior influentia astrorum, ibi producitur metallum pretiosius. Linde per influentiam astrorum, Lc tum herbis & lapidibus (qui' bus inlunt inuha: virtutes) potest naturaliter una species mctall' converti in aliam specient magisprctios.un: quod est notandum-
Ex lotui.Andr.in addet.<*dj]>cculat.tit,de crim.fitlfi.
De Alchentistis dubitari solet,an incidant in poenam salsi: qui' dant eis adaptant verba Pauli 2. Tim. 4. in pvin. quas vide 26. q. <• rtec mirum, ibi. & juxta Bauli sententiam Lee. similiter multis de- CepWtnibus dant cauliim: nec est (cientia pietatis 37. dist. si quis- dicitur etiam illam a- tem, ubi ad aurum tenditur, non fieri line auri decoctione,quod est lege prohibitum: C.de nur. pub. pei sec- f.i.lib.n. In contrarium qui ex magisterio artis, sine ai te magica» vtl alia legibus prohibitis C.dc thclaur.l.uniea. lib 10. de vili metallo facit pretiosum, commendandus est : quia in hoc anget rempub. C. de metal. 1 .1. lib. 11. & isti mctaliarij privüegiati fünf» contra praialleg. 1. un. de theil 6cff.de acq. rer.dom. 1. 3.11t ingred 1 possint alienum fundunt eo invito, & eod.-tit.de metal. 1.3.nec m 11 ' tant unant speciem in aliam diversam, sed unam metalli speciei' 1 faciunt meliorent,ut de stanno vel at te argentum ve! aurum: n c<: mirum cum videamus ex vermibus produci sericum, ex herba vitrum , ut habetur in iib. de pr-tn. i erunt ubi de Alchentista : qui* omnia metalla procedunt ex sulphure 6c argenro vivo.Sed ex virtute elementorum major est influentia in uno loco quam in alio» ex quo evenit,quod' uno loco vel mincra.sitstannuni, alio argen- , tum, aliö aurum. Cui 11 igitur ars imitetur naturam ffidc adopt- >- ■idotn non vidvittur A lehe. peCcare,(1 per virtutem herbarum. I'- 1 '
pidri' 1
st
>,
r<
n
P
ai
ti
u
1
t:
>t
P
fi
1
v

AlCHEMIi!
n> Ve! aliorum elementorum meliorant metallum in mctal- 111 Pretiosius,cum ambo ejusdem speciei & principi) fuerint.Fa- * n stit.quib.mo.tol.obl.post.prmc.con(cntancurn est verbis tol- RUod verbis inductum c,ff. Aug. dicit in lib. de civit. Dei, quod t lnt 'nrebtis corporeis per omnia elcment i qu*dam (eminari*; p tl0n es occulta:, epubus cum data fuerit opportunitas tempora* J® öc causalis prorumpunt in species debitas liris modis & sinibus.
Edetur hoc ad litcram 26.q.nec mirum,ante medium cap. Item sentus quod non est grandis poma illitis qui etiam scienter dat pro auro,renetur enim crimine stellionatus, cujus pcrna est cx- ^*°i'dinariaff depig.act.l.i.infin.&dc crim.stcllion.l. 2. Tlus noti 1 1 ®' C ^ >US siabuimus magistrum Amaldumdc Villanova in eu- J .oni. summum Medicum & Theologum, dc quo scripsi dc c 'v. jejn. consilium, qui & magnus Alchcmista virgul;.# auri Äs iseiebar,consentiebat omni probationi submitti.
Ex ^tndr.Tjemino,tn T1t.feud.Qu4 sunt regalia. f VsSjjd de Alchetnia Se Alchemistis ? dic quod (i faciunt aurura | 1 l|'* l| sticatiim non debere vendere pro puro,quia est salsitas. Nec t cr atu r 1'ophistieatum solvendo tt. de pig. act. 1. elegantcr.^.qui r ^bos.electum non est aurum.ff.de lrg.1l4.Si vero faceret ve- p^ ■'Urum, non quod cuderet pecuniam principis inde sine justu stcii.;,;- im eilet facientis. Quia non est illic
ststri
^P'sffoc aurum t
«m t
t illicitum verum
'ni ,T P ro vero vendere.blil enim prombet artem uti aliquib. na- Ut/ 1 - eansis ad producendum veros Se naturales effectus, sic-
T) Aug. dc Trinit. de his qua; arte dtemonum fiunt, h. tL t atj ^st§2.2. q. 79. (de his qua: fiunteirca voluntariam permuni llc 'n. q, 2. quid dc Alcnemia adde.utrum liceat facere Alchc- p Cl ! n,< li c sec.Oldra.in consil. suis: quod sic, dummodo non fiat fistst ' tCm wagicam, vel per aliam artem legib. odiosam. Vide ii\ ^Angehin verbo, Akhcmia.Bart.abhor.
^ Ex Saldo Perußnojn eundem Tit.seud.num ,5,
An/? 1 m °net*: id est, auctoritas faciendi monetas publicat, qajflser. qmjerit hic, de bis qui siiciunt Alchemiam; & dicit, si'lsip 1 ‘ ni penditur tantum pro tanto, Se tale pro tali, sine aliqua ^ats °! H ' form* vel materi* > non punitur Alchcmista: quia lioc c T Cr, P'caci ingenio inventa,&tanquanr a philosopho: Super
""ffiiiint D.Oldrad.in consil.fuis, Se loquitur Jo. And» ^•stpecul.in rubric.de crimine fhlf.
* Fabiano de monte L Se'vertn Traft, de imj/t« (ß^end.cju&st.e,. ttum.%.
fhia^ ' c PiLrirur incidenter, an Alchemisia, vel faciens Alche- *^6 c niode falso. Dicas quod non, qliia est ars perspicaci ‘k'cnta, ubi expenditur tantum pro tanto, Se tale pro tali D, 3 sii«.

j-+ D E I U R £
sine afiqila falsificafione form* vel materi®, secund. Andr. de isern.& Oldrad.in consiliis suis,ut refert Bald. in d.c.qn; sint regni. Idem etiam tenet Jo. Andr. in addit. Spec. in tit.de crimin. tali. in rub.ltoc insuper firmavit.Abb.Sicul.in c.a.de fortileg. ubi allegat- Oldrad.in consil. ög.quöd licet nonpOstct una (pecies in ali am commati,nisi ä Dco.zS.q.c.c.epilcopi, tamenItic tuu nö transmuta- taturin aliam,cum omnia metalla procedunt ex cade fonte & o- rigine,scilicet cx sulphure & argento vivo, (cd ubi eil melior influentia astroi uni,ibi producitur metallum pretiosius, unde per in fluentiam astrorum , & cum herbis & lapidibus pretiosis quibtiS insunt multe virtutcs;potest una (pecies metalli in aliam transmutari magis pretioliuil, fecundum emit. Sed adverte, quia S. Thomas fecunda fecunda; q. 77. dicit,hoc ventiii quando sciretur ars vera,<k fieret verum aurum, quia nihil prohibet uti arte naturali"- alias dicit hoc non elfe tutum, si daretur aurum alchemicum pi d vero,cum mu It® proprietates insim in vero, qua: non sum in al- chemico.m Ivtifieaiidi multas infirmitates depe llendi.
Ex Alberua de Eo/dte /» Diftion. m veria Alckrmia.
Alchcmia an sit licita, vide infr. Alchemia. 6c vide infr emptio« ^.5.veri, ex hoc patet. An Alchemia sit ars reprobata, & an Ah chemista peccet ? videtur quod sic : quia ii quis credit posie fieri aliquam creaturam, aut in melius transferri in aliam speciei" tusi ab ipso creatore , infidelis est & pagano deterior 26. q. 3 - cap. episcopi circa fin. Irem Alchemist® multa discunt, & ad veritatem scienti® nunquam perveniunt e. c.7. quia nec mirm 11 circa medium,ex quo dant causam multis deceptionibus, nec est (cientia quae ducit ad impietatem,Ut consuevit dici de Astrologia. ar.z7.dist.c-fi quis.de no.per Innoc.cxt. de fortileg c. 2. Alchemia enim non potest fieri fmc auri decoctione, qu® videtur a jui"<! prohibita.C.dc auri pub perfecut. 1 .1. lib. 10. In contrarium quod qui e stanno vel plumbo, vel alio vili metallo producit aurum argem, dum tamen hoc non faciat per artem magicam, vel aha)" legibus odiosam:ur dicit 1 1. lib. 10. de thefaur. non est reprehendendus : tales enim sunt metallarij.qui labore proprio sibi 8c steif- commoda comparant.C.de mctal I.i lib.n. & juva propter pubicam utilitatem qux ex eorum officio videtur re(iiltare,cis fave"" Nam postum invito domino ingredi fundum ad inquiredum m f ' talium i. 2. Sci. quosdam & ibi no. quod alias non liceret: ut f£d c acq.re.dom.le.2.& d. 1.1. de thcfiiur. lib. 10. ncc ipsi dicunt una"' speciem immutari in aliam,ut cis imputatunquia hoc non est pq' sibile , sed dicunt quod cx una specie metalli, potest alia fpcci c * transferri,ut aurum vel argentum. Nec hoc est inconveniens,na" 1 Videmus aliquando ex rc viva produci mortuam, ut in ven" 1 '
bus p 1 ' 0 *

Alchemie.
55
ls producentibus sericum & ex herba producitur vitrum multo c a 8 1S in metallis,in quibus major eil convenientia. Nam ipsi di* Unt ^ notant in libro de proprietate rerum de Alchemia, omnia v' 1 ", * procedunt ex eodem principio (e. ex iulphurc & argento
cx virtute elementorum qiuedam habent majorem in* neutiaminunQ loco quam in alio,Se in unamincra fitstannü,in . Ia ai 8«ntunt,& in alia aurum: & sic de aliis. Cum ergo ars imi- 111 naturam,ut si.de adopt. l.adoptio. non videntur Alchimist* per virtutem herbarum , lapidum vel elemcntornm fa- d! x, 1 ' ^ anno argentum: nam,cum sint quasi ex eodem princi- e 0 « similia.in habentibus symbolum facilior dt transitus. Init. Ia , ^od.toll. obi.F.y. multa; enim liant vu tutes insit x herbis & cor ° US !6 ‘ c l lU ' 1 ' c ' ^ n ' hdiint enim ut dicit Augultinus rebus porcis pci omnia elementa, quardam occulta: lcminarixra- [j s nes ' 'pnbtis cum data fuerit opportunitas temporalis & caulir- ni ’P'orumpunt in Ij'ecies debitas litis modis & sinibus, Se vigenis a .exta q.z. nec mirum, circa finem, & decima iexta. q ult.circa ■’ ltexgo ipsi attribuunt Deo non videntur peccare. Et non est I11a gna poena si oppignoralti ars pro auro etiam icicnier.utft.d# P ] ü' a ct.l.i,& de crim.ltcll. 1 . 2 .
Idem Aller, tn Diftio.in <berl. empno.
A« Venditio reddatur illicita & invalida propter desectum rei dita; vt-1 propter ejus bonitatem latentem, dicit Tho. in a.z.q. test* 1 '* - c ' lca i cnl 1, l ua ' venditur triplex detectus considerari po> at-> fecundum Ipeciem rei, ut si vendatur aurichalcum pro sca Ult0,aut vinum aqua mixtum sicut purum: altus desectus est u ‘dum quantitatem ponderis vel mcnlltrx, ut 11 quis scienter t .n Ul Pondere defectivo, vel mensura injusta: tertius defectus n x P a rte qualitatis, puta si animal infirmum vendatur quali (a- j m ' fu his tribus ealibus si venditor scienter ostenderit, srau* m c oniniittit Sc venditio est illicita, Sc tenetur ad restitutionem. v „ cr ° ignoranter, non peccat, tamtn cum ad ejus notitiam per- „ «•tenetur compensare damnum emptori. Et ex hoc patet V u "licitum est vendere aurum vel argentum alchemicum pro 0,c l Ula n °n est purum,sicut dt verum aurum,nec habet omni- tra Ca ^ em proprietates: sicut est lucrificandi: nec valet etiam con* Uii, CClt - as infirmitates sicut verum aurum. Si vet o per Alchc- qui"' 1 % rct verum aurum, non eslet illicitum vendere pro vero, , p a nit «l prohibet artem uti aliquibus naturalibus causis ad •jq.jt Uctl 'd°s veros Sc naturales estectus,sicut dicit Aug. inlib. dc £ t . «'^ c his qux arte Datmonum fiunt.
er ‘ohruno in traft atu augmenti diminut. monet* r tn\. prafiippofitionenum.il.tf 14 .
J Xta prxdicta habemus advertere, quod in moneta ut sit pr®*
' D 4 hadria
/

5<5 » D E 111 R E
ba.tfia principaliter considerantur, seil.matenn,sorma,8eaestimatio seu valor, juxta!, i. conjuncta 1. fin. cum ibi notatis C. de ver. num.lib.ii.Etnot.pei-Baldumuicap. quanto, de jnrejnrand. De* bet enim prinrb materia cilcprobad,l.t.6c!.i.J.i.ff.de contr. emt. &d.c.quanto, linde non liceret dc Alchemia cudere monetam,' quod est intelligcndum dc sophistica,non dc ea quae repentur este Verum aurum vtlarp.quod este potest juxta notat.per Joan.And. in addit.Snccul.iu Rubr.de crimine salii, qui refert tacito auctore Verba Oldia.cn jus ioler este iur.in confil. 74 .ineipientc, an Alche- milla. Et latius Joaii.And.in c.z.dciortil.Et Baici. & And. de lien, inc.i.invit.qinvliiitiegnl.in ulib. icuti. Et per S. Thoiminsecund. z.qu.esetja.iinde concludunt Akhemtam este veram scientiam Sc permist'ani l>c quo aliquid per Albertum de Rosate in Diction.in verbq dc Alchemia. Et dicit Joah.Audr. uti supra,quod siio tempore fuit magister Arnaldus de Viil.mova, summus Medicus 6c \ Theologiis, & magnus Alchemista, qui per illam artem faciebat virgulas aureas,quas contentu bat omni probationi submitti. Et fecit in illa scientia librum unum,qui nulle homines depauperavit, aut quia non verum, aut quia non imeliigitnr. Et ciun haberem quendam socium sei legibus, multum insudantem in ista arte,volui videre unum mirabile experimentum ad estectum, ut plura feiten). Nant habuimus nnbiicum unum antiquum Alchemistam pauperrimum tamen. Ei me praesente ille meus collega reduci tecit unam unciam argenti pretiosissimi ad instar auri,in pondere, fusione,cum mallcatione salvo colore, quia non erat croceus,sed rnut ttus ad instar plumbei coloris. Et ille collega meus habebat modum dandi colorem ei croceum. Et illa materia patiebatur & sustinebat aliqua experimenta, sed non extremum experimentum,Lc admixta eum tantundem auri pretiosi videbatur au- nimViginti characterum, öcplus&imiiius: fecundum quod illa materia erat melius disposita. Et quidam magnus Prarlatus, ac multi antiqui Alchemist« mirati fuerunt de illo experimento. Et unus antiquus Alchemista, putans se divitem, putabat reducere illam materiam ad veram speciem auri; Se non potuit: putavitqr ipsam artent illusoriam, maxime ex quo tot viri in quadraginta ant quinquaginta annis non viderant tam notabile expetimen- tum.quocl nihilominus erat sophisticum, ita ut aliud experimentum videre noluerint. Nec liceret inconsulto, principe materiam aeream immiseere ih auro vel argento cudendo: per 1. quicunque nummos, st.de seilsSc notatur in Iz.C. qui f.ilsmonet.
Ex Ouidone Pupa inßngulur.%%%. §,debis.
De his qui faciunt Atehcmiam utrum debent puniri? Die quo J tson. Pum tamen faciunt line aliqua salsitate materi® vel formst)
qui*
*
x

. Alchemie.
tu '* 4 ars > 1ro ' n S cmo adinvcnta.tanquam ä Philosopho. Ita di- OU A , ndr -, n> &Uald.inc. t. qu« hurt rcgal.& refert Baldus ladumiicccmfuhiiile insitis conülijs.
lo ‘t».de Plate.t mI. v.ca nd R.C.de urgent .fret. jued the- situr. infert, lib.io.
^Qiurro incidcnter, dictum cst sitpra dc persecutoribus & exeo* A^ybiis auri naturalis, quidde periecutoribus auri artificialis, an clicmilla; tale nurnm licitc persequantur & solvi poffit, an veto datA?'”'' 11 ' * a ^ um ' I°- A "dr. in add. (pec, in tit.de falsi commcn- cr c ^* c ^temiflas,qiii ex magisterio artis,line rc magica vel alia le- jj, P r °bibita. 1 . unie. C. de Thesiuir.de vili metallo faciunt pretio* tall'f 1CC lrmtan£ imam speciem in aliam diverfällt, (cd unam nie*
‘ 1 'freiem faciunt meliorem,ut de stanno vel a’re argentum vel v j! Un . v ' procedunt enim omnia metalla ex sulphure & argento ' 0, sod<;x virtute Elementorum in uno loco fit stannum, in alio ti, Ulni >' 1 ' 1 alio argentum,& sic de singulis. Cum igitur ars imito*
1 "aturam.l.adoptio ft.de adopt. non pcccasit Alchemist*, si per .^•tcinherbarum,lapidum, vel aliorum Elementorum, unum j-T "letalium in pretiosius reducunt,eum ambo fuerint ejusdem prteici principii. Insunt enim rebus corporeis per omnia cle- fi** quaedam seminaria; rationes occultx,quibus cum data 4«* "pportunitas temporis atque causalis prorumpunt in (pc- de*fli tas fi" s modis öc finibus; dicit lex.26.0.5. nec mirum. Et
"Alchemista vide A ndr. dc Isiern. & Eald.in tit. qua: sintre- > al -col., us.,
>'us t;1 men talis operatio multis subjacet deceptioni*
^^^d-c.nee mirum,nec estscientiapietatis.jp.dist.siquisGiain- st r .. Cain >consitlo ab ejus exercitio abstinendum, quamvis magi*
^'"aldus dc Villanova summus Medicus Si Theologus, 5 c «jP*. Alchemista faceret in curia Romana virgas aureas quas s,j, 5 e !' tlc bat ontni probationi submitti. Harc quidem operatio P^rrn'* 1 causam convertendam peragatur, Dei omnipotentis dist 1 ‘ 01ic perficitur,^, nec mirum Aj0. nec ideo quilquam.de 37. le ganius.
* t! juitur contrAria diffututi» Angeli infitmmA in 'verbo Atchemia.
filiis s rUm '' CMf fi ,ccrc Alchcmiam ? Respondeo: Oldrad. in conea^ tenet quod sic »dummodo non faciant per artem magi* qnij^'j P Cr aliam legibus odiosam,ut dicit l.unica.C.de Thefäur. COr "m j '"ctaUarij uint.qui labore proprio 6e sibi Sc Reipublic* Vt,li ° do c omparant. C. de metall. 1 .1. & jura propter publicam pofT|j n Crni< l ux ex e orum officio videtur resultare,favent cis.Nam dtijj, ] 1 ‘"vito domino ingredi fundum ad metallum inquiren- ’ -3-oi 1 . quoidatn.de ibi not.C.de metall.quod alias non licet,
D 5 d,l.um

D t I U R E
d.l.un.&ffde acq.rer.domin.l. 3 - Ratio est, quia (ut dicitur in lil* de proprietate rerum in v.dc Alchcm. ) omnia metalla procedunC cx eodem principio: fcil.ex sulphure 8 c argento vivo,icd ex virtute elementorum quae habent majorem influentiam in uno loco, quam in alio, in una minei a fit stannum, in alia argentum. Cani ergo ars imitetur naturam: st. de adopt. 1 . adoptio, non igitur est peccatum, ii per virtutem qux est in elementis a ut herbis, Alchemist* de stanno volunt facere argentum. Quia cum (it in eodem ptincipvo, & in habentibus symbolum facilior iit transitus. Init, quib.niod.toll obi. F. 1. Cum multa: virtutes sint iniitx herbis Si lapidibus 26. q.s. nci iniium. circa medium Sed his non obstantibus,credo quod sit illicita,ex multis respectibus tum primo,quia nullus invenitur, qui habeat veram hujusmodi artem, licet dicatur de multis: ScdfaHiini cx experientia,tum quia videmus, quod communiter ipsam facientes multa consumunt, & a communiter accidentibus est standum. Unde de ipsis dicitur 2. ad Timoth. 3 * lempcr addiscentes, & nunquam ad veritatis scientiam perve» nientes: experientias multas faciunt, & nunquam ad perfectum attingitur,tempus vitamque consumunt: nec id quod operantur habet veritatem cum auro vel argento, sed solum apparentiam- Ideo iimplieitci (imt condemnandi Alchemist*. Et hoc evidenter probatur, quia nemo in publico eam vult facere, ut apparent quod male agant,quia oderunt lucem.Etsi aliquando aliquid veri faciunt,aut fit cum damno computatis expensis, vel ex aliqua deceptione imponendo autum verum, vel aliqua fallacia diabolica, qux ut cos attendere faciat hujusmodi, facit, eis verum abrum cx appositione auri veri occulte aliquando. Cum ctgo fit tale exercitium contrq utilitatem publicam, ut patet cx consumptione re- frmn,&quia(iit cominunitcr)faciuntexhis monetam falfjm.Idcb (impliciter sunt condemnandi eam facientes.
Conclusio ex Hieronymo de Ziinetinu , ymt dißtut ntioni C? nrgumentü Angeli rcß/ondetur m c. 1.
Ex. de necujat.
An Alchemist sit peccatum, & ars reprobata? Alber.in Dies. jst' iis civ in ver. Alchemist arguit. & jo. And. in addit, fpec intit.de ciim.falsi.To.de Ana.incap.st.de fortilcg.de Pci.de Anebat, inc. '• eod.tit.H.ifdns inc. 1. qux sunt tegal. &TI10. Secunda fecunde st; 77.ar.2.& finalster videntur tenere, quod non videntur peccare,st attribuuntl)eo: quia non mutant imam speciem in aliam ( ut d f imponitur'quia hoc est impoliibileiSed dient quodex una specie metalli, (scilicet stanno ) potest alia species metalli scilicet anvuit 1 vel argentum produci. Nec hoc est inconveniens. Et videmus quandoque quod ex re moitiia producum viva ut in veinubusc*
qui-

A L C H E M I it. S9
l'iibti«: producitur sericum. N.un omnia metalla procedunt ex t 'ocicm principio feil. ex iulpluirc Se argento vivo: sed ex virtute «ementorum quaedam habent maiorem influentiam in uno loco c ]Uam in alio,8c in una minera fit stannum, in alia argentum, in a 'ia aprum,& ideo eil licita : dummodo non fiat per artem magi. C:) tn, Vel aliam legibus odiofim.l.i. C. detlielaur. lib.io. Sunt e. n >ni laudandi. Adde tamen liinnnain Angelicam,in ver. Alche* ,l, w>quae tenet,quod ars illa iit illicita ex multis respectibus: tum Printo quia nullus invenitur qui habeat hujusmodi veram artem* ,c etdicatur de mute, (cd saltum ex oxpcnemvv.tumquia vide-* ITIllS >quod communiter i piam facientes multa consumunt, & a C ? niu 'uniter accidentibus est standum Unde de ipsis dicitur illud a dTutt eap 3.& d.c.ncc mirum :6 o.t.iempcr addiscentes & nun- j}' UlT1 ad Icieiitiam veritatis pervenientes. Expeiicntias multas a eiiii t z. „unquam ad persectum attingunt,tempus vitamq; con- Vniunt Nec id quod operantur habet veritatem cum auro vel ''*!strito, (ed iolum apparentiam. Et ideo (impliciter sunt confutandi Alchemist* Et hoc evidenter probatur: quia nemo m publico vult t acere , ut appareat quod male agant -. quia senuit lucem & si aliquando verum faciant,aut sit cum damno imputatis expensis, vel aliqua deceptione, imponendo aurum Vci '»m, vel aliqua diabolica fallacia : qu* ut cos attendere faciat ''■'iusniodi,facit eis verum aurum,ex appositione veri aurioceultc alu l u ando. Cum ergo fit tale exerc itium contra utilitatem pubji- ^Vft.ut patet ex consumptione rerum,& quia ut communiter ta- lll 't ex his monetam salsam, ideo simpliciter sunt condemnandi C ~ IT1 facientes. Ego vero teneo communem opinionem: artem j ' 1rn este licitam,quia rationes summ* Angclic*nonconclu* lll 't artent ipsam este illicitam, eo quia nullus habeat aitcm vc- t ‘"'U'• quia hoc non est ex defectu artis, nec etiam ali* rationes c ° n dudunt: ut de se patet. Et idem tenet Thoni. &Albcr. An ? ü tem lucrum ex Alchemia sit licitum, 6c venditio reddatur in- " a.dicit Tho.libi lup.quod li per Alchcmiam sit verum aurum, ' 0t t est illicitum ipsum pro vero vendere: quia nil prohibet uti ^ 8c aliquibus naturalibus ad producendos naturales effectus:
uon habet veram (peciem auri, & est injusta venditio, post-, i^^in est aurum fopbisticatum.
Thom. Arfoncmt /. Doftcyts de lure AlchevtiA re(j>on]um.
ni J \^r r °positamquccslioncni breviter respondeo: fi commu- sen Ooctoiun, opinio facit jus ( ut inter omnes peritos constat) Om Ur ut Alchemia litlicita. Verum est autem antcccdens:quia Gi C s .1° Andi. Pan. And. Kern. Albet, de Rosnt. Alb.liiun. •u.Pap.ix alij complures ,t.\m civiUstae quam canonist* illant
com-

€o De Inu
comprobarimt.llrms solus contradicit Angelus,in sua summa angelica. Sedpraiterquam quod unius Doctoris contra communem nulla est auctoritas, vit omnes sciunt, certe suit unus magnus canonista. Hierqn. cie Zavetin. qui in C- 1 , de accusat, omnibus ■% singulis suis argumentis exactissime respondit. Hoc est fundamentum adamantinum exauctoritate magnorum & clarorum Doctorum & Jurisconsultorum: ut omittam auctoritatem Tironi a; de Aquino,qui duobus aut tribus locis A lchemiam apertissime comprobavit,Plinius quoque lib.34.C-4. scribit Caii Imp. temporibus fuiste Alchemistas. Neque ad rem pertipet quod dicit, iliorum artificium non suisse quaistuolum. Primum qui,i in qua:- stione,an Alchemiaiitars licita,non quaeritur an sit lucrosa aut fructuosi, led tantum an jure divino vel humano prohibeatur. Deinde quia fieri potest ut illi artisices.de quifius loquitur, t non fatis periti literint,cum alij peritiores este potuerint, ut vulgo dicimus,inter artifices latam este differentiam hinter ai titi if de Iblut. Mira iimt prEetereaqux Suidas de Akheuiia ct artificiosi, auri consectionenan at 4 , quod VFgyptfi potuermit alere bellum diuturnum contra tyrannum Diocletianum, freti arte sua, id est, artificio.
Scel rideamus alia quasdam argumenta. Scribit, enim Arist. lib. Metaphysi 2. Se 4. quod ars naturam in quibusdam imitatur, & quod multa naturalia confici Se perfici ane possunt: 5 t colcho- tar&calchantum exempli causa nominat, dicens quod illa duo atramenta,non tantum nascuntur in mineralibus > sed etiam confici arte possunt. Tertium exemplum ponatur de (ale. Nanfiut ait Plinius lib.3 i.)lal aut fit aut gignitur. InPolonia estfalmine- tale,in Gallia est ractitium, & hujus eadem est proprietas, natura, & efficacitas,qua: illitu. Quqrtum est electrum,quod Plin.lib.33.' c.4.&multi alij scribunt efienoiuantum nafinale, iedetiam fi.v- ctitium. Deqnosactitio de artificiali textus loquuntur ini. ff. de legat.Li. y.jj'.volumas.ftideacq.ierumdom.i'.ii duorum Instit. de rer.divis. Quintum est argentum vivum, quod pnrdictus Plinius lib. 3 J-C. 1 .dicit este aliud uativu aliud f.tctitmmi&hoc ad alterius differentiam nominat Hydrargyrum. Guiliclmus Philandcr in commentariis Yitruvij,quatitor ejus genera numeiat: duo nativa & duo fictilia: atque ibidem ostendit dc chalvbctyiiklanda- rach.un & aeruginem Si calchantum & cimubrium.aita naturalis gigni,aha hominntn arte confici. Qua; cum ita sint, non absurde concludi te poisiunus-. Sicut ars in tam multis alsis nann am imitati potest.non esse inconveniens dicere, illam in auri & argenti operationenaturamimitauposle. Certe Cardanus libro de subtilst. 16. scribit, dt multi dicunt fibi hoc este cognitum quod t* ferro potest fieri cuprum chalchaoto ntjlubito , & Cardamis eo-

> A 1 C H E MI A €l
ilfst ■ '° tc ^ atur pharmacariumqucndamTrevisanum, coram ustrislimo principe Venetorum 6c sapientibus senatoribus a» psttum vivum in aurum convertille. Verum est quod Juluts Sca- *§ er negat (e id erodere, sed nititur argumento infirmo,Videlicet |l u od si Veneti hoc vidillent, quia tanta litnt avaritia (ut ipse scri- etiam cum Tureahoste Christiani nominis foedus laciant, nu «quam illum pliarmacarium dimiiistent: sed tormentis eum j°££dlent aitcm siutm revelare,& sorte eum in gabalo sitspcn- tass Cnt ‘ verisimile est pharmacarium illuni fide publica, for-
j^‘ c etiam obside,aut alia securitate sibi caville & providisse, ßp certe de omnibus omnia fulpicari honestum est. Illud con-
bUlnumprr»« Xr simmrArtlViTC l,-/-nl ic fmstp ^'lllnv rlTp rrnvpc
Viros c,r unt!
'nnumei os, & superioribus seculis fuisse , & nunc elfe graves flui eam artem factitarunt, & sibi quaestuosam fuiste prxdt-
Auo st ll '^ US suerunt Albertus Magnus, Comes Trevi sanus» ? Ur dlus,Avicenna, Geber, Tullius, Bonus ¥erraricnsis,Mörie- sac Tolod. 8c prxsertimArnal.dc Villanova, summus medi- s ' Videmus etiam nostis temporibus Toh. Fernelium in arte edica principem existimatum, in fuci libro de abdit.rer. catis. an dem artem ad'unguem tenuisse: &in ea exercitatum fuisse, t l"artivi s Clrca f mcm joculariter cx tribus Augurelli versibus in- lectoremcludat. Unius autem illius Fernelij authoritas l0llI, n inultorum medicorum contradicentium authoritati (ut ' '“ärn dicunt) praeponderat-
j; c -f principaliter Sc ante omnia in quxstionc: An ars aliqua fit Pf P^onsidcrandum est,An divino aut humano aliquo jure sit bin ) ita ' Nam licita aut illicita ita discernuntur l.r. ff. de concu- co Cllrn senatus ffidc rebus dub.l. i. Sc per tot.tit.ff. de colle Se H^P^dbus. Quantum ad divinum,certe nullum textum reperio, ni( ^fentia Sc auri confectio prohibeaturecum tamen innm Vltla & crimina legislator divinus Moses in Lcvitico, Sc - b Ul ,v Cr ° n °mio persequatur. Neque puto illum magis prohi- stio ' ^filiationes Sc alembicationcs, Sc auri argenttve confc- e, Ili ac,,1 .quani jocalimn & annulorum & exterorum ejusmodi nat ) : " 11C ' Uo '" ni conflaturam : quibus Salomon & ali j Reges or- av , J ntl,r - Quantus etiam laminarum & bractearum auri usus ni j^l'°Pulum Dei suerit prxsertim in templo Hierusalem,nemi- , nl f Q u, m ,si. Quantum autem ad jus civile , certe nulla litcra b, n ‘Sf‘5,CodiccTintl vel Novell, ostendi poslet > qu* ad prohi- batu 'l C1Tl Alchemix pertineat,quin potius Fusorum arscompro- Si c y , laudatur Sc prxmiisi decoratur 1. 1 . C. de excusat, artisic. Co nt * lcu H r 'l iulbresfrequenter nominantur,quasi artent ( sine st j t r ° Ver .sia) legitimam exercentes, in 1. apud Labeonem F. ult. a, ' l> eifi a "^ l 'l' t ' vci ' l- u k ss.de oblig. Scaction l.pcnult. ffdeaur.Sc 0 'lega. Et de Metallariis quod legitimam artem exerceant
dubi»

6i De Iu n.E ,
dubitari non potest cxtit.Cod. de Metallariis lib. xj. Quantum ad juscanonicum .opponi lolcur duo textus: sed theile cstutriqus responde ve. Primus est in e. spondent Extravag. de crimine tab- Ubi Papa Joannes xxii. Alchemistas reprobat, non tamen cos morte damnat,(ed tantum infamia perperma. Sed textus ille no» est infinite 6c generaliter seripuls de omnibus Alchcmistis. Ve- ntm specialiter & proprie de iis tantum, qui ( ut textus verba proferam ) aurum vel argentum sophistica transmutatione confingunt. Quare ad cos qui non reprobum,adulterinum,(ed probum #c verum aurum conficiunt, textus ille non pertinet. Sicut Joh- Andr. in addit, ad Specui, testatur, Arnaldum de Villa nova luo tempore tacere (blitum virgas auri quas omni probationi submittebat. Itaque omnes 1 'Ioctores tam civiiistx quam canoni- st;e,non curarunt illam extravagantem Papa:, ut (uperius diximus. Quin etiam Jo.Augurcl. Magnus Poeta, opulentum fiium de Ab chemia libere dedicavit Se prsesentavit Papse I.coni x. cui gratissimum illud munus fu i fle constat. Ilee e igitur ad illum textum responsio sufficiat: ut illud omittam, quoa multi hodie non rccb piunt auctoritatem illius legislatoris,qui fuit Papa:&dicunt quod fi in uno capite auctoritas illius approbatus, etiam in altero capite proximo, ubi de Francifcanis A: aliis Monachis quaedam pro suo libitu constituit, fc approbanda estet 1. qui non cogitur st. de judic. Alter textus qui opponitur, est in e. episcopi 26. q. j. qui iiimtus dicitur ex concilio Auquircnfi & sic scriptum est:Quisquis credit poste fieri aliam creaturam, aut in melius aut in deterius transformari in aliam speciem > ve) aliam similitudinem nisi ab jplo creatore, qui omnia fecjt, infidelis est. Primum ridiculosa est allegatio ex consilio Auquircnfi quod nunquam fuit aut este potuit. Corrigendum est A qqi ileiensi. Sed magis deridicula est allegatio illius textus ubi damnantur, qui credi»''- transformationem fieri in aliam speciem. Certe nihilo magis hoc pertinet ad nostram quaestionem quam quod Imperator scribit .possibile este res omnes in pecuniam conveni 1 . 2. C. de constit.pecuH. Nam textus ille non loquitur de (pccicbus metallorum autlimilium rerum,(ed de ipecicbuspersonarum: hos est de mulieribus sortilegis,qux diccbdtquod noctu transformabantur in varias species animalium, & per sylvas ac nemora eu»' Diana vagabantur. Itaque in §. liquidem satanas (inquit textus) transformat se in diversarum species personarum. Quare deridiculum est textum, qui de diabolica transformatione personarum loquitur, contorquere ad transformationes metallorum» quae industria & folertia quortindam artificum fieri p.osliuit, si» c »illo diabolico vel magico artificio: ut Thotn de Aquino in prck> dictis lo.cis ostendit. Quin etiam textus est fusi eadem qua st- >’>
C. »cs

nad
CltlC
falC
co5
noi*
Ve-
>ro-
fin-
tu"
oh.
luo
iib-
ani'
IUS.
Alitis'
um
:ci<
loi
ipi'
pro
'jc
qili
jliiS
iuS
ab
oli*
aut
g is
nit
na-
ra-
C-
nc-
lOf
ia'
»"
<s)
■fili'
n-
ne
et'
i"
cf
c A I. C H t M I A 6;
ort! CCm ' rum ’ u ^'f' lc scriptum est: Insunt rebus corporeis per etk m '] c ^ cmcilt; ' - qua:clam occulta: seminariae rationes, quibus Kl . !1 data fuerit opportunitas temporalis aut causalis,prorum-
^tit m species debitas. Addam etiam illud, quod legibus no . ls comprobatur medicamentum factum ex venenis, aut re- ). t S Vcuc natis, quasi ea quae natura venenosa lunt, arte & so- M l ! ; ' amendari, Sc commutari ad salubritatem possint, ut dr t "htidatico innuit textus in 1. quod siepe , $. venena, st. dc
J r - e »pt-
f a]li 'uat illud argumentum, quod inulti alchcmistae faciunt sal- Dia lll0n etam: multi etiam fuerunt sortilegi, impij, athei, necro- i^'^Üiauir etiam quod Ilaimundus Lullus & Paracelfus flictu B - rna ßicis artibus inquinati. Horum dilpntatorum laudanda ci|[j| Ct ? s probitas: sed tamen rogandi sunt ut cogitent, artifi- ar s .y* 1 '* nequaquam arti imputanda este. Quoniam aliud est l.fe' ' lrll ^ cx: Aliud est usus artis aliud abusus I. qjiicunquc & '''ea adlc S- Corn. dc ialf ubi ars moneraria probatur: sed ta- fj. uäuinantur qui nummos aureos aut argenteos tinxerint aut l a j Cri ut.Sic ini.i. st.de extraord.cognit. aitis mcdic.x* piofessoics ta t - . Ut >inter quos tamen dicuntur esse impostores, qui in can- , n l0| 'ibits & imprecationibus & exorcisinis utuntur. Sic Mathc- 0 . tlCa simpliciter damnatur in 1,2. C. de malcfic.cum tamen non Mathematici damnandi sint,sed impostores soli. Sic venc- C- 'Puepuniuntur in 1. capitalium. 5- venenari) ff dcpoen.cuni e,, i c " Qe venena quidem ipsa damnentur ut modo dictum cis ah ll r t ' t) °d sepe ff. de cont. empt. quod si artes propter artificum p tl) , Ut " damnandae essent, quamam lvodie probaretur, An juris V Cfi -"sia ? in qua tot liint rabula: ? an Medicina , m qua tot sone '$tu *’ an Theologia, in qua tot sunt fophistx? Judicium n, a p r & delectus adhibeatur: separentur palex a granis in arca: Sj P«c« a bonis in sagina: adulterini nCimi a probis in Reptil». UiiJ; 11 ‘kantes aurum vel argentum ä periris artificibus, acerri- nuT ntta ta ' fanns & monet* corruptores animadversiones, in-
W>:
»lones, informationes constituantur. Sed (ut ait luri*. te ns U l.) alieni adniilllpccna ab iis quos nulla culpa contingit, removeatur. 1. uk. D.dc bon. damnat.
EX-
F I N I S,

64
Epistola
EXCELLENTISSIMO VIRO
PETRO SEVERINO DANO
SERENISS. REGIS DANITE ARCHIATRO.
Thomas Mufettus Anglns
/ n
i Vandiu Philochemicc animum adjeci,orn3' ritlime Severint?: tandiu ejus praestantiafl*
__ singulis Medicino: studiosis innotesces 6
polle,plurimum peroptavi, quippe ex qua tantam si> iiitatem suavitatemque,hausi quantam non optares Isis communem,vix hominis,nedum philosophi est 6 existimarem. Tamen cum cernerem tuam illam ist' geniosissimam & cedro dignissimam Idaxunavulg 0 medicorum honore non latis amplo exceptam; tequ 6 & oleum (quo saxa mollire instituisti) & operam pa" ne omnem perdidifle: verebar equidem ne cum Jio«? libello iniquius multo estent acturi,qui tam elegam tis & divinas orationis StAjuVfp neudquam flectebaH' tur. Forte id accidit,quod Andchemistas siccos & f°' brios este credens : propterea eos putares non sid e sed oleo perluendos, & molli oratione ceu plecti' 0 quodam Thebaico ad veritatis sensum ducendos, E' go autem contra animatus sum,in eamque totus abe° lentendam: quod non oleo aijiplius perluendi sed sij' leperfricandi sint, & vel satyricorum cauterio vel st 1 ' mulis dialecticorum exuscitandi. Nam illorum ph*' rimi Chemiam tanto odio habereca:perunt,ut ipsi 11 * solo nomine audito inhorrescant, Sc (qua sunt fdtU 1 mentis [intemperantia) subinde vomere cogantu s ' Alij vero Clremica vehementer laudant remedia: std quoties sua ipsorum negligentia Vulcanus vitium ad'
nstsil'
hi:
iri
r»
hc
ve
Hc
se,
Pt
«<
in
a?
ni
Vi
cc
in
al
Pi
at
C(
11 ;
Vi
ir
d
t<
n
n
r
t
£
t
t
t
c
t
C

. - DEDICATORI A. cj
1111 ^»toties artem denuo lacellunt , vel traducunt demonstratorem. Neq; omnino minimus eord nume- lls P r odit 5 qui Chemico omnem eo usque deferunt onorem >quo usq;sese extra metallica mineralem- j 6 Provinciam exercet. Nam ab illis majori religione »atque ä ceraste aut vipera abstinendum censent, u qua rationis umbra id faciant, nequeo fatis alle- p Nam si venenum illorum detestantur , quid vi- a M adhibent ? qua nequeleprosius animal,nec mi- inr tam noxium repetitur. Adde insuper,tantam ^ er homines atque serpentes inditam a Deo elfe ^ , quantam inter ipsum atque mineralia
Inquam videris: adeoque tantam, ut illorum solo rrl, tanquam humani generis perduelle quodam specto toti contremiscamus. Deinde cum sal mi- , eta hs non solum in omni vegetabili quo alimur aut ter anaur, sed etiam in quoque animali repetitur: ^°secto aut nihil praebere aegrotis necesium est, aut Mineralium usum quamvis reluctante animoac- j ere - Praeterea cum ^ Deo hunc ordinem sublu- Ve^ hurgia: praescriptum else sciamus: ut mineralia habilibus, haec brutis, brutaque hominibus ali- ^M^ttim suppeditarent; quanta ( Deus bone)stupi- tcM * c l Ua: nos ignorantia eftaseinat,ne maximam in- ‘toinines & mineralia similitudinem confitea- j r - Rectius mea quidem sententia ille, qui homi- ra ?"bcr°colmum vocavit: utpote in cujus natu- to't' ^'Angelorum, brutorum , plantarum, diaboli, fai* US Clique universi aliquid collocatum sit; nec t Emerito: Nam revera quantum in nobis vir- tui* S ^ la hitat,tantum Dei inest : quantum sceleris,tan- q ( Maboli: quantum rationis,tantum Angelorum: qn ltUm motus sensuique arbitrarii tantum bruti: sijj auctionis, tantum planta:: quantum lalis, r Huis,-mercurii,tantum inineraliuin.Factiis eiiiin
£. est lio-

66 Epistola .
est homo,ut extera quaeque mixta, ex minera terrtf ' & in suum omnia pulverem post factam corpori 5 analysin, ocius tardius redibunt. Verum quideg 0 hafce noctuas ad te, qui Athenis transigis aetatem ? vel quid ad illos Mifosopho3, qui fenum psittaci rum more negligunt erudientem,nec unquam e sui 5 monstrorum plenis labyrinthis, vel Ariadnes filo aff juti egredientur? Placuit tamen aliquid tentare ipsos revocandos, si non proficiendi Ipe, tamen ped' ditandi voluntate: quandoquidem WTpoltwavie&ttiP 1 tih9ovA%aioi. KctWaret <waiS'av , 'srcipa.Ql/M 'aavra. Tiherr^ Cur autem hxc tibi nostri exercitus prarludia dic»" rem, plurima in caulasunt. Primum singularis tu» erga nostrates humanitas, quam ante biennium >>' tua patria & nostro illustriss. legato, Peregrino Bd' tionobiliflinix ducis Suffolcia:filio, mihique in pd' mis neque modio neque trimodio, sed ipso plen° horreo aperuisti. Deinde vero , quod medicam ■0®»' THtiv hominibusmedicin.Timperitis (quales pleriqd nobiles & senatores sunt) inscribere, perinde eile videtur : acsiagricolteMonarchixencomium , aut mi' liti agriculturae scientiam offerres. Sed illain primi 5 me movit (optime Severine) tua: singularis doctrin»- 8c explorata: hac in caula eruditionis contemplatio- cujus lola umbra refocillatus mihi facile persuadeo» me de cunctis chemicorum remediorum conviti»' toribusvere atque solide triumphaturum. Hancaii' tem Apologiam anno superiore accepilles, nisi tua« 1 illam adversus Antiparacelsistam auream responsio; nem indiesexpectallem. Verum cum te aut lecid 1 ingratitudine, aut silentii jucunditate,aut regiis avo- catum negociis auxiliares chemia’ copias nondiu 1 * misille scirem: officii mei eile duxi MisochemicoS sublimes interimarripere,suamqueipsorum
hac prima velitatione ceu pastorculi unh' S
fundtil»

j. Dedicatori a. 67
j l, ndula prosternere. Quod si aücjuae ejus forte re~ j 1 u i*revixerint, dabis spero operam, ut tuiscon- copiis nostra: augeantur vires, cuu singula lnijus hydrae capita amputentur. Vi- ^, 0r ia;autem spem illud omnium maxime facere no- ■ü videtur : quod neminem huic caulae reluctan- A^^gere postimus »quin idem aut Babylonicae be- Nomen dederit,aut se disciplinae divinae & perfe- ^cclesire repurganda; » xaSpoi ti ostendc-
u Ustmicum. Interim vero, dum tua instruitur a- ' es >si mihi in hac prima dimicatione ß&asav reS-u- p!f v ideatur a*«?w Ji Te/a«™ 5 >6 velim non nostra; pn- ■iriimitati, led tuarum copiarum expectationi se- as acceptum. Nec tamen tam excordes unquam j^Periemur, quin denuo in hostem redivivis viri- " s >quandocunque occasio tulerit, revertamur. Be- !l ev ale, meque (uti soles) perdilige. Nobiliss Regis legato, D.Ty choni Brahe, viris ut Chemia:, sic virtutis studiosissimis,falutemexmedicasam- ffimam,etiam atque etiam te rogo. Data' Londin«» ^•Kal. Feb. 1584-
Tua felicitatis studiofißinm
Tho. Muf EXT lis.
E z
PURiE

68
El»I STOt A
EURAE SIVE CHEMICAE MEDICINA STUDIOSIS Thomas MufettusMedicus S.
Erum illud ejse experior Comici non inscitus ' diäum, cbarißimi fiatres : Sapientem ad rt s l agedas his tribus impelli, Neccßitate, Lege,Consuetudine. Abstfo qutbus fuisset, equidem non solum ab hol genere scriptionis, sed ab omni librorum meorum evulga tione abstinuissem. Video enim eam cuifc patere ad operum suorum impreßionem facilitatem s ut tmpudicißnn* Venus,& ßultißtina quavis opinio suum quoque prah0 consecuta fit. Tamen cum necejsum fit scriptis animare vo*> quos viva oratione attingere non licet : heceßitati dabittd (ni fallor) venia , nobisque non scripturiendi studium , fet animus veritatem docendi imputabitur. Vraterea natura vitafy brevitate monemur,ferendas vel cito vel fero ejfi arbores, qua prostn t futuro fcculo ; hominemq. ut ad civilem vitam, fu etiam ad eorum qua a Deo optimo maximi accepit cum aliis distribuiioliem procreatum. Quin porri deZuingero Aragofio, Severina, aliisfy institutoribus meis peropfimis ( quos fera yteirwiv vynaa.Q^ Hippocrates jubet) parum honorifice sentire videar, ß cbemica ipsorum remedia (quibus unice deleäantur ) variis criminationibus d viris impudentibus conspersa,contra quemcunq. hostem libere propugnare non aufim, eorumq, innocentiam, immunitatem ,jus nervis modis q, omnibus fartum teättm serrare• Nec sola ipsorum gratia hacfacerem(bominum quippe at<- fforttate in Pbyfica difieptatione uti plane arowov videtur) tust quoque rcipfa cernerem medicos chemicis destitutos . remediisstmtles ejse fibrosum, qui adsecandum hebetem securim,vel forte medio confraäam adhibent. Demq, cum consuetum eIJ'e videam prastantißtmis viris omnem inite talionem,qua ab fe non tantum amen sed etiam criminatio-
ali

> . Ad Lectorem.
J} H tiQnem segregent;suams innocentiam cum verba tum
r ^ t0 a gant apud populum : nihil novi aut mali faftu- jWi memet consul ossi illata repellendo tela,futura arceam: % delirantes nepotulos ad meliorem (pro viribus ) fiu- pn * mre vocare velim. Nunc enim nescio quosuperbia cefiro r el ! rc,t * tn conviciando modum tenere nequeunt , des illittt
lf i- ]" t * l V“ r ‘ u clsft* libri^tanquam de Metelli jpoliis tn omni 0 C pjy* triumphant. Tamen fi perficerent miselli, quam d' tn U ' H Vlrium iUitu acies obtinet ,suafo ipstus argumenta ,(■ rotatu,jnftn^aug aqualitatisfi ater a examinarent'.
i ut vci o n ° n iHinure celeritate ab ejus vexillo, qttdm Mars ille
0 p 0 „ “fimus Deorum d Veneris amplexu toros adulterino,
i/, r Vmmse dia hominibus^ ludibrio expofiiisset, ausuge- U f J}i lt ' It enim prima parte quid aliud nobis ostendit, nist d .. a ’fi a m Theophrasti impietatem ? quam sane ut Theologi r/ - * CUf ‘ l tius,fic etiam justius traftajjcnt. Nam quod medi-
f e et,“’ 11 curent mediet ; tradentfabrilia fabri ; ipse
i' fält* 1 ^ ° >>l ° CUnt h° mtnm AC \ um a flici debebat : vel ,t tul S >Hn ° n ita humanitatem deposuisse, ut jugulare mor- o p ln desunäos savire habeat oblectamento. Quid fi is ^ ace sus in Mundi creatione divinaque adminiftratione ) u fueris Uteris alienumscnfit ? ecquid in eo ab Etb-
^sd’Jsercbat scriptoribus? vel (ter non pari mifiricor- s ' firmius pigmenta, atque disciplina ecclesiastica
ceiLHquorum non se minimum ejfe prodidit Antipara- ill^ fi Ve l Galemca impietati condonamus ? verum cum nit , icaff Amvitcec^bhwiaToy tpsamque hutna-
«mir le £ em tr - m filUsse abunde constet: nolo hunc limum \ ‘nl r ‘ Hs nt overe , ne robis (quibussemper placere institui) ß^ 1 finium excitem odorem,mes ipsum ad majora fc~ ne ^ te M impediam. Novi Antichemifias etiam d nemi- tnjfifptatos, una cum illo idololatrarum Deo mole rui- Tam u ‘ l ’iams diuturnojpotitimfttroru astu contabuisse, fiecf H iu,n } >icsciverint non tam cruciandi animo & ex- ‘tUone triumphi quam ipsorumsanitatis gratia hunc E ; libellum

libellum quast cauterium aliquod emißjfe : meum(utJpero ) institutum magnopere laudabunt,neque adeo damnabit» 1 volunt at em -Quis enim Medicum apopleclicos vel punge»' tem vel urentem vel etiam flagris cadentem , tanqua !l> dtpixitvQfwirUs reum insimulabit ; cum hac ille non ut 4' fligat agrum,sed sensus revocandi ergo usurpet? Reliquit» 1 ' animuli mei,nihil jam videtur : nist ut quits vobis diftfl' buente justitia pofjeßioncs emensus funi,eas nec pretio ei» 1 ' nec sycophantiissttrripi,ncc festra pttstllammitate aufer’ 1 unquam permittatis. Deus optimus maximus vestra pr s ' moveat studia, atque hac summa tranquillitatis Alcedo' tua ad Ecclesiam nostram medicinalius persesse repurga»' dam,quam diutistime velit largiri. d.iäw vtus dulw.
DE JURE ET PR AESTA^
TIA. CHEMICORUM MEDICAMENTORUM.
Dialogus Apologettcus.
Phiikrastus Ch em ist a.
B P E r u i praeceptori meo consilium meum de fd' lende Chemista, laudat, commendat, praedicat, vP' tis etiam promovet hoc opus, meque vatio tcloi U 1 ' 1 genere & technatum multitudine instruxit. Tarnt' 1 ’’ ne mentiar,cum apro AEtolico, cum urso , leone, excetra certa ' 9 mavclim,quamcumChcmistis:qui alloquemem tetenimo phurisodore,aut mcrcurialihus fumis totum obruunt. And ' 9 etiam queqdam Chcmistam band longe hinc commoraii, ( l |l! nos Galcnistas ceu halcccs (ale conditurus est, & postea in It" 1 .’ | sulpcnsinus. Pol,nisi me signum fallit,hic habitat in vicinia > h’* eccc hominem egredientetu. Audite cadum & terta, dum P 9 daleos comminilcar dolos,totamque hujus perjtiam nova sin ’ 11 latione perdiscam. Cn. Phy, aut catum silvestrem, aut mustelas hactransifle arbitror; ita olet male. Ph. Adibo ? sistam, sistaM' imo certa est mens, quasram, quo quo hinc remotus est gentit" 11 ' GH.Salvcadvenn.PH. Et tn inquiline,salve. Cn.Qucm tam lol 9 ' tf quieris,hospes ? ei si quid rgQ adjumento sim inveniendo ■»’’

7i
Dialog. Apoioo.
P f ra,PH. Pol Immanitatem tuam accipio, & in patriam denuo re- Vc «us ipseni praedicabo lnbcnä. Chemistam quaero,cui mveni- quantam mea gratia operam dederis, tantum te semper at- ll *s aniavcrojpvmia occasione oblata reddant mutuum. CH. 1 a- metl ' tanto vix quispiam nomine dignus fit, nihilominus me ita a Pupulo vocari, nolo ire inficias. PH. O me telicem Phikrastnm, ^'iiri ipso portu merces video dclidcratas. Quis aut qualis Deus cl, 'qiiam similem opportunitatem ' mi hcre,mi patrone,mi pater ^Ptatifli nic> ihlve. CH. Nugas agis, Philcraste; neq; enim ntc tibi
v j s ^.vei te mihi servum linste , unquam memini; sed unde /01- patp ccr ° ■ qua patria oriundus cs ? PH. Athenis Galenicis solvi Germaniam habeo. CH. Quid igitur huc aditio fuit,ho- ' Cllr mc deridiculi caula salutas ? Quid Athenis Galenicis va- t<u > huc appulisti? PH.Quoniam ubi nihil prxtcrmorum cor- f ( A cl am,(cicntix inopiam, loculorum exenterationem video,ibi Victum detur,non estcupita mansio. CH. Bona vci ha quatio, (ii. tritl ° talium operarum viros esse Athenienses, quod 11 tales c U| . nt ' "terito aufugis, recteque facis advena, quod ab cotum r, 'luitio accurate abstines. PH. Imo tota Atheniensium atque panicorum gens est inter homines mea quidem sententia, ut 0 a l’tlli,Aconita, Chamseleontesj coloris fplendorisve elegantia ce u? atc l uc anintos pascunt,bono tamen usui limt nulli.CH.Ta- q,j 'ecro.si quid Galcnici Ethices praecepta transgrediantur, id n '^°l°gi deprehendant velim,Politici puniant. Tuunr veto est, a j: lc «s cum sis, illorum in medicina errores arguere j nam in j L1 (p lSrn Provinciam excurrere quam parum Dialectici sit, lex illa p finis convincit. Sed dic mihi tua fide,ho-
(C S: Nunquid Galcnicos in aeternum deseruisti: anmcosdegu- ai ' tlr " sermones,& arcana iurteptum venis? FH.Egone tua tibi sovreptum veni ? minime postem: vel etiam (i postem ma- ^ lc ,pietas prohibet. CH. Tamen tuorum multi huc veniunt, nu * ialutant blanditer: comiter appellant: rogant, ut sustenta-
L llr "est : ,v.„_ i. ..j;.
me
eamque & operam & artem divinis affectam laudibus
K. |j 1Cl , Unt > cum vero in scholam redierint, stomachum detegunt, Alii C U rnix fautores libere vel potius illiberaliter debachantur. c Mn sunt ita: Chemiam amant, quantum in i em cite du- i‘'ut-] am > quando autem sumptus requirit ,tum ceu scientiam Uni 1 tln rc i'ciunt. PH. Atqui ego illam ita amplector atque amo c]uin C,Ut ' amarc -equum est: nihilque mihi tanti est reliquum, C|, Cltemia; discenda: nomine illud inducar dare. Est enim ciu|| |^ )a solida: philosophia: fons, clavis sapientias, anima Sc me- co,(j' Puystces, medicinx radix, & meta, inquam viri sapientes e 1arUnt * v ' s ma 8* s prxdiccm ? CH. Imo fatis fuperque, lla > Mallem enim ab iplb laudari Chemiam, qui ipsius in
E 4. laude

7* De Chym. Medicam.
laude semper vixerat. Gaudeo tamen eo usque prxvaluistc eat^i ut suum quoque cncommm ex ove inimicorum consecuta si f '
Sed responde paucis, cur Chemiae nomen daturus venis, cuu' eam tot egregii medicorum principes repudiarim ? nam ex Graf cis,Hippocrates,Polybus, Aristotcles.Nicomachus, Theophra' stus Lesbius,Hcrophiliis,Setipion,Dio(corides.,Galenus,Theffa*
lus,Trallianus, Archigenes, Russus Ephesius, Actius, Onbnsiu-‘> Alexander Trallianus, Paulus ffigineta, Actuarius, vestri sun f ' Vestri quoque,Avenzoar, Albubcter,llaac Beimiram, AlbateriuS Albucasis.Jacobus A!kindus,Avicennn,Avcnhois,Joamitms &<;■ inter Arabes. Ad vos etiam (pectant omnes tii Itali,tum Hispani» tum Galli,tum Germani & Angli, qui ante annos trecentos i"C' dicinam exercuerunt. Cum igitur tot prxclari artis medica: At' lantes senectute canisque consiti nostram oppugnarim vel ialten' non cognoverint scientiam; inanem ludis operam adolelccns > qui huc illius perdiscenda: gratia nullum non maris tenxquf periculum subjisti, Ph. At didici non anate, sed ingenio cognitio' nem acquiri,camquc in rebus plerisque peilima este video opinio' nem,in qua major numerus consentit. Nam ,Dcus bone,quam tum & quam gravium hominum concilium Christum illum Pro* tophilofophum salsis criminationibus Sc opprobriis affectum de- promfit postea ad flagrum, nec non nili vilistima crucis morte OC' cisum demisit. Quod ii illum in carne patefactum, annorum» i prophetiarum, miraculorum testimonio vel ccecis Sc lippienti' i bus ostensum, oculati illi Patres uostiique inprimis Patroni non agnoverunt: multo quidem facilius in ipsi? medicina: principii* errarere potuissent, nobisque aliquam ejus partem vel rudem vel incognitam relinquere. Siccine medicinam omnem in idolo).'- I trarum pectore, aut unius Galeni fonte ejaufam suille verisimile est: ut Christianis heceisitatem imponamus,eam vel ab Ethnicorum ore vel a nullo omnino latice hauriendi ? Quin potius illud constantissime teneamus ci£wpx : Christi profesiionem ad onrnia ! utilem, omniumque pvoniislionum energiam adeo perciperet i ut qui ipsum sincere colit, majus propterea in sua vocatione sive ! medica sive physica sumpsccit incrementum. Pratterea sicut* Christus ipse (qitem ecclclix caput agnpscinms) omnis dilciph" j nae inter homines fuit( proculdubiq) puitiffinius; ita etiam ut Christiani eo ipso cunctos Ethnicos anteeant, non similitudini 5 tantum ratis) atque Cabaliilica anagoge , led physicae aequitati? lex imperat. Testor Salomonem,Apostolos, eorumque discipulos omnes, nec non hu)us statis medicos nonnullos, qui divin° afflati spiritu tum scientia tum usu medicina: juda:os, Graecos, Arabes,Latinos/upcrarunt. Nam in Anatomia totius medicina: Vestibulo quam perniciosi veterum lapsus fuerunt? quam fast 1

ips 0 Dialog. Apolog. 7 j
lc n( ;i ' nl P“5'"«‘»& non solum ä divinis literis, lcd quoque ah ipsis rutu us abhorrens > Methodum vero ita perne omnes ignora- iiiio ; Ut T * P ot '^ 1111Bln methodo medicus opus haberet, pauci, p r ‘ x r lc l m tenerent. Omnes denique in medicamentorum "en! J ! auonc a vcr, tate ad opinionem, a sensibus ad imaginatio* a ft ‘ t ”' b ''sodixt ad errorem lensim delapsi sunt: nec unquam nisi knicf' U1CC>S ' :mn0 - S *' m ' ln mente reversi. Ch. Na: quamvis Ga* <*4‘ S 111 u si' ede lolet, linguis ab animo difleire.tamentutani rl.Utd tC 0t l uei ' s >^ mea quidem lententia divine: ut nihil in me ">°e quod te Icite intercis Ph. Tu si aliud mihi in
iniip , e P ct ‘ s p cxcr is,a 1 iudin l ,l 'ftore: nullam causam dicosChe- Ch ' •£l ll ' n mihi &famx,&1alutis < &vitx apud te deliquio sit. cs]|Q S ctl 'am experiar fidem, fi ctus ingenio tuo,fac igitur infi- prj^' 11 ’ 1 . 1 ' 1 ne. fias ,quam*egomct Ihm tibi. Ph. Imo nisi meis er 0 °m" s male velim, tibi volo optime, & mihi citius infidus tibi defit fides. Ch. Capio conditionem, sequere mc q tl Salve natur* fanum ! litte expectavi diu, lcd papa:!
tot • x '§ u **LuU istx tuxxdiculx ? Ch. Nec ingentes quoque Pro ' C * ’ tamen natur* folertiam artificiumque magis, quam ra c *a s gigantum machinas commendant atque commento- At qu* ille obsecro liter*,qu* prx ostio manent infcul- 0 „ ' B a s i l i c a Chemicorum: contra quam Calenistarum colonia non praevalebunt. par- U ^ c quidem hoipitnim, & tanto serendo nontini longe im- Cr >i'b!' CC ^ en * m opere Corinthiaco vestiuntur parietes,nec extra ‘esto'” 13 “® P rnantur > desunt quoque vestibulo Atlantes, 6c in J Uis ^Zul* dcliciares desiderantur, neque valvxDxdaleama- 0r 'Wpuntur.adBasilic* exemplar. Ch. Tu exteriorem *dium t n ;' tUln «petis,hospes, cum ego dat,i opera non addidi. Turpe philJ^stimo externum contestari splendorem, ambitionis, non e,,poplum, stultitix, non cognitionis atgumentum. Quum fi(,ip tuus Hippocrates nimiam in medicis damnet *|vnr/w>, ""hi tegulas deliciares,opus Corinthiacum,aut Haeda- mail um nan as,qui Anglus funi: & in aedificiis sobrietatem, ta »t s ° Vam ’^ am ‘ MW “ W imitati mallem. Frxterca xdes b U j Uni ptu qrnatx.cum multorum Phat macopoeorum pixidi- P ar *ffim* sunt: qu* extra auro radiant opereque poliuntur ( a dir : intus autem vel nihil, aut scelera tantum continent, & au tl) Vcr iverbio venia) cadavera medicamentorum. Ph. Verum st**- Noli aurem graviter qu* dixi ferre; nam nos artis nt*- stUcJly 1 ex artificis divitiis »supellectile, ornatu, elegantia, fastu- tem tlma re soliti fornus: parum natur* memores, quam ingen- rc ai aur, ^'cfaurum so terra omnium xdium v ilissima reeonde- 'niadvertimus. Cxterum nunc cortice fatis conspecto,ad E S nucleum

74 De Chym. Medicam. .
nucleum pervenire fames est. CH. Ingredere igitur. Sed p>>**' quam pergis,cede in hoc apodyterium, atque ibi credulitates**' postea socordiam exue. I'H. De socordia placet quod impe****’ atque sentio necestum este. Verum credulitatem quisquis o>r»' ! ' no omnem exuerit, huic disciplinas non altius imprimunt vest*' «ium, quam triticum in mari latum. Nam juxta illud Aristo^' ficum,i 1 « f *inii ftoj»0««6>5r o-i«-st)HV,ut discipulum habeas lihct 1 ' Icm.modcilum,benevolum, attentum, docilem, St instar luti **) quamcimque partem fingendum. CH. Imbintelligcntia dheip u ' lum decet,credulitas non decet. Nam si huic te subjeceris Ath c ' niensis: animae immortalitatem,Dei omnipotentiam,mundi ere*' tioncm.onmcmquc Christ ianorum doctrinam, ad Galeni exest 1 ' pium,deridebis : nihilquetam improbe ab ipso defenlum est.qu"' tuo vicislim calculo confirmabitur. Quare nec mihi,nedum ct*>' piam ulterius habeto fidem; quam nos,Veliensibus manifest;!, V fl rationi, vel divinis literis congrua dicemus. PH. Probe mone 5, CH. Nimc in balneum descende, atque ablue opinionein.priuv. 1 ' ricationcm,fastum,& reliqua scientiarum impedimenta. PH. F J ' ctum pura.ecCe jam lotis auribus > & desecato ad te animo reve*' tot. Numquid praeterea vis? CH Tantum ut pileo mystico ^ toga bombycina depositi? amiculum rhemieum induas, rudior* 5 forte textui .v, sed ad nostras operationes longe convenientii* 5 ' jam libri loco forcipem accipe dentatum, is tibi magister eritj optime comparatus es; sic phylicuni ornari addecet. Sequere jan* nunc me. PH, Pro fidem, quas ego hic conspicio, quales, quo* fornaces ? quod obsecro huic loco nomen elllCH nurnTiifion. F^' Durum verbum & asperum. CH. Tibi sorte quem hactenus i* 1 hypocausto sedentem Galenus ddidcin reddidit. Verum qui !>*' boremSc sudorem ( quibus Dij omnia vendere scribuntur) opp>' tiffimo cuique otio anteferunt, aliter animati sunt. PH. At proh’” ctb non vili pretio tantus vitrorum,vasorum,& fbrnaeü omniu*’* delectus comparaturi multum quoque pecunia; absorbent VulQ' nns,fermentum, argilla, & vehicula elicienda. CH. Quasi ver 0 illius apud Comicum dicti oblitus sis: Necestum est facere fur* 1 ' litum, qui quccvit lucrum; nec lamentanti erunt sumptus, quin •* lucro millics siipcrabuntur. Etenim pro pecuniis scientiam en*' 5 incomparabilem,totius Physices drmonstratricemjnnllus merc a ' tor tam felici commutatione. nullus danista tam fcccnndo siv norecst usus. Noli igitur isto avaritia: luto haerere : sed poti 11 * imitare Montanum, Vernclium, Villa novanum, Eracastoriun" Cnrdanum.Gcsncrum, Zuingcrum, Aragofium, Brickmannun*’ rlaterum,& aureum Pania: pullam Scvermum; quosfactis*" Grxciam, Arabiam,omne,no; medicina: veteris provinciam ta» 5 longis deviationibus,non pudebat hujus arcis este h’*

I prius taten 1 »
iper.if'
c>m»i' : vesti' istote- i besä' luti ij (cipU' Athi'
i crea- xctfl' .quii'
ii cub a, vf! oneS' ■a?v.i' r F.v :ve>'
:o & liotis itiii« erit i
■ jaiU alto'
rtf- 18 i» n l.i"
ptä' ose' itu" karrn mi' in J
i*' 5
■cJ-
fet-
;|ll8
ijU’
siu
an'
i:t"
iilC
q, - Di AI. OG. ApoLOG. jf
v.’,i hujusmodi Iahoratoriiim,ceii monumentum qttod-
^bonontissunua, extrucrc. PH. Memorabiles memoras vi- aiict hu i lls fcci '!i sola quaedam ornamenta: corumque fretus
avidissime sitio Chemiam. Soleo c-nimaliquid ag- Jr , Us Phimum disputaremecum,an id facereaaquumIttldein- ^"oque boni id fecerint ante me ? quippe tum confirma- ipfv > o u ostia,cum sentimus prudentes clarissimosq; viros,qui £ honore femper vixerant: idem velle nobilcum.idem agere.
riu 7 l dn hic aqua milii haaret : An xquius fuerit tam pauco- qui' '? m inum vestigiis insistere: An sequi veterum opiniones, vij, 5c 1'rxparationum palxstra aut nulli, aut plane hospites c Urr' ltl11 ' harcc obsecro iinunc ad Galenicorum stationes rc- qUa ' 111 ' : ^ ,c ‘° °nim id non tam illarum amore aut victorixfpci 'ici ITl ^h'ndx veritatis caula, atque ut omnem tibi credulitatem tibs'* r ^P^fniffe. CH.Laudo institutum: (Scvicissimrespondeo ac r Vctt ' r(;s medicos in omnibus vel plurimis imitari perinde este, n.i " Lu h quidem ab opere peteres exemplar. Erat enim mcdici- Co c ' rc a Hippocratis tempora instar foetus recens concepta: in qua
r . '’hifa tantum lineamenta.Sc rudesadumbrathmculx membro- ^ n ' 'onfpiciebantur. Hanc postea Galenus methodo distin- (jj l0rc in, postcritasquc tum Arabum, tum Gratorum varia nie- J^morum (iippellectile ab agyitis & tonsoribus corralalo- c c ’j ' ortm fecerunt. Nullus tamen eo profecit, ut aqux rolh- Hi ^'hillandx ( 6 prxclaros mcdicinx Architectos) vel teneret - tr adcret rationem. Imo in nulla Medicinx parte non titrpisi
postea lapientior proles tan-
ni reliquerunt errorem, quem
jiu-^fcqunda (pongia abstersit. PH. Vera refers, Se meo quidem 5 l lt ' ci0v d sensibus ipsis palpanda.Nam sicuti aliter senes sentiunt, lv ' Cr lHien-. hi recte,illi pro ratione xtatis: ira quoque admiratio- j 1 "'nininic promeretur: nos in hac mundi vcluti canitie, qux- '"''■'■'"re patribus incognita, aut inventis ipsorum Apellis l "‘»n inducere: quandoquidem ipsi non alias quam pernu-. n ' Medicinam intuebantur, & ut tuorum verbum usurpem, j r 'dimu*mbryonatam. Quare perinde atque Aviccnna inGa- 0 ritatem, in Hippocrate Galenus diligentiam,Hippocrates li 11 VCteribu s methodum desideravit:ita etiam nihil in omnibus vel tt S ul js seriptotibus expetere,fervi moroso domino obstricti,non t . Ificntix exploratoris nota est. Nunc autem (omissis ve- C’H* rn delictis) mihifornaCum nomina ufnmquc rogo explices, c 'h a: Neptunus, Mare,Maria,Zona temperata; hxc Ventet
tq r Gallinarum nidus vocatur; illic vero Atgyptus colloca-
V( . ’ a dextris Persia,Mauritania,Altna,Serpens, Accdixfurnus.öc ^"tet strutbiocameli. l’H. Eheu! qua: dicis cinerem quaerere vi 111 Ur - 'page istam amphtbologiam, qtta mihi non erudire velle
tironem,

7<> De Chbm, Mbmcam.
tironem,sed fugare etiam provectos apparent Chemistx. ChA c ' rum hoc consulto faciunt, & magnO jure. Nam ultra quod in vis artibus Sro^tcT oxoiuti nulla vetat lex. Hippocratis etiam & fluitatis voce sirneitut: res sacras profanis hominibus oblcure t 1 '*' flendas ede, rrL»>> rrArcstxroofj/iWin inrilftw. Adde infusi naturam ma jdlatcm suam arcano aucupavi (iientio, nobisque c a ' llanex nucleum non nisi cortice & alpcro tegumento abditu 111 offerre; quamvis re ipsa nullum rebus nomen a Chemicisin 1 ' positum cslc affirmo, quod perfecta Polygraphie , Etymologie’’ Notationis, Analogix, atque Physicae anagoges icnntia imbu ' 11 . 5 non prima quaque lectione intclligat. Tantum abest, ut metit 0 elueidationem vocum desiderent, vel jure ullo culpent obfein 1 ' ratem. Pk. Non repugno , tamen meo quidem animo in scienti** docendis ea solum uti oratione, ad quam solus aliquis Cabalisi 3 t.uiquam natator Delius perveniat, non aliud videtur este, qua'" homines ad lautistimum prandium invitatos & mox acciti"' turos larvis (pecti isque fictis expellere. Verum ad eorum medi' camcntorum prxparationes videndas oculi mei (elimant, qua* exteris omnibus prxstantiores este libii piofitcntur tui. C"' Adcfiium igitur, Se inbunc zodiacum ingredere. Ph. Nitidis' rem locummcmini vidisteme; led quam ob rem vocas Zodia- cum? Cii. Quia hic animalium signaturx non lllx imaginalia* Astrologorum, (cd ver® ct vitales fervamur; volo enim dupli' cem incile vitam animalibus; unam qux in se ipsis, alteram qtit* in nobis operatur; prima evanescente, sii unda obtinet mips' rium: necisque vel medicamentum pra-lnt a.l corporis altera- tionctn , vel ad ejus mutitionem alimentum. Pn. Veri »’ 1 ^ quandoquidem me credulum este non vis, animalibus mortuis vitam ineste denego; nam pari ratione lapidibus,metallis, atquf astris ineste vitam nullo quis negotio probaverit,atque brutis animam exhalantibus. Ego vero triplicem solum vitam ngno'co» rationalem,sensitivam, vegetativam: id quod non solum Aristoteles , sed quxvis medicorum natio ante Paracclfum natum defendit. Ch. Atqui in eo turpiter halluciiuris, Aihcnicnsis. N*m Galenus tuus vitam aut nihil praeter vires este disertis verbis alserit,aut virium actionem. Si igitur vis insit animalibus mortuis» metallis,astris,lapidibus: quidni & vitam ineste dixerimus ? haT' cinc in Galeno terenda opimo est, & damnanda in ParaceKo- Nonne etiam Ilippocr.in silis de dixtalibris patiim notavit, vita* conservationem per alimentum fieri, declarationem pn operationes : sicuti igitur horne, vivere dicitur,quandin actiones homini prxdertinatas edere queat; ita etiam quandin Magnes ferrum,luccinum paleas,Rhabarbaruni bilem attrahit, t.mdni vitam ill.s tribuere sobnautque licca sententia censeri debet,non ebrmf 1
horni'

ll,
H.Vf'
m»o 1 &*' ri; »*'
isup c(
ue
is i)* 1 ' ogi*’' au » 1 . 5 icritö senii' L-nn* s nlift ' 1 uan* ■ubi' icdi' rju .’ 5 CH' di<>' di-*'
ii
,pl>'
pe®
■P e '
;rJ'
III**
iiis
jllf
ni-
■oi
t o- ic-
II»
Ilis,
•c-
X
ilii'
r-
«
si
Dialog. Apolog. 77
‘°mmis imaginatio. Ph. Vitam igitur nihil aliud statuis, Chcmi- ‘a.quam cunctis rebus energiam i« ji«0w insitam; id est, hominis ? humanas actiones,astrorum ad astrales, Angelorum ad Angelas, brutorum ad brutales, plantarum ad plantares, mineralium acl minerales, metallorum ad metallicas., alimentorum ad ali- mentaves, medicamentorum ad medicas operationes dispositio- tic m, C h . Recte colligis. & protecto cum mors nihil aliud sit,nisi P*tpetua ab actionibus prteordinatis cellatio: cur animalia prius ®mnino mori fatebimur,quam omni actione cujus gratia praede- »tabantut spoliata (iint? Ph. Vivunt igitur animalia animam V rt lcipantiasibi ipsis: hac verd destituta vivunt postea in nobis, ^ a stioncs proferunt,magneticas nonne hoc vis? Ch.M axime, t P ro Ptci ea vitam splenis bovini dico, non solum quae in corpo- pvis attrahit,concoquit, expellit ; sed etiam quxin nobis ex- Rhenis obstructiones, mensesque provocat; sic etiam vita ‘ ‘ori s testiculorum (quo ad nos) ea dicitur, qux uteri siiffoca- ? ni bus,8c moram facienti foetui medetur; lic etiam sales atque j ca pranei humani,alcis, viperarum,bufonum, astacorum, vita- .^' rr 'facultatem obtinuerunt adversus Epilepsiam,incubum,le- pestem,quartanam,&c. Nec dissimilis aliorum est ratio, vitam inesse solus non videt ille, qui calorem ignis uon :j sitlt >vd non videt cceli rotunditatem. Ph . Intelligo, sed quo me s !>, S ? Ch. In physicum plantarium, oignium vegetabilium ti‘ p "Ure, sale, mei curio refertum. Ph. At cum eam fecisti gra- mihi liberum sit apudte: ne obsecro mole-
nf . m s s 't ea audii e,quae nostri contra has vegerabilmm extractio- a ,. olent objicere. Ch. Imo nisi tibi molestum sit dicere, mihi *at ' re Vq ^ v *P <: est, Ph. Asserum: se in crassa vegetabilium prxpa- titT' 0lle ‘ ani annis multis medicinam maximo cum succerni fe- , t; cnmquc inpurgandis, alterandis,&discutiendis humoribus ptt* rvuecipun sunt artis opera ) non minus quam novas hascc cla dationes vires liias exercuisse. Deinde hoc etiam timendum to ^,ne quando subtilioribus illis exactionibus corpora itibi- p t i O^ntur, fiatqucinteiim magna caloris nativi atque liumidi Ogcniti jactura. Chemiam tamen nullo modo damnant: Vid CUl P r * exteris ossicinaruni prxparationibus extollatur, non c fele affirmant. Ch. Sane quod Chemiam nullo modo da* mo 5 " 1 * maxime laudo, & ego una improbo illos, qui in omni n ‘ bo solis Chemicis medicamentis tuuntur, fiam cum contra in' Cs aut formicas bellandum est, suffecerint Pigmxi vires: ta- u, b 'I 11 ' cum leone cenaverit aut apro ffitolico , huic Hectorea *’a n aut Gigantum robote est ophs •. id est, mea quidem Centcn- Cc ‘ "Amicis medicamentis, velnt clarius ipsorumpra stantiam °b oculos positam intuearis > dic mihi qualem Galcnici >n
atro-

78 De Ch'e m. Medicam.
atrophia imperant dixtam ? FH. Nempe cibos cuchymos elixa* 1 ' dos prxscnbunt: jubentq; illorum succum opi uni,pinguedine 1 ' 1 separari,faecem rejici, alimentosumanonaUmcntoso dividi,!'"' gula denique separari, qux facili concoctioni impedimento ii" 1, Panis itidem loco amylum lacte maceratum commendant, ^ ex vinis illud eligendum sentiunt,quod ab omni spuma,tartaro,^ faece depvuatissmumi elf CH. Recte; sed cur panem, vinum, cJ*' nesque vulgari modo praeparatas exhibent? FH. Quoniam modo devorati- plus excrementi gignerent quam alimenti,atq" ( non reficerent,sed re ipsa opprimerent naturam. CH. Equide*® admiror vos in Analcpticatamlynceos, erga mcdicamentorii 1 ' 1 chemicam praeparationem tam proterve animatos essejnam si <■'*' horum optimi succi extractiones ad corpus reilaurandum ncc<d' larix sint, quanto magis medicamenta ad corpus alterandum n J ' ta defaecare & repurgare convenit universi? adde etiam nonnis' lorum remediorum partes venenatas esse, aliquorum dcleteria Sl plui imorum otiosas, nullorum nisi forte per accidens salutiferas PH.Quid audio ? annon vires medicamentorumtotx totis ita M 1 ' fccntur a natura, ut nullo hominum invento ll-orsim eliciantu r ; CH. Ncutiquam hcrcle vero. Nam in Galeni tui schola audiviss' Aloem exacte lotam purgativa facultate dispoliari; uti quoq; venire solet xris sqiumx,aut xri usto. Docent te etiam Ncoter 1 ' ci eam duntaxat Rhabarbari partem purgare, quam vinum m**' ccratione facta abftrbet; imo in integra totius fubstanrix Iibr"» vix nncix Rhabarbari sexrcperiuntur, qux alvum vel tantillu" 1 poterint movere, reliqux vero ceu ir«--,«» «x«'§>,r,cloac^
potius comittiquam hominibus propinari debenr. FH. Eqnidc" 1 vero simile loqueris, Chemista. Quidni enim juxta atque in n 0 ' bis liquores inveniuntur heterogen«, quorum ali jiunt medie"' mcntosi.ut biles: alij alimentofi,ut sanguis: alij contra cxcremc"' tofi,ut urina; sic etiam in cunctis medicamentorum generibus^ habeat, qux medicis ad corporis alterationcm usui sunt? prob® igitur hanc artificiosam coruin anatomiam, eamque cito difcc>® percupio.CH.Im6 illud quoq; attendas velim: Naturam nihili'®' bis puri dedisse, sed omnia permultis miscuisse impuritatibus, " c istam nobis scientiam ab infantia nocendam esse ceu quodam " r ccstitatis stimulo inculcet; animadverte enim panificii rati«"' nem: quo primum modo triticum ii palea longa trituratione® 1 Chemico vcluti delectu separatur; deinde furfur ä polline cribs® ' rudiori,&postea spissiore dividitur; pollinem cribratum coq 1 " mus, coctum mandimus, manliim in furno triplici recoqui»'"*' nec tamen ita depuratur a nobis,quin insitus ille cuique mcmb>® Chemista excrementa quxdam inveniat ab acccrsita expultr^ potentia eliminanda. Nec minus eadem de meile,lacte,& liq ll0 ‘.

IMf
H-l' 1
sin'
sin*-
,*
oA
CJf
u-n
quk
Ici«
n>n
ici'
cd'
nt'
iul'
i Aii raS'
ini'
;U r!
ilii'
uli*
cri'
llD'
,r)>
tifn
ic*
c"
10 '
cr
L-n'
-s-
b-
c>«
>S'
,ut
nC'
io'
,rs I
u>'
uS ;
,te>
•ici
»-
yri«
_ DrAtoö. Apolog.' 7 <j
fj f ls humanoe natur* familiaristimo referri postit historiajnam _ 0 "f 10 nata * unt menstruo insecta'exhibeantur »varias relin- Pia: si in corpore diutius permanserint non excreta:, r ulos,variolas,lepram, moibosque venenatissimos produ- dd ( nurern magis purum ah impuro, mortuum a vivo,
*»«« a familiari atq-, utili,in Hellcboris,Colocynride, Coc- 'o>Turpcto,Esula, Rhabai baro, Senna.Agarico,omnibus >n /L'^ llC P ur g' lun bus separare opus est ? in quibus non wetisa , ut
>w ' C ’''r nx r^ airn ‘ K ' 0 ; sed aaxapx /xtfe icSA« fiiutyu-Vix^ah^x ai
^mo ne Aromata quidem cordi humano familiarissima H\ t P‘*clare atque chemice natur* manu puramur, quin nobis W ' uran di P r *beant occasionem,& necessitatem quandam ( tfi Ö j ' Ult ^ a ^ oi an< ^i- Nam cinnamomi libra semunciam olei ^osk ’ cano P h y llorum fciquilibra tantum quartarium; nucis drj i t:c uncia > drachmam ternis; ligni aloes quartanum, ij^ 1 'mam unam: in quo tamen oleo live sulphure omnis vis somatica quasi inradicali quodam Silpirituoso humidode- f’ , c ‘ri Eadem quoque habetur ratio in anisi, cucumini, dauci, s Ul ' Cl *li, rosarum, croci, &c. extractione: quorum qu* minimal jj t tr (unt partes, in eas omnis facultas derivatur: ut non imme- c q° de illi s etiam perinde atque de formicis dici queat: Natura re^xima in minimis. Si igitur sive purgativum, sive diapho- io| CUlTl >sive urinam,aut vomitum excitans arcanum in sulphure Commoratur, quid nobis cum Mercurio aut sale negotii c rii * * n - aut Mercurio, quorsum sulphur datur ? Quum in
H 0|i Urri vigmti granis Rhabarbari octuaginta otiola: repenuntur * >Ur ? :lntcs: clu ipsas purgaturi *gros Galcnici non tolium? V- c admilcent ? nunquid liberum videtur , quando nucleus dc- b tj 5 ^ debet exhibere cibo putamina ? Quum etiam in croci li- q. dtceni veneni unciae deprehendantur ( deprehenderunt au-
Chcmist* ) sane nisi cum humano corio ludere im- l)t tc Pistent tui Athenienses, illas jam diu facta per tincturam ia^ °§enci separatione abstulissent. Quare hospes, Chemiae itiij^'oeagnoseito pr.xstantiam: cuius benesicio vivam Anato- itij‘ n disees , simplicium sales; Mercurios ; sulphura ; imo d^ tnt ias,signaturas,potestates,astra, vitas, resurrectiones eluci- Iz^Ut? PH. Equidem Chemicorum tuorum nitor, elegantia, qui^ha me in tuas partes transversum diripuerunt: ut magna c ht ^ dubitatio sit, an rursus ad Galeni scholam unquam pelli- 'U^' ‘ a men non ad illud respondisti: communium remedio- ho^^Psitnrnn fuisse succeslum.illorumque usum fuisse nonnullis ''Mia US sidhitarem. CH. Quid ni i nihilominus sicuti ali- <jii r 8uum cultellus scindit, aliter securis: ita etiam cito nullo- r Cli e negotio eas consestiin tollimus infiinritates, (suibus
eradi-

So Dh Chem, Medicam.
eradicandis Galenici ne mensis unius spatio suffecerint. bh' 11 mentior,hospes,nihil simulo; atque rem ita habere praxeos \’oC e ' tum rationumpondere evincam. Nonne in quavis medica op £ ' ratione.iev^ws.rw^iivt.a^aAivs.iucunde, cito, tutoque agere portet ? Ph. Oportet quidem, nam & lcnsusidipsum suadet»^ Hippocratesimper.it. Scdcurhxc tria assequi non licet comit" 1 ' ilibus medicamentis? Ch. Quia non vult fatum. Nam sicorp"’ alicui purgandum sit,quo instrumento id siiciendum diceres,^' theniensis ? Ph. Forte Rhabarbaro, Aloe, Senna, Mcchoaca, ag J ' rico.polypodio,visco quercino,epithymo,cassis pulpa vel man» 3, Ch. Tuta siint bxc fateor medicamenta, sed non latis prop t£( suam nimiam amaritudinem, dulcedinem, aut saltem quanta 3 ’ tem nimiam jucunda. Ph. Ad fortiora igitur confugiam, sca«* 1 ' moneam,turpetnm,laureolam,esulam,elaterium,qua; nec ing>' ,r tum praestant saporem, nec dosis magnitudinem requirunt. C* 1, At si sola exhibeantur, non tuto purgabis: fi multis aromatib"* condita,ut moderni solent, nihilo gratior erit purgatio, quam 1 Rhabarbari tres drachmas aut mannae tres uncias exhibuistes; i'* ut si lenibus utavis catharticis vulgari quantitate exhibitis, cel £ ' ritatem tollis: si fortioribus,securitatem; si alterutris cum Gal £ ' nica securitate exhibitis,tamen vel dolis vel mali saporis odoris'* exuperantia tolles jucunditatem. Ph. At in officina, varias coi'’ positiones purgantes, tanta dexteritate mixtas habemus, ut cO s< pori cito, tuto, jucundcque evacuando nullis cedere putenti' Ch. Ah noli amplius officinae meministe vestrae: quam si dep°' sita contentione examinarem,& (ut Gi xci loquuntur dnv nullam tamen veterum compositionem purgantem iis praediti effe virtutibus facile evicero,quas Hippocrates desideravit. N 3l1 j si Hieram Galeni objicis. Dcorum(siDiis placet) inventumiq". ca stomacho,naribus,palato,ingratius ? quid cunctis membris jucundius potuit excogitari ? illa autem Hamech,Diap henica ci ’ tholica,& extera electuaria, plurimis xgrotis (dum iis Chcfl" 3 * imperitus uti cowcrer)tam invffasuiffe ingenue & vere fateor «iam ego ipse ilhs odio esse coepi, meque forte fortuna confp‘' tientes ad vomitum permoverentur. Qux licet per se fatis ss £ ' rint ingrata,quantitate tamen tanta exhibentur a tux discipb' 1 ^ hominibus: ut non curaturi homines, sed equos suffocaturi v) ' deantur; o infelicem principum conditionem, qui sua corp° r 'J hujusmodi impuritatibus hospitia, vel potius sepulchra praebens Quid loquar de pilulis vestris globulo ferentariorum xqualib" 3 ' quas in honorem Romx septicollis numero septenario vel M"> 3 ' rum nomine novenario prxscribese soletis,nunquam facitis, st 1 "' 1 numero Deus impare gaudet. Plumbeas quoque,aureas, achr £ '
stas ,^olychrcltas , tenebrarum, lucis, sine quibus esse v6l°» f'°.
qm
bt‘ f

Diaiog. Apolog. 81
p ''“Us este nolo,vocans : atque ita ipcetosis nominibus inuratii- ''^amcdicamcnra.t.inquain fronde aipidctn obtegitis. Taceo wt 10s b>ngos & breves,magistrales,communesumos öcaltcros, ^ cio an magis doctorum deliramenta , an ludos feminarum, ‘anico item aromaticas eoidectiones, quibus nihis puerilius est;
' laccharo percocto parti ex oleo stillatitio, cinantomi,anili, ^'•’Mnnrgaritarum, umbra', molehi, rolarumve infuderis: me 'Hrnneipiurmmlidiacinamomo, dianifo, diacumino,diamar- ^aijdiambrar.diamolcho, diarofato aromatico,ut gratius,iic scitis praescripseris medicamentum. 1 ’n. N:v ninonexamt- > (Ird exanimas officinam nostram. Tamen revera ab illis Vt p ectiontbus valde quoque meus animus abhorruit, cum iplas tiJ!'S rnn, udinis vel periculi plenas viderem, soleo enim quo- f/ f( ^'lcm purgare volui, Icribere in Hunc modum: Ä. rhabarb it' krachn (ptta /ndtca,cinamomi,ana feras, unum,snsun- si/‘ tUr '» aqua endt’hsa per nodi em, exprefi/ons ad /jr. roß. \ : cP nc 'am unam de ctehor. cum rhabarb. fequstsnctam /e, “C: R. manni el.unciai z. rhabarb. tn succo endt'v. tnfufi 0, ^ i.dtacathol.drachmas qutnque; Trypheraperf. drach~ du as \ cum aqua cschorij tn qua prust agartet drachma
ti<w!'‘ ‘ , 2 fusa _: fiat pono. Si autem pilulnris forma convcnien- / f , 4 11 » stclcribo ex Medica (yntaxi Colmaricnlis: R.fiec. User.
quatuor rhabarb. el. drachmam fernst , cornu cer$s, it., "* ebaric,cinumowt, 4 na scrupulum fernst, cum fyr, eupa- tifi^f-pant ptlul x ».neuern. Cn. Ah,apage luve prolixa deli- Vu,6c sic feribe: Accipe Ttnllur* rhabarb. fcrtipulum gKf^grana duodei tm: oles(ptcafifi xy/oatoci defitllat t,ana ‘res. Si vero phlegma evacuandum {it praescribe, Tsndfu- p'h.ßf“ * drachmam fern it. olet amfi guttat fex, oUtcaryo- gprfi^'fat duat.msfce. Vel sic •. Accipe tmflura efultt V cf amfi, ctnamamt, anagunas duas. Quo- r *t J l ° bilem atram purgabis : Accipe tinflur* fcnn.t Oitc/s- e lei ** c bmamfimis, ttndlurx hetteb. ntgn grana uutnque, f l t,- r 'fifientcut.ana gutrds duas.petrofelint.ctnamomt.ana **unam mtfce. atqttcstc exiguo medicamento plus pro- c‘ti 3 ^ s >quam (i illas t.vdiofistimas receptas instiniisles. Talis tioqj^'om.uicoruni, diureticorum, diaphoretiioium, Anody- 'nicQ Voi niu>rioruniquc nostrorum conditio est: qua: in clic- diiif^dro Antidotario propediem ( nisi hominum imtr.uitu- diliri ' lCr, 'car ) excudendo fusius explicata , & cuivis pathrm.au cr applicata invenn is. Ph. Sane tua haec remedia Scrvi- Weckeri, Augustanorum denique & cunctis sepia- ^'^anlr' | rn } u b s gustus iaporisque lenocinio , Jofis cxihuie,&.
1 celeritate puri tantiora este, vel nospeum.icvstuni Ailie- I- aientes'

fjb, de merb mul. j. De tetnp. med. S I. 9- De tomp.tned. S.I.
£;ö. Dc4n- ud.&i, de fimfoc»
81 Di Chim, Medicam^
nienses fateri cogimur. Nunc ineo totius quxstionis carcfo ve f ' titur,utrum aeque tuto exhibeantur? Etenim ad nostras aui‘ ,> rumor non •^VirfliSfr'pervenit, chemica remedia este omni» 1 ’’ longepei iculosistima, vfiriosque xgrotos pix nimia liia in agc»' do violentia abstuliste; tantam quippe caloris insiti faciunt jact' 1 ' rnm, quantam relarcire omnia restaurantia julcula non postus 0 CH. Novi, hospes, chcmica remedia non lohnn apud Athenic»' ses,fed etiam in quavis patria traduci; verum quam absq; orr"' 1 suo merito ici fiat, id justitia viderit ,5i ego adductis principi»' 1 ' tomtuun,aliorumque I leroum, & civium, nec non Theolog 11 ' tum testimoniis theile convincam. Nam non solum m Cxs» 1 ’ Regisque Daiiommanla hxc remedia in ulii pretioque este e»' perunt: led etiam a nostris aulicis & saniore hominum parte tat' 1 linite expetuntur, ut iis lemper uti non poste semper dolcant; Vf rnm sicuti aeutistima quxque & optima novacula, ii chirurgo j J ' tuo adhibita,nem salmai e led lethale vulnus infligit: ita etiam natura tutistima omnia atque oplinuuhemica remedia jirop (f utentium imperitiam mali; audiunt, H S'ts^wtx i r<pd*ftxigt.(c o1 ' tra omnem justitia: lenium ) tofil^irof eivttf t?« Co»"'
chcmico tantum cognitionis conlecuto,ut Quod,Quantum,Q»! bus, Quando, exhilienmedicamentum oportet,latis imelliiN' Me cuivis m nervum tradi non reculabo, nili ille osticinar» 1 ’ 1 prxlcriptis oculum estodiat, & lecurius mulro,laudeque pluri»'' exerceat medicinam. Sed nunc m mineralium Theatrum pci'g c i e,hora nos admonet, age igitur, li quere me PH. Nolo inqua»’ 1 fiam quid hxc ad medicum ? CH. Beatum faciunt dextri adliii 1 ’ ta,5c ut vulgi sententia utar pxne/roft». PH. rectius iV*^!*^**^, dixistis; nani utcunque tuas animalium vcgctabilitimquc ext» 1 ctiones magnifaciam, tarnen ne mineralium usum approbe» 1 ' mihi lemper religio erit. Eoris quidem applicaris, divinas n? 1 ’* nunquam vires excri agnolco: intus autem exhibita veneni I» 1 tiimmr vires,& nisi me veterum rccentiorumquc fallit judici» 1 ’ 1 ' alpide maligniora linit. CH. Cave dixeris: ne (bi tcimiquc M |1 j veterum quam recentiorum lectx cmsmodi infligas vulnus,q» 1 ’^
. postea cicatricem non admittet. Nam Hippocrates .4-«»» asthmaticis fxpc prxlcribir: nec nem arugmcni tritam cum n’ e ft lyrmxa portione admixtam. Calenus itidem(illc medicor» 1 , deiis)lulpliur vivum&Mei.imhium addylpnoicos commend-'^ & contra dysenteriam a calce viva, Iqu.mia xris.aiiripigmcnt 0 ^ sandaraca non abstinet; tantum quoque' mineralibus indull»’ 1 ab Atidromacho Thcti.ux inditam chalcitin non expifug»^ Quinetiam llorenixns intus exhibitum optime purgare cost’ 1 audacter niloir. Quid releram Archigenem, Andromacha»^ Acuum,Trallianum,Diolcoi idem . alioscnic-infiniws Grx'd’Q
ArM”

ver-
lll' 1 '*
,nt>”
aC"'
;ct"'
llC"l
ali" 1
ii;"'
lnf' s
et'
taf
,vf
oh 1 '
>'
ntr»
ü!'
.a"
>
in’’
ai" 1
P'
tr- 1 ' ’ :>i" a"' b"
if" 1
Arabi c\ di
Diaiogi ArotoG.
7-vcü, q«i nr.xianeiihde atquclohoxiammwa . • •
^cum laude fi« plurima exhibuerunt? Ne un st l ? • mc j„f 0 , Wcjnnanciscar hostem, qui perlectis ipf°r um . w. rt ^ cotfI i. rvim patrocinio abuti asseverabit. MatthioUis vu agenti- commquoqmradieram judicium) in morbis a t>‘‘ T u u US quo- ^His. ncccssarnim este astirmat usum metalhcon ■ J 0 ppu- ‘ftic Alexandrinus dsscvti* verbis Antimomum in p Rnauda tummum dicit areamini. Joannes Cia 1 v pv .
cumCtiemicis dimicationes, minium natis um m. ö
‘epsta: yo '
solfendit. Pius Ep.zz.tdOi-
ille vie ^ 0">'k lohtus est: mihique Ipsum prinin
res; . . hma: memoria- Gelbe rus oleo vitrioli illas ascribit vi *"* w ‘ ,
'"edici pctlona dignum existimet, qui eo carere vult. ^ ,m>r ‘ ^'scon!^ ®; 0l ' <lclc ! ws barbai olx pilulas argenti vivi pleniill- ^ briej p A 1 a |“ am cofniopoliticitm luem vane commendat. Gn- p ur ^. stostri' °P' US > nec non Hector Nonnius maximae experientia:
dK "l Ue viri Crocum Martis ad icteri curationem, Iicnisque Pl atet ‘ m " cs expediendas summis laudibus afficiunt. Felix dopj Us uibium Antinioniatunt recta praeparatione, mixtura ,
„, 0 ‘ l . lc exluhitum hellebovo albo facile praefert, coque dum incfj 1 f ^ena conviva seiicistimc ustis est. Joachinnis Ca- vio^. Korac v crystallino (cujus prspanuioucm,a Langra- vitb) , * 'Vecepetat) in vomitu dextre ciendo cunctis (& me- <)stjr* fcrt lnc dicamcntis : Postmi huc adferre Ziiingcri l.uuttt.'t! m ’ Thiektum, Orionium : nec non Aragosu Oxy- conc ln precii Pactolum: ScvepiniTurturem,Aquilam,I>ra- .tion Cs ^ ’ 0ll1 niq; metallicorum & mineralium aureas piwpara- cautQ ‘l u ' 1r uni ulu non magis quam a vini exhibitione,pio Micio 'r n Mico abstinendum; cenlcnt. Ita ut iive veterum tiilli Ca ' , lVC "ceentiorum liistVagio stare velis; Mineralia & me- c °ncc(r e,11Cl '‘ a non iolurn locum litum mereri apud medicos ctis u, l , llus cs.led debere etiam in multis internis assestibus c mirum | V0 l '. amcm > 8 prarierri. PH. Concedo atque una video illo- b Us ^. "etend.im impudentiam,qui metallicorum ustuYi ycten- (si tll otCr ' c 'sque displicuisse line omni rnbortsingunt. Tamen r ' l nn „* ,acc u> liceat) hominum mistis auctoritatibus, ad ratio
-lilii'
.if
,i>'
e"
ai*
i"
quibus Anrichemistx tuam Thclin CH. Audiamus tandem illas. PH. O-
te conferas : flatis videntur.
llll, 'at\ Mnstia, lintprxparaca quocunque modo, mil).un cum pllirj^ CUl T°re obtinent similitudinem > quin etiam j piorum tlos K r j^ ni ' n l’ c lU'gentum vivum, Antimonium, Arlenicum,lana,' ,l1c, !illo- ,C ' viniolum, alumen , inligistter crodviulo vel
,Ulrtl .ij. Ul .?' Ulllna!nt stibstauuanvtantum abest ut corpus huma- 0 e.mcmbraneuin ,tia>>ilead medullam ulquc non per ■
a ferent.

f?4 DeChem. Mecicam.
forent. Si icitur neque nos reficere poflint propter siibsti»' 11 *.
disfimilinidmem, nec alterare prsctcr erosionis corruptioni
periculum: quis oblecto illorumuliini non damnabit,vosl' 1 iplbrum auctores non irridebit. Pn. Imo, Atheniensis, ntra^! ipsorum de noxiis innoxiisque metallicis lententia horridior f ’' quam ut veritatem vel tantillum »mulari queat. Nam longa ,o lentia comprobatum est aurum ad cordis, argentum ad cd* ari, ferrum ad lienis, cuprum ad hepatis corroborationem p^ 1 ninm facere: sive ignita in liquore appropriato cxtingnanrur,! 1 ' in crocum & estentiam suam redacta exhibeantur. Quin ctia* Saturnus vitrificatus ( non secus atque bilis aliqua eilet ) alvn 1 ’’
r
b
siibducit: sulphur nutrit pulmones, crystallique liquor renes
si"’
Viini cunctis iniit metallicis, equidem ea in hoc exaltata fpi'* tl,S
lotlni
o'
Pallet
aer Cll
iiibul
S'
‘«Osi
teilst Hui» .
do
Pi
ftar feri cujnsdam optimi exputat. Sed esto: Mineralia null' 1 ’! obtinnille cum humano corpore similitudinem. An proptcrca 1 lorum usum rejiciemus ? quid ni igitur uno codcmquc pefl" colocyntidem,hcllcborcs,viperas,aliaque id genus dcleteria 1"^ dicamenta, & nobis omnino antipathctica excludimus ? ^ Quoniam non est tanta distimilitudo. Nam bmcoIimnnaOU'' homine anima vegetatricc pratdita fuerunt: mineralia vero i^ quaquani. Ch. Pulchre, quasi vos etiam plantas anitnaliast 1 ' tum primum non dareris hominibus, cum animam amilcrunt ' ,tr Ectatriccm. Ph. Veium quando Mineralia mctalJicavc medio 1 ' meata nullam cum humano corpore cognationem habere dici rem: boevolui intellexisse: Non conferre ea ad Ipirituum (C ’ statifntionem. Vidi enim aurum, coralla,ir)argaritas,firiaragd0 s ’ carneolos, hyacinthos, aliosquc pretiosi generis lapillos,udi’*.’ coctosque phtisicis non plus profuiste, quam si vitrum devor 3 ' fent,aut filicem. Quare nate ad »groti crumena: evacuarioncd« non corporis refectionem ah Arabibiri homimbusque fanatis inventa clamant Athcnicnlcs. Nec video quo landein modo 1 lotum clamores falli redarguantur. Sunt enim omnium me*- 1 lorum,lapidum,& mineralium pattes tam evallit ,ut innofb' 11 ’] Corpusranflimum & spiritibus lubtilillimis praeditum cedere i' 1 queant. Ch. Imo tui tccum magis vere errant, quam cland 11 ’* Athenienses. Quippe qutid mineralia quaxlant, non cotj’ 11 ' tantum humanum,Icd aurum, liantium,plumbum, inll.tr fui;', 1,1 cujnsdam pertranscunr. Argem um vivum , me nihil a vetita alienum dicere, luo probat exemplo, hujus enim spiritus si'ip u , hominem longe semotum feriunt paralysi; calidi vero deflill‘' ,c f rcntinligih capitis ardore athemnr. Cum igitur argenriini
i'»l:,
r 'titi >t
«isi;
'■° r l>t
««tvi
""n,
mi,
‘ia.
01 "ai
C.lri k
cetis
,c m t
c >
peni
quea
fcblj,
me lc
tc mt,
educent non modo (iibtilitate analogos nostris, sed multo tramiofes. Atque ut de lapidibus dicam, quis illos invilib 1 ^ Magnetis Iphitus nostris subtiliores este negabit, quibus ter>'«^
IS
Noli
tü«,
P'Op
stHOt
? c ‘di
‘ace
Itiiiv
tepe;
usi,
'Itari
1'iiil
Irin

Iit'*
lis' (
V 1 "
icT
icf'
fC
oS'
!<jS.'
ral'
i"-
ic* s
il'
t .il'
i>"
!)f'
ll)‘
'1>*
.Il*
Iff
l.H
0'
&
ll*
iC-_
p
I>'
ic
“5
u' v
csf
lilii'
,cv'
■inf
■ iH 1 ’
; if' l.l' 11 .I'!'
liJf
|H f '
PH-
ili 1 ’
»('
Wij.fl. DiAtoG. Apolog. Sr
1'fiin . ltUni cittrahit atque adimit ? vel quis Ipintum vitrioli eo nf rc .' laiCn *>n videt,quo omnes vegetabilium aqua: 5c olea illa (iib j. 11011 pervenient ? fal quoque mineralis tanta pra’dirus eil sa n . ■ 5 tc > l P paucorum granorum pondere magnam farina: maf- Habent igitur mineralia iuos spiritus subtilitate no ci Cn1 Vlnc «K«, tantum abest, ut subtilitatis inopia corporiresi- o ""Putes eenleanrur. P«I Lsto: lapillis pretioiis,gemmis, bn s ’ a, 8cnto,ferro,lulphure itidem & aliis non noxiis minerali- ' 1,C m3r ' s ^' cct: live ad corporis nutritionem, sive ejus- c 'titi' tCl;1 tioncinputes coniene. Absit tamen vitriolum.chal- .H, sl ;>-ntum vivum,apfenicum, antimonium, atque alia id gcv cof^ 10 !' 1 , impura , atque corrodentia mineralia in humanum Uii a , !I1 gert, & ad perpetuam tui nominis ipliusque artis infa- Utnvi u,llr P* lr '- Ch• Q^udita, hospes mi ? Pn. Nam cum ole- ■ex’ l . ( | l | rio li etiam a Gelnero toties laudatum, scutellam stanneam %u 1 quis simile periculum in stomacho nosiro membraneo ni UtJl verebitur? vel nunquid verisimile non est, anrimo- ni 'ta Ulll . vci 'li' intestina deglubiturnm, quod cum auro fiiliim ne On ltli ‘' loidium relinquit ? Qmun etiam Mercurius metalla
qii« cara/^tldit friabilia, cur non jure timcarfuis, »e nobis inditus, ceu s, ,Cai 'tilagines,atque adeo ipsa olla totius corporis columnas teitl ta' 0 '*^! 110 wolari in pulverem comminuat ? Arsenicum au- coq^p^UvamatiK malignitatis die cognokimus, ut qui ipsum perti. ^ ll &'rercnt. ante audacem Paiacclsum nulli fuerint re- quean t '**' Aspera tu quidem tela elidis, sed qua; facile retundi stan 11Ul) 3 11'ilosopho excitato. Nam st oleum vitrioli propter sttblji ' co exeiiim humano corpore cxulabit : quid vino ’ ' 1CCtl nK ‘^’ Sl l lle ipiii" 1 ' quid sale, dclimonum citro- niete , Ucc nliet? nam eorum unumquodque stannum abfu- ^^1'nr - ^ ClYl elbis Medicis agnolcit. Ph. At non tam parvo “tintiq 11 l. CUrr ieulo, atquespiritus ille vitriolatus. Ch. Imo fime Moli,,,’ 11 CUln nolito illius exhibendi modo conferatur ratio.
tlliv
ni ex'n 111111 tL ' ahquem Chcmistam tam stupido ingenio praidi- " llla ' e, ur oleunt vitrioli nullis aliis mixtum liquoribus qiiOii s 'j‘j -"'usus Iit: sed potius ad aqua- rosacea: vel alterius li
a . C| ditj t . 01 °' 1 ‘ vitnolati guttas totidem adjicere, quot ad
'i acci ,.^’ 11 v°nipai andam fatis este queant,cui liquori oleo viti io- l“ni no,' 1 ' 1111 »* 1 tantum stanni immerseris, quantum aceto: nul- 1 t l >er i;in,^ Vo< "° iupplieium,nilirtaniuim.mulu> magis corrosum ll: 'neflj. '■ Aeumi fi hoc oleum vitrioli vel etiam sulphuris in 'Otides ° llmci catlu ' propter eroliouem , quo Ic conferent ean- l l l 'id(; ln ’‘ l Caleno inter ea medicamenta relata:, qua: negtistaie?• >h Pt'Ui; .pudeas propter summam putrefactionem atque erosio- ■'nicn veterum sere omnium atque multorum nec» ei ico-
tque r V
rujn

z. Dtßfiipl. fkc.Cdp'lZ*
86 De Ciiem. Medicam.
rumpraies fas ad urinam provocandam, penisque dtmat Si 'q icitandam Vcncreni usurpant arqitc commendant. Ph. Ncq u ^ diffiteri,sed tamen parva quantitate eas proscribunt, & no» 1 ' aliis convenientibus rebus admixtas, quo quidem modo cv bitac non solum innoxi* pctlribetytur , (cd etiam persaluta 1 ^ Cn.Vcra praedicas» atque ego itidem respondeo; olea pratd' 4 ” debita quantitate > mixtura, prxpavatioue exhibita, tantum >"'} corrodere corpus bumannm: sed ejus spiritus reticere, febre* t ' ; , tinguere, obstructiones aperire > putredinem arcere , venenaV aere,sitim sedare, ulcera percurare , onmesqne illas' v ires c ll> ; Itui de sua plurima exercere, quas illi Cieinerus epiltola aJC°' mam Medicum, aut Paracclliis in libro de vitriolo ateriplcri"' Memini ante annum me una eum Ductore Ponncio & xtrcthN': meo charitfimo Turnero xgrotum quend.irli cacocliymic 111 ’ invifiile, illique Zulapium nothum vitriolutum ud sitim ted 1 ” dam Sc viscera aperienda prxleripsistc: quodtamcusuivmrUS 1 ^ pontificiorum d%% i’*rg<3v nullo consilio, nulla pietate tast 111 impudenter afleveravit, nostramque medicinam nihil profi' 111 . rana xgvoto multis contendit. Tandem vero omne in se ^ recipiendi studiosus, precibus & grato ledsalsislimo valetudo’ praesagio ita invaluit, ut huic omnis illms cacoeh vmici cura “p mandaretur; argumentis autem contra utrim olei vitriolat* dem plane t«cnm usus est: sed quam absque omni rubore Si i° l ' scientia, tx co satis apparet: quod ä disputatione triduo clap'*’' ipse eodem oleo in eodem xgroto uteretur. Postridie purgavit'/ grani ingratissimo medicamento; sed quam pessimo succe}'^ sequenti mane & i ple de omnes amici ad summum dolosi* sum intellexerunt. Lgo vero tam pii optimique aegroti' vitau’ 1 }, unam este scntio.qttae nulle idololatrarum capitibus redimeres fuit enim & Domino li .10 illustrissimo fidelis, & vitam egit cO' J . aliis gravi nulla labe conlperstim i atque hxc de oleo vitrioli:"' 1 ^. de argento vivo, atque anrimonio quxdnm attexam,6c poste" arsenico. l’H. stux de illo pontificiorum Archiatro valde grata sunt istihi; tamen ne tu in argenti vivi laude pud 0 ' 1 ., limites transiliens' in similes scopulos impingas,iterum atque mime rogo. Ilaud enim vijeo.tur non quartanam aur gram referas pari ratione interoprima medicamenta. Vidi C'. alios tola Mercuriali inunctione in paralysin,surditatem, st 1 ' 11 /”,' ; colicos dolores .dylenterias,convulsiones, tremores incidist 1- ' 1 etiam dentes expuit.ille ungues,capillos, maxillam, culuincd' 1 ” artus perdidit,alij periostii distentionibus, contracturis, nie’ 1 b” tpte lue ipsa peioribus ad extremum vitae hahtum discrucias tur. Ch. fateor,nihilominus (ut tux illae cantharides) argen 1 '”, V.vnmcertaqnadain j*^paratione,doii,&mixtura,diviml'”,,
V' 0 '
i

tat' 1
Dialog. Apolog. ^ 87
pharmacum, & solus tam horrenda' luis /h^rsu^ dici me- tetur. Ph. Nempe quando enecatur, nonne hoc diceres? Cn.
* ane, recte enini enccatus Mercurius non recrudescit, non rodit, non putrefacit: sed illam veneveam contagionem radicitus , lni ° eradicitus extirpatjscd quid rides 1 PH.'Quia nequeo non deridere aliquorum insaniam, dnm Panthera veTtigride fcvocio- t riu cicurare,& immortalem jugulare tentant Merguri).uTi.Qmirc •''is hunc in aceto,ali j in succo lirnoniim, sputo jejuni, lixivio > aut lll »\a pueri suffocant: sextus suspensum tenet: septimus prtccipi- in agi,. octavus vero sepelit in xvuginc; nonus stanno includit: veintus enecat hoc modo: Accipe arg- <7 b mortario
? “njbeo impone: quod linteo obducitur cmeribtu cribratis f 5 s” 1 ’ s super aneres liquatum plumbum jtptses effundito,
J { unc Mercur/um exanimatum in fundere plumbeum £?
Pffffandißtmunt commentum)repertes propter odorem plum-
'. ^ enim utcunque ab ipsis cnccatus dicitur, in tepidam positus sorisque illitus ejusmodi excitat ulcuscula, qua: lucri» tpiain excedunt malignitate,N velleris exoptare inimnianum cit, Vacilc assemior,atque hinc argumentum elicio , communem v< tcrui B peritiam nihil ab impostura vel litium imperitia dislcr- rc - Chcmici auiem Mercurium anima spoliant sola ignea hxa- , atque ita neque operant ludunt, neque unquam cru- Cl ^t aigrotum. PU. Cxtemni Clalcnici nostri Dottores (<tc «‘tun vocavi gcsthmtjnoxia mineralia quo magis ad Vulcani viq- ‘""an» exponuntur, co acriora eile contendunt,& pcmicioiio- '“tfcrti,, vjn , jq., n , j; Olympio tantum lublimari devoret, j'-auui,, argenti vivi Clulinus: nonne hunc lupcrcste poste cre- r ! l ?’ ,ll l u i' illum ceno intevituumi ? Quincti.1111 aniiiuoruuni ■ “dun» non magis quam plumbum facticie, didicicxpeumcnto: J tamen »Hauandiu verberatum , in vitrum abit, stomatum n... .
c ni4l ’ au stU' illum certo intenturum : xgm»c..
in stl11011 »wgis quam plumbum lardae, didicicxpeumento:
ch u ^''\ Wui<ru aliquandiu verberatum , in «turnt abit, stcuna- tv'ul \ ,nte ^ n4 > lingula denique membra" magno cum vitx pc- ccve . ,‘'•‘uens. CH. Non polium hac in parte aptius latisfn- l 'iaciV • ’ l l uam *sst’' s tialeni verbis, quibus falis Thc-
.'t-- :-— caliimitiaminni linguas propu--
ria Cl ’]j ^ Vl t'eniis , quam ipsius c.-ueni mu.,,-
t>n a ? P’a-'stantiam adversus caliimniantiiiin linguas propu-- ci 0lJ ’ , e 8 e Verba. l‘H. Multa quidem evadunt ignis commer- n,„ s * le 10lJ # Sc latentem naturam edunt j auuun quippe judica- ad adtilter.mimque i» puro separamus j ferrum igne
ing rf ). D ? nobis uins aptum est. Nonne etiam plurima, qux gi° "^1,1 in corpus , ignis beneficio ad ntitritionem mach , ? llca redduntur ? sane vinum ab uvis pressum crudum ImL !S autcv n inne concoctum suave -ä Wiljrar»» efficitur.
.. ''"mnsexutunt, ut chalcitis: eailem
stell -.
rudiori sua natura corpus exurunt, .j niU s est;
^°cta ulcus claudunt. Lapis item 1'hvygius CI1 ^ V ;,,cvx omnes 'Sibius,praesentaneum oculis remedium - imoc com-,
,r +

83 D E C H E M. M EPICAM,
combusta’ insitum libi virus deponunt, & ab igne (alutares redduntur. Porro multa mcdic.uyenta quandiu veterem firam ob' tinent naturam, acerrima este & corporibus nostris inimica, experientia docet: domita vero ignis violentia,curarionifiunt congrua. Video te existis verbis colligere: arsenicum,mcrcurinin> amimonium,&aliaquasvis erodentia maxinicquc venenata metallica atque mineralia ignis benefic o (alui-i cm nancila vim, ii in salem tunnvpcrinde atque vipera: redigantur, omnem malignitatem,putrrtactioueni.venenuni, eorrolionem, acrimoniam- que deponere. Cii. Recte colligis: atque etiam ut idem credas» nudum cx univerlo Natura; penu venenum eliges , quod post fr stam in igne fixationem bibere rtenisbo. Ph Damnas igim 1 ' amimonmm.vitriolu n,arsenicum, mercorrom,.iliaque idgem'S nondumsixata medicamenta ? Cii. Planillime mii soitciis rtbuS admilceantur,qua: rpiommvel leniant acrimoniam, vel malignitatem ti;vni mliar cohibeant; fic enim illa ad laedendum facilit-' 5 demetur,6: medica facultas ceu idoneum nasta vehiculum exaltabitur. CH. Facile astentior. Veium duo adhuc scrupuli me angunt, quos cito evelli cupio. Primum quod non astequor: tandem ratione medicamenta ad fixationem uique combusta medicam retineant vim; deinde vereor, ex longa ignitiope plurimum empyreumnris conciliari, id, quod nobis ii-.gratistunum & valde noxium este, nemo non Fatebitur recte philoibphantium- CH. Utcumque scrupulum tum tui Galeni, tum nostra; experientiae viva voce evellam. Nam quis in salibus Theriacalibns, tot florum, tot aromatum species recipientibus vel leniit uuqu.ui' cmpyrcum.T, vel operandi impotentiam ouimadvetvit ? hoc solum desideratur, eos non .eque magno agere periculo: id quod defidcrari.mea certe sententia,quam fl ui optabilius est. Eam ig 1 ' tuv elfe ignis non cuivis,sed chemici,naturam intcllige: ut arcanum nunc iq sale,nunc in (iilpliurc,nunc in Mercurio latitans leiN- perretineat, avolare nunquam permittat. Quod veto empyrcii' ma attinet, id iiijbis ostendit Pyrotechnia i Medicamenta quanto diutius in igne manserint, tanto minus habere in se adustionis : quia scilicet sulphur peregrinum diuturna combustione evanuit- PH. Vicisti lne.Chetrnsta: atque ita vicisti, ut qui tuam peritian 1 furtivis quibusdam interrogatiunculis expiscatus redire ad Gase" nicos institui: nunc ibi lerviuiceui servire perpetuam non recusabo,& ciaiflonis.avgillatiiyigilisve locum liibibo, nullam denique non admittam conditioni m , quo; huic tam praistnnti Iciej 1 ' tue perdiscenda: adminiculo fit. CH. Probe facis, Atheiiienfi s > nam juxta illud Comici dictum: Est qui nos videt atque oiim'- 1 moderatur Deus; Bene merenti, liene eveniet; male merenti par erit. ()ux igitHr videru., ea tibi serves aitana memor ist' uS
Hippo-

^Ppcntic* legis vere ;
^«iri - ■■ -
Dialog. Apoiog. 89
iUlVfX : tu ZTg&ystx'k ttgoirty uv6gu~
htKnru^ , mi; h ßi^wiv, «’ ' l! C "’ nollet
'Myudj.tm velint amplius? C.H. Hoc lohnn, m u ”d ■ ^
PhiUvnftns dicaris,icd 1’htlalcthcs-. hoc enimnowe • tiujL
gettius altero, iic etiam chcmico iunwovtdctwt c .«Uquj* H v > «««c K' dellittatori* provincia.- prrrtcüum ' 0 *»» *• j^} c
nwis fervis pra-dTc. Mihi vero ad a'grouun qm ‘ ^indubitantem pvopcvaitdtmt est. Tibi li q»' s 111 *■ luo . u 'mokstkfuerit,cum per lucrastigiiihcas»up«“ 1 ^ m
st’ 0 nuntio cxmtntur.diKgenter curabo, vale i Vj 'e. atque ad nos vel Pegitso citms revertere, nam dm v Amplectar, etiantli crastino amplectar, lectuum e It. a
Cl> ISTOLAE QUINtVUE
Medicinales ab eodem
avctore conscriptae.
r.ui lalethi germano.
Y Che miß A S,
V F oi(Tcaci re quendamGalenicum scribis,magnoconvitio- stv,,,* 111 ” m( -'ndacioruntque numero, ceu hastis amentatis instru- taiiiri, '' cct non ictuum est ena postul.it, sed fciiticam •. placuit qi u Ut 11111,111 HH respondendo vacare, quandiu argrotus hic apud >> "/ /, «t' UllC vc riör, otium mihi concestcrit. Obsictt , inquis, Che~ alioull ‘ r f-yrurn auctorir.uibm omnino recedere: id quod in bii S ( u ^' s laciant, probrum honestum judico: Ü vero in omni, lio j)j it naaluiolc fingit) cenito periniquum. Valde enim pro. ii ,» 8 '! l Hippocratis; collaudo omnium medicorum iententiam;
sroiiJV af t«v r^ rijr (pogiiv ix. rjJr
qtie ,W£v<l ’ > ' Elegans quippe est e.v demonstratione at»
in, °. ,,C1C manans orario,inelegans contra & infructuosa ex sola P rovcn icns. Non secus cum Chemistis agitur, qua' r 's^cadem libertate Galenumin variis locis linquentibus: Sej ^ j a Proavorum de unico elemento sententia olim dciecit. c arti' U<u1Uhis c au era convitia, quibus meam Chemicam Basilt- st 110 quodam malorum incendere instituit. Dicit Che- politioris dofinnx ignaros tjfe: gr&cos non legst es “ ir ‘*hes $ix .1 ttmine fatutaße,a Jolu Paraceljc,ebrio, c e,c te '/ ,ni P < 'ft tn e ' a gV'ta > circumforaneo,obscuritatum artifi- ^Otiinpn^"^^ edoftos. Magnam denique talium ver- Cttcvt' l " ' Cni ne, ei° an ex animo,an ex ore faeculentiore ejecit. "" ne nos in cltcmiea, tantum palceflra animosos este exi-
I- z stattet.
(

Uip. Ub. de vct.mcd.
9« De Chem. Midicam.
stimerA domi 1'oliimpugnaces,more "a)li:cgo illum Thrafon^ (omnium Chemistarum minimus) in sua ipsius arena provocOA' fecum in Graxa Avabicavc planitie confligere, neutiquam tim c ' fco solus. QnoJ vero uns a solo Paracclio edoctos icnbit, n fi|1 abhorret a exteris mendaciis. Quandoquidem Hermetis Tr |S ' ntcmsti.I&aci.Baconis, Kortonis, Riplei, Vofchij aliorumque p u ' ne insiniftuum libri multis annis ante Paracelsum natum conA 1 ' pri plurimum nos erudierunt, &. ex huius pene inextricabili labf lintho eduxerunt. Ad PataccHi vina,id reddo loco rcfponiiost |S ' Hominem vitio carentem, raro videre est: amo eqtemmaxiiPf cum,qui delinquit minus. Sed sane curiolulum Galemflam oportet.de minus improbum,qui in Theophrasti pectore frrpf 1 ' tis oculum gestans, tua tnterim (celera non videt. Tamen ut gitiolits & omnibus vitiorum nominibus contaminaffimus n* rit: Chcmist® id e fle oflieimn lignumque fvpius dixi, non quo’’ visant quod vis imitari; ted arripere qiuebona funi, eaquein' 1 I® usum transferre. Nant ut Venus fele offerens atque agg^' tutans vcnercum excitat nepotulum, castum vero &c pudicUi' 1 adolelcentcm non urit: ita etiam Pai accisi alteriusve auctoris ' 1 tia animum forte improbum delectant: Chcmicam autem i 1 ' 1 depuratam mentem non movent. Cabala naturalis,Pyrotccht' 1 ?' Medicamentorum exaltatio.Pliysiccs contemplat tobest nuas,!' 11 ' rabilisinventio,ingenium lingulare P.uncelsi; ll.ee Chemie' 0 ’ delectant, rapiunt,alliciunt,attrahunt; Magia non naturalis,f bt ictas, maledicentia, methodi contentius, ea quidem omnia/ Chemiae non sol um in Graxts illis «JcEtlmici;,, (cd etiam in >P^ T.trjccfso reprehenduntur. Verum utilli quisquis iit caluiun'i torisiios ejuoque deos aperiam, nullum vitium Paracclio in l ' P) affirmo,quin illud aut vicanum aliquod Hippocrati sitoquQ jirimtsGaleno pon rat adfcnbi. Futt obpurut Paraceljiu: f’ teor dt causa jubet.. Sed quoque oWauistimus Hippocrates, '
que a Galeno qua verba,qua lentemias, intellectus. Mcthod ^" tgnon&tt. Eandem quoque nescivit,vel (altem sprevit Hippo 1 ' 1 '
tes: dum nobis medicinam rudem,indigestam,incoctam A rrri 1 ’ |
confulione.tautologiisquc plenam obtruderet. Eso forte coisti^ 0 ' > ne Iu® posteritati,cujus socordiam pr®vidir,omnis laborandi i)l ’ casio eriperetur. Addit praiterca: Par.tcdjum contraria Ucejue ponere principia : nec tam Proteum a sttpji, tjttarn ^ racei/um ä Paracelso differre. Verum nisi huic l wM i KM'*»' £ ^ rato venu detur,educemus denuo Hippocratem infinities a si')p diilcnticntcm. Testor C.udarmm, Rorarium, ipliimqne adeo 1 r.tstu.qui varias ipsius contradictiones animadverterunt.
C aracetsus cjuoip. magtu , tmpoffor , h.ikuttii^ cum dxmo» 1 " .
itatwin,'«»/. Lunelati ha iuü;;ißi,nt tmegrot diti nod e,fl
• • inr

liess
nk'
IlO"
'ris'
■f:
icti' ib f ,n& npf ftf c ,cn tl.>' fj<-'
i vi'
t!u-
>
S' T
fiv‘
1)1.1/
,1111'
I cO> „ c : n-v’
[jilb
J(
ci"
(y
n { ' -
t*
>»", lio ■
iVr'
,<«'
?*'
t .f'
psO
ct>
H*
[ uai r «ßicü, kjjuUs, V ftce c.trmßcnr» compouxmt. Qux si v> "' 1 omni.i concederem : liabcnt ramrnt Galenica: medicinae
limilcs naivos.vel multo turpiores quidem. Et nclolum tx ,llu fliblcllij medicis tanquamdc faece videar hauliflc, imnca. 1111,1 rl|r liis Hippocratem atque Galenum, q ll0S illc divorhm ian & u «ie natos p.illim clamitat. Vermin; ut Indi aliquando adHstpa- Ul>s k‘sö divomm filios facientes non inepte rclponderuntm deo- """silii talia admittant icelera, quid nobis deorum fobolcmaut
pdai iain Apollinis cömcmovatis ? videte an justum,an natui alc ‘kiiH;.- ... - • -
I: M S T 0 t .$ C H !' M.
91
! Cu ' H'ppoerates.an quicquam divo dignum, cum profligata: pu- Ltb. d* N* p- ' u da; faltatvicnl» abortum data opera movet 1 It fastum neges 'hiopemlavas: ■ iple enim fatetur reus. Si agnoscas: ngnolcc
'ius'impittatcm , qui plus meretricis animo, quam Nauirx c j 1 ll l u c voluntati obtemperavit. Scio quendain Galcnistam prx- ai 'i nominis huic strumae dibaphum praetendere, factumq; Hip- j,° Cr atis aequitate quadam ablui da,vel potius aequitatis Ipccic dc- ^iidcre. Ali) vero, ut suo patrono bene fit, hoc scelere Polypum V l'ergtint : cum tamen rem agnolcnt Hippocrates a fccominil- P* 1 »rqi propreren juramento posteros obstringat, ymaix.'t fti,
■ a ‘‘jf trte,T», <p Ssgmv.Galcnus deniq; ut erat in omnibus '” v 'dus,malitiolus: ita quoq; mentitur multa , nonnulla torquet; j _ Vai 'ijs in locis fele Plutoni,Hippocrati, Mofi.imo Creatori, Rc- r (I "ptori,ain£fisquc Christianis opposuit inimicum. Notum est U!’. 2 .&).de habere,atque Icribo; nil addo illius tantis lccleribus, nec dijf.pulfi lv j c Cn dmn censeo -.quandoquidem luce (ola laris putere,& Galt- u ' *"•*• t C:)IT ' impietatem probate v ideantur. Nunc venio ad ignoram f ar ' i^W, in lireris lcicntiisque humanioribus-, quam uti non ^ fuifle aliquam,ita ncc concedo tantam, quantam is cfle
1 f - Nam Galenicnm novit doctrinam: in Hippocratem conv Cp tauiscst: Arabes examinavit: librum dc Tartaro una cum ^ iiuirgicis aliquot (cholijs latinis mandavit literis, ikp'ublicc in c: 'dcniiaKafilinifi dictavit. Verum esto , P.iracclsum gtrrn.t- ' ce f-tntHM (ocu: um efle ,quin & tantum grrccc Hippocrates, v tci icilicct patriam tantum linguam. Hoccinc in Paracelto
c l’ r vlienfione dignum, & praetereundum in Hippocrate, Actio, j c " u 'no,Galeno,Molehione ? Totus a justitia alienus est ille Gaudia, nihil fani obtinet, nihil modesti. Nam quid mea refert, i^atusnc legatur,an Angliis ? Italus, an Gallus Ici iptor > Siccinc l 1a ^l' crt grino lumine delectati sequunt est, ut nativos despicatui ai eanu >s soles; Quid impedit,!«» »5 meg?,Helvetiam,Angliam, f ( L st^atnvis terram Graecos ut mcthainca (qua tamen olim clfc- dicct 1 * 111 ^ *' c eta ‘ un medica cognitione fuperar#? soli Graeci me- N ■ nulln rerum mutatio, nullavicillitudo est? uub plurima.
111 tali.y (>,illia, Germania,Hilp.mia, Hania , nostraque tota
divi la

•ii Thomas Mu fett i.'
divisa orbe Britannia, Olenium artium domina: & sospitatrices florent.Hicfcdcnt scientia:,lue habitat Medicina,Ilie Hygiae&P* 1 ' nacca: fanum est,hic Hippocrates siris exulans excipitur,St Galen* opera poliuntur eorum (criptis,quos ip(c ur(os,leones, apros , & omnino barbaros vocavit.illam igitur mtiltilingucm peritiam i>’ Baracelso dc(iderarani,uti ego non reprehendo, ira nolim a Gale- nist a illo caluiuniatore tantopere extolli, ac ii ad boni medici cf* sentiam pertinere videatur. Hunc enim non tam zroAej-Aair/“* quam srsAwsrgasliW efficit: Medicique ah ;vyris opera conducim 1 » nonoialio. Deinde cum multi Gia'coniiii nullum idioma cal' luerunt prader vernaculum : difficilis led neeeflaria Galcnilt^ optio datur,vel ut line familia: Atlantcs damnet,vel hominem p:\' trio tantum lermone instructum medicina: coryphanim elfe poste ingenue confiteatur. Praitci ea lutis ille, quem fe amare simulat» Hippocrates ad perfectam medicinam septem hax fufliccrc con* tendit: Naturam , pr.ecepttonem,locumfludiit aptum , tnji>' tut sortem a puera ,ßudmm > tnd uflrtam , tempta, recte; nant Matuta duce procedunt,iplh vcluctantc irrita fiunt omnia; hxc e* nim vehit ager est; praiceptiones feminum tenent vicem; instiut' tio it teneris cum agricola convenit, qiu opportune facit femen* teilt; locus studiis aptus aeri respondet c terra nascentibus ali* ntenuim fuppeditantijlludium cultura effiindustvia cultura: fanui* l.stteinpns denique hx‘C omnia in medico corroborat ut perfe cte enutriatur. His leptem in Medicina: studioso concurrentibus Medicum fieri poste inquit Hippocrates, fi* Mj-a^cSvorper urbes, «** A« x) f obambulantem: illam am ein non requirit zroAi» -r«-t«>i'»»>qu^ forte adornat medicum,non efficiuSc magis ad per* sonae ejus elegantiam,quam medici ostem iam eonilituendum uti* lis est,St profecto quid aliud emolumenti affert ista peritia, nisi ut docti videamur verbis eum res non suppetunt,quod est stulta: ambitionis: vel ut Arabicos,Graecosvc inielligamus auctores,quoJ est bene infructuoliim.Nam omnibus pei lectis, quid aliud depof' farnus,obsecro: quam pro una veritatis spiia,v.u iosfasciculos errorum, obscuritatum, sophismatum, mendaciorum, antitbcscon,^ quxdam experimentorum fallacium impedimenta? haxmulti' bnguaun laus erit, hoc ornamentum ,sic describi iplos oportuit" quorum li quis in medicina liliis fit,Ille erit profecto: quod libiq 5 cx uno idiomate in aliud verrere noverunt: id quod illorum ' 11 medicina peritiam non solum non augebit led etiam valde unm 1 * nuet,dum rebus praxique omillis V erilis dare operam eoguiiti»' Sed pergamus porro : Paracelsta Loptres,Phyjues, Ajlrclogt*' Geometriafuttquarta. Ft quales illius Galcnici consectatore'* dicam ,qttonun nemo ita suam artem definivit,ut- vel aliis vel fst’j satisfaciat, flieeniin artem este contendit: ille icicmiam: tertu»
utram*

Ulr.in-
Epistola C h e m.
9 ?
tus' & nc utram,fcd quodam moijjo: quartus u sine: qnin- t a opercdcxtus ab eventu definit: septimus MeJumum ar- J r, ‘cJ]e dtett curatuU saniraiü \ (cd illud etiam adjungit,/» ^ r pore huntnno. quali vero natura nomenque medicina* plus i)|* IC /^ Uani Pintarum curationi,vel etiam »rnwaTji*^ conveniat.
'/neam vero Ethnicorum,cum ne Christianis quidem in uliitit,
• 0n ^ohun P.u acclfo sed & mihi ignotam eile percupio. Adde ct- m nullum tam stabile in ea politum este quin illico uni-
? 'jumento, ceu figulorum ollula: ad lapilli ictum frangatur. r ■ 1{ dogi quoque nostiipraedicturi (Ii diiSplacet)quodic,quaho- /j ’S 1 ’ 0 m omentö morietur vel convalcdcct «ner, exeuntes ad la- r em ipii impingunt nclcii, tibiisque fractis redeunt ridiculi do- r lni - Geometrarum quoque tanta deprehenditur inscitia,ut tcr- 'fiarisqucambitum fe exacte tenere autumant,quantum ta- . 11 1-ondinumab Ilclini distat oppidulo, juxta cum ingnniilli- !?sciunt. C>uodvero Cialcnicus ille Paracellum carit tciixque 1 Hini vocare non erubescit, pudoris cancellos data opera n anti • ^ c videatur. Euit enim e trio charistimtis propter liimnram a- , tonoiniaipcritiamjtcrrx propter vivam mixtorlim anatomiam, fatibus non illam communem animulam, sed aliam eduxit o- l^iuriccm,variis tincturis,astris, influentiis, potestatibus dona- a ! fl ' EIa;c habui adversus Galcnicum calumniatorem in Cbe- diffi P at ' am scribenda: quem urine multo auro cmfnurum non coiry 0 n '^ * c ' vc Chcmistam > etsi potius nihil tanti est, ut ipsimi sit n' oruni perniteat, eum ex fati votiq; placitis contumeliosus silis dt °lum Colophonis loco adjungo atque impero: utsiditt- ’Ur u ° *P r ’bus obgannire non abstineat, quam eitistime arcen- let v*' ve ' sidkcm eo mittatur, ubi ferrum ferro atteri lo- lerist' a ' c ^ fluam nactus ei spar tam, hanc orna virtute tua j licuti 1 a ntchac. Datx Londino. 4. Cal. Ecbr. 1583.
PHILALETHI GERMANO
G C.btmtfl-tt S.
menicum illum ab xdibus nolle arceri, iterum atque iterum Mu nihil tamen reprehendentem in vobis prxterid:
ni 'S«. 'nedicinam perdilcedam lentibus tolis confidere videmi- tai, c I»«-' ll sciret fenlimm de rebus physicis testimonium quan- tjf^^fis fit, vel pilee taciturnior factus simile vobilcum&lcn- Gicorc nonerubeleeret. Nai
am absque lensibus fuillet, nullt,ß ,'V lt V v;l: 'notum unquam conccpistlr ratio: liiinim autem mi- n cni lüa ‘>-lvus lingul.uibus ad .universalioris naturx cognitio- siaiii°' ll | a *' ln,u '" 1 perducebatur, variasque tum rerum tum icien- intir '?'• l ^ cs c °nstiiu<.'bat. Unde ratiocinatio ab Hipproea. non
# atl T,° Vo eatur,|«iiD«c)) ris ^vthlix'n rüv ftfl’ «ic9«Viwe bnQttrrvr.
petens nliiigul.inbuspiincipmfn, ad veritatem tandem'

j>4 Tiimti« MofETTi: ,
dem perducit: quoties autem non ex evidenti observatione > c “ probabili rationis commento procedit, hominem in viam ledul cit (ne ab Hippocra. verbo discedam ) plane inviam. Imo in l' 1 'f licantm rerum ndministrationc Cbriitus i ple totius rationis li’ 1 ' 1 ” jo. Tasn.ly. phniinam fidem leniibns eile habendam aperte docet. Na»! 14.iac.59. t j llan( jo Thomas ille didvinus de Christi relimectione nonni!’!
addubitaret: inquit ,orov dh, xaj ihrdigd^
(mv. KjtpejtT«» £*{«!!•*, f-iSTWvMvguy kJ ph donf' 1
, «V-» rriv<>;, iterum, '^/iXa-tpwari p.% xcfihn. orun^jt*,
1«re« lltinam tam vd 1
prxeeptoris exemplo physicam iiiam philosophi ad senius reg 11 ' um, non imaginationis lux somnium instituislcnt. Quos si nu |l( interroges,quo tandem pacto sensibilia corpora ex elementis nO 11 sensibilibus,acida ex iniipidis fiant, non rcipondent: 'veni, rang 1 ' ^tdcsoculum digitumque adhtbe/xd,crede,contemplare, ttttf ginare,illudque jirtßotehcum perdife ; J« ccty rou
jTirsvHv. Illiberale prosecto dictum,rantoqucphilosophix pati' 0 ' no nimis indignum. Nihil enim medico tyioni accidere quc.tro r lamitosius.qunm siix artis fundamentum substruere creduli 1,1 ' tem,cogitationem,opinionem,incertitudinem,arenam, paludei’ 1 ' Syrten. Nx quantum prxstaret illos imitari viros,qui xdificau 11 * varias aspiciunt domos^probe, polite, commode, cxannillims 1 ' ctas.ut ab optima quaque petito exemplo, sibi ipsis simile holj’ 1 ' tnun suo ulquc sumptu xdisiccnt. Quare hinc basis,illinc pari 1 " tum,alias zetarum, atriorum (iontilpicij, imbneamenti faci» 1 ’ 1 electionem: si quid etiam de filo invenire ii: addere valent, id A c ' putatur in lucro, Jibique honori maximo futurum esi. Quid i’ 1 enim sicut archikectmx »lagislri multa caquc pr.tvlara addi‘! e ' runt patribus nolli is ignota,fic etiam in medicina se habeat ad s0 *mula architectura:,ut eadem curationis methodo utantur.
»gituv vel antiquissimo medico, nedum ipsi quidem Apollini »>!' tra credere > quam veram dederit dorbSu^t , sensiium calculo ^ longx observationis voce sancitam. Imo Galenus ille Galen 1 ' eorum Deus disertis verbis affirmat contra Sophillas, ex sensit & per sensiim omnia physica axiomata originem duxi(le,& abii«* 1 sccdlbrimus,nullam lupcrtuturam demonstrationem. Sed op' ponit, haud tutum eJJe/injuum sequi arbitrium,quodbis t* ,l> frequenter ac facile imponitur. Nam organo male assello/» 1 ' dtotnfello,objel}o propius Ungutste collocato, modoque reCf ptendt mepto,non aures tantum,fid lingua,naret,cutis,tfff adeo oculorum excubitores fallunt ur.lmo inter nulle ‘virosj»' jittatciqteantum judicare hcct) fruentes pauci per feile ft»" nunt,& eodem modo nt ah i: quod emmbutc acidum,td ttrtaußtrum esi -, quod uni acre, id duobus amarum vtd e '
tur,Cf‘-

f
Ifsc^
'cdll')
rl> r
Ibi' 5 ’ Sai ' 1 nib 1 * h' i * 1 nf
Vt’fi
0 (Tll'
nTn c
Iit)“
»J"
w*'
mib
,isl'
C.l'
11 ) 1 '
1
ij,i'
l'K"
1,,'k
dC'
1 "'
di'
| C CI
ol‘
lll'
*
Ili'
Si
S li I
r ’
t»
e-
/'
fttr,
tia * s ' A gt:pvincipiumquodpctit Galcniais.disptitnfionis gt_ Pbln°| llC ^' llUis: iu “’ s ] u ' 1 “ tamen perluaient alicui senius tam ‘"ni«!' ‘tueres suille, ut lalvamentc albedinemnivis, caliditntcm Sft 'S«cr. \ e) Ii id sacci«, ecquid indignum pures, qui ini j- 0 ^ij' mcu,c ‘amentis astectus virgis undique teratur? (cd iterum id r:W '\ U Jt"' e fJ e 'Xctuj.i stnfikm cimttttrejutliaum;
i n ^" 0 ‘* ( ‘ c ;'ian°bis, ininquamnc pier insomnium quidem vcnir ’Ciit' Cl ' rCn '' ^td veluri piactor insoto litamnon praecipitans lcn- j, 3t l '“t’)C\sola tertium oculatorum relatione in hanc vel illam dj c ‘“““clmat: ita etiam in medicis controversiis rationem jn- ‘“n T Vo ^ umus: kd ex (olo icnfiuim pt adcripto, qui illi uunciO' ttti , °^ c viccproxenetarum inserviunt. Atque propre, ea ma- ill,j em corporis humanicauldmterramestellatuimus,triplici ''^»Mercurij.sulphui isque substantia ditatam,non quia affir- ‘aiacelius, Kaacus , Geber , ied quia videmus,tangimus,gu- t a {JJ* illa tria principia,atque ieniu docente agnoteimus este ve- jn tuijus autein doctrinam eunt non admitteret Galentis,audi jjjjyain turpes errores decidit imprudens. Nam eumdiuapud I3] c °s controversum eflet, laporum disti iemia; turum ab ele« to ' r “ , ‘s,an peculiari quadam materia naicercmw: Galenus hoc . .‘“si elementorum mixtioni attribuendum este dicebat. Linde ~ Txs*e.
“ r aciditas Galeno? nempe ex imbeetllo admodum calore ^■'»tentum alimentuinve mutante, non vincente. QucmaJ- ‘n malis nondum maturis atque ciborum scmicoctonun p| videre est. Venam quid aceto radicato, quid vitrioli liti- y.Defim.fM.
t ail riSc l‘'e°lc° acidius percipi queat; quorum utrumque calore>»/(• c ,''“tremo const.tt, ut propterca vocari ca-pcrint ignea medi.
Nunc ad dulcedinem veniamus, qua: fecundum Galc.
Vi'' CltUni ‘ a temperatissimo calore procreatur: live is insitus j in meile )live acqiuiititius.ut omnia quae ab igncduku
cjH ““fnr. Tamen ccrullx liquor & butyrum vitrioli utrum- p Q ^«dnke cor pus) igne violcntillimo dulcedinem comparari po^ statis evincunt. lJcniqite insignis illa opii amaritudo,G- h t sttmc non ex immodico t aurum caloic naici dilecte mon- sii^ 5 “1 quod Galenus nelcto au probavit magus, an finxit. Sm- d^st-oque spreto judicio .pulliis poetas tccir Galenus, Spon-
Ali’ l> 5’ ri 'ii'hios,tribTachos, Dorice, Tonice, Svtoiticc ludentes.
'lu.ti.a. , ■ /•..jt" s„ _J_:„_
E v i s t o t as Cimt,
9 S
-C'j.j ' ‘ ll| u reciprocationes ;n.... .
HjJ^usdivuh,. Hmcvidcai approbandum die, nonrjniequiJi ° c Uh ,: ( ‘‘denus, Avieenna, isuacelsiisvcicribit: (ed cui lenius, ^ atn rtantur: a quibus omnis physica cognitto di
“odo i« jcanqusm c* ipfo latice depromitur. Adhibe isiittr ■ multam
\

rJC T H O Mjt MllFFTTI
mulrain rutam, chelidoniam, feniculum, cutrasiam, multa dertica remedia, ne oculi hominum auctoritate, quali lema' 1 " 1 ' sordibus insciti,aut nihil,aut parum,aut perperam medicinam 111 tueantur. Noli inquam permittere, ut te cujusquam vinciat Jl1 , ctoritas.led singulorum opinionibus guttatis, corrigas qnte lab' fuerint, vel contirmcs veras. Sic tandem Theoriam Praxi 1 ’ 1 ’ que medicam aflequeris, non qualem illi somniarunt, fcd q»' 111 ' ip.le dvTthzvttpiw; cognoscis este bonam; Chemiitam denup 1 !
prsestcsjlutgula videas,retine quie tua (iim: hi»mogenca(inquam
ab heterogrneis accurate segreges. Quid enim medico cum e:" 1 fis anima: ? id Theologi disputent; coqui etiam saporum; pict® res (talorum; unguentarii odorum; Mulici sonorum caulas ex j ' minent. Tibi vero (aris fuerit novisse, quid prplit & quid noe^ tuo subjecto. Has enim fecundas qualitates lenius exteriores a*’ cientes,nunquam vel in primarum mixtione, vel in alio quod 1 * 1 ' que philosophorum figmento vere videris. Quin potius (li videre gestias) vegetabilium,animalium, metallicorum vivam ^ anatomiam; 5c ubi tinctura, sapor odorve habitat,ubi vcnenu ,!l ’ ubi Theriaca medicamentorum delitescit, non alienis, sed uso 0 ! culis perspicito. Digna quidem provincia in qua omnes medis conser)e(cant,&plena exercitationis. Atque ita lenimini judiO 0 medici opinionem consonam este debere liquidum reddis’ ipsumque fialenistam idem mcCiim dicturum este nondnbi^' Vale. Datae 1 ondino 6. Idus Febr. isSj.
riilL^LETHl CHEMIST.4 S
P Etisame.Philnlcthes, quid faciet in hac auctorum sectari' 11 ^ que varietate medicus novitius, qucmpotillimum lcquct<' r ' Hippocratem,Galenum, A vicennam, raracellum , hunc, ili" 111 ' omnes,an nullum? ardua mihi erede qiuestio & plena dillicuju' 1 ' tis.Tamen si res meo ll.u ct iutfragio.cgo omnihus medicis ass 1 ’ tirer,quantum illi velitati: tantumque illos relinquerem, qi' 1 ' 1 ’ tum illi hanc. Alias liquidem Phalaridis imperium , non ium* 1, placitum videretur,quos Natura liberos progenuit,eos ceu nus cs ab hasta emptos unius philosophi judicio emancipari. Nam eu 11 ’ juxta illud Hippocratis,Medicina longa fit,vel cum Medici am ,t£ | temporis curriculo, judicij difficultate,aut cum experimenti in cC ? titudinc collata: quinam persuaderi mihi linam, ab nnouiN' cunctis Medicis summam manum ira s uille adhibitam medici^' ut nihil addi adimique vel queat vel debeat? Tamen video f} e rosqne avitae doctrinae nimios xllimatores.ad Patrum aucto 1 ' 11 q tnn velnti Mcniam aliquam columnam confugere, atque iU" rythagoreorumtelum adlcilccrc, dtirU 'i<px. ,11 ac vero collabf, 1 ^ tc ä pontificiis opem qu.Ttunt > illaque ccmtellim accetlunt lid 1 ^ dia asinorum: Credendum esi ^ttnbne % cenciliie,/uc(eßien ‘ '
cir
i

. Epistola Chem. 97
^’^^^^rn^tsrnshu elrabum,consuetudinibus^ rltibm
/ m '‘ <rttrn '&c. Cum tamen unicum Helvetium illis cuniu- tc U' nit 'liora fciviilc & plura invcniste medicamenta, vel Parali ' Coni l n ob<'t exemplar Imo iplum medicina: vestibulum lo- Ren* 11 n t ‘ nu ‘ t am p'> tu ^!uis elfe video,quantam quin-
^■‘^^’y^piades Medicorum fatis non sunt complex*. Quis ’^oteli, ''lud commentum non videt, nervos aliquot a plic e ° UCCK ' originem ? quis Platonis non deridet errorem, dtv i,) V pulmone mcatunt constituentis'. alterum potus ctbiq;
(]„, aitenun vero aeris delatorem ? Hippocrates quo- n isfirr lWS ’ ^ st uorum iHe medicinam exuit,hic diduxit) in va- hfnp v">misque pai adoxis,a Velalio Anatomicorum sole depre- P s || ' unt ' Tamen Yelalium Columbus corrigit, Columbum q l| j^l , " ls » lltn tmquc praeceptor meus c.uisthnus Felix Platerus,
^Posttot (ecula quxdmn in (itu,usu, & conformatione partium ° Va > Si pulcerrimanotavit. Atque lic Alpha Bcta,BetaGanv 'tendat:nec quidem Omega tam diligens erit Anatonusta,
V cr ^. v e .^ etltcrius Itylo, vel saltem a !e ipso coi rigetur. Ecquid jam c j 1 Utl ileest(Philalcthes) nihil addendum adnnendumvc medi- 3, *dn cujus portu tot errorum scopuli rcpcriuntur.in epios catca al t -*^ntia prima quatpie navigatione impingat ? sed solvamus A^'^phyüologiam paulisper intueamur,cujus summa h^c est:
*’ 'tn > ‘ Urn cor t >H * ex humoribus i humores ex elemenrü , e V- ^cttt *r l beruße. Si vero interroges ex quo humore
ia c "k homo, respondent: ex bile, urraque pituita & languinc Si f> n «n quendam humorem (einen dictum coeuntibus. m,'a tCl 1Us scisciteris,utrum corpore humano femen, an illud sc- Vid c natUra antiquius (it ? Deus bone, quantam ofeitantiam hic fiu^’S^trtanr timiditatem ? nant fi primum asseverant, effe- |a nt c " lc >ente prius esse oportet,quod est absurdum: sivero ne aiti ’ tllm homo aliunde tactus est quam ex femine humano,tu •
His f Cbmient mundi xterniutem, quam ipsi totius sox rcligio- se^^^^sundamentum. Necaliter in elementorum doctrina a liii c*- ciernemum alij unum este volunt, alij multiplex, isti n ^hum,innumerabile, immobilehi quoque duo, illi tria.
Volantor,al,i octo este affirmant: omnes tamen in hoc mutuis tirj ^ bUs conspirant, nullum elementum', quod revera tale iit fern i^^potle ; oinmque sapore,colore destitui. Si vero tum f 0t Uni fS ' st"omodo insipidorum mixtio elementorum, tot sa- coa Cu e °sorurnque species producat, ad GaVni illum clypcuttf »■e>^^ rrUl T : l htfenjns hebejctr,ibl dd rationem ceu dfttnro- z> Oi ßmp! e*«, ^ n,nis purtern eundum eße. Stnfut quippe brutos umt ?•
bsst f tl L o m u n a off ; rett sonis autem lucidior sile ocu-
tr f , b‘ , ‘¥ u *feiifia .tetem ulmis hebescentem eßugmnt .
, G Atque

Lib.ef. antmt mor.stq. tcnt- ftr. eorp.
98 Thom<« Mufetti
Atque ita versatilis philosophi responsione (qua quidvis piovaso quidvis etiam diluere proclive iit homini impudenti) quxsti "" 1 3 -Lib.de pulsi nccelVarix & nobili autumant satisfactum. Verum li Galen"* W- Molis Christiquc scholam irrideat, quod in ea theses aliquot h 5 '
bentur nulla constitutx demonstratione, idque in rebus phyfiri*’ ut iplc affirmat: quanto magis jure Galenicamphysiologif |fl cachinno libilisque excipere oportet, qua; etiam in phylieis rf' bus non lenluum demonstrationem led imaginationis fotu " 1 ' 1 „ testatur? Imo ut a; qua magis fiat xmtoyi», li Hippocrati n" 1 ] >- cedendum censetGalcnus,unquam testi,led demonstratori,q" . ni Se nos pari libertate ipsum demonstrantem audiamus, & vsttj' fim rejiciamus delirantem ? led interrogas: EcqtetA eentt^uit tu stT ept or ibui ,.tn neotcritupotem cortjrdenäum fit t laue reccntioribus. Quod in hac leacieentis mundi xtate.nonsoi " 111 linguarum dona,sed quoque methodum adepti limius insigne 1 "’ cujus beneficio veterum (cripta non coniuiim Se liciiri nasceba"' tur tumultuario opere consarcinata, led eleganter dilpolita, f" 1 * focis , capitibus, artubus distincta, & varie illustrata legimus, vl ’ deamurque hoc pacto coruo lhniles in fastigio turris sedenti, ff ' 1 licet ad terrestres con os collatus,passerculum reprxlentat.tan^ 1 ’ oblitum elatiorem longius prospicit quam illi, & accuratius i 11 ' dicat objecta. Esto enim, nihil ä neotericis dici,quod non sit J 1 ' ctumprius: nihilominus qux rectius, planius, elegantius, ap sr tius.fiiiiusveautlubtilius dicuntur,multa inveneris; verbi grat*' 1. Chemiam tractavit Mercurius ille ter maximus, circa Moysis tatem natus > led ita oblcure, ut capere eum nec coxvi ned""j Latini potuerint. Succcllit postea Zoroastres, Salomon, & p° ipliim Arabum familia, quorum tamen ante Gebrum , 11 e quod Icimus Chemiam definivit, divisit, luisque organis, act 1 "' rubus,materia, effectibus locupletavit. Huic tamen Parnccl " 1 alijque praeclari Chemici tam sermonis perlpicuitafem , quam" rum ordinem addiderunt .vereque affirmare poliunt illud de "" piis : iMfte&tt eltenos , & uostlltem. Imb licet Hippocrati 1-Lib. dens, quam medicina; conditori 6 c parenti, Galenus summum deles' 1 ' f* ,lrr ‘ honorem,nihilominus pallim lermonem ejus arguit veluti
exactum,improprium , obscurum, inconditum,indistinctui"'^ modo mancii, modo cötra liiperlluum. Et quando diligentia 11 ' eo desiderat,coniulam & inordinatam traditionem reprehen " 1 i.deviß.rat. nonuunquam ineptitudluis,oblivionis, erroris,& mendaci) tari intCi. insimulat: & circa phannaca pleuriticis danda, ab eo totus
sentit, stem ubi lcpiuilsmiam nmrabo.Guilelme mi, de quod-'N Galenico idololatra, vetustatis admiratore. Hic cum damit." quidquid non vetus eilet, & a Galeno iplir vel Hippocrate eo' soriptum .•obtuli illi Hippocratis de elegantia' libelluli» Gc>>"'
no "" 1

hsir, I Epistox.^ CliEM.
false info,
S9
tis,
<0ic;
l &| ic
ipsum :qucm pcrleduni, stultitia:, curioiita- & obicuriraus acculabat, atkiiro etiam convitio cy-
ptun Vcmmcum Hippocratis non Germani (eri-
film' • " -^ ro * ,lt ' s taln *' is ostenderem, erubiiir miser Si vitae inii, v ! a 3 Uc!: «»r aufugit. Suadeo igitur ut nullius addictus jurare v ct aI11 -ig,istri:, tenemini prorsus emancipes seripton,kdnt 'dist-h ^ l' la:a l 1|R ' neotericis ddigcnjter examinatis, tantum ^•‘buas.quantumillidemonstrationi.iinccju.niuiapinmartir. p cnc l l ll -'m ridiculum (it, vel Geometria: exempla ostendunt,
] 0 ,y a * <: & me quantum diligis, tantum fac ut valeas. Datas ' n ‘Wio 3 . Nou.Maii. cla.lc. XXC1I.
p Hl L^LETHl C HEM IST A S. P. D. u ^fi 1Ils Ulc percontatus cs,Philalethcs, quum nemini me addi- bm ^'' tuu nuctori.an sequerer ipse mc,plusq; meo judicio quam Ittni"'" 1 ^ustieoruip placitis tribuerem rnolo lioc. Sed natmai tini lstc ducar,noiV casco illo natura: auspicio quo nitimur in veti,
, n ',Sc Veritate relicta comitem nobis jungimus errorem. Quid t> Ur per natursc lumen intelligis? ecquid natura artem lmbibi- ^ Us > vel ex traduce consequimur scientiam? neque hoc statuo. c ^«n S nati tabulic abrasa similes videmur, in quibus scili- fiiti k * fidentiarum non inscribitur,sed'potentia qimlain exigua d "ugnitate Sc praeceptorum obstetricatione temporisque (ive 1 ü iidolclgt. Quid est igitur lumen natura: ? primae n'at'uvx i n dj t ' llt<: S r hatis indicio velut Hilgur quoddam,non innatum sed (Jif Ce UlTlll obisaDco: quo salsum a vero,diviniore mentis oculo dact llllniUs ' Etenim medicos duplices este puto-.alios Theodi- ill,,^ 81 stnales erant Apostoli: alios vero'mediate isto fulgure *"od «*o„, quales antiqui fuerant Chcmilto. Atuue qnem.id- i tJ "^fulgur nunc ab haccaili plaga, nunc veto ab illa emicat: ap). Urn natura: lumen alias atque alias ducit originem. Nunc q u COl,n nicdiatevelutiin Adaino,qui dum integer vita: (celeus- ■bti) n rilS c det,non novit tantum, (cd ctiam nominavit universal aj,|,.°V‘stuam immigravit Protoplastus in ingenium futim , atque tllr Uo Pietatis statu deflexit, actum est deprimo illo lumine na- Poft. A ' Usc l’ loco pbantaiia,error, opiniff, tam ipliun quam omni secreto qiiodam (eminiscontagio miccit, Hinc ta- pai^, ,maximam p.trtein eorum quae (cimus minimam elfe fi'icilq 0 eor nm quae ignoramus: imo revera nihil iciii effecit, Ii Pertectam rei cognitionem esse dt tinias. Hanc tamen *'dnti 0r 1 . 0ncm f oxime allequuntui i j, quotquot' albicante illo Si icil| 0 C ” at nra‘fulgetro carentes, vic.u io ejus fluuntur, den(io- d^nte^ 1 '\ Cln ^ Cl nflmre.ledtaincn ad verit atem iter common- nobis, 3 c quodanynodo indiguam e.Excniplicaulf.: lnno~
G' i ccbi

100
ThOM/E Mufetti ccns ille Adamus , fui adcoque cu jusque corporis cdentiam > tutam, hypostasin, efficientes, formales, instrumentales, finales d c '
uique caulas ex inspiratione divina perfecte novit: nos vero id 1 ’ 1 ' 1 quoque noscere videmur,sedquasi per nebulam,& in parte,uti \ v quitur Apostolus,id est per analogias, similitudines,collectior^ 5 / fle macrocosini cum microcolmo comparationem. Hinc d" 1 ' mus hominis corpus ex (olo sulphure,Mercurio atque sale con» 3 ' re : non quia tam pci feste id noscimus atque A damus, fcd st 1 " tam naturalis quam artisicioso corporum omnigenorum resist 1 !' tio.rcm ita (e habere ostendit. At quomodo pcriiialiun est nO^ 1 ’ verum este illud componi corpora ex iis primum, in q l|3t
ultimo solvuntur ? Quin illud numeri atq; lyllabx palam faci" 1 ’ 1 ' qui ut fuerim compotiti, tot sigillatim unitates continere vidct resolutos, quot compositi repraesentabant. Atque ita a corpo' 1 ’ bus ad accidentia, natura ad artem; atque ab una arte ad ali' 111 ’ facta analogia,principia illa tua vere eliciuntur, nunquam vd tl1 jusvisGalenici conatu ruitura. Etenim natui x & artis una demque lex est. Omnia enim similia sunt, quantumvis distinui 1 ' 1 ' & omnia concordia,licet discordia videantur. Quare non imi’’ £ nto Hippocrates totius natur* dilpcnlationcm Operationen'^ in nobis, ab artium (tientiarumque estectibus comparatione ’ 3 cta ostendit. Nam revera spiritus serrantium partium fubstan" 3 ' tclariae,generatrix facultas plastices, temperamentum figulis 0 '! Viit. Kipp- coctio aurificis, auditus Musici, sopor coquinaria;, ducta arc^ Ub.i.dcdtit. tecturx adeo xmulacst.ut sive actionem spectes, sive finem, vl .
«.S.
ullum videas discrimen. Imo naturam hominibus versipelle nl ä nimum itldidiste,ex eo probat Hippocrates,quod alia sentiant," 11 loquanfur,alia faciant,& iidem de lildcm contrariam liibinde fr3
dant disciplinam: quod aitcs qnxd.im deceptoria: lcpcnuntu 1 ’ 1 ' 1 , pote palxstrica,mercatoria,pf>tatoria,lu(oi ia, quas dextre soc"’ 1 ’ tem admiramur Omnes, & virtutis este putamus: cautam t"" ,c . oonintclligimus ,ab ipso natui x similitudine piofectam. If’ 1 *
natur* artisque consonantiam si Galenici t.uis conciperent,!' 1
iii'"
quam negarent incorporc hiimaYro molitores, pistores, coq"^’ archxos,chcmistas,drstillatores,ba|ulos,portitores,obsonato |<: '.'
musicos,Parnicnones,Getas, Claraitas.D.cdalos, sculptores," 11 ■
. ... - ... . . - •
fices.siilloncs,triarios,mmcios,fabros & avclr.iectos rrpeririP. se: muhoque minus MliuVn verbot um auctores pltisqu am c)'"^ irriderent. Nonne linMcntistimus ille vel ex Dei oraculo E ct
ftf.it tcel. irriderent. Nonne liqMcntil_____
siastes, manus donYi custodes, osta athletas, dentes molit° llf5 .!
- rii>”
oculos fjic-ctil.mil c.’. labia ostiarios, aures excubitores, aspct 3 ^ arteriam fyniphonweam , capillos amygdalum. medullam
silum argenteum, venas hydriam,hepar fontem, cor totam.p*^ cai dmin ctliei nam Cocavttr At quate hoctSanc ex lumine nat' jr ‘ ’
solo
«out;
soain
hilf
solid
socii c
‘«.se
UlVci
Calt
dcic,
■f’eii
Um.
n "tn
"liiqi
"'att
c 0 tlt
a pen
‘»Pid
trtv;
l»llil
Qll!
‘«u
est:
Eat,
Pori
stillt
keii
Psiii
'Der
täte
«cd
stör
*e lL
a d.
;p«i
kit
t‘ic
ctt
»at
solj
n"

qu 0 .. Epistola Chem. ioi
<0nf' ' 11 CUrn his panibus, si officium usumque videas aptius niHjr'^'l’osic fatis animadvertit. Vis tibi errores aliquot Galc-
jUanr
qui i^l^Sueni. Cum Deus hominem ex humo fastum dixerit, d a volllit (bhilalcrhes) quam ut materiar humana; agno- i ct j' *™idiolus, substantiam humi perpenderer, eam distingue' i^Y^^hexaminaret; illic nimirum humani corporis principia Q a l t llci, da esse insinuans, non alibi icperieuda. Hoc lumine s ] c j. '"ti carentes,ignis.acrisque regionem aieenderunt, in aquas Dfi Cn< k„ cu . nt , atque ita terra cum illis mixta hominem non CX (Vjj^^ripto^ed placito phantasiae commento fabricaverunt. tf^ 1ctla mcnm in terra neque sanguinem vident, neque pituina , ,riec l Ue hilem atram aut nigram '• Hominem tamen & lege Sc alii 3 . °he aliud affirmant, praeter liare. Paracelfus contra niat ' n * 1 " ncs C.hemici.cuma Deo tantum luminis hausilsent, Co Clla ha hominis principia in terra unde provenerat abscondi:
'Hilo atque improbo labore venas ejus dissecuerunt , ulcera Ui j Ucnint . ossa fregerunt,medullamcolliquaiunt, nullum non 1 •dem moverunt, ut qua: illis habentur corpora diligenter cx- • ^narent. Tandem vero Pyrotechnik Alchemiamue beneficio,
-Ä - .
nst
iP
e»'
]<y
ist'
li^'
fU'
«ii*
jlU'
abi*
<
Llll 1,
lest
o>>'
ai"
d>'
st'
ili*
n' £ '
qi> c
(y
itist
o' 1 '
d'i'
r>st
tli»
rst'
u>'
e"'
,r £ "
ist
iH'
o fl
st>
d;
a 1 '
>-
jc
S'
ist
ri'
iCt
n,| T> aperiam, in quos ob spretum natura; lumen adperpe- „ n ° mi ms infamiam inciderunt ? audi unum,euniquc nobi
; Au e suis &l plus quam Herculeis laboribus, niliillimplex in •'■Ilii T lt 'hcnderunr,pr;etef ^aporojum, mß«mm.tbite,ßxum-. (V mixtum,quod non ex iisdem simplicibus componeretur, tetjj °niinis quoque principium duplex eile constituunt, al- fip. . v °latile, alterum vero fixum. Volatile viciffim duplex flj 11 | lll ’ lu m vaporosum, quod Mercurius dicitur, fecundum in- porjjhilc, quod sulphuris nomen obtinuit. Mercurius est cordis P ri stcipium vaporosum : per se ipsum interminabile, humi- c cil ’ ‘quidum, naturalis balsami vehiculum : sulphur cum s ale, P‘ii\ cum arcna calcdm incorporans. Sulphur est corporis. Hj Cn Cl P lurn inflammabilc,pingue,leve,squale, vitalis balsami follem" 1 '' ^ vero est fixum corporis pripcipium.pondus, solidi- ^ed^'^ohur que maximum concilians, neque serro neque igni do, r . ri rtV >cr ^ Horum principiorum differentia: duae siint: aliae f ci . .hcx.cum ad se ipsa,aliae exoterica:, quando cum aliis con- ad nsur ' Domesticum in homine principium appellatur, quod ip( u ° r P us in integritate servandum flammest; at vero quod id <ciC COnutn P“> dicitur peregrinum. Hoc autem vel inna- tn c a Plentibus & perpetuam valetudinem efficit, aut amicit dj u dl3Cta cxte|Tia contrahitur, corporisque dyferasiam indu- ,1: 'tnr! Ulrnam ' hlt autcm peregrini domesticique principii fiilpC st aamc l uc particularem rectius examinemus , omnia ’ 'ales > MercuriosqUc omnes investigare operae pre- G 3 tium

XOi TlIOM^f MllFFTTI
thun erit: ut it.r sulphur sulphuri ( ceu purpura purpurae) Cvl^ 'tum,naturale ii non naturali facilius distingui queat. Sulphur a" tem omne in majori mundo(qui est lumen minoris';vcl cstp c ' , cte,vel est imperfecte animatorum; perfecte aniiTUtorum,ani" ,:l litim,vegetabiliumimperfecte,Mineralium. Animalium deni'lj & vegetabilium sulphur, vel nativum repetitur vel artifici/, Nativum quod ipla ejicit natura {ensibusque tractandum entit]' ( .j qualia sunt,pinu,uedines omnium animalium exudantes,ceret" apum.rrfinx arborum,lacrym.r laricis.rerebinthinx, abietis,^ racis,picex.lcntilcii&c.gummicerasorum, laccx.lalerpitij, pa'h cis,cedri, thuris, myrrhat, &c. Artificialia vero, film olea, fp’!' tus ardentes,rclmx,laciymx,& gummata combustibiha.ex tit^ que,tam animalibus scilicet, quam vegetabilibus extracta. ", ncralia vero iblplum , artis quoque & natur;E beneficio elici' 11 ! tur. Natura:, ut succini, bituminis, oleorum, pinguedinuny' 1 ^ phurum.omniumquc corporum unctuolbi um itib terra spont" 1 cfliceiccirja:. Artificialia iulpbura quoque varia eliciuntur/
pyrite,gagate,carbone sostih,bitumine,terra solis,atque omni 1 * nique metallico , in quo sulphur illud «stabile repentur. Aty ’ hactenus de sulphuris fpeciebus, qua; tamen plures in mal® mundo live arte,live natura lacta: nemiqj.in.minverminuir.q"'' 1 . in totius humani generis corporibus. Nam uti animal ab htaii,arbor ab arbore,minerale a minerali differt: ita etiam' 1 '', eadem hominum lacies, non color, non symmetria, non e.td^ textura, non idem per omnia sulphur este liquido constat. I^ 1 !, quos Galcnici melancholicos vocant,olli piceo, napthaho, nig . denso,impurocme sulphure abundant. Kilioli vero, cereo, e f£l cco.luccineo, aoietino, flavo, pellucido, subtili. Sanguinei,a' 1 ’^ rnndimo.canopliy liato , rubro , claro, coccineo,mechj temp c !h menti. Phlegmatici denique, sulphure etiam prxditi Itint,' eeral>no,arahico,m,istieino,gummoib,albo, compacto > grt» 1 '. Ib.glutiuolb, crasso, & difficulter flammam concipiente, I’ 1 '* terea, t eluti in maiori mundo quaedam sulphura benigna s" n ( , &. apta mitritionbquxd.un (bin medicamentosa; ita etiam in c<1 |( pote humano lc habet, quod dulci sulphure sulphureas en"/ partes.peregriuumverbin vcliram sellis demandat, & loco > nudantis pharmaci utitur ad alvi seductionem, Adhxc,fi c '. in majori mundo, quaedam sulphura calidissima, ut petiole"^,'
quxdnm contra Narcotica reperiuntur.ut hyolcyami,opii, vltl li, ita quoque pcttoleuni in corpore repentur febrium tam f versalitun quam particularium, internarum quam externas 1 ' auctor: dcvicisfim sulphur vitrioh atque opii, in uteri none, lipothymia > malo mortuo, & lepra, aliisqur morbis *•" lpicittir. Atque uti qwxdam sulphura cralfilsiina ; .uiit,qt ,rc '“j (A

ol^'
Jr
iin’ 5 '
jr
Ipii''
itri s '
M r
; ili»'
■>;
iriB'
>r/>
ii ^
t qii<-
ai (,sl
u.’"'
.#
iiC
d«'
c>
,1.'''
) c< } ',
nif
pn*'
co f
Ilis'
, (se' id»«'.
IIs 1 '* (,C\
IJI 1 '
•tll"
lC>'
0 [ 1 '
l.u * 1
Epistola Chem. joj
|j lc la ><l u a-d.im media ( uti carbo fosiilis , sulphur colliquatnm, n,i Cllllln ’ exaltatum inter foffilia; pix navalis, resipa ,terebinthi- ^anter vegetabilia; (evum, pinguedo, adeps,inter annualia; il- ftt ''s niult, r !ic « Spiritus vmoll gradiutiones inter artificialia, , ls "ipcrquc monstrant' lic etiam diveria in hominibus liilphu- v 1 .‘■'Periuntur, quorum craliities longas febres efficit, subtilitas t f r °" rcv i°rcs. Er quemadmodum carbo foffilis non diutitrnio- n 11 ‘olummodo, (cd quoque vchcmcntiorcm flammam obti- ^’Sh'am lucerna: quod hxc subtiliore, ille vero deniiore fruitur n 'ento: pari ratione, idem de febribus argumentum narrari | c *t: quarum sulphur aliquando fpiriruofum effim jn Epheme- c 'J^quando craffiu(culum,utiu iynochis; (ape etiam valde 1 ( i' ll| h,ut in tertianis,aliquando craffillimum,piceum,& carbo- ft b ' ''' *' n '^' nium > ut m quartanis. Hinc illae paroxy(inorum, , n "in,crifmmqur varietates,longitudines,brevitates,trans- j^ffiones, mixtiones, & veri canones emergunt. Id Ii vidiilet ^'Pstocr,ites,non folumplurinias febres a (iilphureaquadam ma- 11,1 Prodiistc asteverastet; (cd univei sim omnes, nullaniq; uffio- ~ ll,1 >vd aeris illis spiritibus; vel etiam pituitosis atrribuistet. Xsts eni m acrem vel aquam,vel etiam terram,omni sulphure va- ‘ l " t etn accendi unquam deprehendit? Quod Ii id nunquam in y 1 ' 10 '! mundo vidisti, quo tandem pacto inveneris m minore > tf >i ex jaculo ardente,fulgetro,candela,cometis, capra (alran- ^ '‘"tilia,stellis cadentibus, igne fatuo, Helena, Ucmmo.atiisvr ignis instar exardescentibus perlnafum (it tibi, aerem ""inque flammam concipere poste: nimis te ipiurn' credit- ., 'ostendes non attendens, illorum flammam haudex aere, (cd |j ln ^ l, i quadam exhalatione originem cepillc: pro cujus craffi- (ttbtilitate,copia,inopia,clariores, pdlucidiorcs , obldmores, j^fores,breviores diuturniores omnes illa: igtutx in acre tipu- ‘ f v ®dant. Ad hxc, cum caloris non sit accendi,ted accendere (• llCl ("id comburi potest: cur lebrem calorem accensum este de- n,n nis,iJq Uf sigpb expituitola.aut terrea irtateria.quumtamen omnigeno sulphure destituta, vel tantillum poterit acccn- tc ‘ "nb aquea omnia(cujusmodi pituitam facimus) nec non ve- j^tea corpuscula, ad ignem extinguendum nata sunt, tantum ni cst ut iplum nutriant ffiperinfula. Solum igitur sulphur o- „ 1,18 fublunaris ignis alimentum & sedes est: reliqua vero omnia i 0 ," nisi ex hujus'com.’nixtione.vel i ut ita dicanr)vicinitatc,inca-
H
*<? 7 '
'""t. Atque luve de sulphure. Verum ut aliae corporis partes
omentum,
ad ffilpburcx appellantur, nempe sevum, om
lu'^d'ingucdo, glandula-, medulla,bilis, & quod hic illic cerni dem C °^ ln ' > lta quoque nonnullx Mercuriales appellantur co- m odo , ut aqua & pituita vulgo dista,canimque receptacula
<> i cum

104 Thom^ Mufetti .
communia ; nonnulla: itidem saliares,ut osta, viscera gravior 3 ' gamenta,cartilagines,tenaciores membrana:, (erum, renes , 'y gues, capilli, &c. inqmbus per artem resolutis plus iniis q« 31 mercurii aut sulphuris repetitur. Si autaVi mercurii in corp 0 ' lrumano actionem plnhe<p:e mirabilem revolutionem dikcre £1 '_ pias, idipfum ut majore mundo particularis nannte speculo mumintueri oportet: ubi quot aqua:, quot liquores incon'l’j 1 stibiles,tot quoque mercurii inveniuntur Nec nou in nobis ter se habet ^1‘hilalethes) quorum ahj mercurii mercurio n« llC rah.alii vegetabili,alii animali abundant. Atque ex miueralih' 1 ' 1 huic Solis,illi Lunae,tertio Veneris,quarto ]ovis,quinto Sat« 1 ’ 1 ' 1 ’ sexto Martis, septimo Mctcurij Mercurius iulignitur. Ex veget' 1 libus vero,hic melitlac, cardui, lalvix, betonica’5 ille laiyrio |llS | chelidonii’, Valeriana:,brallatellK Mercuri) plurimum obtinU 1,) ex animalibus autem > Mercurius h-onis, tigridis, catilli, vae^’ equsiursi,elephanti,nunc hic, nunc illic communicatur; fi infamet edentia, viribus tamen iisdem insignitus. Mercuri'” aenique hominum, vel naturalis est, vel peregrinus. Natur.« 1 dulcis,mitis,neque calidus , neque frigidus extra fecundum dum , nec quantitatem debitam excedens; peregrinus Verb «" star argenti vivi tam extrema: caltditAtis quam frigiditatis dyfe 1 ' 1 sia pollet,&ad putrefaciendum, rodendum , debilitandum, ei«-' 1 ' vandum.ipfaque offa totius humana: fabrica: stabilimenta la^f' factanda comparatus est. Hinc igitur apoplexix, paralyses, f 1 ' tuitates,rheumata,hydropes, leucophlegmatia:, oedemata, Pt f' lismi,stomachi,cerebri,cordis, vesica:,(pinalis medulla:,a!iart" j1 ' que partium inundationes nascuntur, nou ex pituita, autphh§' mate,qiix prarter nomen fictilium nihil sunt. Atque his de p rll> cipio corporis volatili expolitis, nunc venio ad (alis, seu fixi ill‘ l, j principii anatomiam. Est autem (alquoque vel domesticus, peregrinus: ille gratus, mitis, prxlcrvans a puttefactione, u' 1 . 1 ' tatis vinculum,&cproprium quasi condimentum sanitatis ; ^ vero(ncmpe peregi inus)acrinioniam,aciditatem. ardorem,an 1 * 1 ' titudinem, erosionem, puncturam, stimulatjoncm, perforati 0 ' nemque ex satorum seminis vitio,aut propria intemperantia ct« 1 ' traxit, omnium tam internorum, quam externorum ulceri« 11 ' exiturarum, apostematum cutisque apertionum auctor. Sa« 1 autem species in homine varix dicuntur. Alij ex mineris orti, 3t ' scnicalcs,ferruginei, venerci, vitriolati, aluminosi,gemmei, 3111 ' moniaci.erystallini; Alij a plantis sumti, urticAles,persicari),pip c ' rmi,opsati,tartarci,aronici,zingeberini,8cc. Alij vero ab ani« 13 ' libus, viperini,ferini,Ippitii, canini, stellionares, cantharide!,se« 1 ' pionei,tarantulares,8cc. nec sane immerito. Nam veluti aliter a>' ncitur homo atarantulamorsus.atque a stellione aut vipera:
' er: .«•
'tian
'itiin
tudi r
inter.
tez.
fan u ,
tisica
kern,
§«mi
J* lh )
«s>ar
CUS..J
censi
Nam
iati 01
pteri
quor
«obe
»tqu
ipitit
«cen
'S««;
««IU
pa.cc;
'ymj-
«rag,
eulet
«re,
diipi
lesdi
Kal,
1 ia a 'tcv Aav
*and

Ol'.'l'"
orf0 |< crc f lo |’ rl ‘ -mit 111 ' >is .ä' niii ,s .llib» 1 *
fgCt' 1 '
-löniS'
iiiui'i
•fCC&
I n sll J
nii» 1 ’
ur.J |S i gf } ' rö i' 1 '
rfct?
enc s '
lab«'
s,&
Vif'
riiH 1 '
lieg'
;iril>
illillS
,vf
um- b> c in- 1 ' ti civil'
iii i
ali> a>'
1TJ'
,c-
i.i'
31'
,(■ sie
tiffi IT1 ^ U *^ ; 'm^ l l t ''|' rn ’ u t'^ Atl0nen1 ’ ^'^vwTi^dolorc^iirapi*' '"itmuvn cxcitat; ahus vevo ingentem x mmulo
'"inem.iiü'aniam, hydrophobiam ; ut hom'iiu ex iß; ma .
«««nopunctum, feäacane rabido «tra vulnaatum ^5. Aton#* J -- ' 1
-- Arque ut dyplndes niovluluo ingentem sttim, inguinis fluxum, Amphisbama inflammationem, Ban i« 11
'meationem Alpis ibporem, Drynius K.^a>'y^ c, > 1 c ’° ,
'ctn.lalnniandra congelationem , lolilnga pestem >P” a
|i'rn»tansphiyda;nas,lcolopendrapurrcdmemindncit. ic c i
‘■d hydropicus, menstrualis, pleuriticus,phagedaenicus, nietcu -
''Sianthricinus, furuncularius, naicoticus >pestilennalis.nerpe cus ’Sangra:mitus, eadem facit symptomata, ubicumque ut no u-
«ntnimhoipitiumvclibi post factam leparationemcompaiavi. e^am quamdiu mercntialibns liquoribus hic illic in verus va i. q» latioribus continuo remeantibus immergitur ,tamdm tum \
P tc r motus alliduitatetn ccntriquc hiceruuulinem.rum 1
st u °ris libi eontrarij milcellam exulcerare coipus non pote . nobis ostendit vinum i quod recens mulsum hiavnate dn ee . «'que lua eximia Nectar refert divinum,& ium S u at palatoquc ebriolorum lcnocmarvu i sa a . 1.
^nmmquescparat.one tart.m.m lallillmiuni ntq; acfn ’™
noaafctum aodiflimum Se plane corrolwum epcit. C-um
liquorum in rnrnnr/* fln^ntuw «
•* -j vv.vjj.wi » ii.tr> | uj^ui , v >ii id quv/qut_
Atque ita lumen natur* nihil elfe, quam
-»'it.y,
^ptoina ( , .... 'i-.
•> 'Hius numdi cum corpore mici ocoimico analogiam > lu- tir CsttCI v '^ os > vides etiam artem natur*, naturam arti consen- i c andcinque este utviusque operatricem, quamvisGalenico diPl'' 0 ' a l" n enim leniit Hippocrates ) res multum non solum ] !\*' CS >led etiam opposita: videntur. Bene vale: rneque ut so- s d'lige, animo meocharislime rliilakthes. Harte Londmo. ij.
4 ‘ Quintilis, ij8z.
E-NDTMIONl LVDDlP OLENSI
Chemtft* S.
^^ tc griqationcm medico in tua patria futurphaud cffeneccs- ar 'atti,mukis probare niteris, Endymipn: nec tamen interim tn d's, quantam tuo quem semper praedicas Galeno, & quam ‘^inflixisti securim. Nam licet cumipsotu natam medica- v '' e “ * *andvi <lstl n : ', SetpClseftamcssc ’ tamei1 Vnr ‘ a ' n ^gyP tUnl ' K ^~ ^ infam Gal.
f C( , . Uam >Bala:stinam,Cyprum,I.emnon, Romamque itinera fu- g ä ,
r j 1 1 5 * nu 'ie ut conferret cum Medicis, nunc opobalsamum«ter- ß m pi y at _ ernniam , aliaque domi non nateeni ia medicamenta ad gen- £ t * c ;p.
q 5 tiles mti.src.ltn. ’

Plm.lib.29-
ctp.l.
IOt> ThOMj* MufETTI
tiles suos iloferret. Hippocrates quoque ille Cous paulo ante ’ _ loponncliacum bellum, cum Medicinam praeceptis indigere tclligeret, varie peregrinatus cst:& non solum ex A-.sculapii n"' ’ sed etiam ab omnibus Philosophorum Medicorumque vocd 1 ^. historias curationesque morborum exscripsit,atque ita ex m" 1 plici experientia oblervationeque diligenti Medicinam p>'i'^ progenuit. Peregrinationis huc testes iocupleiiiTimi simtEp*“ _ mic;e illae vel potius Apodemicx- obsetvationes, quibus ita fecit,ut nullus adhuc Galcnista inventus lit , qui Hippocratis p sl ! riatn attingere, nedum superare potuerit. Arabesvetso varias' (iste regiones atque insolas trajecille cognitionis et gö, solus ig 1 ' 0 . rat ipse, qui in ipsorum vitis scriptisquepercgtmuscll. lusoso deas te plane nihil Icriplille, nullum este medicum pronu 1 " live hic, live alias laude vera juxta atque ciuditionr florent^ quin idem quoque pania aliquandiu ulicstaab aliis nationibus' / ria ad Medicinam locupletandam advexit. At inquis: flui It#* _ mi na/cuntur emntaaion opus habent aliunde cibos trt>pc } ‘* re,& agricultura contente‘bibere pueunt. Tamen quibus i stis tantum est regto,agricultura parum procedente,mercatu'•' socere debent, tamemque intestinam aliunde acceditis nlim 1 -' 11 atcerc. Quod vero tuas Academias civitatesque Medicorum ® j( ' mero ptaistantiaquc tam divites este scribis, ut ab iis exteri pf f ‘ ^ exemplar cognitionis: ld quamvis ego omnium maxime op', rem,qui quoque Tudtpolenlis sum, res ip(n tarnen evtucit.este m sum. Nam in qua Academiarum nostrarum nili lingulis se 1 ’ 1 decenniis sosta est Anatomia localis ? (Ii veröde viva italoq" er ( Anntornia > qmr tamen Medicina: maxima videtur pars, vix ^ intelligcres Endymion ) quis Physiologiam demonstrat, not' , pinionis, sed sensuum testimonio ? quis tyronem ad xgros 11 ^ deducit,atque illi locum alFcctum, astectus speciem, speciei som,caularum seriem, morbi terminum, transplantationem) ”. xum,gradumque vero & (incero animo ostendit, ad liippocn 1, £ ' Faravinorumquc exemplar ? Praeterea quxnam boni luturi so )( dici Ipes est, cum primarij illi Rcgijque antecessores nullo ordine,sed nunc illum,nunc alium libellum arripiant, & in de 1 - |)( explicandis vel potius implicandis aphoriltnis integrum te ( ^, annum? Hoccine est docere artem, methodice legere, tyrü's j crustirci Medicinam absolvere ? Prastcctoris Medici istic videntur partes: ab utraque Anatomia incipiendo totam tradere discipulis, omnemque operam in ipsorum quam f|tl ,, jnam vciillimamque eruditionem conferre, hi tuos veto signanos non cadit hic appellatio. Eorum orationes, oper- 1 ’'-, tutes,tantam non ferunt molem. Miseret mc,ira vivam, l.’cry 1 '^
: subinde destillantibus dulco Academiarum nostrarum vK
quo“
que
<l"o
dan
'Ne,
1'eli
Clllp
TUI
pen
Icic,
ht,
sotii
Ve r ,
log
acti
eat,
etia
po{
era
ita
fVt„
«Ya
*
dul
ttta
oti
«n,
vic
tiv
*1,
Pt
*»
7‘
•ti
H
?■
?'
»,
A
U
ir
d
l
v
T

V
>»'
U'°'
'iU*'
lll“'
r“.
s' 1
lt'' V
,|li'
FpistoIj^ C H ®
in ipsis nonnullos mcdic^n^rtudmfoscon equos ^uo^
5111 generosissimos in planiciem pioJueen os ’1
l h,autiiistra<>inosi,nut cemmrcpcmintm- st . ver-unter- Cll 'l'-si quam vitio Antecessorum, a quibus pro U1 accf _
rotatione infinita doctrina; vitia, Se scienti* impe ’ uc
1't‘imt. (W m b prrcstavct.tytoncm Mediem*lmgu 'ricntiis humanioribus excultum,in ipsi' dum aeratis . - Q _
aravinaste Atbenascontcrre.ubiunicaa'statehei ar . rida-
in..:- ^ • ... i«>i•nns curriculo caaa
n "iitun,ficruvas,synonyma, atque mutis hyeniis
Vf*r*i_ v • l.i' ^ fati mino Gei
;l«
A'"
s'*
t*
s Arii-'
e.#
ip-
c- -1 .
'0 °\ c»>'
A
r.'»*'
>-i
L-
•C<
•r/
<
tfi«\
«&■ ß" ,visit»''
0 ^
V. t m.un-. )7 uv lv .. , I11&CUI».'- - ^
■'•"mt anntomiam perdiscat, sequenti anno Gaknicampbyho "g>atu ab insis elementis ad corporis perfectionem ommumque l0 "um plenam enarrationem accurate lectam perpendat, ais- c ‘'rque 'Ha omnia indicia,quar vel pathologica, vel tctiologica.vel ^r>a,t) ptoguolf ica dicuntur. Atque ita biennio feliciter exacto,
£°uea icfc lectoribus perpetuum comitem adjungar, ipforumquc 1 rawn (id quod facilime impetrabit) sedulo animadvertat; atque *** aliorum vel erratis commonefactus > vel prudentia eruditus mictum sibi faciet uberrimum; Se ex bouo Physico optimus n ’ a det Medicus,Se ut ille apud Homerum, «-«irr*» ilsr«^*©* «A- 1 *T' Qiiorl verb Chcmicam attinet, totius Pharmaceuticcs mc- Qiillam vel potius animam: quamvis h peritissimis nonnullis m tlla regione ita colitur, ut admirationi dic queant socordibus & otio v eluti tabescentibus Galcnistis: tamen illorum omnium fci- '•ntia cum exterorum hac in parte peritia conjuncta tanto minor V| dchit U r,quanto Sol Luna maior, aut fontes alveique aquarum r,v ulix inde manantibus uberiores. Verum (inquis) utcuntyue
t * a &*i‘sacü Put <&i um,Raßle am ,F artfin,Bononiam,Montem
e flulunum , u liato/, tnßgnes Acadenuas ultramannat', bet ’tnutn nihilominus fuße deprehendimus : Diu illic pertgri- ^'tntesfiiacuos red/iße domum,mbtli / 1 pr tt er futilem,& ait- ^Uundo menducem rerum homtnumt/ue htßortam retultjfe,
*l</ ( htro eum „ pud Itulos lafct&iam , Germanos ebrietatem, ^tl'vetios rufittttatem,Gallos kypocrtßn didicerunt, quum ttt Patrium rt<herß nutujuum poß eu deposuerunt. Atßhecfunt P^tcipu« peregrinorum ornamenta,^utkuo frui ßnt malt ho- n ‘mü nota -c/uiluf deßttui ßnehona aßimuttone non potes, qux ego respondeo, magnam clVe pcrcgriiviuuum vatieta- le m, neque omnes titio animo proficisci, nec reverti cum eadem utilitate. Quare judicium in peregrinatione desidcro>& illud qui- ^l'^ldlyfh: um , ne quando cum solis Musis philosophandum fit Olyfl, i r dicis, Circio aliquo poculo in fiics atque > "t poette 'nbo utar, dm„g xi convertantur. Quod si ab hu|tisxdibus,Sy-
, c "umque cantibus tyro abstinuerit, ncc se facile otio submiserit de-
yenim a

io8 Thom. Mumn Epist. Chem.
rit decipiendum,eaque duntaxat egerit, qux sunt artis non q« 3 ' 1 * ace de scribitur,sed Hippocrate doctior redibit,patriamque ab ||V finitis morbis ceupcrinciosiflimis corporis proditoribus iarta' 11 tectam servabit, suvgc igitur, Endymion: atque ocyus reopf ** Noli amplius focarios illos pbilolophos imitari, qui in cubiOy transigunt aetatem - ubi neque compluitur quispiam, neque >° c aduritur ,& musici iiti auctores narurx ipsius theatro viva:fl uC adeo voci anteferunt. Surgc, inquam, recollige te, industri- 111 ' adjuvat Deus; & hoc a me dato igniario, peregrinationis ilud |0 magis magisque indies conflagra, vel ii meo nequicquam stin' 11 ' lo commovearis, laltem te Hippocratis, Galeni, Aviccnnx qt'°' que moveat auctoritas, qui totius Medicina- principes cunei 111 '” rint.eam tamen in varijs regionibus & ex peregrinis tontibus h aU ” serunt. . rudebat quippe ipsos oti j e fle quam scicntix cupidit>f fS & eruditionem non solum laboribus, led quoque spintu iners-«'' dam existimabant. Quare jam nusquam tutus es,Endymion- * fronte prxeipitium, a tergo hostis imminet; si pcregriuatiout!« culpes, Galenum damnas.Hippocratem vulneras,occidis A viet 11 ' nam; ii probes, improbas iple te, & in meas denuopartes, q ll3> temere nimis deseruisti,recurris. Cxterum cum fatuis sit rcc' 111 ' rer^ quam male currere; neque unquam fera nimis est ad bo« 0 * mores via: vel in senectute 1 hac tua fundos vendito,mare c ofl' fcendito,exteros adito,fornacesxdificato, Chemiam discito,n 0 * vam Medicinam haud opinione fluctuantem, sed sensibus consi 1 ' matam colito. Id ni feceris de te tuique similibus recte dicet« 1 ' quod Martialis olim in pigros nautas conscripsit.
CcJJattspuen , nthtnostis,
Vcttrnortstnaquc pigriores:
Et irim nunc placidas $agt per undas,
Tuta luditis otium canna.
Hon nautas puto 'vos ; {cd argonautas.
Ausculta: & jam tandem expergiscere, Endymion,
Data: Londino 4. Kal. Aprilis, 1584.
FINIS.
THE C#

IO«)
t heob. de hoghelande
Mittel bürg en sis de ALCHIMIE DIFFICVLTA. heus Liber.
yua d</cteur,tjtiid füre tfutdquc vitare delent $er*
Cberuta fludiosm nd pcrfeihontm «ßstrttnt.
Proocmiuiru.
J Aturalispkilofophia partem nobiltß'mam cjfe, ^khtmu \qtia metallorum tractantur principii,eaulsa,
—A proprtetates,paßtones,& transmutationes ,ne- Hwtjifi injuria, in dubium revocabit . Addidi transmu- 1 ‘mones, ut non videar de illa parte vbyfues pervulgata lvc iui tantum, qua de metallorum materia & forma, gt- *J e *<ttionis loco, ductibilitate, colore,sapore,odore & fimili- ,{ s determinat:sed de ea potißimum,qua metallum unum a l'utd convertere docet. Hoc autem poßibile effedemon- Trommu*. fat ‘one nen indiget,eum experientia fidem faciat,ocula- uZ'mpßit ' tc fles ubufo fere terrarum confirment, & gravtßmi au- i**> # *«- ores dffeveren t. Ferrum enim aquis jfionte e terra f atu- rie >itibus , & facili etiam artificio m as tranfit, & hflrar- awg.^sgjn. Sinon cum sulphure cxcoäum in argetum mutatur, quan- Idam absque lucro, mfi major artifuis folertia accedat, r.flism. "l H ‘r[unt m Gallia, AngUa, Germania,Bohemia,&Belgio,
suis manibus pulvere quodam minima quantitatis, ,'u lU ,ß “ I ^ CII > tamen ab aliis praparatum accepiffent,m argentum tae. >•
^‘fujii igne excalefaäum conjetto,argentum inde vel ou-ß 1 ** c»p.^ ? >n °mui examini jubjicieudum retulere. Narrat Car-1» *dd>r.ad ‘* n,ls coram principe & ampliß.seiiattt urbis Veneta ar- s f ccuLRl,iir, ~ f in on vivum tn aurum converjum fuiffe a pharmacopola f«if. ^tvifuio. corn . Agrippa diitt jpiritu auri,aut potius cius- ^ffßZßf d<m jm forma aut parte puriore imperfecta metalla & argen - tl p t tmvtvtan m aurum verti polle, sey, id vidilfe & novi se, fid ea,d,n~
T,H.uur u,urä, f' r -

ii» Prooemium. Her
Trmmut. Testatur Andreas I. C- suo tempore suiffe in curia Ro)»^ Ma,
Um'’/' 1 ”™ AnUlium de VilU nova, & feciffe virgns qn.ifdani dre<
t "tui * sim- reas , quat permfii submitti omni probationi. Sed ‘r fi an
/>- mirum, fi metalla inter je permutari poffe, quisquam l fl ' qu t
dat,qua materia & essentia eademfolummodo cx aciid ? 11 '' & tl tmnfitum t i,generationis videlicet loco,&decoctione majori vel >s fid e;
nort difttnguur.tur, cum idem an arboribus ,fiugibits 0 d l(n Lib. I dc mi - plantis evenire videamus ? & certum fit terras, hgnaA' ,f ' van luuabis/mt ^ u ^‘ 1 ,cou cbjlia, animalium pelles & offa in saxa & lfi f ' umrrphosi,. des converti aquarum naturalium &ffvHte perfluentis nun
Gcorz-igru. vi>& lapidificandi virtute. At quid lapide & limis aldf r. in
n bum fen. nimalium conis ofiibusfc diverfius, cum toto genere & j t,v n Ht
um in m.vi- flantia discrepent. De terra notius e fi quam ut prob •>'[ t 4[ -
mlnu’Jlk. necejfefit: Adferam solum qtudamrelatudignifiinid^ h0){
tUm. i. 2. .u Alberto Magno, qui narrat Juo tempore in mari Dati 11, yZ/pbuJZ J uxta civitatem Lubecensem inventum fniffc ramum ksj,
ßmnt i tfrm, gnum arboris , & in eo nidum cum pullis avium, qui 11,1/1 tun uti pium ho- (f(m ar jj 0ris ra)no & nu \o in lapidem ver It fuerant. Et W ( ' r/,
rum exempla. j rr r rr ■ .ai ‘
Ft ia. fis. dt dericum imperatorem cum audtjjetfontem ejjc ciuotn 4 S .
immersa in lapidem verterentur , misisse idue exploraq Uo m ' veritatis gratia chjrothecam figtllatam , cujus medies o, (J)
quum aliquot diebus in fonte mersa fuiffet cum part e r' arx gilli , reliqua in parte nihil mutata, medietatem aquis l!l> ' q Uii
mersam in lapidem versam fuiffe. Sed transmutatio c 0 // metallorum quidemfortajie admittent, testimonio & d> ,) ' Ju»
sensu clarißimorum virorum convicii;sed eandem i tau d lt)i cro fieri,& augmentatione in infinitum negabunt, lis ^ qu c hoc modo occurrendum puto: Si in judiciis ubi de teuf 1 0 je j capite, autfamafiive existimatione reorum agitur,dn^ c,„
Testib.imui- aut tribus testibus tam lege divina quam jure civili c,( ' gn t p*tu iredtn- j eni i uin ßi , l( i multo magis in arte Umnica usu venit e i \ op t
quum erit, qua. rationibus,similitudinibus, exempli * 1,1 iy n testibus non tribus aut quatuor ,sedpropemodum innu» lC ' .0), rtsvera esse convincitur. Habemus enim dotlifiiwoti 1 " 1 b c , & integerrimorum virorum scripta. D. Thoma Aqd 111 '

ßt
CfT
Iß' •
10
<0
vff’
r
<0$
tt'
jfi'
:)ti>
0'
0*
Ft<' »i*
fi*
4 '
10
,F
ot
W
<
a
W
r <'
• 4 '
0
10
0
0
0
Hermctis Trifmegifit , Rapnundi Murfilii Viant , Arnaldi de Villa)
Prooemium. ni
LulkhIo.de Rupesiijsa,
. —,,,,, /ii ruuiu ac v inanov a ,quetn I. o. Io. a/i- pfiffst ’* 1
Mas vocat Theologum ,summum Medicum Cf Alibemi- *'
J a >u,Rbafis pritterea, & Avnc/uix, & .diorum multorum, fikomni exceptione majores artem vertßimam teflantu/,
*4 nalli >'* genetricis sunt amulam. Cur viris tam praclans Pdeiu detrahendam,& fiiolis quibusdam potius creden- u>>> /udicalnnus, qui perverso jnduio artem cavillantur Vmiam ejse & adulteram, nec alta de causa anigm.it ice &
Rosure traditam, nisi ut exercerentur eciosorum horni- nu,n mgeuia. Absit ut exifiimcmm auttquos illos vene- r .md<e auctoritatis philosophos consulto aliquid salsitatis ,,,( >nori.e commendare voluiffe, qui summam operam ven- tAtl inquirenda semper navarunt , samauify in pofieros ex nugis & manibus, sed arduis & sublimibus,&vero ß‘dihs fundamento innixis quafiverunt. Huc accedit Wiiwr ^ cx t!l a>n diversarum gentium consensus: nec enim Latmo- cmfinju r>nn solum, sed & Gracorum , JEgyptiorum , Arabum , ^‘ddxorum, Gallorum, Germanorum, Hijpanorum &
^"glorum , de metallorum metamorphofi monumenta,
Cotidie curiosorum hominum manibus teruntur : qui VJh >ies uno quasi ore (quanquam linguis dissonis) clamant,
“He/nejfe nrtfiimam, mbilquc, post legem divinam ,'tn mU W-eeff sal, ls anim<e,asnmmoDeo m hoc mundo, homini tQ Hafnm fuijfc magnificentius aut sublimius : & propterea Cuj arh con _ Ifniiiio ßudio inveßigandam , vigihque labore quxrcn- ll »i pradicant. Forte in hoc falluntur qui artem negant, f“>d cum infiniti chemicis vacent , neminem videant qui morbus .<»*. > e iaent um adeptum elfe glorietur : sed sapientibus & r "‘s* B " , s m eventuum perscrutantibus nihil admiratione di j ^uiit contingit, Qttbtusqutsque enim in debita materia ”’fis wnrtri ^ sciatur? nuas vix i millibus. Quid igitur mirum fi de - !t ° fiußientnr ime ? Quare non infulse Avicemur. *d,pcj«,*<■ jfiiaiupit quod debet, &i»ifut,<? operatur /u ut (t 'proiedtt inde quod debet ßrocedcre. Ltplerique in- mi-iunbffli.-

vulgande*.
frovtr.lQ.
2Jlr.il. in
m Prooemium.
Statt, «m dofti plane sunt & Istwrsi , qui ne communem quidem tinum sermonem intelligunt, quanto minus metapbor^ 0 fapttntum analogias ? Alts quamvis doftifint & ing tVl , f ptrjpicaei, tamen Ultros non balent,aut quia expendet' 1 ' 0 silorum pretia solvere non velint ob avaritiam, aut poßint ob paupertatem > aut quod exemplaria invenire ^ queant iis in locis quibus commorantur,& a peregrini ne abhorreant. Illi vero qui libros & artem per Dei s, ri ' tiam consecuti sunt,meminerunt difti Salomonis: Sapi^ abscondit scientiam, os autemflulti confusioni proxi»^ eH: neque enim desunt causa quare (cientessesc non m*' nifeftent. Sedfi neganda sunt,qua rarifiime aut nunq^ ridere contigit, Historia omnis tam sacre qitampros 11,1 fides imminuetur. Quis enim pluviam de coelo sulp^ ream& igneam cum Sodoma & Gomorrha excidio robur Sampsonis & alia quam plurima credat, quof^ exempla similia nusquam nisi inter fabulas narrantd f - utnfMfm« Quis P.Corn.Taciti annales percurritis non in risum fi 1 ' .riutndx, rumpatiCtint legit incendium Colonia lubonum non afi 1 '*’ /k"'^ZrantHrs e d sufttbtts & det r aciis corpore tegminibus siiijse restio, 4utt r*n catta- ftum ? Nonnefabulam narrare videtur ? & tamen n » S> inn*. tu))} acc id cre pof U ijj' c credimus i & etiamrium hodie fefif, evenire in Leodienfi agro certo fi intus s dum fossores y\ terra carbones bituminosos,saxis similes colore titgro ady Dcntu & cum & ferrariorum fabrorum usum exscindunt. Qud * ! ° 'rtfitrim'h'h mera mendacia proferri credat a Georg. Agricola,cum ^ 2.& 1,1.4. * cit in Hccla Islandia monte, ignem ejje qui aquam coi<r ]pstc'lfsiHunt m at,stupam vero non comburat? At causarum naturas^ iurr/s inquisitoress:iunt bitumen unde ignis ille excitatur, fi (C
extingui,aquis ali. Frustrasane plnlosopbi quam pluri 111 de natura miraculis, frustra Medici de morbis r arista aut nisi certis lock contingentibus,& eorundem curati^ busscripsere,si cuimcunque qui nihil eorum vidit nec tst QuAm fim,- y ft calumnia locum habeat. Quin tales non absurde
wi'fon'un M-Petro Bono Terranenst, putris conferuntur d prinis-
nati* 1 '

» £f«fM , axtt- C‘ipru dis-
. Prooemium. nj
n4t ‘vitatU in domo quadam inclusis, qui non putant mun- a.-
1 ^ttitudinm extendi ultra domum tn qua conclusi sunt, vßsffj "Ptl ultra quatn oculis suis poßint conjpicerc . Quare non po- super g«w- 2 * c«». D.Augufitnofatentur, rebus corporeis messe dam occultas seminarias rationes , qua cum datatis fuerit iU
fort unitast prorumpant tn causas debitas & ß>ecies,(uts ttodts&ßntbus. Cur non credunt D. Thoma du enti, mini K r/r^.77. P r °hibcre artem uti naturalibus causis ad producendum Naturales & veros effeftus-Quamabrem pedibus in seiften - *
u ‘ im bUrsilq Ficini non eunt, qui viventia omnia tamsff v - lt Plantas quam animalia jpiritu quodam suo se multiplicare «./»«, «"/• Urinat: spiritum (tutem tn metallis traßiori cobiberfmarS-i- *‘ria,qui fi aliquando rite secernatur , secretusq, infisafe- jf c onnaturali conservetur prattr omne falsum poßitfibi f Uiilt generare. Qui tantorum virorum & tot gentium ^sensui non cedttsrationibus imo »e ipsa quidem txpe- t,<n *ta vitium se fatebitur, sed potius Diabole & sutilium ^*&orum pugamentis , ejudm Deo, & Natura peteftati ^rtsrnutatmU effectum ascribet. Interrogavi aliquan- W”*™
0 virum nobilem&non illiffratum cum familiari sermo- *"
” e ttteartem Chemie qm ut ranam rideret,pum pofiibilem Cr *diturus esset, fi coram ipso quiffiam artis experifnen- tu> it daret ? Negabat, At quid agas cum hujuscemodi homi- ^‘biis prapofieris, qui fqnturn vulgaria admirantur , nec nisi ea qua suo palato maxime sapiunt ; quibm ^tura majestas ludibrio ß , rerum proprietäres explora- metallorum occulta operationes deprehendere tun- l'iani deliramenta quadam risu excipiuntur• Sed a quibus * n 'potißmum contradicitur .? Ab iis nempe qui nibiiun- sjßffs™ Quarti in ea olfecerint , aut nunquam libros chemicos nisi fa prim per legerint,eo plane modo quo canes e Nilo aquam «mbunt & fugiunt,qm cum non intelligunt intima natu- 7& P enttr alia,scrutantes philosophos,ingenij tarditate,aut t s‘ Y Hm qua legunt neglectu culpam philosophis & arti itu- P 9 >i*tnt. At quid iniquius quam ut oderint homines quod
H
tgno-
ScifntU netu

ii4 Prooemium.
mmnißigu- ignorant ? quid magis temerarium, quam ut judu' 111 rtnttm. ferat yei imperitus ? Vt dudunt nonsrujha exclama* 11 Comicus.
Homine imperito nunquam quiequam injusti 11 * 1 Qiri nisi quod ipse fecit nil rectum putat.
Ilis accedit aliud hominum genus, eorum videlicet,-qui ‘ fl> reo uno aut altero summas divitias subito consequi velit 111 ' quitum semel ab aliquo elusisuerunt, artem potius ‘l 11,1 impoflorem damnant,canti in eo naturam imitati,qui c!l t judicio careant, m lapidem quo percussi sunt ,sh’itint xiuhiingtmo qui illum jecit omisso. Calumniandi vero causam fi quuf, jUo piw t ri- nitm introspiciat in c&tervs, no fiatis demirari poterit » ll1 p*7rft. qMm torum arrogantiam & tyranidem,qui eo fiolum nomint ^ ttm vanam efje, & non nisi meraßgnicnta d chentid 5 jlt iloribus tradi arbitratur,quod ipsi tantorum myfierid'^' qua. non nisi paucißimts,& flatutu d Deo temporibus > ‘’ r __ lantur,capaces non fint,tum alioqui obficurtßima q u ^f a genisfiui acumine penetrare fie posse confidant: quafi etsdc omnia dedtffet Deus, & nihil insuper fit m rerum » atUl ’ quod eos lateat,aut nihilficiri poßit,pratcr ea qua rpfi Gi«rU,x»r,c sint, sunt & qui vanactijusdamgloriola cupiditate in» 1 y2/;u,jht,l sisi arte vituperant,& apertis contumeliis lacerant, ut fi 4 ? manu, pauso plus fiapcrc, & non cum multis insanire videantuh^
enim morbi genere Natura arcana perquirentes labor ‘ ( ftulte &floltde nimium affirmant,sperantes placitfir, experientia redargui non posse. Sed falluntur pluriniuj 1 , opinione,cum multi e plebe paßim sciant illos delirare, ‘1 ■ natura & artis teßes fuere, rejetlis & pofthabitisiu‘1, .
fidentiam hanc vili pendunt, tanquam mdtgnis'.cum < ßpnn< Natum & artis vires affiernentur „ & ipsi merito ab a> <rfc« wg*- ^ 4sur4 s operibus exduduntur,& utrarium plane q 11 . sperabunt illis evenit,dum pro sapientibus & doliis ,/ insipientes , qui artem rident , ab hujus scientia doct° rl ia- defini- appellentur,affirmante etiam tpfio Avicenna,neminem>> ^ giß er i um lapidis unquam negasse,qui esset sapiens. ^
K
At,
fit,
far,
fahl
Pote
Aitf
tn.il
t‘e n
t' tat,
faci
alio
t>0n
Phi
fiat
Pbi.
fate
lio, fau ( et t »<i fit,
^e,
ali,
fis
»ii,
iit
»Ii
r a>
foi
fit
l U;

•ttd
itlS’
fi
fllt’
• 4 . 1 #
ni» >
<
nll'
•fi
fi
01 »
,10
{C>l>
IfJ’
fi. tiK'
<ß
rfi
fi
st*
(»'
/
,///'
fi
ri»
0 »
i&
hilf
•10
cill
llf>
si ! f<# Prooemium. ii;
j)p t l> fi ß* *Pfi ignorant,non condemnent* & cu eodem sit tU>lil ^ditentur, bxc arsfi fit, quomodofit j & fi non hr^ i0ni0s {° 110,1 fitaut tempus expilent 4 quo Deus ad t}raumdem coercendam, aut ah am ob cau- >h <tm U \ Ue>n f urll, j[e exaret aliquando , qui artem verifii- p ot fl e palam comprobal/it, quamvis etiam absque ea 4 tl[ fj n Deus nominis fui hostes profligare, & evertere, tn a hi t ‘ tcere nolint, plnlofopbtco‘ cltffutamli more & fine In ?">'<» Tte *sis/** a & ant > & primum rationes Petri Boni Vena- W</ / tonvellant. Quamquam ars ista neque ^trsn^mr».
fnl i ^ ,ls (*tis probart,neque etiam diffutatiombus labe- Mi 0 P°ßit. Jdeb Rapnutulus Lullms ,qui exquifitifiime 413*. *01 c ° muiim ,qua m arte fiunt, rationem reddidit, m ff‘“ c ™ tUi r e ,“J‘ tv it ipfiiis veritatem verbis ant argumentis affer e -’
P^h tantHin a, t, Id quod experimento oculari videtur, fi<ctr t,<>ne non Adigere, Bt -Beatus Thomas de Aq. ad tnuji«mtnt>. Phi,f ,n ^innldum : Non cures, inquit, de verbis pbitofo-
>n modernorum & antiquorum de bacscientia t dis- u>~
t ione‘ Uttli CUm m Cn P 4ataTe intelleilus & in demonftra- l» t( i n ex P er, 'iientah Alcbemia sedem fibi conjhtuerjt. a™ & txpe- C(rt ‘Vn‘* e cx P e ^ lt fate artem hanc effe veram & omnino r "* ,M “'fi' \ utl dud Plotini de dubiis Anima differentis, hic ttm txpmst de r ‘ e locum habeat, qui dicit: opera pretium elfe confi- T‘ iri * rum «/- «h p oti rwn omnes de anima dubitationes solvenda sinti nm «-«.
ln dubitationibus ipfis lucrum fit collocandum, s- lijdnh tta< I Uo mirumefle debet,fiD. Thomas ,Utilius, & z ' * I,c ' l '
VCr-
bis tt t g r i' na fi mgenio praflantes, neglexerunt artem n "'° ili 'j Mn Ominum dubitatio lucro potius quam da- K fi Posteris omnibus ceflirir, Tu enim ratione le- ** f^ era>ltum securitati Deus prospicit : & eos ex ini- ta »dum U /^ tratcm non mediocrem capere docet. Nec pu~. forte * quod verba ipfis aut rationes defuerint, feci ^ Vt diar ^° ttlermt ntfi pnlluatis Natura arcanis, qua il, »i >tHr 5 li °n tam certum effer ullum matheinati- m *i<iuam hujus scientia demonstratio. Neque M 1 . eum

n 6 Prooemium.
T>t incolit» enim argumenta sere omnia qua contra artem add» c
d '^inffe'a tur a ^ tm ^ e procedunt,quam ex ignorantia eorum, <1 0 ^
aOatrl. arte fiunt. Sic de formis substantialibus, de nnj ab»* ^
proportione,de vase Natura & artit, multi loquuntur > de vmotis dilbutantes, tvnota concludunt, ouare orm
de ignotis dtjputantes, ignota concludunt. Quare < illis ad propositionis mea scopum progrtdtor.
philofopborum bujtcs artis intentio efl, virtutem f .
Quid fit pbi •
itfipkomm dant mineralem e purißtmo auri argentique femine ^
«4
4
cialiter,natura tamen beneficio& juvamine,inf ornut -^ r ,
tilißimi pulveris albi vel rubei producere, qui pt°P a ^, poßit in infinitum,&potestatem habeat argentum ^
LapUuwtu- ^ re i t qu,i metalla vilia & impura m momento petit 1
di, & ab omnibus impuritatibus mundandi,nec non adst^ felliorem statum auri videlicet & argenti perducens • corpus humanum infirmum restituendi, & ad rerum 11 . peramentum revocandi, aut fanum ad terminum a ,L»pu puiost- prafixum in sanitate conservandi .. Hunc pulveret» fi* nta< k virtute pradittim Elixir Arabes, Medicinai»’ t*dem, ‘ Lapidem suum Latmi nominant Philosophi. luttiorC 1 , tuen monitos velim Lapidis nomen late patere, & di 0f ^ itpidu mmi mo ^ e h s»tpan. Quandofy enim materia artis rudis, unpatem. Natura nobis subministravit, Lapis du itnr. Vnde As
ctp.io.resan] ^ ^ Lilium, Ouamvis lapis noster tincturam in st*,, T art,l ‘ . • • /'„s}eCf
i« davipiate- turalitcr contineat,quontam m corpore terra perjecu .
fiphwum. atm e fj } p er s e tamen motum non habet,ut fiat Elixir f y flutn , tust moveatur arte & operatione. Item Alpb’* Ex lapide procedit argentum vivum, nam aqua ex c«
trahitur,qua argentum vivum nominatur. Principia
cipm tna.
/sf
Corpus,spiritus & Anima, vel, Terra , Aqua & Jgn»’ u -
prioribus duobus resultans quartum,quod est Aer. H ,! ^
nominibus illa donarunt hujus ttrtis Sapientes. DC a?y
idi»
in tra&. im- vlvo tutelligendum eft illud Avicenna: Tertius g ra>
prtjfi.
peris di reduclio lapidis in terram naturalem.
e»4
V/,
n «hon
Hu
l,
"ait
kptrfi
**tu
k„ c
»H,.
tllf
U c \ V,
«i
%
itu
k
\
4t e
n« 0 '
Elixir constituentia lapides vocantur,qua fiunt tria r (j itpidu pm,- pg^iijtiuet argentum vivum, Sulphur Tinctura>st /V ,
■iiH * 1
V
V
, P/
%n
Wt,
V;
V tl ‘>n
»Ur

!t
It
It' 1
Ö
f
¥
#
(t‘
t
/
y
Pit
fi'
i
*
it'
f i'
¥
(*>
ni'
(0
f>'
¥
.,C
¥
fD„ Prooemium. 117
% S Arna ldus. Tertium regimen ett > inquit, reducere aj. 14. nf. ^"«/d ^ >t<nnAam fapra terram siccam. De sulphure,hoc
; ignis comminuit großitudtnem lapidis per calci.
%o
.. , I .
pbif m ‘ He Tmctura.id Marfiltj Fiam: Quemphitoso- lisJft U ^ e>n ‘ludrunt, eltJpiritus invisibilis & impalpabili 1 ttn ftura,&jpiritus tingens , quem alter Jpiritus vij 1- ei, ‘in ) f r ^ 4 ^ a ^lts penitifiimis visceribus abdidit. Lapis s])()f] U,C!tllr m ateru philosophorum pise cie ab omnibus u, t Mi* *t ibus mundat a,&d facibus terrestribus in subit- i (lll ^^Unclura reapuuda jam idonea. Avicenna.Lapt- tn tndatJt i l( -Reatum oportet terere super marmor. Lapis quoft ' m ~ v ‘jto " r P r ‘ r>la °peris totius pars,qua circa elementorum dt- h kj ne>H & eorundem depurationem versatur. Vnilc Lui- /» cuuui» ht Gtncrat io tam lapidis,quam Medicina fit & comple-s“ 0 ’ tc di r<1t ' vtle similitudinis & subtilitatis partium admvi- pif bcntfo ut unico verbo absolvam, quocutift gradu O- Materia, & materia partes junctasive clifiuntta, La- lapides dicuntur ; imb ad alia,operi philosophico 0- i n i) 10 extranea,lapidis appellatio etiam transfertur. Qua fi< n “ >>c locum conferre placuit,quia erunt dicendorum &Hß- ltnta J tne ‘\ uorim cognitione vix sequentia in teilt - lUm ^ >U ^ n tn d l fi m 'cle lapidis vocefapius utcn-
aute>n pulvis perfetlus ftve Elixir, ant ejusdem cw Elixir U- «Pn/’f. lu ^ vocctur -‘ l Jas invenio potißimum rationes Vef itr }tlo ^P h os,quorum monumenta ad manus meas per -«/
Ph Tr Au ^ orv ’ ie universalis.
1 °f°phi vocant lapidem omne illud, d quo per artifi-
ipsigj en, e»ta possunt separari-, quia jeparattone fatta ex fat kr Cr eori <ndem conjunäionem in hoc magisterio susei- »ify^damsubstantia ad modum lapidum , qui per ad- tuin P i e f!! umi di cumficcogenerantur, idem: Qompofi- c*p.iz, c °>np 0) ‘ °l°Phorü vocatur lapis, ex eo,quod res ex quibus «r* \^ 4 r f ,<l ^ ent similitudinem ad lapides,&ex eis cre-
t 11 ° e, iedulu}. Et Arna!d: Eli lapis in fimilitudi* /« £p,jt. *d
H ? ne &

1
Rdtio. 2 .
Libisttrt. %AUh,c. 10 .
In Hbr.de tut- tn r * Soiu & luti*.
Ratio z. injpec. nat.
Ratio 4 .
5 *
6 .
7 *
Cap. 17 prax •
Ttjjaftirnii.
118
Prooemiu m.
»e «0« autem in natura, & vocatur
compositum quoddam. Au lior Novi luminis: $
baue voco Iapidem, quiaquandiuduratalbedo, & ffs/, assumpta rubedine per longum tempus Jiat durus A
Dlstfi * ibu'iSPili vrfi/int- A n, r\ 'xit r\s., *r /niltl?'
Vecj
tjft fortis jpeciem residet, qtionsq s dei oliloms tont" tiortcperfapjaw incipit di>ui. i ttn Turba phtlof & a ftrum i um primo t oqnitur fit aqu.t , deinde quanto » l ‘ff coquitur , tanto nugis (pifiai ur , quousque jiat lapit- Sunt lapides, non Junt lapides sed nominamus eos - mditudtnem quam habent ad cos. Michael Scotus A 1 ^ tradit rationem, quia videlicet hominum vias labile ^ dtt. Et audor operit aurei. Eo quod vias ignaroruiU ^ ^ tus facit,,ad offensam anima, corporis,&rerum,fitniff ne ducta ab eo,quod sicut impingens in lapidem ladith 1 '^ qui inconsultejefe cbemicis numtfiet ,j,uluraiuf- 1Llt ( p norumsuorum, & corpus & animum afjhgit. A rtc, '^ß\ negantibus & impoftibilem credentibus eft. lapis off ff nis. Tertiam ajfignat V nuent tus dtiens: Alchcwft* J( cent facere rem,qua corpora,super quibus projicitur tri> ^ mutat. Hac vocatur Elixir ,(? dicitur lapis & fW n 'Is Lapis quia teiitur, non lapis quia funditur & Ctirl ‘ ( /A evaporatione. Quartam reddit Lacinius ex Rhafifi’^s memini, quod philosophis lapis vocetur omne id f l ° „g igne non evaporat. Quinta fortaffeetiam dari pojr ' ,t pter calcem quam philosophi in opere suo requiri quod calx pleruiuj, ex lapide fiat. Vnde in Allegoria‘J Calx est lapis ignt incommiscibilis, ideo ff calx eor ^ff corpusJpiritu mixtum. Aut quia metalla omnia !l> Ai dibusfere generantur, & Elixir necessario ex me? Albi debeat,fi metalla convertenda finit. Aut propter sA eil ! 1 uy neralematnde quidam,Ul metallorum eft lapis phffs ■ ^ phorum.Salem autem lapidem vocat LuUius,qui‘ l f afitmtlatur lapidi in sede sua exftenti. Sed poteft J ‘“ ft cultior subes e ratio, cur medicina hac lapis voeetM’s fi philosophi celarttjt: quamvisprniia plurimorum

¥
'3*
/'
S /
i4[
d'
at
i/.
ftujd Mitterem moverit c i*r hunc li -
Prooemium. a 9
ptmilhr fu. Hunc itafi philosophorum lapidem sive l * tr >aut pulverem ffintualcm [non quod natura sua tn- Wilisßt C 1 impalpabilis, sed quod tanqnamffmtus cor- metallua tum humana vifuaffiritnaliceleni- ,,,e pervadat at penetret] quoniam omnis generis & cujus- .2 ^ n fj conditionis homines, nobiles, ignobiles-, doähindocli', c , tr >,:, m ,*■ t]>lt cs& pauperes tanqnam metam aliquamftbipropo- brumfink-
ll <nt t i(( i anhelantes festinant,ttee laboribus aut
,>l penfis qtikttimvts magnis deterrentur,quominus id quod gentibus votis concupiverunt,totis viribus prosequantur > f l<s iites fi tum (tonum summam in hac vita beatitudinein co,l s e qu(ittiros,fi exspectatione fuafiustrati non fuerint: ,o- ^'tpretium fidi urum me existimavi, st proposita retqua- f difficultate, majorem laborantium partem * Heri > a tirotioliio revocare . Vesana quidem opi ”
- - ... C.U.,
i*
f
Jl
.“''cingere
>lle lniunt,Donum Dei, is largiturmn ^
'stfiniili aque artis beneficium conferre potesfatfi altis ^ fidioribus. Vnde quod pudet referre,rustici etiamnum 'tyerit# muliercula de arcano philosophorum garriunt,
' ex P e rimenta captant , aitdentfafibi polliceri eamfortu- ‘ff il >quam ne doctiß’imi quidem vitt & vigil antistimi poj- 1,11 ster are nisi ex sola Dei misericordia. Error hic maxi- jffi™
,e detestandus partim ex philosophorum quomndam feri-
or >gtnem ducit, partim etiam ex meris male feriato- hominum fabulis. Kam in turba Philosophorum dici- !‘ r e P'is mulierum, & ludus puerorum. Et Kosinus citans ubM *« jmocritHni ,opm nostrum teve est, inquit,modicocficgct J 1 dio. Auctor irati, qui incipit: omnis sapientia a Deo,
) i 0etto Magno adfcnpti. Intendo scribere artem veram,
V j* (i ^ infallibilem. Et versus vulgaris. t ars est cara,brevis, atque levis, quoque rara.
Vomes Bernard. Treverenfis, qui pasttm omnium mali 4 wbm

r*bkU.
no Prooemium.
ntbut hodie teritm,& qui videri pojfet zelo quodam chtfj' tatu libellumfuutH de metallorum metamoipbofifcrtpfijl tusi conflaret p tritioribus ipsum diminute nimium tiam tradidiste,arte it a facilem affirmat,ut fl actu vel fiJ praxi ostenderetur,vixfidem inveniat. Cum Parisii* rem adhuc juvenis memini me audtvtjje hortulanum q ltl!l dam ui unum acervum congestis herbu mui ilibus,& Ist 'st te provenientibus ignem injciistc,ut illis m linerem red* clis lixivium pararet: sed cum fort e tubus plumbeus ad* quas corrivandas eo m locofuistet vetustate oblitus AUtfl ° animadversus, vi ignis plumbum defluxiste ,& m aurt* CQnverfum futste,virtute non dubia herba cujustlain alias confusa,quod postea ablatis cineribus invenerit[■.
divendito pretium retulerit. Profeilo isti qui tam
ot
i ol 1
fabulantur fi natura arcana aliqua ex parte degustasti ' aut judicio ufi fuiffent, non ita fu ile mendaciis & sim, Utskißurts falfistimorum hominum credidissent. Cogitajji Ur , utifc ex homine hominem,ex leone leonem,ex planta p' tam generari, nec querendam este in natura quod i» _ non esi: quomodo enim planta tinget aut figet & ab ad ■ stione dtsendet, cum ipfamet neque tinlluram nequefii* £rm tfitrtn. nem iit fe contineat ,& igne absumatur ? No« desue* d" uum. tamen neq. hodie desunt, qui summum Phtldfopborum d canum tam in animalibus quam in vtgetalibus in( l utr ‘ l,i & experiantur qualibet obvia, qua vel tn schedis,aut > n bris male intellcflis, aut mpojlortim fraude & avard 1 ^ compositu reperiunt,JperaHles fe for tuto inventuros q uC Philosophi labore summo & studii continuo qturendu' &prt cibus d Deo impetrandum censent. Sic non fini' CutUfatju». menso periculo Halamandrat vivas in ollam diligenttj’” lirststostst’ conjiciendas & urendas aserunt nonnulli ,jf,
r*t»4upi'K. rantquese aurum inde relaturos, unde potius morte»* ’
mere deberent,tum id feliciter aliis cestiste ex solo aH ^ ))( credant , aut forte quia Philosophi lapidem fulim q*** ^ perficitur Salamandra nomine quandoftvacannt

tff*
tu ,. PrOOBMIUM. 111
t ff n 'ducta tsalamandra quam veteres i» tgnevivertcsr n, <tnrt tredebant: aut,quod variis eoiorum maculis cor*
' b wfignitum habeat, instar Landes qui de colore in colo- >n Mutatur,& quando<uetiamolures uno tempore colo-
' ‘‘allegata , duo tn Tu, baphilosophorum nonstmplluM ß eh „ uvt ' ' c ' artem elfe opus mulierum & ludum puerorum,sed pojt st-. 4 hlut,
( j Ul ‘ Wl lapidis mundationem , & ipfius dealbationem » c Yat ei s l ‘e Jol a coctione ad finem deducitur. Stc enim So - ß tit J. dem : I am albi plumbi dijpofittonem vobis dimon- \
^ i l ' < luo noto,nihil aliud sequitur quam optu mulierum,
OijfT ’ K puerorum. Sed quantum difficultatis fit in lapi- ( 0 r enient tssecernendis , depurandis & conjungendis,phi- tur T " ni hbri & experientium frustrati labores testan- t t ' ^nde Liltj auctor qui multa dicta Turbafideltfitmc tn- i,J > ) ret ‘ !t,tr > hoc modo scribit, lapide noto & ejiis opera- t ^ le,>l il } ilaliud ett quam misto mulierum,& ludus pue- Vtty 1 ' & certe scientibus & expertis Upidem paratu le- *rj CBnce d‘mm, inexpertis non item. QuodComes lern- <-'&Bcrnsrdus ln* arte m adeo facilem afferat , poffumus prasumere il- t tj s e P°ß c riore operis parte sentire,prout superius Socrate E Ur ba,prxscrtim cum toto suo tractatu de priore partis n s un ‘ difficiltma ne mentionem quidam ullam faciat, lj, 0 * m °dum parce f sed par abolasuafinem tantum deco - Itty W com plectatitr. Aut poffumus dicere ipfii visam faci- Wof 8 ” 2 tot expensas male collocatas & quadraginta Hi i, utn Aborts, duorum postea annorum sfiacio ex lectio - fKj ß roru m divina adjuvante gratia scientiam consequu- t otff^ U4m tot annorum curriculo frustra antea tentave- «o j 0 x P tr,e *tiam auttm ipfinonadeofactlemfutffevelex s Cl » J ' c 're poffumus, quod scribat se biennio ante artent dici ^ Uam m anum operi serio admoveret. Ab altu levis S&n«iwit- re $ e ft u aliarum artium operativaruM, qua VH ,u<ur ' &Ulj 0r( Varils egent instrumentis , & corporali exercitio V.<j t J'Plurimo ; cum hac unam materiam fitlamsunum a M(j, fornacem cum igne convenienti requirat:
H i
dande

ni Prooemium. .
f%it,fij>hoi deinde altarer totam vitam fere exercentur,hac autem ’Zdftiuldva me L perseäe inventa & exercita repetitione non tnd>st impudentes . cum operas! s ditatus fit,& voti fui compos fatim. Ost 11 ?
tam negare audeat philosophos talia protulijfe, ut ^ multa, ad fallendum imprudentes? Sed optarem, ttt ist . hanc artem it a levem existimant, tritum illud adaffi 11 Lapidi,j>rt. Jncntc rC colerent, diffic ilia elfe qua pulera. Item illud st
parntimc d,/- ... , >, ■" ' ' s.d<
fiakm tjfe. chertj Bacbonis: In quibus Dem magnam > virtutem poj 1
in iisdem etiam magnam difficultatem collocavit. ; meminissent,Lapidem philosophorum dii i, non rufitc< >,ll> ( j aut imperitorum, quod vel solo nomine quilibet non st 1 ,, imprudens merito posset absterreri. Quin consulant st trttm Bonum Ferraricnfem, & reffiondebtt,hujus artit b 1 ijuifilionem, veritatem & experientiam aliarum r# 11 omnium inquisitione fortiorem,difficiliore & occuli 011 .- Spfmiibtt & longioris temporis videri, Ouod cum vcristnntmfi 1,1
In Mnrg. Novell.
fit » 11
d
ii i
ipsum qttisfc examinet,acremffife & vitiorum & bonOt suorum judicem prxbeat , priusquam hujus scientia ist intrare conetur, & diligenter perpendat,nttm ea q !i ‘ ( Discipulis ftiis requirunt philosophi, in samt ipf»dtf ft ; hendat ,qrt<t multa sanesunt,&opinione vulgi major affi tanquamin tabula oculis omnium exponere pro vi* conabor. Sed ut dicendorum ordinem aliquem pro.p° >l ‘ i,l> ^ libellum istum in quatuor partes distinguam. J »/*' 1 impedimenta circa artificis personam occurrentia >l,,r
ttf'
D*:tndorttm
ordo.
bo,& nonnullos eventus. In fecunda quam difficti It° r
in
ntas ex Philosophorum scriptis ematur ostendam ita, qu.e circa praxin difficultates oboriantur pates llh interjettis ubt/j, quantum memoria patietur Sapi(> !t in hac arte attäoritatibus, ne me quisquam difficult* tli majus quam par est augenda studio qutppiam dicere < 11 trctur,vel ut proposito meo inserviam,& non magirist^ tiuni utilitati. In quarta rationibus quibusdam & plu artem hanc cuiq, vitandam, quibus st minus prost 11 ut saltem quam mininto diffiendio exerceatur,eoa» 11 strabo. . o s’

12 «
J. PARS PRi M A
IMPEDIMENTIS A RTE
tl(; EM REMORANTIBUS QllO ^inus ad pretiosa: hujus scientia: notitiam &: finem pervenire possit.
I N omnibus (ive maximis sive minimis divinum im- ’ \ loraridebuc auxilium pncipit Plato. Cum itaque inTimi «.
_ lue (cientia teste Ciebro,Seniore, Sc alijs philosophis
"Inv* - ^ non (it nili pertecta ini juratio divina ,& arcanum Dei Deo stien* t\i "T’ c l n ' ' a,n '• 1, ’st ltur & subtrahit cui vult, decet inpnmis ptnnU4
ro ll,c l u ' bmc initiari cupit,Deum trinum 6e unum (npplici mente r Is e ’
^'"e,ut intellectum iplius illuminare & liipientiamipficpnlerre Stetur; neque enim est lapientia nili ii Deo,qui c.un (incero r 0c tk. bona intentione quaerenti & petenti non ne eat Sed ^ 0l iiAni peccatores non exaudit Dominus,neceflc eIHi exaudiri ^fMmn ^1'iat, ut Deum, a quo omne bonum cxpect.tt.amct, revereatur, qualem artiß. j^’Ueat, Timor enim Domini principium est (npientise ut ait ctm */*- tl| ^' Us Propheta. Quare rectistime Alphidius: Fili praedico tibi T c /.t phHt- p c ' >lcm Domini pariter & amorem cum obedientia non ficta, jiptm'um. cr ,‘ Cll 'Or. Tuqui intimore Dei studiosus tueris,lapidis hujus se- Timentem ^ J 1 ’*] 1 & apparentem virtutem videbis , & invenies Ipiritu altilfi- Deum. p- ( j', ri 'ctus, ut cognoscas quoniam omnis lapientia a Deo est. Traft. 2 .
1’osijs.
„'crines: Vili moneo ante omnia te Deum timete, in quo dis- peccatu
innisftix nisus est. Animum praeterea contritum t'cefttis abhorrentem; quoniam,ut inquit,Sapiens, ii
ibeat A: inmalevo- '
nbberren*
am ' ovrcntcm 2 quonum,ut mquit,! s u ,/'nn.,m non introibit Sapientia , nec habitabit in corpore p 1(0 Peccatis. Unde Alphidius. Hanc Icientiam habere non Tft-Sap.e. i. »i * S,l l nousc )ue mentem tuam Deo purifices, St sciat te Deus ,n Jj¥ h ‘ l ' 'ciTT lla,H ' rc contritam. Et D. Thomas. Cum Deo tuo pa- ■
( lcb _ a " eil st° finem ordinatum m opere tuo semptrpnfigc. Et Sum.pirfdt. t<; ° Ct: tll 'i nequitia: & malevoli pravitatis ab hac scientia fugi- C ap. 86.
est vobis inimica Sc adversa, & vos in miseriam pau- ,iJ««co„st itu „. Humilis fit,nec hanc scientiam qui rat , ut a- Humilem. scJ^Au.antdcposteslionibus & divitijs se jacter. Sic enim lci c •**’• Op.otertyronem scientia:arrogantia: vitium ale repel- Traft. z. Nhi""' 1 „ ; ' c probum tslse. Et Alphidius: Si humilis fueris ejus te E’?. lapientia perficietur; lin autem, i jus dilpositio penitus ^'"tesJV ^' t Auctor dialogi Naturi & sili j philosophia:: Arro- U cl. phU. D Cl .^J'Hseitiosi non solum h Deo, sed ab ipia sucnria Sc onuii
> "'probati Sc indigni inventi suat.
Sed

Stint*».
rrudenlem. Phtlosophorit ttcbtia in 0C' tultaruia /itantia.
Cap.l^.De Xn . vesttg. pers. r. 12. sutn. per/. I.ib. Stert. cap.2.
iz4 Theo b. de Hoch f.lande
Sed postet quispiam fupradicta in dubium revocare > & " ^ modo inferre : Tu Christianum requiris hujus artis studiofiitfV pium,neque enim aliter tres in Deitate personas, & unum in rutate Deum cognoscet & adorabit, neque illum poterit ai" 3
& timere. Desideras praeterea animum contritum & coiv
Icit' 1 '
>»
tiam ä peccatis puram, & humilitatem, qui virtutes propi' 11 Christianis requiruntur. Constat autem Gebiun., Rastn > A' ccnnain & alios Arabes,qui de hac arte scripserunt,Sarracc»" 5 Mahometistas suille, nec veri Dei notitiam habuisse,&: tamen bri eorum attestantur eos hujus scienti* peritislimos fuisse, q"" 1 etiam ab iis potisti,num ad Latinos dimanaslefatemur. lt- 1 st u neque pictas, aut Deitimorquicquam ad rem facere vident" ' modo ingenium, libri & diviti* non desint. Respondeo,illis s |f tatchi quamvis priposteram non defuisse,virtutibus maximis e° floruiste , & a sceleribus abhorruisse, prout ex (Hebri libris,& l° c supra allegato fatis conspicuum est; cum sciamus etiam Ti" c ’ hodie plus devotionis habere,it majori cum reverentia tempf 1 . t ipsa sacra loca adire,plus etiam fraternae chantarts egenis & m" ( ris exhibere,quam inulto maximam Christianorum partem. ^ que mirandum non est,si Deus qui intentiones hominum no» lf . cus atque opera ipsa inspicit, illos victoriis speciosissimis, At h" scientia omnium prenosistima & alijs denique benesicijs & do" temporalibus remuneratus sit, quanquam verum Dei cult" 1 . ignoraverint; qui omnia parva tamen film respectu aeternas hcitatis.quam Christiana; fidei professores expectant, illis rtf"'
diatis. Deinde pristat fall iim Deum habere quem vereatur q l
ill*'
animo quirunt, ut cupiditates luas expleant, & non ad Dei 2^
ri.im, aut ad proximi fblatiuni, aut inopiam (ublevand
Sc"
ad propositum revertor. Artifex praeter jam dicta prudens I" ingenium habeat naturaliter liibtilc de profundum, & judici 0 gregio polleat,ut vera a falsis,naturae potentiam ab operibus c"" tra naturam diliinguere sciat, cum fipius ut incautos lallant p^ losophi rationes quasdam dictorum sitorum adducant,qu* lp^ p 'cn videntur, & tamen furit falli, linde Cc"
& apparentia vera
Solum prudentes ad artem allicimus. Idem. Trademus arl tali sermone, quem prudentes latere non accidet,hic autem 1 diocribur, profundissimus erit ,fatuos autem irreferabiliter c* c . i det. IctHaiy: Non feci hunc librum ignoranti öcnelcientb compoiiii ip&m prudentibus Lx Sapientiam habentibus. M°*. • nes: Providentia & ratio & firma expectatio ab artifice a beantur. po ct"S
h t
Dictui
Sllsfi
5c colat,& cujus timore pravi hominum voluntates öciiralch c coerceantur,quam nullum,prout plurimum Sophist* ; ncqie" 1 Alcheinistarum npminc digni sunt, qui hanc scientiam eo lo",
Iit ^
rei"
"Xloctis tCf inte V “’g«a 5« veri "btos A >ld 'ftphil, ' ,s ph,l
s '^«,
pilose
Al phid
Arti
pti
Irin,
»b
c,p
arte petiti 'Uiuat P‘‘sna Sfi« fi
*51«),
Arie
«on.
,IS -qr
«äiofi
»tld
Sc a |;
Stejj
H
'0t|,
ttl,
ris.

D
F Alchem. Diificult. Lrn. rif
quod par ingtmmnmitui ak non adipiscitur,huic Dtiium.
Latini ser- m»nu ptritH,
dij), *?* P c >' doctrinam subveniatur Hinc viaimivcrialis: Absconsio^' 1 '"' rmi ■'^ scon dinone forti, ut apprehendi non valeat ab te f j n ' h . linguae inprimis peritus (it, quo enim pacto ali-
Vy|„ t ,S ar > quae maxima ex parte latino sermone conscripta 6 t ai ttv* llnt: ,lcc enim putet quis libros chcmicos ea foeditate lib t 0 Cntatcmaliaml!n g tla m transferri atq; aliarum (ciendarum Ai n J, ' n philosophia naturali & alijs scientijs verfotus fit. linde ! - QüJ c "nquc vult ad hanc scientiam pervenire, & non ti S p| ] ‘| ?phus,fatuus est,quia hsec scientia non est nisi de occul- leH 10 < 0 phorum. Et Morienes. Qiiicunque hanc scientiam ^hil s™'™ 8 c prxeipue Dialecticam scire convenit,quoniam A1 ’ophihujus non nili sub involucro &figura loquuti sunt. Et F 'Olus. Nulli hunc librum composui nili philosopho, qiiir- pnrt erea Naturx St artis principia non ignoret, quia pti n ■ U .‘ c ‘P’ llm ignorat,finem non inveniet. Unde Geber. Qui, ajj Cl P ,a naturalia in fcipfo ignoraverit, hic multum remotus est iir^ . nostra, quoniam non habet radicem veram, liipia quam f,. Tonern siiam fundet.. Et D.Thomas,hortor ne aliquis prae- Piis '"** * 1 K 'P crc opus, nisi sit multum peritus & expertus in princi- ^uralibus, Avicennas. Cognosce radices minei alium,ut ex oy jStas opus tuum, lnfopcr industrius sit < 5 c laboriosus , «t ^tst ■ C1 ingenium naturale & doctrinamalfequutns fuerit, in- l-ljl ' 11 * u » & labore juvare sciat, & si errare contingat corrigere, cij ^°n est tibi datum hoc magisterium solum pro tua auda- t lll jf £ ‘ ort itudinc,& calliditate, sine omni labore; nam&labo- 0 lI 'lncs,&Deus tribuit fortunam hominibus. Geber. Et tu t!it at ClT1 ex erciteris eum laboris instantia maxima, & cum diiitur-. iu )tl c ^ ,e ditatioms immcnlx, cum illa cnini invenies, & line illa tis iq . rc l u h' u iit etiam Philosophi artificem constantis volunta- cmfimitm, >111,11' °On >nodo lioc.modo illud attentare prxlumat, quia in re- * ConfJ Uuuuc h nc ars non consistit, lcd ut incepto semel operi pd drft ''""‘"loncin insiliat,nec opus imperfectum relinquat. Un- di 0sti O ,n '>s ex Rhasi : In hoc negotio si agendi difficultas & tae- frfodi i? atio opificem nrgligentcm efficiat, ipliim expectato S Ca u° P"eat, spem suffocat, efficaciam interimit. Et Auctor «t c ‘ Ph'lof.Cum in opere sueris, adsit assiduitas cum patientia ‘‘'hone congrua, cuius finis damnum & tristitia.
lit in iram, ne si fibros pi imo intuitu non intelli- * 0t| >accs aui si incepta minus feliciter successerint, vasa,
difoi,b ^ ^ rc hqua operi necclfaria impetu furoris dissipet & ht,n »Qu» l 8c< ? Kontra, patiens sit & longanimis, naturxq; actto- hsto ) on cnt >ssima est,tequo animo expestans. Unde Amaldiis: gnnimis, nec festinanter aut velociter quaeras perficere,
quia
In cl. phit. Natura principia scienti. Sum. pers. in pr tua pio.
In S ecret. v4lch.
Industrium & lal/orio/km .
Sum. ptrs. f, 26.
Non iracundiis}/,
VuttenUm,
R«s.caf,$. p*rh z.

frp. T3. dein»
vcst.persccl.
Liberum.
Ros purt. 2. e.b
Otiosum.
Snm. perseft.
c. 6.
Secretum.
X>ijUnii.u
Cdp. I.
Tn Seeret. sc~
«r ct.ad
iexand.
^Abstinentem
aSephisticu.
Surto. ptrfeCi.
€.7.
Non prodigi.
&<m ax tarum. CtUtu in bolt ilLisUtth. dignoscenda.
qccuplctem.
Ttfi.c;, ir. frohtic.z. Hospart. 2 .
*■7.
llS
Thios. 1 >E Hociiuande
qui 3 primus error in hac parte est festinatio. Et Geber.
tio a parte Diaboji est,ideo qui patientiam non habet, manum-
'peris''fundamentum cli'P :ltll ,„ tia&mora. Artifex titilii arbitrii & liber. Arnaldus. Initialst ' 1
opere fulpendat. Ibidem. Hujus c
rio tria sunt inquirenda
: Ingenium subtile artificis , operatio i’’:’, ieras potestatis. Otiosus iit nec ullis H
nuunt, & arbitrium libera
potestat
mus aut nesjotijs occupatus, fcd operi tantum &philolop rum libris insistens, hiec enim ars totum requirit hominem- y ■ de Geber. Sunt multi curiosi, varijs hujus mundi curis & ,.
tudinibus detenti, fc omni negotio immiscentes, a quibus l 1 ?' scientia refugit. Secreti item tenax iit nelibipericulum acccn- ’ & aliis maleficiis ansam pra-beat. Unde in Allcg. Sap. Cela '' 0 opus ab omnibus,velut verbum in lingua, live ignis in oculo ,llC j noli loqui tibi ipsi, ne ventus verba tua ad alium deferat, tuum fiant detrimentum. Eccc te cavere feci. Et via uni'^ Oportet artificem hanc scientiam subtili ingenio indagare- cante & prudenter loco ac tempore in sitis necessitatibus ea 1,11 quia qui Thefaurmn publice portat cupit depra.-d.iri. EtAim*, Divina providentia juvet te ad titiandum propositum. Abst"’ l '_ ab operibus Sophisticis & in vera artis indagatione tantumf t sistat. Geber. Nento adinvenirc nitatur Sophisticam operis 1” tam, (cd Soli complemento Elixiris Iit intentus Forte enim H 1 cx Sophistici operis vindicta tibi artent denegaret, ffc in devi" 1 ^ erroris te erndclitet detruderet, & ex errore in felicitatem & feriam perpetuam. Non prodigus lit, nec pecuniam lit.rnr p 1 . _ fumta spe futurorum vane diftiibuat; ne li forte artem 1 , 0 , V" 1 , venerit,relinquatur in miseria, vel ne forte cum jam ad finem * 5 ' jus niagisterij per litam indagationem approximaverit, tonst" 1 ’ ^ sintipltus impendia, & verum finem ob paupertatem rclinq " 1 cogatur. Nec fit avarus,nihil enim stndijs tuis & laboribus p' ficiet,fi dispendia interponere timeat, & pccuni* serviat ^ j tus sit in diaboli illusionibus dignoscendis 6 -: praecavendis, q " 1 ^ chemisticis operationibus fa-piits iwmilcet, tit operantes '■‘"‘j vana & inutilia detineat pfietcrmilsis natinx operibus, mihi & cuidam amico meo accidisse infra narrabo. Suflm.^ tcr locuples fit, nec enim stifsicit ingcniofiimcfle, docti' 111 ’ dustnum Sc opera nat tua.' 11011 ignorare ,fi paupertate prenm hanc scientiam cogat ut postponere alijs minus nobilibus dis, ut inopem vitam sustentet, 6 c dc victu 6 c amictu lecm' 11 * Linde Lullms: Haec ars divitias requirit,lapic-ntiam & m * 1 : Et Philolbphus 1 lmpolsibilc est indigentem pbilofbpl 1,4 ' Quamvis enim vili pretio testantibns 1 ’hdoiophis artis comf'^ mentum possit perveniri [dicit enim Arnald. pretium medicinarum hujus artis non excedere quinquaginta arg« 1 ^,
Et
a 'iiis:
au ‘tor u
>ant
>.ut
*** Ua
^pot
' lb ‘fuad
>rect
f Us file.
’ Cn das.
*>«
tc ^rn,;
'itiivcrp
Kcti,
^«Tttsi
>”11
>d tl
i^tur
Sl>o
Sfi 2 UC au '
tber
>4
r °1’
'Eli 1 -‘
"Mf,.
%ar
^od v
!>C
"" »u
5*»do
st >Str
Nu,
dii.
cici

Di
ii/
i'
i
r
kt 2>>u"p A i c HEM. DlFTIClHT. L J B. ai itco r y , S Pnosti x ,mis non excedunt pretium duoium Upidüwutb °P c i.rnt 1 ln .P r ' ma fui cmtionejrainencumnccdl.uiocontingat rmm vilm n, ^Ut Cm T, pilIS m;lrc ( rotstunvcnim non nisi errore diicu- e Jf**
Vt W *. ait ^ aci; cn 1 in Xuvba. Et Alnhil. Qui non errat non per- Ckm ™*ftk Jl °n |L ^ Ul 11011 «o« ementbt.&quinon tristmur * * d
^Po,T r) P“ U P" Aerato incipere & opus farpe repetere BI> , F ' rv ‘* •Jiagift 1 ' P Iol 't nccestc est. Sic enim Auctor Iib de perfecto "“'A-Jiuius rei experientia nemo postit este securus,
1,011 reö'.f’ Ula ^ 10nc 'necrpta ab ipsa non cesses. Si prima vice PUs 1,C1 is operatus, fecundo, tertio, & etiam amplius si o-
lcnt reitera, quousque quod appetis perfictilfimc depre-
as - Neque tc ab hac relabor manuum,rerumvcimpenta
•'end;
,n, oveit - ‘ ' .7 -7....- .
fed C!T) £5““ cum instantia vinces, & de manuum labore mer-
'iaivtfj’' 1,crutn de rerum sumptibus relrabebis. Et Auctor vix 1*1% °P 01 'tetaraticem cum multislaboubus Sc errovibus ad ^° c ni r° Ilcm Pervenire,vix enim hoc opus cxcelicnristiniitm ad Copi a 1,,<; impedimento perducitur. Librorum magnam habeat Librorum n- . • nc quc enim persuadeat sibi quisquam librum aliquem p> am bakout tit» r , u ' Vcn iri,qui continuata orationis tcric totam artem vera- “"'s'*- te n ** cr ibat,ut multi stolide opinamur. Id enim esset deroga- l -
fu s majestati,meritoque ut proditor sigilli caelestis talia au- % Amnibus condemnaretur »illitjue aqua & igni intcrdicen- idv c 's Cn P t aque ejus tanquam orbi pestifera & publicae quieti <]li c a 'AUe abolenda forent. Ideo non frustra ab uno eodem- phUofiphot ^od ■ ore P bnes una de re libri sunt compositi, ut videlicet starsim&ptr C ( , tr “'un° diminutum tradiderit, in alio compjt at. Siccnim parteifiun- ^'niib r" proposuimus cuncta in uno monstrate volumine, utm ,r4rf<r ^ b* Ul cr bbriim anefiat fc exponat. Idem alio loco,Sapiens arti- by,. ' IO l ‘S studeat voluminibus, colligendo nostram dilper- bii i,,^"'onem, quam in diversis locis proposuimus, ne malignis gititf ails Publicetur. Ea ratione permotusLulliut lupralexa- Au t n >ac ‘» te volumina conscripsit, alij fex, octo,aut pauciora.
1- »Uctor . -1:-llk.,
°Uarn ' stutsptam unum aliquem libi um solum compoluir, *dnttoreropm ^>»d pb ll"oquc operis partem tantummodo complexus est, dtiimxijppro loi °rbi nonnulli in ttes, plttrcs in quamor, quidam ct- * 5 t l'ie in U f ic l* lc ^c lex regimina distinxerunt, inulti etiam in duo,
,ll ' ll bin 0 b‘confudcvunr,nt quod primum,quodvemedium l>lc *' 1 'ndc Unil k '-foretur. Ycl.(ipKircs partes operis simul comedo ,,i lr > breviter,& plurima lalla paucistimis veris interpositi*..’ la «f*eutus est. Sinit A: ‘ — '
,at is n,_^ ' 5f * cu| us est. Sicut Arnal de villa nova, cum volumen ! > ''' l 'inlui' l ' Vl ^ c ^ ac aite compoluillet sub Rolarij nomine, ta- d' S li'ptiiu , 1 ',‘' COl 1 ( -bidit : Modos elixnis completo Icrmonc vo- ^ ^^Uoii^ u^^b-uon liib .migmate, si*d fnbpl.makTmomsIcrie ' n ' Vl 'Aiam dilucide alloquendo,quoniam teste Deo
wirst
Cap.xlt

Teft.
Kos.e.l.
izS Theob. deHoghelande (f
nihil inhnc arte continetur melius nec perfectius quam ist 3 dicta,brevitate tarnen truncata , quamvismtclligentibus st 1 ’ 1 j, I» lib. atiißti prolixa. Idem alibi. Sapientes denunciaverunt opus sub b r , flomm. otis verbis,licet plura alia verba adjunxerint, ut non intelligent
Cap.ii. nisi per sapientes. Qjocirca pluribus libris & diversis auct° rl jj. ~ artifex opus habet,ad aperiendum, ut ait Lullius, intellecti" 11 >
versum qui est in multis gentibus, quoniam comprehendit"^ doctrinam unius quod nunquam potuit comprehendi per d° jj, nam alterius fortaslis datam per figuram,&c. Et Arna). 1"^ brum aperit & sermo sermonem. Et prosecto hoc vel lolo ""L dimentp multi viri docti maxime retardantur ne voror»" 1 ^ Libri chtmhi rumpompotes fiant. Libri enim de hac arte conscripti t" vC 'e inventu disfi- simt difficiles, sed majori aliquanto difficultate a dominis 1 " 1 '^ hin & ran. tmntur : qui enim cos poffidept, tanquam Sibyllina oracul 3
stodiunt,quo nihil fieri pptest absurdius aut intempestivi" 5 ' ■ facile prece vel precio nisi admodum magno ali js commun ,|C ^ Impreffi vero quos Doctori mcdicinx Guilielmo Gratarol 0 ^,, Petro Pernae Typographo Bafifcenli maxima ex parte serii" 115 , ^ | ceptos (quorum heredibus mea quidem lententia gratiam rf ^ xquum xffiet,si quis artem adipifcerctur)pauciffimi sunt, rcsp*^, Cautio in li. eorum qui ad huc laxent. Quinimo sipenumero contingit u* j, hu Cbemicu jus artis tyrones libros falsos adulteros omni ratione fJ , emtniu. na vacuos p ro veris Se bonis coemant, cum ij plcrunque q" 1 J j Exemplum. x j m p ra . p c f crant inchoantibus magis placeant. Novi ego "j.;
praeclaros alioqui viros Se prudentes in c arteris, quorui" **, cum magno pretio emisset practicam Philippi de Rovillast 0 .,,, demontani manuscriptam, ipso tamen ignorante typis exc» 1 alter vero cujusdam Jo. Salinarij sive de Saulmur libellum y ^ cum de Salis praeparatione,existimabat uterque veram art" u ctrinam Se praxin (ito libello contineri: nec aliud optabant artistam aliquem sibi dari,cujus opera uti possent ad tanti"" ,j saurum e libris eruendum ,,cum ipsi ali js negotijs occupati r» 3 ^, operi applicare non possent aut nescirent. ^Quiquantumvi 5 ‘ ,, ^Artificem ce moniti a me Client nihil veritatis i js libris contineri,proin»* si studiosum ese cun iae suae parcerent,nec sumptus ullos facerent, audivi nih 1 . ^ dehre. nus postea saliit spe lucri irretitos meo consilio non parui"*’
ali js se deludendos & fallendos exposuisse. Non autem ' 3ll ^j>i- libros habere plurimos & magno comparatos,nisi illis lect" r jj, gens, assiduus, Sc diuturnus e venei it, neque enim mensi""^^, quot sed annorum spatiis opus est intelligcndis auctorum P‘ bolis,aenigmatibus,asquivocationibus, tropis, figuris Sc tr*" L, (itionibus. Idcirco rectiffimeAgadimon in Turba: Qui tat se ex libris nostris filictum capere posse, fallitur, lati» 5 ^ fuerat non inspicere quidem,quam temere contigisse: Lib r)f ^ ( i

&<*
^ . C# , 1 , 11 ' fr
f'
W
f*
f
sue
'f.
*\
5 i
a*
hf
ir*'
/
|t£ f
ji' 1 ’
» 11 ''
-i--
h<'
ii' 1 '
f.
1,1 j ■ sci
i*
I>1>' ' & ir"'
f
f*
iii"
.ii”
&
Df A t o u « M DlFFICUtT. Lib. 119
Oo{\ r [, ... . vi. , m solummodo semel,bis,
f*t scripta nostra perlegunt,cum intellectu ° *}’ , S aHUt .
Metiam quod peslinnimest, opes, labores, 1ostro* le-
sit ; Verumtamen qui curvat dorsum suum,ad 1 adhibet,
p'dos ,ijscpicstudiose vacat, memoriam nmmun q * g a j 0 . '«est vanis implicitus cogitationibus .Deum pie« ■ dthei-
°n pto sapientia, non pro opilnis,is in regno regiv '^.quousque moriatun Et Auctor perfecti magtstu,^ Rogo «
^'■utincelsabili lectione philosophorum libros scrutcns,qui_
Ü'JWiwüs libri, -ur-.- - - --‘
^S'fidis Ubris deles extiterit, , . , . . > ,
f«es 100 P otf s st» quia non potest de levi ejus in practica manus al- , ««re, cujus mens in Theorien renuit desudare. Ille namque ^n°P«vationem securius accedet,in cujus mente plures operatio- ^ 'Biagines vanaque resultant.
l 1(J ~ ll '‘ lc hardus Angi. Studium amovet ignorantiam, fc reducit CmtCl.e. 2. inslh' U ' rT ' ‘ ntf lb' < l' tuln ad yeratn scientiam , Jc cognitionem cu diis*' *<■ rci ' Ideo omnes hir jus artis beneficium diligentes ,stu- erc tenentur,& ex libris veritatem haurire,non ex fabulis
tvjf ^,°P« r ibus mendosis; cum haccars veraciter non invcnia- Eaiti" 1 Post tei minum studij, & philosophorum dictorum co- tjpi neni - Idem piorius affirmant omnes pqstirn hujus artis alu ^> quotum auctoriratihtis adducendis supersedeo. Post Syptriendum ^"dia quantumvis fcjicia, desideratur etiam- «11, U 0, 'ga experientia, fundamentum enim artis f#pcrimcntinn „,'<■"*« a f' a<l ltl . n de Geber oportet operando , perscrutando Si experiendo ®C (Jt ntUm pervenire. Icjcm: exerceat le artifex,donec studendo »Urit v V Cntan ^° ? um laboris instantia ad cognitionem perve- bor c j - 'bilium. Heu vobis doctrina: filij, quilibet vestrum ar- "lio a p" «rens.non sperat fructus habere nisi post tempus , & se- Vufii S ' mi Pans non sperat metere nisi post mellcs, qualiter ergo r tg, rril 0s "ane oblationem habere lecto semel libro , vel primo *t te tt j' 1C ex P« rt °. Non ergo vos tardeat procedere, ad secundam tQl 'ati| :Ust ' ,; " rcmrc 8' 1I 'inis,doftcc Rex diademate rubeo
lit CO-
? u storb at ^' on autem falsi velim qucnqunrp Comitis Bcrnardi ls tanti, ‘ C,C l lu 'uensibns novem ciun dimidio opus absolvit,cum 3>*t: Aj,.. 010 ” 0 utsiipva dixi posteriorem operis partem intclli- tls *Pacio US ^^bvic nliis credendum moneo, qui breviori tempo- tem. Ji C,„r ln ' s P crtlc ' asteverant. Audianrpotius Lullium diten f««/</■««».
v UtlUm iv,__l„_ j..„...f,.t_I,,, pl-upefit.
l «rrt
Cup. 42.
t>0ri Un'u U , m , na , tUr P c completae durare per spatium duorum an- '^>nni" c "pisestuniuSanni, & clixirulterius omni not o ar- 7^,,' liibtq' fecerit i sid omni bono artilhv, de experto bullij sitkfieit unus annus tk tres menses. Ut autem hic
tx plica tCQ n J e ll ' s ' ntc lligauir, non pigebit in gratiam juniorum
H 'u vocet lapidem,quid olixjr. Lapidis, clixiris, dc mc- LnpHu elixi* X dicinae, "< e- rntdui-

THE OB. V E HOG HE LANDE
150 X n X. w y x * * ~ - .. x. x, ~ ^ ■> ^ f(|
ntmmimt dicinas, nominibus I.ullmm & alios auctores promiscue ut>> vtrie usurpa- 0 p C1 «. omn i rnodo perfecto exempla paslim occurnmr. Sie co> ”• „ dc lapide & elixire Lullius: Iste lapis convertit omne corp" 5
in prati, usi. nlmutum ^ imperfectum in infinitum Solificum dcLimiso 11 '^ Tnjpecuh^ilc. secundum quod elixir erit iubtiharum 5c praiparatum Dc ei'*' e. 2 . solo Rog.IIadio. Elixir rubeum citrinat in infinitum. Dc nie»'
na Anjald. Si metallum quod convertere debes per medie' 1 " non fuerit sufficientis coloris, addatur plus de medicina. Po» 1
Ros. par. I eap. 23 .
tnpM*mio.
Cap. 24 .
part. 2 .
C*p21.
X'j:c.2}.
sn praß, t*p. 22 .
In tbmmrnt. (iijtr. tal/. rttrm.
tplus ui 11 u.u 11 .ma. x- ^
infinitas philosophorum allegare hac dc re auctontatcs.si °f ■ esset. Qmbus tamen non obstantibus, lapidis, Elixiris & inC“ 1 na- nominibus opus imperfectum significari noniumquain>jl ductis exemplis dcmonllrabo. Sed quoniam de lapidis app 1 ' tione supra abunde dixi,cum ostendi magisterium in omni g ra ^ ' operis lapidem vocari.de ehxire tantuiVi it medicina mentio'»
■ - • ' " ' >• • - " " - tib* ■,:
tam eltentiam evehitur. Elixiris vero voce posteriorem >
r, non in hoc sol» I
nrl ’! 1
mundati fixionem & tincturam complectitur loco.scdahjs pastini. Sic enim in Codicillo, opus infirmare ■ aliud est quam debitam & naturalem formam sulphuri vel l»sh,. dc postea clixiri & medicina: tribuere. Idem in Testamento' ^ gisterium nostrum in duas partes estdivilum.scilicetincrcs 1 ’ 5 lapidem,& componendo medicinam- Alijs nonnullis aucte»' e contrario elixir prior, lapis posterior operis pars nuncup]»^ prout Auctori via: universalis. Elixir di primum &pri»e | P if , fundamentum ,& radicate lapidis pretiosi, quod postea pce "1 ^ rationem fecundam cövcrtitur in ipliim lapidem,vel medie» 1 ' t Bcrnaidus etiam dcllich. Angi. & quidam r.lij opus diflin^hj, intres partes. In Rebis videlicet,elixirdc, tincturam, sive n 1 ‘".j.
. llt Rebis sit prima pars dicta a rc bina seu duplici. 1 -; 1 f , c videlicet dc dissolvendo > elixir verö secunda, in q»- 1 ,,t
nam
vente
pote dissoluto anima extrahitur diuturna coctione (F lltl j",)i' enim elixir ab clixando nomen habere, aut propter vocis .jj,- tatem videri ita volebant. Unda D. Thomas. Oportet in F 1
cipio nostra’ operationis, ,,, II, uiau iuhhhuiux 1 ,
elixentur antequam ad compositionem Lipidis iitprocedciso 1 ^ tii.ctura vero tertia pais. quam Lullius etiam inodso"»»'" ,,
«t,
sor c .
inti
ert
S P >' Ms i
"" adn
>o.
ce 5
X t X.j
titilli
!! c1 b 1
hcem
faciam , öc primo quidem de elixire. Am. in Ros Cave >> ^ commistione elixiiis ,& operare ibi sapienter. Idem. Calxl mittitur in elixir ci it sublimanda, ut sit omnino simplex de »' ], . De medicina idem Arn. medicinam caleinamus ut citius l 0 *'^ [ tur,8c eam solvimus, ut melius mundetur dc fundat ur Sed l°h ( ■ prawllegato cum l.ullius dicit, lapidem este unius anni.de cl» . alterius, nomine lapidis intelligit priorem operis partem, i» 1 !^ materia lapidis solvitur, dividitur, mundatur,dc tlcmib in 1 " 1 ' conjungitur, ac tandem h fecibus coi poi.ilibus sursum in
^foet
»it,
"en
H 111 "lüt '|nen
"e at ,
Xi
oe tc
Xl
""ii,
""at,
*l«*c t
N
soid
r S
s X
x
X
1’his
»0
hi
J "di
X
®<d
.. ^ _ ^
nt res in elixir convertenda: f 1 '"? 11 K'n
»di»

f,
rill"
s Jini"'
jl“'
ili""
ili"'
S,
q"^ : n" 5 '
>K 3 ' j \&»: ■ii* 1 '
>
ini"'
i/
di )" 1
riiJ 1 ’
»'J->
ib" J
itn r ’
P*
of
ia> lV
iD"'
j» c r
ilol'
et’ ( '
fi>"'
iri"'
dii"
ni"!
'at
Dr Alcmem. DitFicULT. Lib. ijt ^ P r '°rcsvevb duas in unam conn actas 1 .ip ii.ii' i'i'i malintnomi- C ’ Qiil^>Hsdam etiam opus in quatuor partes dividitur,qui
J nt (
p 'nictutnm & medicinam distinguunt, ut tinctura medicinam $oli x ^ M ’ stnemadmodum etiam Auctor consilii conjugii maux j l'U»a:,in Ir,Xir,]xLr, öc elixir. Quare attente Se contidcra- v 0 ^odum lcgcudiümt auctores Chemici, cum fcpenumcro fj Q| CS * las 8c alias multas confundant. Quod non ignoravit Au- *M- 'lem iu lm ' vcr ial' s dicens -. Philosophi in libris suis eltxirlapi- "lin >S< . P' de,vi 'lixir vocaverunt, non facientes differentiam no- 1)c llITl ' n ter utrumque, ut fatuos exccecarenr. Sed ut sermo- fir? U J.' dc digressus Ium repetam. Experimenta tentantem arti- >Atnficcmtx- cere'n a ' UUn cssc oportet & firmis viribus, ut labori postit suffi- snct lU " on 'i' 1 exiguus,teste P. Thorna, qui tantum Ic laborem - c „„ mc _ 1'Us * u' Cm & C( irpons dctmncntiini perpelfrim adfirmat, ut Q- >j Q nu ‘so modo nili cogente necessitate stemm vellet attentare; tit t ' C ® c,,, n,aut manibus mutilatum. Si enim oculis captus fue- i, e ’ nia teriarn ut oportet dilponcrc & commiscere non potent,
'Ha' 16 ^olores considerare in opere apparentes, proinde neque | tm regere,cum ex colorum apparitione ignis regimen depen- ^icente Rosario, colores re docebunt, quomodo ignem . "«'istrare debeas. Si manibus carnei it, jam non juvabitur a Är ' 1 '
quibus mediantibus hxc ars perficitur tanquam natu- f' x >»*’?*• Wrc lnidl lmd5l ' s - lAixi supra lirificienter locupletem este de- «(f'ly.'.'fi'cm, ut videlicet libros necessarios hujus artis emere, tJostf- 'st'is negotijs illos evolveic, deinde ut experimentum tiH, st'x capere postit, experiri autem nihil poterit, nili do- tti atl ^ a P t ‘', m >aut saltem tria quaruorve cubicula habeat; opus est t|it c ut sumptum faciat m vasis , fornacibus, & igne noctu dicti, ( Ql "' n uando,qui nunc carbonibus, nunc oleo , aliave mate feret necestitas, nutriendus erst. Servus insuper qua:-
te. j. Saui socius, qui artifice dormiente, occupato,aut xgrotan - r"S<*m C omin„.!.- „s.......
,Cr *tco ja, "oiuinuum ex jugiter pctscveianicni lubministret , nec ' >1 Um, !-^ “ m enutritum emori aut resriaeian natiauu. Hxc '
mi, i; inunitum emori aut refrigeravi patiatiu. _
s' U "'Ulm conserantur, videbit artifex non modica (ibi i Ul " nUo l n 'scstc. Propreren non fine latione ä philqfb- tritt aii', 1 ,^ 1 ‘' ll l H ’ l dn ’ S inimica dicitur, quia vult cxpcnlas mul
tQt,
pcrf.c.j.& art ifici, ne Allbert. M»- onturgatmü'""- Cum
deinde omnino prxcnVcndum est ?pcr c en / 1 "‘Sctfatem.Scalijs ridiculo fit, si forte cv,m.
" a qr,e cx^’' 1 ' 1 tcn 'pus prolongari, ut in pluribus evenit,
-difficili r ‘ lna, '. l ' a fi s jam parcat, qualem opor trat este artificem, tlS ’ ®tfort' 1Um l' 1 ""p'rire aliquem,in quem tanta animi, corno- ^'soilntst j 111 ?-' ^"na Oeris ctmgestcrit,merito tota ars difficilis fc ?' a bimr, Lc quilibet non imprudens tanquam ma- "‘^fam vitabit.
Sed
I r

> 51 _ Theob. de Ho gii e lande
Sed insurget sortaslc quispiam,& dices. Tu cum in al'i s 11 ^ rem Domini,integritatem, ingenium subtile & prof undi» 1 ® - j,, ditionem,industriam,patientiam,constantiam, otium, lib r0 *’. ( ;,' vitias 8c alia non pauca desideres, & te hoc iplo tractam ‘ at J Alchemix studiosum,num tibi ea arrodas, qua: in alijs ta nt0 Ls, requiris ? Respondeo multa mihi decstc, prostteorque si aeque impedimenta omnia & difficultates > qui num lis obversantur quondam adolescens animo concipere & f ! ^ nare potuissem,aut ii tam fortunatus fuissem cui fidus C01 , yt' evenisset,qui propositis omnibus hujus artis remoris me ab ; pto revocasset, prout me tacturum spero hoc libello, nu»'!^ me palxstram hanc ingrestimtm suille,doluique sxpius di»»' v <l potis deperditi memoria subit, me libros Chemicos unq»®, 11 ^ per transennam aspexisse. Sed idem mihi evenit, quod a»l S [llf ) paucis: cum juvem mihi ad natura: secreta investiganda »J j, iUgnifici U- prono fie mediocriter fbrtunx bonis dotato Comitis Bcrn ar % irerum litui, bellus Gallicus fortuito Parisiis oblatus fuisset, miratus nultu impt- mo magnificum operis titulum,deinde curiositate motus i» P.^ legi,relegi,in quo cum pauca ambigua,obscuritatis parum a ^ adverterem > qiiinimo auctor ultro exhortaretur ad studii" 11 ^ scientia: clii nulla alia esset comparanda, dclcnptis ejus v» ( |H' cum praeter divitias immensas memoriam etiam & btn^^r polliceretur ferio illam inquirentibus, Sc adderet este adeo . lem,nt vix credi pollit, victus fui lateor, manus dedi. M®*.,,, itaque studio confestim libros hujus artis impressos aut ma»» ]|( j ptos quotquot invenire potui comparavi, & per aliquot Il7 ‘i,i- diligenter evolvi. Sedeum inter reliquos auctores Turban K, losoph:maxime citaret, quam sxpius benedictam appellat- b^, duos libellos Turbae philoloph: nomine inseriptos haberet . num quidem Gallico idiomatc,alterum I.atino, qui postea e \ ^ Petri Pernx Basilcx impressus fuit, postpositis tandem ca f) ,;. uni prxeipue Turbx Gallici operä dedi.qii.im ab eodem ^ collectam ignorabam. Primum consensum utriusque bb" ,j|i . admirari,demde cum Pythagoram de materia lapidis lost 1 “ ^,10 introduceret hoc modo: Opus nostrum non indiget in P 1 ^ t j- nifi duabus naturis unius essentiae,quarum una vilis est > a ^ ^,1 r.ianu dura,alteraaquaticauina rubcn,altcraalba una j
volatilisjima corporalis, alteraspiiimalis; una frigida' 1 jiuiO 1 j altera calida 2c sicca. Cum amplius legerem Bcrn.libe! 111 . p’ ,
Jc metall.transmutatione concludentem in hanc lententi-; pus nostrum sit ex duabus substantijsMineralibusunm s • .. t e sive estentii.acccptis omnibus crudis e minera tractis, m ^ fC -
depuratis,junctis per ignem convenientem, proutreqm () ,j.
via,coctis continue donec duo,unum fiant: l : t »> ‘®oc un ‘| l) nii 1 ’ '
Sit
is
rhutj
N
C V
%i
s
f Nii,
SU;
'Si
« 1 Me
lil
"edi
>Ur
r.id
"lapj
Nn
vjf 1 ' 1 '
f£S
&
^'si.i
ser,
'liiai
-H.
'N
jSia
><
K
cb' lf «S ^1>0,

5<
. (fi
t °>,\
,toP £ k C i"'
“■ J. b>" £
Ili 1
jr ^'j'
,<pf
ad
/
r,b"
,y
, K
y y. y
,p'
W üm p A I. c IIE M. DlFEIClltT. Lib. IJJ
Hip cr " "°ncin corpus fit spirituale. & (pivitus corporeus, 8cc.
Pl'ririi, il ,m Agerent in eodem libello, aurumntcrum eile fui.
Hiac Clc, irio. Item in epistola ejusdem apud Thom.de Bo- tlct sie ltt '' r ° 18 - Medicum,Philosophi aurum in quo activiora sunt 1 '' nt ]uam (cmen maicul. cum Mercurio, in quo pafliva soliij rc C cn ' cnt: ' ut debite dilfolvatur conjungi prxeeperunt,
^tlijqui lxtra nca icmota, prarter calorem exui alecum adlnbi- rp, ' l dii rri V/ Vailc ^P excitat intrinsecum naturalem auri, ad dige- ^huiijj a ^ 1V£: manuandum Mercurium. Cum item affirma- Ttft. e. 6z c Hri Q * '^o°nop|trandum este ad aurum,nisi cum auro & Mer- i:a.,.! a ^ llnanl niii cum Luna Se Mercurio, & adderet ratio-
■soll:
so Mer- 1 " 11111011 este resolubile niii cum natura sua. Et Arn. dice- ca P A °-
Käs p.irt. r
> vmv kViUUHMjv niii vuiiiiiiituuimu. »<iiuu.u*vv
* ln &‘lis lltlUm muura ilia converlium fieri umunquodq; cum Sa*^ 0 * amplectitur ex planctis, ii ergo cum' duobus junga- so l a |jj l S "eri clixir perfectum. Et cimi idem in rosario suo jube- 'so f', ClTl grossum diilolvi in argento vivo,eo quod ipsum io- Bic. ' eret Solem Sc Lunam ad suam naturam vel materiam
Parf.2.r.2.
'som
5 tg Cn ' 11 educere: non potui aliter ratiocinari quam aurum Sc v is an..'" 1 VlVl mi vulgaria constituere lapidis materiam. Quam-
l',
A'#!
>
•n' ; :
it cfi
,ct' test ■ id" i U'" I
1
.<i ;
'
il' , .!>' '
5^1°lbul' le 8 crc «n spud eoldern auctores,aut similes,Mercurium Etm tufieru p du C( ! jsorum non esse Mercurium vulgi,tamen eodem Lerna» mdelcitu m*. soou Do'sl' C ^' C ' ntcr prt'tabar: verum eile , argentum vivum per t.ri* Upidu, '"''«n p 0 [ staffiere materiam lapidis philosophorum,nec etiam ?parsw Um,c s uanlc ^ u strtgirla ieoriim remanent, sed si aurum NW l, ft'‘ ivum ' blutunl st 1 ' ^ in primam materiam reda- f'.soiiu, Mercurium, tunc merito polle St debere vocari t^sotini .1' ''striibphorum , qui infc contineret vim sulphuris
so«. ■ “ueci.nn/, ;- !. _ O .i_
p 9 tnd Ul |' Xcn ;pso ducto a maris Sc fenuinx fpermarihus.qua:
P'ci ^ CU111111 locis luis asservantur, non possint dici aut esse 1 Potanti mia i ls sttd tum demum,si in matrice conjuncta fuerint, p/ Vl " c st cct iq actum iam deducta.
(S'^Us. * tcr 5 a Agerem in TurhaiMifcc,coque, tere igne, non ti°sttioiw- 1,11:11 tlnl pstst 0 *°phi uno vase, una fornace, unica
' cu decoctione opus totum perfici ,& tantum mate- Ros*ritu& qso'usq, ,, vas P 0lli debere,ad iiistir foetus qui in utero fove- «/y.
^soiir p t i n ''" ' U:lm 'pellectionem, 8c postea in lucem editus nu- i»is°'^ lu re ry 1 a ^ c & pauco cibo,deinde auctis viribus majore so lccnsc "tsirpcrMorieno opus hoc creationi horni«
^ lapi ( jp' 0ll P 0 , n u non credere opus essp facilimum.Securus ' i'."poITtjj^ ’ 11011 stu ercbam niii tempus & commoditatem ut rb" lls ai 11 ; r '^ acai0 > iannpie iccrctnm petebam & solitudinem,
'Isossem t "'b 1 ^ lodahynt consoitia: quod cum diu ferre ‘ ' u 'dcni juvenili fervore abi cptus A'curiosus viden- 1 a di Sc
l ,quo in argentum Se aurum & postea in clixir convcr-
SPtr

154 The ob. df. Hogheianüc ^
eil & audiendi ejetera, peregrinationem vntlitm, & in Is alia"' I , ls festus iiun. Llbi cura licuitlet multorum familiaritate & eo"'
Fxpwntnts diUhrü srn • ßrantm.
satione uti , qui Chemic.i trastarent , omnes tamen (edulo vl f p dos putabam, cum cen erem me nihil a quoquam,alios me plurima dilcere poste. Cum Italiam tere totam qua" 1 ^ ge lateque extenditur peragrassem, post biennium in patri'."' ,, dij, ubi nova impedimenta aliquamdiu me retardarunt, nus praxi incumbere postem. Tandem ramen incepi , & l’ 1 ^r quidem, quoniam materialium purgationem desiderari batn.anri unciam per antimonium probe repurgati in s 0 ^ , . 1 ||i' 1 deduci, Argentum vero vivum initio a sale comimini, nl s’fi < iii'’' nihil .proficere me viderem, a i ale & vitnolo sublimnicd"'' ' (C irl tum rcvivificare conatus funi; ledTnim ne sie quidem marius mundior efficeretur, cogitavi tandem non polle eu"' [,,r litis purgari aut lublimari quam ab auro eum quo nuxun." 11 ^
. bere affinitatem dignolcifur, dicente Getuo : Kligeiid.' 1 " materiam cum qua maxime conveniunt spiritus lubli»""’ 1 1( ,j; tui permisceantur proltimlius, quoinam illa materia cui uniuntur,potemior est jn retentione facuin, quam cui n° n ' accedebat testimonium ipsius Ikrnardi, cui plurimum ^ bnm. Is enim dicitqunsdam cstefiiblimurioncs Mercu 1 ' 1 ‘ ^ jus propriis corporibus, qux libi per intima amalgamando junguntur, & comffiilcvnnir , a quibus pluries elevatus ^ junctus superfluitates amittit,& non confunditur in natul'-'d'^r autem operi philolbphico convenit, & potens est in metallicis solvendis. Propria iplius covpora interpretabar 3l | )ll |i' & argentum, quia maxime inter metalla argento viv" ‘ .fidant. Putabam etiam Lullium id velle,cum dien nulla" 1 jjd' ditatem convesti magis proprie & pvovmc in iubilant" 1 '. apv pburis quanr illam, in qua qualitates (iiimet sulphuris (lI !-!jui' v ter Itint introducta: per ingenium naturale,quod fit per,/ Cum itaque an auri pulvere lima qiueiito aliquoties a* - ^*’* „iit* vivum sublinvassem,nec tamen id splendidius autpulcrius imb magis immundum invenirem, tum primum coepi "" ^p;ii diffidere, Lc seCuriratem in folieitndinem convertere, q •ifi"’ resumto animo cum Turba philosoph. prxeiperet, non "^.fiid dam materiam nili crudam, amoenam, iinccinm 5 Item *■ ,^|S Bernardo: opus fieri ex duabus lubstantijs meicUiialib llS & tractis c minera, coepi meditari: Si cruda materia fit,nihil opus este tempus terere, & animum fatigare in tionibus nihil omnino profiituris. Aurum itaque in te»»' { ,e bracteolas diductum argento vivo per corium lmteuinffi^ji, In ftrabtU preiso paulatim imposui,proportionem prastcribente Tre>
$u m , perfeft.
t.41.
In epiß.di Th. de Bono.
» 14 .
fn test. fr co - dicti.
recordatus versus vulga

„IO"
■ v \\*
De Alchem. Difficult. Lib. ijj
Mercurim Solem foliatum defttuit omnem,
R Hunc fallit,mo/hi,animam de corpore t° > „ r
'»abam autem maxime ad reni facere, si vwwLus posse fie- rigida omnia miscerentur,nam cogitabam n'b' ,un ^adurere, ’Ä lv «!* mc »* i *»“ in S nSon» ovorum
:tlö
fiV' 11 "
> ,j.r
r>
dr f£ t
""I
”V >
»d> 1 ,. ,!^f , ss
frt^
*?
jii -'i«««» ttiKiiirmj ,enc in principio operis mat«••»>** >~
/ 3 l, amlentissimoignevceeitdam>Scadinstarnutritioms ovorum ovendam docent Sapientes: iisdem dicentibus, cavendum e c oresejus comburantur in initio; eredebamquemeomaxi- "‘ c vefpitare hujus a:vi artistas , qui (umtibus parcentes aut a ns J?" linentes aurum vulgato anrisabromm move amalganrant. ouinnstis omnibus in vitro oblongo hermctice sigillato,« a- *attori imposito incepi lentum subministrare ignem multis mo- 415 antea a me tentatum. Quid referam ? omnia prtr votis iuc- IfMrm au* tc duttt. Primum admiratus lum vim Mercuri) aurustivam non • *“
' "liarem,recolebamque dictum illud Pyrhagorx in Turba, sses qttam multifariam narrant philofopht suum absque igne louum ^"lequitiir quemadmodum magnes fenum: deinde in dcco- colores pnulatim emergentes in supersicic Mercunj apua- ,Cfc tceperunt, ita ut duas materias agere pan mter ie mandeltt co, 'fpicere viderer. Tertiodiemajoremsiipcrsictei pait.m oc- ^H'avi vidi tribus coloribus .viridi imprimis, rubeo Sc cme.ico, n °st consulis quidem sed terminis suis distmctis Sc indis alioqui 'oloribus --knmilibns. Quoties ejus diei recordor VngiU|
ab'"
li"'l'
ulk quidem sed terminis suis diltmais w. . _
, » fton absimilibus. Quoties estis dici recordor Vitgihj
' Cl 'us ininentem venit.
, i Vt'etdtiUt peyijtHt me maltet ubfiulst error. tu^ 51011 ^' nc cauia, cnm error ille sive ludibrium oculis obla- 0 '"multorum poilca laborum Lc fumtuum mihi cauia fuerit. Si tunc temporis exuit. man , cujusmodi adlpoctn nemo du- "ct.enm nant.uim ner niedios istos colores ad nigredinem mc
decoquendo albedinem Sc 1 . J gaudium illud non s'ignc fortuito casu
i'i'1
?
..,d'
Libr.%. Cbry-
s°? a -
ce»'
A
c/'
"-''i
■y
c ( *
y
bifjt u,nct cmporis exuit.nem, cujusnu, ptry’ 1 " Ml1 P CI ' niedios istos color
l'oC UU,I V iw '' 1 ' Cm * ^ nlterms decoquendo »um.. .
"‘ t inih°v tll ^ C ^ U ' estl c °n(equutnrum. Sed gaudium illud non hocty . lH '" mirn um, paucis enim post diebus igne fortuito casu Videre*- 1 ' ln ^°’ ^ va, c refrigerato, nullam amplius nlterationem contigit. Atque tum occurrebat illud Augur dii.
- cum primum, definet tgnit,
iJiljjj ^’ tn ^la ruent, qua non ulla reparafyerts<*rte~>.
W '-cnhoc damno commotus, quod id facile resarcivi poste *A‘ifhnpnhi nu him m ’ CUn:l u>u * tlS premerer difficultatibus, praicipue vero rei laturi trite, S pr a J U!:t ’P' 0 P tc r bellum nonexpectatum in Belgio exortum, tauoneofn» qtis; p) I\) 0 r.‘ n ! onem diuturnum, & quod auri folia dcdfent,
^"•dcin ^ m " lm ‘nbns Antuerpia adferri non poterant, tum I ' r,a ba m C o ant ^ umm ib*,öcmeliora tempora expectanda existi- bips l)m ... Ccl vari js districto mihi curis & negotiis septennium e- ' vssquo ruiul tentar« licuit,Tum vero vaktudmc prospera,
I 4

1)6 Tfeob. de Hoghelande
in adversam commutata, cum nullum cx vulgavi medicina lium sentirem,me multa experto & pejora timente, celebre 1 " f lam & tantopere decantatam, Se omnium morborum prolbfr' , ccm 6c universalem desiderare e cepi,quam si modo adniti vl ‘ „ milii non incognitam & facilem credebam. Itaque procura ne negotiorum iVseoriun alijs demandata,secedens ab anticis,ir* via superius deseriptaprocedo, primum attracti-, am- illam v|1 ^ inclaris erro- quam ante scntcimium in argento vivo admiratus fueram dct ^ removi. conspicor, nulumquc decoctione alter,itionem invenio; repf tev,qetater,imo sxpius.mtnc aurum culpando,nunc aliud, sed " sera. Tandem arbitratus funi argentum vivum quo prius 11 fuistem, divers® fuisse miner* ab eo quod tunc baberem, dict 1 ^ Moricnoduijus operis radicem eile ininqmlitione fpccicrunvl' ^ ftint meliores ad hoc magiderium, nam Unamquamque minef-b multorum eile generum. Putabam itaque hydrargyrum ab fpanix mineris petitum exteris praeferendum, quod sciebam -' viifrat.Rai- quando in Relgiii deportatum finde : prxeipiente etiam P-T’ 1 nM.e.g. ma recipere Mercurium mineralem live terram Hispanicam <J l V , nullo prius in opere posita fuerit. Sed eum me imparem i» 1 "^; bus futurum timerem,fortunis meis in hac publica calamitate- flictis.rcm ad amicum quehdam meum quem sciebam clam c 1 micis operationibus vacantem defero,acctpraque fide narro e)< mihi evenerint, dicoque rem nullius e(le difficultatis, modo * Impensa muli gei-uurt vivum mifter.ilc Hispanicum haberi poseir. Ille r>fS allecate. tuun suscipit se filis impensis id procuraturum; & post aix-f'^ inenfes quatitor libra: illi transmittuntur,pro duobus aureis c" dimidio lingula:, ita ut quatuor illae hbix decem aureis Hi'P a " 0 cis illi constarent, sed nihilo nfelibre eventu. Norttamcrt ai»>' frangimur, nautis pluribus in diversas bibis paiqes tendent 111 negornun ddmus.ut undecunque nobis libram uham aut alte" adterant,dato pretio. Sed fi ultra tentatis omnibsts per bienin" cum nihilproficevemus,eadem semper reperta argenti vivi n* 1 ' ra.egoiple Germahixmincras adire, earuinque differentias p 1 ' sens agnoscere,& si quid peculiare una ab altera haberet inv<- .Au&om pe. ga r c decrevi. Sed cum Idvise mineram in confinibus Ca" 1 teprenattems. lm j us diei itinere a Gonuadistantcm afertihtaieSc abunda" super "dIoJcI- btaxhne commendaret Matthio^us, illam mihi ante alias 20 « ndem. dam indicavi. Facto itaque perLotharingiam .Elsatiam, Ise ^
tiam Lomistirdiäm itinere Venetias usque, inde AciuiU'g| aD ^ )C Goritiam profectus in Idrix montana perveni, ubi fortuito tl temporis argentum vivum,quod sponte c mmeti profluxerat ’ prastci lab6Iti$ rivuli aquis colligebatur. Cujus quindecim 11 ^ serenissimi Afchidticis Car oli, I’iae M. liberajitate gratis c0 " fC , qnuUisdxtuS per Carniam,Canmhiam & Bavariam domum ^
S'M d seifig : Wu m ifli.
inu
Noib
Olar .
a 'iini
»Cn.it:
^data fi a, S<-<m, A S r ‘ppi ""'stat
'<*1111
"'hil
por
pr,
sei
Par ei
nu-n
co
i", am
ä >u!
v «nit.
! Xrc Pc
Veia
>
s*
1 "ato
r>'
>us
S>
“Vti
»"Uttc
Pofitu,
»Htn
se
• 0 | 'i, Hn
'5
)1 ««»

,a
irci" t ■ur^
aJ c
iTpf* 0
edis
s ut«*
iicei’ 1 '
w]"i
lien"’’ abi*!" hu al" •siiO'
ii q" # , ;iun f ':
i c!' c '
i q"* jo» r '
icg°‘
iq"" (
V
p.m 1 '
.in'"
lib llS
-rjH 1
iu" 1 '
litt"'
,'tr-
cli-'
iiiii*
iii" 3
:u"' !v*' n & vid"
, fX
>rä*
«I*'
fC'
Itsb
DlFFICllLT. LlB. Ij7
gitod j f x )mabam enim in co si alio ullo inventurum nie "tifltt, e , fIa b.iin ,ob cruditatem qua: nullo igne labefactata P>du m V CUln l ‘x umere Schonbacli Milni* seu Voitlandi* op- ^‘liiinj tl q'. rC f 1 °P 0 l l,1 sscni, ob cinnabaris naturalis & mbicun- Perty ii,|j ' C1 ,lm llll s- celebrem. ac Norimbcrgam divertistem.rc- - r “m no n > C|U! ^ C *' 1 ni * ncra: usto ciimabarino duarum fereli- 9 ftuiüiv.'V l0 f l! ' "1'eiius, sed ad aliam minei am non procul dt fith Cr ; ' V' u '" ln atus opido dictante iter meum conveni, un- ^^tafuei- 1 US ' ,nnis maxima argenti vivi quantitas in Belgium ai S e nriiin "e Atque cum ex singulis locis, qua: adire contigerat,
^t= n ri'in ' Um aut c ‘ ,ma barim mineralemretulissem, Cydonia;
^dlaaj . ' 8 e omnibus experimentum capere corictitui trans- tUui poris' ni,CUm olnmum mineralium parte. Ibi igitur si va pro ">h,I pios •" tl0n ° ,m, * ,a lentavi, sed ut brevibus absolvam ,
di p Sf f a j Cl ' Amicus tamen meus simili ai fp dxmonunl, tq ere • Sociiu aufft- 'ti | 1)( , ’ "diheatus,prout ex literis ad me datis, Ce in perpetuam P"‘ ar " ctirr, eo ° >lan ' reservatis cuilibet non incurioso patere poterit, <l*menum iu* lortij, '^Politum futim multis diebus alterari, & de colore iu co- Jl,ur ' ter . ' Clt ' ' idiilct, non tanieii eodem modo, neque tam celeri- manifesteatque ego quondam, Sefperasset aurum W*** magi W solutum,ppst vigesimum primum diem nulla •tii(i t a S bolorum varietate animadversa,frigore urgente opus di*
'’enit buini liquefecit,fccl nihil pondere diminutum in-
e* r C p cr c jst' tc m quis existimet colores imaginatorios fuistc, Se S4 t c ^, luminis aut vitri in Athanore conclusi repraesenta- C ' ( *Posi Vltrilm tunl ai T 1 ' c ' quam meum fornaci exemptum & lu* eos f‘ crn eoiores retinuisse, nec disparuisse, nisi post «crjfc | ltcm materialium motum. Id miriyn,quod postea opus ' Qns i>cct r ^ CtC1C vo ' entl uliul sptiile contigerit,aut altcratio ulla r trnp s a ' u ' T amen cum adhuc toties f acto periculo non fape- dicar ct ’ t atc l Uc 'He identidem Hungariam ficTransilvaiuam prac- certi ut ^mcl qnimum meuni tam gravi cura exolverem,
a '>iir tot , c l ui dst-«uerfctn, num artem ulterius prosequi vellem, fo(it üm üm a bq'care, illuc proficisci constitui. Sed vix animi pro- r " 1 H'tro'* m ' C0 Perscripseram, eum is vita concedit. JJihilofm- U|)| b CI1 '° ,5 ll’? r Austnam,Hungariam peto.inde Transilvariiam, «/«
f t’... atout nerbiunane accentus a Clarifs.ViroD. Simone pcrtgrinatit.
;rT* •fTfUUUiUll.HLUlIHUiUixai wvw,».av»^. -- -
.'p 1 ' 1 ' atque perhumane acceptus a Clanss.ViroD.Simone P ert & ,na “• Srii - batc.quondaminvictifs. Polonix Regis Stepliani Ba*
,Us dtrn . Vero lllustrifs. Transilvania: Principis Sigismundi c- Ksi^ ^f-e nepotis architecto, ejusciue opera adjutus H "x* raincr ' s perlustrandis aliquamdiu hxsi; demum per jl'teg,.. m 84 Bohemiam Coloniam redij, coiisunito iri poste non ^enip^^etricnnio.&cit co tempore quo Belgio discessi fere
■* "niem cum viderem argentum vivum ubique fete Res*'
I 5 idem,
Reßpifitntiit.

>Alc, c.i.
Ros. pm.i. L.6.
The oh. deHogheiande $
: milii evenerant attentius perpendere»** u}
■ns
idem, incepi ea qui - milii evenerant attentius perpc.._ .. boli illusiones timere, qui circa frivola & mendacia hon» lH ^ lia; alloqui voluntatis detineri cupit,ut relicta semita recti 0 * 1 $ pus inutiliter terant, nec aliter veritatem pervestigare cu 1 *^ tandem in desperationis barathrum praecipitati opus Sopl’ 1 *,^/ nicditentur. Itaque cum ad libros meos recurrissem qu° s J ( ,if : tis retro annis non videram,aucto nonnihil tot expeiin 1t ' 1 ’! 1 ;i' event ibus judicio, Scptaxitn qualemcunquc hctiom rem, tandem divitia favente gratia,sulphur pluloibphorur n '|jjf, icere incepi,& eorundem (cripta de die in diem melius >
re.vidiqtte frustra me per tam longinqua & difficilia itiöct? ■
i: j . i ;,. • . fi. 1 . ... . : .elU"'
siviste.quod jamdudtim domi habet em, cum aun ap)
lnti'fj
llon aurum crudum & vulgare , fcdluum intelligaiit Pst 11- '' y: cstemni aurum vulgare, corpus mortuum,6c nihil oper 3 **^ quod industria hominis illi administratur: nihil etiain trat, quod digestum non sit Lc eoelurn aeris petierit. luis.. Quidam cum Mercurio volunt solvere aurum & a 1 '"’ 1 jjfb qua: res est inutilis, nili eorum corpora sint ex subtiliatio 111 ^ spiritualia sicut est Mercurius, & post conjungere & tene' f , p) ignem graduatnm. Item Arnnld: Nullum corpus in n ,ulir j l -iif manens Mercurium coagulat, nec etiam ipse Mercurius corporibus,quoniam in examinatione ab istis rece dit, nai T 'p-|(ii'' simplicibus,&simplicia grollis minus conveniunt. Na> c ° n( f I
taste diffusius quam instituti operis labor brevitatis rac a J: * adarc videatur, non absurde tamen neque absque n" ,,>j?
postulare videatur, non ablurde tamen neque absque commodo factum judicavi, qui alieno edocti exemplo cautiores erunt,cum non mc solum & amicum, sed eriaw n nj' jusmodi technis diabolicis illusos tuiste compertum habe’ 3 * quamvis circa inutilia operam impenderent, Sc experiu 111 ^^ ctarent etiam natura: contraria, tamen principia aliquand°j ^ liabuere.quae fortuiti) intermista nunquam restaurari, aut 3 ^ dem statum reduci potuerunt. Proinde consulo ut arteif^j/ dannonis illusionibus adeo obnoxiam viter, vel initent 1U '1 a,
promrslibus quos sibi animo piopofitit nimium sidat, n>-j,/ evidens appareat,&opus reiteuituin feliciter succedat; i*”° casum inter disticuliatcs artis primarias enumeret.
PARS SECVNDA
IN
A
QUA DE DIFFICILI
brorum intellectu agitur.
1 >
Bsolnta priori operis parte,quam de impedimenti* 3rt 'L,il
Jy
1*":
» retardantibus iniciinsi.ad secundani devenio , quan 1 * 1 j
• _i\ ..I .1.1 .> ...... n c\ ,...i«i .Ist' 1 i!
tatis paulo plus habere cuilibet notum est. Si enim
9
F
Wppi.
*' l Aiv
l’ortar
''’-riin
‘"ditu, l '*au,i| ‘l-rtan P cr tei *Hap 1,1 An, °pci 0 'l'iis a ,,lf eiti
tl3 »sn
!'°ster
*"!>!»
"ÖfCll
liun,.
>'11,
stars, b *>sp, *'rni i ftor c
'^>pl
i
V( 'riu
f-Mll
'o rt
lttce(
stiiot
riOs,
st^iib
H’lin
artis
* c rti
sii.
pt
hrtii

'luippi,
D>
Alchkm. Difficult. Lib.
U 9
aut vocem docet,tu.
I.iirt intelie -
,lc ?t »iodo m0lCtUr> *^ pGpcuUun noltesotUit aliqua ratio- *’ 0rt '';'.uti COm P cn(arl P utt “- At hic nihil simile j una quaepiam !'‘Ua m V j“ U ' a neceslccst.li quis in domum undiquejnu-
' nt m or ., * | n ' ,‘ mrarc cupiat, qux nili patuerit, fntstra libi ad
'"ditiu-öt, 0110 '? Vl ' uu1ltuni aut progrestum pollicetur. Ita omnis ~dkhemiam ^amin.r^ c ‘ lcmi liis,qui,mii,, c ' r p!ij]oibpliorum scripta bene ynmsiporii. ferant' llKc ."csta, ex hae arte fructum aliquem percipere bm *&•&* per vev t ’l ,!■' t,un ^sct ludere nati sint, ut per vocem viventis, aut ^lapidei '° ntlT1 dj v inam ejus scientiam adipiscantur. Qui,ali- >>t Anti CV f' tCn , tat ’ & c-alu fc inventurum confidit,eum insanire,& ifu diffiala. opetoiH, Vi' deportandum ccnleo. Quam autem arduum sit & solis - V 3105 F‘ltilolbphorum de hac conscriptos intelligerr, taten, ,. UIS sedaret, quam ipsi,net Sapientes ? qui illius difficili- ^ansnpf ^ l!tl ‘ lc ^ P°^cros more antiquorum recepto eandem 1'osteri - p U '\ t ' ^"d'awns quid dicant. Rofinns. Philosophi ml ^44 gutj. iu l,h r jj , l " S , stac arte pal.un tacere voluerunt,ita quod ea quat chiam. docem l! 'i utturanvc posuerunt fciii nequeunt, nisi a Deo vela soi eo!tendantur. Geber. Artem invento non nisi solis nobis Snm. ptrftä.
non a 'sti s > verissimam tamen & omnino certam. I.i- c.ult.
$. «ostros libros non composuimus nisi nobis dcfihjs nostris, iiitell'’! Ut dligendum eos venerit, enostris est; qui aurem non '\ Xcnt ’ nobis contrarius eso ]n eandem sententiam loquitur Pars 1fS ’ * unt ststti sub figura de hac arte compositi, quorum “Uspe, 13 *,? r m ''st um obscura videtur nec nisi asuiscompositori- 1 , tC ,nu %i.Hom,Ianus dicit solum illum qui Icit operatio- ft 0rc i fn^antelligeie verba philosophorum. Sic enim ille: O le In txpoßt. Vc f y ( 1,11 '""ne,si leis operationem lapidis, tibi dixi veritatem, fi 'nh. Hnmt- sttiv,s. ll n<: ^ cis eani > nthil tibi dixi. Sed ii interroget, quare igitur qiia- , rmt >audi,it auctorem viae universalis & Geluum : 1’crhscc t ' m ' ' cr -acit CCI11US ’ ‘'Edemus te sili doctrinx ad ipsimi indagandam,6c ' ’ ^Ula>/ 1 uniendam. Sed inquiramus occultandi modos,?«
Ea iiv, ^'jncists intellectus librorumchemiconim investigemus. stor ? jp S ln "otcfcet, si rationem ob qnamexteta; scientia: faci- ltice|' popeudamus; contra, ia enim juxta le posita magis e- stUttd"'^ Omnis igitur alia ars & scientia rhetorice Lc ordine ^ rttm ccml Hos. la scriptis /iiis procedit per capitula, principia,& terrni- undi vanj
1 ~ ^ .- K. ;.%Ariim<M-nrimv mndi.
5uib m Jcfi„i t i° nc & expositione nominunv&instrumctorum, modi. V«*J* V ™ xut ' n cognitionem & notitiam conclusionum ■^t haec c" ' 0 l 1cl ' S >st occt & explanat quibuscunque potest modis:
aiti s " eoutrario plane modo absque ulla notitia principiorum st,-„d^^'uonim Sc insta umentorum, tradit opus (itum, immi- htp c . | - a “ a veris, & vera f alsis, nunc diminute 'nimium, nunc iririt.ur Ull st* 1 n tei', & si nc ordino, & (xpius prxpostcro ordmeA 0st Bua obliture traderc,& occultare quantum potest. Nec
id lpium

i4o The ob. de IIog he lande
0 :
chiam.
Sum. ftrf cap.ult.
id ipsum diffitentur Philofbphi. Si e enim Auctor via: utii' ,cr !j bri istius scienti* non limt scripti ad doctiin.ini iplius, lic»r ^ aliai pni scientiarum,(ed linit tantum quantum figura: ipsius fa e ' ti*. Roimus. Scitote quod Philolophi nunquani verum ^ posuerunt. quin plurima cum eo fallacommisccrent, rotun«!'! hoc secictiim fictis nominibus appellaverunt. (Geber. Non t r31 mus scientiam nostram scnnonis commutatione, sc.4 eafti sp- 11 ' 1 mus in diversis capitulis & eam similiter occultavimus.ub 111 ’'' gis aperte loquuti limius non tamen sub migmate, sed su>'s ,, sermonis serie. Et Bion in Turba. Mirum est, cur invidi . ante principium posuere. Et Auctor conjug. Solis & Lu»*’ Flulolophi finem ante principium in suis tractatibus sicpi llS f lueiunt,principium mfine interserentes. Unde quandoque “'P preflerunt piimuni opus&: locuti sunt de secundo,quando»! piimuin opus pertractaverunt dimittentes seeundtim : doque cum radicibus seiend* , quandoque sine numeris, si pter quod Hpmes in lib. radicum qui est secundus de sep tc ' dicit, quod lapientia auctoris est major siio libro; potest ■ auferre principium vel sinem cum radice, vel line radice sicut p mus inventor; hxcille. Nou est itaque mirandum II i» seicntia stpdctcs <sc operantes errem valde,quia nemo alsereic a det cepam & determinatam suille intentionem philolopb° lU hanc vel illam,nili cum act» jam illam habet,ant juxta est ' S’{ tw s^uid autem moverit philoiophos, ut hanc artem per sim lW “' pbslofiphi ra- t !‘ ncs ^ ■illeporias obscuras describerent,una traditur pastus 1, tum i 2 . ttouniypmlis.ne/nsipientibu^.indoctts.Sc impiis patefieret,
indigni in contemni natura: t.ipto thel.iurp potirentur; p 31 * 1 .^ latim vero invenio causiis duodecim : Primam adducit auctor c ^
universi file cognoleatm Sc sciatur quod hxescienna sit Y? r3
omnino certa. Et prosecto isili caipccrtitudine& dubitat*^ hominum animi coercerentur,multo phtreslele nexibus inc 1 lubilibus hujus artis isttiiearent, avari praesertim & aitpg 3n ^j z ' quique dominandi libidine apstuanr. Secundam allegat H- l,, si|_ in Seniore: llt aitribucrcnt illam Iseo gloriolb, ut rpvelarc lam cui vellet,eV pvnlnhi.TCt a quo vellet. Hinc Geber. Ars n° ^ in potentia divina sciv.itur <Sc tui vult elargitur, & lubtiaiut-^
Moiicnes. Scuctf convenit, quod magisterium nihil aliu . a |j nili secietum 8c aicanuiu Uei Gloriosi Tertia dpsenjuti" . Hermcte, ne mali potentes fiam ad peccata perpetranda- ^ Rosino.ne quis malefactor hoc lapide habito illicita ageret, ^
4- suum effit detrimentum. Quarta invenitur apud eundem ^ merein, ne videlicet philolopTii Cogerentur reddere rationem^ si lorum, quae mali inique agerent hujus artis fiducia. QuiP^
tradit Pyihagoras in Turba. Hoc Deus a populo cxlavit,nc^ ^
Rat» l.
Sum. perf. cap.p.
3-
Traii. i.

(i Us , Öe At c hem. DlFFICULT; Lib. 141
tin, eVa starctur. Et Alphidius. Quidam philosophorum Deum '^o ' tCs,non tanl hiblime & prctiolum hoc arcanum habuerunt,
V opus suum manifeste scribere voluerunt,sed expavescebant , eo quod mundum deleret,& plantandi, terendi & a- t^ «pus periret. Petierunt ergo a Deo, ut ex hoc mundo sc W a - Ct * m P mi ' tos, ‘l uos Deus docuit librum velatum cornpo- Si 0 r .Wn tractatus in eo Icribcre. Sextam reddit Rhasis. * fru^i 3 . inquit,prout se habent vellem enodare, nullus ultra ^ lumdumi - divjJ 11 * 1 * ^ 0C11S eilet, cum insipiens sapienti aequaretur,& jsauper* i,iw '
,tlCc hib cirtulo lunari quispiam mortalium inediarum de- tUrf, an gustias., Septima dari potest, ut unusquisque sopiens 7-
n, 'Utuina dilibentia & maximo studio scientiam invenerit.
gr C, ' m d‘ligasc& caram habeat, Sc abscondat, & immortales 1'i'il \ S . a ? at ^ >cci ereatori. l>ic enim Auctür Dialogi naturae Sc sil.
^bis 111 tum obligamur philosophis, qui hanc scientiam taliter Ediderunt,ut eam acquirendo cautos atque subtiles, imo di^j C ° 111 agis devotos redderent. Octava,quod timerent malt- s phi ] Qr>fs üc anathemata veterum. Sic enim Mireris: Fhiloso- (jm '° c Caelaverunt, Sc nullo modo narrare pricfiimserunt , pt 0 l P r;e ceptis, maledictionibus, Sc anathematizatiohibus id t c lb »>cie, hoc itaque patentislima demonstratione expone • kJ*« creatura timeo. Et Jo. Rupescista. Philosophi qui- f.ik.Lueu. (ti Qri 1a §'stenum fuit revelatum conjurati sunt horribili nvaledi- d arar e »ci,ne ulli hominum hoc divinum dpirs apertis verbis de- lte tc Cnt >nc ad manus pravorum deveniret. EtLullius. Illud in^ipntnit. «ti, D 11111 n >'lli hominum carnali revelare expedit,quia malcttict us , iisi^f la, iti secreti manifestationem, quia nemini revelare hcet • 1 1(0 . Ipse enim cui vult.Sc quibus inrcrestVcvclai 1 !,illis re- \l t i^j. Nona invenitur infine Turba:. Ubi sic ait. Nisi nomina r tii t 1 fatentur inhac arte, sopientinm nostram pueri deridc-
9-
‘>onp
10.
11.
p, . .r-—.
cc> ma traditur ibidem. Si Reges Sc Principes eam tei- c tt j cr!ll ‘ t tcsent ad pauperes devenire. Undecimam do- fcofc.T 1 * 111 eadnn Turba. Si venditores hant minei am a- ll »Vi ( ii lc 1 nt > l10 n venderent cannam vili pretio. Duodecima est «■ ses j n Nnde Rosihus. Dei judicium est hoc secretum iflvehfesi- £u ’) e, ‘’-
^i*»vid- ,aminvcnirc - Ic * c,n - Nemo inveniens hoc arcanumca- nm - l >id c l, '>‘ ia m factum vellet,quod hemo alius lciret. N 011 quod ‘“i* & 'apientibus, verum ignaris'<3c vitiosis,ut inquit up ( '’ < bci ' hanc scientiam palliavimus non miretur Traft. 1 .Sum.
>1.1
visi"
nonenim illi palliavimus,ied malis Sc improbis; ’f'rfM.
"'one tradidimus, quem latere insipientem necclsoi io m ad illius inventionis pe 1 quit itionem prudentes
t' AI • . ,
^»31.« niti rationibus dc justis de causis philpsophide-
11 *'i eriter tk aperte opus lapidis ddcribcrcnt, cum sapientis

Thihsophi
proprium
docere.
Phtlosophorl
non eße decipere ‘litos.
Thtlofophi antiquiores caverunt ne sci • entia in vul- //a dimanaret.
Initio lib. de rtfponfs phi-
- \Utth.y .
!4r Thfoh. d'e Horiielande . j*
picatis proprium (it docere posse & velle, prout cx Alpbh^ 0 - pv.r allegato patet, teile cti;un Hebnebes Hamcchin fine ss i;lt |(1 i)i Platonis. Non est aliquid, inquit, ex voluptatibus hujus n' 1 vi mihi dulcius, quam juvare inquisitorem in qualibet specit I' ^ scientia;,in boe quod quierit. Et Hatnuel in Seniore.Si lini n 1 ' 1 -" e
ul**’ 1
rationis in (cientia & aperti mihi fuerint tropi eorum occu 11 (
manifestum est milii quod occultaverunt, & hoc apprehen^ 1 scientiam, debeo hoc recte appropinquare intellectui (b c ^' c a. rum meorum sermonibus in aperto velatis, significantibus >" ^ lectum occultum, 5cc. Et alio loco. Deus sit testis (uper non prohibeatis cos qui siint digni ex fratribus nostris,& n°" j; ‘ pandatis cos indignis. Non est itaque mirandum,si libros ( ll ° 5 a ' hac arte obscure scripserint, aut multis ambagibus velato s > c ' non nisi magna ratione id fictum ab illis fuisie constet, N. 110 ,|j ventu, aut ut multi opinantur, ut ipsi nimium creduli &<b‘ c u. alios vicillnn deciperent,quod non cadit in virum probum losophum.qui lui memoriam nulla labe contaminatam ad p° ^ 1 ros transmittere conatur. Neque vero hic scribendi mod l,s ' vus videri, aut improbari debet, nisi cadent ratione veter»>"
’ ninium in pliilosopliandoconsuetudinem damnamus. Arm ’ les enim in quadam epistola ad Alcxandum ira a (c quai.ss 11 ^, dira esse ait,ut quasi non edita esse videantur. Et Plato m cf 1 ^, la ad Dionysium: Cave,inquit, nc excidant luce unquam 111 res hominum disciplinxcruditionisque expertium. Extat e* 1 Lysidis ad Hipparchum epistola, ex qua paucula in hunc transferam: Meminisse, inquit, divinorum prxceptqnim ^ (Pythagoram intclligit) pium est,nec bona pliilolopliix cu* 111 „ communia facere, qui ne (ominare quidem animi purificat i 011 potuere: nec fas est ea omnibus porrigere, qux nos cum t(,t , ^
s horni* 1 ' ,
boribus adepti fumus, quemadmodum nec profanis 1 Eleusinarum dearum licet arcana patefacere, xqueeni
i patefacer
ista facientes injusti atque impij habebuntur.
1 lltw
eque enim >“•; ,V Et insta. 'j(.
publice philosophari nobis retulerunt,quod Pythagoras vy’ Porphyrius quoque cum omnibus scripta sua communica 1 ' 1 ^ tat. Tu cave,inquit, ne aut lucri aut inanis gloriae graria (cc* 1 ^
& indignis hominibus hxc tradas,non enim parvum tam r, ^,i
>liin co C' Htri
H' c
|0’
edes,qnam naihi qui libi credidi periculum imminet. His 31 '-. solummodo hax communicanda sunt, qui vitam ad anim# 1 p tem duxerunt; nam & ipsi Dij non aperte led xnigmatice b° j S nibus ista tradiderunt. Meminisse etiam verborum Sah' 3 ’ 0 ^ nostri xquum est, margaritas ante porcos non projicienda* sanctum non esse dandum canibus. Sed unde digressus h» 11 ^ vertar. Cum philolo; lii conlulto nunc ordinem in verte 111 ^ fume falsa veris commiscendo, nunc addendo,nunc mininjl^
'«"illi al bi,eft puinh,'
lill
^‘«S.
Arid
v ««ati 0
tra bofl ?>pida„ ert «lot ! ,tl litat e lm mor { S«ct
!?Phi it,
'*tetr
">tit
tQn
Oll
,-iH 1 ’ Mi
Por;
‘"eris
■;>i,
"'psc.
^-»iir
0 , Wiaii„
><ita
7’1'h
Ho f
‘‘"Ul. i

aio’
jar»
11'
ii^
in
cK
na?
ji
eSs
sio'j
nö s
io'i‘t
ne*t
>s.c"
n°"!j
S,'E
mi’ i isto",' i
, Di Aichem. Difficui. y*
affectarim,illam per smgmata ,u p ^ » Jw _ * r „, -d/c-"-
c S°rvas 8c similitudines sie auxerunt ,ut ' L facibus eduet Ut ' n * u& ‘ ^t.quise ex inextricabilibus hujus labynn«* ‘- hcmici exederet. Dc aniiiirrvatibus quidem hoc An ., ivs) nutdurti > &
* m plum esto: faede masculo Stfccminacvrcu u xstOU lum,öc
'oo extrahe quadrangulum .Scdcquadrangu P^ en um. iM« triangulo fac circulum rotundum, Schabt dh » e< j cs T'ß.caf. S<
5te «i illud Lulhj: Res cujus caput est rubeum, oculi u l Tto . Tr^
'Keil masistevium: 8c mille 8c alia ubique o« 'i m i U cvis Puni licet animadvertere in hoc Senioris. Accipi ^ '
l “«.8ce*>l~.' - ’ ..
lai”
'ad,
.‘»yititviv jiuiut, juuuaj. in.s4j.<nv »»■
exaltate eas ad cacumina montium fiiorum,6c reducite ad
iU?£‘ri*
t-
c nti” loc 1 ' 1 ’ i >! ! ;f: 1111 11 ’* i on^ rot !;1 ' i
ni!"' ,
riq" '
ii» ^ , et””' I
nf:
aid 11 ’
u« 1 "
oi"i'
aor' 5
,s,*
n 1 f ' lld 0 '
Milio
llCi'c f ‘ ,J Vduumuu iiiuiumiu iuv/i uiiitvw • *■>
est Atift^ U '' S- . ~^ e R 0r i* pastini apud auctores sunt obviae, qualis v ti\atio '° ’ < -' on '* s i s Bcmardi de rege «Scfontc, Senioris de tra Ii 0 a, y on * s * Perlini de liege expediente le ad bellum’coiv Cl, P'da &- S y S ’ & Anton ‘S äe Viva petra de virgine dominandi ferre )q a ' 0l u ™ multorum figmenta, quae in lumc locum con- tttijj n 8 urn ''det, 6c cum legentium txdio potius quam aliqua iuiin ^ finnlituduubus 5c comparationibus ut diutius paulo StmiUtudi-
t, s orer ratio suadet, cum ex earum infelici intellectu tot erro - ^cu 1°’ ’ ni P°Hura*originem ducant,tantorumqueiumtuum ,4-d maxmmin est tam pretiosi temporis jactura sint. Pluio- rhilofcphi la- ut ab arve excluderent indignos, e.uidcmquc mani- P ,lte ’ n t^^detent doctis 8cprudentibus,lapidem suum comparave- r * H em " nmh«c , r -,f, c sivi- fsr sint eoreoralcs sivein
rehu elenia
0)ri "■Js“ 1 uu cris ixpiuuuiuum,.o t ., u „.. t
’Orpvta?« * s u 'buxdementatis sive ex sint corporales sivein r „™
Mii Cr j s ^ -visibiles aut invisibiles > coclcffes 8c terrestres, linde ytttijn d' 1 l"rhnales nuncupes probabile quid agis, si corporale l!5 ipsoet e,S 'e COclt;lk rion mentiris, si terrenum verum rcftts:
° lÄ «a sunt casti,teri ae, xstatis, autumni > hyeniis & veris fi- k ^P'ent C ri ' tM - ^ fcemininitas. Item Alph. Scito fili quod ">lis fi„ ll Um ““ r, slunt quatuor elementa, & cujuslibet veget.i- ^"'iv’^ cujuslibet animalis, & cujuslibet lapidis; in quo 0|tt >iiuni ( ,S ' ni0ntuim - fluminum, coelorum, tenarumque , & hilf, si (n |i- l '^ tUlVl >iiO)'porum 8c spirituum, fubstantiavum & colo ■
^phil f °' Si quis nutem a me expectet omnium,qnxdixc- j tl i'itcn lI ?| Y' ,nr '-'sioues,islal!iuir; ueque cnimlmius idestinsti- ! 'ootis,cum singulari volumine indigeat, & difficile ad-
|?!t'iti f or lt nirn,, ’n en jusque sapientis iemper alleqni, cum non '^biis ftp 5 ni ' M }‘flstas 5c proprietates rctum cxtnnfecas , qux h' 't»ani( c ji ,' c ^ a - flmt,sed etiam intrinsecas fc occultas,don«c ar-
'mtir, f-xperuimero intelligant, llicunt enim omne Omi« mani. si ;„;T Uo '"frinieco contrarium eile , unde quod in mani- f c fi l<m s ut “• >t4dc-! W ^ humidutn est, in occulto calidum elfe ctsic 'A,
"v Vhuiip' 151ot !° de rerum coloribus judicandum, sicut videre 10 quod extrinsecus lividum •'5c nigrum, iquiniecu#
est nv-

144
Theob. de Hoch eiande
est rubeum,quod patet ex calcinatione ejusdem , dum in
iit»'
transit. Idem quoque conspicitur m vitriolo, quod in ca:rulcum,vel viride aut ad viriditatem declinans, per alias in colchotar rubeum transmutatur , atque ita ejus profui' 1
intrinsecum visui patefit antea occultum, & e contra, quo^ 31
manifestum erat,occultatur. Cenare cum a formis & rcnjssj^
prietatibus tam manifestis,quam occultis, & similiter a cd 1 '-, j; saepius a statu & conditione operis aut a loco ubi generatus A imo ab omnibus rcbiis dementatis, nomina mutuarint l 1 " 1 phi,mirum non est si varient valde,& diversis nominibus e.' 1 ’ ^ Stpitto ftm- rem vocent: nec enim curant de verbis, ait Rosarius, led “ ^ fer verum dt- tura Sc proprietatibus feiiim deicriptarum, ^ nomine linsisi "" utcun l ut intclligunt aliud, nam res non sunt verbis lubjectae, sed c^, Uptdem nt- vcr |j a re bus. Et sic semper de virtute intentionis verum ^ rURt, sed de virtute sermonis non item. Unde Scn'° r ' J pientes usi sunt diversis tropis in astimilationc, & sunt in nominibus,sed intellectus,in quem innuunt est idenv *• ,» phid. Corda brutorum animalium,&fcl, & siiccos herb*^ Sc omne quod est in terra &siipcr terram multiplicaverunt entes in hoc opere,parabolas,nomina & actiones,ut ab insis' ^ bus tollerent, & intelligentibus demonstrarent. Scito q" 0 “ S «ges illis nominibus, sed uno tantum nomine quod estj K ^' ( )fi 1
rmntnt.
una actione quod cil coquere. Et Mireris. Quilibet
proprio nomine nuncupavit, quodlibet tainetThomcn vcrijj %
quod vero deorsum descendit, terram dicunt; quost vcr< ^ rJl i< T '
^°liS £
>de,
Is'sin,;
'diot.az
^iilia.
dum
Oo
P'
p
tc hmd
>’ c rbi S
b
sin
'Us,Sc
p€
;cnt
nb
ifrald silis. ]
'"ni 1,
^ ci Pit
^Olli; 'tlll c
& directum. Hanc enim artem dicunt esse ad instar cocli & ll ^ v i' rum,& verum dixerunt i ineo namque sunt septem planet*'^, jus autem rei quod (ursum elevatur coelis asserunt esse b* 1 Jr i
Nne
Al 'sisj
sii
dum, igni referunt; quod aeresi,vento; quod humidunW 113 . l( ," himtitpÄnt & aquarum nominibus, ac maris animaliun 1 ',^ . de colore suae viriditatis ; vegetabilibus referunt & arbo^ quod conjunctum & siccum,lapidibus; quod vero scqliestjÄ ,,;, arena: referunt,& cinerem este dicunt; quod mobile volah' 1 •„> quod fluxibile & liquabile oleo comparant, quare cjus.n^Ji multiplicata sunt. EtAnastratus in Turba. Hoc secretum. ailimilaverunt arboribus,metallis,volatilibus,& repsihh u j^j quatito' plus potuerunt,nomina variarunt. Haec sapientuss J|t i' quanquanr sufsiccre deberent, fairen ad majorem lcgentj*|' $ litatcm exempla quaedam in medium adducere non s 1 ^ homine quidem incipientes,ad animalia,vegctabiliaV^ ctal ‘fiii l! dia mineralia,colores,distinctionem luiinidi & siCci, lapu htmmi similia progrediemur. 1’rilrnifn itaque Lapis hornim ^ ol1
t llr ,q U ia non nisi ratione & (cientia miniana ad curti p crv 'j^ii'
& quia nonnisi ab homine perfkiqar aut propter anim»* ji»
tf si8cf
? S ol
■'Uiu. ‘siiire 1
K
5 Nis
^>1,
V r ,
"Piflc Cl P'is t P l >lis J Cti ain
£So
sit »1 - "cui,; Puer >

I*#
IlilO
iitt’;
li<.
od ,V
SJf
cC» 1 ' '
>9.
,
&
• n5t j
sl
;V
H\
3 -
F' >
in>
>*"
o*t
-iu
nr 5 '
Lunas ex Turba majon m fallor. A P Äicorous ! u ^c cum super lapukm, trahendo donec mon* \ nyofecto .Rituale fiat,postea redde ei animam suam- ^f^TccS-
ld ‘otM & indoctos, qui verbornm sonum & mtelU ad g.
^attendunt,cum Ulmsmodi legant »noneatUni . -
Quis enim ita insaniat,ut juxta literamho™ 1 ^ ^
^"^putarctjtundendumSc occidendum,t lt phdo.op ,\ cn uo
cx eo producatur,8c tandem anima semel exemta m e m
Rfiandatur! Sic non maiore pollent judicio,qui p v iO p **8 insistent«,« animalibus. vegetabilibus,jned.tt' » ltr s ^.
ai 8>8c lapidibus Elixir constitui poste credunt. Qno ,.q &
fcnnatlhva in Seniore. Hi inquit. dixerunt quod pa«i. a 'S«wi (i, animal t en s Cernaris,vel homo, vel pars hont ,
P'm.lanovns.mcnstnmm, sccundiiu; & quidam d'-xenu ^ r 'hus,plantis, & herbis;& quidam in lapidibus,nHcmcis&^M ^talibus,Se alienati limt 'a ventate (cientis. Sed 1 fc ^
ms - Interdum lapis homo galeatus & a tu destillatione
U" hum,ditas c is per cucurbitam: a ‘ f n X«wr.
t* 5 ‘P»ur. Sic etiam lapidis compohmm Rex &■ £ c g '
Undem Turba legimus. Venera,mm regem &
soniam nescitis quando indigetis bis, qnx regem M ; .
Rnt em«J-
ZyipU ejunn-
d(t<jj dintur Homo g,itr<i- ttVfReXtTC&i*
. vin hiulcus nis», qiuu regem öc luam uxo-
pro, n Cmcndant - Sic vir & mulier dicuntur, masculus & femina Arttjj' cn l H1 ' ani videlicet, & actionem & pastionem, llosimis ex ,n,r,: & femina consistit. Pater itent & ma- t(j$ 0 ] lus,rc *l H ’&u generantium Se generati. Hermes. Pater ejus ( ii\ lm ’ 1 ^l ater h' u na. Et Rosarius. /Ipsa ut pia mater fovet filium ^c'n i r u’ c solum de muliere loquuntur subtracto no- f tst eros'lp 1 . *' C - Ut ^hcophilus inTuiba: Mulier suos fugiens T'dis b* ls .f cr h' quamvis coacta domestica sit; ubi mullei pro ^’ a ndo Umi ' - lt / ,c l u ' a instabilis & inconstans fugiens ab igne. < ViT e ° C ^' c solum de viro. Non opus est de singulis exempla ad- ^eh- CUm “k'stue apud auctores occurrant. Sufficiat mo- tipijs t ° ni nia diverlo dici respectu, Saume cos de lapidis pi in Wisx. . 1 . a ''delicet,aqua,& igne,(eu
Vir <f i r rnuiitf, ma .t £■ semina.
Pater ti- met' Ursilnu.
,aqua,& igne,(eu corpore,spiritu Se anima sin- nii^ i ‘“ ,UJ s, nunc de omnibus & conjunctis loqui, Senem l>oC V 7 In dixere. Unde Rhasic, Lapis noster
^ u ''T Ht |^ X,u “‘luo juvenis,quia albedo est initio,tubedo m fine, llcrt1 ,&:c r-’ ^ cc *pe arborem,& impone ei nta pv M,tP Cui "'
t^ C ‘ U| n * '"“ ut ciMiil.mus in Turba: Inlricite lactament
'
i nwgiix aetatis horni-
‘■'y.tn "i' '’etoteira paularim aquam (iram ebibit, dicitur Ui n> g*' 'lude Emmg.mus in Turba: Inspicite lactante ant Ur e V 'Impediatis eum, in eo enim hianet arcanum. 'h^tres" 1 UVi h au x & foror, patruus, avunculus,locer,ge- Uttl ini, iocij, servus rubicundus,virgo,puella,vir in-
l K Jutu*
Puer laifd

Theo e. de Hogheeande
t0&
lAlb.jecre.
*4l(h.
dutus pulcherrimis vestimentis, Rex diademate rubeo c° ( ^ Animalibus tus,dee. Eodem modo animalibus lapidem nlsimilaverun’lL,, tiptratur' U- p tcr tjnguiucm cjiio vivunt,nam anima eu jusque animalis i* 1
guine. Tincturam enim suam sanguini comparaverunt pf^f j| rubedinem, & quia calorem Ce vitam dat corpori sicut animali,quo privatum privatur & vita. Lilium: Si animalia l f igne regantur,compositum suave sit. Et Acliibuson in T 11 ^ Accipite animal quod dicitur kenkel, & ejus humiditatem ejecit. Sed non loliim nomine animalis generali usi iiint, b' iam ad species descenderunt, sic Leonem vocarunt,gryphi’ 1 ’’’ rnclunr,equum, canem, vitulum, propter rationem siipradio' ^ aut proprietatem aliquam quam habent prxdicta animali-’ milia communem cum lapide. Unde in Alleg. Sap. Hern’ 1 ’ 5 '^. camelorum tuorum tertiam partem consumas, duabus rert” 5 , sidnis jam ad propositum pervenisti. Quae similitudo videtur a longitudine colli camelorum quod est instar cuci” £ , per quam ascendit spiritus, de quo loquitur ssaly insecteris ^ cipe Canem corascenem malculum, & canicuhim Arme” 1 ^., J.apm avibui junge simul,Se parient canem coloris ca-li. Avium etiam
d- volatihbut ctorumomniumq; volatilium nomina lapidi donarunt, cc‘l r
•nntbu, api- f ur f llrn c ] evc tur Se quas! volet, quamvis etiam propter!’!’^ i. Vifiilmt tiones. Sic gallum, gallinam, corvum, aquilam dixere.
Ilulla aqua sit quellcs, nisi illa qua: fit de scarabeis aquae 1,0 ^ Fiscibus item allimilarunt, unde Mundus in Turba; Reci|’ e s ( |, tem de feile piscis, Se de urina vituli partem, &c. Et in ajn’S 01 ' busSapicntum. Est in mari nostro pisciculus rotundus, oi ' Animalium cruribus carens, 8cc. Animalium etiam partibus, Cordi, pMtibas. stomacho,capiti,cerebro, oculis, ventri,mammis,nervis &' j )( i-
Humonb. Humoribus quoque eorundem, bili, tanguini,pituita:, mel3” c A lix. Unde Moricnes. Accipite phlegmaticum,6c choleric” 1 ’’^! terite sanguinem cunicis. Omnibus etiam exanimalibus 0 habcnfibus.velut sunt capilli, secundinae, ungues,menstruo 1 femini Sc lactkquia sicut animalia ex seminibus maris &K 1 ’ jg generantur, & menstrui accessione crescunt & augentur, * ^,if quod nihil aliud est quam menstruum aut sanguis bis c |j C is t" Hbro tjui nutriuntur,ita & lapis.Hinc,Arnal:Nutritur autem lacte s’ 10 ’ ß oi flamm io- fp Ci ma re ex quo f uit ab initio. Excrementis item animal’” 1 ’ 1 ^ fr
^Exmmentii col ’’” rm ‘ r >& sudori, propter tieccS lapidis,& puri ab rmp”^
. mmeo i . p a ,.„,onem,aut malum odorem,Sc evaporatione humid”” ^ j,i siiperstua',qux urina infantis Lullio vocatur. Postern l’ lC ,,i> plunb.alijs rationes assignare ab his diversas ex stcllie> s ]o° Sc commentatore ejusdem Hebnabcs 1 Iamcch, (cd nolo u gior. Ovo etiä lapidem compararunt,quia sicut in «vo est ” (l r &- rubeum,videlicet albumen dc vitellus,& cortex qui est 1°*'^ ,t-’

zo^ iintp/. is ’ n ' 1 .r
prof'ij
lang 1 ’
.^v
uw/
di<:
bM,
ne <c- !i " s 0 lese" 1 ’!
lS - A * ■ni* 8
-iK’ 1 ’
c ‘1
dia*'i n°K
.r pa s
S;
iiW;
i<
c vC’ ,s
an<'
Lll'” 1
os* u ’ ,itl'
tu’'
.i* 1
K- *5
,,id
K' |ii*
,|H'
{c&
alb“ 1 '
De Aichem. DirFicntT. Lun
UadeMijcriii lto«^ ^ r lm * calorc ht ex ovo gallus volatilis. lim m ' cs . i n q,. u <ka /'Ollis calore,fit cx ovo nostro gallus volas- H etia
? phdo'.ophis dilpolitio una est,in a»V nostro o ■ f a \a-
5 pidemvencnum,&c compararunt balihleo,draeo> Vlnde in
m and ra; .serpenti .lacertis, öcalijs reptilibus,« ' -„i, e «cauda,
**fig.Sap. legimus: Accipe viperam ik priva came- p ( j raCO a „ tWE 2- erum locis latet eius venenum. Et Hermes'.! m ' -i vo i an s Vtncn*t &
, s ("as comedens,seque mortificans. Et stolat ius. st statio "icslum.&buso gradiens iuper terram estnragi er
bac potest reddi,tpna licut balilifcus,« vipera & tinniu 'atcvimiuwanim.mri, -m - •
a venenata
nit uram ai li.'™ * <U ° a ® atu & contactu aut morset, & vene-
Ua ‘iJtti tani I ... eom.iuru ai
^treurin lumana m pervertunt,ita 5c sulphur philosophorum itis inutiur "'"T V3 P. ore *uo & tactu mortificat, & naturam e- ^'^icina M j. ' vcr *'° rbeitni quoque lapis thcriaca,antidotum, Thcriac* i? ar eetu r ’ '"piraniciitum, quia licut thcriaca & medicamentis mdtein». ^slrota 'ac' . vcnenunl > a»t retunditur vis ejusdem, Sc corpora biiun \ s ' Jnlt,lttm reducuntur,ita per Elixir, Mercurio venenum e, CQri ' l ! cruir Admn in aurum tfan! it,l.fiubre temperamentum "b* 1 metallorum corpora lcprola Sc impura iiiun- pcf^r!- ‘ n aurum vel argentum transmutantur. Idcirco Auctor biuin^j-^^enj^vc Rhalis is fuerit,live alius: Elixir est compotum o b cclc ' DUS limpidis antidotum, medicina Se purgamen- " llUm cor P cmun purgandorum & curandorum «. cou- '.lin i f lU( . < | >ri ! m 'uLunisicum & Solificum verum. Arboribus et- ^bilibi/c^jst’bu'fis.herbis, radicibus, floribus, omnibus vege- ^"stus* ''^'ueni alhmil.mint. Unde llalgus in Turba. Quidam fio flo rc . XC 7 a pcilectilf rna arbore primo vere & in exitus ini- ^■'bitur' ^ hermes Viris lapientum: Succus in rjo diebus ex Tralt. i. (l ' Cc °tcn " ^uig. quoque Sap. stadix est qua: eum liio stipite « b^ia.me tUr ’.^ :c '^'c palKm ltgimus de tofis albisLc rubeis,delai- Cor *ap>Im-pi CUria ^'' porttstaea marina ; chelidonia & geldo alifsque b' 0 pri C v US i^.boc quidem propter viridem colorem qui est stlis »Ist, e § eta bilium. Quare Mireris: Nullum vegetabile ucc fi u- ""iUsre?»germinando,qrirn fit ibi viridis eoior, similiter C h tUr air§ erm ' n3tio v ' ri <fis est, quavis in quibulchift aut nomen- ^Hiam j Ut ^ ce ' c 'd°rem lequuti videantur philoldphi. Sed Imaginihut- tCt r atio c ^Pfilibns 6c vegetabilibus egi.potnernnt etiam pr x-fi uruin cpr* ^' r °Pterm[ S / a f n c b | -b as lapidi nomina quaidam impolita suille, " a fP‘ ,rrnt ‘ U ' n fi'ol 0r U K llc ! tl var * cra tcm figurarum qu.c in iplb opere appa- >H> '
*- r 'e t'orma s US ' l ^st llot finndemeigentibus.fieut in nubibus aut in ^ U t''nasjm 11111 as animalium, reptilium, aut arborum quando- ln 7" r >P«ut inlragmento quodam libri Moyli ad! eri- u,nc naodiun: Cum coipus fiieritlbUiuun, appare- K % bunt

Gummis &
MtixUU.
Plumbo.
Stanno.
Ftrrc.
^ieri.
xArgrnto.
xAt 4 .ro.
vtvo.
tMediis mine- rahbm.
In clavi Sttp. ma.
xAd fratr.
Rtu'ui<t,ca. 2 .
tvhbtt'.
148 The ob. de Hociielande
bunt aliquando rami duo, aliquando rami tres,aliquando P !•' „;t aliquando forma; reptilium, aliquando ac fi fedcict hon 10 l J,j> cathedram cnin capite 8 comnibus alijs membris, &c. C"" 1 , 1 .,,- etiam,relinis Lc alijs liquoribus ex arboribus,fruticibus, at* f P j,,, tis defluentibus lapidem compararunt, linde Mundus in T 11 ' Gumma noilra fortior e 11 auro. Et Maria: M.itrimonifica 8 ^ f; mi cum gummi vero matrimonio. Partibus iiem arbe»' 11 "^. plantarum,utpotc folijs,radicibus, corticibus Ac lignis sicci 5 ’ ■, tallis quoque tam imperfectis quam perfectis, partim quia o * 1 metalla (iint in lapide virtute de potentia,partiin etiam ob aH^ ^,
versas rationes. In principio enim decoctionis dum lapi* 1,lp -
i.i |V
est & crudus admodum,plumbum nominatur,cum vero ali‘P.^ tulum nigredinem dimittit, & dealbari incipit, stannum item cum corpuscalcinatunr privatum est btimiditate ma
re non pollit quemadmodum solebat, ferrum vocaverunt ju-
nisi difficulter admodum fluis. Unde Anastr;
trarus in Turba
mite ferrum 6 : facite inde laminas tenues, Sc afpei gite illa 5 ' • -
a. Similiter xs & latoncm lapidem appellarunt, linde in Non sit tinctura vera nisi ex xrc nostro, propter eandem Cll . 11 '|,£i' rorationem, vel colorem xri similem. Mireris. /Fspbd 0 ' 0 ^' rum 11011 est xs, sed propter eoiorem xs dixerunt. Argento d ^
crt
que comparaverunt lapident cum jam perfecte dealbatus non eget nili f ermento Lunari Auro vero cum perfecta II '
b 1 "
|U'
Argento vivo cum lapis jam solutus est, Sein argentum ' 1 '^,
conversus, lapidem suum etiam dixerunt nummos, pe*- 1 "; ,|,i
eein"'
domum tbefauraviam. Astratus i
sin Turba. Accipite ex a.’ 1 *^. lofopborumpartem & nummis miscete. Ad prsedictor » 011 ^ lectum confert illud llolini: Philosophi quando dicunt
Siirlltn nnAenm l\r<rnM .i/T-inl JlO** 1 ...
sti uni,pecuniam nostram, aurum nostrum,mngnesiam
dm ” 1
1 b<”
xsfibi ipsis relatum dicere voluerunt, similiter de auro, f- an magnefia, pecunia ipsis relata. Mediis item mineralibus 3 'j ( l ,i gmento,ars enico,sulphuri,niarchafitis.niagnefix, thuri* f 1 ! 1 ’ 1 ,!!' allimilavn unt: vel ob adstrictioneinjvcl pondus; vel feint”* 3 * ri & argenti quibus micant,cum idem contingat in opcif .1 -]|jS fopliico,juxta illud Morirni: Terra foetida cito recipit L" autcas;vel ratione unctuolitatis.aut (iilpiniris quod ni lc c üt ^t. sive alias ob causas quxmuitx nint: Exempli loco p.itifub’^.ji.r Parmenides in Turba. Accipite argentum vivum & in M 3 v y-
corpore coagulate, vel in sulphure quod 11011 conibiii* tU ^j ll |iii
Nisi in auripigmento virtus effer congelandi Mc rC, ' f yis' nunquampcrficcicmr magisterium. EtD. Thomas: Evdf .^s timonium nostrum, vel terram nigram loculosam, & c - irem omnibus,aluminibus, atramentis. Et silibus quidef’ ^ >.
aiinjunv, incidunt. c.v f '"nuant.corrodunr,humectant,föb" ,!)•'
1 . nv-
'««alia
}S
Alu mi,
Ca 'cista
>n,i,
b °tat, c
! crt 'un
l 0 phi.r,
»e.
XOr,
^-.ivi '»littst j 0| isat
S.f
» l 'um,
,IS .&c
^Oni.v
s
‘lade
os °l'll.
S *
^alio S
>'tt;
jVar
S*
St«
I 1 " 1 ' 31
s
"Hi
Suta
; sa 'bi
S«
S«
Ni«,
is s
s
s
>Lt,
tlla ary

p1<
ot> r‘!
<
Tiii ''’ 1
2 < z M‘"
«.'I'
lia 5 s r'
«<■
iiti' 11
, V
vf f
f.rb.’
>|
0 <-
civ'
riib‘
v<
-T 1 .
int 1 '
(If 3 "
nis'f
pui‘ d
>>
7lU )l
St' ;
irii 11 ”'
c^ t
ali<
.<
lis’,.
O E A.IC11E M. Di f JlCUtT. .^„iamcoium cakinant, & eadem fluere faciunt. rq H>
l^dam volatilia sunt,ea spiritui,fixa vero co t 3 buudant,
‘Umina fk atramenta ndUvingunt, Lc cruda tt • ^ U1VI a stu- c %istata vero sicca magis sunt, & ignca.colorentqj er j\ ua U- /
l^'u, instarlapidis, qui primum tolutushumidua mcir i con-^
0v M,quai diuturna coctione nevit ,& tandem m' 11 .^phiio-
Aquis etiam corrolivts (piiitum tuum e° m i ‘ 3 \ u nu- i,u
ophi.quia iicut aqux compolitx ex salibus,attamen > . nt
stt .eortodunt Se solvunt metallo,& eadem dtvtduu ^
^ invicem, ita etiam(piritus leu aqua philolop u, "nsolvit,6ctinsturamab ed '
aovi ' uncturam ab eo separat. Unde Auctor Rofmi- 0 U * ^ ovt ' s laudes öc operadelcribit. Relolvit inquit (oli- fliiu' ’ ^ liquidum, ninnd.it immundum, corrodit fuper- ti s • uurnia penctr,it,dm um mollificas, & est clavis totius ar- 0 ^’ c ' 1-ullius etiam frequentet aquis fortibus utitur. Sed ilo Utedijs mineralibus , salibus item & auamcntis.nec
tft' 1 j UlTI ' n 'bus in tertia hujus libri parte aliquid etiam dicendum ( 0 p c °lotes transibo,a quibus nomina infinita mutuarunt l'hi-
dem a'' A viridi cmm omnium vegetabilium appellatione lapi- Colent.
dictum fuifle lüperius demonstravi; iedeum prsctcv illum ^'^intermedios tres prxeipuos enumerent philolbphi, ni* W vi<k li«t,album Serubcum,ab illis potissunum lapidem dc- ,e t\it lt ' a, ' Ullt -' bi'°piev nigredinem enim,ab omnium nigrarum Rt 11 ‘IPPrilationihus nomina defumplerunt, Sic antimonium,
^'btii °’ CQrvus ’ ca F ut corvi .plumbum,xs ustum,cbnrustum
V; t , r ' hermes: Caput corvi artis est origo,id est, nigredo. Et
W^luvba. Absque plumbo nulla fit tinctura vera quae
■tlbp,.'' c ‘'h’d est,absque nigredine. Propter albeflinemomnium
'■'Hn,/ 1 ' 1 ^drmin.uioiies accei crunt,quare lapis dealbatus tal ^«'tUr, mMmor ..1. - - '" r "
‘Uinjj'' ,lll, mavmor,argentum ,ebur, floslalis, olla, crystallus,
>i5t a '•‘yflallina, margaritx , calx,cortices ovorum, luna calci- V ' s alb',*’$ an do,cineres clavcllati,terra alba,lapis candidus, pul- 'Kiitfo, ”'" au| s > iplcndidus. Irem ab omnibus rubeis, rubih- ^nnh,' ^ «rem rubifientis. Propreren lapis rubens,crocus, c Ooq' ulll .uiinium,bnis,hxmathites rubeus. (anguis humanus ''t>cj tl u * • vitellus ovorum, alumen calcinatum,coralii, am uni Hili ' m P'a non adduxi, quia infinita ubique occanunt.
Hiijt vu"? 111 °li’ ete duabus egemus natui is seu qualitatibus, v ^a Ul J dd ' c ^ Lc Heck . Aquam suam omnis humid, nomme »■ ' ^^^ip-,'^^^'"fi"x,fud»i is,lactis, fyvupi, brodij Le aliorum in- Kaccon in Turba Reddite ei sudorem suum- Et r ttlS tnn!;, Cm n degite lapidem granatorum lyrupo- Manset- Mmn ^ ar äer\t a lst1 ^ l, ! vi ' muri q uc ; bine Mireris tria maria nominavit
Vl Va,fi Yetrcs 3 q Uas quibus ino 1
aquas quibus in opere suo egent philo- K 3 tophi.

fR> br. de fig.
IJO TH E O B. D E H O G H E t. A N D *
sophi > mare nempe rEgypti, meridiei, &: Indorum. Et A 11 nes in Turba, Accipite coipus, de maris nostri aquas ' n p° <( o es nominaverunt lapidem suum mare, fl" 1,1 , 1 ’/
Senior: Sapientes i
afcenduntnubes eorum & pluvia:. Linde 1 .uens in Turba: S"
Olet.
Bts. p*rt. 1. c.n.
■Sicco cmniy
te nubem 6c cum suo coquite corpore donec stannum bat- , Iis etiam &fellinm nomine uti sunt. Hinc Rolin: Fella de fl^ji loquuti stint philosophi, nihil aliud sunt quam aqua iuH r1 jjl) Forte propter colorem bilis flavum , aut quia amara, q ll;C c ‘ ^-> sunt & acuta & pungentia. Olei etiam,butyri, pinguedinis^;;; guenti appellationibus, tincturam liiam intclligi volunt, fl 11 , 1, .ja uti pinguia omnia tenacius adhxmit, nec lacilc tlUunn"' c L ( !j no Sc vestibus, aut aiijs rebus quibus inciderunt, ita nccbO^,j[ phiiophorum, cum semel corpus simm introiverit. >
Arnakli: Aqua abluit & mundificar,,oleum vero tingit ^
Hermes: Terrae nostra: unguentum est sulphur. Senior:
& pinguedines limi nomina aqua’ divina-. Eodem ntodo t c p suam cunnis sicci appellatione intelligunt,lapidis,arena:. c:l ^.j/, neris,&c. Unde Attamamis in Turba : Accipite lapides veteres. Et Dardarisibidem: Accipite albumhumtduin, arenam imbuite. :
»Nominibus itent omnium siccantium, constringentium' ^ > lantium,aggregantium, attrahentium. Unde etiam afl"' magneti 6c ferro, (pennati & matrici. Hinc Pythagoras 'h pj ba: Scitote quod res quam multipliciter narraverunt pbil°/
liiimi akcnm* icmr* (nrinm «-»^crnCS fc* 1 * ^
suam absque igne socium consequitur, sicut ma
sine causa confertur ipemiau & vulvae. Sic e diverso a<l ua t ^o\
IUVO-. UU.V UMVIt*' *
tur nominibus omnium rerum quae solvunt, hnmectant, lumr.laxantjiarcfaciunr.purgantdavantjmundificant. H 1 ^ Aqua nostra est (apo sapientum omnia immunda abi"' " cadem dicitur culter,incilcMUim.spata,gladius,quia divid" 1^.j. ab impuio,& separat animam a corpore. A terrestribus n *• - 'i
\K
l*U>.
Tene.
rionetu.
C.tpzA
\bnta.
nes
Pytl-
Inibf 'olati gmis,
<1»C- 1;
In inis
c dius
& deo oanm »antu, ‘ ls nio floiaq u ""a ’oliitu 1'fcto J 0 iiu- ■'uin i
S 1 -’ qtn
bior.i
fci 'Ui n
Vc 'l,n
( }m.
dl «ibi
CQ| lFy
V,d
*tpot
Ptrs^
gnt ad cadcstia philolopln, Cx res luas comparam cnclo- f j Hermes: Cailummas est femina:, rerra vero femina (
Planetis,sicut in Alleg. Sap. Opus nostrum btcxlcpter"
Primo ex Saturno,(eauvdo ex [ove,tertio ex Marte,q"- 11 \ß
le, qutiito 'ex Venere, sexto ex' Mercurio , septimo ex
? |iiumur etiam de conjunctionibus Planctarum ltioriini, itionibus, Sccclipflbus lumiuarium,dc cauda & capst c quemadmodum Lullius in testamento. Et Anastratuss" ^ lama ledis lumini jungitur. Et Alius. Mercurius radi js ,0 .' iit. Similiter res suas relblutas, fumo, vento, aeri, vap»^ j^r 1 “
raverunt. Hermes: Portayit cum ventus in ventre suo (i|t , r . '
: Si sumus albus non edet,aurum ethees nonpcrng
lug.m TtirbaiHujus artis (cientia nihil est quam >'aP° j,,iP l
*Ui
‘h-ci
3 l ’yir<
hioi-.
1'bfe,
‘1'lis | '">ti-i,
t 'ostt
ex Va

%<
'Sf:
-o!o'
'<
icK
c o<f !
Jbf
>
Iniöj^^ 6 Aighem. DiFfi cuit. Lib. iji
Vo bti]ii 1 „ t '' 1 c l Uxnon flwt transierunt,8clactisvirginis,&lactis £‘nis{le a |[ lri L i;m ' ncruM, ^ ern ' lt ' s: Occulta apparebitur, & lac vtr- H* tpn» <k-
lastevoi r ltlu ’ -fy'ud eundem etiam & in Tmba legimusdc wr / t ‘ , ‘ m ~ li*t l a ,,jj n U ' m - & hactenus quidem de nominibus ipiins lapidis »'»«.wrMr».
compoitcMimn, ted ex diversitate operis & regios dc !IQtl »nuor oritur varietas, Tertis milii erit Rosinus, Mb. ät
öc do-iiul» 1101 * xcni plum adducam: Scias inquit quod contritio "" tn * er P‘ ^ ai Hur& l ° 1 ^ ueeellaria, unde quibuscunque modis res deal- ' ,m li "tui vi,i COn | crUtulu > v< l lubtiliaimir, vel dividuntur, vel lepa- !lt niodp fl^bus operationibus hxc fiunt, vel per quas res, ab il- t l u ' 1 qii’ S 'H°^ Ctat ' 0n ^ 5us ^ 'r^us receperunt iimilitudines. Et Jtnri ‘ s purificantur per dtrtdlationcm .utpcralaubi- *°l'ition ' ^"^^'imperfiiMimationem.ut Ipirittis; qimiu»per per Co | m ’ Ut ; quaedam per ablutionem,nr pannijquacdam
ab l| ui°nem ut calx; quiedam per divisionem, ut metalla ‘"uti & n' 1 c ' llc 'itiuin; quxdam per colatienem, ut per pange q u ."‘ tr Um : cum dicitur sublima vel aliquid istorum,intclli- tn 0r b debes ume dealbare, ctc. Opus etiam comparant qua- Op«*l*pidit f^i '"»mtemponbus, Solutionem namque lapidishyemi con- •*»»
Yen ic, quia Ityems frigida,bumida Se pluviosa, Coagulationem f Hn3 U0dcali « ,,m btnnidum flores producit & germinare facit m “
firjQ^^YSetabilia, Rnbesactionem testati,qtix calida est ct sicca, f^' 1Ulnin0 ’ c l uo ductus colliguntur. Sed uthisfimihtu-
trj flari ,rn Ponam, brevirerconchtdo, omnia qui dici aut uc elementis, & eorum qualitatibus, decorum U ' mntcr ’ a Plinia, &c corii ddlinctisnc, Si eo i tu« probites ^ ^ pastionibus,de mundi creatione Si ejus principio Se *tp ot '" 0u ' , P £ ionc ct generatione, de materia Öcfbrmn.de actu ^ Cr ^eqip U ’ vim «‘hus & vitijs, pace & bello, victore & victo,
^ ft*gicnte,artiore & odio, d e iortri Se debili, dci.uio >a( 'de n | comburentibus & adustionem impedientibus.de uni- ^ !l 'Yftio" tUU ^' nc ’ conceptione <x partu,dc vira.moi te, ct >e- *by[p 0 > de paradisi), ejus cdiitudine & gloria, dc inferno Sc
> alia multo olura.de hoc lapide venerando dici. HincSe-
^; n naturis litis &
>
i><
Ct"^
>$i
'4
\* xC

In libr. eießg. & imtginibus
ifi Theob. be Hoguelande %v .
mirabilis, cui nulla alia res totius mundi comparari potest > 11 j, quem impingunt imprudentes. Haie linit vincula plus qua 111 (| cania,quinus involuti tenentur qui (bmtin verborum leq 1 ' 1 " 1 ^, & non intellectum occultum sub illis velatum, linde idei' 1 nior. Exeoeeata lunt corda & oculi, Se (urd.v lacta; sunt au>' ci ‘j. bis iimiiitudinibus & judiciis m omnibus bominibus: Leg l,l,t g non intelligunt,student & non percipiunt, ignorant veritate 1 ” .
&rtir operan tm unde pro cfdtt.
projiciunt illam; Qui -.tutem e rravci it h vtnute »prxcip^; 1 Eraiiolo
ts£quivM4'
Sulphuris <r- quivocattonc).
In CodietÜo. In praliictt
Ttsi^zz.
dinc
'Xtt,. st
m vanitate, trano loco. Homines non miclligunt verba ttirn.nee percipiunt quod intenditur,unde (iiliihcant veridico 5 ’^ rectificant falsidicos opinionibus (uis, Cx iibi debent imp 01 '',,. culpam,non lapientibus. Error enim comm est exignbran ,lJ ^ ternionis eorum,quando audiunt diversa verba, led ignota 111,1 , lectui eorum,cum sint intellectu occulto ; ipsi vero (altem F 1 ^ est litera & allignatio intclligunr,& sic salluntur,cum iit sep 11 ” 1 in occulto. • J|
Declaratis similitudinibus lapidis, 5: obscuritate inde 01 ^ transeamus ad xquivoca,qua: sola»si nulla alia oblcuritatis c * f siibcstcr.non fatis constantem animum a proposito avertere 1. ^ sent. Est autem hxc occultandi ratio liiperiori contraria; 1 quidem una res pluribus & infinitis nominibus appellatur , plures res & diverlx lub uno nomine comprehenduntur. Olli,,; nc tr.idcVidi modus altero inultb obscurior est, & disfa 11 *‘J|i plus habet, cum tanta & tam inusitata nominum varietas 11 j omnino imprudenti scrupulum aliquem & liilpicioncm facile injiciat; at in xquifocis discernendis nemo nili admp” 1 ^ in scriptis philosophorum Perlatus latis inge nij aut prudentias ferre postit. Exempla duo in medium adducam, ncc longi 115 1 gredior quam ad lapidis materiam,quam argento vivo & * 11 ^ii' rc constare omnes indifferenter afferunt, caque potiirunun 1 ^ ( niam/uttyrones astuclcant libris philosophorum inrcllig 1 ' 1 ” ,,, cum sint principia artis,& totius operis,& fundamenta. ( ,i plicitcr igitur philosophis dicamur expendamus. Sed p 1 '! 1 " 1 ,,; de Sulphure,quod pro butyrino & vulgari illo a.lustibih uh”l * r ,i notius est quam ut exemplo indigeat. Accipnur enim p 1 ' 0 philosophica, linde 1 ullius: Proprium argenti wvi noli 11 quod ex 'vapore liilphuris liti congeletur, Idem: Sulphuri 10 *,;. est terra lubtilis vel aqua licca.in ventre cujus ignis liatuq” f , ter ufultiplicaftis est. Pro arg. vivo etiam altera lapidi 5 f'uj, Moridnes Quando Eaton cum sulphure comburitur, & 1,1 cies super cum frequenter funditur, time omnis ejus atque mgtedo ab eo aufertur. Hoc est,quando terra pbil°*°^ j,, ea aqua (ua (eu argento vivo irrigatur. Et Kosinus. H 1 *”' Solem quam nostrum Ihlpluir.quod Solem denigrat & con
r f &
Whtis
Wies
'alttin
'"m,;
P ||J di: sUst'at ^lilini
Sn
l^uis
Unde-
hhtir e
I er >'a
ft nl, v .
‘“W
^'mi
'Wi,-
si
l = Pidi
lci 'Va
' c «i<
nat,
^'hil
*r
9 hi>
^Or
v '\’n
? s P
, ls r
'ubi
Wl

V A L C H E M. D I F r I C 11 r. T. L I B. Isi ^stuaiulphuris nominatur argentum vivum. Unde %rn 11(l lU Ila- Omnihus in argentum vivum versis, sulphuris a- >ll,Jnanr - fy alius. Aqua sulphuris est aqua viva ab a*re '"re ^ ’ T'* postquam extrahitur, potens esi in decoctione (bl-
omnia. Capitur item pro anima & unctura. 4. ^cics rrr' ip(a cst lulphur ac virtus formans Se sigillans W* Iht„ Et Hermes. Anm.i .a) iinmi/Miiinn (V fi 1 ln!lut oc- '
Trau . 6 '
Id.
ril! 'um
Vl M)i v
Q,,-'^tincturam '°n d
nues. Anima est unguentum Se sulphur
. eni tua (upradista ,iulpluir videlicet, argentum vi-
5 -
u unius lulphuris appellatione complexus cst. Roj.ftrt.z. c.
f'^li.xi \ c . ir "' t, ’ nt l u h>duotiiiphura a iulpinirc, nilnl novit. Et 16. ri!r<> at:o l ls ’ n '* rt ‘ l 'n immediata, lapide ä Ibidibus & f arcibus re»
■' n ''ld.Pulvis ascendens liipetius eil terra alba foliata,
^ r,, ald (v ^ llm - Ero lapide etiam perfecto, led nondum fixo.
>^' 1n ‘ mi operis regimen est figere sulphur album Scrupi* P fl corpus fixum. Item pro lapide perfecto Se fixo, llo- ina ln . Ul " pbnr album Se rubeum congelat argentum vivum argentum. Pro auro etiam quandoque & argento. c 0tp Us "o.onweaurum fiilphnr. Et Arist.Spiviuis eunt Iblvcrit 7 - plva te "‘Phureum non figitur, nisi oeeupavciis ipsum cum (ul- 8 ' ^ llto n ° Vo de quo praeparatum erat in principio,ici!.auro vel ar- l'er ( V) Lu 'lius etiam voce sulphuris pulverem inrclligit dum ait. 9- ftri ]w ? "Mentionem potes habere verum pondus virtutum no- ln p n, &- *$• fiititij ' "am quando dimittit argentum vivum in forma fui- ■
‘“Wir ,>ha "c stc r ait . ma S nac > 8 ">«onis eil. Quotuplicitcr j t! ai firj l0 ’°pnis dicatur ostendi, rest.u demonstrandum toti- , ltu ^‘"pro ni 1 ' S ar ® cntl v ‘ v ^ appellationem ulutparl. Primo qui- 1. a ^eta f, a ' l ' ^‘ lr ' ^ ubique venali omnibus cognito, deinde pro 2. jJP'dis^y q C> 11 M t'riam lapidis constituente,videlicet humiditate r.
a Wa philosophorum. Arnnldus. Acinam dillillatam
1 P'U'tCTn rtu/x.%:- : r. f\ \ 1 ' ^ —
' c ni 8eimka C ' rnj ^ U0 "' am 'P*' a Mercurius, idem. Contere egi ^ "at r> ’be cum Mercurio , 5c decoque donec corpus unum
, 'Olulnki.v^l-. ., . ■. . ‘i ■ - -
Ihid . c . 1 $.
‘1 atin j 1 ^’^ Ure 'kem & terra philolbphica,Constans in Turba:
» '“Uelcurae#. __ 1 . , ' r
4 -
1 TraCl. 3.
at.
*>hil
VolVa' r- tC c ' uan ’ siacc duo argenta viva, videlicet fixum in “ ^'§a coh i u S' ons io Mercurio,unum namque retinet aliud Sc ltrfa tefid hermes. Hoc est argentum vivum quod dicitur H,* | a ' la ’st 11 * aquam ad fe trahit Sc ebibit. Pro anima sive ts ' 0 rt 'sica'r^ 1 ° 1S ' ^ ermcs ' Oportet nos duo argenta viva simul.
V|v 'itn or - e ' n '' m pe argentum vivum auripigmenti, & argentum ' t? ^ni r ’’^ 1 ^ > "portet lnimidirntem lapfidis Se tincturam Ii t^'^eria ^"'" a w simul figere iu corpore. Pro proxima lapi- -^' tl 'atii, ri ° nin ' rno ^ c P u risicata. Tullius.Collige quod in medio d?^ cr >Sc ^ c 1 r nvell ‘ cs > c l l,u 'siain illud est quaefinfm bonum, lapis ^ ct *“ *"* >>l Ti lr ^ a tl i r ‘ l . ls ' Ero fermento etiam auri Se argenti. Ixime-
' sulphura tingunt,Se fugiunt, nili argento vivo lui 6.
K 5 generis

OatraufiWt'
»t.
Jn sumine lu - rwHum .
Sulphur ma»
dicitur.
C*p.Z2.
fnccmment. super Tab. Hcrmttu»
Sulphurfcmt - n/in*.
Jn Üb. tjHtßss
fi tr '
/
154 T H EOB. D E Ho G H E t AND E ( |i generis juncta sint. Posiern hoc loco multo plura add" c p ( f milium exempla,nisi brevitatis causa omittenda judicaret 1 *’ tI) » grediamur itaqueulterius,Se alias quoq; occultandi ratione* r)) j meremus, inter quas est Diversitas; (cd quoniam de illa ii**^ hujus tractatus parte dilfusius agetur, ubi de materiae, Se ^B <i num artis diversitate sermo erit, hic tantum de contradi# 10 .jjj.
cognata & vicina aliquid effari visum suit, qux in alus “-‘1 j/ probrosa foret, Sevituperio digna, Se carum veritatem in dn" j, vocare postit: in hac autem philosophi id ilbt vitio nonve s ^ r imo toiiiultononalijs tantum led sibi ipsis contradicunt , ut 'st licet legentem exerceant, Se judicium ipsius explorent. 1111 delectu naturalium erret, & ea qux contra naturam sunt 1'^,, quamnaturx amica accipiat,an e converso: adfirmante id 4 Rhasi. In Alcliemicorum, inquit, libro perfectum insin'" 1 ' 1 ß ■
mentum annotatione planum, in inquirendo facile,quod ll01 ';, fermentum iu eodem asserui: si d qui discretione viget, 1 lia floret, si nostri sermonis interiora perscrutari voluerit’^! ipsius locum, quam exordium se invenisie gaudebit. A° , alios citemus, & quid de sulphure dicant recenseamus; qo°° .,311’, rem feminx scilicet argenti vivi quidam, alij e conti a maris appellant. Et marem quidem Lollius inpractic. tem 1 in hunc modum: Sulphur nostrum habet vimitem sigd^J^fi' formandi simile sibi, Se ideo dicimus quod est pater Se fL- ,,1 mascul. Item Beatus Thomas Aquin. Puristiina & flibti*l , ^ i[J i substantia sulphuris in ipsis corporibus contenti est qua 1 * lL $ paternum,activum & sormauvum. Et Rosarius: i^uanid"^^ rat nigredo,obscura dominatur semina, qux quidem prio*' „ii lapidis, qux etiam acetum acerrimum nominatur. Per A ^ autem siguiticari .lquam.lapidis Se argentum vivum supra os . stmtum , quod cum dicatur (emina, neccstario terra sive 111 -
lapidis mas , maris habent;
Sic enim ait: Dum terra incipit aliquantulum retinere
mini Ileum , tunc agit masculus in (eminam,id est, ji-
terram. Iit Lilium: Per lenem decoctionem masculus,' ^jpi-
gentum vivum,e femina , id est, a sulphure tingentem • lCtl | n qi' ( ’ litum. Cerus qtioque in Turba: Accipite argentum v i vlllI ' l0 ii'st est masculina viitus. Quantum autem referat fupradict 01 , 1 ^i' 1 titia,scit diligens librorum lector,cui ubique malis Se fe" 1 ! jjjtii*' Se uxoris, agentis Se patientis »omina occurrunt, ‘l 11 ’ 1 '. V,i,iii ^ aucre nesciat frustra laborat. Sed postit quis dicere si"s c jlC'
e pati, proinde mir 11M''“A jj|ii ( irn (nrtilnnir iuxta iliO'
5 erit . Atque hi quidem confensii quodam siUph° l jju*’ :nv, alij ccontra loco feminx-; inter quos est A 1 ' 1 ' 3 »'
.-re l' C
si*
argentum vivum vicissim agere Se, si nunc maris nunc feminx nomen sortiantur juxta Quod pi ijis egit (cilicct femina, time meipit pati i m arc '
Se st
H» 1 '
nll"

<1 - r< ff
eX
»<
tio"^
,t >■>*
r 0 " .
■{% oi' c
,d^ ■
:."" C t
;iii^‘
1<
U'
V.5 1 !
C C« ]
!#
i-i«!
.o* 1 '
ir 1 "!
r U
a)d‘> f '
,lC r ^' i-ius 1 * 1 ctb’ 1 '
U*
1,1 "vi
l»>p , cslf’ >;
o,""
p - r ‘ m otn| E / lCHEM< DiFFicatT. Lm. jsf *'Vp ;1 ), ^ ll aat bilicet lcmina, sive liilphur, mine trahitur a maic n0Uc '(iV"h mO VlV °' ^ c ^ UC3ni 111 ''"‘■-dium alia exempla, in qua: ^4 Uudexem - 'u!'n<-([’, ! '"srnodiluipicio,nempe de lapidis materia,quam uni- pium it m*- ^'’iain , a ’ m P lmes affirmant, prout Amal.ad lieg. Neapoli. O- urUUjid». ^S c hcll?' lt ^"i* ^' 1Jl * n ^’pide lunt eineccstarja.dc nullo alio in- r ^^no, Um A npis lm ’ l,s fatura: & una res. Eri. ilium: Pluribus o P cr 0nr n '!i d '8 ctis ^cd tantum una re, qux in unoquoque gradu h>m hah*! 0 ^ 0111111 ln aliam vertitur naturam. Et Rosmus: Ccr- E"'J- qitust.. " d"od una res (it ex qua omne quod petis sit. Atque hi >is ^"? 1111 ^'at-alit e contra plur alitarem commendant. EI in- * P^ r ibus' C ' Qjl^rimusaitliihstantiamunam tacere .tarnen ex- ptittir a lrS rc Satam. Idem: Unus lapisphilolophomm nuncu- 1
■^llen.s U 't 11V1s ■> multis cxtr.ih.uur coiporibus sive reluis. Et in l>t,8 aut*^ i ^ rm 3 corporibus, id autem non sit nili in dua- Plici re tU . Ppoeiclnis, & in pluribus rebus,in tina enim & lim- P^'ritn/'c" 111 ^ ^ l'l'il°^ s in Turba: Prima compositio ex t Um s llt tebus. Ostendi contradictionem diversorum aucto- in t0 ‘, lnc stUomodo idem auctor in eodem libro, Lc quandoque ^>id . 11111 capitulo sibi contradicat restat indicandum. Et primum ^ihui. est ft < m occurrit illud Pythagora: in Turba: Aqua munda ex solo c ° n tta 1Ure ' ^ H :at i n, > > n sequenti sermone ejusdem libri Belus ve^m asse/it dicens: Aqua munda non est ex solo inlphure, fttttt ,. v fusibus composita rebus, qua: unum fttlphm facta , sop,’ .P* lll 'ibus sitlphuribus. Similiter liaesem in Turba: Philo- ' H ' ^Ofin T^ Uit ’ °P 11S var 'i s nominibus divilerunt, dixerunt enim r so ubi 1 ccrc > c °quere,sublimare,dealbare, terere, astare, cogula- t.tii lcn ^' llcni ^cere Lc tingere, haec plura lunt nomina, regimen I ' l| atni U11Unie ^ : ' statim cnm videatur unam actionem conti- s<rr\ ten ‘ la:ten< J crc dcilicct decoctionem,subdit oppositum in hanc trfo ‘ m - ^ si Icircnt philosophi unam decoctionem & con- ideo st. 1 "i »teere , non tantum eorum dicta reiterarent, quod l.»b 0 rj S CCUll ' t > u t teratur compositum & coquatur jugiter, nequs
tatdeat. Arnaldus quoque cum dicat in tostu io suo. \
stuq., a 5 1S 111 albo,facis in rubeo, quoniam lute medicina in cs- lli HlS q | lla - & in modo agendi similiter una. Irent alio loco ; ltfi lv ^ a P ls ad album Lc ad rubeum simul Lc semel siteiendum.
>n pvii lcl ' HUl1 c si opus ad album Se rubeum, Sc repetat eap.decimo ^oden, opus auri Lc argenti per omnia convenire: tamen b> est J{ j a l > .' c P la si ontnium ante dictorum oblitus, Opus inquit al- a ''beandum, Lc opus rubei ad mbificandum: non ergo «täte, (j j pUS un ' us lapidis cum opere alterius, quia vehementer ll<l siibti) ta , CCUS Paccrcs - Aliud exemplum ex eodem: Indiges quod indic^ l0ne & solutione corpoi um labores.sunt enim fortia,
0 111 praeparatione longinqua & operatione continua, ut
iitimo

A '»mim ini. /tuta*
Char^Rem.
Tmnfaiptio.
Tramlatio.
Isse T ii e o b. m Hogheunde . ^
primo calcmcntqr,dc postea solvantur, quoniam cum ca^ 11 ^ fuerint facilius (blvuntur, eo quod‘calor ignis penetrans P 3 f corporis, facit aquam ingredi post ipsum, Se lic est magis frl" (l nis ui!cepnvum. Eodem capite quali olcitans&a lomno gcfactus dicit expedire corpora solvi per aqinm olam litu' natione. Nftrm cogitandum est tantum ddctovctn , & entijs praeclare verlatum memoria l.tplim: fuiste? nilul imo studio de quidemd. taopera id fecit, non hocinlocn <0 ‘ l (|)) sed multis pr aeterea alijs, prout en.un 1.ullius Sc caneri, qi' 0 ^; exempla non dilsimiha pallimoccurumt, qua: luic confcrrt 1 ^., tstheceste, cuna ad aliam velanda; doctrina: artem mihi iit tr ' ^ eundum Ea est ut utamur nominibus ituilitam & iiicogni' 1 ^ 1 fi nota sint ad aliam prorius significationem detortis, ita ut p £ ^,
• liari idiomate quo ,c mutuo ihtelligant loqui videantur. ter metalla quae pl metarum nofninibus insignivere, urvkse* 1 ^, aurum Sol, Argentum Luna xs Venus,ferrum Mars, stanni’ 11 ’J (l piter, plumbum Saturnus , argentum vivum Mercurius dic^ infinita alia introduxere, veluti sunt Laton, Azot, anima > h , , Draco, terra foliata , Cainbar,marteck,kabul, adkibrick, b° r > znndarich, much d, Corluphle,fermentum, menstruum, j lum, venenum,Lc similia innumera. Praecipui' veio auri 1
btrt,
»litis
'i*iv
Ng tiort Mt< 'olo. sto cl,
t>US £
Phon
v er 0
pltxi
'cor
siativ
Putri
ti appellationibus ita omnia intricarunt,ut vix multorü ann°l
studio hujusmodi vocabulorum significatio erui postit. Sic* ^ \iencs:Auri fermentum aurum est. Ilermes; Seminate aiirin 11
,ii>
strum in terram foliatam Kosinus : Nisi aurum in aurum p°‘
UcmmTuy,,
nihil habes,quoniam magnum non est in parvo.
Nou tingit Sol ttisi tingatur. Et I.uilius, Scientia haec eligk ^ rum pro patre,&argentum pro matre, quia de istis duobu* ^ ,
ponbusih eodem sulphure & arsenico praiparatis nostra n, ! ^j.
" ’ nex vocibus incognitis aut non vulS‘.
Cl»"
na elicita est.DifKcultatem
busoi.am non mediocriter augent incogniti characteics, y pikier planetarum omnibus fere notos, sulphuri, salibus, mentis,aluminibus & medijs mineralibus, imo elementis ip* calciuationidc (ublimanoni aliisque anis operationibus pc‘ l
aliisque anis operationibus | ^5
tesdonarii:;; aut literarum transpositione, autumneris ts 'J 1 { occultis usi finrphiumi in libris siii.s scribendis. Sed nihil -^l studentibus obest atque imperitia eorum qui l.bros transscr 1 “ dum voces non intellectui, & ut ipsi existimant ablurdas <>" ^ tuut, aut quod pcjitufst emendare volentes lenium oiun 1 -' 1 ’’^
auctori:, lenienti m pervertunt. gloslasetiamstepe imp l l ‘ t01 ^j hominum m text um transferunt. Nec dissimili vitio libros aliena lingua editos in aliam uansfetunt, ut in P°*‘ el ^ii» editione latina OomiiisBernaidi nonnuliis locis videte licc’-
Morieuo, qui ex Aiabicom l.uinum Ici monent convci<n s ~ ^0
( 'itn
■'Ura
divii
dant
'cem
1'tie
'tin
iirp
«c
r stl
dic«
'Xtr,
sittS
fsiai
«ft.l-
Astr
se«
siis;
'Uli
‘sise fsinj siiai d b sim,

:a>
alii*
ni' 1 ' 1
ber*,P E AlchEM. DläFlCULT. Lib. Is7
ai;., p’fttenfi tantum ab alia translatione differt,ut miiltislocis ,
‘ l «pUe auctor videatur. Stylus etiam auctorum huius icicn- tyb
»'<■'* & varius non leve impedimentum legentibus ad- p ro ' enim phylice icu naturaliter & fecundum na ui
famoncs Cuos instituunt, »l'i medicorum n ‘'- e '
'emseqnunturnionnulharitlimeticeedillerum.quidametian
\2T mx & Geometria: normas fetantur. Naturaliter M»- S^u^f- de “*. c corruptione 8c generatione, de actione & pa '
0 lntf’ <Seel C!
<5
-rrc 11
kt 5
n " c* «t %
’di ^ 1
lic->'
»,V?
irnrl" co< ' arä 1 ' 1 ' \
,c> ( ;
"< ' po‘ ,J
rur^
»it ^
; s c o< '
ili!»*
ei« 11
> r
ifa*
■<
Inu’ 1 '
,!!>>«'
111
>11»''
t io> c
K-l'
R 0' ct“’
i _ & ---- ” Horm^ae facul-
elementis Se eorum qualitatibus,de materia c ^ yapovi-
t,u W$Scpotentijs ammse.de quatuor anm ^1 J t concc-
bl ' s 8cpluviis.de Inde & ejus cauli, de vno & m ne ^ Akomm ptl °ne &. partu, de fatu Se alii* multis loq 1 '^ ^ com-
V »n stylum ic.cp.tuti dcs.vno&xgro d, steruut.de i»«« ^ __ B ,
m Sc liecam, Se lpcstionc,de Crisi
^ * A *oiuvnt,'videlicet a frigida 8c liumida m calida w 11 * 1 ’-'» cruditate 8e digestione, de urina: inip- .
' "'itatis Se ortus lapidis, quam erilibus acutorum moibovvim. rtidaruinquePebrium comparant, ut videlicet vsto nioui pn- | c ° S«t finem attestari quis postit. Arithmetici
quoque
hanc
Cl ' n stams" 1 - » . i.
seuf a ‘ n 'us numerorum distinctionibus in parte Sc in toto ob- divilj Unt > nam terminos Se finem totius operis in numerorum dar,,. <, n ! btls occultarunt, quemadmodum Sc pondera,cuniad- diiij, j /- “ninuant summam radicis pro libito, integrantes interco tf.l 1 ']? ton,m per partes , ne indocti capere postint. Exempli ^nitdu " "oSenioris: intelligeprincipium numeri, primum Se «|Uie suuj* 1 ’* 1 ^' C ’ S duo,8e Illa sunt tria in maneto, deinde dicis tria et,« tiu ni n ' m ’ ci 0 f‘‘x,deinde dicis quatuor Se fiunt in numero de- l " b. '.q 1 lvUlM fi’sti - occulti amem quartior. Et illud Eximcui qu at ' J u “ co v os argentum vivum coagulare ut duo tria fiant,
S. qv° 1 j I ' Uini, ^ :: unum. Auctor etiam trium verborum Ca ?-+'
Cx,t alnli!f a tr ’ bll;i oportet extrahere duo > cum a duobus non "fa ( _“ rtl ' a >fed a tribus intclliguntur duo Se septem. Et Hcr-
«liia,* c P tcvn tractatibus: Aqua est qua: dividit ipiam in alias
, ^Ov.inte, v - * . .. _
a* '^ütviöf/'' ^'heet duabus Sc rriua Ulli, quarum colori terna pars ^ r On<w VCr °‘f |J a-’ tertix,qua: aqua iimt pondera lapient um. ^ci.dc u l \ C Vcr ° foquumur pliilolopiii de zodiaco Sc lignis zo- q “Ppofic ' S *f c eorunde exaltatione Se ealii.de conjunttionibus CM ‘ . t '’ s Sol 5 1 .|.' 0 , ' ls >Se c*cltp(ibushiminariiim , de inhiiionc lumi- ,m! r 'bonis['' Un ‘' ln 8e stell. rs.de Mei curi) natura versipelli, qui sili°r tll n.n,£ bonus est, Se fortunatus, cum malis malus,Sc
blVl ilib ll " , p S ’ ^ st«' planctarum operationibus in hxc inferiora,Se
tl 'iaiv“T ,U ' on ' cl:n * cc Vfl '° <Jc ,e ‘ min '* j [:an ^'4’triaivmlusicn d.'b 8e cuculo quomodo item s l[J ac !'? 1 '"j- q. co nvettequa-
Hinc,U " J Ä: Adlumifam
“ 1 u, n in rotuqdiim, Sc hab' bis magilfa iahei-
CeimetricM.

*J8
Thhob. de Högiielanöe
IJl. Stent. fabricam Geometria: regulas ncccflarias ait Haly. Qui
xAkh.mpr*s. g Ium inquit habuerit, legat aliquid Geometria-, & ejus
iuco'
addiscat, & clibanorum fabricam recte componat, nec excedat. .
JmpeßibiUm His ad postremum adde quod philoscjphi impostibdia ' -1 ‘ $ turprsecipere. Unde non solum ditlicilis; ftd omnino
impostorius videri pollet de arte tractatus omnis, jubent distillari elementa, ablui,& mundari, fc demum quod rid' 1 - 1 r Itb.Stcrit. e. videatur, certo pondere conjungi. Haly: oportet accip*- 15 9 dem, & lepares ejus naturas,id cst.quatuor elementa, tet'; , f
Jtuf.par.Z.c.
%.
Jivst*
quam, aerem Sc ignem. Arnald: Cum habueris elementa 1 ablue ea,scilicet aquam & aerem destillando, ignem vero <• j( ,,. ram fortiter calcinando. Si vero quis sinnlitudiuarie hicpo'f .
' ' ■ -raiautmelhsdeg;;,
gma.aqua vocetur,quod 11 ^ len obtineat, tertio vero C |i lcum rubrum ignis,feces vero 111 fundo remanentes terra; n ‘ ,|,. sortiantur,is haud dubie errat,eum dicar pi aiallegato loco o ignem calcinaridelicie,quod in oleo rubeo,&sicile instan 1 ' 11 '^'' locum habere non potest. Deinde philosophi non chrant. mentis tangenti adhaerentibus, ut dicitur in Turba. Dep 0 ^.^
cari elementa,velmi,exempla gratia,in cer ne,ut quodprimoegreditur phle« do loco oleum flavum,acris nomen c
Xts.par.z.e. autem dlcmcntorum, idem Arnaldus: Cave tibi 111 con»n>
* 4 -
Elixiris,& operare ibi sapienter, ut scias quantum debeas aff$ re de aqua,de aere.de terra & de igne,alioqul si secus fcce ||S ’ ,,i> non valebit. At quis mathematicus ita subtilis unquam fuit,qui elementa invisibilia, aerem dico & ignem, & i"F. 1 ‘pf lia mensura autpondere complexus sit? dicente pradert 1 .’’’^ menoin Turba, Elementorum duo videntur, 6c eorum v? 1 . ^ opus scitur, alia autem duo nec tanguntur nec videntur. H .3,
nus ab surdum videtur, quod dicant convertenda este e^' 1 . ,,ii'
juta .it'Hiiuuiii tiuvim , viuuuuiv-sliu ^unyuiuiUd i“'- * -jJJ»
cum id videatur solius Dei & naturos opus. linde Ariff^ c
- 'aiic 1 •
JH'
tltmtnterum £us: Converte elementa,& quod quieris invenies. Et l- dolinn* «!-- scmentorum traditione philosophi artem ita obscurarunt, srunfim*. nmi [ lac diflicultate infecta cum ipsorum mentem non Ci 'P 1 ‘V f fi'
ipsorum mentem non >---t studio Iibioium resiliant,aut credant li.ee omnia mei a ^,1 «menta ad artis occultationem inventa, dicentibus p 1 * ^ f
philosophis, una re, unica dilpofitionc totum opus tel ini' 1, .^1 quorum numero me fu iste quondam non inficiabor, < T l ‘V 11 ,i:i v immerito, qiiädo nunc cum Raymundo Tullio fatear ex c jjjii’
torum divisione & mundatione totam artem dependere- ^ ille: Totum magisterium est dividere elementa ä nietal Tttum map- purificare,& a metallis sulphur naturae dividere. Nant totll ^3.
stimm itperr c q ) 10Cj & t0 ta niagisterij fatigatio in elementorum Si 1 H f |t , dircatitime- f - S (jj v i{; 0IK . £ t Arnal Si non dividis elementa lapidis,num^^e
COsi iun
' 0n iun ierint 0b vela; H-vte« P^sc.q bci « h ''«quer
IN
scrtia 1-
«trevi, f cl| qu a ,l, d fit
M iad
Phnia ] '■Wa * u m. fhilosc
Pfhei-
"aitip
ex Pci-i
^spe
'•‘lien
1'luiit,
Sed,
;>
t( socr
llll ai n a,t Hc >rr l\\
’«rv
Cr oc 0
‘Ol

I
:>' Vl «* 1 i;
s
tlt"K ,e w
1 iuli*’
\ a * ,, <.[0
y yT 9
, Dx Aichem. Di f J 1 cu ^. s ., lt i tasn on
c °H|ungiarami cum corpore. Et Astanu s "\ perfccte *'’**'
«oniunoitut cum corporibus, donec a st" s m , quibus artem «crint denudata. SunrScalix sopicnturn tcc czsbic volens °hvciam > qua; in progressu operis mauilcstavun / ■ s tt nctatus P'atereo .Detexi etiam quasdam in ptxce CJ noncst.fiss' pNte.quas repetere & in Prune locum conger er V whqiaid ce- bciat hic ptateipuas & distkilimas enumerat C *H _ & j^ 0 n. "acuendum quoque iit lludicHorum investiga 1 __
IN
!«<*, !o “v
not 1 |
,A ;S
r. 6 '^
>
,s ’ > ! |VC1 t-!
a!f^ ! ni'^ irr"i 1 ( Jcct’
!
. I
-Siact I
ctle.f
H
PARS TERTIA
0£!A DE DIFFICULTA-
t e eraxeos agitur.
deimpedimentisqux ex parte artificis aut exdiffi- terriz j lu - ' 101 um intellectu oriuntur dixi, contcqucns est,ut de inft * !1S !la ^ atns parte,qu* circa praxim versabitur, (crmo- dc tt v •, ltUa 'tr. Qua: quamvis tota cx intellectu librorum depen- rcho U) CStUr ’ Cl||n intellectis libris,materia, operis regimen Sc Wstt sequuntur cognosci posse videantur; tamen cum a- peci a j. artls 'utionern investigare, quam attentare & manum o- t°la m , llb ' J re,&nmlraiplaexperientia deprehendantur,qua:per Extetimenit Pdtua c^otiam comprehendi non poteram , plurima etiam quae d*pn- tilitu* J°. tltc Acilia apparent, cum quis praxim aggrcditr ' A ~ bmdi.qmßl
<
-c<
£tf
‘ji ;5
Olli'" 1 '
•omprehendi non poteram > plurima etiam quae . ,
, lat . . —ha apparent, cum quis praxim aggreditur, disti- S ' fingulatim de caagere potius vi- £*£
^hilos 0 p | 10 , ‘ c cumbet certo affirmare possum mc nunquam m r tun, finss c S f '■hmcMonim divisione vatiocmantes intcllcctu- ^. rc hendifl 011 optrando & experiendo liilphur naturae & artis dc- l '*ni profi ^?. 1 ^ cc l uc tamen propreren mc scientia: hujus noti fx F''ricnu a tl c/' US h uam existimet, cum tentantem iaipius luicrit 'Perure ' ! nu ^ otu m cognitionem adhuc desiderem, quam ,: ! I Aen exc fm uiideo cum ob librorum defectum, qilorum h‘ u ritna Jna hipra centum habeo, tum ob impedimenta
^edtertiu 'i'* n ° n Jlr “° mr detineri.
l ' : 1 ‘'l l iitto lmhUnCtr ' lst -' tl, " ,fl &5 T - , ' cfru '' 0 imprimis occurrit mate- Mnuri* Uf. t(| ^triq ,r> lUs 0 P er ‘s philolbpluci basis est & fundamentum,quo °x>mum teri l)1J airi dicu°\ 1 )'i''"' l ) u °d solidum lit superstrui potest: Hanc cum u' ^»«""' ^'ophi.plusqiiarn mille legionumnomimbus,ut ] trrr uvei ii Kvi P lVvci unr, nomine vuidwct omnis rci»qua: vel i',' Vcrilu '. han nai ' VC ' a ' rre rcpcritur.l Ianc omnibus rebus affinst*
1 ‘ ln 'i. iAhi„f n . c rn °nstrum Hermaphroditum, masculum & femi- «- - /<.■ (mi irualem. chaos, fni*
■''Siciu " C ni0i 'st"’m Hcvmapriroaiuim, iii.un.......-
^toiruv,,^ ^ t ' r ‘ ' lm ' * corpoream öc spiritualem, elutos, riu U ' cs -äcoii ' "'uham consulam , continentem in k omnes eo in... u,„, .1'. . —.111-1 nihil {it in mundo mi-
/malli
"ali.vnj consulam, continentem m n. v..
■*>KctaUa in potentia, ?< uua isthillitin mundo mi-
1-abiliWSy

Materia Up. maxime »c enitatur.
In da. ?bil.
Lapit nomen proprium non habet.
Körnen lapidis non vulgandum.
In traft, de Up.philos.
In vegetabili- int4& animalibus artem supponentium error.
Z.deanima. Metalla ex proprii* Jper- matibus generari, infi.ßer.
160
T11 e 9 3. de Hoghelande
■tir
rabilius.cum impraegnet seiplam, concipiat seiplam, & p* 11 ' ,/ [ seiplam.Hanc maximi: occultant,nec nomine proprio nu |lCl ‘ )1( Unde Rosar. Lapidem per descriptionem suarum radic» 11 ^ minavimus, nec enim aliter nominare eum possumus. D'j, Hic lapis a loco gloriofilsimo sublimi maximi terroris p r ° L n 0 'i
qui multos lapientes neci dedit, qui cuilibet est similis, cui 11 '..
mqndici non potest. Et alius: Qu^lapidcm nominat, ei » 5 ' temignorat,nam qni virtutemnfovit,eum r.on nominat. b 1 ' 1 ’ y
1 proprium habere affirmant quidam. Sic enim M ^
lapis proprium nomen habet, vulgare non audent propre 1 ' ,. nes ab ipsis traditas. Hinc Rosm. Non parum timui »e 1 1 sv moveret a me gratiam suam, pro eo quod tibi de hac j,/
pientia exposui > cum cuncti philosophi citius mori velles'*’’» l( i) proprijs nominibus eam nuncupate. Et innominatus. lapidis patefacere nemo potest (iib anima; (uae conden » 1,1 quia coram Deo rationem reddere non pollet. .
Alius. Totius mundi perirer status,si noster in libris no^Vjp'
tur lapis, vel si quandoque proprio nomine vocant, occu» 1 -^ ,i> ciunt, & sirpe ejus nomini aliquid sisti addunt, linde Ag 111 Turba. Ubinonprodest,ibi magnifice & significanter nst ^
tur,uhi prodest, ibi maxime celatur. Hanc inveniri in olT 1 "p|ii^
omni loco,& tempore,quidam philosophorum ailei ucie-
plurimi elusi illam in vegetabilibus Se animalibus , aut 01 originem ex illis trahentibus,unde elementa separari pq' ^i/ dicarent,qua:(iverunt, sed frustra,cum singula non profeN 1 ^
sibi similia. HOs deridens Senior,Si talibus inquit,diceret 111 ^! peperit hominem,aut volatilia parturiunt pisces,aut pah "' 1 \ g vit mala granata,responderent utique: Fabulam narralh , 11 . ^ nerant res nisi sibi similia, & nqn fcrtunaquxquc arbor
ctus suos. Et tamen isti stultis stultiores praeparant quo» j bet tincturam in se,ex omni re qua: tendit ad nihilum j ^ c l()
bene facere, sed nihil acquirunt praeter laborem, quia 111 1 . , 11 Lrt l ’
bilitatccxcoecati sunt a veritate. Naturalistimmn ver s
NP
ctistimum opus est,unumquodque generare tale,quale ‘P ut planta plantam,capra capram, ut ait Philosophus, ^l 1 ’! j materialia ista sint a natura metallorum aliena, iinpom ^
eis fici; generationem in metallis, quia metalla non Ae"*
atioJ'0 1 j(i
nisi ex suis proprijs (pcrmatibi)s. Ideo non sine rnu>.<--- ■ ji"
rendum monet Arnald. quid lit fperma metallöi um > si’J ri !
....a .mculw' uri
M.stibnsSc vegetabilibus,(anguine,capillis,menstruis Lc ^,,1^
quanquam philosophi hujusmodi nominibus ahq uai '^ if|0 jP »udinarie usi sint, prout supra est declaratum eme hominis vel animalis,non fit alicuji.s rei pe
■"itis
v« 5 n L 'htHf
S*
S*
S«n S*, '"S,
Pho
mc
( >phc
S 1 *’
cre,
S*
tl 0|
Oli,;,
r tin
H lls
Nhi
L tcs 1
Nc,
S'
Cj hl 1
J^sin
>'si
Kl,
<v
Ser
%
k
0 r
H
stl,
venitur in re quod in ea non est, non iimt autem |' ,icl p'j’ ) ilil 111 ’'
'0t(
*'»i,
rmiih° ri':

>
Air 1 ’-'
,?l
$
b-.J'
• llS /
-l
A
[| 0 ‘’
i<
<
ili ’’ 1
!’> ls
l>”<
u"’.;
M
A,
■ O ' 1
A,
a>’r.,
Ü
aP W
' f
<>
r>
-
&
,i.k:
li-i
*/>•
AlCHFM. DlFFIClTIT. L I B. \g\
Vc, tlt| 1 j' cu USticx-minn: m vase naturali nemrc nutrice,ubi con- ^iiol U ‘ m r'- n ' praeparatione naturili, donec formetur inde |Vi| 0 * ai ' ir »al, sine inureiTione altciiusrei nisi sanguinis men-
S» t ' ,1 r C0,lsmllks ' ‘ n vegetabilibus semen proprium cu- 'V-u«™ ti,^ * r l’oris vel planta; tara- committitur absque additione <^.ub, litae nanti a alimento enutritum Si ‘olis calore c- "" ‘‘ pK 0ru ln 8 fr minat & augmentatur. Ito St magiitenum pltilolb- ^ COm ir>istiot!c alicujus non eget extranei, sed ex proprio »„«- 'silico terra; plnlolophica- per artem praeparata; im- I"/-»l-i», «I». pri 0 l >cit lapident multiplicabilem in infinitum, si suo pro-
& humore connaturali alatur, Sc calore Solis phi- nitti-
lll "' l t>ii°' 1 "" llc r ot ' mu at ' -'dum excitetur, Alij in salibus,-alit- titi c ’-’J' anH m is, & b.mracibus lapidem philosophorum inve- ^ttif^’' '‘■‘‘■Timt , aut per ea perscitiora metalla deduci polse ad bl. 0 ,; 1 ’ UT1 ut tingant in infinitum , eo quod per illorum ceinrn- ,
8r ' lk|s metallis impuris illa expurgari,& colorem vege- 5 t)U a m agis it lendidutn ijs cöeilinari viderent,& Icirent inde 'Mbu ' ^ l1 ' S luolcrtaii.tpias fortes, graduales, & regias vocrmt,
Ctj ( r S '""tun Lt argentum solvi putant, aut ad altiomn coloris Iol 0l 1’fomovcn. Sed de solutione iiliusrnodi uon curant phi- ^ r >i;s l,CUn ' f 0! " 15 lu corioiio & dillipatio quaidaimonus in ^ioi lc ' Tl j nut 'ß'mas , quie dentio in argentum Scaurum liqucfa- hitj.j . 'fcpolhint. Etsi quis metallis persectis color accedit,is n 'biis fusionum & attractione diuturna evanescit, quia inclini' 3nt "^^iuleee,Ied tantum supei ficiahter, nec ingreduin ' c Siti p Ul ( l°" !m iseiliilia sint cum metallis, nec iiiiioncm mctal- 1'fisini* nvc ut se habeam alias proprietatum distere ntir.s, ‘ lo iiis u |? l ’ ,dc,i ' ore q''i' u »tplarlosoplu Merito itaq; a non omni- '
'l'bdjijj ’ S ^ f^uis rejiciuntur. Decipiuntur autem forte ex eo Fncru ctus* ^'st'icntes aquam liceam quandoque nominent, W'- ^ l "'Hibus S *!' :1,us mcklls convenire aibiu autur quainialibus, a- pliodi c 3tr -->rt,entis,cpiixrdolutaiaeileinaqnamtranseunt,
. ®phi i,° C:i1ok ' <Ji'nub ad pristinam tormrtm redeunt. Sed phi- V ‘ v vuat,^j r at l ua,n (iccamnihil aliud imelligunt, quam argentum r' l ''cnlj "H'e de causa quod tangentem non m.;ddaeiat, cmn Hr n . qu,du .m lit & fluidum instar aqua;. Credint Gehro, qui Smdeas Solem & Lunam i cluis cr m aquam < [? c l'iodm",’vulgusMcrcutium vocat. Falluntureti.unin
1<J qiiij '|‘°'ophi p.iiiim de tale loquantur. Velini auctor (o- sl 0r das il ,p i -" l,ni ‘ Die operatur, i fl velut is , qu> cum .ueu tine c, ni ’ Uon l' 1f 11 ' n bbro Salis St aluminis. Si De us non crcallrt j' 1 ** 1 - Eti ll 1 \| l / lcc ' ur " 1 Elixir ,0c vanum eiset itu l:um aloicmi “*lo lUlo / ‘‘'eOtiisSaji. i^ilineialv opemtui vel agit, eo.po- l “U tvonretu.mtat. item Alius. Sales limi i.ubccs tui L opei is.

i(>z Theos. de Hoghelande
--- -- ..v u.l c LAiV U r. .
operis. Illi sciant philosophos non dc liste comnuini loQ 11 '’ ^ t eo quem in opere suo requirunt minerali, similitudine“” j { 0 tebus calcinatis.a quibus omnibus cum possit extrahi ftl, ^,1 etia ex calcc metalli lui lalem extrahi dicunt, quo tante ali 11 significant quam terram suam. Juxta illud Auctoris inno)’ 1 Quod inferius in cucurbita manet estialnoster, id est' tCtI ^jj' stra. Et m A lieg. Sap: Nota quod haec corpora alum 111 *' |,il, Ha simt.qux a corporibus nostris stuunt. Et Auctor ‘ qbl> Secundae aqua; opus est exaltare terram in lalem mirabis y U mtdiu > »i* sua virtute attractiva. Nonnulli in inedijs mineralibus, i>>
»trMiu Cr gnesia,marchasitjs lapidis materiam quxsivcrnnt.Sc p r *^’ r jso', mtrebaßtu ant imonio. Cum enim philosophi dicant metalla & iuU ^!, 0 s.‘ "tntiumlrrir ^ cm constare sulphure Sc argento vivo, & hxc facili al ". tl p l pid<* ' im antimonio educi posiint,nihil obstare quo minus materia • ^
inde petenda sit. Sed cum non sufficiant philosophis lu, ’l ^jr sulphur Sc argentum vivum, sed eadem velint este pura >- ^j u (li' da, 3 c omni coinquinatione carentia, homogenen, Sc l,on ‘ vt fä biliasted petlcvctantia super ignem Sc fundentia, avgeuti' 1 ^3, vivum Sc sulphur illius sint in radicibus suis impura > Sc> 11111 ^ fir Sequar nullo artificio depuraripostimyad haec heterogenes eile ab igne recedentia, aut non fluentia, omnibus lanii 1 erit antimonij Sc reliquarum imi chasitai um natura. . j a iit'
In UpiMut Quidam in lapidibus, gemmis, Sc crystallo artis r r,n j<Jui' s ’ tri*pimu. quirunt. Sed ii ea qua:propius ad metallorum naturam at materiam E.lixiris prxlhu e non possunt, profecto neque g aut crystallus neque lapides exteri. Si enim id quod tur esse tale non est tale,prolecto neque id quod minus. ' ( ]iiit’ cum alterationes in corporibus metallorum facere noj ji 1 quia non ingrediuntur,nec enim quicquain alterat cpto .jjjct
grrdinir.ncc fusionem metallicam prxrtent »sed tantum u Ji>'
torum, aut omnino nullam , ab arte ut omnino abcn J f ^-e> bimrur, id ipsum prxcipitmte Alphidio: Cave, inquit, fi» 1 » potibus lapidibusque mortuis te separa,quoniam in c ,' „jsso 1 '
1 est iter,quia vita eorum non augetur,imo tendit ad | j
simt salia, auripigmenta, arsenicum, magneiia, man u , j S ,’ r 3st“f i Sc bis limilia. Ahj in (ulpluire communi materiam lap' , ^ l’° I pomuit. Cum enim philosophi in materia Elixius rccj^ niogencitatem,fixionem,Sc tincturam,Sc lixc omm-t neat sulphur,merito lapidis materia aut pars illius co>
ernte Cebro: SulphurhabethomogcneamScsorti J 1 j 3 tp 01
positionem, A; est unisonius /iibibnrix. Ibidem: Ip 1 Jss' diis coniplettnminieuiquc metallorum, Sc ipsum toe jilu 1 ” ;
- " h " ' ' " ” 111 ahitWun tr , ;, vt | 1 ^, j
Chrng. tue.
tn fnlph
fwrl.ptrs.
rat Scilluiliat. Etpaulbpoli: Per Petii« .m... . ,
tut nmiiocorpus,quoniam est lumen Sc tinctura. Item )
J as in ^bof
Hi ^■>1« SM ii
W
P^irc
N<
. r alil ln fcd
,f aiii
t( lU
iri|
"Uiii
«rei
«sod,
' 3 '
di.
gmi
^'alij Suilib
tat A’ll
? r gcn
“ud c
s
f?pici
l'li Ur .
^u n
, c„ Poifi t
1 lo P
S,
Ussi.
>d
Nt
S
S>
Hi n
‘«Ull
^r,n
K

i**
*<■
,n " 0 'V' ‘sV
<n’ 1° *
kv 5
■ct« 11
pliC tC ‘
>*£
s<*°
in
m«’ 1
> V*
> t#
.eil* 1 ' 1 ’
oi'."’
ni"'.
‘ä<
d..^:
tlll;
Li°'
rasi
11 K
dif. II'"".
ln Türb ^ LCHEM " DiFFICULT. LlB. 16 }
H 0 s 0n , .'i' Aqua sulphuris munda ex solo est sulphure. EtAc- Oulrum 1 a' 11 ' ® l, lpl ,l,ra sulphuribus continentur. Respondeo,
* Cai irisv -I * ^' ime ^ £acu tiiliioc, ut solet veritatem dcfciibere,
'1'H f u | J <! u.otum involucris eandem occultare , non iccus ac is.
Igitur nr!' 1 ^” 0 palearum acervti granum frumenti reconderet.
■ 'leloot " e C01llmuu i 2c adustibili, sed de philosophorum sul- 'io, tpri r f ltllr ’ Ideo addit ibidem,non utendum eo sine magiste- Et a!]ljj' ; n 7°mh,l horum praestat, sed corrumpit & denigrat, in serius 1 , lat ura sulphuris & arsenici loquitur, sulphur habet Sum, fu
tf ai.j (" cau las corruptionis,instammabilem substantiam & ter- tc ^><pioni cnt ' am ;P cr primam ipsius natura stare in igne non po-
0l "ni o ain c °mburit sempev 6c comburitur, & nigredinem in ^ r 'Srent„ Crc l’ I ae d : - 1 t. Per alteram veroneq; fusionem habet neq;
,1'
^Ssodsione ■ ....-....
nUn ilHam fi ni .’ t l uon ' an ' ^ fixum fuerit,prohibet f usione, & ipsum *|)odo sin,?'^' UU P. nus ca lcmctur, cum vero calcitratur nullo
°'§‘iitr. ii lUu ’ ' n artificio,quoniam in terrenam substantiam re- ^ 'ilii om * C ® e ^ ci ' de sulphure communi, sicut etiam Arnald. Stf.ftn.x Quilibet v n 1 CS,c l l,0 d quantum a philosophorum sulphure distet, “A 5 ' r >'t,c llrtl Mediocriter in chcmicis libris versatus facile conside- ar Seirf, ■ . irgcnto vivo fit plane extraneum; at istud ex intimis niffmniit lind qu\ iX ! pesesporum corporum visceribus petitum, nec est a- falpburu vut- Mt>u,i,, & '® u ' s fimplex nec urens, vivus, vivificans alia corpora £‘ &
"t sopcistu' ' rnatluans >& natura: defectum supplens, cum ipsum ? m>m ' r Uni >ac v, * niat| ii'itatis, secundum quod in natura sua est persc- ,Plentes 1* art 'fieium magis depuratum. Senior: Satisfecerunt 1’j'Ur v.,i„ ^Minibus cum dixerunt, sulphur nostrum non est ful- ^ eon ? iulphur vulgi comburitur,sed sulplmrfapientum
^iirn icC Ul ' t combustione albedinis & meliorationis.
?°stIt >Co ä j tUl cx fiipra dictis omnibus lapidis materia elici non /»«tjfnfuvi. \' | k. ,n imst'f t eC l Ucns videtur, ut argentum vivum;, nobis eandem w vuljpn. | ü * 0 phici 1 ' ^oiodo sola Mercjunalis natura omnibus notis phi- eu m p^dis materia- respondeat.Argentum cuim vivum fo- sosiihisj . Incor "l">ustibilc & homogcncuin, quia aut, cum tota v^'dit.ad, n m 'ßue manet,aut cum tota sita substantia ab igne J ,rn pcd'ctV 10n ' S svlvativum .fusioniscfii-ctivum, &: corpo-
, i'nt p<. r f 1 ^l irn > CUrns orpoia illa minus comburantur, St majo- s | lw,c l'i.t v* n ° n ‘ s ' fi 113 -' pl lls dc sita natura participant, & poili- °lurnre c a. Cl ° "iious,miiroiis;aflirmante etiam Aviccnna;Ipsum Ut q"t>d fu* natura' est, fc alienum respuere,&.
mm
‘tietall ma g'stcr
virtute * ' llS ^ lI 8 a ‘l lKtt sisti no potest,nisi sulphuiis sibi ad ttc '“itims l , UU "ivtallfeo vapore,dicentibus criam Philosophis, "m non die Mercurium vulgi. Adhuc cum imprimis l 7 corpus
lc uni,continere totum in le quoiudigcvrtusadno- 'inm. Sed ne de argento vivo vulgari lisec intelli-

i <?4
Tu BOB. OB IIoGIIKI. ANDB
coipus solvendum autcalcinandum pr.ecipiatit philofoph'’^
tmm in vulgäre argentum vivum cadere porci! . cum ih -
- ' ■ . L ' n<><
Rosp.irt, i. C*/UO.
Objtftio.
In nrfmbrn •'»'reum & ipintu.de. Igitur in corporibus Elixiris (ubsta-- I mperfeitu. renda : (cd ealiintaut perfecta nur Imperfecta. >!.rc ntiu'""' f , perfectionem qu.un non habent, alijs dure non potfint sulphure & argento vivo imp.uris, & parum am mminin dcco^ constent, & celeriter ab igne & alijsadnn-mibus coiiib 111 ' 3 ''^, Elixir nobis liibministrare non possunt, subtilioris enim J 11 * 5 tine & liquidioris fusionis neci ile est illud este, quam ipla c^ | ra vulgi, & majoris fixionis, quam iinr in natura sua. Imp°' 1 j v . etiam est,ut ait Arnald. non iixiim figere, & immundum mj" j, re, quia non invenitur in re,quod in ea non fuit antcu,ne c , 0 r dare potest quod non habet. Deinde ut i pia F.lixirticrcnt > "1^,1 tet ea primum convertere in iimilitudinem duorum corp 0 ^',., perfectorum,quod frustra fieret,cum habeamus duocorp 01,1 ! festa a natura facta. Nec obstat quod plnlolbphi (xph ,s f ^.jr ris impetiesti aut immundi mentionem faciant. Veluti fl) nes: Nisi corpus immundum mundaveris, & ipsum deim 1,1 .. p reddideris, & animam in ipiiim miieris, mhil lnijus magim 1 ' fl i< rexisti. Item Astamis in Tui ha : Corpus impcifcstum ^ s |i' hb.sernurum colorationefirma mediante fermento. Et Cirber. Pastam cjo.y. tandam extrahimus more ibiiro ex impei lectis corporibus j (ll r hoc tradimus tibi regulam generalem, quod pasta alba t-)it !\pii' de Jove & Saturno, pasta vero rubea ex Venere, SarurnoN’ te. Qui locus Cn bii doctistimos viros multum toiiir,' irt ’' 1( - marent corpus (ive materiam lapidis cx imperfectismcu' 11 '* tendam, form am vero cx auro & argento vulgaribus: c ‘"|j,,t. men St materia & eiusdem forma ab una re stila defumem 1, |., r , materiam enim lapidis unicam &(pccie&miyieioestcco quamvis postea inplures velim rivulos Ipaigaiur,prout ei! Moricnes. Hoc magisterium, inquit, ex una prinum’ procedit,qua: posti nodum in plurrs res expanditur, & ' tllt |iii 7 tinum revertitur. Et > ilium: Anima , coipus, N ipirim* pisunt,& una res est,in le habens omnia cui ■nihil extraneum ^,,,1 Lib. See. c. 9 ducitur. Haly : limis est lapis liipcr quem non miic f ‘’ 1 ’
rem ; cum eo operam ur lapienti s.& deeoexu cnniqun” )(( ), tur, non commilitetur cum eo aliud,nec 111 ejus parte.nts | .,|ii(
Quando igitur coiporis imperiesti aut immundi mtuU^ £ ,i'
In fi.ßor.
Pkilolbphi, aliud mhil quanneri ani iiiam imc)ligiiiH' cll || | lC uii' ples testis mih/erii Amaldus. Mercurius, inquit, cum >* j i£lt tisf jungitur,id ei!, cum corpore impcifccto.qmf lerra man 1 () ri'
ater elemcmoruiii. Nonquod ex‘ ‘
jungitur
ideo,quia terra est niau-i finiitimMum. .j—
Imis vulgaribus,pliiniho , stanno, are anr leno ni.itenam ^ putandam dcimr.i uLvtA J c.\ compoiao !no m n u
lll'l
‘nii
‘Petii tj ftiit
'Ha
Per
‘ic
Hi,;
husc
'Perse
d,,
"sta &
,t-r iia u .
^'"sti
st'lex
bt V’r
A? 1 " 1 '
t".»ni!
>v,-
co1 7 "'ent
Ni«
>diin
L,‘‘-
h
ht‘> Si’ r '
„ K Oi-
"is. c '
Siis
'SPHir
e.
wt»
11 llt
' v «l..t

At
CI1EM. Di fficult. L I B. i 6f
i.y i -r r x s., u Ij i . l i if« IO)
^'Wr ■'*” 1l,c c fl vc(pcctru perfectionis ultima: ad quam illam (ii *"it, COn:mt "r plnlolophi.N ratione tinctui ie qux illi abla- <! u °'l (j.i , ca n^lirur per artificium. Nec’ aiguit e contra dicat pallam albii extrahi debere ex Jove Sc P C|, iu s c ^j ‘ 1 ‘ lrn ' ero rubeam ex Venere, Sarunto Se Mari c. Su- "'"P'-'rfcift" 1,1 1111 '’^e'di'inesl.omnia metalla tam perfecta quam v "ba gj j' Iu philolophomm compoiito contineri,virtute Oe po- “ tr «ai jj l11l btudiiie quadam , prout etiam ex allegoria Comitis 1105 ''lbei' ntCt ; V um lt 'que Eli xir album non egrediatur tcvmi- bahifjj llls & fixionis lun.tr is,palla iplius live eoi piis dicitur ex* Y’ 1 ll >e(,. .*‘ s albis,& pai uni decoctis, Saturno videlicet <Sc jo- i 'is lio ^'uattila erit eum lauta,nam nlbcdinrm in opere cru- c dc affirmant philoloplti. Unde Rol. uiquc.tdal- to fttii n utimur igne limi,quia album crudum est, & lenii*
^ ril ''lil (j* '■'ailum aurem crudum pertectum eile non potest. ^‘ 'uiilb ,^ U . s 'bbum rlt opiis liventis,rubeum vero rellatis. Palla ^uavn^^' C!tl,r extrahi ex Venere, Saturno Sc Matte, quia m* •'d qu.iijj ailt manifestam aut oectilram in le habent luve metalla, <|ll ' 1 "tvi,. , o a, 0" decoctionis calore eompolitum perducitur, luo eoo ' 1 1 IUc 'urpcrlectum, quia nondum pervenit ad finem in j''' ,c| ittif CtUr > IU 'C adeptum elt formam qiiaperficitur, qu.c ell ** c Som c n 'ulare. Neque mirum cuiquam videt i debet,Ii etiam tll ^ediii e i”!' a *V' m b u m rubeam extrahi priveipiat Geber, quem i| llls ii t c \l- 1 , U b' occultam babae dcmonlliat minium quod ex K-ft Lt Zenon in Turba: Hoc plumbum rubeum Ito- , j' tc hi laly i* S bu c quidem dicta (itu tjs, qui Gebn auctot i- \ ni v °luut, quem ego magis occultanda: velitatis llu- ' 1S bbirj ln '.,' J | V cau1 - 1 taba Ia iplilTc lulpicor.lolitum pauculis ve- 11 ' 0< ^ 1 'Uten-, . * a ' ,n *ni : cerc. Si verb extrahendi verbun« bujus- si<»iup ,ar, . 0lleiv ‘ non admittere quispiam exili,met,is Iciat 1l ' lle»0. aat ieme id apud huius artis doctores ufit at hlimum 'Suum bonitatis pi ima - decoctionis ellliii ruboris /"'^trälih' 11 , 'bfbcdmem eonverlio: non quod velit rubedo ll t| , l ' ’l'uili' > | '‘""uni putu fieri & decoqui donec nigrum fiat. ! jt’opQjj ' a Vcll 're nigredinis apparentis ell albedo occulta, li' ,S ^ a P>ent' t . <; d' v 'cm illam ab c)ns nigredine exualiei e. Roli- ri ‘b"l liq Uc p S . l '" ln dicunt, accipite (putum Luna: gummamque i,, 1 dflor cs ‘ kltc ’C"niqiie liquefiuntiila, iionjulsemut rubea fit- ex eorum ventribus extrahi. Cum
K‘IVct l, Urw4-..n •
ferat CX,, U|3 .ex eorum ventribus extrahi, taun I» ptrsetik ite | lltc xperf.^' S n,t, allis lapidis materia frustra petatiujit- »«■(//». I'y|p '' s c °nun l < ’ ca proliciatur, haec autem Ii de sua perfectto- k v 'j 1 '* bitgcr c 'o^ Cnt ' Hbä imperfecta manebunt, eo quod non c lll 'Usi>|,„ 1111 quantum le extendunt. Si vero ea pcificc-
bin quantum le extendunt. Si vero ea pcificc l l"’hn lnnt in natura lita, ncccsie est ea i» radice L
magis
i

Katttraf. bist. h b.i3.c.tp.j.
^Aurt forma 9H opere cor- 'ruMpt non dc.
bet.
In aurottr^en- to & ^Mercurio.
Jn tetb. sma- ra%d.
Uj>i* o ntnit rtt dira.- fnr^
1 66
Thioh. de ITo g ii e i. a n d e
P i
magis mundari, aun oporteat clixn cllc magis muttdft ^ nec non sithtilius.qu.tm fit ipsum aurum vel argentum-S ft ^p 1 '; rum neccflnriam mundationem perveniri non potest p r0 l tislimä ipsorum compositione naturalem, qux* nist per e° rl nem labefactari no potest. At qua; corruptio auro cven' rC l 0 tf quod P*’ 1 “ *■'**'‘‘tirr Hiiilslflln'nMir ne*r- Iv-Kitc rnmKi irf'sltl^
Poflciit
' er ’tati
ElltS
stl
st'
nem 1
1 nec terra ncc aqua alteratur,nec rebus comburenti 1 ’ 11 ’^ b"uritur,cum in igne etiä melioretur,dicente Plinio: Auro st’ ^ Ji’
'vitet
corporum nobililstmo nihil igne deperit, in incendijs rog'f^j«’. rar.tc materia? Sed dicet aliquis: Cum nihil sit lub Lt"tst rl * pi):
' 0| b|tlt
'xipso
cot|
ran , .
corruptionis expers,fieri non potest , quin etiam irmdttS ^ tur aurum ipsum corrumpendi. Fateor --- - l: ~ mi 1
etui en)malioq l "j of ’|i'
& arg. vivunt,6c olea inde fieri portent, & ipsius dentq; c ° . e fef^j tinctura,quam incomparabilisSc suntmus arcanorum nat"’- >' v !
i,quam lncomparabuisoc lumuuis areauui um tator Clariis. Vir. D.jo. Baptista Porta Neapolitanus ” 0 p ( |ij’> l ‘i decus,in luo quem,de Magia naturali inscripsit libro, demonstravit ? Sed aurum corrumpere ad generationem 1 servatione litae forma*, hoc opus,hic labor est. Docent it-’st’ -fi' 1
rvatiqnc litae forma*, hoc opus,hic labor ^
ipfitm cum argento vivo magno artis studio elaborato Icere; eo namq; modo nec alio quopiam exaltari potest " sectionem suam naturalem,sed hoc non pervenit nisi ■^ct’' 1 ' solerrirtimi ingenti. Quod tamen si fiat,jant plures res c>’ _
unitatem in suo
opere commendent philolophi. DciUß i-_•._...: ..na __ _ „ntiW'-u
riam suam vilem & parv, preist este affirmant,cum atirst p° esiit
mas pretium fit maximum. Qui religiosiores paulo f ut ’ r<r ’ ]t f
arte,docent aurum cum argento Sc Mercurio commilc^^,» * rum sit loco patris, argentum loco matris. Mercurius >P C triusque. Unde Hermes: Pater ejus est Sol, mater c , vit eum ventus in ventre lito. Idem,Draco non mortt'” ... jt^ fratre dc sorore sua interficiatur,non per unum solum '||i|(st bo simul,scilicet per Solem Lr l.unant. Et A viccnna: C t-11 Ji' 1 hon opereris nisi cum Mercurio,Sole,& Luna,istoriu” ® ,1 jj,iti' 1 ‘, rum corporum conjunctio est necestariainh.ic arte.»“® ad rubeum. Et Morienes: Sine stultos qua-rere & st"®’ 1 , f iti^ ; rare circa quamlibet rem,quoniam ad propositum uo l’st^,tst'^ donec Sol & Luna in unum corpus redigantur. Add" ,1t ^ lll ii)i' ,1 jj! tionem: Quia si in lapide eilet tantum alterum coiuim 1 ^ . pi', j facile flueret medicina, neque tincturam daret, & st 0 ®'* c . ^ i mum evolaret, quia non eilet in eo receptaculum tim . , f q’ 1 ’
qui manum operi adhibere volet, diligenter prius sint illae species & res quae Sol & Luna a philosophis n°”
sint illae species & res quae Sol & Luna a philosophis 11011 ne operam & oleum,ut est in proverbio,perdat. $■ 'L
tau- „ . .
Hic locusmc admonet,ut quoniatp initanda st”, . (s credenda de lapide suo prxdicant philosophi, qua; f" 11 fta experienti* deditum m varios
totopui, qu' 1 - ■
& devios errores 1 ^ 0 stc'
"fms
■'Pient s>Uv in l| Us 5( ^ola t
^em
Vane,;
mtten
”’inib
Htl
hodie
dui ni
1Tl ina
stuatn
^«lt;
‘"mu
{"uni
‘■biis
Ü’mt
■unii,
■'tini
“Her
StlQ (
Ii.
Ullt

D
E Alchem. Die ficu et. Lib. 167
o"" jt
ar v
, in v
oW*
tlll'
S§!
7K
Ä
i' l,n ' ,,r de< ,»«£
rC ’ l' f
l3 ’L/ rn ' /
°iK
II ' 1
c ALCH H M. UIFFICUEi. ^ *■ "• -
q 1 , a .' lt ’ amcc l uam ulterius progrediar, dc ijs paucula interseram, '' '' J *_
1* 110,1 »wdo scitu ineunda,sed & maxime utilia erunt omnibus d . ' ta,ls studiosis - Imprimis autem occurrit, philosophos hpi- j,, llllm omnem vem dixiste , quod ideo fecerunt > ut ait lo a- ctin’ ^ U * a 0llln)a in se habet quibus indiget, & qux ad m P er e "
' o,re m necc&ria fimt. Quod verum dic testantur paffimphw ' n, P r imis Senior, l.apis Sapientum inquit in ip 0 Pio perficitur, radix, & rami, St solia, deflores & fructus. Lst
ea! , Ut a 'hor, cujus rann & solia & fructus sunt cx ea,5t per
iw cai11 A ipic el\ iotmn,& cx ipio ciV totum, ldenv- Lap^ quem nominaverunt omnem rem, habet in se totum W * ‘S ct cx eorpove, ex sole,ex aquis, ex lpvtitibus, ex amnia- n .® c . , ‘nsturis. Omnibus etiam nominibus nominatur ut ai * vt _ ar,us ad ipsius occultatio nem, St propter naturx sux digni- ^ ^ 7tum a v . tl ’ 1> ® c propter diversa ejus regimina, Sc mirabilem colorum . ^ i' lc,a 'em in opere apparentium,& participationem omnium e- indL t0rum111 c0 existentimn. Pythagoras in TurbaiMultis no- t' ? l .| Us 'pium nuncupaverunt propter natuix sux excellentiam. lina 1 Wm ' Qct a ndoq; in lapidis operatione colores omnes qux
d ° d,c fi, excoguavipossnm apparent ,&sic secun-
divcrlos «olores in opere apparentes diverfifieai
xtXP.J
,ct' ce 1
itE' 1 ’ i 1 ' 1
n^ 1 “
K /
-A<
it appuvem ,t\. uv
' v “. us eoiores 111 opei 1 v.... s divcrsisicanmr ejus no-
11 dn ertos philosophos. Est & alia ratio,quia ex omnibus '"«it 1/ C ClMent ‘ s k' e * a P‘ s pellectus est, quare cujuslibet rei cie» l< 6 * n °minc appellatur. Est & tertia ratio ut insipientes il- iiiiur, j Co 8 n °leam,bxc ille. Prxtei ea dicunt philosophi lapidem libtis ’ttaiein, vegetabilem,Sc mineralem,non quod cx aniina-
Ut^ctab.hbus aut mineralibus indifferenter sieri postit, siin,, )nt opinantur, & fi ustr.i in illis pecuniam St labores luos in- *')iiii 3 U ; ed animalem quidem propter animam qux proprie ho- ‘‘Utr an'] Um dignistimo competit, fi tamen fas est hominem *0^™» eommmeravi; quamvis anima ä plulpsophis his ^ °'tellu s lCllt ^ Tegerabilibus tribuatur, sed non eadem rat ione. ’soin. pj 11 ' ^"' ba : JF.s nostrum sicut homo corpus habet &ani- ,ra ^OiTi ^!°P tcr siingtiincm, qui proprie in animalibus, quo lltb- Unde LiliumiSpiiinis convertit corpus in fpiri- 8 ui tld ^uquout (anguis est,quia quod lpivitü habet,babet St !am a qti a p ( . 1 . tDa “ dar is in Turba: Non utendum mtoto regimine nisi Vjjoj n ' aft cme,vis enim ejus est spiritualis sanguis. Moricnes: c ? t 'iiuim, t x 0, ' : ' max ‘ ! "c coaptat,sanguis est,nam illa vivificat atq,; nii^. 1 .—,c ..ie,'. ,, Arist Saniiuis est a
- st ' T u Iv" n ma>:inK ' coaptat,languts cit.nam m.i v»,».». si ''ka, 8 ^, * • cx omnibus imum corpus efficit. Arist.Sanguis est a- to sit fi ) ;,!- 1 1 ! tna v iu. 6 c vita lapis noster est.Non quod revera in Ctmp*r*ti^
XK>ani,n ^t sanctus, qualis m homine,sed similitudi- M, “ r «
Wa ,!. 110)1 ‘nelec - > ' - - «•» •«»«
lsoilan”^“’‘ uui ‘ la > ail tiangui5,quaus .. n
e a r Q , '" Ul1 melcgami. Sicut enim homo pet separatione ani- *
1 1 e nioi tmij dicitur, Sc remanet ipsius cadaver > statu«
L 4 P»w»

HtS
T H t O li. BE HoGHEIANDE
potius (irtiile qium homini: ita & in lapide icp.uat.upsi uSfl re & radtc.ili cstcntn.qvixform.v.n dat lapidi & tinctura' < ’’^ est pliilo(b| horum anima, remanebit m.ncria qua’d im ,n, ° ^ quantum ad {ovinam metallic mi.qns: cum non iit in cui -' 1 '’ nomen propiiuinimn hahct.diceme Morie ne,omne cot|’ Li * r rti l ' anima carucnt, tenebrosum & obici,rnm erit. Et llC ’ ir . ( , r f‘ l ' nuis in relumctione animam corpori ivlluutam iri • ra deinde perpetua Tore & incoiruptibili.t: ita »> hac arte » 1 ^ • xe per ignetn & aquam regimine debiro exanimaro & l'^C,C anima Tua,id eil, tinctura non aliunde hd ex proprio corp'^
illi r* ’ * * /• .
%Ad %araUt. nam epijLOp.
In eomtnent. [ufert ab. Her. Uota ntiiscul > ttum ad/e( J i- vum propltr afiteem maUnam.
.. »■■•1I1UX -VU l!t/ % l ^
tracta illi riddiuir.ec tum primum indurrcoloi em Ac fnrn 1,1 .ir tallicamstcd ilhifhorem quam prii.s h.iboit. t^ex cbxi es» (apientum crmhiV.b vera die product.seorund.- m lentcN^^^.i, baho. Hermes in Allen Sap. Spintusc laj icte exrractust* anima amem rubea, quibus ei redditis v<vit At bchinir . st 11 . V \P dtcore,&li mme | nlimo ornatur, hil.tns est ttinci"aX‘ 1 | resurrexit»quia non lunplius movitm Znon io T:ub- i: ^.y V tinctma vira t ll quibus inrroir.tletiiiventuin Ac morS a st 1 '^ trahitur. Bondlus ib dem: Illa naitua cui lirin daas a ,||J est.cm pn noctes dimittmirinoiti o imul S viderur.ct tl fjii 1 namra igne indiget,quousque coipus tx illius Ipiviuis ll \j lS p (I ’ vertvtur.de tunc fit pylvis ivovtuoliivulisin lito tuinvlo. jlr actis reddet uPev.S ipirunm ctanimam , Ac omni instrn 1 ll i ,r 1 la confortatur illa res, Ac post corriiptioi em emendati ' 1 ’ I^|E admodum homo post re.>11 rectionem sortior fit,St
fuerat >n hoc mundo. Rolinus: Spiritus Sc amnia cui’’ 1^/ huntnr a coi po e, corpus remanet mortuum, redde >d" cr ,tii f ' fuain.&nmc vivit,& .cusquod mortui relirc t.iti perpe'" 1 ^ ji'i' EtD. Thomas Aquinas. Superior pars lapidis est l pir' t ^ 5 g fl ii0j maqu* mortificat um lapidem vivificat & taciti efiirg c "'. . ,,-d j Anima est praeparator live vector corporis, St extract 01 ’ 1 ’ 1
i eductor ad corpus tuum, quod vivificabit post mortd" Perhancvis.ini postea nulla erit mors .piopterea q ,l<H n ct |s:l funditur {icut ■piriuis corpori. Q___od aurem anima extrahatur non aliunde,sed i x fcip 'o.Sc ex proprio eoi 1 < ”A l l i..^ < vis ex ante dictis latis liquent, tamen audiamus adii l,c -ff Ip’* 1 dum in Turba : Corpus ait non potest tinijere Icip*'"’ 1 ’ tus occultus extrahatur e ventre ejus’, & stat Ipiritu.i‘ lS . lalnun: Hoc ovum vitam quam Jubet ex (ein geno* trahit, non ament ab alio,vel ab al js.led ex eius ventre j ( if trahuntur , Acie iplumgcrnimarefaeii & quodeß' n,uS1 ol vl^ 1 . ras, de cjuud est toris mittit intus. Idcnv. Naunanatu 1 ^^ jnoitistcando corpus tk vivificando, quoniam ex ip ( ® iplinn convertitur,& augmcntauir. Comparatui
ctian’ *,y,

Dk A
"Her ‘tilpir.niot
L c H E M. f) I F F I C 11 L T. L
I B.
I69
lll>l Vn "'■'Uiin.,,, ,
''stes 0umi' : ' TlO y Xnci ’ c ‘ qua; lilii post Peum vira est, sonsti- ° VC ,;l! . nv- 1 •
aens ri 'lpr tionem. HincBoiv Ilus in Turba; Ho
|, vv^nt.aurmca-nrac
uiv, quo vitam
_ jf res Atque bivcqv abn Lmiatiu, gi«« l*f>«
“■ ' c ü - 1tbilcm vero dixeruntstsimbtudiw' ' ,n,1TI ' . - M tM»di-
?■'« timt nuim animalibus communis est.S: dicunt, ■ , ,,uurn
■ n ^'■futibus convertens alimentum in inbstanti.rm - . ; st
u evU' conlcrvet.ad qiuuutjtcm de bitant pt ove iat > ^ üsttpccic generare tribuat. Cmrugttur h* n es po t ’ . p ! ll,v 1 videlicet,augmenta tiva.Sc generativst , repet). nost
1 stuamvis non plane eodem modo stent m vegeta nlemii
1 vdar.ttione vcgctabilemnominarmu. Amp ms, p,enb.rt>- f*-
,' S ut '"tmi munus obeat qua: nor abis sob erv u nti u. vstj .uliotu a m-
,Attrstcti v a V1 delicet,reinitivst,ebgesttt' a& *L ; a,inU^do M in opere considerantur. Per au, a^ivam emm>bfLn ^
P^c Mercurio -attrahit id quo tu artthcio 111(1 ^J n e t „- !^miliare eil, Si boc per virtutem clcmcntam. 1 ratloMe
V't'ns vacuum. Per retennvam . u» coi “imm.„duudinom tob- nppetemis. Per digestivst»! retenturo ut .wto co .
;*** mtmutat.ut argentum vivuntm “ b ‘SL,. non S u lstmts, Ver rxpuMivam natura expe 1 ^ ac m ot CO vpori, n >maqu;r, ut quidam ait in Turba.p us \ ■ V um j,ji t asaqt'®
Snstmdr humiditate metalima in ic ha >e , q • ^ .„.tetefli
nrisit, 6cmevallma manet. Ne qms autei u-stamentum
tPTienta,videat Raymundi Lull» codici um. ,,,\ C iMistitge-
«lemcap. n . QuidauteinlApiscjvIcatöchbihmdMoH h
^tare.quamvispvolistvc non sit ucceste, cum is (ithn**. V
> studii cb-U.- ' '
pftlll,
nnci,tamen aliquot philosophorum d.ctaea de ic c *p- "i.
' "ponam x.. uu - r ; lmc n.mq
'ta lo” ' m i 1nnils Matsihi Picini, qui in lib. fno de arte ehe- * > ''i'°'bphi* llU,r: 1 ' ; 1 P u1em partes innumeras poste tingere apud liefst. *. c ° n 'ultistimos ita deccrnittu : Qmntcimque Ipiri- ■ 11,s sitmv ■’ ca h>ilc in,(c-d nullum corpus, & cum lapis noster
'laciis, &. ^ Xll,1e volatilis, atque ntit.i dicam spiritualis,totusque fetitus’ 0 , 1 ' a rmu 1 ll i"gas solutiones & coagulationes saepius re- ' C? 1 l erru'' 1 !a' 1 ' C ' C( 1 cr v s lapidem innumeras partes poste tinge- '"'torlbna te "ai ibus natura: rationem eiusquedotes mitilicas t ° a 8 nlav'' p is; Quo plus enim solem lolveris. & iterato c . c Peeit i- er, ®’ co palus rinsgos. Quanto item p Utres (eminas vir ac *' c >>t * a° 1 lllcs habebit proles. Auctor
r quoque thesauri philof
jJ Ua ^pientuni est ut granum tritici, nutritur enim & Tl l'i , c.',t. £ 1 Ct) .’ rUm pitur,deinde germinat,resurgit &(cip(um imil- V^ CUr "do'' ! US ' ^ 1ll1o *°phi volunt nutrire granum eorum tne- M 0l c„, nCC ,''™ ( - tm u.&fructum adferat.talc quale ipsum est.
ßialogi Nat. &fil. phil. Lapis vel medicina quam
L 5 quxris
Aurora consurgent.

Cur Ustis tat.
xrfdisdtc*-
thf.
OisjeHio.
t
Ctp.n.
Ltbr. de Nat. StlutrLun*,
C*f. 1 -
VhtUfopht*
hndrnsiM»/.
170
Theob. de Hocbeunde
fis!
quxris pullulat & multiplicatur, quemadmodum grakl””^ menti cadens in terram bonam. quum mortuam l uent, 11111 fructum adfert: tum igitur corrumpitur multa alia gra”® producere poteris. s ((
Lapis mineralis- dicitur ex eo quod materia ipsius aut ’ ^ quibus componitur, & constituitur, sint minerales & met® 1 ß. nec aliunde elfe poliunt, si metalla transmutata sint. Si t] u]S Jj, gat,eadem ratione lapidem vegetabilem aut animalem dic’ f ^ quod cx vegetabilibus aut animalibus ejussitoiigo;rcfpo” ^ nullam subeste rationem, quin imo plane natura: repug”®
metalla in animalibus aut vegctalibus inveniantur, cum >^ 01
#!
principio plani diverla sint 6c nullo modo simul milceri £ l U fmU' 1 ut in igne pcrseyerent; & philosophis sufficiat similitudo ®^. quamvis non in omnibus conveniens, ut quidvis lapidi fu 0 ‘ j ( i buat. Nec est quod libi blanditur quispiam, eo quod arge” 1 J|V fluxibilitassistatur succis qu.utindatn herbarum,& color doque illi coagulato & metallis imperfectis alius a uaturab caturpcrrcs.qua: aut ab animalibus aut vegetabilibus ortt' - [V bcnt.cum cxtrmlcce tantum agant, & non alte penetrent,”® f jj; ducant formam metallicam iuli corruptam, formam vero argenti nunquam dare possunt. Veias autem este ratio””- .[ Jl£ ( attuli cur lapis animalis, vegetabilis 6c mineralis dicatur, '1 ^j. Sapientes nubi testes erunt. Sic enim Rofinus: Recipe ^ iun ^ l ,ri®' dem animalem,id clV, animam in <e habentem, scilicet m” 1 l3 .
lcm, sentientem prxlcniiam ac influentiam magnes i® |a * ’ 0 fe- gnetis, & »laminarem ,ac apicem per motum locale”’’!’ ,s- quendo & fugando. Auctor quoque novi lununis:Ostend” ^^jt dam anunx virtutes, movet & movetur, agit & patitur- ^ )l) . JRolin: Vegetabilem, id est, vim suam in natura indita 111 c< ?' ( nicantem luo generi,tmiltiplieantcin virtutem influenti* ' 1L ^ dix stipiti five herbis. Mineralem quia de mine» extrahit 0 ’^, ctor vix universalis. Philosophi nominaverunt lapidem bilem,quia vegetatur dccrelcit. Animalem quiacorp” s animam & spiritum,ut animalia. Mineralem, quia res cx st pjs componitur lunt minerales,in natura sita, Michael Scptu s - ^
dicitur minei alis,quia ex solis mineralibus sit, vegetabili* st u jj o* tritui Öc augetur,qu.vlimtpoteutix vcgetattvxyaiiim-d’*. st^c” dot e reficitur, defectore comimpitur, quod postremum juxta verbot um sonum intclligcnduin non est. Aucto 1 ' n iniuis. lfic est Iapis qui in vertice montium invenitur & .^ 1 ,” merito mineralis. Animalis etiam fertur este,quonja* habet , vegetabilis etiam dicitur quia vegetatur. Non ct ' t0 rCs' quod alias rationes inquirant viu docti k alchcmi* f®.. ,]jclfr credant Sapientibus Sc Magistris siiisstl utodo eorum

D e A:
DifficuiT-
Lib. 171
4
fC> ( ’ all'f
3 s 1 ' . !o-<
a!'-!"!
,t»v> vl
f>'
,-'k'
<
,u» k
i!"' k i
;Uf
c»l^'
,iU s '
q<* 1 1
>U“ 1
n »' 1
itG <Wc. Nec timeant Elixir ex nnncvahbus ‘
taliK 6duCCte sa: " tatl ’ c ' uam ' Uud q n d soohrturu M cdici cximias tah ous mqiiinmv,cum omnes tum philotopm
au ridotes6cvirttitcsscmper commendarim. nobis sermo,ni- FMxir nit»>s'
Elixir autem live lapis philosophor «» 1 de . & (1 aurum ‘“ ,rUlm P ri ’
^msi aurum est, sed milii« auro vulgari pefefl«* • ma _ ,»*!'■
ftc> n esset,alchcmia: studium vanum eilet, cuma 1 M . iric ipium
ah auro procedere ne cesse iit, sicut igni c ^nutaret,
.„'»"c,neque enim imperststa metalla m • nuu ' v 0 n ne«e> n 's »fiet aimim; simile enim a s»v iimih gener. vepet a-
stiiiu ex inelle,vino, Lc similibus tam ex an.ma 1 u oia huuia-
''libus dcsnmtis.Khxuia quaedam fici' postmt ace m \ u \ a d
^tÄervanda .& nonnunquaro cuam Malunt.
n °^ r um'i;i' IU 1 ’^ n ° nnUn( E 1 ‘ lm iananctj; rui...
inihin l5k .'.' st " 0 a ginius,cMmilio modocompaianda (um, hits rt ,j lrKl j 1ca mctanioipholi etiam abdicantia, & pro inutili- pere a j CU A-< i' 1 'hilolophi dicant aliquando lapidem suum rcci- Sephismu Attali ,lltWum ' -ih alijs rebus, & nominent res extraneas, 5 c a pitutum. ^ciun U ' tt ' 1 J -ilieiias, ramea plcnmquc cum additione aliqua id tloe n’ Vldl 'licet qimlim eile magis propinqua quam alia. Et Trait. . j,, """m ex ufiratiilimis sophismatibus lapictuum 1nl1ac.11- ■iit 'yronem Philoibphix profund* rationis este vo-
’■ n : ..fM;rrerea quidam lapidem ideo dici aphi-
-1 ^0,1 (hluin
ri* P
1 ...
l (1 j t |^ <> l’ t crea tyronnm i...~.ophi*prostyida: rationis i.. v . .. lo i0Dh . rn '«- Existimant pueterea quidam lapidem ideo dici ä pln- ' ll, ina na millet ‘ qcnl ’ luuinaitm & vegetabilem, quod non lohnt r ” cr >tu' j 01 l ,ora & metallica ad sanitatem & verum tempera- eiia m i, d ™ ucat > öc in ea vim ac potestatem suam exerceat, (cd ' ll trnm' V !*’ cta f > ^‘ a,l ] ,l ' aul a ' t Eullius.rcctisicat omnes plantas p r *(f. ttst.t, ni tuiij- lc vcr ’ s P cr (uiim magnum calorem. Nam (i de ipsogra- patuit. pis vel ^. Uant ' tas m aqua dissoluta fuerit,& polita m circuitu stir- ioli a SLf K n C \ '" co| de arboris, artificialiter nascemur flores 3c ‘"tonve ■ ^beabunt mense Majo. Qux ratio quamvis non lit aptist nt n ' tns ’ tanisn philosophorum auctoritas maioris femper ^ ‘utentis j n “ l ' r ' s ffisteumprasscmm iuea aliquid plus energix P°!Fit r d ° ! ' tlina ' deprehenditur, quam ut ,1 qtuxunq, peiePi Vf nitid l!tVc >o lapidem (uum in omni re & quocunq; loco in- Cur lupit »
jhentti IX j, ruit >modo excutiamus. Ostendi fopcrms ex vatiis (a- « &u.
sthute f' ^'^dapidem pliilosopborum constare Mercurio Lc sol- iwauri
J’pi cil ’ !Vc a stua & terra,quoe elementa in lapide maxime sunt cö- u * ,ur -
li rcs ’ lltrun rq; vero demonstravi lapidem vocan.Cum itaqj nul-
liumjj r s 0I T a fit qux non constet aqua & terra, & nullus locus
ieni a jp t llt lcco vacuus,merito lapidem suum ubique reperibi-
?bido (ci|f ant ’ ^' lmcs: Ars nostra duabus indiget naturis: Hn-
ln i jpi s ^ tco - Et in Allegorqs Sap Duo lapides Sapicmü
Petitu, j qSccacum incmomiü ventreq; fluminuni,atque in pa-
Boriim kcgahum, inveniuntur Si. in stercore ejectis
quibus

In cU phiL
Jüb. Lucis.
7 V.SN-.lW-
»» i<AU,',iU.
l.tb, de crtt ehern, t.Zj.
Jn sah. jMat4£»
1-71 The ob. üe Hör, hei. and E p , quibus vorbis aluid nihil iurdlif i qu.im aquam & terram,* 1 ' ^ nudum & licaim, certum eil. Seil quia Ipiruuslivc nquap 1 *^ mutatur m opere, quonumt cmii rn , & < v ca,& per eau 1,L . „( masudenum ht, harte prxcipuc hujus kirntuc doctoies
.. > r-> — .. ;- . sj
in dixciunt. Hute Heimes: Secretum cujuslibct roi .
liö-
tamiiti.t diaqu.t.ct luve uqu.ull: liilecptihibs imuimciui
inntibus £c in aliis, & in aqna dt maximum lcetctum: aquä ob qua- lit in tiitico Iri interitum , & m oliva oleum , dc in q" 1 >r> . «i:mi arboribus gtmmii6cfiuctus divcrli,& principium § c,lt ll ir tiouis homiuuin dtaqu.'.H.unud in Suiioic: Non oft reS > 11 doqrx ma^iscpgnnitirui 'quamlapis,unusquisque & nnin |S l|V mo mdign co.&i est apud ilUiiiunoiv poteii ruant estc Luc c0 ’ j,|i teiidit philosojihu'j, per omma.qux dien,aquamhiivcnuui
aqn.i onnii I,reu,in vallibus,m montibus, & apud divitem & pcrcni.robulliunCSc debilem. Er Alphid: Cum dicit, Lapisn 0 ^. ex vilne eil,in oculis hommumpretio carente, t.iibdita.qi' 31 ” ^,,1 minos pedibus conculcant in vi js.de a qua le prolongant ; aliud quam aquam mtclliuat? Auctor Cous conjugii mada-' ' 1 lV
.n*vivi V|Cie 4 i > l , 1 V| W,| ■ 11 J ut v l * * E . / »UOLUI V»> II l. VOU|ll ^1 f * * ^
& Lim.e, l apis dicitur vilis quia nullius preti j m oculis
lis.Sc dic.Hillinvns.quia tine eo non operatur natura,ted"'^*
lapis ex omni sit rc , iutcliigiiiii iplinn licii e.v quatuoi den ' 1
,1'»’
ex quibus lit omnis res yenei abdis, tk corruptibilis. Et ; ‘
JU» 11 '
Ubique inveniturpiopterdementonmi pauicipationcm nus: Ut homo exquaiuor i-U mentis eil compotitus , ita & *'
|S'
itaque lapis est in homine. CJuidniu lnimon mradicalein p'-‘ ;1 , jusmodi dicta intdligi volunt, -t! caloiein omnibus tebus 1 (l .
tum: qturlibet euim res mundi, uldl, omne corpus dem^,
, - ., — . .j,(liti
ttun habet in lcialidumradie.de leu fonnalc niiib cauila g el u,. öenon eil res adeo frigida,quin lovcatur lub calulo m H ’ 10 1 ,y Io t.iiH|iiam radice. Nonnulli figurante lixe mteiptei- 11 ' luntpmer quos dt Mari. Furinus,ted magis m credo ingenti l) tll tandi.aut velandae ventatis lludio , quam quod ita len tKl1 d,)- cum dicatur lapis eile ubiqlic,mtdligatur este i u toto vltl ° ’^nti mnibus rebus,id dlut omnibus metallis, qute res p,
juxta illud H enitetis: Omnes res nata: limt ab una H i 1 ^„i
Thomas & Hortulanus interpretantur res pro metallis > 1,1 °^jj.
tempore,scilicet im,operis; In omni homine lita; comi ,I\‘ ( ( p-
dcxi° ,
»v .» . ..vupvi.u j in viiim m/uuut. I sitv. »w- r . . ,r J.*
Ltillnis quodam loco voluit naturam conlidcrari, ut viJ c ' lC * pt
pts repenntur m oram re m qua litpcr naturam,iluhum
1 >'-te 'Um c
4 ’ide
foiu,
liab,,.
'•>bei>
ta 'ion
rbiloli
' cr tiin
Em
c m Clo
P^'aru Niliih Potatu v 't Sc quatit ? n or a
de
m r
quid,
te
no,
luinudo, lapis cninj pliilolbphoium aqueus dc huntidiis ed' , |S ,
rnoi ament viliilntms Iu llupeicilla: Natui a leu materia >d , c lires vtlu; ptcuj ubique itpcvdtilis,quia dl, qua vilcoia. Ad |( t aquam lolam,sed oniiuaeleiiieiita rdj’exerunl , qua. inol 1 ' 1 ’' S Ium rebus. Hmc Comes Hetnaid: Cum Pbilolophi dictu'* d v i
. ... M r ■ ‘ -1
qui r,, *q«dtt Inignl t,u s C)
lc;
Npli
^ An Mori,
den, [
"Mn, * 10110 . nt,;;i,
Mein
fica,,
fiol'a
v e,c
Cor,
T'
Por,
Hi,l
tlllS |
Vte B dar, *io,,

1C >~AUh>c.$‘
De Alcium. Di et* cU - • l De hmt.
aliquid quod m re nonfit. Et aln : s , '&ior r Hunc *
m omnll>usrcb '’ s in " uU ' a' x ('ophitin-ititiMS' J -
‘ 1 'dem dixerunt este in omni vc, &si° c e “ : fu amarationim
Pontum, Certum dl autem quodl«'U° n ' n " ' t oco inveniri Ttst.<- 57* '''wtitc.Lulliu* quoque alibi dic,t lapidem m 01 p mt >M mcn
<uamm proprietatum Qu« quam' 15 ' , &mx-
Phtlolophorum intentio non est aliaqn-'mtne
kt ''maqua.pvowdixi. ■ rorm inoncm
Euutttmtis difficultatibus circa ver* nwtnix ^ •,„scr*-X"""j7r« r
^ er gent>biis,qiix totius artis clavis eft-crucedavnu^J^^l^d^^^ 11 «,^'%''
P?'attonem,&expemhmus nutu m ea Saptenus “ ^
^’'"\enim prodest icire unde constet lapis, mii inU ^ appella- p "«*o innotuerit . quam dtfficibmam omnnnu i j.ru ■ H Mt Semor: EtBacccn. in Turba dicit veeimcn c • ^ r-cl*.S«p-
ratione comprehendi ctvtcat Mam mus 1 ’‘, 110 i cv ' m t lapi- ’"*• jurantia pluvimos errarefecit. Senior. u u r' tenl R-ircrt, d ' ;m l noffium, dcnesciunt virtutem cpis>cd ' m ;U , tcm <ct- T<st.'«p*9- valeret nist tenent operationem . PJ ^ cti . iwrn yiagistn
c n °n possunt, nisi per donum 1 f C '> V A 1 (fCVC tum ,mti
'l 1 «eam doceat. Et l.ullius: tvihil »' - l q iim dnvcniemus,st pätts operi, & Operand.. Verum dtligen-
' ll S l dQsp,vaepaiati 0 mim modos dc v.u c • ,i wl j lsli; oimaidc- Muff«"*
' Us excutiam«,. < trudam enim ua lucc.nctc U P td« u „, m A#
S‘tte,ut utera tmdiddlexntgmara v'deantm S L«num Auctor perfecti rnaü.istcri). EevtcC a emP ■ additione"', parario df per litpevstm remotionem eV ^ c j ns .
°ttencv. Opus nihil aliud est, quam ex-'v 10. q 0 , 1cv atiomtm ^"peream remissio. Lulliu, d. verlos past'M opetat
nicd.-,- ■ -
0 , , r .. pallim operationum
( 'hin CC( .|p cl A'' t ’ oarn imo loco sic ait: E>rta: operationes innt TeJI.c.ji. *Uin t . ^ ^ r,sc » corruptio equae tacta iit futi litx form* conscrva- C ' l ' :, iualis* riU ^^ritio. Alibi lie: Rardadio & condensatio est via Tefi.c.zfi. Uf| n . j-J S ln elementorum transmutatione, m gradibus eorum.
fies 1 0 K lo sto fac limnlmn.de nondetolo leve, alpemni molli- /W.r.24. „ mutn
'"'■vtiiri ’ 10f °^ lc limpliiin,dept>ndt‘iolo leve, alpemni moli ^°tarin s ."A ' 1c molle , am.u um dulce , £t habebis magilUinim.
Vl ',e<).ui| '1 ' ' v " m occidite,&reliifcitate mortuum. Alius. Snl- c ° r pOnsl' 1 ’ ^ c,ll '" c - ht Kmiganus in Tuiba: I^eKmtio anis est OfmaUriam. l'f>n u "'Pidadio, Se antnt* a corpore leparnti<',& anmixcor- r, 'agip ( , 1 . i ^" c ”''iunctio. Halv: AniUciunt majus sit per quatuot T'uibn . i.^^verc.coaoulaie.alhisicareS.- nibisicare. Plnlotis in r ibr.ftcrrt. tUls *Mpcrui *. ,tl1111 dum est, iitlupenussiat inieritis,St uste- • Altl ' ‘
fregare. ^ A '* us quidam prxcipit dividere,mundare, & con- l S, s . ^ (,ni| ulli ditiutius lapidis repimma <ldcrip(cre,ted non *’ l)1 ’s 1110jj 1 .' 1 ^ US l ‘'">u de J.nllnis Ce ahj quidam quartior opera- ffirtrimMo >!> ‘ffi'änant: lhllolvcic, abluere, congelare, sixare. weta.
Auctor

i Sttm. per/, eap.tf.
Libr. Ster,
%. ifch.t.l 3.
In clavi Sap.
W4.
Dsvtrßtae le- gnitiurn animos consuti- ••
Usu
/jt Aperte; 10.
Mos. par A. eap.i.
tib.fi.sier.
174 The ob. de Hoch elan de . Auctor Consil.conjug.Sohs&Lun^vultcalcinari.dist 0 '' 1 ’,.,!,''
gulari, item calcinari, & incerari. Auctor perfecti mag' :
st'.« 3 .
- - - - r - priH 1 "
nari, solvi, destillari, & igne levi coagulari, filari, sicin»' r componit, compositum putrefacit, putrefactum solvit, ,t(.
dividit, divisum mundat > mundatum unit, 6 c fic compl " 1 ,,,ir Auct. Seal*. P. ßcRiplsus Angliis, tradunt operatior 1 "" 1 (( # dosduodecimiCalcinationenr, solutionem, separatione^ junctionem,putrefactionem,congelationem, cibation «' 11 > ^ mationem, fomentationem, exaltationem, muliipl |CJt . n eit''; projectionem. Geber. & Arnald. 111 flore fl. octo, sublim 1 " 1 "^ l
defccnlionem,destillationem, calcinationem.iolutioiicm, filiationem , fixationem, creationem. Haly: Omncsop "' -1 hujus artis fiib lex continentur rebus, t]U* sunt sugar«'' 1 " i(( jii- incerare,dealbare,solvere, coagulare. Senior septem d 0 «'^.! positiones, fiiblimationcm scilicet, calctnationem, ablutionem, cerationem, coagulationem, fixionem- J ^' 1 Il er*’ , | totidem,sed non eodem ordine, sublimationem, *°•"
putrefactionem, ablutionem, coagulationem, caleinati"'"^^
Alij alias, quas omnes non est opus in huu« ^
conferre. Cum igitur auctor
legentium animos distrahi tanta
1 es tantopere varient
,& 11CCC .
operum
multitudine,fl" 11 ’) o* 1 !
fidat se lucem in tam densis tenebris conspecturum unfl" 3 f | non tanta diversitas neceflarib difficultatem pai il, du » 1 " inl ,i'i
parn
hitionem primum operis gradum appellat, alter caler ' 11 ' 11 l5 of' tertius sublimationem dicit,& fic in reliquis, fi enim P r " ^ do variat, reliquos etiam variati neccste est. At fi s 1 *^ 111 ^ 11 ' dem regiminibus concordes ellent,scd ne id quidem,^ li ea definiant pro libito. Calcinatio enim cum d lC ‘ lU " () ii(<^ i ignem pulvcrifatio ex privatione siratlitimiditatis piii' tcS i0l -n itantis: docent tamen nonnulli non igne, sed aqua « 01 |'
..1 ..11_ tv_^.1 .‘..lintei'* ,,il l
calcinare,inter quos Luibus. Sic enim ait: Calcinatiotff,,! 1 !
fit igne,sicut Sophist* credunt, led per proprium
Spiritus autem in hac arte appellatione nihil aliud n |,l|! |
indicari supra dictum est. At qui potest este diversius, jj;>!il c|1 '|
praecipit humiditate privari corpus,alius aquam jubeat •' ,,1/
> . , .-■ , ‘i .. > e ■ : u-.-» l' 1 ** ' lj)l'
$ .rl
. 11 "'
de solutione judicandum, qua; cum definiatur rei ftcccc ^ reductio,quod non potest heri nili per unionem fblv « 11 f , vendi,ut videlicet corpus spiritus fiat, & spiritus corp 1 Amaldus contrarium allerens,solvere inquit, est div»"^, ^iif 1
ra,quod nihil aliud est quam compositi partes IcparlU "’
duo aut plura facere. Eadem ratione
ncsicp.l — -- flll*'; sublimationem - ' j
adh-"
GcbroÖc alijs desinitur elfe rei ficcar elevatio s" 11 . 1 ,.qquai" 111 > fih vasis, & ab Avicenna, elevatio panium liibm 1 ’u rJ li. lt "
fiiitibns fixis, nlij affirmant nihil ciU* f mit rei grofl #* 11
""Nir vi ' Sic hone v •flate i r 'pliil, °l'erat : •flinarc su Peri c r,
flem v
•fluter,
Pflnev
'laude;
«st
^ m
flfs.siv
Pore jj tCr tia i Potest,
'alis 0
Pttc r (
flim m
•'•um
Aucto;
' e flüar
flralog
s "ret c
c 'tta ( •fltnsu v 'fliti P" an
S>
st COn
fall:
°phi
>»n
Si
1'tll
tl ‘fli
P
t'stur
Pone,
j ! 1 id Si«
hflta

co>;\
vl,
S
°<
ussoj.
tio<*
CO’ 1 ? .
;..<
tn’<
.ccsl £ ‘
ul> *
aI,1 >
.in»
lO» 1
i>'
n i'l'v
t r^J
z$
L>
<<$
*!5
"frn
D
,0 tum
E A]
S* Sk »f' A "
Kf
nal. Aqua nostra corputa Ut „„odliibU-
—^uirnuamintelliauMphantalticiA 11 . iVdsublima-
5t « superius ascendere, vel eleva»c pcrigne > ^ rc hquis
c philosophis est fobuluuc, mundare, dcta-caie. ^ cxa -
Potationum modis maxime distenuunt, st uos 1 . “ cum c x
pistate vellem prolixior flerem. Illud solum a t' ' 'uulli ta- ^penoribus pateat plura regimina °P et f* J" c " ^ ro decottio- '"'a tepudftua in totum varietate umeam tan i M .u r t a -tus volunt,ad instar natura: in locis minei arum,au , _ e- j m *
" utcro i dicente Rosario: Quamvis sxpMicant p» rc &
vasi luo & claude firmiter, tamen lufficit semsl
'Waerc,doncc totum magisterium adimpleatur: st^d a ^ TV/Ul*
' st imaloest. Lulliusverorequirit««graduales vansmuttmo-
" ts »sivc potius digestiones, ad instar carum, st"* 11 , hepate,
f °" Sunt,quarum prima est instomacUo Jecu«^^
"sua m venis, 8c partibus. Tftnta igitur auctoivtn Potcst n „„*
c »lis
pete
Uiiti
off 1 ' 1 j'** rnaxim ' uvl caliginem operantium & studentium o- r studere. Sed transeamus ad pondera, & primo quanto-
irn erat ca novisse audiamus ab ipsis magistris,quantumvis e- X n "‘° diffici rtruu, ^ Cr ' a fivn« praeparata suerit, & bene mista,nisi qitantirares Aufjor mt >& secundum rationem,frusttalaborat artifex. muma JP ,nt - ni3 giss Cave ne ad componendum accedas, an- 4alo„i \j 1VCnias c °mponendorum pondera completa. Auctor ^ Cl 'eton, * tU ,® c fi' pfiil- Debita proportio est clavis omnium Rest" 12 c trt a fuhrst A " Wld ' Omnia sob termino definito & dispositione c *t- z 4- * Tlc nsurce ' Un *' ^circo unicuique ponderi pondus , & omni '•«ütür- c mcn,u W* tst. llaly: Si quantitas ponderum diseon- ftr aiio n ” m st°*‘ to ’ partibus ejusdem natura; transcendentibus """pofin&r ^ ^'Hunutioneni, destruitur cum ca proprietas 5' c °nficii i astus ejus castus &. vacuus.Chambnr in Turba.
. afi s o s absque pondere mora evenit, Sc malum putabitur,
*°phi CJa j>st 'Sst°ravit pondera non laboret in nostris libris,philo- [ Ul 'tn 1 |ii n ' ll ' llll<tl anun rerum posuerunt , nec aliud occultavc- ‘afcpho >0C ' ^ cra dixisse Rliasim deprehendent,qm in libris phi- r t p lu j c ^ Ul11 stersari sunt; tantum enim in divcrla abeunt ut rcscr- stiiii ** si n on pudeat,tamen no possmi. Atqui si unicum tan- H'stu ra a |st S solventis & solvendi dicerent, possemus utique con- Poiicnc)', ^* a ‘^ assequi, si non prima, saltem pluribus vicibus, l'st’dafl',.*' 1 " 1 varias partes in vitris,donec divina favente gra- 0 1'liis ' crni 'Ur > praesertim cum nihil referre videatur, fipau- [ Cs . ai l'i* n'* ac ^ atllr ncc ne, cx'istiinäduin est enim fijplaulo plu- 'so-at f, tts addantur, corpus citius iolvi, sed tardius coagu- ‘■'Ores.tardius quidem solvi,citius vero coagulari, ita
Pndcrum tv- diffici*
Ut

Cup. 19 .
De arte ehe, cap, 19.
/?-»7 pari cap ty
176 Theos, bi Hoghhande Jf tt
ut omnia in unum recidant; IVc videntur philo'brhi hac' p .” , i: i Vbrirt/v Xap. duodecimam partem prxtcrgrcdi. Geber enim .Se M ni: s 1 ^) tnptndmbut. duodecim aquae partes llinumt, Comes Bcrnard. dccc» 1 ^ )( y Lib.ftrmcum novem juxta numerum 11,'V m aqiih.miin. Hinc quid-’”” ^
vem usque ad duodecim^ errare non notes. At Turba tees * j lf partes, unam corporis .diurni affirmat. Alij plus mmusvi' d.im liipeifuudi aquam |iibent,ut tribus digitis lupcrct” 111 ^ Sed esto,confcquutus iit quispiam primum iliud pondus, ‘ 1 ' , ‘’ ,;t, corporis dissolutione expetitur, quid de reliquis expetta ” 1 ^ 1 qnx in cöpolitione depiir.itoru elementorum&tinctur^a“ . f| j> ne requiruntur, non video j in ijs enim multo major v- ’ l ß r si' conipicitur.nec enim ad duodecim aqux aut terrae partes a ^ dunt auctores, sed ad quinquaginta Sc amplius. Diciter”’” ,|t infunde aquam per vices conterendo, quosque ipsa terra pl ^ de sua aqua quinquagesimam fui paitcrn. Alii minus • u l , ' :t terrae affiimunt,alij contra plus aqux minus trtrx capis”“" ,y firmant, ita ut quis e tot S< tantis ambagibus fe extricare leat,prxsertimfi ad iiaturx operationem tei>,ictat,t n!»s^' combinatione fiilphuris S< argenti vivi nulla inveflig””" ThUoscpbtcc- quiri aut sciri h nobis possunt. Huc accedit & alia ,jj»
fundunt pon - quod philosophi non distinguant cum pondera pnefcrd’ l " l( j l . ( jii' dera prtmhs,- CA in primo opere, fecundo,tertio, & quarto assumi vel””’ eundi & milia confundentes,nunc de Iblutione corporis,nunc de c C ^ ( 11 iil'
ttj regnmmi. lomm conjunctione loqnentrs, aliquando vero de uiroq: al it j'artium proportiones debitas confundunt. Sed Ii sahn ’ 1 pii’ & terram ponderandam dicerent qu;e palpantur & vident 1 ”^" cum velint etiam aerem & ignem librari,non possum n»>’ rum proportionem dillicilimam judicare, & artifici”” ’
Vasti cegnitie rum irritos labores & errores deflere. Proximum elfut <■ quam /it ne- agamus in quo fit magisterium , cujus notitia maxime n< r £ cefan*. est,cum fit veluti matrix in animalibus, qu;v in ea g c,ur '
capiunt incrementum paviter & nutritionem ; nihil cn”” ,^ tf |ii ria aut ejusdem prxpar.uio aut ponderum cognitio juverint,nisi vas aptum habeat, in quo artis & naturae °l ul i ' Jt . p ri'’ t perficiat. Locuseuitn piinciptum g. ncr.irionis^&lor”^.r lft ifi' locatum,nec refert,ut ait Albertus, 11tr11mquidt1.it cialibus,an in naturalibus; in utrisqueenini, clemcntah s ^ o( j l |ii> stes virtutes operantur, modo artificialia formentui a
Inpr.es/eert. naturalium. UndcHaly: Ntf i res magisterii inveniat vas^.^
-dich. neum,totum opusdcfiruitur,& ejus operari) quxfitui” ” lll1 iii ( ’ 1 '
niunt.nec ipsa res prodit in csscctiitn generationis, q 1 ” 1 ^^,1^ itivcncrit causam (ux generationis sive radicem, & '■^'"wnrh 11 ^ tcni.contingit in operationibus casus destructionis Lt S ^.qii' 1 ' Si sapientes antiqui Sequi post eos fuere,suas expositiones ^t

D
id<
,.jf*
aftf'
,lf
'K
Of V ' 1 .
.in» 1 *
<
, 1 /
•iii 1 ' 1 ',
i:' 1 ' >'>
n ,,:
»5
'K
,u>^
i"»'
<
: Ke
Iit»'*
E Alchem. Difhcult, Li r. 177
tat 'Vaf. . . ,
<lu, m ls 111 quo conticitur magisteriumnon invenissent, mm-
111,11 (l ? Uls< l ll ‘ lni ad cju> perfectionem pervenisiet. Illud .unem ^'"vitib 11111 ejus inventio non paruin impedimenti in-
tatll div''r S neque veiilimilc videtur in upico vale poste
C ' ll:i »ioii a ' tls u '»fi nmia exerceri, iiibiiin.nionctu videlicet,cal- Cni >deUillationan,(blmioncm, incerationcm & similia.
"ili iii Cl :. lr ,' ln * cu ’ 11 esi e non potest , aut tot rei prxparationcs nil "isi f 0) . ( ^ “jjmenta Se verborum involucra merito ccnlebuntur,
%ni, v a H Ua m pbilosophorum quis inielligat, qua: noiuiun-
J'l'iaen 0 V; be capitur. Unde Hermes: Vasplulolophorumest -.Aejim phiU.
c >&; v llni ' Et Arnald. Lapis ut dicunt philosophi fu in uno va- ßpliorum V«
^ ll, 1 nost Unidlcl,nt .»«intotvim magisterium nostmmsit cuma-
1,llril 'edti < X ra: llani 'Psi' corpora solvit, & calcinat, Se in ter-
""’Ues lcl ’;si l, albat,Scmundificat.ltem aliusdn aqua nostra sinnt
v 0 ,c *lcii' • opciatiomim >soilicct liiblimatio, destillatio, lolii-
* ü ^pluir ^^o-sixio.in dicta aqua fiunt tanquam in vale artificiali.
^ aill Vis ltCn ' Vas natllra: Lxillio quodam loco nominatur. s Cs>ta m. iU,ttm eum aqua fieri poste dicantur omnes operatio- ! J Pitiit C j 11 ac l ua m iplam vase quopiam cötineri ncceffc est,in qi 10 “Utatur S P* Ut >mmn discordant. A diversis enim diversi privlcri- Diverßtin eiic llll | 1S Vltl um cum longo 5 c stricto collo, ventre rotundo, ^P 1 * v,l fi , '* a meumalembico»tertius vas cum duabus cannis, t" u ^ c fi r ^ C! '
„ '**S Ulpr-1 .11: .1.. J .1 i!.. . _ ... ..r.
"ut 8{ Jij 15 ? u f ra vas,nonnulli alndcl live fublimatoiium prafferi- ’ c , sej jv' "tfinita. 1'lures non unum aliquod vas prp toto ope "H'trlit as trla . rc q»inmt in lingulis ejus regiminibus, nam tanta ■ Sl j$ (:t ‘ n max » lla ' difficultatis fit index. Huc annumerandae sunt iflitis 0 ,,\ 11 Va leuumform;e h fipiilitudine quadam tam rei quain ov-u lS 1 c *' u,ntaj - Sic enim vas ovum appellat Haly: Accipe V ,,1 Uti ;1 , n ni ‘?j c ‘S n eopercute gladio,est cmm ejus clausura fjui- \ " ll 'ndn Cu )rat °rium & cribrum, quia ineo dividuntur panes, ^ eril)i' 0 cl.’^ 111 eo perficitur magisterium. Senior: Cribra il ;-b.o ipf lIn ^ > > ‘‘1 est, cucurbita £t alembieo. Li ^Mireris: Suo i.? tct *tiiri,i. 1 :i r. l ' CScr *brari oportet. Nonnulli marmor, quia, m
»Ut
fli| 7‘ aiv > um materia, vas liium nomin u um. Pk 1 -
etia
•■“i,ci C c Ul111 - Unde in Turba: Effodiat milii draconi k-- V | »»oiifn*- C k ltl,r iHi s ml, b er eum co. Iit id totum ad ejus oe-
"nV^er'
■■Mei nx 'st Uc verilimile cstpbilofoplios id usquam apertis & l 'i , 1 sioccri^ l pi C ’ u ^ c Claria, quarrn hunc modum loquitur. O- tj) b'l'ienti^ i!* u *öj'hi ppeter vas Hcrmctis,quia illud est divum,
'ia' t ’ llt sieiunt' """'»i gentibus oeculut um: de illi qui illud igno- *■ l.ilij r ^ u "«nvtrir.wis,propter vasis Hermetis lgnoran- 'ilii" 'v»iptur ln dicit visionem* egis magis qua-i cnd.un
l ‘ l ‘l»as ) i c q 11n ' ^ on autem tantummodo a valis lomia ontiu Diffunlt.u
cu,m a b ejus quantitate,ne videlicet i iia jiis aur rni- *><•
M nus Iit A 1 '

178
Tiieob. de Hoghelande
In cUufnr«.
s sit quam;
rcn tl,r
l"
ixquumcst. Si cniin majus fuerit dispi>g- (i)ll i mimn lapidis vapores live spiritus subtiles, neque adcorpi' 5 jJ- revertentur. Sin minus fuerit, revolutio elementorum l-'l’ K ^ 0 (t impleri non poterit, & germen ejus sustbeabitur
Sicut emi 1 ']’,,
motum firmamenti fit revolutio elemcntoi ii,per quam co1 *
est*”-
subtilia nituntur superius ascendere,& quodponderoimn e /'- ^ net inf erius, sic quoque in opere peritorum chemicortm 1 JVp^l-
1*11 VI iiaer, »»*■ »j** IU V j.'VI 11VM Ulli V llt. illlll'1 qjl
Ierunt philosophi. In vasis item clausura non minim-i. ' ,,r tas consistit: sunt enim in eo spiritus siibtilillimi, qui i’ ” l v j> non fuerint peribit magisterium. Unde Rosarius. Consci';,
C c
& ligaturam ejus ut potens sit in conservatione (pirituniu. si tantum unica eflet in opere decoctio linearis & continua > (j ;
cere videretur vas oblongum, cujus collum stringi & ca '’-.„.t'' fei ro solidari pollet,sed cilm tublimari, destillari, & calciua"^ , rationem non reperio,quomodo vapores aerei
cipiant,
mccjjarta. Secr. <Alcb. ctip, 8.
— f «rm.ouv... .CJ.VMW, quomodo tUj^.ca.- .
contineri postint,quocumque etiam modo lutum aut costa I paretur,mfi vas post singulas operationes frangendum IR’ neceslc non esse latis innuunt sapientes, cum dicunt unu d ii. Ignit cegutth totum perfici magisterium. Progrediamur ulterius ast ^ (||1 i fine cujus cognitione omnis operatio artificum invalida ei ^,la commodum & incommodum hujus rei proveniat aeo' 11 .(,( ignis,ut ait I laly. Et Piat.Ignis addit perfecto commodum c rupto incommodum , leu corruptionem: undecumh" 1 fl ;, quantitas bona & idonea,perficiet,fcd cum multiplica'" 1 ’ 111 , (11 iit' bus ultra modum, corrumpet ambo, fc.perliictum & c< ? n "'. a lop Et Alphiditts. Agens in hoc toto mundo est unum, leilic' ct ^‘ ^ calore autem privato nullus est motus aut actus, ipsius positionis radia calor est. Moricncs: Maxima hujus ope> lS al) i cia in suo igne perpenditur,nam cum eo minerx aptanti»- mm in coiponbus suis retinentur,ignis quoque est tota eju^ ta,6cperfecta probatio. Et:si sciveris dare ignem, aqua ^ Slunm diffta. tl [q liiKcium. Maria. Totum regimen est in temperie d>!'
Iu Jrt.
ratem cognitionis ignis recens uiaudiamus modo ja* sit ignis regimen natura; conveniens repcrirc,& l’ c
celsitat eile sit
mus quid dicat Senior. Homines inquit qui ope*»---■ scientia,lunt decepti magis in regimine ignis, quam in a >- ^j r e nesciverunt temperantiam ignis: multi enim sciunt lem»^,,!! gimen ignis ignorant,in quo jacet tota perfectio. Hei m<> ^^qtiJ- icicntia instabile munus est. Sed interrogabit Ibi taste a ie ignoretur ignis regimen, cum ars naturam imitetur potest; in mineralibus autem ridemus viam quasi lincai c rem videlicet lentum & xqualem, quia metalla m pe» terne excoquit, & ad perfectionem ducit, igitur cognita i
A-ejus dispositioneR: vale, silento igne omnia regant t»
Sltc
s °lllU
Vt ‘gct
sol
so fi
M'
Pe,
"»«et
Vl,
St.
S,d,
v soa
ST«,
>ii
°tc,<
ällst.
, Ve ibc
tl *ftir,
Sir :
3 ll irit
Is
er cc
J'U
, l)V;
sol.
>'soe
'k-r
Sa|
so

„U %)l, 0ri ^ E A ICH EM. Dibpicult. L t b. 179
1 l ''>tio c j Um ‘ n ^ c l''pi>li. , m procreari necesse erit. Reste lime quis ira s °l««,i nai,poslr ‘-' r * li st'men lapidis pmuni & numeris omnibus ab- v '-‘''o t , 1 i' 1 ! 1 ' lturatr adjditÜt , prout frumenti uramini aut alterius delite 1 1'* !i,sntn 'quod terrx e
sti' lll f
iK
m'P.
■lin’. ieri J iss" 1 ;
u.rfi' 1 '
ai-
Usr
,' t lUe
pf C j’ l0 '.° madetastum absque hominis adjutorio coftfurgit c ° 1 'ceip l ni ! milt ln C1 nude liabuit originem. Sed natura; non eit fUtl 'Poir VAsico ’ Ul ' I1K l lnt Lullius, quod lapidem philoloplio- Tcft.c. St. tyil n Id ■ Clll '' r ‘ U c sine ingenio de operatione ninnuii liumana- ^siideinV' P la ’ c ‘P’ l| nt plniofophi lapidem corporea mole libe*
'atij q ‘ l ’mundari a suis (iipcrlluuatibus, quod ut assequantur, poffiii C1 'bunt regimina, qua; omnia igne tam lento sicri non tr n<Jiii lt ' * lopterea nonnulli quatuor ignis gKldus praecipuos Q|| ’ l Ha , .^ r ' ttcrit ' s niterbos medijs. Kt quamvis unico igne per Ptt,n n q C ' ua b ^biir perfici postet.disticile admodum indicare cf- c 'irni n C 'Snis ille componi, & calor isiiusmodi excitari possit, lo,, 0 -nmime varient auctores: Quidam enim balnei ca- ^^"'"■««aren*,materiam suam continendam asiemnt. v eil) Cr( . t ' ‘limitem slamm;e dicit adhibendum quisiipra vas rc- fiifliy^i \dracone,inquit.ui vate polito & lepulto,ignis quinque nUllB He ltcatonuu m fovea fornacis accendatur,qui sit conti- ^"■rit 3 UCm ' n "‘Wnr neque augeatur. Alpbid. calorem fimi re- i>cr C0( . ! Cen i m ait : Igne coquere, est abscondere in equorum ’
^biralj, u,rn 'd°, quodcstläpientum ignis. Ahj in vinaceis, fer- ( ' l| ' 1: i'Ui\f , '?Ji" ln ’^ l l H 'b ii >& ca i'b°'sibiis jni ^-it. n ’. ^orienesstercus columbinum & folia olivarum l.ui
Cl| i" tu ., 111 °l'-'o,fcbo,butyro,aut aqua an.
a... “tiieiuli,. • 1
enim ait: Igne coquere, est abscondere m equorum ricta <- j. n - .. i . . .... 1 . r
gnis. Ah) in vinaceis, tcr-
juniperinis calorem illum arum l.ui- ciente ignem philosophier gallj,^ 11 ^ 1 "” furant. Hunc comparant calori hominis (ani,
) Kinder ^ ovis incubantis, aut calon Solis dum est in Ariete. ) 1t,v apo r C J” ,es 'stanardus nuhereum quendam calorem delirri- eni,ci lc 0 Um >digerentem,continuum uon violentum, subti- p t| 'ttv;i l 1 tti <latl ’ 11 , >aeteum,dausiim,incombui'entcm > alterantciTi, Ji"ilippj vivum. Joan.Pontanus, cujus epistolapracticx
."'iippj q vivum. joan.Pont;
,c| cril 1 ; t . v *H:t<co prxfiva est, mirabilem admodum ignem ^OV-llis *i 11 ' Vlx a quopiam intclligatur.in hanc lcmcnti.iHi.Mi- ut . a:on.-i . ...F...m .
Vjf,
t CIt etiir q^.oo^isest, continuus cis, non vaporat, nisi nimium e a ’ 0 tliiii’ rl 1 .pbuie participat,aliunde sumitur quam it mate- j c ' a lisadii^'‘"Volvit & congelat,similitcv & calcinar stell arti- /?’ Parvo UaMcn dum,oli compendium line (unitu aliquo, lal- ). Hs (j,hl *” 'o n * s *lle est cum mediocri ignitioris, qui omnes Cc ^ Proli la , tloI ' cs facit, qui non comprehenditur nisi perto- i^ n i’''tiiuini L 'V 11 cogitationem. Put.uem iplum aqu.implu- Vi'^'htir. Sic ntt ' '£ l '' rc >st'!iv liepenumc 10 ignis a lapientibus no- ' l ""elliii, l j tI1 , ,m Mcn.irdus st D udatis in Turba, Argentum ^iaua pl-i.
** VOl P 0 r,t comburens stempora mortificans infigis frumatur.
M z quam
\

iSo
Theob. de Hoghelande
- - ---- - ---— „ - j 0 |r j
quam ignis. Et alius: Ignis quem tibi ostendam est aqua. $ c ^ c t ' flare videtur quod dicat aliunde fumi quam a materia.
iiniv tmt.uu t|uuuuiK.m. iiuuuuv i m i ji u.ui i a i ■ ui it i w hi t
ra Philolbphoruin nonmuiquam ignis dicitur. linde auctos .^p ^ tntl s
philof. Scias quod aqua nostra est oleum, & terra nostra c11
siccus. Quare cum ignoremus quem potillimum exte>tj. generibus eligere debeamus,merito tota ejus inquisitio ^ ,^ P b'
ejus inquisitio «'*
tatumplcnilfima erit: quas non mediocriter augent pl>*^{ a |i
guatuor i- dum de quatuor ignium generibus fiepe loquuntur: ^ cttie ^ gmum gener* videlicet,naturali,innaturali, & contra naturam, quorum c ? c ,
apud phtlosr- tl0mm omnimodam artificem habere decet, antequam °P l ' fl v pbot. n et r>c igne invenio hoc tvnigma: I.ittus maris,non ple» 1 '
bustus(anguis hominis, & succus uva: rubeus est ign' s Difficttlui in 8ub igne autem & fiiriu secretum contineri manifestum V ^,o- ». ignis non nili in furno idoneo fieri postit. Quod anten 1 runi genera a philosophis pallim rcccnleantur ex Gebro
fornace cogno
jcetuia.
Lib.fortiACH,
... v i . i i i •pi 4
colligi potest, qui (olus ut alios auctores pnetermittam.' t t() . enumerat, Calcinatorium videlicet, liiblimatorium, dem ' j,
cn 11
l'ium,dcsccn(briuni,sohitoriuni,&fixatorium ; cum tarne
’.., .. füllt quatiant, quam cum indicare volm"’ t :a'lato, furnum secretum appellant. 1 r f,
eam solam fornacem
prio iplius nonnne calato, furnum secretum appciianr. aifgmcnto vel diminutione contingit similiter artificem '
In proportione Magna enim fornax- magnum dat ignem, parvum vero P* 1 *
v-u
-p. .-. t, • .. . it.> t.. . ii'1'
/ornacum. quemadmodum etiam ex ejus fpistitudine vel tenuitate» ij f .
enim fornax condensatum Si fortem dat ignem, tenuis ve> 0 bilem. Spatiosa item refpiracula clarum & magnum dant if?” „j stricta debilem. Quapropter ut proportionem scqualci” - quem qturrit inveniat, laborandum imprimis est artifici. , f( .
Tempm tuiti- Supcrcst.uc de ortu & nativitate lapidis aliquid dicam > & ^ p . •vitatu lapi- jus terminis, omnis enim actio naturalis cum luuin habeat die. tum & tempus determinatum in quo perficiatur Si tcrlT1 ^’yi<>
majore vel minore temporis spatio,ut ait Philoibplms, n cc ‘ ' (11 r & lapis philosophorum litum habebit tempus certum & elem Quando nasci natum intra quod oriatur Lc compleatur. Volunt autem ‘dicatur. sophi ipsum nasci post accuratilTimam elementorum ipluij" ^ dationem, & ab omnibus inquinamentis depurationen' 111 dine quadam , qua: fulget candore admirabili vincens mundi albcdine», Sc ab igne fugiens & evanescens, nih ait* coctioni finem iiViponcre sciat, i$e in ipsa hora animam c* ‘ . n js
..iiViponcre--- , t .
gerc : exemplo foetus in matrice , qui a principio conc f - tJ . perficitur continue us que ad tempus partus, & tempore m lfll v
per
tis perfectus est d ritilr, quia tunc
tunc ctretultimo, , ,____
D l ' l ~ AitC iH 1 t
gnitiobe loquela. Eodem modo lapis hic oritur perfectu, t )( .j
de fi',& fi tunc non egrediatur, suffocatur, ^ eget auxilio expulsi vae virtutis : & cum o> tU ^
o perfici, quia motus ambulationis deficit eu t(f ” - . —i*..Ans pe' •,
u idefi ‘ c °cg( PWi 6 Nost >eo
S-ner
'! Us m 0l
"»t v c >■>1« 6
Opvt
rs
1 lr «tut
‘ io '.'eat.
flunc
hi 1 " 11
H du '
>ill
Nno
!ls tuis :
."'»m.
n
:<
n T V)t .
*8no:
ta

J)
scjj ~ y£ Alchem. Difficiut. Lib. iSi
idc 0 hC,t tn «nctuia. & tixiastans.Sc conjunctio matrimonialis, p| t auxilio artificis extrahentis tunc ipsumllutim, Se comte n I* uT' antequam evolet ah igne > aut antequam Icnescat C**» «at. Hinc Morienes: Radix hujus icenti* est m »“'-t'» 1 an.>' t0mpol!tlonis Iu*. Et Alphidius. Omnis creatura potest deve« .fi UOu filue perficiatur. cum autem ad finem perfectionis c 'Uam Cl J l, ' n fictfimciitum duninutionis tendit,vel descendit per
viam iter litum dirigunt universa qu* in mundo iunt.
tritt qutppiani evenire videmus in i)s, qu* nosti* iuh>a-
"'tilis 'n coctione panis videlicet Se conlectiofttbus
dio-: ^ iatehavi, qu* cum fuerint in complemento fit* dcco- Co rr ,|, S ’^ cr fi ; cta fimt ah igne removenda,& li ulterius coquantur,
0 '."UnturS; definiuntur.
“Um DttCt uaque artificem attentum este & vigilem, uttermi- qui .'"opere non transcendat,&iequi consiliumauctoris l ilij, it tr "st"it, hoc opus teneas cum Hermete ut toties continui doce^’ ^onec visui patefiat mutatio,ita quod operis viiio te
autem terminum nunquam nisi mystice Se obscure ad- Term,«m, m fietti m '"dicarunt philosophi Se consulto variarunt, ne compte- T rt v ‘ mc ~ b ■' ' 1Ut c °gnoici' a quoquam vere postit, mii per Dei gi atiain li'g^'ämtatem, C umeo ignoto omnium pr*dictorii notitia ni- iuxtvii'' Quidam enim‘lumc tmnuuun definiunt anno uno ,
Vii» ■ Platonis•. Pauciores dies pvxparationis ett circuitus 1« /"
majoris. Ahj novem mentibus, quidam centum ve “ ‘ cu - iitilli^giuta diebus,ai
aut centum viginti, Se etiam centum, non.
'raginta. Sunt terminum hunc
^"'irov*^ 111 * 3 aUt fi c l ,tua ginta,.quin etiam quadrag
C "'"aitt C v Opfern diebus aut etiam tribus terre..-
"■%in ’ " s modis infinitis, cum tamen non fit nisi unus 1"afj.|| ' les > imo hora Se momentum ut quidam volunt, in
l 1 '" fit perfectio ani annihilabo. Moyles: Jstnd o- Eutj~
Ct| anij st '"o, sicut veniunt nubes de ciclo.ttt inquit Hermes,Se
l' >lu '°,Se !n° ai ^' fit fi-oiinns similiter: Hoc opus fit irr momen- " Uiis/sj c i"s efficacia in purificatione lapidis ab unguen §"oici* n 1 -‘ 1|s qua: impediunt virtutem ejus. Hujus termini .'dp, |, r 1 difficultatem Se periculum
lh(„ allcim,;.... r> • i • \
CIUO-
eo-
innuens Mireris Miincn- ‘Psi «loquitur: Si philosophice operaris, Se terminum in ® c |'is, a "°" transcendis, benedictus bis eris > hoc st subito vr- j, t p| Jtlo '8c terror Se tremor tibi evenient, caute ergo ope- t>"civtTr Cave nc i" putrefactione perventas ad termi* in ' ,'.enim contraxerit opus in solutione moram,sor-
j 'fi^isia. "'''"""i' *" corruptione,unde cave ab hoc. Et quidam ® , '° r 4s,sp ct . '""'fius a te ratione peractis,st dealbationem, tamen
ct-'m amittis lxutiam. Et Alius ibidem; Sicompo- Utr.Secr.
M 3
litum

fjaxtfbi. SWf. 2.
Vatur* lafi- du ccgnufi.' n d* anlegt. an mttstx oy&s fficip/at.
\Ufretum ar-
Theob.
Hoghelanop
situm plusquatn oportet regatur, lumen ejus h pelago
extingnitur. Item Haly. Lapis nollet est vita ei, qui ipln' 11 L„|t ejus lactum; dc qui nesciverit & non loch ,& non coVtih L ' ,,, quando ii.tsi.etur, aut putabit alium lapidem,jam paravit si'« 1 ^ dt pecuniam limm perditioni 5 quia nisi hunc lapidem hoi' 01 jt cum <»n minaverit invenerit, non conlurget alius loco si« 0 ',(i!
Alphitl. Cum illo lapis diligitur & ei lorum persieitut > tl11 ’Vt.
aptus operationi, antequam melancholia super iplum ;n '.‘ i j,jir
a b<
r.1 . .1.—. . r - i ^-,,1
& antequam aet m eo "innatur & (eneicat. Hermes.
■ . »r ... ... .,-e
gutlia iplum extraxeris, dein diebus tibi notis ratione «h* 1
comes & conveniens tibi er,t, tu vero dux eo carabe* rf ' Amaldns. Additamentum dispositionis ficpraiparanicn 11 '!^,.! beut e stein magisterio philolbphorum, & operantium . tura motum litum prxterire non poterit. Certum namq l,t ^ pus est quod ipsa habet ad. impraegnandum, patiendum- 1111
r... ^.,.„1,^,,.,^.,...,, ... !,„£!
dum dc operandum. Unde cum terram iinpuegn.ttani n- 11 jlit
expecta partum,cum vero peperit, nutrias eam quo l ^‘l uC £ J' ll f^
tolerare omnem innem: Hanc difficultatem ortus lapidis n .
rtim intendunt philoloplti, cum terminum hunc cum sim' |
de ultimat decoctionis scienter confundunt, loqncntcs >'^^.1 termino unius, nunc de sine alterius, ut legentium anim° s ^ Iv nt,& veram intentionem iplorum non capiam, linde m Ji - bis consulit Parmenides in Turba.utad opus nonacccdai« 1 j- ’ cognitis omnibus conditionibus lapidis Sc naturis, in ^^,,11" dum : Intendito nosiete imprimis , quid est quod naturam ! .^t laciat dc renovet, & cujus sit saporis, & qua: naturahn* propinqua ik longinqua,& quomodo Ic invicem dilig ;1,lt
#<f. t
st“
liter post amor ein corruptio dt inimicitia illis accidat, &
illa natura (e complectantur invicem, dc quomodo img 1 ^ ^t« 1
concordes stant: quibus notis & perceptis, manus vest 1 -’*
applicate. Quod ii dictas qualitates ignoratis, nolite b 111 ^ tr jsti' appropinquare,quoniam totumiIt noxium, insoruinum” >(I j,,ii; ti.r. Quare cum ea quae supra diximus de lapidis materiad ^ jjl
^ , , l.ipuus. tuifl 1 -
ne,i'ondenl'us,valc,Sc igne,sint inventu de cognim admoi " at - ... m , 1P idis i «.
mi« 1 ”
ficili.i .tempusautempimisiun nativitatis dt ortus lap 1 diifieilinnimsiimo ut quidam volunt Itipcrnatui ale & do «^ >(J1 d mei ito tota ipsius praxis dillicilimu judicabitur. Haben' ’ j^ii« 1 ' aliud (ccretiun philoloplti, quod nriris modis ab «P* IS , C 'ueai 1 ’' hic prvtransco, cum niliil certi adhuc de eo compertum v eo quod Liillius parcistimc de eo loquatur, alijsomnn' _ „d ( quidem ego legi tacentibus, excepto uno Scitiore,aut m j^fli «■jus Hamuele, qui idem arcanum unico verbo attingit- |r igitur nunc dc oculos tandem aperiant, dc resipdcant, q l " y jf.i 1 ' 1 ^sorqnt intellectu Urugtavc dt difficile attentant t 1 ! 1115 ' yr.' 1 ' 1
7 m qhl
N'exr
leVta,
Hoscl
^■■ukle,
V'or.utt
J>.u
7 1 '"
Uun
^Patrisc
«1
Per
s !><m
'"forev
C run '' 11
Sfchi
Hain-
L-"-
Mns s (
d,
»>,
Ulte
mia
N ü ,
v,i>U

,-n"" I
D
e A
Difficult. Lib- l 8 ;
faw»
q (( j , r ' X./ l f r , w „ — - . __
a S ^‘«do °P US lta ' CVL & ^' ac ‘* c fill S llnr > nt st''' vis vel i usti ■
■ ex ° ,’ m °do Ibmtnntus,cius notitiam habere, aut frii- Nte/V llC1Ufm ( P eKU ' L ' postit, cum intellectu pratditis latis stlrfio jj’i* I llrn “eque calii aut eventu, sed nocturno ditimoquc • 5r tdd*'' orc ^ei gratia adjuto parari debere. Quocirca Lui- Quere J S0ovan cnsiat 'ont'in quare ira raro inveniatur, lic ait. Homines rar °pmc»ia, ‘"»nen,, , 1 "? t - Uram & naturalem illius commistionem & opera- ^ lllJ11 ^liic CV * 1Kcuntrc possunt natura*., ratione suea. ignorantia:,
C|5 ix 'sii.. f.’jj.l’^'^^opbiam tranlicrint universalem, qux revelat nuf, 3 "' ‘J is ewnt ablconditx atque ignota:. Ideo lapis noster ^ Patiis, Hi meorum, & penitus nostra: philosophia:, lic ut filius qtu illuni genuit. Hactenus Lullius.
\
A HVirs HBK l P ^RS ET F LT l M 4,
‘trtem Ckemicttm cuique 'uetttnd-em do- O^tisi cetQo concludit.
I de tribus impedimentorum generibus scientiam
®Us tjiu /‘tmcilcm reddentibus luperius dixisse mihi vidcor.qui- t vvo Ccti < ‘ ti "maximis, {i quispiam non moveatur,aut ii propo/ito %vr Ct i lr, tcdliio confidens ingenio & judicio porro ire pergat,3c
_ l, nmniarnvK
ic^
luo contidens mgc im/ ... ,
'''.ripjq'^’udiistriam suant obstacula omnia removeri autTape» t'iUtjQ J d intentionem litam pervenire,is aliorum exemplo
e\n,l-„ *...- '-"’S-Wriilandlbiciatimtartudiadoctistt- .
,ut (l .
ab c,t
ss<‘
lrt'1
y
Ito"'
^UriQj. ^'^‘"ICltUWIIUlim. r .. {
l! 'oru n V a ” at >-Ä:tanquai^c semita ntlipiciat irrita iiudia doctifsi- Vatios multat
>ice(,t ,° mn 'uim.qui libros bac de arte ediderunt. Pertractet To. vmntm per- ■ ^ . l — J ■ ,*mSiad«r-
4
. t tiros n.K - uc «im. vuiuv __
J c,lt hrii' ° 1 " 1 ! c,,i ' 1 -^ *n aindnnanimadve rliones Tauladaissvi- i lcc sttr rtut 'i ^unniraide arte Chemica librum > qui gloriatur le tu
venturajctearteuiumv«„v,...,.., r j 'usti-j^ st Ulllt luaginta volumina huius Icicntix in bibliothecam ;' ll c ilia h l ' l oni ' t ' s Palatini intulisle.de praeter illa quinquaginta adde videbit pudendos 5e prodigiosos istorum er- ■'--- n ^.(ininni Arnol-
!r rcs .nt'iu t OCrc ’ & videbitpunenno» uc _
I' Pilh 1:1 U " t!k ^ L ' dhs qui nostra xtate Rosarium Arnol
^ Cltcmicos 1 ’araeelli libellos declarandos & <*- er u ^ c S ,- l, ' ec pcre, qui se parapbrastas > & interpretes fateri ) l '" C| 'tia . ? !|lf COn ' nl > quos uonintelligunt. Sedlicut istorum ■ nutiif 1 11111 »"-a atrorum frustrati laboies misericordiam de- ftinita ^ 111 Cilm doctrina & eruditione claruerint,nec laborib.
^‘n -. lls Pepercerint in perscrutandis mcralTorum arcanis,-ta T .
Vl ' 1 ' t ' 1s abfeodita fuit voluntate proculdiibio omnipo- >>b, ls ' ,t l 1 'i hominum scrutatur corda Se renes,magno fine o- ’! n tloft'‘.‘i 1 ' 11 ^ artem uiconliiltc fcctanturcxcmplo. Si enim Exm/diai J® Pedatos vii os,quibus di veriorum auctorum libri al,u "?<««-
v Ul "ici (ii 1 j|| l |' 1 ' s a ! t ' ; i s pract'ca,imö ipsa materia latuit, quid mihi ‘ tum ' ^S» (qi ', 11ls sperandum est,qui ingenio Se auditione minus .: J 1 Us etum ne libn quidem,quod m hac maxiinii est,
~ *' l: —
"isi
P a «cisti,
"w r.
espectu
i quidem,quem m __
coi um quos se dicit habuisse Ventura ad M 4 manum

iS4
HEOn. DE
H
OGHELANDP.
i,K
manutn sunt ? Quid postremo exspectandum illis, quii 1111 j
limine quidem (alutarunt, qui neque radices mineralium V : nerationis modum callent ? neque unquam naturae abj c investigare curarunt,sed tantummodo avaritia vel ambit* 0 $ sttnilibus pravis affectibus inducti, ad has epulas illotis P 1 jlci** tndocfst ab manibus tatiquam pecudes ad pabulum. Profecto tam ,rte •mtum illis artem judico, quam (i manibus filis stellas cado
ixetiuii.
conarentur.
Proinde mirum non est, (i malis principii 5 ^ 1 ^ii*;
tes,pejorem sortiantur finem , eum decoctis bonis senect 1 " ,jiii moerore & inopia agere cogantur ,&metamorpliolim £ l l *| 1 fiill | - - metallis expectabant, in fc ipsis experiantur, in quos n ° !1 "jiif j illud detorqueri poster: Quod habuerunt, scilicet divis**® ’^jlb serunt,quod non amiserimtltabent, paupertatem scilicet ** j , t c Trtptcr finem rurh.Deinde ciint paucilTmns hujus artis notitia conti' 1 ?‘V’ .^y & eventi solius Dei beneficio & misericordia, cujus voluntas nobis ^ testum , arte p] onl):a f (!;,& cujus potius judicia l intere debemus,nec st lI1 'y c ii l ' de nobis praesumere, cumque^ tempus quo mhoc iccm 0 mur adeo breve sit ftpreciosum ut nullis opibus resere*" ( *. 0 iii*
. D
Sm,„
°° v ivc,i,
finiti V j t: cu r<
>tt,t
Htn r
„ 1,111 C,
>lib 0
rutefo vitati, dam.
male admodum (ibi consulit, qui incertos St ancrp* tcS 1 . ( ii-
certis 6t securis anteponit. Quin potius Theologiam»J ll -j 1 qii 1 '
dentiam, medicinam,architecturam, aut similia (ectetu* > ‘‘^jjai busvcl mediocria ingenia ita proficere poflunt, ut alios c pj- , Opera vel re juvare,fib. nomen&samam divitias & ‘ l0ll ° epif 1 ’', rare,aut (altemsamilix providere postint. Neque enim st",-(iii' 1 .' ä Repub.aiitmunijs quibuScunq; obeundis arcetur, etiam inum fu a; facultatis aut Icientiae apicem non attigerit, st 110 ^ •plif' 1 lime evenit: neque enim omnes Theologi D. August* 110 !
m* Aquinati, Jurisperiti Papiniano aut Bartholo, mt^ cl ( cl cV j crati aut Galeno,Architecti Proclo vel Archimedi do& r "j‘^ i* 1 ; tiave aut experimentis pares sunt, nihilominus tamen ^ 3 dib l, (
oreeio sunt quampluriini diversis inter se eruditionis „lid 1 , „• - -ih.... V. i i -i - .„«riS» 1 * ..
littis aratis.
distincti in eildem facultatibus, nec est quod eos temp° 1 j 1! ’ ‘ ^tr- 1 '
ut male collocati poenitear. At in Chemica aiteph' l ’ cC ^.ii' rium venit,quam monti cuidam altistimo comparare Io* 1 tc septentrionali prateipiti & pi «rupto,ab australi kv> tel qui duas regiones'diici-minet, quarum altera borcalis illustrata, sed nube pk ruiique opaca fc densa caligine op^ tis validillimisperflata,I Vivis horrida, sentibus & dum fll> pfjr semitam nullam led solum omne luto,aut nive glacieq 1,c . jllS tum habet,nihilq; producar quod vel ad (blatiunt (>t l' < ] l11 j|jiist (C ’ necessitatem. A Itera contra meiidionalis totos dicsfp* c ,_.,c.t* lf
Kvi
'Hi,
tur.aura snavislima ventiletur, collibus vitifer is, i 11 '' , ?"*iL(U J '
IV'*** 1 - :lls
omnium pomorum feracibus distinguatur,sontibus & rlV ^ ja iist s
Viter dccurrcntibits rrrigeuu , pratis longe viriaantrb* 15
'an
;rr >irii
5s=
5 Cll *s n
> S e ,
"»Oft
ti
>t, r
m 0;
h,
‘tta
‘»'nile
Hm,
<l»is in "tovej
N'u s
%
k
*3, ^
, Cl, lo
o 8 '-' 1
>d
at W,
‘.line, ’'is ne "»«m
'Mtr
n 'et a
“odi:
Pocnj
“otu
C 0l',(

R.nifiimc ,
vcmr« ut alit •
Sjj* Sichem. Difficui.t. Lib. 185 distinctis,ardibusque pulcherrimis,ficumbracu- Sive, V 1 ^ ir * dfmnm quicquid ad bene beateque in hocmun- ^"arn* "i ' 11 ^ l 'fidcrari postit, ibi cimiulatistime i operiatur, (cd
"'is non detur nili per montem. Qui Chemica sectari Impedimenta ' S Im l’' "teurer & tine con(ilio regionem septentrioni ex- Oiemßarum.
Cl "'»''editur, Se in maximas difficultates fcinfum prxeipi- l >ani 1L r ctmncntis alterius regionis australis perflui, (ed State fu non u ' v cn»dumm vestigia ab(orbct,nix & glacies lu- se(it s J "nii/pitii“ & vVjtrcs pungunt,tandem praeruptus Se (a- Labore fcstu.
"tist r;l 0"s impedit,quo minus ad culmen ascendat. Qind faciat? li '° v,tm “i «Hbo* Ul " votis &fn(pirijs fatiger,ni arrepta securi vi de maxi- s c ' t ' ,u ‘ >m f*- ^ a ^ ,v ian' *" ai ^. orcs & dumeta exscindat, saxa serro 6c igni disrum- rm ' r^ l,ll ino^" e - mer ca ‘'P ci '' at - Aut fi Dens & astra illi faveant,
"rlit tll a mo, »is fastigio scalam quispiam aut funem dimittat,quo Wti)i s n ^ ttr ;'ctus > dduper voluptatis hortum afpiciat , & tandem post cv 111 1 ,s carpat,famem iatict, (ilimque restinguat,
ttir. , ''"u-uos durissimos labores,exoptatillima quiete potia- "» np cr ac l Uotus quisque est qui astra ita benigna habeat,vel alie- f We '. ni ° nlfr n alcend.tr ? quis enim audeat manum alteri por- ttloni^^^^iSconrt.intuiqininificcm ia in pauperes,& vitae (ancti- ’ 14 , d ° a tma l,,1 ^itc C ° n ' rici, °' st" cl " n01 ' arrogantem, non ambitiosum, sed VO ^ nianfuettim, non fu* (ed Dei glori* studiosum jam - 'luis jjj l,n| ltis (actis periculis (it expertus. Cipus est igitur ut quis- retropradien. 'Hovfjj n 'cgiouem incouiulte ingreflns est, retrorsum pedem dum aut ««. NisvV' IUUlUltCviu& P‘ : vgcre volet, solitudinem ne timeat, ad- stanter operi $Ita, ali; nU 'c 1 vc *f igia firmet,frigora veste duplici & pellibus (iis- ffififdum.
* '111U e, Sl f 'omentis arceat, ocreas tibijs propter lutum adaptet,
(1 S'-'dus (i, ""?>de gi esturn in glacie fiileiat.Sc tandem M rnon- rmovt , tdlX _ *v°^nif- Dl P' ,rct > luoque Marte adiplius cacumen ascendat.
^ U ‘ n qiic <.(i Cnt, ° mm f‘ u ctu laborum litorum privabitur, tiincn- art,| seis vd' nC P C1 • 1 ^ ru P ta montis I andern cadat.dc debilitatis !. e l Pro e ‘ s mutiletur,autca'ii/>fi voragine batiriatur,
^ijffi« n ' v . c glacjcque detineatur,aut sentibus laceretur,aut
' 1 * S| ' e mo°f e8cil, ‘ v ' u ' lrl misere finiat In aliis facultatibus Sticsen- Gilt Ul “ la laborat aut ingenium exercet, S: si non fium- 'l l iilr a ^^ ni . a l' c iuem inter (hos gradum meretur. Chcmicaveto chemtßarum ^'^aiiio. J 11 * 1 ''"persectorum metallorum in aurum 6: argentum fludiumemnt ll0 ^ u s,li! n'°^" Vcrc calleat, qui artis est finis & totius studijpc- t»ane,msi ple. ^sesenti U ® ta rem luam trivit, lemporisque inconsulte amissi ^ ten ‘ ^, 0r i piincio^K a S ct - Quis igitur nisi imprudens, loquor autem a d'i?- ll0t atirc ^ magnatibus. atum decedit.fi centenos
"!naa^„. ? s stuotannis in re honcstillima St (
/Altane "" ^ rnagnarwns, .
'lUrri^q^ C ~ s st'mtannis in ve honcstillima St pulcherrima jucun-
° st ^"ioni sl*' ati0,,c ^ c °nfilio omnia fiant,impendant,sed me* 'ominibus,quis inquam dubia sectetur, vnde nil nili e» - temno-

lSf? ' TlIEOIi. D V. I*i O G 11 E I. A N D E temporis & opera; dispendium, egestatem & inop
non potius ea unde certa pra-inia,honor,divitix, favor ^
& admiratio cxpcct.mmr ? Quid ihiluus quam ea inquhf^^i;.
nodslini,, imvüllst lInnisilK ii,,ti,i,lmrlhlisachl
Viut mistr .1 postquam maximo labore & impensis non vulgaribus acies tmm ytnlnu ne audes quidem evulgare? quam tnilei an» vitam tuam MiuleJit*' ^> mas cum m summa tommatomifiain desideres, & llCK A^' t ‘ ‘ quod velis,sonipedes tibi injectas icinies, ut riicriio cum ri j
dieere poliis.
Quo rnthi fortunam,(inbn conceditur utt ■ ^jr;
Sd’i<j!:,j'ync At poteris alijs bene facere; splendidum id quidemm-Qi fttuu amiau tum,sed nc hoc quidc,nisi occulte. Deinde ut alijs lis am ,cll ^„ii jit,quam em - inimicus eris, ut alios promoveas, tciplum deprimes , ^
/wMf« mhil ^orkunx cöivmiittes, ,mimo inter Ipvrn & metum fernper "^ sS) tjutujHiiws«- ^ us,ut al 'is dones,tua piius inlumcs,floridam juventutem s^.^,,1 & in imum dclpcvatioms barathrum tc conjicies ? cum ,K “ »c-
■■ d :..rn .u._«. ,,v,iriS eri.,
quidem ulla ab ingratis affinibus, conihnguincis de amieb^^,
standa Ih,existimantibus te non ex amore led abundantiae 0
Sjitt uirißimt ca admodum manu largiri cum postis largiffim-a, fi tame’ fl . ,ii
i cnun£cut\i. potitus fis; fin autem, nemo tibi vel tcnintium reddet, ri 1 ’.
J'uit 4 X.
omnia tua insiimplciis, quinimo rideberis & ludibriis 01111 jjli-
.. . . „a"
expositus contabesces. F.t cum ne unus quidem >' deccn' ,,
Cur^lthemt*.
btis qui Chcmica tractam propositum (ibi finem conlcqn.tf 111 j^.
. 1111 '
oniul reddit.
quietem admittit Ipc ingentium bonorum , qua’non leen^ ’ metus mali vitam humanam non lohnn difficilem &
Trovcrb. 1 Z. sim reddit, (cd senectutem accelerat & mortem. Spes qub Morbu cie.tt tui,inquit lapiens,iftfligit animam; id ii in alijs verum in b— „•
Magno ctn- ßat .
notatorum attractiones,diutina’ vigilix,labores qiiotidia 111 miliarii corporibus adfönmt ? quis ustiones ex aquis sm 110 candentibus metallis, quis animi i . du referat, dum n j'* cl ' ^it' prxluimmt Ipcs liias in irritum cadere pvolpiciunt. QQ s ‘’V.ffi,.* ros sumptus brevitei peistringar,dum hinc viti a, illinc on* t ))1 ,ii- inde catini aut argilla igni valido resistens,argentum vivi" 11 ^ ■ ,(is chafiur auri & argenti aliorumque mctallonim,& fimflsi ^„c?’ venis maximo terramm Ipacio dilfanribus petuntur, nc
srugiperdx desjvopli.imreut lallant, nitro etiam ex aliis PJ
Odiosum fy- cfls Le transalpinis aeceiliimur. Omitto infamiam ‘l“*, V j,iii>
dir
•.nem 'td- petas pfet uinq; comitatur,de dubia de illis hominum l uaKl ' ’^iil-
ßuiiii Viton - 110n P ot ' us timendum est,ne cum decem millibus °l u ' l £) " n ;iid
das,quam cum tutico illo rem quxluam obtineas ? Qp. 1ir - llV .
& singulos amice rogatos & monitos velim, ut Alebeitu-'H
cAlchemm in. quam pestem & carcinoma aliquod evitent, serpit eniib 11 ^
quietum ho* mei admiseris,& interiora hominis denascitur, rodit anim 1 “ 11 ’ . f - at 1 ]
hae. cfl ' l ‘
& alia animi arte verissimum. Quis jam enumeret morbos,quos sub' 1 ’ yt’ &cmponi »/i- r cs,argenti vivi crudi dtlitblimati exhalationes rclkl” orUI11 1’|ie'
commodo. ' ,, • , , > 11,111 .
“ m P*-odi
‘»2cc 1U tc ton
‘'ofupli
g**.«
, u ' aliti, ^‘«ulun
^-ut,
"L-Meit'
' x l'cnde,
' Us .css,
ch" 1 ' nn
Silsi
c,c »nt,{
More’»
„ n 'i a si<l11 taht
f ili
'bili e r '"'ör Scio
^«ctn
Pan
fciii.
Qt r
Cfl 5a
s
J>cr
s
f"«i«
i e p»u
ho
Se s '
o a tia s

^"‘W, jr ^ r . c H E M. D l F r I C IIX T. L IB.
ft
lii*'
fi\
iSf
t ^ J( j j 111 c ®s loquitur,liic impostorem, ille falfai ium,&
, Utn P r Oili. ni tl florem liitpicatur : qui mimis male , litarum re- i Piante sibi consulentem, Se ad egestatem (ponte
v Utc c mid'i ' mam, multi etiam miserentur, tanqunm dc ipsius
lcst. Ho | ,wtum estet. Sed ante dicta quanquam ab Alchimist Differentia ^ "Wupli , ' 1 b " s tan tum absint, quantum cadum a terra, nec in w«
^ llaturx arcana callide perquirentem cadere »««/«//«. alitus ' 1SUCC ”• u ' tISncc etiam pretiosis indigeat, nee opus P ^»m,se- Pctat ^ ux u ^'qne venalia inveniuntur,neque illi
m ,q , 'V' apoiibus aut bimis, tamen antequam eo perve*
° °P" 0l 'Um scripta intelligat,materiam artis &ejus **Ftnd erc ca:t<;, 'a neccslaria sciar, multa dumtentare»plurima <Us «sse p ot C ° ntln 8' t ’ lu 'que omnino forte ab exhalationibus m 'f'b'ii iion K 'n > ncc l lie Vll lgi indicia subter sugere, ut sileam in- . 1 "i(l a , | | Ul 0S P'obos & doctos alioqui viros, qui audito Al-
non secus atque vita crudeli aliqua fera inhor- Non jlne Dei dilori”,,, ^"odammodo contremiscunt, & antequam norim inW 1 "*'«» artem ^ipotc’“. W,W - ^^eo hxe ars omnium digni/lima mmi'mc v ' , 'I' cndi - % mvis , llllS Dei indicio vilis d; imprtrba judicatur. Quod *»t'a,, ‘ l' ri|1| uim incipient ibus difficiles.- injurium videatur, ta- ( ^'UtreS' ntc tempore eum pbilolbpluimm dicta obicum iu- 1
C| llin,i a j ^ f ?. l 'ftarc incipiunt, & nonnulli cornui quamvis pau- l '° l ' '-"n c Jj 1 °l'°l>tum perveniunt, tum demum in limi gaudent,
(V aUI ' ar S nit 'q"c spem aut copiam,quam quod ars im- I' 1 ' ‘ ! '' 0 ru, n ' ana indicetur, tidentque oectikc pridem ir- ^Pieio ob' VCC °.''diam &• improbitatem,cum lecnvc etiam fi qua;
C ' tatC| ti c ° ,ta ^rtctivina: in cos collator gratia: hominum loqua- ^>rii> ^'''nnierc poflint, provocando ad majorem illorum '°,''Wc n ''n ^eerciit.putafue hunc (i tantis divitijs afflueret, Vl,na ^ abtatet Ut * 3 a ^ urilm ? familiam numerosam aleret, emeret» J ud,cul - ^!et,^„'^oqrpolcGeilitns fervorum cohorte comitatus incc- 11 ^>ii,n^E,dqipsiain moliretur. Resti: sane,si omnes eodem • ctui i & olim& nostra rti.imnum hodie ferret artas
s tr °§»Ui-i ° 1 ' ltc divitiasserrc.necpiopter illas scie extollere, a' IT| pcr &' p»l'°Hipas, & caaei.t mundi vana fastidire,Sc securam , u ^ilin s U . l llr continentiam,biimilitateniquc nullis undarum j'^itantuf t ? tani ctmplcctri didicillcm. Sciam hi qui tam diversa j 1Cci 'iiv, a i , /ine artem a l>co non nili pauperibus spiritu dari.
^ ‘**Ui « . . ,l)
^ Hanc artem rationabilibus filijsÄdx, dein- rArs tjttib.pr*.
ho** 1 ' ^ c ent' 1S *’ r °l ,r ' am tribuit Deus. Audiant beatum Tho- P n *- n.^brcit, p. C !?’’ liare ars invenit hominem sanctum, aut reddit Sr'c^'Re'f' ■ 1 "on quidem per se, sed quod fleri non possit,
^ las agj t atltl " Dei prosternat Sc humiliter, Sc ei immortales
’ M tantum thelaunim Se sapientiam paucislimis
datam

da qt*.t tiutlo- n suo na eri fossunt.
Biforia Bra- j \adtni.
18S The ob. de Hogheunde
datam sola Dei misericordia conlequutus iit. Itaque ^i# 1 ! lumsiselc intra sationis limites contineat, & tantum 111t | )J[ jst ! iiii tvgligens quae ad D k i gloriam, & proximo”»” t. ■ tl ,o> temspestant. Et quare tandem in vulgus elfcrat, q li:v 1 sint obsutura. Jds
Vulgo nota sunt quae paucissimis ab liinc annis
■ evenerimr.qui cum Venetijs metalla vilia in aurum transi’ di artem profestus eilet, 8c a populo per excellentiam maC' cliciniila vocaretur, adijt cum Toparcha 1 ’icolomiueus jit. ptus ii quibusdam Italiae principibus, petit mutuum tv 'r ;l nl ,ii 11 '[ reonun millia: & cupit imprudentertedoceri prattereaart 0 r(*
■ de tantum (ibi paret posthac quantum velit, Bragadi” u> Ij^ii
exanimis cum nec haberet quantum ille peteret, .^ti’ 1
artem calleret, nihil tamen ,ob ejus crudclit.nam & ten 1 ^ ^.(t- negare ausus, promittit utrimque: sed cum differt & t ^, r ’ rtl o r ' fatur, nunc hxc,minc illa excusimdo, alter acrius inst>” r ^ tem minari ni promilsum exoivat., nec enim ie rideri a st u rifiiU." velle aut parvipendi. Cogitur itaque stipatorum caterva finire adverstis msidiantisterociam quod tamen ipsi parui” P | )ls ii! fer, nili siti immemor dum alteri laqueum tradit pjcoio ^jl' iplemet incalles incidistet, Sccaptus suhlet, Evasit tu”’ pov dimispejotilorti suxreicrvatus. Pollet tanren ^contii’S'-j taste ut eadem ars ad indignos aliquado deveniret,qu” 5,1 -.ho'
non ferus vindex atrociter puniar,st lU * q, qu 0 ' r ad nominis lii.i gloriam dam viro nostra hac
consitum religioni & ...... . .
niste ut liberius viveret, cucullam de altu , a rnouaste”” e,,,it'
..'.; :! r
i
exemplum Detis non st, u, vmu\.A .uiuencr puunn,.-!’" , L ,j
nis 5c malis utitur ad nominis lii.i gloriam. Accepi a n°y
atrate monachum quendnm h-d”” 1 ’‘ (11 yt' : ordini luo reni,nctaste, Sein Cieri”'”’ 1 ' Je
n fe. Ticulo potnu discendum quam suo. Disputatio au. t! quorum He sktmt/tobono.
testatum: sed dum incautius se gerit,duos in intima” 1 'P tA .
liaritatcm liste insiniiaste,a quibus postea in fylva q” 3 “' 1 . 1 3 pi nere maximo scelere trucidatus sit, quorurofultcr pul' slt t j|jtiS monachum repertum pro suo diversis, principibus dt. I11, 'r o iiii |ltS ostenderit,& mille imposturis sub falso Icicnux nomina tt-
illulerit. Qnisitaq; horum duorum exemplo non sibi ,d
crettinique imtm occultet, quod propalatum aut i” olttl) J oCl |l>’ minimum perpetuum metum, & spontaneum exili” 1 ” .J^ pl 11 ’ patria & sitis adierat. Multis jamdudum controverliis ^^ii>’ losophos antiquos agitatum fuit,quid estet stimmmri ^''^Jjnti.i”'’
alms
sanitate
virtutem, alius gloriam, voluptatem, dolorm” 3 ^-1>>>”
.arem, fortitudinem , animi securitatem > dc sim” 13 s0t u(i’
lnidibns vehit. Non dubitandum sane est, quin r ” a 'j! l< ’^ l ,riC °' pars si lapidis philosophici notirhm aliquam lubuim” c» 11 ’ mnibus ant edistis, cxt-crisqiiym mundo lebnsprxtu eo diviti* immenlx, & omnia qux auro & pecunia} - • t
n'
Iri-
bt”'
, . I
r“» c «
>^iix
V re(
>C0|
f>bv
■ 0tll S cfl lusjj n
«i
an ’Vol u
p''”l CSC,
iL
k:-L
i?"
C*
'-°L
k <7
>7,7"

0»H'
„11^!
Lvf^
!>
r giV (( '
cV s '
\cfi
ros'" 1 ,
,.i<
tr.isi 31 '
cK,
icb-'i
nhi*
b cri
«Csc
D
tn~ b E Ai CIIr Mi Difficult. Lib. 189
, i Ua Cl|| 'popelli, Se limitas conservari postit. Si enim expertis >el 1Xl ^ “} art e credendum est,cum unanimiter auctoi;cs tra- ^ Uccre (itv COl P us humanum ad verum rempcramentmu ,e- ^^«am r diipoiiris)sublimem memoriam, hilaritatem cqi-) ]' Vm 'entiam externam excipias, prudentiam Lc auda- c’^utibu^' ’ H 1 "^ ui credendum iu organum ita dilpolitum . °n ls c jjj ' ati is , omnibusque tere ut ita dicam corporis ficanimi '" s ^i 0r ^ poste? Sed quis iiimmum bonum judicet id, cu- . Ev,,>o tarn ««cepa, Se postquam adeptus iis, ne audeas qui- ^is,n Ut .p ,<: »st>st inlidijs l undique peti, & mille periculis exponi {Nm qm'j P Cl P‘;’tuo metu & terrore ver lari. Qui antiquitus exi- ![‘fttiiq 1J C0| stecuti liint gaudebant videri & cognolci, & tama • 4 qti*?- V * VCrenr 5 ^‘ cc *°hi Aientia gaudet in tenebris, & la- mp V| 1K ' C ca P ur-I1 d'P°stmortem audet exercre: nec id *«os 0ttl / 1 "vello aliquo conlcripto, Se apud amicos depolito, ^^'vltrn ^ h"mp»steris,Sc puefertim Chcmcestudiolis testa- Ji la irt Cstt Vl l j°s eo munere dignatur innamus Deus. Cum glo- ,l l ad a,./ 115 num aitionjbus 8c scientijs liinmaum calcar (ltc >aitiri, a a sP' r antibus , in hac arte impedimentum potius ad- Cll tiq U( . 1 v 'gorem retundere ,& feliciter coepto itinere quem- C l' 1 ' Sc lae ■ ■ av °care. Ac ne divitias quidem summas probus ( , c dtb er ‘P u felicitatem suam caelo &Dci amove metitur, expete- s">a, a g Cllni difficillimum sit animo temperare in liimma tor- t ^vi-Qu )n,U "i S alienum abstinete , aut ea n°n facere qua: re- ** culpam in hoc mundo,8c in venturo fcculo poe-
, c ell cils arn n 'ereantur. Cum igitur btec icientia quamvis K ^stipf..: ailto perc sit incerta propter impedimenta Scdifficul- tii V'' nan atas > ut vix quispiam vel iperaveiUavn audeat tr,' - perdi,*" admodum Lc temere, cum iniiniti rem & tempus
ibi«” 0 '
Jis
ElixirU mir* ftoprutant.
Beatui ejst 14 perpetk» um *• rtrumtftef.
, - '•uimmpencnlovumiccumvehat, iterum conlii-
^iit- ü s ’^Venibus praesertim 5c mediocris ibrtuntt hommi- Altl ^Cta! 1S ^ vlc * ani £ lute 6 c iälutis curam habeat, ncc hanc iemi- y^nu in in S r ^utuv, aut ut ingreffiis mox pedem retrahat, l ’ l0 Sira UUKum multis sapiat .Tfcstito« to tarde fet nM i' ‘ >f d ui J'^nitcntia nautas luat. ,
>>tii, a , l P» consilio meo nullo modo 'acquteiccre, ied inaro “fflot c f.. u ' 1Uat e maluerit, aliquam etiam utilitatem ex hoch Nnii^^ ^M^ scepta non insalubria dabo. Primo iemctiplum , i'^Aan, ’ f0n, 'devet num condit iones in artifice requisitas ha- '’‘"H-.it i *' ,?, l1 ' llla > ei familiari nroipiciat, ne ii proposito vacuus 1 J S'"Ur! ‘ ltt ‘ Postea labor«, aut opus inceptum dimittere lx eiiotum auctorum Ubi os libi accumulet,quia aho-
qui
^4icbemU »»-
Prtcepta Chi- tni}U< omni*
1>U< >*AX J7/$ titlllJ,
i.

rpo Theo3. de HoGiiHiANnt . te i<'l qui impossibilis est illorum intellectus,nec lectum Icmfl.l 115 ’.^ | librum rejiciat,quantv is non intcllig.it,k'd relegat decies.' 1 ’ 1 1
quinquagies etiam & amplius : deinde videat in quo 1 V-p^litJ’ concordent auctores,ibi enim latet veritas,li d natura’ p<”'' 1 Senior incU- tem imprimis spectet. Unde Philosophus, fecundum ,1-1< (( < viSap.ma. iit tua intentio. Radices pra’tcrea mineralium eoai'°' c ' 1t ’ „ri' 3- iplis faciat opus (uum,alioqui in vanum laborabit. Nca!"' 11 ' ,j-
%Ars impattet fbcietatu .
ra utatur,non enim eo animo alijs atque libi quisque op'
. w i ^ 'r 1 " 1 '! . .i
vat. Deinde hxcarsnon lecus at que regnum aliquod eu ^ j,(# tis impatiens, nili lide, innocentia & Dei prxeipue amP 1 ^ Jr juncti luerint. Proinde Geber non temere inter niti* 11 menta ponit membrorum truncationem. At quibus ” u magis trunca videntur, quam ijt qui aliena opera artem t V ir '‘. |Il) t' Si f.ejpios naturalium reimn Icrutarione indiunos pi'U” r <^inuaque .otium non habet alijs nogotijs distvactn* ’ l!l j, i’ tum lectioni ve) exercitationi artis vacare pollir, po”"' ' f/ abstineat, quia nihil cll quod votis litis lecundum cxpectctj^ .,jv li diviti js abundet,& expenlas non timeat, quierat sibi v ’ 11 , ,j|t.> quem probum & eruditum & linguarum aliquot masimf t,iP tarum peritum,mediocriter in destillationibus, (iiblmin* 1 ],> At caleinationibus communibus versatum, non quodea’ ^ at te admodum neeellatix line, Icct ut opera philoloph“-' 1 garibtts sciat distinguere. Ei (alarium annnum consii |l,:lt s lls y
menta arti nceeisiuia siippeditet,sed eo animo uf)’ 1
ric mstru
pecunia: sux non xgre serat,etiamli per aliquot annos ne*- ^ potilsimiun incipiat sciat artilex. Neque enim lecto
Ncqu
bro fottalle fallo & ab impoltorequopiam compoftO’^jjqti’ operi adhibendam quis putet ,led post aliquot annott"’’^ cum se auctores etiam probcintclligeie existimaverit- legimus in AllegorijsSapientum. Noli «pus incipere a” . vi' ipfiim scias,quia (i opus non noveris errabis , & opus nul ^fd' irum peribit. Semel rccepuim nili magna de caula ^ jit
etiamli tardiusculus videattu properanti. Circumfo r31ut doctos qui fele Alchemistas prohtcimir procul aluin>” e j .P neque enim qucnqtiam docebunt qux ipsi ignorent.
i"
ipsis disci pollir,id fotum in varijs fornacibus Si ignibus >
que gradilius consistit, quod datotimnufctilo abii*h'” 1 l
autlt cadecattlit retinendi videntur tenus coopertum detineatur: Si materia alp
, vas lemper sigilla"’^,,q'' ateria aspicienda,at« «.
da, aut miscendum aliquid, domo amandentur. Caveat 1 ,,it. que a lihris & chartis qux varias receptas (ut vocant) e° ..^0' Si albisieationes aut rubilicationcs,aiiri argentiq; nnn"! jjo nes, aut auri ex an c & argento extractationc» pron« ttu credat, facile ijs qui operis abbreviatignes pollieen">>
tls peri
tl mi h, :
tuiniit
a ecui :
v ‘rtte
^'exi
&''t tu i
«ilnl,
S’-ie
gno
V.ir
sc.
■j
■ ^‘c nm P<l.ld,, - ’siaqi,
h - Na t
L X P''irn
^•-bu
h
ean
0r cnt
Pstt-ej,
>°j
Nal
ub>.nu
Uc ussc
>’.rt
Uf oi, v

.ib
A"‘
,o'
b>
Pe A
i* CII EM. Difficult. Lih. 19I
A Ju, l !'•
. _ v. » b m . 1’ ib 11 , w is s uum comple-
tispertcä'va^m-ndit^tioncm, natm a e * vl DCr siciat > st qu' s "!?7
^'Habeat nccessc est quo actionem fu»«» ’ ovnW odum Ubi
.- . ‘AmstV.usnnbetaum hierum sed damnum<- ^
js?, acw »- 1 ilabit. Nemo etiam fcVwm a "» non calk»U & »P
' “ v “t» ■' - intendere potest, qui ctrtcix^xr cu \uxcnt. >«- ex;- -viamamea «dcompkMmnwm^ vu%ai es,
1 V .1 ■: ,.,uon«s.cakinationcs, & Jok ,,hilo(opho' unl ,
'd- ■ . - 1 . utilitatis inde cxDectandum. omllia qu* m-«-
. . \u\san\;us iit longe diver um- exist' ivut l 3 ,
^ -otMWt. Si mamo ik argento am am unam aut ad eorum quantitatem fumat .utpotc > ^ potent mal
k- tmtmi duas, si principia tehcva U ’‘ ci ' ' novU 'S on '‘' ft V c
fundere opus repetere. Vendat ce fc poste effiet«
' c 'kaqualque gtadtvalet quibus uuumdl damni & P'' ,c
fst'Atnom^
l '- *«« demus ut al.qvud aun & iumpt.bus &-U
'"‘Pnmarue ea ratione > certe .d ullam adm«»«-
oi-ibus v« respondebit:, n« augmen .
Sbtts
,'antuQ t —--
“Cnt >ni 1. l S e tabilia omnia & animalia, aut qua; ortum ex cis ha- pnvterca mineralia,'& non capiat nisi naturam mc- b°r cni ’ cir ea illam hsereat & operam (nam impendat, alioqui la- Ptevea & tempus (itum deplorabit. Nec tamen pvo fnf-
^erij 0 13111 stbi ptosperum eventum polliceatur si in debita ma- sÄ P- 7- k>ta ap)' aiUs luerit,cum teste Gebro tk alijsphilosophisharcars ;
^bliittis & PV n 4 ea . t >q u ' cui vult etiam largitur & subtrahit,qui est ^ei 1S S-'oriosus & omni justitia & bonitate repletus: si enim
*t - nt
1)
ko
*ut
s ievvet° ^oiniu fiiLuii.i — - --
‘Ati m eo mentem fidelem,»» ait Lilium,utique ei vrriia- ‘Aaled' 01 ^ ,lol nde si quis vous luis frustratus fuerit > non Ccmluft, A eos 1 i . C I ' ’ nCC 'Morantia: sua: culpam plnlolophis imponat, •-‘pi chcniiA)l .. d j tl pj unl)C j Ul pl us J c prarsumplciit ' ■““«Cnnm»«.,* ^.»wahstinn«.
1 -equum evat, Sc luadenti nt ab arte abstinet et, non obtemperaverit.
p I N I
SUM-
/

PIIS AC ERUDITIS VI
aut eorum lectura fructum fecere, Gerardus Dorn.
Cio vor non

/<
ElMST. Ex II 0 RT AT.
J.t( i; e p r.piST. Exuo r i a a. I 9 Z
“P cr ‘lT e quosvis nostri foculi Medicos, ac priscos, Me/i^ eir “ :>!tu quum arte, vel quod ignaros in genere 'a ( 9 s >tysicos,&chirurgos non immerito reprehettde~ tiiyp- enorm ibtis eorum erroribus. Nec viderit ifli quam igfy J lot eonfcijfateantur ignorantiam suam, cum «r t( r 110,1 tan > carpere,quam docere tonetur,& doäos in fioftj *. c l li 0 st j; summopere laudarestudeat & exhortari. qn 4n Vlrt fibt non attribuunt eam reprehensionem, tan-
' l pjot~-- * '• > > i _
'' ' rv,t M/«t. i / tti rtt tmj jct* ttutnu vjw>
tr 4 „ }>0o, iatisunt imitari potius quamvituperare. Con- i$’iari . Wcr sapiunt, nihil probare solent , cujus suerint
iiieos t l ‘ es ri, ft U(l nimium invidia moti, dentes acuunt 1 pter }^ u s ,t0 labore prodejfo conantur omnibus. Quapre- t,i,n ) / t0r V ° S fi‘ ltres ( >>e tantH>H facinus maneat inul- *r u J'Pite calamum in cos,quos non pudet medicam tt i}n ° e P r avare tantum,verum etiam cos persequi, quo- arte s tn s sudiunt astidqe versatur circa fopultam in hac fierp r r ’f* te »i recuperandam. Ouod certe pracepw no - »mu Jj lt ' t >dum infinitas regiones peregrinatus, Medici - filus re a U, ffi Ca> n(nonsine maximis expenfis)noftro foculo ^ ni! ni!,‘ !U,t ' I ' n P r *miuni pro meritis, quod ab ingratis teilte m ‘ Uct P !t » utpote calumnias post mortem. Ipso Para Ht ! >u d>is oblatrare fuit ausus: mortuo jam bellum r ’His p e * nernies ' Euge viri bom resistamus,ne cumulus iste ,l as a rt ** e,n Pl u, n auctus st non jure, saltem injuria > bo- ftetn ere un * cum earum Frofojfonbm piis ac veris pro- Pojfiiiic P r<t f u,>, anr. Non quod perfo quidpiant prastare ^ (> >t,ilp erum quia je viribus omnino destitutos este vi- d 4Ht in p ra( i am gigantibus: tiani sciunt bo- non f e } * c monstra nihil operis ardui velpraclari , quod °l>cri ^ e ** nt l Pfi,ferre pojfe. Et ne tanto quod susceperunt (Xce lleut >ll ^ e IoVcw ipsum de fode sua dejifere)per aliud ^ n ‘»i 0s l" S a ^P<andofit in honore diminutum: cum ex eo 3( ®'* hJ n T aC deures hauriant , catervam suam ab- 'utbits augere non verentur : ut quod ab xro non N potue-
conccrnentem,fod admirandam ejus expe-

I‘j4 Epist^ ExaokTAt.
potuerunt, arte nec ingenio, multitudine jam extf 1 ^ tut & are. Solent attamen gigantum n onnulli - sthp liaris dulctdinem paulister degustarunt, ejus alleci j vitate, viros accerfcre ,potistimum eos, quos Tbe^r.u. doärina resciverunt imbutos fore: non quodeor«» 1 ^ Itentur consortio, sed ut blandu verbis ac poühitati^ 1 ^ renentur, ut ab eis mtelligant scripta Paracelst>e° r!l>,i ^ geniasuperantia. His adhuc non contenti,petunt t f! st qua diät viri pracltcarunt unquam,habere duplus ■ ^ postquam obtinuerint, mox frivola quadam occafio ,ie ‘i 1 s> fit a, simulabunt injuriam ab eis receptffe maxima^’ \
I * f / _ Sit /Z/r
rixosis verbis tonabuntur eos terrere,ne vix (ut p <itil,i .
histcerefint atifi, dicentes: hoc opus vestrum cttpuä 1 ^,
nus dignum auäoritate nostra : quod st Theologie* 1 a itaret,aut leges,gratnm nobis foret opus : abite hin <■’ “ jj vestranon indigemus. Sicsolent bonos viros labos 1 st arte fraudatos & inanes,impudenter dimittere. st
omnipotens, qualem Theologiam qu&runt hi, qtit^ montibus accumulant, ut te ctelu dejiciant? ‘l ,l ‘ t e Q [J' postulant leges , qui justitiam tolerare non pojfunt ■ b st libus imbuti non estis artibus, etiam vocati freist adeatis : nist vestro periculo velitis experientiam
hujus historia. Expertus hortor,& moneo vos , u? f' st
■t“'
st
ptoris nostri teneatis doärmam , scribentis: AH ertt ^ fit, qui suus este potest. Interim in Christo priw t<rl> ’ st dem m Theophrasto, fratres charistimi valete > n memores, quantum debeamus praceptori ii0 J ! licet mortuo, iterum tt erumque valete.
I
&pl
aut,,
nie )lt
a »r 0 .
& Pa,
tepoj
fa,n
mi tit
&t,p :
tls
di,
an
'ei,
1 er
fer
'at
hio
Ve,
ani
yso
h,
Ulli

M
tU
jsi 1 '
•0^
iiii*
A
if
‘iK
,/i'
fi
w v
,/
fit
fi'
ist
tfi
(t
fi 1 '
/’
■fi 1 '
'fit
P
f P R-ffiF ATIO.
5 fc,optime lellor,Theoriam & Yraxin totim ^ Y^ rt1 * C hemistica, quam (nist velis ) ex leltura cornee pl !n scioli hujus ignorare nun potes. Lege c 'freie-
«utit, tes > cit m tranquilla tuentis attentione, nil obiter »J^onfiderat»», - - - - " '
t, n -tranquilla mentis attentione, nil obiter -'»tu ° n . erutu m pertranfiens. Quod fi dispers a nostra i>i h 4c °P lnt0T >em collegeris jiibil eorum qua pulcra fiunt duro c ^ te ^ ntc> e te potuerit unquam. Invenies hic fiab &p4 Ul) thever <c medicina latu em,quo te,nec non amicos te poßlfi res “ fugitoribus corporis ( auxilio Dei )fiubleva- qu,i m . , Choris te non pceniteattn exercendo prall icam, fum Hs ■ l -( L ripfimus: nam fabricando nos ipsifabrisalti g at . ‘ n * >a c arte,non lectura sola. Quodst forte conwu
t t f an 1>,l ° velfecUndo potum te non consequi,nc dejponde- di t tr ’ nit},l 'fed tertio & quarto rem ipsam repetas. Auu te! >at d>>tt >n,l)l f ( P tus compotem illius me fieri, quod appe- h»***. Nihil prohibet hominem ad hanc artem filo „ l{ ^ e »«i* quam ptifillauimttas & impatientia. Hoc i c ’ te monitum velim, quoti medicina corporis hu
lln »tcs,„ t,,■ ' -
—. >r»»r^jnvR rrn-lUVl/ffiL lUfyUflS DU" Vt< ^Arti^ lS ‘ H P rni( ip‘° ,ton excedas: nam fi metallorum s H meta morphofin quafieris, deplorabis errorem ‘ l e > *qui bonique labores nostros consule.
Philosophia Chemistica quid.
, c A r. f. .
Hcmistica 1'hilosophia rerum latentes fornias fcain-. durrt rei veritatem non apparentiam, invclligare «ocet. Hujus veri diiopuli duas ingrcdiuntvir vias.
«Ui ~ r ^*U • ■ —'.r-.. ... ä .wm.iH V i vi.u
i' iv^vri \ l >lmor,cl n ) iiit experimentum, (suibus contingit Ha t 1 ‘^Ceiip. U ,'i taXat ‘ m bii, feie nee nö alios fua"3o£bma vel opei a c* a j t , '■ ’d^cunip tamen utramquc rimati judicat,nt a> labore non tVuftvabuatur.uec alij quibus o-
^tiei§ col 'llllll*l.()i)iniri nnidi-in .initi i ......l. nfn.
fe
Si,
j on liliiiMi. Opinio quidem dubia pneliippomt.phir lllcn nationibus apparentia vera, quee demum expc- ( 15 i nentia

ip<> Artis
ricntia verificaii debent.
ChEMISTICjC Quapropter & mihi visunt*"’ j<,|iS opusculo compilando, viam utranque tenere tntistm"""^,ki! mutatis nominibus in Theoriam SePraxin. Priusquam .|j|i ulteriusprogrediar,elavem tradere non gravabor,q' ,;t .'b i'# qui vocati sunt occlusum fit, sed natura; iecretorum st rl1 ' .j[i S relerata. Quod gratis ab Alrillimo datur timentibus eunt s lt i
accipite timentes pariter tk diligentes Dominum. Studio'Qjf
comparatur notitia. Cognitionem sublequitur amon j £ ir no seu delectatione datur alliduitas. Frequentia <dat c> ^ c jtU ( tiarn.Place virtutem,illa potentiam. Hac opus mirum l lCl in rerum natura, qtl te talis est.
Natura quid.
Cap. II.
gtfi'
A Pud Chemistas natura dicitur, Cxli cumElemcntis 1 (*? |l |ii>, rationem omnium qux (iint exercitatio. QuuJ. al ^|^ii : duplici perficitur instrumento, dilpofitione videlicet, aC i Natura,materiam corrumpendo,disponit ad potentiam ^,i- I
receptivam,& cxlcstium influxuum: qux tandem
luo
nato tempore prorumpit inactum, & formam (preiste' 31 ’ 1, t fi ; fibi vult dictum illud plnlolbphorum; Secundum dilp 0 * 1 ' materix agit forma.
Quttl fit forma.
Cap. III. n ii> '
'Orma est xtherex regionis in elementarem actus & s 0 ^id
M
Cap. IV.
r io 0
itlS'
Ateria nobis est dementaris regio tota, qux
partes (quas elementa vocamus) dividatur, ii,& terram,duo tamen liint principalia, feilst*-’* t fi
mir aer, quam per
1 tuorp, rem,aquam,
aqua: quia nihil aliud este videtur.....,
creatione mundi,perfistens aqua rcloluta, terra vero p cr b’ ^ fi & siccitatem aqua densata,vel potius cxficcata, Conatu* propria natura, dum potest, aquam m se convertere, st" 0 jd'
i- i.-i 1 :. ,i..i..„ .—ivu ntriUtH'7^;
tiliu»peiliciat,duo quxrit media, (ccundum ambit*»*>
j'ta
atts
'»«lic
Hoi
Ne
Ni,
1l0|
rui
,l| ta
B e tlCr;
n.
*Ct|
**tl ,1
'*etc t
0l 'i«c
"“fui- "'«m
teri
M !
A Per elementorum ad invicem transmutationem» . materiam,illi formam tanquam matrici (einen lnchidci' 8, .j(r virtute prxgnans, velim mater (betunt producit in actm" cuni. Id (ihi volunt philosophi dicentes : forma deducit 11 *^ pisentia materix. Potens est enim ipsi materia parere, st"°'( l1l ;i,l |1 ma generatur in illa. Concludendum est igitur, quod* ^vii 1 ’ 1 ■ agens in materiam patientem ejus actionem , intei «l.ignctica (emediam prxbettanquam artificem. ct ' rC ^ifi ex universali totius forma, (pecificas indies formas ex*-"' e diät, nec magis quam cxlorum motus est otiola.
Qutd fit Materia.
Dit
Mit.,,
>td
pi'o
Sho
t.ire t
‘Sitis.
Ne plllz „
Sr
Na
S)
** d,
Ns
N r
}>e
S«
Np,
Ni
'M
^Us
!>'
N
Nr
Se
N,

S.: Sd:
Lirer Primus.
'97
/"""ditat 1US r l,t «»ore suo frigiditatem,illosiccitateque fsuisj r c das fm L ttqueas J absumar. Videmus nubes ignis calore iniqui ’,- mcr ai l“ain & ignem tenere ntedium, quia si calor ^ tl| Hio Y ClrC ‘ 1 ^'perfidem remiisior esi,quam in litae (phxrac me- ^Oftini * nc ' Ullt 'aquasfrigiditate,medium ltocinalterum extrema ) siiQ^' 0 ^ v 'Hceiis,convertitur, 6c ignis (sic disponente na* librat | COlutl >frustratus, dum unum absumere nititur, exeo v ctl 'An fl 1111 ’ si"od rurliis in id, ex quo generatum est redit.
abfj ^"""onis circulatio > generationis est potillima cautii. %c ci . c 11 ' c videmus ignemirx corporibus a natura compositis ** Ini 1 .'S'" 11 " exemplo sit admotum igni, quod priusquam ll ' Sf ' ll 'plni 11l | lni a ^ l ' cl " 11 111aerem » lt: convetltim, nonslagrat e* ^»ittin . l ' 1 9 c, ameivab(iimto, pariter & ignis in aerem, & de- fCrr ‘titi d , cl J^ Uln transit,ligni partibus solidioribus in cinerem vel WtaC - mib,,S: propterca non est dicendum elementa li- ?^P r 0 h,; On ^‘l n P ta fuiste,(cd a iiio leparata composito,quodlibet 0 Pho S q' lni IH’acram redijsle. Hac ieresoctafuit apud philo f ' lr ct > ^^uio dubia, utrum plus abisolieret ignis quam geno 'Siis ^ | '"'Um videtur dicere quod sint xquales operationes , *tenta r - 1Clfl & dementatis, quia si plus absumeretur igne elc- '"Uiq j ’ stuam generaretur igne artheteo , posset assignati va- P^Us „ eii ltll| ni natura: quod omnino fovet absurdum. Si vero arthcrcus quam abiumetet elementar is, fu- 11011 l’°ssvt determinato jam silo loco contineri: sic i Lb j„ llla: P°»vi fovet necessc. Brevius tamen telpondebitur,
^ r Cccd' ,CCOll, ' lml ’*‘’d \' n transmutationis modum quodab n* tli-i 11 ^ lt, ' lc,::c dn ad aliud elementum. Sic natura sagax indies °)’as *». adinviccm hoc modo transmutatis, 6c forma,
c ^°tiY lei ' lt ‘" e sonitas iolicitc procurat: ut per generationem "^ssmd ?ei corruptionem deformatum est: firque cir- l^l"e nin^" 111 ' 1 "'"utx,fient Lc addi is motus. Solent etiam ple- Qc aro u 1,11 curiosi phyliologi nondum experti rerum,nobis C Illo PPui>? Hllmo k nu d m ’' t l uo chiynist.innn quintam essen-
( ?'' cil t,veuun non expugnabunt,nisi validius adteranf.
' '"qiiinnt) naturalia quatitor eonstant elementis, ubi r ^Oad ;( Cl!t< -‘lemcntuin 1 Respondemus, onmia naturalia corpo- b >5< Pusor'' 1; ' UlCM ' elementis simul & forma,qux enant aliquid 1 ! Utla l XUs cuiusvis compositi: nec solum ex his omni-
si' 1: 1011 l’oeell fieri veraconjuntlio nisi per aliquod vincu-
Pbitix ^"ontractus.vd collisio. B!ou possint enim quali- jj t nir e. Q u ) 1IO i’ tei earum intet fe repugnantiam, in unum condas halj »• 1 °P tcr ttteestarium fuit illas in dementa duas qtia- ^ v UlcqJ'" na componi, quo facilius conjungerentur. Hoc na- 0 cuncta componit corpora. Philosophi solent nobis N j id aeni-

ipS
Artis Chemistic/
id aenigmate tradere, dicentes: Fac pacem inter inimico 5 ' ^ tum babebis magisteriuir} , nempechemisticum. Pe itaque concludendo dicimus, illa fore triplicia,nempe:Sii T 'r llI r CompofitaA Pecomposita. Simplicia limt, qua; nec c°' puntur, nec patiuntur compositionem : non ex his, fcd omnia alia inferiora elementa vires suas exercent: quas c' ri ‘'^ ( ii- illis sortiuntur. Composita simt qux componuntur, 1 - t jo ptionem patiuntur. Decompofita vero qua; jam in coin]’ 0 (|( j, ne per corruptionem conveniunt. Qtncunquc h.ec in i!l- l > l, ' 1 ^ f [|t jn pura,composita in simplicia novet it convertere, mati' 111 ' themista,& mirandorum bonus artifex.
Pe Corruptt<ove_j. C A P. V.
' „Jt"-
C Orjuptio c-hcinistica nihil aliud esi, quam totius a ai- compositi sitas in partes lclblutio. Omne nitident e>' j
tum,si resolvatur, in id solvi necefle esi, ex qno compol 1 *" prius. Idcirco naturalia corpora in elementa,5r in qttttttaut .,^.t tiam.cx quibus consiant, resolvuntur. Non esi quod p l0 | ( o<' putemus id opinioni repugnat £ P.irncelfl dicentis: Pf' 1 . ,( I 11 pus naturale per artem in tria solum resolvi posse , ' c ' (| .j tp 1 ’ Sal,Sulphur,8c Liquorem,quia lemperaet liquori vel fi”F jcrus reperititr. Ita quod non sit atris ,ni ; rcm purun'A^.iti 1 ' elementis omnino secretum , aliquo vase concludere :b ct ^0” ra nihil vacuum relinquat, fcd aere composito ab inib° c ^, l)t iS'
i est arte secretus ab A” 1 -
it, n'h'' ,1
,-ss'
nis impleat, tamen ner ille non i
ted permixtus. Chemistts indies ob oculos versatur ^ potibus ane separationis elici posse,pra:tcr aquam, 0 ^ c '.' 11 '’ l] ;iii 1 ram. Et licet oleum , in principio stillationis, clarius b* ss ^it fine,nihilominus diversum natura dici non potest, ss^ hoc est,in fine magis adustum , quaiu in ipso principio- nunc dicamus,quod nostra colruptio dissert a naturali, Pollii* quod individua distrahit a fitisfpeciebus ad fiium genus- ^jit' artifex destructa rerum specifica forma, rursus candet« ( \t' m illam poterit materiam' introducere. Natura *'
mentis,a quibusvis corporibus,quovis modo separati 5 ’ jniles prioribus fönms,&. diversas excitare potest 1 , &J 111 batu genera nititur in species, ad individuorum conie' ‘ (l it dilatate. Sed quia corruptio unius,alterius cst("t l°si 1 Academici) generatio,mei ito de generatione loquemur.

W
Liber. Primus,
De Generationen! Cap. VI.
'Or m " C ^ tl ° dicitur ex occultatione manifesti, mox occulti ma- ^dunti '°‘. l r ‘^ us enim dimensionibus omnia corpora con- ^'itudi r,v 'dclicct Altitudine manifesta,Profunditate occulta,6c < ^ Ur 'this* le l:ls ‘ nrei media. Philosophi nobis hoc occulte tra- perin c d Vtr ^' s: Confit transitus de extremo ad extremum,nisi poteft 1Un ' : boc est,ex corporis alicujus mauifestafbrma, non epaa p Jt ^ u ta nobis innotescere,nisi per manifesti corruptionem;
> Ut m i acculti proprietas: ouod geometrice demonstrabi- siil p ot) C lUs pby(ice queat intclligi. Obversa nobis una facie, pet^ ]. ( Us superficie corporis alicujus solidi geometrici, quale 0n "tino Cran ' designatur, tali situ , quod reliqua plana non sint; ^Uas n 0 (y Cl fy' cua >postumus lögitudinem ejus fuperftcici metiri, >nus ;t ls c d manifesta vel obversa, quam 5. pedum fore pona* c CiU 0 , tact 'am est altitudo reliquarumfupcrficicrum sibi ir,v '' 'escnfjJ > °ntarum, b. c. f. quarum plana non alias nobis i
invi*
inno-
' "'“‘HIUj U, W. 1. l|lltuum UUJl <IUAt UVl/W U1UV'
stii£t a ■' 9 u am p f r latitudinem 4. aut 6. profunditatem, quae dtiftj n c 2 4-efficiunt, haec rursus laaltitudmcm 5. manifestam ^Wili* 0 ’ f'-'des solidos patefaciunt,antea nobis occultos. Haud soites in v ‘ a solent Chemistae corporum naturalium formas la- '■S ar e,pei medium,scilicet,versionemformarum ma- C ^ c$ , i> 1 m oqcultas. Quae versio fit corruptione formas spe- * Urn dec llcrat ‘ oncc l uc generalioris formae videlicet elcmcnto- V< ‘dio nc 0in l > °fi'-oi u m m compositas impurorum in pura cor-
S. ^ 9t <*•
l

2©0
Artis Ch em istic a-.
.sui*
Vt excelltnua 'Tttnnrij.
Cai>. VII.
S AeratoTernario totus mundus ordine* numero,<*" n)£ , r iw per unitatem constructus est. Unitas enim non est n ", 0 , Ji^ sed concordia: foedus. Hinaiius vero primus nuniertis,a^^^,a fons & origo, per assumtionem materia: diilectus est®® 3 Sc rursus in unum conjungi non potest. nisi vinculo ph ’'" 1 . stt , sp* dissolubili : quod solum unum est. Frustra certe paria paribus copulare nititur > (cd impare solo paria e 01 in unum. Numero Deus impare gaudet. Unarius ltac l )i tC r)st' rium (hoc est unum & unum) per unitatis (implicitare 1 ®^ rium vincit animatque, nexu quidem intolubili : unU’ 1 ’'
in aliquas partes dividi non potest. Non enim ununt ,*®! 1 , duobus conjungi postunt.cum duo, quae nectere debe ' 1 num atque alterum per se solubilia sim. Rejic>ar»rirass rius,& ternarius reducibilis erit ad unitatis simph cit;U ^’ 1 l j t ci'i |) *' joannes Trithemius in epift. ad Germanum Gnam®, pfon est humanus m't Geulunc hi'c ascchsus, (cd solu » 11 jisi' 1 *'
Ss
T*
, co
K e ,
St
Ij -Tc
AH
>
Nt C
?lt;f
Sil
I ' 0 ' 1 "
^tiin
s
V
S >
l3 W
fop
S '
I

S'
*io „’^orum est in niente
Libe r Primus.
101
a OLurmoncm tcrnarij, (unt ad unitatis simplicitatem
ternarius
(id est) qui rciecto bina-
De mundo elementari.
ftlil, Cap. VIII.
' Co st S P°u(limum partibus cernitur dementaris mundus
V ' are i Mineralibus,Vegetabilibus, & Animalibus. Frsc- < ^ tJ, >i«' 1 • ’ n ^ oc mlm( f° ( stund lirb senium cadat 1 est quod
s 'nvenire Quapropter e mineralibus,tanqtia aliariipar- h.f a 'daciens exordium,veniam ad reliqua corpora materia- X 3 quidem basis est öc retinaculi! omnium,tam coelestium ’ st 11 '' 11 ’ 1 iolidorum corporum. Circum ejus centrum tri "'tur ni0t ' US ^'lur omnes. Ad ejus centrum gravia quatque
V j ‘ m st ioliditatis terra: beneficio retinerentur. Et ab ejus C,l,Q i'U i <;V ' a * u S p >nt omnia. Quod Hermes Trümegistus in ar-
'''sstetiilimo (quod smaragdinam tabulam nuncupant) '|tru m [ a nutrix,& paulo interius, Ascendit a terra in cadum, 8c %,„ c 'ccndit in terram: fic recipit .vim superiorum & inte- '1'idem videmus ipsum interiorum vires , terrae potisti- 1c,s 0i ad ' Cl 'ipfitIe. Mirabilium enim est productrix ex coeli semi- ' , «Ui S ° r ' Sl l ll e sux menstruo. Quod idem Hermes inquit: Rei H lx !^ tcr est Sol,Luna vero mater,portavit ventus hanc rem in U ° A tui tus quod prius) nutrix ejus terra est.
De Mtneratibui.
Cap. IX,
K} In 'raii a s v .
^ Qr rn-H UK ’s cem ' c ' um ea L,>acsneci«
unt.qux in visceribus terra:, mixtione hujus & a- mdum earum diversam proportionem, in divertas ipij '’ <ic [pecies concreta reperiuntur. Horum tria sunt genera, c ct v 'dcl\cct,metallbrum, & medie
: mediorum mineralium. Etli-
? U *,'ii'hit nnia S enetcntur cx mixtione proportionali tei r* & a- j!* a st i ltl C "i nuiuS cx quatuor elementis constant, sicut vegetabi- ,( Hto s > g, j*, ' a '■ 11 am supra dictum est capitulo quinto,quod omnis ^•tlta t Cr U ‘phur, aerem fecum habent occultum. Lapides cx lijtn confi ri ' ^ ac l ua pauca, fecundum magis aut minus a na- xjlpd „ ‘ Ul * rtnt , ideo non fusibilcs, sed potius igne friabiles, ^tr Uiz, nm> ^' caeteris lucidiores evadant, ac diaphani, fit probas. cm, 1 ' 111 i” 1120 depurationem, Sc clarificationem ä natura
viap^ ...„v-....- __
’ ncc l ,ot est ars armularionc curiofistima > minimum Ctlll,r 4co i 1311 ’ 1 ® fuerit facilimum,imitari. Metalla quidem, e- r^Da»,. 1 anlUrcx aqua multa in argentum vivum transmuta* sin,'»* tcrra ' n sulphur a natura " "
^unr videamus Statte cineres aridiffimosin vitrü transire
H'va.
M, nt . .. . ., convota : quo fit ut liqua-
stttamfriabilia. Piuturna decoctione densatura- 0l ' cx halct,c diverso terra clarescit; nam occulta ma« N j nisestis

101
Artis Chemistic^
nifcstis,& hxc illis, semper & in omnibus contraria sunt'
pia metallica triplici statu differunt, aut sunt remotissima terrx cum aqua mixtura, vel remota prout vitri oluin, immediata, sicut argentum vivum 4c (iilphur. Ex his posterioribus,fecundum puritatem amborum,vel impub" alterius,aut utrinsque,nobile vel minus, aut prorsus ig“"^^. tura calore subterraneo, vix annorum millibus generare metallum. Eo fit,ut quanto diuturniori sub obedientia ccrn ^ instuxuum mineralia suet im,tanto firmiori validiorique p ot ^ virtutes acquiltviste cceiestcscsticacisttmas, interea qp*' t( ir »eas vires habent ustam are confcrvareqtie, non immerito P ( jt tui,& eo nobilius, quo metallica forma (ita materiantia" 5 il oppressa. Metallorum forma generalis atqualis est omnia ^ propter materia: vanam dispositionem (ut Ittpra capitulo^. do dictum est)in varias prorumpit forma Ipeetficas. f?nod ,
vcrftlis forma,jungatur materia: coxquata proportione > disposita:,inspectem omnium nobihstimam,vk in auruvnp t0 , f > pat oportet: nam locus j*m aequatas partes continet: |
quoque ptoportiotiauim calorem adbibere novit, ut in" 1 . 1 ^ c y tum. Aurum ttaque tuo calido non est frigidius, nec h'ip. 11 gl ltdius,pariter httmido suo non siccius,necbumidius undique temperatum, unitum, ac tanta petfectione c0 " 1 ^jit l! ' ä natura,quod nulli penitus igni cedere putetur at tstkiaü ■ rali tarne, ajtint philosophi,prunam infui materiam rcibb’ 1 f ^ inquam nisi resolvatur, impollihile fuerit ipstirn i»httm 3 "^,j!l maelio poste digeri, quod igne vehememisttmo . velim 13 nl ‘ s > vincente,lapidcsquc coniiuncnte, non uri dicitur, seu P 1 "^,,,)' perfectius reddi: donec ad summum fitee perfectionis devenerit, tunc in igne tanquam Salamandtam ,^ubiH r<: tr , t j> philolophi. Non de monetario,sed per aatimotuum >t" 1 A jr to,quod nihil alterius in co mixti metalli relinquatur ,’l’ qtij tclligerc puto. Qtupropter frustra laborare videntur 011 ’ nC ^’irtli conantur aurum potabile facere, quod aitMarsilius Hsin" 5 jr
prius aiiruminprimairi liti materiam resolverint (hoc c ^^jii rl ’
gentum vivum & sulphur: qua; materia metaljoium 0 ^,,,:!"' est pnnjia,proxima,& immediata. Haec f!t igituratu 1 t rr l;o,quod a sua perfectione, similititdinequc Solis cqct‘ c( rr' vestris Solis nomen (ortuum fit ä philosophis: quieti-"^ u ,fi' Arem Lunam argentum purum (quod aipellaitim v^ucte""' fabri) nominarunt : colore,constantia , ponderequf
deficit in ea porot um compactio, t cstnctioquc, quibo* 1 0 y pondus acquiiunt, ut aigeunim vivum. Omne dreo f y turahter, primo nigrum , fecundo quidem album
baun efficitur: qui postremus color est cxccstivus
r >u
^>it
IJ'gri, s «tut fiiher «cc j
fio.
T'
''■ini
V tllu.
t l , Uc i
jUltil ‘1 Illi 'llltst 'Otiti 61 Po
>t
f l'stt,
Hsio
"'pe:
Oon,
‘lati,,
Vt ni,
Mitti
>
Pott]
l ‘°ta
Her
>
«eat
•lisr
a flt t
flo n ,
Cfc

^ --X * *' XV X XV A x.x X* vx. XXV,
tct l , iU'it,„. ' fundans. Ut omne corpus naturale perfectum lit, pctit-Jy ln cte-steiat ; vel pellectionis limites exced.it.-. ?^ ]? I1R 'd‘um tenet in omnibus. Medium autem inter Cl cturij m ■' nim ’ pallidum, liem inter album & rubeum per- fll ^'Uni citiiuum. Hinc efl quod aurum inter album 2 e
'' Cc din,„ l IHns medium citrinum colorem habeat,non excedens
Pro«,.
L I It F. R P R I At U S.
30 «
Ol
Nihil aliud elf citrinum, quam determinata •"> ln ediaque rubei coloris & albi. 1 line fit etiam quod
Pmtio
M UCS n • -'--»piv. tvvv'Vt UJtWt t? V.V ttutv V|...
' ll ^y-Ti‘ia • l0,c l u °t putant attentum, ite reliqua diminuta metalla t '° u illos'a""' 111 ;u "° tranlinutari poste deeipi contingit,nec fjcttab^ ^ l,1 ”us libenter■audiuntur. >5.urt aurum non plus colo etric,,.’ 1 !",'" 11 ’ndiget atl colorandum litum argentum vivutm ^ lI;t poil't^ 1 °^ <>s docuit viros, medicinam ex auro Iter i poste, atgcntum purum,vel aliud rite depuratum aliquod eoiorem-uni tingere perlectum: verum non plus '^'fdj^j 11 ' ^ Ulc arte,quam luitillud auri pondus,ex quo ra- t l’ 1 * (ii.iil„.''.‘\ tra ^ a est. fatuum ergo aidonirCQitiilium eorum,
c °)lti tl( Cllt lu aliquo quati endum este imo id , quod in eo no» p 0l a llr naturaliter: ut (iipcrabtmd.intcm in auro eqlorem,
. ''"perfluunt, qux tribuat alijs: qua- etiam {i habetct, ^ UUln 'sted coloratius auro quid, & non metallum per- t3t ioinb 1' m auro non (it hatte transmutationis perfectio, Ul Ptrf C( q ll ' ni a |legatis, nec in aliquo alio minerali [ nam quod 11011 'ft ln° ^onstterit perfectionis, in imperfectiore quaerendum llatllt a 1113^ ve & ctd l)iUlnis erit, minus etiam in animalibus,qnx ^■Unt auro distant, & in auri generatione minus con-
S^tdctaurum ipsum: natura quoque (ibisimili nanti
A tt; "'C! lansnu ' tauw ' [n ¥*
o sive ,, ,° ac corporisimperlccti, .V.,»...... , -
t° tc ft,qt, a lc d‘9 n a perfecta, qux propinquius etiam elici non ■W* a summe perfecto, quod (ux lu natura'. nana po- f f (acilioJ. 1C l U ' orac l uc (empet & in omnibus eligenda sunt, pro
.i
A' '" a fiarut ‘ m ipix iduim,,.|o.tui... Sed eunti
tti 0 ationc corporis imperfecti, requiratur (uinma perfe- teina perfecta, qua: propinqui ■Vo7‘ a summe perfecto, quod (ux lu natrux v nana po- • a cili o nC!Ul0,a quercm P er & in omnibus eligenda siinr,pro- j"ha te m mn ttan fituna : cuna etiam omnis perfectio corpo - n "'bttnin Pn -' mc ‘«° suarum in compositione partium depen ' v?Prcip[ rat ’ US auro nihil erit, aut ad rena istam propinquius. 1,15 perf C A. er a Uro, vel a nullo petenda venit laxe ti anlmu t at io-
4llt vuln... Io ' Procul dubio philosophi viti nullius aut i foslilis* ^L^ulta IS av *^‘ VC 1 sitibundi, transmutationes describunt, ^evf^Utim fosTiJitmavc metallorum, scdhioiumA philolo- f, 'ibu SCo Kl scculo consulentes, & posteritati, (umnus ^ * 'ftnper, J latl sunt,ex consideratione temperamenti (t
iiostilisau-
H ^Peram. ,u ‘ ,l )Cxconuaaatione tenapet-
t° C ° r pore f j ntum aui istctitij vcpcnre : quod non lohnn exu- ^'■halibu! cx d'versis, tam vegetabilibus, quam mineralibus, vxtiaxeiunt. Est itaque philolophormn aurum,
quxd.uu

204
Artis Chimistic^
.im
¥
xt
quaedam arte compilata medicina temperata, qux tanq”- ma separata a suo corpore,tantam ad (iibtilitarcm rcda'ct 3 c in quodvis sibi objectum,instar forma: ccelvstis, in pi^’P 3 ''' 1 ' ft natura materiam operetur. Forma quidem universalis ist 11 '' j- incl Ipccificam induit,cum ab individuo separatur, vim retll ' f!l |ii stivam,quam rurlus in alienum corpus imprimere potest, virtute,eu jus vires jam induit, Sc tunc omnia fecum mim” j, licet etiam luee medicina tracta sit ab individuo non teinpi'^,. Nam ai te, quatvis & quorumvis elementa, poiTunt adre 1 ’ 1 ! - 0 , mentum in unum reduci temperatum. Nunc de reliqui* 111 ^ rtbus metallis dicendum est, utpote Stanno, quod Jovic 3 , liumido: Cupro vel «resquod Veneri frigid«, licet parum bmnidreque : Plumbo,quod Saturno frigido & liceo: Ferrod Marii calido & sicco,proptci dictarum qualitatum simili ,,!< '^s, dedicaveruntpbilofophi. Qua: pariterquatuor eomplc^l” 1 '^- non humoribus,in corpore non phyfiao medicorum, (eu
tato, non in concione quadrare videntur, ob qualitate*
Qutitics igitur Cliolcricus,Melancholicus, rhlrgm'.Hieus,'' 1 ^^ gumeusad temperiem per medicinam temperatissimam potuerunt,existimarum esi: a philosophis, Cnprmn.FVriuni'^iiii
mun ant Pliimbum in aurum transmutata liiiflr Sub n ' 1S £ itaque vulgatibus occultarunt lapientes, medicinas, philosophicas: quas etiam cx metallis vulgatibus pi'^T ' 1 runt in nansmntationcin diorum , hoc est, plrilolophicon""^ tallorum: ut sub lequivocationc,tantus mcdicin« thclai' rllS j^f(i- rum lateret vulgus. Interim tarne u vix docti medici,q ” 1 P jjjcC' phia: professionem faciebant non exiguam,id potuetunt re: donec Aureolus Theophrastus Pataccl liis, Doctor u n ' medicina;, vir Helvetius Sc nobilis, divino magis quam ” 1 i( 1 |)i' ingenio, tum longinquis peregrinationibus,doctorum etlS, ’jjjjii* que locorum consortio, rem omnem detexistet: eaim] l,f ^ii' innumeris in gratiam doctorum virorum, & utilitatem , c ° l ftc? nem piopalastct, Germanice potissimum, ut & illis copj i,n ^ i)tf |i' rer,qtii Latini sermonis expertes erant. Hujus ego pliii- sequutus praeceptoris, apertius fortassis de hac re tract ” 1 ptf Cuperem enim alios per me tantum pioficcrc qu.mtm” ^fpo ir ipsum. Nunc restat,ut de medijs mineralibus, siusf 01 gcp£' dentibus extremis,loquar,voluti sunt omnes mal tham*'
ritur aurea mai'ihai>ta,argcntca,stamica,plunibeaquc l* 1,11 . ( 1 ot#
rnomum
vel Stibium puto)quas vidi, reliqua* mihi adlmjL sunr, ut cuprea, serreaque. Sunt A irMgncsia,tutia,au rl |’jr s)) iiS tum,arsenicum,(alia multa, alumina, sulphura,& rel>q >> 3 ” similia, quae magis m transmutationem physicam ad vulgarem illam mctnmorphosin philolopbis si n° u

ne j Liber Primus. io;
Philon |f m ‘ Ic kiico media dicuntur mineralia, quod non 1 a ffinitat ^ l Uln ' Utc ^ a P’^ cvn omni ex parte referant, sed eum * a pide si' 18 P‘ l,r >muin habeant. De altero extremorum,nempe
a pud PljJ 1 Vii '‘ ta 'factare (upervacai abi»- . “"-Albe;
supervacaneum foret, cum de hoc Utl ^esi)t' 1L>Crt ' ^ a S minl > ac reliquos probatitfimos auctores, * Cre ,q U jj , lstra ct.uum(it. Hoc solum decet pro instituto me di- I'1 l,c icit " ltC1 meta " l 'in & lapidem sit disserenti®: hic seil. nec “*>c ll)a llco ductilis existit, illud vero sub malleo trafla-
cu nti u .’p c !S u . 1 -liquabile. Media tamen liqucicunt,& non produ- tl;i Verg tt\et!lb UW *** ^ ra S menta >‘l u0 lapide referunt, liqucsecn*
V De ^egetabilibue.
%etaKi|- j- Cap. X. x ,
m cn ’ , dicuntur, quae per fixam radicem a terra nutricet,ibi) Ulri ^ unumt - Ha;c sunt triplicia, nempe hcrbalia , quae •a.led ai . J? ultra annum vel paulo plus in terra non astetva-
^ Utl 'cfatV 1 ”' S *°^' s ' ac si'l ntl l' us - per (eminis in terram dcmilii iillit fn. IOnei11 > a natura propagantur. do s •»«; XllVia - qux ner solidas radices in
‘‘dfCUm « -: I --'...
1.1 (i 1:
Arboralia vegetabilia
i a n' . . - qux per (olidas radices in truncos ramosque soh-
t abil, a p'8 viut » Sc in plurimos annos asservantur. Plantalia vege- hiiiKjj.^n^intev hxc media, herbis majora, sed arboribus valde V ‘ rc lcu Ilt C n ’? m tamen uttiusque referentia : diutius herbis ? U ‘ a h* c |^ lcrvantur - citius quidem arboribus intereunt. Sed Ur ".obj te . ^'dosophis oirmibus quantumvis mediocribus nota ,tl ' ll ' a ntih P crtran scunda putavi: boc (olo notato, quod prout l ltr ari cill Us ^'mentum, non secus a soa corrumpente materia so jurgata, medicamentum exhibent. Ham impeditur ^ cri t j ° ttn *, per materiam illius actionem cohibentem. Mo s c Cja'irn. e * tra stomachum separare,quam in aegrotantis flo-
--‘runmuiuill U,|ddliUV)V]LnUll 111 tC^lUUUlUS UVJ*
. ’^tirta > 'C a< ^ * lanc separationem facicendum debili.Verum s c Oip 0ris tt,tantf fie, cum corpore (untexhibenda: nam par- ffA lr '^ 1 'Viii ^j, ncra '' orcs - utpoteliquor, lulpluir ,& ballamuni, s^iCiiitcn, . c< - * uo sutili nutriri debet. Kxccssus enim ct dc- 11, Ic et,a{j r^Ueni causantcs, oportet (uo contrario, temperato ti Ct;l ridn rri ^" a Ukatem reduci: quod medico diligentifiime con- cx ■ * tarn in praeparandis vegetabilibus medicamen. a "iinamium partibus tractis.
A De
Amantia r, CaP ' XL
bb tllUlcl '»u'i 'r" col 'Porn, qux per se mota naturaliter, ore nu- ^ ^‘pliccin 11 . ,- U i Ut ' Chemicinonfmstra motum in natura.
riiuiipentcm, genei amem, ani-
Con
P ‘ l '.in.
<t ‘ - *^ui ppj ^^^‘diouun aut perle, aut per accidens dicunt c "f ese naturalis, caufans, ut primi mobilis.3c Zodiaci,

diaci, vel caulatus, ui rerum ad gr:ieratit>ncm&corriip tl( Qui.per accidens I ii i; localiter iit motus, cstrectilincus v*-' 1 'meus. Restilineus, est perpendicularis, obliquus, vt’l< l '- 1 ' iiis. Perpendicularis,sursum, vel deorliimlatus.' Curvilim 1
io'6 Artis C h e * 1 s t i c a,
cularis eil, vel flexus. Circulans, volvens, vel rotatus .
inanis niotuum in hac arte cognitio,sed quia lva:c ad PhdoK’l _ jf \ pertinentme Geometram , qualem oportet Chemistan' h’ 1 j’,,}- his hactenus dictum Iit. Cum vegetabilibus hoc haben!
lia commune, quod alimentum in vegetationem utraq; luve ore, radice quidem illa,qua: Icniibus rursus infer 1 < ,|, ^, |f *
volatilium in aere,& natatilium sub aquis. Brutorum duplex est anima; motus: vegeutiviis, & (cnlitivus. anunxtriplexniotus habetur, liain adpnteedcntes diW* motus anima: rationalis,qui perpetuuse‘ l
LIBER SECUNDUS.
De Ckemifltc,i pi .ixi.
Ma Ostqtiam tbcorici: dc Chcmistica tractatum f quantum fas est, restat nunc experimento P 1 ' vellenlii,q/iod imaginationeiive infcllect" ^ st*? sta potest aisequi. Praxis Cbeinistarnm, c ^ c
qua:philosophuscertis notisquephilosophia: rationibus.^ 1 c i lectu,circa rei um naturalium latentes formas (uitallequu ^jii' occultis manifesta demonstratio icnstialitcr facta. & a Anctorum scriptis ita standum este non existimo, st ". 10 M p otioris experimentum docuerit, ant eponendum non ist lfp<' nibus eorum,quos (iepenuuiero de reluis penitus non 111 c oH' ctis asserere judicarcque contingit ea, qua: iibimetn» 1111 stant. Artificium Chemisticmn circa tria potilliinum ' iitpoterocimi,mstrumenuim,ct operationem. Locus dup jii' (ornacum icilicct,ac vasorum continemiuniipiiunmam 11 ' C
stnuncntnm eriam duplum, ut ignis corrumpens, & '8" v raus. Pariter ik operatio dupla iolutio Sc congelatio- De loco Chemi/hco.
Cap. . n. •
F Ornax ipsi, vel vas materiam continens, CbeM»"
proprius locus. Fornaces diversis artificibu» varia’* 1 , ^diiif 1 si pro cujusvis arbitrio diversimode formata. Venm’ tres motus perpendiculares, nempe sursum, deorsum, ter latum, triplicem & unicam priori loco ponenuiS siff
,..,..,1-,...., .»».»V om. UIIIIII . tjua IIC&

Illi"
lIl 1 ’ 1 i
Poflu Qt . Lirkk Skundus ZO'7
k.intnin igne corrumpente sal. deinceps alteram tUot ibi'oi l:t V0cärui «) ponemus, hac etiam operationes qua* u *itur,igne pariter uno generante.
Defir/tacis tripheit jlruiturit.
0 1> c . C A 1> 1 I k _
rarri jP rcciulT1 hterit, hujWmodi fornacis egregia: structu* gaiitur , n t ' nion sti'are,ptm(quam ad operationes ventum iit.Eri- ' Cr Vall 0 U | l lateribus constructi jacentibus,ab invicem in- tau din| s . lt; d' distantes,icfquipcdalis altitudinis öc ejusdem la- rL >»i niUr ' 1 ua k* litcra B. notatos videre licet. Ab uno ad alte- W us [_^ m > t l ur 'tuor sevramentaprotendantur per transversum, ”"^eraä C f CS P nmuf » lblarium conficientes sustentati sint,quod f Ur,1 perti l *' latum c ^’ lu ni °dio dicti foljrij foramenreliacma- f Cf iils p r rotundum, latitudine 4. digitorum > per quod m- ba fimj n ^'"eat collum inversae cucurbitrc terrea- sine fundo, O i,n° 0 foratam habentis, &c. signata; perlueram E. quae ’ Ust »iodi i rU .’ cooperculo acuminato, litcra F. notato. Super hu- »rt£fi s v n' ni > tres' muri vel oppositi duo lateribus lateralster c Ohtin’„ C * accn sibus extruendi lunt,altitudine cubitali, (c mutuo »os alij p tcs a «t respicientes ad angulos rectos. Super hos mu- '•''titDjo ^»amenta sonatim collocanda funr, ut ab uno ad aliud d '8 Ita iis sit intermedia, hscc vicem lupplebunt crati- 'scitt,. mc di*, prout litcra notatur V. jam fornacem habe-
titti,
0 v <tlnA — ~-j y vml mv»«.. ,
t * ! P» r K an an> descensoriam , & vas etiam dicetur descensorium. »»Jstigfj tn 'ticulam alios tres muros prioribus similes opor- a Ucr ittt I 'op jolo mutato,quod postquam muri pro media par- sn o 1 j ’ tl "'vum ferramentum oppositis muris inserenis ' n * a| ti*si '° a cucurbitam terream supra cuticulam tenent sit* j ‘ Q 'rnr lCa j lni j ,u 'o medio foramen, per quod collum cucui bitx a lr ' ’ rt ‘siqiiendunr, quod ebarasterc 7 ,. notarum vide- if C ' tü 'n n la ai s cucurbita suevit in fornace collocata, latus quod tu^Ucalt ia - at * lm P oncn dum cucurbitam, oblitui poterit 41 C T Cr rea Cl ° * 01a| nine relicto, vel pluribus,per qux carbones ; 1,1 . ,T ' QV<;n r°dim. Super bos muros iterum quatuor
Pj t 'edi 0 (.p ) l;m:l ' c > c aiida(imr,siipcr qua; lateres basim conficiant di n .‘«»more rotundo , per quod carbones immitti pol- si b a p^ s 'dc-bet illud foramen obstriu lat ere tamen aiuovibi-
U t '"’' lupei ^ Cl H'ciam X.nobis designatur,St JoMmcn pet 1 . Iit. atf e ' U " L>al ' n ‘ > " uiri,nnin ' us ' atcr ' s laumdinc furgen- ' sielnsty tamen ostiolo kl lit. signato, pet quod to^lH-rfon' U * OI 'anicn immittantur. Super hunc muni aliam »‘‘tj's* r ®Yc>b'! ni f l ‘ on similem omnino construere decet. Sic »»Pvtsi ail Viroris perficitur, A.Iit.if;arcu notata. Posti c- v -»fini, itenun 4. muros aliitstdincfubiuli lurgciv-
res ex-

io? Artis ChemisticjE
tcs cxtruemus, relido tamen ostiolo, per quod later a "’ rl ,,S li ' i basis foramine postit auferri,pariter Si admoveri cuin jit** 1 !
f icr hos muros in orificio fornacis, argilla fingemus ;
ahium, quod vas terreum vel cupreum excipiat ( hoc ]
vocant nonnu
mlli) per K. Iit. signatum,Se quatuor conis, 4 ‘ ^c- . u... “_,r * .u....: .-fetal"! »
digito foramina lacienda sunt, qua: possint obstrui
sie habetur fornax afcenforia lit. B. & arcu notata, per fi 113 *’ 1 perabimus nobis calores necessarios.
Q:
T)t *1'terimfurntflruflura, quem C a i>. IV.
Uatuor lateres lateralster erigendi sunt in
„cedUS““*''
q u3 ‘ J j>itö fi '^ 1 rd'S ,f °(it*
■^jnutuo non contingant,ad intervallum quatlioi py..
sed ab uno latere duo fragmenta sufficiant ad angulos S onod inter illa vacuus isslocus ostiolo. ocr ciuod £ m ,
itu rtuunu nuere uuo rragmcnra lUMCiantan a»tu qnod inter illa vacuus sif locus ostiolo , per quod queant. Super hoc structum, bacillos fei reos coi ^ ,
modum craticulae, sic primam concamerationem fXtl ,,ii>>^
per A. notatam. Super hanc craticulam similes sbue« 1
it
exti 11,1 , „e’,’
No.
Siiip
S-
>>
S,’,
Si
{?&
S
<
i<"
;>«
S:
K
IS«
!»<
r ® t|s ai
Kt

^sl,' . Lirer Secundus. 209
Elicio ' cbllc duplices, hoc est , duobus lapidibus altos, relicto t-iviod carbones ferro commoveri pollint: quodli- t ‘ IUlln ell. Inferioris camera; quauior amuih claudendi f,,'" 01 ' 5, vero concamerationis relinquendi sunt aperti, per
%t ' UP '- . ‘ . •
itl| or'| l11 ' l ’ n . «Io. furnos laterales subintrare valeat. Ostiola irj!5 C Lrrea- claudet fpatul.x,literis 1
'ri'.irj „ Vj* c ^''ea- claudet fpatul.x,lireris AA. fionatx.iqux sub- l " U ac deprimi. Super hunc furnum, turriculam tcr- ^ 'Hitj,. Cl, l 11 'eam potius,latiorem inferius quam superius, litcra L>. fj '''"'' rigemus, qux cooperculo terreo postit occludi lite« -.U,, ^^"'polfquam carbonibus ad summum f uerit impleta lll l’eriorem concamerationem prunas aliquot accensas Sc recentes accendantur carbones, sie stet utfuc- ° tln per integrum diem vacuetur, & interim ta* “oiics'-j "obis continuum (ubministrer. Cum viderimus car- Ne,,, j^hcfve.tun-im iterum replebimus ut prius: Hoc artificio lll| ’i|,iu' 1,S txUui continuus ad aliquot ltoras. Aaf quatuot dicti H'ii l^uiuatiioi alij (utni coaptentur, E H G. Pc V. designati,
1 Vb , ’’ l L ,;Muo ' ; -
f 0|lt ni E . us . Lnguli condiis fictilibus inversis, & ad labia Ic mutuo ''tij^ ” l|lt ibus, structi sint, ita quod fiiperiorum concharum tres <1 W' abc;im perforatum rotundis foraminibus fex aut septem l’ Cl ' diametrum latis. Quarti furni conchnfuperiorF. no ■
C Hitn' 11111 excistum omnino habeat,ut balneum maris cum <u- < N Csf pCr K. &L, signata literas, intret. Conchx superiores’ A-lf. i, 0 ° l:llT 'ii 1 ibus,per qux cicer intrare valeat, perforentur, ut b<; 3tal, f"" 111 est literis. Concharum inferiorum qualibet ha- l^Wit^i' P r °P c fundum ostiolum exciflitm, quatuot digito« 5 ’^att 1 .^fed altitudine (cx aut septem. Quatuot Kxc ostto-
•^diau, ° r V’L'riovis fornacis medix foraminibus respondeant v'^'Uib r °* ' ta ‘l u °d spatula: lcrrea' ftipradicta' pollint inter hxu a perir?r‘ >nicn , ut litblevari queant ac dimitti, cum claudae Un 'i t °pus, ad ignem temperandum. Nunc furnum t n COni plcttrnt,quem acedix solemus appellare, tum qtua p Esis atl .pj "Perando,propter lentum ignem , vel quod fortallis t,C| 'it CriI ., c ' lt ea de causa, quod postquam tunicula C. repleta ^rro' 0 " ibl,s> non est curandus ignis per aliquot horas u, rris altitudine metiri potes.
O
De

t)e S/aßs.
C A v ' V ' /V n ti^
V Asa non instvumcnta chcnustica.scd matci iai locum alterum, poli fornaces,existimo: non (ccl ' terrae globo & cavernis loco vasorum furitur iri generatione mineralium: pariter & in animalibus n>K> instar,& utero vice fornacis. Sum enim vasa Cheniiu 31 ^. tim ex vitro,vcl figulorum tsompnctislima terra, part*'^ r j' vel ali js purioribus consecta metallis, quorum fomn' 11 ’
«iere licet,ubi fornaces delineavimus.
De Chemtßarum mßrumento.
c A p. VI. c!>'
C Hcmistarum.,ut etiam naturi,proprium inttrtiw^.^ ( j;r‘ ignis, qui penes artifices consideratur. £st fnnl ' r d ‘y
nns aut internus. Externus ignis est aut viojcntus, ‘ -Jcri 1 f > giadus temperatos, vel naturali similis renuiimnm > ,r>
0
mi,
S l,t Po . 0 «gei;
‘'mio,
HSi
'teilte
5:
'"calce;
for.
‘foo,
r l'us
foa
Ut,
fov
; 'mfi
fo,
solv
jj "c > d bibli
"■‘ef
S«!
L n,c ed
Sm
Sd
b al,
‘»eo
i?**
«it.
st
dii
"m.
P.1l
/

nj tUr . . I-ißER, Secundus. ...
li,l,n. 1n Sacratione vertun ufuvpac. lutcrmis ignis, nnliba ftn r ' lll,a: r^pvius est . & naturaliter inlittts,cu|us ctu ’ st v^ ^oix-mhalH-at oportet. Utuntur igne vnokuto C1k u1 ^’
lC erMkina,uUui '» vcU '« iOTa i ' ubU " i ''' ndl ’r i An ,t ^ m tun «C««- iguc temperato per gradus inter destill.ru u > •
di„ ° ne >st«am delccnfork NiUuraliUmili.dumpmrefaouot, . vel circulatorie fixaitt. Operat.otreS ist*
1 ca pitulo definiuntur;
n,f'
O'l 1
,r* v ’
De operationes.
(Verati l ■ Cap. VII.
V '-'n 1 ; c ‘ ° dlc ‘ tllr manuum 8t instrumentorum , ad rcmchc-
otc* 1 ^ C ^ Ct l 11 f -11 clm n, nprjili c;n t i °.Chcmisticumopusduplurri ^Qiigelat'* ° ut '°'de congelatio. Solutio corporis est calcinatio. '’^tijs i llQ j° 1 tyiritus est in vaporem acti condensatio. Solutio v' ‘ lo ci;r f 1S, * )ro 'P (uls "ttstteis arbitrio,solet fieri, per se, vel tum 7'od in f Cci ' ,c °i1gelatione scilicet. Per sc fit,quando corpus a»
i llt >ciaip
u'°dinv "-““-er. 1 'crit
^"'atvt p S . dc reconditum,per fui Ipirjtus exhalationemnoit '''tente; ’ , tl "' in calcem aridiflimam. Solet etiam liate fieri Pulvf,. °“'a testacea, scmpcr agitata inatena, donec siccetur in '^to solutio quidem & congelatio linrul fiunt, cum ali- v : 'po Vc l'" s interrea cucurbita fictili positum,aut vitrea,siccatur, Asciri soly^ a Cam rostratam vitream lic retento, quod spiritus in Va se r Cc i . tll5 >ac iterum in aqueum corpus congelatus,iubmilfo '''talciju* T' C ''‘ U11 vitreo. Hac ratione s olvitur corpus terreum <> s Co ’ a queum in (pirinim aefeum, qui rursus in aqueum . J -’ 0ll eitt v ^ e at "r,unica tantmii operatione,quam vulgus destil-
V:
i(f
<<
t> 1 '
>
ifl
-•Wlfl v '.»»immimv|ivi ilUUllCjV.JUaill Vilibus Ul IUJ-
r ''"rfietiiu^i Plfilosophus proprie separationem dicit. Potest fimul una cum congelatione, per clausum vaS jj’^e r eljii r , lWW ' ’ duobus vasis fictilibus ingemi luto conglutiifa- 1 , ' dd 'niatin CVa * c:it materia: per somaCcm reverheratonam i'^ 1 ^ fircta q„ nCm “PP^re solent. Est & alia solutionis (pectes iti* sllldus ali P lltrt ’f actionem vocant, quando corpus siccum
t ac edi* ( U j ' r un ' "qua plurima, duplicc cucurbita clauditur, Sc ll' tUni >Vel ,-\ 0 l 10 nitur. C^nod Ii corpus aqiiapaticafiicritim- v’ ' tCna pauciore, per idcivi artificium congelabitur, i 3 "ro Ma r mtCnft ' lcco > tunc dicetur congelatio per se tacta. In ^ Va se ditpij* , Ve ' maris sit solutio, quse putrefactio dici potest* s 0 Cd ‘ c Utem C ' ”P ef v aporcrh suspenso, vel in aqua tanutiri ad jj' Post rem IUS merso, circnmqtfaque tamen in vapörc elati- a ’durtt 1 1U| . a . Q ""onis per se tacta; species, St pulteiriina, ip lr> * iit dttpp ," hl %P* ns destillatione rcctific.mim, & rarefit- ^Parte vatis' C1 va *f , vel pcllieano reconditum, litprc- c ? tta sitvnum eminente, lentet quidem igne, t.im- ’ l eucc antphus non ascendat aliquis vapor, sed int U s fundet
I

2U
Artis C h e ai i s Tic^f. j( ,,/ fundo maneat fixus,quam operationem (olent cire, lpintusquc fixationem appellare. Rectificatio nihil al" supra patet) quam destill.itionum iteratio, vitreis ovg‘ ^ p 1 Sunt etiam qua - nullo fiunt igne solutiones, ut calcinato 1 ' , jSJ verum,(alium, & aliorum tuper marmor vel tabulam ' 1 penano plurimum humido, vel in manica Hippocratis litorum subjecto vale liquorem excipiente.
LIBER TERTIUS,
De Chemißico oj>cr.itono. C A P. I.
rh c|, ' !
SO' .,1
LsRtecedenti tractatu definivimus opcrauo'^ ^qii'"'
j stamm, hoc autem illas deducemus in
rtum venerint in ufiim rei medicas. Non 1 .,p."
a tractare q 11 ^ '
stitutum nosti tun, lingulatim eatraci«»* ' . s o|’ 1 ',', olim (cripta limt: potius conabimur quasdam •jenen 1 iu'1 1 ^, di vias proponere studiofis,quibus omnes puep.uati 01 ’* t . r ii l ' ( runrmedicinariisacilime postintapprehendere. Qu-H 11 triplicis Ioniacis demo lirantes, docebimus ties pote vcgetabilomanincialcm, &animalcm > dcstid JlC ;"|- u |iH' |,,1 ; medicinam phylicam ptxparatc. Ibo parte min' cril ' st
vttriolum Romanum,quod in oleum piipaiabii»" 11 ’„ n f media rcvci bei atoria, & eodem igne destillabitur v '.'\ l "j |0 rfS jl .
,in! ellentiam Itunema fornace,infima delcenibria lo |H pcra' 1 f es™.;,!' 11
malium partes in oleum & aquam vertentur. Has ti'^ p^ii>', ites quicunque i ite novem, ex demonstratione
d4 ,<:
imitari. nihil t st quod veniat in ejus mentem, de q ll ° crl if
animum lc praeparare non roste physica ratione, n^ 1 ’ ^ ,j,ii 111 - ' ' ■
Hoc dico , ut videatur ab otnnibus quatiam iit
vc^rV 1 !
1 'hysicas prxparationes St empiricas. Decet enim '^^pli^ 1
iiominem iiia prxparare individua ( pliannacopolis ■- 1 ^p^.: ctajlinc cujusvis alterius rei mixtura vel additione st 11 * |iits ( ’^;
dx rei naturam imminet: Demum poterit hujusmo^^,,!^ pulveres,ita per te prius repurgatos,m medicinam, p^iitst' ^ re vel tcmper.ue: led quanto simplicior nicdicin^
temper vtlienientior. Nci
m|-
Jcc est quod nos teneat, aliquos
nas simplices interimere, cumip 11 • jj c -i >j.
ieripbste, medie mas (imp
illo vocabulo simplex) quam Chcmillx. Dicunt^ 1 ? ^jif^..
barbarum fore simplex .Chemici autem allerunt ^ p 0 |is''^.litum, quod etiam arte docent St experimento, non
...... absqi c e>'
J? mpirici \ ero dum pbylicos imitari conatum
Ccs, 'o n
s'HttUf,
'biico
> 1 Jmvic >ol,,■
V itr i
K ? ;s
>1
>lpi
i>v
'c,,l ci
N,
s.
>A
r, "n,
r °iv
'filis
-«'ir
>le c
% 1,
>v<
C;
K
de;

Ccs »o»p 0( r L 1 B e r Tertius. rn
8 l,1 'Uife 0r Unta %q ili plcrunquc quod optant: quapropter co- ''l*P a <Jie f r; ' m ' ! «re corporibus aute prxparatiottem, & illa Palico m 'j 1 " ' . Non t-imcn inficias ibo , chemistas corpora tJ . u °f;icl 0 ° ° m 'lcvrc Spiritibus , ut similia (imihbus alliciam, C L lftt - Lxc a?'Umquarn inepta prorfiis ad medicinam,rcji- v stoul(acium.dilrn(pinrusfiacratioitcmixtos
ltr ‘°liin-i' ia leparant.Nuncnd rem deveniamus,& ,C Sh^Z m * U vma,luls > llt medicamentum fit optimum
V ^e 1? llriotiprip.intticnt /» oleum.
briolj r, C a P. I I.
Urir a mam v '^ Hunganci pondera sumito terna,vel qna-
' u °ba fictili,fortem ignem sustinente, iccondita, 1 ’ r > e xl i j j c t *" n i ^ 1 b* u s crementur,donec qtuequid humoris continuc- J."n spit| tl) v e " P»fius destillabis omnem humorem, adservan* PNovai; ni ’ ut "tfra dicetur. Cnm videris duram mnstant in c,1 leiivil ’.P Ulnas accen(as in & eu cum ollam injicias: hoc mo- t '' ,ltlll 'ah' ISl ."d in nullam valde rubicundam. Tandem exi- ^'rru - l ü l ' e >franpaiur olla.mnstaqnc contundatur m pulverem, °^ n tai . ^"tbitan, longi colli fictilem ea terra compactam,qua v «i« v'a^, 1 J “ t0| nm urceoli fulbrii confici,ponilo,duabus teitijs ^''^evCy i l c, " inentibus. Ollam prius tamen luto munitam t "' ( ' : "uin v ? c,| ^ ls litu,prout in inedia fornace reverberatoria de- i'" V ' ls vir,*, ll,r '^literaü. notatur. Collo prominenti coapte-
e I j ( l l, ‘' t'n,i"i" O Utera dclignatnm , (quod retortam vocant) j . ift'ctuf ) 1 3 "uni & anmilo plumbeo mersum , ne vacuum tp 111, Commistiirx luto (orti munienda; sunt,ne re-
tl •’"!gcn t l' kV l' S ‘‘ xc itandus est ignis sub cucurbita , sensim et,' 1 ' 3 ' do Uc !' S l' 01 'giadus quatuor,quorum quilibet fit hora- p| '"'"'laiiduj -ttdenribus omnino fit lepulta. Tamdiu
j" 3 ipivitibi,, 0 j '?”' s '"t' violentus, donec retorta,quae prius re- iis” llr Uuirl S ° l!cura fuerat, nunc senfint clarescat,ut intus vi-
tsT“'
Hoc percepto, cestandum est, & igne stpatetur vas .recipiens , & quicquid olei conti- ... , Cr '’Vitro (olido reconditum,optimaqijc cera factitia bj, 1 '' '’abcbi Ct "n ttiiim. Hujusmodi ceram conficiendi mo- i “ttiitt inferi'%P° Ulstadio, libro quem Coelum Philosophae! fillur^'^"tanduin est,necucui bitxterrexIxdantiir
!'t>.
H C ° nfi
ac
opera
quantumvis exiguam contrahant, alias oleum
.„,c, a „> quapropter curandum est, eas ex optima
ruf ^'optiin ' x, ‘ cca udum est etiam calchantum, aut vitrio- l'<a?' 11at e iwf j’’' u fquam destilletur aliter oleum erit multo ^'Uatior," Un V ' 10c kamen balneo Marix poterit auferri tm ,(icremanebit oleum purum in fumio vasis, O 3 aqua

214 Antis CilEMICiB' I( , t /
aqua sursum ascendente. Hoc oleum paucis adhuc e> ^ quia veteres illud praeparandi modum celaverunt mid* is a ^. v o' silius, Si tanquam arcanum IccretilTnnum summolileo 1 j^/ verunt. Summis laudibus vises ejus, etiam liipravin' ^„tii'1' estemiam,extollunt,non lectis ac istam,dicunt illud oM»"^ a d* e Corporum, tum Ipirituum, quibus adjunctum suerit, vll ^,„ I' 11 ' 1 (rabere. Hinc iit quod ab his,qui generalem ejuspotei’ tl ;^.. ll ]ii | i experti, soleat in curam ad omnes morbos ailumi: 1C ' iit-s dem ejus universalitate, per alicujus particularem so" 1 ’! qiuv destillata: > vel olei corporum , qiuc lcribuut mederi polle. >'erum,ne quippiam ad hujus exef liest 11 ,j rt .si'; ls , dicaminis revelationem pmrlistc videar,aliquot ejus rabo: potent mde quivis, qui medicina- gnarussue" 1 > | ^.l>i>' excogitaie virtutes. Cum aqua (amplitchi, bnglolTi, vt capitis dolores,& vertiginem curat. Cunt aqua continuam. Cum aqua lumaria;, myrobolanis quoqu*- ^fii' 0 malam scabiem, Cum aqua acori, vel sa niculi, 1 ' c ® n '] tC |-.it l,l '' S ri.im labilem. Cum aqua endivite,renovat hominem n ^j 0 nil 1l 1 Cum vino malvatico, per octo dies adhibitum, prodest. Calculum pellit , St sanguinem puriscat. plantaginis,fluxum restringit ventus. Cum aqua omnes morbos,post cvaeuatuiti coipus. Cumast 11 - 1 ^ cl iiii ^ pus purgat. Cum feminelactuc.x, lomnum excitat, 1 ^ (a 1 mine papaveris. Cum aqua nymphe»:,rabiem & inlan'; j aqua ablymhij.vcnenosos morsus. Cum aqua buglm" ginis, melancholiam pellit. Cum aqua ablymhij, pV^ii > P,, mata & hydropem. Cum aqua mentastri,lalvi.r,vel ny^.
ralysin curat. Cum aqua cynodianim,vomitum red" 11 ^, ,,-il'^ aqua ruta; agrestis,lethargiam. Cum aqua raphan'»^^^ 1 marini .pellit calculum,& obstructos renes aperis. | (|1 i J l ' y
ts, colicam curat. Cum aquaIccniculi, omnemocu s i#,
litatcm corroborat. Cum aqua trifolij, di verlos nos. Cum aqua plantaginis vel bursa- palloris > C l s phlegmatico restringit. Cum aqua lalvite spalm" 111 ‘ ^ua^,, aqua adianti & hystbpi, cailumini, & tiisttm- p 11 ” jat"- 1 V.<, licQnis,tremulos- Cum aqua plantaginis, nmrbust'^^ijst^ Cum aqua capillorum Veneris, plcui elin. Cun’ -'st ^ Sst. / stomachi dcbilstateni. Cum tamarindis, beni P I °P (T( ,, 1 cp l i| j.
feile bovis illinatur ,confert membris resolutis: P^tU 11 ^
m°‘ „ri 1 ’ 1
p—■ r qgfe
omuipus morbis, dum stlis adjungantur ea qu» modi pellunt. Holi-j ejus est,ut robustis octo gutta. , ; s> diocribus,debilibus vero tres administres cum p 1 - 1 - 1 1 .jjti 11 ' 1 ranc|o sudorem,& quod ad quatuQi horas postea no» bibatur,mli debilitatis cauli fiap per

✓
,iu"!
>
„p"'
i,»!?.
.<
ct"'
15 (if >
\0 n 1
nc* 11
»■,
CL‘ l '
. c«s
r
Ull’
0""
A
fc^
ll>
4
l-" i
cs
jb-’ 1 ;
-£
•>
tr
,r>'
Liber Tertius. Lis
preparatione quinte essenti* vini.
C U c „i Cap. III.
( j llt * “‘tam cupream L.L. vino rubeo fortistimo, rcl albo us- ^■'ta tClt ‘ aiT ' vel mediam partem imbutam, galeaque sua 1,1 fsirnn ca coopertam,atque lutatam , tripodi f tiperimponas
fio K j- 1 * ''sensoriam, llostro galea: serpentinam cum rcsri-
»*
S'rio pV:«' •'(cenlbriam. lloltro galea- serpentinam ^Eiinin; ‘ COa ptobis ut in lerpentirix tubum galeae tubus intret. * Va s Ulau 'cura.nc rc/pirct vini ipiritus. Exticmitatiscrpctiri-
^ilili! ^'plicabis vitreum excipiens aquam f 0 "ot-it ° CUnl v * tr '°l' > destillabitur
Eodem igne quo in fornace suprema ; hoc
>wV C1Uod ^ calor xquo fuerit vclicmcntior,occludatur ■ '''tus j tl 'ipode frusto lateritio: quodsi adhuc sit cator ve-, ^ofit * ut ° irruniarur later occludens ad commisturas: ii forte ^i ilc )' oll ™ior ignis,ponatur cucurbita cuprea vinum conti- f tI ' 1 v tlis ten eam K. cineribus plenam, fi leviorem plo-
^esiis i„ ,aUas cupellas unam in alteram ponito, leviflimuin ha- ^Sitos* 0,11 •cunr in fundo fornacis afccnioria: cineres ad duos Etbi^o^ posueris: hae via tibi poteris calorem administrare ftr f c 110 temperatum. Cum vini bona pars in vas submisliini s l ° ' Hb nt ' Uam transierit,anrovc, lubjecto novo recipiente va- 'firitus fj ,am paninr acceperis aqua:, gusta num adhuc ardens lit lrilni ‘s, (crpentinam a galea separabis, & cucurbitam
*cc s dc lornj ' ' - 1 -. 1 ~
Elto
1 Ettcurb;
ace, galeam a corpore cucurbita: semovendo: u ita manentes evacuato, i ecensquc vinum impo- V at0l Uina U,n Cllcuv ^ ltx serpentinam ut prius applicato, refrivi (■ t ' Uot l lu ' recenti aquasrigida repleto, in omnibus 5c l|j la -“toi ls) ' |t lcut prius facito , donec magnam copiam ardentis a- t^t’ftill^ Jj' avei is: de qua non aliter facies, quam de vino firci- t f in ? P 1 ' 1 Crpentinam bis, & dentum per organa vitrea li,' lll *' Cl 'it, j|| ' 1 soll quam ardens aqua tota per cupreum vas to ° f ecip a ain in cucurbitam vitream L cum galea iüa M.&in tiir dilato' 1 ^ ’ ' U eu pcllant terreant, cineribus plenam K. poni d Ul "ni» 0 ta ' vel quater,ac toties,doitec accensa contbura-
t|p tl '^istc a (' s § mar c'nullo relicto. Aquam ardentem como- c Jj' l 'ti,i m ani »i pellicant,, vel duplico vase,poteris mquintam "‘olih,. '"'ertere circulando, prout ostendetur cum usum a-
^'seor, ' cn, °nstr.tbimiis,
per descensum, ex animalium **' &soltUioribuijur lignis altüqucj.
Cap. IV,
*? ac catu, an " n3 *‘ Um osla ’ 1 ‘£ non < im . »r guajaci, juniperi, ln '* ra g'i)ci 11 c ' Us >hed«a:,siaxim, reliquorum quoque soli ' ta Ponas in cucurbitam teneam inversam E. suo O < cooper-

ri 6
Artis Chemistic^
-rib^
cooperculo F. etiam terreoclauliim,atqrio lutatam, einet ^ ^
sepultam , ut non videatur: sed cineres duobus digitis:,ni ( „>o.v\ i;. . .\.,idci" "
fot innuis, i- ■■■ivi m iikiiii.i iiv lu(.iu v.iiwi iik i
t Je
remineant. Subjecto vase Is liquorem excipias eod 1 ' 1 ' rnacis media:. (luod li minus vehemens calor ille I rcJ 1 ' j nun plus addas (uper cuaubusm.li mintn fu calor qu.uu l detegatur 0II.1, cineres amovendo mdefevrea. Eccej -' 1 ' 1 |s | omnes destillationes, qu;v hae in arte chemtstica requ" 11 " ^ unica fornace tres di verlas operationes, etiam unico riua tl |i ^^iji' i pcrsecilli- Qm id fi velis , potens quamlibet fornacem extrucre, sub e .idem forma, quam m triplici tbmace vid<>
Fjii accjicfi fxrttt. ,
Cap. V. ^ k
P Rimo laterali furno E, quemcunquc liquorem deili' A pl i- rcctificatum circulare postumus, & in quintam estcnttf ,,}■ vertere, <X nunc de vim quinta dicetur eflents.i Rect 'b^ ^jn' quam ardentem in duplici vale M.N ad mediet atemm 1 ' 1 partem pleno .reconde, tum valbrumpnus commist 111,1 ph” cucurbitam baue in balneo maris, vase cupreo scilicet
»toti*
Cl Ni
M
Jis in otis c
no,pones A calore medtj furni, permitte vapores toties re descende reque, donec quiefcaut,& sixetur Ij'iiitus dh ’ 1 jfitt 1 ’ vaporibus amplius galeam implear, led infundo inanes )n modum clarus & odorus, omnem odoris suavitatem <■’
, Secundo furno laterali, destillari potest qtiicquid >' 1 Jj| igne lento,cucurbita vitrea!K. cooperta sua galea F- ^ (igillataque , balneo Marite, vel cupella cuprea einer'
nist
picta T.
I-Ä
In tertio laterali furno G. poterimus putrefacere aliquam,ut destillationi operationique lit obedientior, e tf 1 ; vitrea I. luto forti ( quod sapientia; dicunt) obstructa 1 ‘jpjtf 1 ' pinnacidia terrea sicca locata (ie.ur fundum non atring' lf ’ inis vel quatitor digitis latis ab eo sustentetur in altum- ssi.ii'' Quarto laterali iurno H. poterimus vel Ipirituspam' 0, jiqti‘ ,rs terram stgere , vel congelare, vel terram paucam mt '' t0 () jit"; solvere, phiala longi colli litpcr pinnacidia tetrea locat' prius de tertio dictum est furno . Hoc lolo notato, O 110 ^ ^ furnus Sc quartus Itis'operationibus astumti, fupci' uS ^,-iia beant, & etiam hostiola V. X. exterius obstrui, relicto pt lt\stj A B parvo superius i latete furni,vafaque lint otnntno ) j|tt<’^ Alterum nunc habes furnum, quo poterint Operation 1 ' absolvi,per unicum ignem continuum,& pro tuo '" ^"j„stii"'", rarum regificis, boe est, spatulis ferreis AA. 1 "' tttr hostiola interiora,sublevando vel deprimendo,jam^ a pru Jtostioloriini partem, nunc ad duas tertiasultimo to ^,ili''
u U)
c

Luer Thrtiüs., 117
Cll, )di,f,., ’." T|: hc habebis ignem in temperamento piimi , lc tuil lqtio graduum. b
M
D' juttttjt ejjentt/t ^ttritu C A I-. V I.
tngenercj.
reis'.- ^^ c ' ncrct ^^'l e vulgo, quod vini (pirirus a iiio corpo- frparatus oninmo, per continuum eirculatio-
■'■s,^'patatus oninmo, per f llls t'or, P otl 'st;ucm habeat extrahendi ijuuli is alios lpinuis 1 1 ls , 11 ■ 8,1:1111 vegetabilibus , quam mineralibus ac amma
bilvcf« lü ^ 1ni inlutioncm. Vcrum Philolöphi chcmistx ni* ' 1 *'°^ aft'^ cx l H ' n nicnto magis comprobatum habent , quam k'parara a lins pallivis agnm in quodviscompoli- (■ llcl P i:i ' Ipultus agcntisacturatcm lolvunt, ab coque (ju- c’ l!i q' C ö ;lnr per lymboliliuionem : quoniam (imilia linuli- JiWtaii ■ " Iliu 'nu m impeditis, & (pinnis appetit natura propria SiliJ \' nc '' li8 corporis , Cv ad luamonginem redire, vel (ibi V * rt U&Ct-Vr r '• < ill : 'P 1 ' 0 l lla ' mirandum non est, (i quinta vim lr alint ^ Cl "ia pi ima,rerum omnium inluianini m ea, vires at* ll l)l; s ’, 'o vleineniis.dilgreget, (olutione vinculi nat malis,Ipiri- •tir (j, ' l'Ppetuum & actionem pailiva liipcranubns. C^uod tgl- K'tr)|,J <llUs de dulcanti spiritu dictum ell, hic etiam conventi e SC Vu * l ' tUl '- (-ipid igitur aliud medico rellat.prxteicpiatn ' lllT| ac , ni ^ ut dicunt > naturam conliderarc , pariter & miueia- \' t *rt'ai lllm ''' uill i vires & potellatcs, & eas a luis corporibus tc- Kn ’ : ' n| squepro morbi ratione cujuiVis administiare ? l ° S ''l l li n"?^ ' Uc " u 'dicinam doceam, led chemillicain artem, '""H'ftetv 1 K>1 ‘^ us delectantur .litibus quam de medicamento- , ‘ u itionibus a nonnullis tradita: liint.
De ruet aliorum deßtllatttme ftmplict.
O Mii es C a i 1 . V11
, crc ^bemistx docent metalla destillare,nonnulli cum pms destillato,vel actito lixivio: pleriquccum aquis
J ‘ UC Cis C y '- 1
^^■qtiKv 7‘ llClUl bus tractis. Verum ego nunc modum osten* "^oluic/f ^ ,m ^‘ metalla fine mixtione , sed per (c , quod a HUainlep- o’ * lle 'oditum suistc puto, vel (altem si (ucrit, menus- CVa Potati' tmcm ' 111 - Omne quod igne conlitmitur metallum, r ICUl bita° llr ^‘"abitur, (i per (epolitum suevit inbocia.vel ! < l ll v(’id|J C ! rca, ö a h'a tostrarasttuoque sorti conclusa, per ignem lc l llc sacti 0 ,”f ’ '^odo longistimo tempore teneatur in eadem *^n S d cn 1 ' V: 'P°r omnis per galeam retentus congelabitur m fc ], 11 'tallif r p ftctur ' n vas (hbjectum humorem recipiens, corpo- , ' 11 ' 1 ht(bnb' U .° Campanarum, & tormentorum bellico.
Ui cv tnuc (olet, nobis testatur metallum evaporati 5 tionc

ri8 Artis Chemistic.«
tjone consumi: nam postquam liquefactum est, si longa»’ ^ »nt moram priusquam affundatur,quandoque pondere d»’ 11
" V c
rur.ut non sufficiat operi medio, quod prius tamen superab 1 ",*,,
Clip.
e' (ceu
rat.fi inoxfuiflercstulum. Noncstaspcnicndamctauc»- ps
, _ talio»' 1 ”.
destillandi rat io, sed dihgcntiflimc notanda, quia ad aliud opus usui potest aliquando venire, fi f apis.
PtccruM defltli.<u<sHe qutisucco plurimum abundi
c* P. VIII. ac ,
evius diximus qui debeant auda.minusquesuccosa 1'*^^. (censum destillaii j nunc de his qtiaifiicci plena st»» mus. Haec enim contrario modo (quia facilius alijs nttoH 11 (1 . per ascensum destillanda sum,organis vitreis,vel salter* (crl ‘ . c ^i< tus vincatis ,& non cupreis ve! plumbeis, nisi postea v ’ tr s ,S „qiiC sicemtir siepiiis,ut de vino destillato liqu a dictum cst.QU. 1 ^,,-;- liquoi es metallicis vatis destillati limt, noxam ex me iallu tO ^ ^ hui»,tanto majorem quanto metallum suerit minus p"st j t ., I.oquimtirde bis liquoi ibus, qua; intra corpus adinii 1 '^ r ' 1l j ll c, bens aegris. Non est quod caviliatoi obtrudat, nos nuncl- 1 "^,,; nunc improbare metalla. Reprobamus enim venenum in lmpofcctione metalli,sed balsamum quo metallum laconici >*at ut- ill.vliirn ab interno & externo veneno, eoi' 1 ! gf c
nuis. Qmd si malignis aliud masticitu durius adieram- 1 j^ii* balsamo veneni venenum pelli,non veneno , quia bette fi' nt (C j eorum iistueta.',natiim& linguam in me torquebunt ? P 1 ’ 0 ^. str non deterrebunt animum ab instituto, quin probos viro?, n diofos participes faciam eorum,qux dedit altifTimusl' 11 ” dispensator. Sed quia de metallis abunde fatis dictum est 11 ’ pi mentem habent & ingenium , ad ea revertar, quaipr®^’’’^,^,^ tulo tractare propositi. Radices igitur,frondes,flores,» 11 j S) 5i jd genus similia, qtuv molliora fiint, item animalium carnes,minutim eonfeifla , vel contusa (& Ii velis, cxptflsiis sin cucurbita vitrea polita,cum galea rostia M > ,l ^L|ti* teque, destillentur in balneo Maria 1 ,vel in cineribus, » n j,,j|iti igne primi gradus,ut inter unam atque alteram guttula* > s,js> quatitor calculos numerare queas. Ignem hunc coi» tt -i' 1 donec tuo judicio videbitur decimam totius liquo»* l^p- afeendiste; tum amovebis recipiens,Se evacuatum itcri»» fovebis : nam solet quod phleginofiim est , & nuliius va » jnnibus.prxteiquam in vino,prius ascendere. Ilii'' 1
bis ignem,donec ad fecundum gradum pervenerit,!» fsiiarum guttarum (it numerus duodenarius. Hoc ’r ne ^ t is; i 1 pintum liquoris, accipies,quantum prius abstulisti phh'8"^qji>i'

. Liber Tertius.
tanquam veimcdicx mag« idoneum > serva: nam quod ii»* '"vucurbita teliqui, solet ignearum vinum quidUeum A
# h<3ulS no., parum adterre. Tamen ut tuuohs ru ! " Vj'
li* 1, '* Usl austaduniiit,progrcdtai ad extractionem ° 1 1
cli 0> . - c l u ^^ui\qu C materia. Cucurbitam extrahe de ba \\ ' '
‘'usiniHgüato.ne i . angatur vitrum, & panno prius ”
^» numeres. Tandem igne terni gradus, ut mtervaUumiit i< ' 1Uri,s ternarius, totam aquam attrahe, donee'n cm , c , i i.
numerum augeri tunc igne adtummum aucto,\i
ic' s'ovcm mgmm.m modum olei tpisti, plurimum atcendeio, qm
e«; s l<;t adustionem. Potest enim lue sector,'quem ab igne c ™ u '
ti«) ■ *'*■?* digestionem corrigi. hoc modo: Aquas primam -e nlt - .^ m |>d illud oleum astunde, vel st velis aquam fontis P>">" fr’ deihlPrram. &mvase punestictonoPlumo Ü. ut rasht n
q“ i J lco Mai ux vel maris posimrn.Lc eonclnlum . digcratm pci ali-
«>*' dlts > demum destilletur aqua tota in cucurbita ga cata p«
V'^nmMarix Rursus affundatur alia aqua tonus delUUata, df- tra Cr '' UlI, ^c redestilietur •. hoctoties reiterari poter« donec Jx-
ift’ t0 d !YI anstunoleum,quod semper mttmdo cuciubna. uhdft,
df n,t ' CmS(Lia* vehementer.tum ateende. ole. P u-
-<" e ^'!'bstai^,^,nrmfolabisiuampulla vitrea pappro perfoia»
b->' ^^da.vrl bvcirie ner calorem aeedioh türm nnnimum. Nae via
^ 0, cttt olcuiiH'!^^ (iitiuliailimum ex qualibet macci ui. > e
W-7LLS ««««■< ■ g- w-ag
a^ere.peremeres urgeatur A pcrtubuin m rchigoatpi
n Ü‘da ple;
no.
Je /c»,
^ ‘"udo 1 a ^ '""'ibus recentibus aqua, simul & oleum elici, eo '^etiin,., m superiori cap. dctcvipfimus. Verum a siccis
I,, ‘CXtl_ 1 , , . 1 . , 1
•''mori;
r,, num,&pecorum c]itavumcunq s dcßilLttione^i. Cap. IX.
'i is 1 ‘"'' tllr per vehiculum, id est, per aspersionem alicujus "! v elii cu |^ n dedent nonnulli vinuin, alij ardentem aquam ''den tUl . | ' ni , ‘stjumete, fcd cum hxc icifubstautiain ltnmutarr q»a,n (en'- 1 ■ fontanam aquam ad minus bis destillatam. Post- f^ltim ^eea fuerint m pulverem conti
institi
'■'a ilia
ali,., '■"■“‘uciiiinu |huvu...i comula, pulvisaliquan- a ^Satur, ut moderate madefiat in cucurbita vitrea, ga- ata coni«,.,, > non lutata, ut recenti semper vthiqulo.
tl,m oZT* to ?pcrta, non lutata, ut rec l ' Jc 'dia tvl . Ucr ' t ’^ssvrgi postit- 11-cp in furno G. vel H. tiipcr pin- ' 0o pcrcu] ll C ' 1 c °" n c'ctm' > ut galea sola promineat extra furni u lc arefis p^i’^ ^ ento dellillcttir aqua cum oleo rpma , do-
■ 1ll>i C'tit 0 ieu i V1S,Umc ' lei 'um madefiat: (i vero cum aqua non m ,augeatur ign«, hoc lippias repetatur, donec cum
aqua

no Artis Cir e m r s t rc
aqua nihil fluxerit olei. Separabis aquam ab oleo per bal> lf ' ^ M.irix, ascendet aqua tota, remanente tantum oleo inltT" 1 * fundo cucurbita.-, quod rcctificari potent per inibl-itionc' 1 ' digestionem, ut dictum est fiiperius. Confiiltum erit, oleti" 1 refrigeratorium nquctnrt recipere,ad evitandam a fustiouciU' - , Jent etiam aliqui retortis uti vineis, ut spiritus facibus cm 11 '^ quoniam non attollitur in illis ad tantam altitudinem , q 11,11 ’ 1 cieflis cucm hiris.
Ltquoium concretorum deßilLitio. * C x p. X.
ofsint'
I Iquorescontreti ,qui tiqueteum igne.pcr se destillari pe>^ ^ --'ln petiti e duplici rcperiunmr,Aut vegetabiles, ut guttin’ 1 omnis genetis, vel imncrales, ut gagates & carbo fiibrerrau vegetabiles, ut thus; myrrlia, ladanum, styrax, cal.imira, 111 '' ^ gumini mmptn.camphora. Trita ponumur m aquam dd 1 tamlimphcem ad itstulionem, lith terta,loco peiquam hu'”'‘ |t per aliquot dies,decimi leloluta fuerint, destdlciimi protit'd dc feminibus siccis narratum est'. Aliqui vinum additu' ' rl dentem aquam, fcd meo judicio uauiv. m e otitin immutans' ...^ nerales.ut gagates, bitumen A e.itboiitbte, raucus,per le d<l' ri postum in retorta vitrea,luto forti munita liiper lentum primo , tandem aniso recipiatur liquor. 1’ostunt etiam ha* per detcenlum extrahi.
Liquidorum ebuKitntium dcßtlLttto.
C M>. XI.
Q lltcdam fluit d- ststlatu difficillima, propter ebulli'' 00 ^ oportet igitur modum invenite, quo retineri poffi'* " corpora,ne simul cum suis spiritibus in galeam (e recip'a |ltl ,,
jus generis sunt,mei, cera, terebinthina , & resina'. qnib» s 11 curbiram altam positis,fiiperimponcndi fimt calculi fluvia*''^, vi, qui (puniam detineant, dc fic igne mediocri proceden“ 11 ' iV donec liquores effluant. Solet primus albcfcci c, quia ph >xV
tc quodammodo permixtus est: fecundus flavescere. '1 ‘. '"^fiis-
tctttt «bet, ideo quod vives habet iliacis ignias quam , o' Aliqui fragmenta latci um vel tegularum impomint, u leinn limplex feciste putant compositum habent, & l- 1 ^ 1 „v ntagis quam ejus,a quo denominatur. Ali| ( tondes ' ll ^ 0l jj f iiti |,: liciuilt.de lignorum fiagineuia , sed b.rc omnia de lii° v s 0' quicquain tnrmere, quod calculi didi non laciunt. ,aiU
innes prscp.irationes ad rem medicam lu ccll.ii ias r olllin ’’ ir1l iJi exacte, ut neminem ingenio prxditu latere postit ars r‘^ )U .jici'
1

•"cdi,-
Li nr. r Tertius.
ni
Physicas, ex quibusvis corporibus mixtis, hoc e st rlc- iw limplici.i (olira sinit appellari, hhme autem . ut u-
it Qn "'f c l l,c piomtior evadat ex lectuia hujus opulcttli, tadiolum lUji^^^'J’plhlolbphotumucs potilTimoslapides adjicere, nempe t ltu ,- llll > vegetabilem, & animalem. Quod sub aenigmate iiv )(;i ■ l0rui11 poliu rim,factum est, nem ut lateant, imo potius ut iti^ ^oh lectores,per exercitium astuclcant obtentis philofopho- hc in hoc opusculo relpondeant ultima primis itryanim° sitlcipite lectores optimi, legite, relegite, fit.^ 01 c Vestro non frustremini.
4 '.t
V
*£*>*•* facihmum , per quod rc^elattts efl lapi* tUt medicinali* miMcraUf*
C A P. Xll.
^ f ahis
leniveram medicinam,
interiora terra:, tectisicando, invenies occultum la-
V ^ Prstpantt tonis modus.
C] . ‘»is lapijjs jam nobis manifesti libras fex, in olla fictili hunc s c 111 n 'oduin cal inahimus. Fornacem cx lateribus coctis non contingentibus, imo super alterum collocatis, cit- iHt m ° ‘) m extnienjgs, cujus mmedio super fragmentum iateri- ol\j m co l° cc tur olla superius aperta, carbonibus quoque circum * 0tll ac'i CCCn -' S , ^ btccdTu temporis auctis ad supremum usque dut ' s ’°x(iccetm lapis , donec amplius ijon fumet: quod me- Uijiq ‘thorula steti. Quia facto carbones accensos in ollam >ii c ' . Us > quibus & in mulio,lient a lateribus cakinctur optt- t.istw Cc l l, ' c l 111 olla matciitc fuerit. Post quartam librae partem per (j, s ail1 ovendi itmt, li res accelerationem exigat: linminus Sino'?"'««.» »donec olla frigescat, tandem exemta frangatur. c 0u tcr ' vtls 'uhuciit lapis,vel quidpiamalbi relictum sit ineo, eine ‘ Ur mortario,£Sc pulvis in alia olla priori simili, jacentc- Viaeb^.P^ns accensis iu Ioniace paulisjacr immutata (prout nvbi rrjo ' co clcaii,vel rude terrea (emper moveatur , donec pro Uir j n p r * lli > rtibcat. Ollai uni situs,& fbinacuin formae Icquiyi-
< 'nni' U Vt “’ ralcinatio solum fit,ubi res, ad oleum hoc haben ftilljty^^-Rionem exigit; alioqnin longe ma|on fructu de- 'eis vit r e;!. Ulo 'V m triidum, m novem cucurbitis totidemque ga- J'oesif ' S ,’ 'vsirvaiuio (piiitum cjiismphlcgtnate delitescentem “sisi^* 1 V .. 1 '“'nibus, ut pallim habetur in omnibus fernie h- ' '’otcrtnihiloiinuus oleum simul, autlepatatim,cx muh.is .vmitudines elici.
IVitid.-

in
A k T 1 S C ii I! Al I S T I C JE
er
lAcinde cucurbitam ex terra fictili habeamus oportet. ]i<r tali compactam , ut ignem vehcmentiflinuim , fuiionis ' qitf'. rum instar,per aliquot horas circa lxfionem sustinere vJ les apud Coloniam Agrippinam, & Haga
ganoamin Gern’^^i-ti
pollent, ratione terra: his in locis optimae. Quod fi tah'n fu# nequeant,saltem videamus,ut figuli misceant uni tertii P ^ctf terrx.duas tertias pulveris,c crucihulorü auriiabrilium ” j ^ i c ' tis contuli. Sinthxc vasa stricti admodum orificii, ut c0 y c j s lo 1 ' •ortxvitrex subintrare pollint,quorum formam in l "p ,|vt' nacis dclincamento videre licet. Talem cucurbitam. jj C js Tciaitnnnifquc ad medietatem , vel paulo miuus,i» trl P nacis media reverberatoria, transverso qiudem fi tu - c0 . t , 1 treP ,<r ut pi ius de vitriolo dixijmus. Collum oblongum cticu' ^ jjgr nuneat per foramen ad latus fornacis,pro quantitate 5- vt pr 1 ’ torum lalorum,quod in retortam magnam vitream (st 11 ® ,-fi
viti iolo fundimus) intret. Commifiura,pultibus rt°' c ,id t-
ttuminc farinaqut fiibactis, obstruatur, & fornaci* ol,1 £llI ii l ' l>
F

Ll'lER TERT'“ 5 ’ r 2
^ Orbits collumpvomuicns > atj-ffla
*P'v«i»dc.MoxcaTbonfSacccn<bs»n<onwunj^ J; _.i
^Lptinio cnnrnc s- >■- - ' ■■■
z:$
:a)or
pui •
^ 0 sttnri'° PRueos, öc sie innc Lmo phlegma tonnn eliciamus. kis.uli'! 11 ^^ritiuis vns recipiens impletum esse Ipiritibns »U ^•«ionst** 31 “ n .°" P 0 ^ .(qt' 0, d potiitimuni in calcirtator um dc- ad, UI> ^ U1 ‘ iületbimovcnius illud vas recipiens, 5c altero ^Potiti l noro > Hwiorem excitabimus igticin: lensim carbbries poft Ca P« foramen medio sol.’.rij Ioniacis tactum , quod tQta «ticii ?* e Vcnit obliniendum. Hcc continuabimus , donec V y u | iCuta carbonibus cooperta sit 8c accensa candeat omni. tort ar . ' lm eum ignem hunc exercebimus tarndiu, quousque rc- tutta n 0 |/ 1CnS i' 1 ? 11 optime clarescat,imllisve nebulis amplius itn- t>pnz vct Assuefaciat quid liidoris Se laboris sit praemium. Uve r ^>tribi, 0 j*F' l ' s horis perfeci,quod vix ieptu.iginta duabus, hoc nulli doct f ° US,ac Eotidcm noctibus, perfici posse scribunt non- üd |i ls( c 1 Vlf i. Liquor exemtus debet sivpms rcctificari, nec non btbtilitatcm redigi, vclurhipra dictumdlde ali)s. tt,c Ontr ° P otcr h nigris administrari eum theriaca, vel mithrida- ac l u olamquc morbos.
^‘S^atper quod secundus lapis & Vegetabilis ad mt- detegitur. Vnumpofl qutnquc,mhtlentm
dictu.
pofl yutntfc mtUenum colloca.
H Uj Us Cap - xin -
btbiivf arlCS 10 ' ^sstales mcucurbita vitreA vei cuprea dcflil - „ ls,aut terrea vitreata fornace, quanr alcenioriam nun ■ ' u 'sin,,f'plS temperato > donec visum fuerit harum partium 1Cci P | t'iit t . Cnai ^ c,c l U;1m leorsum ponemus. Admoto tandem alio l' a, t«a n . COllt ' n uabiiTms,quou(quc aliam similem extraxerimus tt ' , hend a ?p'' m c,1 ' am ; ’h altera (emotam separabimus. Torex- P^ttini lin ( llllt P artcs tales , donec gustu perceperimus, nihil ane hillatitio virium liilphurcanunindic:quodopti- 3 l| aiu p u | , ltUl ' > si liquor admotus igni (lanimam conceperit tau nudo ciic v ^non, cessandum est , 5c quod residuum fuerit in ' ‘ t:c siretmi, & phlegmatis .prorsus evacuabimus. 1 C le lHt' ,Cl ) Un Partes lcxdecim ut prius destillabimus. Toties |'ahu v l r j In ^ " l, nt est, quoulquc liquoris hu jus maximam partem ,|,! f) dl'stil'| Stam P nil '.c,quain fecunda:, terti«,quartaique ( si tot ^ l ' lls ,irtipl c |p 10m ’ 1T, ‘ hkincepscuctu bitam ad medietatem', ut ' )<tt ‘ 1 ' ( trin llls ' mus l si'siillatiouc prima: cujus mediani partem cum 'P'ttut.Q »amoto recipiente,reliqua medietas altet o vale ve- /"^a.ttlinssu prima destillatione factum est, de fecunda,
^"da fey^ ss »at oportet. Sic primx destillationis prima & se- m ‘ il ‘sidlati onc sli T ibcbminir,tte Sclecuiidtr a tertiat
pnniilv

214
Artis C ii e m i s t i c ae
ren ' 0
rd'
itf r
{ nimaSt secunda, Seste de relicuis. 1 ’oterit etiam iaec destillatio vase cupreo,vel terreo viti enro.licut priu , lagenam limponendo , ii prima; primani accipias: cx ea tas cum ascenderit, ponatur seorsum, Sc vocabitur ex p 1 ,,t vnxprima. Cum fecundam receperimus medietatem, v scribemus ex secunda lecundac fecundam. NecclTari , i |11 ‘ hoc opus multas liabere lagenas , & online suo quxqpc 1 ( pi ( ' cll, ut dignoscatur, vel lingulis dellillationibus (quod p 1 ’" je rit) schedt pultibus affixa notanda venit. Kruntex Cjit - 1 " 1 ( stillatione repetita ter tribus in quartior,duodecim la;’cn. t .^ ( 1 yi>
ieparatimpoterint rectifieanVitreis organis,ut de
dictum est. In xtliereun» lubstantiam prima, fecunda
lagena: redactae, poteiunt contra quolcunque morbos s 11 lirari. Polis erit pro dilcrctione medici.
Tentum intpm.i per quod lapie uti medicitiuifi
mitffCJs unnnulu Aphtlciaphts iit/lue, rCvelu/ur.
Pi
C a t>. XIV. . Ijtl tr
ccium vile carum draconi caducifero, pro sexta 1
devorandum exhibemus. Quo degustato, mox ""l^ibi’ 11 .
serpens gradum lillit, < 5 c 111 soporem actus, aquis c diiobP* bus.albovindtque manantibus absorbendus datur: don<-' c .jr
testas proxima, qua: lito vehementi ealoie liecet aquas - ^ ver in profundo maris appnieal morttuim. Ouod m i!p"'".
jectttm, reviviscit, alisque hbi rcastumptis evolat in avu‘*' !S * fi]S ! tamen relicto fiet 11 quem parit ex conceptione preci).
1 quem pantex conceptione precis ' i^ quia m igne natus,tu Lalam.tdra nuttieudus est,igne, ’si'jj
adolescens factus,valde rubicundus, & (anguincusevam ^fti" felicioribus undis, quam ill.v quib'.’e- mater, lavandus <■ mergendus,ut ex morte sua languentes vivant felicius- ‘^•j/ ve jam pallido facto separatur anima cum sanguine: q ll-t 1 ( ,,ii"' nobis est,corpora cuncta vilibus valeant. Animam M c nii^ quaqua lanam,m xgrum coi pus fusam,illud ab omni 1 -'^ ^ilD' dum,litae virtutis liniplicitatep eddcrc.compcrtum l 1,1 ’^tll' 1 ' 1 ’. sophi. Hxc est omnium medicinarum medicina simplicillunaquc,nihil inhumano corporecorrup 11 'I^^tit'^ sed omnia languida rcsocillans, & in temperiem filici 1,1 quicquid intemperati fuerit, ac imperfecti, llnionis U ^_,jjt sua.paccmfacit inter inimicos mortales,& concoru 1 - > in hoc scculo (Pco dante ) semimortuis tribi lir ’ ac sanitatem largitur xgris corporibus. r
§01
Vei
Cl| mt
Saitu
ta qui
["«U:
PUs a
a CC P'
«Per
Astici
d,
ona
^»bii
T *Vel ;
i
Sl
^alj ;
*es,
dii
-a,
«en
dio
H
al:
c dii
‘nat
«oce,
*hUs
‘»Oci,
, c u tllr an ,Ul 'ga
S
' «iu
Cl, Wi
>i
>v,
a>ri
t,
ll 'iiij
■»«u

Liber. Tertius. 11/
Conclufio prioru operis.
O 0 , C a i>. XV.
' !ei 'sttaub r ' U0lc V at>t ftuit hujus artis ignari, licet cxUiuj Cllr *italc * Y doctistj„,i ijnt, eam improbare: quid mirum? luitur artef nUnc I U3ln au diverint,vcl experti sint. Ex eo non le- quidem m (? tC damnandam,quaip ignorarunt docti viri. Mul - 'Utruu, n n °' q iecnlo prodierunt iuYiiccip, qux priscis ignota PUs ant j n ucus ac plurima jam delituerunt nobis, qua; patriae non h' S trant /iuuiliarisilma. Quid non temporis injuria,
• Perit res^' 11 !' 1 ^ 'S navin tranlit jn oblivionem ? propreren non ^Client m 'i' ' 1 P uni memoria, sed postquam aliquandiu scpulta h> 1\.,. ^ ' S ep teinporc, eisdem hoc scculo, vel alijs emerget nu- ^'Uct« lu'a ^pectorx quieieunt abxterno eum ejus sapienlia, e?ua .y k* »nes, ac bona;. Distribuit Deus omnipotens
D ubiu m t l Ul ‘ 3Us vult, Sc aufert ab ingratis qui abutuntur illis. tsv flave r ;^ nC ^>H U 'P^eus antiquis patribus medicinam aliquam > Per Spiritum Sanctum suum, qua tuerentur carnis inivi t llCm ’®! : POtiffimi , m ') s > c umquibusloquutus est, Selbe- 'itirs iitj ' ? c ^ postquam hominum per fc lapiendi vanus nppe- ^ eos ad quxrendum salutent a seipus.Sc in alijs rebus, * labv°’ ‘i' t l Uo ^*! us s'st& redemptio,cxcutivitmens eorum, ^ ’ l l*arj'r a ■ ■' 11111 ducta,qunc hanc,nunc illant herbam,cras istam 'f^Urinii'. 1Ctllv ) postridie mixtum quid, & iic indies experien- | ln eiHv^ r ''"' :l dscopum devenerunt, neciiue doctrinx ccrtitu- s'° ’ r ' l 'Ud' ni '''^ cnt >bcniper ineo dubioso hxrentibus labyrin- jJ'dum (.ip.'' n Y’ out ' n gu adire Corinthum. Et quod magis ab- -i^ditj)^ Vl d c 'rur,homines fria sorte nunquam lunt contenti, a ' lfl eiitnY U11! ' :i ' 1 que ii.iriom quod voluit eam possidere,tamtn Y Cct ’uinii’ ^ llani ' n medicamentum. Quid inde ? nostra nos e 1)5 a P»dn C " S Contcni uerc, alienaque seniper appetere. Habc- > Hos os .>^csprtius in nabis ipsis, non a nobis, quxeunque t ° c **i loco, l:L ' llniUS ’ Vc l ab alijs. Videamus qui Gentiles Pagani c* ra, n hbi r 0s .. ar guantChristianos. Inquiunt enim,natura na- g^titt j .n mil ,ein appetit,& congaudet lux natur»; li aliena: v c c Oil(i^ eUl ll 'ttir opus natura:: mirabile dictum iis,qui non bc- t- C |' lls esst. ailt stuid In natura, sed his qui naturam norunt, nihil öl ' ' r i s . L< N «ura triplex est, scilicet Universalis , parti-
r“!**»- Universalis natura convenit optiiibus & per cY' l' ai 'tiui n 1Cl, » :l )'’ s, i^i limili convenit,ix triplexcliratione liu- di l - Vtl iit,q u . ^' xta natura magismaterix ,ipiritnique ijiinns ^'"■'lecnij 'Y'n s 111 i In l'cdite diei potest agere. Ex liactotamc- ' lllls l ‘a qvY, dependet. Igitur Iccunduni hanc, minus pio- *•’ ucrint extra climatis naturam ad medicinam al- p sumpta.
/

xi 6 Artis Ch em i sticke ^t!
sumpta, quam illa qua: sunt ejusdem climatis. 1’ari mqdo 1 j^. convenit particularis natura diversi climatis,quam cjusden’- versalis natura diversi climatis, quandoque magis, aliqua' 1 nf nus,operatur,secundum casti diversas influentias: attam 1 ' 11 ^!, conducit,quam particularis aut mixta natura proprii el* 1 i; ij Et iccundum hanc rationem, triplex erit medicina, scilice* metaphylica, ternarij physica, & binarii vulgaris :qu®P° jo- simplicis nomen hoc ieculo sortita esi, quod tamen duobu 5 h j,i, ribus oliminditum erat, ac magis congruum. Hinc sit', qui medicinx mixtorumduntaxatoperam dederunt,inf?- cct sint acuto, non poflunt aflequi notitiam illius medie 1113 " |,, v univrrsalis.quapolsit indifferenter omnibus mederi mo 1 . ^ inducti ratione : nulla medicina (inquiunt) potest ästig 11 '’! 1 ’ i non sit calida & sicca, vel calida & humida: qui poterit iC' c i> lida&sicca medicina morbum calidum & siccum pelle' e ',p flua ? cum hoc frigido humidoque medicamento fieri " ^ f |l, nam contraria contrarijs curantur ? At major eorum nfg- 11 ’.^^, 1 ’r quia in omni mixto vel individuo,rcpcritur aliud quam e) 1 1( ii'
frigidum, siccum, vel humidum elementum. Quod ab h’* bus arte nostra separatur, hoc non est humidum , neque 1 ,il> nec fiigidum, & minus calidum,led xthcrcnm quid,ut ca’ . ,Jji* inferioribus segregatum elementis : quapropter a ph 1 * 0 caelum nominatur hac medicina, quia non alias agit iue 0 ..',,.: nostra,quam castum in inferiora,tum etiaquod inc'ornir 11 ’^.^! 11 tura: sit respectu corporis, ä quo fumta est, sicut cadunt elementorum. Sunt enim elementa per fe mortua, qua-' n .tc 1 ' 1 ! ficenturab anima vel spiritu mundi,nihil producunt : ' c i
qua sub dio non fuerit,quantumvis pinguis sit,nihil prod' 1 ' lVl h ; ‘ sub nudam auram posita, luas herbas, öe animalcula p rpl . q# 1 tamen tam solidum in globo terrae,quod impedirep p ’ .], f ii c ' hxc anima penetret in ejus centrum usque : docet nos l 1 ^ ^^ 1 latio metallorum, in visceribus terra: hiatum aut fjairacul” yC habentibus. Videmus ergo differentiam inter generati 0 *’^ |i; gctabilium, & animalium, qua: non fit nisi per med"""' teri,& inter metallorum generationem, qua: fieri i l0ll s t) ( . s iii | ‘' vasis undique clausis: nam si pateret vaporibus metash^ ^ nunquam congelarentur in metallum , sed evanelcete"’ t . t ja* 1 ' Inde judicium facimus,animam in metallis este mag" 1 pd
Vani,quam inanimalibus & vegetabilibus: qitoitia 11 ’') jjjlii’J 1 quam solida penetravit lapidea, qua: spiritus aliorui« penetrare non poliunt. Qui putaret elementap^kj-iinst L !'. rliiloibplms non censere
tui magis quam fatuus, qui ''*■
liet 111 :
.. mulierem absque viro naturaliter'impraegnari. k^st' 11 ^
mentum vel ignis lubtenaueus tcn.un in Uilphurcoi” .a

*q«am i«
■mu Tertius.
217
— 7 ~ *7, 7, ' n,,- anirnattnonpvh-
. ... m vaporem aereum excitet,nihuonai Ha
per animam penetrantem, de q llst u i’ clll i um non
^ dementans fotenv.am activam ad ^^^lerncnta- a %nerarHlum,ut supra. Rutius,qm negjivcnt >g, uW \i tc t
111 cc '«ro terrx habere primam origine« 1 > st dignus
JH* ad concavitatem Qw sph*«» .p"®P“ “™stms,s,ma~ PPcliatione,quia fatetur ignorare, quodam ver0 beuc-
dei e (t CUt . 0 bebetur, non elementis
'isttiidun/ 3 , 1 ] 0111111 omnem inter caelum & elementa fieri. Nunc f’ cv ' ei 'atio[ C ’ 1"isnam iit ipetns hujusmodi partus,certe finis est 0t lUar f n , 1S,Ut col|, uptionis finis, est generatio. Sed ut apertius ^biin ad f 1 '" 5 C d mixtum ex utriulqne parentis substantia prodn- ftutn, ( , U - Ul P c fsectionem. Omne individuum est mixtum perfe- bo c a jj 1Cct aliquando suerit aliqua exparte deforme,non Crrar «)(t'd ‘■"bfiicjuin natura: nec form*, (quas non contingit fl go pj lJl .. ri1atc iiaa(vrt superius dictum est)inditpoiitx. Videntur ^tirti v 111111111 errare , qui simplicia vocant individua & potisti- >«t,T ta,>iüa: “di lovtastis hoc faciant velpectu mcdicm.t- “ c t n\i,, t lUl ^ Us mixtis &. individuis compositarum,&fic quodli- 1,0 Sllll Lil Ul1 1 1 " 111111111 bmplex esse (omniant: hinf venit qppella- n' erai11 d'° iarum his applicata , qui vegetabilibus dignoscendis Nljcu,, a,lt ' Mune ad simplicem illam medicinam revertamur. ^jdbilitdt* 1 ?- cni no n ;1 t medicinam dari polle,qua: valeat incor- ^ 11111 infiv Ua quamvis corruptionem indifferenter corrigere, llt ' 1 atu r;c l< j- ra üstbf ntare vel gubernare negat. Sed ne yidca- *' Cnt ire ' cr 'ta lenocinio prostituere velle, pauca de hisso- ^ Qui S l 'st lc >ant: hi siieilc quid per huic velimus intclli- Nc u!> ^i v « r o nostr »Hnt ’3 Uo «w
quid per
Iram ignorant aitem & rident, fugiant lunc
, j 1 ! 1111 stlis in ruinam est polita: ut quxrf ntes non inve-
" 'Hatm, • le,ltcs non intelligant. Non dl projiciendum rolaS — '
tJUn t a)'"
Ua lc c 1Cl1 '""«, ut mente magis quam torpore vivant. Interna ut Ut mens (ana in corpore (ano cupiunt,donec a na- lUl T’ vinculo soluta tria hxc in unumuusus tunta vivant inoctctnum.
■'■etas pu.rcos, nc pedibus eas .tanquam betas labiis ’ 1 '"" ’iil'un' C ° nCll ^ ccm ' Sapientia: filij ipiritu noti ore hau-
i'inif
frioris partis Clavis Philosophi* Chvmijhc*.
Slßp’N*

izS
SECFND^ PARS
o r> v- v u /i j' n iv o ^
SPECULATIV^
PHILOSOPHIAE GRAD u SEPTEM VEL DECEM CON' i TINENS, PER QVOS AD |
sublimia patet aditus. '
C Acceßtt hujus mundi Fabrica, Pereregri# vita communit,quarum cognitione vit^ roris via,veritatis^ semita demonflr atlir '
Colloquiis, & comparativis recapitulatio 111 bus singula illustrata.
AD BENIGNUM LECTOP-^
Auctoris Pr^iatio,
If !
■ oftquam Chemiftica Philosophie yjst ; artificio compilatam , ut quodlibet c4 L Jst' peculiarem tractatum requireret ,abj 0 ‘ yit facere non potui , quin explicationem primi > \t fhilosophiafludiofis amatoribus darem: utqtmJ' st bor es noflros recepturisint,experirer. Quod si hos t :sti
___ -.J_ **i t ijOT&** ili'
tos& acceptos fore perceperim,quandoque m
-w r J .. - I ~ I.' J. 1 pfüW L
licebit, qudm hucusg, de meis lucubratiunculis r runt: sin minus, aliis hac m re suum ut experta» niutn, fi quid utilius excellentius f prastare vel» quo: fccijfie me fatis,dum cunctis per flavis t>a s-a\st ifif graduum demonstrationem, viam aperuerimus , f bo. Sat scio,plurimos ex his,qui nihil praten]tm ,n 'st' velsua sunt,autsaltem sibi cognita,vel in V^st fC st'‘ audita,probare solent, dentes in eos acuere , q lll J -„st
ihiu,
(ll »i i
S.
s«
li H0,1
<h,j t
tHi u
Se n l0
‘Vi«;
M
folsj
M en
fore,
kt tr
Mtl,,
Situ,
fo», fo n hr u ‘lut ,
foe kt „
Uri
%
4 »C}'
‘K
fou
l “sp
Hi,
>h

&
iÜ$
Lectorum. 119
Verum hoc non admiror , eorum qui -
tf«‘
»«turas Ad Lec
(,, »i t J trutan tur tnyfieria. hup* es ‘ Wm advertam pefiime habere, quod poß eo iiuj a ° re ßmtibtisque non exiguis partafludta,
1 Canos c °ntraXere capillos, nova fibi quadam, <n i llc ’ Ul ^ tt ‘ l ßütem parum aut nihil intelleüaprodcant ^ 0>, ge prdftantiora: antiquifiimis etiam au- kdi c j r Hs . ^ ex perientia recenti fic probata quibusvis ie hio ut nullis argumentis labes aäart queant ,»
len t dtjccrepudet > eos maxime qui docere fo-
»iii.
knc luid
pottus,quam philosophico pudore motos. & nos atatis, laborum (J fumtuum in Acadc - Pedefecimus ? nec veremur tamen d mitioribus pterc' t l Uen ‘ in flabiliora figamus , retrahere. Non proa 'd { t nofir.i u) jfierntmits ca qua docentur inuniver-
tactu
«tiljj, -. 'ji-- - i..
^ ° ni, utioq{u’ rejicimus, tanquatn nulla forent,hoc
[oh
’^iii *Hr
d- , ”1 ...- - 1 . ^
^»‘tts.nos experientia longe meliora didtaffe , .■>i H r t j l0,!U} >i frequentationibus. Nec dubito, multos 'M n ei n dum rem ipsam carpere non poterint,occafio-
>4 ✓'
'K-
bd* ] ie ^ 1
xf.
#
4
/nf
</,
id 1 '
✓
i Ve/, • ' w " *?)”"• .*—v
«n j u nif!t} >‘a>n qturant,aut sermonis inculti, vel ordi- ^ e >'U),^^ at/onc * 1 lht ‘l tl0 ^ l iiCerarenun valent, rodant.
‘Iui
' i”” ..
pro utraque refbonfumfit bis ^ certum eu 9 eos ipj; ■ ....
i r • 1 ji j j ....
intenti sunt maxime,rerum mutties ctr~
C * lcls minime curare > tum quod videant , ad rem * e ai l)} f n °s cctl dam hominis etatem longifiimam defice - ^.1 n,. e J t4tntn veritatisprofeftone locum non eße pallio'.
r «H fo[ e ’^ lnt ‘ s famonis elegantia, vel multiloquio colo- ^vep 0s ' videar etiam alicui de phy ficu in me* P ri ncipiu in moralem philosophiam inadiffe, ‘^«»do, C rCVel ‘ l bo secretum. Ea qua videntur physica ° Cc nifj‘f e ^ cet noti femper, moralia fiunt pbilofophü,tuin ^pto Q e ^ Cntl hus manifestißimaßbi, qua non minus a- >e,} i itz, cultl fi'mis reputantur. Hac arte velarunt ar~ H ’>i c (i t '“ ri f e,it omne quod ajfequi non valent ingenio.
>I1 failum d me putetis, quod poft traditionem P j artit

ija
Ad Lectore
M.
artu ejusfy Clavis , mox inde gradus ut media prop 0 *^' quibus vestrafiudi.i de gradu m gradum ad altiora p 01 j ycantur. Imposti bile feret quempiam lit er at ut» > quantumvis do thun , ad han c arteni natura fei n tfi 1 ’ 11 pervenire posse, mfi per hos gradus philosophicos 0,11 nor aliter , vel saltem physice , tt dtifiiumj ei erit: H lit . , lt troquc modofehcius. Alios defutui os non pili vAf 111 . f accusare phtlofophas tautologu , vel (upastua rl 'l H ^ Itji : vis audebunt, suam in hac arte prodent ign oralst). j tum huic philosophia proprium fit t eaprnis ebner ‘m ; rerc, qua postea latius explicantur, & postremo reist 1 , (/ ! latione quadam repetere, qua legentium animis rCl s m quentiapotius confirmentur, quam cogantur ea » >u .j. quio credere, quafibi coacte non sunt obtrusa, f" 1 phi omnes aptor e quodam studioso pervenerunt ad hoc etiam alios ad hanc admonent , non cogunt t* .. tqec e St etiam quod existimetis , hic aureos latet c >i ,or ^ aut tantopere jatlatum illum phtlosopbot mn lapidi ' cuncta ( ut afferunt nonnulli) in aurum monetär ^ 11 ^ feriora quaqua metalla transmutare queat ,fi’d r" J j vobis lapidem propono quarendum, quo corpora' }ll> ^ phy fica metalla minus perfecta ( morbos putato) p er r <i' i
physica perfeäißitna permutat i valeant metalla, cantitr Lleyfiria , mcdicinaque omnium (impl lt> fi Qua de rc tot locis philosophe hortantur omnes,f ■ ad hac studia se converterint,ne philosophvruwfi >! P f (- i iterant fidem adhibeant,sed ut allegoru c potitu •
tenturea. Stimm, u in sanitate mentis & cor P vr ‘ ! sttS' tias antiqui reposuerunt: exeo patet,quod pfi’ tli l $- rnm qui hanc artem nobis tradiderunt,stri&fi 1 ’* 1 ^ pertatem Itbcnter observarunt , ut Raynmndus ( | Alii vel mediocriter vixerunt, ut Hermes Trifin c Sf splendide bonis qua non ex hac arte,sed pater» 0 fabucrnnt antea , poti tt fiunt , ut Geber Arabum °r #0

, 10 '
^«0
rex
Ad L
„ectom 511,
ditisiimus. Quicquid fit > hoc scio ,dum adhuc Y * K discipulus minor esiem ,una cum ceteris ditari cu~ 7" s h °‘ magiflmo , post multos labores foetidos , **/««- J, n>r l ue noxios halitus haustos yfumtnsquc non exiguos ,
J«!« Ü- 0 p eram p crdldi fi e ,„e. n« tamen tllud am- ah ista philosophia parte meum retrahere potuit : l" 0 ?°tiusytum quod tantoruntvirorum graves admodum *& er em auftoritatesytum quod experiendo mirabiles vi- * rtm operationes naturales : persuasum est altonnbi proram esse divertendam. Et cum animad- r Y ! l » m medicinas metallicas non transmutare metalla* tantum & illustrare : rfc philosophicis tinctum 'Wopbos artem firipfijse fudi cavi,voluique p at iter eas, * c * rc a humanum corpus applicari pojsent , experiri tin~ , Ur,X{ : maxime quod olim rei medica non hac, sed aha ^«JUnsMmcrva dedijscm operam. Tandem Aureoli / t0 }foafl t paracelfi doctrina provectus, quidquid deside- ( Yl l >ot st, div,no consequi posse medicum auxilto, circa dj 0 *'* humani curationem ex Alchemia haud amp itu tn*°‘ . Hacsu„ t studiose lector, quadc meis laboribus PoWiccrj possum, nempe qua plurimum acuent ,n ge hl H t,<Hm aA eorum intcüeäum consequendum , qtajcri- st'ir a mofophtsin arte transmutatorta. St qt& st’ira \ en de hoc studio sieranda putes, ab eu qi4ffluto» ingenio petere poteris' interitn eaqttafu tum in utilitatem libenter adfero,boti Consule,valeque.
k 4
I Hj>-

Speculativa
* 3 *
t>e speculativa Philosophia.
Caput I. ^
fe^rJ^PE cui ati va Philosophia dichtn bene cost’F?.,.
mentis a corpore- voluntaria distractio: EW^el lius circa veritatis cognitionem versari queat Sßjjcas? Ad bene vereque fpeciilandiim, requiritur bo"‘ f) c pors diipositio.qu* mcniem non impediat: H-xc dupb c> . .jsi quiripotcst.natura scilicet vel arte. Quit natuhvlis est>' irtc | ^ potest, nec non ist adipisci, quod ä natum hac in parte ot ¥^Jjr ruerit: prascipiib rationi» usti,tandemsobrietate victu- > cinis Philosophicis: horum unico velorniubus sutvul ad 1 ^ remedij». Vertim ut melius iuieiligatui quid hxcsibi'' f A. omnibus definitionis terminis, ast uttiihum tilqtte venit ' 1 . t jl' Mens bene composita dicitur; quoties animus cum a ' lU, 1 £(jl' vincuid junctus est, ut corporis appetitus frxnarc valeat- ^ potis bona dispositio, cum litis cbmiptis appetitibus 1 I 1 ' 1 ’ ll rll f<’' rit obnoxium,intclligatur: St optima cum par thun estis c j ()l iS nentium excellentiorem temperaturam acquisictit, tun £ . ^ ct ,t- quxsna sunt appetit, mentique fit obedientitrs. QH‘ c< '^ lU jstp <:r pus appetit,corruptum est. V erum stibii appetere potest faculutatem anima:, qux corporis est motrix: hxc s " 1 '! 1 movet absque böni vel inali conceptione: Corpus motiun suscipit, ac per sui corruptam naturam in mairi" 1 '^,^!' exsequi nili reststat animus, quinti nisi bonum suadet. E anima bonum & malum intersita, stiamque boiti habet Innern per bonum,& mali per malum: permittente bou° 1 ^^li> lias)tale malum fieri i propt er continuam resistentiam b 01 ' 1 ^,^ qux proprii pertinacia mali contra spiritum suadentt'"’ bonum stici potest. Ut hxc melius intelligi queant,Icis 1 , 1 . ' c( | A' hominem tribus potissimis constare partibus, Animo so 1 !"' qt' 1 ' nimn 4 &Corpore. Dicitur Animus (pitactiltim vitx. -^'"^^tti> 1 ' dem organum est animi,id est, spiritus, voluti Corpus anima: quae vita corporis cst,& substantia media intet ■
& corpus. Hxc si magis adivaesi-i it animo quam coipo' ’ a,|st' exsurgit ac internus homo : si contra corpori magis q 113 ^ ^yy rui,non fit mens j ac externus horno dicitur,& tenebrat'" ^ A' sus. Tribus etiam delcctauu sitimus: Ratione, lnt £l ‘■ (j.jy Mwnori.r. statio speculatioiri» linaginem intelsocsrri tat,hic cani arcanis conservandam exhibet memorias- ** >,o' ima Mentis cstserernx perpetuus Sc inviolabilis ordo : cl11 , ,J'
ktm s.ictriS est particeps e-x dono Dei. timui bcuitc!lect" s ’ f , ( ,iit*

f'Otli
>nf
ilio'
ico<‘
iti*
il'P 1
i,sit S
PF f '
i' c
„U'"
huosohiiA. i$$
iis ac Mcinonx.quae quidem am-
ja » 0
au-l'
,ict° s '
juct 1 >1 V 1 '. 1 Ihib" I
li< I
e-»' .
IS & l
'•'JTlK a/I H I I» O
ko nitn Upprcl ' en sio : Noiiicc_ i
v ‘<H„ C0,,lc,v :' ti ° dici potest. Anima duobusconll.it. Motu j I" 11 feniü. Motus est aut naturalis vel accidentalis i sed lilii c a ' 0CI11 Clave nostra tractavi, hic obiter per transeo» Scn- W'xf** vt d audita;,degutlatx,olfact®, veltacts ici pet- p.t„ nur corporis membra, pciqux fenilis ab anima pera- te,,,, '^«m proprie vocamus organa. Sensuum perceptio
iiu n tCr '^ rüm »otniani.pva’(entium repr.xlcntauonc revo- sill| tttm?' 1 !° l iaiu - Hanc animalia bruta cum hominibus com- tec °lhiit' • nt • uam illa lohnn pvxlcntibtis oblatis,eadem leniti U ttp,. 8c aiia radix memoria:perquam excellens, qux mu-
hiir, ao - <,nt ationc media,sed spiritus nunquam otioli sedula tan- tit: l 1 ^, tat ' 0nc dictam colit memoriam, VirereqUe perpetuo ta- c ' 11 enioii;e continuatio rationis cultum subsequitur, Se Piöli contingens. Ergo senius est coniinuniteranima-
^o m , '^io
per sjj [ '. rt!<: ulantcr intellectualis: quia non intclliglnjt bruta, tat *°He n ' '‘'Ppr.nscntrm: Animalia rationalia per intcllectum.i »Ai*«,* 0 '«*. & senium, posteriore live , vel medio. Iterum 'Kiiii , lo(r COr Pbs in rationibus oppoiita iimt contraria,qux mm- ^'Pante Unt COl ' 1 )iingi nili per mediam animam de utroque par- “e ln ' m ico j sed quia alterum extremorum est pertectum, veniit j u m lni pel fcctum, ll ntotUs fiat a persecto, per medium, D Us r| niiJ n ^ ,C '^ c ^ 1 perfectionem, & e contra. Hac ratione C ^ Jc ' s ai'«- CÜn ^ k ' ll,ex Hlbus in unum ut convclriantuplc nem» n tl| 'd>itv\r 01 elide unionis. Duo Se unum iimt inimici. Reji- o aVe kltii) IU *i’ Ut * st unum ternarius convenire poliis, quod in ltJ Y ' 11 ‘^isost 0"stu,n est; copioiius hic non repetam. Animus r. atf )ui n, ' i ’ c l ua lis,mcns vero non omnibus a - qun. 1’aucilfimi 'HIlJ.. Cll| n . - . ■ 1
* 0 |
a «m
r Pus
-“m animo conjunctam hab ™ r a "”” : ««'"plustmi st"' 1
.^agisScminus de mente quidp.ut' 1 - , n r cUnt an i- >V m "’ m »nima colentes,Schanc inCotpote,non F . j, rc _
stp'Un^"^ 118 bulla mcns ' (al mtama '. M , C ' 1 <; nu d a corpore sl 'C’ 1 ? ,0tlCS 'wmusSeaninvaconvenient. ifimul,aco ^
st'-'od ex his tribus unum fia
u C" Cn ' ,(lne
amicitia nullo modo fieri potest,nisi per scpa- ^^•qiiod fi s ?" a non fit conjunctio metaphysica. linum est Ib» setini alj ° UlTI maiut.imposlibilc est cum altero jungi: fi ta- iii 1 i' ll|ll( -'cetp Cr ?i l Con|lm P cn dum (it j hoc altaumcx illo uno sc- tili Us furiosen i CUrnm ''d iltpmer ul unum. Et quia partes i,. 1 olisant, vel (ympathiam habent,in unum de fa-
110 ' eo facilius,quo minus per intervalla lepara- .... .^xuA jnop tC i ment j s ^ C0 ,n O rc distractio ncces-
l at|, 1 est a " ,l ” 0 '
porc l
extr —unio. Sed cum unio perfectionem emo pcrsccto(sicut liipradixi) per medium facit 1* j tranli»

i ;4
Speculativa
transitum ad ultpcrs«ctum,ut illud perficiat. Fer hstjusinojj' ^
tis a corpore distractionem (quam voluntariam nanniiH ' 1 .|f
Pnul
tem vocant) acquirunt animus & anima simul juncta,l l0r f ac dominium in litum corpus, quod lolus animus iio-lub^' tta, propter nitdium renuens, per quod naturalis transi'^ s ){ |i' debet: quia non conveniunt inimici, nisi per sequcstr cll s |d trum ex parte dilcordi®: (td participem exparte reconcu ' 3 .4
‘it,
utriusepre. Hoc postremo labefir atlronomia judicia " 3 ’
dispositionem astrorum inclinare,sid non necestirare docct' j astra mentibus hominum longe sunt inferiora, pariter 'S' 0 t> pavufti aut nihil penitus in le nobilius potest. Verum si c °'Lr 1 ■ ! : 1 btli sC '
humana vincant animam, eamqne reducant in eomiptib**- (ll is |
poris leryitutem, inficias non iero, quia corpora astroru 111 ; nobiliora itinthominum,similibus corporibus suas in ‘ 1l1 [r> 3 ' ira pastiones imprimere poste. Breviter, lapiens "^.^,1
corpora pa
bituv astris,insipiens nedum bis subjicitur, vcruinetiam i * 1 j„„|ii>'
bus &i airumnis quibuscumque : lapiens est qui mentem eam excolit: insipiens vero,qui corpus in anima, vel ha" c
cO"
porc,diligit,animo neglecto : quod etiam ex verbo divius jc( ^ probatur. Qm diligit animant suamfintelhgc in corpore) s p,|i
cani, 6 c qui odit eam ( utsuprn)inxternum custodit ea" 1, <f yf' gere dicitur is animam in corpore, qui (iios appetitus quitur.econtraquinonexequitur, ledvanitatum cogi " 1 ’ 1 1 delectatur,corpus in anima videtur diligere. Odit ani" 13 ”^,/ i 1 corpore,qui corporis srarnat appetitus, Le corpus iu !
in vams
resistit speculationibus. Visiim est & hoc adjicere > st’ Il 0 it' j robatistunos auctores, 8 cprxcipuc theologos, nm 1 ' 1 " 1 ' : pct i
. *... __/7. '..i__ c. 1.' .....1 __ - /7__ ' . J _ iN .
pud probatislunos: nunquam pro (piritu.Se hic pro anima, sumitur indiftere" ,; hoc non est inserendum,quod tpirirus & anima sint 1
idem ante mentis compositionem, led post, dc in co e""'.jjut ’ 1 pluloloplii cum theologis, nani sive mentem vocein" s 1 , piV live animam, appellatione unius non excludimus altef 1 ' 1 ^ ii 1 ' pter nniontm jam lastam. N011 jJ^iuir unio vera. nisi
leparabilis : non postum tamen iimouis initia jaei, q«‘
'»‘"V
lcquuntur effectum : per hoc non stat,quin jmens ad!""'.’^^,, 1 ’^ cta nugis vel minus appelletur. O111 perfectjmc*'"" 1 ] mir
W
mentem,limt paucillimi,qui iuelioai.ini habent, muh’ ’^jpid"
lam vero,plurimi. Nunc ad corporis nnnroiniam vc pra ) dico bonam corporis dilpolitionem ad vevatu >s ,a t'^ nent este ncccfftriam (nimirum) quia corpus ex fui c ° rf . p.,iii (|l ( tura plurimum aggravat animam & impedit, quo r""”ß actiones percipere postit. Nonnullis a natura dati " 1 ’ 1 ’ rC q‘"^ idoneos elfe exteris,atlbanc separationem laciendam," 1 , ,iO bus ad naturalem cornipt .onent in eorum lbvmation c * stc" 5 '
st«
%i
>
11 «11
E-
%
S
'«it
3 S
% c

s<:
. .fit"
f/
a /.>
&
W
dc n .
, -ÄVorsus vdpauca saltem,accessu corruptio.Mmusapr» Pctbt' lU ' Mii;Ur ortivam corruptionem & accdloium,c.\ i 11 *’.'' 11 '
Ut' ' Jnu Aviausipic dissoluta serie, ratiottcmimpcdmnt: m lut
s Ä m v ndai, i s W™».« ‘l usc l ' xna n ’ UndU tktinnc-
ccfl? t e S^S u nt, & qui largius utuntur cis qua’ tiatuia e i
par sit.* Quapropter uti per «a-sl.onnn^ ""Ptvlitur, ita per amotionem ejusdem juva , l en.,. It ' u l u t' medicina: nliilolbphicxpcr Akhemrcam artem , p ‘taui a l;Xccll t'»üslimam,a{rvoprijs lenior* coloribus, qu*P« ttn, ‘. C11 'vini;igtmdi,quambabent in proprium coipus !
USaSE* . ■ "■
H I L O S O P H 1 A.
lis
c° r
iiin 1 :
oif* 1
rta?-
. i t .£^ u P a rtis patientis retinent,id idem in aliennnr cor- illis...'V CXlc lui possum & excellentius, quini a natura da-
Nunc quicquid est m luo ge- omnium est jungi gaudeat,
rtr Uinjv CtM ln .l no pria corpora perficere, innuit quicqw
nprc V>ei'fi Ura ^ 0lmxn ' habens ix materiam, desiderat m 1
poiiipjj C1 - quod naturale desiderium, perfectionis onrn
a,; dfl,.A acau ' a ' F.t cum natura iibi simili naturae jungi g; t„.. ‘tcteturi. .
..
e’rif' 1 aedq'.^^auia. Et eum natura sibi simili natura;iungi gaudeat,
' j.pti 1 * ttiiiv,a- 1:1111 ' u ca, vincente mente,per libi simile medicamcn-
11 c fit' sicut' . ,UU ' c Orpus in eandem conddccndcie naturam cogitui : '"V V" 1<;ciUc empore libi similibus corroborato eorvumpenti-
7 Ji‘. tut ’, f mu cogebatur unus. Quod,ne cuipiam ablurdum vidca- 'atu, l!CIanv ' Qpodvis lnitrimeiuuin in langumcmmurm iim- na tu r ! ,l i 1,tlcm «aturx, cujus fuerit nutrimentum : exemplum ’Hrir tn !'' is »qui fdocium annualium carnibus aluntur,
tiii, *" C1 ocistimos fieri. Nilril afiumitui in nutrimentum a na- lUt i,t ;via ' id quod est subtilius; er .istum & lkculemum rc|tcl- trein PXc ''vinemuni ,&iterum nutrimenti llipeillm quodvis ex-
~ ",'U'M.uatnra«^.mi-.' -.ssiam.auda-
QplualTvmsl
- , -- i.Q '
l l V 1 ^as"* ,l ' n,I1 ‘ ltlUA P cr P ovos ’ n sudorem,vel per vehe, s Ar; ^dr ,1Cl V ^ * 0c n '°vit praeceptorem nofhuin ’1 heopniaimm pvj 1111 ^‘ CC1C »t\uodvis corporis membrum stoniaehuni tu- ia hn iitrT n lln '} n decoquitur nutrimentum,& iit i»* C P A 7
. ll ' Äneccstitrio. Si per membri cujnfpiam stomaclu ^ *b*Musniodi lirpcdluitas non separat ur, ob mahnn di-
^nbro .* u l H ' l 'fluum hoc nutrimentum , vel carnes in t;\li ■ l ^\ori, C °^ ll ^ ntUlvlol em corruptum excrescere, quodapostc- " «huiti* U "V v cl osta praeter naturam extendi. Hujus exemplum ttn, ■| le mpc costas omnes ab uno latere, lue de cama* «Xcit ! r " ralcttl ordinem cxrenlas fuisse, gibbumque lub kapu- ll ' a Postc ■ pra:t « dolorem: quia non potuit li.ee superfluitas r 3,11 'st V?? pUl »'ri.ptopm- ossium soliditatem, &, in cxcrefcen- ^ aiUul ;* bne purgatione, doloreuuc: nam opprena non
?^' t Ur,ti»!'?' oaedicamento philofbpliico nihil grollt relin- hf ^cdm-, ll r ei 'stui quid-, quapropter incorrupta natura totum ■ flniil ci ' ' Kl ' Ulvn assumit,ac sine separatione transmutat m mauu.uu, utpotc superfluitatis expertem. Ineoi- r r tupta

L;6
Speculativa
tupta natura, dicitur balsamum naturale, quibtisvis c ° r > ^ti 1 ' naturaliter insitum, per quod eorum color & humor etiJ ,T> j ( (i talia,quantum fienpotest, a corruptione prxlervantur , q"® ticntc,corpus humanum efficitur leprosum, &co convah’ 1 |pl- per augmentum, quod jam corruptum eil, propter ejuidctr' farni paucitatem, in excrementum ejicitur. Differt in hoe camentttm philosophicum a physico, quod hoc una cum j 1 ’ 0 j j;S pote tvajcctum in stomachum , non alites quam cibus i 1111 j^- alimentum,& duplex separatur excrementum,illud in bals’ 0 (0 y, MeicUrium,aut Vulcatiumtransmittatur, opoftet enim l ^ S j-^i' j pons physici partes potissimas,sanguinem,sal,Sc sulphur,hb' ^ I libtfc nutriri. Hinc fit, quod cibi potusque iquotitfiani cUl1 f if [ fumunttir corporibus: nam quod vis elementum (ustenta 111 ;
mento, ied omnia simul conveniunt, Sc in temperatura ; Vantur ab ithereo,cui nolhmn ballamus«, & (ocios
i reddimus, quoniam est in corpore ^ ^
" ' as uk-m
postiimus conloviTtia i
quaedam substantia conformis itherei, qui rciiqu.i» -- icspattes in eo praeservat, ac pro luis viribus continuat* ^ Spiritus itaque medicamenti philosophici culti anima (»-> I 11 & ä corpore (iio separatus, mentales partes in (iln simih' 11 ’ ftantiaiji transiilutat,corpus quoque physicum aCortupti 0 ?. 'effervat,corruptumquc corrigit: Metapbysicum habere p°* c o<' pus nostram non negamus medicinam,tunc (cilicct, q 11 - 1 . i (pi 1 ' ' pus ejus fictum fuerit spirituale .spiritnsque corpus bod 1 ’ .j e fr j
quod philosophi dicunt, fixum fieri volatile, tandem v0 ‘1' I xum. Physicqm Certe corpus excellentiori corpore cl "'. ,1l ^li llf ; potest, quairunctaphysico, nec humana mens comp 01 ” ^ quam dispositione mctaphyflca, post, divini gratiae ^°. inen. Ex his omnibus concludimus, speeutativam phil° in separatione corporis,unione mentali ficta,consistere- “ .^jpii' unioprima nondum facit Sopitum, at mentalem Sophis c ’ 1 lum tantum: mentis cum corpore fecunda Sophum \f pictam illam Sc beatam unionem tertiam cum unitate F (11 rantem & expectantem. Faxit omnipotens Deus,ut tah' 5 ^ |,,ij ll!
mur omnes , & sit in omnibus unus, cujus auxilio n" llC , felicissimi philosophia; primum gradum veritatis, qu°d |,rtf esse verum compertum est ä sincerioribus pliilotophi*' 1 ^^ tamen,quam recapitulatione quadam ea qui praecelle 111
i.quani recap «us explicentur,
RecApituLttio primi cap- Ens ut etiam sides,est vere donum Dei gi;
* A
atiiituw'^^ $ 1
tutes omnes. _ Hinc non (equitur, ut alfqui P llta '’^’'srg^ acquirendas non este laborandum, quia Deus ignavos

tont
»'iicit
«audit
t c , Ma g» a ccrtc iorccliommum lll( ! W ' a mttt-
t e £ * e c l UKleni & scrcvc nollc: nUn0 . Y n adhibita dk
, ^Sccxpustarc.tiuUaproilusadcamacqmrcivi .
Zcntiz. Maxime- - ■
. P H I 31 O S O I> HI A, 1}7
»nopotius earum orationes tanqtiambl.dphemtas
' vus non i«** itj.Hc».,, uun
*olttntor - Aj U< ^' t ’ ct ‘ ai »st petant. Petere ypre dicitur quis nott Ptcr Snt c ’ c » co 'dc, vel cum affectu quid ciun exigit. Quapro- t " 0n ruJ C ' U 'f ni primum Philosophie gradum pagamus,ad* ^ c ' lllc eps°' orc ,^i*‘ : ‘puU ) s putavi auxilij divini implorationis, * llS| »odi aec »ratistima: diligenti*, in disponendo (eipios ad hu- ‘capiendam; De hac dispolinonetantuir»tra- »Uiii p) (j jJ Crit; S ratla veto petenda est deftipcr a datore Iumy ^"ttlnji' ^ ec putet quispiam, supra me defimiffe mentem»
^^cflcd ^' ,am l >au l» S eiidem verbis, fidem a solo Deo pcteiv t>eo. r ° Ccr >"on äproprijs viribus ,ijcc aliunde quam abipsb l'art Cs '1 U|; ' hujus artificiarix dispositionis tres fimt potissimae 'ff'alib U l )otc pliysica,moralis, & metaphyfica■. ncccflatium sitit S»ehif t,hac ‘ n lactatione, via progredi,quod legentibus postea l tli c f ai anip ^» s ■ Jmposlibik est, mal* vitrc Hominem postidc- l:ic l Ult end Ull,lapicntl;v ' ^“ s l'^ondiwm,Sc mali: fanum ad istum
«ti "'l.quaiuo minus ad inveniendum,aptum este. Harc fica f! Uarc dc moralibus,& physiciscornipptis,per metaphy-
' atct nt a amina co >'rigendis, loquantur. In coi pine humano Peniti'*^ 1 » lubstantia metaphylica, paucissimis iiova,qu* nuUo '^ Ct »redicamento, fest ipsa medicamentum ettiucoi- ob llllt "' Verum qma phylicornm corporum corruptionibus t!iCr eeat' ^ »»peditur quo minus vim perficiendi suas actiones 'Viliter,’ .^»I 1 !» divino ouodan
"■'■«i c °pb' divino quodam aftiatn cognoverunt hanc * Q » «ont’n* cllclnc l llc vigorem a filis compedibus liberari poste: i&tiir t q ' 10 *Vcluti doctt nhviica medicina,led luo limiti. Cum
Scrn.^N.iivt
docet phy fi
, -e di »VC inhomme live extra ipsimi inveniatur,quod
^«.n^orntcsublia
° 1| S dp. 1 ni e (ubll .uinx, condulerunt lapientes,similia sim j-
j' C '' c »da c Roboranda,pace potius,quam bcllpA contrariis este • U ! n , utu 0r " r,Uaa - Ex bis triplicempatct este medicinam labi- ‘ c ‘ c °rpogj° ’ 1leu 'phylicnm,plivsicam atque moralem. Ad phy- rm^'iuo* »»politionem artiikiatam.utimur mctaphylicp re- e sl o»eni 1 r 01rUptlo,1fl »ei»s qaturakm digestionem Ac ex- ^' ls r°bor,fr^ taillus, ^° l * operante natura performam intrmle- «-ecest/ .
Hii, / “ t0 ‘nudo P v ®P-'rauo corporis nostri physici mc-
q, ! ls ablb„ . J ' fer quam ad lepai ationcm facilius jicrvx- lls ' c ctor ^""»»ipemiiumimpedimento. Inde colliget stu- ' r 110 » a m.cMpbyi i ea per alchcmi.iiti ad physica dabei

r ;8 S p e c u t a t'i v A rfi iJ;
bet ficti transitus, operando philosophici!. Quid enti' 1 ■ ls llt iJ Universitatibus vel audivisti- vd privarim tegilli-, nili de [ l0 j t |>! deducamur in actum,ma^is quam psittaco Inum r ^tiJ 1 certe nihil: quia omnis scientia, qnx non piobntur expe" ,.0- nonest ars , at: hxrcns ignoiantia. Nunc ad separationes^, lumariam progrediamur,que morali philosophia pcisi s ' tl "^[,|i!> picta corporis praeparatione,facile separabitur a reliquis P' 1 ' ,,c- cumeidctn, qtiicquid prxtcr philosophiern) neceflitatco' ticnt.ab anima, liialit quidem animi vel Ipiritus, denega*"’^- v iit: quid philosophica titnec.efl.itas, dicetur postea. Ex ha* l ratione resulcat unio prima, spiritus scilicet cum anin in d' C j 1( ,lii dium pliilosophix moralis continuatum. Erant ha* proponenda prius,ut cognoscerent,qua ratione metaphy* lC ‘ u- pby sicis 6c moralibus hic miscuerim,& quando moralia i" 1 *' ^ ficis, & hxc illis comparanda sunt ac phy licis: ne forte 1 , f|1 ( bynntho lixientibus, introitum ad rem cnpellend.un ( llt plurimi) prxstmxille videar lectoribus.
Dejiudto phitofophteo , pnmtcjuc grttdtf-
C AP . u.
S Tttdium philosophorum est inquisitio scdula veri &pii’ Verum est,a quo nihil a beste, cuique nil abeste, multoQ^ir nus obesle potest. Ncccrtarium, id omne quo carere n0ll Lin 11 ’ mus. Veritas itaque summa virt us est, ac inexpugnabile pauciisimisinhxrentibus amicis, at innumeris obscsti"” ' n ” s; 1 |,il« paulo minus quam toti mundo nunc invisum , sed inhT^piri' pignus ijs, qui possident illud. Hac in arce verus & I|U 0 |ii s tus philosophorum lapis & thesiuirus continetur, qui ll0n j,ila a tineis, nec perfostus a furibus, manet m xtennnn e* tcl ’j. t .e lutis omnibus,multis in ruinam politus,ali js ad lalutem-
tam tr.
anlitus, & nolumus eam audire
Odorem luav li
-itatis'
beralKer-'”
i politus,alijs
res vulgo vilissima,spreta plurimum,& exosa,non lamc” s at anval>ilis,& prcciosa philosophis liipra gemmas,& nu ' 111 non: omnium amatrix, omnibus ferine inimica, ubique^',,,,- bilis, Se a paucissimis quasi nullis inventa, per vicos acC omnibus: Venite ad me omnes qui quxritis, & ego''Q , jd)i' in veram semitam. Hxe est res illa tantum a veris pian"-‘ ^ c ot sosoplus, qux vincit omnia, nec ab ulla re vincitur, corpus omne durum & (olidum penetrans, ac omne molle coi' jj.fn 11 & omni duro icsistcnduni confirmans. Nobis ei»uub"^.^,i>- obviam, & non videmus eam, vociferans Se alta voce j ,-j' Ego sinn via veritatis, transite per nrc: quia non est
tit, (cd non percipimus cum. Dapibus (cie nobis libcralUQyj ly vitalem offert indies, & non degustamus eam. Blance | ü(( -it>
S«
^i(i,
M>ciu
inii
«c
guai
pedi
?Usii»
Ns.,
'uaiun
ni ottu
r 0 rr, 8 <
dr ai1 '
dlf Spi:
W si
> ,Cr Pat
N «1
t,s -‘'on
( tit
»^>s.
hti
Vos
‘eirtil
Ötaiis:
Vl? f ,
ali
'etia,
Phat,
0 |
Ptu^
ltii, S
Nie,
Si,
s
s
S
L v, ‘i«
s
> 1 ]
s«,
,t,s .d
<N
Ct
ii" 11 «
"■itti

rffi 5 ■:
Z'
;oi”'
$■
.K'
t r ,i • . Philosophia. r;<)
" ( ’ A c ' l,s tractui resistentes,sentire nolumus.Quoniam J ,a ^cntc s ^, CUt ^ sl P'^ cs > oculos habentes & non vitiem es,aures ‘“§ l <aqu ^ 11011 audientes,nares non olfacientes habentes, ore
^Pedib^ ni ,“ Uiti non degustantes neque loquentes, manibus 1 >Ush 013l -' S I|J °l'erantcs nec ambulantes. O miserum tale gc- ^tii ls ^ llHm i,quod lapidibus non est praestantius, imo longe in- •uarum i ’ d hoc non illi, rationem daturi sunt operationum ^Ortuij • u »f mutemini ( inquit) tranlmutemmi de lapidibus C - 0l| igens „ Vlvos lapides philolbphicos. Ego st»n medicina , Girant,. - ** baissmutans id , quod non est amplius, in id quod Ee debf ru P t ' on ein,ae in melius,Se id quod non est,in id quod *^ Cs Pulta ^ CCt P rsc fotibus confcicntix vestrx sunt nodes ac v °bis u . ((a S ’ non aperitis mihi ? tamen expecto mitis, nec a ^ Cr P®tient' 1CCC ^ 0, ^P at ' ens ln i'inas sustineovestras, cupiens ' it( l ll e («i, '‘"o '>d eam exhortando vos ducere. Venite iterum, '' s »Hon 1' Vls ' tei 'uin venite,qui sapientiam qtixiitis.Scemite gi a- tVlt v °bis T lKC ar S cntw - minus laboribus proprijs, quod oste,- d^tls, q Sonora VOXjifuavisSc grata philolopiiantinm .ltt-
ll ' tst stbi "os divinatum inexhaustibdis eetnatem Sc qtstinim 1 l Ucri t j s ' S ' O desolatorum impcifestioni (blatiunt! Quid ultra ^'ism-'r ° n,llcs ''nxij ? cur infinitis animos veilios curis exa- H ls>no ;; r i ■ qux vestra vos exc occat dementiaqu.elo: cum tu ''i S ^ ro Pvti| X V ^’ ls ' *» omne quod extra vos,non apud vos qux-
prtat.
* ' <, " l ' , t]u* l f ** ' u . c lolet esse vulgi vitium,ut ptoptia contemnens, /e^furiv Un b(enipei appetat . ptoprutm hic pro nobis appto- 6 Cl 'eb o r ,U ‘ S ' n . Jm fx »ob, 8 iplis mlulrubemus boni.led li quid . 5 (r ''_l'°ll u mus, ab eo qui tblus est bonus, ferinius acce-
»ti^^ a lieito^ habemus mali,nobis iplinosappiopnav;- bo"' Vx hio ° lll '^°4’ ei tnobedientiam. Proprium ergo nihil holn
Oll]
■ tquam malum quod possidet: quodcxboic .non ex scipto, fcd contribute piopiiunt habet >< x ‘nun? reci P il ramm. I ucet in nobis (licet obfcuie) vita lux ^ttrena ^'Ibwmmtcacbiis qiuenon ex nobis est, dctamen
l'' v it ‘ , crtin *8cnon a nolns.,(edabcocu)Usest:Hicillam U 1 .' 111 '
Vvii.. ’ b, '»«tUicjus lumine, qui lucem mhabiuit maceestibi- ; öl- J- nu,s hinten ; 6c lioc exteras cius prxcrlleumus tua-
V't n ‘ mi1 '« >'ac ratione tacti, quod Icint.llam lm luminis ac- 1S ' k^ l gitivr non in iML-
^ »i nobis est. Ulterius,ut definitioni vcii tuc.amus
? llcl c, 'anl"r' S ‘ vcl ° nihil adeste, nam uni quid adest qivxto* ii' 'Vl quid conti a niti potest? cum nihil veri' pia-
.V'Hiin " m ’'ex,st it. QuU ivuorui perfectum ellcmlul prxrcr '%tti t .', 1 '! w ^ »ec ur aliquodmmuunm est , ntc (u,>n.stm W 1 ‘'sttina.uisest potentia & virtute sic ut exabundanti» tn*
\

*4o Speculativa ^
tiatribuere postit deficientibus, & 1'cmpei'aequaliter ab^^jli
t^uidcninualc potest este , pixter id solum quod onuu
dJ' c '
quod cst,& este non recipit ab abo ? sed ipliun eile totum ‘ "’jiii esse potest,cui nihil obeli, quia p, seiet ipliun nihil est. hil est, vere non est,St e contra, quod vere non est,nihil est- ^ quid extra veritatem est, vere non est: quia veritas 1( J est omne vere quod est. Fallitas igitur qux non elt, esse vero contrarium est, Sc este non debet, nec nili p er apii- vetx privationem est, nihil est: quia vere non est. eludunt veri philosophi,peccatum & mortem nihil este , procedunt ab esse vero, led ab essentia; ver® privatione; ( (p »uni igitur est privatio boni, qux causa mortis estieso' ^
i,-«* e»i privatio boni, qux cauta morus tm*- ß( ]i» stuiamors est privatio vitx, qux vita boni finis est. fi* stem veritatis stimulus resultat, cui non prxvalebunt af 1 "?.,];“' , s,& contra quem,cuique quantumcunque dtu o stumm e ,
tis,& contra quem,cuique quantumcunque diu « . . . [ •
»rare. Qiiicunquc veritati cjuidpiam adjicere vellet,
vero palliatione quadam substituere cogeretur,isteo kas perfectionis amictu solo circumfulta non veretur, noster primus ille parens amictum hunc justitix pon ex** 1 fl -e ritus non fuisset videri nudus, qualis antea non vistchan»'' ^,r rat, sed ontni decore munitus. Privatus igitur Astam vt ’! l ' | .uii’' mictu perenni, falsum qtixfivfi pallium ä fronstibus m" . jJss quo fassus infeipso ftmm errorem, & coiaml>omin° 1 ' ,5C1 rius sum Domine, cujus misertus Dens, quod veritatem 3 vereretur & fateretur pro terrenx felicitatis amictu F C1 , »cunis glori® vestem nuptialem gratis illi rcstituere st-’^jiti 1 ' proprium filium: qui veritatis viam le nobis ac vitam c j>gf 1 & ostendit,cum sua morte,mortem a nobis pcrpetuamdl^ Jplecti debebamus omnes, abstulit. Videte fratres ig |tl tus sit veritatis cstectus,ut erga litos inimicos, modö recofi 1( iC ! ' cani,lit benefica placidaque, Cum Adamo peccavimy 15 .pifi at paucillimi fimt,& fete nulli,qui cum eo nuditatem f" 3 ^, l £ _ tefateantur,imo potius quisque quoque cupit videri st, 'flos 11 - cstc perfectior, licet omnitim iple sit perfectislimus A. ’^jit 1 ’ puraque palliatus maxime nudus. Vitium bociiaei 1 '“ 1 ^,^ A primi parentis appetitu primo,quod caro npstra pi a:
Ximc, jure veljnjuria fapere, possidere, vel honora» quod potissimum hoc (cculo hominum est studium mum. Veritas iterum nulli potenti® liibjiciiur,vf*, fortitudini; quapropter ei nihil obdi, tum ipl.u) lCt c s
vera,potentiam totius mundi fiipcrnns. k^uod
licoss
tem possidentis in mille frustra itccremr, lulfu»» 11 ’
c t
atineo martyriogaudet. Hxc estveritatispotentia, sunt adepti , fcd mira latius audietis ejus excellentiam- (1 i’
yatl
«ii
t

Ccm '»ul tnil Phi^osqühia. *4?
'■'Um . ’ Jl u ®s proprietates habeat ventas,pietatem scilicet
v ' n *tiisd-, 13 * uu ^ ain micparabiji nexu. lift enim pictas gratia divitia quU ta ’ < l lut ^ occt unumquemque severe cognoscere. Jit- *Jtr ; q tt j cm retributio cujusquc cuique quod suum cst,cflc 4'ici- Sc '' ll auin U a VUC v ' vtu, es has poflidet, omnium eil ditistimus. c ordi llm / ' ct 'arn|ioe loco,pietatemopcraiipacent &mi(cri- Cl ftndij p c suo loco ijicetur. Restat nunc ut piulosophi-
a deram mtucairmv, qua: neccflius est. \ictu r ‘|. beti c j '' n ’"^ u c ' ,rtl enon poiliunus, ergo nobis iunt ncccsta- ^o,p Ul ' ‘ncibo potuque, vehium quoque luxu by(lino,cocci*
, nt | la; J ^ove carere quivis(ctiam qui habet) potcil > ergo non ■ "pliica] ' ar ' a> Pauci sunt qui nCccstitatcm observant phi- c .9qtic jj^ m » Vl, Igarem quis non , vel idiota quivis, invite sustinet, V^yus (i,p U r rc,e eypit,quod allequi non potest ? Judicat omnia ditat cm d*"' lc ' ; 'bter lecundum apparentiam, fecundum prosun- ‘«.Om, st l *i judicant sete nulli: hinc fit quod veritas exosa sWdid-j - !?. cero cort ' ce P 10 4it in lucent, Plus postunt nime df t'api e ' ' e “' S >&: armilla:,torques & monilia, quam ip(a veritas ‘ J sta (st i U ' Qlild mirum, cum lapientia summa mundo stultitia 'Psl q’?* c Vcr °sapientia: testantur scriptura;Iaera:. Veritas ’^Htt^o' ' US ac lapientia tollitur a mundi lapientibus: qui ex s fltiu 's t i°" cst ,attamen litperat mundum; Barrabas vetp latro 1 °' u it(iii^ l ' r ’ c l l, ' a diit ex mu;rdo vitioliis. Cur miramur itaque, ^^entus' Cl ai Um artium ptosestoves (cum veritatem ipsam fit ^"'idi (j. ■1 lan quam venenum abhorre». ? quod ipii gentiles ? l d"ni, 1I ^ l:lccs aperte fatentur, cum veritatem odium, stc oble* llSa aibip C ° S l’ aicrc dicunt: hac (ita doctrina videntur homini* ^n>. Id-,! 151 , 111 Pvistiadeie velle magis, quam virtutem 3c veri*
i, Haid C y ^ lco ' stuiali nunc in lucem adseratur hoc ferreo se-
l(' Ut d'tatcm ^ W ! S ^indubitatis philosophia: vera:sontibus,quod p"’ 1 dofR; ' ac *at rcipublicac: si non (it Ethnicorum ac genti- Yv C .^ u dii * c<> iisoinm», ab his rejicitur, qui ihccum illius hau- 0 ll; ''c 'panis illa philosophorum schola commenta est.
f:"'."'itbhpJl* V ' v ' judicioli, qui potest fieii, m ticntilir. carens oV Cn liai u& IIK ’ Vcr °, lumen adierat ahjs. Humanam habuerunt , 'mindanam , quat stultitia reputatur apud pEiiM,
s* 1 " a ddilr °, Uqu cst, & tamen parens omnis lilium tot quer ad
j. °"vi| V ,.. cen dtt
torquet
""Snt pi n ' l’ ci ' mediam «ratem. Postmodun. si talem ac lt eSop|^ 1 °'oplu, n , cijicntitum eum veto Ipeeulativq eon- b Q Vci ' u in qvmj* c . ri 'mpitin cont itia,contemnens omne W >um di lll | Vci ’' < 3iie I' a(l '° P'rfdagogo non audiverit: tanqtiam -vh>l
'O i s P'bc »sl'tr 'd quodaeientilibusvent.ucm.igiio-
. 0 "istitiQ y 1 ) •’ tc ' Plus enim potest (pcculauva Mens adjuta Wltat ' s >video, t antiim anno vel momento conferpti,
Pii..»

i4i
Si
jPECUIATIVA IiT ;
quäkn asiiduus & improbus labor totius tEvi hominis, mine quaerentis lumen ab his, qui luce carent omni. Seu' ^ mus qua-’nam (it doctrina gentilium plulolophorum. Sui’ 1 ^] (l bonum ponunt bene vi vere,quod in honestum patiuntur e> Honorum ambitionem 8c laudes maxime reputant honest 55 ^ vl l jiique divitiarum partum & conlervationem quocunquf
injuria,bello,vcHudore facta, vocant utilia: ex quibus
niamque reliquisse : Resurrectionem partim ita negante S <f ^ii- ignorantes,poematum mille nugas praeter veritatem, c u > 1 (( pf dem expertes fuerunt,effingunt in hominum & fui ipsi uS P fl ||P tuum exitium. Ecce propter quam doctrinam oportet vcf’ ^ artium profellbres his exosos esse maxime, qui de quibu’ v
bus & facultatibus plus reportalle nomen gerunt. Tam e
tatem ob Oculos ponat experientia, nisi per inexpertas
bat’ 1
eorum, qui veritatem nunquam sunt experti, sit compf®:
pro salso verum objicitur, & maximo clamore
fatuus
qui veritatem profiteri velit. Quod si quis etiam varios
tales vel afficere supplicio, vel dedecore siimmo, qu nem asini vocant; interim non vident ipsi,quod eorum tiumper vicos indies asinos equitare, quibus alios dedo- . £l) t* nantur afficere. Quid tandem fubticebitur veritas, q"^ docent gentiles, odium parit ? minime, sed potius obi> r ,n philosophum decet, quam negare veritatem. In omnibi* 1, c
’ '■ . „i
servanda veritas, ut summum apud Chnllrunos bonum • pd
quibus datum est ccelitus in ea perseverare in finem ulq lU ’ ^jii paucillimis (hei miserum) contingit. Rogemus Deum. 11 r ,(J' iolius nos faciat participes. Concludendum igitur, solam . fi tem expetendam, (blliciteque forequserendam in om 111 cujus fastigium ulterius qui liiliendum sit,audite.
Recapitulatio primigradm &secundi capiti 1 ' ^
P Hilosophi studium suum in inquisitione veritatis,P 1 ^ 0 ^ ■ ’ r nes rationi conlonas,dirigunt, in his quae lenium m? - t;1
at*-’
Chemistarum studium est, in sensualibus infenlualcm^jli^ ä suis compedibus liberare,per quam ccelelles virtutes s
«nodum vcntntur ingemo. Quicunque Chemicam •'
discere vult,philosophiam,non Aristotelicam, led eam '1' jjlc* tatem docet addiscat oportet. Dicet quispiam Aristo^ 1 a.jc- pulus, an Aristotelem faciam mendacem? non ego,
nam ejus doctrina tota consistit in aniphibologia.q" 11 ' '^reP 1 '
v ) “v. <.w»u WIlllUU All »UJIJ.U1J . £ ftp
rum optimum est pallium. Cum ipse Platonem & lC ‘ K s' ol |,ii ’‘ ,y
)icndist'et,quaf rendae famas gratia, nullum potuit con>m^^,,c"
Us u ,
»ai
->e
' 4o\ °4.r
H,
tem aliud nihil expectant, quam pollcritati memoris 111
s
x..'4
fi Cllt
Sui!
Hc-
s
s*
4a:ri t ,
merito detestetur.mox eorü discipuli minantur in univerm"' t j<r ■ ' “ .. -
i n i
■j
c
»at.
Pc,
'ati;
IS C {
P<4
IS C (
l tio
'S*
Mtv ■
a'tfi fli
k
V
v'H
Si
«a
Dff
i 11 Snii
4
t0|
'4
4e
at
4 1V|
i{*S
»7'al
X

#>■ : i#
ct cl
s'
tf
rf ( '
flU*
ai*!'
iiH**
bu 5 ’
t><>'
'ol>'
■c<r
&
C '1
r
/
a“
i o-
•if
,a-
j-
ii-
t :
e-
C'
r
|V
!g>»
Pisi L O SO P III A.
*45
'‘' lls .ai-niq'V tc P e *'iflc, c]ii,im idem, quo in reprehendendo fuerat "fP'fj'iaii '°^ 0 B' C0 h i nioiK' scilicet,scripta sua contra sinistram ^'fitiati S I'” 1 "’ ^ exno subterfugio salvans, & c contra: quod Io- 3 'l'tovis < ’ eni,s ' n omnibus e jus scriptis videre licet: qux etiam j? lc ^ ocn tcr docto in utramque partem interpretari s^ianr p C ^ ln P er fuit Sophistarum studium, ut quxdam sub- Ctlt >ad Ca ° llcntl| r, quibus jam victi, suas tegere salsitates post r nt >Ut !n C t : llu l uani ad sacram anahor am periclitantes contu- r^ Ul Unti ^bnqrum ille clypeus: Contra negantem principia
H<Q)non
M,
tst disputandum, non iine caula propugnaculum
s 0r| Uidi Cl Unt 1 nam ancs eorum ex falsis constabam principijs. Z 1Cac istim' S Contra Sophistas agendum est, quam principia per- nUm falsa sint,examinando: hoc retilitio quemvis * trct * re conantur. Sed mista laciamus hx'c, donec j,.' c ünr fpj 1 * 1 f u > feriptisq; probandum ulterius: ad studium Che- j ''ni8c Cari,;us - Veritas inane Chcmica per manualem pra ^ritut^^aMiam, separatione partium a suo toto facta, Ofyj ‘ f i0 ^ studium Alchemistarumest.
c “»dt sru(iu philosophorum , ?«* dicitur Cognitio
c r-. m
, i>O c '-"opinionum de veritate quorumvis conceptarum, tat S ^ma | CrH ' m:u ' m certa & indubitata resolutio. Opinio veri- linr ^"laisra * lxrcas & dubia praffumptio. Experientia veri- ■ °' Ntin ff-'^monstratio. Resolutio quidem estdubij de- t ” sostumus de quovis dubio aliter certi fieri quam ex p' lnd /us quam in nobis ipsis. Quapropter id quod
sttj
]) iVunr a r a ' X,n ' US vcr '^ crnlus ,a nobis facientes exor- 1 j' 1 .. ' u pta,pietatem in cognitione luipsius consistere. <L°PQUft CQ ^ a cognitionem philoiophicam incipjam. Nemo ( Y t f n . 0l ' ccrc sc‘,njfi sciat quid,& not) quis ipse sit, a quo ^>0) gjj Cl, i«s sit (nam fui juris fecundum veritatis legern Iti, c,r ca d Uo ^"cm finem factus sit. His cognitis incipit pietas, gnit'^Poillbii Vcrlariu '«»»epote Cieatorem, & creaturam iui limi- H 0 ö hio (j, c cdl creaturam a scipfit se cognoscere,nisi prius eo- P^ced' 101 ' 0, Qü* potest effectus ante caulani cognosci, 0ll, ne principium sita medium & finem,vel asine »ij^estlio ''S lll< piam>_
tiQ S ’ sol Us PlWt, P iü & fine,per se existens.omni repletus glo- 'tb^cfepa^.^l^'pria libcralitate pofliderc nolint, led ejus Miu «otU eius'^ cs ’ I 1105 ad imaginem sium condidit, pjiimun ’ 1 ' 1 silud ai . CXem l’\at,&mysterium. Qui fit igitur litadmi- Cl °f'fftin 0 ( i' nu I n ignoremus ex veritate ? Audi frater,fient
'‘‘Vililiimocicau li
P'C C :
i cicati liumis, ita propter tft;
atertam

144 Speculatia .. „ji
ex qua facti,sumus ad vile quodvis proni nxigis, quam ad nos de vili preciolislimos post i'e fecit: imo potiores antz ^ maniilfcnaus in tali dignitatis gradu. Adnuremini <J ll0 ^| 1 |f' mecum estis mortales miseri, quod summus rerum artife* inani de limo terrae materiam contrectare manibus voluc" ' ,e eupreciosislimam excitare creaturam: nonabs ve fact ul ’ mus,sed ut agnoscamus quidaam fimus, Sc ab elation‘ s nos contineamus: quod festis facientes,nemo nostrum nerem que Deus elegit,odit,cum tamen ex eadem inast 1 ' c (t i tacti siimus omnes,coustet: hinc fit, ut personarum no» I ptor Deus,sed paupertatis & humilitatis amator, & ini**’* 1 !
ex opere noscitur artifex. Videmus igitur quis ille (it
tL' superbia;. Nemo creatorem poterit melius cognofet' 1 7, ,r
- .V’■ J. • •..-.nl 1
Jillimo potest excitare prcciosistimum, nuilus certi' p ra ?‘j ll) ii $ 1 qui creavit utrumque. Nullo modo pincerna potest V1 aquam permutare, tamen id potest qui vinum & aqu^'p^jm maius ,cum terram in animam viventem transmutavst. _ vl2 id
ia jus, cum terram in animam viventem transmutavit .^iti quod maximum est, siipremo beatittidinis dono, scili cCt similitudincque suis, dotavit: pereasdatuincstomn'^^qd
fieri,qui donum hoc recipiunt,sed nolentibus accipere n‘' lt fri' _ dabitur? certe nihil: habeant igitur Illi quod siium c tur justitia: locus. Proprium cuique suum est, quod cipio, damnatio scilicet " " >-i..hs
Gratnituni est aeternae liis qui gratiarum actione recipiunt illud. Cum hast 1 ' 6 , Lpf'1
., - - - • * pOt" D
\ilc cnrumquc simus, videat quisque nostrum, quid F 0 !' ^ rcsinteHigentibus per (e clarior est, quam illius eln c ',‘ 1 ^ | ,fC
per
opus. Scimus vile quod fumus, & pracstantiiTunum qii cl '
ccflimu
■1"VV
restat in hoc negotio perpendamus,qu;u s > vC ‘' jio>' ( finem facti fuerimus. Creavit omnipotens Deus prim 11 . /jp s liemAdamuin ad imaginem dc fimiliiudinem iiiam-" j finer in a-ternum ad gloriam, St immortalis eilet, nullius indigus . feuiper in Deo gaudens, terrenis pArn^i subjectus. Verum quia tantum munus non agnovit ja u cognovit tamen quod perfectus fictus eilet & cognitioncnon permansit. Confideremus ergo t l!p,jv>l'r t .j. cognitio, quantmnquc mali hujus muneris ct verbf'^ n 1 *’ dium attulerit, cum ex immortali peipcpio reddi jii®
■’"i.'‘ 1lC .rfr'
bundum,nam qui moritur in «elenium, öesemper t n ' » (i , c„- tis degit , & nunquam definit inori: hinc fit,ntpcrp C j 11 iC t i . illa mors, vcluti vita dicitur arterna,. qua Deo vivc> n ' .,,n‘.
num, & nunquam siiicmus vivere. Cum i« in»'
1 . & . jjj].'
una Fecum nos omnes Deo rebelles fcciflcr,ac (n i ii^r cordia motus omnipotens Deus, pacem inire .. ' ' LUslf 1
tis voluit,qui pacis est anctijr. Quis erit lapid
v ina
fiio,
"Nl!
a lia , &e„, ''■'in !8‘io b«\b(; hab c
tillld
P'eta
to nei
tt'Uri]
hirin:
a Hipl
tJllQt
>o
?io
‘■lbin-
«S
‘n Q
U;
' al «di
r° s n,
'olii
Ho,
ut
11 0
u»i>
]H>i
%
v>.
,N,
S;

•li ;
Ä
14s
, , Pmi l°sopk iA * . cuminimico
s m *'bonitatis hoc mysterium animo rcv 5 Qui tandem .
' 10 >licet injuriam ab eo receperit,nonteconc > C! ^ C 1 offen-
, t ■ st'-'nd mimicorum inter mortales neuter o c Co te non '' lv >pastus,aherum aegicdi velit reconciliationi S' fcnucns.nec
^' a dc causa. quam quod nemo seipium, & P m cf eatu-
eum creatorem suum, nec proximum SC 1 U ,'P VJ „ni eam
‘' m co gnovit: quo fit,ut pacem non amp e ■ n0 a
"novat. Est cuimpax misericordi® radix. ' 3 ' v st 0 nec
Uo t,misencovdianl °o° cxcrcAlt 'con,
r' , at - Non estquodhoc loco pacen ■ ■ ac j S e ft ipia
«damus j quia pax est misericordi® causa,' tis cogni-
t0llcm , par' UnCr ^ 0 eum h>eo hab Ct därio si ' tCt Ci ' m eum proximo, ta labituri. Maxime c
cum costsidtvabimus, quod
ai "P'exum artifex vermiculo diaboli mancipio, per pacis
^ot mis . u * misericordiam fecerit. O ruderi mortales, quot- 'r5 t 'osciu, nc ° r ^' ani expellamus a Deo,coram quo miseriam non '^‘Onc ! S ' Pdnde quaiib Misericordi.), quam ex miseria: con- s*deiiu .’P Crcor dis contritionem in emendationem facta? Quod "o^tam fratrum que nostrorum miseriam non igrio- compensabimus pondere,fecnli bonis hujus opi- nii'i^bj ni l,c ^ v ‘ t 'anim aeternarum nos abundantiores non exi- j'' 0l tal ts ^ s '“* s > qui prorsos opibus mundi destitui sunt. Quis n c tCr ^° C Vcv ^ eoniidetat, bonorumque libi solum in > , Concr editortim communione, fratrem egenum non f dvvj ni)1 l a tu eonliderantem, & ego tibi mox ostendam qui f ° s a «io rc , ? c , ai " lm agnoscat. In his omnibus Reus suum erga insti^ ITl •'idluic explicuisti noluit. Verum sua nos accu- v i' ll1 eji| S j' > .S u ’ n diil diminutum esse potest unquam, non magi son«ul'^ 1 ' COn ^ x > nobis potius quam proprio filio parcet
magis
h p“'- 1 '“-“)«.', nonis potius quam proprio hlio parcere
ilX ^ Jtittitinsimul se osculatxsunt? Quare igitur n, S Vci 'niicu| lU ' 's 0 *“ 111 s'^tisto fratres facti pares, cum nos inde- iw^soo p °,u Unnitls rerum osculetur artifex, & in filio suo li^^ctis? a s' ac ' ! ereaimas dc vilislimis proprio
tt' 'Hpatr ^'ssiot Demn agnoscunt in filio, pariter & fi- „I’*« j!|‘ P rr Spiritum Sanctumj cui non rcluctanmrjfrancm i, 'ophig.f 1 '"'’ ^ nonalij. Hxc sunt vera&indubitata ver* ^cta U j- lcnta: ^ stuia nondum ab omnibus cogni- ^soi naultis, adhuc in aliquorum non bene rcsolu-
Sj,' lt; «is '•i 1 v 10 )' 0t ’ ( ' t h*rcrc dubium,an imaginatio prsedictormn ‘" no k' s excitare queat: opeire pretium illis W’'^Ponei e t? Um . ' lanc ’ experimento per ie ipsos & in scipfis H'le p s „ r ' lllc i« modum,qui sequitur. Consideret unus- c “uigenter e^qusc superius dicta sunt, degustata -
CL i fi ue

t4 6
SpecuiativA
qucsifcpius ruminet animo sincero: sicpaulatimstiiitils 15 ^pjri> manis ac magis inctics perlucere liiis oculis mentalibus 1 1( ,.;cin'
i "Hi
^n<igis ningis mdics pcrnicv.lv. ima «jv-uiia 1HV1IV-A»»»»", .jju ac in tantam excrescere lucem, ut succesiivo tempore q ll ‘^ ^0' ri nccesiaria sucnnt.ncc amoliris m ver"; :rfl} v
note Icant,qutc libi nccesiaria luerint,nec amplius in ^r
vis hau ebit modo: ied pietatis exercitio, justitiacque p"" ‘ ^ qij 1 suescens,ritu viaque priemistis,animi tranquillitatem lei' tandem allectus intelliget,majorem in animo delectatio" (f iv
quam in corpore’. Non prius iircipit vera cognitio, pium & labilium,cum vita: ,ttuh interitus oblata b'|'
seligat Anima cunr animo jungi delectatione majori u"
jus,qiKim Corporis. Kx ca cognitione Mens oritur»^
voluntLt-ia separatio sumit exordium , cum j
lina rom/ii-u 4.-u.4it «-f i» Hl et' „fit/ i
una corporis loeditatem & interitum,ex altera pane 1"
ieliotatem animi perpetuam, cum illa ( divino fic“ 1 * a pf c ', flatujo-nnecti cupit, altero penitus neglecto,ut hoc 1
tat,quod ä Dho condustini eile videt in 1 alutem 3c gso' '• c o^ pus in amborum jam unitorum unionem condclc cru . tur. Haec est admirabilis illa philosophorum rransmrita^g^tp^ ris in spiritum ,& hujus in corpus, de qua dictuninqb' ^r, 1 ^ tur a Sapientibus: fac fixum volatile »& volatile * iH .j’ c( rrf <>t . habeas magisterium nostrum (intcllige ) firc de pc’ lt ' n ‘"', 1 , t t cC f,, tractabile, quod animi praestantia cum anima couve"" ^<,0^ stantisthnum fiat coi pus ad omnia sustinendum cxam>" „ i 10
1 , 4 'illi 1 “ . i.v
turtnnn alnum igne , quo reguobainr omne quou “ , t pi .
est. O pnestanti(limum phihstoj 'horum aurum, futuentia: fihj, non illo quod cupirui! Adeste qui thela' , j S i-
{„,,...1 _. -1. . /jrll p
folophorum tam vario conatu quaeritis, reprobatum jlisi 1
pidem cognolcitc prius quis ille iit, antequam quacr!"m^^i^ est super omne miraculum, quod quilpiam appetat ig^fii' 1 '^. farnum certe videtur id ab hominibus quaeri, cujus vt ^ l| . u lrX- norunt investigantes,quia nihil in eo (pei relinquitur. - j q"
busvis er go perquirentibus, ut cognolirant prius c i l,s . runt veram exiltentiam, antequam qwscranr. i' c C ^ >S Jlt -c
frustrari non continget. Sapiens qtuvnt quod.'i c otI"'‘bii*
potest quod non cognoscit,alioquin insipiens eilet, fcx ypil" 11 igitur natus est amor omnium veritas, qua; sola vig Lt 1 veris philosophis.
iainat’
Recapitulatio fitundi gradu*-
Cap. III.
N
tra^ jr s 4
f On est quod quispiam putet,me theologi" t,- ~. e*^p sed talia quae rusticum & pueros latere non " p^eir"' 1 ?,,!
bus tamen altius quam litera sonat repetitis,omnem p.
Örtern in qmnrbus, tam caelestibus quam pio» 1 " 5 si
! ' r ett
vir tUt t
M,
nö
>0
n atn
>al
Vlr tut,
CUri 'cn
V ><
c "att
>ril
lo l'lric
Nt;
X,
X s .
Xt Nsp
«t
B'fCn,
at >otr,
X . alii, '
>«n
Ptts ef
Ni»!
*"iii „
A’
V
>u»
Xt

tiuntsjp- Philosophia. 147
^ tr<t Oru Frustra laboratis omnes abditorum natura:
**» ln dagatores, cum aliam ingressi viam, terrenorum n ‘ er '■frena detegere conamini. Dilute igitur cadum per ^eniQ^ 01 '? 1 ' 1 ' terram, ied hujus, per illius,virtutes cognoscere. Sueri" 11 ^« U1 csdü quod quaeritis,nisi qui de caelo(quod I '5tn ) q u ls ) ae (ccndit > il]uminctcü. Incorruptibile queritisnrcdici- i tlll perJ!! cor P°ta nedum a corruptione transmutet in verum ■ alibi Cmuin , ied etiam temperata diutistime confervet; ta- ' ,lf titt e ( u ^ UntT1 * n caelo reperire non poteritis unquam. Caelum, CUflCl Hes 3 ’ F cr mvil 'biles radios in terrae centrum undique con* Ve tqn c 'Oivuia penetrat elementa, & dementata generat fossate ^ em °‘n scipio, (ed insui simili, quod etiam ex ipso sit, c 'latu,. Foetus etiam promiscuus utriusque parentis in
^Perikiu UtarL 'tint't,utin eo parens uterque potentia & actu lit °l'hi Ca 'Qnishac ' ' n generatione philo*
ea ei ' C0 o n ' Uo «»■■»<. uu*uuumdiccrit amicelectot.
data est in Clave nostra,non est quod recumagam
'«ri
ILIS
Di lUn l1e t1 ^’ 1 de nie conquerendi maneat anla.cjicamul- toolK-re i Cc tx ’te ipso, quicquid est &in ccclo Se in terra co- Ksum’^ ^piens sias in omnibus. Ignoras cadum de elementa ^ te Se 0[ m ‘ Ul *se,divino quoque ab invicem artificio separata, ut non 1 ’’ 111 * generare pollent ? Si hoc nosti, reliquum & te su- a ation c,sci>° te< * ’ aut ‘"genio "> es omni. Rursus in omni gene-. 1 ,! *nte >arat *° ta *‘ s necestitria, qualem de te supra dixi fien- l ' ll, »cii? Uain a< ^ vcr * philosophia: studia velum applices. Ex v rN» 0 a m u,Ulm facies quod quiens,nisi pi ms ex te ipso fiat p Uu tas ^“dististatiusque audies in (equentibus: nam talis est ,,^'fli P 1111 " consequantur opiis quod quaerunt, Sc
n|| l j| Clant a ^ l td cui suerint intenti. Makcv
al *is
oluntaris ho-
,^8>s est ; p 1U P ra:l er quod seminaverint datur metere: imo quod tlf 1 'Alitia ** )c ' 50num eorum semen in lolium,propter eo- C VlS Qn^? 1,COnvcmUu '- Eae igitur ut talis evadas, quale tuum
^°4qu*sieri sop „ s ,
A
H
o r 1
fie ttrttogr<tdu phtlofophtco. C A 1>. I V.
“Um P '■'osophicus dicitur secretorum ab uno rursus in u- % a° ac O'stian C ' :nu ' n io - Fax vero per unionem partiunt into- ftj Cfe avit ii n ' on ^ apprime diligit Deus,quia unus est & quic- 1 iiti l ' IUlrn ai(l c {' C ' Uani,lu ^ unione conclusit. Ab uno determinato, 'l'i* 15 ^ "•uirn'f tUm ^°> procedunt omnia qua: finita sunt, ac dedi! UlUTI 'usiindu naturali quatque tendunt: a quo li ^Ur, gj Uari " r > a philosophis sub lecreto binario contineri P ct tcrijaiiurn ad unionem reduci debere. Creavit
9 - 4
Dcu^

*4*
Speculativa
Deus cadum Sc terram : ae omnia qui in eis funt.occust 0 c )i;-
,v c<
sunu). unitamanifesto leer eta. Sub appellatione terr»*' fl |jr Hunmv Elementa,quae continentur a caelo,taliq; foederis ‘ e |j C( f. plectuntur amore, qualem inter alias creaturas vix v ' t T l f)( ,jii |V Animalia bruta quaeque bina lese divino ptorfusordine c £ 1C' gentia videmus sinceriori vinculo, qittb purioribus coiiso' ^ mentis, ut sunt volatilia, reliqua minus conveniunt pro idc qua sunt conflata puritate minori, tamen conjungt" 111 .', 0 «» promiscue magis. Ad prtcstnntistimam creaturam u c '’ <;11 , c rt r ex vilissimo creatam,utpote hominem, quem de Inno tcrI ^j s >ii‘ 1 ' 1 vit Pcv.s, animal perle mobile, quod inde mox ipiriti' r ‘ ^n* tmum fecit-. .occasione qua movetur sola, exteris ^r- 1 ' irregularais eile quis non percipit } qua quidem verum $ tioiude iastii, excellentius inter opera Dei dulliim elfep^ 11 , t ^o> c lioc scilicet homine,cum adhuc in excellentissimo statu lapses- decrevit Deus feminam,os ab 'ollibus efus.öedc c* 1 heinc jus, ist firmius caneris animantibus unirentur: tarunri. niti qu® fuerint ab uno (emoti prius, fed eon!^, i^' tum. Cum igitur in teipso non poster, in altero gigoc )C .rei 1 , ceste. Hac de c.uifa pia; exiens hurnaha generatio rC ' eii.q; >ia sii inter du.on qui prius unum fuerant, & iterun' ^
vino matrimonio facti tunt: restante scriptura: Et en* 11 cJl it* tarne una, quorum uterque propter alterum relinquet j
tiiatrcm, & atUiocrebit alteri se® parti., Non est aliter cX 1 ^
dum,quam uxoris maritum, & hujus illam este alteram et '„t*."’ fui partem inseparabilem: cum viderimus eo« aliter st ? C 3 ' Indicabimus illos non unitos, sed conjunctos tantt»ste)so,^.M snore vero,feti vel turpis lucri, vel illiciti potius app ctl st' puendi causa i cujus ignis cum refrixerit, frigent Non talis est amor pliilofopihictts: nam incxstingim ,ll [ l | * 1 j,iii tl ' accensus igne,non exstinguitur, quicunquc per Ipiritt" 11 ‘ t spiritus in unione manent j qua; vero per cotptis jiin^s -1 ^ Iti» 1111 , facili solvuntur corpora. Est & parentum erga natos, - (erga parentes.propfms amor,que philosophico nullo m°‘ „fi' 1 ^ kmipotest: nam pro ghato pater, necproparentew" pro fratre vel sorore soror aut frater,vel quispiam anist 1 ' fc'P i him® fu® junctui ® pati jacturam nollet. Quis ille q>" vd ;l .j jmortem obire libenter,quanto minur pro qiiopi' 111 ’ 3 c»*-' 1 'd, tibi tandem qua:rendns ? Certe non alibi quam u "° C s ut l’ 1 ,, amor. SicDcur. dilcxit mundum (intdligc prium filium nasci voluerit hominem, qni pro hon 1 ' 111 ’ .,ji p fl VnovteOjUC siia, justiti®, qua nos plecti debebamus n l0r jsst 11 ^ fiflvcrc poster. Non potuit enim silius Det mori,sed '’ 0l ’ 1 j 11 |tir' : !j., Ki^tewbs bftpestdsstus isomo istius hominis, justö s< l u ‘' -oii'f"

>!cvit o j 1 'ntosoPHtA, 249
I .^Wlis'in a , 1 ' nm dus amor Dei erga homines ! Non ex Ji U i Us >tru 5 i fei 311 ,' P “lolophia, nec reliquorum mutuli Sapicntum «"diis d(. tm '? cs lll 'da; manant, quas (dum nos illa vanis attentos ‘ 0s Philns^. i ■ a:lcl ’ UTll ’ s o miseri lodalcs: ad aliam animos nt» tollo 1 Vocat anior ilk divinus.
<ul Jere ‘ J uo C0M ‘ttur Animus Animum £? Corpus ad fi «b p[ er ^ OC!i,ores /unt Spiritus > Antma , Corpus, ustosophia amoris,hu {steris deßgnats',
S. A C] . S. A. C. & Ph.
^ » anin? llm ’S‘ Un ' anima mea,corpusquc meum,sugite nunc, ^iiuhlm,^' 111 kst l ’* IM 'hi vestrum > ascendamus in montem cx- d ; 'miteri l0 ! lobis Opposition, de cujus cacumine vobis osten- ^Pytlvao ,' v ‘ um de quo per nubem & line lumine loquutus v S ^ iustttl '. aS b ' ob * s aperti fimt oculi, tum praelucet Sbl pieti- 'olvitt- * ’ sitio duce non postumus avia veritatis ddlcctere. tPWili lapi' 01 ' 1111 oculos ad dextram, ne videant vanitatem,ante- ^Sttabil Cn l‘ arn perceperint. Videtisne relucens illud tk mcx- so Phicu s CCastlutn * A.8c C. Videmus. S. In eo /e continet 1’hilo- ftarit se n a ^ 10r 'de cuius fonte fluunt aqua: viva: > quas qui degu- si P s U;)v . ' c '>non sitiet vanitatem amplius. Ab eo loco tam amde- ' itiov f ’ rc ^ a progrediendum est ad amoeniorem, in quo So- < seselis;!! tr ‘ lb ‘ t '• dc cujus etiam fonte scaturiunt aqua: primis r ^ : eon 0reS, ^ l,as c l u ' grdfarint inimici, pacem eos inire neces' a''°no 01 ^ Ul deveniuntcOjplerique solent altius tendere, ? 3 >te vi x j; 1 , ni;s opwtutn assequuntur. Est locus ultra dictos,quem •fatis ctacT* n ' orta libus, nili per divinum numen adimmorta- < ' llr n Co ' Urn assnmti sint: at antequam intioducantur, niun- Cl1111 Pcrve'n UU CXUerc ’ "duea: vita: /polio retento: non est eo • ^ifs aiM j'^'^'tt.quod amplius mortem timeant, imo potius eam * Uc ''s'atu n , antur suavius, quam in mundo quid unquam suave
' )i ‘ Cl '' 1 ' 0 [! iH Cisam pl cx u dignum. Ultra ha:e tria loca quicun- ‘untlir, ab hominum oculis evanescunt. Quod si sc- ^t-a eij!^if Cu ‘ u m locos videre lubet,ascendamus altius. En /u- ?' ,: "nöct primam arcem , aliam argenteam videtis, ultra ^-do„ f^' 3 tn adamantinam, quarta veionon cadit /iib sen- Sis is Ct U - tr ‘' tertiam deventum iit. Hic aureus perpetua; feli- ^tuic US s l , -'' t ' tu d | uis expers, & omni repletus gaudio peven- t ü ' l| l’tatib u , Un ‘d-raVn deflectamus oculos. En videtis mundum 'Potest S ? < dt vir >j's plemini,in quo nihil oculo caduco difpti- h "^ u r,iin q} H . l|us peregrinationis videamus exitum. Vallem Vf' S Perl»;.' 'S'nosii repletam caiiginc,sub sinem horizontis ccv- ^ * n atedi' C ' ^ Cernimus quidem. S.'Cum ij qui latam fntur viamco pttveneunt, horum solaria vertuntur Q__ s in toi-

LsQ
Speculativa
-j - u *• *; V. u x. i i V A ^fss
in tormenta,quorum nullus est finis: quod si velitis aure 1 » 1 jjji tius prxberc, potestis hinc ululatum percipere, nisi vos lsI jr ^ eorum gaudi j rumor,qui tam anxie tendunt in fui ruina!* 1 ' qjiJ Audimus profecto, (cd qui fit, ut isti huc non redeant? „n* miserirs vallem hanc non vident, donec posti emam p»* 01 viam praeterierint, post quam non est reditus. A. & C- Su**‘ alia: via: per quas ab eo gravi periculo deflectere polsint • duo laterales tantum,in dextram huc ad nos, vt videtis, ur ^ o n 0 <’ Nainabhoc loco in quo jam (iimus, per primam 3ieCsn n tii'»’ tet omnes (arere transitum qui resipiscunt, ut qua: viJ cslS videant ipsi. A. & C. Miramur quod miseri* vallem non' ■ , { s prius. S. Mirum non est,quia plana est via, facilis & grata,n° u0 J alliciendo seducens,tum in plano quovis brevis cstimnz 0 “ si huc ut nos conscendissent, exitum utrisque vice P erCt ^, t cr 3 ' A. & C. Quo nomine vocantur ? S. Lata quidem errori* - 1 |iv Jiumprior infirmitatis .posterior paupertatis, deheee 1,1 mus,veritatis dicuntur vice: quarumlibet in ostio po(itt |S c* ‘ Asius Domini,qui tractus divini (piritus nominatur. Hic' 11 * 1 '
-...t.:.- - "
. . j'j— --•■»wmj v»» . »>» ima iitmiui.uui , i A ‘"
fu primo trahit omnes, cui tractui si restiterint miseri ir \y oS i&' laxantur habenas pertinacibus ,quos viam errorisiitfpysjcl 1 ' huc exspectat Dominus, donec aliquandiu mundanis nbl1 cijs,per propriam petulantiam incidant in corporis ^ ,,-jjlii" 1
l»at' c !
ise 1 "
. , r , - r ..- .—. '
nec immerito, per quod in errorem tracti fuerant. - , ■)_ quibus errorem filum agnosecre contingit,pei p; iotem rf * 1»!
tue viam ad locum hunc redeunt. sseUqua pars inaxi<* ,a ' ci ,jjfii r ' qui primo non resipuerunt loco,pertinax ulterius l""^r.o 3 ' Nonnulli qui per infirmitatem castigari noluerunt,& asil ‘1 f j>>' dum castigati sunt,in paupertatem propria causa pcrm' ttU ■ ,gr c ' citiere, cx quibus paucistimi poenitemix viam posterior» ' £ iii diuntur. Plurimi vero procedunt in errore ca:ciHientes,‘,^ i| ,,iiS f oveam cadant, ä qua lingere non licet A. &. C Pauco 5 ' >(l0 per poenitentiae vias redite. S. Hoc impedit corpus. <L.A r r ( l ' tius mori vellem centies, quam latam msinemulquc cere.S.Quia vidisti (ic loqueris, at vide sis huius.uicinor Ä pv'^’ runi.C.Quocunque vos ieritis, promtiflirmiin sequar • » jjt.ii» 1 quam ditcednmus hinc,dic pi ecor, qui tactum (it ut A’ ti'.'"
non simiis ingrefli viam ? b. (luibus cajlitus primumdoi’
ctum recipere datum est, Deo, non silu (eunt acceprim'-^ {C ct hunuit tamen omnes S. Verum est,at omnes tracturo ' j-pcitl 1 '*' piunt.C.Quxnam est hujus occasio ? S. Quod m bivio t '* , n v>' oculos magis ad sinistras vanitates, quam ad hunc' d»> _ |1)( ,|i- ventis aqua: fluvium,tam admirando fluentem arrisu 1 » ,l .jj li |]i‘' tis in quo jam (iimus apice, deflectunt. C.Quodefl rique nomen? S. Utrique primus Domini uv.ct.us.t-. - t , v ri"

«'ctusr
‘'°WH raeterh0S tres._ .
^ lVl fiumTbl!i* nUuiltuI ^ 01 ' nnil ’ tl ®
Philosophia.’ ifi
quos jam exposuisti ? S. Plurimi sunt inter
propria conscientia , sed
in ■ a ,S J < l ui "olunt,ut antea dictum est, recinere.C. Quid P'aiit un 0 „ '"O ducis admirandum fluvio? S. Vidisti tu vel quis
'lUod i
s ' u Unquam I •“■»»uanumii ni " nc sttepim . i ,Ue tam sublimi loco decidentem aqux copiam ultra S notiore per maximam ? ignoras etiam pendentem P^Uinbom^odunmdi vires omnes superat .quantumvis intre- tati Oir c p 0sl . lncni i > vel intrepidum Martem ipstun ((i quis fit) cxci- P 0t est>C i vciu ique tenere posse, velutiplurimis in locis videri l l"a <lefi u l Cl , t( fluibuldamin collibus tantum fui, de quibus a- to P'actcr ^ '* i'ouie distante latis perterrefactos & agitatos ven- ,n dui\ 1 i a ' s > c iuantumvis fortes,dejicere potuit: nili quadam
[! Ul1 quc lib' 1 s lSC i l . lc 'Vaflumtis hominum vicissent animi, transi- "uvij t 11 ‘ecifltnt. S. Primus hoc loco tractus est admiratio Vl k 11 diinä 1 ' 1 ^ a qux degustandae desiderium , ac ejus originem a d.lin as b. Xll V, l,s ain ‘)t 1 iibfcquitur: qui degustant em,ut ferrum lUatr, K ’ n ^ uincit, utquie discrimina rerum llnt, videat. C. Nun- 'ibiis C P P Cr n, e ipsimi hoc conlidci astem, ctiamst locis inferio* hou p c . t,ai ’iuin accidifle viderim. S. Oculi tibi carnei finit, qui «Ut i/ x "futnt ea qmc mundum superant: res qui (upcificiahtet, piaittr ict 1 * 111c ^° vident,non putant aliud in leimn naturam esse* r 'ngj t a j^ Uot ^ lu l' scnfiis cadit: istis quotquot fitnt.liuc non con- ‘hontjj c ’ udi spiritus eorum Domini tractutn, ex fluminis \ e e H' i a nt * C r"' 1 ^ ! la 1 ^ 1 consideratione, & speciali dono sentiant, & t ^'dairi, i ^° C unicum adhuc abs te (cire cupio priusquam j a ditt] S , e S ' 1,lc - Quid sibi vult ad amocnistima locatam diflici- fii ^uju°' P 10 pter itineris alperio'-" h '°o,,. i. , „utuinnis protractum rect
■ protractum rectissimum, ut viv po-unlo
'ulos .v'. 'lnithani deum ; •. n t,.v:ndi__
er K\ c 1T( llls delineari postit ?S. Video te Corpus mt um liben- !^caz. j” ran ' protrahere, quo diutius munda, lU. firvi l °' ^"tre.nvi tC J ^pitis ( etiamsi de dextris p CUl 'ol'a ctinj'p 'spicandi praebet ansam, h,v tlSa ' 1 nnclic Percontari, quam quod poflqttatr. nuv; >- < este ff ‘Pondc.-. 0ll 'Pectu privatum iri te videas. C. Mitia iAciarnus ii.ee ^U>n, ad >| tC111 ' ®’^c difficultate,quo tibi f.ttirh.v . i.nl eilige pri q H 8 0ria <n alia quam per crucem via non : f art °rurn k' < J Uam sinrimo labore,nullus p , i -V: e Va ' is , ut CV ' S ^ difficile gravis existimatio oret.
“"'sefp vita non minus quam ex u m. . i:
2?°d in >. E. ,v >«nx etiam,& carens ambagibus ■
{flUocl i ln ltatls semitam ducit, lam habes :
J.do.S o, llnni0l ' c mur
«ali
md
usae ao ar ■is. uifac'!-: v',» -ritaris •i ipJ'tudo> Viset omne
ilio
a"-' 1 ' '' ' ,lnc audisti qua: necessaria Ium - n * ‘ u 'n.i tu mecum tantisper mane. A. 1 --' :s : •
amplius, sequere nos. «
.,h
-in

iyi Specui ATiVA 1
libenter desererem,tacui tamen donec uti iuSqlie ritionc* 3 ji)' eim.plntcntqua: Spiritus loquitur,qua: tu,nihil praeter ni 0 ’ 1 '^ }■ serunt auribus meis. C. Video me nunc victum iri md‘ 1 jt
Vere miserum,sequere nos, quo felix nobifclim fias.C.Ut 11 ’“ ego solus quid contra duos? S. Tace,post paucos dies' 0 $ solo ages. C. Quid hic audio, tu forte nos qui dux noster ‘ 5 ’ ^ deferes ? S. Abiit,vobiscum ero dum eritis. C. Aperias '8 |tU 1ll ii,< ; hoc aenigmatis velit. S. Prout oculi, iic intellectus, & poilides carnea iunt. C. Fac (altem inrclligam. S. Quid h stj ‘ fl) qiii stink ob oculos non percipis, ea quae non vides tum percipies? C. Supra quod miterisme torquet modrslai’ 11 j, 0 f ttrictum.fc (piuoium iter lroc, verbis tuis tnnllanr hanc' 1;Q >( q;. $■ vem aggravas. S. Nonnisi sublevare conor. C. Sic non Qui factum velis ? C. Aperta loquendo.S. non elidier qua:
C. Nihil tecnm solum cfticiam. Heus anima mea, quan 1 .^(i- Hiaram habui,non loqueris ? auxilium nön prarstaS anii c ° j )( fi drilimo? A.Dubia (imi inter vos .alterutrius partem gero. 'C, tamen (piritttm qttam me sequeris libentius. A. -f^s. omnrno. C. litinam ego mansistem in itiner e bivio. A.>" j
C. Non potui prxter te, qua sine nihil postum exrqui. A, '
pratterSpiritum valeo gradum sistere: fine quo, tc (' 1,c $<
ceste est.C.Fct tu parabolice loqui tam brevi didicisti tcrnP jj jf/ Non nise limphciter ? Sed qtiic nuda est oratio,ficuti tcnQ. 0 bir volutum cs,ai»phibologica, vel allcgorica tibi videtur. Q oK' eum nrl effecero. tacebo, secrtt ipsa ut dudum, ut h*c 5' nun relervarcs mihi. A. Nil nisi bonum. C. Spiritus te^ e f^j C is * 1 ’’ Minime vere, at ego iplam & te huc ad salutem duco. <-'• ^ pt)! 1 ' men. S. Credes non antea quam videas. C. An tu me c!CC 0 |ci-’' cis ä S. Optime,nec verius unquam loqtiutum es C. Vse 1 bile scelus, octilis miht tu meis carere persuadebis ? p^ni 1 ’ 1
cebö. C. Audiam quaifo.S. Vidisti nos in radice wol>r>§^
^tractus bibere de fluvio fontis amoris? C.N011 bibilh 5 '. pjist' 5 I jam ipsum tu catcitatem tuam aperte tafsus'cs.C.Cui ll0l J- l „ii ' '' me vobiferim bibere? S. Quia non poteris donec deas. C. Quando tandem id fiet? S. Cum tu nobifc 1 " 11 unum fueris. C. Rtufusqirando ? S. Cum ad veritatis 1,1 \ ^jiieji 5 Xnantiiinm simul devenerimus. C. Acceleremus ergo "
videns caicumdicar.En ad arcem pinnam appulimus P"
Qmd opus est, porta caret (oribus ? S. Non decet r c . r ^ tf ed ll \ advenam alienos ingredi laves,non petita prius venia- |,p(p f ’, jtos jube quilqnis hic imperas. Ph. Quis rarus adm« 1 ''”” acclamat? S. Trcsphiiolnphia- discipuli. I’h. Qst^' „di^ <
S. Plnlofophiam addiscere. Ph. Ea qux didicistis,
tyud opus est ? b. Carvluoshuuilque pavimus, ad tch»* 0 .,qicst I

p, „ Philosophia. ijt
ü'iaift ^ lltc ' n '■“ etls implere ventrem cupitis ? $. Quovis nicliou a *' n >stns '' i la , 0: num quas pavimus herbas, pungentes njmc n ?‘ ls > l 1ii*i rn | 0Xa ^ C3itl ‘ s, ’ ntcr dentes (pinas rctiquerunt alpcn*- dioriij lls ' 0bls e ,M® talis praebent naulcam. l’h. Audio vos ru- 11011 toW^^^ia nollra Ierat, imbutos este: verum quia 1)0,1 pi ius W1S 1 ccub " c quotquot ad nos veniunt, introducemini. ^UUuz i ll p- t '' n ! cn,f l 1| aiji ante portam deponatis cornua. S. Piadio lcs ^ifciniT ^temperare tuis. Ph, Moris est apud nos reccntio- c ft s oplu^ 0 p l CX;lmilwri - S- f sto. Ph. Qujd philosophia i S, Amor *ft. l‘h q . * ‘tbophia quid.S.Veritatis omnium lapientia summa e, ^.UirT an,or ' Cognitx veritatis est desiderium»nsatiabi- tJUos<i 0ci C 'P c bahcs?S.A.Donunitractu.l'h.PerquostS.lVrcf». ®'stis?s i » ll .*Ptiusitt docerer alios. 1’h. In Universitatibus quid au- ti°(e rixj r ' ote i’ s philosophiam.Ph.Quid hxc docet ? SXlontcn- Co '* ^ ro contra (ut a junt) pertinaciter argumentari. Ph ' c io quo^ 113 ’ Chimxra bestia est hxc i S. Sophilinaiumne- j ll ftarhoJ?. CI ? Us ^ 10cnune ad dextram,modo sinistram 111 partem, *° sort e 1015 cereum habentis nasum detorquere licet, a nahim-
uen ( ji(f^ ll °i' lar " >qui eum istoretilicio exteros iiumemmeprc- <, t'Ut aliorum evaderet manus,excogitatum. Ph. in quem Mx> s s ' j Mutationis doctrinae causa. 1 ’h. Est igitur doctrina lat- quam audivimus, qua qui magis imbuti lunt f ttseq' c ' utintis habent. Ph. Ineo vere lapis, cos maxime iapien. ttttis [ u J c ' C11 'ca perceptibilia minus iutelligunt. Antequam m- 'tstta 5 j,’ oportet in album Scholx noltrx describi nomina r Cl 0 C Ul ' i' u ltUs ce! animus inibi nomen eil, huic Anima, tc«i» ra tres iA' Us ^li-Satis affines ibeij. S. Imo tres unico partu nati
8c
‘ater
i«
omni
ocato prius vero lumine sie metum loquamini: terr a ,''P otcns ,*terne Deus, Creator omnium quxnicarlp C£e asli llo ‘ u, 't > qui nos ad imaginent & similitudinem mana > da n ‘“‘»nihilum nos redigeres, led ut esteivmstibi adglo- S Cl e lciv ' S S rat * a »i Spiritus Sancti uti, qua postimus inttilir Cai11 ,intu 0 C c i Ua;nam s» tua voluntas,ut auxilio uio faciamus j!°Mquc t C i Uc Mmine videamus lumen,ct veritatem amore veto . t *i v cst r ' ,tcs 'sequamur. Arnen. Ingredi,unii jam ad gloriam qUod 0 1C1 ' lesalutcm - Amoris philosphici portas,Sc gymnasium, t’°tii cib 0 CttU '' amot perpetuus. Allidere dapibus,tu quilque luis lti ‘e sp C r a ^ sciatur. In pumis Deum orcinus: Oculi onuiiuni j 11 '' 1 » ap e ' r ” t ®° 1T iiiic,& tu ilas eis cibum iu luo tempore, mannn» ”.P»nc viv'V K U i , M s omne quod vivit benedictione. Noncxto- pJi 1 '. Corn 0l!lo ded ex omni verbo quod procedit ex oreDo- . °>'lcs cik, ' S °dc bibvquctibiqux sunt appolita corporea,ub ,lk Mtbebo‘ U U ° n orc ' scd aunbuS haui innt ;
Cllra »u Spiutus nnimqque benignas
rupes adln bete

in
Speculativa
im”
bete. Quanquamä tractu Domini primo vos per ejus
audiisse non dubito studij cognitionisque philosophicon 1 ’^^,
caciam, tamen corporis mole tunc graviores quam futui’
vix potuistis omnia ferre, precium opera; fuerit anteqtt
ani
moris fontem veniatis, obiter ea repetere, qua: hic necess 1sl l , H e • ‘ ' • . Cl”'“ '
debuntur. Ante lapfiim Adas nec lata finistraque via,neci 1 ’ r..
vallis extiterunt, sed undique patebat aditus omnibus ad ^ liciflima loca. Post primam hominis mobedienti.im ,^ 011 , £ viam hanc amplissimam in callem strictissimam difficili’””'^*,], (ut videtis)restrinxit,in cujus ostio collocavit Cherubin
ancipitcm gladium manu tenentem, quo quidem arceret ° n (I
ab introitu felicis patriae: hinc deflectentes Aci.e filii
peccatum primi fui parentis, in sinistram latam fibimet vi ^ 11
illuxerunt,quam evitastis. Longo postea temporis ii’ tss '
ifli'
D.O.M.secreta secretorum suorum introivit,in quibus ai ’ 1 ° r< 'f l i,< ferente, accuiantcque justitia, conclusit angelo gladium de manibus eripere, cujus loco tridentem hamum subst ' tl ‘!. y reum,gladio aa arborem suspenso: Ltficmurata esti'-’^^a
- . - U £ |lC
inorem, servata justitia: quod antequam fieret, fluviu” 11 t f-
erat,ut jam,in se collectus, sed ante lapliim per totum
oi
bcf’
deP c
rarum roris instar expansus aequaliter: post vero rediit 11 &
ir°:
adis'
cesserat, tandem ut pax & justitia sunt osculati le, dcsc c ‘' fluentius ab alto manans aqua gratiae, totum nunc mund’ ja luens. In sinistram partem qui dcslrctunt, parlim susp er- 'J lll! ji' arbore gladium videntes,ejusque noscentes historiam,q ul3 alct'
J _ _ __ _ _ „ . , . pinsem .:
recta peregrinationem suam ad vallem dirigunt oinneS, 11 " jd hamos resipiscentia:, vel poenitentia: nonnulli retrah” 11 ^ f |f
montem Sion. Nostro jam sacculo {quod gratia: est) m* ltJ r,<°
.1. n,»:/!... / ?. i _ j i .<*.
gladius in Christum salvatorem nostrum, qui crucis;
divin^S
peccatis nostris ascendit. Hxc omnia legunt natura:, m > •-' yr T tum gratiae tempora denotant. Nunc audite quis erro' ” status existat.
Mundi fabrica.
i ss
Ph. DixitDeus Adamo post lapfiim : In sudore vuh”” f fCr r# Iceris pane tuo ,Si in dolore pariet uxor tua, maledixifo" ^ std propter hominem,Lc sterilis facta f uir, quae nullo cultu Pjj’j^iilfl ' affluentia cxlesti tantum producebat fructum abundat’ at licet humanis nunc agitata (it laboribus, tribulos^ ss ^ £ vi' ferre videtur. Ab eo tempore quo veritatem exuit hoi ” 0 > t3 s - - 1 ‘ .‘b nec c ’ -
ctu&amictu qtixrcndis.eum anxium reddidit ip>-’
,i>”
•civ
quae studioium mater est altera primarum etian’ artil ” j ^j t .iq l,<:
trix.ut agriculturf .pariter & pastoralis exeteitij.Cotp< rU
,ict
Immisi
!!"Puri ]
Kvi,-,
car nes t
'U'C*
«olli.
st «1 “'ger , Ura m,
do nimium sunt insiti, praetereunt: nonnulli videntes cju*^. !>' %,
><
r'V 0 «'
«trep
^Pot
^"non
CUt 'osit ;
2 >tr|
!*>nt
'l^O« z
jS«!
^N 1
ciam perquirere neglignnt.ali j nec vident, nec vidisse v<” ,^ f r
E. A jfV A •• A I* dAM. »ft d d, A ad .» fi 1 A •«« A d ■ .A lL..a J _ a _ .... ... A IS I ^ A ^
Nav
S
PKgf"
»C CIJ
r >unt

PiiiLosotiiiA. rss
' ,5l pUriiion f^f 1 ” homin « quxrerc, quibus careic non poterant: Sviub lls ■ °, Umca >scd perfas & netas usurparunt omnia, quae Car nc s f ro i0rafucn int. Nuditas docuit prinmm hominem ln 0ns (.fj std 'bus tegere nudas, tandem industria paulatim (ut t lC: mox SS 1 ucccffitatcm aucta, pellibus animalium ope- c °Higcre p*, C k* mcs lodere , serere, tiioque tempore meileni C i Us ‘ | m J 5 c ’ ~j'J"'S) S > Vimentorum, pecudum Lc pascuorum habere 3,lc °nse 1 cn j l-'milia: , moribus natuneque legibus instruen- j5^hqn c 'S atque pacis, ab imbrium & temporis injuria catis ‘ ta tis anxi tt C ' ncc non anlK ‘uta tueri: tota primx fuit hxc neces- ' Wcrc pacis 3S ' ^ ls art ‘bus primi patres sevi contenti lxtiquc 1 ' 0n Potuir tC1Tl P 0ll bus. Postquam terra fuit repleta, sufficere ° n, Ucs, v ,q >3t 3 , '' S quc portionem haberet e jus,& agricolae forent S n °uhah *° rt ' S: a t oportuit alijs alios intervire diversimode cu tiofi, as ."erunt. Amictus & fabricae diveifa genera produxit >p ri , ’ a 'de fartores, sutores, & labri, quos acus & malleus * qujqj " Um > ftrmfcrunt origincm.Horum diviti* labore par- parunt apud nonnullos , qui sibi tantum agri conr
So« t^fmttum victui supplere potuit,amictinque: penes re- A 1r *Us als rncntuni : hi considerantes rei uni penuriam,unius &
. Cs »8c ""Bantiam loci, mercimonium exercuerunt: hinc ve- S> ca nn;r iu ‘- bajulantium actores prodierunt, nec victuS UlS nansipistores.ftirnarios.laniorurSjeoquos,
S bo 1> ^ S c* co S 1,av it in peregrinandum subsidiuin. Hxc ab
° na fide tantisper administrata liint omma, donec pro- Pote m '"modum,odiiimquc fraternum iviupemnt, aquo tem- Ktn^' 1ta s tmt hominum ingenia, tantumque habendi fames, sib,« ? pulcmia crevit in hunc utque diem,quo nemini nemo, StavitT ercc «pit. Commodo quisque fiio calas in splendidas
Sit^, "ms.nu-. ’ --
Si
t»? m-h,
q i <x tandem in pagos, oppida,castra,civitates, ftc cs excreverunt, ab odio non immunia tamen,
'■ V mpQ- -“■'^‘UllL, UL» 1/tliU ilUll milllllUld IctUltlly
tv °iabor c ‘ ls ,' n > uria bomines ignavos, qui non proprio, sed ^^1 "‘"are volunt, simul & bellum peperit Inter vici- 'T* - Hociterum sollis,moenibus,aggeribus, §c pro-
C'l U °i»m 1 Mentionem injuriarum dedir ruina. Contra vitio- tot^^oru,» 181>a ^ a > quam otium dictatur, bombardarum 3c r tt jV 5 biim aui txccra * 5 ‘lc genus diabolicum attulit ab interis,quo
di , nili divino cautum eilet auxilio,
S-c^^.deinüövar
CS,o„ 'PS'ctd.ctor,
corruc-
tl tis
"Un
arum artium ultima, conclusit mnn- mun varietatem pulcrum appellant cS" PuieTT* cum: at vos auditores judicate quxnam '■"tta f Unt m »do ,qnx quanto magis abundant, tanto mi-
SW I? U ,‘ "dien,
'■°mr
'" a St S®"’ anxia. Qu® mundum ut audistis concoi- 1 la 'imt.ncc est nui pilum horum pauper vel dives
post

Ls6 Speculativa
post mo teern scann deserat. Videte igitur in qusous spf 1 } 1 ., ponunt tniseri mortales,& quanta cura (ibi comparant nll '‘ cos nerdit,qui siia (orte contenti nolunt esse. Nunc audit 1 ' seculi tran(itori) peregrinationem hujus.
Mundi peregrinatio , quam erroris $iam appctt‘ i,,,>l>
JE
rtl^
Tatis anno ter septeno peracto, bivium c!ecti° nlS pars aggreditur, omniumque cursus per angeluw 1 5i j|il tractus hamo retardattu. Verum plenqne sub eorcpt'^lii' transilientes,& maxima pars,dum paucissimi trahunt!» > w mum & introitum erumpens vix, (alutem fugiunt onin cS ' juip quot hunc evadere tractum conantur, nulloque frxno > fl ^ ingrediuntur. Horum pars maxima delici js, & mund-^^ . voluptatibus,in paupertatem ii Domino Deo nostro m'K 1 , v j# sinuntur incidere, qua retrahantur ar} priorem rclipiso' 11 ' 1 '^ jnii J sed inutile prorsus humanum genus, cui Deo resistet« > a turnest, non desistit media non quxrcrc, quibusprop‘ |C ’ .j| 1 ,|iv 1 laqueos evadat quos sibimet po(uit,ab eo non petens quo solo dependet omnis milericordix munus. 1^8^,,ii^' est, m iu sinistram via: partem osticinnni sibi maxima» 1 rint,in qua quidem officiorum genus excreetur om ne ’ /^c niui prxest industria,qux cunctos praeter ignavos P‘5 1 cipit. Ab una parte quorumvis (ludiorum ostteimp r pjiq llC poiitx sunt,ad quas se rccipiuntstli, qui su.ilitcr.is incilis, rant: isti pletunquc se conset.unt in officinas nianuah’* r^jb 11 ’ parte sitas, in quibus experiuntur ea qux literis a^P 1 oliin commista sinit, ne sicut prius inexperti rerum »n ,
cantur in
exercuerunt,ac illi qui manualibus .incumbentes artib"* 1 |]0 st c ' riem lapsi sunt, novas rerum formas inauditaque *3' cS i ff io4^, somniant,qux mercatoribus mercatores,&mech.i» lCl s _ U 1 al busvis pauim exponunt, ut damna liu i esitteiant > tuu .^^,(>s
nnota perveniant. Quod postquam adepti fuerint, a-^ recedentes in fecundam mundi regionem tendunt'• J' po^ tatis pontem facientes transitum, ante quem , sectind" ^iii*-’ 1 , tractus oves perditas ad ovile verum reducere conatu'- ^,it^, paucisthnx resipiscentix viam ingrediuntur : c x ’ ! ' f e) uiS pertinaciter transeuntes, bonis jam industria partii’»* 1 jj £t , ia
tur quam prioribus. At quia bonus Deus retrahere,c>t ,
smt at es in ipsos doiiiin.it, pei mittit, tum tutius mst £0 iil*^, dium a se quxrcntcs, ad xenodochium etiam a (>U" 1 p*^,
ctum & per maximum confluunt, cui medicina P 1 _ '' c il V macopolaruni, chirurgorum Hc physicorum ',"8 g^,i st'‘ ll ] t * quodque quisque /uut« excreet usticium. Sanitas *‘ r. l(

s! >ta >non p Philosophia. 157
tclfl( lUc I' iCl !q t ' nt< ' a ^fiorcs facti,sed diminuti bonis abeunt,pon- tcrit »mio' ' 1Cctl ‘ tism Jxi ™ l ,ars torum invitotractu Domini prx- ^oti* j: ,- Vlx ‘ Uiv altero viam mgvediente postremam,qux potui- j ’‘'il pt- 3 ’ llbl l- lm ad ternam mundi regionem deventum SoUl CTma, ‘ vat: ' ( ™ um videre doria.seeiermti rugas, claudior^ a c ’ amcil tationes,fufpina, reliquorum etiam id genus tx- ni 0 C1 ' 11:11 au dive licet,quxquc quemque sua fata manent, a ^ 0 d Ulv , l ] tlS l 10 ^ 1 ' 0111 ™ hcfpirium appulerit; in quo severus P°t'is a fi ,. l0 lpes null tus parca manu, separationis aculeum eor- ^ Clltt ' 1 .iud' ma ' rlxatcx arcu mortifero. Quid inde fiat ignoro li- * > ' rc 3 t innt' C1Urn ^ CU ’ U5: vH) relinquens Deo. Mundi jam fabricae, ditiis > ut ! ° lllSc l lu ' fiam cognito, videamus quis vei itatis vix fit llt ray t .j ^ PPofiroruiv debita comparatione facta cognoscatis, 01 ts,vel veritatis via fit salutis.
, Pfiiloscml ■ ’ '
“Ori fiiiii a fi' la ' Aud'fits antea,gladium angeli primi tractus ar- tCn3 l'ore m Ulllln ‘ s ripam fiifpensiim suille , cujus (nunc grati* t ' s fiutna^'° < ’ 0 P c,1 det ob oculos nobis Deus Dcique filius,gene- lc suo aurator Cluilius. Is efficacius nrxierciintes amo
, 1 ' t >tus 0 l 'i ni ^ c ^°>nu!!is velato figuris,quam magnes ferrum attta- n ^ Hl1 i cfiV 1 "" 1 ^ 1 Hx Se allium obstet. Quicuoquc per amnis' ut ‘'vomj,,.' apparentis admirationem Sc amorisinexhau-
j Ullt >'iec nfii? 1 ' i ' tlllT1 exvmplum tracti sunt, huc ad nos fc confe- ” : «slib [n ? aC ™ S - , l' l 0 tl l l ' 0,vfflt '' tK min'strx fumus,eru-
< l u att\ tarne^ 1 ''i' ^'fvipimus.m in posterum audietis latius. 1’nuf- 3* 1 *dedit "at,Innuis jam cibo ac potu,gratias agamus Deo,
if'dedit 0 I 1 lcl fiat,(umtis jam cibo ac potu,gratias agamus
i' tll 8'.<ati , ll ' l ' :a fi 11 * uecellaria sunt omnibus. Agimus tib
i lc ’tiim'i S .! nini °' tales, quod nos cum verbo uo,.;„ .‘‘Uibun^l,...
Deo
ereattinsque ruis
vitae fi 1Ullc ' ocum ufq; perducere dignatus fis,in spem rae- p “>n incfi o at V °' umas tua,qua perficiatiu in nobis, quod per te n>^.utbTb Uln ^' Nunc ad amotisfontem noscon-
111 Usvd Si' f- n fitimcxtinguite vestram: non amplius A- 0 0ca l > imi I fi 1 ncc Anima, nec duo deinceps,led Mens una
f 0 Cllin lacta,tuo postis inimico relistcreCorpori,
jj 111 Perfici > ' .dandum em viriliter, donec ipiinn natur* eur- rf 1Vl ad ui Cl - Sa ,c %'aratiim actu fuerit: postmodum est quod Ql,| ti itcni n ' U r S ^'fxeatinsqne tibi divino mysterio conjui.gen- ^‘"tibipy,' P cvcs >ad gloiiamtjüs qui cuncta condidit. Qm- ^ v *delic et . öl1ail ^ l ’ m fit,audies ä lequenti gradu quarto, frequen- Vrl!' 1 '^P'dei? U ' Ul1 vos adeuntes modo comitabor in prinmin bp ls ob ocii? 1 1 } ltei ' ni totius vix Veritatis progrestum obiter fietis ajg A Frequentia recedentes & instructi,
atitea cib°'' ca ^ i a > quibus excepti,longe vehementiori
0 ‘eficiemini. Huc usque lac lolum degustatis, IV. nam

2 sS Speculativa ^
harrstdonccrobustiora.factirobustioies.scire valeatis)»« 1 ! 11 ^,,,, parvuli. Virtus enim docebit quantus iit amoris veri i____ .. -V..:. c,ccu>"
quanramque nienti delectationem corporis adierat si lCCl ! lS |iii' r>ono non minorem nuam oro nnhna serranti de iliis inii lllt
rutis, a qua vjruuum oncetis excrema nedum cognoit*- ,w * ^
«V« ifini MilV Ustflrpmu vne o<4 (put-imuni öe I" ,iiJ
etiam e.xcqui. Hxc posti emo ducet vos ad septimum
i.U.Ia/k.xUwm sirirliim ..t-ivm..-. 1 ,... ~
ptulofophuc gradum, utpote miraculum, in quo nuiudi Jiunt gaudia. Breviter, hujus via; finis xteinx vivae g-' u ' j,,jc- peipctni primum est initium, ad qux vos ducat ulterius st** 1 ,^ tilcjuc vox duxit omnipotens & misericors Dominus,h* 1 ’ inde sit comes reliquiis. Ite f elicitei que valete fratres.
Viiflogui, in quo Mehl & Cors tu inferio«*'
••re, Jient. y
C.T TU.i.qhis miln nunc tactus est comes,ubinam jil’ r J mea ? M.En adsum,quid me vis? C.Non yidco.Mctj ^ p rum ut prius te coccum este fateris. C.Ubi ergo est Spird"^ vfl* tnetibiprxfcnteni quxris? C. Deus bone, unico nunc a ,n ^ps.' Ore loquimini?M.Quid mirum? An ejus es immcmor‘l u 0 < j f (ii(i'’ dixeram,te solum cum unica rem habiturum, dum constj <iC l1 ' estes, cum duobus agere te debete ? C. quid audio, inin<l' u !os fascinasti meos? MiAbsit ;t ine fascinum: Verum ha' 1 ^ n rpl ,,I# inamoiis fonte facto , reducti fumus in unum, ut * u>1 '‘ cum duobus tibi pi xliandum fore putes,sed cum niiic-'
Mens plurimis dat initia, mensa:,menfurx, mcnlibusq 111 ^ sie nam bc meniimi mensurare didicisses, mcnliumque ,i> £ i
turum este finem recordareris. C. Mirum dicis: ablquc 1 ^ v jv£' vivere scis impostibile.M hoc &-aliud lcio, non ex solos' 1 * [C c<r ic homiuem,quod ignoras? C. Ex quo tu vivis,non ad » 1 j^ni’ medentem vidi ? M. Rui Ius tuam cxcitatemadfcis ‘
C. Qui sic? M Ex omni verbo quod procedit cxotcP 0 ' ^til ’ 1 Vo. C. Utinam &mihi sic vivere liceret. M. Iu posteiiu"
(non antequam moriaris tamen) licebit. C. Durum n * llll> memoras. M. Nonnisi jucundum. C. Mortem jucund*' 1 ’ 0 yi.f' Jil.lmo his qui noverunt eam. C. Novistine? M. Maxi* ,u ^usa'' 1 Depinge milii precor eam qux fe timendam pnvbct ow* |llf tt 11 l ibentissime tibi hac in rc nunc oblcqu.it , nemo sa>'* £ '! prxter tc.C.Tu non ? M. Nihil minus.C.Insanis pn»: ***,'"'.,cii'- V tia plus dictu M. T u. C. Scio tamen omnes hanc al'*'^.
Lcre. LHt imelliearis loquere. M. E re dicant ut >
hominis immortalis est; ideo mortem non timet, ii « 0 v tf r e:' 1 ’ j
apprime luiumui. v. r^t‘ icis quou mom m«. ■

■ e l" ,v
Illi'
,I1>
Ilii 11 '*
ni*;
ssl--'
, V-"
lls^
sil" 1 '
oc> i ;
in 11 *
!<<•
llf'
.I*
ll> c
■iv«'
• &,
i#
i»r
tii ’ 1
n ■
0
>
(tll(
v -;l'
> 1 .
#'
tii'
an'
llf’
n ,r
d , Cin,r ' rx^o s-‘\ l 111 10 s 0 p »T I A. i j-9
ll1l0 ttal„ , ' Ct 't; Omne quod ex morte litmflt originem,
ni,_ , : ni,« J > .
? c .° ll "»er
H Sci nir .P_
^Ottale • : Omne quod ex t
r l ' 0l iiitter vis ",° l ' CX ' ,ra P' imordnmi ducit, non moritur, ncc id CUl 'a '■'irnium'i 11 ^ m °'tcm est medium adhaerens vits. C. Ob- ' 0r Pdi is anitv, °9 lu ' ns - M. Non nili clara. C. Quid est vita?M Est 0,1 evatido£y l ’”gO mors?M.Estvitxprivatio. C. Hoc
. est injfiu" UlS Audi,quam tu mortem existimas, hxc mihi
J n do iijjj a ,' T 'i a: P’ ln ‘ x ’! acundiusque nihil nobis accidere potest, p*h iet * 0 non iorct: verum NI detestaris eam, quod i' 1 ’ Sdudi^ W1 j Ullc *anis privari delicijs; at ignoras inter has & xter- ^"'nter),.] y ilcmcom P ai 'ationemstmilitudnemquc este, qua- !? le i>U5l la i lc ,' 1K 'i aliquando sciam degustasse te. laudem uc ' ^Emiam eognostas, est quod constderes id quod ^'Hiindi llctll pe quxtibi possum unquam accidere volupta- , t i u °d lon,, 0n ') ,nUatloncm ’ t,x ' l 'i 1 ur n ( ut potius dicam ) nauteam, • Cr *a istterre <t- ^ eteilus est .insirrniiatem , dtnonnunquammor , rci " eo rc t 1 lu,nc eibum appetas, postquam aliquoties ven- U ’ m;i ''Um PCVCnS ’ n ' nlnu l uaies; ‘) uocllm satiatus tuens, ite- *}°n i nven ,llec cestabis unquam in hoc numdo quxrerc , quod
di
,l Uti
'enias
Per
llQn v'alf t ^ 1 ! ^.e'analem transit,delectat; eo dum amplius intrare : «io - Ur ' mum torquet,nec ab eo potest abstinere quod oc- • (-'habili taniC11 quam tibimet intevs metuis. O miserum tlni d q Uo / Ccn P US ) quod ab. eo cavere nescit quod nocet, idepte Jjjp'Ri *Pa; diss Uni C ^' ^ C, 'K° betitis humanum Corpus
' otis non <atistecissetuis. De potu quid? interim.
Corpus
est,
'teeetP ■ UUIUUI1 ' n *elicius esse, cum irrationalia nihil rn xtei ,att tia(>j UUlVn a PPetanr. Rationalia vero minime quod opus tl ' Us ’ t ! , i®in necat (bllieite procurant. Ad ea nunc de venia- ^‘'etisdiv C °' l 10nSu ' l| m extra ipsum expetuntur,ut sunt omnis ^ Uc ‘"tir ho'^’l’topter quas indies miris diversisque modis tor- 'ol.U nUlr "'"um cotpora mentem non astequuta. Quid non ^iptarn j n ’.'jJ 1 '* "on humana pectora subeunt pericula, quibus a- , ia de Ca ^ «‘«m, & coi pus milcnim distrahant ab animo: non ^' ,Q dbyst’. '’ c l t,ani ot stb> de proprio corpore iingipt idolum, ,l ' m > stlpra coecinoque. torquibus & armillis adorna-
it /' * ( M
t Us stttärn 'i 1 '"- tacitc 110,1 ver P lltlu ' adorare. Majorem liu | l0 a ‘ re rius idololatriam baue este quis ibit intieias, aut j* 1 '® t etquan) Ul11t ^ t ^"em omnium? O corpvjsignarum.nihil ^‘htttnstu - te, P'ttm iormidas: nam ex te mors per appetitum sttta "''^'env 1 n '* ctiaui appetis, quam quod ex te est,utpotc Post 1 " - '’
* ut P°' c
'pn, tibst^V? ' 31 lllort,ln inducit quam rimes. V:de igitur ' ' , cum tibi non
s, nobis adhx-
tc^.resist,"'"stme constes, quamque ahjs, h >llCc tard' C Vi1 ' as ' ssrtipdce epuvto dum potes ’ ,l *Uis,iV>; n !"" s cupias. Ad Fuqucntia: uuuc hortosdvve- 1 u bipluva de hac relicf bit audire.
R 7 &fc.tpf-

x6o
Speculativa
Recaf it »Luto quarti Capit uü-igntduscfue teil 11 ' ,
S Cirote fratres, omnia qua' superius dicta sunt, & m cC " jloi* posterum, intclligi poste de pr.xparationibus alebemis'^^o- . aliter enim quam partium hominis, per speculativam ‘ , 1 t-
phiam,separationem sieri diximus, de reliquorum corp 4 ? apj-- parationibus igne lactis intclliüendumcst. Et nili talis 1 « 1
t-" 1 ; (tis 1
ratio,frustra laborant Alchcmista: medicinam univerlalc>^^,ii-
derandalunt omnia diligentistime,qiuv de homine dict" i( j y hoc libro,namunicuni non est verbulum in eo, st " 0 yiiti 1 "’
ctionedesteientibus, stint amicitia ist inimicitia simul inn* 1 * ,
ii tollatur hominis ingenio vel industria, neccste ct' „nii" 1 *
—. .'tinia-..-. -. inl -t
Scp
;|lf
petiectionem luam ultimatam redire partem, quam ^qi unione declaravimus Separa per ignem igitur ab u ,,c1< !
impuras munclifica, quae pura; l‘"’ l 1 ’ r , 1 ti (l '
corpore partes suas, .... r --- 1tJ ,.
datione non indigent. Pnris pura rmlcc,levioribus tam ** 1 b |jtil £ ’ raitiblimato prius s sic fiet quod supra dictum est fixu' 1 ’ corporeum quoque spirituale. Hactenus alchemi.u piff 1 « parationem tetigimus,quare supeiledendtim est bic.do»"^ reliqua sunt in alchemia mctaphylica prosequuti stiei'' 111 ^,^!^
hic tamen admonendus lector, utea qua: dicta liint (ff’ . 1 - eii' '
aphyfiea prosequuti :>i, ut ea qua: dicta 1 comparatione dilcreta , vel aliter ipltim conliindincc‘- 1 ” il . c n0 | ' quare differentiam eorum,circa qua; dubitavi pollet > s 01 jotit^ pigebit. Quoties in posterum inanimatorum fecero ”' l ’ n „ji «'- 1 de vegetabilibus Se mineralibus intclligi cupio,qua: l lC |-u 1 |iii " 1 siiamliabeanr vegetabilem, ad differentiam tamen sci''«j^uti«
lofl"a..i
faciendum dlj & sic supra de corporibus inanimatis ^ q fui, ne putet quispiam , alcliemillis me contradicere’ ' nl|S ,v
cunctis corporibus naturalibus spiritum, animam,& c(,s '! lC) iii' 1 '',
do lito tribuunt: quod etiam negantibus ad oculum ^pusji 1
st"'
re poliunt quoties opus fuci it. Item pro brutis irratio 11 V^ji-n
st"'
fitiva pono,nec de rationalibus intclligo, qua; licet •' ,lllll '.,ti 0 ' 1 '’
/• ■ . , i , i n i _„i
fitivam cum rarionfili habeant,potiotem tamen, utp° te ,
lem, accipiam in eorum (igniheatione. Denuun ‘■‘l^pcc« 1 ' 1 '! non ignorandam cst.fcparaiionem rationalem cllc <'"'1 liu i.il cl jf pote voluntariam,dv qua liiperius loquuti fuimus • ^ 1 ‘
rentes,qtiK postit omnibus indifferenter mederi morbis- j^ jlt irt
tem non referatur chemicam, & in ejus declarationem l^^zk' NOn fit. Talis est amor philolophicus inter inanimato' ; n 0 ii tes,Sc inimicitia,qualis in partibus hominis. Verum i ' 11 ^d-'" inanis quam in his,unio vera sieri non potest, corruptio ' 11 rum partium non ablata prius ante conjunctionem •• ‘V^fiiff' pacem inter inimicos est quod facias, ut amici convent-" ntim. In omnibus corporibus imperfectis, tSc ab ulnma st" j, |,.t' £
"'an,,
n, ">m
11C| 'tib
'oh,
"'nit
‘8'iis,
«u,
«ih
'01,
os;
l’ v *l'o
'loiah;
l !"g«ti ^ liat
i.ic ti
1,0111 p,
PPtt.in
,L ««o r
m' ! ' Dr
s
«is .
Ptt(,
'Cp
?■>
n *c.
,«'C:
Pa
b,
Ni
!. l H'tir>(
st
N,
>«1
' 18 ,
Iwij
olv
^ P-tt
7"«.t
•r>«
Ni,
Na
""«st
'*tt

<' {Jn"
K'
n' 1
'<f-
0l' 11
1
Itl» 1 '
r s( '
iV
i,r
<
in»
cft'
M;
11 r
l/
lll" 1 ’
vf
,.i!°
4*
£»
it £ '
( 9<
, 10 »
r>»’
o' lJ (U*
q" 1
!>»'
st»'
st»'
>«»'
,ir-
-ii'-
L1 w.° LL. *«zsr
wH'wm.ntMrarATO fCarofictaram, q ll MV ma .
1 '«i S COl " :crnit - Voluntaria sep.uatio su P !rtlbl • “ t ionis >5 b <»J*u,uli s * amficiata non. l st ftvwi«ot«mlcp«»»on«
, U ^ATUT % iixxi-;»,... .1 « ' • ' > UlUl
‘gni s
«n.
s, a 'i ni 'inis est & Ipiraculum VII ai: naturalis,
»«■Ili lcia !*\ Niliil obstabit jam, quin rationalium alche- »*«.**“? . c icnliluliiim inanimatorum (rori potestleparatto- Pt *l’0liu.ri ,Onil,us ' ' n posterum xquipararc vakas, Quod vero «l 1 »« li ac 111 Alchcmianl rationalem, non frustra (actum putes, j"get irt| 10 ' 1aUlr - 1 l‘ non intellectis, artificialem necessario tccon- . fac 5^- ^est ne ribi viilear in Alchemia naturali defecisse ' l: ' n ' tiljj suft l ’ ai1tUrn au J* cs > quantum ad reliquorum itnelligen- ftl;il 'perjQ. ' «separatione (aciam exordium. Stis,humilitas « natura constituto term
Vi
(quas jj 1 7 1D, a natura constituto termino, fuasin partes resot- PPvivtnte ^puituin , Animam,5c Carpus elfe diximus) hoc '"«lote st tc ' lt ' s corruptione: per ignis naturalis extinctionem, C °'ptH'e- Chcicn te radic'ali , recedunt Spiritus & Anima relicto ^'"tcfacti^ 110 ^ 'Verum in luas partes separatur clemcntales, per tc ^*titcrr,°" CIT1 in terra factam: quodlihctelcmentumad sinim "•s ^ an - U " 11 terra devorat, aqneum aqua,lic de reliquis, Spiri- Icpar^^.tfeieum unde, processerant: non ut a corpore fena - Jj'ificio j['/ lnti1 ed ut meliori compositione jungantur in unum r c lini!? 0 f"st quam unionem non (eparabimtur amplius.
-■i ttn' ■ ' '"t stuam unionem rton teparalnmtur ampl l°'*H'’«cti 0 ' 0l 1 Us nvaxima virtus inseparabilis, & partium in unum b' Cn, ' s ntitj . '' Ul ' 1 IS) nili elementa rationalium corporum clc- l 1 l,S Vtn.‘ tol !' r, 'l 1 'V' t "™ & animam retinere non possunt. G- r,^ 1 .l' ai titimp n° 1T '«chum projecti coquuntur in digeilionem(a- , 'P'Uatio fieri non potest corporum, quaur percor-
" ,n 'C aUt f ut re(act,oner A " '
■m)& artificio natura’ purum ab im- *'« ' S ' lt>ni n ’i' t f r, tiove tubstanua cibi potusque terra:, aqua:, . l'«rio rc ° 1Ji;i ’‘«"nani corporis terra, aqua, aer, &.ignis alantur,
l> '"I“"« 111 corporis terra, aqua, aer, &. ignis alantur,
i; tl ' «lv llln «terta terra:,aqua:,aeris & ignis,cibot uni Sc potuum Pars qu-IiV'''« emunctoria, ejecta: qux grosse materia: rur- ^"««c , 't filum ( ut diximus) elementum petit. Ignis in
rti. '"‘c est ,f' L uu "n ( ut diximus) elementum petit. Ignis i Co >: ^ 1 Cl "enttim vorax, reliqua puttora consumens clc- ‘r^tttlit nrcditfinm est alimentum, alitet feipfum
.Sit.«;. Ü^Hociuo,,“ ■ ' -
,| tq lh bn ' s 'eft
: non rclmquitui nec spiritui, ‘gttis.Sc aliotum elementorum unio seu anima, si-
Inelemen- folum, (i phy* cupis, unter non phy h- Cl, s,ied nautrx vastator potius evades,
«tis «""'ponuntur elementa, sed separanttrr. ficu, ? r 1 fi philosophicus: hunc amplectere sol ** staturalis philosophus effe cupis, alitet nc
B ;
De

16%
SpHCUlATIVA
ib l(1
De Frequentia , quarto gradu philosophico. Cap' 111 In quo Alent,Corpm,& Frequentiis colloquuntur.
ilis 1 '
M.C-Alvc plurimum 6 Frequentia. V.'Vos quoque sälve rt ^i» ^grat illimos advtnas ,u hospites: unde qua:fb?M.Ab philosophia hac ad virtutiscastra facimus iter. F. Rccicn 1 « ^.|ir pud me faciatis rogo tanrifpcr, donec peregrinationis , jtin ,e secuti labores ,aliqua refecti quiete,lubleventui. M. I-*! 1 } |1 ' s he > ' tibi hac ime quidem obfequeinur F. Intrate igitur tos,5c hisqu.v m cis sunt pro vestris hberefruimini. M-6 r- \ gentes agimus tibi.F.Non infui, (edipli quorum luut L,l " l,l j|]iii ,l i ’ v idelicet. Accumbite,parata tlmt ea,quibus vos cxciperi’ Peumoicmus: Alere nos digneris b Täter omnipoun^^pir ctionc tua. Amen. Cura teipsum ö Corpus,mterim dum 1 r yC' tem cibavero. Andi Mens: Cum Frequentia iit coiv : T n ritans amor ttm ad virtute
quentia iit CDinT 1 |)idn |t ‘! rem perlcvcrantia , non est alius quam pera a 5 ' ites aditus. In hoc loco nulla requies: hinc his hic torpori locus exmictus videatur, sed iiib dio v 'l? l .y |1 tii ,tl | nos hoiti virtutum expetant Videsire tci ram hnnc.nih lcpurgaretur, pro liiavitatis Roribus bebabis quae purter carduos & urticas reddere: non aliter deC 0I T | sll ,i.i | ' 1 | circumducis eveniet, litorpucris. IIoc tibi datum est »' 1 ( . 0 IP 1 ut horti diu noctuque mihi coininisti sunt. Quicquid i" _ supercreverit, auferendum est tibi. Non melius ili*»“ poteris, quam cum crapulam abstuleris f ca nimi» u,n ,^ Si ut'f somnolentiam inducit fii pigritiam. Otium quoque ^
tioi um potillima radix pereat. Nihil praeter ueeest » iu>^^ A'! ( concederis,quicquid fuperabundaverit , excicfcit in v* 1 . piii^ disti (iiperius quid corpori (it necessarium ; quid ialu ta ^.
audias & tibi. Corpus cottigere Ii neglexeris, male 11
illud erit ,& illi: quia tua,non illius,jam est facta ratio,st'^ cit, tibi commislam(ut etiam est . Dei cognitione«' F"^,n 1°^ :c tu propter illud excufäberis, cum illi P ; . p’ c s. '‘‘, t
lud propter te, quia prius c libero servum ,c 11 jdcl' 1
ini' -
propter nec
sis, nec illud propter te, quia prius igitur qui cum hortis agam; duobujjnodis eoscuiO’^,; eradicatione,&.irrigatione: prioriM^eicrefccntes jtiav tilcs radicitus evello, nc bonas aujffficnio fuppri |,1 ' 1 ^'jnii’’ l ()|) cum tuo corpore facias oportet, malas cogitatione 5 » f|| u J:P ' tiam a te rejiciens prius,ab omni opere malo coerceL' ^ pfC c J. > decet unum doceie praeceptorem, & aliud (acetes n l ,'"j 5 qU-^ di dederis occalionem corpori , cur illud deprebendcC^,,,," Corpus nihil (peculatur, animus est qui tacitas imagm- pctationcs exercet, quas demum corpus conatur ex st ^ f

Wo: oientij est Philosophia. _ 2.7;
C ' ^^’fciYi &'' cor P 0r ’ s autem exccutio. Quid si lolium herbam 1 a jd ip(am' lntcr * m feminarem zizaniam , aliud quam id ipliim ^iHarn valeat 1 - correxero ? Vide igitur ne corpori plus
pptus ’ a | Cn P'cris. Verum est quod ipsum ad pravos con- , l stattn- > fl'j ICn , nia gis pronum sit,cisqne plus quam bonis de- ,° cu m liljjjj. ma ‘ os a te cogitatus omnes abjice, bonos in eorum j J'ftete . rtil n ;([ bonum operari poterit,vel ab omni malo lDrt os ni * C C I Una corpus vincendi rat jo,alteram audi modo aut ■aihil e(T' C ° S 3 5 'nuttlibus duntaxat vindicarem, ccne parum (ataij cum alia longe plus necessaria ctu a (it ci$j
l>lcn tip Jrs j hibenda.ieilicct irrigatio, totius herbarum ali- 1 Uil 'iva cö Cra ’■ ^" a vegetare non poflimt. Sic etiam a- j l , Utl " l -'mt\l 1 ? US "(v'his tuum, quxDEi verbum est; boc noctu f P Ul h nt> c ] are ' praitcrque boc nihil, ut corpus aliud quam fd~ ^‘ni; c H lu > nec facere valeat. Vides jam agris vel hortis 3 Va tore m „' 31 , ar * fode corpora , quod etiam steife Clinifum
Semen (ait ) bonum
'l"°d in k'.! 1,lüÜlL 'm in Evangelio legimus
c ultam terram cadit,fmctiunbonum adfert »non,
r ; Ur n Slv ., . .
i : " s »cuju s VC1 “ um quod super cor molle ceciderit, corpus alet a P/«ste, ll COntl '' lt, m & humiliatum fuerit. Certum elf, .i prinsi ^i Vc , bQ Porc mdurata sicut lapides esse hominum corda.qua» ^ c ° r a El m ulliHcentur, dura manent in sternum: Pharao* ^^Vetbo ß trc lnatl ls ( ut omnium corda sunt) durum suit: at Hj S ^ mn , El ^ollisicatumnHnfuit, induratum remansit. Rc- (| Cc Cr adi ce , ' ICl ^ Eo nascimur omnes, talcsquc manemus, do- b f'' 1Tl o fq u Ir ‘imicitia, per fiimmum agricolam, cujus te mini- te(r S ^cit S *’ Xll ^ e ‘ Semen habes, agrum, Scaquam.nilam- , Cs 0 p 0l| 'l 11 '”' 1 labor assiduus, non interruptus: nunquam di! "' tcr rui(p t Ca lt volvere, qua; jam audivisti, tum audies, alitet jj^^da Co| '° n ( t i 1TI inimico tuo locum dabis. Ha:c sunt qux tibi ft, t0 äkitins^ 1 lt * lcr ‘' lv i 1 'tus , a qua latius doceberis. Ingentes t t 3le ' Verbr)". ^ 11Tlus • c]ui corda noltra suo lumine dignatur illu- S,S; Vi l t i ^ lle l Uo reddere molliora. Arnen. Feliciter itote Ira- Cln petite.
I' f Poqq quinti capituligradtufy quarti.
ClT'! 1 * 1 ' fierj^ 3 , vt ‘^ ccm aliquem in arte sua ptbmium idonc- :i c p"ni fib;' nili per frequentiam 6t assiduitatem operis , 0t *Pdti n ,> ^"nnahat : quid pistori pistorem operantcmsxpius y 9 p S ‘'epctpjV C s' of uiisietmif i manum in pastam ipse mittens-, Qu 0 ! ct ’ Ul jam habituatus pistor factus alium docere ^^cnire j-/l"'nuldam artem Lbemicam addiscere cupiea-
VPii
Pulsi. " ut nonnulli putent eam se lectura tantum ai
• cincti,p, WclS admodum operationibus; qux
R 4 vntn

i<?4
S P F. C U L A T l V A
mtcr omnes quas Natura dederit artes unquam, ciifläcili 1113 ’^ que minus liabitur: Hcrctileuscctclabor,.Mentem,
i, nisi mynadtim inter centena 1 ö 1
aetatemhominum superans,.. , ...-
sit uni vincere,hoc esi, perlectum amskopmnatungere- ^,,,rt' j nonnulli natura' lecieta multa lumino studio bboreque re.qnarjaciiu t in rem medicam , plus quam alia: quaevis o ^e- tra dictam arterfi inveiya Sed uni veri.
rfalcm illam u 'l H ' 1 ll jn;-'5 dicinam.dequa lupra dictum eri .hucusque pauedhuus c 011 J solum his qui se Ilei mifei entis gratia prius, m id 'l""^,,ti^ -
opt intccducn-e potuerunt ; hoc di, qui corpora sua
ab immunditia , naturalium etiam cornorum nubes vii' 1 ’
ritde.e 1
Siiadcoquibulfjs artis hujus investis>,atoribus,»tast>^ l!L )tl! ( orer,t,studeant,& operentur,non poterit fieri, quin astest u ' ■ „t
..
operemur,non potent heri, qum quod in Jesu nomine petierunt a datore luminum. c'’ 1 ' 1 cousiii. vent,quid sit petere Patrem in filio, non -aliud' ...50; .qu.unadfc 'mm exigere quod sit ad gloriam Dei patris & ^ ,cd It nt multi, quod eis utile videtur, optare, ied non nisi H. ile t stconlrqin- ane a Deo. Brevilms hoc dico musib- jjjjcit’ res fre:;- onie*que conatus Deus adjuvat. negligentcs Diligimus bonum,ii; mahnn non appetamus.
D',iiOga* t ,tt Ljuo Mens iSif Corpusßmul ag ur,f ' ,^0t
M. \ lldisiin' qiiidonml-iequentiadixerit? C.Audi^J'^.O'
/» M. Quinam arrisit ? C. noÄ lilque adeö M. >1 ^
Ulma delric^ictasunt.in quem veri) finem tendant tu-^'#' tuam utilitatem selicitatemqtie. C. Vaxit Dens. M.• *,
fcilne post hanc altam futuram edi-vitam? C. Scio'l 111 ^,^ Scis etiam post mortem corporis perpctinirrcllc mortes »gnoro. M. Vivendum est in noc mundo tibi,ut in :trei n J I ,j:ii'> 5 postis C Qunl aliudtaoo?M Indksmovevtsmagis-C-f Audi,vi\ it ai hoc mundo, qui moritur, & Christo v" . os ,n' 1 j hoc mrelligit ?M.Non audivisti in Evangclio, quod m frumenti cadens in tmntn moi tuum fuerit, ipsum 1°' 1 ' t -cc>
C. Quid ad rem ?M.Ttt'granum illud cs quod in r£ ' r ' 1 !|, v a''. •, quia tu ni! nisi terra cs. C.At audivi,frequentiam ad v f ^
granum m Evangelio retulisse. M. Jam audio anima 1 ' ^,\‘ r C.Eqnulcm. M. Non es bonus theologus. C. Sis t" m' btim hoc, mortuum fuerit, significationem habet a"' jvamtiumenti pro veibo Df.r sumptum fit,id est. Il ’ 01 „jnis &tadis er« lenius, nili verbum Dei cadens in co '.°' m 1 * 1 f- mortisicaverir. F.t passive sic intelligi potest, uif' hominis, qn» in terra seminata (imt, id est, terrena a ( cara, mormaque fuerint, & verbum Dei granum rcCl l’ e m Vnlivntem iic aedificationem Vel potitis liuilophe-' 11 V £t
«Unir
'^nca , ltr «u Wüs.
M.
C
«initii: spiris Sjein fetis: * V ‘en s
K U 1(
0ttl ne
Pvlefl
Da-ft;
t>cn,:
stiti
c l t 'i ct kdin *«VC '«‘Ici potei tm Cs
si,-
tf,
Clv
'en
v 1
^■tn
V,
'«ita c
!! Cr >ti
l, erv
^ta

stellt ins r Pnil ° SOPHI A. l6f
st'ai'e . 1,111 'vanet.fiuctumque non adferct. Ycl Clui-
p0rc »ioini' ,,1Utl "‘‘ lnumsoll i ,lnctum i!t P cr “«ion«" cumcor- """ic* tV° ’ ,Tunc " t: '"'bo fepnratafine fructu. C.Ettu Gram- > ""tem 1S n , a(um ct 'cum? M. Adhuc es rebelle Corpus,ad
Wus. ,1c edei;mdum tstl- video.
M.
Sed opportune jam appu- fu ture gr.utu philosophi a opUtnlO.
0 s n c. ai>. VI. *
■ u / i r '' nws "°his portas aperiri. V. Quis es qui nos !l"*viti s > fumus philosophier tynmculi.V.Quid
0 "'odo v j' '""'em adducere. V. justam rem peritis,qua: nui- M; Anioie° >1S n< 'st'‘" debet.Quos antea pnveeprores habuistis ? '"'da dijar bphicum,ix Frequentiam V. Gaudeo tales t v °b:s. Quid vos ad h.-vcIhidiacapcstcnda movit?
ou-i c °gnolccmki: veritatis,- V. Radix est, & mater o-
, - i Q D *Y* 1\ w - >
'■"pitis t .j,' 1,t '»sinstituir,veritatis cognitio. Sed in quem finem 3"cn,) ^ ' co gnofcere ? M. Ut eam i xcrccrc valeamus. V. Erga stili ■ proximum. V. Bona quidem mtentioi eui
^‘cits Hup' 11 det precor. Qux sunt vobis nomina ?M. ^"niov* 1 ’ F°'l' Us huic nomen est. Y. A quo accepistis ea ? M. "'ea rptl „ e P"ilolopl,j co Mens vocata fum .ä vulgo Corpus no- Oh,..• ctlr, et. V ^ V-, I :
?'"ninb p'i '’• menti cum Corpore convenit ? M Nihil
J' om 'i>a nobis in controversa liint. V. Quid audio ?
(itioj 1 ‘""S 1 * st>> Corpus relinquere. V. Salutem refugit p c ftab co rn "" c 'f" n fcmcl induit, 6c non nili maximo labore P^Polf“" 1 * Ingredimini fratres,& quod in vestri gratiam „ C, "«.Vent. Um>a;c l" i bonique confidite precor. Corpus arcum- t \ clll 'ctos/.'p t ' UC cura ' ^lcns" n1c cibabitur. O Pater coelestis /■Suetis c,lcls >verbo tuo veritatis nos in vitam aeternam ale- t*a Ci ' t:is >8c "'cn. Audi Mens, Rcrunt virtus est uniuscujusque ‘estis jnu ' c "«s est efficacia per experietiam nota, & efficacia l/st'ststed ,. UC "! la ' Quicquid cx coelo non est , virtus dici non /'^^Pbilof/i ."""bicrumfalfiini. Depinxerunt olim nobis vir-
': 0 rbi > qui Deum ignorarunt;, quia filium cius, in quo
11 V '""'es _ r ""orc
r ni **fth^ ct ° s V ' los "bfnrdius eile nihil potest: quia virtus J' v ‘ r nis ,.ip c °' ci gb theologica; qua: dicitur ethica,nisi cx Deo
/ Ccr, tiore s S j 0!l '" Cs ftcta:fimr, non intellexerunt. Solent etiam 0 /" ii\f n . ( |/^ l ' c ''c virtutes in Theologicas,& Ethicas, quo qui
t v ‘ r 'uscip, V '' K1 'S° theologica: quait
'"‘'da; 1Tl C """ Potest. Romanorum in hostes fortitudo» per- p/ ""'i n ,1 io tx ^'' ns, f Ii p f rljia: prudentia,fraus,& dolus: absta-
J tll "'t: J" s a "‘bitio (lie de cacte'is)vitia potius quant virtutes e... l'"->non > i..t.., - „ ,, ■ » ___
1 st't't.
''d gloriam Dei, sed hominum 8c propriam pa- Cluistiam pfiilolbphi voitau in lolam habent pro
R j vir*

i 6 <S Speculativa ^
vim*%quam in Fidem, Spem, deCharitatem dividunt' ^ £( r tribus, & in his tota consistit ventas,& quicquid in his 1,0,1 turssillum est, tam in r uionalibus,& sensibilibus,quum 111 ^j £ ii' t tis. Est enim fides eorum certitudo qu* audiuntur A 110 j vl Jt' i tut : hac ratione dictum est fidem ex auditu esse, quia q u ° ;
tur, fides non est, !ed scientiacettapet oculorumdeffiO^jsf ■ ejus testimonium praebet scriptura sacra •. Credidisti q" ,a | Beati qui non viderunt, Se crediderunt. Est in rebus n- 111 ^ jbl J veritas quxdam qua: non videtur oculis externis/cdm 1 ' | C [i' percipitur,cujus experientiam fecerunt Philo ophi,e) us fi ll if0 ptd i «fle virtutem comperciunt, ut miracula fecerit 'V 1 ' 1 ! n iijr atl
mirandum est, homines fide fecisse miracula , cum «,st etiam idem virtute sibi contributa prsstarc possint. , s£ ti"’ Confisi,t ars, ut a luis compedibus hujusmodi spiritus u, lton secus ac jam superius dictum est, mentem acorpo' c fieri debere. Corpus igitur carre, est, quo virtutes ll,, f tur anima:, spiritiisque i erum naturalium Ibas vires ('•' „pA non possunt. Talis & ejusdem est efficaci* Ipiriius . [^ni^ terum inanimatarum,pro tui subjecti ratione,qualis esth' 0 ,ni' 1 fides indubia. Est icitur hominum \ irtus fides vera. omnium eorum eit efficacia; veritas. Exempli grjtiaA 1 ^iiO' 1 Ict inexpertus rerum natui x physicus, cadaver anima' lS ^iV
cuiusvis,etiam siccum & aridum omnino, insecto venen 0 S ,tt> ri,& apostemati pestifero tiipeipolitum,virus omne ss 11 se trahere,quod cnemicis natura: virtutum scintatorib 1 ' 5 ^ii' 1 tilfiimim , & ex vi magnetica natur* compertum h.rb £|1 j„pt4' igitur tales non credant, idpnestarc posse naturam fi' 1 ' 1 ’ indigni virtutibus ejus,assequi non merentur ex ipliusnaj ^ nijsareamini vel minimum. Si experimentum alnstid 1 ahcujus,non perquirent ulterius, qua tandem ratione j^n 0 ' fiat, sed e.vpcununto curitent i, (trium litentur eo : I'*’ 1 £ | v jb s !’ rantia maxima Physicorum pars ignai a h*ret, sserns.h ncc est curiosius pcriiput.indiun a quo; verum eheu 11 cus non contentus experimento solam, nec quod J c ^ pd' heat, sed a qua parte coeli > perquirit, anatomiani cl ‘^prii'^” gnx,cunica qu* de mierocosuio fieri potest, conip 3 'j 11 ^itif 0 ’ ciens. Quod quatitor modis & insttunicntis efficere m 11 ^ ctt ,<r
te,Geometria,Hydronianua,ryiomantia,dc Allron <,I, ‘ tjA iiti 1 ''
inertia terra, um in rebus naturalibus; aquarum H)'d’ ignium Pyromantia; ccelclliimique virtutum Ästr ül ’° inquisitiones,quas artifex amore percitus philosbpb“" 0 rL -ve 11 ' aggreditur,(pe fictus (qua etiam ajitut;) ad eam rei l H ' r ^j L .j stii |lU £ tarcm.de qua libi fides est insita: patet igitur , Spen 1 \ £1 tO Ium este, ve! stiftn* certitudinem vetrtaus. thiist lUSt jol |U

ac.
: Wit,
, t Uruni s ■ ' H I 1 O S O P H I A. \, Z07
. Cl l»od prosequitur, friget 111 ro conatus,sed ubi fi ,n ^iii 0 > 11 }l "} IOMe,T1 confirmant, f requentia nimii um adjutus & ! 0 ll tt>n ,,, 0 . 111111 asteqimut. Venimboc loco fidem petebatita- "on ellignotaiidum.irc ut etiam bonum vel ma- j^ u fid ( s ™ vel male potest operari. Eli igitur cbaritas ^c>i„ : quis ile vera fide judicare potent aliter,quam
llu Ui tcn, ,h },. operibus eam die cognofcendanstNon-
n 111 ’ quudf h ^' ntts ’ 11 ^apla dixerunt incipiendam elfe charita- l,1lll ini B . ,'r ""ellijiendum eile puto , hominem oportet Chri* ■'''^quaimilst l,ellt iam sibi virtutis habitum contrahere prius, 111 ptop,- 1 ' 1,n ni alios exercere valeat actu. Ditcemensigitui C ' Hrc tiido"i' C 0 I P US exercere charitaiein , vanos ejus appetitus
1.1111 dabo 'f' n" 1 ^ omnia tecum prointum erit: quod ut fiat ope» ! 1 Un 'l'acli’ t<; ° m e virtutis unatecum ut bibat ,&ambo tunc u- . c iUt ,^^ 0111 habeatis in unione, decede Gorpus ad fontem ^b.iz.,^ tua Mente bibas ad lacietatem &. in polierunt non p llu l>iis i Ulb v ‘'nit.ues. O admiranda Ioniis efficacia, qua: dc. *. 0 n s j cjj . 111,1 , & pacem inter inimicos fiicit! Potest amoris l'°re v ; 11111111 & anima mentem facere, sed lue de mente & cor- hio s i n _ ll , ni lll "un esticit. Gratias agimus tibi Pater, quod filios Aitj tn j Wll lli virtutum fontis tui participes facete dignatus fis.
11.1111 add p! Ulc v \ r prudens factus ad Potendam, aqua Confiam
267
'Ui
* lct, s,Äc ic-liciter vale.
' tc -pituUtis capituli sexti, qtunnquc gradu).
% . r
u C>ttCl nis U n Va sus inest, &. coelestis influentia, qui tamen 1 a' 1 ' 5 - ;ltt, ntti 011 111S11111111110 videri potest, fcd.ejus effectus. Vide- » tt ' ,11 «ni j j a ° V 11 factam a Magnet e, vim veto magneti jam
b e 1 ^ ^Nftim^ o t'tplde videre non possumus, quia spiritus est, ^d 1 »'qi„: "Ott cadit; fle de Älijs. Vmum in (e diversas vires t l’^losop^j ^ 1 Operimentum artis chemica: cognitae fuerunt c 1 ■ Coip Uj " ,c iqs separatione: Spiritus ejus calefacit & exlic» v lllt 'e(ri[> l , r j ' 1mei1 omnino contrarium efficit , nam bumectat fi ' ,111 )§C i ft ’ l l" c ' 1 'Urn experientiam in aqua ( quam ardentem d "* f r °pter f CtVI ^ tK ' Ucet: hae facultates omnino contraria;
^^'fioiie r‘ Ua tioncm, ut ante eam non ira diverf;e,quia tunc u US **'is cor' 1 ’ "torrem naturalem plus participant. In omni- «i 1:i|lls & mi POnblls uatutalibus tales incstc virtutes fecundum Hat pllllos Ophu S ’ 's 1115 ( n 'li mente captus) ibit inficias? N011 li ? Ctc tyiritu n S ’ 1 lilcun que negaverit panem vel frumentum W * 110,1 in 111 lc 11011 mimis cslicacein, quam fit vini spiritus, .'^lhiq V 3110 tam abundans ac in vino: tamen pro pari' ntl Utc jcque efficax. Li talis potest a pane vinoque
sepa»

z6 S Speculativa .
separari spiritus artificialiter, quanto magis naturaliter ct 1 Jt j 0 - homine separatio ? Ex his posihnt philosophier' nan-' 1 " 1 aut' nes inrelligi: nonne scimus & panis & vini puriorem lup’ ‘ ^, 0 " »n carnem 8c sanguinem transmutari: Sede vegetabili ^ 01 visibili, formam vilibilem animalem fieri ? Non propU; 1<: ,nl- tantur species rerum, sed forma:, Quis adime dubitj!’ 11 mutationes philosophicas fieri posie per arum in hon’"’ 1 . Jt j<r meliores, qitamfaci.it ipsa natura per panis & virntran' 11 ’ tt u- nem,cum alia corpora sint in rerum nattua, qux majo 1 '" 11 ’ tem naturalem,& coelestem influentiam liaUnt, t> fl 1 " ’ j S |iis' aliter quam a vino paneque spiritus separari, Sc >n liom'P ^d- stantiam,carnem Scfnngninem > tranlmutari poflunt, & c . ]S fetius per artem, quam naturam fieri valear. Sed cur ea petam, qux luce clariora Iu ut philosophis? qui fidsU' Jl V frii’ noluerit, experiatur per artem cheimcam, quam ii . .„tci’’
, am
acldisc.it priusquam experiatur : nam fi per commitm' 111 v dct- dcstillatoriam talia facete conabitur,oleum &. opera 111 ^,.,it' Nemo pro lito commodo cogendus est, sed admone 111 j.yjittf tum, quod si contemnat, proprio non admonent 14 fecerit.
DE POTENTI A, SEXTO GRAD?"
Cap. VII.
Dialogus in »»» Potentia , (y / Vr inter lo-
tutores junt. quaeso diva Potentia. P. Quis lute introduc
vult
>Y-
. . ,, cui " 5
P.llnde huc ades ? V. A virtute miflus (nn 1 - fr jrat l5
V. A Feri
A Vir. .. ...
grawa ? V.Confirmationis in virtutibus, quas ä minist 13 lt j> recepi. P. flecte,sed qua ratione id ficti posie credis ?' • 1 , )S >Vd" P,Cujus tandem ? V.Vei itatis,P.In quo veritatem esie altisiimi solius virtute sitam e sii- veritatem omnem 11011 ^.-ttl' E.Jarn confirmatione dignum exhibuisti te: quapropter -1 verte ad ea qux tibi sum expositura. Potentia est 3CCl 's r * vt -I 1 ". i ' risa domino Constantia. Non cstquodquispiamp lltct nimam virtutis scintillam aliunde, quam a Peo ' v ' \\o c °
Quod li quis a feipfb,vel ab alio quam dictum est6^ virtutis vitium infui perniciem consequetur. Sic soli* 1 1 tiles olinr operibus hcroicisuit rocaruntjifirtutcs non au- ^ ^ ^c.1 fa venati, quam ut posteritati famam de fi' relinques C1 y^fiitU siimmtim bonum, & felicitatem sibi miseri ponente*- et tC quinum eis itieeesiet it, htijusmodt memoiabilium
nos docuit, llegmtm eorum quod in arena fundatuu 1 ^
non fiipcr petram,ruet c iuitncccstc cujus ruinae <pu^ cstl | uS yfst**

Phuosopiiia. r6-
Qtjod pj 3 ' 1 '"' relinquitur, quam ut posteris liorumstultiuapatcat. ' ct r <.'s>i lu l, P cr vci 'itatis petram Gentiles xdificastcnt, stabile stuf. v sti tatis 111 c °runi Nonliint hominum loquenda vestigia, le<i ^iri st a ’ ln l l lta stabilia (imt omnia. Melius non poteris confir- Vft 'tas' |" r,c l l i'' m per virtutem iplam, quae nihil aliud est quam omnibus operibus tuis & verbis oblervart qo- “>ptai 10 lst °tis viribus,ipsa te confirmabit indies magis, donec n ' 0rt tm ' ,0tc ns s ‘'ct«s ut leo,mundi vires omnes evincere valeas, Mit Viq]' 01 ' t ' mc as,ncc qtucquid diabolica tyrannis excogitare : ut aurum putum in igne femper purius, & glo- 1:ri aty r i 0 st'u.' diminulione dmtistime 'jubilat, non aliter in omni p llls audi Cs ''' ril;lt ' s eonstnnati professores gaudent,quod infrala- *’ Cc ltu;nti a ^ ' 10c notatu dignum,quod non aliter quam ex
ty r iCti arrj Q,T1 niuni artium Scvpemm habitus & pvomdtudo da- p, °b(ervatiQne ledula veritatis, tam in factis quam di* q«*ta nd . “-««ia virtutum ccelitus infunditur ad potentiam, ^ ^t>d^^ observatione non intermista transiit in miraculum, 'Uitc anhelandum est tibi,hac itu 4 facito. Vale.
“l.tuo fapttuli fiptimi > fexnyuc
virtutes (ut
I Icetäc . 'r* dm '
3r i’ ft tibus naturalibus, etiam inanimatis, vim Cieant d e | ) cx trulumtur, nili tamen ulterius per artem Chc- C3Cc cll eris * Llc antur ad extremam suam potentiam, ad aliquod j! ll '8c (ubhp US non erunt idonea;: sed quanto magis depuran- U * l ' l prin,, llsttur > per sedulam observationem Chemicam, ad j? V ' Ptls estiea"' Coe ' e ^ cm influentiam plus accedunt, 6c per confc-
t, C ^ trc putan'i llS penetrant ac operantur: ita ut pro miraculo veni efTt..- l *ni ODUS. stund in Mfvlirinn nnnrmnvic infirmis-,.
'efli,
■eiUnt,
°pus,quod in Medicina quarumvis insirniita-
r * <: **lofiptimo,& ultimo gradu Vhilosophico.
-v lr ^!u Ca,> ‘ V1U -
,, V ’J-ratj 0n ^ n ' e stconflanti® Veritatis effectus., In cujus dccla*
h^Oiir-in ' 'tnieo tantum litemur exemplo , qua patebit a-
‘0.p,„_ L «lUm 1 IM r .1 ... I- T ---
M
Mt^ t<J Ptcr'v> l ' ni ’- i^nidam Philosophus ab Imperatore tvran- de^PcilfoV^^ptoteflionem exceptus hocmnrtyiio,(cilicct, d,.^ l5, 'ne )n ' l ^ c *erveo vivus pistillo contunderetur, air.Tun- arii, ’ f Prpulculuni hoc, mentem nunquam contun- etn. ^ a,m Imperatorem male haberet, ne verita*
ontunderctuv, ait:Tun-
tc ;>
tnjp Mcretu < '~‘’ am ' Imperatore--... -.
i, J' - Ut lii v , 1 An 'l’lms, quam audire non poterat, tonori cony j^Mcist^i 111 ' tn, ncaretphilosopho: verum proprijs denti* lr | imperatoris freiern expuit, ante quam corpu* en rtulirm eilet. O admiranda \ iri constantia,qutf
tanto

ij6 ■ S' P FC it l A T r V A if) f>'
tanto nonperte trita martyno mortem summo cum nens,mundi tyrannidem vicit ?
• ^
Recap tt ul.it tosiptt migradus , effati capituli > prioris opem ccnclttfio.
U Ti septerfl gradus philosophici, per quos ad snhhm^pO
patet aditus,(eptem (init etiam operationes chei nlt ' sequas artifex ad arcanum illud medicinae prxstnmifTimi |,1 'l c hr rure potest. Studio philosophorum comparatur putres’ Jil' mica, quia iicuti philosophi per studium ad cogmt 10 "? ^fit 1 ’’ ponuntur,ita res naturales per putrefactionem ad
. ,i'K
cui comparatur cognitio philosophica, nam ut perdoI' 1 . corpo, a solvuntur, ita per cognitionem resolvuntur sH 'apii 1111
rum dubia. Non aliter quam ex ailiorc philosophico 'P' ,, r in lJ frequentatio (equitur, ex congelatione cHeniistai uni 111110 ^i^ (itper assiduitatem, & operationum reiterationes: llC ^ nf el' c ' frequentiaphilolbphoruni acuuntur ingenia, ita ahl ntl mica subtiliantuv corporum partes. Eo modo qu» 1’
tcm uniuntur philosophi,per compositionem, elementar
ma componuntur, per potentiam philosophica’ virt 11,sS
luantur, ita per fixionem ipiritus in luis corporibus p|iil l1 non amplius fugiant. Non secus ae pci miraenlum ‘„ist' 1 '* sopliica suam virtutem ostendunt, per projectionem «- ^ 0 pti 1 ’ 1 medicina: suam perfectionem patefaciunt. Jam laveris , ' 11 ' lector operis nostri totam intentionem,ex qua nisi p l 0 ^sn 111 '* in vera philosophia jnetnphylica > quam in naturali N non est quod deme conqueraris, quia qtiicquid ab also qiifl‘ e tum fiiit,apertissinic tibi declaravi. Feliciter vale, bot 1H l tunquclit opusculum istud consule.
Tl XCT yR M PHILOSOP HlCfc
J
ist 1 "
Am finem facerem, nisi me philosophicus nmor
| ios detineret adlnoncrctquc,Theophrasti VaraccH* 1
*_ n‘. _l_: i _/!._i. • ... . ij r . i ... 1.,.•<»* tv
c.so'
ris nostri tincturas philosophicas addere,quibus cura:, >■ ^ |
i." 11 -'
micam artem tracta: medicinae, quarum prxparatio» ..
Una cuin administrationibus, ex dicti Paracelsi ^’ 1 5<"phict s descripti, quo facilius intclligantur ea,qua: de philo* 1 dicinis superius dicta sunt.
E
De t initura Solis,id est, Auri.
Xtracta tinctura Solis, coipus ejus remanet n ^’"° 1 ( ’. 0 r)'“ y vero pura est, & leparatnr ab impuro, id est > a 11)0 ^
secus, quam intrinsecus, per sanguinis renovationei" ^ n ]cl'^ fiint. Hx sunt omnium simplicissima’, potillimxq 111 ’ .1. rn od 1 * |, 1
\V
si <
HP 1 '
tarj;
«litu,
S ll iui
e:
Ptr a ,
Vini,
A:
Elfi,
eo r:
‘etiir
«luor,
Abl U;
11 ,
■anti
0
S.'
S
«l^n, Pet i, »at ct
«l ll 0 f
>t
"ni:
>n,
Pitit
'an.
8o a ‘
ein
H'
,9 H| r
S
H:

ti'-fyatatin J *} 1 r t o S ö P HI k. i ;j
^ti ^^ l0CT nJ^ CCC • r * a c ^‘ linctura debet clarificari , vel exal- "" ■ quinquies bis 24.altius non progre-
. --fomi viuuniiuvJ* ui» ^+ ,,llLU '
i c admyiiitrari quibusvis, ad renovationem * au ' P v '«mum llatum.ut dicetin in admlnittratione.
C
r PUs c
Ext faß to talis est.
t ■ --corrumpendum est de natura Ilia metallica ,ma||ca ver. per aauam Salis, demum relidentia debet abitu
V.*T’i du ^«n - post modum extrahitur unctura per Ipintum ' Xost ‘cmo^cvatur ä tinctura,tunc manet infundo.
iÜQ:
Extraßto ha salit.
p .* ntuura. ‘s fX ^ e > quod mundillimnm de albiilimum ex sua
j" fieri |qj 1 |>«'blqu e decoctione vel artificiali praeparatione qua | 0 r udici, rr) ’ lc l ue fiat aliquot vicibus, deinceps pulvoratum sue- J tUr Post st,^' ,. ani commisccätur , & agitetur in eo , tum destil- 5 l,, 'ioi's nne' 1 ' ‘blutionem , & cum sanguineo viridi, partibus x- AL° rc lanst Cfant .ur,6e destillentur omnia quinquies, & meo li- “'natur 1 ^ oolis per antimonium purgati solvitur in pulverem. (i' tl 'k'U|m| Ua P ur a destillata lubtilttcr, donec sillcdo recedat; '"'tiag,,!, 1 ‘‘fcpermittit, nce milcetur in profundo cum sub- H paratür.
O imiv . . tyiritiu •vihifit boc mode. di c * r ctil'" 8U1 * non mixt ‘ - rubei vel albi mensuram unam, ijf ^ >11 hast t0r * nm vas optimo lutatum obstructtunque recon- t Cctn cties 1, 1X0 ' llans ad profunditatem vini mersum vas, per tp l,r 111 c Uci 1 ,.'[ tllra ' CS bullirelacuo: demum mf rigidatum dellil- a,c tup VCf d ota vclpstialasrigidetamdiu, donec spiritus alten- pV lnu ,; ftaq, 1 . 18UUhl bnnn dederit, ceiTabis mox: liarii quod le- i, r ‘Psiin risa' lla r ’ 11011 Ipintiis. Hunc vini spiritum infunde su- % tCt ’ 0 P'iriic t,lt ‘ an bqux est vehit Alcool, ut sex digitis liipet- tir a ° nia ncatp^ llc ut a tum vas ponatur in balneum calidum, in ri bb»itq lle ‘ r n }en(en),tunc in spiritum alccndcr Solis tinctura, Sputem. r llvis albus in fundo vasis, qua; duo separanda limt evan <1Ucfac pulverem, c\ liet ex eo metallum album. O^rst liqu'° laic Permitte, ut artis est,manebit succus in fundo V.jjH'to liqjj^? 1: qoeni gradi tabis quinquies iä retorta latis tna- qoam itate. Talis uraduatio solummodo,per ele-
llliS pr n i tlain 11011 permittitur ultra quin-
ile,hoc est, 2.4.0. aliter comburitur ultc-
^i^! l,s <li ac i ln 1 adminißrationit est.,
' 111 dabis jebi* r ° l J, na ■ c| tm uncia una theriaex Veneta: mix* 110 u°niacho, qualibet vice scrupulum unum.
Postea

*71
Specu iattva
tu sl °'
Postea cooperiatur in lecto patiens, Se sudet: continue t 2 . diebus.
Efl etiam in coralio tinftura perquam exccllt#* ^
purgandum f.tngumtm. , ,jir I
C Orpus ejus teratur subtiliter in alcool, Sc extrahatur
ctura fient ex auro,per Iphitum vinidimulqucdeci^M.^ ascendant, postmodum separentur per dcstillntioncm ; V.paf J,l J fien debet igne prorsus nudo, deinceps in balneo Mari® * jd 1 debet liquor sexies, Scitciinn luper feces rejici Hoc jld' ministretur cum aqua theriacal^ nempe fcrupi&im un 1 " 1 cum ejusdem aqux drachma una propinando. . ^j>'^ Aqua theriaealis fit, cum uncijs quinque spiritus vim» 1 j r .icl 1 ' duabus uncijs cum dimidri, myrrhx Roinanx uncia y® „f0' misque duabus, croci orientalis drachmis duabus; inii*- 1 -' iJt j Je
mnia , distillenturque simul Se semel , administrentur ea
stiiin est.
Doßs admtnistrationü eS.
U T ejus uncia uua drachmarque dux eum decem
cichorea:, vel g.unandix misceatur, Sc ejus n ( drachma 1 dpai,mane Sc fero: jejunet postmodum post liimtionem horis,Sc totidem post casiam : cont® fex vel septem diebus: dentur etiam aqua" destillat® c* ra-,vcl cichorea fimilibusque.
Tmilura Batpimi.
R Ecipcbalsomi unciamsemis,ScIphitus vim '
nantur iimul inpcllicnnum vel duplo vas, C' ;
Sole per mensem, quo facto permittit fe destillari fim 11 ritu per alembicum, qua: destillatio melior est, qnam * tam hoc loco, fi manet hxc mixtura simul in una c ° ne: cui addes unciam semis alterius balsami, claufim’*®,, qi'^ gei i permittatur, ut cum alijs pennisc.-ii queat ballan’^, adjunctum fuit, ac perficiatur id quod exit ex luo c0l ^ ol pi 1 ' t ,j, quicquid graduari debet, liiamsubstantiam »n unum minet oportet. Et cum hoc ut fiipra volatile ut
datur iterum uncia semis alterius balsami,quod cxalr® ^ jp-il*^,.. usque ad duas uncias addendo graduandoque- bl‘ tc . j .ili-r ^,,. pratparatio potissima, qux renovat,curatque qitidq 11 £lJ jl> parationes non poslimt: conservationis gratia i’U®> vir calitus acquifivit fiipra extera quxquc. j,

f
>s.
Puuosofin A. *^3
Ä*" 0 "»» horiri, cum albo vetcnquc vmo blsmdict.un ■ villuTi fuerit sanguinem emendatum t c.
O-» °° fiSffi* rrsSS.
iu\>nt aiTiam inioumm, quapropter & in homine , * 1 \
t u fpi'testarepotent,acmelius- Necestst uo , r e > prteceptorem nostrum comparationem ' > ^
Ute,?! 10 « ?n« Aoatoroiam creatura: magri* ffiS <er n st^Nlvseere compara, eque, Piam juda-en . . .
\ ^T A amum i«er metalla, non aliter nue. amma a homo Venm f obt ‘ a « : cujus pcifcctionis cauta metapbyl ce con W hsc °‘"-'vr limul m unum. Sicut igitur An " ' 'Ä Cmms ^m.lit.aliaquc metalla conium« :» i ri* 110,16 «luam diximus,repurget absque exoneratione alvi , it4 >!i°»c\ adica m ituaiiter oLc lupa fluam eradat •
L? arcanum. cujus ^Äum«-
f 4 ,“r"f °f'"™» rSfoÄ “™
i SsS^^TÄSi
: gatuw t lstirua V'tepatauo lili, ejus radlU P
Utcus & extiinfteus.
V Sui dW g - ntl mcnluras istuib tmctul x P ^ n,uu p e v i n0 hoc bist, ^anti),? Ctl P ttt ificMi«pe ve.mitrrmm ambo. ,. > - _ r<
i w ad tres vel quatuor septimanas. aut diutius, 1
s ai i) s Haustibus,vel absque alijs.
*'
tiac arte,non miraberis amplius.
te Rtipe(,r Al,!ili lal ^'‘Y^Tmcvulerian* anaun- •\ciam S B am andreee,falis cichoicai.sob- \«««" . . adl .
. sol ls abii.vduj unciam fenus, falis vam'
,, l Ht^ ^Vommums solis puri peuösique libram unam.
,/ 1Ä ^numtupcum.
Arc/i'

*74
Specuiativa'
Arcanum ptr qutd e a yuA/uprApofitAsunt
eluudantur.
0-
C Otlum skterraper hominem generant hominem jr £s
eorum cst,a<filia prolesque: a cado habet intellectis
favero corpus: & quia ex terra, in suo corpore est, ,n d
vertetur: ex cxlo tamen quod est in ipso,est cx fii mnrnc” 1 ^ .jjfi terea quidem adhuc imum possidet ex dono Da, pe: q u °_
sunt,sic etiam coelum & homo,sed'sicut homo ex terra tione secundum terram, & ex ea cognosci debet: at q 110 _ n ,fi
coelo , secundum cadum etiam judicandus est: igitur b^jiiJ
him,& terra unum sunt,etiam aer & aqua. Si hoiv>° fori mundo transmutare novit (ut in sal omnia) quanto ‘ £ s|u ihmicrocosino,hoc est in seipso noverit, quod .
*Vtcx/4rs Knmimc in nAmin* tlt^loinnm fXl* ^
modo cognoscat hominis innomine tliclbmurn cx»*---
mum,&non extra ipsum. Ab ipso procedit mterinS(J ^ f „p.
te wer quod operatur extrinsecus id,quod oculariter vlJ |. 3 li5 ‘‘ nisi mente ccceus tun it,vidcbit(id cst)inteUiget quis ^ intrinsecus,luceque naturae seipsiim cognoscet P cf , j Certum est,ex hominis sanguine generari Sal naturale ejus corporis, quod in seipso corruptionem & piaeset''' corruptione habet: nam in rerum natura nihil ess 1 !*!? 5
mali tantum quantum boni contineat. Tai iter ex
olsi^V
generatur naturale sulphur, quod propter liquoris
_ _ iKUiv«»- , se,
cationcm incenditur,totumq; corpus & seinsum cösi |f ”
J-. ;_Ji: „..r, „a i i_ J .. s ... 1 -
do: hujus incendlj causa est,quod homo fuit a princiF^ ^j r ^
Boctransmutatumest in carnem Cc sanguinem, st 11 * 1 ]jri( ,,l J K teria sunt hominis,quamque prima natura vel ^
odit,ac camad se reducere conatur quod cum cinisque resultat, matcriwqne hominis prima: i-cliqu^m^ que subjectum. Quia homo est in corruptiones 1 ’’^ stil|’ 3|l)
prosequirureamstiapropria substantia. Ilinc fi c
naturale hominis, ä creatione media recedat mp’ 1 ”'^,, of (1 , ut appropinquat, ejus naturam assumens, m clcmf 1 ”’ 1 t ioi' ,5 ^v
tionem transit: qui quidem dementaris ignis » c0 ^ n( |ii
causa, quique per invihbilcm sokni plurimis incog 11 .^ .
ditur.hicdtsoiphilbscphorum. Tales sunt in h» 11 )"..,,.^
ut per Corruptionis potentiam liquorem exsiccare Vi “ v < via salia hominis reducunt in calcis naturam. P fl ' ^Vni3 rf '',rii
r, ° cliK.
fi
in clse transit sulphureum. Corpus itaque reducit ur ^
öi‘im:stn . nit tm mnvimnm « 4, ^>>m ^ .se’ '
\fi
primam, ad qiiam proximum est habile factum a “‘ CJ) |is- 'y
r...»- r—.. v **-- iioCU 11 '’’
ignis hominem ad primam suam essentiam coi > u> y ^ ili ahjs creationibus videmus,in terra vel montibus* a c . eaiWn sint corpora, ts/nen cxdenv sunr opeia
rationes '
Hsi
5||
'Sar,
dominari potest, cum ex Deo didicerit. Cadum & p^ 11 *
ho^V Ar *
S
Ht c
ad
d "S
P&
&
S
Kf
V seJ
Nu
*ei
S

*Mn
$■
/:
y,.
s/ ;
Pii
sJl'' 0ftl inib l , l V CCI< ' t ' IMc > (es l i'dem m xl nt;1 ^bo S ’ ‘"terra vero visibilis "'"Uiri ' H
H
"ini
II, 0 SOPHI A. zjf
substantia. Sol est invisibilis bilis, tamen exuno & eodem folc . g"?""^l"blem est esca, inquam per cotem, scilicet * . ysteni Collum,ignis hujulmodi scintillae excust i„ e '^'"ralife,. Ccl t ) ‘ l,nt * viresijue luas excrunt. Chcmicam ar~ jj ' lrv a s Ua Q, tXcr ^ et Archeus in hpminc, tanquam artificiali*
Sfc" . .
s ‘ta,
ta tC L ,UJ '~ ! 'emistaminerarum corruptor, qu>,(l a
Aurum a mincta separ*/.
' at?/{ R ' ancn t)qviodlibct per se nullam vim habe , , - f .
unumquodque iL agendi vues « 1 'nm-r mhomme.
*rs ; t " >pbi ovizon, non in viribus, at in per e „ v
na 'V w alis in microcosmuro agit ut homo p-
hn, f^nte p ci se thlmine -. Chemicnm suo loco separat ro lop
'KJa/^S« m funium tltc ■'me»' > "
'Ulli
"'at,
stli Ua "i ult
5«a.
<!
, llC . .. vaporem, vel corpus sublimatum;
a< ilu:w S . l 'hctus Yulcanicis artibus perficit in homine, do- ""am perducatur materiam. Est enim ultima re- J , "s se-,"' fi 11 * jubilat in exaltatione sua, sicut aurum ab alijs Pr C 'iubt, atUm ?' ov ‘ atur in igne.vitrmnque.
^S. r <iose fr 7 re postum, quid Theophrastus 1’aracelsus prarce^ bi "hatv S °'* s terrestris arcanis ulterius scripserit, utpotc Ly 1 eiu S lntt:r stuintam cstfntiam auri, aurum potabile, &o- fou 1 " 'xtract £rt Cnin1 < l uinta f ' 0 ' 1 - effcmia^tjnstpra per vini tj 0 *®'Je est " > eu;us modum supra posuimus. Aurum vero una cum alijs spiritibus & liquoribus in po- c fit ‘ tUr - At oleum auri est, cum ex auri sola substantia purum.
tipe 4l| -- fo *'«*£*/» dtscriptit.
stplfate- ofi?ti,vel pulvcrisati unam unci; Utri
STiL-sL
el pulvcrisati unam unciam,hoc in succum
>es aceti .destillati uuantum sosticit, destilla Stab i- - ' - -
invicemscparato,t.nndin hoc facito, donec 'poris maneatrdcinccps in aquae vitae quinque S-tutut omnia limul,& in pcllicano per mcnlem di-
^f,cip c v . *V-** W« deseri/>tto t*l* *fi-
"li N*C a , Vl ^ <; " tis libras decem, rosarum,nichslxMommsrse u ‘ thc,ri »<olionim utriusquehdlebori, majoranac ana '"Id Ut ", Um,c "' nar "omi, maceris, nucis mulcata;. caryo- tw ,sos paradisi, piperum omnium, cubebnrnm
se t t *'%.avu^’' UCt ' c ^el'doni,v,tapii, mclissar.ana sex uncias,ci- t fitp^fisaiiuin ""'.'as quinque: commisce, pcrniittcuuc digeri, a P°ninin S Z<au ‘^' ls ’ separa tandem.usui fcsetvaois quem
v.
0’fi
2

r?6
SPECUXAT. PHXiX)SOPHlA»
Olei Solis descriptio.
)Ostquam, ut supra dictum est, aurum in succum P^j Jie r
E
■ reductum sueiit, bulliat per quindecim dies inicq l ' < '.
_rt..r.I i 1 w , , _,-bit|
stionc,postea separetur in balneo Mariae volatile,man c do stxuni oleum auri purum.
Corpus digeßionis hoc est, .
R Ecjpc succi chelidonix libram unam, 5c aqux vit® paitem xqualcm, vel paulo plus,resolvantur in lp iU ^ bus auri misce tres uncias,deinceps sire ut supra dictum 1
P
%
Conclusio philosophica: clavis.
f** Ldieprito tradha,mox ejut usutn Ü* Arcas**#* 1
i
c *<toc
lc «l>l
%lL
V« Jncmtßarü&dfuiscontcntPs phtlofopbiCsirflftP Al
tradere , quibusvis natura diligentibus arcarior“’”
rum scrutatoribus, numme gratabor: ei<^hac,py qualescu»q 3 meos labores, ac modo supematut^" artificio,Clanem dtdlam elucidante,fidemf.tcet ■efi J s i fi gis, quam tpßmihiSixiße haftoqtns: quod c l ,4l ^ t Jsi elocet, attefiabuntursemnes, qut memtdernnt. turefiet quiescere me tantt/per, donec tandem 4 '} c ttifi t profefiionis accederet, qut sublevaret onus. Hon 1 MI> t sed potius ad reajjumtnda* respirem Surf I , tont?* . (frustra tamen) conantes natura Seritatem,
r' fi
Varacclsus. Necotij nubi multum efie •videoi fifi 1 .. qutts est Dux ttle magnus inimicorum ejus. £s“’i p rgttur uinxs xamq^ resonant arma. Calculos“” rpfi^ tl , men paratis jam,non reformido gigantem hunefit f t pfi ft
fi
>K l ^Qr <{
>/;
{'“«s
i
'fati,
¥‘<n,
>,
% fi
tpfi Sidear, Fern as nantes suos,contra ^
'«e,
ambitiöses , at^ superbot { qut sub pallio laten’ e ‘^ fi ,s ^ quod m lucem prodire nudi ,fimpltci cum Jcrrt> 01,( fi 1 ’ quam audeant,ne quod /« ornato sepulcro contefi t (, appareat .armat. In Sirtute Fentatit igi>“ rl cursui)} Senio. Faltte quoad poteflu .
; n
INVICTA
Virtutis Moenia SacR-*
M ti
"*>i,
tl <ii
‘»in
FINIS'

1 "
277
artificio super-
P naturali.
e hoj a jj exordio docet , noflvum artificiuw. su- tcs >lllll/ '^ c ic S ltim ‘im prolem, & quasvis alias artifici P 1C}nnas tffe adulterinas. Negant moderni ßtmit, vt ' t fbfiti‘] i penin,Hitcr quintamessentiamno- lts do Ctt t 110 ^ argumentum til optimum contra (imi- ^“faiit' ' H ' 15 u P ,,irona effit tiullas. Qnululumejfieju- ^‘d illn legare nobis audebunt esse quintam esse
//
, itl ...gare nobis audebunt ejfe quintam ejfe
r lir ^J tfl0r a t purum ab impuris d Deo fiparatum,aut >,,i> ni) Q( ;ut ! i'f° fatebuntur ? Dubium non est eos arca - ^■ > Ui\ f f i tnte ^ t gcre. St talum etiam a quatuor primis ef- l, a. I factum elfe nobis admittant ,crgoquinta ejfien-
% n Hd tXl
riut ct$lm etiam eß'e quatuor elementa,& fyfant ^' lt,l °r pu r ,u, ut octo sint essentia, lloc ipso ne- kl,! <■/... Ullt furum exiftere , ejfieqtte dicent,ut inferior.t
e fan c
,, ^ am puritas ab unione dicitur hoc loco
t 9 fidit ' ' t ~d ln cetirate. St quatuor elementa ejjcnt in /°‘ 7f fic s "r 11 ’us mixta: mixtim etiam apparent in eo 1 n> inmie fit. At unie um videtur elemen-
fi)/sf r ° ri ‘‘’s ,< ni cosleflibus corporibus, ac tot quot d) j/7 et ‘ am c»rreJfionctcntibus,ut eff■•.Ilibus i^" l 'fias Vc ,‘ ! ' C ei s Ve, 'a separatio elementorum ,quamAl- t>iq lYts tleinj !mitlI>l decet,purioris nempe fubjhtntia ab ri/‘ lrts dp, £ ’ lt ‘ l rUt superioris ab inferiore. Separatio fio,’ f'* oleorum ab aquis, & horum dsuis ter-
i(f Hni eil, non ekmcntorum. \’tfi oleum, quod rf ,i>n erit ‘r ‘ { ^ l '^“nt x d sua t erra separetur & aquam tl qml elementa viscosiora,ptugnio- hJ!’" fiiii-, lt suis qualitatibus per separationem
%
H>u > quo fi (UlVlS harum partium quodvts indi tfa !»., : iü cun<i Uo r . 1 /.. .
“H
‘■ fiti ,
"“■tinque modo separ et ut. Sanius ergofic 'Ukidtlicet elementum calidunispro p.rrrc
magis

i7&
P*. A; )> A T I O.
¥'
magis adharet ignis calor: humid ttm, cui aq
!(£»’& t(f fl
mor :frigidunucm aeris frigus, erste cum cun r !:aX> ^ 0 iO^‘
ficcitas, quas quidem appellationes etiam usurp A s"
fra.Sed ut ad edum redeamus,stud incorruptib^ 1 ’
- • <■■ ‘ _ *ni S*r a.
di partem ac alteram ,Juperiosemque antiqui ’ i ^
J r
mundum appellarunt, & ah inferiori totius *
inferiore mundo corruptibili videlicet, a Deo
affirmarunt.
liane etiam universalem cjjein. tam & naturalem sortitam cptrfiime vocarus!t'.ffist jjf Vero mundum, natura materiam etiam umvtrj*'st
marum em omnem»sufcepmam. Antequa {quod Chaos nominatur)sejuncta partes anib4 oren 'Jst diximus,confuse continebat alteram utraqneß^ js vinculum untonts prima , & amoris mse retiis’’j teram mdtes connecl ,. »pirus alterutra. Qf* ‘ffifl ,/1 \ P( fretius atq, desiderium,emn« generationis catis* e> ‘ f r. st natura dicitur. Wesuiu Vhjfucs no/h‘,tpri» (, l’ , '’st meis latius procedentibus lebe llts traltatasunt. :
quaamfruj nostrtfupeenaturalis hruuitusin^ v “i «>] I ne carere fuu ditant fundamen, ü\q,u um .«rit« A-. peraan m eam invehuntur. Quia/rn proprie ! ejl,quamars ex flaturalibus conflans prmciptH - 0 st ! 1 am excedens artificio, ubi divino quonam ari d 1 Janum ei? eudem uti princtpiu , quibus tpsit, 4*'f; ,J ! rtcar b nequeamus. Atubi fu ani terminavit 1 4 i
Metaphyficam inchoamus: accipientes ta q* £te> , persettaq s naturaliter nobis reliquit, & p r ‘ c f ur ' iV lll r /■ jupernat uralt quodam artificio ptiisquawpvfi^psti
quia calum natura magnum tractare mali' ^ f)i
mus omne,nostris nec Organis elementa c- un ^J fte) n, l sj
cogimur ad naturafumlttudincm & imitati» ,ici,, ’jfl turahbus venari,magisterio nostro scp*r* tio, M0s talum ab impuris elementis nostru , m ckaos '4 stst Imcemus : d quo nobis inchoandum est opus hoc 4 ff ist ie,(jucd natur<t wagißtriunt ex a flete litbttf' *
hr >k
%iej
>
Vo
’<
%.
y *h,c,
'«>**
tet, an
h
sinkst «6
H Cl)
»Uc
k »tu
ffc
h,
»>«
*il
"»I
%
•m
"ffit
t'nt
K
bi
i,

¥'
ilff*
a i"' iff
y
.,rf'
‘f
fi.
'“i
k
4 \
*i\
fi'
t l
tfl
#1
,r\ w s
m !
y
i
J
hr enteil, - P R /£ P A TV O. Z 7 y
*»in e s u ‘S cs cur dicamus metaphyficam nostrarn, opus <Ut pn rare natu,£ - Mam separatio cali ab clementis, ^divisio Chaos, naturale non fuit artificium ,fed eo tamn tmtart naturam vere dici- tentus - fer modum corruptionis *t$ generationis ope- *tl«, ^ 4C arie >&eisdem principiis utamur, quibus & r *li iC , ltis dicimus , m quovis dementato corpore natu- ^ e ^ mentJl P ro P 4rte contineri: alitergene- ff ^»i J >c -d unt - Ergo dum hac separamus,formam &ma- s l °>ic )n lm . l ^ s habere poffumus illis, de quibus ante fui divt- 'E extitit. Cur igitur in nos perperam latrat (e Htur r ^ r,u ■ acfi forent impoßibiha,qna per hanc do- Pf i )llt[ m cm. si calumf tperius , & inferiora elemen ta tatty HYa fi fiam generant omnia, cur ex ejusdem cali ^ vorii ndem elementorum, ipsorum natura me- tytyj n * s «na cum ipfis inclusa nostris organis ,fuperna- K^^iflerioprimaChaos diviftoni frntli,parvus mun- ^sj^rabttur? fi Deus tamen cuiquam annuerit, 't’Hcn h ? e *ficitur nihil, &fi reäe Jit in choatum. Hac eSl & pervenire licet ad medicinam universalem
j hyficam, indifferenter omnes morbos curantem, filiis ■ ferant moderni Physici. Nonne videntunmr- ( '^Particularia quavis ; Cum igitur medicina *«t ^ l>llon uptibtU calo,&elementis incorruptibilibus, <i,l i\>t > .ß tlCorru ptibilitatem reduäis fabrefaäa fit, & ad nedum fimilitudinem,fed refurrcäiouü { %if e fi° n Valebit contra corruptiones omnes micra- ^Üßeti^faentts ad medicinam hanc? Sirtfurreäionu fr Ht '^.‘«celligorent isti Zoili, fortafiis non dffenti- fotttQ, ettt<lt e ntetapbyfua. Verum quod eorum qui, re- i> ! > iiue t ° l Ken ‘ ^«oraruntac negarunt, ferantur somnia, 4rc *ni capaces existere minime valent,nec eo V' a< t nos,quanto magis veritati resistere co-
Xv«,r -W# n «diiis inscitiam suam ac ingenrj rudi- i«* mentis obscuritatem & cacitatem detegent.
S 4 Ai

tSö
PrjEFATIO.
Ad verarum artium fludiofos cou verramus nos., ?°$ c f jst Drum > ut aliis nebulas ab oculis auferat , ut qtt& rl ^ suis esse vult, videre queant. Fundamentis antea J (f jt principiis positis m unico nostro C bao , operaP rett ^, fts $ hujus panium cxnall/oncm d compositu naturali ^ docere,qui credunt opus metaphysicum hoc d D e0 ‘st hominibusfuiffe , qui bona voluntatis existunt. ? n f iiempe culum & elementa rerum omnium cjje <***
Certum est omnibus d natura productes hac inffi. )ltl Haliter,verum in aliquibus magis, in aliis jstu- tinllis etiam extvaclu facilius quam in aliis. ^ sophorum sententia est, ut propinquiora fatilia ß e1 ' r st
V 'hts l (
tia quinta separari facilime potest d suis cra P 0 ^ r fifii
quibus per se.
7- v. . . jdcilime poteh .... „ fir ,
mentis,O' hac in f; is qualitates pradominates W ^pr peßunt -.manentibus in quovis elemento quibusvifijst' eis. Animadvertendum e it etiam, vinum dici r 0 $ cum hoc loc'd poße liquerem omnem , de quo per st‘ J .st eßentia quinta sita separ ari potett, ut infra de trüß’^st granis baccisvejtmpemis,&c.fieri docebimus. rare debes, m hac artest praßicics eßcvoks,f 0}> - fl i^ Wateriamde qua Chaos metaphysium exiftit>*ß e " 0$ eßentiamstut ealum{dtquo locuti siimw)rerHf» 0 «sir & elementa. Quapr'opter vide ne confundatis itum varietatibus. Kon poßum enim-aliis ut* v f(i Ö' quam illis qua ad hanc artem sunt necessaria. ‘fis
foen obscuriorafuerint, aut anigmatibus ^
f3 'ores antiquos,altu elucidare conabor faciliori f! st
Volt tamen iit existimes mea me -docere te,vel a ia, sed qua exptobatißiiitis hujus ari is auti°> i bendere fotui, danori sicnfu describere tibi, ßstdf* ttffa pl?i)er,i'is,qui M ob scriptorum isiorttm intr %i„edf *kt iym$tatem- t d fecunda Ittttna fempv A *

V'ifiih P J i F A T 1 ^
; tpvm mj uste , atm sm außtttew ingtmj purn' & carpere vel neuere dcberrut. Considera tgrtur ea s 0 * ,. Vei ß uL antiquis proqrsfih tibi per WC tnti ita junt, *2^ diversa extsiutü: &factle perctptesea
i,n tl tfi’M obscura videbantur , fi hujus negotq vt ' t,l, ‘ tf ‘»‘eUittns lubeat. Multa quidem in hac arte At- as ’^ w<e «o» invidia causa nobis obtexerant antiqui >} c '»dignis tuta forent & malitiosis hominibus: nte isse de c anfi,quod clarius loquar, ist rs viam faciliorem.
vere studiosis. No» fi/ ergo quod mirer t< cur
L
!u,n mb
, ■ßudtoß. . „ .
— i * r,l tlationc, quam antiqui fecerint ,fcri-
les >»i(i° U>>l firrem. Hoc in tui gratiam fallunt pu- te>n 0 !(1 U,s ut intelligas . Quapropter ab hoc te studio non dl,)< nt artium discipuli, qui quam,non vi-
(ttj> tUj] J ‘ h 'lentts, nec ferre lucem valent , nec alios videre nein , 1 Exemplum hoc tibi fit insciti*sua, quod nemi- *t[f i ^ ri . t,n i 1 ideas, qui contra scriptores antiquos in hac <it ie^f v f tUm arripiat , ut probabilibus rationibus &ex ( Ut e 0s H ^ ls re darguat,fed calumniis & in jttrits ut affi- d °ftus ^' <iU tthun d ,im probare nequit (quantumeaiHfc ( 1 'tobos viros obscuris &fimttfiis (ut ita lo~ %s, c<)! ^ Km iflis , qui velutsimia quodvis ementiuntur ‘f ar at. No» jatis ei/ dicere, hic ell nequam atque
<l(
tet> quir‘l c ' m f m ais ein cur talisexiftat eumopor- % N m a ^ 0s audet appellare : vel ipse talem fcestehoc f‘ lcit > Diaboli st quidem eK opinio quosvis alios
' ii u>2es > .‘ a J 0 r f s appellare, quod etiam tales fore cupcrrt Mithin & Viisfilij bonos persequuntur. Aliqui tamen -I** smiles etiam Ctnmistas redarguere voluerunt. Ilis uterentur vocabulis, quam antiqui veri fames* Muerintyvel artem istam fabulosis poetarum PUr a ' tl * alle goric e tribuerint {qua quidem Rhetorices fi- at( i^'ß Vts a i alium sensum & sal foventor quere factli- 4i t Veru,n absum scripta rede fi jttdices,neutram par* e ™ n iHfelhgoe videbis , vel utram ft scopum nor .- S ; d,m

aBz PxjCiatio. .fi
dnm Attigisse. Vbi noti invidia regnat aut ambitio ■ *p *i,vel quia non pojfunt artem hanc affequi , vel quod *^ in ea ingemo feliciori se videant: auttn artentipl tn ets qui scripserunt obscurius quam fer at eorunihd ,
Rus,invehuntur: eofcfibt laudem comparasse puta^M ^ alios carpserint. At non scribunt quis verior fcoput ■ . exißat,nec dilucidius aut clarius eam exponunt-Q /j. sunt hujus farina homines, una cum suis mordatw* fi rats, vix flocctpendo. si quid ad artem istamadfen 1 ^ potero, vel clarioribus verbis eam tractare ( ferv^‘ l def la tamenjfaciam sedulo , quod virum alteri c ul f‘* fi- ximumex charitate decet. Vbt me fuerint aggrefi 1 ’ ßt bo quid & qua ratione repondero. Non prius lfi libenter feror,quam ab eu laceßitus verbis,/adis, ptu (ut antea falso perperamqnc, malo patranti* & ~ p. ntiniafua)fuerm. Hac sunt tgttur, qua piis probi]‘} u ^ Moribus expono legenda prius, & exadißimedetn^ fi antiquorum scriptu conferenda, ubi concordare vlt ], ( fit fidem adhibeant, aliter non. lmpofiibile tanit^jrfi. eximio cuivis ingenio ,leclura solarem ipfarii fit Quapropter operando magißtr in arte hac fi j( tum,qui potiri cupit m ea suo desiderio. NttUi rei s cr> h„t, melius comparari potelt, quam clavi : hac nisi tfit -Jsr ad occlusa non facilis patet aditus,nec nisi mittat’ 1 ] ^ tam. Non secus donec manus ad opus hoc appH (,ie ^ ( fi- prius arcana, qua Deus sub rerum natura comius 1 t’ . quando hominibus innotescerent, int eiliges. Qfif ponimus igitur ut elavem accipias, qua referat* studio feras physicas metapbyfuo magisterio difiM- quos tulimus qtialcscttnq f hofce labores m tul ° tum candide Ledor eontulmus. hoti f consule & vale.
cfi-

CAPLIT I.
^separatione metaplnsia per se stela.
T E A ^ lx ’ mus ‘ n l’r®( htionc, cadum este quintum elementum , non quod lint elementa quinque, fcd c i l ' ; ’ tUor tantum , quorum purior lubllnntia diversa 't'd.tfl, ^ ^ pco lupcrnaturaliter.in calmnqiie ad unionem
’^t'ttduiu “e | Uriui ' ni l| d'tt inferius in quatuor paites polita,quae a dterci lm ln v'5' 0 ' l ' nl & elementarem coullituunr, alternqueparS stir iiipu,,, ""n aliter ellentia quinta nostra met:qdiystea,trabi- ^ n 'kp,nv*" n ‘H magijltrio, ab impurioribus elementis rerum antes a v '' tl01u ' ,n > qua: talis non ctl, ut ctxist imai unt plurimi deyi- '"""nut ‘"•"‘‘•eredentes lallo quatuor elementa leparari poste, faci,, ßq '* * a ^° *n liberum. Nam li hoc (oret, machina mundi 'nr.vi.i, <ll ' n n : at ne Hat .providit Altillinuis omnium eondi-
. 7 ^'»stue,i.bi
Cet lina'""' 1 "'' 1111 ’ unione partes has quatuor ita coulervari, utli- ti,| S 11N qualitates ab alijs dilcerni queat,eai um tamen efien- b'ut,|
11
etniej
at.
... j . Hanc unionem apeiuns in cado nobis gate-
tiorü & tlU0 '' l >'la distinctio videtur panium, at lub nauir® lupe- uni - U ' cl ' 0ll s viiuulo conclulit unitatem: qux liant eadem r UiiH U v Duples eil igitur leparat io, scilicet elemento-
litiiu ’ ln s'nioi is ->b impurioribus: & (jualitauini elementa- l 'cn, jq.. a ' qn® postci ior vulgaris exsistit, prior vero metaphy • ^ l|;) *Onc." at,1 " u 'noperatur persolam contmixtiounn,&h®c ^ >cl ‘ncul'' U ° ncs ' ;oilt ‘ net, utpotc Alterationen! de animationem. n e p„ r i a |^ s " 1 sequentibus agemus latius Nunc de leparatio- f 'ntpurp loquamur. Hac fit in corporibus quibus Uibtis ' n v >no,Sr in alijs per vehiculum,nv in granisSe lemi-
f'iiii, . Nl-anivis in omnibus corporibus.a natura productis es ,,uU arc,ii att T ' m nullo tamen tam abunde ac in vino, &a ^eetitt rstu'i lani Pneile leparari potest. Quare ph^osophi pvxui- f^ftantiorp facilitatem leparatibnis t jus, non quod melior aut f' ür e traft ' ' f f ^ cn,K ' quinta de suo , quam de quovis alio cor- ' irtn s , a -Nam universalis est omnibus,& aequalis illa coelestis bus oj. cc . n ifi propter diversitatem subjecti divcrla, neque diu- tllUl U-st" m Co suenr: libera vero (itant ad unitatem redit. Hoc 1,1 Pcrv e Umifn Cx -iteanis occultioribus natur®,per quod ad altio- fpirit Uui ' CUlnt philosophi. Separabis igitur a corpore quovis l" s cuin anima,prout sequitur.
separatione per Vehiculum.
Hijs . . C. a p. II.
‘•'ndicN lbc ' lis - utpötc chemisticis, docui rationem sepa- . , UHl ab clementis per se. Quamobrcm eo lectorem
este
A

25*4 ArtIf liiint ^
este relegandum judicavi potius, quam diversis uhurnid^d.j, irpetendum. Nuuc veto,quod a nonnullis »torporibus non ' le line vehiculo fieri queat, hanc viam etiam ostendemus 0 ^ piis, quibus melius quam regulis addiscere valeas, & p 1 ' 3 - ^ quod vini philoldphici mentionem fecerimus.
Accipe grana tritici, hordei, vel siliginis, qua: macerata 1 aqua pura,ut intumescant, eximantur ab ea, loloque lic acCl !- , . lU t lentur in acervum, ut poli aliquot nostes atque dies iiicak ac germinent, Quo percepto distendamur , ut exsiccari va , Aut st ncccllitus urgeat, in sporta lata viminibus con* 1 - jj superque fornacemiitveril camini similitudinem referciim 1 .’’^, est, inferius angustam latamque superius extendantur,^* 1 ^,, siibttis excitato siccentur,donec femitosta non adusta colo' f , russo tamen appareant. Animadvertendum est interea ne 'l „ fucceisd,mingite, icd a flamma longe latis elevata iit. hoc mola non admodum acri niacinetm , aut ciaslo tuod°' ( patur.non in ihr itum, (ed in frustula quidam. Postea tep 0113 ^ in Vas ligneum, dc qui longo tempore bullivit aifnndatim ^., t fcrvcntilitma, coopcriatttrqtic vas optime. Pofuniain r .„n- & quieverit,liquor per IctacCum vel siccum ejiciatur,o ft u1 i . miiceantur ei frustula. \lbi jant ieparaveris aquam Pj!”;nii lunc.aham astimdr (crvtmemutpiiiei.Cc colu Saepius '“‘i’ ^ tcpetas, donec videris omnem a gtat.o (ubstanti.ini 111 ‘ 1 ^j f|1 i transivisse: quod gustu i.tcde percipies liquotis dc grani. T- 1 ’’ f £ accipe liquores omnes, & in cacabo fervet e tam diu rheias," m ipislitndincm flavi ile!pumatic,ue mellis reducantur- e jnoxmvas aliqttod-positos destillabis,& ab isto tnellc vil1 ^y philosophico it parabis animam cum iit» (ptrittt .liibl' 111 . .‘’^u toties donec ab omni phlegmate liberentur, (.Hucqutd i ei' 1 ‘ futrit corpot is in iundo vaiis destillatorij fubiulims exime* > V i|fl Umbra, vel per evaporationem humorum exsiccabis, s’!, 1 jfj igne vidlentiliimo reduces in cineres aridistimos,quibus an' 1 nutum ferventem,& ut ca bulliredituisttmc facies,ut ’ llt c 'Ju te Ilum (quod ajunt,habeas asperi imum. I !oc supcrtwtans > um inclinatione separabis a cineribus , & bis aquam p" 0 “ leni affundes,coques & repetes quae jam dixi,tam diu,dork ^ ^ i tuitis nihil in postremo iit capitello , quod abjicias. Hoc ^ praecedentia quaeque pet nvatiicam ftlt ream traniire facito pidillimuni liquorem , &litmc evaporare sinito vitreis oi ^ 0 i ut habeas tartariminortviim,St iiilnatwr.ile rerum omoi" ,rl ' super marmoreum lapidem m loco bumido frigid 01 ? 11 rdblvi poterit in aquam tjrt.t- ntam, Lee.

Supern aturA is.
Dc secunda fepar-itione^>.
-Ss
p.°st quam ^ Cap. III.
* cvijusyj clc ‘ttiam quintam a vino philosophico, vel vulgati pueri s OLn' C ° 0r ' S ''.' 10iau mci um ac vioJcntiilimume.\istat;ha~ H.sntodiV^ ^'ficatain, prout in chcniicis docui libcllis.hu- ,Q tationK ICcu ' l 1 1 'educas ad (iunmam simplicitatem continuis V| dcbi s i tei ni0tl ^ l!s > llt ibidem habetur. Et finito rota: circulo, a <"'is colorer il ^.' l } 1 l nu '° separatum purum, denatare superius fer - ^"'ffimo. Hoc ab imputo separa per inclinatio* tfotibu, Cadum hactenus videris nudum,quod stellis insc- >Clc l’oter° n '^ ltCr ae ittpermim est fupei ioribus adornatum h*- '*■’lutu ^''abumurne jam Phyllei Grxeos imitantes,quod l V Yl s ai ,. v i as manibus contrectemus,aut ut extera nceabunt ? Wc 'eiert qttid faciant. 0
De ornamento cali metaphjfice,
Cap. IV.
*’ ll 'nfer' ^ "kllx nobis existtint individua qnxvis a natura hoc ' 0r ' 111 "ndo producta, conjunctione stellarum & caeli fit- 'Uirri 11 c "ni inferioribus elementis. Jam audio vocem co- "tiiic s Q ° 6 ‘'semitantium dicentem: Vah,tollantur similes ho- t<nt aiJiy 1 cs bim terrx fc conjungcr e posse pr.dhmunt. Clanti- '«mea,/^ rauc edinem usque,audire majora qogentur. Ci- IY ' as 0!nn' tC1K ' ca 'ss'ftis & universalis forma, comiuens in se for- *nt t| . Q S ^'fbnctas,ab unica forma tamen universali proce- avtE* ,a f 1 °P tcr quieunciue novent pidividua pet mctapby- Urn eiviti n 1C * »? eri1JS gencralifltmum reduci posse, aepostmo- ‘ l '"'fjcil c utcs J’ecialcs vel plurcs infigi, medicinam univerfa- "''''ctfalit, Cncr,l ‘ ua: «ori uptiones.de morbosparticularitervel C ° tr "Ptioi er otnm>s tollere potent: cum unicum fit omnium ^’ttfonsu" 11 CXQr djum,Sc virtutum renovantium velaniman- b -t.ir c ,, 0l 1Uj ; lls: quis igitur, nisi mente privus philoiophusclu- t bs 1'ltilos ri, | ■ ^niin quod apertissime descriptum fit a pluri- i ,c l"a: r 0 P Us ’Tunain fiat,non urgebo latius,ad ea potius träss- *"dium i(> 1 ? lilc " l u,s ab eisdem polita, ut elucidare- queam, &. ^“‘Oml . Ptomovere. Acta quidem ab alijs eodem tractare i’ r °de | l lectoribus. 1 ege igitur qux hac de rc lcripljj- q ’ Cll, u bis confer,ut quod utile iit,hoc teneas.
'•fi’Hfiombtu Qs nonnullis dfoifiontbui Vocabulo- opusculo definiendo utimur.
Suo c | ,, .Cap. V.
*■ igjtiif 1 ? "tptapyficuin opus majus exordium sumit. Eli •teeeflifij Jcfhiino huius &. aliorum inter extrema
' ' du?
fi
di
1 ,
‘mi
COf

1 $ I* A R T I F I C I n' M
duo mediorum omnium. Chaos hoc loco prqpri,? dicit'" f" . rum particularium,6e materiarum suavum cum univcriaü ' j, ir suaqucmatei ia confusio. Quod variis consideratur mfd' 5 ' jr , mo,pro confusione hominum intellectus non mtelligcni' 1111 ’^ temistam. Secundo, pro confusioni partium extrem"*"^! primum constituentium. Tertio, pro confusione; qua st,J Confuse cum suis extremis, & fucteilive media epmHue.un"!^ altet um videlicet potentia,tu e non ad omnia, quovis, in e I l " js) e* vis,& isti* >n quolibet exillemibus. Quartovcluti»"* 111 j^iii diumcil inter elementa: non aliter artifex in hac arte |,1£U habetur inter Chaos, operationes,medicinam perfectam > fcctifsimam. Ex istis quatitor intelbgi facilepiorest,■ fl .i, dictas de sua potentia in actum deduci, mediantibus 't 1,1 f r fonlia,eado, & operationibus intennedijs. Motu nai llC l l, ^ ( ,tl artificem excitato, Chaos transit ad fecundum extremi""’ j £( j. est medicina perfecta, ctista ad perfectissimam ,juxta i" r ,,|j rum ordinem,atque dispositionem alterutram. Vlt rem percipiatis,estchaos nostrum universale quid, omnia q"*. r tj- perarmir in fc concludens, a cujus ventre debet ingenio 111 ^, |,js fex elicere materiam,luam formam, c actum, Ür elementa,"* ^.j-
medicinas conficiat qti* dictae sunt. Materia nietaphy" c ‘ .pt .' atiP 1 * •
l,cit
.ut ' 1 ' 1
,s>
tur.piima Sc universalis materia,sive Mercurius ad vegeta' ^ movens, & particularem formte materiam primam cXfl '' ctri'* forma. Tribus modis consideratur hoc loco: Fiimnst^^^s ut subjectum passivum, quod sub artificis excitatione p fl "Lif( requisita motum patitur: ex quorum omnium oper.m ol, 'j V is oritur cadum de sua materia. Secundo consideratur "**!"" t \c corpus aegrum,qtiod fonnam-patitur medicinarum» l,t . r A, f u'* mentares formam vegetabilem. Tertio, pro form* vel >" | i(C r materia, vel uti materia prima subjecta cxli actionibus- n ‘" 1 ’,'| l ntii forma: vim obtinet, ut postea latius. Haccnim ratione ‘.^,1- quod subjectum sit formarum istarum actionibus, quib 11 * bam vel rubeam tincturam efficitur, materi« ratione" 1 ,’ 1)f Ji' dici potest, deform«, quum dictas formam vel formam ;ul ...,
,fi*
cinam perfectam vel pafectislimam actione sitaniove*'“.'^.,]" patebit amplius. Ex co nostri Chaos cognitionem 0 ? r _ 1t i 0 ' habere potes,quod una & eadem substantia,di versis^e 1 ' nibus ad aliam passive fe habeat,& ad eandem active,""" ^ pj' so. Paucilsimi hactenus materi« metaphyficx cogi" t '° 1 '| i: ,l>ci > ' bucrunt,cx qua cadum aflurgit metaphylicum. Est en*"’ da ratio simplicis & compositi ad simplicitatem redacti p £t tioncm,mixtionem,&c. jqii £
Forma rerum, est virtus generativ.!, qua sibi fimistd n0! iU 1 producere potest: iit hominis forma latet in homine, a i;p ;
I

Jio i3l . bor; • 11 P * u N A T n R A L E. r8?
° ct opus in* m , arbor t.ucc non i» metallo metalli: cruda non de* V3 |? rcc *'>fed per liiblimationem evacuari ad latera subb- Cltct lioc in lS,Ur 3 ^ man ' stjpcrfluaque sua teira sit libera. Dupli- A tr ‘'«cllcA 0 '’ 1 rc con ^dcratur,ut cauta dirigens artis istius media ^'fliiw,, h ' m: stuo quidem regimine, perfecta mediema perfe* p 1 '" || it c i| C n ro ^ fllut ‘nlucem.&ad inorum deducuntur medio- ^^^•Uuib L * Ua ' U ’ m ’ c l u ‘ e lum veluti quaedam instrumenta fen- 1,1:1 115 artlbc| urn ud perfe ctiOnem ducitur,&c. Similis foi -
?■‘' lll r,ilib Us °l H l ls huius artifex. Unde patet,media caufativa cum ludiam llt ma ' [ 'mamhabere concordiam. Aliter consideramus ad , "'^ CI1S ln materiam perfectionis formationem ad at- e' s n 'iiioi l f l ' bcl| m: cujus virtute,quasvis alias formas extern!e »Mlr^ eaculratis, hujusmodi medicinae transmutant in libi d ^ '"istc C ^°n poliunt etiam ambae quas diximus form», per "riicitiji.■ lllrn adimplere,sed sum veluti malculu», a quo sperma C^i Urii v f utrem coeli nostri,ficc.
tl,r R c(|' c j C “ Mercurius noster, caelestis coloris, quo significatur ^tern i nt ,? Oatnra caelesti, hac de causa propter incorrupribdi- hllig Crc ^.tctuaiis dicitur, & ca ratione qua cadum ipsum in- b ab ct oicitntij, ut hominem , qui sensualis & intellectualis est. 'rlut an 11,1 proprietatem in le spiritus incorruptibilis, qui est n P r Qdu'l r ' a b ‘ ,bt; ns in fc conditiones corporis: quoniam genera*
• '"tu b ' 1 CX lc h tnen ut femina. Hac via differt ab alijs magi* f,l ' S dicit u ° C p n l J ’ rc ^ cn ribus. Et quis fcnfu percipitur, Mcrcu- ! n forjjjj r finalis, Hic ut cauta movens educit potentiam n Ur n ; Ca p fl ‘ 0l 'ma prius existentem , ad actum rubeum vel ai- * V ’ r °fuoc ' Cn ° n * ccus m utero suo gestat,quam uxor infantem ncrr > h;,b cr ° ncc P tum ' Ex eo colligi potest,caelum nostrum act io* fst* 1 ' l) r n j <: "r formam aut formam, ii caelum istarum ac rcruui sst lb - ts 11 CIS occu hum, dcpotentia inactum educere manw ’ n f ° virtus cum generandi, tum nutriendi con- 111 rneiistvuali (anguine nialcuhni feminis: haede cau- ” >n hac arte vocatur, Se caelum tatione motus.
^al, tCrc
, a *!f :l tcri a ^ 111 '? M U; 'm c.eium supernum, universalem form.jv.
C Cr tl trit f >rima m, nec non elementa fpccicsquc ad compoti- ,, r, sad f [ *■ & individua, nostrum caelum etiam formas uo- C|1 ta quatuoi movet,Scinde ad medicinam peife- aa ltitlv Uni ^ S< j. Uam ptrfcctam. Aliquoties vocatur sanguis, qtua bi p cr f’J Vc 8 etarc «esccrccjue facit dictas formas,donec
f tv.!i i ' 0 ’ 1 ''" 1 veniant, veluti sanguis menstrualis cm-
r cr «m i
■ ' TV ,
ii, 1 * 1 ! 1 ^'*cretil°^ lc °- fcminc magnam in quantitatem, servata par- ,«U' lU< * ,c l u ant 1C ’ * >Cr uutritiones Sc altcrationes medi) cujusvi* h' s Hiodi m-a 1 ^ ^ formae quarumlibet in aliam 1 existent ibus 1 qualitatibus in quavis altwatione in f®)-
rha; a
I

»88
Artificium
»nas äpnnns diversas, donec ens aliquod oriatur,»' *■'?!, jpiif quantitate conflatu ex varijs & dilcretis,in corpus anima vivum. Non aliter de mctnplvylico lapide contingit, q 111 li' turex cxloproprietatem habente vegetabilem, cujus' ,rl- -
jailitudinem in medicina perfectam & plus transfundit
uti'
irie^ 1 :
quem concipit ac parit, illam prop‘‘ p!'
Ta.: it.. J- :_ \r
tativa matrix in filium
foetus etiam retinet ut parens. Itidem & medicina pevse que,retinet proprietatem suorum parentum,cadi videlic £t ‘ t jbi' mentorum, qua similitudinem siix perfectionis,ut inct jrl 'j, j» litatis ac temperantiae transfundit in lubstanrias exter«**' t3 (ir foani speciem transmutat: Ck hac de cauli, Mercurius vC b ( j, |C U dicitur, natus ex duabus snbltamijs, uti ex muliere m* ^ |nen concipiente, formamque altcmm ac virtutem ali- 1 " 1
anteconceptionis initium habebat,pollidentc.
Elementa reputantur m hac arte quatitor coloret *l'l'^.je^ quatuor modis aliter considerantur: Piimo,sicut ‘■"''ijli, ' 1 ; materia tracta simt. Secundo , prout elementa simpl |Ci; ’ ctaflloribus rotationis circulo separata simt demetis, do sunt in formis exillemia naturaliter, & cum caelo i lll ’yp^ Quarto vero,prout separantura forma, exloque,alteras“^ |cf J . Xfionc,dissolutione, generatioueq; medijs,per magifo rll )tll ni rationis qualitatum eorum, & ex dictis partibus acu'* stimmn, Sc exuberatur per artificium rotationis, tk ita c* 11 ’'fle ‘1 iit extum commiscetur. Notandum cft etiam, clemerrt* > formis educi per caelum ante conjunctionrm.ur eoi' 1111 ’, ,,|S l' J prima cxlumve magis ad genus genetaliflimum ae £t: beatur, See.
Distolutio dicitur cognitio, fcu coitus masiuli cl '"' l0 J ^ Wtaphysicus,& illius ab illo concipientis idtpsiun > ciperc debet. Hoc generationis particularis initium f- ^iiO 1 conjugij nostri metaphylia Icnsitalitcr percipitur esi 1 -''- 1 ,
'duplicis in embryonem (eminis. iiV £r ''|i
' A Ite rat io est unius in alteium per similitudinem f^fiii’^ qux dupliciter consideratur , juxta duplicem' open' tl0 t (biC quantum per se fiat. Priore modo consideratur, p' 0 ^ j,im^ m exlum & ilhif.1 in formas alterantur. Polteriore 'j () $ gatur formas & exlum ita simpliciter conversa e”'’. ,j n ,n"P »um numerum iterato converti queant,scilicet in m^'“" l(
sectam Si plus. . ysii/
Istic conversiones vclalterauonCs dicuntur simpl'^fooivC j 1 ^ 4»* fiunt per accidens,uti qiiuni ex imperfectis, l ,r0 Wt^ <L cicinst perlecta fiunt,alteratione.tripamutatkmeve. h c0 f°'\f , duobus coloribus,qtpbte pallido &' azurino > ut ex <jU<L j
tue, formis & ejthnn i» Operi maforc comm> lccl1 * !

alio
’P^Utab
Su
P E R N A T 11 R A l E.
Z$9
Viis,' s"" 1 ;lD initio generationis hominis aliud Ulsid admiscetur C? f «''in* vel feminibus eorum: & hoc loco htcon,ugmm »«ni« ■ as8c ctelum. Kt etiam alia mixtio,qua quidem a«8c
llfaU U ' Uslibct iilorum & forma catli, altcranonis , mixtionis,
lor^“' generationis, & caeli materiae > commisccntui cum
10 dicitur concepti feminis a femine fomentum,quo me-
«efiar. ? ritur medicina pertecta, & plus quam perfecta. Ne-
eaio m ' n Cl ,’ lm c,l >ut in cado forma; tamdiu digerantur,donec aci
niotii! ' am , s,, P« diximus.ventum sit medicinam priorem:& polt-
.. num.uhi-.u- -
^ .. .....priorem:« post-
e'de£tiö n f Vbuni ftiepiv artifici, prolequi poterit ufq; ad alteram , r e diVm' 11 ' Hinc optime lector collinere potens, duplicem l0nen ' .- ■>' ■ <• m j s & cselo fit a| iite-
di
( a transeundum 'est ab asione sunt alia media nccf sc
■'“».prio-r“ F^aeetiorem.
^ eil ei'atir! lbllsbau d absimilia,mixtio scilicet,alteratio.difiblutio, «dati .
cr 0i
Ulr,( lt)ani
•‘«MU UUlUJlUitl,!! JJA
° c operatip > nili quod
ex prioribus imperfectius quid reus* "V" cx postcvioi ibus. Et mox atque per digestionem llo stn ltri l° r apparuerit toi mas denotat: azunnus vero ca-lmn C3 -!i cur,, p st 1 *' niedij fuerint inrer hos, conjunctionis medium , illud ad perfectam connectens medicinam, vel , Gettos mam. '
'initio i, 10 ' 0,: b ' co diversimode consideratur (yprum ut ejus H°titeftL. n j tUl «occultanim formarum estmanifestatio) primo fct' scca'i'| us fescctam generans medicinam ex ca*lo formis- , tcel 0 , °P r °ut perfestistimarn generat medicinam exper- : ***noiin.- Alio modo, eumm ini init a rlistnlntinne ner:
& aut
i
d .
i i
tat 'Drie-'i tlar *%ns, majoris perfectionis ultimum acquirit. Hac
^tihin? “■ ri °re percipi facile poterit maioris perfectionis ma-
"""«s . ” r “ ... . „ ..-
P r ofa u ? clt « u m ur perfectione minore : ubi magis quam illa
'«tus ; n ° c ' si'posteriore magisterio liquidem non aliter, quam
'"«»ce. vel avis inSvo,generatio fat. Quapropter st c iloiopp. -
' n »s ev^f.d' 1 a potius quam artiiicio promouim.ab isto nihilo-
c : ubi
0 - m „ v , -.. magisterio liquidem
V1 ^ c »vel avis inpvb,generatio fit. .
'S* po tc (p . °Psioruni appellatur suo modo. Non minus imel- ti'^'d* en 10 f art ‘sicium, quam eo quod ex mixtione relultat Df'° ncs ,quU; lvi ' sa d pretiosos lapides',ut mbinos, laphiros, Se j. a j rat iout, CLlI Ustt *u utero coeli nostri philosophici mediante gest f 5. sink. s. 1 ' c ddem virtutibus quas a natura nacti sunt, natu- — 1 ■■
, .. ccclumhoc «..»c,-
‘Us, 'f «sistentes, virtute quidem ve JL via ästest
»Uik" ^ ut '"dius dicam 'i magneticx vututis. castc-
“ ,Xc 8Pegiu.i turmalibus comibus vntutes clice.c
T
stes, tk.

i 9 ° Artificium
stes.St artificialibus virtutibus includere
, inrdijs artis lT^,^il, nibus hujus. N.un quicqmd impolitum eoe Iu (nent & (i convenientia rclolutae rei fuerint addu . .fkridq 111 ’ ||iS' turnest: et, am ex pluribus unum. Ex hoc opoc plui* 1 . postimt.qux ad opus 5c artificium pretiosorum lapidum 111 mixtione materiae Se fornix cum coelo per aquas, Lee
it*
iiri 11 '"*
Colores lunt m hoc artificio mutationes apparentes,^'P^ u if eorum niger est. Hienobis indicat formas cum coelo eo» jpj- se,nec non hoc embryonem in utero suo conccpiste. P 1 ' 1 ] 1 j,, J 1 ' tur etiam eo colore,dissolutionem liia-peifcctionis tern’ 1 ’' ^.,,>r tingere. Tandem eo duninuto, alboque post apparci lic .’ i( jjc.i' tam cum corio forintajue transitus initium facere, nob |5 .(jtlP tur ad perfectionem, led minori.m: & demum cum 'P' 1 0 , I ipi‘“ formaque ad majorem,in cujus fine transitus, terminum
tn'
tum,habet ipla digestio. /Vt ubi color iste, per ignit tt' J l <,1 rtC ? citationem,ca-perit minui,& oriri croceus,cognofcim 115 !^^ 11 membra simul conjungi numero tertio, nec non in aggregari quantitatem, sic ut fenlu.il itermcnibroruu'^ ^c>' nostri contignatio; colligatioque nobis appareat: ma diffusum est per totam hibstantiam nostri ccch s 1 ’ 1 ti. Orto mox isto colore post colligi videtur in tori"^ jv 1 da f ornix Lunae haud absimili, vel circulari conclud 1 ^^-iiil'' 5 nelccnte colore hoc, rubeus oritur, quo nostri laj"d lS pd |i: partesve congregari reddnnui certiores in temo niu lKl ! ctioneque. ftri 11 *
Nam post coloris istius ortum, certum est infante 01 n (1 ,,ii^ corpore potentielle vegetabili completum esse. A ^ rc numerum scire dierum artificem oportet, intra qi>° 5 jjfjs
c Jy
.. . j qii-* f
pus adhibere, sed paulo vivacius. Quo completo >
tum est acquiritur,m pote lapis durus multis invoh' tuS Urd 1,1 '
■■ - - - -rf‘.
■I#
ster ab initio conceptionis, adterniimiimilqucrubc paritionis primo deductus est,Se sine imermistione d"l’
fatibus,non secus ac mulieris post partum sxmsapp' llC • Jit jn‘l l
croceum inter & rubeum colores,digestio, generatio >° „jde*
sunt,aqua,materia,forma & cxlopercepta: q 1 ' 01 " commixtione,hib eorum finem apparent inedioruti’>
ria,forma, fitre forma exloque. Nam (i forma & ci ^ l ;
ibidem dlent,pattes aliqtix minime cum alijs colfig' . ( »cc in tertio conjungi numero. . j s ,f |(,C £
Separatio virtutum est extractio, qua: motu b*'2 .^.lii)'':, particulari magisterio,quo calore per accidens tot n' a > 1 elementaniovcnuu Sc excitantur alteratione, mixtio 01 ^, tione,generatione,coloribus,digestione, leparatione. ac ad minorem >cl majorenr perfectionem.

_ MI<M SlH>HRNATURAIB. l$\
se ab aliis,ingrediuntur alia, per istamque (vp,i- ^ir„r 0!,eratio,u,m AttM h>riir formalis, materialis quoque vir-
* 0t t'Hr 'Ul'i ’ ^ ca -dq ari minorem perfectionem, & ab hac ad
m.v
^artant s ^’ lc ' * a * <um a,ccelumquc vel minus perfectum , luas ‘Hm : in(- ni -^"' ts iünvus > in majorem vel minorem perfectio- n,a atcaq mimiS ‘ U ' rk ' ao vxilteme de altera forma, quam for- ^v>er i f vr le,majoreque perfecto existente sub alia forma, Pie p er j^ u n '>nus perfectum: forma castum,aut form* cxlum- urii tCs ^ „Xst* quidem perfectiones, suas virtutes proprias exi- ‘ s °ri«0 orrna tertia,retinent in transformante veneno. Sita- ^ crie, atio 11 ^f^rauonem dictam non fieret,nec alteratio, neque k>de ixk.t f'oeestioque minus,at opus natur* destrueretur in la •
Mi-dll °} ll ' ico -
est elementorum simplicium indicium, existent "l 1CQ ^° nostro, cum naturalibus elementis in formis ;l S| | stnod ignis,acr,aqua,& terra oriuntur,& separantur * l 'ni 1 n e , m mixtionem cum altjs qusc dicta sunt. Et hxco- ^°tei ,C0 0les designantur.
?ittjc ntu 'h'c idem est,quod alteratio,per quem gradum intelli- ClijQ "nvs alios gradus,& media quxvis messe potentia nostro Materia stcundo vero clementis potentia existentibus iti stticojp 'ostra. Est igitur ista potentianinil aliud quam actus no- tu nt c onf| st uo ' ,UIUS agimus in opere lapidifico. Vlui esno- 'l U ''' c «l ll CCre ^'P'do-s, virtutes autem naturales eis adhibere non, v l u o Wid* 1 ' n °^‘ 11111 ignorant,m quo, de quo, per quod > & cuni complementum, & perfectionis augmentum eo-
^ OpjJ.^ 0 ^‘ c ' tur hoc opere, colorum quatitor excitatio, qui- ^^tate^ 1 ] 0 " 11111 deligiutur vatios esse modos. Primus color * Un ' >n formas actionem suam & operationem habe- ?stion Crst ■ l " Us perfectum St formam. Secundus,externum ignem l ''^act H .qj C ‘| ! h'm>fe»'mas,Sc elementa extera,ntcdiuq; natura- !^ho>etit p /here per motum ad minorem per sectionem atq;
Postid. t r , t h 1 s,formas,\ el minus perfectum actionem in cce- l 0r Sm p,.,e ^ i nam,hoc iplum informando ut ad minorem & ma- ^ Wtll act, 1 Tonern deveniar. Quartus eoior significat operatio- ‘gnisp 'f-quas habet arrifex inornnjaqu* supra dicta sunt, ^stoi-u; " lu, illtationcm ut causam,in separatione ccvli & ope-
i?^ r ' lr >iiio llll ' n " 11 ’^ c ' Significat etiam actiones perfectorum, j ?nct^p^' stnam majoris in substantias extrinlccas perproje- ■p^rnataf. a . ( nas facultates ad rubeum vel ad album, quibus f 1 '* 11 '&ne pedium hoc, fabricationis ritum atque mo-
"Ph.co,^;; 'nnixtioneque nutet i* cum formis, St cado philo- 'ctne luis arti convenientibus inltr umentis, denotat.
1' a Minus

api Artificium ' tr l-
Minus perfectum lapis du.kur.Ubus, terminatus colovir 1 ' (0 . bus tantum, ut oculo patet: excis enim compolitum cd- 1 ^li lores in unum acti,denotant operis completi j.i er tectio n^m >' j S , videlicet, elementorum, alterationis, mixtionis, difioj 11 • £
generationis, coloris, digestionis, separationis, operatio" 1 ignis. Hoc medio cognosci potest, substantiam ex c0 L j C iti>' xnaque progrcstam,operationum gradualium potentia. W■ >, 1 -
ignaros medicas. Nam infirmitates nedum, & lepram 1°^ 1( oS »aliorum, sed humanorum etiam corporum incurabile'* 1 vocant) morbos.
Fermentabo proprie hoc loco dicitur minoris pe - 0] multiplicatio, ac ad majorem adductio .mixtione, dist° 111
rsect. 10 ’
alteratione, generatione, coloribus & digestione medij s
ponendo coelum Lc formam, & mimis perfectum in 1,11x11 ignisque regimen administrando tamdiu, donec per J
gradus omnes transeat, 8c generationem, atque colores M ^ [C ,r rem perfectionem, quantitate, qualitate virtuteque tiorem ad rubcunt & album,ac ad corporis humani fani* -1 cuperandam. Ex istis facile colligitur minus perfecti» 11 » ^,, 1 , transire, praedictis mediis & operationum actionibus*° rl jrt' s coeli, elementorum,fermentatipne, separatione, operatio» 1 li( ,jit)
per debitam administrationem. Etiam artificem (ub>
iemel tantum componere debere minus perfectum,q» 0 ' 1 ' 3 ” Ja»'
nitum potest multiplicari,nec non ad majus adduci.
cx isto in aliud in infinitum,sicut humanum genus Ipcc» 11 ' eii c '
conttnuatj uno generante femper alium, donec
lcc» ll " n
Non absimile de pasta farina: dici potest: hxc enim
alia 111
in*
ccflivis producit fermentationibus. Hoc loco notand» 111 ^ tll c' erit, minus perfectum in majus & infinitum progredi l’ 0 ^,,]]!’ diante forma coeloque ranquam fermentis: quod p.*k cl etiam artificibus egregijs hactenus cognitum fuit.
Majus persectum est ultima lapidis perfectio majoris, st^^.iii*
ribus quatuor constat & componitur : cjnovttm duo
elementa quatuor in eo este cum virtutis onuii pcrsect* 0,,t ^* meri m unitatem conclusione, ut in coloribus virid> rl1 patet expresse. . . , c xi)l c '
Colores ali j vero,significant coelum,8c formam re,cum omni perfectione,& unitatis simplicitate,p fr nia f elementorum quatuor,&mediorum supradictoruniA c ' oJ |,jb^ Ex postremo gradu hoc potest percipi,majus pcisccm^^Ji' rc potestatem, suam spectem dupliciter multiplicandi, que fu, sibique simile, videlicet in virtute praedictis °1’ his»
n»'
*-j—r e, - r- ,0.■ 1- ,, i-ipa-
t]itc ad fcopnm hunc pervenerit,lapientes omnes mi»*»i j^jjiiS
tta doctrinaque vera superabit, ac medicos omnes • ut ^, rll iC'
,j) c ’
01 "'
,n,
vol<
klts
. M
H,
Nalj
v °ca u
JCh;
Su
S Ut
“'teile
>t>t >. 1
Si;
<;
't',110,.
. l v
Nui
Sit
Sfi
>e(
dl "i,
Nh
1° “fit Pa >Mt„ , Ma
frsa >i
Ni
Sa
^>fic
sacrii
in Clj
A
sl !S
^dtt,

bu * tfl '
uK
W> c . t
titio" 1 *
0111 rr- -Io
s>""'
lief*
/(<
ctio'
.ni*
ut<’
. co>" io»--"':
liti»
po--"'
5-iS'
><
od""
^ ci"' n"*' ! .ii" cl j ei' ,£ ' !
illi!*' |
co\°' : os'"*
c I' 11 '
irt"'
«r
,iu<" ,
m:
i iiJf' iot’*'
Si |S/“
*>U
SllPHRNATURA i E.
• , o u x* c i\ rt a i li x\ a a- .c*
'Huj' ! n substantiarum externarum transmutatione. Minore ' ?"ge perfectius est, virtutibus operationibusque', tam in <,P*" transformatione, citi am in delperatarum apud omnes Vat llr atlUn cura, quapropter majus perfectum non immerito
na > & mediorum omnium,quaedam sunt intellectualia, Uit *fP otcn tia,operatio,generatio,.digestio: sensualiaquae- >, u ' “ u 'ni 6c prima materia,corpus,forma, elementa, minus S i lt 0 P.t-'rfectum, colores, fermentatio, leparario, quia sensi- 1 *' tf lleft l C |- S P CI tipiuntur. Alia vero liant (enfualia partim, 3c «Peti, licut caelum & omnia media gradusque minoris sita,^ 1 .prtetereaquodvisprsedictorum graduum mediorum- N <mid”‘ nct proprietatem,sub ratione sua disterentem: qua* j' ' Ai L j ln proprietatum, alia; sunt naturae, perfectioni» artis ' ' proprietatem retinentia naturae, sunt vinum, & mc-
„1 "CVls - - - - -
ASc,- S n,ulor ' s operis,qua'fc hahent vcluti forma universa* % Otii / 1 l ' a Prtuta,ratione proprietatis antea dictas. Ex duobus Ct ‘>ti 0l .^ tl, r omnia media gradusque mediante quidem arrisi* fitr>} C ' ltcr quam universali forma , Se materia prima oriuntur l’Q^ a ' 0 l 1 rpolita,mediante natura.
-st 1 f
«e gradibus Se mediis majoribus dictum est, operae ^ c fini t i 0 ^ rit etiam de minoribus aliquid in lucent adferrc.luasque 1 Ms H c / S Cx Opere minore producere: ne practicam legenw- ° c a fo ri) c st"'d ad ejus intclligentiam videatur. Est igitur hoc ad* S c ^hic ftr ' m V'od in opere majore diximus esse. Verum c '''Uls v | r . fns "Ius,eo quod informatione praeparatur: non s > 10n ; ni:1 ius perfectum,Se a lapidis forma differt,quia litam p Ut 'Oiie „ 11 a ^"tma,coelo,elementis,alteratione,mixtione, dif- na ‘Uione,coloribus, digestione, fermentatione, fc* Ai,. "> ö conni~i.; - ° i
v Pterii i °P°''tuionc,recipit. Nite ll0c 'n opere diversi«
... "'tei-n . “V 111 opere ctiver °°lco. • lecundo
simodeconsideratur: Primo uni- Ui ” l ' ;o : a ‘ '' —"•uu pro clave philosophorum: tertio
Al ' d °,rcil i qUa ' to P ro lulphureper informantium oleum infbr- t Cor pilS Cctln iwceratione,ratione cujus lapis hic oritur, r ,:i' Cci P' tl, r hic pro corporibus metallorum imperfecto-
&h Cl: ii. Us '‘‘■iturrc liilphur oritur, hoc operante clave philo- qt s '"edi Erutam olei formanthim disponitur operatio-
^ ‘*fittir. IS ' ut solutione, & incentione, donec fiat lapis qui
dÄ erc 'ita jo°' 10t l° co » non aliter quam coelum ipliim ab c U '"'Oicvacf COn s'dei atur, & per hanc fieri debet calcinatio, s>tbp a ^'u>-sulnb^?0'"'"luplieatio,spiritus, argentum vivum ex*
»<u,
uaturae, tinctura,oleum,& inceratio, mediante ‘S" c > donce sulphur dictum ad effectum lapidis T ; Calci-

zH
ArtificiuM
. * • v - ' fit
Calcinatioaivcriis consideratur modis. Primo, qiiiin 1 * 1 f
ni’’
XTercuriiim vulgi,liib quo Sol & Luna patiuntur. Seeimdbstl^b fit accttun fortilVumun,quo crocus dicitur a Mane. ' 1 'crnoal fiilphureauripigiiicntoque inedi jsiit.es ulluin ex Venere, to vero,cum fit clave plv.loibphomni, & hoc modo prxp.m ^ y
omnia corpora metallorum ad ibluitoitem, evacuatione 111 ’
liat operationes antea dictis,ingrediendum.
iru 1 * 1
est
r>i(Tblutio mahifestce fornix prioris, dictorum corpo' 1 r i* occultatio.non per levet uni davcdi&a mediante, q"X c0 ^ I1 tf bus eil valde congrua; sicut i videmus aquam igne cot i n' 11 ! 1 j;s- dio quidem aeris, quo line in vapores non elevatur. Dimj. solutione majore,quod hac tomix tantum & minus P C, L relol vantutyn illa metallorum corpora quaevis. ^ . c0 (-
Evacuatio nihil aliud cll.quam Ipiritum occultorum an' j )t - poribus extractio, ut formarum altera Formentur formantium, &hac via post fermcnrationcnt, 6c inccm 1 ,|)i' transeam in lapidem. Quod q »dent hac Operati 011 * ^ patiit a prxdtdis coi poribus, est martria de qua lapis riosl' tr ‘.bitentia in actum deduci debet mediis qua-dicta lunr,opc r ‘
busque.
Multiplicatio non --st aliud hic, quatit evacuationum r * continuatioque. ster illam operat ionem corpora leX ad 11-11 pto vocantur, Se ad evomendum lapidem a (uis vi(cei‘ib ll! " j^ilt Spiritus est argentum vivum a lex tovponbus tract utl1 ’
i» 11 f
,.c(
cVacuationum aquis cxiltens.
Argentum vivum exuberatum , est spiritus corpor 11111 cVacuatiortcm completam fepAratus.
Sulphur nauirx spiritus est corporum, per luhlim-m^s.jijcd' altatus in sal excellentiiliimim quatitor colorum, p.ilb 1 ’ 1 . H -[’d Viridis,nigri, rubeique: & lue postremus ignem dcn ot:ir ’ yt'*’ ipiiim transitum ad natura: (ulpliur, quod ot itui ex a’^'^c , ) ,c ‘ ckuberato, & istud indicat Ii spiritu iiiam originem ili.' 1 ’ 1 non hunc a nhilnplicatiolie qux ex evacuatione procedi"
St dissolutione, hanc aut em a calcinatiöne , qux quido ' 1 ^ c p libus omnibus. Est amem iulphiir hoc filius genit» 5 ? pi*' ft-ctis,ac ad induendum albas velles purpurcasve difp 011 ,t> fpj' tert ab isto filius qui generatur a perlectis,per oleum 111 ‘s (1 |i>‘ - litx continentur filiorum imperfectonun : Sc quod t0 jthurlitn.ttuix, itee non aliorum, quorum fillpfi 111,1 11 »umiditatisquc fuiccpriv.l. »Cl ,tf!
Tmcturx sunt colores in opere diversis modis asl 1, v j r id lS trimo,virid s& croceus. Secundo,rubeus & crocem»
Äc niger. v ii ;ltI,! ai
-strinn colores denotant ipsam uncturam, qu al »*i 1lU f' 1 ’?

'Mvqa, SnPE RN ATURA l K. 2 ?f
artffid' et ’ 0n g> n cma Sole & Euna ducere , per operationum libet i»pc.,u8dictaesunt.Alij vero significant quon.m-
col Hr l Hrtc, ^ or um (ulpKvn covpoium ,itt°s inducere debere tKHeiW UtC * «i* «at lapi» habens & possidens parentum tuorum
ssilnhnt^u 1 a S vub 'rs originem lvabuit. Si comuncta non Inermi. *ib., s ‘ bl "alimul unquam fratres: qui dictis induantur colo n Höcl etldt l uod Piairitur: poterunt nihilominus tria li- 01 C1 , 11 ra c0 nitint»i fui. hura.
«ccvoc. ltl ii’rnra duplicem colorem habens .utpotc viridem indicatur eam a perlectis produci corporibus
Ci; 01 "" 1 ’ 5 - ' ■
pi'ol ls u ' 10 • ierincmatio, vel potius informatio vere dicitur «natio ^«ilcctoium ad conditionem lapidis accipiendam tor-
dicitur fubtiliario, quae dupliciter fit ,in pulverem d'm fp; 11 ''"list!rmim,&- in liquorem. Hac polier i ore via, coq o
Vi, m lltUs 'Tu. dia nmltiphc.it tone convertuntur in argentum vittati ' 1<; ' lnini • priore vero vertuntur mlulphur natura:. A- P r oii e °nhdcratur etiam fuhlimatio,prout materia qua:fit "'agis perfi ctioni, ut argentum vivum exuberatum
n *'us..?sl. m 'rmtus.&quam ista: naturae sulphur lapidi proxi- j .'uit. 1
^ ( ' nis A impn sectorum omnium pcrlectio corporum,
>*nquout ignequielcunt aclalamamlra-. Est hic CX tYiatm a consistens &torma, tiipta naturam, & . E1 VI11 ” 11 '"‘ tlr a,tuni artificis indussiia conflatum.
' ,ta C0l "'devannu duplicier hoc loco : priore prout Actiis : poste: iore, iicut agens extrinsecus: utiiue
öe * ld a perfectis in olcuin.&c.
' u dsfltrennti difhonum *nte* definit*ttum>dfoi- c.. >
K
Ris
S’corr no c .
fiomltHtquc fettn ntceßurtu.
Cap VI.
' \ oru,r "pens aliquod individuum, primo putrefacit j. proprj. tca '«parat elementa composita, quae sunt in co ma- ltri !’licita, W ' poftmodum istorum quodlibet ad liimmam Pt>a fto ; c ClTl a ^r>uctt, Lc demum ad primam fui materiam: quo ,lCt ctio,’ 11S r ' u l H '°nis rora completa est, ac a materia prima gc- tlls - ^ b' mit exordium, ad elementa simplicia tranfv- >l'os ita lCmo P«' illotum commixtionem oriuntur elementa * >tl: ’ m 'pecie, fX Ä’ i ' 3l ' s ^ subjectum dementatum > juxta pro-
^ . inK mn fviVsnntiir
Vidi
'''^^"AUrT' ^ ' luilc ,debct.ntjfex metaphylicus oblcrva* 1 i natvjralinierit, ipse per corruptionis rotatio -
,lub qua trahuntur elementa adindi-
T 4
nem m-

zyo ARTIFICIUM
nem incipiat gressu vetogrado,scilicet a fine,per mediurvt tfn (;1 | C \- ad principium corruptionis rotx.medijs adhibitis, qutf ^ lJlt nauo,distölurio,putrcfjctio,divisio,purificatio,&c. Dc>" c d ni- totam generationis veniendum est, cui us media (iint, m 1 * cerario, decoctio,&c. quae optime diiposira sunt lapidis: quibus etiam omnibus rite peractis,habebit q 110 bat artifex. . r o rt *
,, fcorstVä hujui operis triplici statu consideratur. Prinus f rlll n est prima causa. Secundo, prout artifex. Tertio,pro ,llC quolibet alio. .. M
Materia coiisidcratur etiam tot modis. Primo, pro ^ ’ -pci' de quo Mercurius noster elicitur. Sei. undo,pro cicmf" tlS ’ tlO.MOlllInhm-,- Mm-
tio,pro iiilphurc naturae.
Cceliun etiam triplicem hic habet considerationem- - ^ nt coelum majus. Secundam, ut vegetabilis Mercurius- 1
prii’V
jsiiPl
oli^
ut metallorum anima.
Dupliciter elementa considerantur hoc loco. Primo ter. Secundo compositive. ^
Potentia vel alteratio tot modis differt, quot soM 111 versa. .
Mixtio significationem habet 'quadruplicem. I’ 1 ' 11 ' 1 & cO 11 ' cumforma, Secundam, aeris cum aqua. TertiaM,aq igne. Quartam,aeris cum aqua 8c coelo.
Dissolutio solam unam habet considerationem, coelum & formas.
Generatio duplicem habet significationem. Prima 111 ’’ j.^ nerantur elementa. Secundam „ptout ex istis & coelo g c Iapis. , (,stc c ° r
Colores etiam duplicem habent: priorem in evacuas porum,& elementorum rcctificationc: postei ioieM,
generatione.
Minus perfectum unam solant habet,ut patet ex termentatio triplicem.primam ex vinute ’ titate,tertiam ex utraque limul
-- 1
atctcxscnfr .y.iS'
. fecundam
ia-
_... illlim, .
Separatio triplicem etiam habet operationem : P rl11 '’ dem inter elementorum qualitates: fecunda, purifica'>o' tionis eorum est : & tertia. .. * bccU
... iecimaa,piinnv
tionis eorum est: & tertia, Mcrcurij vegetabilis ct h tClU . )il i1i> I ' !
Operatio tot significationes habet, quot artis h»i uS media. 1 tC n-
Majus perfectum unicam ut minus habet, scnf* 1£ l llC ‘
tem.
,ii>
•iic'f 1
Principia mediaque philosophia; fimt in artis liui uS J c0 ni^ C Ac medijs omnibus ut motus orbis, qui tanquam fo' dasiis- fandus est, naturales instinctus & appetitus omnes c° St |t ’ t

S U L fT _ SupernatuRALE. l 97
r otje c __ 1 _ rni1m ac potiflimum iv\opere medium > est reiteratio
j 0 lru P t '°"' s metallorum, qua: fit ut sequitur.
tis cadum positis,iitltuittatis, disto!
f Geticam -- ■ -
dislblutis, & per brevis ar-
^allis t 'nnV ' VacL ’ at15 donet ad Sulphur natura; ventum lit in
c r °ta finitur rnr.
„ iterari« cZ . ,lulnc ori iintionis.
Pu,tef action, !■’ qi r u,n tcna sublimata
titur.
ponitur m cadum, de in eo 1 ’osteaquam aer,ignis de a-
H» lnlv . * .i...vf'
, »a msllb i i cv acuata,redigat iterum artifex terram ad fui purilli Cltl!l prin m ? tl0ncni > qua finita, sequatur generationis rota filii °l' ei 'atir> ^s 1|s mtdijsqne,donec ad finem perducatur : ik ha:c est }} '^dior alijs,licet Imurir,,-
ini,,..,.“'' ‘Wtilior alijsdicct longior, tamen perfectior. >
me m ','' C1 ectum,q u °iilapis est non fermentatus,m mag 'd
St cc '' AVlV '' a s'dtru convertitur, per elementorum separa
ttiitt,, V j ' 0 uion eni,qua; tales cxiltunt. Natura nui o >w 1L K
Wm cmcnt « separavi per le: nam ita maneret quodl.lxt lo
C " Cani *« 1 *™ qualitatem,Sc nullum haberet ,ad geucratio- _ a PPcrW,— -
‘appetin,, jP'^'atio ,
P^doiiUfl^ d u 'dem elementorum, est unius iit & fiipci aliud '“t)lor cn j 1 ' tl ° yictoriaque,mixto non diviso inodo quopiam: Vc ‘ lt t'itt Ist *^ n ! S c d rubeus,& quod prius quam ad fphairam ejus Cltr iirii Sco la C1 'idiatram aedis transitur, ante rubedinem apparet Pernix, j 0 . ° r ' 6c clarus ae diaphanus: constat ex ignis cum aeic l' Ql tet p cr p\‘ ^tuisquam etiam ad (phscram aeris perveniatui ,o- ^t>> alb H j^''* ram aqua; necessario facere transitum.hac ratione i' Vln > est a ’ ' a q»cus apparet splendidus. Verum quia terra cen- Jn C '" eius (■ , Inci Pfi ,m ,a quo fieri debet ascensus, dum lapis ad-
.„ a l'Parc t . ^vr^ 1- ' niger m eo color, & qui terrae proprius separationem <Sc conjunctionem illorum
„ -.,be,'r ul , ceti g n em. Item fi priusquam niger, color apparue-
j tll ct;in> '~ a ^us ,aut torum alius quam supra dictum est.de- dfftruct.: clle lapidis operationem, ob mediorum con|unctioms l ' r cli x ; .^.“''Credito Novanda venit etiam differentia, quann- xUrti, p^'-'pidcm eile dicitur per crudum £c crudum Sc co- '°luni elixir medicina composita ex aere, aqua &teri.i
albllm - Corpus in aquam solutum, fi rubeum suent, =Utim C * cd ' e «fislimi refert carbunculi. quum incompositum Siis aeris suerit conversum, öc inten* compositum
tl 'ni CVL . At “ fuerit album, viridem colorent nigredine pcrntix- ^Potissi Ct Vail i ctuwvicrroves artificum notandi. Pritnus Sp 11Us ,' n eo consistit, quod naturam imitari minime no- ’' ,slc duele US ’ < l uo<i finent lapidis ejus initium existiment, fini,
^'"nbei ^vS tent,cun i vix inceperint, ut iit opinione salia tnan- laiS 'qni n L am compositio lapidis maioris durat annos duos, n quam antea compoluerunt: verum expertis per an- 1 s num con-

iS >8
Art
i f i c i ii u
num continuum cum tribus mentibus. Nonnulli r.mii li" 1 ' ^ in amplitudine, qui mensibus quatuor aut sex
<i reperirc poterit artifex, bene quidem,(in mimis, inii 1 ' 1 ' 1 ’ 'V , *Hq
puen nsexiguitarem deploret, cum aperte latis in lo describantur. Jam ad minores differentias vcnicn video. .
Forma duplex est, ut pote simplex & compotita- ^
unitas absoluta,suxque rei singularitas m Icipta conlist 1 eum alio. Composita suarum est camerarum quam 01 1 dialium unio.
Materia quatuor sunt elementa: simpliciter.ut beS^gite formam priorem : aut composite , ptout posti uori 1 ^ s 1 ' 1 ' Menstruum vegetabile quod caelum aut clavis pbil° l0 l minatur, alterum t st rrolutivum : rc'olubilr i'jtt'dc't 11 • f tii Relblutivum e adeste quoddam,alterum vero uon,led i' 1 '^^ i |A porcum. Cati eile est essentia quinta vini veh.ut.ui,st c S deb' 1 ^ tura litum resolubile deducitur adactum Aliter vc>° 1 ^,,is
.... muiR.mil »lUctCUUII nnu'l
furiMcnstruum est ai dens aqua pertecte i ectitic .ua , ^"''^.itii 11 '' corpora quatvis dissolvuntur,putrefiunt ac purificanti" • ^fU 1 separantur cotum,& exaltatur in lal mirabile,terrai 111 ! 11 ^’ ,„,1^ ,
quam habet plurimum attrnctiva. Quicunque a ^‘ , 11 1 ( v.if <, f existimant,ignari (imt ac insipidi. Re tolutile mensti ' 1 ’ 111 liilf^j estpotcntiaiis.cxistcns in qiiocunque corpore rnct.tllii - 0 gp,,k 1 & argentum vivum conjungens > quo tine minime ° c ‘ actum. Ultimo <ic definitur: Menstruum est ntedi"^ UJ ,jb°.
ir"
gens Imperfecta persectaque metalla in lapidem. M «.'«^ 1 . ^1. retolutivum,est calidum ulque ad fecundum l 111 ' 11 ’' 1 ',, c.il |l | t gradus: quapropter ejus virtutem oportet augmen " 1 ^ H' 1 ' vegetabilibus,usque ad ultimum punctum gradus'- '* piinl'? apium lylvcstve,napellus,oleander,anacardus ,pip‘ l ' retium, cuphorbmm, iScc, tine quibus 11011 niti l°°v Mvk -
De generali praBica lapidis phtlcsopbuijer et’ nn CSgenerationis rotas , £/ e-
Cap. VII. ^
F Ormanim super alterutram coeli projice p fl f jii
quatuor(iipercmineat, Hocipsemiin fimum fC ^j, 0 (ltn°^ ll |1 , fex naturales,ac donec forma convertatur in aqnaM ^ f sts^ {
rvrire v:is.Sn*v.innrarr '.. .- ,r- ntl • .still 1
excire vas, 8 c evaporare permittas aquam incine- ,
_1. ..,„.1 e„i.. , , 1 . , ..„,a>n a
gela quod Iblutnm (itera
eribus Inde mox ad hanc tero
»u
if 1 '
.I. '"'*>• moxau per ,
cadi nirtns tantum ut prius, & in fimum iterum p 00 ^ ^rict' |5 lemcumdimidio,vel diutius ad putrefaciendum. ^pe° 0 '^>
►vrrah.is&ptonfs in fiirmim secretum, in qno deni«' 1 > -^n 1
^° c pe
lar
•ii fi.
S-
°ni:
tllQ
N Ctl
0 i-tini e
f htr «sj lc >H Ur ;
Nil?
Sil, ■ S!
'S'ii
•Isc
bi
lc end,
a Cr
, 0r( Ut
te:
''oiiee
\>tr
c Ne,
'lO!
''isiir
iis
stile :
r Ct Mla
'"»ia
Ni«
S&
m cot
i-^an
"S
Nup
Sus
N,

lis*
in' 1 n« i f'"''.
& £
■0?
i>r
H' rlS<
1,5 ' K
‘ 1 "'"
'T
it«
<
l<
ili>
in' 1 '
I - 1 -
rrit^
5i<*
IU* 11
o* 1 '
/
(f
/
fj*
ff'
»qtt»ui . SupernatuäALK. *99
Hll,’T necno » 11 '"«amplius. lVinccpsin cineres ponas ad
^° c DfviA. ni 'i^ CCX '' :> ' t-1t l 1,a l’riori fpislior.quam vocamus acrem.
too t,. ' °»**-'ciluis affunde cae\i pnr m antea pondus , oc in n- Oicip. ,° ttm r°"s fpacio stft ut prius: mdeper cineresacrem «.fi 0 «»T cc tt'Narc nolit amplius. Postea fiat iteratio cari.
fil "o d,Ou ei ' tcnam - &a\nuli tempore postqinm stetem 'tt
c *c.i t ’ ,, 1 l ' Ulr p«' cineres iterum, donec aeris nihil niUpsmS aci ' s " u i’as quantitatem omnem fsrcibus anunde Cillit e, l ' S 111 antea iiiptv marhiocuml.ipideTn
^' Irr es 4 rt- tlS ’,^ ; ’ n va ie cl.iuldpcr quadraginta dies in stmo fiat . * -'udent extra öio vale,ac cineribus imposiro deflil- ambo funul: cave tamen arnbificafionc fn» "b i"[,’ c .'^uenienti nitnis accelerata. Deinde separabis aerem J^ndc/ll ''"ationc per fimum, qua hic in fundo manebit, ac aevis' k • ^'cnuti fi calotbic non sufficiat, cinctum fiipplc- ^"dunt '^ r ' c "'paiationis opus igne lento: fervetur ignisäe ^ 111 fili-, U P°"'”'ur. Acrem postea refundes ad suam terram , . ' mi ' c pOnvsad digcrednm dies i< Sc extracto vafe destil- ^'"Uah^i * S 'S' ll ' ,TI f >>hu! per cineres. Se per fimum aut balneum "Us tci ° "par.,bis, quovis eum fu» sin
Kc ,lolu -
quovis cum luo simili posito femper. j a te ri ■'bhuin.itioiics.dcstilkqioncsque tories repetes, ti^^brufp,' ignis exire velit amplius, tcrraqne nigra sit
t'P't oft 0 'jj ^'" n demum aerem infimum ad digerendum po- tio Crf pon-ii* S |’ ^ P ct cunl 'calorem postea destilla quantum af* gqj' el Hsitii ’ 1<>C 'l’"" 11 ad f iias affunde fasces, ac ad inhunia ciu , C j’' tc, 'Uni Uln ’ P a ' septimanam recondas , & postea fimo de» Pt-ee '""dlatio^ 11 , "'"atum est faecibus reddes, ad leptimam uf- iiln n!' C j' j C " m * u ' s inbumationibus, st postea destilla
st'ptin°^ j^'" aturn est reddeifaccibus, id etiam facias f Q ’ ^tiones r 1* m u c st'"ationem, affusiones, inhumutiones Sc e st ( . Cltc,nn d° per suos dies, uti dictum est. Hactenus
l'(\. ^ a eris n ' in ? u " ls ex aci e, calo & fimo, in cu jus medio est f 'eris ‘'*dicti s .. .
Ignem
etiam operationibus in fimo, cOnvcrtcre
m at >lrnam ignis , aliumque triangulum ex cado*
"nid ä. - btfi ■ 'gbcfo
p t ex fij(' U11;U c ' Quibus omnibus peractis, elcmeutalis ro- ' L c Qrru h .; 'One & eorum exuberatione, scilicet acris tzc igni*
e [ 'oii Cln öcc
i^'Hiir tiäm^ x tcrrarn >® c evacuabis eam, donec deserta sit ac ^ eincnb,' 1 co " v er(a, formeturque triangulus cx terra, fi» f u ^'Pstbiiis mV 'c Cll ' u ^ nic dio stabit anima terrae. Non prius «Cf Us *ecre Uls ah "inir, cujus instrumenta fijnr caelum, fimus, X| nn. Slotlm c "'erum calor, &c: Tam aggredi convenit gc-
«U1 Ut rmiin.. A J _ . J ^ u _ o. _- t»
Stic
^tole;
ritum 'equitur. Ad compositum cx igne & aere,lu- u or partes ignis,& misce cü quindecim partibus
aeris»

jö<J
Artificium
acris, hoc in digestionem repones diebus quindecim, f
stilla per fimum. Hanc digestionem arque dcstillario^^^s^ reiterabis, donec infundo vafis maneat instar olei spn-^ >1
iV
stantia quaedam, in compositum unum ex aere & i? llC £ ^ ( mus voratur. Eodem hoc processu convertes ignem j 0 [ < »i (itum compositum ut binus formetur quadrangulus ct f]( jjf igne,acre,fimo Se cineribus, in cujus medio compou tl "
& acre jubilabit. Posterior ex igne, fimo, & cineribus £' (0 f
jus in medio liabit compositum ex terra £c igne. Jam nf ^ ja«' positi partem ex igne Sc acre,cui casti sextam admiscem^^pt gestionem pones diebus triginta
casto,composito e.vigne &aere, fimoque, in cujus
ctum hoc majus reperiturad rubeUmtranssbrmans,ort ul po ' * -
iic triangulum ^ 01 ^ 0
ginem cx casto ducens,& composito ex igne,aere ipsum ex composito cx terra & igne quum feceris
unam cum dimidia casti jungendo,triangulum habcoi- ... ...i_ t■ _ t__ in r l| i.-,.rf<
cx talo composito cx terra Se igne, fimoque,
perceperis in eo liquationem. Materiant hani; in valef^ ;1 <J CI
co perquam Optime clauliun, in fumum secretum p° lic s0 |iis
. . ... . . -pl1$ 1 >
tum Sc tum ex
c quinqujginhi vel plurcs dies,donec videas ^ xindicijs infra positis. Hic procellus est opriw^ t v r
ipsis in unum non redactis. Finitur itaque generatio“"
his duobus limis varia fieri possunt in opere metaplss 1 ^.,,. latitudinem ejus, ut in legali practica primum, & ' n fl( {o pj 1 ^ artificio terra foliata propria seu elementorum,, cel ' l0 qi'' acre & igne,vel dictis limis ex aere Se igne lactis: >>' st ,, n i, c" 1 artificio genetauoins rota luum habet extremum,, ^ct' j (l) f
.is’
iPi’ 1 '
uni eu uuuisuiaiigtuiu mucus. liutilinl >,generatio vero finis; quibusopciationil> ll! '^cO rs||1 £
ualitas,& introducitur per generationem aliJ« vc uiil 0 ’ „ ' —.«--^ I-...?- s..oeci' 11 -'. , r pf .
indicium est nobis triangulus rubeus, ruptio una qu;
pendo aquam 6c generando terram, hanc autem ot * \jvissti ■ £ ignem aeremque manifestando, quousque mii» ,S
f&sts &. 'Sru SSc ;
, ^Pof >P°s
^lii
Sie
c
"" -, ' F-- EV ' I i M L
dio pertectum stabit miniis ad album transmutans, 1 ' , j
castum admiscete nolueris, m ingentem laborem cvi tf -’ j(t c cli ( | sitis antea datis, elementa cerabis tam dm donec j
ceratum hoc in digestionem dei em dierum ponas,e>’ tr ‘ feilst 1 cerabis iterum toties, gutt A post guttam injecta, u° n }_-t 0 |b! ,
, 3 r
positis. Hic procelliis est op'“-- ( , ltC *■ , ca majore, per minoris methodum operis, Anini ai ^_ rar j0i'^ (
tionem cum igne & acre fieri posse divisim ante t;1 ,f ;-..J .0.1. :_„r n rion' S ' V
quam optatum acquirit,annuente Domino, ' 50in 'j > 1 qjco> |l) .,if
sectum oriantur |ier media sua,qua» sum calores fim 1 ^ in ^',,1;
furni secreti, quibus aqua in terram convertitur: & ^ af^J
& ignem. Est ergo terra medium intei aquam, 'F 11 ^ , perst^i & fimus, cineres, furnusque secretus medium exi“ 1 ' 1 ' b
Or»
t., c °ni
5' tlr na r
"m
festi
>^el
%0i
getiis
'tieir
»ii
I I
5f5!
<2
b
/

( \ci
K
8 c aei .„„ ^ u i> ernatural«.
W a l COnvc * l >ntur.
»& ^»»i, •
CiT»'
,-cl
idH |S
■,ti" s
,j!^
5
S
Jlll’
m animam ignis & aeris.
'"cd,
'■»eris,
‘Urn
T) tn ' C / Ulm ‘ nter »piam terram,animam ig cl| Wefin luSjCmci . cs ^ unlus (ecrctus,& c
? 0 I
Quapropter ignis,& ani-
< Uti
4
"H
e ti>: ;
>!
K'
:
i |
i vff*!
<j
n< i
<
. r-v,! o *vu».
Nogr^medi«»
^ciyi 11,11 Acris «v «
;clum sunt anima aens convertuntur in
itf''(I acns ’ ^ m compositum terrae & ignis. Hac
'''^.^••^'^'gnisAcomp 111 tx, 0 ,,.’ „ urm,s secretus mec
■'eris &
inter animam ignis , animam aeris, otitum ionis & terrae. Fimus
!>h >gne & .''sv.iciusmcdiumtimt.pcrquodconiposi-
^"^telcnid i- nCl e ’ * tem compotitum ex terra & igne conjtm- ^ ürtl ignis IS ’ ^ ar iter ignis 6c aeris compotitum,& compo- «. 'ctrae medium sunt inter animam ignis, animam ‘ Us ^ magis perfectum. Ar b
C t
P^cuh
Jf PUs 1
i«ripraflica. (apidu ex aper* minorem, Cap. VIII.
f { c Qnte nta fta ’ cum ' n elavem injice philosophicam suo vase c. tlniJ natn m,Sc in calore primi gradus vel fin?i digeri permitte Hi rt ’ rC %nd Utlam: at priusquam in elavem injiciatur in cal- e)avi s 11111ut corpus dissolvatur melius, & evacuetur Ij 1110i din ei * ’ ^ c aloris primi gradus ex triangulo juxta natura- l0ri ciTicai' ^ a ^a corporis dissolutione,vas ponatur in dcstil-
jj> in te rr ° rc jam excitatam, & amittet elavem, ac redi- r, ac l ll atti reso] 1 , P anc ^ u P er marmoreum Iapidem optime tritam % Ut<; ^Ve nio'a Ullto Pcr se: at si ninnum lief a terra fuerit,asper- iti|| ^ re lolvi n 1CUm ’ ^ poli dies tres incipiet in compositam a- 1 'ia' , ^ Cr filtrun a! 110 ' clonenta continentem. Aquam hanc de- Dp " 1 Ct lt,q\| 0u s ' 'citera solutionem ejus quod in 6 Itio terra: dii . ratl °Uc pi a c l” e 'ssi quantitas aquee bona este videatur. Jlac filt! Ctra cft j n l| ri ^ U us evacuationis litent absolutus,in cujus mc- ta **iin‘ llarn jtquam ebibere debet,ut sequitur: Aquam 9 dH u e '’ c ‘etprovs C111 P 1 * 111 'gradus ad digerendum p.Qna«, & da- >Urt la °u s Unt U p’ ac mhpillos convertetur: qui quidem clixir pi^j ^^ejun, Ca i‘ Evacuatione praedicta triangulus alius absolvi- tr<; fast 5sl ^ Ua t ?a C P r ‘ n " gradus & clave,cujus in medio dicti la- • ° n ein !> tos contere subtilissime,pulverem eorum in pu~ st, f u ° n , e > fic in aquam vel oleum convertetur mctalli-
>i\s,‘ v ‘ ll s>Pur?fi C cm enta, quotum divide qualitates, ut audisti. Sr!, 0 l "^ Us ,cam Ca tcrram > autsubtilistimam debitis redde lubli- <lü’ aerca pöiV C * Uc dcnnnn luis clementis imbibe ,calelti pri- i a p a ^ Ua > & ignea postremo prout est artis, ac dcco- llWa c,e xt r i,Qnc,?a stuam audisti. Juxta processum r>l; Cnia P r ‘ ,lf ‘P‘ a mediaque Hujus .11 ti» ap- ‘ c anuir ad quod volueris opus mctaphysicum.

Artificium.
D* cthtirentia metaph-yficAritm optrAfi s Htrmfaue pru fines.
Cap. 1X
tru*
M
inst<>
Irmn in modum coluri em horum operum .
inedia scilicet intellectualia fenfiiaiibus.urfo 1 ' 111 - 1 fi’ n 1 ' 1 . 1 ',
nam refert artificis instmmentum cxiilcnus, quo na r111
lare nostrum geneiat ovum ex intellecto , licet .) lv ( '
quam cadum alias vocamus distinguenda fit, nihil 0 * 11 , illa line persistere non potest in artificio nostro, nec e 011 ^ j forma nostra cadum, est principium 6c leniuale nied 3 ■ raus, nutriens,crescere vel vegetare faciens , & clcpu'«"' - ad particularem generationem licuti cadum maius ,n J ; r it>I
ä formante f orma, quam per vegetabili m formam • 1
1 n- . I i:.. * • ... rt .... „11... .. k.lu'M tot
distolubilique nexuconjunctam & colligatam libi I 1 ’ 11 ’. 1 '!/’ f> £
M ,Yj c lt
larequarsitum in liibstanriis extrinfeps miiltipbc.u 1 ^.j caeteris quam plurimis in artis processu reconditis, 31,1 tu portibihbus & effectu. Verum forma qua; hoimU”’ ‘ ctus,initium est,medium & finis im,pra’parationibus> c _ £ ni'1 f tatur croceo colore,quo quidem indicatur homine’ 11 ’ 1 , pemformam,<Sc principalem in hoc opere fMei.iph.V cado potiorem. Alite vero forma’ sunt ■minores ifoj'.'^jorrj’^
niinorisquc perfectionis existunt. Crocei cum v
nas it*
mixtio coaequata,significat, inter opines ist.i
concoidantiae,ma')oiitatem este,velniinoritatemcit 1 ' 1 tr'
tatem in aequalitate finis ultimafi. Non potest l ’ n 'r'. '■nt<' y formarum abeste,quin deficiant omnia simul. ^ P r !'.j,
que caelo,deficeret elementorum generatio,Icquprct 1 . 1 ^,jject 1 ' f(
tio majoris niinorisquc perfectionis. Forma ig :
altU*’
cum forma vegetabili ,& forma motus ita cpniuFp j e r*^
fic
Intellectum, ut una penes aliam conditionetui. qi gradibus Scmedijsuique ad majus perfectum. löst
'
»O:
tiva nuncupatur, est universale bus istius artis, per omnes gradus uminrc
ijui"
quoddam princip 1 ' 1 " .„es' 1
4
ajium,in finem usque. Motus itaque forma dici p .,,ti>>'V,i
‘ i ..:_ .... J- .. J_ . J .e n.xi-in .
gradus excitans ordine, donec ad perfectione 111 u ; 0 r.'>‘1 S - ..... , V . .i.-ndto 111 ' 1 ;,, of‘
Forma Se materia sunt principia substantialia nv accidentalia sint: hae enim sunt mutationes tanmj jcii^^'^ir sicut colores,aheratio,digestio, öcc. Ventas ln»i lis 1 S j U itf' jJr
u 1111 .
lur potius per munis & majus perfectum, ab in 111lC q^iiS' ,j( (
ns eorum transmutantis quam in gradibus accide». hilominusacqualia lunrpnneipn, nu-dia, iinisq 1,c j,il’ similitudinem finis ejulilem, ad quem omnia ten pi
«am admirabilem.
p
Opi
s
■Si
0| ‘sv<
>ic
°ri
S*ti
m’' 5 "' 1
^OllS
'S
d ''<
Jsesti.
Si»
s, 0
v >*
Nm
,°S>
eiVii
>e,i
S*
9, ioiv
Su
Vlt
s,.j
3 <
S.«
d«
>u
Sa,
K
s,
S

öi
Sup
Prt/h
ERNATURALE.
l,t pbilojopluct l.if/i.-hs CM ellcnußnn*. C A p. X.
m
r, H to n cor porum alterum accipe , Mercurio vulgi, & si - l' l> liin l . tl)1 Um P>’rmixtum& calcinatum. Argentum hoc ab eo caljcl'' Ult , j 11 ''st 11 '' Vivum ut (as recipiatur ,<St(al aqua dir • c *linon' r i |°^ n '°diini elementorum divide qualitates ,2c I° lls v cio fi," ;ls tr es,adde minoris formes duas uncias, ad ma -
Cci P i cs.ev l . n ‘ a:,ll,JS «'«iM cum dimidia caeli mediani librant
mixtionem in vase per-
st a i CY , vuiii uJiniui
,, ani O|)fi ni C . 1S ? llc h'cies conjugium,ad) f,f r 'i'slolutj!; c ‘ Ul *o pones, Lc continuo
f>i '""-»utio calore fovebis,donec
' 10r iri i, 1 ' 1111 »Iterationem transeat, ac alius color inci- ‘.‘C'licet i '
Ss'diaq 'j'“‘ver niger non prorsus, at in modum obscuri mali * r ^siv e ^ 1'guo judicabis tonnam vel iormam caelum cnlV ’ 1 ' lCT ' u, °ncm > gcnciationein, & operationem , ac a- c *liin 1 . '^ ail, iam, aut vinculum este factum inter tonnam ut a' hoc i
<l^ a,0 '»c
. - -— in illam. Deinceps continuando fem- ' Jll nn& m ^'"'peratam, incipientibusque forma öc calo, , ^^Per p * 8 cll crationein ingredi ( qtur quidem operationes ° s c°lorcs usque ad minus per sectum) ljiger illcco- Va lni|u ^ist U ' >lSC continuatione fomenti color albus oritur. _ (j s< -l l tc pn ci -° colore singula fuerint, indicium hoc est, offa ner- infantis nostri cum tertio numero conjungit ' 1 c^n» durat uique ad croceum colotem, Hoc ap-
o r ,
itu, nis tom.q 11 Cst ^ohs corpus formarum este,nec non luis tia U) coior.incipereque prxparariart spiritus vegetabilis
*>10, J Un ’ '■ & liate operatio durabit quoad inpracp.-t.i- ft o«’ , ' l '^' c abis j C f US cvan< '(eat, 6c rubeus oriatur. Quo tandem n ai 'tis corpori vegetabilem animam meile,nec
>MU,. " r r°i'is & animi ..I „ am . L. tr.
r ‘H|,
«i(T 0 i,‘
*■ niti,,.. - ->■ ‘mein , quos cognolcerc potent aU oculum a completo : bisque tauro tempore conti-
m„„r m 0P0.re, inteistitios numerare dies inter gene- liition,' !} & Hn
Pt/^l'c>fniu Minist, atione minimeccst.ne.stnitoque ipacio iridi» '^'XU a^ K,lnni inveniet infantem noilnim m niodiumni, Peu’^ 1 'lern,, 1 , 11 ' at st lle mundatum ponat in vas viticum <5c nuin- d 'csn at ln ,lllnu m decoctionis, qui balneum est iiccum. Ubi v Ut n Ul ^ - S ‘S Ufn ' administrando successive per eun- < iou. as .l' >0, itii j- Uuu ]i manum vix tenere valeat absq; laesione, ‘ r 'dig llCl .^ crir - Extrahe polfmodumA preciolLstime lcrva t'oi* ' 1,1 htbst ;lm , ’ u ius pondus unumstrper duo millia proje- ^ l Ud'' ,T ' c ''de nu' S , Cxtcln ' s multiplicare generareque (imilrm 4, «-Hiu ln [] q| dl,xit originem, potens est. Multiplicationis ctu, ’-hoe nempe: Dicti menstrui Jjbranuio.cn
UlKl'S

-i'-'S
jo4 Artificium
uncijs duabus dictae forma: vel forma; ,vel duabus cuM juxta prxdictam conditionem, & perlecti minoris l11 ’? solum imbues,cisdetn operationibus ut antea, spatio tum in majus pertectum convertere poteris igne tt»’p c ' n(
regimine colorum juxta magis & minus, &c. donec pus rotundum & rubeum: litamen opus ad rubeum jjvd'
fi album,cumalbedinemetalliginca. NotandumestiSr 11 .,,^! 1 '.
• o' ,
des«*... Jt I
tos este colores infantum horum, ut malcult majorisq l, ?j l0 vi (1 I rubeum: femina; nerfectiaue minoris albi. colorem f’ 1 _,(ole 1 ’
,t0; I
femina; perfectique minoris albi, colorem f. r c |f dem rubore permixtum: fecundo croceum etiam >»m' t e-. «Itda mixtum,qui denotat conjunctionem parttum ct>m „js d tertio quidem album & splendidum,qui lignum ternus lf tiF
■‘t)““ 11 * fi/ ]1^' di
corporis infantis : quarto vero album, niveum , ‘y gineo colore mixtum , & hic ingressum denotat anim?-' , 3#
> a ventre matris nascitur i”' -11 '. (a-’ 1 ’
COrpus. Illo Colore tinctus a veuue ru.tutsiiaicuvi, " • ,jn 1 pondus unum supra tria millia materia; projectum l} 1t ’ cl *. n ,lss' 1 ' 5 ' potest multiplicare: tertia repetitione stiper millia trct£,| J l0 , ^ uc prioris perfecti majoris, etiam fieri potest multigj'«'’ tandumest, in opere astignari non poste metaphyh cc IlC * certum aut determinatum spatium temporis.Nam'' ,
ster infans oritus citius, quum videlicet calor per ad- 11 ^ j^ii' . fortior exstiterit,N. aliquando tardius oh remifltonew 1 |l | )|1 jtiS apparet in humatio foettl. Colores optima sunt indic' 1 * 1 i,)# 1 , tificij quibus etiam regi debet. Ut quum infans «S' \ 0 \o' 1,1 fuerit in dissolutione, totusque liquefactus, incipi« ° r,1 ^ r .,Ii^
gci,co judicabis ipsum in mixtioneessc, tfansivislequt
tionem. Et postquam apparet croceus color, foruw « 111 e „ t e \( pus existimabis, membrisque (itis completum. ^P} 1 '", jut 1 ^ 1 ^ colore postremo, rubeo videlicet, corpus cum ‘ 1|11 ! 11 ' ir .i este scito. Quo percepto,continuandus est ignis, u « u ) ,j c )id l j, est,ad ortum usque. Prout hic de coloribus infantis rl ’ ^sif« 1; est,non secus de coloribus infantis albi juxta (lias q^a 1 ‘ .aü 1 ligendum erit. His indicijs artifex opus rnetap poterit absque metu , feheiterque perficere, imente, non aliter.
Pt pr*tfttot lapulis philofiphht miMt*
C a i>. XI. dtiri" 11 'j-
C Ujusviscorporis calcem accipe,huic mpS°^j.jind<t' longi colli posita;,succum philofbphicx flaV'S jcfl« o \'ji )0 r ut supereminear digitis. Postea super cineres ’S 1 ’-,„0 e - 1
'" S v .l’
wh^cu-'^-'
peora» 11
tuor ut supereminear digitis. Postea fup factos leviter bulliat naturali die: postwodutn ’’«^'^rte’ balneove melius ut digeratur, materiaque per fu b«’^ paretur,pttus videlicet ab impurioribus. 'E sirnl e’' 1
T c «
;il’ lS '
f’i'ni.
L 'tis, c
So
'“»lll
Sci,
n 'Xt,
»litis
‘'Otiti:
ni nip
r erru
“'liti,
lo co r,
Mq
55;:!
Kgs
^dav
S li hs ,
>d
Su.
Se.
Sitis
s,
>.t
Ss,
'S. ’
•'Urr
Vf r,
Vi
bili
de
“tis,
i ' c
*So n
8 c Sic

r^tsv
S u I-
ernaturals.
i '""scmoi . --.1 ^ « i. iv ^ f ». jo/
p^-itain V mr> dcst;uii inclinationem, suis ne nubetur steci- i u °i'cmi 'p' 1 llH ^ aquam effundes,coopcrroquc vale repositum t . n . ni,,rn mrliun ad digerendum ponito: fasta post:-. r c 'enun'. a< r at ' 0l ' v ’ c 'avem aliam priori similem affunde > ut !'as,iit ,,,;«*«'«« ante diximus: bullire facias,& in fimum repo- a 'uis lpi n , | c ' " r ° tK ' s operationes hujusmodi reiterabis,donec jqn UScor P u s evaau-tur. Suibi clavis defecerit,evacua- 1 ' lni Pe,do,i' )! ' < ? mnt ' s per alembicum destillabis igne lento,balnei t '" 11 l l l ian t '! CC °" as c y a cuationis panes habeas. Hujus aqua: tan- ^ ail do supra dictü fuit,ad materiam affundas, conti-
U, V 1 ,U1 ' C ,donec terra lit vacua: quod experieris: ignit i ^ ® l,s Jc ' Solem siccatae prius ponito lüper lami- ! ,!c l"ei lün p' ’ munium emiserit,operationes dictas iterato, quo- 0c ° r eu,>„ ll '" ot am pinis. Evacuationis aquas humido caliaoq; Mojf nt ^ fs “Hewentnr melius.
'ceris lnijus experientiam, extrahe materiam ab am i
>ulla a > c ic
^ ^''sioiif. ' n Cl b’urbuam politam, alembico superposito per de- r 1 ' c ^vis cx * li; cnbis. Pondera post exsiccaram hanc terram, 1 a gal e-ir rectificat* ut scis triplum affundes , & eciiuii - " tJt J ,de(l n'' r °ftrata cooperta,nec non ad coirmusliii am optime ^'•'la Ve 1 ' a bis igue lentissimo,donec iterum iicceuir, ut prius, Ni. ‘‘miii rursus madefiat ut antea, destilleturqiic, sin-
^'^^ones'" 101111 '" 8 col 'g R 'S' iris m ' inl l' l| ba clausa, ixc. Has 'm' 1 dinit n S t0l ' t ' s ■''petes, donec in pulverem iiibtilisthnum Sc k ?^ ll ffevt VlJt .P cl ' c eptibilein terra fit redacta Dclhlla post-
^ CU 'XionUm antu« stmn« ru*r ilr-inl
■»lonum aquas omnes per alembicum , 3c Maria
^stlisi'n aoiH ' c lundö vasis materia tanquam ce" ^
fc*, Q„ nr '^»f'st. Erigente balneo,rurlun.a^u . ^ ^^„ot
di»rtis3 ? ni 1'tr destistationem absvraxcra- aqt • ’ , , .....
^^"Uupeream.Scexponedigcstiom
' Vlm ^2st,"’ ,tklU,OVaiCt; "
bt
k<St. f
■ -‘uini «, ,•, amen. 'Destilla postea per alcmbi-
^iio t '* ,( iigerc 1' r |?c’nte vale rurliun abstractam aquam redde di(p S 'quoujff '"cstilla.redde.continnaq; reiterationes processus 1 ,,^' bite lu ^'^'ci'pciis totam una cum aqua materiam alcen. V,. ' , ' v< uii ev i Clla ^' lc virginis vocatur a philosophis, Scargcn- Ptr^^'^riliff Cratum Tandem accipe terra: praedictum pul- li„ IUs poli t;i , ll ’ Ul| n,& madefac iiii medietate ponderis aqua; su- ^.^-»t priu’s d °u < ii^ lt ' ^ n11 cbgcri facito per dies octo : quibus
^ '8>it. p 0 , 1 ^silla per alembicum aquam a terpa, lento qui »C^Mii/i* * u .'* Us »erum cognito,superfundatur aqua n " J «i Sll , / l’ endo st diminuta sit per priorem exuberata
*<o!
\" " umunuiaj>er pnomucxuuciai.«
Ld" ^l'n>e ht, mediam partem. Has opeiatioues o-
°iic s
>eue 111 ^»'ones,digestiones,& calculationes,vel con- ta toconvutu.itoque,, donec tetra medietatem fuse V humi-

;o 6 Artificium
humiditatis ebiberit, aut fatis. JIoc ita cognosces: < 1 lll,ll, sl |(id' | lum ejus terra: nempe super laminam ignitam polit® fumum evolaverit > bene est: iin autem; operationes l! 1, ($ reitera, donec lignum hoc jam dictum atsequutusfbct^Vplv quidem percepto,pone (uper cineres ad fiiblirnandiu"'‘"f |jjt? medico primum igne : tandem aucto paulatim & quousque totum ad latera vasis ascendat,exaltataq; in ‘ l . t | l |,us'?' in sal admirabile,quod philosophi lapidem, & natur* s ll 'P , ri | !•' eant. Istud oleo persectorum est incerandum, donec llt ^ cilimefluat. Medicinam habebis tum demum perse^'" 11 ^^ 1 ' pondus tinum super centum stanni ponderasti lal Jovis|, o> vel super quinquaginta plumbi,fi de Saturno suent, >" ipsum evadet persectillimum, quovis natty ali persect"’ s / in 1 ' namque perfectorum,virtutem habet Hxativam in ori 1 " 1, ^, 1 ^
perfectis tracta salia, qua: diximus. Perfectorum dem 1 "’ 1 0 '
rum,aut foliatorum unciam unam accipe, calcinaror" 1 " qjit’’ ex his qux nude (iipra didimus. Ex his extrahito sua" 1 , | 0 |b('^ fem,idellstuumaigcntumvivum,clavis per (iiccum r"
, prout antea narratum est. Quo peracto liques”"»
cae
evacuationis artificio, vas in quo liqucfactioucsoni" cS t p tll s! 1 ’ r : alembico suo coopertum ponatur in balneum, & ex c»,-. 0 iai l1 f lo cucurbita: materia tamen 1 v />
mordeflilletin ,ut infundo i
neat,mellis instar liquidi ae dclpumati vilcola. png 1 '^ jjJji 1 clavis affundepbilolopbicx tantum ad materiam hau*-' "/Lest
fi "’ 0 f(
ut supeream emineat quatuor digitis,& m digesti»""’ 11 'I balneo factam pone diem unum 1 ’integrum, aut n-' 1 ""' 1 siigente poli va!e,distc>ltit»m per liques actionis artistc«""^,,,!)^ vas inclinatione modesta vacuato. Poflmodnm va5 & sito coopertum in balneum ponito, lentoque igne nv"»^
siccato: super quam iterum aquam illam,ct clavis tn ”!! |V11 ii" , tis natare facito qii3tuoi digitis, ut (iipra. Digesti»"’. 1 !' ctx per diem similem exponito,factaque digestione
ia
cuato. Reiterabis toties oper.itiones istas,donec
in aquam claram conversa. Deinceps aquam lva»c nem octo diebus pones, ii qua poflmodnm deine" 1 ? 1 ^ jjlii' 1 '! 1 ^ tates ut (equitur extrahes. Primo per ignem balm’’ l”“ 1 pcfl’ recipias aqu* tantum, ac isto calore potent alcenderc- ^ jji . tione haccellantesti igenteque vase, rclimde liq"» rtM11 destillatum ad iunssa:ces,& obturatum vaahoc .j| 1 c"-"’ h m digestionem ponito fimi vel balnei. Postea p c ’ " Jcst’ ignem (erratura constructum insumo tegilli is g"b‘'”'j! ^
torum oleum quod isto calore poterit ascendere. IX«" * iterum destilla calore balnei: quod aieeudit,,"(’""! 1 . adls’ 1 '
ii."" '
IX"
nonnulli; quod amem in fundo i emanet, aerei». ’
fl ‘Pte *V;c a
'mu,
Wqti;
■tiain
r.il 0r
lati
' 0 |
‘’liüir
Pe
’nbib
nce,
{Ve,
sinant
'u nia
ln firr luibt Pluis, 'u st , ;
!‘ter. t at i, t <Rit(
H, ti
Pe
Porti,
‘Ofllf,
Hc:
Li
Pta
.'Stiti
’äcia

M '
llt) 1,
*
tat
oh'; 11
1 ,10 ■
#$■
'ole 11 '" 1
. e*"”'; i>< 1
l0 ^l
■|ll* . J
,,'K i
<; »1'; 111' ‘
lll
ef
,i" [
&
>
Ict'"’
>
>'!
.11/
Jt/
aqiiwn Sil Pr KN A rn K A t H. 30-7
'h'tem ■ nd sa *cvs iiil'unäe rursus,& ut digcstipncmdierum HccJf llls P°sinim, ah raque tractum igne tento primum,do-, 'titn u... a i tota P cr alembicunr transierit: postmodum ad eju.tr' toW? f , Urt »»wfto,quicquidViquoris fuerit, farsum pellito, quit* »*,*“■ & “"palpabilis in fundo cucurbita: pulvis ( ubi tritus c al Q rc A l ,??!) raj|,at ' Liquorem autem m balneo politum co latio,,., 1lln “' s »donec ascendere quid valeat •. finita vero dellil-
alhnno’"^ 1 ^" oleum fundo valis, quod ignem appellant, I > c t L Clc l u “ rci " balneo pulliim aquam,&c.
^dietar. n evacuatione hac > ad prodicti pulveris pondus,
'nbibjq Cm ,ui ponderis argenti vivi, praedicti scilicet addito pcr hcnidi”|' 1CniSc ist vale clauso pones infimi, vel balnei dijrcstio- Hce, 118 °^°- Digestionis hujus tempore finito, singula per- ll tatcri a Ut 111 a '‘i s reductionibus dictum fuit: hoc notato , quod P to P'hmr tuum argentum vivum habeat. Sub*.
tio„ e 'proprium luum argentum v>>.....
' an i ■'d s\„ n o“'plera , quod liiblimatum est cum ad vasis latera, '"Stiuic ? 1 ! tJtcn ’ ejus,in cucurbitam optime claulam pone ac '^“Scon' |f 11 vel Marite balneum digerendum octo diebus: ^ ' lls >qu 0 , ct | s >ubi materia nondum (blur.i fuerit, maneat am • t ^ a ' 8cole> U * C 1‘ ,I; ' 111 aquam resolvatur,quae dicitur unguen- !‘ t erit .^^“"pl'ilolbphorum. Si forte relblutiemis dtuionsex- at '' tlUod U '^ falis jam cogniti, bis tevvc distbhtti & conge-.
ctuatcr K. pj 1 est nostrum,& clavis philofouhic* rcctifkata; O ' ll stoiiik° Vetlu ' optime. Hoc ipsum in omnibus tuis facito re- ^ustre, S '
^0'>>t>i^,^o f'lis cujusvis metalli tigillo stipet cineres calefacti, ( ^.doi,/ K \ U .? m °' CIS i am dictis incerabis, gutta post gut tan\ p 11 '. 11 ab io n C ‘V*‘pistitudinem frigidi mellis reducatur. Amove .1 ' ac 'lc fy,, j ’ ' U1 iusquc lrialTx parunt admove candela; flamma;,.
•utir.rm. .-i -• :crationes iterato,
Istam inceratis -
““siec m : ia «ut,opunte quidem : sin minus,incera r^etiii^r 11 ^uat ante Mercurii fugam,bcc. HI
y ^stift, '‘ lcete POterisnri4l.rt„.-„,-w ,.U.
It ; sa 4ict, ls ' « 1 c P ot eris perfectorum estentia quinta, modo qui i^'tcr igj tl(r ’ ^^ea praidict.r lumincombustibilia. Labora dir 14 tc Pt'ries * ^ P^ylectionis horum veritatem immunem a fal-
'cries.
extrahendi philosophiert’» a W~
* ** u i meile no%o , cheltdont*?flor thut, huma- *?9 Jangume , nec nop utroque •vine .
'T'stactis. . Cap. XII.
'stn'Vtb '” CI ° dicto qualitatibus elementorum a v.cgetabi-. lll tt ''ccipi ,- C,S P 1: vst'ttim qua: ponent ur inferius,corii ignis tau-, Ul A vectiticctur co modo,quo dx vino philolhphico V 1 dictum

JoS Artificium ( *f»
dictum est. H.ic via Mercurius noder exaltatione fun""-’.wii'
xtivtin ► n...-:.——n .>>:- . Iiel'° .«•
ratus cnt. Mixtio tamen fieri potest cadi novi nu-lii s > t '*' e florum rorismarini,Mercurialis, lilij rubei,(anguini* bu'"^ cti^ cum rubei vel albi vini cado vel tartari. Mixtio fien r°' f
cotum qux dicta fimt, in cadum redactorum a-qiuij 1 "' 1 ‘‘,1-*
rum
,cum formis juxta pondus in hoc Opusculo .
fecundum ordinem doctrina: majoris operis atque p>> ininus perfectum opus hoc perduci. Indcque heu 1 ( j mixtio,cadi nempe cum clave philosophica, generatio"^
Quorumvis cotum qux dicta fimt in mixtionem . ..urr....u ... i .11 • . . _ ■. <-l. in « 1
lo vini rubei vd albi, rartarive pci magisterium trast 1
qualitatum ab elementis, cumque forma vel i' 011 , 1 ' 3 ,} fiiS'' 11 '
juxta majoris opnis doctrinam,obstructo vale ne calore continuo balnei coquatur intcrniifTione line l u jj^iv . : qnot. Post modum aperto vale, cum cado sorrnaq" 1 ^^, 1 '^ ■ quorumlibet acre dictorum ponatur, pro lecunda ca-'l's^ : qu.mirquerot ut antea diebus. His etiam sinitis, nl ' l " „ai )' 11 ' 1 vale,dc- calo iguis quorumlibet eorum pones tantui 11 ' c? : vini ciliimfuit: obstructoque vase nudus contio " 0 quatur per alios dies quindecim. Completo mixtio' 115 ^,,, n ' ( \ ; transmutari mixta videbis in minus persectum, c"^"^,ir diantibus.juxta quos artifex opus gubernare debet, f“c
pedectillimum opus m.i jus quod speciem suam ' l 1 lS 'jj ) l,uS 1 ; stantijs transmutare, multiplicarcquc fui ponderis valeat, &c.
Q!
De universalitate Mercurii fhildsophlt 1 ’
cA. P. XIII. ; jn .ili'
Uavisinelemcntata re Mei cui ius noslei Ii.tbea""^^cid' qua tamen ita remotus est, ut vita prius hiuW 1 ' . „ils^
quam ab ea separari queat: m alia vero tam projdnd'^H"^
lima: sit extractioni dict
^Aiiaccioius, prout in illisqtv.vsnpra capit" ■ ))11 iiv la sum. Aliqui Icientcs arcanum hoc,nempe Mcic " 1 ,. ä hc ,
i Inisvis,a Iapidibus,paleis siliginis, floribus &■ 1 >S ? ,,I * 1 jnte""^
qui
conati limt.at frustra, potiuique vita- fine finem , q"-" 1 '
—...-.. , vita- nue nncu> -,d'C u^iitF 0 ^,
nis attigerunt. Nonnulli proxima cepcrurit,ut clui" 1,01 ^is s,
r'nris m.irini. fnrrt'nn.ilrm . Iilin»« «IU.,—» *■>/-vVoUtn* -*»
roris marini > Mercurialem, lilium album, & cxVöt un ^ i . lU ,ii, - bjjjjcifimiqucmajjisterium nostrum extraxere W 1 '
iui">
*or c -
'■UU
•Hll^
fe ist, Ha
^crci
.— .. 1 ' ..'—n ■'hll' ll V i
licto. Postmodum addatur minus pertectum supra u 11 . ,,c(:
proportionem operis majoris,Scliac via transitui' ad i"-V jje"" ctuni quod iiiam lpecicm,m fubstamijs externis, bis q"" mero millibus multiplicare potest,&c. j
Mittu pr.iilicundt modtu. . !$
c*K>i
' c lMi
( S'iod
I! 11 ' 1 -"
h °cef
ratet.
A dlV “
NtV.t
'>t
»r.vcl
V, ‘Mc,
niin I,
2 r 'ftc
i«tti,
K«*, , v ^
'Ulli
'Ui r
s;
'Itfp
%tr
S
>in
*ie c
"m
K.i
"ciu
>n ;

K
ii ><
<:
s>
»c
pkrna tu r a 1 E. JOJ»
ate, quantitatcq; nonablimilem a Mercurio
i)“" c ar
lor c,p 0 , Su
c -! Vls fu m fnjjj 1111 ' ltai l Ul ' lecrcuim invcniste putantes,cum corro- t >st lu -«unQac naturam ipiius corruperunt: quo ta- n a lUil Sno' nil0n ' S ? nem ^'-e minime iint allcquuti, quodar- ff"®‘ ai 'tibi ls Uruu principia,mediaque,nec non extrema, quibus '■" rc Uriu ni ,, () |) US 1TH 'taphyficuin noiirum absolvitur At Ii tu j,,p llu *J“' tali (pecie conversum,aut vulgarem ac- iiif 0 ^ Seri a “^l lu ' materiali quovis in aquam reduxeris
hr r ' Vas Ati- 1 '‘‘"'"phlegmate medii, ii aerem ejus ei dederis
■ ICt ft tai l ,, Y ,^ Clcs , 'stilaveris, lumen pcrlarum habebis: nam an-, „ ''m nare _ _ d •
taret r‘“ m P » 8 hetevogenea, qua: laindis nostri iaCrr, r" avci 'stum est ustnir ad artent noltvam tvansmutatouam, indw >' 1 Uetcuri, .L individuis exuacttonem. I» ftu,n.„ las Mercurius nruL-- u''-- 1 -
iit 1 "" i
ifi>
tiiiiij , ClUl i »ostri. Quo revelatur vinculum ejus concordanti« Vi ,;’“' 1 holius ubi Venerem ignitam cxtinxtns 111 tartaro '° r 'stcr,' 1 ' a ' 5lun dissoluto contrahet albtdmcm: at non est co- ttiaL Cn v''"' c >is,qura deficiet ei subjectum ipmuiale fixum,ctc. L^afr • d experimentum ejus,ubi Mars in solutione pi*- X 8 c c 1)1115 txtinctus fuerit,Solis & l.uivx mollitiem contrv
, '‘ Jc orii' ain<1 '’ ( ' ccus t st, 8 c valde remotus a Mercurio,plus quam 'Htotn!*' 1 “*' - ** > Stitccitas omnis vacuitatis rationem habet, ^rcriV^^tU-am facile Mercurius noster, qui lurnme humidu* Caili v,.' r ’ C ' Uo ducitur in mollitiem prxdictam.
^U Ur ' lri Ii0 ftniomu cft aliud individuum,inejuo dux cn- tta lite r ^ tM 'ones liberx. Prior est, qua cuncta libi impolita > fttv Hlr,!' UV l nit '"speciem sub qua fuci it ipsum. 8 ign"" '^RäUsm, '""-'bilis P°tcnti« veuetabilis . ratione eu
3«.d'“’ Sni Ut a ,
nuin hoc
ta potenti« vegetabilis, ratione cujus in a-
,,, e . a»i op,^ UU “'^stantia: formas. Confideret igitur artifex d ( , 11 "oss.,. ss ,r ‘' ah'at, forma siia nudatus, aliaquetfn matus ubi M„. S,llt cum „.\- Cl " lus - f-st ct alia quidem operatio paviter evi-’ ntia perfectorum corpora terantur super pnr-
•■ Cl " n ea forn
V" 11 ' 11 > nor
>a utrumque reducetur in amalganaptionis tor-
n» P a "r>um extrahetur Mercurius, quia hic exi-
lc »(,„ Luna _ _ _ _.j_:___C.I.
f; in n u e" COl Rra.
1 ‘‘■'•ciir'l - ltil '
divid llatllr nli reai? Uu ^°. m °do resistere valeat, quin "iscnt-u: ‘ catiir inamaloama» 1 ,,,, ,,a 11 , ,1 i i
-tina.
movetur ad enm qui continetur ea forma,
1 -imih ' V ',i Quapropter in angulo concordanti« colli- C| >rii, s n l 1 onoibo corpora perfecta multiplicentur, Sc
cum alio
Consi.,, ~ v 7“ uir ln amalgamx speciem. In alijs etiam in- b 1 possent operationes ist« exii nostri,quas bre- V 5 vitatis

jio Artificium .1^1»"
vitatis causa relinquimus,quod ea qua- dicta fiuit.ctiairi a ^u 1 intelligentiam satisfaciant. Totius m.tgistcrij finis hti| ,lS ^^o- noster Mercurius fit in ij>lwr.i cadica politus, aliter P‘ pcrabituraitifex. Minini eile videtur, quod Merum 11 * 1 jjti' iupercxlesti loco (itus,colorem,pondus,quantitatem > ^ ^,,t^ tori non r. tineat, cum hac ouiniaiint de natura ipsius - ^ iV jJtt° hujus cJl,quia sub alia tonnn politus est, quam ubi lstfi ,n ^ j,,h° c latebat. Modus luc etiam U'betur extrahendi Merct» artificio, scilicet, ut vinum album vel rubeum optin 11 " 11 ^ 0 iis |,f l jn separationem, & exeo destilletur ardens aqua >p r0lIt tl .r,K tum est. Postea vectificetuv ad majorem lubtihtatem Solum ter liiificertt.nc Ipmtus exhalarer cöbtircns : d l ‘j qn 1 ’ 11 ' tur septies rcctificniitcs Rcctificationis indicium ho e 1 j 1 l ’,rit ll( ’ facchai uminipolitum, una cum aqua f iniul totum c ^ 11 nihilo relicto. Materia hac dHiibjestum,dc quo tra’Iri 6 na quinta,pier vas quod pelhcaimm dicimr: fiet °P cl, 'j l llt j ut per lineam diametralem, fiipcvior pars vel cilentia st u * rcturab inferiori: IcilicetafecibuS turbidis, Öcc. . „Ja ' 1
Ex tart.iro potest et iam extrahi Mercurius , curri c-stem ^.,£ii delicct in furno vitrariorum diebus tribus naturalibus - jd 1 ^ quantitas ejus ponatur, nam plurimum imminuit!"'
Ilum limer lapidem tere marmoreum,& super eum re * 1 ^.j ifl- fiigidilfiinohumidoquein aquamdissolvetur: quiris 11 j s C+i liicam est destillanda. vafeque vitreo recipienda, f 0 !* v ,,it> ^ ; Mercurium extrahere duplici via: priore ficuti fitp' 1 | i
Scimus, altera per artificium separationis qualitatum al ’ |
tis, &c. !
De quibusdam annotationibus in ea q** t’ dttta Jitnt.
Cap. XIV.
I Mperfcctorum filij corporum, (piritus corunl sum/' ^,^.t *?■ eorum argentum vivum exuberatum, aut ntateriJ h tft ifi nata ad quamcunquc formam recipiendum. Sfd t ^ jsti spiritus differentia, Sc alios. a perfectis evacuatos^ ,, a rit {, )J( hiales existunt, alij vero materiales. Irem impe*'" prrf' (/ ipsa perfecta converti postum in oleum, firqiic hoc 1111 . tl n;t'!’p f , ratio fornix Scrnateria;. Ncccstario quidem fulphi ' 1 fectonmi in oleum debet conveni, sed aliorum uri 11 ’,^ S ctorum oleo debet informari: nifi tamen omnia vO‘ l j c
redigerc.quo lucidius opns fi,it.Oleum finnlc fit F c inentorum qualitatum (eparationcni.&c. „„n''J* >
1 Saturnus S* Jupiter imius & ejusdem natura; fi» 11 -^ situm reducuntur: ergo in (jiintiun,argentum ' lVl
1
vac« a,, >
r q " 31
,ti>o>'

>'rW
Su
PE RN A T U R A L E.
3“
r *.tmsturam,oleum, & lapidem redacti simt si-
il 'iles" T ‘ 11 ”’ natur
ipsis ^ ' ac l»olibet illorum existontibus extra numerum. ^«Ni 1,^ a 1,s omnibus antiquum die retinentibus aliam na- ^ 1Cata per v' ltm ^* Vl ^ l ' atam,& all;lm in lua virtute iimplia tnulti- j 5tll ra; -i,. n* arn S^nerationis & proccllionis in Iphitum, sulphur . «ici p 0 J"" ttu tam.ni,.,„„ x. Ii.... J n Ll
. -mi am >°ieum > ix lapidem. Et hoc in lapide proprius ^ u «itatiV? Uam al| i ! ” l l uia substantia dl multiplicata ex co- I S ' Qin l ! s ’fi 11 * quidem virtutem habent unam ex omnibus «‘Um |^^ Uaoc l l| idein ultimatam unitatem quodlibct metal- lla t)eba t j! ,c l ua m antea quam in lapidem erat conversum, non tlctcr n 0llm hsec unitas multiplicatione principiorum , 0 *.VinJ’ l,CUti " Ihbltamijsdictis fiataugumentum lua; fortioris Uni quc multiplicatio. Sic terminat opeiis doctrina
^‘ c Us, a,! t . i 0 )di,r ' )lll * i o.e v acnatio, multiplicatio, spiritus,alcm- ^''n.iiic .' 1 ' 11111 exuberatum,sulphurnaturx,tinctura.
i 'Unio ''i '” 10 > htblimatio, lapis unam conditionem habent in ^U.ttn ct ^ l; ' n ' 'n Marte, in Venere item aliam,sic de reliquis, sititu ctiili t' Junius in quolibet istorum conditionem habet,
liant ctun Sole, aliam cum Item Jupiter eum singulis di-
u 'i wu ctiuis iu ijuunutri mui ri ‘ Cr «.Sc ‘ ° Vc ’ «Hum cum Marte, alia ,..° 1 'urn’t 1( , Cl ’| v ' J-una habet aliam. Iten a ltCril ai' CU larUcl uH-'m habet conditionem in permixtione.
voeic.' ni ilccndo Saturnum & Jovem cum Matte n 0 l ' Cll 'ni&:| Uni diorumalterutro Jovem aut Saturnum,aut J° Ve mcum Saturno,vel cum ipio Marte. Hac ratio-
v eiw ,,' :v dc ta lll,Ui Plied,
. '"'IcciisiQ. 1 P otcr "nt conditiones metallorum,unum aut plu - „ ' A1 ™ '^‘O. Quotquot modis facta fuerit mixtio, tot
ti Ca le,n' ■ 0luluis 'I.npidrs'.
y u >: li 1>c j\ r, ! r ^’ s *qualis est Solutioni, & Dissolutio F. vacua«
. a ' lc ^i>quocl | '^' cav ‘ on ‘ ’ c ]' l ’ u Spiritui, See. pro constitutione ' tQ,, inilM, ■ 'H 11S df. Item Alcmbicus axiualitcrfc eommuiii- ft ,^at„4 s ^Y as ' u "') officium.
i v n ’^ illud -i l,r lna i"s est, quam argentum vivum exubcra- ' “attir^e a « «lud quam Ipiritus. Opus minus absque siilplm- (;' c ^'iiili Co tri n «uime potest,ah imperfectis ti acto.qma deficeret " l ’ t ' | Hpcvf!Ä ,T '. 11,Uu, ' a,n lapiens,ahlentc quo perlecta non pof- t«o niedr | a lllani ‘« speciem transmutare. Hoc enim vult de- 1 i^nto viv'^’ | .' cct «t lapts componatur cx sulphure naturx, 8c cj t' s 'Hccsii ctis exuberato,cum perlectouim oleo-.sic
j" 1 ' ‘''tion c Um * lr l' ai '<icipans cx utraque natura, concordantiae- ailt " > J} U ll ’ 1 J 1 ''het cum dictis imperfectis: haec ipsi locum
pa ' l' f l' l, 1 T liit$s uictis impcnectis: nxc ipu imum
^ a P'dis,q u1 U ' l’ artcs >ut in eorum pane minima, sit minima «‘‘r fiibriij/ S ct * am l 1artcs '« eis existentes penetrat omnes, tls - Et quia materia lapidis qux abstracta est ab
Y 4
lmpcr-u

trt
Artificium ^a ( \
itrtpevfectis, formata est ner omnes lui partrs, St eolliS"" cuidam cxtrant®' vinculo quidem indistblubili. pr«!"",/^/
vegetabili, quam a clave ' ' " ea recipit, ita p c \ istam informatur,ut in minima liti parte realiter & vt» pars iniit tinfdimsoini.e,dc'piimintc|Uf litas antiqtu-** '"'^,,,it^ ,
formas hac \ ia, qua: iplis inerant actu, ut perfidb’ 1 ' 111 "
i-por* 1 . /.,!•
qti-e iilismsent potentia, recipiant, ;:c in perfecta corp< (l|1 i niutunur metallica Ante dictus est operandi modus ^it» phure nanea; d> Saturno vel Jove tantum extracto >!■ f(l jv duobus,tribus,qtumior,vel omnibus, juxta voluntate) 11 ' tis mixtionem fieri polle dicimus, prout ex cis condi» 0 ' hi ; dis cupiverit artifex. 1 ’oiitus est etiam oleum l ’ x l ,,111''''
elit ei.di modi s, qiionummus& idem est ac aliorui» ""^,11"'
per calcinatio 'em.dilTidiitionem,evacuationem, nem,spiritum.alcmbicum,argentum vivum exubera»""' jcfd natuix, tincturam oleum, inccvationem, fuhlimat'»° c *.j Iia ii' v nm duo volucris conjungere > ponas i°. c * : 0 ,ie
Quum i
.,11!
111*1 UU\' t OlllWll' Wll|UO^, I V 1 plllllM . pl
nen,clave nostra philosophica mediante: postin d'» 0 , cj \' ci ‘ Sc in reliqua pnvdicta.ulquc ad sublimafionem.iHcluh' 1 ' ^,!^' fict.. fuerint, ö: in lulphur natura* lacta, ponas in iiem,& li nimis durum extitent, affunde (anguinis mein 1 ejuam portionem,ut in oleum convertatur ^ ,q,i!e>"
Nou*. quod n.etallorum elementa pvr Merettritttia'*'"^ .,-;il ! ^ 1 ” ab ei;< tracta, materia primadicinu eorum, ad penus pf' mtim tuum proxime accedens,Lc silentia quinta, vt I*.' a ' !u h appelhitnr ipsorum. Hac vero mauriaconu ni debe' | L r ff'
ell"*'!
„ili ‘r .
rar*
niW'
ctoium natura, compoiitumqueloi ex materia prima, & meiallorum natura .Stoico, t. tam instillata, postea Mercurio nostro naturali in**''”' |jKl ti' medium est, conjungens Merentium cum dictap ''"’' 1 ijnifVi-i fitquchoc modo gumma pbiloibphicum. Vcrn»' 11 "" ^-i#' est,cui mlul admixtum est , ut limt dementa vel erae«' 1 '* ^iit’ .e.m.,.. 1 ;-;- 1 —. .u«»,r t* 1 ’..* j,,i'
per le cxistentialimplicitei ve lumpt, 1. Compoiitu»' t sc
perfi ctornm corpora (jiecialit er in (ui nute nam p,'>>»-" ji,ii
tere, 11011 iim, lex termentum etiam habere , neqtn'
((ine quibus lapis inanis erit Le vacuus poterit- f ‘! c jtiii ) , ace.tporibus mttallios in stilpbur elevata natura*, <#* J t* 0 " lofophoruni vel Mercurius vegetabilis,& mcdnm’ c>;tl j c |.tV c *' jungt ns omnia ad unum finem, id est coelum fbrr»*’’.^,. fst' 1 " phiLli.) hicam perfectis corporibus: St h®c tern'°'. 1 ’p^lii 0 * elementa nurcuriata. Minus perfectum, lapis est f 11 .„nit" 1 ^
r ' ' sOtt\f v ffl'
non Icrmeutnrusin virtute, nequemquantittttc• s ' >
rgne St ac re,aut ex terra & igne.
ferti
""Mei
'H'Hc.it
^tint
Sh<
Pota
storum iit )ui formJinunnar uram,&. in ill.tm, .'Jia(i. | h‘ : ‘' t " 1 1 ’!jl'-' t
niemum nonitnau"'*] .a e» 1 '
Kt; 1(
Mu!,
nu >ndii
*<r
, Ar & d '«Sl„
plura fimulöc inter ii.* commiicentur. Qm ncrfi’ct 0 "' .„p »' 1 ' 1
‘ r n r . ...:„i:lll' *•„Jll
' lc Her
»iah
Mi
'Uti
m<
Itic
5'*d, f
'Mia
U V,
? dlft
fi
'Vt
K,.
. A ni f '"at
ltsv ? „
M?

" i- c « n a __
"'"■'cilicct ’ lst 0 P l ‘’' uio denotans multiplicationem dupU- tl l >| i < -itio v c l Ua,,Tit atis. & virtutis. (Quantitate quum iit mist- Anatis(• riU8,nim, “'' r .«‘«omfa. Ei' etiam alia virtutis Se pullor,,,j! ni ' 1; Pnor.cvim vulgi Mercurio: fecunda.Mercurio 0 ^ 0 l ) horii r , 1 '"'‘avcrcqvcget.ibili Mercurio vel mcr.llnio phi* ^tii rx (q,. 1> C ' Eemtentario fit in abbreviat ionem longi teilt* Mercurio vulgariter intellecto.
^'tltml' <;lClt - Ur P" r ' ab impuro (eparatio.
1Ttu nditi a . /;'. r ! 0 > t ' v acuata: rei luper terram litam est reductio , ut , S f iri ico ltUSorian,r -
I ' ,t ®>?nte el v^'T' ,n .’ est rcsqturpcr solutionem a corporibus a Ar &tnn m i tp Uloso|lho r l “ u evacuatur.
C,ls llst a ctitn V' Urn exuberatum (piritus est coiporum alcen* V Sll! i httr i,! l ' aVc »tranficnsqueper alembicum.
'^■luicony "y ll a - ll 'rra corporum est litblimata,& in terram fo- eata,. Cti a,qua: metallorum prima proximaque materia vo-
Su
PE RN ATUR A IE.
? Uracst -« aere & igne, vel extetrakctgnc. olent ! kxuut faciet« adUquatioucm & slx,on ^ ' r .
W5 Cx '"'a lobata. & oleo fixo ,am m eam semmata > gc
constat cx essentiali corporis igne ^gmbthsigne.cx quibus unicus compont," ,qm PiM-ft' 1 "* 'netalia tranlmutat omnia: tuvante qu t-
'na potentia. Elementa coiporumtoms mc l«e'liu d c bcnt fum 'P fo menstruo ad magnum bt’ W. menstrui nihst appareat cum as actu»£ ;
"at n lc 'if 11 ^ndit ione proprietateque oriatur igms fe altam .„'i a st u *' >s imperfecta subito comburens,etsque petfectam.&c.
Ö« •ibbr&tatttHt htpid.it phitf/ophici.
T ? ta vita miueralium^duabuslnsvstit aquit.pt.otlaf^tn
- --
It VoU t *1 II, utMUtut VC/IIUIIU m|uia,p tyt i,i| .we
. St Cllr ^ 1 crn line labore, lineque periculo , posterior fixat lp ^t'sti ttal^ 0 ^ Xauu ' eum periculo. Quia haec aqua trahitur *or Uoi ,'i^ T’odam foetente, immastato cx rebus quatitor. l’o ^ CI ' t "l’Jtn a Undo ""Ha repet itur aqua, mortalis est, 5cc, Ma- '' Poderi, C ' lllc A Mr itus jnablutione fugiant. Breviori tem-
«ti n S'bs , - - "
r;>'or,
'stuatn eaiteri lapides.
rtsv
is ‘-.eren tajnde
•qut vix finem habet, ob regimen elementorum
,"r o 'cie
La-
Co ftii^ C, ' 1 ^"'s ’ stnam in alio quovis lapide consistit. —
^''oiits etiau "!? 1 ^ 1 ’ 1 P ro ' ixi,S admodum existit, litpremae 1 ’ debet nihilominus animalem trqui lapident V 5 quoad

}i4 Artificium
quoad ratificntioncm elementorum, & rectificatione 111 ’
praeparatus efficaciorest animali. _ .
F.stemia quinta, spiritus est in lapide minerali mottiise- 1 yivistcativus. ^
In animali,summa qtlandoque medicina corporibus«’ •xistit,nt st tracta sit ex languine potillimnm. c .jVitU'
In vegetabili tatrvbn Iapide, spiritus eßentix quintae, 1 ,qV tio juventutis inest, Sc corporis Immani ab omni covvup f)Ul fei vatio.
Re
in pellio
ABBREVIATIO. p flt
'cipe ardentis aquarrectisicatx lib.a.öc fermenti , licanum, & in digestionem dierum vigintivel vl r jab' rum: densabitur spiritus elsentix quinta: per fcrnicntuU^Ppiol' pidemconvertetur. Post congelationem , intimo vel l’- 1 vf |l#' VCS per noctem unam,&congelabis iterum. 1 loc ter pius,donec amplius coagulari nolit, at sicut oleum 1 c jt!i |S ' Albo cum fermento nou ita cito tblvitur, led coagula*.„tu 1 ' 1 ! Ista medicina transmutat non aliter quam tueris ejus b-i*. v rC>b* & non altius. Si cum propria terra fermentaveris, erit medicina, non tam efficax tamen, atque cum se«" ^pr 11 älievo. Si in praedicta aqua,decima destilkuionc pera"* 1 ’ .] nurum,&; postea liveris aquam evanetcei e lento cal°' c p ,iU 11 ' hoc ipliim loco demum 1,umido reposueris,per fe diebus Ui aurum porabiJc (blvetm , ad humana: (Imitatis e° n .ari 1 ’* 1 ’'
— - - " • - "V'
,«d>'
,. - -.. , ..i, uuiii.m.e laniran 3 *' yjtr 1
nem. EtsienmeoMeciirinm septies lubliniaium “ l|1 ’ )u [,liii’ ut una sit auri pars 5c argenti septem ejus: postnivdt"" veris toties,donec Mercurius ttgatur,medicinam b- 1 ^ L tcm& penetrantem,6ec. . , 1Tl lri
Si hujus auri sic distbluti pars una ponatur in per fe diebus octo,cum centum partibus Mercurii,
L,,,,,,;«,-. ■' ■
■ -ist' 1 ’
totum in aurum congelabit ur, l loeipfiim ex parte provenit »qutvMnauri solutione . eum eostx.uui Poteris hac via miscere mineralia vegetabilibus,^' '‘p-iil'] 1 ^ medicinam,hoc modo scilicet: Vegetabili destilla«' s’l 1 ad eam destillationem, qua 101 o privatus Iit pbleg''' quinta istevnnnue lolct coni ingere, accipe viriioiuvn
-J...1. .>". — "Olfbs
, I.l.. , .iveif'e ',de^'",b
bonumque,cum aequali cmnabriis optima: ren«' I lIsl |ii‘'- 'p que stccari linito postea carbonibus, donec omnis • 1l l .jgs■ ‘ uimta videatur. Affunde tandem aquam,St igne se ' 111 * ll tae’‘ stilla post aucto paulatim, ut in aqua plulofopho""“ j P ,ii>"^ fieri: Spuitus cflc-ntiac quintcc vitiioli, & cinnal ,cnS lp"'
hen: bpmtus cllciitiac quinta; viti lob, & cinnaberis ipi^ nij,qui lapidem potiffinium constitimnt nuiu-ralein , >
quiut c cstentix aqua: nosti x ardentis benedicta >vu a V

.""■'Wrieft '•““uneni in balneo per le, ut in vegetabili
'«Hj, ' 0 bindumerit,lumcl.ipideivtexmixtis non i
l' l; i b q-, '* Stabilis povic: verum citius quam lapis mi
Op 0 . u ' tl l 'rgo medium solutionis,quia iit novem dic llle-t: ■ ‘‘'■tleiM.v,— < . •
'^die 'U> o\ n
dietv
fihlSfft . , Sil F e RNiT 11 R A T, E.
r ° st o|tiim j P itiis vegetabilis t & hoc decies continuato (puta nbv * tnat . m , dHll ' ui oncm) hoc est, cum ista mixtione lemper litam mi ; tn ‘ Ula stnr apposita & optime licca priusquam in a- r' m pon W llv - M decimam destillationem, imponeau- tI'ico r u C ll P'adicto lapidi vegetabili pet le, & in fumo philo- "i Vc 8tt '? U ® c ab« : decem diebtw complebitur fixatio tota. qux ^tilias np 1 ^ C j ^ v ' x in vigintt quinque eomp'cretur : quia lpni- ^iam t t .., llliVv denLu. Exfcllentitfinnim opus csv hoc ;ul Alchc- i lc >ced c A 'i S .' Tl , ut! ' tol i'iui ,non ad medicinam. tacta fixatione,
'nContionem in balneo pet le, ut in vegetabili pet le
'• Nota,,,!. • • • ■ • n ita cito
mineralis
.. __..,quia tit novent diebus.
ln vtetare lolutioncs istas Sc congelationes livpius.ut ■at ul ci , 11u 'ds penetret, lex plumbo pbilolopboium extrahi- ‘' ni nialt 11 UlVv ' coloris, quo cum fi mineralem vel mixtum > aut M,„ s fost fixationem primam (olvcris, tubus aut quatitor Vun„.a’ H ' lv 'tibus, bindern, exeusabetis a labore lblmionum & bb UoiUU11 -
OpciMu’' c . koc 'civeris ab aqtieitatc separare, iuxvaqwc modum i "v'is mixtionis antea politum, poteris diebus triginta
^cestltri, lolv «v. Hoc autem oleum in vegetabili pet le non ficr,; ^uH m,tWlWeo ^ mioncs cito fiant; fi tamen ibidem U ln 'atib,ci edo lapidem ampliari polle.
**"•'/»** lapidum fabricatione per mttapky- suum artem.
\ip C a t>. XVI.
Mo CUviaVt m aquam extrahe, id est, Mercurium nostrum in ' fs < liviei lnWl11 vdentiam vegetabilem resolve. Hanc in duas pai- 'Ttib^ ‘ ,c l lla| unt una (it quarta pnvs ejus,altera'veto tves quartx. ^vdiam larc ' s U!v am accipe cum dimidia, nec non primae qttavtx
'haitcl,.. s' lrtcm >qux finiul totius mediam partem efficiunt,Scita
a«i c ' r «'ostav* sub tertam sepelienda;, Sc una octava pars paitk ,i ca5tcl 'is,prout audietur, exponenda. In alternis medix b!'«, r 1( l Uota Vaste ,solvc Lunx partem aliquam, Sc postquam tv 'm est r? n Elutionem istam destilla perfiltrum. Quodsolu- '■'nquam Va- Si V'id in manica fikrea fecum icipanient,ab).cc '‘• si duiM hle - Rcl iquos planetas omnes in aqtix Mercurialis sttttn eft . c ? st venicntc Iblves. & cum cis ut pvms de Luna di- .^sterin«' 1 ?'.Qilfimbbet solutionemfiltraramp« se dcstina- 'V.1 S a r c . l .” "alneo M.uix, vapor olo tamen, donec tota lntim- ,Us 'iiltiorb' Cnt :' nc l5 receptaculum sc receperit. Postmodum Itu- te 'tiam partem fe cibus suis,quas in cucurbita reliquit, 1 astundes.

;i6 Artificium
affundes, St resolutum hoc servabis, & perle.
duas tertias illas in phialam cibus in aliam sigillatis amb
Deinceps
longi colli pones, &tcrtiai" c ,[•/
.. 0 ...abus Herma is sigillo. Tai' 1 '> l11 L-td
lam cnw feces continet, in terram subdio (rpelies rotant t extremitatem colli, qux parum emineat: aliamque du* 15 .f/ aqua; dane continentem in acrem pones & m altum, " r ;,t , .(iii’ 1 gattir.ne tamen aliquo lapidis jactu casiivc frangi queat. ^ '„„i' de carteris aliorum planctarum solutionibus facies fhf"!. ^iP 11 duabus includes Mercurialem aquam feri atam , dc prius : m una,qua? ad aerem est ponenda,(ir octava did' 1 ’. [f iii- teraqiuc sepelienda est in terram, sint octave pitvdict"’ ^.(iir Hoc negotio solutionem plvlosbpbicam absolvisti. ,a f gelationem veniendum est; Anno revoluto jubeas a.vlU Up. tifiubus duplex vastibiconfici,quod sphamefonnam "" medium habeat, luperiusque vas inferiori sic aptati"" 1 eo deponi icponiquc valeat, quoties opus suent. Qst/ 1 ^s' 1 ' confice tibi formulas cereas vacuas, vasorum aut epud 1 " st ir.qUxliqtinie possint impleri, natareque super aqua" 1 nulli lias in formam qua scindi solent pretiosi lapidi ?, in hunc modum: Accipiunt ferrum ab una sitarum ext>t> scilsiim atque politumntilapidem(bre cupiunt: bo c ,n ,j, in - 1 ' immerirunr postmodum in ceram liquefactam, Scposo 1 ’ 1 quam frigidam. Ubi jam in volutum est cera ,cu' c11 . gisf 1 ' scindunt eam ceram, ut aserro soimn liberetur nein instar sibi lapides parant. Atego vix credo sie" ss sl1 ( b<' exacte res fiar. quapropter in rotundant,aut st-mii ot""^. ^n»' mam quocunque modo suaderem fieri, postea scindi ' pf inst _ ....
ind
,im quoeunque mono maderem tren.pollea temni ^ i« lar. Erue demum a terra plualas.Sc alias ab aere defO' t(l rf* de fphxuci tui vasis partem msit.orem aqua Mercu' so f '
quae medietatem ejus impleat imbues. bc liiprr e.u" mas facies Postmodum si Mercurialem, Solarem, ' jst.if 1 Jo' i dem, Saturnium , Venereum, aut Martialem v did"’ dem,formas tuas paulo minus imple cereas,quoriuj 1 ',,!^ i uni panetariun coelo, hoc est, aqua sua.'unca: non ad f .pi>" tamen implebis , ne tbitallis cfHtiant aqua?. T'..ndc" 1 ^ pn>^ sila parte Ipbxricnm vas conteges, St ita elanliim ..A,.>^
maneat,quousque videris aquas m formis aliqu.uuu!' "" 1
. C--"’
1 iTk.V
d'^,1'
lioc percepto vas aperies & tornus invertes, ut paß" !’*" ai 1 J '
aquam tangat. Relinque sie in umbra donec pudent. ilii- 1111 ' 1 "
Sed iste processus ad artem nugis transmutatori."" medicinam facere videtur, ob terra; cum costo sim" 1
<>no sitiit lapides hac ratione facti, siut obscuriore * 1 1
modo fabricantur.
>
Vi
S'iji
t
tu
W
<io
f os c
*ÜS
*tiu
4u

Chi,, V, S 11 I> E R N A T tl R A t E. 3 J 7
*.niv, s lbct Metalli pars vel auuatiwa, vel essenu* qumtx fv- queiS'“"’' 111 vatis inferiorem P am-m,& perle, fornus quo- >jue v plr,1 ' 1 tiir.ililn, s vacuis, claudatur superiori parte, clausum- l l«od‘ “ l ’ Cl ' ^naml.or* narrem relinquatur. ur form« vapore V.v ; c t mV " lb,1 ‘ fittttvoLc repleantur. Poflmodn.naperto «W 0 p CCclos «‘ aqua repleantur aerea tantum,3crudus lWe' nCrdatl,rutsu r r a- ■ ■ ■ C
rriiil^' " nt d' u 'm omnes aqua: terrea' in vas inferius m»nx ' ’' ulUl,ei i m coe licis etiam aquis mixtis impleri > p*°'
plcftr” llcut pviusA habebitur lapis unicus Planctas m se com-
1 ^n’incs.
Saplr* <bl0llllu aut trium planetarum vapores antea dictos, Ut vnf,, <‘x ai hirrio depromptam simul commiscent,
col^Mirc intra denominatos lapides precioibs fabricent, Ca r k S ^ Ut 'bis adornem,boc modo scilicet:
Ad an j ! ' cublS fit ex cado Solis,Sc ex ejusdem aqua terrea. Sj, H ,u aS cx ^ma: cado , & ex cius terra.
Vin' T ? CX Lunx cocio,terraque ]ovisterra: mixtis.
Hvtr ?g i * fit «c coelo Martis,& Sblis terra.
Elio, ? us n cado terraque Martis,cum Solis terra mixtis.
fo fi1 1, l )la >fit ex cado Veneris, & ex cado tenaque Martis,cum AlS^f-Utixtis.
PaH a -’^ dllw fit ex coelo terraque Martis.
5(ip s * ex cudo teri aque Luna:, cum aquali pondere terrae
Uiii^c* cx Luna: jovisque cadis aqualibus, cum terra Lunae. C( di qui n [ s CX una päi te cadi terraque J ovis cum partibus Luna:
'P'e Ä«? coelo tcvraque Solaribus, Lunaris ex.coelo terra* ,J Q ' , 'iabs ex im aque fui parte: Venereus itcm,Satui- Multi Llrrcuviahs ex tuis,ut alii,partibus conflabunt.
3r tt: „ u nt abjlapides ad imitarionem fieri naturalium hac
'Vtie Ju rccc nfeic longum fovet. Verum quisque juxta suam mlovibus eorum, qiioteunquc volet fabricare, mathematicus suem . tins brevi temporis (ut . ..^ 1 prius-
Col °>'
*'***.. Sus ma,
^ r ^iiih i iat, ^cniiMiciis tuent, tuis brcyi tempovis ( (a' a *l , rctu s r ' oc l °co) Ipacio characteribus insculpere, prii Oi, 'Si’ci aliuj . ll !f Cn P n ‘ fian/eant,optime poterit. p]i r nilllll dilioi> C •’ P l *terqiiam lapidum , & metallorum vii
pii " ll,1 u diljn P'xterqiiam lapntiim , & metallorum vnes , io Carc! Sanos r ' tci ' 'uvclligiue panicula, es,ac ad medicinam ap- t os lV ' tt|,a tqucn teS, ?r m »tlculptis lapidibus tempore consteUa- >U S l U ^ 0r bo s ,Ctallis c'ollo tantum appensis,aut nefiatis, pic- ,.i- Cmai unt ablerne superltitione. Vlndequalo vir-
'ustte 'p
®Ucmo V ' rt dfibus'r ain ' Utr '' 1 ' P ar '*nia ebaracteribus & potilfi- la Us,qy i( , u uiatenam per cadum indit is, 6c copiosius at- f 1 cunftellationei.ineilitiniilHi» applicationibus, 1
de !ua

zi 8
Art
IHCHl XI
s.iiu' s( t„/
de fira potentia deducuntur in astum ? Nil minini ia ^>1
_-1 ...... - i: .. 1 ,• «. . 1 illnlll
rantibusmtidi liiperiorisad miniore, & illius adilhu ' 11 s ||V confccdcrationcm. Siquidem hic inferius apud nos i ' 1 , jli^
potest arte.quod luperius iridem non comnioi camr- - ]Cl -jcU- vP "_ quam si mcnibium aliquod inhumano corpore hust»” rr,cone spondens in ejus viri corpore, etsi non astu te 1 ^ jti ' 0 tentia tamen,ac naturali compalsione quadam,oh nstt 1 * 1 ’' 1 t ris* rem atque divini conjugij, dolorem percipit. d'" 1 !
iplamctnatura hoc ipsinn fieri neccfliim esi,qua: eonl"^, oi “ 1 condat CX mundo liipenorc,St inferiore, sie Ä Dco_<] l,l ‘ ^Ipo 1 ' natis, ut unus eorum nihil contineat, quod non sil ”, 1 dens habeat alter. Cum igitur minor mundus, lionio corpore vitalique spiritu, Iu ad magni similitudinem c | 1 tionali quident ad imaginem Dei qtticquid in iniii 01 . 1 £t | minorp fore constat. Et sicuti nunquam infirpei 10 ' 1 .poi *' 1
sant motus,homitvis etiam sortitus vitalis,quiescente c so-r.ii' 11 '
. - t- '■ -.lusi’ .„el'
dormiente,motus exercere suos non ccllar, inii» P ot ' ll , S or c t.' |1 ?J
quam vigilante. Pariter si membrum aliquod in c° r f llt si>s tur hominis,iriox ad Iptriium hujusmodi tastus peri ' 111 ' de coelo dictum est.
hujusmodi tastus p
0 ,-pllS
Simile conjugium ergo videmus inter Iphitum > ^ *■ sl ua 1|! '
’ ni” 4 ' d
minis este,quale diximus inter coelum Si terram-
cunque fiet in cudo motus,in hominem influit,aut in ,
1 .-> . > . _ , a /llfrllV-" .j]|,ll‘
Jiliun ejuldem. Quapropter ivmandunuion est.h l ’ cl1 • opi
, » . />— ' ' , ^ . .. , - ...irflW i .
tc lapides preciosis non absimiles, quibus morbi J c ati *'so :
’ " b afpcctijjus (ut ajnnt)felicibus ; iltr a c °
hominum, ubi lub aijx
(fn.into ni.igis quum resoluti luerint in suos liquores,&
/<*
pus adhibiti,remedia futura luntpotemillima.
De sinuum unionum nur pretiosorum lus^
umcum rediiflion^j, ^
Cap. XVII. _ _ sc'cii ,,1,f ,jr
A Ccipc minoris perfecti, cujus antea mentionem „n p' iplumapcrtistimis veibis extrahere docuimus , 3 ^ jAflCd
tcm. Hoc in alcmbicum parvum (iipcr cineres P° Jl (t , Jentiflimo prius destillabis, donec eo calore levi n 0 l 'p a ]iK'"' 1 '
piius. Animadvertendum est prius, digestione pe' ßill.ifi° |, | l ,r
solvi debere perlectum hoc minus, ante prima » 1 , ;u |in oV< j'! t i)f nunc positam. Amoto postea recipiente clauloq 111 ^ Jest} 1 .ji aliud,optinrcque lutetur in commistura,lortionst 1 ^ vCia iiO igne donec ascendere poterit. Secundum hunc hst vi*-^ l( ,i
novum ponito,dcstillatoque balneo Matia; ter, st 113 t qii | 3 < j r fundenuo quod destillatum fuerit ad liias vilroise sunt,ac dislölvunntr istis asiiisionibus. stillen»', in cineribus. Postea destillatum novuni in' • situm destilletur in balneo Marix quater, ling u ‘ lS v V 1
Vt «do
»Ius i, Poiic,.
S'
'ii
**»a«*ii h 11
"’m-u
ab
si
aiir.
°rc c
'»Aat
Uc tr a
S<s
n ‘l>iis
at stn 0 !
'' lt i»;
*»u. c
'»ttas S"lis x
*Ur,
St Eo ( •"'sfic
N.U
I l| ni
Sb
Sci
T
A
a "i
S,i
Sii
*«üt
? ui cl
v 't,
-csti
>t.
iUr,

r «ii;
"(u,
p 0 li r
,J 1,lla >iiec ’ l p !>c l Uc P ei ' fe rctcrando.qiionlque luve aqua fit cla- 1,5 hic c(t. ?? Tendens uniominuustar orientalium. Istius
Vil - Unm.._ , , .
Sn p
KRNATIUU I E.
,., lul ]>1 °nes pulcherrimos, licet parvos,m vas vitreum ^ 'lesti|p u ” llnil ‘J 1 >quibi , s affunde parum istius aquae jam ulti- ,* ; Post hon Ut, T' nwt « aliquantulum: claudatur vas opri- tu ,8c .‘''stincist CS Vidcbis uniones m pallantnlbislimain rcsohi- ^ ' ln l mc)i tla . '■ Ic natabit aqua valde clara,quam per modestillt- Ajj . lifta ' n aliud vasculum effundes absque turbati o-
'' ri frcrw J. 11 cm in eodem vitro pasta .ponatur in balneusti
to Utad 0 o f eit °vafc per dies tres: excipe demum. o ‘ ...
>iict VU n m ^ argenteam intus obductam auro, divii ant U-
ab au thut in quibus tormentorum globuli tm '
fore l 3broi ’' U -
iubeto
' Mip! parau ,untxcom:;wiuus ,qtiautos uniones
^ utviusque pintis orificium aureum filum pvo-
|! tr:i rnn u in diametrum, m pro sin medietate cavet
ür ^sc i> C>!lc Ut P r otrudi retnl lique valeat. Poflmodum imaqUi;
Utov TS nic ^‘ a palla repleatur,hoc aurea spatula fiat: inde* ... . Ptot**n<~ '
Ille
. • i ..ue viiuva ipatuianar: mur*
^^ibu. tCn *° filo conjungantur, agitorm cpie filum huc il- > s . *’ Ut forati sint uniones. Aperta forma ponantur u* p.uinam vel auream , Se non tangantur ma-
'V,; co °'
Nt. pQ^ ? ‘st Ul -' patina sibi simili siccentur inumbra, ne Sol
i'“*
- us X niaros onincsfilodicto penetrabis,ut non tangart- ^ c °«tii K . J nt " u ' v ’ tr< 'o vale claram aquam de qua superius dixi- RuP S °lfiu H l P ld i ,cn dantur,&occluso vale ponantur ad aerei« * l,r '& , ' ril ' s ltost niS post ad Solem tribus, agitando vas fin- !? Cc ono,.ui ls m °dcste fatis. Liquoris huius vapore pcrficieA-
^fftStoc “ U,ri i nioncs * &c -
r>, ” Cr i, tan t ~^' 0Cc ^ u poterunt carbunculi, rubinive plurcs u- i 0r ,1>u, i f'upva d t l Uailt ‘ tat >s a c volet artifex, Mercuiio rubeota- l Qr m* * a P'des j- l3anu ’ s >disioluto semel tantum.Si reliquorum co- hlud l,K 0 miuu' Ulai C Vtdis ’ cum a l bo Mercurio feceris, quia colo,^ ’ PfSce *? 1 h'l^epti vus, &c. Congelationem, ad opus &c P r ctstaii,; Cl1tlbus invenire poterit industrius »mlcx.ist* 0' htt ' ,0lCl11 -
b,inc artem apprime necessaria sunt.
^PotKst . CAP - XVUI ’ dt, l ’ rni,rn *« hac arte consideratu dignissima sunt. Pii-
C^Wm ; TT ; ' n ’ ad banc 1X111 idoneam eligamus. Sccun- t>r "Mn, ' a °°annis philosophicam, arcem qua rtlercmus
„ ' w 'Olla ' . , * _ j:
«i' J "
T
u.,4 lavir ‘ u tes a natura minerales omnes recondj- v ' r sti,' aVcm «ane f. , | tU - r ^ ,rCS ’ ok a philosophis veris habeamur, ''■'stiu' 19,11 acqn f'' hl ‘ caic n<,1 'unt arte mirabili. Tertium, ut ^‘stUc vivu.. lt C 'J lc ' a p''>'sico magisterio prxparentur, t.t- • uin digna ii.im uccpupula. Cognita matena
n.wiX

3io Artificium.
mox iixdc clavis cstncccil.ma, qua line prorsus ad natu r lofopluam nullas patet aditus. Vi 1 ’"'’ (
Postquam introierimus , aica: nobis tres apparent,
(nurus ingens ,:lt|s longe (elicior,.ul humant corporis
continetur luh aquis aeris & carlrflibus: alijs diiabns 1 ^
turaqux cum aereis terrea; simul,cum adingi ntesdiv'' 1 ''^,,,«'' tc metallorum transmutationem, tum ad morboru 1 ’’ ,,ii
'V'" J
tertia quidem similes continentur aqua:, (edad prcii'’ ,||J ■ i . _Y.l.. t' > ,, „a ,• ,.Trlll‘" .„I ' 1
pidum fabricationem. Ex tribus iliis fontibus Icat«« u "’ )Jl tii'
' admiranda patrantur in ,< ’ , " , " ll uti^ , ibus impra-giiat.x- virtutibus i i circuli revolutionem,latius * ,,1 f
Cidestes aqu« mineralibu
positae luerint per integri citcult revolutionem,latius i"’i
tur cxlcstibus viribus,quibus ad resolutionem omn“ 1 ' 1 '' ^jd'*
morumetiam corpoiuni,aptxfiunt. Inferiores tam 111 Jf r . ' , .inllllll 1 iC
etiam,at exponier ventri terne virtutes easdem aceip 1 j |V iii'^ (
tempore,sed alio medio , nempe ten eo, quo eoae 11 ]*’ 1 ’., -
qninint omnia Se futim argentum vivum. Inter (iilpl 111 '^ 1 ^!^.
hoc unum excellent isiimum, ut etiam argentum vlVllll ',n]üi ! '’ il ,j fuimus,piastantislimum,& philolbphitum cxiflit Qi 1, imccI’ ■
_ 1 - i • t / _ i • .. inmiH . . .>
sIiA philosophica 3 non tamen intnntA ^
itateque sublimata. Sunt igitur aqua: pbilolopbo"^^^-^^
teras inter maxima', videlicet formalis una,coelest‘ s ^
altera materialis & inferior. qua: t.imcn ambae naldi' dem radice .nec iuli per mduffii.vn & applicationem t’ 0 j
hoc differunt, llt confirinctir quod per patrem H tl .' q" ■ his praedicatum esi, utpote: Quodelt superius, ^^^,^cii'H^,i! est inferius, ad perpetranda miracula rei unius. H‘ c v '.. h „n>nV
mum artis hujus excellcnullimiv restauratorem , du° ^ nji' 1 ^)
contenta siinilitudiii
udiiie ponere, quibus miranda sii ll)s ' !
bus opera fupern.unvali magisterio. Prius vocat lll l’ cl ^>,ct^. j cadeste, per quod cxlcstes aquas mtelligerepollii ,Tlll *' ir;lS ,il, ll | (/ 1
inferius nominat, ldquc pollimnrs ad aquas i'c(cn t ' sl ' 1 ' i-ml 11 '
unam & eandem aquam este dicit: nam ex una
stantia sunt, & natura non differunt, sed accident*-'
ante
prxparatione. Per medium acris namque
lupciiot“
- - , . «1 *■ tivam acquirunt,interiores vero terne mcdiocoag 111 * qiH 1 •
quidem actiones,accidentia finit, non substantiae.
Hermetis dictum exponat Joa. Tritbcmius, st»turai‘“^ | .„j,> , ft
phorumexcellcntilliittus.Unariusfinquityuont-n"^^ ciC'*^,,
t . .- -...*' fiir
ipso numerus omnis consurgit, Antcqnamcnim ' cujus mentionem fecimus, in duas partes dividd 1 nec per separationem mvaladuodivila: verum - ;i
nem diversorum accidentium,ut audistis
unarius factus est binarius numciorum omnium P^, a idem Tritlicmius.Est nnnicins.de numeratur,qma n ‘ c
Jod
'l
Li
‘«ari
^'Üci; c °nve p;t rail nnob v ’l’n’ur
d »o p
c °m,
nu «nei
UtCr qt
»ori, 1 .
“i.co
"ttet
tu r
na-
n' 1 ' 1 e,:/ f ti
' s i 3 c
rc Vl
"nilo,
nati,,,
b, naii
nat
s
S,i
^ct-n
, Ha
Hn.li:
fnsir
* d int,
Pro,
’Pt
?S*
‘'rß,
Vel
ut
‘«in, 'gnis, ‘‘a.fic Ili k"a>n natu,.
'it,
'ut.
'ov
Ut

J».
It:
, .¥■
'S
«v
n' 1 J
111 ,1/ ><„"!'
s:
' rti V*
f« V,'
N
ie-"K
lw>
'V*'
1 , -lio
#
$ * ,it'l
tst .«c a
•'Psinn
Su PE RNATURAl e. J 1 I
atHc 'psiiin , Coni P ol ‘tus. Ideoque numerjri non potest,quia ?°do Hi‘n, 10tl cst "»merus, Intelligatur de imitate. quam alio
ita. . *,...1 ^ . V .. „n r* • \ o
intius aut CS cx rl»cat per similitudinem,dicens; Est stcutid, ^'«iatut- ,- C, t ab Hci metc pcv superius & insciius denotatur. >^b»- ^mliemius) binarius, & ternarius ad unitatem mi r C,lt i m Hermes,at alijs verbis, nempe: Adpcr-
h Ut) l'us m > a . a rc ‘ unius. Apprime notandum est hoc loco,
(J IV ' Urn n ntuv l \ "nitatem ab utroque sic intelligi. Rerum o- 110 Particui ' 1 C st^odvis, in specie numeratur, in quovis indivi- !° m l>os ltlm 'V " 111011 numeratur: nili consideretur cx elementis ^‘'titiiQtjj '' nat , Ul 'a>tunc numeratur.Non aliter Hermes unita- Ust Rri conft^ Cl ! u P cl 'ius Se inferius,& ipse Trithemius per omnis . tCrt Uir‘n H , t ltlIt ‘onem ab unario. Longe diversa ratione post ^Phsadß, ' Uu ' unuatemunus reductione superioris & inse- l|,c °nversi ltu u'ncm miraculo politam: aiter abjectione bina- j Crtc ratio n one st u c ejusdem in unitatem pcv tentauijpi. Mira i Urn ati>ralp COnv cnhmtin eandem ambo sententiam'. Est igi- !S > Sc bj c initas in binarium divisibilis, vel potius numerabi- t '^ u stibili5 r lCri 'anum ad alteram imitatcm.Sc fiipernaturalem ^Onioq ’stn'U ftcund.1 vere'dicitur unitas adepta,ultra quam ' >Wuv fccr,,?(:n 0 8 v ’''^i 'icet. Hoc lic T rithemius: Omnis itaque
bii . c °tifisl'.' 6 ’i' ul " cct ' taoc uc i
‘«tn i a tc cns utuitibiis operatio mirandorum, ab unitate per
P n '' r io ptr o r j' ailuni descendit: non prius tamen,quam a qua- dui "° r «iiin lllcm graduum in simplicitatem confingat: nam de^'^^tiz,u,^ a '"^H^-non aliier qnarn a!, uno scis ineboan-
>ete,^'"'.unum,dno.ttia.qi.atnor °: qu* simul sumta, lacmnt
gteflL' °?''nb numeri persecta consummatio est,quia tunefi^^^
Mi Va ' ad l 'num ,& ultra denarium non «st numen s s ^
piis ln ' V lll l us connexionis profunda nescientes, qu , ^ stum 4 ^Utdi F CVat '°nc mirandorum utamur,salto no* ve ' , m super- 0 ’ ' qualibet contra fidem nostram C m |' ' s PC,. 1 "’'« opinantes. HosauiemUaic de nobu mdicmms, ^Uo n ; °I Um ^uai pvxmistixms ignotantu ■’ nc0 o n inö- testatur laiptura ^V inbui ,
V '' l «inen mncmo U'tdligir,quam st u ’ aCC ' l ’ ' sinuu l are acccpe- sitintci,-^ P° ,e st.nisi divino numere lumen b lmu \ nc
stendi ex natura in naturam, fueutque a.« i'-ien-
t ,n 'P v m» Sl c um vento potestas, cun. potestate
liis-,,?' ’ c nria faux mentis integritas. Hastenu • ^
Ptan,^ arc(; > i n decade vel unitate fecunda pevf« - r . ^'Urairm.^P^Kdfii ab mutate naturali aduv * ^ a .
'""U.uh Unario tamen ad ternarium reducto p . ^ i j n stj. ' u U\m U P ll dictumest,mediante.Hanc«g°stntcnt - ;
ustvuni facete lic intclligo: Qmcunquc nu

3 « Artificium
l.ini admirabilem, & miracula patrantem adipisci' ,-j’grJ^ a biii,il io in ternarium reducat oportet, per quatcn»"J
antequam in rebus alijs naturalibus id facere prslii/n^jittf 1 .^
siquidem naturaliter unus est,& non numeratur, at faj ,c ^ 11 iii>'^| ter m duo mulieratur: ut in spiritum & corpus, q 11 »’ in eo constiumnr. Verum ob corruptionem prima»'-' v jl f ^ supcr.u, quo fit, ut nihil admirandum producere ty 1111 .'- „n ^ Quod <i debeat in hac vita, liipcrandtis erit per ter»»' 1 vius, id est, corpus ad spiritus naturam conforma» ^ tL ; spiritus ita corpori conjungendus, urin eo pacem ha ‘ ^,1# ■ facto,jam ternarius ortus in unitate tecunda perftct* 1 ^ 1 ! ^ii' ' i( , nam ex duobus dictis pfioribus, per eorum co»!»» ctum est unum tertium. Haec tamen conjunctio k cl ' pu* l ‘ r gradus quaternarij hoc est, per elementorum, cV ‘1 t -let’ ,C |p liat corpus transmutationem in unicum Sc ptu tfü»»" . tttm,ho£modo: Primo ex terra tui corporis »d 1111
ex lapideo fegnique tuo corde, mollesiat vigil.'» s, V l j‘j t ‘.r i) 1
quoque notitiam: ut spiritus imagines in illud non ‘ in ceram sigillo characteres imprimi queant. Post»’ 0 j ,c^,i *qua fiat aer: id est,attolle (ursum in ctclum,ad 1 f f,, ’||,,' vit humiliatum jam cor tuum, acris instar ad ,ll P' a J,cI tendens, oraque pulsans ut aperiatur ingenium """''Z fj.it ‘r^i pendum ea qu.c Dei (tmt. Postremo ex aere hoc est,desiderium tui cordis oinne convertatur •» |t . i)i tCrl j,,
comparatur ignis ob ardoicm )Dci proximique»» 1 ut flamma h*c non extingiiaiur unquam. SichctL'ct^P 1 '. tudinemtuus binarius, id"cst, spiritus & coi pus, ‘“‘"jus, 1 ",* rium perlecte jungatur, per quaternarium ejusq»» g» . ( .til' ,t ' f( . divisti. Tam habes,optime lector,Clavis plulofopj’^’ct t , t j,iiV ( manifefratioiiem,liberali quidem animo
nun abditarum omnibus in lucem editam, qua: t»' 1 ’. . r n,l’ n ",,J
■ . . . ..ilittiJn 1 * - -. ..ctp'
vauir&'ni£nutit>u$ antiquorum. Aci hujus j
sophiae chemisticx davenv fabricare tibi necelli» 11 c '^{cllt? jj obstabit, quin xnigmnrica fciipta hac in arte vale- 15 jj 1 „ji.'i^ hc falso cum exteris judices artis istius profctfo rcS ’ t< . s . 1'^, faciant,este necronianticos, at magos & vt*rc videas quam paucis, ea quas tot & tam vanis ve.
■lirunt, qij:
. iiu»''! jd'
antiqui rccentesquc magi, tibi nunc exposuerim ■ pt!V'Vc Trithcmiusinter modernos cius rei taiptores ssiTi* 1 ’ _ ft . |i,h y. mus scripsit,apponere minime pigebit. Videbis >» •. ,,,j,ill' ^
ctrortnn aur (nnerltirinni *;' ni,rdl V\ll,\ dicunt it'»a" J V t! ’ih.
_ Videtns . ^
ctrorum aut fiiperstitioms j quod falsii dieunt ig»»^,^»' »tp. fus adesse,nec ejus quidpiam,quod Iit contra I ct'u Del. 8ed antea memini in ii tue fecisse mentioni m graduum
fcu adeptu’ quorum expofi-imu
- . ..•hui » 5 u 1 ’’
rulo (c u infenp!»»fpo'hy
ni decem |,i '
feprero
3 " h 0
s
fii
tlc
»n
?"i!ia
>»a
: N 8
SS
Ille
2'.,i n
Kw
s °in s
!?£
as
K
K
>)ib,
n,. "1
SUllt;
hili
1’tii
'"'bu
">cip.
F?I

<&•
V
nil 1 ’’J
f , 11 /'
m» t /wPl
ic l l (j
.U ' 1 ’ 1 V
ib us ;‘,v
.«<n
: 1 ^,
?;>' i 1 !>
0 %c>
llH'
$1
urk
<.-if:
'•fy :
!
III/ ’
°K i
'■’S-
. i
X?i
!iK I
■..P'T 1
ft t
"^«nc 21
1 ’Klclicct *
g~ comitio..««, co^hio
^iVii U -' n<: ' 1r '' Simil mtdo tVcqiifjltiavo,«>vc Vinus
*Sv ntKem -. Coi « n ««“« fiduciam. VKluaavnuuau.
‘UCj^ Jy f . . uuu^uuii. ucmvm vuuuv.... ' ' ^
j.. r . Cs grad Us 1 ? nitas potentiam, &potentia Miraculum edicit. O ISl ''"l'c>ulei' Ul W« r « procedentibus hoc loco numerantur, ex j^P'optcr ^ initiato philosopho facile perceptibiles q! ' Ilt: Prius ! ?-oic>pbio nostro adepta: (incili nunc lacerem, ti l K i'' llc apnn Lni0, "' 1 - nt vci '^ a Trithcmij de hac arte prolata, fu ,S< l^al.' ,UC a VllU,n C *^' Adepta philosophia (ineptit) na- | tib* tClll fi J l 5 '\t^ lWl1 ” 0 f r ' ,,c ip*> s natui,-v innixa,in lita (implicitate tc ^coufyp * tot mendaciis 6c impuritatibus torquedcceptio- fol' l ^' Ccist rt C ’ ,l r ni ’ mo mdm nti.npic doctiditvtusiit,epu al- lls «go no ^J'°dit,iutel]igerequeat, stjuautos errantes inipsa v - ^(ubst^ I ' Ilos .alioquin doctillimos; quorunt nullitem- eli' 1 '" ai 'n 1 . lt , l ' 1l " , dchcmix impendentes perdiderunt: nonnulli tff ° rc > Post) s am sttunt : ali) medicinam ex ipsa cupientes . diitn^ p, 0n &» labores nihil proliciunt: alii mirandorum 1" v lW 10 «» perscrutantes, ad nullam experientiam perve- c 3 l ' u sini r - J 11 ', 'd>> futura praxliccrc gestientes, pro veris lalla tq^dsduj,, Um opiniones fui capitis vcntolas ingerunt, ab qj Coil fcriptis, qua: non intelligunt bona veiaque,
st Occqst 1 'p*' ltc: sciunt, Nora tria piincipia in magia ista st.j l| ' tll resti.^ a d |llc quorum perfecta notitia, nullus-operantem als, a 1 ^'odn' 15 ^ >r ' ni,,ni principium in uno con(istit,nona quo, tq, ( ' lllv >, d t . ^ lllls ni '' andorum naturalium virtus producitur in fst.^Ponitiu. n! U<> d‘xuuus,quia puiunt ab uno procedens non "^siadeiii^ 1 ' 1 UUlt ‘\ u "- Ad lpliimarernario & quaternario ®tas ^ ‘'Unis 1 ' n °S u 11* !s ’ 111 compleat ur dcnafms: per iplum „!^st, Slu 11 u 'o'el1usad unum, limul dellcniiis ui quatuoi, piq ilio 10 "' C ' CI11, iuipostibile est compleri dni.iiium.nili fst^Postpq,^''*! triade Leta convenitur. Omnes hocprinci- tq^j^iiiqcj.^p's 1 ” 111 monadis ignorantes, nihil intern-nio pio i,.- Vu,!! acril ‘n quaternarium pertingunt. Nam ei h tapien-
<rj ( l0, 'cs & ,, v n< ^'‘dK'.un,sidem cur(us,vimues,potcdutes,<>pe~ &>i\t ! '‘ :illl "dos |'" ttatcs perfecte eognoleant, iplbutuiqiie ima Si'i" 1 *" 11 »! t, fc-teerendima qu.vqtte ad plenum mtclli l'ti,, ' l,s rsteeii Cn . llul ' Al 'dormn conieq.ii polium m luis opei a luimspiincipii a principio cognitione ii ia^ope.^e omn cs , VUKtlll f )t VK \, ' '
quotquot
:ipio cognitione m in adepta i-mloiopliM
.p‘
•»«t i;,,, l 'V Jnu ' s > am nihil conteqiiutilimt, auv ad' an ‘ d,- t , f<v tK)1 'evn e ,‘' st ".“ jl ii,pc>st longas & inutiles opevattoi » ^ ^
' u ' la l'h limt.bvmcipiimi vero Icamdum,ordine."
X i
1\KC

$i4A Artificium
täte quidem,a primo separntum, quod unum cxistc" st ' ^qir rium, dt quod operatur miranda per binarium. 1 " ul1 ° pof*'*. 1 * i unum,&noncst unum,est liinplex,& in quaternario 101 "
quo purificato per ignem in Iole , aqua pura egredi ' 111 ’ i(l ,1,0" ad suam limplicitatcm reversum,complementum strabit occultorum. Hic centrum cltadcptx plulol°F
ralis,cujus circumferentia libi unita circulum repi adi' 111 '' ^ li' 1 '
, ■ ■ r ■ ... . —jncak-> ,nij'
sus ordo in infinitum: virtus ejus iiiper omnia pur;
- 1'^
plex minor omnibus quaternario Iiiper gradu conTp'j'^li 1 ^ ternauus autem Pythagoricus numerus remano l "" 11 jJ,.
dinem gradumque oblcrvat, purificatus pimisque in v ’' tl ,-.ui.
■otest^
H"
narium in ternario miranda & occulta natur.-r est quaternarius, in cujus mensura ternarius binario ^ in uno cuncta tacit.qux mirabiliter facit. Ternarius <■ ■
rus ad unitatem reductus per alpectnm,omnia in lf-' c ° 1 I 1 cip' lJl quas vult potcil. Principium tertium perle non t '",T\,rti 5 led inter iplitm & binarium dt finis omnis (cienti® ^
fliese, ac inlallibile medij eenti u: in alio quam iu 'f 10 ^ ( ,
erratur, quoniam paueillinu vivunt in terris, q ul l’ , ® i| „j i" 1 ^ intclligant. Varium est cornpoiitnm , & per lepte"' 1 ' ^ narium octies multiplicatum ccmliirgcns & 111.""'"^.,. ipso est conliimrnatio numeri, graduum, & ordinis - 1 ^r.il ' 1 mnespliilolophi,occultorum natura: veri inqiiiii torci> ' u)1 i i " 1 ^ clfectus conlcquuti sunt: per ipsum ad simplex cle" )C1 ' u |t»lifs liario reductum (iibito fiunt infirmitatum cura: ^„ 1 ^,
naturaliter omnium xgricudinum: opusque in phia naturali & prcccrnaturali operantis conlcquitst 11 J„i eundum dilpofitionem quaternarij. Prxdict'°
ipsum verificatur,occultortiinque insinuatio, no" •' !|, t - l rt " 1 ' 1 ’ periplum a natura percipitur. Hoc unico medio .it^t turx aperitur Alcheniillis.fine quo nec intellectos ,‘. 111 jiii> < ’ l '] [ ;‘ tur.ncc operationis clfectus invenitur. Errant,
omnes,qui line istis tribus principiis quicqttam op cl,u m ff'% -.i. ‘c 1. ... .„,rrnl ° JU . .,el'>n
naturxlctentijs le polle confidunt. Major autem l -“.[pe'’!| t ,
_ . . , * ,, . , . : n IT ■ ,* i.hl'
elf, quod lapientes olim (cevetis iiaturx imbuu > "• n ji;ii ilP l | ) i tacuerunt,vel nimia obleumate involverunt »t '. l 0 ) p tU tio ,, * s .V milibus intelligi vere queant. Secreta est huius 111 v ei'£ l A e lolophia cxlestisqtte, in qua li quis leite & intell>g c aliquid, liominum tumultus fugiat nccellum est >" Sl’ 1 '^'
rat.exluui non oculis t.uiruin.lcd mente contempu 0 br ,s!l ./■
jnjn L •
Dei ubi vult spirat,que vult illuminat, que lito n"w , ^qi ^ji
_ . .. . . .. . . ~fi 0 ' .
" . . ^ '! . ...........nllOt* 0 fV’
vcrjt,in qnincin ventatis cotmmoncm inducit. M
. :. T“\ .._/1 r , ■•,v:L.. e s Ancr« 111 .^OK.
perit,Deo gratias agat,lludc.ttque linctibus 0 P e ( l “ rcC og |, 0 ]-,,b' eorreipondere pro viribus acceptis , acccpilleq l,c Seitanouim eaicfuiide iupnbi.it. llleaufeni e
[ CC l ll 'sl V (.
SS\
gs!
Z
'Uty
'S»
'm c
S fi «er
S 'd ‘
S\!
:Sgred,
gV-
s. e»
'tor
M,
""Iit
"s
Vali

^'3 doi 1;u ^IPUNATIIRAII. 3 ij
,>1,0,;^ ? on fllcrir, aut socordiam liiamintelligat, quia
" t ' Us Utilis.* 1 Ut * C ' rct: ;uit misericordiam Creatoris laudet, qua J ^ ni niipcdimenta fore voluit ut nelcirct, aut ii non >t„, j,’ 1 llnn Abi nonextitiste debitorem tanta: donationis va'^di niu, 'muret. Arnienses,tibi confidentem ami-
lu ‘ l,0 nai ''^'m intelliges. Ptopincjuorum victor ignem in- ti ^ 11, ' ll ar 1 , , 1 . l | Cni ca ' C;1 mortalium, Hei immortalis odio.pcricu- '■'fToc' 1 , cv * tas - suge synodum hominum mundana euran- iisn!„ Sn laiC VC1 ° coelestia meditantibus. In nidulo hirundi- >n Cftto per/v''Pcciculuminltercoregallinarum. Velum raptum j. ditato e tC ^. lcr ’ s > latigaberis in leptenatio, sed per ternarium / St ' ) ‘ ls a«''"pS5 cs iterum, & felicem te reperies. Si operatio*
Jcoeperis ä Iole,quem tibi natura videtur ablcon- | ltl0| 'is, p 11 ^. , ; 'A verum solem, qui Deus est, per studium co- tlC^* (aiict'p Cata nsterioribus mente , in delideno animae ,q V, 1> am 0r ', lm ' amoris converteris, & aliud ostendet. Quia j/etti qu ail ' S ais longa,tempus vero breve rll, pradlatquc Ciea- p. l 1r incin ' Cl t ‘"''t am in veritate lemper diligere. Sunt autem ''“astfjj '' "ttctlectni hominum difficilia nimium,& loli homi- ^%,li n ,artc > ingenio & natui a ipeciali conditione dilpostro f a °Phi C '" 0Ulu ' cognitione perlecta,nihil proficiunt in adepta c Us oper "fet antes. H.xe philolopbia naturalis non solum ct- «^'^‘'niirab'| V ' , ^' M ^‘s, | edetiam intellectum ipsius h—
»‘' u ftiis , . Cr 111 cognitione divinitatis illuminat,u
'’tdcin" 1 ?'® P r;c stat. nsu tQl1> nes‘ ! l ' omcnc i us hodie hominibus invisum ix odio- 'ttiip 1 e * u « Clir'n - ta ludentes una lententia damnent, omncmqvt <Ur V* lana -\religioni adverium penitus & contvar »itu
S t j’^eret cu QL°d si ipsa ad primam puritatem suam reducere- to" 'i lll s tanVd S ^ enuo amabilis & maxime utilis Principibus, ofecli po(j; t j J' cus > quis tam doctus & potens, qui hoc opus sst b ‘"'-'c u\ tl . ’ j^ on est unius diei negocium, nec viri pauperis ai, '"'“t t'equi..- '** • uhi & scientia prosundillima in omni pene i 1Ulr>6co pes, ut volumina multorum comportari liu Verrat ut liat quandoque iaxit omnipotens Deus
tio^adelii Esculos ex (acta lcriptura colligere pro viri- «la^^ade cx qua nobis in integrum potest restitui, Sc * l “"s abfift* 0 l’‘ r 'i°nihiis hominum,sentina malotü omnium, ^^icamu * ) -° rtllS floniem veritatis convertamus nos •W« , finem tandem imponentes huiq P l ' culo, li namur cognitione veritatis
, hominis m .,invisibiles»
per J esum Christum.
X 3
Tracta»

Usi
A R G tl M F N T 11 M
Tractatus
DE NATURAE LUCE
SICA EX GENESI DESltMP' IiX
I u x t a Sapmttiam T ii p °'
1 ’ H R A S r I P A R A C E L S I
> 0 ,
l M h
fr*cep
d
Argumentum Totius opusculi’
4 ,
'°nu
H!?* 1 '
Vmnnnn atque pracipuum arcanum‘ u ^
ftfr h
<n
■TSäl lofophu naturalis, in unico immenfi 1 ^^^^ 1
*>n
centro fundatum, prisos non (0>, -'- lll ciii h Yhyjicos nitrum esi. Fortajfe quod m.vuse/fioribm' ea qtuc penitus abdita fime ,pratenennt,vel p° t!,iS non fit eis , Deum ,t juts operibus nojfe luculcnt» 11 ' < quidem hisce pojrremti temporibus revelare A,p)i) ftus volun. De quo etiam primus omnium (‘l !ll)i j^is' Paraeelfus libro ad Aihenieufes ,vel adijiortt* 1 *
4 ,
u fa
r,
'hir .
soitic
S
X‘u
los scribens>sub involucro docet mjficrtum >>ui S t creatum ejfc matrem & primam materiam (re ‘l} c n» l!t omnium naturalium. Ut quia dignatum etf I' qu mulos tr an siturarum rerum in universum ^ to centro creato. Cuusta sunt (in quit) in pri'Tp a ^ elientiam reditura, npn tarne» in suam p nl11 j
■ ds’ 1
teriam,vel in myfteriuin magnum : sed m 1
quod ante insum exutitnuV/e/uct bonum,ve!V 1,1 ] Ju r,.. .. /:_ . • M.,nCl c{:
eis,in VnariiswHitudhiem, aut Pinarii. N’ ,n c ^ (1 t |H ö
hoc mydenum ufiipu/n in eo Hat a redit urii, fuit creationis tempore. Hoc primum pri l,( '? t ‘ t ef- tria prima principia naturalia divisum esi i tum rursus m quatitor,duobus alus nibilomtnusJw ^ 0
sacra manentibus.
Vnimentm per unum ulv>1 ifl tl t 0 cl>
divi /»*«
firmamentum & elementum , ftb unionis conjMg t0 ' p-<-
‘ or ' 0 0*
permanent virtute lucu animam & corpus t°
C r lurpw - ~ fossantis , Verum in ißis data opera obssurttf e JI
„ at,
%n
Kt e> .
* k *o
' h '9lo'
f r 'n,
V
s
H,
S»,
Uilofi
%o
ne,

11 '
lf>'
f"t,
em Deum iter indi -
. tt«:
4 er$
iteid" Utf) ■ Qf j
d sl :
&»> .
(»f i
«:»■
|
0 d’ ;
f //>"'
'llH
Totius Opuscuii. 317
anis e ■' iCtt non omnibus , illis tamen, quos judicabat e ff e tndignos ,&prasertim eis qui talia ll,Ie dia e ^ re ^ 0 ^ ent '■ metuens forsitan, ne (i quandoque hac l e r Ut aj tUt ’ abuterentur. Non animadvertit interea "^cept 0 >2 y * 11 aberrant es , ad veram sonitam ex Dei J Uin ‘‘ l0S ' £ <? a contra,quod videri daud ^ re l l, ‘ l, itein arcana sua dignis, par s ptjf[ i>ncni - non lusitavi diutius,qum qua prodisse - -s i nalg H r ' Watenus lu et propalanda sint, & non pro- (t iatH dupprtmenda. Noverit enim tpse cujus sunt , "sftrrz tum » qui profanare studuerint, &
videbitur. Dixit porro: Habentida- ^"'»de ^° n Jubenti etiam quod habet auferetur ab eo. fiint nru admodum verbis, qua sub migmate tra- t ii l( / ne< l ,<in a Paracelso, verum etiam ab anttquifi- ^hrt u ‘f 0> '^ l(S & fagineis physicis, enucleare visum eil * k »i l n ,‘“ m ' Wo, si quando fieri queat, mutui cessent odio. ^'Wbits * 3 & ,nvt diarttm conceptiones ex obseuris tra- ^fiia.su,°j ta ' ^ ec uliis auctoritatibus, ad probandum ^‘ ite, qua }) amenta ] 'b}s HCs > u,t judicavimus aqtium effe, ^ o>u, n 1 Cjiis qui naturam ipsam condidit, & re- iknc fin per Moysen nos docuit in principio / >! °ftfa f' Quapropter eandem physice dutitaxat , >c ^°gkc ■ Vocat '°) tractandam suscepimus, & non ^‘nos rs l u f° r te quis extra nostram profefitonem ra
I*
>er,
”ten
4t >ones ;
Theologis igitur ac piis viris suas in n 'ts l«,r" rc ^ ln quimus integras, imo hac parte nul- <beZ V °^ tau us , quin potius amplectimur phyfiio JWf* Tandem ut videatur & plerosque Mhos, 1 / 0 f°pbiJ it>l>Os,tu>n reeentiores etiam jpargicos adepta Hcr^ r °^ (>rcs ’ tn eadem suisse sententia, testes t!*° rUni fcnJ C>n T' fi'ugiflum, atque Io. Tritbemium , !, i Vpx ^ y a prorsum A Gcncli desum tu > pro viri-
Ice mo-
moraliter explicui, sme stngn- X 4 Ia, ut .
m Se r'? ta prorsum 'a Genesi Aesumta,pro ^famo Hcti kntcr ac diversimode, jam phfi^
mcc, &slil)inck

;r3 Exclamatio pst
la,ut ex priore tractatu videre cH, ad vitam nam incorrupta natura conservandam & .6
faciunt. Posteriore vero trallatu vita brevis mortu occasio ex eadem Genes per corruptam a rj j binario naturam demonstratur: utroque pariter ^ ■, ruptioni resistendum , varia docentur , vanoque i> l<> rißima remedia.
Exclamatio auctoris ad Deum«
peiiS' 1
Summa bonitas t immcnfa fnpienfhv^ rsl ’ n 5 ^ ^ i i haudquaquam potest, ut humanus in* 1 '* 1 ]
x 1 I^TaWTsI rT .ii»/' •*»-tviini /i*/»* .«««st At-toflC j
que maxima (iix mentis consternatione« ^Jct' 3 nuim punctum inexhausta; tua- lapienti* (1{ e c *"
• .i-—. . a i .,*0110“ ;n
re,taceo quidem ut exprimere titubante lingua, veu‘ , .. ß,|ii>‘ lamo scribere valeat: ni justu rui laciatistimi spiritus, 1 ^cid’ cordibus homittü imprimentis,stat: quos etiam adin° n . st Lc indies exhortari non ceflat ad veritatis coniestiond 11 r ,is' 1 '
in n ' r ". S lobus. Quandoquidem attentari vel estici a quopiaw , fU r
. 7^1 . j: a .1. .... I - . J JU illtlU 1
ventium hoch debeat,lumine divini tui splendoris n* .
infi £/
primis necesliim est,ut ignoranti« fu* tenebras jl# pr
mieque fateatur ab cis nulla ratione liberari poste alia, st t .-nid ntia. Et ii forte suasu calumniatoris, ä feip* 0 .st l ^. 11 pf r '‘ l .,in profundiorem captivitatis lacum sc md'g 1
uueque potenti; lium : ‘
cum per (eiplinn nunquam aliud medium liberatio«» 5 ^ §l' £ .
quam laqueum quo feipsiim irretivit ab imtio reced» ^nju*
irretivit ab imtio ics>-“ um
>ri hio debebat. Inobedi^' ^
intt»
aientia,quam tibi loli Creatori indies adhuc evidentistiina nobis ob oculos prop° |,inl ' | 1 ui ,1 ‘ 11 ^ pia,per ea qua: hactenus infidelium {cripta produnt ^jni ^ lapientia,prxfertiin circa tractationem facultatum, ‘^ cC lia J, ’ ) scientiarum omnium,in quibus ml nist vias a veri icop 0 ^,ii>^ trsquxrunt ac docent. Id ipsimi quidem non a ' u "'^ rt li.i 11 * 11 habet ,<piam ex suis principiis & fundam
ex vero fonte veritatis, centro l c,cl p I): i mnium.lcdcxoppofito falsoquc mendaciorum ccut
»o
runt,ut oportuit,v* >v.w .v,.,.,.,,,,--.— -ao lJU 'siO c videlicet. Er quod ptsfirnum est, hos suos errores P c '* (ll0 5 ^
ue studuerunt, contra quoscunqmj^^ c levios ad veri centrum ex Peo lC , t ,ttst l
defendere munireque i
nosque viros, qui devios an veri centrum ex r ,rl ' ani^. naptur. Quibus ut reluctentur atrocius, valla fabm-“’^^ propugnacula,quo melius faliitatem pcllimc fund 3 ^jllu 13 ^, rum principiorum suorum contegant, ac tueantui.
0lT| nii
“ t ti';i( V-t i,
Ne,
S«:
Nu
«piet
ttiitr,
"sto
Cr toV
St<
N s
Nr
N,,
,|r )«e
N)
Ne
Ni
Ni
N;
?N
Nd
ll tin
Ni
, u p
Pidr r
Ne,
‘ n 8<»
Nt
N
Na,
N ! C N H Nii
ad:
»it
^ati
'"Vll
,1

>>n mi Al ! CTO *’* AT>
b * ! lll 4 l *iünt Im ^ P orci 'itissiinnm; Conti* negantem prtnci- lcl:, cta iii-idu ei ? Quid minini ■ ad cum su
iVV‘ Uidc rL- concedantur, in errorem coululionem-
lii ■‘"'toslio llccc searium cum qtuaslenserit. Hac via (olent tci) 'per i 1T ]) n<;s ' rl 'cairc cnptioscque sallere tenebrarum fi- saiv 11111 ^a t reV U,lat!011c ’‘ iillS b |cis P'udentiorcs exuterunt.
Cl ' Ictlti aiT). U ° ’ * rr pcnte nimirum didicerunt quam babent t c }- tl0 v cri ten ^* lln !"bi ab eis qui veritatem sectantur, ac (iiam i fr l uuaJ nt * a P‘ cnt iam, superati (iint; mox ad calumnias ^ °tes Kj lni j o tnt cs, appellant eos aiinos, qui illorum tticnm & se !' t j'l l, '°cunqu ifr‘ lr b biciunt. O hominum inlania, qui non vi- tim - ll ani C vcrta . llt » m maximam ignominiam impingere s Cn! lsttt 'reqi 1( !! 1 l C0ll ^' t ' ol ’ ll bns ornaremur omnes,quo monllro- Sii a ^U C j-q. p a fi no s praitcr naturam generatorum, mulo- jj ° Sl( ti bajuli'' 111111 calumnias tene poltemus cum patientia. h,. 1 "' 1 c Oinn ar ° rts P K *detvmt luis parentibus. Quandoquidem tin 1 ali l>ilii,vi- l ' m d1 ' ,ut: magnetiea virtute linnle lempertra IU ‘‘'•n illi Us 1 1 - ^iaud digni (uni infideles nobiscbm,adimi(a- H^braij^j ‘bj l burima(apiemiaese,aiiniim equitare , qnotituf lilia < ' c ' u ' t atio <; 1 ^ VI ' nt ' i s ' on cnit-t (uo pi a’lagio (ane monstro- tt, 1 ' aseiios n .^ OI ’ mirum, i! quandoque animosos excit are vo- a ^. < se k- Uls |j ,s> b domine Heus, qui conti a monstrolos cjuscc- a(i' l ' lv ' l mt >t -. l | 1,11 " lf ''l H ' 1 b‘am dc ignorantiam tam pertinaciter sei»Hp^S' lu m'l, e ' t, ‘ Uc '"oli iint. Si genus boc hominum edet ‘seil 111 'get vct t '^" C ^ dc Iblunitreret jugo patientia.',quod srnsno ti a JP C seios j,,. J ,r‘ 1 l > 'se ,<> - Hoc iphmu etiam imitarentur in asino, H\ c . lll0 dcsti a C l, . s ’' u seif) pederentim exanimarent cum putien- z,.^a ‘seligi ]^^ aberentur in ignoram iam: hoc est,lua funda- pi()^ C Vtl 'cdeii 1 ," S ( ? 0ntarc ntut, num (olidis conllarent lapidibus Hij 11 se"auq^ ltls - 1’orro cogemur in posterum ad Lydium la- venii e, judiciumque seii, non line maxi- ^^Unterr ^ audire. Honoratius fote non vident, Vijj seittit an 011111 lateri.de poenitentia duci ad veri centrum , l 0 11 a d interi, 1, ^ Uniri pei tinaciter ineo perseverantes, per latam p c jr m Us t c D Um ^ perditionem feni. Quod quidem ut faciant, tti^^&aerh 11111 ° mn *P otcmcni , 'se° rum hominum oculos a- tiiju ^atia; tra£p tC * Uc I1u ' ns eorum dat oculus,dc spiritu divino %b ^ >nte V*iv 1 ’."-'deam ad centrum vene tuse sapientia;. Dc ^rfisl^a^cruicfjf unant aquas, abjecta sordium Icatutigine: 5 dii lo ' Ul t>quan t "ooretii, proh dolor, adhuc iu eis pertinacius ■' entl,r crel?- st ' a ^ s b°minibus veris innotelcuni, 5c ab his 'culis " U, :„ Isemc Deus potens dc vnilevicors, nosti 111 expoliti * ' lnt ob sallic hicdicinx infidelium introdu- > ptaclcrtim hac tempestate pi x cunctis corru- X 5 puffima.

ptissima.qua nedum in medicina corporis,verum etiam 1,1 t pti’ | lalutcm anima’ concernit , omnia contra veritatem cc,t ' 1 l - c rtJ cr | conatibus videntur, etli frustra. Per te liquidem reddim 111 pt 111 ; res: quotquot ejus tua: lapicntix centri fuerunt olim 3C $$ 1 postcruimgnari, nunquam veri quidpiatntractaste vC ! tl ’jp|i' 1 ' 1 : ros eile : imo contra, quicquid unquam conati lunt > 1’° r pii’ :
non Iblum in tui ruinam 6c perniciem tendere, led jsi' 0, qui illorum vestigia loquuntur: idque verbo tuo, dum 3 ]pJ c
bis in persona filij tui dicentis: Ego Ium via,veritas,& V1 !
conllautillintc colligimus nostris in actionibus, artibus -(,i-
tiis omnibus,acenti ovet i progressum ad (imitat ein & y, ‘‘ p 1 ' cero nos debere,cum in hoc mundo, tum in fututo li rCl ' mo verbo > cliatitas in fratres: fecundo, fundantent 11111 actionum & operum nostrum: tertio vero, uiraquc sah' 5 !
niuin ccmHimum 6 pater omnipotens, medicum & te creasse, ac velle propter hanc illum esse honorandum^,, nemo vere Christianus indubium revocat, modo veri» 1 ; 3 ,aecV ,c non falls medicina lit. Quarum disterentia, non me 11 ' fl jßiri r exactius,quam ä litis principiis petenda. Pvopugn 3CLI 1 infidelium restringamus ad bime modum : Cout , a ]>rtnctpt*,noB eR diß>ut,tridum y >u(i de f-rtnctpt*-
examinat ionem (Deo duce ) feliciter nos corde 1311111 ’
a creatione Mundi Pbylicam nostram inchoantes.
CK^'
tentro quxiend.i prxfigur.uiir. Moliemus per ho l,, m* ,pd is obtrudi ad calumnias, ac (i cllcmus immeinorcs c ) ^ )&
tis ccntn
nobisobtnuliad calumnias,ac U citemus immemore» polliciti (iimus iupncfanonc. Quandoquidem cxcla l1, ‘^ ll) iii* te Deum ,ac dc milcro liant infidelium conquerendo. 1 • f .n' c divinam clementiam tuam, nr velit cos ad Inum ovile 11 ^ 0 ' nobiseum. Dum eorum etiam recenlemus errores > 11 0 pd l pterea asticinnts injuriis. Seductis enim ac seduc cnt'b' lS > ^iri in fiiis peccatis distimulandum nec abblandicnduni, ulcus ubi dolet cis aptriendum. ldipfum Se nobis ct 1, L |U' 1 nili crudelius contingat unquam , x’qui bonique libeniei 1 ^p* gratiarum actione coniulemus. Cattcrum habe»' 115 t fj L -jri 311 , 1
. imi M m' cti* 1 ,
1'
P*.
t ,
ik <*»
b*
'"v«<
0(
ö;:
f «S '>*£ ? “ 4 ii
$
t
l *J
s,- ■
°V
r '»,
-----
b
ct,
Cr
&

,y
y ,,!
y
'i’
oli' 1
ll"
n*
ll»'
m
)iu ,a
y
& v>‘
y
y
C \?ATlO
JjS
1 Cr
_ MUNDI EX
Ka Ua XIO NE MOYSIS
in Genesi.
f)E MVEJDO INTELLIG IBILt.
, Bk ’ S l,m ’ S '
Deus catum 3 terram. Terra autem
- v " "rus catum _
'titt D e x " tcu ‘ { , 3 tenebra erant super faciem abyssi,
l b ‘Xita tl ®°/ n ‘ n 'ferebatur super aquar D, l*od f > n m '• F ' at lux ' (3facta tfl lux. Et <o,dtt Dent
‘ite q 'flf' bon<Ji^i/it Deu* lucem a renebrts; ‘vora* satis Ucf m citem,& tenebras notiern.
/~t i -1 —»
b
% r ß, er e & mane cites antet.
de m/ndo visibili
pies iccumlus.
^ 9**ea
rf fe” Dr/Vf -- n*tfirmamentum tn nmiioa^Uetrum % “'l r<, "r ab aquu, Etftett Deut firmamentum tf* 1 * lupe*c'*** 1 Uai et. tut jub firmamento, ab acjtti« qua / i H, fir» l .J"' > *" n ‘<‘>nur>i, C3 fati um eß tta. V'ocaSsttque^j t s' c u n f^' >e, ‘ l um catum. Et facium eil ‘bessere (f mane
I V*// c Dies tmivts.
VJ i ' vero [).
c.,fi° c,,l n u» Congregentur aquaqua sunt sub cato tn.
, "% E> (Kt Ulr '> (f appareat artda. Et sati uni e FI tta. Vo- ? n m terram, (3 congregationes aquarum j. fk Deuj^fs 1 *' Et Sotdtt Deus quod efjet bonum. fttxtt c} e “iu Ulfj 'minet terra herbam ■virentem, producentem b^l'f Xr ‘'f u ‘ x m spectem, (f arborem facientem fru- jf ^'trodto ,em f ern en juxtaspectem suam ,& sattum eß. i t ^‘ l fi’eei en '* ,err a herbam njt> entem producentem femen h* >tn > ser» U ^ U ‘' m ' 3 arborem facientem sruil um > ff ha- Ets^^tu ffectem suam. Vttltrq, Dem quod esset J*ftum e ff % e ß ere (f mane dies ternus.
T\; V|( , Dies qiurtilS.
3 3 hflj °?u *: Fiant lumtnana in firmamento ctdt .
* - 3 A,'it nt dt '»* & nollem, (3 fi»t mfigna, & tempo-
^ Er luceant tn firmamento coit, (3 * u '
Et faßum eff tta.
Tttit -

5 )*
“ . 1-hysica Genesis.
Fec tt que Deus duo lumwart* magna, lummare r»ß,p, ■ pmejjet dtet\ Cst laminare minus, utprsejje.' nolltft ^ pt Etpofutt e a Deus m firmamento icelt,Ut
pr&ejsettt dtct ac dt^tderet lucew d /( ,f } .fd
Et ’vulu Dem quod cjjei bonum. Etsudum esl ^ r J> mane dies quartus.
Dies quintus. ^ ^
D lxit queque Deut .- Producant aqua reptile ‘ ,r “’ T> ^ tu , ist 'volattlejuper terram, fubßrmamew 11 tc j •reo Deus cete er>*’t , . e'et --
Cr
•tef
. _ .. ~j~fcr icrram,[ubprmamer> _
hit ergo Dem cetegrandtafst emnem antmar/i < ' u '' e> ^
ptamem,quam produxerant aqua juxta (fec teer* ß* jfCtf 'ilidit Deus quod fj (Jet bonum. Et benedixit tths ^ el ^’/ ul ji sti Crescite & multiplteamtm , (st replete aqu.u ‘{“'t ßßtO 11 ßrmamento,(st 'volatile multiplicet in terra. E 1 ]' 1 teßtere iß mane dies quintus,
Dies sextus.
terrxfccundum ß>ccicn*juam,KZi pattum etli'*- Ftctt ergo Dem befttas terra fecundum jfecic» 1 J ftimetita fecundum specient suam. Vtdtt q. Deut ? bonum. w
Dixit quofy Dem; Faciamus hominem ad ii* 1 **. j,f 6 ' ßmthtudtnem nostram,(st dämmetur ptfcibus t» i ‘ r!S ’ßlf lattltbus cah, atquejumentis (st toti terra, omn'js r per terram. ßd*
Crea’hif itaque Dem hominem ad imaginem t gine Dei creabit illum,masculum (st farntriam cre>, pst £t benedixit eis Dtus,dixitq } ad eos Deus : s>eß ,,e Jp/t)^, plicamini (st reti/n»'*"- — ‘ ^
. .. .maaxtt <y a a eos Dem : C teßr ,c
plicamini & replete terram, &/ubjicne eam > r cpt^'
mtmptßtbm maris, ac volatili coeli, (st omni beß 1 *
Jkper terram. pre^t-
Dixittj. Dem : F.cce dedt Stobis omnem herbas» f ej t tem lernen tn terra, (st omne lignum faciensf rM ‘, a/a p
iens fimen suum, utßnt'vobts in escam, (st oi»n> jof
aunffisifj rpolucribiss cah , atque omntbus repta r>l, y l ef' 1 'd terram,in quibus eff anima%iveni,omnf oim " e r,cif ‘ ,! ,,/ tjcam,(stjaiium cß ita. Piditq, Deus omneq» 1 ecce erat ‘balde bonum. E. salium efl (effere a ’
f**"*- . , , . Jsicti* 1,
Et quievit dte septimo ab omni opere suo >,

A P L l C AT 1 O D VO ll V M P Rigorum capitum Gencsees juxta Physicam.
^ * Put atione haudquaquam indiget, Spiritum
t' ° ' cra,n . nos docere Physicam cx orc Moysis in aCTa Gcndi. Quis enim .iulus ent nc 2.11 e, tum pti- ^ni» a "' u m naturam ip,ain a creatione Mundi habuisteini- s 0 I’ il '-’a,nl“'" arC a ^* Viamin coelo, & in elementis exiliere!
nM °y ,ai sioc loco nihil omnino cx scipio loqui, j^diticol ,c j' 1: V cx °rc Dei audiverat,pure ac sincere populo «Hita,,, 5 Tl, ‘*^V’Christianus omnis fatebitur. Si quis ibrlitan S l| are CC ? tu ddt Imm explodendus non immerito censebitur: l;,lll) rti n \ UcUcn dus latius,nec ad colloquium pium de veri Chi 1 - I) C1 p rs; ' 11l,tcn das, nisi resipuerit. In docendo igitur Movlcs a sit ® Phvs 1 ^ 0 siosulum Israeliticum a Deo electum, exordium Crc:it iira; '“'P 1 ' 1 ' creationis Mundi,naturxque prima: visibilis s Cr,lt ani ' ltr " ,IOncm : qno melius ac facilius, per admiiatio- ■ dilci ni . n S n >Hcorum operum Dci,recentioi es Sei udes adhuc * UlT1 nii ■ ° s 11 aheret ad altiora.lcilicet ad liipcrnaturalia, & in Vet CQ a ' Creatoris cognitionem adduceret. Ergo ab initio Vr catuvurn ^ rm * c l Uam altillimus Deus hominem ultimam suant c P^P^ctret ad imaginem & similitudinem litam,ipsum ,lret ciric ",<pHo ^care domicilium ejus, de inilloquicquid usui l '"n c fl- e v "dum. Nec idipsum imagine luat unitatis deilitu- Nc e t j' a Ult >quod primam visibilem creaturam e fle (latuerat.
I''siqtte (j:e 01 ?' lu M 1 ulthenimo creatam,numcris.inenlura,pon- üs tiih Us politam,admirando quodam ornavit artisicio. Qui- l "' s Uti der^^ ln ^ ll,m entis quodammodo leu primis ideis de sorbete coliv' C 1U ' loc opere suo. Unde non inconsulte, neque ^'P'tiarni l ^ l!TU,S d'oniincsi'undamentorum artium de (cientia- ,U ^’ l'Oiuj, 11 l lr ‘ aci pi.i,medicina: prx'lertim ( qua: prima (ese ob- F^^rtuvi^iv 011 la P la >n necellaria ) lumina cum reverentia Se a ”‘ 0nc l>autiie debuilie : maxime quod videamus tC) tUs inj ' Uat0l em his mediis usum suille, cum tamen eis nulla- '8 cr 't. l>ouut enim cunctacrcalse nutu solo,qui Deu* j“ llS ^Xe, >t< i' llS ' uni ut nobis hominibus de lc nilul potest* 4 mji r r ‘ a daret,ad eiijusnovmam,quicquid in hoc Mun- ll0 ^ r ain; 1 (°l'’ Cratur i apte conterremus, omnemque lapicntiam rj lls '^iq«.j c ^'1 ‘ u 'nua: Deo,dc non aliunde ortam agnoscere-
pe 3 ?' optr .' 3111 j’ ln lerrenuis acceptam gratiam, sic facere (latuit. ca ,tum M , V ' ms c ' llt ‘nodi simulacris, nostra principia cum edier, utxquum eil ,orta turnt aque docebimus:
id que

;?4 , PhV^ica a^|
idquc validistimisargumentis, scriptui a: lacrat vidcli *- 1 ’ I {fagabililms exemplis demonstrare conabimur, eoi’":’ f viam,nt volent, inhdclcs. Horninetiam ex advcrlop'» ‘j | 1 ) ei' 1 ' 1 ' i clarare (latuinuis, ut toti mundo pateant turaquc''»^,^ j {it judiciolis vnis interea discernere verum Mallo j
Consolamur apprime nos a fonte veri pendere, ac rn . |) 11 ,,it ( ” : nos imitari doctoies, Tv non infideles i tum nolh^ ^jttii 1 ' 1 'j Ilii contra nos adducere polle, pr.cter auctoritates 11 0 (»l |
etiam a Deo reprobatorum, & veritatis existent is in ,-r.|r>b j prorlits ignarorum. Demonstretur nobis unus inter » 1 n jit 1 ’ pietrtes,artium prileos prolellorcs, vel potius inventi 1 »!^ ^,11^ rum dostores.tpti Deum ex \ et irate cognoverit,aut st 111 , 1 , «dc ^ 1 Dcique filium blalpbemtts non fuerit (ut princeps ilb '^.Jud 1 '!, cma;Cjalcnus)vcl idololatra,< 5 ccontradictionis Ipin 111 (lll -qti^ non extitenr. Nihilominus ut veritatem haberi i(1 iiii i' 11 ’ !
scribunt ac docent: ca ratione quidem seducti, qna » 1 1 j; lC uW j pudentci profare non verentur. Itumium (inquiunt.D j lS -f -T tum tractationibus non agitur ile cognitione P fl > b'■ 1 , M rll | Theologiam pertinet: ac ii concludetent illas abist 111 -' _| l]C ccl - 1 dcndas&cxciccndas. Qme blalphcmia luce est? * nl , C |,ipi' a>l ’ vius patet nihil istos qui talia proferunt, cx cbaritate 1 p ^ mutn facere, led solum avaritia. Postuntne este nu a 11 - f' dietna vera, line lito Ocatorc ? Scei mistos {ac im 1111 s time homines, qui vel talia cogitant, & ad mentis e 01 fi» nostra: nos tandem recolligamus. Denq utique p'"’ pci ' y plex cflemia per fciplam consistens, incomprcbcnl»" lium, invisibilis,& indefinibilis, & indivisibilis, per ^ji-if» 1 ' bis prtefiguratur: qua: quidem multitudinis expers, c °^ s jzjt^ teni non admittit, proinde nullam infirmitatem. -Mu " 1 f jjt > 1 cum ad imaginem & limilitudtncm unitatis ä Deoci t ‘ .^ii’ ea pedistit unione,quam vis per ntimcios ordinatus, llt 1 . t j l iC* r,ir ’ Ciendi stt mentio: quippe qui naturam unionis adhuc 1 sub hominis inobedientia, multitudinemque uullan' ‘ - )S
u 1 que dum per dualitatem Hinarij seductus, in muh * 11 !. 1 ^-llf 1 ’ 1 fusionem,contrarietatcm,& inohedienti.ini pnvcipif 3 *^’^^ 0 ^ que perfectionis ac sanitatem corporis atque mentis tia omnis vitij labem, infirmitatis ac morbi mildh 1 ’ 11 „rl’ 111 ’ xlt. Prius medicina quapiam non indiguit, quam 1,1 ^ p r j'» ( hunc omnium genus morborum incidiiiet onmi tiniis
Cum igitur origo prima morborum omnium hon 1 » 11 pcrdilccstumejus ab unitate,sanitatem inliaelola 01 ’' j.ui’V tistere.achancinilla querendam esteneeellariiu 11 ^ de a mus in quos morbos incidet it: »n confusionem 11 1»' 1 '
ut uwsque mortis appreheniiouem. Ergalphm
' vcor| # c1 '"'’

äffest.,, G
E N E S I S.
j - vocc ni "\" l "- vln utramque mortem exitum facere, tt- .tam ■ 0111101 - & abscondit (u non qtuerens remedium.
' h ^ 1 Cl 't,a c U1 llt * crva tetur medicina fuit opus, Misericordia Dei, '"Mi.b his c *' anc ' . Su b hoc posteriore corporis medela contine- Vwrf»,.,. ^Mtectionis & punitionis verbis a Domino pi olatis: c .'gwtdus " '. u ' "vtjctru f>.me tuo. Vanis hic non lohnn in-
? l ' 1Cc luidnd e ' 10 * ll ^ l ' ns atur corpus inaliinentum , verum etiam '"'°con 10 l .j' lt ' lninatlu 'alem eltiuvestärium. Morbido maleque ad vitam ejus, panis est, quo ii dcstitiiuim e- ' lll<! d'fpencp ' tt l uc * J car eat e ibo, morti iit obnoxium. Maximo I Ict atis ^ Cl |° P ‘ U1CI11 benedictionis,pro pane sudoris,doloris,an- 1 c l u ipei'| Ul 1 * t 0 ITlniuu ’ vll nus. Vanis itaque Medicina; (non ii- est Neeess a . rtl ’ ni acquiritur, ied qui ad recuperandam lanita- i °“is deperjj lus ) a ^° ^ oco minime quxaendus.quam co in quo ^txplij j 1 ’ l,t P uta infelicitatis & unitatis hoito, quem brevi- ,lll1( liiin is. lu, bhhy lice dun taxat, iulccpimus. Antea tetigimus j 0 ri ^ittiniJ|p lln ' U ^ “«aginent & similitudinem imitatis a Deo 111,1 a bidl llt C ^l ,an <lost u ‘dem lira rotunditate mirum inmo- A ; c i ll s|>urametaque simplicitas ab ici; i
a':"Uotat lls ('nispurameiaque limpueitas ablq; multitudine, ' tiniis . •' 1 ;1 ^ “sitio suae creationis, aperte nobis innotescit. Vet littn -, ,lllrn cor pus Iphitticum, quantumetinquc, & quaqua 3 ll °d h.ib'J, a,lIn ' »'plano , solum in unico punctulo quiescere,
fu,
l^'Occnl f'° li'o fundamento, quodque tanqrom centrum ' lllc Unn ln Vf 11 ' 11 tl sitper■ficiein circumquaq; man Allii lacu. Ur >tltil n niv co,Kl »derequis pollet, omnem Iphi
ll bin„.. ,■ "Dlorcm elf ' • ' ■- y ■
tam (uoccn-
>iut
^^lietio nvv^n ^ m il ls > lm itatis vero consortio potiatur. In eo f ra 'ulatcnt^ ' a i,u l ua: dani arcana, cum naturalia, tum fuperna- n ^ , ,,,la . Si' ,n?lW ' lrtmm & scientiarum cutn fundamentis multa J' lls 111 c tlic() MUn ^ llS unione sito permansisset, non erat
„ j 1 '! '"'ion, 11 Cc l Uc Medicina. Omnis itaque medicina: sinis est, Uti Vl ' r ‘ 1 P>''iiici' ro< kicatur, liipei quam Vbylices 6 c Medici-
J '^ <1 dt\in,''" a ittndavimtts. Reliquum erit'ut inceptum, ti.iV» D j, '"'minis,pro viribus nostris cxcquainur.
P 11 I N C I V 1 O CREATIONIS.
V . crcav/f Dem calum (y terr/tm.
M^liint«
e, cum aliud nil quam idiplum referat, ac
Mi,
l °pmiones apud nonnullos dc principio creationis Sunt j • ■ •
‘cferrj ‘ n *°' a ' 1<)S - st 111 uugant ltoc ad tempus quoquo Ii nondumexistact,quodque' a velpcre
"""nt lxtbnit. Alij volunt ordinem denotare ,ae txp 0 Vl delR,. t ’' " ’’, num omnium. Verum lncc verba, tnpnn- 1,1 ~ 'mentur cum pro tempore, tum pro ordine,
uqtiendt modum & rationem interpretanda:
Cum
°>nn
ervi

;;6
Physica
Cum potius in ea significatione temporis Moyses dix> t lS f
* I t v t- I * .
ctpto, ur etiam habent a
t aliquot vulgares interpretationi mn,f>nmo 8cc. Locum eriam designare minime vim ,j-, s ,Et' 5P vebumDei Deum ipsum aliquo loco includere vclle.n* $ . ante mundi creationem nullus potuit esse vel allignan 1 finita siquidem immensitatis divina; amplitudo,nullo s trabet, quo fit ut locus in infinito non fit,qui dicitur a ^ ^,i^ a cumscriptione. Quid ergo sibi velle videtur Moyscs p ^qij 1 » pium ? Idem sane apparet,(sub correctione tamen d>£ |fM Diyus joan. cap. >. simili nec diversi phrasi utens in
tentiam; hoc solo dempto,quod illa tractatio niag |S plq^ p fit quam illa, qux potillimum naturalis eile videtut ^ Verbum itaque Dei Deus nullo contineri loco putefi> 11 «lictum,sed omnia potius in le comprehendit & concit ^io^ iam a nullo excludatur. Proinde si Deus in prineip 10
fiiit(quodpie credendum)oportetnecclIarib prineip .* 11 p c i' ,( ”
fuiste locum. Aliquid tamen luit hoc principium,' 1 ' l l" ,) 0 cH ,lil j bum xternum creavit civium & terram. Bene recteq 11 ^ ^.jiil^ fuisse Moy (en telsatur Divus Joan. idem quod ille que verbis. Alioqm potilistci argui hoc loco de ll1l s (I ; tl n' ^ ; eutione.vcl interpretum errore. Tutillimumluerit aliter lntelligcic.quam iplamet verba sonant, juxtap 111 ' ,p,i ^ ram simplicipitem. Major pars imcipretum asierit > rV"! eonmiod.irt suum sermonem ad imbecillitatem ’ n ?, n uiS ‘l 1 *, adhuc populitlsiaelitici Ecclclixque recentis. Conee^.^n-r 1 ^ dem. Verum qui factum sit, ut non etiam nude ac sn”!’,^ 111 dc hoc principio instruxerit,non videmus,ni sorte.i] 111,1 ”
- " - - tiop 1 !,,^'
indignos xque atque alios tanti mysterii suille p ar «lendum itaque Moylen simpliciter narr rat ä Domino, populumque suum non detr.,,, rll ,>- «uliari dono Dei per intellectum fuit asteentus, ea do
raudast' c: ‘JlLjLu*
s P r
'ei per mrenectum rim anccntus, c-> >■
perte scripta sunt,minime du rC t 11 f
clara siquidem ingenia tunc temporis quum Moples lt ^
nesin,extkifle apud ipsum inter filios llrael,testan n11 ‘, 0 pt>'^ pturx.qui longe majora ferre potuillent,quam indoc ii^ Quid autem privatior docuit eos .integrum ahjs c ) 11 ^>in^, fictiorum studiosis viris , ut hoc de negotio judice 1 ' 1 ’^ ^,,is^ Quod quidem & mihi audire cum exteris qux ad »inent,pergratum atque ineundum foret. Si tarnen e ^ dignum sit apud homines, non facundum hoiniU lC11 d 1 '^.
abstrusis juxta Physicas rationes investigare ( qP® ’^' oii 1111 ^. periculi fecum etsi adierant quam theologica:) l iar iro^^’iii tens Detis,qui corda scrutatur hominum. Scit enim 11 pd
bitioni»,non invidiae, neque viudictafc causa, scd i uv ' an
«o
>rt
All *s a
%
vic
^«1 § Sn %
j üs 2
i*
H n
V,
k »°c,
V,
"•»e
Cf
‘n,
f/ ’
A,
.“«a
s, *i,
V
'V
■«»
,'V«

J no r
|tias
Genesis. 337
stl - ir d accepi ä Domino, Reipub.mystcriorum 8c ar-
c ino^ ntl,1 °
t a "te ali ”* X 8 rat ' la >fideliter id omne facere quod postum. (j 0 v ider ct ' ll ' l 3 U ( S t annos declaravi scriptis editis, quid meo jiuii- J^^cliocl' C e Pfi |lcl P>um creationis mundi: Chioinadmo- j? lttc ns ,° co rc pctcrc minime gravabor, 6c luculentius, liib- jj tr P r ctantis ll ^ t ' lC ^ mca > a dulominus debita: correctioni lanius
Charace,r 'I l) ^ cri prceeptor ille noster,nunquam latis laudi* Verbis CXOl ^‘° "wxsti-e Philosophia: ad Athenienses ^ u Phon, u ^ >m,1 ium qua creata sunt , (J/ sunt obnoxia ^ >tfs d e. t! “ ,in ‘funprincipium,m quo conclusa fuerunt ernt,,** ‘ 1 Uad um^ersa regio capit atherea : fjc /.»- ^ ' c,t ‘quc tinu ‘ i matertt duntaxat exureris, (f no» % -Matenakxc rerum omntum est myslenum
’“tpr, 0 ^ Cr ' :e f ,l ^ , ^ e qutd,non uttiu» essent ut ‘vel forme, c ‘A>f e r ‘f * - l ! u, inchn.it ion:< ßm I Itu m V e : it em absque
* X-I C lern M— * ~ t m* ~ S, — _ / . , \ /1 _
“li,
«' 4 ,
'"•e«
'a re ~ -"menturt narunt. Quam täte je extendit '“ite,- f) >0t “ ’ lam ampla fuit sphxra mjfleris magni. I, >> ‘ c ‘ i tnu e ^ etNen t° rum > ßettarüm, arborum, creatura-
re ^‘quarum omnium fenßbilium (f insenßbi-
mica crea-
,, yn yßer l0 ^ mc l I,t: corruptibilius.n rerum. Singuli, ! 4nt u £ l Xe " iKtor ‘g> n em,non/ucceßi%e, ut unn Ct ' nc ^Haii/ s u ^flantia, materta,forma,essentia,natura, sunt d Domino. Mjßenum magnum lß t,, ‘htlQ n J^ i ‘ , l ,, udinem habuit,nec etiam creatum suit. suit^Hfitibil m ‘ tfer,a prima, ex qua rei omnei mortales Iu ‘‘hiff S ° rt *'f UK *. Increatum igitur myßenum hoc, fi^futurJ^OsPtfice Deo praparat um > ut et fimtlc nun- 1 r edii/ >t ' nec unquam rediturum,ut futr. Et
i / t) ' , fl t *tur n ' ,n suam primam essentiam,non tamen corr‘ t ^ num ’ ne q ue m primam luam materiam. t„ tK e red, t ru Pf um sait,reßitui nonpotefi,ncc reßtttntur, >h 3fi e ° m*tt^‘^ Um ' ante mjflerium magnum ex
V
tr,.
'V
?*,
5 «,
£ * f0 ' n )7?f
>*a. ß* C, ‘'l‘x.
°»nm
I*'** 0 ”
*«d.
erio magno mercato,prodierunt multa ah.t ‘ l - Crea'vit ig/tursummum arcanum,snm- l ° n ditori< omnium , hocin uno mertatofintul nj0 ^ eni, "hter neque qualitative ,sed m eo fuerunt nßß 1 *use r * n> ’ nt, unco quopiam tmagonon ^ifibi/ts,prius t( ns ^ n onp r - ° n>nt quoti fupcrfluHm eis lignum: tum de- q^"* 1 a lP‘ ,r et. Non ahter de myfleri o manno C l u °lq, , fi >n,n s u> ftpttrattone carnalmm Cß injtnflbt * ^ttß <0 lab/cl‘fr rn >a s 0, m amsuiße redaflum. Nihtltamen r ft'P erut - nec abjettum fuit, sed quodli- **■' e £ <nt I a mja ii um. Admirandm admodum Y opifex
(

^8 Physica »-*#**,.
epifex Deut, quiminimumtf inepttßimum inut*t' ßd' ductt,enj. nttam tt tbutt , quodnuilus unquam CJr c ^ß' Concludens itaque maximum arcanum hoc , f^ um e^ }> {?uia aternum cum tranjituro conjungere fe dtg n4t ^& mntasunt tn primam suam essentiam redit urat primam suam materiam. Haec ille. Hujus tanti yui • 1 i 0 rii |,t j phia admodum rara, quod captum Atheniensium 1
{iiperct,ad calumnias & convitia sese totos convc* 1 * j^ch 11 ' ; tam hominibus quam Ileo bellum gerunt. Non vim ^ v .in> s ista longe altius i lle petita, quam ab infidelium Ibmuif^ t,|f) opiMonibus.quorumfundancnta figmenta lunt liot* 1 * F 1 ’ ruminodo. ParaceKits autem e.\ na> ratione Cenelcos Moylen tradita fidelibus, (ita deducit primorum p nl ’ ''jjcie 11 * Phylices fundamenta, aprimo rerum omniuml'""^'„,,un' exordium ; quod quidem alio nomine mysterium !T '' i jpj 5l in lli: '” pcllarc voluit:ac si Moylcn pro viribus a Deo sibi con ct lt pc"* retur ad luinc modum: In mysterio magno incrcato crf | coelum & terram. Non dicit etiam Moyses creationis^ suille creatum, sed in co creationem omnem laciam c jmiö'
Ut tandem ad principii declarationem veniamus ; rat quatio vel minimum atdificmtn indigne lito piinf 1 .. c llt* in pellectionem affingit, ac tale fundamentum eile > "’.ffi 'jiin^' per quod eximitur ? Si principium igitur omnis ,.^„t ß ..sit ejus,quid obstabit, quin opifici j tanti, qU' 11 ' 1 "I->'1>'
mentum
nitnus
„■i,,,, ,|i»,y>,u .......
s este mundum hunc nnivcrliini.dicamus pim c, r ., n cipi' ItP cum suille fundamentum ejus,in quo & siipernaiurale p‘‘ este, super quod creatum est atque fundatum? fundamentis opus este Icitur in amnibus imtuiinct' 5 " qii- ia constant: alterum ll l jgite 1
unum ex eadem
uiiuiiiiA Lttuuji iiuimiit v .a v.ju>i LuJiiuun . diiu“ (jrtC^ r
illa quiescunt,&sine quo persistere nonpostimt? ^'r.joiiis 1 * 1 ha:c duo conjuncta simul este,licet etiam diverlie con p^^pri 1 . 1 ", stant atque natura;. Unum ponbparsest.vdificil, 1 } 1 . , -iti^ jacti liiper lundiim lapides: alterum veto extra a.'diffi J ^ to>^ quo illud etiam consistere non potest, ut est fundunt > stj. pfjjiC' structura: pondus lustentatur. Creationis igitur ‘b 11 *’ «l’*'^
pium est ejusdem fundamentum. Interrogabit m ,.qiic|’ c piam,utrum istorum statuanuis pio principio? Sat caqua:dictasimt.relponfumest: utrumque videluetc alten, ut aut unum este oporteat, aut ruere quou jniin' turnest. Nec littis per ea qua- dicta lunt hactenus , J 1 1 _
Icit, quid creationis tam admirandum (it principi" in ; ^„,,1 'U abstinerem it propalat,one laeratillimi hujus niyste"^^^ creati. Verum aliud quid me laeorc licet ac decet,, q 11 -^ , i'
tiabmit -.btcnipeutilhme lequi ? Fartor ingenui 1 a 1

njl ‘ti Potero ^NESts. ify
t0l ^mejus e>* lam ^* v * n0 dictante Ipiritu/cnptorem c >u*. Q n ' j Ut0rcm agcvc , veluteprofundiilimo loirmocx- '^'hain ( o^Tjv j m ' ,cr ' 101 ii() de (e promere,prxtet meram igno- f ijp,, • aut quia habet quo glorietur potius,quam a Deo ^■ 0l ‘ a eonvcn Ut > )n p 1 ''^' c ’*' cl vItl0 dignum ejus.ix obloquio, cui (oh jj !Us duftuf^ ’ * a *'5 ‘gitur qui potest, vcllequc lolus habet, ut' j C| fiti,tni > lc ( cl,co ' , iitibusqtu'fidis, inchoatum hoc opus eo fine ^ ln 'quin hoTfi 111 nutu ^ 10 ditig,ere voluerit, x-limme dubttan- ^'nuz^ a ^ t indieias veritatis ab fis opprestir,qui falsi» ?I' 1 '' s diicih l *• ltotain vindicarunt, & in liberationem cotum, i,'"' Ptqrfuj ' ta ^«cutiverunt, ut apertis etiam oculis, mente f IS 'fi u 'hix c n^!i! < i :i P' a ' at: nunc vero utrobique lucem videant e- ^d'Uis^ „i '.”- b | eem inaccestibilcin inhabitat: cui soli honor
‘! ate replJ!! tCisit,lrfidd ^ at ^ e3,c l l,x fi'fi integumento po-
j tl) ' n>e stii,) 1 i m ° s xv l uum vllet, quam promulgari paucissimis. ^'«ffari ha U ‘ US m lnira » quodammodo cogeret ad exprimen-
f a nt hoj^^fitMquam auiiis e liem.
, wll| . Ut tamen aliquando vi-
Ycrit CS cr s ,J IX' um & naturam ingi ati,quam atrociter ha- ^fi>nt fi, ^^iteniugista diutius fith silentio praeterire , peri- i ? es iCtiai r j 5 *' >X ' lnus ' ne ^orre pertinacius in hoc errore perii j^iles multos,alioqui natura bonos,corrumpant, ac
^; {n j.. r ° res attrahant. Alternum ergo lapienti« verbum ^ & infinit: fui centro aeterno > finiti dc qutmdo-
, 5f P‘'ret,ii JS ccrurUm collocare voluit, ut in eo sibi materiam j 0nc H\id 0 ^ Uc “^tprxjacente materia quapiam,ad mundi erea- b 'Sibili im O admiranda lapientia, qua: ex punctulo vix '"de'toPjg ’ st'ucquid unquam ingemis machinae hujus, vasta:
^'nolis a creatione tactum est,(olo verbo potuit cx- si ° nci °siin C tlS a ^ ni * lni '' poterit, omne quod grave dici potest '■’S'-'st.irj (p r ’ or unoiolopuncto, puncti virtute loln sinrmole- u "am’ 1 Ul . 1 ; ugvae lupra omnem constantiam retineri, citra- U ^'ttir ,? c “' a Ji'>nem lustentari ? Sed quis non magis quam , IS Vc l extr U s t ^ ct > dum considerabii medium ablquc lermi- t?L 0l 'cm CIllls astignari? quod praeter omnem geometrieam "stacej"" 0 tu l 1|a c.ipumi angelorum (tit interim dc horni- l ) >lv ' 1 'it,iti'' 1 m ^/ a ^unt este Icitur iib eo cui soli nota lunt omnia ; J’ ll ' v ilibi]; * 11 fi'sohus centro. Nam ut rplit inconipnhenlibi- n tta ^' c 'pot' H (>" lne •'sorabilis, infinita,indeterminata, tk liquid ti^^rtUtu^a ' 0ll1n ‘ a (iniihur in centro quadrare cbnvcnire- ■p Jt| s tare Ilt . ^° ccnuil stuia locum nullum occupat, ob quaiv* tti;u n an '* COn iprehendi non potest, videri, nec mensi:rari.
HOn CUln cau,a infinitum iit,Ce absque terminis, occupat, nee depingi potest, vel imitatione fingi.
Y a Nilul-
l «a
stNe
^rab:

npkntob^
^40 Physica
Nihilominus omniaqua: locum etiamnon uri),».— - ,
corpulentias,ut (unt (pinnis omnes, centro compr*d lC1 ' quod utraque sint incomprehensibilia. Quapropfst 1 ' .queU 1 ’ 1 ’ uoms.in pnnctpio videlicet, ad locum referri Phyf 1L ’ c ctli ad centrum sit relatum principium. ' , ^
Nec prxteretnidum eile judico mirabilem admoest^ naturam,quod ad splisenrfonnarionein attinet ex Pdf. 11 uit' ,l j namque ab omni parte fluentibus »'qualibus'lineis u _ u)1)l d 1 contingentibus, exsurget inde loliduni corpus fpha" 11 ft i 1 ! centrorum 111 lupcrsicie, ciuod fluxerunt e ccnrro li* H ' :l ’‘ ,,, 0 ri 1 *"*
- . .. .:. n .l.ll'U
Jijtt l .
dc fphajraniquantumvis ingentem eoierc basi .acinf*' ö hp me, niliretenta,quiescere poste. Non abfinduni’S 1 dimus cxhis.sphxram omnem e centro liionata>n .1 taliter & Physico modo,per lui centri immoti radios c- j |1Ä t# justam (iipci ficicm,id est, xqualiter finitam atque jj.i Et quanquam ista vobis, ut inaudita prius,adinodu 1111 ^^ jn^ ri possunt: talia tamen est: quod existimetis.utquxpn^.fjtjsss tis acie prxditis etiam,per totum vine curi iciiluiu,abuj u ^ .^5 '** hibeant contemplationis atque Audi), nec dum st"? l .[,ici |, ' < '[, millesimam centri partem aflequipofle putate. Snrst centri naturam pi*obc cognitam haberet { ut ait vi« kntislinaus 111 adepta Philo(bplija) ipsum mlul coi no? A jpi" lo & interra sunt naturalia latere quoquo modo P° Lt j rli; ib)' 1 , , centri nullus est finis, virtutum ejus etiam & arear st 11 ^ infinita nullo calamo il>tis clclciibitttr. Quare tant''P el ‘j scribendo tractandoque nobis erit quideendum qu.x dc mundi creatione putamus esse notatu dis,' 1 ' 1 >f jjcli< cl J ti fuerimus cx. Physica. Solum hoc addemus, cc,|lt ! • rll po!' t; ' 1 '. nec non eorum qua: prodire queunt cxiplo, ruderi ^^jjiiis''^ adhuc imaginem proponi,quam politioris ornatus cl \ (;|11 iiii |l f hibernus decorandam. Satnobjs modoluerii,si st"‘" ) j alti 4 "^ (finitam arcanorum natura: studiosis,. qua pateat > tfl '„^„iti"^^ statuerimus, janitores fumus, lis tu ivctoi optim e st 1 " ‘ ^lUf 1 ’ abditiora pencties,aut is quemte constituar ille, tiii l,sl quemque ad fure titx munus& officium icyocaie.
rfa'i' 1 '
Creabit Deus talum & tcrr* m '
O Pus est solius Dei creatio. Qius enim alius i
cente materia vel lubilamia, materiam excitai £j 0 yßs di £ ‘ te nullus angelorum neque boininn;ii. Cuniig"" 1 .", i,r cN ‘ 1 .,, in principio Deum crcaste castum & terram, nec f" ol )iH 11 ", materia,taciti'nobis innuit,coelum & terram indic'
( primam materiam,exci ntro(ut auditum est) p' 1 '. c! li: | | ' ! ' |) , '«tium. Nec repugnat sententia: patrum aileienti' ul • f£C ,i'

A^Sctem«, Genesis. 541
t an >^'stc nt i am <.- c c, ent.i. Nam respectu coeli & terra? peile- 'p C 'l'gitur L , ■ mam > & materiam habentium.quodlns care- « U ' Ctntruni > cenlctur etiam pro nihilo.
■ . >»«,prr,-„, .. „ \ ... .
> ( 1 tor,
'd m ' n 'p(o vi 1. ' S HIII . n ‘ s excellentia potillimu ex eo judicatur, indere. j),y ntur P r ‘jnis ultima, & e conti.vniituo libi corrc- .Jl'oitsi,»; ' ll11 porro luijus opisicij duo principalia membra *>«nS■, ; mJl '-lelicet, perbelle referunt t
.... j , —....^.j.vnnuv n.»i,uiitlionimis crca-
ICSt 'Xun„j i 1 1111 postmodum aDomino divisi. V<
u»° de eo i l ' u;omlM »>v»i. v crmn quia
^Urn :ll ° c ■" „ 1111 slmt > m uuum rurliis convenire plurimum
1 Ur titatisii. n > °l’ c 1 c venio,nempe vinculo natura: per la; ttutrjr.alis amorem & appetitum.
kli. Terra erat inanis €f ductat.
,U!t natnfi„
r mu-
Qy
|j \, ! .'rop ar[ llcil t mundi materia prima, dictum est prius; jam Noco p r 1 extiterit,indicatur.Pcrinanitatem quid aliud
{j 11 d.Un > ,u tt .p- 1 m °piani & indigentiam , copia quandoque (iip- Cr ditatem -j ■Poste videmus; & per vacuitatem,ultra locum, 1 ri>1 r ftii«» e Cll st* ct iudiim statum etiam in meliorem conditio- "e Wiita , 1 - ut patet ex iequentibus ? Et quamvis terrx e^prelrei ° ' a3t tnentio, nihilominus lub ea appellatione tlr ' 1 >an 1ci ,j , ltUr "nivei (a regio elcmentaris.qiue postmodum lub iT^Ppar CUln o^tiuuir. Conjectura quadam ejus occasio a«.- dlSr "obTi’^ Uod elementum boc ptx exteris suapte natura n.'' lls '• u* 0 ** ‘ ans > stabile, firmum ,aclolidum,centro sit etiam progignendis creaturis ad vitam hominis
tUm
-‘icUl,- "“*•» 'IU!
C ^t ls , |S > 3 e deferendis'
magis idoneum, magisque notum ptx
^ e, erant superfaciem abyßt.
"1 i r ' t3 W(IIis tC * lrum d' pnm.T status mnotdcit,ut quxfue- ü, ■ st'com tenebris,coelum atque tertam permixta li-
lio^^Ptitis c CXa ' non ex his adhuc mteUigic omniastib
’t'-'e a siuv 11 J )rn P r ehenla, & in unica nulla tantilpcv dclituiile.
""no
tuntilpi
Cl eatoi c manifestata sint per fcpai atiouem ?
Domini ferebatur super aquas.
k totam' a ? r ' n ? a concludit Moyses, innuens coelum, terram, p^'"a soi llm ab y st «m aquas smste. Unde manifeste liquet ea x/ >Ct . c l l, ds f 1 , Ul " culn c l u 'd extitiste specimen aquarum reserens, a e °^ c "pcr ahff' S domini serebatur. Sunt qui interpretantur i)J' ro ^abil t '„2 11111 & aquas,unum & ideraiintellcxiiseiquod ia- PX-us t ^5 an ' 1 "dluic nulla fuit mundi lacta distinctio, 1 'stet, pv r . ea stet lucem , ■camque postmodum a tenebris 1 c colligit ur p Cr omnia qua: dicta lvmt,i
iinwim
niaÜäm

Z4r
P H V S I f A
naastäm intclligi, usque ad primam divisionem, lucis 111 tenebris.
iirur’
re- 1 '
Vixit quotfue Dttas ■ Fut /ax,&faft.t eftl»*' primordialibus >
piiitus in quo vira rei' 111 u„i*
Bfoluta mundi materia Ac forma 1 re voluit lucem. Esi enim
1 , • ,|lS3 CI !7,
rasium, a Dornuio conditore posita est. Hac iancsiiirop ' ^ pi'
plendum ea quae de terra dista stitit & abysso, hujus vuu p^jit)** 1 strationcmA illius inanitatem & vacuitatem r, plendas.^ , 0 qi |£ igitur coci i Sc elementorum fuit ornamentum , terti"’. idcalismundi membrum & potissimum. Idcopm’' 0 . p0l) a b' S his a summo conditore commendatur & approbatus Verbis:
Et ^itidit Deth lucem,a/uod ejset
H Äisitnre quis liocloco postet, an etiam Deus non otitim & terram este bona. Verum qnicnnqncp 11 ’ irK ||S pr 1 ' 5 ba haec intuetur, intstligirparucr omnia quae solus t* 0 s ,isl l( j'
creavit, estenonnisi bona. Porro quod ttnum altem 1
mtm sit,non propterea derogatur dignitati minus bor" siquidem imius & ejusdem corporis membra , foi tita 0 u[f peculiare mimus & officium ex voluntate st>i conditor"^ ,-, f jr alteri non invideat. Hoc ipsum etiam de cbaritate le2' d" deque majorem esse. Proinde non (equitur rrlKp^^itifijj minoris existimationis. Etenim alibi legitur fide io 1 - 1 . ,uit) c salvari. Ergo videre Dei bonumi ut vir probus quirlt»** 11 «obis approbare bonum.
Et dt'vtfit lucem k tenebit. „oi>
On absimile dubium occurrere potest , utrum A i' 0 ’ fuerint a Deo probatx.cum ab eis luX bona divi« -1 jefe' no quidem quod dividitur, videtur esse malum, ut> n J paratione,ovium ab hoedts. Jn Oeneii autem divisi" '\paq ll|S ' intclligeuda, quam infra legitur de divisione aquata""at" superiorum ab inferioribus,cadi a terra,vivi a mubercA „ as'
Manet enim ibidem vinculum unionis & copula per«" ^ d>' petentiammdeqiiideinortam.quodcxuno Sceodei" p - vis* sint, & non ex diversis nunc.
ApfelLfvttquelucem diem, & tetteiftutiel ^ 1 ^ i
S Citnr ex luce diem oriri,ac per illius impedimenti"" K j c0>' noctem-. impeditur autem lux per interpositionem jpOris vel densi,ut sphaera terra: noctis umbram efficiens ,, („cC igitur tenebris obducere, diem est claudere, non fccu« 3 " Inttctcm propelli,diem est introduci. P

343
Genesis.
s\ jyiß ^faßtet» efi festere matte dies üttiu.
111 " n ' OHe permanentium exponitur. Per ma- ’^nox at ' cm ^ U3£ -'fque dies intelligitiu aniticialis,8c per vefpe- i atUr; >lcm r < ' U V cnc * 3ra: ’‘l ua:1 ‘ nu,lam b® partes diem unicum ' a ^its,Qi° n lt - U,llr tt'ncbnsctuini intelligendum eil na* ,rerit t)ris ^ asm h'ivireDeu$ nobis voluit. Aliena: sunt prorsus ^. lls Malus t f I . lor *^ us extra vel prxter naturam ortis,in quas an- s t< ' rit 't,se nt ° |C( ^ lls este legitur. Csetcrum quod ad unum diem cum ' ladoct °“»n piommque virorum est, hunc nobis ( 1UniJl >ntdi rC r rUim couudei.indum eile, ut qui in creatione f *^no n ^^o>hs, per conceptum in mente divina fit ablolu
n. ai&v/ri i ^ lllni l ue ‘bvbusan lbllcm mundum, ad e* U| ti. tn a . lter tamen volunt.& id
annumeratus, quibus hunc fen-
H Ct j ,. -j-uMuum, .tu exemplar illius idealis Conditum Efte, a ltertailien volunt,& ideo ab altero dic prius inchoa- l *fcnta tiv . 1 ‘ m P r *tnus numerus,dualitatis videlicet, materia: rc- ll ‘’ Vis at’ Ut Ull ‘ tas 'bimx, vel potius idex primx. Trinitas 2**® v ol lllH j-. u, ''tatis, uti quaternarius dualitatis. Mundum ita- tC ' “aprti &■’ Ul1 ° dlc divinitus,& non primo,creatum eile idea- Cf Mli ttr jq P°stinodum liib numero primo per ordinem ma* ''Veni A'* litx reprx'enrativum. Impium namque videtur, '“Ms r„.'/, 'ttimerum tk ordinem velle concludere, licet uuita-
c °nstai
ll^ l1 diir li arc .‘"’merum humana ratio doceat, non propterva „'^funt Unnau ‘m inferie numerorum este connumerandam. t Q d,lt udi,q s 1air ! Uu ' 1: ates ab unitate,non minus quam confusio implicitate. Plutos unitates quia multitudinem iN^P r O|i' tci . , 1anc > nec illas ullo modo potell unitas admittere.
110 Moyses fiib vespere & mane factum este dici
d ,<S; iU)n *'*'*yies mu veipere ix inane iacrui
d 1,11 ' n adv t . _ P ,I1T 't ,, 'n J vit-habent multx vevsioncs: ni
i. l . Ctt ati, m ""Uia quadam interpretum id accidifle, 'Hin« . 0, >einiin,t; ....-ii- i * i . o-
nec dubitan-
.. quadam interpretum id accidifle. Hactenus
t| 'Vito v c "i"' ndl unclligibibs, Cui locum assignare alibi quam 5 ' l)d Oii ac | 1. 0 ^ei locum non adnjittente,nefas. Pe visibili ^incipi 1US C3<ein pbir & imaginem conditi, fundamentum ° ^° c l u aitu' 1 |' 111 io magno inci eato habente,est quod mo■■
I) £
My^no VISIBILI ET sub sensum cadente.
bki tquß dies secvndvs.
& ft t tiemjt at firmamentum in medio aquarum,
^anu* a< l Uas ai l HU ' It divisit aquas qua sunt sub fr Voc nt ° > ab aquis qua sunt supra firmamentum. Ve/?,, av,t firmamentum coelum. Et salium esi JPC,e& *ancd„s ficundus.
Y 4 \ Fiat

344
pOtest
Physica
F/.tt firmamentum. tir^l
Reatio mundi visibilis it Moyse narratur sact-' ^
eundo primum,qui primus numeralium non '! 11 , 0 Jic i'"' ist. Nam creat ionis materialis mundi historia,ab 1 ' ^
exordium. Moyse pono docente coelum pci firmatu ^ t ,|
nent factum futile in medio aquarum. Iloc qeiictc 11 correfpondet ei quod siipra de aeptis dictum, feil icet ^o.. ir , ot 1 ’ 11 ^ mini latum suille super aquas. Unde Otis aperte c 01 J. j . lt ,{tbt‘l 11 i prius aquas extiiiUe,epuas altillimus conditor astu"VM praeparaverat in materia;fuse materialis creationis p ) 11 ;, 1 ifl!'? i: , dium etiam hic non ut acquidistanfum ab cxtrcm' s nQ dum,atqui potius vclut teqnestrationem, queniadu 1 ®' ^it'^ conmuumcs conciliatorem,live moderatorem d* cirr \
Ifaudsict's
iliic^
.i t,v
du"”
dium, ne confundantur amicitix leges. mita u«-'-- nie , ^ rniiccientur de extero inferiores aqux fnpei'io>st'"^ f>fo!^^ creatum est, a Domino siimamcntimi.Idipsimt eo dos jjilb ineptiens ex ure Domini, & ajuM ab
fet,dividat castum ab elementis,
i> elÄ’lße iic/uat <jua sunt sub s>ntaait nl °' sSta divisio non inconcinne respondet ei, quae de ^ l)C ^ tr o d 1 ' 1 ^ ^rat a tenebris: ea tamen ratione qua purum ab intelligittir. Quid quxlo luce purius, ecquid imp’ 111 * ‘ jf c it’ ' l ' inter ea quse creata sunt ? Secundo loco longh ' s . tC iL,i Jt'?V est purius omnibus elementis. Proinde videmus p 1 ' 11 » 1 ' jut.si * 1 i, nem eorum qux iub aquaruiruinitate comprchend*'., .ucet- v ... -„i_i...., 41 ..s .CL _ r '...„-«•Ii v*<" ehf
I
lucis a tenebris uno die factam,arque fecundam c a '*j 'Lue*
elementis altero die subsecutam, inde per contemF* Jt yjusMJJi
sicas,Chcmix primum fundamentum ortum habeu ^^,-,1 dcniaitis potistintum exercitium versatur circa d* v *^ |,js ig lU ); ab impuro quoiumhber a natura productorum. ' ll( , c - 0 tst'jj,
cpix dicta sunt,constat > per purum intelltgi lucent atst jj V ifc> ^
Sc per impurum,terram dc elementa firmamenti ” H J "jcnt' is ’ £ 'ili vinitiis. Quapropter toto casto quod ajimt) err." c V1 ^ ^,i>il > 1 docent ali.im elementorum divisionem,quam on ” 11111 i £ is sf,
luo naturali vinculo manentium, it puro suo Cirlo st 1 ^ phy * 1 , (1
«iivlnm tmr N i, ift.rn I. vm Ii iik! milild*-* ... i it**»
,tu"
'^tttu Mu 1 firij
lc tt,r
ta mt;
V
Kt
Wt-j
St
Si
Sue
'-'ttt
St >!"n. , A JifT,
>! }trl
'di
“Pi
%
' 1**1
tfrr
r «q
<W
pte
Vn
tef
»tli
f
mixtum fuit it lutura. F.xiu haud reinere connq 1 ,*"' . t iit*' l|, ' fl [. chcmistxq non illi qui sine verx Phylices cogn> tl 0 ll |j () ,i id 11 ^. vanum omne corpus a natura procreatum , ab bac j‘, to ‘ Oculos este positum,haud secus atque aqttas tencbio ■. tentes.quas pei firmamentum igneum & artifici."*-'"
'te postem in siipcriotes puras, 6 c inferiores impuras- „,1.1^ ^ Porro divisio hxc,divisionem atque diifereittian» ^
^u« mddo videtut inter priscos Physicos,& Paracel p^ytt«-
*ij
Vt
tfl
tt
st
It

^’ysiccs fund Genesis. $4f
'^'«Uun. ]j| mf nu ^>ecit super G enclis partem superiorem po- Tc^ Us1 . Vtl “^ lutnnt super aquas inferiores tantum, c* >u, stnU? llajs vocai « qualitates primas , pro columnis x- |. ll! ’ fiten C0 , ( 1Uru 111 c l uatl| or elementis inferioribus. Niltilomi- ,‘ c ' , .tnatc-i^ m » tUr . ttia P«'na sua principia l'hyiica, formam fici-
|. n '^orm aiT1 l j Sc P'' v ‘' t * on ei",cum tamen nihil minus quam ec- 6 Hq Uaw i;. 0ccan t. Quid amemper privationem intelligant {^h'st. Coi 1 n IS u 1 ' 1n,l;! '~ s r^vaiionem , hauet quaquam percipi al"’ nt ' *otis C n i a . r l ac< -* l ’ ls hanc natura: lucem ( qua videntur illi ,nattu j, ^'"tbus Sc pro viribus amplectitur, ut per,eam m {° n ' m etiam 'p5 , ’" cr * anee no» arcana penetret. Siloimxra- ^'"•" i.actai ' 11 *l l, ' 11 1 n habent,cur eam non elocent a sua materia b<tt ‘? Si ver' 1 ^ 11 ' 1111 au ' Vl ° carecre liberari, quo libere valeat a' 1,11 ■ Fatiuin 1110 ^ Um '" noram ;1c •' rtcm > quare quxio vitupe- 3 ll °d i'»,t\ otll 1 l’^"b videtur ut laudare .pariter & contemnere at>1 &occap ni l Atque mentis eil piotlusintanx prsctcr cau- Ant ca j nc 'U affici. Sed alio hos revocat animus-.
- c 'nitiu 1Ti mil ’ Sco -’h divisionemab elementis arti Chemicxdc- 'a^Htii I ^ f ^ ;Um °do enucleemus quid per coelum tuum veri protblVorcs. Non aliud sane quam ^hiew PsraceKus per suum Mercurium sulphureum. Poli-
Qui* > ^'lluiRfAnr.*r_ __i_ j'
^diviptfjj UlSC01llu( -’ nm i aquarum coi ponhus superiores r Cn, fcor(i lm ” t rril t 'f Q fui firmamenti artificialis, utramque paris ^'aiidon,, 1 °.l'"nnnr,usque dum in usum veniant, quem audiri'!' r ‘ l 'cipii >, lct 'bit ex tequentibus. Sat modo suerit pi imi no- »s!)* 1 c tiarri c eicul 'M videlicet,sontem aperuiste ex quo deftuxit.
a CUl hprim'hdiyifioncm ab elementis penitius intuebimur. f r °P a gatio n ' S ncce ^ a| h' fuit ad lucccslivam generationem Sc t cor J un - qux Dais veibi fui virtute ac sapientia
' ‘fici in alin m c crt, vntis. Nihil enim in scipio generare po- j, 0r dial,, S .... ta .5. tu ™ quod ex feipso suerit. Quocirca aquae pri- Va di\isj Q Ce u ar 'o divila; suerunt, ut illa poiTrcma Ademi ab 1 Um* correlpoiiderct il!i,ßc e contra.
T''] rri ^ oca< iti^ 3 Dea-fßrmamt>3tum ccelum.
's* liui J-'n.m p lo toto Coelo naturali habendum est , a Lttpx mcnt ‘S proximo, usque ad extremam universi creati ' Q v.i stt . , COl ' c >‘vitataTi,& non solum pro stellarum sixarum(quas Pl^^ne.«»infideles docent.
'°fitos iux^^x? s ct ' am erraticas stellas dici volunt > infiimamen- r ’" l >t'nd Un ' oysisscntemt-amasleiimusi cui uni (oli plus fidei i^-foritni niiv.' ' stuam infidelium Icholis omnibus. Pocciit illi kanten An 'ITY* luis'Opinionibus multiiudinem. Cum Pan- POHolus duos duntaxat eile naturales clare laris in- ^ A < iiuati,

3*6 Physica r f#
nuat,dum raptumscprofeit intcitiumcodum. Hodp t . N csv süpernaturale quivis pius &: meri: Christianus judicans jicli' quod ibidem fupcrnaturalia cum vidi ile, tum audic’’^' i^iii' cisse debuit,& non naturalia. Reliquos creo duosi’’"^^,!- pematurali collocatos, naturales este quis dubitabis • ! lP ull icY «orruptibilc, qualitatis omnis, imitationum & vicist« l,dl lfl qU ö pers; alterum vero corruptibile,& in media regione iitun 5 ’ „p. mutationes omnes,de qualitatum alterationes,atq; nlCtc ° ^liifl' nerationes fiunt ? Postenus enim bocaMoytc voca«’ 1 apertillime dic sexto, quum dicit, ut domtrtetur r eS' ,s ’
b etelt. Sints planetarum altiores.dem 1 ’ 1 jitri*
tot ceelos nonconllituunt, (cd in muco cocio cum c;C (C1 jjgit® libeic moventur, ex ordine, quo ab initio liix crcati° nIf ^ 0 ‘ u ti’ firi conditoris agitati sunt , quem etiam ordinem atquf* servabunt inviolabilem in finem usque (xculi. Noncl"’ 1 *^,. j„,
malieis corpori cuipiam cxlico affixi circumaguntur.’ 11 j )tc .p£' nuere videntur infideles, licet admodum tacite,qui q”°‘ , c) t.u' <:
desest non vident,interea, qux in cxlo fiunt ad unguen’ . - t1 (ii- volunt Astvonomi, Sed quin aperte fatentur,quum de «* ]]10 -
mamenti concavitate docent potius xquidistamcs petTj.. y jjf- veri? Quanto magis lioc mirabile,imo ut fere impos« ]n>1 jo’’ tur buinauo captui nostro,tanto sanctius atque 4 urnn>sct c ^,„„5 cum veneratione tanti opificis admiiandum ist nobis C artificium, qm fixe arcana Dei ad lancem inttllccl uS ^ut (quod faciunt infideles j nolumus > neque debemus tc VOL ‘ ^ sciamus qua ratione id omne fiat, quod ä Domino 1-’" u £-
Satis nobis fuerit fateri,omnia esse iu fiia potestate,ac ip* um tunque voluit freiste.
Es faflum efl rjeßere & m/tntdtcs fecundi“' ^
Q llod prius dtunO dic diximus ex aliquorum setitci’* 13 ’^ cs t ter hoc dic lccundo repetere non erit iupcrVacane”^ ’ yUt iiC' enim hic dies dicatur a Moyse fecundus, id juxta serici” e ^ gurorum ordinem inteiligi minime videtur, ut audivin”«” ' [|5 jllc tius dicitur fecundus,ut dierum creationis perfectus fenarius compleatur,qui nobis mundi perfectionem’”"^ ii’
secus atque septenarius cxli cum elementis cop”l ;irn ' ^c-
fupcmaiuralibusmentis cum coiporepacem, & in u”>° tcra xtenumt.
DIES TERTI VS. ^
nixis quoque Deus , Congregemur aqua quaj li,,t ^ l< mMiento,in loi um unuin,& appareat arida & t ] l, ‘ suuntur. lD c

fjOcdie • . GtNES’IS 347
■* mu, lc |j ^{!. . c ’ n, Jtertius,creatum siiirsectmJum membrum *' ,lt ca te r , a i 1 . “ s , lcilicet elementum, tiib aridae nomine,quod ^avit D a ' |S 1C ! ,nr ' A c si dixillet Moyses, in principio mundi f5111 cleniciu r ci ‘ 0rcrn ejus partem cxliini & inferiorem tcr- *"*relicj QjjS*ripofictcur Moyes ab-initio magis ter- ^ntiouc,,* S l p t ' t 'i lm< ucmei)tis,qu.im aqua’, ignis, & acris iccerit ^"»iiiip c jp c j U '° ^">dem in promin est,(actum esst , quia terra ^»äi i, a , V mt ' lw <JHim omnium, quo nec alio melius inferior c *te ra a ‘ potari potuit. T um etiam quod solum hoc in- . V' 1 ^ atque fixum, ex cujus centro,
■** r 8frc - l ‘ l " lf nio, reliqua pullulare videantur,5
^Ittir
»rnnquam c*x
j > v mi vi um. i tm. uiuui,& in al*um £il-
-? riar "s,io n , IStlU,dcm ai 'sificio (^uisignorat,nisi verx Phylices sitjfj , ni '■^ementum inferius, in centro terra primam ori- Minati ^"^"hcie,exquo tandem Itufiitn indcfefle pro- "afnrgjt in altum ad firmamenti concavitatdn , at-
^ U| '°rtsf u L '? ri:E aqiia’ penetrans, nctransicnsdnijnS ut illius ,c 8'oric nia ^"oresque partes fecum in aerem versos in mediam ft '^Cim U .u !it ' ‘i" D st mmi venerit, non altius penetrare po- s S(: hi 5 C P^dientefirmamento? Proinde fit ut debilis jam sii- u Wili lU)i 01 oh nimiam extensionem,frigoreque terrae be aqriL Naq, le -’^ c re S?ionis medix, victus succumbat, ac una cum aere, ^sfa n,,.p ac ! Uam donsoiione versus ignis, graviaq; simul omnia ^ t0 ^‘ra n t l11 i ntci | 'ain St aquam decidant , coque redeant unde >*4 .^ot«m lmnc Physioclumiftx ciicularem votant, j lrt 'ei llcil ' ln operationibus ut exteros imitantur. Quatuoi igi- x^asiipiY ’S ,,IS anificio volatilia facta,recipiunt adluincmo fj 1 ." 11,1c istipr ?(>^ U,S rorum mnleulea natur* femina, per influ-
jjP honem in media regione contingentem ( demon- s, l ’ n,, '‘<iianf lp i ,um m< -'tconcis genet .itionibus) eaque postrho- !® s con c jL u dicto,desenuit inquatuor fiias etiam matrices,ut ^ Or dinaf 0 ' s ' 11 ■ P us ac producant,ab exordio iiix fcecundatio- fl11 c ]Uee ,, fvfhinimuin conditorem,ad omnium propagatio- jj a * rts .totij 11C1:111Ul1 ex cis. Hujus generationis qiiatuorfunt hll 11 ' htjtiui Cn,c l l,t matres: alterius vero qmv per solum influ- s e,v<; rum CUS sater,& U"ica mater, sol 6c luna videlicet in ge-
* lllt astni; /pecie multa sunt media generationum,ae tot quot
uiteiij" ^'“ddapicutesChemistx per suam terram elementa- „‘P^odPj.. 1 '*} arte sua, minime siibticebo. Idipsum nimii uni seil Crtl qti a , CC • F C1 ' suum sal inculcare nobis voluit. In eo si- >C 'Uatque U ° r c ' c Uienta,ut in proprio suo domicilio sedem, % «ndeu
‘ n oi.strari potest,ut infra latius.
Addam

Physica.
Addam quod ad congregationem aquarum attin ft > tl {CJ cretionem sola congregatione fieri, Lx non per divisi 0 " 1 qua; suit aquarum ab aquis. . Jjvil*'
Hxc porro nullam de extero permixtionem parti 11 ^plt- rum corpoream admittit,at bene pii itualcm per inn"**“ gei'
simus: illa vero corpoream permixtionem itt.'nitmp a ' j or iii> finit', non tamen adeo absolutam, qninutriqne pa'" 1 ,-eJ'*'
loeusque pcnciraretcrram.ciqucpcnnilccri.itd in P 11 ccre minime polle: huic providente (agne illima a _ rCt , r ti 5 ’ per ignis artificium in centro terta: tiumi cilicium cNt . n' Qood quidem ignorasse videntur prilci Physici: J -'' 0 , v f v (icii»^ Atticas flammas non conjeciilent, ut celebratus medicus fiii temporis Empedocles. Nec iefePbysi^.^^ Q' graphiis flammis ejusdem & fumo suffocandum exhib"' ^ ll0 J jus die Plinius,natiusHecretarius ohmexiilimatus. of fl.ttj ra ' arcanum hoc nat urx non poflenr ingemo aflequsinec *-1 {t)t (P tionis scrutari caulas, non mimis quam deipcrabuitdi» in impiam oblationem Vulcano devoverunt miteri. Qb ut Ethnicos non secus atque Ethnicos vocare tales non 1 liceat homines.
Et itpjiArt.it Arida, &c. tC ,r>
M Uratio nornihi'S terrx in arid im pio unico elemt"^'^„o scilicet diiculenter latis indicat Moylcn exponeres ^/»1
ci’ tP '
elcim' 1
sensu terram accipiat,inquiens, Crta’ittr Deus calutn terra erat tnanss & 'vacua; non I olunt pro unico vel pro omnibus elementis in centro terrx comm" 111 - habentibus, atque iuper incrcatum centrum fundat is. • ]S ,,as c ' dixisset ut prius, Et appareat terra. Mentem fii.im c^ . jrt' facit A\cem,artdam appellabit terram. Ac si dicei st ' ( otr dam intelligerc vos volo terram, qux apparuit ex acp ,al «legatione in locum unum ex quatuor clementis.
Congregationes aauarum \>/>c*'vir rnarU*- „It TV} Ulla soittium scaturiginis,aut eorum qux cx clS , D "!',xat P T ' fluviorum,aliorumve tacta mentione,marium d" 1 p,c" mine,cunctas iniciiores aquas insignivit Moyses- l 1 c i hinc suerit conjecturam facere ab illis illas oriri,nec 11 (via* 11 '
ros terram meatus scaturire,ac in suam originem reti" ^ que ialiedmcm in terra dimittere, transitu quoque p cl pj c ici irC ' indulcediiim^uansiTiut.tri, subtcrraiico igne idips"P | e jjnp 1 ' 1 *’ 11 ''
ut videlicet elevetur vapor dulcis,(ale penes terram j^-pci -
innancnre. Quod quidem apparer ex (iibemicis ',m j„lc<
aqux marin® ve
»„i ipumiii ,'pp.uet exuu ""' 1 '„„o" . mni ix cujus^is destillationibus,_m"‘ flui" 1 '
sursum fari fubsidcnti^tlc. Sunt igitur mutet i-t
,fö" tc? .
, 1 . 1 ,
lr

'H
^cus.z., ^ Genesis. h*
.•’Tanantiä 5, Uno & eodem loco , globo, 5; sphaera una sua Cj r “- Ub fin "am«nto aquarum congregatione simul )! 0c 'Pfuiuj ste ’ "on vi^enr quod mentales oculi, corpore terrae • Agentis älüp* n - tC,cu ’ us ‘ n lupcrhcie.hcct ma, ia,sintis, lacus, üx'j .'‘^“''isa nobis appareant vel segregata: nihilominus a ‘* a tUnft a p tm Antrum suum coire, nedum illa, verum etiam ‘ uutc lU‘vident paucilsimi, ut ab his docetur veibis,
Tt Jf■ ^ > ‘ X,te k ® eu * Producat terra, Sc qux scq.
r ^lidict^e^^ 11 ' debent ad ea, qux supra de creatione men- Slis: ^ lln * > Terra trat inanis (jf ‘VacuJ&f Ac Ii diceret
^n t0jCra ,-^nta vel mundi pars inferior, sive aquae sub firma- tütc , don'cf 1 1 - ”^ c 'Normes,nudae,ac steriles, ßc absque ullavir- U 1 a C|U,iru t ^ IC ^sundo formä Deus dedisset illis suo verbo,cum ^ u ius imj.j 1 COn greo.Bionem,tum per facunditatis inditionem. tl; 1 tplevit V l ‘r' v ' r ‘di v <tstivit amictu, & sterilitatem facundita- c* ^erbiz U “ llIU,s die tertio,a vegetabilibus,idque minoribus, h nit 0 ei e niax imas arbores p,i ogrelsiim laciens, itidem ab in- ° t| ' ai nent' <;nt0,tCn a scilicet, ad aquas & aerem. Terrx primum ,trra defi U CX c ' s c dc videtur,qux insensata radicem oris loco iit Jpantia. labent, qua recipiunt alimentum, uti per os ani- lunt »8ccisii atUvae ''stuidem vegetabilium nutricis ubera terra tUltl est (.[j j- m n st Ua lac prsebet. Quatenus autem lextt carent,dtv C °’ le iin lll ] Clllt n ‘ n scipsis j tum qux motu libero destituta suut, ''^tUrPl"^ 1 ' 1 » utlocomotiva. Proinde maxime delirare ■'^ris ^ p y. lc i,quil'exum vegetabilibus perluas appellationes t l atl,r alst 3L ,g lll , lna: tribuunt. Externarum namque formarum in ■' 0ril >n,ii t , k l lla tamen cum vel modica disserentia, similitudo ^ a d divc 1 .p' ; ." Ct i l ^d ulI "> n01 ' 1 debet pro sexibus judicari, vel ma- tV ' tarc , ita l ' S 1 ^ err ‘ species. Nonnulli hunc errorem volentes l "* n? '"ajns < ^ l 8 t , rna i°rem inciderunt,his sub uno & eodem no- ^ Cr ‘ ni pi nd. , n '' n M S adlcribcntcs. Quoniam hoc iplo satentur taf UtH vir tntlarn ignorare, cum nominibus rerum naturalium, a “ c xteri t V' tc l lle virtutes, a quibus potius nomina dediste quam lt>a ' CL tliinis US ^ornRsoportuit. Eatuum este videtur,assignare niat ■ ' Ct ‘ c disterentem a lua matrice. Terra porro matrix '>det c _ l ' r ‘? Ulll ium vegetabilium,at femen eorum esc pater. I °itsi c j* 0c l Ua specte convenire poliunt istorum parentes, i^cie ct mi a T llanti bu S & locomotivis, quorum uterque parens altci ° convenit.
DIES

jyo Physica
DIES QVARTVS. ^
Dixit autem Deus: Ttant liminaria in ßrma>»t ,l(J i ’
dividant diem & nodem . ,
, i .ii, M4,
Q Uodsitpcviorilocp sub idea dictum ,ß.tt/tts , rt T‘_|j ll jc (' 1 ses.atiub materia factum stuilVc. 'Quandoqui^ 1 ’ 1 ^ ^ ß Videtur lux , aliud vero luminare.Non secus atque sp' ,ltl " u od } ' pus, etsi conjuncta sint in unum,nonctttamcnunui ’ 1 '^j^iii' j tevum. Eadem ratione tere se quodammodo habent ;
nave, (ut craflö tandem utar exemplo) qua flammas ■
lucerna, rti®quod in istisconfurmivt , intllis vero pc* .'
Patet equidem prius creatam die lucem , quam lmud-^^.c#' quam igitur altifTimus Deus terram omastet vegetanti j
lumdecorare voluit luminaribus innumeris,utctian 1 j
priori dictum fuerat. Ttrr.t erat manu fß V-ir^ > |
iubjiingitm, Es rtne6r*rranr Juperfiicicm abyssi- ** . n) ri"’ s 1 in hoc ordine mirum latere mysterium. Voluit eii»*^_ f( ,]jqitA ; rerum conditor prius creare vegetantia, qu.nn lble 111 e j jn^ 1 " i luminaria,nc fortastis homines hppij ab his illa creata , tll (iS ; titille sortita crederent, ^
ir
ad hunc modum tribuerent,quod Creatori loli conven^ ^ j„lv
prunarias vires atque virtutes I
nihilominus errorem incidit major pars hominum. n eg,l c '
. dehbirs videre est,qui solem & stellas adorant, vero V'-. , n af s cto, vel sibi saltem ignoto. Nos vero Christiani v ^ Tlltt , peO cum naturales,tum stupernnturalcs, unica; virtuti, foli‘l lK iUJl , e#) »imus acceptas m omnibus. Et quamvis fatentur ( llt : y „inb' 3 ' cuncta primum a Deo solo fuisle ut creata, paviter & a suisque dotata virtutibus: in propagationem tanten eo -uiui 1 post creationem generati debebant in elementis, v '^i n | | l t ,btiS' C> uti velle siris me Jijs,utputa siipcriorum luminalium vn jplo etiam procedentibus,ut legitur. (( .,n|. l(V
Et fint tn flattones & tempora. Nunqtlid stalsol 1 ^ i'£' runi; dierum & annorum juxta vicissitudines, pr 0 ^ 11 ^, 1 ,. 0 v>^ rum ex terra sunt ea uste secunda:,a prima tamen causa, ~ ete [t,0 licet pendentes ? Patet ex eo: ft luceant infire»anit n ' ^ t lh iUuminentterram, (^ms quailo dubitat lucem 1' 333 "'p^iiiti' 3 ' vitam naturalium , & stupe rnattualem illam, este’ vid 1 ' 1
lern ? Aslerit enim nobis Christus! se lucem este n 1 ® 1 ’ ^
Jtcni Joan. Erat lux vera (inquit) qux illuminat ollll ’ , ’j], 1 iili tcs ” nem venientem in hunc mundum, id est, vivificat, " t) feci'* ram illuminari a luce naturali,vivificari est. naturali «;’ 31 ■ c g. i ’ <3 atque illuminari ä siipematurali, spiritualiter vi'st |C ‘ ir ‘
^uuicsententiam nihil derogatur Majestati divini« > tU c atl trTl

Genesis. zsi
™ ' ,a qiie l, irtU j ,Csua r' ^minaria illuminat , & quae terram per illa. ^ Ul dci }1 f t lx lc * c a vira:,tenebra- veio mori is imago. Dictum e- ,.°c l, 'tcll;rs et ant /upersauem . tbjßt . Quid aliud per
putamus, quam abystüm eo tempore adhuc v^ n, P r imum tUra ‘ s ^ si'pcmnuiralis ac lucis expertem,Deumque lt,f/ «r t u . 1 » rC '' llc V 1 ,anl naturaliumlupanatuialeni,quumdt- *'‘*<111* sequuntur.
I
l“'**! E>em Ittcem a tenebris, appei/a^tnp.
' c Ut ^ 'enebrm nettem. At quamvis ista videantut
C ° n V‘niv c .contraria, lux tenebia, dies §< nox, in unum tamen u ‘ ni b>eus voluit ac jtillit Ius vobis, Et saftum eß c “ , 'st., vc . "'"»e dies unus Etenim Physicus ac naturalis dies jj 1 ° x artificiali die cum (iia nocte conjuncto. Mirum j C ^eum v ’ i" u ’ Pm : consideratione dignum, in mundi creatio- IJ,t ' c| nu 1,1 unum convenire contraria, uti cadum luci- ^* ar n pr 0 t p lle * ,rolis ‘terrentis in mundum unum tantum, qui " ll 'cpor r UCt fx nno principio per divisionem in contraria, j^libus o "obis dilucide veneranda trinitas in unitate ltyccns,in ® l, o co nt / ' Us n:,, uralibus innotescere potest. Quoniam quod ttrt ‘Uni n , a conjungere debet in unum,hoc ipsum oportet este
Et dilidant diem & neflem.
■ Utll mi ( "''“lungere denet in unnm,noc ipi
W ^ Utr 'usq lK particeps. Idipfiim est na...
eft Prov tllllS n ' natllia bois,ut appetentia partiunt ex unitate
^ Pacis a l , ( a t ' tUcr " : ' 11111 > 111 eam rurlum redeundi. Deus enim r^'g'ttirsi 0r, ® c reconciliationis m omnibus. Unde qua-so ^ u °d(obrh nU '' r cbntrarietas ?. Jnttlligenti pauca, prastertim 5t ' Ptoi n j lactationem ac tacitam liic locus maxime requi- 111 PIivt ' 011 P^ohuiaudum arcanum,cum altioti loco potius r sicis conveniat.
X/f^liti ^\'‘ r ' n fid n “‘ ,f! flattenes,m dics,&annes.
, ■* Catio,, i eni 'annnanum utilitatem conspicimus, ut ab anno-
&cad ..'donent ira-Dei pioptci s a Rricuh '^'sicdtiam nos incitantis:
?nn-
pntl« «e U [' lin ' nem dierum & annorum notationibus ad j^sictuu,, ■ a “°s usus, qui faciunt in societatis necelTitudinisquc i, l ')-^tttono Crl '" contervationeni. Kec desunt qm per ligna ve- "sianun 1 ''’ 11 ’ unt '^‘S 1 > 1,1 qu* ; 'b ejusmodi signis petenda sit tiu^tsisiciu ^^^rctroneni. Verum hxc opinio per Cluilium j; l 'd re(ct v "' lc . at Apostolis,fiia non mtcrcste nolle tempora, ^si art ctll ' ! alnit 1,1 arcanis Dei. 1 ’araccllus etiam non bine ( covarc vult, quam lignatam vocat, sed potius a
suorum in eis apparentium, quaipartim tk po- noslra peccata comino- partim oblervationibns

zsr. Physica . ditu" 1
Fhysiognomia quadam & oblervaiitia notarum i'AP j^S' (ivc inlculptarum a (upenoulnis in inferiora qua'cp K | s pob* xum,a quibus etiam rerum ejusmodi vires atque v " tl ' nC qii ci:> innotescunt. Non docetur hxc ars in scholis infidelu" 1 ' 1 ^
liomihum vanis opinionibus vel somniis, at ex luce nati llt ir per supernaturalem iit illustrata: proinde ab hac peten 1 jpjb 11 * lamobtineamus. Sunt nihilominus media qmedanin .^iH 1 bon* voluntatis a Domino concedit .quibus ad cape lCl l .^.pn’ 01 & intclligendum animus ipsorum optime disponitur, ec ^ liberatur impedimento quo remorari pollet. Verum c \c pigris & acediosis hominibus raro vel nunquam co ' 1tl1 ^ru,’ 1 '"* Jcnt: Apnelertimeis prorsus denegamur, qui talia co>! ^,,<1# cx ignorantia. Puplicite r autem iiifei iorum nota: c<>11 ’^juat* 0 ’ sunt, vel ab exterioribus lignis, ut per internorum CJi ’ ncm,quatn docet Anatomia Vulcanica.
Vt luceant tnfirmar/iento,&tliurmncnt i*’ ■
"IN superioribus hic locus (at is superque declaratus^V^oiid’ 1 * ad vitam, comparavimus A illuminationem ad vivih c ‘' quare praetereundus.
Feat Deut duo lutninuviu mugn*' & c ' ||nil^
D E omnibus iu gener,e luminaribus prius dictum e ^j 0 v e ' ntodum: Fiant luminartutnfrrm.tr/tento cdh •’ 11 /..;V.a' ro dc duobus potiflimum.cisque principibus, Iole & l lll '‘ H>' nem instituit Moyses. Postquam ig'tur Deus in tirma'V 1, .Jiifl' cemposuisser, ut per mediunt luminaris majoris in ip'° luceret,sed etiam per diem illuminat« elementa, aliost 11 ' natura tenebrosa: noluit ea noctu luce destituta, Q'-'-I ,„;ij0 rl sua providentia creavit etiam laminare minus, q u0 _ tt . ) , c b>® tamen lucem acciperet, qua quidem umbrarum u ’! 1I 'j t ,tfS per noctem illustrarentur: Utqux asoleinrerdiu stee ^.ca-'* 1 mentis introducta: dient ob ejus calorem, noctu •' vicillim irrigarentur,& istius luimectatione, ut ill' llS ^ cuncta propagarentur,ex Dei virtute lolunt, sed p" n ' c dicta sunt.
Et ßelLu. [i|T) c rf3'
O E interpositionem qua: est inter lupainariuntduo , „0$'', tionem,&stellanun, utpotc, ut prxeßent dte' „.uii^ oriri pollet dubium an £s ße/Us legendum eilet p°f ll,5 'J ßeUat. Ac li hic senius eilet, ut prafestenr etiam hin’.' 11,11 . £ ol* 1 reliquis minoribus Aprxfcvtim Iunx rclpectu liii niuu«^.^^ cij. Utrumvislegatur, parum aut nihil a vero tc°s° tsle videtur in Phyllea, ledin Theologia stellas potius i

st ii G e n E s i s.
Ee s c i t(lr . e _ ‘arum omnium & Iunx sol ipse rex atque dominus '"ari posti, COc l u ‘a lucem istis omnibus prxbet.nec aliunde mu- ‘’aturjiij ■ ^ Clllm sol sons atque subjectum lucis omnis
'"‘ilis qi larr | ai \ c * u,la -‘ distribuit aiioqui suapte natura opacx,non ' Cr,1 >Utl Un 1 ebquxstctlx omnes,qux pariter quam habem lu- j 1 *°' e haber^ 1 ^' 11111 1 *°' c ’ ^ ec at ' s * v 'detur astra lucem u, 'ain eti am V 1 ? mK . c ^ atc - quin imo Deus voluit ut mediate per tstt ’ stuant 1 °' S Vlltutein universalem aut generalem accipe- ’Nu, n a j ! ux ia suam naturam & conditionem, quodque post- 01 'l'niiei ct l I? m speciem peculiarem in elementis producendam f' S ^ebiis ln' s ^~ S non animadvertit singulis octenis atque vige- 0rit eha Uf j at njln adire solem (suo modo ) ut ab eotanquama ab jpp' llnt yerlalem sorrqam atque vitam naturalem, eam- Clei ' S >dest; rit ecc< cns > ac per lingula cxli domicilia ti ansituin sa- ,llte a diist,' lncun cta reliqua luminalia minora? Ista vero (ut atc l l,c disi, 0 S cn era!cm formam quam acceperant, prxparant ^ llI1 S ll ' arcnl speciem & cuique peculiarem, a Uxuin radiorum Inorum cadum <?c aera penetran- l^'hitsti Un * 111 elementa, finde qua’fo , Ii non hinc, Ipecic* ^Piri,,^ aa ! llla tantam varietatem cernere licet omnibus no-' tcr iiiisiu i a < l Ua ’ c ine. Nolfe tamen qua.’ producta naturali- c y l sp;tgiri CaiTi ° forr elpondcant astris,hoc opus, hic labor est, cir- ] tl j ll ' s > SalQ 11 ^^'onomiam applicandus. Legitur in factis Icri- ( l n 's a T’ us de niimm° vegetabili ad maximum ^"fiatost, 111 ■ s uta ? e solitum, (luidlibilioc velit,judicent qui tegern nt m S cn so prxditi. Sapientillimiim hunc virum at- ut n a ,sotemistimum a Deo supcrnaturaliter illustratum, st bac aliquando scripstlse tam admiranda
o Lotest in dubium revocare. Sed injuria temporis, l0l, '‘ - c P 1 -tvitas ad malum Sc mendacij partem somper öc
c 'sttle pr 0lv i' '"u niuiuui oc menuaci| partem leiupci'w.
r^haa' 1 * locctlam virtutispaturalis radio mundum privare ^ h 0 CnilS tleliteseerc fecit veram naturalis lapientis lu- j. 'y.hca, y 1111111111 memoria pene deleta stt veritas, nedum in autc n rilniet ' a,n 111 omnibus alijs artibus quibuscunque. ?" >ni J 1 °tens Deus ut quandoque nostri inisemfs, j ^’piillistjf' nic * ^oyfices saltem aliquot 'icintillas rurlum exci- °thoni , rCC ' llc "tundo jubeat per suos angelos, per quos etiam 8*D CUtn ^ vc ^ ar e voluit ab ejus infantia, Sed quid? hominum c isa datoi' n f atitlK, ° tanta cst ’ ut omne donum bonum e (u- p Qlltl r>gat llr p Ullllminl »s'quandoque ad nos fluere manareque >°>s mficl ,' cllni .ab cis Ipretum abjiciatur, acceptd rcceptoque j. l ' s ct\ato l l ! m diabolico somnio quopiam e tenebris extevio- r *o loculo ' C ' iatus humani generis. Ho deventum est lioc ’ ut om»ts tere clamitent a primo statim velitatis Z conspectu,

?54 Physica c
conspectu,ut olim de Christo Jesu veiitatis omniS hunc dc medio,liberum da Barrabatn.
rtftt
.fe* 1 '
Et posutt e.i in firmamento ettli, ut ItitC'
super terram. . -zin^
Ausam explicat Moyses cur Deus posuerit lum' 1 ^. ‘ a|lf .1 Iri
mento cxli; ut tenebrae vuVlio t, qua: n |V1 : - v *. .j-p & in cicine iitispositx illustra räum . Tnichrasahy' 1 tas fuisti'i' 1 elementis, res ipsa docet ab umbra tem'
ia& t|io xiuvviuK *.,• . . uj« f!l t.
inferiori regione sub firmamento efficiente: Non a ; ^,,, 1 ■
tollitur pyramidis umbra' noctis acumen, qu.:m rt r’? (l - io 1 ’ 11
r.pcdire lucemp ou
1
mentaris. Proinde nullatenus imj- firinaincnti iphxram.
Fectt,&pofiut,?s. qux lequuntur. q t .
Sta repetitio non aliter intclligenda venit, quam " pjon 11 pafliin occunit, A/att.Ö“ sit ..>/, di ; re fi d.ctret 11 ' ^ 1'^ I
coneepit aut (latuit Deus facere , quam factum Iu- 1 , va |U 1,1 _ bis demonstrauu Deum non indigere tempore, a“ > r r '_ suas conceptiones,fe distas ut causis & tfs ctns elh * ! , n i q 1 "* 11 dem momento in divina mente sitas. Erli videmus j , !l doqtie ulumsuiste aliquo temporis intervallo, ut^ oti“, , ter dies creationis mundi ab uno ad sextum , fact ul ^' p( , C sJ“^
putemus in nostri doctrinam quo melius intell'J.’,-** 1, .„•rl.i 11 ' } mini,&penitius queamus cotum exi<Herniam coO 11 ^ ,,ec ^ lioqui nobis impcrceptibilia forent momentanea > qux tempore (unt ordinata,valemus intcliigcrc. s ‘,,
monemur etiam, singula cum 01 dine, tum judicio qiic stra facere & c.xcqui: quin etiam ut mundi perfect 10 llS ,# a.
admodum supra diximus,asenario perfecto lonltmV dpiit 11 ':
ic CtnÖ'« t
«uremur cum veneratione. Quietis quoque .. v ci“"'
septenario, mentis cum corpore unionem ist iiota lltc ’j- illlU ir>'^ cum desilturo, reveieamur & observemus. £t P otl stabil f5 !||, antea tetigimus, ut nos alioqui natura volubiles & #(•'
genio cogitationibusquc nec non leviter optima c l“*? t jucr f, ‘‘ <1 taria obiter transcurrentes,aliquo temporis tentos in eorum contemplatione. Quid qnam dies & noctes animo totaque mente in ‘ £, ( ic ,l operibus Dei versari oblectarique ? No» linei 11 ' ipt jus bunt ejusmodi cogitationum meditationes : 11,10 ^ j c irt' • lt tem & ingenium acuent ad cuncta percipi' rdum st l, j pC1 , tclligcre nos oporteat in omnibus. Hactenus de ^ c»^ i tum, juxta quam Para, ellits naturx sulphur in natlJ ' 0 ' n je t 1 ’ 1 "^ 1
formare studuit. Abiolmojcjuir dieqtiartocrc.it 1 !
linjtis tria prima fiveprincip.ilu membra creata iullt ’ fc cl

'fundos.. Genesis. _ ffs
! llci ’"im!''[! 1amc| ' tum "'Iumappellatum; teitio generale ,.b> ^"iniri'. PP^atione teua-; quarto vero lux in firmamenti ‘ a liz saoi n y\ K>re .P° 1 11a. finibus ex fidelium <ci matorum natit- knttntia, convenire videmus'animam mundi, p^.luan/ 11 ^ 1 " 1 ' L i lls>lon ^ nu 'l>» s quam cx opinionibus infide ■ P>'in c ' P. l,V 3 llo| K - ii),ni.un iam,& formam: unde prima Pliy- tl 0 nc rnui 1 d' la - X ' t ' u ^ a *‘ lir ' Helitjua fine quae lacta iimt in evea- Jiat Urrs pfp l,ln 'boium trium primorum bipplemcntnm & 01- ** ''csticjj' ! ® entur '■ nti vegetabilia, ad nudam inanitatem ter- "' ‘ lm : '-»limantia veto, ad aquarum Se an is vaauta-
‘n«
b»ninaiin tandem, ad abylluin illustrandam.
“"Jantf,,, _ ' , .
»1)1 Sc
'"diihi » ailtcm omnium creatura homo, ad Itis omnibus litt-
tC| si. ^ »»perandum in summi conditoris gloiiain & bono- ttn 'i»b el 'L*° cunctis vegetantibus in animam germinati- ^»iifta i„ ,- cl ( l l,art * finem,deinceps creata f nerunt animantia dic ,ut ‘equitur.
Vi DIE l <V 1NTV l
ter? ct "* 8 re P n ‘ e a,nmrC vivettrrs,&volatileJupa v, iXn hful firmamento edi,
I) 1 »**»,. . ......
^'»aitt tN TlA Y1 “ [ ' tnr mox' ab exoidto creationis am- ‘»m vit a "'M»* est inter istorum vitam & vegetantium. Ho- f ° v ' v ens v' germinans & virens quid dicitur: Illorum ve- 1 ' 3 ‘» rn 0v , Vllm c ^ c docetur boc loco.quicquid per se libero co- llQ » est iitfe| Ur j Ut VC1 b- 1 sonant, reptile &. volatile. Propterea tllr ’»xta c „ r< , . 1< llni vegetabilia non vivere. Nam & ipsa moyen ^‘U.ltcct ‘ tl0ncni *‘ ,x natur*, liberoeiiam & non \ iolcmo ^ r °Pagatio n ° n .^ e ' oco ad locum, ut ab eorum incremento, 6e l *' llS iubcat' 6 Vu ^ ve beet. Practeica notandum , quod altist i- J< l llas producere volatile,& non terram,neque in rei jp 0| lc aeris §^ ll ' 1ni ’^ c b'b firmamento, boc inrelligi de media re-
a qu:
."a teso]..”' ‘r' nlS . elementaris. Aer enim alitui mbil est, quam XCt 's i<»it ur ^ P a . ignem in ea solutione pcrlistens veibo Dei. r^ento r C ! : ‘= n ' s< -'reationis boc verbo, lupcitcnam, & tub fir- a tilj atti ’ apeira meniio lacta est intelligcntibns, tum vu- ,C ' tiai »efl'. CX ^ IU ' '■ quoaetj-etsistcie non potest) pro par- lc tn c ) P r oiiufl[ a _ Impostibilc fiqmdemrlhiauuabtei ae- “»Ha ratiQ," tUni polle, ptatter elementum ignem, ut etiam si, bpi'a:tei 1 potest elementum aqua aiielemento tena lejungi, ltcni incotc' UUIi ' m b' l! - Nullus igni.» in th.rlyDc vi(ibilis,nuliut ? lrtt »ostris Ut ' naCn 1 x 'b ovum duorum qrebta concwllione, ap- "‘'cic ) n^ S oc »bs ignis visibilis vcium elementum acecnliun 8111 labet loco fomenti. Si ei >'o Moyles i acitam facit i 2 tuenti»-

Physica.
mentionem acris
, dc igne pariter subticere nullatenus P • . . ..i- i t .if P - 11
-°-s
liic illius iit potillima catilii naturalis. Hac ratione 1 ■’ aquarum tub firmamento, perbelle divisa cstinq l,at .gdi>' ia. Cxtenumit redeamus ad animantia, avesexaqu 1 ^ if( cii docetur hoc loco. £cquis dubitat e.v eis qux di^ . U .i'i‘ l1 ’ 3 , sua natura proximius ad aquas accedere,quam ad ipj 11 ^ ^45 tutant? Ut ergo videmus reptilia vel natatilia reple»«- seriores terr.v proximas,pari modo volatilia replent ac * supra terram & (üb firmamento igni proximas, ^""^.diio 11 p Replent etiam reptantia super terram aerem dictum . r juS pia terram ut volatilia (iint elevata. Haud (eciis ac 1 ‘ (iib' 1 "* ctum,tacite Moylcn sectile mentionem ignis & a fj.' I( ,feO> 111 ' 1 duobus elementis aqua & terra,possumus etiam ' llK
qux ex terra &aqua generata sunt,per congregatiomm ^ (^ti & aridx manifestatione,tam occulta quam manifei .'/,.^11 i 1 ' 0 " men non aperte locutum fuisse de iis,qua’ in occulto u ., ,.tt> nun elementorum erant a Deo creata (imul um 1 '■•"'qgcii* 1 y, hxc ipsa videri potels. Cum ejus potillima h.ec eilet n c> populum Ili aeliticum adhuc rudem,per ea qtuc (eiu lP • s c o< 11 polita, magis in admitationem 6c cognitionem crc '‘' t< | 0 ng c P r< c facilius traheret ab excellentia creaturai u , docuit c0S ^.jdev^ itantioiemcuim lle, qui ex nihilo condiderat illast l |‘ ob oculos expolita,dc quibus sitiebantur. Si vero. () |qciim tebant in aquarum atque terne centro locutus liiilh’^ jjppf 1 )' erat iulliuctio.ob non admodum evidentem dem° n i a liH’ |!l Tum etiam non fuit ad Moysis institutum opus iiatll Jj 0 'iiin! 't lingula particiilatim adducere, cum ista liiccellive ex' > .,fcd' tellcctu, vel per seipla fiant intelligibijia. Quis 1 c’ rI pronuntiare potest, vel aquas, nisi pari l er cx omnia ts^bii-^ substantia: intclligat ? Lapides p.orro dc metalla fi» 1 ' s? ^ p.i stlt , imiusqtie elementi, juxta majorem unius quam am ^ stipationem. Constant enim ambo ex mixtione
■ teri® * ,ic
J.MUUI1U1I. v^ojnuuu (.limi >um;u ia miAiu/***
Verum in generatione lapidum, terne virtus pnevaW 1 > op 1 * 1 ,
' ■ oeci». 1 , lt qii
ullorum str ucttiia virtus aquea. Adhxc nobis i-picif»-■y
majoris paitis infidelium 1’liysicorum , allcrentium ‘ I l ioe' l, i H Vi metalla nullatenus ad medicinam apta nec idonc’®»^, .,JJi> modo etiam prxparata, ut sua vegetabilia Sc anim*’^ c0l iipat ^ primum hac ratione quod magis dura 1 inr.de a natu' ^ lin 1 ”
i a,nuam lu stomacho digeri queant, quanto .,jbi>s a ,>
Jubilantium convelli,vel aliquatenus vitx lu® ^ acl1 " n (b j ciari. Quis non videt bxc puerilia magis qua' 11 ( ; lU rii Simile est nobis quod cis obtrudere liceret, ut hS’ 11 "* n vei&fis sanctum cxguaiacnm vocant, & pleraque alia <lia ., vl ]| 1 jiiiiS - 1 a )<; .
! ia,tum animantia dura pariter dc compacta, nin' v jn 1

^«mentum, r Genes ' s ' , . 5<7
j S »aut mater'- m , u ' ur pa i a. Si dicant sc non ndmmisti-are cor- J c °dionjbij 1 ‘\ ni dura, n,at solummodo substantiam eorum luis c Va dxtra ctam : libi quarlo viderunt veros Chcmicos jff^nt.uLr a 'S ns Fxbuiirc devoranda ? Sed iterum ad illa ^""■'^cinan '^ l ,, ct ‘ am dixisti- vide.mtur,qtiomctallonudum ^"^'itaruliJ 10 ant ' daturam ramen (mqmunt)adfiistcntan- |; as P ro dii\Ur llniSlMeta ^ anoi, > k’d bene vegetam ia ac alia ici- >ct,r 1U V"demu S ex ore (i,i inliu
ipsius apliorilini a-
amenta. k^uare metalla ertmtooadinc-
fabric.* ^T' 0 n " nus iu nutrimentum transeunt. Ii:vc est „ medicamentum (ajunt) quod transit innlimen-
% ll s 'Vlioi n ' cd ' cam cmum. Nullum quum ipsis argumenti * acram aliquam infidelium anclioram condi,
l| nis
'"'lfs.
'■Retit
N«
°nem vocant, aut aliam. Sub similibus integu-
1>0 Nec i*^ 11 destructiones artium potius quam diffiil- <ln' ' 1 . C3t *ftiinei' ^ e dt st 1 " lapides atque metalla quam mortua cor- li- *^st l| ci\nT’ ll ' s Hainen vegetabilibus vitam tribuant. Videte U, rai)t '"aitir.n' 110 ^ 11 " 1 nocere studentes Cbemistis, in Deum in- 'ststatft d(. t ^n' 1m blasphemiam. Quidium de Deo diei postct j™"' ob no ° '■'Ifilius > quam auctorem vita-, mortem aut quic- ?f ° l| i« lblu,, 11 ” 11 ,ll01 'i creaile ? Nunquid mors primum per dia- 'W^ducta est in hominem postremam omnium j^lias crcnr' 1Uani ’S' mr ante creationem istius, in prxccden- <li( r v ‘ ta creav IaS ' m H" r 1 Potuit etiam Deus vivus,imo iplistima- t ' ^l>sita'n , IT ' on:cl rt, aut mortuum quid eorum qusc condi- t). 1 ' ll0 ftiam ° 1S k ‘ cc blasphemia, ut vel tantillum ejus in men- ijjf Ut "crQ(p Un st"am veniat. C.bristianum est vere credere: 1 'iln V ' V5, liv^p ' Um >tcrram, hicein, & omnia per ieipliim 6c in %i Cülv ‘mort ltaS&Vaa,k:ls > itcm tenebra: super faciem abyfli, C colnm "ne habuerunt , ncc potuerunt impedire bu,’ llt fiint ^""aliter viverent qux creabantur ab auctore vi- ?di pr-^. ‘ st 11 * diximus tria prima principia, membraque iTii] S'bi!i | P Ua 'ub unario mentali divinoque,mundo videlicet Q ndl -'sv 1 ni ) ‘i t ' 1Umc °ncepta. Ad cujus quidem imaginem hic W^st'ie klk ""ai io terna, ioque materialibus creatus fuit,
r,- ‘Sit,in bi t !*’ l ^ lr "nati,, ter narijque vires Sc facultates non rn- q!' a ^I"e du ^uebirs confidis eum tantilper occaecari cotin- ^abib?" a "i l"^t'fiuerir illustratus. Unitas enimiola est llt ^c cc q- ui ; j "ta. Dualitas vero mors,per dissectionem ab urd- >Hr' St; " T ' cn ista' Cor '"Pronem,est acculcntalitcr accessoria. Tri- sttu^P^stUe vDe 11 ™ videlicet,ab unitate vitaque mundi geni- 4,] m,, "mic an '’ ,hcatUr " at " r alitc r . Rejecta igitur Dualitate t an- C tcd ", nun' tUr:C ’ T F initas "aturahs, ad fui parentis naturam ""mUnitatis. Sed ha-c latius in sequentibus ac Z 3 divelli-

?sS Physica t ^
diversimode, quo studtofbnim ingenia facilius va ‘ < ' j (1 rerum omnium, ad lummum illud arcanum Lion 1 " 1 ’ ft U bus Se per omnia, ranquam ad omnis vita: centrum IL .jM 0 ' 1 ad metalla tandem redeamus St lapides. Quanio' 13 *, cinioiafimt,tanto vil.r naturali nugis ajKnia judic-'"^ j )0 cil’ |l | na quo vegetabilia Ium illi,dido centi« magis ren’ 0 ’ ^.sto 1 minus funi ejuldem viia: jmtiupu; quanejuam eX ,T1 ‘^ j^-piist non app.net Cotine ttvleiles radi) omnes mai""’^ rinnt atque lilinorum quotquot Itinr, ad centi tun u’ ,H , ll -ctii' sl ’' 11 irale prine ij'iui n alpteiunt ae veflect iumir ? Qiuii.ü 11,1 . 1 . , yjicS 5 * unum conventum, eo magis ae magis hnit.ttis u at "',^ : , llls rem: lixc pau
ea ln^c-"-
" 0 ” ,„>jj
que virtutes induunt. Inielli, ntts. fjttod ft mundus ca.qtvv tibi ob oculos verlaut"'^ oC vd'j nec intelligit, qux delitelamtin penetralibus nautr® > ^ „g i non m.nutcü.’ ,quomodo percipiet ? Hinc fit ut o”’ pjtist (upersiciem tum apparent,ut nulla txillimrr. Ea " c c ^\] |icu trl1 ^, :id civium non anbel.u,nec reformidat internum, 1 ]”® 1 horum videar. Mens veto cui luve omnia finit p^ 1 ' ‘ ’j,iut' l ‘ ni.iniusta, pluris lacie illis qux palam lunt oiiiifi“ l,s, ivJll) <h' c ' lua placita relinquenda finit, qui nihil magis astecta’ a „ii" 1 ?!, pi; habebit igitur quod optat. Si litue dicatur, ceiiti .,,eb’ _ Itum petfeftiorcm eile medicinam., quam fit ceu it t v c n 1 lium,dubium non ell quin ridear.Veriun Ii plus in 1”° in ro virtutum indic medicinalium a quopiam audiat > st^ mmbus metallis atque mineralibus,applaudit buic "1" a pt ,(t ‘^ dc cxlo dclapta eilet. Quid mirum? etiam adeam st 1 ” A0’ l< |, videt veritatem & experientiam,incredulus est ”’” IK qj ( h' babitnequx vel totis ingenij viribus non percipit - vC n.''” (
lorum ac mineralmm relevandis corporibus ,& ab (yrip^ ,V.t instauranda: vitx arcanis intellexiilent.vel tantill”” 1 ^ fiijb .Athcnienles infideles, quod Paracelliis : iitliil '""^.„ip" 1 ’'J,, eorum lectatonbus dignius,laudatius,neque"" 11 ' >1 udi , ' t . acceptius. In ejuantos clamores erupillent, ut ah" 1 ’ ® ^lis cuiilet > quam o Gr.xcix veneranda vruilbs,cui val‘‘ Itorura hominum coctus hactenus ailentitur. 1 Wict" 1 ' 1 -’* j t |i inodernomm inventa, qux neminem praacr l" os ^„nt,’ 1 ”''^- dare videmus. Inhuneinstmnmhilominus int"""'' ‘.^q., b-’ 1 pottstima naturx myltcna reliquerint integra, ^ ” a ppl-’. ^ IMS. Verum si quid auctorit atis per vetustate"’ ))i;ri|'’h t '. 1 ,i
«equimur: qux major ad eam accedet, quam Ist" ^„oist 1 ”’^ itor ille mendacii narus ante naturalis mundi ^ t a"’ cl1 ftit
etiam maxima pars hominum alfeuuutr ? Invctent’* ,,jt.i .
. '
t.illacia,veteribus non isa atque modo reccntioi id . ^ l!
dlim. Orsus ell poiro lus nostris temporibus mu

„ 0| ’Um,liv e " lls ,quibus in ipsa natura nihil tam occultum,'sive
Öftre. v v JtjoJi«..- ... -
Gen
e s i s.
?s 9
|w‘ llVt ''«almn.quod nönadhic"m pervenire,palamquc fieri
tc Cf'■ |5ru,s< l , wnt reveletur error introductus m Pliyi'cani , & <x ra ducentes originem. Quocirca umbris atque ,0 ‘securT thun ' l'»ul!>tim cedentibus,nature lux vcra.qu* jam dat\t c ^delituit,emergit m lucem omnibus pcvccptibueii
em,Deo
' de iuc-talsorum,öc virtutum corü inculto rure,prope-
U. b^eultin-...., .i- i - , i. ..I:.J,i.v
j,-. “ r *aclcmliuti d< stinato Reliquum erit ut dein- S,k ' fpagir.cam contemplationem atq; notitiam in-
^8^
tr °du c , , ■— ipagincam contempl
*^ulu u - 'J 5us >etiamex icriptis ahoiumantemulra iccula pro- dk,,L >n medium adteramus. Ne luce igitur sommasle
dti>, (j V ^ponennis qua: per Hermetem Trismegistum ex ca- c luia benefis m baue rem aptissime dedi retaliant olim.
p c ° M T > C / SERMONIS ET TERI DI CU ; ^ C1 <Hr’um H'rmsitm Tnsmogtfium rehftt , cl.ti,, iß irf'isi admodum c.v- pofdno.
r ' m cs ille Ttismegistus cognomine Mercurius . in doctrina pn«. .^kR-rbl 'i-',» trad.t.snou vulgariter inAractiis.hanc 'p.um-icam inde sumptam reliquit. Verum tlUsi^'^atica.stet.ac summa brevitate cöpresla, vani luerunt
s'",-s , juxta cuj-jsuuc div usam etiam ingemi capcita- m-- • ' • " • ■
H
a ?? t efl)s," M ’ S st uo, quot Kaue difHcilcm admodum provinciam
t '’ c ° 'rnii/Tn^ n,|,t -dlori,mi transmm-ationcspotislinHimallcBO- t>, j,._ „’elle
a d r
mlii ,1 ii ” ‘.‘“.'-uioi'i,!«) transmutationespotillinmm allogo-
1 iReePf) .. x ‘dc,notum est omnibus. Ego tamen quod lum-
* «Vd,- " lr n,St ancioris menti maxime conlbnü eile viderent,
lin ' v i , vi; V attc,H in studioloruin.Sc xgionmj utilitatem,atque
"tlivtyip^i^klica: commodum expoHii. Patet ex conclulio-
'j^aiRIoi sub finem, opinionem ejus non de metallis "'te i .
v rvi,, n uutuoion
' C,T commodu
5>'«iiiudu' 10 , 01 ‘ Ubfilwm - _.
, 1 Vc ^t*tnlij | l | ) ? ( ' IHa,n c 'de sub xmgmate quod ponit, sedetia t ! 'f lr - C,iu T ,' n ' S ^ animalibus,quod infra suo loco latius cxplica- ^'“■'te soluit "''st 110 videam ab a duo rerum genera gencralillima '' l 8"i'i'e c.'i^'/ddre reliquos interpretes, nolui imitari, nec rc- ^ 11Cr ctlant' Ct f° tlus unicuique suam opinionem integram rclin- tc *eyiA, 11 ^°terii nuicimqnc volet metallorum lepram tollc-
?‘bi > c' i ^ U1S a!) °8nosc cre
«/i
is qui boc de negotio magis quam ego luerunt incn ■ ■ Si quis tamni cupit medicinam illam univer- Cllll cti S n^jr’d^stnovis trium dictorum genere tractam, qua: j’'^°r toti s , ni i l ' tl: ' humani corporis mederi morbis valeat, eo- i,’!'>i'evelj, e ' s ' n ejus gratiam , quicquid apud me fuerit abratn s l|p j >ertum est enim rebus omnibus a natura produ- *!'? rc . s ' t )"amrnferiorcs virtutes cite. Quapropter ad P 'nofopbia: naturalis cognivionem, horum trium Z 4 gene-

;6o
Physica
gcr.crum anatomix vulcanicx plena notitia valde Qnps abdita natui x I.,tcttt mysteria mirari ni! min> est > ollll ul ,llä di medicinam in\ cmvi polle, qux lit adeo imivcrlalis> u f ^iitti” 1 indifferenter postit medi ri morbis,quandoquidem !' n " , p l . f uiit* , !‘ nlu (quod ajimt) caquc plurimum aggravata lui lu' 11 Manisellistima vix dum eorum ingenia ferve queunt’ l l tll ni vl ? huc h juventute imbuta fixe admodum retinent, ut j r di ,|C ' meliora non admittant fi parumper sint occultiora. * linquendi lient initia tabelccntia ubi pertinaces fuerint- ^tlo*
teminpiaiientiarum nullos facimus, & ventatis alu' 11 .j r ns qniimir. Cuique porto lita rei vinus inest, ac siu ,nlltl j ‘jj a ci 11 '' habet,a quo repurgat i potest arte Cbcmistica,lcdob llU b - nus, probanda lhnt omnia, nec nili qux optima lunt* c . 0 ni' rt ' sicartificiurnlioc ab intolerabili nonnunquam iitblc'- 1 m quod incumbit circa Solis & Luna: artificialem ab olllI1 j' t , (: ut llS ' bus extt actiortern. Si patris Hcnnctis opinionem iisi u,r t ci>® Soletii fu* I.una: conjunxeris,6c igne suavi scetii eoru t' 1 > j^i», nutrieris, medicinam illam perficies de qua loquitur fugiet k te omxü ch/tuntas, c. Verum entmycrO p’ p^iplt' pus hoc aggrediatis, est quod ipsum te reducas ad un’ 1 '’ citate cx arte fchctmistica moralitcr usurpata, qua di.si' 1 5 ' n1 jllU' ä tciplo fugare mentis omnem obscuritatem, & postm 0 |[ cl C pO' minatus ab alto, lucent percipies ac medicinam qu® P c ^ikU” testa corpore menteque tuis tenebras ,& ignorantia* 11 • ^ fligitur ego tibi propono pltilosophiam moralem, ftin 1111,1 . fC ip(u ternione mentis addiscas cx sequentibus , ac diligente' | eS 1 jO c prius exerceas moraliter oportet,si rerum quas pater He» quC
loco docet, peritus evadere cupias. Facilioribus c j‘’ n0l ( ,fitio” c verbis doceri nullo modo postes,cum in hac, tum in j l3 c vi’ 1 Hcrntetis artifieij brevi ternione contenti, quo docet’’’ ^ua caduca nullam artem potius expetendam este , quam 1 ‘ v tcf' docet ur corporum naturalium a binario luo separatio > r f Jjtt narium in unionem adductio. Non sane melius exe" 1 ! 1 ' ^^,i>- potuit humanat: resurrectionis, quam ab isto doctimc” 10 ' ^ liti* dem innuit auctor corpora naturalia rerum insensata' 1 ’ jjessi spiritibus divisit,repmgataque,rursus illis in i esurrect* 01 "’ , t e K' perfectionem conjungi poste. Veluti cqtpora ht» 111 ” 1 > p^pttS parantur ä suis (pintihus ammabusve.ütpostmodivm* 1 ’ ^tc*’' Dei,per meliorent priore conjunctionetri resurgant it' V1 ’ „§r»l” nam. Haud aliter etiam docet artificiali corruptione c ino' 51 ^ insensatorum (qux mors dicitur Chemistica ) separare 1 ^ ,id animas eorum,in fui ternari j ad unitatis reductionem, h eh
fotiorem vitam, licet non perpetuam, excellentiorem ta inquam a natura prius habebant. Insensata siquidem ' l,vu ipsi 5

,
!!'r S ° Cc >iltorn Genesi S. Z6l
t v m0tu . ,c l Ua ' postquam ad unionem pervenerint, ma-
" ta tm llt:llt ' anc per (uas operationes in aliena corpora pa- ■ Us t'oru m , 1 a v ‘ Vcrc sciant line lui corruptione, donec ulti- ln Wata aatUra? incorniptx terminus advenerit.Nec solum id / ,,r 'litcrn 0 C . 0l t 0 , ra ra,1 °nalium, quod ad caducam vitam atti- l'td | la l l l 'arda' !S um ' (co P" S hbus Hermeticx doctrinae, mc- rj l0l Uinmv, m Un ' vcr(a bs,quxnedum insensatorum corpora, au|' ci .. corruptiones atque morbos omnes indiffc- ac l llc admodum disponat, ut ad ultimum & concentibus „ tcn ninum vitae longx vivant: qui quiduti variis ',^ e, . l, ' an .ti a bominum fere sernper abbreviatur. ’Pbonej, a 0110 !t ' b'cille putent homines,si tot ac tam varias cor- b r ^ 0| ‘sli, lc ° V<r ' ln , Quandoquidem ultra quod sanitatem le aS ° ni ''e S , t '' tIOne ^'d'" conciliare valeant, mentis etiam tene- ^ etiam p e C ! Ut Vt 'bmiina tollunt, quibus amotis iacilc verita- Q, tl,a d cuj lls < ijr il| ntcum creaturarum, turn conditoris omnium sJ- ,lll Jnt, p ct , ” 0ri nm, proximorumque salutem diligentius ex- non si usttapulsant, quoniam inveniunt,acci- „ 11 '‘'cn U | r i ..H.'tttUntur. Nequaquam isto medicamento (alu- _ C| ' 1 6c 1Tl „ :cirni >s,at solum eo disponi corpora nostra, ut ratio. Q. ''oftrj p a | ltcrn a Deo datam non impediant, in ejus gloriam | u 11 'ftian 1Sl | tt f m ail belantem. Purioris etenim ac sincerioris lectator um opinio est,corpora nostra vo-
bj ' nia s intell .ei 1 * e ? rnanente v 'ta naturali,Ipiritusque nostros sive b a ' 0|1 dilToi* U p! itc ! ac bipra naturam a liris corporibus distra- ti„ l,tllr .ftrri,i ° * ’ybeo. Prxter & siipra naturam autem distra- Vcj; l'atWit solum
A^caft sma .'
p 10,lc con( a ! 10ne -
H l , tU ° ri im ac Cl ? t ’? ne ' c l uc per terrenorum abjectionem ,& per 111 hacv' < ™ Um amplexum, bxc tria conjunguntur in u-
^ t* I fl 1^^ I I ,4<I1 J . » „a.. . M ■ 1 . / m 1 ■ .. 4- u. .a «fcAliA «A a, ft*
ir ° lllto i. „
r pQris 3 *°' um ve ' meditativa facultate, item castiga*
■u appetitum siiorum nedum srxnationc, verum Tandem spiritus divini cum anima conjun-
Uar umri"" ^ Cl similitudinem ejus qui (olus in trinitate per- j , CUs est unus, ei propinquiores conformior esque lI11 Ur ad aeternam vitam & e jus gloriam, cm laus in perpetuum.
Z f DE

$6l
P rr y s i c A
DE MEDIO SPAGIRlc.0 DlSPOSlJ 10 ^ ad adepta pbtlofopbu veram cognitionem, 'S 11 natura purum conjpeäum. Humetis Trismegisti- Cum expositionibus Geranii Doni;
QUl*
V Erum est fine mendacio,cerrum, fß 'heriJs‘t tlUrn '^ ^ jti' ejt tnfertui,c&fient ,d quod estsuperius. B' ‘*' >C penus.eftJhut td quod ejt tujertus,ad perpetranda ’
retamur.
Et sicut ret omnes fuerunt ab uno , meditatione u omnes res nata fuerunt ab hac una re, adaptat t 0,,t ^.^ßt*‘ Pater e/us eß Sol, mater ejus Luna. PorjashH 1 siV' tus mStentresuo, Nutrix cjiu, terra eß. Pnttffi le/mt tottus mund) eß htc Vtrtiu ejut mtegra eß ,j ‘ v
rtt tn terram. >r l ’ , ‘' t i t
Separabis terram ab igne,subtile dfptfio ,fua'i lt g^jit** 1 cum ingenio.sijctndtc4. terra tn ca lum,tteruwq ut tn terram, &recipit ojirn fupcmururn, (f injen 0 ’
Sic habebis gloriam tot tus mundi. Ideo Jug> it * objcuritai. ^
Hac ejl tonus fortitudinis fortitudofortis■ V. u tmnem remsubttlem.omnemtfefobdampene/raltt<
Sicmundus creatus est. JtU^^i
Hinc erunt adaptationes mirabiles,quarum ,,l<l /S ps , ‘ < /taqfj locatus sum Hermes Trijmegifiut, haben 1 11 ' hilo sophia totius mundt.
Completum eß quod dixi de operatione sciis.
fi
ARCVME N T V M. / N TAT, VIA I ' i Sm.tritpdinam llermetis.
Q llid aliud 'bnave videmur bxe verba, quam rr t H‘ r Moyses docit ab initu; Physica; Genesis: ac si ^.ditjfj, mesad luutc modum: Spaginvmn artificium doce rur jpisic ne creationis mundi. In qua videmus aquas insirj 0 * 'j or fSy! 1 qu.'.s,l"i ut aquae (upeeioresfuerunt aqua:,St aquas »‘1',j or es v|l £ , fr nqr. s sicut aqex inferiores (itentut id quod fup eI j 1|T , pf lipet iqu.v.idquef ’ctuin lrlpj-rpctranda mirabilia l l l ’ £lt oi‘'^ ra Vuiiiis rei. Et sicut res omnes procedunt ab l,n0< ' t sic conceptione mentali primum unius mundi duntaX- ’ oii’ 1 '
fit*

n nn ' s ff« ni c ^' R 1SM F. c 1 ST 1 s.
' uai!nt postmodum materialiter ab hoc uno a- 'diitr,^^noncnt..Hactenus comparatione quadam ad fi-
,° Cct habn.ir rcation ‘ s mundi facta , limmartificium fpapiiicmu , l Hu < ’P nnn 'm exordium, deinde ad Practicnm a Tinos ' >ata quam vos docere voio.fivc l’ortav,',') 1 ^’ ' s,t ^ l°i terrenus,imo potius igneus, & aqued ' v ? Cani u ' ' "'i Medicinam igneam aer in ventre suo, & nu- Peris terr»; f 1 ' 1 ' ^°8 l1 olciuir ejus pci sectio , quum (üb finem ( j l ' ll ‘ l, ni [na.'y in,an ' 'ntensant acceperit. Ecce jam habes fitm- ^P a 'juic>ni8 omnis , qua; toti mundo adaptari qua- f'Ö'ct'is | n f. delatione, cujus cliant exitum prastices habeto. P 1 0js J a\ 9 y r, prcs aquas a sitis tenebris jam liberas, etsi adhuc i.r,|“Perioribus atque fubtiliorihtts, idqtte suavi ad - p' *i’ a 8ii'icivf', '"'Histria maxima. Quo tandem fiat ut ejttsmo - Ul11, ct dein^ 1111 a tcl 'rcstiis, coelic.tm naturam induat per alcen-' '"‘''tifeflo Uto dclcenfii, centri naturam terreni recipiat in c l l,,1 ni | 1Cl .’^. ctCl ttanihiloiiiimi.s in occulto ecclesiis centri natura, ^Piain ' t Cl,1 hiii) acquisierat. Si quae fit cx toto mundo gloria 0 ^ lcil| itat( U11 ^ Ol: '^ s ’ ,n eompeties artificio, quo quidem '^eas „n m > eum corporis tum mentis,a te propulsare protinus
tisfj
npra 01 " l ' m ' In boc port o medicamento, vis & fortitudo for- ''^ n >ac(m' 11Hri1 m edendt modum latet, Quandoquidem fiib- j 0r Pori s vi t . ! j tlln ^ en> * ' n humana mente morbum vincit, Lc omnia 0, 4'etiet raf ', a tai " ' nt erna quam extenta, quanutmeunque soli
?5 l bca nicii '' c l ,c U't. Siquidem ad eum factum est modum istud '*«Hr* tUl Y’ st 110 mundus creatus elf. Proinde per id ntira- 3C .'‘‘"ti hab . '° r Uni fient, quarum hoc loco faciendi modum ybftcij sj,' a y eS l a . mc *iermcte Tiilrnegisto.pcr traditionem istius t' C de ea tl p UC1 ^ wvborum sermone brevi. Sum itaque ^* S lT1 Ulictj pi'.? c ‘} tus Hermes Tnlmepistus, quia triplicem to- roPoam/.t^P''- naturalem este doceo completam, ' lrit '!t cxnl'' C '°^ s *P a R'''ici. Sed quia brevius luve -. J -
'■'lis vci. cta » nummi- eravabor in studiofbiunt vir lli.ll ."tatis,,..,, . .... t? .... - .....
forte vidc-
, ltl . .. ... .. ...tutis natti-
ehart t ( S ^" C 8 r ‘lti.tm, fusius elucidare pro viribus, qua: ^ a at ‘ s explicari postum, ob eorum adeo sublimem cx-
J.% . '■«vniiio. iv.iiiivjitv.iai i ii vti 11 unuuu "
^^'dain C i Ct j U1: *' n fratres veritatem vobis propono content- '"'(ilt cslj. l1<aC P 0 ^ veritatem definire videtur a contrario, > stuod mendacio caret innuens, his verbis, ßnt__> ° am» e/7. Ex adverso mendacium dici potest omne
id,
HZRMETIS TRISMEGISTI VERB clarttr expositio.
' ltate fua; doctrina: sermonem futim orditur Hermes, ac

)64
Physica
id,quod est veritatis exrers. Quanquam (ane ineli° r l | ) 0 D l’a ||S definitio dari non potest,nihilominus ob univerlalitcm' 1 j ab iis,qui literis & abditis natura: mysterijs vixdum 1,111 ^A\Z cl ' i intelltgi potest. Quamobrem clucidatione plurimum I quam a divisione iumendam este deduximus, stii.u '® 01 c |n)J' i lutni verumpotdl. Modopbyiico sumptum ,noncate ’ 1 ntf | cio. Unde constat auctorem hoc iloruntelligcre,led vt ’ l r , fi' bis proponet e (p.igiricum, id est , a mendacio repurg - 1 j, up' ! ' quitlein natura vetax est,&' cxaltera pai te mendax,& " lC bilis, be corrupta.
>s/
Veritatem in iui creatione per
P‘-’ VC >
obtinuit, faliitatem vero cx accdliirio, cui,quod loci 1 .(.i! - etiam habere cogitur. Nec potest natura per (e vet um so Itio vindicare aut separare, nili spagtrico Iit adjura rn - ^ j (1 ii - Patet igitur Pbylicam versari tam in salsitate natui a:, £ l ,, J.p, atc Jlfl '
,ui c
lius veritate: Ipagiricam artem vero,in(olarerum vs,,l i,«]i tttralium ä tuo tepuvgatammendacio. Itaque veritas f|l j ^„(tt rei proprie dicitur ejus incorrupta natura. Non est plurimis quispiam existimet, Hcrmctenihoc loco tmlfi,' 11 ’ sc tum este locutum iltis filiis,ac li volui stet t is innuere fi 1 "!' ^,^>0 veritatem loqui,sed etiam sub rudi termone quibusvis ufi 11 !^,, ii'" non tiib quavis distinctiunctila, maximum natura - m)', 'qJcii s ‘ s clufiilt: Itae de causa videlicet,ut qui non sunt ejus ^ i»' non percipiant, & audientes noq intdlignnt. Etenim !•>' tius oeculrati nonpostimt, quam sub manifesto cortice st 1 p^ni' tucrint. Idiplimt videmus pastim in natura facere volml"
ab «V
in omnibus,iupotl- iub vili prerioliun, ne o periatur .j t . s vc
contegere. Qtwntum auri vilis arena,lutum, & (pretii -1 ^ lant oculis ca cernentibus, qua: manus abjicit ignoranm’^^-icS
conculcat inscius ? Quam occulte steriles in snpetficie 1 opibtis ditavit incognitis, quas ncgavitsei tilibus ? oiii» 1 '
runtLir adhuc mortales anxij? CumlVuS omnia tlecici^ bus,dicens: Quxritc, at regnum Dei primum, &om |li;1 | lt js ^ tui vobis. Est itaque negbgcntia cujusque fux paup 1 5 $ c inopiae potissima causa. Quanquam r>eus voluit pa"P ^iiim plurcs divitibus,ut in illos ilii iiiain duritatem cxcicea"^^.,,jit' pes ut Christum sequantur tollentes emeem litam : ,H’ ■ t|11 m lrt dn terris omnium este voluitpaupertimus. Eline fi' c0 gi'°' omni lapide vel arena quavis aurum non habeatur > ^■ l c ‘ , „c p 3 j sccrequx continent illud, nonsit omnibus datum ccv" l (rrt j{i, - '‘ riter divites omnes fierent. Sed redeamus unde P’ 1 ^ 1 e sp*” rerum naturalium veritatem,quam docet patet l>c"ucs «inca qutt'rcndam,& a vili necnOn abjecto margant- 1113 ti )tiU^ randam. Certum & vc.iifimuni (inquit j quodvis l ' cl -^us i 1 ’ 1 , ialiud in se continet quam elementa ,quod quidem 0111 ju' 1 ’

^c not TlUSM EGISTI. ■$<?/
^ ^aucillimis,Lc lon^e panci'orilru» cerrum. lj| tt a ri‘«an' Wla ' ^ cr ‘ f que "ouim est, aliquos lapides, & nonrnst - l 1r ' e tci-q l ,. 1 a !! runi m st‘ continere, verum nemini ceno constat, ar|,, 1 m 1 ‘ ^oli.qni ejus rei periculum fecit, Jk per experien. ^ide n , n : ( blus dicere potest id certum este. Quod
^^eiuna', \ ° l ' loc * oco vult nobis artem spagiricam auctoritate fC, '' c . !i lrj C 1C ^' aS ° llmc;: excellente, qua; est experientia,proba- c, 'ni icvan^'!p l ' tl|r: ^H° >>ste liun expertus lunc artem Ipagiri- ! n ^'“Uclof 1 l °’, ccrtnni ^ vcriilimam. Quippe qui non hoini- ' " s Jt Us >US vel scriptis,at experimento lblo certitudinem
‘/‘'T.djcu 'j 1 ' 11 . 1 ' Notandum igitur, quod supra verum & line ' o'Ucon' i C ° P l ’° P nrtL ’ dixerat,hoc ipsum altius repetere s' l '^'-)ita: ( j , l ° C ° ’ ! 1DI1 lectis atque diceret: Phylicis corporibus veritas aut virtus incorruptibilis occulta,de qua per Cc 't;u 1)& . certior factus liun, eam lore medicinam
] tetl °car CCr , modo liberetur a suis compedibus ,&d
h| S ^'iloibiq *^ Uo c ' ctlncnu - Ex Iris luce clarius apparet, natttra- . 'y!io»n 0 ' ' Os '°pinione veritatis ab indicio quopiam exterioiis , l j' lrc rerum naturalium,aut alicujus estectus apparen- r ° ^ylic Cv 'l n0lum auctoritatibus duci tantunnlpagiricos vc- 1Jl 'i Cci ..° Sc ste lolius experientia; discipulos, a qua veritatis et' IS in»,.'. 11 |.‘ ncm addilatijt. Binae sunt enim viae, quas Philofo» ,■ lt axa t j'^ 1 . c ? in '; 1 git, opinio & experimentum. Harum alteri est. ^ n ! Xl >fcle cum alijs doctrinaftta,vel opera falli necef- p )ta ^era ) lqV ;,Ctlnc l ue tamen utramque rimatijudicarint alteram ? Cnt ''ut c "o labore non frustrabuntur, nec ali) quibus operam P ’*5‘ s tam , 11U,VI - Opinio quidem dubia proponit, Philofo-
Vct '^cari J a ^oribus apparentia vera, quae demum experientia '»ftrtu e //snpenui (inquit) efijicut ni quod
y ^bon/’^ econ ‘ra. Protestatus de veritate prius,ad ejus 'rui,,,, 111 ex vera pbyfica Ueueli deductam, progreditur. Est
d^o:,x^.^^^menta lta:c inferiora unius Se ejusdem este fub- u st co- S ^ cc *lum ipsttm, ncc aliter distcrr e quam per acci- Vc leve '! tl l 1t 'bile & incorruptibile, purum Sc impurum, gta- ria > iSc c c [• tc tenuni & opacum, agens tV patiens, mas&fccmi c ^ii\co r , la ' ° m "ia (imt accidentia, non substantia:. Caluni pono lllc, ttu i, , hinc sit ut eorum quae corruptibilia sunt (tlc-
C ? v 'tiitem'^ altilis attollatur, quam ad firmamenti con-
> s „ m -'l"a graditur luna; corpus. Ejus rei canium este di- b Cl '' 11011 'wbet patiens in suum agens absolutam potesta- . 0,1 li;e c ilp COUtla » quo fit ut calum elementis per influxum > Sc .^^aim,- '■ 0lllm i | ceri queant. Sed quamvis elementa patie Pct co tt ,,J•‘»^.gendum respectu c '
"Ptionismoturua
paticn- ali, liquidem in fele mutuo
agere poliunt. Ut ignis in terram de in
aquam

aquam agit,& in ignem aqua
Physica u -s'ii
Verum attiones 5c p J "! j , ,iic
S.*’.#
nihil permanentis per se poliunt dlicere in elementis -(f inimculo coeli. Videturex aqua per ignem (iibtili- 111 ' 1, id' 1 clam aerem fieri gcncrarique, qui tamen imius in lU l ll3l ^jtii>' 1 "
clam aerem fieri gcncrarique,qui tamen imius in per hanc & ftrem devictus mlcipliim, ix eo redir^^^oie desurrexerat. Non perinde videmus fieri decadi*- 11 ’ ‘ jitJ 1, in elementa, quoniam ex illis,in illis generantur |1( ,ii 1 ralia,qua; pernaturam , in eu Ium aut ineleincnia >u> vertuntur, nec nili contra naturam, uti mdrre Vl Sunt& alix generationes meteorieis non .ibsmuK'S y‘ q^tt'-''. les hactenus exisltmara; non fiientit) nonin eado,!»' tis aere Lc igne sub terta lactee , qua'haud iecus '‘' K l" C i’ 1 ii |,, ‘ l ' 1 a coclestihus actiqmbus & imprestionibi lS
juvantur;
lium generationes, lapidum & metallorum. *
postit in coelo generatio perlecta,non magis quam i 11 ((tri’’ 1 '', ■
ri,ncc etiam elementis absque coelo,non nugis- quat« y a it_>h fine malculo.led ut runique sit generationis pars tur illa differentia neccil.iria divisione duorum ab i" ll \ l<s
fi postea narrabitur amplius. Dicet forte quitpiai",
Ium Sc elementa sunt inter fe differentia, qm lit ut n "\ 'jqit‘ elfe dicat ? Loquitur de identitate substantia;, non quemadmodum explicat in sequentibus. Est enin* Jiii'^ mm generare,& non accidentium, licet ista nihilf»" 11 ".^) culo sint,generationemque naturalem promoveant - % t . r f F'u operau per (e,non magis quam ab(quc*siibst,tntijs I 11 ' 11 . () avi ll ‘ , fiint. EjusmoJi (imiln udincin siib upitate substant 1 ' 1 ^ ^i 1 ' inquiens: -hi perpetranda nur acula rei untw- .Y ce explicat ea, qua- physice prius propoliicrat, adh u ' ll y L .,r‘y dum: Oportet admirandorum Ijugirieimi artificeine’^ o| .,iiii'‘ It notitiam & elementorum persectissimain, idcntita*y convenientias,priusquam ad unicum totius Philoiop* 1
& medicinae termimim univerlalispcrvcnircqiic.it st ii 1 ’ 1 '!^
mentum hoc generalissimum fabricet miracula I’ 3t, "Jf ) iis • (r sitatis per unum, quod solum postit indifferenter on 1 '^ 1
i i morbis,tam incurabilibus (quos vocanti quam
que. Non est (ane mirandum,etsi paucissimi lint vll ‘ ‘^'e (|1 i
hanc artem credere pollint, cum (iimma (it aclniit * ltl (L j m 11 f( his etiam qui linit eam experti, ut Hcrmeti ,ac ignaris erit ? Verum si quis conliderct magnalia P<
psnmmcluia,licet.idniiretur aliqu.intilncr , tamen c ',,i{li J|J ,1. ._:..V I 1 !, .Xlit vn :,il*
linj
do ;ut ajuntj mit acula viderit in ca prodere st’ * st"' 1 ' u -"« 11,1
tione maxima non impostibilemindic.il)ir,li verein fl ^ Impossibile nihilominus, ut aliquis mortalium bam • p.pffy lipat, nili divino lumine prius illullrctiir; tiuri eUl> ,
i prpdcre (e , st 1 ’

P'cntum occulta (um oculis & menti. Illustrans; "J ul| SUatTi , ■ quempiam alium verbis Philosophicis non»
'S'Hon ) U 1,1111 'Hulbare quodammodo potest,qus qui postmo- nis 1'ovnn i Um mu '%«rit, aut non electum st' putet, aut electio- lri ul,o s Vn ^OH adi Nv Nam evenire quandoque solet, ut post S' patien ■ ' borcs & maximis impensis etiam pcrpi st» ■ s >fici nv S' n °™ull.lintelecti, multis pullationibus, orationi- tc,v Mrn _'Ptique (edola pi.xmillis. Dicit e»itn primus Ipagi- tc S".o p) c j ’ 1 "'late tk aperietur vobis, petite dabitur, quaerite ä ! ' Cn *l'i , lab lnVCn ' U ' ,is - ^‘UKilsinu tamen inveniuntur, qui non J?' S| ion ul) | OUIrn ' n sincmulqucperleverant. Proindent ijtab L^ c ulp am 1 '^ , ' lm ars immerito male audiat, ac in hanc, quam ■’ Sv isop c ]] ,Ct '' 1l ' 1 ' c P°siusdebuislent,rejiciant. Ne igitur qui- ■nsi,n lt0 . bac jn re deleciile quoquo modo videatur ex Cr ‘Rasili | fcr '' m 111 medium paucula quaedam, qua: mihi coniteris sci. ''^ cm,s ad intelligentiam istius cxcellcntislimx prx t' c ’ l| arn 4 Q tlaE ’P au ' um antiquorum unicam & universalem me- “''hs. ( , 0cc ' 1 'ti3. Auditesomir qui aures ad audiendum ha-
I..!i ‘ t.Mln,».. i . .. ° .. 1
‘‘fis, . . . „ o . ^.. „ ..
b''h’ilctvi \} ° ltCt bujusmodi medicinam ut coelum este incoiiu- i^”^''’ ,r ativam ,& agilem, qiuc non secus ac istud in elc- sotti(;[ 0h t '" ll ' e corpus physicum agat. Videamus igitur qux- S Vl, abV' Ul ° ca ‘' 1 >>' elementis. Certum est ea non vivere, ”‘ction c iir^' 1 ’ ‘""s-rque vita; elfe mortua per (e , quam a male- S^divi, dominis peccatum una cum co amilmmt. Non stiih,. Deus ct».U —I....,,_____ c.
"ici
‘‘o ut vit a 1 l | S ca ‘° propter hominis transgrestionem, quo sarita, '1'souiiam retineat. Hac ratione mortua sunt rlc-
mi:. j n ganr retineat. Hac ratione mortua sunt cie- v 'ta: b' ,galanaque vita destituta, tendunt etiam ad mor- fsestr^-rnaledictionem terrae videlicet, quae tantilper f^ c tt l ;i n j t l Ua ’^ 0nec ciusiiiimicistimx mortis initia,morbi vi- tls Orrinjjj K l Uc prementia finem ciu liis attigerint in filis produ- ‘' t0|| rpaitei S ' ^um igitur cadaver ab anima separatum, j' 1 l' i uui n , vit®, quam nisi civium circumquaque influat
°>nec si- n lltl !*'"> ab cofiiriiun alcenderc nequeunt igneme- /8><iiU> [ ■ ' n> ' (priritualia cadi, matricibus liiis etiam in mcdi.i flCVf, 'iant Ut '):'bbus factis , concipere, ui in corporeas matrices bsoit)^ ^ Equidem extrema contraria sine medio utrinque '' '° n ''a &s atciu,s conveniunt. Herum itaque naturalium vi- ^o n ,r mn an a.eivlum est. Item vita mortis est propulsatio, & C ° l t' 0| ibus Un ' ,l ‘ t 'l'q"' 11 » 1 vita:. Quicunque medicus igiturxgris ^ l,, rr, iittrii^'. 1 !" <>ri "pribile vitx longa; fanxque coelum Ipagiri- ^ lt,v ‘tani f c ° buigunirique vita; brevis ccelo novent conjun- ll1 '' '"liiis, ?l cv, ' rn (dante Deo) lanam instaurabit pet miracu- r^Vueb,,. an 'languens & conjunctum incorruptibile,utrum-
Ulu ^ '‘irrn est per (ubstantiam,quo fit ut per substantia! si
f
Ui

)68
Ph
Y S X C A
tia similitudinem auctum, quod corruptis oppnm eB * „^if^ obtinet victoriam > & inimicos facile (iipprimit. \
nam arte fieri queat, ut cadum tractemus nostris administremus agris corporibus, audietur infra n'- 1111 >;
fpagirice- lut»f,
(Juod c alunt igitur eß inferius,idem efl ficut «* # ,/i“
eß fupertsts,& e contra,ad perpetraulda miracula' medte/na Videlicet universalis. Satis clari' docet 111 c f ti-'^ iam potentia hic apud nos este, nec (bium apud uos,v f l j in nobis.it in omnibus rebus a natura productis- festius dici postet.quam cali (uperioris incorruptibilis'" ai' c|i ’
virtutes paiiim in inferioribus istis rebus naturalibus > ^ reconditas, 6e a nobis refi'rationc per elavem (pa-fi 111 (V,, pCi' ||V posse,item istas virtutes inferiores a superioribus imp lt '' pj |) io c ° l ’ fluxum,vocari coelum inferius ? Vultis audire fuiim ,„ 0 ^
“et;
«ori,
poris & animae per spiritum, vita est, & istorum dd^'j^to t'^
Quatito magis igitur ad unionem vergit medicina. oo 1 gis ad vitam accedit ä morte procul dilccdens. V-i.i' 1 ’’ 1 ' 1
nullam multitudinem admittit. Si caulavita h' t . ul ' l j 1 istatii' jl | ] etiam essectus ejus,& unica medicina potest este v ’ tie ^. t tt' r(, f, ! va; cum nihil aliud fit vita,quam unio qua; dicta est; ^ j^et 1 ’ 1 ■ Hcrmetcm Trismegistum de unione idcalismiuidi *- $ ;
dicma disterentem- per fimiliiudincm efuJ^i coap 1,11 ‘ dianius, !
Etßesstres omnes suerunt ab uno meditati 01 ” ^jq.aub
cmties res nata fuerunt ab hac una re adaptat«”’*[ ^
cuscnim ac res omnes ab uno Deo mcntaliter creat* rjtef S^ ditationc vel conceptione unius mundi ner ideam > P' 1 t ffetP' ■ ' ■ ' - nedit atO; ; c vl|;i ,.if
nines res producta finit ab hoc uno mundo pram tu, ‘" jjvt>-- ^
& materia, lervnta similitudine prioris exemplans -‘ 1C „ttii 11 _i... - j:_j.cl. mnenst ' 1 .,/-nt c
quadam in ordinem redacta. Itemur unus est De 11 *.'in t ,lfl '
non plui cs.unuin etiam per umunex nihilo inunJ 111 ’ 1 ',^,^
fti»i m-me xr/atmt- o r- IiiKo-i/].» .. CT-.xi...«-n »1
iua prius creare voluit, ac subinde in effectui
-liet i * 1 <,,,J it ! 1
continerentur omnia qua «caret in ipso: Deus ut en bus unus. Verum declarare visum est, cur hoc loc° ^, iic^ nonnullorum aliorum commentariolum lequi 110 ,V. Hei fl ’ l ri, plerisque alijs. Percepi ex serie verborum, non et c o>' opinionem,ut per uiniin in hac particula, ab uno , g'° pl p tnl sum,quem Chaos appellant,intelligamus,sed potius (f ^ creatorem. Cum postea subdat, fuerunt ab hac meditata <3* tn cffcQu adduci a puta ) nata Non dicitis uno,M antea dixerat , fuerunt ab | lS c
ne unsus (putaj rei vel mundi. Praterea notanda <■ , elT , ;U’
luandoss 11 ‘ ll
remia,quam fecit amor inter elfe & nalci. Qm' 1
%i,
"ftiv,
•st. :
K'fai
Coli:
v erf a
'rill
stttar
c fiai
tiss v
v tni
b 1( .
a §g«
ss'
r eiit
Cie:
«luo
Pag
r eiii
tatst
b-lc
S
< 0 n
"(1
diti
fic,
rii
stc
fit
Pt;
te c
fig
Vo
fio
fit

tota
■ct.
RISM EGISTI.
369
1 ,-“ ir v«l ni r' v,Miec ' , ' od cld > ^dab caststumres omnis pro- [) C] e ‘. ««.rex eo quod eile habet ex nihilo; per verbum '*'• hoc rn(im^ U n vu ' u, , ‘iii, fenon ex verbo iitbstantiam ha-
U c ln{i, VrT '“‘""lil.LXltUIlU vuuu miJH.uuuui
Venöse m E punra vitibiiis creatura , nempe natura. " sl ' 0 ncni “? em !? dr Pravata mihi videtur , lmuilataqueper o-
4
J l5 »Uyp (1 ” l '' l,s dictionis, o-eu/« videlicet, tvgligentia potuis e sti dif c ö^ (va ductorum, & ad lumc modum rcitiuien-
i>,euf res omnes creata fuerunt ab ano , medi- Co lv<; isal nil ' " n »it igitur his verbis Hermes medicinam hanc ^Ponendin, llv »tationcm creationis mundi (iendam, non /' -^a?c p a ■ 1 ’ l ’ t ln ^'a dilucidius, Stc mundis ! inquit) creatus C a 1 ' neque ., nicam etiam confirmat opinionem, non per- Y fSnidui],■ CIT ' erc Me quod ijiutilum videbatur, restiruiste. tu letn.efl-, '^ lturcx h' s ipagiricum opus ad medicinam uni- ^niaijj ' at ! m ' tat ‘onem creationis mundi cum inchoatum, P'antVis j.jj^P^tum, <5c ideo per similitudinem (iipernaturale, q C ^' 0 ne stipc!"^^"^ tine. Porro concludit auctor ex mundi • UlatUl ' d '> phyiicam generationem , similitudine
tiss,
Vc n!t.
pagiricj' ^ " a niral!s>ad (upernaturalcmfacta ,flc nonunita-
jy t nondum enim ad istius operationem per-
rit l u osvi s ! I 1 l' cn dio(e prius eam sirmillhnis atgumcntis con- t?^ l,:d i.ncfi] Ctrj ^ olcs ' ^ V'aros corroborare conatur quam - nt »r. Si,u i ' 1 * u ' 'epioborum etiam reprobantium nugis temo-
1'^ en ' m -' dtc 6mnes res nata fuerunt ah hac una re. uni docet unicum suille genus generalissimum, a
to?' 1l1tu >' in^! 1 a ’ 'ff c ‘ CS i& individua nata sunt, indiesque pro- ^ain h n st , cm l, *fiue ieculi. Non est quod quilpiam putet * ^ "»am f c j|j 0co - adcreatorem 1 eserri debere, sed ad creatu- ( ' c>de »ota re 'c j l nnu,i am primitivam: quod etiam pratpositio, ’stt'tur. Nam si genitivus unius ibidem medtta- ^»di i) c C1 atur ad ablativum ah »»».(quod nrxtcromnem
fe c »di
lo,
^ la, 'on t( ,j*' 0 ' lcn ’ estet, potius enim dixisti t,'fuci unt nbunesme- re ^ ^ui)certttm est cum pariter dicere dcbuillc postea, j foveri/ n ff , *s u, ‘< <ih hoc uno. Ha;c taurum a me dicta siint, tl^'ibolo r - l,l0 »eam a dubia philosophorum phrasi ( quam , Voc ant) summe cavendum este non quod
Ct ptet es ad hunc modum (cripsiste dicam, (cd fortassis ejus in- t H Ctc 'st"anr sk* ' lu< ^ ov ' S sententiam alijs invidentes omniltus It« ' d ‘ue q l ®' > dubiam commentarijs ac ihterprctationilv v! C ^aa^-° dfoc ^ percipient quotquot alia commentari . ti >, intero * Cni ststam perpenderit#: utpote siti lapidis > quem >Ci ftln '»t ellcct etat ' oncm ^exnt longe diificiliorei« ctle,6cob>eu- 11 tx tu<; 1 i ni: Veterum quid unum, fcx una res apud Herme-
■e tquod interpretemur e te medica, & noiimctal- Aa latia,

370
P H Y S I C A
ii»
jaria.scd humana. Deus itaque hoc unum est, quod rirltC ^, lC id L l’
fecula solum esse, vel ens trinum in unitate fuit ab teietn 0 '^cl"
creare voluit unum, catenus sibi simile quatenus
'.,„11""'
naturam unam,primam vilibilem creaturam, & i"* 1 "' hic enim spiritu,anima,& corpore constat. Est inuhm" jjui" sophorum sententia, spiritum rerum naturalium <m\ jn* t( inter animam & corpus, alii volunt animam este m c ®’
te " ^af 1 ’
illa, hac inducti ratione,quod spiritus Iit anima ii’bt.1* 01 ’ extremum ad corpus ciastlstimtim comparatum, ut a" 1 ' | lll5 a" subtilior,& spissior ipso spiritu Mea sententia judic*"’ r , 1 rf* ll j huc sub judice relinquente, luaderem interea, ur non |^ *
spiritus ab anima non magis, quam luxa luo luminari, .jjjifi 1111 ' luo firmamento. Verum sub firmamento,quonia' 11 Il ,jg |f
naturalium ä solo motu coiporum sensibus pcrOj-U^^-pd*' quam ab ipsa causa motus,qua; est ignis xthereus, I'° c . i V,hii' 1
to spiritum este dicunt,animasubuTiorem, qua: p cl "'..„nr*’l*“^
DOsst' 101 '
sensum cadit,non ille. Tantisper igitur hoc loco , p? . r .
; sinar,donec alia melior occurrat. Nam b 1 ..p.st**
.Ut' 1 Alt
nr^
opinione
metem concedatur spissum & subtile este extrema nant: Separ abie terram ai igne , tum quod antea >' -^iit iUud ‘venttu ,» ‘ventresuc,td eji,ae f,necessario seq"^ 2( ,jtjti' ri
I
cstcextremum & spiritum Hermcti, quod acri,in st uP f. -. ' • • -a q*'- 1
am
ei* 1 '
potissimum illi necessaria sunt, ai s aut ingenium p*° tus aut operatio pro anima; deinceps materi
- r.;>f
Diceret forte quispiam motum hoc loco este accid*."^^,; ,sst
mus in
artificialibus,at in naturalibus negamus, qa'^.'l iuiitiaj'
ter.
At in artificiali motu, cui nulla suffragatur na lUI ‘ ’^oiK
ad suum effectum opificio .cestar in eo motus omn |S ^ , • ■ , ■ r _11. ... _ . . nos>e
not"
sit longe subtilior. Magis enim aeri convenit anima | liquidem in illo fit effectus vitx inorivae, per ( airsr" 11 ^ m 0 ! 1 *
pnam. Pariformitcr omnis causa motus, est subtil* 0 *
- .„.■ede*’ 1 ' .,,0.
& effectu. Exempli gratia: Si faber domum exti l,cl ^.jui 1 111 °”
Utriquc substantis spiritus & corporis commisce* 1 " J^jed* 1 ^
absque motore & moto. Tria sunt itaque necella| *‘‘/^,^0*1'
jpse^-gu,litam naturalem ut spiritus movens, anima motus . ]|ir _ _ ....... .„i ,,mini em c ....
motum,qux (imul conjuncta,naturale quid unum L •• f£)iv maria Hcrmeris similitudinis coaptatio,ad sua' m*' 1 ' approbationem hxcest. Non absimili modo q'* xreavit unum mundum sola meditatione, paib° unum mundum, ex quo quidem tes omnes nata* ,p
ctP 1
it**?
diis"'
ne. Sub meditatione simplicitatem unitatis in cl )l)fl - denotare vult, &postmodum per adaptationem 11 pi.*" .
(itionem vel ordinem (iib numero, mensura, & s 0 ** 1 c m*'
so.iv
blfrn
7*1.11
«N
Se
sto c
H
Tn
V
1'iSr
l**ilis
'Na,
Ut,
*qil
.'■'ira
'Pont
r f«c(
S
s Piriti
Si
“Usp.
lUib,
%
Usot
Prrs c
%
s S r
"soi,
> % 'Ur ( soi n
S
Sn'.
c 'b (|
dentes igitur dicimus nullum quoquo modo fies' a‘1' S,
-1.C-_ A. m..!., i....... „nnnslal H* s.-.nl't' 1 Ii.
'Usa
Sj
P'in
H
solv
’hif
!**rjs
soi c

^'nictitih,, T R T § M E c ' 1 s T u „ 3 'I
ltr|| s,&'' su,n igitur primum ordinis membrum ut mu j ‘ l,c m dnb nsnumt, 'i]s duo, ii mundi materia imiverliilis per t lis, in duo primum erat (ut atqtuim est) qu 0c | 01 Aeneii docetur, (cilicct in cadum & terram. Ma- ,,,° c ‘Plinii j , IUls »umerus duo, materi* primae conveniat, 'j, f ß oeet Heimes inquicnsj» Quod eft infenK-t,eJl sicut ^hs »'".pie verbis conii.it Hcrmetrm li 1'ierit ,„ a , ^ebr*is Genelin edoctum fuistc, licet A«y- iirj 111 ^ coiijjt ^‘'gust. testatur lib. de civitate l)ei, Suidas, &c. l, t ll ° divj(j t • ot natur* mafläm unam lito nomine creatam ,/l«o d Caclui n C:V Uni superius , & in terram inf eriorem partem, sp ( ra £'S»eiet 1 C i u ’^ cm *» le ipso non poterat, in sua consorte “»dercrtt i ( u* s^“»de ac Adam in Eva, quo pervenuste corte- ciu^^ut e ' ma s's m ' S > ^ bis illa- suit igitur divisio valde fj.j.'-b atrir . : 'S l ’ueratioqiur sub uno recent olim creato con- 8c ' c 'q P otfll 'ia deduceretur in actum. Sub isto binario L (| ^atriifjQ 1 ^ 011 ' 0, ttlr ‘ u m quid latuit quod vinculum est i'a- ,, S |l 1(!r dlii Jns n, l’, ll° c ipsum est medium uique huc in omni- q, llS ipstim ”' C . '»orum amborum extremorum particeps, (ine ,i ‘l liint CJ£ ''^»»vic , nec ipsa sine hoc sito medio este poliunt, jj 1,1 e(T c ’ i “Pus nnum. Verum obtrudet quispiam, scnrcu 'J'pl'tnsttJii^' 0 ~l’* 10r » m omnium artem intclligeutium,non Ui perfi 1 ' l H r »»•‘diiim,sed prioris extremi persecti,ad im- p l) ^ ri< l“vi 3 eir Clcn dum. Docere tamen hic videtur Hermes iit- tr 9 !- n,a i» Pcif'/y 05 mitmm , ab imperfecto ad perfectum, ad ‘ili" 0 ’- Ut qui c Ct “ oncm acquirendam. Sequetur etiam a con ■ q^scctint, ° ntla sententiam Hermctis niteretur a perfecto a st t u H ’> quia s^OL.iedi, talem este consecuturum opus iinperfe - ''VUtiin Hermes interius litpcripri
, , ,. U| .... fl , . .. r - v ,~.~ Rcfpcmde-
- ! r,i t '' 0| 'dum a V ,mai ° boc lyco doceri transitjim ab auctore, th^^iuitm.'u ‘ m * s kractarioncin pervenerit, nihilo minus in qh" 1 ' 1 b.tc hu' 1 ' S1 “bit i v.uidus ordo. Gei n Slen^ 1 '^ coelo
tum est enim ole-
. .eiu cnt - suito este imperfectiora, utcti.un.i limpli- iilth'' bt ’P‘U'Ui'" 5 '"' S '“cadum siuim a dduct is constat per imita- ti, r >5c aU r' co »'politionc. Sed mi4^n in inferioribus ver- b^-iC" 101 »Wandere neot%Är
>
Finhoc negotium est,
pf 1 S '^is.qny S r COntll 'slc'nuis,)iecestatmmnobisetit abinferiori- 1 .ifi"' )tt: '>ronr' 11M }’ r: * foribus, ad sua superiora fijai naturaliter llt lstaiempei a s eque m ibus dilueidio-
* c ° n! ««dcre
ruKa
.^ v ‘
unimur,quod est mpve.
Aa
mge
ns causa'Uti lignum fit.
ipsa

371 Physica -• fJ
37 z r H U il A '
ipsi dolabra nihil efficiunt,nisi laber illa moverit ad a*
Kun & elementa generate mltil poterunt, nisi faber, > lUt
lestes in instrumento cado,motum ut animam excite 111 > y if .
instrumentum inter fabrum Sc materiam elcmcntori' 11 ^' fl riP
:medium boc instrumentale, vinculum fit
- . - _t.ns 1,1
.joitu'
ratione 1 .. .
videamus. Motus hic est dSplex & unus, aui ut n' 1 ' 1 " . „iri 11 . ;
V
tur He
periora spiritus videlicet, quo nuracula unius rei “" otl isct l ' t jj| tur,cum physico,tum (patstiko modo. Verum ipb' 11,0 „ Mtf 1
. ,, v * ~ 1 .l.^-fin' ..ti>
tr dupliciter unus,elcmentaris & «hereus. Pieanu' sl e^. ft I“ • (ennete: Quod inferiora movet, idem est quod criora spiritus videlicet, quo miracula unius rei 11lU
tur in instrumento anima; videlicet, ac effectum bab f , a 1 ' 1 '
:um "‘"Y „vt»'‘ V
& elementis. Necessarium clt igitur animam ut in** 11 „ 1
1 t»lU'",.rr.ll!'
este medium,quo bina:p.irtesextremitatesque in llllU cti' r, ' lt r niant. Exempli caula,fabrum naturalem fibris apud 11 ‘ m-is ®
listig " 15 ;^ , i» 'i
non inconcinne comparemus. Ferro primum liti > *'.£ i“'j f
versis majoribus Si minoribus indigent, incude p« 11 - ^ ^... Officina veto focaria fabri nattnalis, rena? eentr* 1111 11 naturalis ignis inferior fui motus actionis habet lll " ,11 c st,e tll ’j;, ster a cote & chalybe,6cc. Attamen «Iteretis illi dat"^ ^qi^ ftris habitus magisterij per ingenium & astidnitat* ,^ 0 {• tus. Qui tamen ambo substantia non , sed accido* tim inter fe differunt, partiin conveniunt ut inotust^jiiii 1 ’ fi differunt, ut circulari, Lv recto. Similiter animadv cl f j^fi' 1 ^ meus fabris in terris instimncnmm infei ms est,& 111,1 c „i 111 sunt instrumenta activa,naturali fabro solidior clen> ir '’ 1 . - s pi* stantia, uti lapides atque terra incudis & materie n 11 "^ „iK 11 ^ gerunt: stella; veto mallee» uni officium habent. * tc i', , a l1
r<
rum substantiam volatilem in regione media, sup el Jio 1 ^ Concipientem,manicem in utero suo gestantem ^..qcs
Nec follium hoc loco nos oblivisci oportuit, st’" n l ,,n iid^pit
i" 1 '
siint. Adaptat ergo natura materiam suam.priusq u ‘'” 1 ^nd vel motum animamvc tribuat. Proinde conclude |ltxl ’ j pJ ri ;|1 xum a duplicibus corpore, anima, <Sc fpirirn fup c V”JJ j^ja tJl !j|i- ac inferioribus, solum differentibus, iub jiit*
similibus, fieri diciniiÄRrscrsici. Haie ut mein** • 1L . ,,rjd lll<, . l - -•__MLL__dl ll,C ...Ili 1,
gantur,opera;preuuii«8tnr natura; niagistcrfm 11 plicare. Mundum universum constare pluribus p* 11 ir jus 1,1 Ju
iiflimis.qtiam tribus,quis plvlofbphomm, nisi ttnlt a llt . ^ torquispiam,audebit affirmare? Sunt Ciumbmff i' (W 01 r j- natura;, & materia, prima verum omnium r vl!lC ’fp‘i r e, '‘'''js* I mundum quicunque voluerit in substantia cogn« j t joiii' 11 ' 5 c f |5 muni haec/Ibi notiilima fore ncccllum est. A den 11 n yt v
muni für eorum erit
inchoandum. Universalis porro ,pt;
aris regio tota,qua? licctin elementa *1
uO r .
dicitur,elementa
1 ,quae licet
vidat,
praici
st u -rr
"'une
N 1
Sn
Hil
‘8uis
Jini.
Mitv
na tui
JsüQc
“asu
^dc
^tti
hi.ix
dl 'p<
'Htlt
‘3tu
um
Uatt
1Ui)
;tri
'?«i
sibi
lib t
s fb:
1Uj
ClV
pof
Vc t
l'tl
stt:
fp,
Uli
kX
Uv
lu

'C
p'^«r,ij> ntrt T IU s M E c i s T r. 375
„ c 'pua]io n - 1 ’? crc,n >aqua'n arcjtie terram, duo tamen habentur nI* ,niat lua b p IS ■ a ^ u ' 1 ' Quoniam aliud nihil csle videtur acr, r spiritus domini liiper aquas in creatione
. Ultl m h'rion tlS> rtio '" ta: terra vero per congregationes aqua- fi!k mri, tduo m ac l ua deniata , & cxiccata. Bifariam aliter divi- in ^' s > Ut ac •!sr. ani ^'^' 1 * tc '‘tam, tc aquam t Lein aha duo occulta ,? ll ' s ‘tctiona,'*= n ’*- :u l ua namque delitescit acr donec
j ippai ! i> US ln : ln 'feslctur, & ignis liib terra, usque dum ho- n ai<1 Vn lclo al Artificio, vel alias naturaliter per spi,acula quae- nJ tllr, 8 1 'is 0 C ) ( ,l ' t 111 m ° 1; teAcina, Puteolis,exrerisquelocis. Co- J U ° c lutf: lc jj ] P r °pria natura,dum potest,aquam in se convertere, ^ ütriuj- u Us Pt‘''ficiat, duobus utitur mediis »fecundum am- Vq ITi: poste'r ‘itates contrarias: priore,ut calore suo frigi di- i 1 ' l01 e,ut siccitate fui caloris, humiditatem absumar,
fx Cn> t-t’Rßi !^' C m ‘kcs igni* calore lulpenlhs, inter aquam & i,> ita Usr 4r,f ‘ 1uim - Quoniam si calor ignis,qui circa (ims l, * x bti c j ^nnllior est,quam in suat fpharra: meditul!io(in quo
a',. 1,, ni i st a i' llS ) Vincat ur aqux resolutae frigiditate, hujusmodi ,j- P 0, icut c l ' ni 1 xtrcmorurn vincens convertitur, Ü» ignis, sic ,. ltl ' l,, ',cost " Uu - 1 > filo conatu frustratus, dum unum absumet« est "}' S Cll ciat alterum > quod rursum in id ex quo gene- ^f>v, bto„, 1 | t ',.^ acCf nim circulatio generationis est potissima videmus ignem visibilem in corporibus a v " funk,, —erecte. Lignum exemplo fit admotum igni, L rllln >>»u u ö' ni 0ni ne buniidttm aqueum ejus in acrem sit con- t ^' ls iti acretn^E 'i* C|us ^P* n,r: tamen abfiimto , pariter &
ii 0 " S ‘ n einer - deinceps in fcipsum redit,ligni partibus soli dio- lik' ll ^ c iusni C 'a'r C ' tcn ‘ 1m decidentibus. Propterca dicendum fl | lt l ^incn,° '-S. 111 elementa fu iste consumta,fed pi
*W aabfi «»Uc
? U,>d l’rti!^ D(ms ««cer
-'-“tenti ... w...sed potius quodam rcckim' a ^'paratum composito, ai propriam suam
ni 'QmvccVqt '*• i , *‘‘siiuin compouro, «ia inupi*uiini.uu
c, U- Hac de re facta est apud philosophos dubiosa
^''^'tnrj ,^ 11 ' 1 u sabsimiercrigni s quam generarer? Sanum di- Pol?'*'^" s !p,r >S * 8 n ' s este operationes attbcrci & dementaris.
V % asti„ ' U'vtererur dementari,quam generaretur atlicrco, . t( ' plus; o, " 1 VJcui 'm in rerum natura , quod absurdum est. Si , ^Uni n CrWe 1 : 2 «bereits, quam abstundet dementaris, (ii. s Clllll o ni 0 a 11 pofsiet jam fwo determinato loco contineri. Al-
V ^ l 'ev,( 3Us °’ Ve *^ v nni natur* solvi,aut comprimi foret necet tt/icd per tl . t,lmcn felpondebitur ac tutius, nihil ab igne confu- C)( Ct i to ’* 10 cieis lSllUlt: ' t ' on ’ s modum, quod ab tuto recedit elc-
. er 'tisad? 1 ^ a ' uu ^ ^cedere. Perinde natura sagax indies o' f or mns J... 'Une modum transmutatis,& forma.novas exci- l>er COlri ' Cltc procurat, urper generationem informetur, prtoticni est dispoliuiinj sirque operatio natur* An 3 juxta

;74 PhvsicA
juxta caelestes actionum & imprcsfiomnn motus
5okt' t |’ ] ,r.'i
a»»'
a tllr, v
I!"
nimium curiosi Phyfiologi nondum experti rerum 11 n'obishoc argumenuim obtrudere,qttoChemilbir"' 11 ,L/‘ >ppugncnt, vertun non expugnabunt nisi 11 , fjsf 1
cflentiam oppugnent, vertun non expugnabunt nui \ ■ j 0 .
ram. Corpora ^inquiunt Uiuatuov condant clemcnt'*
>• > - I --T _/r. in? r ‘ .,.1«
djs, tibi quintum igitur elementum vel esse quintu>m corpoi a constare quartior elementis materialiter, nC’ ' mittimus ex istis lolmU esse Compolitadcd etiam lorM-'' 1
■ ■ .. .-.r- 1 ...,11 VII’.
aliquid est, Se potilTima pars cujusvis compolin, p<’ -iliiss,
ilaturte cpto formte sii* conglutinantur elementa N (,n „(ia 1 ' 1 '^
nim (pillniri & liihtilc propter mtituam inter 'e >eptssss , f i ss , tinum per feipfa convenire. Quapropter nelcstaiium .
medium componi, quo facilius conjungerentur. 11° L 1
culo cuncta componit, quod pluloibpbt solent tradere. Facpacem(ainul inter inimicos,S: rorum,ba . l jr tit J ’ 1 ,! stcrium. Elementa vero concludentes, dicitiltis ill-i ,icct^. simplicia,composita,& decoinpoftt.i. Simplitia luut
imptmtur.ncc pariuistnr intei se ullam i:oi1rpbiiti ol ’ t ’ l> |- l<1 s v |s | em ex eis, !ed per iplit omtiiA alia elementa inlcrioi-’
rn
dem ca m.-', n. li pt, ,pui ,iiui , 't ha in., n*»* •-/ ^ qi 1 ". 1 1
exercent,quas etiaih ab illis sortiuntur.Compofira S
tiimtur corruptionem, & componuntur. PecompoH'^^a^
illa,qua! ja ni in compositione pet corruptionem & g l 1 0 (ib
cohvenbruht. Qyncunq; bwc in illa, impura in pura,c simplicia Aovcrit convertere, maximus erit adniirat’ 1 -, • nll is{ 1 ’J rnm artifex.Cactorum ad formam dcvenientes,hanc d K qU ^
quod dat esse rei, vel nomenclaturam, eum infidcbbd sttheream regionem superiorem Sc inferiorem elemcN^,,,!^
vet ad actum, Semotus potentiam conceptivam, skrC^n>jl^
in fete muttiam transmutationem, aptat natura marc^'
rnain tanquam semen in matricem includens: hujus' a^ l V .i . .. .. ->dii s,t - '" L
gnans.vcluti matris uterus, fertum c potentia pi'0‘ ,l,t ' , f )Jf<l 1|C j .
T.-4 (lKi SnUiIj-sIVn.»-.!-*» Mrdn»* ’C.A'XV« 1 ( '
Jpccificum. Id sibi philosophi volunt. Eorma (inqtu^^rcaij j tur de potentia tnatmfe. Potens est enim ipsa mate rl ‘j 1^, qit® ^ forma generatur in illa. Agit igitur forma in mateu^
luce natur* accepit,videlicet illotum atque vitam-kst"^^
oic‘
spi^V
pixbct ut artificem. Ccietevnm lux & vita tiarur^ r fC)CU „..^ 0 iliverfalis actionis in elementa persormani. Hic cl ' 11 irl fnl’ 11 filii forma natura’, specificas indici. formas, a Heb A creatas, qux corruptela deficiunt, renovare ,l0i y^ (irioP c
ficinm ejusmodi duplici perficitur instrumento,m act' 01 ^ lfifluxu. Natura movens, corrumpendo materiam P ^ j,, rf» ,j intentro excitatam,eam disponit ad forma: potent^ jfiiN ru. media fufeeptivam, & caelestium influxum» > H yITl< aS T ( . ifiitiditoiriibaro tunpore prorumpunt inferius m H l
r 1 '
(ic’*’
,0t m *"ate 'batr
P r *t,
Ss, bon, Ca -;
Sl;
^tin
< 5"o (
btli,
lus A
P J tu
«'litt
flu
tap,
Ski
btin
5'*
St
Sv
vis|
Ver|
S.
P.ir
ilii
dti c
yiv,
Vlc,
tt(
«ir«
le
»e
S
ti U;
5

fo ,s, iuxtac Trisme»g istis. 37s
onc ’’ t '°>icm luminarium in (apertori dispositioni ’^tise dis B °f CUrr<:m * ul1r '> ex dicto nonnullorum: Secundum p n forr^a ' tloncrn a S it * oim; ' 1 - Verum obliti dilposiuonis hJ 5tter tUntes l ' m,VI '^ non ' n tcllcctai,transcurrunt,camliib silentio ,- ts fotiuatur d ^ e ' lc l uum erit ut modo videamus quid Her- genealogia Ipagiricx prolis. Pater (inquit)
. 1 °dcjr„i;- c Qp>d sol & luna iint in cado superiori, non est cum velplcbeis etiam notissimum sit,actiones
^ aS|,a i'rand^u tS um pauci iimt qui intelligunt. quapropter c ® nc .ine ns | t ,^° C 0CD datur occasio: harum enim vera cognita itaqu c t ’ Cni i' S sitiora pervenire potest, nimirum ipagiri- '^'dioc^i, 1 (^ C ^ ls luminare diei magnum a Deo positum tv, Cnr;, .«t j | '" r ‘'utem caeli medium locum occupet, res per pnmio supra & infra Ic luminaria illuminet, c l l 'idvi T , 1V ' r ,* ll ! n ' : ’^d s suis m centrum ulquc soecundct ,in j' ^fo’Uitiest »T * m celltrurn > & aliorum luminarium alsidue „ s,v el >d p ot j 1 fous vitae corporis humani, centrum est cordis c- 'ij Italis, r c )i l,s stuod ineo delitescit arcanum, in quo viget calor f^foctis ttiembra calefaciens, illuminans , & vivificans: t t'itiihfn, ti’undi partes omnes superiores &inseiiorqs c.ilo- ta ”-op tfr que si ’— ’ ' 1
^ a Pi'opt^^ c fo° vivificat naturaliter,mediate tamen id efficit.
tf' '■Unsta cor a calore,& oculus alumine dicitur. Qtnppc (j^'dqtiet rat vtiam abditissima quaevis penetralia in cen- s^foiit. ijw'*' luillocaelicacvirtutesonanesnatural l) llt in terr Umnia col V us cst omnium quae in com pater ac '^^d'ffiirmm. Justa ratione igitur pr v„ l- Cl11 inaiin', C l' a ' c,ls omuium vocatus est,eum ineo
$' “'que t etiam ab>
C* fo'tt. In p*' * n dio caelicac virtutes omnes naturales recon* \ llt dc>n t^,, Uninia c°rpus est omnium quae in condito caelo " " imus post
quoruni-
‘i tus atque formalis delitescit. Masculinum 6c uni- ot istim um est eius naturae lulphui ,ge- nium, ac potissima causa. Proinde a' . est, sol Schomo pei hominem generant ho-
t naturalis creaturarum omnium mediate
'%le r
»i£ c ' lso fSÜS 0 r Mm ' ac r ° tllfima causa -
^i^tita’,.
<j ll . l !( ll ecct(‘ U j 1 ' , ^ c Cx c i us vita' sit omnis vita caduca. Si sol igitur r { p > 3ere di' 1 "? Ut ' n •d' c l uo vivat, scilicet in humido lito r.v ejp"° con t j " lllll "o ac simplicissimo, qui calorem illius,humo- i\ C Fatuum estct cum plui imis credere, solem
' sintus ' '^ IHrn cach stenrc^Mta liquidem consistit in unio- v c ^OvetHf 1 *? 1 corpore per animae, quae ah hac uniO-
£« Cr >acl u< ie a ^ urn vita: naturalis. Alioqui solem non viti, ° fontnr,. c lc,lu ' contra veritatem, cum unio naturalis inter
'hvcl
> tir-7"
»U:
rx quorum concordia tertium quid rcliiltat u- Jnioquod magis est, unicum dicimus elcrnen- c *-'lo & ■ 1 " q !’° cuncta continentur elementa simplicia, reliquis corporibus caelestibus,at in illo perfectius
unitum em
Aa 4
propter

Z7<5 Physica il ,scH ä '
propter vitam quam nliis infundit, eunt lii[’>cvioribus* t ' url i ] lt ci ä c ulnis. Sol itaque pater est virili- (eirun omnium n ‘ ! ", 1 J, r( i)C S 1 ntratonim, Se luna mater, ut infra. Denique docet > ■ nam este matrem Se uxorem fblis, qtuv fetum sparst 1 icl tet ra , f conceptum iu lita matrice iitcioqnc umo <jest.it in ;urt '. £ ,t‘
ioiictn 111
conceptum
que nutricem, See. primamque rerum generati 1 - .,
piinutm concipi, Se deinceps iu terris perfici, q l| t>u enim sol immediate suos influxus vitales imprimi |bol' ra, seid per lunam qua: ter atque decies quotannis a V1 conjunctiones concipit, ftruimque patiens demitt>t< ,j r ^^ postea, liti indtes tamen parit, etiam virtutes ind^/^„t!^ concipit,non aliter fc stellte qucevis, licet in congrcflu
ob majorcrfi continuitatem. Conceptiones St P^^spid 1
non per contactum, ut in terris,at per 'solos influxus v' fiunt aspectus. Ut quum nobis plena conspicitur, "?^,ijt>>'^ tum a sole concipit,quam ubi latens omnino suerit so" j #
propter tnajtjrem distantiam , at plus in Opposition 1 ’ st ^jjj (t> ^ laterales aspectus. Ideo quia potentiores influxus <■ ^ yiiljf 1 recti tum obliquis. F.xiflimandum non est igitur eX ,jr^ proveibio defectum pati lunam /eunt eo tempore m- |l0 n f ( tibus imbuatur solaribus At quia tum nobis con'P lC 0 p|iil' c,l, (' cum ob solare jubar omne lumen naturale vincens tum quia media pars t.mtmii qttx opaca est nobis» '
privata videtur lumine cum plurimum tamen ejus ^ |ii |J sole quoque plus accipiar,quam m Oppositione dum r‘ jutd’ 1 ' m este duximus,cl u:l .. < ', el
Ius apparet. Noti praetereundum 1
istis luminaribus mannis rasione divini siitm-iti iix 10 ’’ 11 L^uni'! ■ - to -- ■ » '-i tP . fli ' 1
tionem extundi consideratu digna sinu,ex sedula J lll ' a ||bi- „ .inviolatanullis unquam temporibus observatione >"^ra-^-!t nitus praderippim ordinem. 1 Bina h.vc et ii divisa cost ter rA l|S ex una 'liiit eadem substantia, non (ecus atque c;l „'„^jict 1 ' 1 '
unica dunt.ix.ir alsyllo ; uti hic etiam apud nos. vir 0:11 p ul
, r ■. r n- { n , ■ 1 U..*, tWS ..!>>"
»I"
homo ftijr.factus duo, postmodurn in carne iniit"" ^ iio 11 ^, ctus. Solis autem virtutum a luna conceptio - l’ er ^ lS jclic 1 ]',
est gene ratio, ted initium tantum ejus,que in^etioiso"^, jpd ^ fici. £st igitur luna mcdiuin^mjuod superiora cl ^, 1 |{iora tur inferiorum rnanieibus >MMe postmodum .^‘„ipco riunt elcmentara,qu» mixta velslccomposin. U r l^p i' 1 ' do repetamus ista paulo altius. Si sol igitur Sc lui' 1 ,j.
nt m infl.rioia,sequitur ambo pet vitam, 5 c potens ()l <1
i,quae quidem potentia per (pagiricam artem
cnint
cfU.qu.
¥'
bufvis rcbtr naturalibus. Nam vita solis & h> n ® ^ Sa^. vcm.Öc longa nnaque vita merito dici potest Sl '^ l4 flcr ^
ftuni fiat unio Mercurij 6c Mattis, aegra breviist ue ' ,tÄ p r °l
PtOp
'««d
?tr
u tt,
'ica
son
M
»oil
'1'm
li<l,
se'v
'au
oW
«t c
t)«;
toi
lab
«nC
tti:
thi
ini
fle
Vfl
Cii
'fi
Pe
'a
ta
Iit
V(
V
P 1
ir
&
Ü
t(
% I

!>v übi
* L- ubi auo j ■ TR1 s M F- c i s T r. 577
j ,-L QV1S compositum in litum Mercurium, Saturnum nc di.i ( j Uc , UXt >is,abhi.s quoque bolo» & Lunam extraxeris, f^^usiibg" 5 ta; ’l' cn e ton junxeris, unum efficies
p^W.fub ft , Sf * C <-Hentms,quam antea renuturam compositum ' c L, l0n Jf 1 "‘'matanen. EtcnmutestructafnnelioimaPhy- " allen' ' ' ■
bin
ijc 7 1K ‘ S k»Mum alten:!.! ° llris rti v, 1 1 nat * !r ^ not docet ä lu
oci,ii s ... ," cu,lls artis eandem restituere, led longe melio-
am apparentem. tramam tn-
ctl , ...MBuuci-i a iliis quotidianis operationibus,
7 Vf,, / ,'"’ <>l ' ll ^ Cl, riH’iuibiis ut auctor docet: Portatu (iil- j!Si«n ls „ u * S«j euus utcunque hunc loeum te-
^'aliv.n, 0 ° C lai ' s dh'poih-i .ictitis ingemjs: quo tamen prodcl- ^' !nc lcni k'acttue volö , cum lit no* Wiora i 1 '' 3 ‘ ^urimumque faciat e re leeeuriuin Ipagiroruin lltc uiv-,r lls n' 1 f»; f quidi m t cudit omne meum ttudium, u d'o(orit hominum abUmiions hujiiipbilosophix, [^'hr.ac i promoveam j i ciens enim dum alios instruere
.‘■'hits tu 'P t *hicere mei talenti, mcipsom exercens erudio !n soiori t’ero lume-ique pendet «taoist' '^’dern '
* b >dr, n ,. v ;sl 1 ° nc c ad tuperiora deveniant in medum regionem
lupens. Sol & Luna e centrofiirUnu attolluntur inferioris natura:
'!%*, ‘7* superioris tolis virtutes in luperiorem lunam a natura similibus gaudent) ut matrices inte- ^ -j’ 01 ' 3 htnina concipiunt: quod uxoris hoc fit munus & “ ll his verb' n c ^' ri ^' ni ^ vobis apparet quod Hermes antea do- r J ! ^ u per ltK exordio : Quod eff tnfertut , e/f ßcut id quod i ‘ 0l 'i,Stj. ^ % Ult / e *J»untur. Etenim sol Stluna in cxlo fu- ^fper vi ' n ^'bri, substantia funi limilia, licet accidente diffe- artes' 11 C '^ cct virgam & brevem. Sub Marte igitur vul- v Ctt >>nfcri 0l . j X , e 'i Ccntc “iofficina lita focaria, cenito terra; vide- Y^^incxtr. °‘delitescit universalis, qui liti parentis impetu per l| ' C;! *nis >at a c ' ,Vcrrus subterraneas erumpit. Ejusmodi follibus j'soes piin 0 ^ 0tU ' s Archeus; ut Paracdiiceloquar)clemcntorum i! Cr 'ore ni ■ ' Cs ^ subtiliores in coelum a (e pellit, utpote- iolem ' r ' a Ui 7 1S ^ tertae pui illimant liibstantiam continentem, u ' > sta n ti a 77 inferiorem sobtilillimam Se purilsimam a'qutc let11 (Ut v'^k acr ' S ibrma delitciccntcm, in ejus utero geilan* c l l| Q st 1Tl 1 . sonant. Porto&tt illud •ventm t» lenire suo) g “Satin- p” 1,ltai us universale & socmineum per aera delatum, (t^sofrnii^T' 01 * Eurini universali mafculmo ,&lingulis iprei- ' aciu-.i x!: Us all > s in utero venti, & in aeris matrice. Certum
constare aerem, item ex jgne & aere, coelum,
7,di ctn-n .^hcllaiione putiffimam terrx substantiam compre- ^ r 'sotxv a S ne itnnil ascendentem', Se sub actis nuncupatione ac l u *sobstantram,-juxta Viciflsoudmcs uanimutatio- Aa j nuitt

■
578 Physica
num unius in aliud, ex (am dicto naturali artificio; ter & uterus naturx est, matrix conflata ex on ’ n ’ U . t . ls jcO n ' l: ,iii elementorum substantia purissima, in volatilem ‘ l Vi,)bl> S,( Sf’ in qua concipitur per medium lume.scmcn univo ; per alia luminaria specificatum, ad specicruni viirI ',- - t nem. Postquam igitur auctor Hermes tria ss"po 1 „pjla* 1 ^ fluo sub nominibus lolis 6c lunae, tertium vero ' ll ^„cb^ j yenti, jam sub nutricis comparatione, Si proprio a ^ jn t .. subdit,cnmque dicit esse nutricem fatus natur* P n , 5t (|1 , concepti, & ab ejus uberibus omnis fatus ad er jfl> ffl gt
vitas sustentationem,lac illud mcrcuriale !ugatisc>' ltc p^si^j aqux substantiam inferius apud terram manentem- Volatilis (ut auditum est) elementorum , ut impf**? 1 fis-' ;,f suam partem fixam rediens, parturit fatum ac im fr,t ^ ti ^ stantia,donec ad perfectionem veniat. Spagiri n 'ji jr< r,'’ f o P modi generationum vices non somnolente, i' orl 0 vanum contemplati, suam artem spagiricam non m* ^jrir'Vp dius didicissepotuiuent. (Quapropter ut ipsi Ipaghfa^jfSif'' 1 ^, nerent,natur.un imitati,compositum ä natura suas n' ^ vunt,per suum Vulcanicum Aichcuni, e centro j? artificialiter in utero venti pellunt in aitum ,& posm’^jijei 1 * terra nutmmt.&c. Haud lecus enim, quam oii'i' 1 ’ jiu fs ' tur a terra sumit nutrimentum,foetus etiam (pagit 11 , 1 * qiq a ^ tum habet a spagirica terra: hxc dupliciter iiitelhg 1 * ^,j 0 , Qil do pro inferiore parte vasis accipitur,ut superior p r ° putg 1,l A
siiperioris & inferioris cognitionem & usum participem, procul ab hac profligatis ac pulsis omnw^^,j 5 ,iI( vis corruptionibus,atque mentis obstaculis & in'l’ t< J l bus olim obtenebrata cacutiebat? Nunqujd longe l^^.iN' quibusvis poematum figmentis > ad idololatriam a (|
imius Dei cognitionem excogitatis? Tametsi ab a j (W >>er‘ ,1,,1 r £oric*perpcram, ac si multa pvaidara lrysteria cc,n1 P ’• •*
IV^I V tv nidulo* p "tfP***^ Qr
doque Jupiter spagiricus.qui fixus est , & a ludord 1llf Lqinct’j' pro terra nobis est foliata,in qua & ex qua, pars volat'’ lir Stf c ( , ascensum in coelum,in eam descendere coacta est, nlll T s i>'1^. ficitur. Theoricam artis spngiricac concludens aut^^et^ Pater omrtK Thetr/mt totuts mundi efi htt' A C p 0 |iSaf c;1 f( j canum istud quod vobis propono,pnter est,origo, ct' ct*
rum & mysteriorum omnium pr.vcipui & maxin 11 1 djae 11 . ; totius mundi arcana : quapropter non omnibus & minime prophanis hominibus, & vix saevis initia r |- etiam illis admodum sub brevi colloquio. Quid eu' 11 .# tius, aut homini philosopho dignius, quam per ' nt *8 -s fa-
" ' ' " ' .. * " - fit,lV vfa 1 ’ -
- ,(|! !
interpretata sint: nihi! minus tamen quam uniusP cl * ,n$'

T M S M E r ' 1 S T i t ., m nominibus tot somniatis Dciculpvum a« " r -' rctt > ' ■ i c p UI m tua Mc- c «cmcvnnt. 1 .icet Ovidius aliquid lubodora c imm iO
Etniorphosi , plurima nihilominus frivola ac" h ^ , u; iio scripta
c ait,ad hanc rem nihil pvorlus conferentia' ^ ^^uis a venta- Pisunt infidelium ad salutem? certe nihil,tn«l piaris ta-
Es studio 1 dum his attenti nugis) hommes^ cs c e
^tn fiunt hoc ferreo send', /,» ■" • .
c um
Pyofitcntuim
.quam piorum scnpta vit orum unum l "'"" 0lTll 'ihus. Num pixtl.uet juvciitutan m, Xinsc ner»(T U - S lv * 01rm "'i debeat,initium potiilininm habeat ^Ur honviMi ^'r 111 C< ^ addiscere qua: Dei (olitis lunt opera, ttatuf ev omina > Phydea (ime Ii utf ut inqnum est do-
cognitionem Dei per conditoris
cx ‘^raUendi mundi , ih
^P>cntiai n p,.^’ ' lu ^ tc l Uc ad adeptam philolophiam 6t cockstem
,\ Uls prosii n ,i;. „ 'J t animos Sc mentes hominum. 1’roimle ti P'-Maxdp C1 1Cut atus fuerit ac sublimate, cuncta qua; Deus ' tat em i tl)Jn utionc mundi fecerit in hominum gratiam & uti- ^tilenoijlijr U11 E'" patrem arcanorum omnium,&
■j' St l"»mhu ni Ehelcsmiiacri mysterium, ac artis divinae po- ?tst,sup,en,, ‘ ln ' E kcrciillimum opus (pagiiicum, cuius pater, 'Etoricatyi fu 1111 aic, ' m 'm,df hic in isto brevi veridico. Cxterum 8'rici C ' 0 C t>nclndens, nos docet auctor finem operis ipa-
7“* 1 ’tiquiti ^ ’ 's"”- sciamus quando cessandum iit opere, fit i " 'Uatis f u ent in terram. Ahtea au-
■ l,s dnp 1;r ^ miui ’inferiorum subtiliores paries coclicis virtuti- Vl ‘ ri,at otinceps in terram & aquam i everti,nec prius p 0ll ftquj )niOt |'O |,n conceptiones futim essectum generationis Pagiviti. 0 VCVo docetur it fitnili, complementum operis ji ln '.aut «o, w J Um . id st u °d portavit ventus in ventre sito, vev- ’d'iidemgj j , l ' n lfueut in terram, completum erit opus.Longa Uct retent ^ a coctione liquida (licet etiam non evapo- p v ftem vel t 1 ^ "'^'dantur, & tuccetlii temporis cxiccantur in !i l ' r ttntpt. r ; tCrran i : vulgo videretur absurdum, atqui huius rei • a « taediosi U credere possunt. Vcriim tempus longum
* Us r ei m-.y ni ' f simma exspectandum patientia. Totum hu- a pt* tnate° tlUltl Pfolixitatis.in electione & prdtparationc magis ( a, alia r , ^ P ov 'stimum consistit (Quaedam enim sunt temo- ^ ro P'iiQu' ni0t ' 0ra ’ nonnulla l tmotillima. Alia propinqua alia s P a B‘tico ^' ip'^'^'fneque propinqua pet sectioni. Quj singula
Sstdiatuv C ' Cognitu maxime neccstaria sunt, pviulquam ag- d C ti°P llS >alioqui (uum deplorabit errorem.Hactenus ' c °rica hu)tis artis instructos discipulos luos a< J 1'iacticam deinceps invitat, ut infra.
bss.

;8s Physica
DE PRACTICA OPERIS $PA Gl ' rici ad medicinam vitiE longir parandam.
Separ abü terram ab ignc<[ubttle a & C '
P Ostqunm theoi ice demo nstravit (pagirieam artcm^pF^ ^ !
cani aumilitud ne creationis mundi, practice tantse ^sti* 1 ' rationi conionunila separatione rem aggreditur Nerines- „>>i memor ab vili per firmamentum diviseoms inferiorutf 1 / a superioribus. Stparabis(\\\<^x\t.)terrant ab tg» e > llt ‘ j ad’. £ minam,quo generare valeant. Oportet siquidem i> 3 011 £li'' c ’ ratione duo prius convenire,ut agens & patiens, siipenu 8 , ^ ritis quod antea,cum in stcra Genesi,tum in Ipagjrica '’P^jnsi" 0 tantum duo,sed qua; ab uno separata sint, vel divisi 1 - t0 rU |fl
di separatio proprie dicitur a ipagiricis philosophis elt' 11 j of divilio puriorum ab impurioribus. Docet auctor P 111 ! 1, rationem este praeparationem & mvmdific.fi ionemp 3111 inI osi c arte convenientium. Nonnulli putant elcnientoium‘l^.^tU 1 ’ 1 parationem liic imclligendam,quod nemini quidem velim, (i de spugirica separatione loquatur, Je non d c r J c Quandoquidem iitb ignis appellatione duo alia contu' 1 menta, scilicet aer 6c aqua. Nullus enim ignis est 3C11> sus 1111 ’, nec aer aqua:, cimi aer iit aqua per ignem iclbluta »st" j.-sei^ 5 alcenderccoacta est : terra vero partim usccudin fixa manet. Nonnulli putant pai ticul.tm lnnc, iublise'1
' ~ vertt-
,o0 l c
ferri ad priorem , nempe, separabis terram ab igne: ' c * ’ ■ .soj* lum ejus opinionis ; qux magis ad mentem auctoris 1 ‘
derc.’.“ ’’. " n
pri
ere,peculiarem este purificationem ac magis phstosos riore: poterit qui volet credere,qui non; minime c0 ?' t
tilc nantqne dicitur a philologius Ipagiricis Omuc q"°‘ A 1,1 ■ est, aut per aitherei virtutes m subtilitatem addtictnnv . , llf il>’’’ supra dictum, arthercum &clcnn ntaumun este per se/' d>>^ remotisetiamabeisutrinque accidentibus,quibus 0 .^pfi'if runt.in unum flieste redibunt. Eli igitur auctoris lentens , parationem subtilis a ipillo. Inbtiliari Ipistum clcinen . ectbcrei iubnlitatem (pagiuccredigi poste. Haec Ipazi 1 "^., tio,solutio etiam este dicitur,qua; ni( ; praccd .ii, nulla p - 1 ^ tf.it 1 positio fpagiricaficfi potest. Quapropter ista polle 10 ' 1 pe.optime consideranda est, ne cum priori consund.' n ' j )ll rii , ' c dine dictionum morationibus ( ctlinulla conjunct 10 ‘^•iiu' 1 '’’ dia) patet, auctoris menti meain opinionem este c °. n il{ eiit' ,1 v Ciim prius A\mt,/eparabtf terram ab /^»e> ii h 3 ° c ^ \ Jrb u ' per eam qux subsequitur cxposiiillet(ut nonnulli V° llU ' se-t c

jiv-sr ..Trismegisti. ;8l
Miov ■ 1 c 'piHuin ä subtili,& non subtile a spisso. Quia terra /'Mcrio,? H * ’ c l' ,em etiam illa praecellit in priore orat lone, aut r l0n fsl'e cand° r ”l > ' nvcit ‘ tm ' sobstniitivwnim. Quo satis appariat C ' n ‘ 0 ss u 'tionem, nili per comparationem divafa- ‘^ftio, lcs l^'^'pnum. Nec dici potest adjectivas este ejusmo- 'a < f i’‘^ am K,n dixisset. Hic unus est philosophis "od»s mamlesliilinius.a quo reliquos ejus generis
{” nVc, >ieni 1 t (}' IC nia(er ' ;ln ' & operandi modum indicavit, ordine '™° postiuodiim addit instrumentum spch^iriciim, ^‘'* > '^ f , J< ^ Iameut "niocculu(Timis verbis: Sancita ii liquit) l'cr h a ,. rn ‘ 1 X* 10 - Qui filij fimt Hei metis, facile percipiunt ^<Nvp,o ' Cl ’ba vtht,6cnona!ij. Spagirorunremm, ut etiam ll ^ | sui, t i ) ! i ri " m ,” 1 ^ ru mnmim est ignis, qui penes istos artifices *) s cui! 'i COn '■ L1 ' ltul ' Est ignis internus,aut externus. Inter- > 0 ^ Ct ^'bstanria: proprius, & naturaliter insitus, cujus .^utvicT' Ut aiT: ^' x habeat optimam rationem. Externus enu 'Sel\,aut perquatuov «vadustcmneratus.vel na ac r,.,^.iv.rr. _ ■ s '■ ‘
l^un,.
ati 0l) ac teimfliflimus, qualem libi natura poscit in rerum i ni |j°'. bituntur igne violento Chemista:, vel inter calci- j n ’l'cia’t 0 C ' ;i0ra * ll ' ) 'hnandum,aut metalla sua liquandum ; igne j 'e«so r ^f < ' r ^ U0S gradus, inter destillandum afeensorie, vel ^saiit c j r ‘ ’^turali simili,quum putrefaciunt, digerunt, conge- lls doci lln( , CI '‘“ 1t< f l 'stso!vuin > atcpiefixant. Patiis vero Herme- > '' f ’Oiiib lls ntl . ,ni est,ut filij lui postremo,quo naturam in suis ope- ^l'atct '*^itari valeant,utantur,quod per adverbium,suaviter, < ', l '°rat s lln lCla pars,cum ingenio magno videlicet, ignem hunc la ri 'n\ n ,, lma ^^'gentia Sc industiia construendum este juxta Ct P J 0 iii t,Ia . c ! t1, Varia est ignis ejusmodi struendi ratio, cui-
. rtOlnn •• - • «IUI i.« Igln, Hiumuui uiuuiui i,uju
int t . Cn ' * UI c ‘ , P a <-'it.ue relinquenda, modo suavis, conti - ' iaf ef’.idfi s Ut, P tus lit. Aliqui solent varijs fornaculis ingeniose at C: x.. ) 0,1 tirmatum istiulmodi calorem ad amustim sibi '
. «‘unarum mmiinodi calorem aci amussim ubi pa-
j m nin ni ""ulli varia materia situm ignem excitare: quorum t"s Lrti» IC ^°' !l °c loco non meminit , quod brevitati sttt- ^'•arn ii n ' U '' t!ca ’ > recensere qux apud alios luiptotes nitf- n traduntur , fupevvacancum este ducat. Proinde ** cc l l, itur ex ordine, sifctndtt (inquit) A tara
n 0 , ' ^“tidatoria destillatio pulcherrime declaratur,
.».>»..- s_
P° l5 stinc n j' s H-agiricum ad similitudinem vasis naturalis esse . 1 '»ilin, (i , i ; u,I >- Videmus enim torum castum & elementa calo^" 1 /' a ^ cic sphaerici corporis, in cujus centro viget * Ya sitiii,,,. 111 |‘‘oris , materiam subtiliorem elementorum m U *' 'laudas Cnt ' 5 ’ ^ l,lla fecum attollentis, »t antea dixj- cciis vult Herntcs nos habere vas idoneum atl illius

$8i. 1' H Y S I C.A
lius imitationem. Cum tamen impollibiic nobis fi* 1 ' 1 - 1 . lc quodpiam vas cxtrucre.quo instar natui * valerein'h.^!« in ejus centro aeeenlimi artificialiter continere in ,TlC .“' 1 j S .n 1 ^ lpensuni,idque variis de caulis,pradertim quia noster 'C.
crcr liberum aerem Lx nudum, in occlulo vale ■ . ^
CKlllS prxrci «wtmnuiuumv i mutn ti, 1/1 wu.nmr - 0^1li
tingucrerur: neccflarium igitur fuit nostrvm ignem, P I
nat"'
noSntm vas, 6t sub ejus rotundi fundi centro,insta 1 '
lis. Integrum istius ignis magisterium meopousti' 111 "' 1 . sl in'-
ut fit cdtinuus in eodemstatu levis tfcvaporoiiis, insta' tl , f sl
t ■ a ...Junia .v
mundi ecitro , naturale lmgistoriunt akcnlits in cud" 11 ’] fine intermissione mdies exercet: ut expiiovjbii- vl ''
"iu'',i-
naturali igni { qui dicitur mg cl . ^ natur*) persimili. Quorundam philosophorum oecim* 1 ..„m* reprobantium,igne subterraneo generari metalla, aliq lU ‘ t j p ii cl1 ' parte, sed affirmantium etiam csdesti solum igne gene'- ^titt fieri: non vident interim quinam Hcrmcti nedum eo" tl ' it( .]i3''' verum etiam toti natur*. Sol enim e adestis non intrat ter in eoniposirioneni rerum naturalium, at lolum P° lc , per influxum & impreslione form* ; sed iguis clcmcntatse . p ,ii' tistima pars substanti* generatorum Le materi*. H inC so parandus est internus,id est,Hermctis materi* natm'ah K ^ i|1[ n' 1 ’' isatris Hermctis opinio luce est: Ignelubius adiu' 1 . 1 "^^. \f’
vafis extrinsecus agente in centrum materi*, ab hoc
giricumad superiorapropellit,ut vcibahabent: A/ct" 0|1 r)»' ! '' r*w catum, hoc est. ab inferiori parte vafis ( qua’ te* 1 ’® 1 nU 11 '
Kie fixum (inquiunt) volatile, &rurlris volatile fi> ;u ’st
Pfoli'"'
soll
quam vocauir)ad superiorem, qu* cadum etiam ab‘l ll ‘'.”- c lac 11 * cupaturaPliikifophis. Potest alite, ad hunc modi"' 1 11 ;t rf' intelligi. Solis & JLunse sectus aseendii, id est, eonvcrtiw^M' solvitur ejus terrea substantia (pista, in cadum,id mam inbst.mtiam cadesti iimilem. Deimeps autfo 1 ' > h_ joti" 1 ’ suis filijs ipagincam solutionem demonstravit, eosq 11 ^ jppf 1 ' quonam instrumento & ariificiopcificitur.mox inde n*; sitbdit Iris verbis: Itcrumc/uc dcfctndtt tn icrrtir» >‘ lC I’osteaquamaliquandiuliib cudesthmi virtutum
tlienria,fpagirorum loliita fubil.n.tia per aseensos artiln^^.d'»
hin
Cq,
ptis
%
hii»
stic
1 > 1'0
hor,
fis,
dbi
doc
tio
«cf
duc
ta u ,
«b (
sie,
hin
si.N
dot
‘Ilis
hin
rit, suo tempore determinato maturitatis, ad litam tt''’ ^ i* Iioe est, spiritus iste rursum fir corporeus, qui prius c c flus fuitlpintus: aenigmate hoc olim involutum est ®^ ru 1111 ’’
liabebis jiiagisteritiin. Sunt nihilominus.ali* muh®'' ^p,
Lc congelationes Lbemic* in isto magisterio necrstai' 3 -’n 1 - 1 ' parationes potius appellatus* fuev. Kmium est sene aeriam hanc fpagiricam non este prius dicmicc ^
etejue fubtiliand.vn j quam adoptu ipagiricum jj.iu
'Id;
1 ":
h,e
h„
M
»n,
'Hi
U-s
hei
sth
fu
fu

Ü*’
<c,i:‘ docc nt
T
RISM E C-IST Ip
^8;
y:
«fi 1
Mi " i-iitp ai . C * UOt< l ,lof snnt philosophi naturales ex fpagirica, s . nt ! 'iiiiidic' l '' tl0lu ' s elfe necestarias, quas operationes voeave- ^° r ^ Us igit Cat! °"~ ' ■" .
Pils ‘ö-tur
^^oncs.subtiluitioncs, solutiones A congelationes. r rdi«T Vf l m 'olvi nccclfuium est, & spiritum in cor-
tan ’ en 'mitari naturam debeat artifex. Videmus a qunn\ lr "' iltCl ’ Ut ' n nubem aqua resolvatur, & nubes ite- congeletur, ut trat quod lequitur: Er fic recipit ' Cait 'Kisv»„r” / ^ i * ‘"fenorum Concludit auctor suam pra-
5^2*' qiijr;congrue corrclpondcut primis thcoricis * Co »>ni -M* 04 e ^( u P er ‘ M > ejificut td fundest mfe- fj 1 gcrni nrir ' iNani per singularem numerum, vim, cumque di' ir* inseri '*■ ’ m ^' cat ca 'idem elfe potentiam naturae superio- t) ' ct vir es a ri (- e1 ^ ’ ^ cc ontra, non quidem diversam , alioqui v olui’ t / Ut ‘"Starem numerum geminassct: quin potius *»ir * c U ) et * ani fuperioraconfirmnrct.nemptf^/ perpe- ft, ril| n cum V“. re ' u »‘u* ) vim & potentiam in umune lupc- epS'iica .q^j lr i° r 'bus esse maximam, ac ad miraculum usque il' fil| o S (U0 ° !0 P^-. Proinde absoluta practica hujus artis,do- 5C ‘si^ipulos utilitatem ejus medicina.', & uliim ^f n d t }^ n 1S P’iore , his verbis, Stch.ibtbieglortum tonat a ,°n eni ni ' ( ‘ n idius gloria mundi confidere videtur in opibus.
' 'nsiinj eat P Cr «Untveri etiam philosophi divitias omnino,sod .MitC'!' imo felicem & gloriosum cxillimant in hoc R , S vid^ 1 » *" as opes largitur egenis & pauperibus: hcct ^oi'ierit^n lni| i‘ crc n1a: dc victu suo diminutus magis acceptus Jyjjjs qn 0 ’Opulentorum ingens pecunia liiperflua, nihilo- so O. t.p „ v J’iitum sit abunde pauperibus, Sc non obolo solo, ilj llQ ^Ue f ll0 ■ ls stnandoque luis hominibus divitias hac arte ""P^ivir, ut non existimarent cum plcrisquc s ut f fc _ ciittivoi ntln S lmta parentibus) libi solis poslidendas. Vc- vitJ Cr ' Hl ' Prosefl' l i UOc i hujus partis hactenus paucam admodum ni^Umlil). I0 jjr n ’> alijsfusius copioliusquc hunc locum i-lu- ft '*Hcd,ci n ntl “»Hecedens relinquo, posterioremque partem, Uls r -in corporis humani acinteliectus concernit,assu , ‘“'sbiin in üudioibium militarem & omnis Rcip. ''ntUr iv ^’o^tutus, declarabo, & qn® in hanc rem laccrc vi- tir'*°l"ma?. l,ri ^ cc ‘^i tat<: 'ng cn ‘i- Cum igitur Deus pauperibus te Ve *it,^ Vc 'urgentopercharitatemfraternamlitbventuin a< ihibitj^ ll ' m ctiam remedijs ad tollendas eoruminsirniita (ii 1 ' 1 ' I nfirni Ut / C ^ l '^ l,s m Evangelio testatur per reprelicnlio- tt) le ^' Illc doc US ' nC s llt ^ ul ’ ^ non visitastis nrc j posteriorem lta- ^ s >ine 0l .- ct niedicina; stur ipagjric® maxima utilitatem Hcr- r> a '«üijj,* 8 /^ >cn, i s klankcatj»nc litam,inquiens: ideofu- " Q “J c »ritM. Haud aliter quam duplicem nimirum
fvrpO'

z84 Physica
corporis Sc mentis infirmitatem ede Icimus, duplsef' 11 c pineam elfe medicinam oportet effectu solo, non.iutei' 1 y.. )i Dicitenim,atcfugictoninisobfc.iriras, nem dicit .
obscuritatem nihil aliud intclligitur quam tenebra’ "'ai
& aegritudinum corporis atque mentis. Omne i' 1 !"' ^''1
' e" 1
l "'ny
tr ->di
^otl
pvi-.
infirmum tenebrosum, colore nedum, verum cti.'> u ^
lotio, sudore, exterisque omnibus obleni itarent reto
fanum splendorem ac serenitatem undique palam lacit. j s ctoris e it in fiimma, docere eos qui medicamentum 1 ‘ - fjiv 1 ! 1 adepti fuerint, minima portiuncula,ut qua: vel gratn»" 1 referat,quoquontodo liunpta, curare morbos onin*’ 5 ter, ob unionis simplicitatem in medicamento cflu'ic , ' t qii | _ii__1-.:^_i:..:-_.' . • ._/?n__ *■'
nulla multitudinis morborum varietas resistere valeas-. ^u>-
varix sunt mentis obfcuiitat esse infirmitates, ut veiat"' 1 ^ jm/ furia,stoliditas, & reliqua id genus,quibus obtenebras'! natur animus; hoc uno medicamento fpngiriio perfer- iVl j,-
rantur. Nec solum animo sanitatem restituit, veru 111 .‘- ,1 i n' 1
i.n"
ii'?
lll*
... i atque mentem hominuiji acuit, ut omnia sibi h>'^ ),tt^ culum intellectu perceptuqnc facdimn.cosqucnihil f0 ’^ ^
qux sunt in superioribus & inferioribus. Summ-n”"’,,^*.
rilLHia C\, IlltL i au UctlUY. eum"- l
corpora rerum naturalium & hominum, istorumq llc , tL . j, nimus.ad extremam hujus mundi perfectionem hac -U ,^,i'
- - • — - - - e dc>C'
adduci. Deo dante tamen arris inventionem, quae Hermete »in potest
ttttadofortia. Ac u rtieer.ct I II xc elt totius
;te. Nihil in rei um natura fortius isto mcdicau 1 '
:cst, ideo dicit auctor: Hxc eff tot tua !
fortia. Ac fi diceret ;Hxc est totius natura: V . M ’/aiii* 11 ', 1
rtf
hi^
v 'sei
*>«*»
^il,
ad»f
"iSQ,
'"tifi,
Cr ta t
"«tti
Nil
St
hi
Nr
I«;
virtutum omnium vis & efficacia potentissima.ac vel"' 1
luram.
Ideo non immerito metaphysiaim opus naturalibus ortum spagiiico magisterio. llatiotjem ctor tamx fortitudinis (inquietis) (Jraiu ‘itnctt om nC,r> ^\ e*' 1 ^ ttiem, omnemque /olidum penetrabit. QuptqUOj ^^s^
runt liastcnus Hernietis interpretes, hoc loco Iciiten ’ \ vi"‘ metalla detorserunt ad hunc modum: Quia (int] 1 "." ^ vt1^ id est,coagulabit omnem rem subtilem ('puuMercu' 1 ' uoct',
. Vi.- >.. .- i l .»i r.U’1' >.... ei “
gentum vulgi vivum) omnemque folid.un penetra^y^nt^ omneinetalhim durum persectum & Imperfectum»
Luna,Saturnus, Jupiter, Mars, & Venus,ad maximam \soy, notem perfectionem adducet fpagiricam & natuia |a quia hoc negotium e re medica tractandum & illu« 1 ! 1 ujtu t °!' () (, pi cuique suam opinionem relinquens integram, cN Nprct''N nus & osticium prosequar, Se m lumc modum ""^,lc>Nji-
Quia (inciuam) vincet, id est,expellet omnem rem '
eildpiritales tenebras mentem occupantes, omnemst" ^ datu penetrabit, omne videlicet crassum dutumq" c
coT',;/'
N (
di,
'Ult!
% St 'Is ,
*4»
'«e
ell
'tttl
N
N,
Sh
*&X>
N'
Ni
N
sttf
•N
vn
>>vl
dei
"vii
''in

ii' 1 !
V 1
ul l " !
.F
,,2 f
i#’
Q
V.tll
?
cr
/<I
4*1
B'
t<>
;lU' :
5 .
-st, I }<' ! ■il/ i e 1 ' i ni- j
s I |H- i )(■
oi i !l' ! it'
I'- i
t'^frlidiss • Trismegisti. ^S;
Tricabit, n ' n . llS ctl -'m partibus, per penetrationem spiritualem 6 ° r ^os ictui U ll ^ ra gloriam mundi ,id opes, & obscuritatem ad accipi ni '” 1US ’ * 10c * oco pro spiritu, Sc solidii pro cor-
‘ Ca <ti ao(bl v Ub ^^uam igitur auctor spagirici magisterii p,a. , Cc 'lsnti;\ .| U ’ cnuir »erata etiam utilitate, ulu,Sc ejus virtutum vVduum emCCpS '? norart luos discipulos noluit, unde hoc tif: . : J/c w °^ US ^rlumptum iit. Proinde admonet eos his «jl'jum E, j crearuj est, Quali diceret, fpagirieum ar-
I»,' 10 fieri ut 'u s crcat ' on c' perdiscendum. Non quod velit ex ■NwseftiöA • Scst , sed cx i ;1m areatis a Deo docet fum-
ad
ni S
Urti
"Oneni i
att c r ^‘ 0<; (tu 1 U . CC , rc ' Quapropter creatio hic pro mundi creatio- c r ‘ 0ci "in en/y 1 ■ C ^’ ut salis sit verborum scnsiis: Spagiricum Hn ,tUs e ft. Et C1T> Ptlvat ordinem, aut similem ei quo mundus t^ant Ua . Cll ' ni °pus'h°c divinum este potius quam huma- <C"^ triu rn C ' d°od nihil homo de suo huc adierat praeter
j.'S'tst. scci^uaturanil nisi id, in quo jam agere deliciat, laten- _8’tUr in ca 1 ^l llLl ? T1 erit ut hoc loco Ciendis seriem intueamur, fi, 'sr Vos ' Cr ea*bit Dem catum & ferrum. Hermes ait,
•'desuij., * Ur, r Sc terram a Deo creata, & in composito po- ,j- ^' v itlcnH Cnt ' 2 ^'" lus in actum deducere, ab inferiori fupe- 'ncrv, _ °-ut unum ex duobus tertium generet per simii,tu-
l( v>f aauossub firmamento ab aquit supra fir- °sati° C ^ U .® ’ ct l' | untur. Quid multis, totam (i Gcnclin ,Vcnl^ luminis contemplatus fueris, fpagirieam
1 cis creatam & positam caelitus, de potentia
^Hl. C, - ui
»fj * r ■
*^uassub firmamento ab aquü supra fir-
fit*/"' lenies" xtluminis contemplatu
'ifiracul i c * at ‘ s Isctmeti visum est, qum ultra progref- ""Ius operis deveniat, inquiens. Hmc erunt
Ord;
inis hui n,,r ‘‘k. , ^ tS >‘]uarum malus esi hic. Ac si diceret,
| 8c U f US | °^l cr vatione , videbis mirabiles mutationpm in
tio ni °dus fisi 0 n °siris vicillitudines, Sc compositiones, qua-
r^Uor^! . "">c,i- i—:—-- - > >- ' >• > •
‘OhU ulinis t>. >
>h,
• >n imitatione videlicet ejusmodi divina; crea-
1 UHj ]> J
i„ n U| n Herm Uldcni & ignarum existimare videtur cum philo- e r 0r; "'ct ad a tS ’ 'I"' mu ndi creationem intclligcrct, has autem l ä , atlül ^rcv P l tati0nes - Proinde orandus est Deus ut lerieni tin^lullo 6 ' re ^‘gnetur, qua cognita, (pagiiicum an isicium t? u usco u , lr J°^ 0 botest. Cacterum auctor insatiabili deside- y^Uoliii, cx Ctedo «ndi filios ac discipulos, materiam eos la- ^(uiquirv dU'ld, vimini opus hoc perficitur. Iraaue^ocatut '°Cat,.d 1 .) f term, r T-..: s : A.vi i_... l_
iw’ luoi i,,^ r 1 c °ndulb. Numero namque Deus impare gau- t t , nu, aicvatiir 11S ^ or 'S° solus est ternarius. Linarius autem tct "at iu n . >l l llla unum in duodiviliim,per luam iimplicita- ' lnc,t -»rimatque indislblubili nexu. Duo duobus li b mini-

z86 Physica ßsol^
numme conjungi poflimt, quia in unu m & alterUM P^ r un ,ifi liin lia. Neceflarium hoc loco foret maxime ternarium copiosius declarare, verum quod in sequentibus ad nem anis id reservamus, tantisper superildendum «* ,
scliquam autem claululam de materia tractantem cllU . hit ! \
suscipiamus interea. Ha!>ens{tncjutt)trespartes P” n s ^i t immundi. Ac si diceret, se compevtisCmuni h-'b crC
u.VMVl,« Wir^CIKIMMiu*. pflst'
universum tribus potillimum quaqua versum const' 11 Tametsi mundus totus in duas partes visibiles divsi uS
tur,latet nihilominus liib istis tertia non conspicua j 0 “ f|1 r % plicitatem unitati pariter invisibili dicata Utraque i*’ 11 ^ss 3 .^ rum partium jethereaSc elementa iis videlicet, rurlii 111 tes subdividitur,corpus,animam & ipiritum, ut h* c ,
terris naturaliter sita sint. r o!’ frn ' r
Prioris divisionis in a-thcrcam &' elementarem ) r P .fjaK' 11 ’ occulto vinculo facta;,membrum postremum. qn>a>f t jn ^, gis.binarioh tcde cauta destinatum est. Quo tuor elementa lubdivi tun fuerit. Duo namque . 11 " n '.. exprima fa-tura generant. Spiritualiter auterr litares primas, idque sub binario quamlibet divis’ 01 quod infra latius. Potest etiam triplex mundi tot ’ l,t ^f l nit s|1 ' 1 , dici,ratione crn(Tioris& decompositu.-materiae, genera gcncralistima,quibus omnia quae (iib tentum « qi' 0 ' 1
prehenduntur, ut sunt mineralia, vegctalia.&anim** 1 .- ^ ll<s omnium arcana Her meti suerunt experimento noti>>^^„,i, postrema conclusione suae spagiricae philosophi* \ x ,d lC “., complevisse omnia,his verbis; Completum eft ‘l u0 f' aO su>" ^ ratsonefolu. Quasi loqueretur ad hunc modum: ‘’niif'CL pertus quod loquor,& complevi quod vobis anntin«^ ^ solis operationem,id est,universalis medicina: sp n ? n llt ictss, rium este verum,sine mendacio certum Sc veristuu ul ^ 1
deant ultima primis. Non sine causa igitur medicus -
leni artificialem vocat, nam uti sol naturalis quibus»' ^ tam naturalem naturaliter influit, haud aliter sol 'l’-’ß po 5 e '\ cientem hanc vitam rcsocillat & revocat, pellenti 0 1 i^in-' f j a suo domicilio pellere paratos. Haec est illa vcr ' 1
trum antiquorum,& longi vitae radix, universale reift ^jiife
medetur indifferenter morb-s omnibus, vitales lp" 1 . . v9 t.Q!j (| ^ item a corruptione vindicat omne corpus,atque p 1 *^.^, - it
quot lltnt hujus artis ignar i, licet ex academijs do« 1 cam artem improbare. Quid mirum, anmale nU,l£ [j.„Ti .st U , n t scholis audiverint? Inde non (equitur ested.u' in - 11 ’ .. pt lif |1 .
■
obi“-’ jjd 1 '
ignoreiir cam docti viri. Multa quidem nostro 1«
in lucem , qi« pri:ii, ignota therc ,-hu iwis.non (t >«m deliteieiim nobis, qua,- patribus antiquis era 111 ‘ '
aes

%io„ cni , P 0ris injuria,nec non hominum ignavia tranlit in P^ntcs^rclio * corum ambitione,qui Ubi solis bene cu-
nn ^'Pta.lu UIS 1UV ^ cnt eriam ea quae ab alijs Uiflfurati iunt arca- ’’ P°stquU Pl Y miltUr vcntas - Proptcrea non deperit prorsum, >rgrt nut Quando scpulta jacuerit illis eo tempore,hoc alijs ^P'crrtia Cl . l ‘ Dci > c uius >n pectore quiescunt ab aeterno cum ejus sk rUtl ' lvcit ** ^ ai,t labilcs artes ac bonas. Distribuit enim bo- ’ n 8 r atjf Q ° r omnium Deus dona sua quibus vult, etiam aufert Ö Paribus" ‘'^ >lllUnt Wr ijlis. Dubium non est,quin Deus anti- S rnc< ^' £m;i ! ri aliquam revelaverit per spiritum san- . l,, '?ijs l q ll i’L^ Ua carnis corruptionem tuerentur, & potirfi- p^Uiti |jpj c CUrn locutus est,A scelus inijt. Sed postquam ho- t ^ ür n i pP Cr ftipsos vanus appetitus induxit eos ad quae-
Tr
ISME6ISTI.
c s cuti P Is > ac >n alijs quam in eo, in quo solo salus omnis jPdq m . Cns corum . & in labyrinthum ducta, jam hanc, j *® 1 qui<j e Kl bam,cras istam & aliam radicem, postridie niix- l^atn sco Dl , tlvtlUnt > ut indies experientes absque judicio nnn- p 'Heru, "fx ' 1 at **gennt,ncc soa: doctrina; ullam habuerint ccrti- l 0 rttll Unoi'°^ ct *'l m absurdum maxime videtur, homines sua "»«oni ‘ fünf contenti. Dedit omnipotens Deus unicuiq; ?^‘cajnei v °' u ' t eam possidere, tam in alimentum, quam ad p’*kusc 0 U - Tl ‘ A P>oqui si haec a longinquis petenda, non nisi a! 311 '- Con ^ 111 ^ 111 * P ali peribus vero inoriendum eilet ob 1110- ^ 0r Um u _ ra l^eus istorum longe majorem curam habet, quam (- ra "°Scont m extant sacra passim testimonia. Scdno-
ii^Per app e f inncrc stocet inimicus ille calumniator, alienaque ,> pp P cre, ac ea qua:minus prx manibus iunt,quo no- r, r ? Us ortin c 5 lr *latiabiles reddat. Habemus apud nos quotquot jPpl^otndp S> ^ u )° icu nquc degimus, imo in nobis, licet non3 v ld C1U °fi Extra nps quaerimus ab ali js: quoquo modo j<° S tristia Camils q ui Pso parte Gentiles £k infideles hoc loco f > pctit ‘«o 5 arguant. Natura naturam (inquiunt) sibi limi- d ■ ’sotur* d ,i COn 8 audct Iu* natura;, siquidem alienae si junga- 1 c c °nlid ct C rUn ur opus. Mirabile dictum ijs, qui non profun* ,c ‘a tc nil? i U < l Ull l statura sit.at illis, qui eam norunt > verius ellc 1)15 digrcij " Potest. Sed redeamus unde nps diverterat oratio- ^s.qujy 0 ’ ^nostrx mentis opinionem copiosius approbe* Phylleam afferimus ex Genesi, nec non veram [l^atper j^jP^lfle-ini ortum habuissie, nec aliunde , neque aliter ^ ltllt > qucm''j contemplationem divinitus afflatam. Videamus P^JlUrn n' | ) no ^ um Joani Tnthnmus naturalium philoso« 0 11 situli cxcellentillimus, applaudat Hcrmcti J x *i omnia juxta Gcncsin, ut patet ex sequentibus,
Bb - DE

;88 Physica
DE SPAGIRICO ARTIFICIO l °' Trithemii sententia.
Vn.tr tus (inquit ) non est numerus, ist exipfi
rus omnis consurgit.
-e'
Nteqium enim aqua universalis abyff* » cl, *u a c facta dt in Gcneii, divideretur» una uiir. ^. 0 siis|
*«VU. v»L Jli VJV.11WI , UIV1VU.U.UI1I null
(ione tantum unarius binarium efficit n . u * w,i
jo*
■r substantiam,
» omnium primum,non per lUDiraiuiaiio - ,
dens. ist numerus & numeratur, & non est numeri’ ^ numeratur. Non numeratur quia natura fetnp‘ fX ^ ^ttd
met atur quatenus accidentibus componitur . latetis numeran non potest,quta ante ipsum non est j jj)C |U
ligitur de unitate quam Hermes alijs verbis, 6c per
aGenefi sumtam explicat. Quod(n\t\m)estfupcrtit*^^ik'.
i enim ab Hermese per interius Nnr ,e(ait Trithcmius) i/»., >•/»*, & !e>
-_ i i:.u .,„c-iliis vem
i,ne ,l0t f
quuntur. Binarius notatur, Reiiciatur (ait ,
unitatem convertibilis ent. Idipfitm Hermes ahi s perpetranda ( inquit) miracula untus ret. Apg 1 *1'
dum hoc loco unitatem ab utroque duobus modis ,1 '^ rlU s,b- 1 l' quidem Hermes unitatem numerat,ut diximus,per 111 lf |it ■*, penus. Tritltemius vero per numeri piimi constm sl jtatf ,1 V unario. Longe diversa ratione post uterque metm" 1 jiil ,1l i Unus reductione superioris & inferioris ad limilit ul ’ int raculo positam : Alter abjectione binarij,conversio«^' in unarium. Ambo sane mira ratione conveniunt sententiam. Est igitur ipsa,naturalis tamen,unitas dn 1 iin jt.ii ffl ’ potitis numerabilis in binarium, ct ternarius inalto ito 1 ’
revertibilis.qux fecunda dicitur imitas^ ultra quam niin 1 ^ licet. Omnis itaque natunc consistens limitibus opO* n0 n p 1 ' 11 dotum,ab unitate per binarium internatium defccnn > j^jta 1 tamen quam itquaternaiio per ordinem graduum > n *' f. ]ir i U n ‘J confingat. Nam fi qtiatuor numerare velis,non alm 1 ^ fiiU 11 ^ scis inchoandum, at dicis unum, duo, tria, quatiit» ^,fiiU^'^ sumta faciunt decem. Haec omnis numeri perfecta c in isi p " C , tio est, quia tunc fit regressus ad unum, & ultra ^ ell .‘ U j 1 nctf'™ numerus simplex. Mirantur hujus connexionis proHi „ r , fa* tes, quibus pnneipijs in operatione mirandorum ' 11 ‘ nos vel d temonum adjutorio, vel qualibet contra nut C.hriilianam superstitione inniti opinantes. Nos nl !j mslr nn t ' il, ! ( !
nobis judicantes propter eorum quae pratmisimus , ^.,qpti> s ‘' 1 , nonmiraimir. Quoniam sicut sacratissima testatm n qiii■’ t .
il-im inl-/*llK,il altCl ■ tst ciP*’
**pi
‘Uir
hto
teli
•tirr
I*
cuj,
llOt
l’le;
tUl]
Ulli
Ptil
«tt
lllll
*hl
‘ed
Pli<
-eu
tel
citi
Pet
Ulli
du
tu,
‘‘.P
ab
uu
Pi
Po
ab
ex
ab
Ui
t.t
>u
ct
0]
U:
Ui
interna cognitione Hei,quam nemo intclligi; alto

C his Vel
Tr
ITHEMir.
385 ?
r 111011 iinon] , ' m ' nu > vel uti nemo potest,nisi divino munere
en / tC ^ CCC pci it imclliucncU ex natura in naturam, i'uc-
lumine ' ’
l> lni 'g'tUrlL tC ^i lteicicnt '- 1 lana: mentis integritas.
^f^adivisiQ Cc “ ra< f<x & fundamentum creaturarum omnium. d^ Sil,1 '>otatf at r ilis l,u ^ a " m leientix consummataeproducit, ^ n °vi(Iimo ll a limt matres eorum qua: in or-
pl° riJln omnius' ^ l l llatllo ‘' sunt patres citrum qui in principio : to^Ufutu n ' ntxUs - & primum connexum, & ultimum sim- j^' 11 P l >tiu n , ^ nic ! lm st®Iuut omnia tingit. Terra simplex deinen* nn t ‘' tl, *S no,, ' 5ri . muui ab uno procedens, non componitur, non L' -e, 5c Ui 'P atl tur connexionem, sed manet quod eil incorru- i, 1 niinw, '° consistit unum, & nominum,tiou est numerus,
'JQh^n "‘UlS.na.
ignis, cum igne ventus, cum vento po-
Profundo*
'JOi,
sii
numeratur,& muneratur, inter ipsimi dc unum
V ! t tll)1 -iriu * US ' * U lm * tatc manet unum, & per complexum ef- pli lta< l u,-,,, 1 / c l Ueni octies complectens mirabili natura omnia
sc
Cafl aottct 1 "! 1; v ‘ m,S ejus ä nullo magistrorum per omnia cx-
„ 'Uin;, . on< -'st ipsum qviod colimus Deus; creatura est %i„.. 1)!, i's i,.... ... .. ..:
. f lltl aini ]1 | i U1la 3° > nec viva, nec mortua, per quam in omni t üc ',qtiOi‘- ' ' S festus sit. Et dico tibi amice in stimm t verita* pl'V^iliina' 1111 C l uicilll qu c hujus pura: simplicitatis simplici n«
«Ui
da' , ' 1 ' 1 Ple\°^ Cl ' 1 mu 'anda,Sc stupendos inveniet effectus. Bo- tl |j "»ili,i i ln .|' ln ’ cill1 i est, & per iplum non solum similia, sed & tiBl"’S'lex & A UUnt ' 'Verra composita elementum natura pu- >ib] ,v ‘ 1l 'itni v”' ,CUm ' ^st" la compositumnecestariofitmul- ‘ l e i n ig nc ,^ "»purum,veducibile tamen per ignem,in aquam: (,' '''Hir, ^ a h dio in unum simplex, & est numerus,6c mi»
D 1,1 n atu ra <;'° u , "umerus , Sc numeratur. Non numeratur , ‘"niicr' 11 ' CX ^ atc| dente compositum. Idcirco non f,. *; 1111 n te V111 "" 1 ’ st llla »oii est ante ipsum numerus. Numeratur aK.S'OtiiniÜI!'- 1 ' 0 ." i'hse'lutum , sed inclusum; & dicitur unum , unumque per unum ab uno, scilicet estecumuno vult naturaliter,
'iuonuii (cientianaturali consummatus erit,
ii 'Ulli “vm ; ;
Q nu 1 Ul V- U } c ^ llum . unum u it)p Cl .^ n d‘>htqueternarius: j r Hip cr \dljt tcns ' in uno impotens,in altero impotens,in (plue- [ 8inatur^e' Ir ’ * n unoquoque manet igne linum > sed non sic 0 ÜI1 8nia ] 0 j S’ per ignem purificatum ad simplicitatem siiatn ln^'Potcst"' 'educatur, omnia mysteria icientix profundx ?°"sein, p ; Ic ria de composito elementum cst,8c non est cie* c '° S^dibi,.'j C j! 1 °^ binarius in ternarium reducitur, quatuor ab cu^^Pfibilc &' tantfm ' Mira continet,varium est > & multiplex, tiu" tCs,la rio n ''T'" cxtl a . nniratis circulum non vagatur: hujus 111 est. Et qn , ' narlllm ’ n uno.secpetonnn omnium magiile- ■ecunquc humanitus adimenti mirabiliter ccn- "Bb i stant.

j'j>0 PHYsicA , 'f. !
stant,ejus sunt potestati subjecta, & fieri possunt opi^aN secta. Observat numerum, gradum, & ordinem,q ul , „pS 11 ’ mirabilium naturae operatio constat. Miranda sunt estfacere, & pbiü quanri creditur plura,quae nec p e °., riec animi maculam inserunt. Per ipsum hiirabilia " l,n j,i!ti' t|1 *'
per ipliuh Omnium Humanarum adinventionum pl fm ' ; ,vi( tllS ~ ' -- - * ‘ • 1
est,& operatio effectiva in qiuiainque re obscura: <1 ejus intellectu procedens non errare permittit per (l ^Jucs 11 ’ öperantefia. Discernit oamiia qiix Homines dicunt- - qiiw! errorem per ipsum inchoata operalio minime po? e j quid Astronomi.qnitquid Mathematici,qiueqiiid Hbag'’ invidentes naturae persecutores Alchemist* j quicqU'“ _ jnce**'" bus deteriores Nccromantici promittunt,riovit di(ce IllCl js |3 pc f ) gere, rectificare, invenire,luisque principijs aptata (infc nccrc; hoc ipsuhi est elemcntiun non elementum. p^ n ‘ ä se remotum,cimi sibi eoh|tmcto in unitatem sirnj’’ lc ^., ill its lC ' ctimi Sine Hujus medij,finis,principijque cognitione ros,gradus & ordines,net rrlagus imaginibus virtutem a 3 crimine, vel etiam cum scelete dare pollet: nec Ab' 11
'■ — sturni 11
itori" 1 ’
tiliam imitari,nec fionio spiritus cdmpellerc,nccsi'tur 3 l c3 j?r^ re vates naturi, nec quisquam curiosus experimento" ^.ii> rationem. Omnis itaque naturi consistens limitib" s ^^ ( . n Ji t > mirandorum, ab unitate per binarium in ternarium , lU |ii^ sion prius tamen, quam 'a quaternario per ordinem & ' ajziß' simplicitate consurgat, &c. quod supra. Sapientia ^ (iit)' tur.qua; aliquando naturi principijs innixa constabat plicitate pura.tbt mendacijs Si unpui itatibus, totqus ^. rn ati |s ''_ bus confulä est, ut iieirio nisi in utraque naturali & lu j „ollb’" 1 ’ scientia 'doctistirrius lit, quialtelatn ex a ltc r a d i 1 c e rn e 1 £ < py’ I' 1 telligere eam postit. Quantos (inquit) errantes in 11 -' ,1 '
naturali solus ego rtOvi viros, alioquin doctistimos,q'
ai'0'!""
■ili*
nulli tenipus ‘St titbstamiam Alcbemiäs impendentes p*-
nonnulli vitiih ciim rebus amittunt: alij medicinam pientes elicere,post longos labores nihil efficiunt: a1 ' 1 cr jen t,j , rum effectmim secreta perscrutantes, a'd nullaniÄP^ ( , rlS sa 1 ; peWcftiit potuerunt: alij luriira dicere gestientes” >rl
ris
riin'
inala Se liilsa imptrke efficiunt. Promde nota« 1 'discendiptimum in Ista philosophia naturali, sp a § ir .| u ’ op £f p rt 'tria hiet b'rth'ciplA-, (liVe quorVim persecta notitia, 1111 11
(em ftquitWr 'enectus, striftWm principium in uno c virt us •2j t’pso , sed per qiiod omnis mirandorum naturalm* ^ r’^
'feVcitm iiuffectum , dc quo diximus : quia pu"»" '
,verdt^,ce-
ad
pcivuuic|;uiuuuui; uijj mima uncic 1.
loquuntüt: hi ditio Opiniones fui capitis ventosas '
expertis dudiini conscriptis quae non intclligunt: b° , >t
mal 1 ’Ä 1 l-'ilft imiVi'i'i»-'« Dt-n 1 rt,> ^
1

. Trithhmh. 55>i
_ n r 0 n, twr, nccj«e mutatur. Ad ipfiim a tcrnano f ÜS: Per m(;° ht monadem progrcsius: ut compleatur dena- r Co,| sus „ 01 est numeri regressus ad unum, simul de- ^pltri dei attl0r ' Ötascensiis in monadem. Impossibile est t | tllr - n ’ Pl P C1 : monas in triade laeta convcr-
p;):.. S 10c princibium nnft nrincimutn monadis ieno- l 8 «nt.
ti ltCs,n ilint ■ C i’ r ' n ^P lurn post principium monadis igno- ^««** perficiunt,nec ad sacmm quaternarium per-
Pcft ' v m P^dofophorum libros omnes habeant, syde- c OgiiQl Ci tut * s »p°tcstates, operationes, & proprietates per» u ;t ‘ nt > 'plbrumqne imagines, annulos, sigilla & icere». r e v| . c plenum intrlligant: nulluin tamen mirando» i 'n suis operationibus effectum , sine huius
tün m °8no(ia,
H,
c °nse,
Unde omnes
Clpjj ^ .
? l, 0 t S»otvS mC ’ p '° «ognitionc in principium. ...
(u 1)t 1 1,1 philosophia naturali operantes, aut nihil conlc»
s c * CSo perat 1 lt ^ v,ln 'i - invola tk lupcrstiriofh, poli: longas & in- J t,lR 'iuin o r> j 1 ts, st c *i , tratione pvolapli siuit. Principium vero t ^ lu Hirn rt ' l .? c ’ 110,1 dignitate quidem, a primo ieparatum, ternarium, est qnvd operatui miranda (i i * ’ qin Ullo est enim unum & non est unum, est lim- < ^Pia c ' na rio componitur : quo purificato per ignem in tln >.co rVl 'i l ’ raf grcditut, Sc ipsum ad luam simplicitatem lever- n 'in fd (L Cn,entu m operanti monstrabit occultorum. Hic ceu- uatui alis, cujus circumferentia sibi unita, cir- e u>tin,. . cniat 'mmcnfusordo in infinitum: victus ejus sii»
P“nficata,,
. unita, ctr-
Ui C;
g'-ldu
5c simplex minor omnibus quaternario . r «s tci^o^I'osita. (Quaternarius autem Pythagoricus nu u tns Pun '° ^ lpp ultus, si ordinem gradumque obleivat ,pu- ^ Cu lta n,u Ul lUc ln »no, ad binarium in ternario, miianda &, , ri <n *' lr a ten *,P otc st operari. Hic est quaternarius in cujus ^ lra bilit ( .,p . ,lus turario conjunctus in uno cuncta f acit, qua; p l,s per jf.' Ternarius enim numerus ad unitatem redu» j,| ln<: '!’iiifn t ^- Urn * °nmia in ie continet, & quae vult potest. ''b lr iiiin c j^'i" lrn P l ‘r se non est principium, ied inter ipsum Pc n Ca 'icect tru ° muis lcitmice tk artis mystiex, ac infallibile v ' a m panfjjp 1111 alio quam in ipso facilius non erratur, quo-
I u 11 " gens ot manens Ttxum. m qno c» cun-
Qfophl occul' mC "> Naduum & ordinis, per hoc omnes phi- j° n ' c qiuiti p t0rum "aturx veri inquisitores, mirabiles effectus d? rCt bictu rn U j' 1 ! ’ l’ cr ipsum ad simplex eleinentum interna- li l * Plt *r o mi ; Ublt0 ^ unt infirmitatum cur® muacUlofe, 5cna- * ^ Prditcriw ni ^gritudinurn: opusque in sapientia natura» Ultal ‘ operantis > consequitur estectum. Fugiunt R b 4 da-nig,-

• fu" 1 '
■y>
j 9 i Physica
daemones {ecundttmdispofitionemquaternarij. - j 0 rorum per ipium velificatur, occultoiuinqtie i" c
liunde, quam per ipsum a nanua percipitur. * *° C fliest secretum natui a: aperitur Alchrmistis,fiiie quo n cc ,n '^ r edf 11,1 . tis acquiritur,n&c operantis cstVctus invenitur. Er ' 7 - 11 - .pili"
ipiis q , "^ 1 ;ota ir
tis acquiritur,nxc oper
(inquit) errant omnes qui fine istis uibus principii' i perati in occultis natune scientiis (c poste confidunt jpib^ tem causa erroris est, quod sapientes olint iceretis n" ]yci' ,iri ' ti,his de vel penitus iacuerunr,vcl nimia obsonitate' ta iiu l1 ^ ut non niti ä sibi similibus vere lnn-lliui micant.
i libi (imilibus vere mtelligi queant. - lcir fl ,- ^ jus institutionis philblophia castestisqnc, in qua fi st 111 ^ „ecc" 11 ^ telligere vere cupit aliquid , hominum tumultus ^ ll ^ l ' )lt iitc ftl ’ l )[r est,mundum delcrar,calum noti oculis tantum, st " 1 alluit 1 ’ 11 .' 1 ’ contempletur, Spiritus Dei ubi vult Ipii at, quem v'^ ^pit'^ quem iuo numine obumbraverit, in omnem veritat'^^.jtq^ nem inducit: quod qiii acceperit, Deo gratias ; 'S. at ^ llä aC'-'s'Jj. fructibus operum bonorUm corrclpondere pro v " 1 ^ p 0 pcrb' ^ acccpitloque Ic recoimblcat , & ita non inveniet un . ( so c<> ni.... 1 . .m, fuerit, ■ p t
lllc autem cui scire ista sublimia donatum non f" ellt ’ ( 11 jsfr> <;l ' , 'diam luam intelligat, quia non laboravit ut sciret, a"'^^ c |se 's J, : c)ua in ejus utilitatem impcd >'"0 ^ f 3 ;t)ti
diam creatoris laudet cju.i in cpis uumaLcni ^
luit ut nesciret: aut fi non acquifivcrit, Deui" nbt A' lllC ,
• ,iin. n non acquiuvt-iu , ■' ^
debitorem tanta: donationis fucatur, & non mutn"" j nt p!li? f . i (inquit; amicum tibi confidentem audi ,&fa ^ ul,1 .. 1 pio ' 1 .' 1 -:.... :_j: — _ ,„,,111
Propinquorum victor ignem invidia;, non acrem
fi'?
lium Dei imnVortalis odio: periculum minatur st vlta st ) c<*j, nodum hominum mundana curantium, associare v l ,,ilu ^
meditninibus. In nidulo hirundinum (alus t ua,pt' nCl ' p, t ia‘d ,cl1 core gallinai uni. Velum raptum a vento pcrseq" cl ' lS ’ ; ‘ tf /p in septenario, (cd pci ternarium in unitate conlmg 1 '
■ris •’ '
felicem te reperies. Si operationes tuas aggied' *" i vf , pi" quem tibi natura videtur ablcondevc,ut a cunct'ji ^jptri 1 ^
iibus mente,in deliderio anima:, ierve Verteris,fle alium ostendet. Qui,i divini amoris a
1"'
quem.-.-...... ,
lern qui Deus est, per studium comtitionis .purifica'' 1 ‘ - s c 0 ‘
vorc finctiibm' •" ,.
’ arS ini i" v ‘.
pus vero breve cst.praistatque creatorem quam °sri'^
ritate semper diligere. Cancrum apeitius ut vldC 'ye" 1111 ,c inius Hetmctis arti subscribere, bxc sunt ejus verba- ^-piti 01
r»_ :_. I e. ..mtsltlS .Wi
'st sin
tl *'t|
>n
°ctvn
to-
hin,
u
Elia,;
V,
st»
sis.O;
'iiis
sii:
"1;
rillV
n tti
1 »il
"dlt
"Oti
'Is,
"111
»Ur,
aci
Hermes inquit) line mendacio certum , & a
ccrtiirunum. SJuocl est mfennt , est fient id ■$.
& ccontra: quia solis unitatibus constat omnis n" 11 " s 3 b 111 ^
pttt-anda mir.icuU tintta rei multn. Nonne res j (ll r, re fluunt bonitate unius,& quicqtiidunitati c 01 " 11 ''> polest este diversum , sed fructificat liiiiplicitatC > ‘ * i >|11
"0|
tOl
tit
t>ti
"c,
'ri
siti
ni,
tii
'sil
'u
Vt
sci
Cl
1 '
tc

tsfr^dcxmc, T RjTHEMIl. Z9)
c ‘"'plcxjbmn ' tatC ua,ctur <nonnt ternarius ? Accipe,linarius Ui' > r ' US com politus, ternarius vero ad unitatis redti-
l^ 1 mc !Ue i U ^ ni ' Non ftint Tnthemius ntentis triplicis, (ed ui >» m ' p «'er Cr ° ”' 11u ^ ens ternario,qui vereparitmirabilem eft l ol ^*»ater'vero luna, , Portabit fernen £ e7i te>y ‘' nuir, ^ l i- Pater omnis perfeihonis to~
ß in t >C ejus Integra sy immensa: fi Cvr-
Rh ' ^ tcr naris *’ am '. separabis terram ab igne ,subtile a. dih' j' rrta c oiif' S 'T' redditus cum ingenio & iiiavitate hw-
C? Cdtc o r atusr CCn<let m reelnm > iterumque Virtute fcpulcritu- t , s ‘ n f'r t Q t . eni ^ Vc rtetur ad terram , <I? recipit <htmjupenorem ,..’° n 'Hcrn an »’ tfritc l ue >rtrn potens & glorioius in claritate unita- r>, Ad '^‘^«re nuramrai, <s> fugiet omnu obfcu- t|(i ns l'aru m re , ttm '8 Uur reducendus elt omnino ternarius, It jj t s Cl 'inin 0n c n 01 Vc ' lt perfectum intellectum consequi. Una- * lrir ius as, ,. C nil 'nerus, at ex iplo mininus omnis confingit. c t|lc 'atut 1 1 >lt '! tc recedens ,primus elf numerus compositus. a t . I ' Vc| tibili s . , le gurius, öc ternarius ad unitatis simplicitatem q *j S °nin fs ^°' ls unitatibus conflat omnis numerus. Non- l,n >tati C n • 1U ' t . ate Guttut bonitate ullius, ut supra, & quic- n 11 ^'plicita n ^ Un S' tll r > non potest este diversum, sed sructnni tu nrictCr, iarii l %^ a ! n '’ mouc unius? Quid ex unitate nascitur, tn’ tCl| ' ai >us v S ' Un '"'us igitur est simplex, binarius compoli- *tir ni WncipC ' ld Un >tatis reducitur simplicitatem, linum est f ,( l l 'ia iiUpofri ?i luurn lanarius ab unitate recedens'componi- t > 0 n' ltUS ^ V| rtu't" C EU este duo principia, Solus ergo ternarius c 0ti na, Ura > f C( j p C potens,binario superato suum in principium, ln tell' dl fh°ne ' n 'jhtudinis participatione revertitur, in quo fine cit "8>r. H* c ft r Cr ' a omri ' a arcani pnlcerrime ordinati, mens l>tt° t> ' n ' a mu n / ' 'Onitndinis totius pulccn ima virtus, quae vin- ti t 'nduralcrf. p ana ‘ yenuncnimvei6 homini cuivis in hac arte hn, ria - i,v a l 1,cnt ' ani operari volenti cum utilitate, subjecta "Oli s ol P ri ^' S necessarium est, ut s naturasit ad istam ar- p ° r ' s niagirt 1 "'tbnatus.sedetiam di(positus,aut laltcmpraece- lta h'tn p cr f ri ° difponibilis.pcr rectificationem a ternario inultis 1 ^"' a ab Inat ‘ Un > divisum. Secundo oportet lingux suffi- ? ll, s natn ra p rc y ot ' t ’am, ut vulgaris non capiat tantam scientiae \. 111 ct 'an a :'n. a l’‘ e utia; majestatem. Astionomica; fundamen» fe tUm!l -)bcre ltUt ‘°"‘ s Icite neccssumest, aut saltem alium ad Cl ^. nil a,solu m c l Ul Iciat. Tertio necellaria copia librorum in hac qu' 1 '* 1 ' tep er i Un COlx,m qui sunt cinendatistuni, quales hodie pau- t 0 ' Vcra cit cr Cor Ut '\ c ut l ,ra: manibus i vel in promptu fit aliquis, ^'^eptor <lo a'!?' 111 Cmcll dai e vrtia,non augere postit. Quar- ulitnus ix expertissimus in hac arte necessarius, \ B b $ est,

5j?4 Physica joP ,
est.quod haec scientia tantis involuta sit mysterijs,ut' re peritiisimo non queat apprehendi: nisi Deus mentem singulari dono velit illuminare: quod l anflim^ suevit. Quinto requiritur universi totius supeiioru« 1 ^ rum divisionis cognitio ab uno usque in quaternantt 11 ’ rio quiescentem. Item oportet ordinem asceniuS & jj' c in* gradum, numerum , inflexum & reflexum, efle & non Itum & tria: hoc vero scire difsiciliivmm est,quia ° n J. nl * c ^iiJ ^
. , .
tur: quocirca omnis qui hunc ordinem apprehendit, r modum intellexerit, consummatus erit in omni scient’® tia: profunda, mirandosque in operatione con(eqi lt ' tlir nll ilii'* At quia h«c feste difficilimum,pauci(simi cum utilita te ’ ^>,iic a ro sine fructu laborant in fpagirica lapientia. Sexto c tem vivendi modum utcognolcat opottet,ordinemqu^^^.,si"' di,temporis horam, opus, operisque dominum, id "h F locum aptum,formam, materiatu, St materia; purum & impurum,simplex 8c compositum, simileac if jpsi 1 conjunstorumque nexum : 6c poit haec omnia mensuram anim*, virtutem, & bonitatem ineundi s of
hor*d‘ ;i)f n
rum effectuum radix, quocunque modo fiant in * a P g naturali quam fupernnturali, hujus principi) fundante .
ptimo ut sciat sub cujus planetx dominio,spiritus h° 1CC ; porisque sit qu.vlibet res mundi secundum iubstanfi* 01 .’ ’
i,iscno si5j5
infl'
St effectum, maxime per quem operantur, superioiibus subjecta sunt, & sola similitudine, q 1 '** .
accidente,potentia,virtute,numero,gradu, ac pro]’ 114 ' 1 ' 1 " piif^ per applicationem unius ad aliud, modo in arte sinm» dortim in sapientia naturali fit utilis operatio. ^i§m
est tetre in lapientia hac, & operantem intt lligere, p'*r -«t | ’'
ll0>
nfl"
intelligcntiartun omnem,gradus .loca, sive locatis 1 * iu ^ verbave, & osticia seu opera, quemadmodum se U‘si f trema in ordine, qnomodpque per eas operandus >f | {
bet intentione universali • aut primum necessaria e' quam certe perficiuntur, quemadmodum caro uc p conservatur. Nono iu hir, qux lolus peificcrc cios oportet eum habere, vel natura dignos .velit“ gnificatos: quia sociorum indignitas operationis e pedit in omnibus operationibus sapientias, tam* 1 ® £J jj fu' 1 *! fupernatur.lis. Decimo oportet in arte hac opes® 1 “ uS Ju»* ^ essi considentia,5c d<- conscqtunionc effectus nu'lf'. tf on d‘ lC |l t $ Xt vel hxsitave: non ob id quod credulitas aliqui“ ^ ,r>e^.
S. Decimo oportet in arte hac operat“ 1 "’ ^ tia,5c d<- conftquutione effectus nulla tsnU j (lC ,it ^
. ... ,, °l’td quod credulitas aliquid c<,1, fls ditt
h's,u< quod Itxsitatio firmitatem operantis anim® P* . ßab 1 * 1 ' m extremum frangit debilemque (iteit, sine cujus virtUt ‘ t ct ■ronfit a supeuonbus influxus optatus. Undecimo t>P

. Tr I T H £ M i i.
rat' 0rt ini-| Cntl ii. natui ' j l> cum fructu operari, secretissime con~ iw^auv ,,’ nU u l uc hominum profectum, vel defectum ope-
ftu J >eratl °nem ipsam. neque voluntatem > nec artem,
H* Public lcv ^‘ lre . nisi pracept ori vel discipulo. Quia haec ‘ ' """ ul'T ’ divulgiitaquc i aro perfectos fructus e dir.
i ^‘Piu * 0( ^'P^ ia totlcftis est, non terrena, ut summum ipj^h $ Coo 111 quod Deum nuncupamus , intuitu mentis per ([ fideliter »spiciamus parierst ,Lcfilium, öc
t (r . (j 0n l 7 1 >. unum principium, unum Deum, unumque ■ V r c c, „.i Uf " ln trinitate personarum sempiternum existen-
ferventillimi amO quo sunt omnia qua; uf- anc nisi mens animata tbnfurgat, nihil
co gno!centes& cum si stantes,aquohr - ntt Ad ha
%u,
i)i,i ~ n, ° nane mlitnens animata tbniurgat,nihil ti(jr v ulo a ^ r ‘Y. * ihtclligat, sed in (üa tabdeet ignorantia. d 0 sciens*' nS " c -’hrenfus, neque holum est ad eiim imita- "olf^C'iWis t U ” ; ' ^untaxat ala fui funi seruntur, fcd omittis tf hicse ^ * arn ^' ar ' s > diis videlicet qui ferner in unitatem ri ’k'Won C |1 Perperam reduxerunt. Multi quidem conan- p c j*llitn n °"l n h 1 m est in mente ternarius. Nonne fiifpcctu- c l"am C f p r *° P nnnltT1 caput elevamus, reducimusque «oi,. u ri
v idrnt.
Ppeximus ? Solis licet oculis intueri iblem.au-
, 1 ‘>af ,lus «c
... ^ igitur Conitendat animus, non auris fiat ■,
j' l,!> a< lpiin° r - , ^ at ^ ue cx vernatio unitas participatione W »i c >c plu C,tMUfT1 >c l u ia unum est bonum ohmipotens, non c Ch p e rort|m !?•’ enim fiat unitas, non fiet limiUiudinis in (j^* 0 : nifi cn| 10 i ncc * uc ^ 0n ' paiticipatio,& sine his nulla transis ' n * Cl iorn| lni ' ac P r ® cc dant,superiorum intclligentiam, ne- c Q|) > mt:lrn P'opnam consequi poterit quis operationem. SuJ» ^ llc s o U 1 ' IVer fales quam singulares neccflärio.ac rerum ^al' ^'^anifqyir 1 ^ um "'tnisi-stx, quaedam manifestiores, Sk tji) 1!fc ° c cult 1 (r a hmx. Et alix iunt occultx,alix occultiores, d^ser reru n | rn * tam insili quam rationi; quamdivelsitatem
homines eva- qui mi-
njj ' Ca -'teris s na, . lua - Hinc fit quod quidam honti k . 5 Ptrc^.n''sentiores. Magis autem sapiens dicitur, ci/' a> husad' ' ,a Percipit. Ad iliorum ihtelligentiam est quod a- p ^ ll anr t aju Uhl ' Proinde quicunquc ad adeptam philosophiam fis 5 ' tCr amaR 1 tu>T1 fupentaturalem anhelat,adalterutramquc b/'Mm a |j ltUtn dbi parare potest,tutius tamen progredietur, ^hro^ Uarn ' n temanum reducat per quaterni) gradus, at ' ^ijartivi tUS "ducalibus idipfum efficere tentet aut prx- gj s ’ a d hjpe rnat S ” ia m e converso per ntedium ipagiricx mcdici- tise'^^ea.ncr 018 e , m Pervenire possit, hxc via tamen altera nta- aa ain g ta j' m i’*' a magis quam in ista contingit errare: quare endum este potius suaserim omnibus. Adnnnc
eoum e-

Physica
congredere lector optime, & animum attentum n011 te* erige.
BLVCIDATIO CLMlll 0 ,^ interpretii.
.#
H
Omo naturaliter unus eil & non numeratur, ac 1 ;
, 3 ti' (1 ' l
■* liter in duo numeratur,ut in Iphitum & corpus,iiW
llitimnt. Verum ob primxv.un corruF fl „ (ji» 11
in ipso o
ri l, r . (ii»'- .
roduc^J.tii' 11 '
superat alterum, quo fit utniluljadmirandum pr„“- „jji valet. Quod ut efficiar in hae vita, superandus erit pe j^u.^ binarius,id est.corpus ad spiritus narmat» couf orm-i'» j
ritus ita corpori conjungendus, ut in eo deinceps F' lc ^ i"^ 1 ,] ! Quo facto jam ternarius ortus in unitate fecunda p 1 ’ 1 1 a m' 11 i
^7'*— . ' . ... . c. sViitil *■ 11 ..*1'
Nam cx duobus dictis,& prioribus per unionem fact 11 ’ 1 li; ,tc |113 , tertium. Hxc tamen conjunctio fieri debet per gradi' 1 ’ ^iia 1
tijdioc est,per elcmentdrum, ex quibus constat corp l,s ’ tationern in unicum & purissimum elementum, nL 'A" U j api^ 1 '^' lVimo quidem ex terra tui cotporis aqua fiat,hoc est terreum legneque tuum cor molle reddatur,acY*» 1 J 0 qiii^j gnitionemDul fui,nec non fui ipsius adipiscendam, st qi>*’ J1 \ij spiritus imagines, & contemplationes in illud, non ab ^ cl c if ( ceram figilii characteres, imprimi queant. Postm 0 _ lU
■' ' coelum ad cum u
n>'
i>ostm°
aqua fiat aer,hoc est,attolle iurfuin in coelum ad c» 1 ! 1 ^.,„a ,,
contritum cor tuum 6c humiliatum,aeris instar ad > ll P^ per tendentis,& orando pulsa ur aperiatur tibi ingenii- .^jj,
I,nendum ea qux Det (imt. Postremo ex acre hoc m p )f jn v est,tui cordis jam sublimati omne desiderium morem ( cui comparatur ignis oh ardorem) D fcI ^ Ih lC .'' t , hic in terris,ut flamma hxc non extinguatur iinquab’^vidcli^
flet ut per similitudinem tuus binarius,spiritus & co> F. t)CS gf." in limini ternarium perfecte jungatur, per quatei n 1 ‘ 1, l ‘[p rt pliii e
per qua
ut .tuchiti. ];ira habes amice lector meditativ.!' phisostd^,a«.>^ vem,qux viam aperit ascensus ad superos,Lr nemo c° >
—i,qux. r ... r -,.
Alteram vcio descensus, qux claudit quod nemo P‘ it»] 111 ’
i ape
fiipt
ast'<
aperire potest, audies in sequentibus. Quum de c«*-’ jam a terra sursum ascendisti: rursum ab eointei» 111 ^ ^,,, te oportet, ad fuperioi um vim A inferiorum acopn quam paucis ea qux totae tam v.ni|s xnigma" 1111 in '„Jd’' f ( ( tiquireccntesquelpagiri velare conati linit, hber*»'» f i,ici«' j ilio tibi, studiosis quoque rerum abditarum on'» 1 j[,i q li;t m volui meis lucubratiunculis. Nec fatigatus hanc philosophiam maxime conducunt,aperireU''j , . v ^ li jju'” vigil & attentus animadvertas, e re tua nimirum*' lC rorum ordinem,& gradus audi latius. N 11 ” 1
ü
%(
fUnt,
»"Ut
fluat
>
«tis
§tn<
"kll,
S'n.
itt r
v >na
'u|<
'Pag
bitu
’l'iei
°n\i
*uti s
'Sic
Par;
s
^0|
"a.
H
V
‘Ott
"e,
’ni,
( Ut
'ile
li, t
ci,
(in,
v nt
da,
no.

tii
1 UTHJEMII.
597
constat, 6c mensura- Ordo quoque slncnu- 'ste non potest. Mensura autem Sc numero Unitas hic Sctcrnarius numerum non admit-
tt ' er ° , & ri ' S 0'^ne ^stat ""'»luta esse
Ndi-d 0r<,in '
i n o^j 1, m CXut ‘ multitudinem, innata sibi puritate limpli- fi ni anti mi l /' C l ,r * m ° consistunt. Hxc est ad superos via, per perceL^ a P'cntes intelligibiliter prosecti rationis ductu,plu- „ lis Jtitrvc r,.. rUnt ' st 11 ® ultra humanam comprehensionem a no- cog^'^nt 111 lapientibus. Vis audire plenius: Studium ft m ^>l lt fc ud m0I1Cm ’ coguitio amoremparit, amorsimilitudi- i t ' lt:, stm )C j la 0 coni munionem, communio virtutem, virtus di- \; tr lll1 ‘cum a'a c S Potentiam, Sc potentia facit miraculum. Hoc cT^-CUam ^ ^ c P ta; plulolbphia' perfectionum, ram di-
0| bn,
■Hnanana
Cltln
et . ..^Urolium, a quibus arcetur,£t confunditur pro*
sp^.^nis ‘siotum.prtestigioliim, atque diabolicum. Cum pr,r c q !tJt L vat ( cicntix, vel adeptx scientiae sit veritas,
'io.
6c
t(i lli: öei orn tlCa: * ln ‘ s > °| )u s, tantum (cimus, quantum dc cogni- v do Co<t ni P otcntls apprehendimus,qui tcilus est veritas: ratv q^ lt aris c * m tis quantum diligimus. Scientia enim vera
* A ^ rrmnu mi><>nt rruiitK ir\ m illUOT fl’C“
^''nA/^eotia fä;nilia> itarem,familiaritas fiduciam,fiducia
j -'•itiip, * ..'Veris impetrationem. Scientia quippe vir-
,, ° r at. r P^cedir, quia nemo potest fideliter appetere qt
quod
veri & amor recti certistimum ad felicitatem J o -Ucnr -' la ’cedit autem sicut diximus amorem cogni- ih'^'ltis „„Apostir ignotum vere amare. Propterea dixit patri (|. ‘ Ut Corr n „r tr Jesus Christus in Evangclio: Hxc est vita acter- tc solum Deum, & quem misisti Jesum Chn- a 'iud est illa superea-lcstis beatoi um spirituum ii f Ut: '''is(. ll j (n " tl0 >quam divinae majestatis cognitio & amor s f Q !’°test ITl , “-'entia: cognitio annexum sibi habet amorem, H c ll! ’">si aut' 1S mtc Pcctualis sempiterna; fruitionis habere collus ^uionc'" 0 ^ 1 -' 1 ' 0 ^ ucrlt siuc amore,aut amor sine cognitio- ^.J R stuideni mali cognoscunt, sed quia non habent ti| ’ '^inii llr """oncni, qn.r cx utroque 6c non altero solo nasci- l>. k ^sidam P^ rtl "guht. Amorem unius (umni* veritatis Gcn- f p‘tc vid e ^ Cxtl a Cliristianisinum positi hodie,forsitan multi cNen,^**« quia non cognoscunt patrem universitatis lr (l i« r Cum Äqucni ille misit dominum nostrum Jesum lllS cogitationibus evanuerunt > & ad fruitionem
dJ tQ| “ostei-'iA^ ^quaquam perveniunt. Dicit autem ipse sal* *>0h' Veni 'U- n ° ln ‘ 1H,S Jesus Christus, de illis qui ipsum in niun» jJ'c'edit ii m ° n c ,°S n °scunt perstdein in (anctoEvangclio: Qui 0| co«nif lCJtlls csP Vera enim cognitio ex ndc est, & '° nc - Homo ergo fide carens nullam habet co-
i

;?8 Physica (Cll rf f J
gnitionem. Qm autem non habet cognitionem, an' ,-pif" ^ qui non habet amorem, fluitione frustratus est. , pU |is rC ' l( , quod ipse dominus Jesus in ca-lum ascensurus suis d' c 1 gcjS? lavit dicens: Euntes in mundum universum praedic lium omni creatur®. Qui crediderit & baptizatus 1**^ rit: qui vero non crediderit, condemnabitur. _ ^ rlll '! 11 n'< 1|ö l ( Deum via est scientia sive cognitio pei fidem, sine < 1"‘ 1 vabitm . Ad hanc scientiam veram,omnes ah* Icicnti* ^pif ^ referri debent: quod nisi fiat, inani stultoque labore i^ji# tur isti sapientes, qui sua studia distinguunt abillis9 u Ii)"
Scientia sapientiaque vera quam propoliiimus, sc ,en |1< ,pl' Ill | compunctione plurimum afficit,non extollit, superb^jjjfii^ ac gementem efficit, juxta viri lapientis dictum: (jti n ‘,
tiam,addit&dolorem, eo quod in multa scientia m" j (Ul) t ss|t ^ gnatio. provideamus igitur, ut studia nostra vera f'P r ’ v0 [,i$ (> ( pus habemus: Hactenus ille. Ut per hate ea qua: ,
posui de ascensu ternanj a binario ncrquarernariuin* r0S cft patefaciam,notate: Primus gradus alienius ad wp f
dium fidei, hoc enirn dilponitur cor hominis ad fol lltl ”' )3 dijl^j quam. Secundus gradus estcognitioDEi perfide' 11 ’ nitur contritum cor ad ascenlum in aerem elevatu' 11 ’ jpese melioris vir®. Tertius gradus est amor ex cognit' ollC r( , l) oi ^ dcin&lpem,ad amorem & charitatem di(poncns_
Arum cor,& ad igneam flagrationem desiderij per h* 11 „cfP 1 conjunctionis cum Pro. Quartus est frequentia > st 11,1 rn( i<i8r , amor continuo cultu, per crebras contemplationes 0 ' c"l> conjunctas,fovetur in augmentum fidei,spei, & • 1!11 ° n l„u u 11 'jj reptorum, in liipcrnis verlaute corde his prope' 110 .„sccP 1 ^ Quintus gradus est familiaritas,qu® per srec>iientiaw <(>
converlationum cum divinis acquiritur. Sextys e - 1 f pte‘' ,j. nos intrepide jam per fidem, spem Sc eharitaiem cultas,audemus offerre nostras petitiones coram D 1 ' 0, llC ,str ° c - tudine multa ac indubia nos obtenturos, quod a ^ ^ pimus. Septimus est impetratio desiderat® pet" 101
nc Jesu Christi fast®, quafruimurad c i uS ^. 1t n'a rC ?% lutem nostri. Jam demum apti (umus ad intclligct 1 ’ 1 ^ tum omnium, tam naturalium quam .(iipcinatus.san 1 ’ ^
philosophi a Deo creati icplemur onjm sapientia. 0* n r iiin J 'J tique,(lcuu primo,lecundo, St tertio gradibus, C9- r 11 n( jji, l'^,, &sordidacorruptibilique terra recedens (urini? 1 a . £t n secus per quartum,quintum, sextum, & icpfim pot‘ n !‘ 3 i terram incomipubilem, soiidaiu , conflantem , -"st 1 ( Juab’y quibusvis insultibus inimici resistere,& nonanip'" lS v< ,
ab imitate cui conjuncta est, descendit.

. - ” 4 Ui3e i>ar u «u»icr le naDcant aniuo. uums wt cf^ucm
>l.s, 6c p r t ~ s ' < l uan r Theorica superioris scientiae aut soperna- j r ^ ' lna,l H'a)ium a “'ferioris sapienti* naturalis. Verum quia ex
Agnitione pendet omnis cognitio naturalium t “itativai,i, l | r !; ra d"s fultus at dilucidius interpretabimur cx f^ofopdMa.ad hunc modum.
p
° e PHi10 SOPHIA Meditdtiva*
, c °iporc y° j P H 1A n 'editativa est bene composita' mentis ?i f ^ '! ntar ia distractio, qua facilius circa ventatis co- queat animus. Ad vere meditandum
‘o ft(
4 llr c, iam b' H urat animus, /td vere meditandum requi
f¥ C o.^ a corporis dilpositio, qu* mentem non impe- j atllr aiis cft U ^ ' C ' vla P ot eft acquiri,natura scilicet,vel arte. Qu« . Pait c ,astc juvari potest,& etiam acquiri quod ä natura hac
^»s, gj p tUtT ' est praecipue rationis usi}, tandem sobrietate ''liitis r 1 ’ a 8 iric 's medicinis horum uno vel omnibus simul ^°sos an j Mens igitur bene dicitur esse composita,
d |Ni tl , s g, c ^ eum anima tali vinculo junctus est, ut corporis n, i >0 l'tiQ cst 0rdis a ffectusfr*narc valeat. Corporis verbbona ^ ^' a >vte,^ ^ ^ormptionum vitijs immunitas, eoque melior, actept tfrn peratur.vm ejus partes componentes nact* j. *• 'um minus qu* fria sunt appetit, mentique fit
bJ* ei scte p l)t( ,^vl!eq u id enim appetit,corruptum est, verum nihil
tum minus qu* fria sunt appetit, mentique fit j ucquid enim appetit,corruptum est, verum nihil p|^ a "ternex\ ,n '^ l l 1 * r lenitates anim* : qn*mottix est ejus: t r 'solqii JaI UTIa fui nat ura nisi corrupta tuilset, moveret sim-
1 iirn ltril: 'l‘ t ia'^ b0n ' ve f ma liconceptione. Sedqtiia inipsitm in* : h, c mf r "j'- S> l' C1 COr P l| s conatur eam exequi, nisi resistat a- |j^Itlm si ti 'Coitum suadet, tst igitur anima tnter bonum
w ( 'per bo n . a ’ Uarnt lue boni-habet optionem,NON per se quidem, i,. tialum? 1 C l ll ° privatum suerat,sibi redditum, & mali per le, Po' f rrttI ‘ttente bono, Sc non aliter,tale malü fieri pro-
Vf.^fta.c m ' Sca soduam resistentiam,quam facit anima corpo* r ^ : ilt ih° lltTa «actuni animi ad bonitatem solummodo mo- j ( ' * 0 eo, CUt *| rne l |u 5> deducamus ex animi lententia, notandum bi,,' a nim ,l? l l'’!l CIn "ibus constare partibus alseramus. Cer-
spiritum indifferenter usinyari; nos vero nui- Ll1 a differentiam ponimus: quam respectu acci- * ,1uri a, rima sequitur Ipimns domini tractum, & acquiescit

4°o Philosophia ,
quielcit illi seips.ini abnegans, animum & Iphitum'' 0 vino spiritu cui adhaerescit. Contra (i rctill.it Spiritiu ^ ^ inonium in cam salutis imprimenti, & lciptam ding^ ^. r jpca deus,animam absolute vocamus; nec aliter h*c 110 f l cll jiis‘ 1 ’ 1 f )( j
telligi cupimus,ne forte ab aliquibus mliimiltniurai |C ^ t . lt iif
tatis,a qua procul abest animus,ac tantum, ut c P nt aVpjr3 cU hanc totis viribus allicere. Animus igitur nobis c> |. or pi |Sfl ,. vita: *tcrnx,3canima organum animi vel spiritus» llt ‘ «anum est anima;: qua; vita corporis est per unio>" j» r o<‘ lem.ut anima: vita spiritus est per tiinernann alein un‘° de si anima spiritui per afsentiun vel,consensum > vu ’J: IS 3 ‘ cll lu 1 '' t quam corpori,mens e.vurgitA internus lioino per ^
tx atternae ad imaginem Dei creatus olim, ac modo > c ’ ‘ .pi 1 ' verso quum adhaeret anima siio corpori magis 0 in iV1 e* [erl<, 5 quam spiritui,externus homo relinquitur,ac tenebrat „jitiiH
runr contra naturam abyssus. Tribus etiam dylectp '''' i
ratione videlicet,intellectu,§r memoria. Ratio tpecu A
gutem intellectui repraesentat: hic cam arcanae c ° 1 1 1 ( . 1 pcttf l): ' ( j, exhibet memori*. Ratio prima est mentis aeterna-’ 1 j 0 ,.o f inviolabilis ordo: cujus homo factus est particeps 3 pih ^
mo Dei simul & intellectus, ac memori*, qu* st 1 " . ^ v 1 '^ rum arca conservatrix dici potest. Anima rursus d" psy primis facultatibus constat,scilicet motu,& seiisu-M® 0 i(.iO‘ ’ ialis,ve) per accidens. Sensus est auditx,degusta |a: ’ Vl itJ( I ) vel tactae rei, per cujusquc proprium organum P clCf ^ ul tUt' > ( L lua vero corporis per qu* sensos ab anima P^^ntiof suum propria vocamus organa. Sensuum autem p sl , c aJ , teritorumnotitiam, praesentium rerum reprailent-" 10 ^^ cd" moriam revocat: & hanc animalia bruta cum b° nl111 , lt , ea^ s s( mustem habent. Nam illa prudentibus oblatis j(i
senso recolunt. Est tamen alia radix memori* longe pl> ^ qtuv nulla rcpr*sentatione media, sed spiritus stJ" lC ^ rC qiH'sf sedula tantum agitatione,dictam colit memoriam, vll ] tU ,n petuo facit. Hxc memori* continuatio rationis quitur,& est homini soli contingens. Ergo sensos t xtO" , est animalis : ratio vero particulariter intellect 1 "' r ati°L, bruta non intelliaunt extra sensum praesentem: an . lin ’ iu>c PfAtf lia verö, per intdTcctum ratione motum,atque f en . '„isi
liore fine, vel medio. Iterum animus & corpus " 1 lC uiit' opposita liint extrema &. contraria, quae conjung 111 .l^ c0 . per mediam animam de utroque participantem >" . quia alterum extremorum est perfectum, alterum vt ctiim.fi motus fiat a perfecto primum,per n „ ^cau^i» transit ad imperfecti pcrlectioncm,& e contra. H ac o"

cK^ondidusi Medi tativA. 4@i
jfAcis a „ u ° tr ‘l 1 »s > iu umun ut convenirent Ipscnam-
itij un' 0l,l| nioms, & concordi», qmr sine contiarieta- ^ ni ‘ c ‘.Hsn u<; . , fici i nequit. Proinde cluo femper simt
11111 pcrtcvnauum in unum conveniant >& peru- Hc 'tei .lb ?^ u fsi>ni unimus omnibus est xqualis, (cd non ini^A p* 11 . s «cipitur. Mens itaque non omnibus »qua
tici.!'' 111 habent ‘ lu . C!l ^ n ' , i siquidem illi sunt qui cum animo con- ^t ; pj Ui . : multi qui plus vel minus de mente par-
I 'iilf 0rc > rt on a" 1 ' 1 j! utem c l u ' corpus in anima colentes,Se hanc in q„ k' llcils at^e animum,nec ejus monita ( crcipiuntihis
jj'^^cncrcci,,, 111 ani ‘ u '^ 'Nis pro ratione, & lapientia. Mens ita- p^Port |' Un j quoties animus & anima convenientia, simul t cI > 6c j n p ‘ 10 jlncte recepta, ut ex his tribus unum fiat contis '^ l0,c luain * a ^i e ’ - Poiiob.ee amicitia nullo modo fieri po- 'ti.i - v ^’ oncln - qua sine unio nullatenus achmplc-
ici' l ' Ct, ' ll ' 1 po(Tik| IT1 '^ Ua P 10 P la a natura s olum est, quod si Iplum Ph * Cu hpiam •* c juerit cum altero jungi,vel uniti. Si tamen al- pa c ffe ne‘cefi' CniaUni aherum ex h°e nno, vel al} uno divi- fo ' Uni »s . Unit ft,cnm nilnl sit prteter id unum. Et quoniam ih^'^itun, e X 11,10 symbolizant, vel sympathiam habent cum u-
Hi . ^hiis in j e . cov cniunt,eoquc minus, quo per intei valla fia ni * s ? Coi d C, ar * tatc magis rcmoix sunt ab uno. Quapropter Pa| tUl ''°- y° l<: fractio ncccflaria est, ut cjusSc sin domictlij fi tll |m teqnj! rUln . cn,1T 'vero cum unio perfectionem inriulqiic tth ai 'hetaj i 3t> a , xtrcrno perfecto (quod antea) per medium t c l0 dt iTientis 1 ? 01 ^ 11111 tl JI '^ tus > l si >st»d perficiatur. 1’er ejus-r ^.“Onnmii v acoi P 01c distractionem,quam voluntariam mor- 'lifi» 13 ’ 11 ac do[i° Canr ’ ac< -l l W)jnt aisima & animus simul juncta poti^ !?>u hab t p, llniU11110 luumcorpus,quam Itilus animus non ita -!? heri<1 ' - 1 educt.ms medium per qiiodsiiperriatinalis
pan gesti at ^on conveniunt enim inimici, nisi per neti- iqj ' ‘ccone,,-' 0110 " 1 ' cx satte discordi» > at bene participem pro qq’ ^iciarjj' tl0lllS cuni utroque, 1 ioc ipso labefit Astrono- q jMoqujjj) ,c l' 1 » dilpof itionem astrpiii inclinare docet. Alita h' • ll 'S 1111 "ominum mentibus, propter quos creata fimr, ctp^'Pt’ntci ? tt ^ nic ' 11 habent in ipsis longe pnestantiorem & rJ Co, ittin. <:aUlr aui: quod ignobilius in excellentius non agat, qa Uc ant i n ' 1 lani en humana corpora vincant animam, camq; fij^aiiiaiPi.Q^Phhihs corporis lervitutem, inficias non iero» »i/^^ones i,'^ 0, s 0,, a siintliominnm corporibus nobilior.1» >U^^P^nti/i la P 111 hifiuxnmimprimere posse. Summajims 1'iti ttlar, i insii o^h^ahitnr astris,insipientis vero nedum istis,vc- ' S , '‘tCiw°‘ ,bllR > & »Vunmisquibuscunquc fubjieitur. Sa- 1 Utentem adeptus«am excolit: insipiens contra, .Ce qui

40 J Pmi. OSOPHIA
qui corpus in anima,vel hanc in corpore diligis, nnim 0 ut ex re ibo Dei: Qui diligit animam liiamsintellige 111 ^ perdet eain,& qui odit animam (nam (modo qui (upf? ’ numcuffodit eam. Diligere dicitur is animam suam 111 lt i n 011 qui pravos omnes appetitus (ili corporis exequinir: l rtl ’ 1 ’„ l iv' s ‘r exequiuir eos, attamen vanitatum cogitationibus 1,1 delectatur .'corpus hic in anima (lia videtur diligere. C°’ r n0 ,\i 0< dem,odit animam suam in corpore, qui corporis h' :CI ’'' appetitus, 8c corpus in anima, qui vanas imagination"" 1 ^ .„i"^ cogitationes protinus pellit Se eradicat. Hoc iter ad muo^^J.ii'’ ’ rem,anima: videlicet cum Ipiritu & ad mentem consc] 1 ,jj 1 tiO r ' e quam tandem,sive spiritum, sive animam vocemus > j'Pl fyOtä unius,non excludimus alterum, proprer unionem Attamen summe notandum nullam unionem esie p fl ’ c . j ; qi |lf fuerit inseparabilis. Poliunt nihilominus unionis initi* 1 '^ mox non conleqmmtur effectum, non obffat quin 111 imperfecta magis aut minus appelletur. Qui vero P [1)U lti ; ^ adepti sunt mentempauciffimi: qui inchoatam habent’ c |v£' qui nullam,plurimi. Catfenun & bona corporis dilj 1 ®! 1 rani contemplationem est valde utilis, etsi non perin d aan’ 10 " ria. Corpus nimirum exsiti ron itpta natura ,qttam° r .^jr. ff 1 ' 0 tum effectum est, plurimum aggravat animam & ,lT1 l. ä
I Caca . ... », Bt ^ Zi I*,
minus sjjintuS asiones pcrcipm* potln. Nonnullis* 1 tura cor,fingit magis idoneos cfle -ctijs, ad cam icpara' 1
' • • ‘ eu'""! .-M
tundam: quippequiblisadnatuialcm corruptione "’ 1 bi mari une, per accidens nulla prorlus, vel pauca ^
c
for
Corruptio
accestoi jam,ex pröpria petulantia,t ictusque disivlu"
Minus apti sunt,qui pixteroitivam c<""'P'.'” (ii-’ 11 '
i rv nrOru ia nrl-nl int'i , , iA.».lillnll !" 1 1 ...
e C» ‘1
ratiftnrrh impediunt: ut illi qui mundanis agitat'c 1 ' 1 ’ ^un 1 ' 11 lttnrextra mundum perpetua ncgligiuu, t< qui piotu ^ cis,qui natura dedit lohnn in nccelsituteni.quamp’' 1 0 „ l'e cl ' de uti per acecsiioncm alictijus impe ditur quidpia 111 > n iiOjl ejusdem amotione juvari poteff. Fiunt itaque in ! 1 ‘ ul ^. c jlc" 1 nulla: medicinxper spagiricam artem pra’ ca’tcrts e^^ v jrii ’ niain.apropnjssemotae corpoiibus,qua: per n,1tl " gcndi,quam a natura habent in proprium corpus, & ^_ or pU s P ' |t nem lita’partis agentis,retinent, idiplttm in alienum L ^. in ,iu' ll _ jectttm exequi p0flunt,imb longe excellentius, C 1" JI1 j s< j (
eis naturaliter in propiia corpora perficere. Quidq 1 " Jcsidc':
natura formam & iu:iroiia!>i""b el ’ ^ pff .j.
; hic:
sibi
<
|ib'
peritur m|i erum
in suo genere maxime perfici: nutatus appetitus ftionisomnium pottffimacatilli. Cum etiam per
ilaturx jungi gaudeat,ac delectetur in ea, vincente m . o)jc co fi.tfiilc medicamentum incoiuij^hun adjuta, in ">'F° p" 1

?° r ' s, !iOcin , Meditativ a. 40;
Ct>| »rrario ean “* ni condescendere naturam cogitur, sicuti prius j *'^Us ’ V|11Ccnte corpore sibi similibus corroborato corrum- adi'ic n ' ma ^"^cbatur. Quod ne cuipiam videatur absiu- lam. Qnodvis nutrimentum in sanguinem mutatur
nti
dQ Cm coni ple\iona!is naturae,cujus fuit nutrimentum ^«iduc P ^ ÜI m Cls quifcrocium animalium carnibus alun-
.'»> nihil ’S! los cti ; ini contingit fieri serocillimos. Natura qui- tr ■ 3 imt Unil r' n abnicmum ndi quod (iibtilius, cralla & tx- i l JT l< -‘ , it| Jiip Cr ö a cni0 '- 1 .^cin excrementis ejecta : 5 c iterum nu- ü do rcn | '"tu quodvis n dhuc aliud excrementum per pqios
Wtp.
'■Veit
h :itac e!|ii V ' 4^ Webcam, nares, am lacrymas ejicit. Hocmo- : ,c luiiY,t , , cer e i emodvis humani corporis membrum sto-
^ lcerc > quodvis huma iül? quoclcc
decoquitur nutrimetum i & fit Ul ä nepeflario. , Siautcm per membri cuti "'•ipcifli ejusmodi iiipfrstuitas commode nequeat
" t$t crnn,i.. U!tl °b malam diuestionem, carnes vel olla hoc loco
°^>l,tateni
igeljioncm,carnes vel olla Conlnrrr,dinem,vel in tutiorem, vel in excrefccn-
h 5 b'edijf’^^'M't.vcl incurvat.
h ' ai cnm iv.li- .Veium enunvero m spagiri-
' l °pter pä Cnt ' S > crassi nihil relinquitur, neque superflui: qua- ,c hnt A rs qu.xvis corpoi IS totum hoc medicamentum adimi it,
I>' . .
‘iintj
iUtp 0 tp amcn h 1,n 'i similent proprietatem imprimit quam ha- n"'° tril Pta COn ' u pfionjs | 5 c superfluitatis expertem,ut omnis est tf ' 3a ^mi 1 ” atUra ' Obterunt incorrupta natura, est vitae lon- c l" na l ura ! e quibusvis corporibus naturaliter inii-
, 5 0t 8c lnj lnco Medicamento natura simile, per quod .eorum , e c r r et ' am nnturaies , vel radicalcs, quantum fieri t^ 1| . !c lep ro p l lri, P t ‘onc praeservantur, & quo deficiente corpus obderis 1111 efficitur, convaleseenteque per augmentum ab c * 1 lc, d jam ob ejus balsami paucitatem corruptum f^ l 'icntn 11) < i> l ' lc, . lt " rn ejicitur. Differt igitur lpagiricum me-, Ho C ° r pore p Vl1 H ar ' 2c hactenus usurpato, quod hoc una cum ejritcus o, " lst l” c corruptionibus trajectum m stomachum, P "dio 1 'A' n cibus omnis decoquitur & separatur, non sine , l0|1 c Prstr Xllll ° 'aanseaquc natura;: illud vero i limma dclccta- ]' lt| ir illj ( i 0 < '. 0,)1 ncm concoctionem & separationem tr.mlinu- ttr ®ibi s' ,n )’ Um 'duiii radicale, calidum 5 c balsamum natura- t lv as > U ; m ‘ 1,bus enim istas physici corporis tres partes po- Y i P 0t M$q ln b"tiiri, unn instaurari oportet. Hinc fit quod "rrf Cct a n b uotl diani cum suis fumantur corporibus, quia ,' au 'ati, g c ' atUla fiistt in nutrimentum elementorum etiam j *'biiiniip r'n' n medicamentum. Quodvis enim clemen-
la pen C(;o "dental ur elemento, sed omnia conveniunt, & in ct vanturab accherca substantia, cui nostrum balla- C c 3 mum

4o4 Philosophia «lieni* 111,1
muin,& socios quantum licet conformia reddimus- r " ^t lC ‘ humano corpore quaedam lubstantia conformis a'’’ lC1 f.ict' liquas elementares partes in eo praeservat, & coniiuss^D!' Spiritus itaque (pagirici medicamenti cum anima ("• ^|iir> ix a corpore erailbLc impuro separatus, poilmodum^ 1 ^.|,.iso
to rursum per animam imitus, mentales imo i
partes in (ilii similem liihstantiam nutrit,& instaurat,co ^joi que physicum etsi corruptum corrigit, Sc ab onw'/* 1 ruetur. Spagiricant autem nollram medicinam este** p ^iric* 1 non negamus,(ed spiritalem dicimus eile factam,qu ,1,n h ' c 0 ! ' induit,ubi fixum fit volatile,fe volatile fixum. Fhyl'eu'so^, nrti pus excellentiori corpore curari non potest,quam lpa?) j r jcü ^ mens lnimana componi melius quam di(polit> ont H ‘ ^nn 1 '’ 1 ' meditativ.!, post divina: gratia; donum tamen. E x " c o r f° concludimus meditativam philosophiam in liiperat' 0 ' ^Jiid 1 ris unione mentali lacta,coniistere. Sed prior lnvc ui" j 0 ,cl Ibphum efficit, nec nisi mentalem sophia: dilcipul" 11 ’^^, Illa* 1 mentis cum corpore si eunda, Ibphum exhibet, comp £ ct & beatam unionem tertiam cum unitate prima (ep aial1 0 n' llC e
tales effiem* 1111 lS ,ci'
,.isq'
ni»'
ula ,llC
pectantem. Faxit omnipotens Ileus, ut t .
& ipse sit in omnibus unus. Creteroqm unde lit l H,tlU <7r: uii ltl,I ',> etiam quod sciatur. Est enim ut fides,vere Dei don»m Jl0( i c>^ sic 6c virtutes omnes.Inde nö (equitur,ad eas acq»"^ 111 1 ,.,q>**i*! laborandum, quoniam Deus ignavos & (egnes ha' 1
exaudit,imi» potius eorum orationes, tanquam blass 1 „.,e,a' a • w-—-i..■ /- ■ ‘ ... x neo P 1 f|1 i^
cit. Magna sane (oret hominum insania panem ä ,•
re tamen & serere nolle: non minor esset desiderare •
cxpectarc,nulla prorsus ad eam acquirendam adhib*^ p^soi.ib maxima prosecto,fi quis tam ignarus,ut putaret labo' ^
i implorata prius,]ianc acquiri posse. I>ilitL', llS nO n ?j
ia replet,dum (alutai ia petunt, negligentes 1 or c ,K
J ^ .,„ iiiii “ i „n-
Fcterc vere diciturquis non sid’ 1 '_ ; ,d |j"
' - 1 priulq».*! e,v’
de 5
Dei non istione sua
audit etiamsi petant.
Corde, & affectu quid cum exigit. Quocirca , mumineditativa: philosophia: gradum veniamus, 1,1 ac' 1 !
este dilcipulos putaviauxilij divini implorationis. “ , 1t j fl iii * ct , ratilfima: diligentia' indilponendolc ad ejusmodi gi-a'^
piendam. Deliae dispositione tantum lioc loco ui ^ j^aN- vero petenda est dclupcr a datore luminum Deo ' icS' 1 quia hujus artificium; dilpolitionis tres (init potist' n1 . . >. u has 11 ^ pote spagirica,moralis,St meditativ.!, necestari'*« 1 . ctatione, quaqua via, modo hae, nunc illa progredi. . , 1)t! a: est enim vita: malae hominem posliderc tliesaurum j p qiii reI reconditum,& male (anum ad eimi acquirendum so j„ dum,multo minus ad inveniendum aptum este 1 ‘ ;u’ 1
1

no
cowg,,.', „ Meditativ a, 40s
l ' 0t ' 1,c l u * C ' UaEd ‘' m substantia coelestis natur» paucistinris tnt ‘^'-Mme 11tu °' >Cn ‘ Uls "uiigct medicamento, (cd ipiamet cst (ibi ^'° n 'busob Il } mcorru ptimi. Verum quia fui corporis corru- j Cat >pliilolop| U -' t |! r ? c ,m P t>( litur., qtto minus actiones suas cxer- Ct " s °elesten " ’ lno stuodam astlatu cognoverunt, hanc virtu- r^'tario ut v, gorem it luis compedibus liberari posse, non ' Vc >n ho ln j n 1 r- 11 cs Docent, at sito simili. Cum igitur tale quid f ^siibst ailtla f’ " e extra iplum inveniatur, quod lniic est confer- c °® 0r ''nda COllc u * cl 'unt sapientes similia similibus este cor- u ° l ' tra i'ia. Ad P 0l ‘ us > stuarn bello, contrariisque cstepcllenda
^Url
, i P°' is igitur bonam diipolitionem attiriciatam,
Q nai Uraltm,)r' ni i^ U:amcnto ’st 110 remedio corruptionem ejus P Cr ant c n stionem.Lc sic per expulsionem arceamus, boo nost, 11 s cl (oimam intrinsecus roboratam.Haccestprx- p j C P‘ 11 'ati 0 n 1 c C 0 l /P Or ' s Physici Ipagirico artificio lacta, per quam Jip'Uento . cn ! Acilius pervenimus absque corrumpentium im- | .'pUlbpb; j "de colliget studiosus lector, a meditativ.! primum • ""Jtti fj'’ P C1 ^P a gii icam ad veram & adeptam liipientiam tu- niar >ai, s ^ ri U-ansitum jam ad voluntariamdivilioncm ut ve- ? ^quis ergo corporis praeparatione , facile (eparatur
ff ar ’ a Ppeti c p l , ls »ci-mi c-i quicquid praeter pliylkam necellita- ( |' Xt asep a ,. at * t ''u an ima,lualttquidentanimi .denegatum luerit. J^pbilopolu 1 ^ rc ^ u ' tat unto prima (piritus & anima- perstu- ^ l ' Cll d.t aitc ^ ( ' j 1 ' l 'U’oral!scontinuauim. Erant hxc studiosis pro- "H'dit a ,jvj ,? n ° Cl '_ lciu qua ratione moralia ljtagiricis,physicis, tl i tr(:, poi 1 () cll ’ l'uubleucritmis, & quemadmodum singula sibi r Us ' l 'troi t . ' c °uiparantur, ne forte litb labyrintho harren- t ' s ' ^cdad «e vcni ' ca pelUniim praestruxisse dicererlectoti- v.. ‘ ,ni >^. 8 o:.- n " Um meditativ» philolbphia:
t,. r "ssidm,! 1 ,' lr '- a 'studium in meditatione vetiatur.
titf
nos mvi-
.“-titiit! .(!■ ■ ..-.Meditati-
p, ll,v ' s tieceir '.''uquisitio sedula veri, & oblivio mundani qnan- i],' 1111 ' Idei, ii "" -juxta verbum domini: Primum qua-rite re- r, "«.scit en' " *°^ c 'si quid edatis aut bibatis, neque quo indita-, jj^sfit; ^PWervesterquiincadis est,quoniam his omnibus Ii‘ n, enti"| 11 ! 1I; ' st'bbus indigetis adjicientur vobis , ubi verbo ".ad v CVf 0 l,m obremperafeitis. Si ergo etiam necessaria no- 3f lld - , prociir vdilaiiai,m -ssi^'enda (iint, & animo prorsum abi- j, 1 ' 1 Co i>itat' ,c l lUl ’to magis mundana curx vanitatumque super- tii^"' 11 'dttii 1 °- n ^ S ^ lln um lernen luffocantes, toties quoties inter- „ '* ''Os do cl '- 11111 S' mt > v ii iliter propellendae sunt verbis domini, e a ' S !” '' Ulc 1 cm esticacistimis: Abi hinc a me proti-
n u '!«c cti ail .™^ u lecumcst commune, Dei totus esse cupio, "* Vttuu, q ^ ' cavi - Sed oper» pretium fuerit intclliSerc ‘- ltca i nctcffariuni. Verum itaque cst esse,«
Cc
st»«.

40 6
Philosophia
quo nihil abesse > cuique nihil adeste, multo minus ^ s nihil. Hoc lolum est verbum Dei,circa quod tota nou' ppr . - - ' • ■ :#rca'>’’ /
tio versari debet, si cuncta qiue in cado & terra linat - ^
utilia öc licita,velimus intelhgne. Nocellarium vero carere minime possuinus, nc (lint victus Sc amictus. S‘*i j est.qjucquid nonneccllaiiiini. Mundanum estiH'd 1 ,lll ^ 1 |ol ll J sed quicquid nos lblicit.it per cupiditates corporis ä “ 1,1 ^li^ nestas. 8 c insitas, m lolium inter bona prana, quo n oS ‘ . r ,fJ s ‘
verbi Dei retrahat (i postit,ne perlillamus in es. y ' t 'ii,c |Cl ’ tl ... 1 .1 .
summa vinus, & inexpugnabile callrnm ,paucilTim |S bus aniicis,<nmimeris tamen oblestum inimicis, st l,ol .j5 jb^j nusquam totus modus nunc odio prosequitur, qu- 1111 ' . piä 11 ^ (olo & immaculato propugnatum inllipcrabilc tan lCI ’ cti jl J..U.x. .^.j ,-,-infci ' 111 Prilie
indubium & certum ijs qm le ad illud m alyluiitconb 111 '
tutistimum refugium. Hac in arce verus, & indubdat^^,„ib^ ttir ille thesaurus,qui non erosus .1 tincis,neque pcrl '0 1,1 c$ ,{ '
conservatur iij iremiim.Sc a(j>ortauir hinc poli i« ort ‘ ot cfJ(i opibus atque divitiis totius mundi deficientibus eo serrimSc in nihilum redituris , quod ex nihilo creat.® Jis ** nihilominus pieeiostiiine, qnomam non inrelligit rno.quid libi ad) Iiiuani politum Iit,vel ad salutem 1 juris* 1 '* j que perpetuus tliefaurns cll ,n s illa mundo vilisti |1 .' J '. 1 spreta, nont.unch odibilissscdamabilis lapientibus bssNq.V - 11 Si aurum omnium amarrix: ab oiiimbus ut Inimica ^
que reperibilis, ä pauci stibiis & ferme nullis inventa : i x Nis,ss-
elamans omnibus: Venite ad me omnes qui viam vos ducam in veram sclintam. Haec ell res illa ä vc !’ 1 *,n, rc ■
gniter pratdic.ua lapientibus,^u* viiicit omnia, nec ‘^^ x c quam vincitur: corpus & cor Omne durum penetra* 15 ’, , nl
le consolidans, 8 c ad omni quantumvis diiro rcsist el, ^ 1 eJ ii 1
l«;
aans. Nobis omnibus se facit obviam,Sc non vide' 1111 ’,- nc' ss, :C. ., x, ,1.-..„-e!'.!:-.c___ n'J* 1 >1*'^
ciserans öc alta vocS'diccns : Ego liim via veritatis,
, qiii
omnes,quia non elt alius .yd vitam,quam per me ,‘l“' q t 3 ti 5 ‘' jti ostium,transitus,at nolumus eam audire. Odorem bj; 1 '. titjsed non percipimus. Dapibus fele'nobis libem l 0 sa“| : ( ct suavitatem ossei t mdies, Sc non degustamus. 5 >
tem trahit.ar reluctantes,& tractum hon senliist-'h* 1 ? |,.ib c|1 j.
praeterimus. Quoniam lacti (unius sicut lapistcs,oc lllt ’ ^ ,,01'
& non videntes: aures habentes, Se non audientes - ^ | 0 qii cl ’ , y
'"isii
*n
t'
N C(
Nd.
0,
Hi
P'ttls
'Nn
'feti
Nr
Mv
N, t
St
Ni
N,
Nc
‘ttv,
Nc
Nl
soli
N
Per
bto
N
Vct
'it
sed
tu,
*tu
de
Cti
fu
te
Ui
tl
it
ii
V
• naf fS ’ ,nt‘ -si
facientes 1 orc lmgu.iqiie liiiuiiii.nongust.unes »* e ‘l‘‘ e iJl ,|ci l ‘" |l(! r inanibus Sc pedibus nil operantes nec aiiibui.ustcs- ^jji * 0 ^ (I V lc genus hominum quod Iapidibus hon ell pradDsss^ op cl '^s' infelicius,quoniam ipsi, Sc non illi rationem st- 1 ' 1 .' 1 ' ,j|b l1 ' ‘^i * 1 »um suarum! Transmutemini (hiqtut veutas) c -1 t**

Nn V ' Meditativa.
Ng Cn 0s nomines & lapientes. Ego sinn (ait) vcra medicina N co rf ,1c tra nsnuitans,id quod non est amplius, in id quod init Nd csti? l j oncln < 3{ in multo melius, item i<l quod non cst, in jd '^di-. - ^ ccc ‘ pi i foribus sum conscientiae vestri no-
<V °^isiK & non aperitis mihi tamen expecto mnis,nec
jNsp et llta,ai ' fc cdo, fcdpaticnrei injurias vestras lutlineo, eu- Nti) . I'' ltl enii,un, ad eant exhortando vos adducere. Venite Ntiti^' *‘ v l'nis neruni venite qtixlb, quiennque lapientiam llNjs'o cn ' u gn atis,non auro neque aigcsiro, minus labonbus t°l‘ > Ph C " t 11 Ul v °b' s ultro. Sonoia vox. suavis, & grata ‘''’^U'namihtis.t) Ions divitiarum inexhaullibilis veri- ljNlniu ! l,u '” liiirntilnis! O desolatorum nstlictibuspnlen- c l| ' t ' s ani n ^ tlllni ' Qmdnltia qtnciitis mortales anxi) ? Curm- 0 ä ’ c,lt dcm! l,SVc ^ 1 os c «ri» exagitatis milcri ? I^ttx vestra vos ex- p 0( 1 ex't rn CIU ‘ a ; Cll| n in vpbisid este vult, non ex vobis, omne Nilgj v j v<)s >& non apud vos quxritis. Proprium lioc este (o- p IUni * l, tpropria contemnens,aliena qe.lv luntIcmpcr ß '"H'x 10 l’ r * llm P'° nobis appropriato vel usurpato tinnimus. ‘ t “lta nit[s "obiz ipsis nihil habemus boni, sed si quid habere boni ^Ni/i i CO st u ' est bonus ferimus acceptum. Contra }? b «'>us mali, nobis ipsis usurpavimus ex alieno malo fC N;tin lcnt ‘ ani ' Proprium igitur nihil est homini ex luo.pfx- ,lQ| iexf ( ,, r N um quod possidet: quod ex bono bonum habet, ferit, j 1' °»led contribute propriunn liabat ex bono,modo rece- s' tci) e( )ri ' s Cct ' lu ' 0 l , i^ licet oblcure vita lux hominum, tanquam eo C ’ C !” :B l '° n ex nobis quxrenda,tamen in,& non a nobis, ^0,^'“*^^ ctlamln nobis habitationem faceredigna- ? a is, ut j . c "cibis contingit. Hic cana lucem plantavit in tNitusj^ 11 f,l!s lunaine qui lucem iuaccesttbilcm inhabitat, vi- /^Nas- n Kn: ^ 10c iplo quoque exteras ejus praecelleremus r' 1 stilln is i mmilm " similes hac ratione facti, quod scintillam U^lNlcd in C • lt "»bis. Est igitur veritas non in nobis qux- Nn, Vc ’ m °gine Dei quae in nobis est. Cxtei oqui, quo defi- Co 1 "ciamtis littis, lini quid adest qmso, quid etiam de- ■ tjfVjj^rAnnumniti potest,eunt nihil vere prxter uu*m ex- 111 ^'quo"s' ! ^' 10vat petfectum este nihil prxter ut unum, quod nec Ve ac " n ' nilt Um,nec Itipeiflui quid admittit, sed abundans f Ct Ln ' ,0t ? nt ‘ alri buere potest omnibus deficientibus, & fem- ^ t l'iod° anil ’^‘ 11c ■ Quid enim tale potest este prxter id so- 'nNeslh? 111111 ‘*'' f elfe quod est, dc, este non recipit ab alio, at Nquia , )r '; U11 " stuod este potest ac debet, cttique nihil obesi V '' l ' c ‘K>n t ' r , l P'‘ Hn wl»> est? Quicquid igitur extra veritatem falh u C > '^" a veritas illud unum est omne, vere quod s a utem ccoutra, quae quia non est, nisi quod este Cc 4 vero

r
408 P in 1 o Sophi a.
Vero contrarium est, & dic non debet, net nisi per ei privationemclfitihiUst aliud, quam quod vere non 1 -,111 concludunt aliqui peccatum & mortem tale nihil c 1 j procedunt ab to eile vero, led ab cllcntix vera: privas* ^d/ inde peccatum eil privatio boni,qu,venula mortis. ^ O n0st 1 '^ quia mors est privabo vitae, qnx vita boni sinis eil- 1 ' A cll ]ei 1"^ tlein ventatis Itimiilus resultat, cui non praevalebunt ■’ ,(]
tis,& conria qucinci lique quanuimctinque duro, dm j.jsiiO 1 f 1S citrare. Veritati qv> cunqucqmdpiam adjicere vellet’ veropalliitione q'tad.im liibsiituero cogeretur, ideost „ v c ' perfectionis amictu'0)0 circumiulta, videri sine pan |0 ^|li*t tur. Quod si noster primus ille parens amictum m*”^ ll 0 n ' 1
non extnlleqncc fuillet veritus videri nudus, qualis ‘' l ’ ltl 'j) 1 iv-^’
dcbnrur,mc erat,(ed omni decore verinuis,minittu>-
ittltem ventatis amictu perenni, falsum qnxlivit P“"" or atfl - bus arborum , quo ia iliis in scipio liuini errorem, llt
sali ***” 1
• 1 yr
mino dixit,huduS fumPomine. CiijuSmilcitus j^- prv., ritatem amilille per inobedientiam vereretur ac Vate’ c ' a.
nens »*! 1
, 1 rt> v
U "1 .■ ,s<
rciv-v felicitatis amictu perdito, aerem® gloriar vcst c,n ^via' 1 ' 1 '
gratis illi dare statuis, per proprium filium : qui vel *' -1 nobis ac vitam este ademit ostenditque manifestevo** 11 ^ quam non meruerat,mortem a nobis perpetuam, st' 1 '' t us 4 ** t 'sti debebamus omnes abilnlil.Videte fratres igiuti ritatis tftectus, ut etiam erga litos inimicos, modo lt '’ eam, sit benefica placidaqüf . Ctiin Adamo quidem P‘ nt) ili tJ bnuics, at nostrum pnucistimiactcrenulli' 11 ‘
1 '*' a,nl ’’ moV (W
tem liiam aperte lateantur, quinimo potius quiscjne st”- t pit videri nedum,(ed este perfectior, licet omnium * 1 ’ |hitn s,,, 'u fvctillimns.bystbquc coccineo & purpura insigniter P'P S zpp^ xime nudus. Virium hoc 'nxreditavimus a primi pan ^ inji' r 'j tu primo,quod cato nostra pia: exteris maxime, i" 1 * j c . r rf:‘l''l, scire,lapere,ac pollidere.Sc vclut idoliim honorari ‘j. ' ]]t
potiilinlitni hoc foculo homimnn eststudmm , ipl* 5 ’. V.,>i,s fuit,rxitiö(i|limum. Nec desunt inter nos,qui ad dete* Adamtlaplinti, partcmle'coilterant, nec (ecusacil' 1 - q>*' mmi fugientes,latebras tenebrarum qtuvriuut exrci l0 | ^ j uitif 1 ^ diffidentia, ut plurimum indislpciationem tendit, l >ot ' lt j s , 1^ iam indiget poenitentia, qua revertatur ad lucem v f > ^„ju]' 1 : sus veritas nulli potenti® (ubjicitur.vcl irtundanx Ib'”. ppftif 1 , propter nilul ei poterit obcsle , tumiplhmet sit t ””” lS lUS Vt**”'' vera totius mundi potentiam Inperans. Quodsi c ° 1 '’, .„„n'” 1 ’’ fern polfidentis in mille Irull-a fecetur, nil patitur §. pb imo potius in co martyrio gaudet: ea demum est vll | J ,bct) b;ntu, quam pauci admodum llint adepti. Contues • t j ;ll n
'btr,
,c Hi
'Pliir
» 10 v
folli
'tl.ii;
flltl!
a«iii
bsti
Isto
tu r ,
ltfy
*tt»,
Te
°st
c tiv
diu.
Vtfi
?ü
U‘l
Ch
*1111
P01
stt
«t,
div
*>t
T
?f
du
st;
»is
tt;
fu
i
fit
ac
'l'
at
st

'knijt
j ? C H gr;i tn ' n ffparabili unionis nexu conjimcl.w Pietas ait- tift v ”rc u t 7, lvluutl S prolapla > quae docet unumquemque (e- * ,i ü iusqü e 1 “ ’ Vognoleclc. ]ullitia vero ren istutto& restitu- fc!^mn- lUq,,e ‘•l ucJ <«nm eil; quisquis virtutes istas ver i,i' lUl> ! e ^ ebullimus. Operatur etiam pictas pacem d
Plais, n ? a, »>.Je quistu
S Qu ^S" u , cnt 'V ___
pj c 'iscu m 'f 01 ' l olliimns, eri '0 ut lupi a diximus, nccdlarij. tiii^ ’ 0u ' | u, tum potuum, ve Ilium quoque luxu&ap ■ i/ h .
Meditativ a.
4o-
e
us. I; petatur etiam pietas pacem 5c s onuubus postea suo loco dicetur arn- etit nt ncccllitattm intueamur. Vitili lanc$c
; 1 ? ,, ! vi *.«iam ille qui poilidet, potest: non sunt if»i-
DQ ,ail t pbilo’- , POtil,s,l ’F CI -«»“. P olr ° nccdlit.uctn ob- ' l Vc ' idior . c ‘ lni ’ bmt pnuciflimi: vulgarem autem quis
beo,,, r - quivis invite liiliinet,coque iolo carere cupit,quod
Qlt S^Oci ..iee IU
( ''''''iudiciM'^ 111 ' ' urc VC 1 injuria nequit? Verum quia vulgus ^ ll,ri, iii st.^, "peilicialiter ac IccimduYn appare ntiam, & juxta v , ^ Ven t l " l, ” l,K >Oeiio(a quum {üb lacero conice prodit in mc- 0 ' s ' arir u jj ler bbtur. Plus postum ine tempestate IpkndiJa ysii'1 ‘nii Uni Ja ’ 1 ,or qucs, monilia, quam ip!a veritas & lapientia. r?° c bin r lapientia summa (it facta mundo stultitia,hacc ’ r ifl llS ^ a ■■■'pientia ? testantur sacra; scriptura'. Veritas ipsa h^^no 'a' 1 ^pientia tollitur a mundi lapientibus, quia of L 0t 'uv „i; . attamen superat mundum. Barrabas autem latri
Atro
mun ^° vitioius. Cur itaque mira- l, ? Cf b:qi lut ^ s Vcr arum artium protestbres,cum veritatem ipfath dij^bisil];, S ’ tan quaiYi venenum abhorret ? Fatentur iplimet a . <rt1 ,5co\jf c lu . ' ieqnaccs, cum doceant veritatem parere o- l lt a b'cq Ut , 1 ^ l st IIl im amicos: li boc loco liibticuistcnt obsequium a' 1 a ' n 'dtiaineste pradlandum, excusaripotuissent, na l bcutem C ■ ° Vcl 'batis. Sed per hoc para litari videntur ad Ij * l0 Diiiiih ^ 0t ! lls ’ l l Mm ad virtutem & veritatem libere oble- d 1 1 ' C Jul tm(i S i l ' llc ullalpe lucii,vel alterius amicitia: qtuvstus.
, at ion;^ l ?. c °fo sunt adducenda, quippe qua; ;> nostris meri f ' ^idem' 'f 11 ' 1 > Ut diabolicum fermentum excludere opor- tp ^'ditati 115 j'°cferreo fcculo.fiquid in lucem adferatur ex ve- 1' iniit,] 0lll “ Usi > & indubi|s vera: philosophia: fontibus,quod doftfi cni faci.it omnis Rcip.fi non Grxconun L« infide- dq CUm dliu-|‘ ll % con fonumfit,abeis prilcrtim rejicitui. qui . ! . Ur, a schoj lail b'relludij, quod inanis illa philolbphorum infi- a j|.‘ >li a . Cl ’." 1 menta cit. Dicite quaeso vos viri judicioli,qui qu^^bjs/ 1 *} c ^‘ s carc nsonim lumine vero , lucem veritatis an*^ l *bitia n Urnariarn habuerunt sapientiam Sc mundanam, ^parpi' axima 1 ‘■'putatur apud Dcum.quia non est ex Deo; a ^>U a:tar/ OUIM5 h!mm torquet ad eam adducendam per *U. 1’ollntodum l! talem contingat pstiloibphmn C c j cmras

4 io
Philosophia
ementitum,cum vero Sc meditativo conferre fopko - 0 d ^ , u pit in convitia,contemnens omne bonum ac vclllI jc, t ) pr ittt 1 ({ pardagogo non audierit: ac si nihil veri bonique e ^ quod ab infidelibus veritatem ignorantibus ortum *■' ' a iii ' 0 enim speculativa mens adjuta lumine veritatis > ul ’' pui 11 ""; momento conlcqui, quam astiduus & improbus U ifi- absque hoc lumine qua-rentis lucem,ab his qui piior" 1 ’' ji«
Ceterum videamus qua nam sit infidelium phik 1 ctrina moralis. Summum bonum ponunt bene ^l.' 1 ’,,. honestum partiuntur, &nnle. ftonorum :| nib' tl ' l '' , rli et t ’"^i! maxime re putant honestas, denique diviti uuiupa |UI ' ,, v° c y Vinioncnu]uouuH|iK-|iur, vel injiuu ,bello? vei “ .^hu cl ^c.i • utilia : patet quoniam exiliis omnibus polt ino-U'"b^,ni>^. j expestant , quam litcc posteritati, per memoriam W' ^^restb, j gestorum firmam, honoics,atque fjvoics reliquisti- ^
nem pattlm ita negantes,partimignoiantes 1 , poena- bulaspraeteromnem veritatem, cujus etiam fuerunt i { hominum perniciem, & sii i ipsius exitium excogna*
Eccc propter quam doctrinam oport ct verarum ai tn p lClI jfJ t:
- res ijs maxime odio este, qui de quibusvis artibus ^ plus reportastc nomen atque titulos gerunt, sank ^
• ui st profiteri velle dicat, Siquis etiam vanos detedeuir.mox estrum discipuli, minantur in su' S tibus ejusmodi viros,vel afficere supplicio, vel limm' 1 ^ quod equitationem asini vocant. Interim non vident f illö iil^ ximumdsc lolatium. pep vicos indiesafjnorum c st l " t 3 j, 0 i«i | ' l L- Sodomitica,& prictrr n.ituram coacte per malitia 1 ’ 1 0 < -p-'* p - gemta.contraq; praeceptum Dei,quo vetitum sint 01 pnid h res diversasimp Ipeeieriini animalia coire paterentin- ^'jjati' i dem subticebitiir ob eorum minas ipsii veritas, qu>->> professoribus odium perit,& reticentibus obsequio ' 18 Absit,potius obire mortem philofbphum decet st 11 ' 11 '',,! (Jl ' 1 ritatetu. In omnibus est oblervanda ,nt iummum P pf i tcv' 4 -^,. nos bonum. Beati quibus datum est ctelitus in t '' u j„git' ^,i in finem usque, quod, paucissimis (hpi miieiuin i co ,
gemus itaque Deum, ut hujus solius pos faciat p - 11 tl J’ 0 ne^‘.- t tf jam de studio per voluntariam separationem nieditk ^,ait^, in animo dictum,non fixus docemur per eanr J, ‘ <l " ‘ J " fiendum. Etenim in eo requiritur inquisitio ventatis, qu«e in carum occulto latet. Verum
cis ob oculos ponat experientia: nili pcropinion tS veritatem nunquam sunt experti comprobatumut > |ir0 rum rejicitur, & nmimocbmore fatuus exilbmar"'' nt.n tito
. rerm«» illf i."'
rerum est a natura ptcducUnim centrum m q ,l ° virt ' B eji' 5 ^'
%d c
^Utfi
"bibi
" l| diu
"Miv
Pu t
stU:
“sus. ®Us t ,
‘m.
p«
$

st
„nf
.✓i
i
i it' h "
rstf
ilc i
Il'
0*
„>l>"
■j0
nv*
si"‘
■r(i |J
i/'
| t /
C ’ ?
■i/’
H":
ii"
n /
ii/
, i ‘* 4
Sl
Sft
k>r>
M
H D I T A T 1 V A.
411
, «q« potentia delitescit, per hanc artem ad
Oh ' nl '-'i iori'^ n ' ^!-Od ut Hat,earum divisio necellana liiperio- stf'i s utr ' US q Ut ‘ partium repuignrio, tum demum per tt j U ' m 'pao' . P ‘ 1 ^' nc ‘ 11 n edia in unum reductio,vel unio.rroindc divil 'o,vHr Cl,ni,& P rlmi 's gradus ad (pagit icam unionem est, ro* >Uri °rtMn ,L ^' at ‘° duplex est igitur elementorum ieparatio, lis^i'atiun ^"P"ttorihti8, & liateest vere Ipagiricaiultetave- t lls . Na tllrat e ” ;c ' cn 'eritalium,Sc vulgata elt omnibus ac i.iini- h St , "tiiiu o ' nicn operatur per lohnt commixtionem litb dua- j c ''Otrutis. J ^ lat ‘ombus,ahaationc videlicet,ntq; animatione, * PUt0 <« 8 7r S * n ^quentibus - jam de separatione puti ab ^ Ul a liis cu n j° l . quamur. Ftr in quibusdam corporibus per ft, tiui'i l ' )r °ducti ' VC ^ h'ciilo. Quanqttam omnibus corporibus a n.l- r t 0 taiiie,, SlllC | e ^V"tiacatlellis.quam quintam appellant,in a "Undare dicunt philosophi, atque in vino. Qua- f r ^titior fi 1 ' HC faciliorem etiam leparationem.Non quod pfpa. Fj aili ‘■‘■'bibstantia de iito corpore, quam dc quovis alio b lcst 0f universalis est virtus, nec nili propter varietatem l' lta U'm t j. 111 eis adhuc han ens ) diversa, libera tamen ad litam ' ''°ta i,.....- ' Hoc est unum ex arcanis natui,-c, per quod ad i. Ceterum animadvertendum nc ledu- duplcx est enim, philolpphicunr 8c vul-
Carr Ujr a ., !,f*' runt spagin. Cerer p 1r<; - 1’liiloj- S i' 0n<: vini, duplex c
p c "b m,[ op'Petim de quovis corpore natur® potest elici. Vul c° lc 'l II Ovi s f°^" s venditur. Separabis igitrll quum voles a cor- j Xc| "p| UlTl . ,P U 'tum & animam. Prius de vino philosophico per 0,lt air a Vf j oceamus. Grana tritici, hordei, vel siliginis, aqua I Ut>1 wlen tUr ^ l>v ' a b, aut alia quavis macerata ut intumescant» ac- **<i ant 111 "cervum, ac maneant usque dum post aliquot dies ^'""‘sper j ac S cvmin cut. Quo percepto distendantur, &. ali* t erai« !l ' CC ‘ u ’s lnatur bumor fupeimius aqu®,postmodum ?. n datiw U> cl "stiufcule, & in vale ligneo polit® huic farinx
iriKj.. c-_. t _ - .
c °'ct u ,' fT
E^na.
Cc (Tti m aliam aquam ferventem, ut prius , & cola: pro-
P (, tc tl) „. i lne affusionum & colationum toties repetas,ulquc dum
,“' ris Omn.,__ -n e/l._,.sl'___
' stUa (erventistima, & cooperiatur vas. Postquam requieverit 'ejusmodi liquor , per letaceum vel saccum ounime turbidus, tum demum ad eandem fa-
quod * 0rr) uem granorum substantiam inaquas esse receptam:
■ ^colat C p S 8ullnpostremo colati liquoris, öefarin®. Tan- t '°0cnv Ul ^ ‘quores omnes effervere facias dum per evapora- ^tn phil 0 r C , ? tydsitudmcm adducantur.Hac via tibi parasti vi- n, ‘ n ibii S | v 'icurn ex gtanb, q\iod pariter ex omnibus nlijs se- r^ntp ,L crc P°tes,necnbn exaridioribus quam ut ner scipsa 'Phario per 1 . , ustionem (eparali.Dicitui ad hunc modum facta 1 Vehiculmvi. C®teiiima dicto yuio philosophico,per
icstilla-

4t ?. Philosophia asc^l
destillationem separabis animam cum spiritu F
tem a iiio corpore, ac toties ejusmodi spiritum & aI,ll j C0*f^ mabis,donec ab omni phlegmate separetur,ac libetc^.^c-’* iu umbra,'vel ad ignem exiccatum igne violentill" 11 ^ emeres aridillimos, nd quos aqua assula fervens i'qqqict', aliquandiu.quo habeas lixivium asperrimum: quod 1 fjjjt 1 -j 1 tit per inclinationem latis modellam a cineribus, "“P .■ llt p rl11 ' sed clarum separa bis. Ad cineres alia .uuia ferventi -Tu 11 ‘ .tcS 1 *.
colam,
aliud rursus lixivium para,quod addito priori coia"-';"- ,^ tl facito pet lixivia.doirccafpcrttarisirilul amplius in C '! 1L „a,'.^ reliquum percipias. Collecta lixivia per manicam yp.icit 0 '^ trimi appellant) iir limpidiilimum liquorem trans" e hunc viti eis organis evaporare, quo habeas tartaru"^ ^.„i l^ feil natui x rerum omnium. Hocliipennarniorcum "h 1’0C nmlo loco & frigido resolvi putent m aquam v»it-’ K- vol& J __ quam igitur ellentiam quintarii ä vino piulolbphict?’' cujusvis coloris, modo merum & vehcmenulhm um . . t liict s '. bueris optimerectillcatnm ut audivisti, succum hunf )i)0 tib ll> ' summam simplicitatem continuisfratliduis rotatio'" ’ 5
finito tone circulo, videbis iterum ab impuro puru 11 j„cid l!l1 '' natare lupeuus aeris colore sevcmilimotransparcns,
Hoc ab impuro sepai aio per inclinationem (x serva- .qqer • ^ ctemis spagiricum videris, quod stellis inferioribus I ' ol, yjj r; ili0 | ' lupevivum iuperionbus munitum vst, adornare potf* pjai' ■» turne jam infideles imitati Phyiicos, cadum Sc st<-’ contrectare nos, aut ut reliqua omnia negabunt l fi" l,s ‘ I " Parvi sane refert quid faciant. Nullus livor aut
bitur institutum,quo prodi Ile bonis conamur omnib"^^ p r<r
sis veri. Proinde latius excondamus nos, ad hunc n ' 0 - n jjvi^ ia giesti ut ctvpimus. Sunt igitur stcllx nobis inferiores > 1 lC qjo>'J quxvish natura hoc in mundo inferiori producta i" 1 .j <jr jb’* sl , videlicete.uum & cxlftanquam superiorum cum i"" )t j[ii"^' l 'j lenientis. Jam audiovoeem nndtoitim in nos f, eim'"^.^qct resonantem: Vali^iiqniuiit)apage,similes tollantur .-,1"^ alum terrx se conjungere poste dicunt. Av ct ; " 1,lK .•.ei"'’. 1
fniti
St
Si,
‘Nii
*Si
3N
S
V
Ni Vi Tris, s, h>,
Ptite
Vr
luti.
H
<Tl(i,
1'ltr
V Nr
Ni
V,
quantum volent, altiora his ct majora cogentur a»
.dire'-
itaque est matnia cxlestis ik universalis foima, ‘•' 0 . llt ' l ,. 1 ,ir"‘ r
- ' . ' versah V-'
formas omnes distinctas,ab unica tamen univei.i.*- ■ ■■ ■ ^rudentes. (Quapropter quicuiique noverit individua>P c 1 I ‘ ju" 1 s ' artem in gemis gcncialiUimum addneiposte, ac p°' S"' 1 '' 1 ' 1 " speciales virtutes, unicam aut plurcs insigi ,mediei"." l ’ (| | )l iti''- lcmf.nile leperiet.qux corruptiones & morbos F' 11 j t (u |, ’J aut universaliter ac indifferenter omnes tollere pote" s ,-c" r
^nim nmeum ite omunun con optionum gcMCtahU" Jiu*' 1 '
Tjr
Si
M
''I» Q «ita "tti
Piti
Cr C;
I
>tfi ! N
'ttl
ftr
<le,
l'a t .
'ita

^‘^-Virtut .^SDITATIV-aI _ 41$
'. nn °vantium, instaurantium, & animantium n, d 11 C1 lm ' cus '> quis nisi mente privus medicinam iinii-
po ati lnis ct 1 . levoca ^ 1 t ? Ad lixc plura. Tractis artificio dato t|t~ Cl '»u , i n j' cr cm< ' ,nt on , rn a vegetabilibus, pradeitimab 1ns quas V CcUl, 'mH)d' US ’ COnun quiiliratis Ihbltantia untum rc- ? ll ° <a r ra vmunVphilolbphicum. H.ic via Mer- ^'Potfrit cadi' tat ’ one Minima pia-paratus erit. Mixtio tarnen Via^^lisdilj' 1 ll , ov ‘’. mc llis, dielidoniir , tiomni ronsimrini, ij, tl J^lo,Vci t j r ri , c ’’* an S u i n ' s humani, &c. cuminbei vel albi itiij^^lumi^j 1 "' * ln ipotcstctiam mixtio eorum qua: dicta f ä Pfopofji^^'' ''sunumjSc xqualitcr mixtorum timui cum fbr- IW^d iiiin ‘ tl ’ >,l| xta ordinem operis majoris atque practi- n e „ V3eaii a fi°r t,s pcrfcctdnn adduci, quod insia. Indeque jj^nis an 1 (-'. l r "' xt '° ,cil: ' 1 nempe cum 1 Live philolophica gc- Ptrf i 1r °p 0lr i 1U °' 1'otlmodum ii addatur minus perfectum tun ^ Uni >un°|r m °l\ tlas majoris, ea via pervenietur ad majus H][J 1l ' r ° ittilljj ' l ,ni *i’ l ' c ' cnl m fiihstamijs externis bis quinque tju Nn.J“, a ^ a,1 S cr - Verum quod ista vixinrclligibilia sinr> n/^KMdo j S gbeatur-plena cognitio, has in fecundo subii-- t ' c nnuc duximus, ubi prius meditativam cognitio- de ve ttU ' S ' ^st igitur meditativa cognitio quaedam opi- l,^"or> quorumvis eoneeptattim.petexpertam celtiis ft| 's atn U . '? ^solutio. Opinio autem est veritatis in animo den- ll , piielumtio. Experientia vero est veritatis litis ^'kquQ 1 ^ 11 ') .' 0, t efolmio dubij depolitio. Non pol-
tj^ c l u Mii i n gjp- . . eertiores fien, quam experiendo,nec me- ?, 1( 4 ^'triint v° Quapropter quae de veritate fiipcnus
sb«’ 1 P'«ateim ll ” CCm . l,s '“ nbbis facientes pericultun. Diximus ^»»irdi^ - !n ^ORuitionesniipsiusconsistere,hinc sit ut ctiant di(j ° lcct e ve' 31,1 cognitionem incipiamus elucidare. Nemo se ii>n^c>cti»/c,^cu- nisi pa innim videat ac sciat ex sedula mc- lw 1a gisq lla crar um scripturarum inquisitione, quid nam ipte Pit . ^UsjJc _ c ) üls > aqtio dependet vel eu jus (it, & in quem fi- pj et Cle atus,item,a quo,de per quem. His cognitis inci- t f 1 ‘l” a >qua: circa duo versatur , utputa creatorem, &
tJ?'' tct qin n 11 '^ 0 ^'^'^® est enim creaturam tc perfecte cognotcc- li^ C| 't'o^ u i S ^P'’ r ^'umcreatorem. Nihil est ex (ciplb. Qui po- i t Cc dit f}) c ectn s iui prius quam eautx sicri certior ? Nonne (fy! a Rgrt-dj' ,r j 1n " s ipium medium limm ,&finem,aut asine tlv f C '■sistens nU '' ll ' s P' nn ’ - Deus autem est sine principio & line, fj c ' ll0 ' ll 't,(ed \' lu ' u m,iTfilctusomnigloria, quam (olus posti- 1 li t ^ r( -‘pi att j t . Mtis nos mera liialiberalitate statuit apud teiptum ^ c> ccnii,j. 11 S ‘' lc r i l,s imaginem creare : pi unum tua?libera-
' att l Uc mysterium non ignorandum nobis, neque
leviter

4*4
PhI lOSOPHIA
CoC? 0,
leviter praetereundum. Attamen vix unus arcanum st“
scit ex veritate, alioqui non adeo nos praeberemus '"S l ‘,-.a A 11
pidos,& ignavos ad arcana Dei scrutanda per seript u '^ 0 ; dite fratres. Sicuti de vilissimo luto contemtibili aC i ; n i.i
nsi« 1 -
Ii«'
ini.' 1 ” ^
mnibus creati fumus, haud secus propter m-itcriam f^^iii" 1 qua c6stamus,ad vile quod vis proni magis,quam . ex vili prccioiillimas creaturas,paulo minus angelis g^ it)t a* c
nore decoratas,creaverat olnn.Admiramini
i ! rinirq" ot f,, f (a | ”'
cum estis mortales miseri,no abs fe faHum c(fc eredem“.
mus rerum conditor vililfimam pniiiium materiam • , r c
rit.cx qua postremam &ab(blnrisfimam creaturam c ^ nl n’' s ’ , luit,alijs complurimis ac omnibus pi cciolts, ut auro - C „fOpf* id genus caeteris ad hanc rem omistis, qua; tamen e" 1 ' j cl j (•n 1 ” hanc unam & in ejus usum ac utilitatem sunt condita • j-^erl’ 1 ' ut agnoscentes quidnam, & px quo fumus, ab c H rl< ^ l1t( ;s, nos contineremus. Quod quidem lectis omnino (acie c ji f ‘ nostrum non pauperem quem Deus eligit,odit,cum • fi* - s
dem massa unde prodiimus omnes, etiam ipse co»**^ j^uiii' ,1
personarum non sit acceptor Deus, sed pauperi
tau» ‘
re**®',
noscitur artifex. Videamus igitur quis ille jit st" 1 “'’. r)1 nSp l potuit excitare prcciollslimum; nullum alium repe*. 1 “ ter eum qui creavit utrunque. Nullus enim potl'if 11 ( 0 liiS' d ^ poterit aquam in vinum convertere alius,quam '• vinum & aquam creaverat. Prxclarius quid fecit, st 111 t |t iri animam viventem transmutavit, imo quod maxi**] 1 m pfemo beatitudinis dono , scilicet imagine simil'f’^qiii“^ dotavit eam, per quam datum est omnibus (alvos m- ’ tC r ““‘b num hoc cui» gratiarum actione recognoscentes,* 1 ^ jiij 1 ' ruunt. Sed nolentibus accipere gratis quid dabitm •■ 1'
habeant igitur isti quod suum est, ut fervetur justitia- pid^ prium cuique suum est,quod elegit a principio, dam' 1, cet. Gratuitum estaiteinx lalutis donum, his qui c 11111 (jii't'V actione reVipiunt. Cum itaque pretium vile charumst^^t - . 1 videat otiisque nostrum, utrum illorum potius opta' ff j tj ittF } per fe clarior,quam eiucidatione indigeat. Reliqi' 111 ® )fl) ,jpOt c ^ pendamus in quem finem creati simus. Creavit enim ^,.,,ti -
Dcus primum hominem ad imaginem & similitnd»'^.^ „u
ipsi Deo foret ad gloriam,& esset immortalis, non
mrti 1
hiiti,
se 1 ''
libi *■ _ v „.
exc"'”;, 3t I
No X X X X, X ]
c Cc t
Nt
C« 1
ictf'' i„f
amator,ac inimicus elatx (iipcrbix. Cxtcrum 1Hl11 ^ x op‘ r s l 10 cognoscere melius potest, quam a filis creaturis, i" 1 1 ,,,n
, c, ' - -- . . .i , llllll' 1 ”^
indigus,semper m Deo gaudens,terrenis pastipmP" ; j)j( f cit p5 , jectus. Vermin quia tantum munus non agnovit
gnovit tamen quoniam perfectus esset c domino iae“” ir , at ili ea cognitione non permansit. Confiderem** 5 n “
K
N,
X;
X
X,
*V
■*tic
Xs
x
‘niii
‘ivi.
x
'IS;
N
ttlt,
Eta
X
Pol
iiil
to,
‘tu
(io
ht
ttt
Vr
>o

Sb
tjf'''"Uneris 11 ' 0 f ,st ^' c fbatur in simplicitate,quantmnque mali s t 'l’ Cr |'ct Uo v<;r biDei viljpendnim attulerit, cum ex immor- tl . CU| '>da i,i 0 Iv, ? x reddiderit moribundum. Qui moritur enim tit l '' Qr ’ : bin fi Cm ^ Cl ' ' n a S onc mortis degit de nunquam dcli- J 1 * ^eriia* " r Ht P fr pctua dicatur, non lectis ac vita contra di- Jlin c , Vu ^ U ' m ' l^eo viv imus in at rei mim.cam siquidem nuh- t ti) 1,Cs ^ >l 'Orcb n Vlt ’ ^ um enim primus parens una (ecum nos j *^eus , ' c C3 fecit inimicos,misericordia morus omnipo- •ttva ' Quis^ 111 ' n ’ rt ' ^obiseum induratis (latuit, qtli pacis est: r c '^ Cr ‘ l iiiuJ 1 , CUt * :c l" c ‘ lapideus, qni cum divina; poimaris ltoc (j t Cc Ptrit lri lrri0 revolverit, cum mimico suo.liqct etiam ab eo J lllll ^cor' maiTlin ' u, lani ' no » reconciliem» ? Quinam igitur ali lln> mter mortales neuter, offendens vel ostcnlam
L? '•e Cani', n a 8S r edi velit reconciliationi;: ei no r Profecto non >^^^^'.ancmoleip "onI J ° .^ ntf m crcatntnn
M
EDITATIVA.
4»s
(uin.nctjiu Deum, neque pro- , 'to'a 1 ' 0l 'amnl‘X' rni k^awtam cogi-.ovu j quo sit etiam ut tic rrdjx ^^r-u„r>s,q„i carrr ignoi.it. r.st enim pax nnie- 1, °j t liarr, n ,’ .^ ani qui pacem non habi i, .ion exercebit misr- f C ° c op 3 lC allequctnr donec Irabear. Non est quod
e a n p ^ misti Kordiamconlundannis. quia pax est mi 1 a > ut pacis cau!h pu ra:,. St ergocognolcere vcli-
h, ,, r v “iir.ludiauiiiumiiiiui imm. quia pax eu INI-
t( "trtim 11 a ; ut pacis cau!h pi» ras. St ergo cognolcere vcli- w''^ 1 * u s,t» ,n '' • 0 P acs ' m Itabeanaus .examinemus conscien- iin, n ',' c °.quiu l0 i S iudicemus ex indicio,fi cum proximo tam
,q Uail ' •u'”» itiuiecmus ex mutuo,n cum proximo tam vc\ odio* 0 c l llo P' arn nobiscuna ex aequo conveniat absqj
J v *d'
ti s Us 'rtiim eo * 1 e l1on considerandum est nobis, quod fum- dfl^plcxuin^' ' tor b° lr| ini vermiculo diaboli mancipio,per pa- ^ . '‘^^’stericodiamsecetir? Non expectavit ut qui
gj , a t> posti,"^ r.om„ristaat, m icquuin fuerat, adiret miseri- ltu dini S j n ; ‘' tlllus , qtunimo ipse mqtiem illata fuit omnis in- Nl' a ^ c bnd - na,ci ‘ r ! lir 'is auctorem ab ejus etiam lacie lugicn- ir 1 j(' lc . t Uirn l 0 r | : |' 11 * ei 1 r 'i' 1 ',blande vocat ,nonduriuscorripit, imi» ty Portal «- 1 ce ' c,ls medelam, misericordiam Scpacom. C> s C j * Cc lUi, CQr s ’ quotquot misericordiam expectamus a Deo bn, 115 ' Und ''* 11 C I II ° mileriarn nostram siactis,ut ore,non agno- fi, ftt Perr r ,. /sttolo misericordia, quam ex delicti Vera confei- ta ,h,_ '•°tQisc—- ■ ■ ■
''''OfC^^^ootritionem in emendationem vitjclpristina: fa- l^'De itostvQ COrn P a stioncm ? Cstcrumquoties nostram fra-
l tf 1ITlUs poiicj iu,n milenam non ignorabimus, ar pari compeiv "^tti divi* r '' , * Ccu b bujus bonis omnibus opimiores tacti, x-
v tr ^ r01 Itiiu " 1' un * nos abundantiores non existimabimus illis, < it)f Cti| 'bdu,!, 1 U S ’ >lUn di destituri linit. Quis mortales inter boc ^stb^ ^bori' IJ ' ollol ulTi que vel opumlibi solum in hoc nuui- 5coi tsidc ' l) ' Communione, li.itmn egenum non (blabi- Ul ‘tcin qi, a -dicta f U nt,& ego »nox cum ostendam
qui

4*<? Philosoph? a
quiatcanaDeihxc imdlig.it. Ntcdum illis 011in '^ llS l| | l iii' 1 ° 1 ^ i tum erga nos umorem suum (uris explicuillc voluit - ^ !
fiosacculuntc justitia (cui quidem nihil unquam dif nl1 "' ^ ug qpi^_ j potest,non magis quaniqus misericordia:) nob-sole' 11 ^ j proprio filio pepercit,in quo pax & jiilliti .1 tc muQ°_ „jiA* ! Sx. Cur Vkidim nos nem olcuiainiir in Christo w i
fratres,cum nos miseros vermiculos iununus rerum c filio iiio dignatur osculari, tk iterum prxstantioi es, olö’ 1 ' | creaturas mllauravc, cx miserrimis proprio malo v 1 ' , t i'Ci'^ ' Quotquot Deum agnoscunt in filio, pariter & liiau” lst ‘,{ c iii> t '‘_
spiritum (anstum.cui nonreluctautur, trauern etiam
tionalij. Hxc sunt vera & indubia verx philosopl" 3 -’ 1 ta: led quia nondum omnibus cogniia, licet audita n1ll lC in aliquorum non bene resolutorum animis pqtb' f .’' il0 jjis j bium.an imaginatio prxdistorum amorem veritatis "r ^ lllC ( ,f citare queat. Opcrx precium suent illis ambiguitatt' 71 feipfos,& in sciptis experimento lacto deponere hui' c 111 ja f" 1 ) Confideret unusquisque penes fe diligenter ea qua' 1,11 j'ßrjl"' 1 ' 1 * abjectis mundanis ab animo curis omnibus.a!)jsq lK ' bus cogirationibuSjdeguibnaque farpius ruminet an" jjjj l" 1 sic paudatim aliquot scintillas ditiux i)lusti'.ui° 11lf ’ |il0 mentalibus magis ac magis indies perlucere " vjXll r _ 1 nia 1 ’ 1 . 1 , percipiet, ac deincepsperieverantia ruminationis 111 cem excvcfccvc , ut fuccesttbus qttxvis tnnotHc."" q ■. vjnt necessaria,nec amplius in veritate quovis ! ia ’ r \j tll vM 1 ', sed pietatis exercitio, juslitixqne paulatim asluc*cc" s prxmislis,animi tranquillitatem fc|«iet, qua runde" 1 3 ^
festiget majorem jneo dejcctationemesle.q iam >" c0 ''. r ct"' i "' , J rnillies. Non pnus enim incipit vera .coiinit o, sst’^iLu a 1 ’''’ 1 & labilium,cum vitx.tum interitus computatione > ^ 'fivtC ol T^ cum animo jungi, delectatione lnijus majori tracti’ q ^liti" rjs. Ex ea liquidem cognitione mens oritur, «Sc corp 01 ltC (0 ria separatio complet ur, cmyi anima i eipicicns ex ^fi'l" 1 ’j,
pons fceditatatemA' interitum; ex altera pi xstanu-u"^^ p pilst rem animi perpetuam,cum illo f diviuoastlaiu) ^o?!'^.oc0^ fi tero neglecto penitus, ut solum dein appetat quou-' llS t.H' s|jm este videt ad ejus gloriam,bc ipsius ialutem ■ , c0 v 0
in amborum jam unito, um unionem .condeA'"" 4 ,,
obedite. Hxc est admirabilis illa pbilofo; h°n" r <, corporis in spiritum A lnijus in corpus , de qua d> .. 1 pj.vUL 11 ’ ^ Je linquitur a sapientibus,fac fixum volatile, & i- ,c
nostmm habeas magisterium, ad hunc modum 0'?^
pertinaci corpore tractabile,quod per animi priest"" ^nia 1 ! 1 'n inima convenientem,constantillimum stat corp" 5 * nc""
j

t'^cxan • Meditativ A. 417
n i! 5stl Oiruif, 1U ' a 'i ^*'°batur cnixn aurum igne, quo reprobatur j “'Urrj ai|r duod aurum non est. O prxstannstirnuin philoso- t 1,111 • Adeste tn, ^ U0 ^‘ tailtur philosophiae filii - non illo quod cu- D - 11 ^pidem' ^ U ' ^lauros tam vario conatu quaeritis, reproba- ta' lls< l u amq l an ^ l !' arcni cognoicite,qui fictus elt in caput anguli, t ‘•lua-tc'* "j S ' .^ ,lum eliquem appetere polle quid igno- y 1 1»eat t - re ■ Cll ius veritatem ignorat, quod nihil ipei polli- dj l0n Potejl < P ,,T1 d t ' Sapiens quaerit solum quod amat.
, " lmar e quod non cognoscit, alioqui infipiens este 5| ° ra ‘rt 0ll . 1 * ^ounitioue vei itas,St amor ejus naiciuir. Frustra
5t)1 'ngreflfy 5 ‘'^'htorum natura.' secretorum indagatores,cum
Vi " tür - Disot >an ? ten 'enorum virtutes per terrena detege»
COwn ' * ’g'tur ca;lum, non per terram,led huius pe'1 illius j qui dxO C j' re ‘ Nemo enim ascendit in cadum quod quxri- ru^Uptibil^* ° t l U0 ^ non quxritis descendit illuminet eum. 2 P*«One tr ni quatitis medicinam qua: corpora nccjum ä cor- j^ ra ct duti(jj | Sllllltct 111 Verum temperamentum, sed etiam tem- ( t!| 1 ’oteritij «confervet: talem alibi quam in cxlo reperirc el i 0 s *inter S Unc l Uain - Cxlum enim viitutc sua per inviiibiles h t 7 TtC| "a& r:E eentrnmimdique concurrentes, oinnia penetrat ^''hs viA- cntata ’ generat, ac fovet. Fcetus hic utriusque b' *° >>areq/ ’ u ‘’ : elementorum & cadi, naturam in le retinet, ut Jp^Uc nj(i | tCrc l l l c 1'oiimria, & actu sit peperibilis. Quis haere- „ driicniuj a P ls >ngenmtioncfoagiiica ! Ibice autem ex te- Wb 0 r C 1 U, 4 ell, & '-
i», ‘W' xlia cado, Öc in terra cognoscere, pradertim d ^HTiiis, c P rt jpter te creatum sit. Ignoias cadum &ele- ,>t tk te 0 «! 11 divino quoque artificio ab invicem elfe ti, a *liuni!so Cn *'’ c l ua omnia generarent naturaliter? Si hoc
sili:
Phiis,
S| si°dir t . D .. tc lugere non potest. lq pmni gener
ratione igitur
‘b^'P'sificia ^ ^ Psi' 11 ' consequantur opus quod quä'runr , & per- J^sihiUj n ? a liud cui fuerint intenti. Mala- voluntatis homini- 1 ? 4 H' S est q ^ ‘ c '> quod seminaverint datur metere: imo quod *P e bonum eorum (einen in loliujn propter 111,1- P^ qu Q( q rtnur - hac igitur ut talis evadas, quale tuum este vis 'f-ns. Tandem aggredere cognitionem ipagui- et (0st 1 * vll. Inprimis opus est cognolccrc singulas di- cs hujus arris, priusquam' ejus vera notitia habeii queat.
ü J

4 i 8
Philosophia
I'
DE PHILOSOPHI A CHEM iCA ad Meditattvam comparat a.
A I 1 ni m o ut incipiamus , Cliaos fpagiricuin»^
particularium,8cmateriarum luarum cum unit t 1 '^ i|r e' 1 ' suaqueiriatcrinconfusio. QuoAquidcm vnujsconuu‘'
dis. 1’ro consuiioue intellectus hominum non ' ntt ’ ' fr cii'^ hanc artem. Secundo, pio consuiioue partium >»» ,
constituentium. Tertio, pro consuiioue qua se ha ,j terl ift'F fl , cum extremis media quxquc, & luccctTivQmuin ad a j s juti" 0 . tentin,nec non unum ad omnia,quovis in quibusvis» 1 ^ jiitc 1 ^.
libet existentibus. Quarto, velut medium natura lementa Sc dementata, non secus in arte medium» • ^pc» artifex inter cliaos, operationes, medicinam pei seco' 1 ^ ^ a' 1 ctisiimam. Ex istis quatuor modis intelligi' facile p 0 ., s |iv l( ‘ iinas dictas deliia potentia in actum deduci nVidia»*' ,jjiiij l lia,forma, coelo, & operationibus intermediis. '^ t , cn 1 "' 11 '
per artificem excitato, chaos tranlit ad Iccunuii» 1 ^ cptod est medicina perlecta ,Lt ista ad porfcctillu»-' 11 '’ t ir 111,11 f diorum ordinem ct dilpofitionem ad alterutrum. „da fl 1 !. tiusintellisatis, Chaos nostrum est univcrlale q 1 »»'" ,,.,ii0^
^ ■ i' 1 j ' ■ I - l'*
nur nile concludens, a cu|^ ventre dc 1 "- llt -n l!1 !. tere mat criam litam,formam, coelum»& e ^ r0 spag 11 !
nos operamur i artifex dicer
CX istis medicinas conficiat qux dicta: sunt. Materis j ,-i
ca dicitur prirna & universalis materia, live Mcrcu > 11 ^jjji f rationem movens,& particularem fornix materia!» < 1 '^ trahens ä formante, & tribus modis consideratu 1 - . ; 0 ne l’ (| , demut fitbjectum pastivuii), quod sub artificis c^ xl ‘ ope» 1 ' 1 ^ media requisita motum patitur: ex quorum <>mn>» ^tui ilibus oritur cxlum de ilia materia. Secundo c°i rl |in ’ quodvis corpus xgmm,quod formam patitur nicd 11 „tisi* 1, res dementares formam vegetabilem. Tertio pr ° 101 a» ( j
teria, voluti materia prima (iibjccta exiiactionib»^j formx vim obtinet,ut infra, f lac ratione cxluM.st»^ ^<..11»^, sit illarum formarum actionibus,quibus in albam 1L l 0 tc -iVl ll !| | |' cturam evadit,materiae rationem etiam habere da» ^.> pcd^p<
dictnsformas Ioimantium,ad medicinas peri ect-» 11, 1[lt jie»"j c |ii
simam actione sua movet, quod etiam infra l» tu,s ' Sc e- 1 »
Ipngiricturi exlingit.
9
cognitionem ».—. , ü
Est enim ad hanc habenda -
irf-

^ CQ rop ri |'. v, f< !• i|i ii a.
J^idcc. jl tla ° ^ ,J 1 plicit;itaii redisti per .dictationem, mixtiq- ° lma ;UIUln rerum sil virtus genorariva,qua fibiiiimi- r'^'Kinj 1 P’^duccic potest, ut lioimnis tormalatctmhqmi- l" da io,rH ü l> ’ a ’ bons 111 a ‘hoie ncc non in metallo metalli, f b tcr a f m- e i' lls ingredi, fed per fhbÜmanoncm evacuata ^ibcr.i v ‘d' ls . ut ab inani luperstuaqite terra sua
^ ? artis, ' c ' tcr hoc in opere consideratur, ut causa diri- jh‘£l ;)tri ' ll,s media per intellectum, quo quidem regimine, (j lll ''dtdu C y 1 K s er h'th(limaque prodeunt in lucem, & ad mo- * a ftru n J' tllr "^'‘honmiinrcllcctiuliiiiii.qiia-liint veltitiqua:- l ’ c 'tlli-, «,■ 1 ! lta Jeniiialia quibus' artilicuim ad perfectionem d' td ' a caiif ■ 18 dicitur'hu)us operis artifex linde patet j^]|* 1Va cum naturalibus maximam habere concor- v ' 1 " 1 perferv' Cllam coulideranuis formam, ut agens in mate-. 'htitc qtia lonis hirmationem ad albunt, vel ad rubeum ■ cujas M, 11 (;di - V ^l.a S fotmas exumiecas punor» facultatisejus- lt 5 tjttns *d ^ 111 nSnl 11 E ‘ In 1 mbbl similem. Non pollinis cri.un t ^ Vfl ut | IXmi(( s sonita: per se magitleruim adimplere, sed l'Jetitjo. ma 'udt 1S a quo fperma dcjictinrin vt utrem ,&ina- J^Seoiop^hti. Cxtcrum Civium efl Mercurius noller c.v- Cc aui' ao ^ s ’^'o signifieauircum este de natura cadidti, 5c Ivac ca;l lt Uv '? vri, ptibilitatcm intellectualis. dicitur,ac eo modo 'pium intelligcrc, tu homo qui sensualis est.de iu-
C fa F lyi I C A.
41?
s,t lui c )p ' ,b " enim proprietatem iule Iptntus litcomipti- jjj^iain „ Vcb,t riuima habens in se conditiones corpoiis, sy r * ''b ^ producit ex eo lernen , ut femina: hae viq
e i Pisitur u '^ u -d opus ingrcdicntibus. Et quia f eii-
ast UClt P°tent' C1CUl '' iS tbcitl,r haifunlis. Hic,ut causa movens ' ür n 1'ube, I1l<1 m hjrnu alterutrius formaiitis existentem , ad c? lll,ll tui- , l , l p ' c hdbuni, caitiquc nonlccus inutcio lito gestat, t . 1 11,1 noth' 1 Jn,l ’ n ' a y iro suo eoncpptum. Ex c» collini potest,. 3 a 11111 'Haru)' 111 Phonem habete inaliuun.un fpimani, dein ( j. 1,111 dedu c 1 'i 10,11111 omnium in os occultum , de potentia ut ] ’' ,lrri in!tr ^'dtniaiusciVum. Nam ineo virtus cum gcncran- scinii •, H *, i '■«nfistit, v, lut in menstruali fuuptune malcu-
1 lcil >ini s . i '■onliuit, V' lut tu mcuttruali tiiupiiinc ma 1,1(1 tatrr,,'' h.a„c de canla mcnllrmim in hac at! c vocat ut,dc
dc cbe-
p^istlen, 1 ] 10 ' 11 *' !don ° btcl houidr in atque avium ftipcrnnm, v? c ‘ os ad c E 0r,,M **i,ac ni.it t riampriuiam.ac tlp.nema, nec non ^h’aostf^^ 01110111 '' dementata compoqta, d< individua promo
p^et.jc < | t C0L ‘' Ul1 etiam h , mas noiliusad elementa quatuor 1 ai1 '* A| t | 1 " a T ,s iU ' medianam pertectam, de plusquam per-
1 t&i
S'-iaieeie n," ull ' ,k yoeamr sanguis, quia nutri: ivum est, quo 0,11 Vcn^i, 1( 1 , v '|l' lc lacii dicias fo.ni.i, onnec ad i nam perfecho- ' Yolu u langn, s meivstrc.abs eintiycmem a modico Dd -i fetnmc

4io ' Philosophia
semine magnam in quantitatem,servata singularum P? (1 , al 1# «retione, pernutritiones Sc alterationesmedij eu/u sVl | )ll jiiS) )l ^ quantitatis & form« quarumlibet inaliam(exist.cntib llS j
di medijs & qualitatibusin quavisalteratione) i
diversäs, donec ens aliquod oriatur in continua quanti ^’ 1 qpc . vanis & discretis in corpus tinum, anima s} 11 ’ f1 tiisi o„„ -.lirr,- G»... . nuW’ mP
tum ex
vum. Non aljrcr de (pagirico fatu contingit, qu> r
ccvlo proprietatem vegetabilem habente, cujus et""" " i
* t • V ,- • CN ' -.'.tttPt
jicra transfundit in medicinam pertectam Öc pluriquarvf c {\r ut vegetati vamatrix in filium quem concipit ac patie : 1 proprietatem retinet ut ejus parens. Itidem medici" 11 !^,^ plus quam pertecta retinent proprietatem siiorum P^^jitiiJ’ 11 ^ ■videlicet ac elementorum, quam perfectionis lu* s * l,)1 transfundit in siibiluntias externas, Sc iu suam spccif )* 1 tat. Hae dc causa Mercurius vegetabilis dicitur nam^y^iii!' 1 ’ fubstanujs,uti ex muliere masculi fernen concipiente - !'■’
alteram aliamquc viitutem quam ante conceptionis V'
bebat; & ex masculi femine elementa reputant 1 " "V (tia 1
quatuqr colores apparentes; irem aliter cjuaniW
ia"'
$£•
considerantur. Primo,' sicut a calo dc materia tract^jgr?^
eundo,uti elementa simplicia cadi de crassioribus cb'"’”" tionis cuculo fepaiaia iunt. Tertio modo sunt inlo rl, 'f ^ra 1 '' tia naturaliter,& cum coelo junguntur. Quarto ver" 1111 ^V 1 ^” tur ä fornis cocioque,alteratione,mixtione,dissol"" 01 ’’’ p,,.it> 1 '’’'
ratione medijs, per magisterium leparat ionis quali 1 -' 111 ' 1 ’’ rat ur (* C
eNcx dictis partibus aerea tantum assumitur ,& exl , „• I* 0 * _ ±*:C.: . ■ , _v.j«** 11 .«!<
r cccb
rotationis artificium, & ita formis in talum com"" (ct ,j ll ,tt.' ,slt tandum est igitur elementa posse de föimis educi pc' r - a ^ s a d f conjunctionem,ut eorum materia prima ca-lumve ^
nus generalillimum accedens, habeatur,&c.* -labssv
Distblutio est cognitio,vel coitus maris cum fa-'" 11 ’^ JcH. cus,& istius ab illo concipientis id omne quod cone ' 1 ! 1 ^ po " 1 Hoc esto generationis particularis initium, quo t ' on|l '^ ) 1 iiiii sl1 fpagirici effectus IcnliiaWr percipitur, Sc unio duplici embryonem. co »' 11 i-
Altcratio est unius in alterum per similitudini' 1 " iU qii;'' Dupliciter consideratur juxta duplicem operatioiu' 1 "’ jjpfo tum per sc fiat. Priore modo ut formae in eoeb»"' ‘r’ celu 11 ’ 'a mas alterantur. Posteriore vero intclligitur ioi m ;lS L 1 c oo vCs simpliciter este convcrlä , ut in tertium numerum queant,scilicet in medicinam pci sectam, ÖcpluS‘] uanl ^|jj:r<l’^ nverlionesdicuntur limphcc*; c-pifi '' iC .
- rsect pati o 1 ’ 1
«i persecta perpiojectionumalterationeni, & tl,inS> 0 ^
Istx alterationes vel conv riuntur quit fiunt per accidens,ut quum eximpe
A'
to,
Ut
‘gn
oip
fo,
fici
afi
r cr
'ia
stel
Hi
Nie
io
cii'
Ut
T<
Uc
Sr.
tt;
Pc
"a
>»
Pc
'n
a t
'l'
a>
Ui
Vi
u
t(
V

jli» 1
✓
1#
it' 1 ;
uJ 1 '
t#
lis 1 "
h ’r ;
i
i#
ili‘ |S
liil' 1
h-i'
st“
i-"'
$c
,t>'
c<>'
;lH'
lltf-
r*
\o-
it {
reff
est
tr>
ii'
0- r ('
.1 [i
£t\Üs Xt ’° fit ex , ClIFMICA - 411
q u ° Ca tur f 0l . slH0 “ us coloribi«', pallido &azureo,ut excis co- rof V ‘ s alio U ( UlaS ^ coelum ia opere majore commilccri si, lc a ?"'iiia>', , ln generatione hominis aliud nihil adnnlcetur vi-
& hoc loco sit conjugium in-
tttf ln ®,vel r.
j^Snas £. lcm mihus ...,.. e .
Er S ’ Ut| iusq, C ^ Ul "' Ut etiam alia mixtio, qua quidem aer & ^'■onil ' Cl ‘ orillv > uti forma:, coeli, altcrationis, mixtionis,
S c "erationis mediis, & exii materia: commrlcentur
^lo^n-
i’, < l ll 'den ltUr concepti (eminis a femine fomentum, quo M CC ^'' lf i'im ' 0r ‘ tlJr medicina persecta Se plus quam perfecta. fj ( j" c dic; n . li ^ nirn est ut in cado (brince tam diu digeratur,donec n.%'e a,] , Venl "in sit priorem,& deinceps ubi visum erit arti- aC nc l , oteq t c er n m . llcrtl ' stioicl11 -.
^ tk C(1 ,| 0 '&* duplicem este digestionem, priorem qua fit 'ia cattam . ° ^''"htus ad medicinam perlectam, Lc polterio- i| c |j "alia est ab hac & catlo ad perfectiorem. Hac
f>n Cft "Iterap ''salariaprioribusnouabsimilia,mixtio vi-
0 ‘dillolurio, generatio, Se operatio: nisi quia ex ih| 1 ^ llc PerH C ^' IUS st'"dtniatur quam ex posterioribus. At
'li'’''
st,
t)l 0 as i guii mi«,, w iiptuiiu . uni
Hn^ ltl l l| en-. l j- ^ lus quid oriatur quam ex postenonl ist > azn' 1 ' a 'n e d'onem croceus color appnrnyrit, fo> mas de-
° S deli,„’ „ !lllUsvc rö colum nostrum ; Sequi medij sunt inter
M l\ 'at VK. llllll ll\/lUUiri } VA l|lll 4111
e ( n , s 'litis a j*' 1 f i ? n iunctionis medium cadi cum I,
rrmis, connc-
ciij ^'^''tio^p nu 'dicinam,vel istas ad perfectistimarn.
(„^" "liinode conlidcratm. Est enim in genere oc-
atur,
iliis.
S r adu s manifestatio. Primo modo considera
f l’l'dci q ll .^ r ' a -'us perlectam medicinam ex cado ffc sim 1tiu'° t l'"Hnii'' US cx P"secta & cado generat pcricctillimam. fi,, a d >Ueq ädidölurioncperaltcrationem.Scdigestio-
tf Aiv?4 l,c miu' 1 ’'"’ 1 tr, ' 1, st'c perfectam Sc in ea terminum lacit, po st S jq.,- ° us 1'c'st'ct'nnis attingit ; ant vero quum hinc iij t '•’ r ‘orej' ilc j°’ l!> perfectionis ultimum gradum acquirit, hac t»rj ra l >0 tiq s C 1 1CIC1 P> potest majoiis perfectionis magisterium I* >>i, 10 r at isicio promoveri: ah istq nihilominus exei- iil, Cr 'Ore 1 Actione,in qua hocmagis quam illa proluit. In
3 p ' a '' lr 'ce, v c l° nia Sd\crio, generatio non ahrer fit quam ! cetus n^^ttirVq aV ' S ' n °vo: quapropter Se ovum philolophorurnt ad a ' T 'l^tell° m0tl0 - Istud artificium melius intelligi haudqua- tit ! ' J ' ct 'os 0 , j t0 quod relultat cx mixtione materiae cum formis 'itj^'^i uoft. 1 i ’ ru binos ( iaphiros,& uniones,qui lunt in ttxl^us q u . U ' , uilosophici,mediante genetatiomecumeddem t( S ll .' Tl 'ioc stl ' n i' u ' ra5c;i ■' na\ura nacti fuerunt. Inde sequitur W V ‘ r,ll "quid la 1Cl< ". fostc virtutes omnes in lapidibus exiliern Uiire**' 15 ""4atis,aut suae (implicitatis magnetica. Hac a 'uolus artilex ii naturalibus corporibus virtutes Vd 3 cliccre

4 ii.
P U 11 . 0 5 O P H 1 A
dicere coelestes,& artificialibus vinctibus includere ,llCt „ii'"'"', artis operationibus. N.un quicquid siuic «ocio suent' solvitur: item fi covcnicntia rei iblutoe suerint addito.' 1 ^ ^ quodoptabimr, etiam ex pluribus unum. Ex ce) q llH 1 plura colli«! postum, qua? ad opus lapidum pteui"' 01 "' 1 ^. ^
(itionis attinent,mixtione n «itetur,§c fbrmse per aquas» (jnio
Colores in lioe artificio Ittnt mtttaticmcS apparentes» ^cd eorum niger c(l: hic indicat tbrmas cum etrlo c0llC tl]1 cO 0 „ istud embryonem iii ittcu» luo concepistc. Eodem 1 ' 1, at ui'r! derrioustrarur dillolmionem lux perfectionis tern 1 ' 1 ’ 11, , ira'j re. Tandem eo diminuto,ffc albo sentim emergente, n ,j t ns ■ ^ catur natiitam cum coelo & formis initium tiiccrc , n ‘ a qiiC J _ rninoiem perfectionem , & exin cum ista, & coelo ^ 0, j rl pft ^ majorem: in eu jus transitus sine digestio complet' 111 ' ’i n iU c ^_ rvmimn, Sed qtmm per ignis majorem excitationem 1 pt-rir,ac oriri croceus, cognoscitur partes & mcnw''^^zk>.' jim>. i numero tertio. Sciit coni uniam qu ntit.itcm "re ii«' 11 ,
1 , . ,s ■ «iltf’ll*’ ^ 1.1,1'
run rtviin inodtun nr lenii unter munus nolu*
contignatio, vel colligatio nobis appareat, liant lp cl111 '' est per totam siibstantiam cadi iiOltVi philosophici. j^ar
colore,paulo post colligi videtur in ronindam fprni.u ,1 ^. (llt c' mx non absimilem,autdrcui.u i linea c r inchidi. f' v ‘ ,ll . L irt csV ,: { lore hoc,rubens oritur, qnri nostri Lipidis mend»- 1 1 / ( . fr tisl r£ ' tertio numero ad perfectionem congregati , reddim 1 " )l0 (li' in c E*inim post ortum i (litis coloris, cerrum est infa""" corpoiepotenti.ique vegetabili completum iste. ^ 11 ,, i umerum dierum artificem scite oportet, intra q' 105 T^itii 1 ' 1 ". ab initio conceptionis primo deductus est, ulqu ( ' - 'L tci' 1 !' 1 ^
apparitionis rubei coloris, & line mtermilsione ‘ ^Yq'" 1 '*'"'^ ri ad (libere,sed p.mlo vivacius. Qao completo> est acquiriiu)', utpotc lapis diu iis multis involutu* ^
bus.non Iccus atque mulieris sirtns post partum ^''',,c>ict^/, dia vero inter croceum & rubeum colorem digesti^’e^fsiU 11 ^ & mixtio funi, & ea qux percipiuntur ab aqua‘"•' n jilC JiO sll |)1 & coelo quorum quidem commixtione lub for' 1 ^^.^.
Ii£> c
finem apparent aqua,materia , forma line materia >■ .^e
si fbnna& c cd uni adiit,e ibidem estent,partes nliq l,-C alijs colligari vellent,nec in tertio munero coniun'! 1 - - s Separatio est virtutum extractio , qua - motu nt b a .|uii>'' p; iticularimagisterio,quo calore per accidens ^° rl1 ' ^ c ,'? slf
rVnirntil moVlMlslll\& «'Yt'Hiimnr nlfctr nictilC , s
itione v „rf
tione,coloribus,digestione,fcp.iratione, Sc opcrat>on^^,,,iri rem, vel majorem perfectionem. (Inia «vadus L: „ n i« ö L rando ie ab alijs,ingrediuntur alia,& per
Quiagrauu» . tl js .
Trittam sep^^ati^

l att i- ChiM ic a. _ 415
f "’iiior ri ' " tur fovimlis &matciiahs virtus 'ifovmis.'v co!- %=e )Ca . ll C11 ' P^fcstionem, &ab hac ni.ijoi cm. Iit hae via ^ m,ni,s perfectum, mutant liias forma;, bmpli- <j c e j 51 Vc ' n i'storem pcrfc&ionc in iplo minus perfecto & r( Pcrtcffo tCrj / orm:| . quam forma;,& coelum per (e: & ma- ex f* Pntt: tuh alia forma, quam erant mimis perfe- t . c ftioft es ’ C / CC 1,1,1 '~ ut forma: & corium per ic. (Ime quidem ^ntintra U ''* V ‘ tu,u ’ s proprias existentes ü b iorm.t icrtiav /!)} dift, n , w ' or mantc veneno. Sitalis origo ter lcpnratio- ■ lo rfed Q na ’et,necaltetatio,neque generatio,nccpro-
IW.ctOeciQ., nec auctiiui», neque puujinr.m. |mu-
t)( isted il,a ' ,ni ’ :r ' definieret« IN hoc opere philosophico, b 11)1 ia | ''fementorum simplicium indicium existen- 0 n( ctlro, eum natmalibus clementis existcnri- j, ^Uk etj ller »que ignis,aer,aqua,ix ICIra oriuntur, & 'e, a-
k»n,r, a e 1^ mixtionem etimahjs qmv dicti Ium 1 Se
, g." e's designant. Potentia hoc loco idem est quod 'e' 1 *' ^ quicv*. gradum intellegitur omnes alio, gradus,
in lu 111 den IS - lnf ^ c potentia in nostrochao primo: fecundo j(p lc 'uis potentia exilluitibus m materia nom a. Ist fj U ' S a gitti r tcut 'a nihil aliud quam actus nostri costi, de quo l.i- ^‘rfqui v' 10 P C,C l-ip>ictilico,ubi dicitur pltires scire lapides con- «U* q lt0 1 | tfll . h ’ s cis indere naturales ignorant,dequo,per quod, r„ complementum,& perf ectionis eorum aug-
q °PnaS ’ fUt
^''Suitur C *V ’ u boc opere, quatuor colorum excitatio quibus Y°i tai c cclu ni * ri ^ s rf^'modos operationum. humus color de- tj '“'ttmuJif mM ^rf>onerufham Sc operationem habere, ^'^nilypj^'^rfum.&foim.mi. Secundus imuut ignem ex-' ^*'f? :i0ncni ia ccrlum, fovnus & ekmcni» cetera, Vk^^tnia ■" ' '-’ 1 ^ , per motiurtud minorem -u tfe-
1", P‘ ! 'i.U)i - Aa 1n ^ 0ian ' Tertius formas vel minus per,st ctum P " ^-'Uaior' 101101,1 * st coelum,istud intbrm tndo.quoadmino- P^cctioncm deveniat, Quartus color (igni.. v ' rficV 1 i;, ‘ ll ’ut actiones , quas habet artifex in omnia qu e lu-
. ' 0l ’c , ~a nt P < r i-.nisadministrationem, ut per causam m bstt^ a ^op;,. ati
epa-
j-" , cci 0ni • g 'T'- 'atione formarum: significat etiam actiones ‘ c '''Sp c . ’ rn,T 'mm(iiisqiiammajoris,in fubstintias exiiinlc» ,S,q U i hl Dionem, juxta (iiasfacultates ad rubeum, vel ad ^stfiini c jus Sllls “'' n, - 1,a l'm-’ijnt. Medium hoc denotat modum, c '^'formis '*.' 1odi fricationis igne fieri permixuone rna 'ia:
plnlofoplnco, Lc ctmr lrris rnstruntentis arti
b, *
1 ’? sp stt
' ' S ^ Un taxat ^. lt ' l, f'cfiur lapis albus terminatus tribus colori- ^ oculum appsrcntibus,cx quibus componi- Dd 4 tur. itfi.

4*4 Prnto sophia j/fi?
tur. Isti colores in unicum redacti denotant operi* c tum,& ejus perfectionem,cceli videlicet, elementorun^ ^Irp^ nis,mixtionis,dissolutionis,generationis,coloris,dige * 1 ^ po 1 ^
rationis,operationis,&ignis medijs. lito medio cog 11 t j substantiam ex ccelo & forma progressam eile potest ' “o^.. lium operationum. Qiiicimquchiinclcopuni pcitige mundi lapientes dostriiia Sc lapit ntia longel.iteqtie ^
medicos omnes. Nam infirmitates ac lepram inst ‘' llt ’ dum, (cd humanorum etiam corporum incurabile* - omnes facilime curabit. tni'l t f'' C j-
Fennentatio proprie dicitur minoris perlcctio» 1 * tio,öc ad majorem adductio,idquemixtipne,dilsoh ltl01 0l icst" ^ tionc,generatione,coloribus,& digcslioiiemedijs, t0 ^.jeiii* ^ cadum,fontiam & minus perlectum in mixtionem, gimest tam diu administratum, donec per dictos g r ; u , pd'j trahlent, & per generationem atque colores in ctionem,quantitate, qualitate, & vittutf longe p ote " j u ,yj. ^ rubeum & album ac ad laniratcm hominibus recupen (11 ;iF istis facile colligitur minus pertectum praedictis mcd'1 lC n torl L-, tranlire, operationum dctionibus formarum, c«l>, e , er de^ j fermentatioge, (eparatinne. operatione, & igne medii* f ^ p c ,iiC
tamadinmistrarionein: itcmintelligiturartificemno 11 . f1( pi<^
tantum componere debere minus perfectum ( n ‘ v ° .Avtci ’ tS£ - C - iiiam m intinitum porest multiplicari, ac ad majus pct ' „uii^Pa, isto in aliud ablquestnc; non aliter quam genus l""".^sicul4 ciem luam propagat,uno generante (empev alium>dc»'^^„i >* erit. Non ablimile de latina videtur,per proprium ' c ' rn ’ l( jiin 1 ct ' infinitam pastamtransmman fermento liinilcm- l5ot ‘ 1 )11 edi a " ! _ iam,minus pertectum in majus progredi m infinit»'" forma, Sc caelo,tanquam termentis: quodpaticist»"^ ficibus hartemiscogiummfuit. . e , QS-,,
Perfectum majus est ultima perfectio in opere mal aI jt c ‘‘ tuor componitur 6c constat coloribus,quorum duo d ^
menta qtiatuorin ipso exiliere cum virtutis omnip cl < t »iK_
que numeri in unitatem condiifione, ut in colore > ‘i'
apparet: reliqui autem significant ccclum & tbrmam^ )lVl igii flere tum omni perfectione,ac unitatis finiplic' tat ^. f^p ll( it. riumquautor elementorum, Sc mediorum qux ‘^csC Pp, fiqc postremo gradu potest percipi, perfectui n ma)d* .
testatem multiplicandi suam specient dupliciter,ac 11 - ,
»plicandi i,videlicet
substantia externa per tralmutationem. Minore
n 0ti
"itii
'U,(
'Hat
'olc
na-.
li»,
It*
'ille
frit
<li,
S
'rn
ri«!
Pre
d t |
'fti
-ri,
t>a
Äi
%
h'
vl
sc
lc
lc
ti
1
ii
d
v
si
speciem dupliciter,;n.
mile genei adi, videlicet in virtute per prodictas op 1 " 4 pei^ ,,it
llU
tjuod existat virtutibus ac opmtionilnis. cum m et i^ f nans mutatione, tum m morborum cura dclperato 11

Cii e mic A.
4is
ti ^ l0 Uirn 0 nw,l!s vocatui'perfcct um. Ca-t erntn graduum ac ^‘“reratm ™ nmm ,quadam limi intollefinalia, ntchaos.potcn- T| 'lti r i, ’S cl 'erauo,dige|tio: alia lenlit.ilia,ut vinum,& pr
%
■fili 3 > Con-
mia
h, ° rcs .fe ri -J' US ’ * 01 ma > dementa, minus maptsque pnbctuni, li^°ilm i < j nt ‘ n ’”dcparario,qnu icnlibns uti oculis pcrcipiult- /.ficut ccc 'j '' m n stamm iitnt lenlualia ,& partim tntellcctua- ^ omnia media gradusque minoris operis. Et et .. ‘\is praedictorinn graduum medioniniyc liias re-
h' ' P^Ohpt » f^niuuMiiu HMuiium Jiaui^jimm uuu »v
ratione differenti : quarum qnidthi pro k^tiirseij * ‘*! nt > alia: autem anis perfectionis. Meti ln ° r ' s ont °i 1Uctatt 'ni minentia lunt, vinum, & media quaevis t a ^' n ia,r3 t ' IS ’ intrent veluti forma univerlalis, & mate-
tifi 1 '^ oriu'° nC rt ’ tt ’ nt:e proprietatis antedictx. Ex diiolnts au- t j Cc > 1 ’Ötv 1 l 1 ' UlU ' 0müin '^r-dia gradusque mediante quidem ar- ll foii r e j c ' tei <quam ab nniv'ei inli forma & ii matnia prima o- t). ■ ^Uatn a t l ^ow.pofita mediante natura. d "Sn, m . S ta dihiis,Sc medijs majoribus dictum est, opera: ist r '^i°lacs Ct,aiTl minoribus aliquid in lucem adlerre, tiiasq;
cx opere minore producere > ne lectoribus quid ad
‘'o Vlli
ht;
lc
4
d 'niht.ai' ' mi kv,n ' y^gemiam de:
,1113 i • eenuuni ucticevc videatur.
S: Vc >'uPp r ' 10c locopdiplitm eil quod in opere majore dixi- at| " .& 111C C|u # u'us differens,quod in formationem pras- 1313 Riffen H vc ^ 1 " ;1 i us perfectum. Item ä lapidis
fr^^ioh,. ’^ uia l"am conditionem ii forma, coelo, elementis,
* 0llf jlein i n " >it ’ onc, ^ilFolutioiic, generatione, coloribus, dige- f , ^ : it(. ri . ( ^ lll ' Ulo ne,repatatioiie,& operatione recipit, oj 1,C1 nc eipb CIU °l HTe diversimode consideratuv. Primo tmiver- ^qua.4 Ul ' ffenndb pio clave pbilofopbotnm: tertio pro j n P'° sulphure per informantium oleum informando, ^0'PUs a '' tl ° Uc oritur operis pellectio.
1 , u rt) ir i ' P^pinn hic pro corporibus imperfectorum mctal* °pliic a ^ us n ' M urai lulphur oritur, hoc operante clave phi-
L Orpus » •.“ ■vontu: l° IUl P.drr,' C L 1 P lnu ' 'de
Ooibiis m ,..P et formam olei formantium dilponituv opera- r^ritiu- ^ds.utfolutione & inceratione, donec sit opus quod
j^peteuj'^'^op'rica hoc loco non aliter quam coelum ipsum w 3,0re consideratur, 5c pet hanc fieri debet calcinatio,
SÄ c ;^o,n . -
duplicatio, spiritus, argentum vivum cx- «aturae,tinctura, oleum,& inceratio, medianto
«v , u, MtlOnr <1 • ‘' uul 'V,imuin«i, uiuiim,u im.u<mu)iuv
r'rff'ctja^^'gne, donec sulphur dictum ad effectum opens
fi! C ' Cül um 1 y u p’ < : I ^ s modis consideratur. Primo quum fit per ' Ptr a ccr Jgi.luh quo Sol Se Luna patiuntur. Secundo quum
'■•‘untortUTlm,..__>>' .•.v
ortislinmtn, quo evoeus elicitur a Marte, t"otio, D d 5 quillst

4*6 P n 11 o s o p ii i A r( Qii 5 ''
quum per stilphur.Sc auripigmentum fit is toqiuun fit per elavem plidolophouim , & lioc modi'! ( nist tur omnia corpora metallorum ad solutionem, evacu® 1 alias operationes antea dict .s ingrediendum.
Diflolurio est manifesta: sontia: prajdictorum c<,r ^piit» ,J cultatio.nonper ie,sed clave dictamediame .quar c0 . r ^ f Jio ( l l
valde congrua: licuti videmus aquam igne corrumpi. jjflöH 1 ? p dem acris,fine quo in vapores non i lw,uur. piffrrt ;* ^lo ne majore, quod ista, formae tantum, & minus perle* vantur; at illa,metallorum corpora quavis. j, j ' ll
Evacuatio nihil aliud est, quam spirituum occulto 11 j f£1 (i# corporibus extractio, ut formarunt alterutra forment 1 ' 1 _ informantium, & hac via per fenuemationem fc '"^'„ns 11,1 . tranleant in perfectum onus. Quod quidem lue fs' 1 ,
hitur a praedictis corporibus , est materia de qua nostrum a potentia deduci debet iu actum, medi js& °\ bus qua dictae sunt. ^ .^tiO ’,,
Multiplicatio non est aliud, quam evacuationum st3l ifcJ | continuatio. Ver istamopci.itionem coipora s‘‘ x * provocamus, & ad evomendum fertum uostl'um ribns. .. , fllS cO^
Spiritus est argentum vivum exuberatus S: est fp" tum jam per evacuationem completam i Sulpbui natura-spiritus est corporum
» S: el atus subi
d'
altatus in fiil cxcclUmillimum qiutuor colorum vindis, nigri, & mbei: & hic postremus i<mein d fn ‘ , 'j' ul rc ,;
;1
,illid>
cnO 1 -'
'Sr
hunc colore fieri transitum ad natura: sulphur, qiiod <,t ^ r j<,jn6 p.etito vivo exuberato,& istud indicat sc a (Lus ipivitib' 1 ^. pif c ^
ducere,nec non a multiplicatione qua: ,cx cvae‘ ,am ^qt'^ dit: & istam a dissolutione, hanc autem a calcin" 11 ^ j t u$ ^ corporibus omnibus. Est amem sulphur hoc imperfectis,"ac dispositus ad induendum albas vestes bc 1 j (1 qU‘
Pisteit ab isto sibus qui generatur a perfectis, per °' cl j eO'" 1 ^ forma:continentur filiorum impcifectornm; item st 1 .' (jjfcrf sulphur fit naturas, & aliorum sulphur est humid' 1 ® 11 ' vum.quia aridum. ,irf>' lfS: ^r,
Tinctura', finit colores in opere diversis «nodis api. j iS j;iii-V mb viridis &. croceus: fecundi» rubens 8c croceus, l’rimö colores denotant ipsam tincturam,qua siilpl"" . .„,1
g»i debet,originem a Sole & f una ducere , per opi' 1 "' superius politx sunt artificium. Alij vero sig l1 ' (l ‘’' 1l1t j n du f|C ^i bet imperfectorum sulphura corporum eos co!o rcS1 (uo', 11 ^ bcre.ntexcis siat fictus habens Se possidens P al a' tl I ' u >iif lll ’ rl ,' r .t potestatem,a quibus habuit originem. Siconiunct® jjdpb'

l'iiia f CIIE M ) C A. 427
JtV^ificr'' '‘""I-tanquam fratres qui dictis induantur colori- ™ | ac 0n |^ t l Uo ^ qnivritiir : poterunt nihilominus tria timui,
colorem habens, viridem,&cro,- | ' S °Ppoui • canu ' cam •' pellectis produci corporibus (uis itrt. ' Ct ‘' atio est f'. S
s lrtl ad 'einrentatio.vel potius informatio .prolis, imprr- fii] ^iuiatio 01 ^ ^"etus perlecti accipiendam.
^'biibatioqinrdain.qna' duplici fit modo, iit ti| ,l ^ 0ri, ni!Pj 1 .| > v< d i" liquorem. Jlac pOlleriore via,
^''' iiiti t. '• 7 '’ '"'duplicatione media conveituntur in nrgen- jj' ^iia rnt ; u ’e r "iunv. priore vcio vertuntur in sulphur natu- r?i : f 0 l > '''qu-' cc >n(idc:atur etiam fubhmntio , ut materia qud5 'iia»j s "' a P's alijs pellectioni, »r argentum vivum exnhe- ! l dphtirn ..r"'"" 'piritus, Sc quam illud propinqtiius cstnatn- '‘e* 0 Iderui
^^’Stopi,., ,'"' s ^ 'nipeifcstouim omnium perfectio corpo-* pn7' lJ,11,in st"" permanem, 1,1 in igncquielcunt fila- . f'-i iiat ( | r 'icrertiuw quid ex matnia coniistcns & forma 1 . 6c mediante natura, nec non artificis industria
*<
Eli
''»ii. ci„ t .
^ n ‘ s I>>eu7 a "'dideraniui dupliciter hoc loco: priotcmodo.m -hart,., s \tcrins : nosterinre tiruf anent intrinsecus . ut ille
0 a '■ 1 ---------
J‘"ti 1) , a pei f ctis in oleum,6cc.
'N, Hs r '
■rd tertium gradum philofophix meditativ« pro-
vnc ditarivx philosophia: dicitlir.cx cognitio- ''rti,,... L ' 1S arno,-'...
posteriore iieut agens iutrinlecus ,ut ille
h p er optime lector qu.r faciunt ad cognitionem fpiagi- ji| l ( ' ,l l ll "'ru'rit7j tl '^ ln< ' ni * ul ’’l' tan ' a cognitione meditariva.
Te 1,11
1'0
ti^' 1 ''"''iirnT." 1101 f^d°lr'phicus,estquc(eetetomm ab uno nn- c o!i n 1' acni1 unio, lhix voro panium cstm toto per d t .'.^ t ] l| icqui'l W .^ n '° ivm apprime diligit Dens, quia unus fi ■ "'liato . Clc ' lv ' t unquam ,luh unione conelulit. Ah uno hiut a * Cl lllHIn 'i indefinitum ficto, procedunt omnia quae ; is o,7 ,- ri, 'l" Us ad id unum instinctu naturali quarqueten- c 'j nr '°eonti ' d."h'piam declinaverint, aplulolbphis (ub (ecrctd p debe,« I” 6 '' c, 'nlemur, ct per ternarium ad unionem redu- t '"' t °cciii t0 rcav 'ict)eus cadum &terram, ac omnia qu« in cis r7 de GeiicpTlinita,manifesto vero (ccrcta. Et ut an- lt'7 U:tc l ll 'den 's Xiuius dnb appellatione terra cötincntur deinem ta 1 ' tUc r,ili as 1 ‘' ca do tali foederis amore complectuntnr.qua- 'irj 11 *'!' 1 «, | 1 i Crt '' tUrr,s raro videre licet. Videmus animalia hrtrt lr| e,j C ea stp a. 1111 ! 1 ' ejuulcm speciei conjuncta divino quiderd 'ctiori vinculo, quae purioribus constant elcihen*
riv, u:

/
4*8
Philosophia
tiSjiitsimt volatilia: reliqua minus conveniunt pro ^rt f 1 '}, qua sunt constata puritate minori, tamen conveniuu* M,
miscui: magis,non tamen extra suam ipeciem natura malis homo exteris omnibus animantibus irrcgulat"
tii”.
■ins-f''#*®
u |U5
oblervando hoc ordine Dei conspicitur. Attamen ut iinj^^tb 1 .. vinculum este-t, luelis a masculi lubstanria (cerevit d'.., crel’ 1
futminx, quod in nullis alijs fastum est. liniri fiqujdct a 1 '""Jis dicantur ea,qute fiunt ab una & eadem substantia div, ■ substantia lit substantia alterius,quod etiam de ccvlo cc ut l 11 "^ audivimus in Gcneli.alitcr conjungi tantum dicitntu 1 ’ * n ci ,!lt , N bina conveniunt. llac ratione prx exteris humsn : ’‘-j- 11 j)ft J|1 . reverenda est, quia (it inter duos,qui una Sc eadem a" 1 ' m jtr .
potissimum q\uim di v, ‘
tia,non solum una species: & p
nionto fiunt nnum.testamescriptura fiicra, £jf ei»» 1
neunw.
quonirp nexus
une icupiiiia l.iti a, cr~"- i. s C” , s est. indistolubililis. Aliter llC n"’
mandum non est,quam uxoi is maritum, & istius alterius dimidiam eile corporis unius partem inlepai a
iH 1 '.’
mortem alterius. Cum viderimus eos alio modo h p„isl^7'
r unitos judicabimus, sed tantum conjunctos, vc ' * l |t . cJ' 1 ^ vel illiciti potius appetitus extingncndi.aur alia quacr» i ^ cu jus ignis ubi refrixerit,frigetit omnia simul. Non M , fv 1 * 1 . plulolbphicus.naminextinguibili prorliim accensus'b quaqu^m extinguitur. Qincunque enim per fpiritust’ spiritus,in unione manent; qux vero per corpus |unc • le fblvuntur corpora Iris & parentum erga natos,& 1 nb' pai emes proprius & reciprocus amor, qui nulla ratione t^ ]t p, phico amori comparari potest. (Jius enim pi o sihn p'''^,^'^' patre siliiis,prosratre,sorore,vel ämico, frater, foror
mu factus mortuus est perfectus Komo filius honu 111 ’ i.u.... :.,n..)...:. _i_„nrPfl 1 b
solus justitiam complevit. O admirandus amor
i. • pron ljn ‘ ,.|it
nes! Non ex mundana sapientia tam felices unda- p. jftn’ quas (dum nos vana figmentorum humanorum - : (tl ps s’ 1 '^ pr*terimus,6 miseri rnoi tales! ad aliam nostros a' ^diD'.j, sophiam vocat amor iste divinus, quo per alliduan . | ,giri' t ^ j11 henr beneficiorum De i erga nos,anima nostra t ?',; 111 ib s situs divini monitis,ad eis acquiescendum. No»a est’"'
pirt >
%
«0(
'*V
tias
N
j»ir
"'S
«1S;
Par
>r>i,
bxv
bitt
l 'is;
K af
b Hs
ba,
tj
Ptr
Iu
Ctt
His
gil
gti
V t|
'a,
velininimx fiix junctura: corporis pati jacturam vf ]jpci' rt .![ ille,qui prolapso mortem promet ii am etiam quanto mimis pro quopiam alio .patienterquelU“ 11 ^ pi' 0 ^ , tandem quatiendus amor ? Certe non alii»,, quam un -pri' 1 ... lit: Sic Deus dilexit mundum intellige homines, "y^ filium nalci voluerit hominem, qui pro nobis Iron""' 11
rem.qna nos plecti debe '^lb'
mori postet,ntorteque sua mortem, qua i„,- (1 ri.“-' „e
fsitix Dui perlblvcvc, Non potuit enim filius pEtrm j„iU lS bb,
Jc
<P>
*tt
Po
stl
»0
» 1 ;
tll
Pt
'C
k’
Itl
tt
ic
ll,
V;

q[|N,- n , Cii e m i c A, 4*9
J a ' Cs in ] •' . insensatorum paricS primas,& inimicitia,
4 ntl ' a gisn U ' !)i,S ^ lxc ‘P u ' s tribus antea dictis. Verum in illis, i l0rr Ui't;J an ‘ lu 'se's,unio vera fieri non potest, nisi piius ablata,.. J ,0,1 e. 0„. m ,.. .. ,.o_i
^!i J !’ ro P u 'i pacem inter inimicos elf quod fa- '■‘ftis & ., LOI J Vt 'niant in unum. In omnibus corporibus im-
"Ii
1 perfectione clclic lentibus, iunr etiam
"^‘io i’,, iq'j , ‘VV a iimul mnatx. Si tollatur inimicitia hominis epei,-,, "“‘'-bnccdU; ell ad perfectionem ultimam unio-
r^rt* c 1 *em,. e c 1 ■ ■ > ,
iliis Uas | v irt ■ a< 'P ai '" ,ls ignur dcv ignem ab unoquoque cor- (iv 'Mev,';-, lS ’ ‘"Turas mundilica j poflmodum puris pura li' ,,T)I< ''dd.vtvi 1 US ^ lJl '- S rav ’ ora sublimato prius, hoc ipio fiet ii« cr henri 11 v olatilji corporeum quoque (pinttfase. .Sumi
ut
'porcum quoque (pirittfalc. Sumina- philofophice naturalis, hunc amplecta-
V^n 1 vC]^ ]>} .. mu ui »ut» > uum. »impicda-
C ,0r P°tiu S T ,Cl,S *■ eu P' s >& n011 natura: neglector, aut da„ ,C ° nc Ordi> n 7r audivimus 111 fupcrnatuiahbus Sc naturali-
:“ ni c ^ c necellariani.iu fpagnicis etiam est admitan- b f est instrumenta media oblcrvauda cohaerentia, ut Qli la 'n qu'^ ■ ^ ua liunr cum senfiialibus. Forma siquidem (* ^^Uta, anc * 0c |Ue relert artificis existent« ut insli umentum, fiilit* 0rs n.i "n cu ' a > c fpagiiicum genenti ovum ex intellectu, li- !>j"' a ni,|^ "ostra (quam cadum alnis Vocamus)distingucnda fir, p l ' c °’ Et cn ’ l " la fine alrcra persistere haud potest artificio fpa- Vf ccc lnmfbima,efl prineipiiinr 6c senliiale medium ‘a Pneticvü nS ’ Clt ^ ccic vt '^ v< -‘getnrc faciens, &elementa tjio- 5 c l0C;l ft)ri lla '", cn 'generationcni,fieuti cadum majus inferio- qi/^Poluli;? 11 ' <)lnia ,quainpei vegetabilem fpunain acquirit, . 'Oitn,~ ■ ‘liiexu ‘ •
‘“niest.
Verum forma qux hominis est mtcllc-
' n 'edium,& finis in prxpnratiohibus: & illa de- ^ f 0r H '° c °lorc 1 quo quidem indicatur hominem este p Cr s° Pnti 0r ' ani & principalem in opere fpagirico, ac forma t0 ‘ c 3ionj s i' 1 ''‘nirui; reliqnx sunt istis imnoi es , Sc minoris . ^Ordjjj •' lten ' Coxquafa perniixrio crocei coloris cum viridi q,“ 1 ^a.'qujp”' ,v>a lpris vel minoris exislcntiam, eircacontiarieta- c > ah<.(p. ta,t finis ultimari. Non potest enim una trium sciris ^fictr^' t l uin ^'ficiaut omnia simul. Defieienre namque fo| I ' 0| ' Sl 'iajm' C '■■"'"•'‘Konvm generatio, (cqucieturque privatio lest'' 1 Ve geta Vi^ Uc P C1 lectionis, l orma igitur intellectiva, cum br,- ülri »iit , (st 1 forma jootiis.ir.uonjungi debent per intcl- a toi,». .Penes ahnn, mim,/.t-nr ■ ijc de re
“P^ur.est ’
eliquis gradi- »c ad map« perfectum. Forma qux moti - universelle quoddam principium in gradibus
istius

cslR
sslll « 3
! . 11 "
4?o Philosophia
illius anis,per omnes gradus unumquemque mov ^ ^
usque in ultimum & in finem operis. Motus itaq< l<r ^adf^ jtotdl motus excitans omnes ex ordine graduum, j^ipt^y sectionem ventum fit. Vonna veto ct marci i.t Imu stantialia multo majora,quam accidentalia (int : >da n ' mutationes tantum in opere, uri eoiores , altet atto - c 'Q 5: Veritas hujifs negotij demonllratur potius per nl ' 1 ' U ,jj S ,d li 3 .j- petfectum, ala immensitate virtutis eorum ttausm"^".'^
^'et"^Ä>'
in gradilius aecideutalibus. »iltjlomtnus .eqn pi.i,»>edla,Lc sinis qua: dicta fluit , proprer fimiltudn’^ ^ jm 1 - |r
siuts ad quem omnia tendunt,tanquam per euihcnanj^^ns lern. llt autem eorum qua’ dicta fluit majorem ha ^iiit|' £( telligentiam.ad universalem practieam aiHs hujus "^^irt M (i niendum est. Projice tantam casti fpagirici quanti*- formarum alterutram, ut quatitor digitis latis Hoc omne ppiitum tu simo contineatur pet fex dies >'• CJ :c<"
ulque dum forma convertatur in aquam. Postmoj j^c c ’ |(l vase, ac in cinctibus posito, quod solutum cll delm j atlir , ^ f citetur. Ad feces rurlum coeli tantum, ut prius assi 1 ' 1 simo teneantur simul sesquimense, vel diutius in P" 1 i(C fli“ 3 ^ laudem in furno secreto destilletur omnis liquor, ‘!° ( jj 1 )r, l l' |J {i i potet it.Deinceps iit einet ibus destilletur aqua priore jP iIt jtjf aerem vocant. Rursus ad siccas pene feces tanfitnd 1 - fl) d<a } casti alfulitm, in fimo tanto ut pi ius tempore P lltl qjiif f |ii- |
letur per cineres in aerem,usque dum stillare nolit anis , 3 [i >>d^ fiat iteratio coeli fusionis stiper terram instar pluvia: '^cfi^ 11 , pra pondere, tantoque tempore: postquam in sin’® serit, definietur iterum per cineres donec aeris n> h ' s ./n^, piius. Demum aeris hujus quantitatem omnem v ,ifeo 3 ,, vel prius super mannorcumlupidcm optime tritis»* 1 ^ 1 ^jtilk 11 '^ fo quadraginta dies a putrefacta materia in einet ibu» ( fipl, )£ aer Lc ignis ambo simul: cavendum interea ne R' a " ‘ CJl1 sb'hj igne vehement lori mitificentur. Deinde separabis per fimum,Sc si calor balnei 11011 sufficiat,cinerum c J ^ supplebit: fervetur utrunque seorsum. Aerem Jcl' 1
..dfuamterram,ac infimo per dies quindecim 0 <& bis inde per cineres aerem 6c ignem simul ambo , jjpiS 5 j ut supra ner balneum,quovis cum sibi simili repom ^ ^ do 1 ’^. fiones inliumationcs,atque destillationes toties r'*P C ‘, t siib' 1 '„1 terra nullus ignis amplius prodeat, eaque »>gra fi** ner* 1 1 ii>' Tandem ab ai re in fimo baluci digesto diebus 1>C ,,liO c calorem destilla quicquid.ileendefe potent: llill 1, V‘ jigei'r'’,.,,- d.isad litas fatees,digere ut prius ac destilla, rcastuncC’^us ^ st.dl,i,&.c, septiescuudemprocdlum repetendo. t' 1.

""'FSü
CstMiuA. 4;i
fvacrc.ca’loA fimo, incitius mcdio tstaai-
tf ■ c ‘ 15 - P “'ticvacrc.cadoAhmo.incuiiis mcdio tu am- fr flS ‘S I 'ca,| r *'' n< ^ s ’ Cli -«n operationibus in fimo, convertere po- „ 'S'icfbyi, U au ‘' na ni tgnis, & nimm triangulum ex ta-lo, fimo,
i,* 1,1 Quibus omnibus peractis , tl< -mentalis ror.i fi-
Kem ' ’ - • ■
v> , - '■«'Hin exubdiuione acris & ignis ptr corru i) ^" lr n,niii °* lll0 ^ UIn evacuata terra donec [it ddetta, tk in i\i ri ^ Us )iii COnv, ‘rsa,form» tur triangulus ex tena.fimo, & ei*
^® r Qtafi n j tlj , i US !15t clio it.tbit anima rutre Nee prius corrnptio- •jw»ct Ilni ’ tü|lls iustmmentalunt calum, fimus fiirnus leere* fi, M'dtm, or, ^ c ' }anj demum adrotam generationis pro- d^ C ^'atuof* !t ' compositum ex igne & acre Ktci.is ad lolent, t £**«,», 1 i ,a 7 CS1 ö nis ' ac mdeeemn partilius cpiindecim aeris, ft)' '° ll fin i'-f)' j MS Ifdtideciiu destillemur per fimum Harte di ■ ^ Cat Wo • n ati ° llcn ' toties iterabis : donec in tundo vafii g ( l 8 ll e ) li 1 7 U| , rin “ ar f | lei splendidi , ijuod cornpolitum eil ex an e l^'t.tni j,, Voca,l m lodern ctinm procdlu couvates ignnit fit 'Motev- 11110 co »ipoiitum, nt btuusjauitdtmeturn iaugu- j„ ^«c.aetr,fru.ö,iüe einet ibur, in cuius medio cotnpo- r^Sis ^Q'&aeic jubilabit : potionor ex igne,tcira ,limo, ic c ?^'■'tttu' 11 Cu ' l,s medio flabit eompoiitum ex tara ce igne. f 1 fi^tai,, 0 ( ,i:c ’P c compotiti parti mitram ex igneaere,cui <V ^ htj Uc " 1,!11 ’ ecbtsA m digi Ilione continebis diebus ttigiu- D formaveris tii.tngtiluiri ex calo,compotito
^ mo,m c 'M»s m> dio perlecti.m heu majus re- c ns .Sc C() 7"!’Uanssttrmans.onum & originem rx coelo dii. HjjH’ < 'fito c ^'- 0,MO <* ip.r-r .iere, /*c ex 6>> Hoc ipiutn tfc jt 0 p ,a< fOBlij Ul 1 ) ^ nc ^ kerra quum i' eetis.ei j u unam cum dt- i],: 1 *°«» t crr ,, t mitulum tiabrba al.erum ex cadoeotti-
fit^adalb? 'l’ n< »rtimo, in cuji s o eluop. '‘cetumst.ibit h lls >Utii v>l -,J nitlailsl " ; 'titus,tt:e. Si veto coelum adiuiitere no- H.^''fiis gj,/ i' 0 1 diorcm m ites, compotiris ani' a datis deinen- ti,., ^-'Usde- 111 hortetibinn ut cera Cluatuu liocin digtstio-
f titl :
h„ llll,: i'iiii.." , 1 'oluuodnra extractum cerabis ire-
- .
«cerni
Pci | S ,."^>cs pun.i post" giiu.,m injecta,donec facilem in co q>n»op lJ ' V, " io|,!U '- Materiam hanc in vase phtloiopltieo t|| lil ' ( l''agii, t . Ul ' c '^' lu "'i'iin furno fracto continebis centum de ,l'.’ ^ciplni ibns diebus, donec adeas opus comple- tij' 1 '''''iore't m * la i °litir.. Hic piocestiis est optimus in pra- clu11 '^ c £, mw bodum operis minoris. Anunadvette crea-
t*(" ' MI,l Pfis " j 11 1'^stc cum igne & nere leorlitn ante crea- i(|g H ! 0l »ts rc, r 0ni 111111,1 "‘Utni redactis. Haste t
uns cotnplrtur ge-
tttj j tlu °inis l|'|’7 u t l llani optatum aeepnttt artifex l)eo dante.Ex em l11,S V;lv ' a steti postum in opere lnatiivico,juxta la- ,Us > Ut iu m. >'! L.\n;. . .1. -a
.egal
i practita primum
de m cerattoraa artifici#
iit
ß
iis'

45 * Philosophia „dof^ j
artificio tcrrx foliatae propria;, scu <-]emi-iironini, ' j j; jn<! j
cum acre Sc igne,vel cum dictis limis cx acre & ig» c * J quidem artificio- generationis rota suum finem babot |
cujus indicium elt in nobis triangulus rubeus. j|,t
ris est corruptio,& generatio finis,quibus operario » 1 ’ j
pitur una qualitas ,Sc introducitur per generatione 111 0 n u
conumpendtsaquamSc generando terram: baue ""^,,jiis ^ tando öc i»nem aer^iiimic manifestaitllo . onolllCI 11 " nusque pe
Sc ignem aeremque manifestando, quoidqm^^cs f" 1 ^ „usijuC perfectum oriantur per sua media, quit lrint c ‘ stiti"’ cinerum, & furni secreti, quibus aqua in terram ct>1 ' J Itare in aerem Sc ignem. Est ergo terra medium intet ^il » 1
& aerem : St fimus,cineres, furnusque secretus >n"m per quod ignis & aer convertuntur in animam ig» lS k ' z,i:»^^ propter ignis Sc aer (iint medium inter iplitm terrJ * 11 ’, c( . c tu 5 ' ignis,& animam aeris. Deinde fimus, cineres , fur» u * ^js (°
„ im
coelum sunt medium per quod anima igni?» Sc a»» 11 ].
vertuntur in compositum ignis Sc aeris , Sc in comp 0 ig" & ignis. Dacratione coelum est medium inter animam aeris,compositum aeris & ignis, Sc comp 0 *! jtf 1 " ^
terra;, fimus item, cineres, Sc furnus secretus, me» ^ cJjt crf 3 quod compositum ex igne Sc aere, itent cpntpofimi" 0 (jtii>^ igne conjunguntur clementis. Pariter ignis Sc aeris c ^ ig° j ( & compositum ignis Sc terne, medium sunt inter a* 1 ‘ animum aeris, atque minus Sc majus perfectum- * a J r»'"^ universali practica operis Ipagirici majoris auditum *■ ^ c )av c , ris operis etiäprasticam quandam generale veni » 111115 Ijtagiricam injice corpus metallicum, Sc i'uo va>e co» „» calore primi gradus vel fiitti digeri permitte ^P*""'^,',it ed^^ atpmilqnam in clavcfiunjici.it iir,ad calcent icaig cl ' 1 c£) lo' e » r , coi pus dissolvatur melius & evacuetur clavis me » 1 c ^ primi gradus ex triangulo juxta naturalem ordinem-’ ^tloi*’^ potis dissolutione,vas ponatur ad destillandnm code' tf)T) oi cl '■ amittet elavent ac redigetur in terram. Hanc fup cr ’s‘. „bi 11,1 ( j lapidem optime tritam in aquam reiblvi linitop cr *"^ jjes tr
ji/
i»":
i um sicca terra fuerit,aspergatur clave modica, & P° c pti cl,> cl it
incipiet in aquam compositam resolvi quatuor c ] c ^'jdi» 1 "’
nentem. Aquam hanc destilla persiltrum,Sc quod nonsolutum, (olvatur iterumutprhis, acfilt ietlu ’ , .,.'tio" c /
eiati"' c ,t,
donec fatis bona quantitas aqua: habeatur. Hac °P^ tC ri" ^ angulus evacuationis fuerit absolutus, in cujus 1IlC ‘ fl flltrj".^ quee luam aquam ebibere debet ut sequitur: '/
in calore primi gradus ad ijigestioncm contineto,Sc « ‘ .^»c " j; ,
P
orsus, ac in lapillos convertetur, qui quidem
nui uw ) n» Mij’iuva ».UllVEUtUIl » iJUl IJWIU»»'* : . Jj. I
imt.Evacuanojte praedicta, triangulus alius alito“ *
< 5 lo'
'“°nt
n 'ci,
%
V,
%ii
S
*t»i
t*,.
s
ll U>]
fip
*>°»
C "lc
'Ei,
Pot,
Iu,
•»Ul!
Pf*
«xc
L
E 0 |
»Ol
Pli(
<li c
b't
«t
ftl,
4il
tc
ni
P<
Pi
E
I!
n
«‘.y *

c, w n.
fic c ■ r,t °s in ß ' i lls, ® £ c hvc,cujus in medio dicti lapides existunr.
vcl VCrC i tt contineto in putrefactione, do-
divjp^quatijc, Ul , 11111 convertamur metnllieuni,in quo fimt llQ tuk^ llr ^cat >liorum divide qualitates ut audifli. Quibus ^ >ll s»<cam cl „ C . Il i a,Tl » ai, t*'edde (ubtildlinum debitis lubhma-
HEMICA.
4 ??
c l cnuim elementis imbibe, coelesti pt •nt Ur : uu >n aorpn Ä, .>. •. A
imum a-
aotea > &■ postremo ignea , ut anis est, ac deco-
VX' 113 P'incit,^ lo11cnl st» am audiili. Juxta hunc procestiun t* „°P l >si'p..„ a ? m< '^ lac l ll e hujus artis applicantur ad quod vo* '•'w aiJl or(iist' Clln '' Absoluto jam tertio gradu scalae Jbagiri- 'W tat ' v *pert'o' S ?h>l»lophictts, ad quartum gtadum lcakc a nior'^ lllU! - S ’st ll ‘frequentia dicitur,& concepti arca li,g ^hi ad v j 1S l >er le verantia. Non est enim alius quam per as- HjjI« 0 *° quoj aditus. i,i terra assidue non repurgetur a
Wis ,:tCrc ardif l< V llC ' tu ' tr ‘ 1 ’! lro suavitatis herbis ac floribus, r eil 0 ,, ' t at tinialj°, S i . Ult ' cas nobis producet. Haud secus est de ktio^^iuarst an ' ma eorporea. Quapropter nobis in p 0l iarnV,V ’ C^iiicqciid in ea litpercrcverit pia rer divinam t jtl 5 . llI1 " I S,c]i l lru hictam evellendum erit. Nec melius domare ni Us t0n ' n °lci mail * tK ' ni 'o pnmitm omnium crapulam iplam, p.** 1 “ v iiio 1 < i. ntIam & j-igritinm inducit. Otium quoque tolle- ej ic tcr necestj Uni J :)ot ‘ l * 1,lia radix areleat in nobis. Nihil corpori rj t ^tt in v ; t ate COl1 ccdatur, quicquid enimsuperabundaverit,' fit'r •'■‘Abi ,, r ' Utn ‘ Corpus corrigere suum anima qux neglcxc- is:, ülud 1 uturttm est, quod anima; inprimis data
; inpri cognitio. Est
'Rttl "m ulr\e i' “"'“uiMJinvji) <iiuiiitC
n 0ll ’ r a >r>,r>z p u l ' lls eonvertenda.qux Djei veta est b Qr c ° f texerit °. cor pon tanquam pxddgogns.qui dilcipulum l'!i c ; 0ri,lt 'cui 1 ’ llnaciln ’ «o plectetur absque misericordia. Ab ^c,T C j l ''"ri, v j'j ri ] 0n a '' e, ’ a C A f a qnx ad dilciplinam habenda du- tC°-"«C ,Cet h'’ ore flrpftcrescentcs herbas inutiles era- 4t stC:s ptay as asail 8 mcnt ° suppi imaut, itidem ex anima cogi- d tc ü dcndQ '’ ,nin iieitins J , & alia id genus abjiciendo prorium, ft 1( ll| ru ni j (> ac a b omni opere malo corpus coercendo. Nec djf t0 ' Quia o C ' e P'xceptorem,& aliud tacere diversum ab in- 'tl '^ ll ^>rUr * l P cc cancii percxcmpliiin dederit occalionein suo c 0 0 l,1 rit llS eUn ’ reprehenderit 1 Corpus nihil (peculatur,anima “im adinpI'^S'Uatiotuim operationes exercet, quas demum Pv,. exemplaris conatur cxcqtii: conceptio e-
p r ’Husad(' cr -| tx< -‘ l l luw >°corpoiis. Videamus igitur necor-. 1 ');iJ lSail| r>ut I anius ‘inani possit. Quanquatn corpus ipsum ad tlsj* 8 4ele{p c irreptiones exequendas magispronutn lit.cisquc t lcr ‘hnt- ’ < V, , '”. n . ^ üll ‘ s r has illarum abjectauun jam loco 'kfistere n ^' bonutnhoc operari poterit, vel ah omni r lare una corpus vincendi ratio; alteram audite Ite mvdo

L
454 Philosoph ia jr iin'* ( ,
modo. Si hortos ab inutilibus dum.ix.u vindic.ibini^’^g^^ modum,aut nihilerinuis adhuc operati,cum alia lonp jfiiS* diaria cura fit cis adhibenda qnx fata simt, vidclh^_ ^nii^
Ht
N
herbarum totius alimenti pars altera, qua line vegt’" 1 Non aliter aqua viva coipus & anima
•vop,
%
poliunt. . ,
quae verbum est Dei: hoc noctu diuqdc nieditandu 11 ’ ter hoc mlnili bonum,ut etiam corpus aliud nihil loqui faccreque valeat. Videmus itaque hortis & £ V ,ilV , comparari polle corpus & animam, ll.t Christus ait Sio, lernen bonum quod in bene cultam terram cadit. 1 ^ ^ 0> numadfert: non aliter Dei verbum quod siiper cor i"° tritum ceciderit,coi pus fcecuiidabir in uberrimu lamxtetnam
wduraU semp__..__,_
lificcntur.dui a permanent. 1’haraonis cor a ventre M' *r‘ mninm corda limt hominum) durum fuit, dequia ^ ( |jcl rhollificatumnonextitit , induratum etl ac mansit.
& inimici Deo nascimur omnes , tales quoque "'• ulC - 1]S tC ^pjl eradicetur htee inimicitia per summum agricolam, V stram 6 mens este oportet. Semen habes, agrum ^ tlI J ) ii' |l ’ < ? j; amplius deficit tibi quam labor astiduus,non intcrruP^ uid 1 ^,
. ... c» '.'..<1'
P r
: te,
... ,.> r
n. Certum est,a priini lapsus tempore in ptii 1 '^ iper s uille hominum coi da, qua; nisi v _ , rr js (
cestes oportetca revolvere cogitationibus tuis qu* i-i«
.id'
aiidics,alioqui per intermillioncm inimico tuo locti 111 £j( |j Mndum hoc loco, mentem amore prius unitam d>
Domini & anima,in qua deinceps facit mansionem, sll t o rs< J-_
tus eiusdem ductu motam ad corpus ulterius move> u “_ bovat. Haud secus in arte Ipagirica fuerit mtellig 1 ' 1 , l’’.fiU''* 1 ,,,
sibile est enim aliquem artificem promtum in ea vel co "
• ... /'. » ii' i - - L . 1
n,nisi per frequentiam, Sc asliduitatcm operis hab'» 11 V rl) i»i"^ trahat. Nam ut in mcditntiva philosophia, ex fi eq 1111 tr ja tionc eorum qui per studium cognovimus airia"^ sequimur j utpote familiaritatem cuin coquoddihg 1 .j r c(’ 1
- • .... I ito 11 ' ..0'”
i n" .,,i
tudinem,5c communionem,qua: singula in unum
pemodum videntur: familiaritate siquidem
siinil cS
ut
e » 11
litate habituari,& astiduitate delectantes. Qmst I’ 1
addiscere volenti,pistorem operantem duntaxat f*P* t jjs
ad 0< i,,
valeat quam profitetur artem ? Quibusdam ip
prodest,nisi manuih in pastam ipsemet mittens c, P uS 1 ] ll |in^° tat, usque dum habituatus piomtusq; pistor fact llS ' ‘ altes aleat quam profitetur artem ? Quibusdam ip.’r" lC ' tf(hp>f
icani ^|- • ta
cturn sola dii cerc cupientibus,evenire solet t^uoci^ii: ‘ jJls umbram pro reipfh lolum habeat. Hercultus enin 1 * ,,tr n[C
s
%\
!H
i"
'iitj
idf c
>
»fp
»Pt,
<io<
>
tti
«»i
«st
Pr,
nb
fit
„n”
cum voluntate, tum moribus ei cui liimusfam>l' ,llC communicemus cum eo jn singulis actionibus al ‘f l !j rt ui |! fjji Itidem in arte quavis per frequentem usum esticin’ l ' r t’ . 1ll i .' r ! /'
c 0
ti c
»ai
di
fit

‘^cr^’^rpus ♦. ChekicA. -ti;
scr, h Ccn tcna a,’. state ui hominum fupernns,nonnisi miriadum
Wn-. .. ■ r j . £\ri_
4
c J^ 1 ' ,n ' at tiru^f' Un i c ^ Un * tantum vincere, id rssipertectum nrtis Oitj ^datniu P °® mt vero nonnulla natur® secreta , Sc ar- Vt^ lca m lo n „ c n ' m ° studio lnborcci; detegi, qux faci nt in n -n dt J!: quamalia quaevis extra dictam arttin nv
tat ül 3 ^ <4 P r ‘ , >Pau "ir a ° nu 'd.cmam illam universalem re perire, ' tl 'db^ C ° nt 'Rit^'T iln ' 5>UTI0 ^ le lll, st' s hactenus, nee nili pro riu- h(j c ß’quod" U 'l Ur hahini qui feit’Dti miserentis gratia (.rius, ^ m '*' tu< stneqiindamrediixi(repoHiciuiit: \ t atr st ut ,1 la hiarepurgai unt ab immunditia per meutern, ^ a deo q l °i tlS nula « omnes pariter & corporis abfinle* ,a ri d m ° ,Cn bstJ lbUSVis an,s hujnsinvcstigaronbus.ut astiduc ' tlr l(]a 1Ü0 ^>'oi), C ' l i t,O, Crcntut »steinernpotentquinasiequnn- ^ J c * u petierint it datore luminum. Sed prim« exj».., '^prterc parrcm insilio: non aliud iane quam ^'iki^-äliradzlo- - -
«tr nt »taW Vidcnw '
NW 1V
oriam patris Scfilij. Solent multi . - optare, sed nil nili quod vere utile est con-
~migentcs Se frequentes conatus Deus adjuvat, ris. j, 7. P lc it- Sic ergo diligamus bonum,ut maiutn non Uaf JC 'l | Une m < p lu,,n e si, ut ad spagincam frequentiam transca- b 0c üsi t. Natu 0t Uln videlicet.ut ruminemus ea quae superius di- Utf, ^cit rai S ltt 'rcoirumpcns aliquod individuum, primo e a 8‘ s pro ■ ,c P arat uh co dementa composita quae livit % B Slidt a , pllU > ua -P 0 stmodi i m istorum quodlibet ad siim- a sto corr n ' ‘ U j^ llclt >N: demunt ad primam sin materiam, ^°ftte° n ' S ’°ta rofa completa est, ac a materia prima gc -
' Cl "‘ Perui ITIlt exordium, ad elementa simplicia transiens.
r ° r ^ U !;'- s . fit den
commixtionem oriuntur elementa copo- tlt 'tti'".'? rn )lub' 1 '" K ' ,ncntatum subjectum juxta propriant fpeciein itbj. ^»nc itaqT't* j' ‘st’putur elementa ad individui compos irio- ft, r a ‘Ur a (j n j phet fpagiricus artifex oblervare proceliiim.ut
Uq e ni-...,-
c 0r f y u 8 r Sdo r'|l'P* e J' ,ei ' corruptionis rotationem incipiat gvet- yPhciris,.’ . lct ' t asincper medium tendens ad principium *3t| .factio f ’ nit -'dijs adhibitis, quie sunt culcinatio,diilolu- ^ip )| '' s Veni c * , lv 'h' 0 >purificario. Sce. Deinceps ad rotam genc- isu s ,< JJ l * upJ^H-st.cums media sunt mixtio, mcetatio,ileco- j? a c Uin ' “df olna.limt instrumenta foetus fpagirici. Qui-
° r, Ua U,.„ Ul " peractis habebit quod optat artifex.
cr,a trib
ctirn! Ct * lrn '"odis consideratur: Primo pro subjecto thutcu,-, ni S ,'!' tlS dientet. Secundo pro elementis', Tertio
operis triplici modo consideratur. Primo Ut
Secundo
ut artifex i Tertio pro mediorum quoli-
c statur».
C.elufn
Ec 1

4;<5
Philosophia
Cxlum etiam triplicem habet consideratione 111 ’ -pci 11 '" 1 ' cxlum majus: Secundam ut Mercurius vegetabilis -
metallorum anima. p ] in io
Elementa dupliciter considerata sunt hoc loco •
fies
citer
: Secundo vero compolitiv
Potentia vel alteratio tot modis differt, quot
sunt
Itlf
■di>‘
versit.
prin 1 ^:^
ciii ' 1
Mixtio significationeni habet quadruplicc m • cum forma: Secundam aeris cum aqua:Tcrti.im a ‘l ^
Quartam aeris cum aqua&cxlo. ü $ in
Pistbluuo solam unam habet considerationem > st cxl. nt& formas
^ ct'
Generatio duriicem habet sionificationem : ^ r ‘°L ,tcn <:r ' 11 • ‘ “ - ' ex istis & cl£ ° °
iftr .ntur elementa: Posteriorem e]tia , foetus Ipagiricus. r prio rfl af-
Colores etiam duplicent habent significationem ’ £ . Vo evacuatione corporum,& elementorum rcct't lC ‘
. po* 1
in evacuationecorpor noi ein in foetus generatione spagtrici.
Minus persectum unant (olam habet,ut patet eX Eermentatio triplicem: Primani ex virtute.seO" 1 ‘ titateiTertiamexutraquclimul. piin 111111 ^
Separatio triplicem etiam habet Operationen 1 • .■pj c ntic >,llS dem inter elementorum qualitates: Secundani f"!-^„,tt. aaii 1 fixationis coruin: Tertiam Mcrcurij vegetabilis & ‘ - u5 eX 1 " Operatio tot significationes habet, quot :u' tlS media. p . cY
Majus persectum unicam ut minus habet,ut ex (^„jAS f r ’ n [1> i Principia mediaque Philosophiae, finit in a rllS ^nasO 0 \v pijs & medijs omnibus, ut motus orbis, q ll '. t,u ^jin^ considerandus est, naturales instinctus & nppc t,tLli
tinens.
Subtilissimum ac potissimum in opere medium lT1 js
qua fuerint evacuata.rciiigat itrrunt arrifex terram ^ ^§,iiS ‘ litam fublimationcm, qua finita sequatur inde g cl1 1
„Ili, „-lulle S- 1.J itn.Mll UCl'""^' I
cumfilispiiiicipijs öcniedijs, donec ad finem l ,CH i| .p cl qioi'- ^ est operatio fnbtihoralijs, licet longior tamen f l ltlI s,i n ' 1 ’' t (r' via minus pertectum, quod foetus elf non sentum-^ c \e(" e ^c' Si (amentatum foetum Ip.igiiicum conveititm 1 u"
K
lürv, .
‘Su
%
j
H.i
3u 'tu
6
i«,
^05
rotx corruptionis metallorum,qux fit ut sequitur: p>’^
lum itaqutpofitis,inhumatis,distoliitis,& per & eli
cani evacuatis, donec ad sulphur naturae ventum .
tunc rota finitur corruptionis.
ILcito atio fit, quum terra sublimata ponitur m ^ ij? n ‘ S ' (1 (li' putrefactione divisioneque solvitur. Posteaquam ‘ K , pi>
s iv
•«.t,
<p»i
‘"«i
H
‘ti,
in
v 'Ui
o f*t.
iNi
st,
'fu,
■Ulli
'ii
">m
‘Grat
?**
"fu,
'«1
%
:'i,
5| V
P'r a
P'it u
'"I
riig'
E,
5li 0
tü 0i
Per |
"fit,
i
lOr

;> arntion Chemic'a. 437
L cl tni 1Cm & compositionem,ut infra Natura nullo modo
iw f^canr ti ClWa *' c P arar * per lc, nam ita maneret quodhbei (o- e t '° n trn ai i ntUsn stuahtatun habens, & nullum haberet ad gc- 4,, f Patni 0 | P c ' ntUl >i,t]uod contra naturam est.
5 ^ l|,a tiogj Elementorum,est unius in & liiperaliud prx- PtH^Sihsest 1 - ? nn,lr,; xto quopiam modo , nondiviio. Color lo t I ’* r am at : Ubeus ^ priusquam ad Iphxram ejus veotnm iit, ' SsScdiiT nansitur » anrcrnbed.nem apparet citrinns co- Ipii ru ’ s i]ti lanus ’ stuia constat ex ignis cum aere permixtio- 5 (. $r;, tTtaq lut / tlam ad spharam aeris sin veniatur,oportet per Pii'i <;Us ® c lpl'(. n J C j lctr; ' ns ' lu,T1 >l iac ratione color plbus apparet Ipli debet '|~ Us ',^ r ej l im quia terra centrum est ac princi- tUrf^' 1 luerit ni ^ CCn fi ,& heri,dum fertus ipagiricus adhuc in ejus t 1 | -'P5tati 0 ^ ^” mco color terra: proprius apparet Nota igi- 'j lu monini, & in unumrurlus conjunctionem, id ®w- 'bam en ? I' priusquam niger color apparuerit, rubeus p ar r ' ltl on lv . ni c l Ul ^>s alius apparet,ceno d> structam este fictus ''Urin. , CUl '' t0 - ob mediorum destructionem. Differentia Eis tn i a,c l l 'ae , st inter elixir & lapidem, per crudum & co- l^lunt i *'! u ^ 1Xlr medicina composita ex aere, aqua, & terra, sip ,|t,c °!r> r t 'H""' 11 ''. Corpus in aepiam resolutum si rubeum t f|] . irtl ex an j r ^ 11 V^ccllontistnni carbunculi refert,quum in compo- tti, ,a: dignis a >"->s5r aeris fuerit conversum, & in compositum Hr> pt 01 ; 1 1* iui-i it album,colorem viridem nigredine per-
j^ 11 * «c porVf ^ r ' 1r ' ! 111 ' c'riam et rores artificibus rotandi. " 0 i'lin,. lln us 'it' eo confidis, quando naturam imitari
ftoti l 8 g, ,
fys 11 , Cc nt t ^<l CUn ^ n - S 4 1 U0 ^ Uj>idiNinitium, finem
J| tn r i'" V putent ubi vix inceperint,ut in opinione
|w 0s diiti S i„; c i’ Coir.pof.tw» r uv.quelapidis majoris durat stillte,,,® 1 '! 11 ' nunquam antea compo.»- >
Plitbj' ^ctin 1 .. "unquam anu a oimpo.u- > nnt: expertis vero >i, c dinc^^j^^^musineiinbus. Nonnulli sunt rami,. - tisam- tv;i a,-. , L Cn ' 1 ^ ll! ’ stuatuor vel (ex ab!oh tvu.r: hos li lepc-
L'.cm) ,
:pc-
capacn ,tis >. ur. ]am
em,.- ^arnfpfT 11 ’ 'I 111 ;«". - .7
3<) ™ ^'tctjt j bc m' quidem, (in matus, e ?''i°tcs d oret,eum aperte Citis ubique eieicrib.
•>lis ? r,1 'a dn| i C1 ent 'as veniendum est.
3 |j Q uitasii* e *» u tsimplex,& composita. Simplex est untns ( Uo Co,J l 'p 1- ei singularitas in feiplaconhstens.&nnn cum Aj lln 'o. ° lta ll, arum est camerarum primordialium ejua-
fto/ouriaii^p^ 1101 Iu« elementa : simpliciter iit significatur j^ 11 ^ 10l 'em: aut composite licuti per posteriorem Jc-
ilIl ''"-Ur ll q l Vc getabile,quodedum aut clivis philosophica ttu iUestrefolutivum: altevum vero est rc stabile.
Ec z
Relolu«

43$ Philosophia $ 4 $
Resolutivum est caeleste quoddam: alterum vero -
corporeum. .Caeleste est essentia quinta,vel tartari in tuum resolubile deducitur inactum. Aliter vero 1 ^
ardens est equa perfecte recti ficata, cujus virtute c 0l T se|' j, ; .
relost Mintur,putrefiunt,ac puriora redduntur, clern f "'
M, V«* e« V* t 11111,0 V O 1CUUMU..U) . ' J\\
fer eorum,& rxaltanrui in f.il mirabile,t6rranuu>C, vl ^ist 1 ' tinuanactrvsl quam h. bet. Quicunque aliam aquai^ sgn.ifi fuut £< rniipidi.K, oluhik menstruum est ^
l;s exutens in quoCUnque Ci.r"ori metallico,ftilpl 11 " Vjf £
virum conjungens,line quo nibil di ducuir jd actu" ( J autem (icetiam d> hnirur, (st mi diem conjungens perfecti, metalla in lapidem. Mt niimuin boc re ^ qtiäl'ß calidum usque ad fecundum punctum quarti g ra pjlib^’L pr<*r ej' s virrutcru oportet augmentat t calidis veg fs ‘ jylvo ad ultimum punctum gradus ejusdem, ut funtap» 1 a
nrpelltis, oleander ,anac .rdus,piper nigrum, | 1ir ‘ jgtstct }
bium.&c. fint quibus non r.ift longo tempore löst ^
» > » • •' - vidd 1 ^ .,n> c
de quarto gmdu Ic ala: meditativ® , frequentia
>>:V
ritattfm,similitudinem, tk communionem operan«-’
Ipirirti d'vino,& de comparatione ademtu lact.i,p fr > ‘ ^tti"^. inopere fpaginco.promtuuQ nem , habitus(acilita“^^ q
ma delectatione profert nu tu,d.ctum fit. Modo ' f
tum gradum pervenimus, qui viittts est , hanc ig*^. b^
jp
Virtus rerum est & cuiusque tacentium atque ■ - ,. |nn i- ^
tem , efficacia per ex periciuiam nota: at illa, cast , t> olf c .a .. , r , ' n . 1,-d I' 1 ' .atll'
veri
t iii*i s . i j!
Quipquid ex cado non est,virtus dici non potest - ,l ’^„n
^‘'Pingere voluerunt "'7, ;„q' es, at salio, quia filium c ‘ l ’ fote 1
ellexeru'"- 1 «c
ejus & plan iimqiie falsum, riuloloi lii Deum ignorantes, at talio, qut Dei virtutes omnes patefacta: um , non intclst* 1 '“"r,'t' rl ' Ji etiam eorum discipuli in Theologicas Sc c ste ;|1I ' c , ) i
coufidevantcs illas posteriores virtutes nullo m°
«i debete, nili quatenus cx Deo stnt. Romanoi" 1 ^ fitp £l . Jt tra hostes fortitudo pertinacia fuit; magnauim |, ‘ . f j 0 , u prudentia, fraus Lcdolus ; abstinentia honorum i)0 „ carteris, vitia potius quam virtutes extiverunt > st ul ‘_ Cb 1 . 1
(tum
h betit pro virtute,quam in fidem,. r ..
Ex his tribus 6c in istis solum tota veritas confiu*
omnis,extra quas nilnifi falfiim. fides autem, jictt 1 ' 1 ’ ( c i
Paulo fidem este ex auditu , quia qtiod videtur J 1 ® 1 ' j c r> l0l ’^ f V’'
potitis certa qnardam scientia tanquam adoetthm^ ^.i5ii<-^. In facraicriptura habemus ejus rei testiroPU" uT1 e '
Stet
N
Mtu v
»bis
*4
J ttti
">»t
fhj,
*4
hei
%
■»i«
'itti
‘lio
°pe
‘ttit
iiiir
OCc
biti
Pstil
Uti
fide
H
siiu
fit,
‘Ut
%
l.ri"
t iam Dci.li d hominum & sibi propriam patrata j t
ni quidem rstilofophi cujusamqucprofestKUiis> vfl (lJ s
1 .-.
"'
eoru^V^i
Nido qu® audiuntur & non videntur. Hac ratio* 1 *' ., pjrlcS <
, V 1 ^ , _ rtrttl -Jfs‘ 1k
Pst
H
4
Utt
bil
Vt'
ca,
4
»s.
at,
lui
a,

Adisti
tj ( ^idcrii n f U,t ^"'‘stusjquia vidisti: Bonn qui non viderunt fi". S ' CS ^dci stimulus ad futurae veritatis cer- iik U'^fc'n,. ‘J* 13 constantia. Niii quis enim certo sciat acqui- Tfideo ^“Pdr ' 1
Chjmica.
439
e (iiani r u P rof equitur, friget admodum in eo conatus. at 2" U5 $c in« * )Cm COnstrmavent. & ccont i a, frequentia tandem ,^'ptr cl, a ^ ni0, " ln,n °n assequitur. Catcruni hoc loco fi- nV«1 tiiali, tJUl11 eomprobari certum est, lient etiam per bo~ „> fides’ ^ cnc vt ^ ,T, ah' r mcsl operari. Fst igintr ti(j Sc l ll 3iuipp ^ ' a ^*°fiita. (luis de vera fide indicare debet c ain ( .fp, Cmct 111 stuem fides lolum cadit,ac loquitur ab ope- jj^tes a (ems C ^' no(ccn dam ? Npnuulli retn (ut opinor) iotel- ,i nCn todi,J^ . Xcu, rit incipiendam esse charitateya > quod ad
mw q Uls j - - -
"«i i
'irt per fi- lnu 'rprctanpotest: Christianum oportet ho-
5 C. s ' ius m cn "“'”
, BS])1 .. amoris erga Deum & proximum, fibi
p. ' e)! er Cf ‘nabit um contrahere prius, antequanullum in ra n c.-i,;, a eat actu. Disce mens iaitur in nronrium corni
,ft *tn a _ Car >tati
ctu. Disce meus igitur in proprium corpus ! coeretf.^ 11 am, vanos ejus appetitus a maligno fatos in
Oc f Va dat |j 0, n° c fiet ut ad omnia bona tecuin (cnfim prolusa "‘a i n .. a,, dalitet'rebusnaturalibus veritas quadaminest ki sol a CCI1,, P, quae non videtur oculis externis, sed !a °^°pfii e r ' niUm percipitur. Hujus experientiam fecerunt fid. ■ Susda 'i Uot l lu ' salem esse virtutem eomperenuit.ut nii- tr ib tnt* 1 - C1 't- Quapropter mirandum non est homines D, llt a ‘ t 'deiT\ raCU a ’ cum “‘^niata etiam virtute sibi a Deo con- ^^■utjpjyJ'^^aer' valeant. Ineo tota conlistit ars potiili- (er,.. C °'npcdibus corporeis rerum spiritus liberetur,
«er—
tut^ ^ crat >i dest ll0,n,n< ’ fi'fhnn est supra,mentem ejus a corpore ' e ere. Corpus igitur cujtisq; rei carccr est,quo vir-
fie r ;l' cu 5 atq ul( , lv
^' 1 % Tal ’
rt*M J "r-" . X-. V111S.V VJ»,X|»V T.. -
al 111 ” ct,ntnuu >ac impediuntur,quo nnnusearun»
Nct^^-sin illam
vires Sc actiones suas libere ppstint im- c ^ ejusdem efficacia; (pipitus ejusmodi rerum
•tui i a i’ u rn . , c ” lsa i
i^. pp 0j ^ r ° ftn subjecti ratione, qualis est in homine fides i t ' Ut U,e 0riIt ^ itnm ’ itaque virtus vera fides, Sc reliquorum o- |jj| “t cujJfQ **' esticaciap veritas. Cuique rei luam indic virtq- V.f^fiocet "'fluentiam oculis non nisi ab rstfctu pcrcepst- f J.a'traQjy ^gues lapi s , in quo non videt,ui vis ista magitctica fis ' 4 Ci » n ‘ C>u>a spiritus est in eo latens, & lub (enfum non
ap v ' rt ut es r cum vulga, c.tum pbilosoplucmnpn fe diver- tDh^^fiotie. p fifi 11 *-' per experientiam artis prodierunt iq lucem a r a trail ü prof ,ll ' t:US cnim ejus calefacit & exiccat, corpus vero jju^fe, Sc a C p, 1 ^ eificit.nam humectat cum refrigerio,ut ab aqua
a »t!
ei»
)<j( w ■ iiuuavitu vmn ivniguiv)vu nv '
c °Uipos ■ Clc Heer. Istae facultates omnino unius am lfl uatdralis,contrariae sunt nrooter setjaratior
fcc-
e fi^atri hq^ 1 • tl natUr alis,contraiiap sunt propter separationem,
' Ita a ivetfse,qnyd turn de mixtione pfr naturah m E e 4 unio-

44o Philosophi A.
unionem communicant.
■ i5 a*%
unionem communicanr. In omnibus alijs corpofib' bus wies inefle virtutes, juxta magisfic minus,rfuis 11 ptus ibit inficias ? Non erit pbilolopluis quicimqm’ nl P ()1) ifl 1 } nem vel frumentum, ac alia quaevis habere spiritus 1 i
efficacem quam fit vini spuiuis(licet non itaftt ab« 0 ^ ^ ^ ri tamen quantitate.pai ium etiam virium. Si talis jj,.
pane,vino,N exteris , spiritus artificialiterfepaia>i» l l l jryl' 1 ' naturaliter fit in homincac longe lub-ilior divisi 0 - ■ fio 1 taxat postent philosophiere transmutationes scimus panis & vini puriorem liibflanriam, in c '". lU jj foi" 1,1 V nem hominis a natura transmutari, ac ese v--gcrah' ^^iii'^. visibili,formam visibilem animalem fici i. Nonprnp 1 tr jiisi ,,l . 11 i tur species rerum,sed fornax. Quis adhuc dubitabo ltO< ,1l p r tiones philolophicas fieri polle pev artem Sc natura 0 * 3 c ( ',,
' ” ... »--I,-
.iir'
longe meliores, quam faciat ipla natura sola panis ,
quorum , artis non adjuta ministerio? Cum alia ***",.»->," d . .__:.- —-— nan> lA ‘ - -i
sint in rerum natura, quae ntajortm virtutem nati ‘ jv i-l-A.:..sl.:_i* !_* 1 ....a.,l>„-e elU-l' i
cxleste
rna influentiam habent,n quibus non aliter ^
pane spiritus fc| ar,u'i, & iu hominis substantiam, c '* 1
guinem transmutari valeant,& arte qtiam natura cxCC sl u;<
lin 1
luamitaiiu* 1 " ll7 t qn .. vasticn enant coopevante. Se et cur ea fiepius rc ‘ juciii’ (ir elatiora-sunt philosophis? Qui fidem adhibere j
riatur.iin pertinax erit,valeat; nemo talis pro iuo c ° n . n pii l1 ^ ( j. gendusest, sed serium admonendus: fi contemnat,Ip’?^ admonentis damno lecciit Cxtcrum qiue dictu u" p, c0 r l’ ( (i eam artem acconiodemus ex virtutum attracti 01 *' yllis t- 1 ' 1 l( quovis elemcntato Mercurius noster habetur: inn 01 **^ c is v '* ^ est tam remotus,ut vita prius hominis de ficiar, qu-' 1 *'? semoveri: in alijs vero tam propinquus ut tacilm 1 ® „fin 1 ** nis. Aliqui arcanum hoc non ignoi antes, nempe' n* ^ jjgi' 1 | ( , cite quibus vis, a lapidibus, flrantine siliginis, floi'ih uS ’ idf ', c jS trahere conati sunt, sed fi uflra. Nonnulli ex proX ,,fl . fi 11 donia,floribus rorismarini,mcrcuiiah, lilio albo, ’t _ . < -utii ||,, ’. l i- eorum per baluci fimique magisteviutw extraxere ‘ ‘ lore,pondere, qualitate, quanutateque non ablin 11 f,,,
rio vulgi- maximum itaque secretum invenisse P uta l* r[111 t, £ l*’ l j ; ,ii rosivis cum sublimarunt, & naturam illius corn'P c . qitd^, stiun ut opinionis suae finem minime sint aflee] 11 ^isi 1 istius arris ignorarunt principia,media,Se extrema,q l | lU , : tibus spagiricum opus abs olvitur. At quisquis Me’“ " a
.M'- 1
ha*
eft
sophoruin in tali specie conversum,aut vulgarem - j ^.,i|■' f , que sine materiali quovis in aquam reduxerit (E' ^, '4''^ cum phlegmate medij, fi aerem ejus ei dederit mtn ,v eji que destillaverit) lumen perlatum habebit: nana
iji’
/

f,| ,s| 'n fro Cii ane a. 441
n 'S5'Hir ea >t]Ua- lapidis conditione philosophicicawt Non ' | tcn ' tl 'tnsimit;Uoriatn ejusmodi Mcrcunj extractio t| ' 0 ^m ]T , 0 j n . ^‘stiubus individuis Mcicuiiits noster liberum
ih 0 "’ l "' Sa u 1 in U ' betact,,11 ’> llt115 tai, '' lo; P atet tll,nl «opera. s , a! Kitn V j A ' > *°riirn jC j lluni j„ Venere luna' quidpiam suevit, 5; ti, lll l' t ' 1 'li c i ci l,ni P 0I, 3tur, aut in ejus animam, lun* tincturam j„ rVu 'ciilt I1 ^ lll aa ^ ucet vis Mereurij philosophici. Quo revela- fX(1 ems concordantia: eum luna. Melius ubi Venerem icct'^'Wi * f s S t: " taro l n ' r vinum album dillolnto, contra* M l ' ni tyirif^j’ - non est color permanens, quia deticitei stabil '' rs '''snlut' 1 ° * lxlln '. Kt etiam aliud expetimemunveius.ubi jl 1Crt t contfgL 11e frpius extinctus ftit rit, solis &c lim;cmoi- cu-'^plus"' ' ^‘ Us nan,c l uc <iceiiscrt,& valde remotus a | ’ ta t, s ^Suam extera quaeviscorpora. & omnis siccitas v.v °Fhicu s v Ul m quapropter in eam facile Mercurius j.hi-
c ^®liv cto ' :C L?. ltllr > ‘l uo ctianr ad illam mollitiem adducitur. tf^Wliro -f. 1 .f°phicifmma,est aliud individuum,in quo duae (1 ' fer eon\ 1 rat|r>nt ‘ s libera : prior est, qua cuncta libi impolita S n Uiti a( j m,t in(j?eeieni stib qua fuerit ipfunt.Hoc est evidens J|,t Ur liibfj" lr ‘ ,bl ^ s potentia: vegetabilis, ratione cujus transitui- IjPctari vast' 1lltl:V ' n a l>as formas. Confideret igitur artifex quid Est gj ^ Mercurius hic forma lua nudatus, & informatus a- ' 0r !'Ora operatio pariter evidens, ut perfectorum
tru nqi le * u per porphirium lapidem cum ea forma, &
!v, t ' lllll Uiitp lUla 'educetur in ainnlqamationisformant,a qua j, ° Vet Ur ad '' K n,r Merciiriiis ; quia hic existens in sole & lima
p ,a ?R l ilocc) t,,m ^ l, ' COM ' nctur ea forma,Lc econtra. Proinde d f l '^acorri' CO '^‘ u ' t ’ i1I: colligantur lie , ut in caelo philosophico ^ ^ cfistete v q a nil| hiplicentur, & istorum Mercurius nullo nio- fcl ■i' :it ' s fj>f C -' l ' at,t l u 'ii cum alio nexu naturali reducatur in amal- f ' l °loplji c j n ?.' ,n alijs etiam individuis consignari pollent isti ex c ' °P cr3t i°ncs,qiiod hi evitatis causa relinquimus, i. Cf *ihtu',i. Cls stuac dista stmt. intdlim notcrunt. Totius magi-
lic, r ' ihll >sh nn^^.al,^
stuac dista stmt, intelligi potcrun.. e
P |s est,ut Mercurius Philoioplucus (it in Iphara cx- 1 ’ 3 , ''qni perperam & frustra operabitur artifex. Mi-
.1 :/t ,. - - -i./vi-n.... c0 [ 0 .
hxc ma etiam ha-
-. . .. intim al-
optuttum ponatur in separationem, & ex eo c la ’ 0| 'em stib' p Sac l uautl consuetum est. Postea rectifiecturad Üst| We n8 c 'i' j tcm quater, at solum tet littis erit, ne spiritus 'alet: errarunt igitur septies rectisicantcs. Rectifi- lie 5 cationis
( "tus ejp “•nuta tpinis, ac tatio ltu)us elt, quialttb alia ‘xtt als!'"] 1 "^ifiib individuo latebat. Modus hic etir d' V 'y Vel rub- ^'Mercurium in hoc artificio, scilicet ut vin . ^ hllcti.... l uiu Optimum nemvtnr in len.-trnrinnem . &
t

„,fU I" »"* -it
44* Philosophia mllll ,
cationis indicium hoc esto, quum saccatum imposttU aquatotumexuriturnihiloieiicto. Materia h«ec est qui^ quo trahitur essentia quinta per vas pellicanicum - *> operatione fiet, ut per lineam diametralem superi 01 P‘. jjjs. (entia quinta separetur ab, inferiori, scilicet ä fecibus ^ ipri
Ex tartaro potest etiam extrahi Mercurius, ca«-> n ‘ in furno vitriariorum diebus tribus in magna tarnen st riTt 3 quia plurimum diminuitur. Adurunt super lapidem t ‘ j oC o o>> morcum, Sc super illum contentum humido srigi°°st 1 ^ ju’ solvetur in'aquam,per manicam filtream poste 3 a j,jd l, Fj[, vitreoq, vase recipiendam. Poterit ex ea Mercurius ex ' f ar tin <i via: priore,sicuti dp vino diximus: posteriore vero F a( J hi‘ n pium separationis qualitatum ab clementis ,&c. £ xt modum tracto fieri potest opus optimum,ut infra- , tast*’
Cujusvis individui caelum cumcslo vini rubei vc , c \ c jr fiv
rive tracto per magisterium separationis qualitatum
tis.cum utravis forma positum juxta majoris ppfris _ _ uat uri'' obstructo vase ne cxlum fugiat calore assiduo balnei c ^ ^tine intermissione diebus aliquot. Postmodum aperto v * uri d£^ rumlibet aere dictorum pro. iecunda caeli parte imp 0 " - |0 vJv quatut tot ut antea diebus. His etiam finitis, rursum imponatur de caelo ignis quorumlibet eorum tantu ■ vini caelum fuit.obstnictoque vase rursum coquantur • lore per alios dies quindecim. Et completo mixti°n lS e ,)iaf-' mixta transmutari videbis ut minus persectum colo 1101 j pC r ' tibus, juxta quos artifex opus hoc regere debet, qUP u ‘st l tectissimum opus majus perveuiat.quod speciem fi' 3 !" V \i)CO tfl0 '
ruri'
substantiis transmutare permutareque, virtute per ip 3 § pus acquisita,in fui ponderis millibus ter postit.
Mixtibilium individua limt floi es iorismarini,mel n0 ^ curialis, chelidonia, lilium rubeum, (anguis humanus, ( [ 3 niri
runr quia virtute dignitas accmiritur, priusquam ad P ott __ Jigr" 3 ' 1 ' cipiatur initiatus , *quii judicamus addere hoc loco,st 1 ‘ reddere possint operari volentem ad majora. ., „ru 31 ’^
Proinde factum spagiricum de triplici genere indJVO abbreviato opere producemus in medium.
Tota igitur \ia mineralium sti duabus cq.nsistit 3 st lI !i , r jor pidem facit volatilem fine labore,(ineque periculo: p° a |,itur l ‘ tüm & eum eo fixatur cum periculo. Quia bsc aq " 31 H 3 ;
menstruali quodam fbcrcnti immastiito ex rebus quatu e yi os ' fprtiorinmundo nulla reperitur aqua,mortalis est,
: P r 'Ü
tempore producitur quam cicteri lapides.
Animale tamen opus vix finem habet ob regiwkst^ ^um.Sc nraj.or est in co scientia,quam in quovis alio W' pp 1 *
en'"'

. ^pis
‘Cm r
v Chemica. 44}
[ tamen qqanquitm prolixus admodum , fu-
e^scquji , c ‘t compositionis. Hebet mhilpminus tJ tion,_ ^ l< ' crn >ciuoad ratificationcm elc;
h r .
"'mal,.
Esti
anima-
quoad ratificationcm elementorum, & ltcti- a " "tine modum itaque praparatus cificacioi eil a-
^tritus est in lapide minerali mortificativus, Sf.
^"ntna quandoque medicina corporibus humani* ’tstdc t:> ” a ^ UCrlt ex inguine potislimum. e "tutico vegetabili ipnitus efienna.'quinta, cstinfiaura- C °p Crva tio' S ^ C ° r ^ 0r ' s ^ uman ' omni corruptione potiilima
jj? t ,l sicia 1 ^' nl '^ ras duas ardentis aquae rectificatx, fermenti con- ''^tijV^j Uriarn < pcllicanico digeri linas artificio dierum (pacio ' O|1 8'lation l8lntl ^ u °niin,& hac via convertetur in lapidem. Post j^&cletiiv Cl .^ ' n fimo, vel balneo solvatur iterum, & deinde t a fi 11( queat fiattertip vel liepius donec amplius coagu-
0 "t>nta„, ’ C ° ln fi ; 'i olei liquidum maneat. Albo cum fermen- l ' Utä t non ?° fitivitu> ,ied coagulatur citius. Ista medicina trans - Si cun, ^ ' tcr quam fuerit ejus fermentum, 2c non altius. j° n tarn c fr°f 1>a tora fermentaveris , univcrlalis erit medicina, ji’sta aqua 4"^ tam en atque cum fermentorum altero. Si in prae*
E
ti 0 a E'dc
'ttls
isaq (1 . Ccu,la destillationeperactalolveris aumm,& postea ^fstdo L 01 eva "elccre lento calore vel igne, & materiam loco > on ,"<muens, solvetur per fe spacio,dierum quatitor in au* s Urtl '0 ;\(, Ulrn> a d sanitatis human* conservationem. Item si Poes iinj^ 11 ’ 11 '" 1 septies sublimatum cum vitriolo, ut auii " m % a tUr C v'i ni ai genti hujus,ac toties sublimaveris t>1q;
ra "tcnr j, Mercurius .medicinam babebis tingentem & pcnc- l^ llc *"lrn t i Ul Us fi auri hujus sic distoluti pars una ponatur ad (Y Xtu "i hoc^ ^ Cr ^ diebus octo,cum centum partibus Mercunj, jE ll *tusaq u '° tUrn lu aurum congelabitur Hoc ipsum ex parte stabili nc ,E' OVc "'t, quae in auri solutione cum eo fixatur in* Us > Sc ex c j s X c (, ™nt hac via misceri mineralia vcgctabili- I ^* v 'tri 0 p f ri medicina ad. hunc modum.
Part,b PC lucidi °Pt.imique,nec non exccllcntislnni cinaedum lls *qualibns simul tritis, & ad (olcm cxiccatis, post- a< fi>fa noinT' 1 ”' * entu m,ut ompis aquositas ai?siunta videatur,
^Kl3 t\L J »nur J.AHl.vc,,« 9, A,.Aa itt m t _
' 1Ma rhii
'io ih W ° E rms 'gnc destilletur <k (eniim aucto, ut m a* ii.öt c jE , onm > acuta iblct fieri. Spiritus effentix quintae tt nt "im . ? 1 ' a ’ v< d antimomj, qui lapidem poristiinnm con- ' lfri ^' dei'itis'x, 1 m > , cum ipiritu quintx cffcntix, philosopho-
o ltli oli,< "'WtlNt
^8rtahil^ Oknedict* miscetur, qui spiritus est anima lapi- ls ‘ Hanc destillationem decies confirmato ( puta
post

444 Philosophia rfC( it« ,,|, |
post quintam destillationem) cum ea scilicet nitfti° n<: semper distorum materialium optime decorum llt ^ sla tu r ^ quam injiciantur. Post decimam destillationem i' 11 ? j„ fn>|' rum pondere dipradicto in lapide vegetabili per R> philosophorum spacio decem dierum complebitur ( qua: in vegetabili per (e viginti quinque vix comp”' spiritus unus alium densat. F.xcellentistimiim °P U . S pjjiati 0 ’ 1 tem transmutatoriam,& non ad medicinam. ^ i lf |lf. 1 procede ad solutionemin balneo perle, ut in vf S ct ‘|bl v '
ctum. Notandum hunc lapidem ex mixtis non 't-V^^ft Ob
vegetabilis per le.at citius quam lanis minei alis p c ' r e j, -sol 1 ' 11 , ..Vj- ._o . 1 .* i- .. , r.^.ietUk'"
medium Iplutionis.quia fit novem diebus. Oportet i ^.,,eu jies <Sc congelationes iterare denius, ut medicina nie a <o>
Item expjnmbophilosophorum extr,
ahitu v ;ioii’ v '
tis.cum quo li lapidem mineralem,aut mixtum ve l ' tll0 r d |C lern postfixationrm primam solveris,tribus aut qnat , at joi 1 *’ sl \ vel vicibus, rxculaberis a labore (phmoinim & cOI - 1 |jyt9 si bene rirrqtie not eris ab aqueitate separare, ac I' ’ (S pcitc operatus fueris mixtionis antea politum .triginta £ * ,< ' p eft ”, ablolvere lapidem Hoc olenm in vegetabili pet. lC uib>® £1
cellarium, quoniam meo lolupones cito fiunt. Sita* ^ fieret liiblimano,lapis ampliari poslet. . vi r ’, {
Absoluto etiam quinto gradu scalae meditativ- > [k>i ” est veritatis dignifienntis ad potentiam (extum g rad jam ageretcmpollivuiu erit.
Proinde potentia est acceptx virtutis a Domino ‘ ‘ ,„i!0”
tia. Non est quod quilpiam hominum putet (i velin" 1 11lt r.i Q 1 ”, tiliam virtutis aliunde quam h Deo habere polle. Si ^ ^ lsl ui’ 1 ” aleiplo vel ab alioquatn diximus qua-rat, lcuo ' fui perniciem coulequetur. Sic soliti sum Gentii‘">, eo 1 "' \
■que
heroicis (ut vocant - operibus virtutes non alii
de
ustin 01 ' „ni”
a-lll
-'""li
Sitte
quam ut liuc posteritati f.imilijsque simam de (e p° linquerent,ineo dimmuni bonum,liiamquefelieuat‘- ,^,sin-", sibi milerr ponentes. Verum quinam eis lucce ''^nin’ f ° r 'V memorabilium exitus aperte nos docuit. Regnum ^ " ^
quod in arena fundatum est'ct,& non super petram-N-^^^,. cesse: cujus ruinae quidem non majus vestigium rei»’ 1 ] ßqiK” 1 ut porteris eorum stultitia pateat. Non sunt hominun oii 11 ' 1 '
vestigia,sed veritatis Sc petrae super quam stabile * 0 {|uS<l 1 ^ Ut aurum purum in igne purius magis ac tnag|*>l’‘ p jjjtf*) absque detrimento diutissime jubilat,'h.nul lecuron « l rio veritatis confirmati professores maxime gaudetm f.] 1 ”,,
aliter quam supra diximus ex frequentia amoris mei 1 jpii> liaritatem,similitudinem ,Sc communionem cul11 “ i’ flD

v^Nivinit C HI MIC a. 445
n tri “ u '>cx observatione etiam sedula veritatis & ,, Ut adp 0t( ,| tls quam factis, constantia virtutum cxhtusmfim- i a ^ibus i 'r' am ' Similiter & in Spagiricis, licet a corporibus J^st ulteria Cll l ,lt ' s Vlru ites per baue artem extrahantur, nisi .""st tu» i c S | r cxtr< ™ arn luam deducantur potentiam, ad C^ui- S; (i,u °, 11111 non c ' >mt idonea:. Sed quanto magis dc stn tc *‘esten' ■ a ll tUr ’ Mnto 1 'iopius acceduntad primam quam
N,
iV be "-teli ..- ( -“t..
cf 5 ] c istfluentiam.cidem iimilioreshieta' j deper con- n, ‘"fit q lcUls penetrant ac operantur, ut pro miraculo repu- (| ° a °Vic)f llc j 0 ^ luc strisquarumvis infirmitatum efficiunt. Sed j^^-stt li lnt ani q u * fit potentia rerum naturalium senkt carcn- „P'stfctto,-,, "'^'.'stbaA canora id genus alia. Corporum itaq; qi ntUr st Viv, m "Hl ^ 11C lp ritus eorum evacuati, vel iplorum ar-
q *•» Vjyi —‘ v *f * »Cia VUIIU1H VilVUCKt) Y Vi ipoiuilldl*
tu ^""mi/r 1 'betatuni, vel materia prima apta nata ad
C)( S (i^‘ l 'ciitia recipiendum. Eli.tamen inter' istos spin-
c 'biiiif. j|j a ’ ^ abos a perlectis evacuatos: nam isti formales tn l ' Vci 'tip 0 m Vt ' lonirit c''iales. Itent imperkcta juxta ac perlecta V **5*"*. m nt i:’ oleum,fitque hoc medo praeparatio forma: ac r^fi^ebtf ^ , fano quident liilphur natura: per sectorum cou~ 'st 'stlb 11T J n ° Cl >m,aliorum vero non, quoniam oleo perfecto- jf tc,t l l iolt ‘"'‘fi'm est,ni forte quis voiet omnia in oleum redi- J ni cUialn C ' ail!s fi'st onus. Ejusmodi oleunt fit per feparatio-
.Ni ltatu «>'■ .'.. .
V "‘stila '"'elementis. Saturnus igitur & Jupiter unius & i(l l^stbevj"* si '‘'bqststnt in spiritum reducuntur, argentum vi- 4. 1S !" naturae,tincturam,oleum,aut lapidem,
jj ^'is stkoque cxistcntibus extra numerum. Itent ipsis
p Crit > 'steliyjj US ' lnn q i 'stm e fle retinentibus, aliam naturam ha- ti >w c , U ' ltan ' > de aliam in sua virtute simplici multiplicata | ) n ^strarn’ 0 ]' rat ' u "' S & processionis in Iphitum, sulphur naturae, ni tcst qst.trii'' 111 "’^' Et hoc in lapide ntagis proprie dici
'^bt*, q 111 a fi ,s >q'sta liibflantia est multiplicata ex eorum u- (pb'stdoq,,, 1* qstlefem virtutem unam habent ex omnibus istis. £ Cr > qu.tiq ! em ultintatam uiiitafein quodlibet metallorum ha- ). Xter >di tlll . J 0n habebat antea quam ut Iapidem eilet conversum. "sti,li cilt Ucc unitas multiplicatione principiorum cxtrtmo- >q« t m" 1 ] lu hstanujs dictis fiat argumentum (iix loimx, virtu- tr "’stin,-. U . 1’hcjtio. Ad hunc modum finit ac terminat do-
c ^kiiv-itT*’ T ris -
i as >nrg Cn ‘ t t i a ’’ c ' 1 stoh]tio,evacuatio, mubiplicntio/piritns.alembi- t'. 1 !" 1 '‘stcei"."' V V ni exuberatum , ulphur nautrx,tinctura,o-
onent habent in
0 stlcei- ‘ , V ln exuberatum , ulpb 1 , aU,ri 'o 1 .,| i ; tl0> fi'bhniatio, lapis unam conditionem tu'*' estain s” 1 ' n >iii Venere item aliam,iic de reliquis. U~ '"JstVc, ctj. Uln UUs ln quolibet istorum eöditienem habet aliam ‘ststcuniM.ute.aliamcumSoIe,aliamcum Venere,
cum

446 Philosophia
cum istorum altero Jovem & Saturnum, aut Venerei" ^ f
cum Saturno, vel cum ipso Marte. Hac ratione "'.'P jo ci*jr ferunt conditiones metallorum, unum vel plura n«* ct |\ c or l '
alio. Quotquot modis facta f uerit mixtio’, tot variai " 1
tio lapidis. . cV ^ 11 *
Calcinatio rursus aequalis est solutioni.Scdilsolu"^^ tioni, hscc multiplicationi, & ista spiritui, Scc. p'<? c °° sobjccti,quod lapis est. Item aleinbicus aequaliter it' f0 Omnibus juxta luunt officium.
Naturae sulphur majus est qiuitn argentum vivum e*"
Lc istud ac illud quam spiritus. ot tll f
Opus minus abtquc sulphure naturae fieri rninim* P j f i ,ni< 5 | imperfectis tracto,quia deficeret medium eorum nati " 91 Jest 1 quo abieme non pollent perfecta in suam speciem ,!l 1 tOi”' transmimire.Hoc enim vult definitio medij, scilicet "t > sU bcr J ' ponatur ex sulphure nature,argento vivo ab irnpestccto ,z c> fo.cum perfectornm Oleo: sic ut lapis sit medium P^^iu utraqtie natura, concord.uitixque ratione quam hab‘ r eo r "!^ perfectis 3 haec ipsi dat locum per omnes sii i partes, D
. , tt . s in 1
pane nnninia (it minima pars lapidis : quas etiam P al .jjlap. 1 ' existentes penetrat ratione (iix subtilitatis. Et quia m- fS Ijj
-.. ! ' —•r ,„bil>»
.i,a
dis qux abjlvacta fuit ab imperfectis , formata est partes,& colligata fornix cuidam extranei’vinculo irl ' <c j«it proprietateque vegetabili, quam a clave phi!osoph' c;l . Jin’ per formam istam informatur, ut in minima fili parkt g,ik> vere minima pars insit ejusdem formx: 6 c imperfect 3 quas formas deponunt hac via, qux ipsis inerant act".^ „cr^^ storum formas,qux in illis insunt potentia,recipiant
: &inP cf
corpora transmutentur metallica.
• Sat ' 11
ifl*
Alibi dictus est operandi modus cum sulphure nat*" vel Jovis : modo vero cum duobus,tribus, quatuor , / juxta voluntatem opei antis mixtionem dicimus post c . jf® cis conditionem este volet artifex. Oleum etiam d" ^ «Jus et perfectiS aliti loco ponitur, quorunr unus & 1 ^cut *" 0 aliorum omnium per calciiiahoncm, dillblutioncn 1 ' ^ yi vlJl nem,multiplicationem, spiritum, alembicum, argen ^ci*” exuberatum, sulphur natuix, tincturam, oleum, lllC !ublirh.inoiiem,& per ignem. jctna" 01 '|p
CJutiin veto duo conjungere voles, ponas in ea ^iii' 1 ’ clave philosophica mediante, postea in diflblutionci"^ pcm qua prxdicta usque ad sublimationem inchilive- Si a"
ctasuerint,& in Sulphur natui ;c f .icta,ponas in mulop * n" 1 '
item si nimis durum,affunde aliquam portionem fang strualis ut in oleum convcitatur.

ChemicA.' 447
H t i n ' ab c ls ( 'r’ n elementa metallorum per Mercurium vege- V t | p ' a ^ a > m ateriam prima m eorum dici ad genus ge-
.. Uum Proxime accedentem, & essentiam quintani; r3*c v «tö n!" 'P* 0111111 appellari.
convcitl debct(si perfectorum sit)in forma- r°fitun,f a ' a imperfectorum nempe natura in illam. Se Poa ct5li or Um Crmciltuni vocatur, quoniam fit ex materia prima, t(^ Ca Mcrc Ull na * uia >& oleo gutta post guttam instillata: Sc ^ c , Qt >ju n „ t ,n 'opbdosophico naturali ulceratione, quae medium t gutnL 5 , , rcur >um cum dicta prima materia, fitque hoc
l»SS P r hd ' oso P bicui »-
'ifl ' v 3cu ar lm P* cx <st cui nihil adihixtum est,ut sunt demetiri. On) pofi tu a m ' c . ta ha per se existentia, Sc simpliciter sumta.
pQ tc m plura simul ,& inter se commiscentur.
Pertectorum juxta ac imperfectorum corpora
etita! I ’ t ' lr hliab l ^ atCr * am P r ‘ mamcoilvcltcrc ’ ncc ^ m P* ex etiam ■p Vac| nis C * C ' stct l ue coiripofitum, fine quibus lapis inanis
dh^dicun!^? 11 ? a cor pbribus tnetalliciä iri sulphur elevata natu- “'"on, f Philosori* r - •" ' ' '
er,txtr cl ^ r '“ ,u| opb'drum, vel Mercurius vegetabilis, vel me- J ( [ nf ' )r ma,v J ] C< ? n ' un B ens ömnia ad unum sinent, id est , cadum l*ctcr ta " elavent philosophicam cum pei fectis corporibus: Vj r j 1ll Us pc'f 'n* 11 ^ieitur elementa Mekiinata. tc tr Utc > iicqn C ” u,n * Iapis est philosophicus, non fermentatus ia 'gtic, C m c l uail titate: componitur ex igne & aere, aUt ex
pli^ 1 ‘.^Hiccs' 0 operatio denotans multiplicationem dtipli- SU 3 at ' 0 * v >rtu' Uaiir ' tat * s ^ c virtutis. Quantitate quum fit multi- c llfi n,1 <ati s (Jn* , muuut ui',& econtra. Fit ctiatn alia virtutis & (1, 10 e^ctallK ' U : cum Mercurio vulgi prima: fecunda cuntMcr- r° Phil 0 e ,\ Uln - tertia vero cuiii vegetabili Mercurio,vel men- ^l Crn, enta t f' orum > & e.
Me r ^|^ 1 "1 abbieviationem longi temporis cx forma,
. V; 'cu at . ‘° Vulgaritet intellecto. ■W til,llc «io c Ul ' PUriab lnHUUO(e!
. S Pirm Cls) '’ iritl >s
puri ab impuro leparatlo.
. aciei c'“. v est evacuata: rei super tenam suam reductio ut corp
ephiloiophorum evacuatur.
„„ v oriatur.
aitte c [‘ 0 l P 01 'tun, est res qua: per solutionem a corporibus Uhj'Sentun,'® P^'solophorum evacuatur.
'utn cl aV p lvuni .exuberatum spiritus est corporum ascendens lij, ^Iphtir natu ran ^ cnsi l uc peralembicum.
Vo Ca tt1 c dnvt t s la: U ' ra eOrporum est sublimata, & in terram fo- tiif. a > qux metallorum pnsna proxuri.'ftiue materia
linctura

448
Phtlosophia
Tinctura e(l ex acrc & igne, vtl ex tcrra & ignc c011 ^, $
Olcuinest elementum fixum faciens ad liquatio» 1 tionem. ^
0
Lapis est terra foliata,in quam oleum fixum sua g cr Ignis lapidis constat cx ignceflcntiali corporis,& tX Cu)i' |,ll f Icntiali menstrui vegetabilis, cx quibus unietis ignis c0 ( j[.|ii ¥ qui momento metalla transmutat omnia, juvante st 111 praedicto vegetati va sita potentia. • f 0 i»^ (
Elementa corporum tetils destillari debent cl ! nl struo, ad magnum sectum philolbphicum & fpag» |1 '|, ic| . j iit dum sint fixa, Se menstrui mbi! apparet cum eis ^ j,
dictorum conditione proprietsteque oriatur ignis >» a metalla qua - vis imperfecta subito comburens, eilq» c Jiam inducens,eamque perfectam. (Saä'^'t
H*e de potentia lexto gradu scala: meditativ* p^tla^ applicato, i eliquum est. ut ad septimum & extremu» 1 . l n iiii» ,f raculum,utsiipra constanti* ad lapidem »v* - S yiri
,scn»‘
dllin’ ^
fundatum. Est igitur miraculum constanti* per vs ) , .' t ’'| l i tem efiectus, in cujus declarationem non nisi cxcmp» s . s ni» 1 .
■i quo mira
tem cttcttus,in cujus ueclarationemnonniu ext»r ^jusl ,jj mus aliorum,quibus tanta contigit felicitas, ut est»» s ,.„iip rl ! , ij.
... _ . 1 C»'T Ji'
lopliix adeptistimx scopum & metam pertingere. j,ip^
Iioc eluxit in illo beato Stephano protomartyrc, st» 1 u [lC[ ct» s ' (/ busob veritatis constantimmam profestionem > 0 . ^ cr< ;t»f jj, ejus animum passum suille exemplo fuit,cum cados tos,& pro ipsum trucidantibus oraret. Idipliim ct ’‘'"'j i lii»' 1<:tf ji{
lis tribus pueris in ai dentis ignis caminum pro jecti^st 1 " ^^ 11 , 1 stanti admodum animo veritatem profiterentur,nilmf^jti T doloris argumento fiiit,cum in medijs flammis I^.^ctiiO 11 -
nimim «Schildes canerent, alacri gaudentes animo. iC_
Ium Christianis nccidistc (apirmilnis legimus, ycii»» p £l ,i<> dclibus philosophicis, ut cuidam Abderitx- pliiloibp» ^ ti sectatori Anaxarcho nomine. Hic ab imperatore st
■ veritatis etiam r r t|l< ,
pri tyranno Nicocreunte, propter . v
exceptus hoc martyrio,ut dum in lapidea pila,feir» 0 1 c0 i| ,ll t .(l tunderetur,diceret: Tunde tyranne,tunde Anaxarc . (£,
htm hoc,mentem Anaxarchum ipsum minime >»»»'" lsl(1 i cum tyrannum pdfimc haberet, ne veritatem ainpl< os 1 ; cfli? tm-philosophus,quam etiam audire non liistineb.it , tott» ^sql' iiuiit ut ipsi linguam truncaret. Verum propri js r i'» s ’!
sim sibimet m os tyranni patens expuit,priusquam <l'f
pultes contusi,m esset. O admiranda virorum «*&*£$*
ifuinmo _ ,,; t -jc.
a» 1 '.
nullis perterrita maityi iis,quin potius tnortem i
ficu,
%
‘"tlc
s
P^n
%
Po(i
tOh
V<
K
«iid
toi*.
Vcb
c o! (
}' l ni
mtn
»<a n
ht a
»ti,
Ptr|
%
Cilli
%
*«it
elfe
»>l
'ab
Ori.
cfT c
fiiit
die:
Pot
'an
dut
Si
stlc
fili«
'>n
'ni
dio sustinens ob ventatis amorem,mundi tyra»» ''j^u ‘i ^ Haud secus in (p.igmco la-tu, postquam ad nuta r»
SU;

tft lrn Mdust. Chemica. 44^
c u ft i nii> ls P Cr singulos antecedentes gradus fuerit videre to tlu f* insiihuis.nullisque flanunis unquam cedens, 0 - diu'^'Plb 11JtUr * tyrannidem & corruptionem (iiperar, ne- p a “igni s0 ’ VC ! U1 « ctinm inalijsomnibus,qua:Iccum tuta red- co^sorn, 1 ""'» 10 ’«^ Hujus audite generationem: Cor- p> u ni pct ^ lu n alterum, potlquam vulgi Mercurio,« 1'ali tt>tviriis,^ calcitratum erit, argentum ab illo com- P° r eprori' ?tUr,aUt a fl ua vinum recipiatur, ac l'al aqua calida a fy r t !' ) alit atC s Uma i 3 luarur. Pollmodum elementorum dividan- Htja ^ dttL * ca di philosophici libras tres,addantur minoris
ipj lä >c*|im I** '' ®d majoris verb formte duas uncias cum di- Vck^^min i lan '* Abratn accipics,&ex eis facito conjugium ad CQ | ls, <ion ecc ' a , c P er quam optime claulo, dcalliduo calore fo- si^-^ipiat * "'solutionem in alterationem transeat .aliusquc Sv-inatj 01 nigc r ,non prorliis^at iu «iodum obteu-
ti a tr anst r( . | c signo judicabis formam alterutram &. ese- ^tli V ' llc ul * '' u . 1 ' ltloncni , generationem, amoris colligante 0c ‘ ,1 illnn Ul r, C ^ l ' * a '^ um inter formam in cadum conversam, tlt, a> '" c ipi c , )f -'| O^utceps continuata lemper decoctione tcnrpe- ptrf ‘"gfedt ( USl ' Uc iomta Sc caelo digeltionem & gencratto- M u 'dein operationes durant itlque ad minus c - ° r albus q? CIi ^ c volor mortifleatut ,& allldnitate fomenti „X*- Cum Itib illo colore lingula luerint, indi- : qi, , nci vos foetus pliilolopbici cum tertio numero, eltr ^°eat It ' lamcn operatio durat ttlquc ad croceum colo- ° lr «ati lln !? a PP ai 'ente,signum erit corpus ejusmodi lictus ta(/ ll |tl ts v C! , ‘fy u ' s nr g:mis completum, incipereque praeparat i o r ,> adl ^>,sin iplumingrediatur: ddiaecoperatio du- tu, l'^Parauont color croceus cvanelcat 6c rubeus fin c ' c § f t.tbil ei a i n » l ' l ! ,or, ° judicabis fartus corpori animam in- tJi C j ■ Tu Ul ' ,0C '-'jus corporis & animae rei minationis adelle Pot llltCi gent! tlnU !” artiliceni oportet interllirios numerare initium &finem, quos etiam cognolcerts, n, Un> a diliolutionis astus line eo
f tfi 0 tt,r tp<jre Un ' 1 diliolutionis astus line completo: bisque
di! '^o ,f co «tinuo,ab igmsadmimitratione minime cella- u vlivi r :- T _ _ _: .„r-.
ovi^cio frigctici i linere. ].mi i epet ietur fatus in I
4 .. .
bj| ^‘'dti'n^ 1 C5tt ra£lum atq; nnmdatum ponatur in vas vitrett .
Co «tineaturque rursum, iu furno decoctionis, qui fiiie | ^' Vc ad e» "? 1 ’ P cr lcx dies naturales, ignem adminillrando d® ‘"«dem nt antea modum, ut vix manus m eo calore
inij' 1 ? c si - rve lllr ntl . l ' l ''. u l’ lt 'at. Extrahatur pollmodum fic accura- j^aiitij 5 ’ suilis pondus umunltipn duo millia pro jectum ^xit Oiini, 1 ' lllS 'f otcnsc dgenerare limilemform.ini illide Multiplicationis aliud habetur arcanum:
1-1 vidrli-

mcru» - ■ {C u.V'
«militat
tioi' e . ( tl*.
fieri potest, multiplicatio. Notandum pirctevca in eo praecisum aut certo determinatum tempus n °'J s jq'
4;® Philosophia ^vt> ^
Videlicet tini libra: menstrui dicti addantur uner« tum dimidia formte vel forma:, juxta prtedictam eoi’ 1 ^ minoris perfecti drachma tantum : eisdem °l’ < ' r '', 0 ttii ,tf 1 ,i! nnteafpacio triginta dierum, in majus pei lectum ■ verti poterit,igne temperato ex colorum regimin® ,
fle minus: donec videt is corbus rotundum & 111 flict^''jcir opus ad rubeum fuerit, si ad album cum albedifl® 1 ^ jO 3 ^ Notandum igitur diversos este colores horum ibctui” J |l0 ris ä li majorisque pertecti rubeum, feminei perfecti<-l uC f C ( 0 c£ll f(I ) colorem primo viridem rubore permixtum: tcciii’ . etiam rubedine splendida mixtum, qui denotat c0 '-'| ( .pi l1 partium cum suo toto : tertio quidem album & 1^ v c^> quod tignum est terminationis corporis foetus: st lia boniveum & melligenco colore mixtum, & hic u’c 1 t rci"^- tat anima: in suum corpus. Isto colore tinctus a' nascitur foetus,cujus pondus unum super tria ciem tuam potens est multiplicare: tertia repetU”"t^s0^ millia trecenta, lstitis postremi, ut prioris perlest* ^ e r<
, _ili 0r .
a'l 1 ' 0 v
aliquando foetus oritur citius, quum calor per aceid* 1 c jtiS‘^ 1 ' hementior erit; nonnunquam tardius ob remist' ollt ^ ut apparet in humano sixtu. c ti‘ lfl ’-, jr
Colores optima sunt indicia hujus artificii, qu. debet. Ut quum foetus tpagiricus fuerit in dilsoh 1 ’ 10 '’-^ quefactus, incipit oriri color niger: ex eo judicabis >f Jf ft £ tione este,ac transiiffe per altci ationem.Et postq”-’ m ceris color,formatum eile corpus existimabis,&*'! j ’^ft, ^^,1 pletum.Apparente veto colore postremo,rubeo ^ cum anima junctum este judicato. Quo peracto c011 ( ^ )u ,is 4‘^j, ignis, ut dictum est, sonfocus de coloribus albi ii**J rates intelligenduin erit. His indiciis optime cognitis • jfjjt 3 ’ (f , siurmia diligentia & animadversione ledista, potei 't , 0 d.tO tc j. animo Sc ab/q; metu Ipagiiicum opus aggredi, ac I nlS n 1in ' ficcre. Expedito jam opere majore, veniamus ad °|
Calci eujusvis corporis ih vate philosophi® 0 ""^,„at”^'i $ succi tantum affundatur philosophica: clavi«, llt ^ s frio 1 f tit tis Itipercmincat. Postmodnm bulliat super calidos uno dic naturali, Sc deinceps insim 0ca j. rC tur'f inclitis digeratur, ac materia per subtiles partes «P *
ab impuris videlicet. ^ ,.„o p f r ,i'
Finito teparationis hujus termino vas eximaU", - • ^ttii* 1 ' p rbetur ficibus, eftun
desta.n inclinationem,ne tur_
paulo minus,liquorem in alrud vas, qued onli> lutl>

fnSstn
'u r ^mo'd ChbmtcÄi _ , Sffi
l>o s,llt em Uniev ' ,cur ' tl0l > c .elavent aliata priori firmiern nt- j nas , Utpri lncatlis '* t antea dictum: bullire facias & in fimum t ( , 1c * suis (jv S ,vi r ° tlts ejusmodi operationes iterato facies;
to
'ati 0
T'ntibm
jj v el c^] 0 r ^‘^l l ! asorr| nesper alembicum destillabis igric len- I to« aq llK a inci, donec duas evacuationis partes habeas, t conr^ Unnt ' tatcm ’ ut * 1 , P ra dictum fuit, ad «tatet iam af- ($*'. ad hi)| 1,an ^ US ^ iste p, occisus donec terr^lit omnino CJt ' r cat 1C m °duni experieris: Terrae hujus patumper ad i ),^ 1 ct *t,o, 1C| ^.l 1 ' ' us ponito iuper laminam ignitam j si fumum str Evi 10l1CS dictat sunt repetenda: quousque nullum ex- * Cllatl0lluin at l uas humido & calido loco repositas
dJP tt P t) sitapf 5 ^f r ^ nt ' ia rhateriam in cucurbitam ponas & galea ti/ 5 ' cu 'clL ' 1 Ct 'i(ill.itionem exiccabis. Terrataexiccatampon- g a | 1S Optime rectificatae ut scis triplum affundas, & i? p t j ^lusa^ j C a jf a rn st>ata cooperta, 6 c ad commisturas opti- ftil^’^ecni ■( ' a ^‘ s istae lentilsimo, donec iterum siccetur uc "■r lm ’limadefiat utamca.dcstiÜctitrque, lingulis de-
rpus evacuetur.
Si tibi clavis defecerit.
fiik'' t '° n es r V 1111 'congregatis in ampulla clausa. Ej
Cliarn mpetend.Tsunt,ulique dumi bjl l'°stiuod ,ÖC * ntCr d'gstcrs vix palpabilem terra fit redacta. De tnari"' j 1 Cva cuationum aquas omnes per alembicum Pc ais ^'sinstar ° nec 'ofundo vasis materia tanquamccra fusi a quam a ^ 1arcati Erigente balneo rurliim ad materiam Ptt H- S Cr ’ 1 ‘ncat per destillationem abstraxeras,ut quatuor
w d ‘citi lla ‘ | ponatur ad digestionem in fimo vel in balneo, teri ntCa *' s c fVisr Tdiaulo vase. Destilla tandem peralembicuiri i t > dig c , t . j Eo vale rurliim abstractam aquam reddito ma-
tj a ^ a >> cjusjhnj- lla ’ rc dde, & assidite continua processus hums
Equsmodi de- t pulverem
s mod
b .. 1 Ul >.i Cl ‘ lu °> operationes, donec perceperis tojam mate- ^s'q a ^ellatr,^" a ^"dum ascendisse. Ista volatilis materia lac vtr- dtf^ciri,^ci/^ P^ctofopliis, & argentum vivum exuberatum, jj ***edict ‘ 1 !. cira: pratdictmn pulverem subtilissimum,& ma- t^cri fa c j to atc mi ponderis de aqua lupetius dicta,& fimi calore psilis a_ P e « dies octo, quibus finitis, destilla per alembicum ^‘fupctP '? 1a ttria lento igne. Pondere hujus iterum cognt- sit atllr “stua jam recepta t supplendo si deficiat vel di- r ,i U pta.ta,f Cr Plorem exuberatam,ad ponderis medietatem
'tti
j' aat ion« y^[ Ucs opci-itionesjiiti hiimectationes,digestiones,'
11, ^cdietat congelationes tantisper iterandae sunt, donec ktv^' t a«till Cm c^iocrit lviae huYniditatissitis bibisse cogno- evolet ^ 01 e ius tuper lamirfarti Ignitam positum in auras ‘“hilo litpei lamina rfiit&cto: fl aincrii eo non de- f f i

Ph ii-nsopiriA
Vcntum sit,repetendus est processus ulque dum id fi* { ’ (0 dem percepto,sublimetur per cineres m phiala i»®“ { primum,tandem aucto sensim & successive qiiouse u latera vatis ascendar, & exaltata materia fuerit in se* ‘ ln ‘
quod philosophi lapidem & natura* liilphui
vocant-
flti. 1 t
pertectorum est incerandum, donec ut cera facili 0 ) 6 dicinam hoc modo perfectam habebis, cujus P on 0 ^, nl it.'t ,tf ner cetum stanni pondera, si sal Jovis erit,vel quinqj 1 ’» ^(Oss,, Di, si fuerit ex Saturno projectum, optime transin"*® p s||! (( 3' perfectum naturali quovis perfectius. Oleum narnst 1 ^is ^ nun virtutem habet fixativam in omnia tiiha cx imP^ ^qi'^ sta» Proinde perfectorum .limatorum aut foliato '" 1 ’|iise (
^ItUt ilifluni it« i irt/*« t umt <i«*t‘>flir.f*X CH^ * -
alibi dictum calcinatoruin uncia una smnatur,cxq lia philosophica; clavis humiditas vel argentum viv » 0 " 1 |jqü l . liquefacti""'"'..* r,~r„ntiO«<..,r
liquefactionis aut evacuationis artificio. Evacuati 0 "^^ ftiones omnes per balneum destillentur ex alcinbicp’^j v>' in fundo materia maneat instar mellis liquidi ae fa. Frigefacto vase, ad hanc materiam affunde ph'fifl 1 * ^ vis tantum ut quatuor digitis emineat, & in digesti 01 balnei contineatur per diem integrum Sc naturalem. pylti* vase quod ibluuun est evacuetur inclinatione ^jn
dum vas cum alcmbico tiio ut est coopertum, in
" "1 - .flio
tnr ad materiam cxiccandmn igne lento : lup fl
trahito qualitates. Pri
aqua; tantum ac isto calore poterit ascendere.
Ce»-’
dd
fi " 11
H
istam Si clavis tantum recentis natare facito ut iup 1 ;' ’ . /c,!»**' demum per diem similem exponito,factaque digest ' 0 ^tc" 3 ^, evacuato. Repetendus est hic piocellus toties “ ot '^, l „ein^^ < .
%r
"sto,
^>.1 se
Co,
%t
Nt ttj
tioncfrigqfactoque vale refunde totum liquorem ,
ad suas faeces, & m digestione vase elauto contim''* j'rri' 3t ' balnei diebus aliquot. Postea per cineres & ignem ^ ßo i' 11 '.j, per regiltra gubernatum destilla totum oleum q" 0 ^^. l>'" if/ poterit ascendere. Destillatum hoc itermn destill - 1 )' 1 quod af cendit.aquam appellant,qliod autem iiitiirm 0 ^ flt^
lem. Destillatam aquam rurlum ad fxccs astunde>^ ^t lintindif na lento >
sert
seil
"PS
'stiti
‘St
sj
talit in aquam claram conversa. Deinceps aqu sl,n t pr* (1 , stionem octo diebus ponito,a qua postmodum c 't' n1< ', n ,,
'rimo per ignem balnei suavist'*^) ,
K,
e.H»
s,
S>V
seit,
N,
Sht
%;
l ^. 8 e
"S
tlUIUtiim aqu;illl ruilum iiuwuam. ,, y
gestione diebus septem, dcstillemur nudoign s ’ itl . 1 tij l ‘/ calore primum, donec aqua tota per pe”*
l it,poli modi m aucto sensi,n ad quartum gradum ^ k P tm omnis liquor,donec in f undo matri in ni orsum cx ' cC ’ 1 jjqii 11 per marmor trita fit inpalpabilis alcoof, aut r ulv f',„ s ii) ; 'f lem balneo destilla, quo separes aquam ab oleo quod»; pellant. .
S
>
>f
N

f.
fi
jk'
n>
jlr
p
ifi
(
l< 3 '
ait
m»
it<
(r
iJ 1 $ fi s d ¥ o ' fi i» ll> lf y
(-
i/
O^aquiJ. Cn E MIC a. 45;
'io,! leta tcu* ,( l la ,T1 ' CV ' lcuat:louc l'tic.ad prxdicti pulveris pondus, o^ o eni .5c va(c , e IU .* P°«deris argenti vivi prxdicti per imbibi- ha- 11 " 0poncs m digestione fimi vrl balnei dubiis Hl k° n ‘^s -ii v ^'^stionis tempore,singula perfice, ut iiVahjs D( t “"'tpropfj ‘“‘djctumest: hoc diligenter notato, ut materia < q llln j * uum ar gcntum vivum lubeat. Sublimauo- Vt lb 1 tcr Q' oblimatum erit, cum ad vasis latera, tum ad
, 1>I ei ni-,,; S,ln v ' x * t clauib positum indigestione fimi calidi a sio Sconr "''™— r >__I.... r.
. sioi 1( | Un contineatur diebus octo: quibus completis ,(i O ‘«ölvatq Cllt dliTohltl ■ maneat diutius donec in aquam ,lt| - Sif 0 .. f dicitur un iuentuin Se oleum plulofo-
, 'i a r tnco gni,rh sl ^ urioristilc »t solutionis,adde parumper si . tlltl X, i' « teri e dlstnlnl-i rr.nsr») ,fi .-ii ind .-u-ln,„ ,*i
sit-
°Ptinv <ri ^ elav” S tcrvc dissoluti & congelati, quod ccclum est ?oii ^°eip(' IS ph ' l 0 , 0 P'" ca rectilicata quater, & Jolvetur hi t j rf Uio sj]- Um Plc 'to i» omnibus tuis resolutionibus.
ali~ u ,S cujusvisi metalli tigillo super cineres calefacti ä()L ,l 'One c ' n ' ,0 ^ e ' s iam dictis incerabis, gutta poli guttam Vc, ttu ^atetise p '^‘ u| dinem (Vigidi mellis reducatur. Amota: < 0 lhl '’^filtili^^l’O'fi'tncula flaminx ardentis candela - admo-
tiQ. lc l u e(cat,bene est,sin nimiis incerationes itera-
Suis^^hamt; 1 '' 1 ^ 3 ^uat ante Mercuri j sugam. Istam incera- pj f? 4 dift lt ‘ C o rc poteris perlectorum essentia quinta, modo 'Ks '*iusdc f, i Oleahxe (imtincombuttibilia. k ' lrn enbi,,'" 1 * mt ditativa; philosophi* gradibus dictum, ’C J tr «censere mu.imegravabor.
^tttsr tT ' tll ti p ® c P tcm fitnt gradus philosophici per quos ad •Aedi ■ pa B'ficx' tCt a< UUS > septem iimt etiam prxcipuc opera- n,,l 0 > pr«st,’ ^l r . stuas artifex ad arcanum illud universalis f t »lor rllUr tm,; lm(1,mu '" pervenire potest. Studio liquidi m h| Cj B ° 1 ' hl Perst L ° 1 m P aratuv pwrrfactiD lpagirica. Quoniam ut P»t 9t pCl ' pu u . cf ' dlum a d cognitionem disponuntur,ita res natu- Sh^ lc °gtiitii, /oncni ad solutionem prxparanrur: cuicom-
C°^.ÄP h ^ lo phica.
\1VOr.1_ W|b iaresnl,„r...
' M| iuia f ‘ - Etenim uti per cognitione philo-
? a «lcnll-' le: solvuntur,non secus per lpagirica solutionem _ alllCa ai ' -
'.'ter qq ai a a periuntur ad Inorum Ipiritiuim extractionem, "'dc cq ni } amore liicditativo studiorum oritur srequeiv t. f , M Vl it Utc co a P lt 'ntiafamiliaritas,cum veritate similitudo,& *i»tq ‘>c mi d 1111 Un >o, pariter ex congelationis post solutio» p llr u patt' Ct ' t ’ onc ’ lm 'ns sempet post alteram,coi porum Wj ldl ditudmc tS ^^ a ss‘duitate dictarum operationum cum pmi- > 0 ! 0 S S: ut fti mac «l«itunt, ad communicandum cum imiouc PsUj ' a "tiiim > fp 111 .sequentia studiorum acuuntur iiigem > phi- ^^htaliujq p^'öeis ablutionibus subtiliantur^tiam cotpo- P'ittcs. £0 modo quo per virtutem uni. ■ >r F f i cum

4 s 4 Philosophia &c0 h
>um veritate philosophi,per lpagiricam mixtiones * 1 {(
tionem elementa per minima componuntur. Per an ti |r, L : losophica: virtutes stabiliuntur, dignitateque cot**** fis'^ ’ fixationem lpagiricam etiam spiritus in suis c ° r l , ^ s r |t) ira (l
0*»P'
lOt'
tur.ut non amplius ab igne fugiant. Perinde ac P e adepta philosophia suam virtutem & veritatem P a ^ ( j
nibus, spaghicac medicina; per projectionem j 0 ph ia ' j,il perfectionem. En breviter habes omne quoti p * 11 °j >uSl cum arte (paginca commune habet in operatio 111 ^
hoc loco vobis arcanorum iludiolis deficere v ‘jV-arb 01 ^. tam longam faciat,prater idipliim quod aliquando . ^i' ^
gx narravimus. Nec illud gravabor adderf> fi (jcv f ‘
° • ' ' ‘ raiceslcM«*’
tac longae narravimus. Ncc illud gravabor c
vitate nuilta comprehendat eorum qux praiccl c, |J;.(lcti ,, ?Jj£
quod vobis uno loco videbitur obscurius, alio man 1:^11 , 1,15 l , .„Lirina 11 ,
tius. In sequentibus eeontra potiturus liun arborciiu ^ vita brevi tractare iionnulla propoiiii. Froinue •psij.- ;■
aggrediamur. Summa cum reverentia venerationes. ^
Cl" 1 '
• k> . - - --reverentia vciHTanoi'"! y,
nl unitate coluerunt olim adepti philosophi, tam > . J„fi 1111 ' itum partim ignorarunt, partim aliquo radio vel ,n " t ' , Ji " 4 ,,
rnm Pmin.K mi,,, ,4,- ,m/-irmn tTtinUTO
an*
I»'
branrSc eminus apparente ( de quorum numero j„ fuifieridetui jqii im nostri, qui quidem cominus 1 1 , ^
stum amplexi euam profitentur. Quandoquidem f‘, vinitate iimimo decore colimus atque fatemur, 1 1,1 tä6 ii 111 ]ft) quoque naturaliter producto rerum omnium fi l,a! cl p u j eadf, illisqni Iceret.1 natura;perquirunt abditist 1111 “ 1 ’ , liU 1 * 1 ' 1 ^ atque figuram ob oculos ponit. Iu corpore pfi n '' 1 ^ 3 |fl'’ ,, . J .
fria sunt qua’ requiruntur ad ejus sanitatem conlc' 1 '*^ fpjg 1 ^ ( longae tuitionem,utpote Sol, Jupiter , & Lima l'm '^Jix. ^ f js Plantetur igitur ex his tribus arbor vita: longa.’.cU! 11 ^^, ) 1 "' ({S - soliciidres partes Jupiter sit,per cujus truncum de l ‘ | 11 pei ; ' ll ^j- liquor transiens ad Solem ascendat. Pcifcct' ovC! ’ que tres Plnnctx ordine 'pulcherrimo m longa vita ^ qi> a ^^ nimum & mentem in corpore humano velei unt,ut^ imnertectioics cornus. Hinc fictum ut .liitiq 111 1 ^ stl' i:|t j ) 1 ri'’
1 U*
imperfectiores coi pus.
vere philolophicam adepti,quum alicui vellent am> cu ,;.ia’"
iprccari,ternam atque quaternam illis beatitud»**^, r p>cij^.
»mp
"—p-—..^ - -...— • I ••
id est.ciaimi corpoiisijuc tonuatem, k\b his vcrP** fit mens lana in torpore iano. Ne eigo hxc nntiq j a) iit-*! I ; i11l ii''
>5r
timaqmrientenria praetereat mdecifa, mentis r t "’^ lS pe ^ ponamus,ad quam allcquindimi tribus lacum** 1 jJC Jet* 13 " 1 jndiget,utpote ratione,qua: Solis ell: intellectu,fi^Hmi g^ (l ti movia.quae Jovis lacuh.ls exilLt. Quibus tres .id l 'l’ tl ((: ii'" v (pagino non inconcinni comparam m, ad Ibmm ^ lJ£ po
jcalxque fastigium dupemes,utpuu, Juvi* vi* tllS '
Si
No
Ni
N
N,
S%
N,
N*
K
S**CtYj
><
<**<
V Ns
N n
5 ?
Ntt
8**is
c **Tl
%
%
Nv
n ' 0 l
•'o.p
petii
*]<
l «tn
<ubf

fracui. C H E M I C A. 4 ss
: '5^5 olcnit, m ' ^‘serunt olim doctissimi rersi naturalium : tft A , Wen,' *fr er ? rc S °lcm,idcoqi rersi omnium spott Deum C t c * * u <Mmquc matrem, aerem (qui Jovi dicatus
sp a > s <=ssc»iu r , amvcro “»tricem ,uti sunra sat lilpciq; diximus,
C'oC .-
S>'
1 P ot est,Solem illum qui viginti quatuorhorarum 1 em circuit, rebus omnibus a natura productis
LtDUS UlllUlLiUi <1 IJdvUl'
ViT'ptrv!,, Ergo Sol omnibus inest potentia Se
C“' fl Cad nS f olci «»Sorc '
f sad mferic
e genitam. Deinceps uti Sol idem 'dpf ■' "'qtie viv'p rell0r;l pe> lunam, haud aliter ignis ille l\i n3 fl0r e f Q j e r a ls rerum,infundit luas virtutes animales, quas i fCc P't>in omnia fui corporis membra per luam v c j aiXlr “Us , ( .|r U ^ ni aut liquorem,aut si vis langumem, quem lu, ‘?tip tr,t l u ivcn^ ornentum ignis Lcnutrimentum, fr.piter autem ttft ^ ’^hin i, US ai ' U : ' dictus fuit,medium tenet inter lolem aut '''^ttiaoij n ac l uani . quo line vita medio persistere non po, i Ccc ^«<V^ amcx Jl cma I'“e suis medijs.
ant ” Ut ' ** ^ «hera natur * Jint, audivimus.
5 SS
■ttini^" t0 t * ni » ,n atibus velarunt, innumerisque vo, tuJ' Sa Ptrrjflj f rofa.tum carmine cecinerunt occultislmic, bre, ‘“Us o(T\ 1SC ' l ’ c VC1 Itis in tui gratiam optime lector, revela, <ict '''“iq/'r Nihil tue cunio quod retribuas,praeterquam ampp ‘S l10, as, id ipsum etiam non vituperes , neque liJ^'aiecse ' 118 ' Quiuimbtoto conatu hanc artem diligas a-
tU Q > qtiai), J t CU jL ac iplum te colas,& ingentem usuram inde coi, a " c quuti.s sueris, Deo primum gratias agas im- „^Usumd.lcctionemo.nrovin ' * 1 "
?tt C v
eroges.
stc'i^'squc tp**' an 'hiabisquc professores artis hu jus ad majora lris magis indies ac magis detegendum, qu.r ha*
^ilcstioncmq, proximi tui,quod ex co colle- Quqd si feceris, labores tuos benedi-
>l'
latup ut u ‘ l K ls indic« ac
t^^staniqu^'- *' orro Solis Sc I.unae vestrorum, ö vos qui lon- }.J c ‘itin. /\| Vlt ' lni a ^ere cupitis.curam agere decet per jovis silf j’^quidsi | U ^ C *“l lra dictum est quid Sol in homine, quid i>Ct ' Car >clat o l 's’' tC1 '' Verum ne cuipiam oblcgnitiem defe- at ° r *intn| 1UScx plicabo.Tempeiatmacibi & potus ctiä tem- tjj"' Atn^j potest ad lanae longxquc vitae conici vatio,
, % li( j c r ,n l ’ n ° lolo temperamentum non fit, neque propor- ih V CtT13 <linit' n ^ Um ’g' uu ' ut minimum duo este debere qtuv tem- 'eth Vt,l °str ta ’i t>atc l uc tertium este temperatum hoc. Proinde i 1) j, na tural l . rr .- as '“este qualitates asserimus, utpote calidita- £|q ^«qu,, '^“jSiSchumiditatem radicalcm aquae, haicad-
fjjtJ lltr obin,. ri | at '“ n ' r > ut quasi librata bilanct m ad angulos re* Hj^hi '“inim' U ^' < ' r ^' lm tabeant; alloqui lana vel longa vita *Hendj t c P otcr 't. Diversas rnticfncs hujus temperamenti * Urr » acquirendi Sc conservandi prxlcnbuut n anst' 4 vM

V
416 Philosophia . ;
nulli medici, & prxscrtim Marsilius Picinus de tr 'l'j\„iii sSll ' f t. nonalij quamphires.quoiiim icnptalcgi poterunt. t(i v
potistimum conveniunt,ut Jovem, rant in cibis & ^
peratis temperateque uliirpans.quam in alijs vitae ctionibus concilient. Supervacaneum elltt ea rfCf _
lumaddant,ingentem,sed cuiiosistimumeile laborei 11 ''.
iiP c " Vstort^:
liquisqucsemper Jovem obici vare. Quapropter n 1 pj.vt 111 ' ( it* < ellum, vel desectum alterutrius partium insequatJ r ct portio,quia non est humanum poste cognoscere nat 1 " , u c tioncm aiqtialitcrmonliiadcredi ut quis per liippse ,1!sl ' c (t b" 1 ctus.vel exceflns detractionem (quod heri condicti"", ^/i"^ ntis)pioerederetui". quin potilis hoc muneris &° .
s)progrederrtui". qum p cuius est,etiam relinqueret.
Cxterutu ii quis ob !)f jl
vel potus oppilationem stomacbipateretur.iguisqt^ jjbW
res dij^eilivasdebilitailct, confiderem potius ut a l’° la pct 1 ^, tanttiper abstineret,donec alios ipiamet natura sag.?* ‘ iiS . (i^j
ipia namque (ibimct ipsi medicus potistini'tis&p'^s'l. , r io» ur .' ^
tem hoc tardius .equo fievet, paucis admodum a" qii^ l fl lustcutationem igtus vitalis, uteretur .iisqtte pradci* jntf' temperamento jovem maxime referunt: intest"'?' ^ juV-i 0 „ obstructionem etiam laxare molliter,ut elistrre,aut u" ^ Contra qui per nimium exercitium,aur alia via vitalen -^ tendiilet, (uaderemnt observata quiete quadam eue ^^n ^ letadmiuunentum ea moderate, quae ut p Utrum " 11 ^
♦'«am habent,ne propter alimenti desectum, ign'S st 111 .-iC ' 11 -
est
i • . .'"...i..., .g,- - i . , r ;n e
:d.ix,radic.steiuum bunndum absiimat: nuo vc> u
• - - ■ • - 1 hab m
do 5
in desectu almius cxtvmseci nutrimenti. Binas has ( - irl ita' 1 .
obievvatione cuique facilimasquicitiiquclcqiuitus c ^jj. L ,n'^
nd longam vitam facile tuebitur ablque stomacho i ial '. (( , n'"^. rente quovis medicamento. Porro philosophice fp a £' j^r" 5 ’ dictarum partium excedentium vel deficientium, 1111 - 1
• . iim"ld ,c ,icf
neris, Mcicmij, vel Saturni,qualibet (eparatitn aut' (jxigj
Ia,>i transmutationem emendari possunt. Siqu*« 1 philosophica medicamenta non agunt per quantii" 1 ^ Jcb ^ qualitatem duntaxat. Proinde si solaris in homine lf) rit.ac in martialcm imperfectionem sit elapla, per: >) cinam ex alteioquopiam corpore tractam est "'" a juii." 1 ’' pathia quidem öc non antipathia. Quoniam natui"
......... j;.: _____sT.nidt’^
petit,&jn iui limilem transmutari plurimum g‘ ul<K ‘ sll iop r ‘.
t t — _ /7. ii i it-i
Hxc sunt qua; de arbore vita: longa- dici oporr" ' i ^ dentia fierent aliquatenus lucidiora. Porro vita s ja
est incorrupta natura,non qualis ante lapsum
rupt,
qualis ante lapsum e*' 5 « jj CC re
stituta. Nc quis putet hic de arbore vita p- 1 " , . pi ielcptiarum.cst ejuod notet nos ad vitam addete »
sese;
S !| att
N>,t
‘t
K
'■‘Uti
r sti v |
r‘<V
‘4v t
%
4tt c .
Cj i'ii
b
§
Wd
H 1 *
>nt
*tu
tQ|
A (
se
Pe
se
fu
se
se
t!
se
st
n
,tu‘"',, n v

>o filla , Cii EMICA. 457
V)t * sit ablolmc vocata, sorte quii non erat uniti ll1 ""suiin a ^ l '. u '' ni ° IVus loquitur, ne forni initiat Adam 1, *' lm at etiam de ligno vita’ £c comedat,& vivat Vi t lllt 'Vla mri ' 0n ^ at 'gitur vitam eam, qua: per arborem vitae
‘'"'de (in-, i' Vlt;111 ‘ "iam teter nam restituere, non este Ion «am
Sed luce est quam pius pater ' illi ea,\t t . n 1 e "ituit bis verbis : Adam ubi cs ?potui(Tcte
1 i1 ' 0lt e iamjam devorandum reliqmste; quod si qt, r> 0 M " 10< '‘ uni siipettrat Adamo vita brevis, qua: tandem
filio
nim
q*j ‘iJoni' .'*jv iv i .u /U.U1U1U Vlia V»i V. via , l]U<v umuuu
a Ct tla stavit n , i ni '' ro ' on S ata suit in vitam longam, ea ipsa est. de cjJ > '1 l| idvi tl t !> ' ^' liquiim modo luerit lequemi trnctatulo vi- t lt Ulcj(> ■ ’ lc 'i s ,& unde lumsit originem,a tertio Gcndcos ""«cs exordium.
f>K *?rie '
* ,s tr*ilatus de Luce natura, 'vitatfe longa.
t Ractatfs alter
, t pnhbris contra
vr am, et vita brevi.
o^ exs ^rat calhdtcr cunfta animantibus terra. ° c< iua; sequuntur.
4 ° R 1 tractatu de natura integra, & ir
iiinf u si' ,llta diximus, modo veio de c<
*’ H\ Vlhlni Urr>1r»ns rl/io im ,.vat , hntu
in vitam lon- corruptapost
^^"ut in vitam brevem degenerata nonnibil adfera-
simul ea qua: ad ejus instaujationem atque
,,Sct 0 j,. videbuntur. Natura: siquidem perserpentem l Qr Ul 'Tr. o.letbalrque inflicto vulneri quaerendum est re- A^'^erieo^^ quidem nos facete docet pius parens, & conditu , j 1 " Ubi cs > , Cus ,a^ Adamum jamjam moribundum inquiens.
1) siirttf . 10 verbo solo,cum mentis,tum corporis omnis
, f '"edituj", osiginem. Mentis remedia ex verbo Dei pendent, r r, li,i. Plnloibpbiam.nt supra, a quo petenda sitpcrm-
It ^^Uat^ Vfr ° ad medelam corporis idonea sunt, ex verbo t * ' 1nt(; a dict' a ^"vtint investiganda > non ut modo corrupta, icd t/^ "'Ruite' 111 vestitura ad similitudinem primitiva: & ifteor- t ' ^ptintts i ^1" VU1 tamen id fiat,ex procedentibus colligere li/e’ Asisii! a? 'Indutu quid fit morbus contra naturam in ge- 0, tierrti j !e K J. l- ' ,u ' c l 1, am ddectio balflimi vira: naturalis, ob tl)t »lis cum r “ llm vel exedliun. Ballammn vero vitae, calidi u ° tadicalr humido temperamentum dic dicimus. i H' s Mundi

>>cl"
4s8 Vita &
Mundi vitam enim antea diximus este nattira lucem a ,c i ujfC' 1 * 1 sulphur, cujus subjectum est fimiamentalis humor & rM*?
■ .. tnob.sco« >
calor,ut sol & luna. Haud secus in fpagirica i- ,q.- ,
dum, rerum omnium naturalium vitam este lucem eat dis
firmamento non impedite lucentem. Impeditur anten 1 ’j fl i
clareque luceat per tenebras tuorum elementorum , ° 0 tia quadam,& praeter naturam firmamentum penetra»’ prasertim in humano corpore, ac fete luci permiscent» futcationcm. Exfupcnonbus didicimus, ordine diviy^jilii 1 ^ ; este,ne iuposterum luci natura tenebrae permiteeantut ^ lA iti ^ 1 5c in hoc interpoiitum este finmamentum, quod arceat- inferiorum tenebras, casque retineat intra fiios l' nllt secus admonemur ut agamus in mundo minore. a .
iista» ‘
que ne in ipso id quod vetat ordo natura: eveniat,
cumprimis hujus firmamenumi,quo tuorum deinen’ 0 t»
bratuo loco cohibeantur, coganturq; manere: ut«. suae quandoque fuerint permixta:, pellantur fasta ^’V.pii 11 ^ j rü aquarum corruprarii a superioribus incorruptis. S f , -i , lV ji»' ) '
i aquarum corruprarii alupenonbus incorruptis. - lV . medio id fieri valeat, in superioribus aperte tarisd'/^Ari»^ Quid obstabit quin luculenter intelligamus hoc divi' deraminis medium cfli- roborandum,& instaurandu 11 ^ n.i» 1 ^, scilicet incorrupto medio (imito, ,ac separato ab ahq’ c„»
_> '_ „ .. -J_ :.! _„nCPlO"
corpore maxime apto,& idoneo, impuris elementis 1» . [lU til
jectis una cum suis tenebri
»ris. Non quod ista (int l u ' n ',V! 1t ;uS (l "j, verum apta minus, quam ur postint aut debeant, « J « ‘1 alijssumme praparara, ad intrinlecum uliun abtun»/. >'»
i»
fecum vero, a tiiis etiam tenebris purgatistima,
chir^V
■ tt»'» 1 ’ 5 li-
e atteris omnibus (uutaptillinia remedia, ut fervetur n '^p c api' 1
do similitudinis, quo docetur patii,n similia (iiniht’» s 5: it 0 _
canda.ut corporea corporeis,Lc seutualioribus cXt " ll t;E titil’ 1 ^ cxtrmtecis & vitalioribus vitalia. Si ergo morbus ^ qi» sl ’|| lJ pter corruptionem elementorum, luccetlivus interit 11 ^ |l0 n » judicabit vita solum opus este ad retinendam vitam> ,^3
qux,quia corruptionem tacilime admittunt, pariter
merepostimt, ut ipsa sunt elementa ? His igitur divn» 1 . ^ \» tionem, purum ab omni corruptione liberum . h' aS 1 exercere libere poterit, Se non impedite in quodvis » J lt qi’’ 1 * jj cnifuerit inditum. Ut tamen illi magis ac magis vu ‘ atrociter intpagiricam artem saevierunt hactenus »st l ' pn^eui ficti queat,otii ex praccdcmibus intclligi postit; ne ’» ^c.r»^ ic- scuritatc tractationis in liac arte, conquerendi,sin 011 ,\' c „der c nihilominus faciant anlam: naturae primam arcam 0 ... uic* 1 ,
Vco prius invocato, ut elavem ad camrdcrandiso» c0 ii»'
-MH
^gno
‘sotii
st ü »ti
N c
a «ia,
«ii»
N
be,
fiii
l 'uii T
‘Ott|
'»it,
stu;c
stu,8
*»3ll
P«ri
sei,i
soer
sorit
«r,
sout
st,
“Vis
«st
stst;
uiii
sef
crevimus, de qua fpagiricum artificium olim prosb.st ^„ita’ 1 '
ne
sti.i
lui
R
pf
p»
V
St
v<
st'
St
h,
’<
st

5>»
B
R E V t S
M9
ceiif cr e ^ ac ' lat quos ad arcana suae filiae naturae videlicet ij r ' 1(S fecum evoluerit. Sinceriores viri bonxque voluntatis ho- q at, jitct (• J* Cl,m alijs omnibus in Deo pacem habentes, illu- fi 1 ll,llu nt a< 1 ( 7 llatur ali, naturalem suis contemplationibus asle- .iffl t0lt iiacn) ltInc modum. Inprimis opisicij divini considera- ata divi n j ( 'y 1 1" c progressum ex Moylis narratione. Tandem t t)a 1| '''t.iti 0n( , i j' Ullus hominum pios conatus omnes adjuvantis, Jp' gen*, j p 1 e ,lls »quantum fieri licuit,ex Deo in utilitatem hu- 1ilj lll1 ’l' s iiis jj totos Contulerunt: non line tamen plurimis ad do/* 1 'olvnjf 8 lnv °ca! Ionibus,ut dignum t andem testimo- Ch f c jj,, l ’ c uon lacta hac in re divina Majestatc.remaggre- honorem & gloriam ejus cui (oli lumma q *Pta(J ai eniunt.Ex arca igitur natur* qualiber,praesertim ea rn 5S a 'scri 0l ' UTla videretur ad quxsitum opus perficiendum, a- p t ^ Cl 'talihy s S a | u P ei 'i° r 'hus diviserunt,id est elementares a fir- «Ur^cne’.'^P" '§ nis exterioris ministerium tauqvtam a dduv a c medium. Illas vero ad firmamenti cslici natu C CITl eiitai- | 1Unt>c , a ' 01e digestivo rotationis,ulque dum, si quid qj^a tuo llt ■ Us c 'lct reliquum,divisum acccdcrctitcrum ad cle- firmamenti lux appareret cjuspnnslima, ' l)lc dcia n , ^ lc ‘ tat ' s naturam indura. Hac pallim uii fuerunt, fpXpuiifli ° mil ‘ Um qux sub coelo repetivi postimt cxcellentilli- ^^'"'■tiai^o'' 111 ’ 31 ^’ “mpheiffimam, tanrxque virtutis, ut cun-
su cr ; ID COr Po> c inxquata , per ipsam ad istam temperiem tst s^llld mil U ’ m P 10 miraculo visum Sc existimatum fit ab omni- Su S , tc J ) lln> • «di virtus Sc firmamen, prout supra narratum
t andr\C. ^tS est natumllt/'r ,1, ik inii-irt
Ui> t5 °sori,)~ 1 * at ^ natura litcr insita ab initio sua: generationis, t«p Vc ’lali d ai " receperunt specificam,potentia nihilominus (iib U eoiv^ Cntcl11 ' ^aitei urn inferiores aquas a dicta divisione p * ■ *>t J Ppari\ lC ^ :U Unt * n ' ocum utmrn, sua quam Vocant stillatio- siib^ 1 ' 1, Sidri ' ln ^ a: hoc artificio separarunt maria rerum a h nc l Ui ',8 c f g 1S haque duobus elementis latitant alia duo, aer j, Cl ^para ll0 " . tcita *§"' s & iub his omnibus tenebi x.quas etiam e lla 'Q , Crra 110 amoverunt ad hunc modum. Ignibus torrendam e Ur 8ato !? exhibuerunt > Sc proprio stnegmati, etiam igne re« dj£p’'. “Urodcr abluendas,aut alieno tantisper,dum quatuor, ^W u ,; : !* n - t elementa coacta-iinr in unum coquis diaphanum v ° c avi l u,s tenebris omnino repurgatum, quod alcali rerum l U ' 0l 'hu s r' Ct ^ us ' Hujus ulus in chirurgia potislimum fuit anti- k CVu ' st 'ia ^ a ^ u ‘' ; is medicis srcquentilumus, ad ulcera qusevis t Uv ^d iiitiil'f ' >C1 ° a dm°diim lutccslu, pix exteris alijs omni- ^ '"ajcipj^ ‘ eos tamen usus nondum idoneum,usq; dum mul- tsl1 stier tem " “ latl,,n alijs lui generis mortificarum sit, actan- PWe 11 , prxstantilhuium pharmacum potulentum
<ti*m

46o
, Vita
etiam revixerit,nectaris instar divini vivificum. Snm | lS )'jf lC,lr ede dicunt arcanum in rerum natura,summaque natur 3 o[ gi* tia.ad quam physicus omnis afpimre deberet,omnib»* JJ c0 |1 ’’ infidelium somnijs,atque figmentis atergo relictis. ^ 11
|UUUl.HUlUlUlllHl|a,uu.[va>. u^uivim.i ivu-'-
vero ad ista selicistima loca non alia quam per ipag irlC '^ I jia*’ 1 patet aditus, - Etenim elavem fabricare docet,qua na»» ^
arcas quaslibet reserare licet omnes in genere & in fy' ^^r.il' 5 . 13 etiam nihil perficitur arduum aut praeclarum ex ai tc ^ pjayi“- 1 ' picntiae.id est,vera Fhylices. Proinde non merentur “'^to 1111 neque medici, quotquot (pagiricam artem ignorant • t| c | llV i)t l ' r ’ nus digni Ilis appellationibus qui calumniis in eam in ' .^id 13 ' ac illius veros profestores odio persequuntur multa Quid illis prodest ex luperficie tantum res cognoscere „jtx nih quod in istis lntctcx centro patker discant, cum 1 £1 ’
periri ?
Cadaverum anatomia schola: medicorum hacten» s sunt. Cur non etiam anatomiam corporum naturali»^ giricaperignem.&non per novaculam profesti hinr. [,, 0 ’
dem humano efncrilonpe est utilior mamscnie necem p; ita
■ Atq^io»^
loc
rite F
pro
me
|a-
davere porro quid prater mortem eguerimus? mia (pagi rica contra, nil nili vitam invenire licet, litus,& cohicrcnrias partium in humano corpor e Iilk L^iiC cognitas habere,quamvis arduum fit in medico ( llt "Vqjt»' 11 tcamur' attamen longe gloriosus ei fuerit,deficientem' fana & longa instauraie, quain dislocatum aliquod 11 ^ Cil rn llS ’ suo loco restituere. Ncc aliter cos errare hac m quam quod pro minimo maximum relinquant. Et oblivisci numme doceat eorum, alterius tamen non ^'^„nii’ 3 ' este oportuit, quod ni-ixime videbatur neceslliriu» 1, vl£ )cf tim.quis ingenio pracditus.Sc liigaci mente dotatus,non e ,,ipl* giricarn artem ex penetralibus natui * prodiiste, p fl 311
tionem divinorum operum in Genest , & non ex m 1 *» 1 . , qi» 3 fallaciis hominum ? Si pariter ex cadent Genest d £ ^ scholarum infidelium Physica,hactenus palam atque sta, digna sane videbitur qua; cum eo quam prosite»
ha » 3 1 ori ? 1
d>'
■in«
habeat. Sin minus, quid est cur nos Christiani prop 1 qu.im divina percipere debeamus?
Hactenus qua; de morborum,& medicamentorum ^ scimus obiter transcurrendo, paulo fusius dariusve rC P^ 1f iii»'' ximt fuerit opportunum,quo magis ac magis lectoi "»^^-ili con(ulamus,& ingenio, in re alioqui per leipfum latis ‘ saepiusinnovetur. Antra diximus natura; lan* & ’ nC °^ n serpentem illatum fu ist e morbum ad mortem , q»° 11 r, p ,u 1 s bat priusquam lapitis eilet Adam, Sequitur i»d £ » 3 pi# 1

ruatur Brevis. 461
tr!!*! n ^ r, 'r;'Lli' Vrn ’ ^ °' ns fi" cnl aut exitum esse mortem etiam re- " '^isse in U” 1- Coll ‘g>mus enim ex sacra Gcnesi.serpentem inii.
on,
!(, m.
"ptinnun parentem naturalem duplicis mortis occa.
auentic»._—. _f_n. . i ...
m tr °] 1 sccr S 6 ccor P orls videlicet: quanquam statim a com- i Ut 011 011011 ‘uterijt, nihilominus obnoxius utrique factus d'" 11 ’ 1 " ttiorK n ° n 1 ^ P eccatum ilbco subsequuta mors, sic etiam . Cr ' s ,sf t j )uc ' COr poris non ita cito fuit m prxvaricatoribus evi- ni porf ^ 've tandem in exitum suumabijt fiio determinato 011nc videmus in 1 'ua posteritate femper magis ac 0 l r)iruim ' ros ^ L 'fccifle J ut h.ic tempestate decades decadum ii» j 5 ” lls dtt lIr tat ’bus vix etiam ad decades pervenerint, imo vix b "'jjsios ant ’j c l u . 1 tot vita: sux denarios annos compleat,quot cen- P atres stiper vixerunt ? Annon idipsuni pro mot- iiJI ^ttiivn , 0 rc P uti 'bttnr,adcxempIumvitxlongx&vit* bre-
ttiei
Ut | l3S ~^ ai Sititus dl c calumniator non cessat ab incepto; quin- d K'^me,°; asl ' 0 mi »-inordinata: vita: genus omnevehe- tis ^ lacti (•L lC ' t ‘ lt ' Ql'osit ut parentes indies magis ac magis V|' f^iii ’ bl "miles fatus progignant austioriique infitmita- j ) ! t ,*Petula 11 ' dcm stostmodum ( ex propria nimirum quisque lirae ji- “laudi ''‘Utcdum in (cittsis, verumetiam in sua posteritate t R’^ua: l ,r ° l '' 1 ? nnd ' c l ue dederunt occasionem, ut ex uno ad J ' VlS ‘na- ° n ^ a ’i uit °lim (anaque vita, transiit paulatim & suc- Vj t ° Cr,; dendJ l Tltnt ‘ S ’’ r 'si l ' e vistimam > eamq; corruptistimam.Haud tia* 1 ' 1 ° rf t'm m acu * co serpentem introduxisse hominum utrique q,Otitin f f i ’ l- u *m per petulantem, titillantcmque inobedien- t Q tllrs Icoik' tarsntlll ',iiti iubesse divinis pixeeptis,non secus &
^ Hmr »st,,»,.:!!'..., ..„Jl., .tU -1
Bxe est potissima radix, qua: tenebras clemcn-
Y c (11( lurn li, < o Ct ’ a,mar qiic tenebris exterioribus: ad bellum dc] ltai1 ’ a p),.^ 1 ' ln ' n;lm cnt.'di i erunt naturalium, ut si qua postint, k ^J-cps 1Tiq petmixtionem inferre, postmodum intemperiem, ^S«io„; b Un l- 8 ‘ 'uccestivb mortem valeant. Ut igitur istis Pot n °^ K firn| l,Ta * 1 ^ C ntc * at ' s c0ntra nitantur obsistere,rxtrin- a^ 15 '.' 111sl " :o est opus , quod elenii ntorurn nostri cor-
dc|' r "tildt I ' ntl a P llos limites contine.:t,8c ejusdem lucem tue- t r I at ait ; (j llb " S ' Quqd Jcquale sit ejusmodi remedium,Sequo ^'^Usiit C, ° P arai l »dict< , m fuit. Verum quod ex natur* pene- 'itj» 1 * 1 Ct <nn Cnd " 01 ’ 110n tine clave icferanturcapsulae naturales, tui ' Ul l ,| nnt riilU '' a ' I '' ni utquernetaHonim. Nam ut adversatis j„ b St ., r ," r, .'fta iunt a natura tam admirando compacta vin* "1, 1l,S ced,-,. Cn '! n a "rum de quo gloriatur spagirica) ut nullis
, 3 " l ui'1'e v r -- '. ^,», 1 spaginca ) -
l, v a.. 'dcatur.imo siamnus vivacius val.diusque reddi. bt Ut ' Cni nun"' C ' lMUbt ^ ut ebemista: polliceri (ibi debeant ignem ^ tllt - Sui )V . r '.' ai , rt ' | er.mtem,queiTi pomis claudentem expe-' tenuis cotum opinioni tannlper.ut fal!o cudant

4<sz Vita -Jc^/.
noshifccfrivolis irgumcntisluccumbere. M 0 * 11 .
mus quod cos prorium a (Vul\i ^uca iiist lpe dcj'ciut- '
tca supcisicinles physicos aliud nihil intclligere, ^ j
quod cis versatur ob oculos. Quo lir ut non ignem quam 5 : ipsi rustici puerique linnil cum qd |S 5 i
pallim utuntur labri, mechanici, & id genus honi‘ m!l ^ 1 „e' |i j () 0 ■ (inquam) nullis ignibus aut flammis elementarii’ 115 ^ contra quidem afferimus ipsum artisiciali clieniicoi 1 ' feie dedere, ac nihil magis in rerum natura quaru |
appetere,in quem etiam leipliim transfert, atque * llll1 nl clf y)« convertit line controversia. Etenim aurum ipsimi t . ot " 1) lici^p ac similis ei per quem diflialvitmyion in hydrargy rlCl jis (ut nonnulli putant )non per chryfttlcam, ut nobis P f trudunt adver(äri), led in& per <uccidam,transpat el ’ t ^j S h^ s fl ji substantiam rori cxlesti persimilem. Cum igitur c - a pri ö1 ! y stricte compactum corpus a natura reserare vale^’^^r.id ^ opus ad reliquas naturales arcas aperiendum. ■ 5 ' 1 istius pastim habetur in omnibus fere libris philm 0 !^,^, eQ, non (it opus ad fabricam ejus exponendam verto» u | t is ? ^ jn pius dictum ad nauseam repetere dicamur. Qm° cieat’ festior este non potest, quam si vobis ä naribus prop 1 ( r.^ os delabatur. Repetamne clarius: unarius est ah "^^,ii>f in rerum natura, qui per amotionem binarii, b" 1 ' 1 j unitatis naturam adducit: tum darium fit potcn s ;l 0$ cam reserandum. Sed quod dubitem ea vobis ad» 1 ! ^jd " ^ ra,si velim quam fieri potestaptiflime declarare il’ |ll i c ct t rius sit, aliter quam antea,definire est opus, alioq>" " ^ $ 1 ‘ j ligere non potestis, benignas igitur ac pias aures ai' r ‘S > le c °^ c i dum utique binarium csle duplicem,umotc ivau" a|5 ^ )1 ’ 1 n figuraturam. Naturalis binarius a Deo est per divisi 0 ' 1 j^ul ® 1 jji- superiorum ni» inferioribus ortus,& qui siib uiu t3t ' 5 elusus ternarium efficit, quum in unitatem redeuri ^
narius vero contra naturam,idipsiim est quod ncd 1 " 11 r( Jcf £
Deo primum inimiciffimum,cuncta quae creata h” 1 l, jiiR 1 natum est olim : haec est radix morborum oni|lll1 ^ ot ius c | „Ve' quandoquidem iiib nullo vinculo cohibetur, q lll, d nitim divortium,nexum pacis & concordia; lolv 01 * stJ ,.js curans,nedum insupeniaturalibus sed etiam m crf ‘, |i )ril l|t ' ((>' libus omnipotentis I>ei conditoris omniü, ut patet glori^ff Porro postquam altistimus Deus angelos suos ,& ‘ 1 () r )'
»istros crcallet sub unione sua; pacis & concordis,^ jn |cf ^ sorio casu höminü intellectui minime cognito, P"'.^ qU^f^S' turas,binionis atqne dualitatis inimica Deo con ; l 'n' r ,g! ; ' nlC ’.firi* furatam multitudinem distensionis,coti arietat« > u ‘ *

,i|Ster n:ll .- . Brevis. 4<Tj
Ca J crr irti^ rn *n 'Aginem unarij,in binarii conditionem omnium sts^iator* r •' Qü 1 qtndcm bmanus cx angelo diabolus Sc th ClllQ Harcl' ,Cr factus,vel (olo cogitatu,hoc videlicet,ut
, ^iw . ' a, i>cfficcret,autrequalcin,.autDeo(upcnoicm, Vc-
b n «on „• ■ ■"»«ticer
Nftiti, “* ab iUo
bh. fll ‘S »r-
" H , 5 conceptum hoc fuit crimen laesa: divinx
.(v C)<tr aluc am c * c ( cctus e caelo binarius,una cum suis complici- U sias< lcdit?| T 'r m tenc btas exteriores decidit,mortis q; perpetuae - olque tormenti fine. Quo melius rem ipsam dc-
O
ttr Sc0lll Par nCm cnc * n * producamus in medium, cujus pes
p CCnfT/l ismi A AUeti''t> . ii**c ol.
,c n p
s.
"wC^'nti. Nm_ tQ tm
centro,tanquatn fundamentofabricx; pesaj- entiae, comparatur delineamentis, & circum- ti ' cr eator m ' cb ’ IW: ' Cunt igitur angelus reprobatus , sum- detet Cni ^ cum in universi productione conaretur imita- Ve rilr |' r s >ro P r,un 'lib) circinnm sabrcfccilTc in animo per- '^odccnt C ?' mvcl ° super aliud centrum fabricare coactus ^■tiferc^j a t>on conveniant in una monarchia,neq; du*
t t ^ Seyet- ; *' ^‘ K causa binarius merito vocatus,quiauni- t.^^^eri c Ccntr Um vel monarchiam ad multitudinem adducc- Ü tifo r ’ atl ' s elf , aslumptoquc centro falsi duxit circumfe- * Pes iu 3 j t lc medietatem, quo cum pcrveniflct.circumtcren- t; ^«tent! erun ’centr um fixus est, & aliam priori similem^ir- dek r ' 1r>1 pv*f 1 ? c ^ u >n nihil concludentem, (cd interruptam falsi hy l,t alis ijpn etCntcm .i n tcrtectione eunt altera delineavit. Un- M a %atu 0r serpentisque incurvati ac duplicis effigies,cor- Cc ?* Cr petr ni 8 ciln s 1,1 callum, 5c contra veri monarchiam ere- f_^'t 'ftitd 3 * 0 Crimu ' c hoc radice malorum & vitiorü omnium, »ii C ' ro ,su, s ’ Cg '; Um ' n sepium divisum una cum suo principe d, r . Cll Hir > (j ^ Uc ‘egionibus commilitonum. Non est ergo quod tju alii s _ tUsm creatione mundi Genesis die fecundo non & > tl0i r'>e diebus,hoc vcilnim scilicet: Vidit quod behalt 1 c ° n shs m,nKn f’ r * rnor dium, cx quo multitudo siimfitori-
tir X. 10niS 'divilionis, iv couti oversix per binarium con- . t H w “c n,-.
di u ' ,ni nan i ' ltl ~ arn - Non ideo (ut lupi a diximus) duo femper
k °‘ n Car,, aa * aerlmus > ,n °do tai
“‘Sun: ari 'e una
amen in unione persistant, uti o tYc j sed quoties divisa fuerint in binionem, id est, c | r ‘ b f flsc rc ' *®cere volent contra monarchia: naturam,cum bi- '*> ve) J'; oba "da, una cum sua prole quaternaria iPonoma-
ktri •>0]
-'n' 1 "» dvb,
si y vi t) n uiituuin iU‘i piuiv vjiwivtimiiu ivuuviuui
UnL° S'^erato' 5 ? uatcrnar '° > ve ' Variato quadricornio , ex biva- Venta
^is v,,'! 10 - f^uoties igitur duo vel plura pacem observant in
i! , *Vili t;l , ra ^ e ’ hene constitutam este dicimis duernionem , & • «en ^° n lta ‘h' binione vel bis unione censendum, t^ ba tii Y ^^cnt,uec eflepoffimt dux uniones, (Id una tantum, lr> ttolu,j. Cl,Sllllus, ^ c non plures,neque pauciores.Ternarium Us lmer p‘ctan ternarium, quia proles est £c foetus
tuuii/,

454 _ Vita . i^'V
unarij.qui nunquam variavit ab imitate , quod iec>t p (|S nos tandem animum recolligamus ad ea qu.v P 10 P Ü re. Auditum eil nuperrime, binariam illam divis " 11 chiam,cornua quatuor ciexistc partu binarst procreat- ^-> gerunt libi lapientes infidelium media proliindaine 1 ' .. j’ JI ^ dicime.qno distraherem medicam unionem, & iu lacerarent, &hoc ipso diabolum duplo superavcnt.q ' 1 ^jtH 5 ;
dnaspartes unionem iepnrnreacdivcllerc,(lcdstnsttaj t . r ct (£ ^
rat. Exemplo patet,cum ex unico luimoie quem ^ c "| t js $ icqnc voluit, quatuor humores st.itiienint male qi 1 ' 1 * 1 mente (anis hominibus pcrliiudere. Mirum cur humores eile debeat,quam quatuor (iccit,ucs,qU‘ ltu ° l , j . i qii J ’? ( , totidem frigiditates,item quatuor terrae, quatuor ab 1 ^ aquae,& quatuor aeres,&mdc quatuor mundi. M' l ' ,l "^j lf ilt 1 ‘ ,l ' | |. da conhi(io,qua infideles veritatis omnis ignari, u (,s c oii J ’ t! [ veri (celatores ad suam insaniam,(i poruistenqaitrabtm ^pi^ tur miseri. Nonne videbant quocunqnc le vertifient- - |jlt inquietudinem animis ut etiam eorum pleriqueM 1 nihil,veri.stahilisqucrcperircposte,doquibus apud r^ pd' lemper studentes, & nunquam ad veritatis cognit'O^^B c nientcs.quod uniti nihil in litis studijs.sedeonuaria ^qi 1 - 1 ^, nantur omnia ? Argumento cftstuc medicina’ cent Contraria contrariis este curantia. Quid aliud 1 fateri fc natos ex falsi binario, qui radix eil omnis co 1 . 1 ,^ 11 ? Quid etiam Diabolum contrariorum patrem conti ' 1 re existimant ? lp(c est qui eontranetatem in natum 11 ' 1 ^ ,,zta qua ratione putant isti Doctorcs diabolum tama" llLl ' | . 0 pi' : ' fictum,ut tandem ab ea removere velit, quod poti>» l
conditione adaugere (iimnio studio procurat? nU,T1 ‘ ll dcfl t1, dus est atque illi qui lalla docent? Serpentis crml ^j , vt lk(’ sl
iis
ii>
&
pc u ’
>('
inahnn.cxnon in bonum confirmata est, ut etiam l()t ei- homini prodcffe.nimquam valeat. Siquidem ol1 ' n !^ tt .ni & non vult homines curari per diabolum, ied per vcl 1 ‘ 1 jjbib tutem , quam ipse in hanc rem condidit in rebus nat ut- nionem, id est, ad medicinam adductis. Qnapit’r^.^fiT 1 doctrina: sunt hominum, qua: bellum bello pellet e-c-^p, .-xtinguere.diabolumque diabolo propit Kar c ^ tl , r tra sententiam infidelium etiam pugnare vH , „(M? ,i.
docent ex que contra non lunt contraria,(ed omninoitmilia
IltljU
Dicet argutun- 5 ,o
rum sententia Iixc est, „ t simii,a curemur finul 1 ^,,^? neiemimelhgitis.utuon videatis differentiam inter “ ^ & expulsionem? Non curantur morbi, (cd ruorbom 11 jjrfS qua; lun natura priulquam inw, lmt morbus erant ia« 1 -’- „,-11^ lanari debeant, simili ia,i» fi cn „cecsliim est. Si ta lW ‘ [i,i>

ß
RIVIS.
4<?s
,!llT >irui' S ’r ° n > quia incrementum adderet, led con-
C °ll tr 'Iri-i 1 ^' lno '..^ Ul ' tt ' igitur loquutus quisquis ille fuerit*
aj ? 0lltra riis eile curanda (latuit.Sanius prudcntiulque , 0 1,1 tont r;l ' U " C n ‘ nc ' um - Similia limilibus curanda,Sccon- -rus j jj on p CaC p a uut ingemo, mordent, nisi'"^morbosas partes,qua: suapto natura morbosie t*p ,it'tUr inCj U '? tcnus ‘ M ^ tempus ob selbe morbis. Concludcn-
Jts^, r mhdde 5c i, lSm „j l1 Lr,
»O^ncu^^P'l'enda. d^St. njo ’ ^morbosas)
cm atcnus ad tempus ob se lia: morbis. _
Hio ' Dln ari 0 " ■ ejusmodiDoctores doctrinam suam hausisse 'Mu.asu * CU * ft ' am quadiicomcm bestiam genuerunt hu- *e l . l,io >U lUtn r ndl lCOmutl binnn i> cu i llS nomina cornuum sunr, •'O^^Xtasu ltas,ca b u rinia,5t divortium: quae quidem expone* ter ' S ''teelcri'/ j bb ' c l uc dignam interpretationem,nili ad alia *tva' tCs 'stoi *” urn e ^e videremus. Sed brevitatis ergo prae* gi , 1 deo l p roti( 0c eJ tcrnpsQriquc reservamus: erit namque nobis,- Pto'^Uni & / uec.&c alia multa, pugnandum. Quoniam teti- titj “««tft n’ 0 u "os,u!rusque aperui malorum. Interea ab mce-- HUa^bladia ' S oebliendum, cjuodprophysica &spagirica ve- Ru» e Clc arat' "' Ur ‘ ^ 11111 igitur summus conditor I)eus videret r . tlis a,1 gelos ab unitate defecisse , providentia bonitate- Xrea nati Um vel miemeos ' ‘
Avel microcosmum ultimam suam creaturam v: > St ai.i' n locum substituere dejecti e cado salsitatis au- ;Siai st ^ bi narij.
t ^^-^mnprop,, sutn^ciuVs 1 ^?' 111 ^ 0 tlset occupaturusinvidi CHi^P^iaubus, hominis debiliorer j Ul Us I
4
' n Cam . .
rti 0] . ' ‘.pomumque vetite
1 1 lc ‘ rc ' lain jaculatus fuit:
Quod percipiens miser ille diabolus, propatulo qui bcatitudiuis sedem,e qua fue- ,- invidia quadam innata m partem aggres-
1 ,, -ino ni -^ -ue vetitum ,& inobedientia: radicem 1.| CC ‘ rc i ' ain jaculatus fqit; Quo quidem ab una parte l'Utn ^ rn 0rt' m j^' On * anien ’t a ^' v *sam quin medio cohaereret *1$« tuditi#, • tam fiain adduxit sub omega: faciem, ac po- ductione' ll ^ LtaS P‘ u tes distribuit,ad feminas ma-
?t5ä5Sr*<
Vt
tij '"*ttii ani r—‘ M ' l t]ua via sibi fecit calumniator ille serpens iri Scivse en Urnauarn aditum,& irrepsit miranda quadam astu- jfl.hacj 111 ' ut omni astutia plenus, Ad.rnmm unario insl
>>sa
nihij :^ ausa primum non est aggressus, dubitavit nimv fr ' A tan ™ Cc,c poste: item non ignoravit Evam a viro suo oatuialcni binarium ab unarie» fui ternarij, ‘ n «litud' Wc stuadam biliari) ad binarium,& multitudi-
£ v ^ Oijints Ultln urinatus, in mulierem fecit impetum. Sunt W^uprins^^H^res femineiquorum iiritiunaduO surit, liic CU k‘>quor ^» m “ s humerus. Atquinumeri omnes impares Hi? Urt ' Ctu ui i 'n? * ons origo est ternarius Adamo, proprius: !u 'ii»b»[; 11 urn ’ ,1C( l uc multitudinenS' primo tie immediato POttttüit admittere* quia proles cstimanj. Qyrtf

4 66 Vita rilll „
diabolus,qui binarius est contra naturam,primo bit 1 “*
Je
*Ci*:
■nicmajierclfiis cst Tamdcmum consideremus
_. 5 * :_J:.:.. »__:_
runt errores in medicina, & corruptiones omnes in
lolophicis profc'stiombns. Nemo lan.e mentis
mov'i'uquevetiti pomi, ha:c ipsa per serpentem fast ( 0 ||i> 1 st lmciocofirmm vel ternarium irrupiste.Non potest L ' r r^ f(n a ,; ^ ifl busa ternario per binarium, ricq; per eius prolem qt'j* lll) io< ,s lest per unariü solum,ternarium adluam simplicitate revocantem, abjecto pulfoq; inimico binario.Etquati 1 ^ f|t ,m j , ternarii monarebiampomi jaculatu ab una parte s' c , ^ ni«**
eiste tamen haudquaquam potuit , ut in duas partes j U ,ji ^
disinnA-n»; rlifVrnluM-emr Alirrnni nist rHlififfrt ist 1
disjunctas distraheretur. Alioqui nist restitistet ist- . ( 0 iv- - 0 , haerentia, ca parte qna calumnia sedula suit areliq 111 * pcO 1 ^, pcriculü imminebat despet abundae reconciliationis 1,011'^ j
Namsitantüpiaestare potuiilet calumniator, ut parit cl ^sjiiiS Adam ad calumniam in suum creatorem traxi stet, st 11 “* j,,(. ipse in Deum & sitos uti,existimabat actum eile den 0 Ai^ nun misericors Dominus noluit eatenus hominem v* r a ( ipi‘. £ dere inimicum, utquanquam exutus omni ratione ^'|- I 1 rjtä*‘ V {p tia, in tantam ingratitudinem prolaberetur. Tantum ‘ >1( . Dotrum brutalitate quadam imbutus , quia putavit eum,qui nusquam non prodens est. Fastus tamen ei > ‘ .^ ljYl i" 1 ^, statim fine cunctatione, cognovitore coram domi 110 (ll 0 dp s tatem : exemplar nimirum primae poenitentia; :
,101' l l lt °.>rl jt
pter hanc confeqiuitus fit miiericoi diam, nondum cll j*' n „iiiH^
dulcisonum hoc veibumDontini ad serpentem: Scn 11 ’ 1 vi^c
- ■ - • 1 . ’-ive^ „ii*
conteret caput tuti. Quid quasto haec omnia libi ali 11 “ V. ffib 1 .... t\«; _ 1 : __, _I. neust* Ijjilfl
tur, quam Dei misericordiam erga hominem ob ocu
temnream dies & noctesst 0 .;[)iiS *
nostra: proponere,ut mcditemiu eam dies & noctes, 1 "'^uS sti a prius dirigentes,quo pervia nobis est omnis io 01 atque lapientia? cX of f f’|,ii
Post lapsum igitur prima hac omnium promifli° n lS er- 1 ' prio Deus ratifieare voluit quicquid per suos p'°l ' 1 .^sti"' 1 ^, futurum promissurus, Sc effectu poffmodum in ^
Abeo momento igitur AdamiiDomino libertati mancipatus, ä servitio diaboli ad suam monarchiam c i ,i>"' excepto foluin radicis pomi tantillo reliquo,proptei q macliia tantilper nobis exercenda ell.dum in corrup* jni fj t ,
miciliomorabimur.Ut rem clarius imelligatnus ejm ^ mi,est quod circinum a binario ptr imaginatione jam j n |lrn' ^, dus examinemus. Nuper auditu cst,imaginarim« ‘ l 0 t £ , x tci''° sf f , lum.una cumlabro liio dejectum e calo in tenebras 0 .
hoc iplinn indies adhuc in manus resumere nö ccstat e- „..„n 1 quo monoimchiani in nostris imaginationibus £° n
«HU,
IN
Nrj
'H,
ir 0 $
Jil '1
‘V
Cc ‘nf ,( its Ptr i % V ",o Ptn >t
JS
Sr
bin!
S
V
Ptrf
s«ia
"Us
^t,
S
%
Stit;
%
S
stici,
\
S
t(f:
"'Ol
'tn
S
°tr

Brevis. 46 V
t ' Xcrct: 't, ut nihil non perturbet , (i quandoq; boni nK ’ d ’ ,ar * cupere nos ad exercitium cmenda- C^h'clht 11,111 "'»"'hcat.Lcab omni bonafnigifernq; cogita- (1 ’P'tqunj lnt l J fanas prxcipirct.Hoc est pomi reliquum in nd- C ^»do 1110 j C>lll ‘ K ' lla hia nos exagitat falli binarius, ied ffu- 0 u "Ha v? ] Cm mv 'cta&inliipcrabilis Dei potcstas(contra tii t S c ° r roboi° lcn tia, nulla tyrannis quicquam potest (animos no- Oi 1 t ' lt ’ l ' < -'cir c j 1 ' ll1 | S V ' ltutc divini fui spiritus,armat,protegit,atque ((V 11 P°tiii s f *?,. Inar, i ■'lachirmlis irretiti unquS succniubannis.
lsia'' ' ma 5 1,in - u '°Kin, architcdmn impuritatis, 6c in- Itl ll(i Otii s '' 0t ’ ts a niej ite nostra procul facit,ac relegat in fovea Pcr^Sctcl' P cid ' r '°n>s aeterna:, quamlibinu tiodit quoties ^/'"^•tiati ^" a ^ dirigere nitimr contra monarchiam nostram, hi °, rilt n i n (i° ncs •''nimis nostris obtrudens, ac praefigurans illud fi* ^ffuin' UniCntum * a 'b• cir cinum videlicet. Cxtemmno- Jtj.y ln st»cm nos traxit, injunftameste nobis laborum lib C a »a Via" ■ Uis nostri liidoi em, ad acquirendum panem 6c ^hlui. Proinde hinc occasione liu
(| f( C * ll ’ c cili t,a ' f lX nos nititur, quibus ea comparemus qux mi» Dr ri '^ lnt ‘ Verum cmmvero Deus contra nobis in» , quibus vult nos uti ad per nostras artes pa- (), "di cteap ln ^°n quidem indiguit conditor altillinms Deus tn strfi'' 1 hdio!. 01 ' 0 "''quibus instrumentis,ut opificium suum in or. lis^tc. > Equidem nutu solo ac momento singula potuit
gul C ^‘'iume.- C ^ ll: ’ t:eilus docere nos voluit eisdem uti,quibus a ^ioncs llS V ! dcilcet > menliiris & ponderibus,juxta qux sin» V^inave. "Citras temporanea«, artium Lc scientiarum nor» iti^ lt ' s atc l»e i 1US,8c lciu 'nciaranus binarij calumniatoris mstru- »^ .'l»» vi a nia S'nario circino. Reliquum erit ut considere» sit aj^ 11 - lls y c instrumentis, lacera nostri ternarij mo» <>^duei:?i taViS ac ' an ' tat ' s Vlt * longx pristinam inte»
.'lumpta, inartes
di
"'erst
cd »tcnda.
Primum omnium ad veri centrum increa-
H C j "‘»icnp,'’ CIC ‘ U1 centrum animum adverunnis, mquomt- 1 ''‘pondus,& omnis sapientia latet. Vera igitur mc- Cc ' a nostri tcrnaiij monarchia (quod ad spuit ü ruti -
•is' lt -. llr .
lM CCl 'h'Un) lr n ta,v ! <;i ' centrum cstmon lecus atq; medicina corpo-
Uhl-. ^ lllll .»1./>ei t-i, fVw« mu l-W-Xfl A iti*\
iV l ! llUVc 'ü creatum. Qux quidem non duo centra, djp hicsi,^ 1 . 1 , P' r ‘tus 8c corpus hominis unicus homo. Diversis »io Cri ' c nda t ^""^'Ob diversa duntaxat,quibus aiTumuntur,animo c t "" coii c iyr ant l lIan i increatum & creatum, qux a Deo lub u- l),. ' u Hi b, Ul ' ‘“h. Rejiciendum est igitur imaginarium illud bir' 1 *, cei ltni ,;-- calumniatore positum, ut ternarius ad verum ,ad ' ; Pt» Vict ,0C ad P r ’ orcn ' monarchiam a monomachia li- °i ia per Isium redemptorem adducatur. Diximus G >> 2 antea

468
Vita
antea non posse in unica monarchia plura centra
Ilione facta sint unum,neque pluribus circumferent^.^, cludi spatium. Hace de medicina contra spirituales - rjup^. jam ad corporalem illam & physicam est veniendus j^u c ^ ternarius cum liio ternario,per copulam unionis am ^ veniant in septenario. Quaternarius enim adlcrih“'^ ul ,n (r ^
materiae, ob elementa quartior quae naturae materia* 1 ^ 3 ctiaj
1 *
exhibent, uti coelum eidem prsbet omnem formans. ^
jn dictam materiam. Morbus itaque est impressio 111,1 y
1 actioni similet 11 ’
centri falsi in corpus, ad palsiom... . .. , t . ,
Ex adverso medicina est represtio mali, per actum V ^ f ju s,, ^. ir
cr‘ ,1( ' Ii
universi in corpus, quo disponitur ad passionem
susceptibilem. Cum igitur ex unica radice moriw’ - f j.
na radice pariter omnis medicina progressum si a ^ ct ^. ) |iq 1 - (|Sl lio confusionis atque discordia: multitudinis °t i g 11 ^’ c o r i'^ ) , hac in monarchiam irrupit morbus tam mentis, si 11, quapropter ex unario simplicitatis omnis medicina et •
<|uaproptcr ex unario simpla.— frn j lo generare de fe potest unum aliud, praeter lohnn 1
|>epn «1
nionis & omnis temperamenti ac simplicitatis >M
quamnulla cadit multitudo, erga nulla contra rictas • qi.
fatuitas fuit,infidelium medicinae fundamentum P 0 , j|j c les narium,cum proles sit binarij? Ostendant nobis 10 er jiii ,1 ' jrtodo possint esse rei uni plura principia naturalia- 11 v j r tU 5 ^ staurationem lacera: monarchiae redibimus. Sunn" l c
que & immensa bonitas invisibilis centii ac indiv,--^
visih^'aac
«t
efficaciae, ut omne quod sibi conforme simpliotatfjjiiru 1 .^,
Qno factum ut homo, < l 1 " l f 1 pi.'"' |Cl
tunditate, ad st trahat.
ab initio creatus est imaginem licet in ea non olim, nihilominus, ubi deperditam sanitatem col ^oe;i l0, ‘ . 1 b tis recuperare volet, ad amussim studeat centrum^^„i>^
ac scire,coque se totum conferat, & centrum „r
1 iibr , ■ioris
omnibus imperfectionibus tk morbis, ut ad P rl ^ c oi’ 1111 'j^iS chiae statum restituatur: ablatis atque deletis quntuo^ r „id tum metalibus.tum physicis. Qux binarij cornua qp® j„ c <* 1 j,i ut intelligamus, nuperrime dictum est, diabolum 1 . erexisse clecidens ac dejectus abeo ,nec non illa P° , jfl'k 1 ,,,
IIWAIUV U^VIUUI) lU Ul|lV-LU9 (III LU , IICL 1 |. fll»‘
mentem humanam infigere conatum fuisse, v . gra tl,5 Mi
nem, btutalitatent, calumniam, & divortium. s' 1 “ 1 ; 1 * As 1 ”'"#
sua spe pro parte calumnia:, quam infigere nequivit' ’
tria tantum lcthalitcr intrusit, mutaris nominibus b rUt ' 1 ' C |i' ambitionis mentalis,in ardorem morborum cor P 0 V/s 0 lu 1101 '„i- tis, iu bullitionefn liquorum ejus -. & divortij in^ 01?^ temperamenti prxcederttium. Calumniam cl \cit
mouam istorum cösiilrptiOntmi adduccre.non p er t 1 ”
V'
>
%
vi
>n:
Si
V
| 0 ' 1,
ib llS ’
K s
>0
■Illis
fctbi
Nv
silis
\<
s
‘"os
Si
S
'Vl,
N
S
H
'tti
S
S
K!
fu
«1
tt
tt
»
a,
V

5Sw, H Brevis. a&9
cj', a «Dii(i t natUra m a suo temperamento: hsec vero aliam %° tl: ' t ur,il Un ^ Uani tcm pcricm praeterquam in tribus, ut in e ^ or g a nuin vitae: in humido radicali,quod, C V ' t ‘ 111 'ex| 1 i ' US: &m ' ucc naturae, qnx ambobus tempera- < Cu , ‘ 1tllta lc n* ’ lC * on g am - ida,per natura; lucemillustratus 0 ' a Wre m * >ara <*llm, didicit experimento se ad;hunc rao- fof CO| ’por' tS | r °‘ n de calidum naturale vocavit sulphur & na. ty S; co,. ln , s "iccm; hurmdum radicale Mercurium vir® cor- % ^ ' lc dia '| Cl ° voc avir ballamum vit® corpore®, falquciu- Ctrl’- J PpdlAtqui per binarium inquinata, pt dixi- V(jjJ? nai 'i.'j^ n" "' S nominibus, quando morbos introduxerunt Pfr ' ^^'nn e' Uv ' fractionem a sua temperie, auod cornu di- f ‘'tis l *' Cn, o,(ui U i lt: v ^ c ' lcct naturale calidum recedens ä suo rem- f d a stp ' Hl1 v<d urcns adustü c*tera consumens ac devota. lia, ;. " s nic »bis quod efficit evidentiffimum: humidum
<,Ü n "' a >‘ a t
: temperie, Mercurium conge- item ballamum vit® non persistens in
^tran"."" a l > P c " av > t sal resolutum. Cauf® autem solutio- < pi 0rum & inde provenientes morbi,alibi dicenda ID psdeliu n .( '' 0cilm dare quatuor binarii cornubus oporteat, 'iis ^tta f sttcnt ‘a,nusquam est quo se recipiant prxtcrquam superioribus natur®partibus®thereis,nul- V RiUl| lace ) CUS,C1Uod c,1,lm priore tractatu clare latis liquet. S ^>»1, q 3111 ter "arij nostri monarchiam in omeg® formam toj'^liibl ? 0111 vu:c notantem, tribus ejus deletis cornubus, ^ cmus m alph® principii vit® lellitiit® long®, lo- Sbi/'^'^Scon am ’ adculn nos convertamus, qui dixit: Lgq ad ">n principium Lc sinis: iple nos docebit alia via
h"‘
?tt 111 shpernamralibus, tum etiam jn naturalibus, dn,^ ! 'umum infidelium,ad morbos onrnes a nobis pro-
NS. n, :
v ctb a ^ 1 nam , t l ue P r 'ncipium non hab et,neque finem: cr- ac t j c _ lrin °stri doctrinam de nobis tantum intelligcrenos •1)1! yj ° mniblls qua: propter nos creavit ac fecit, ut in eq t j Ms !* sanitatis & felicitatis initium & finem agnosoere- J*<iin itiu ^ 0li ' ,n ' primum,& nostri laltitem tendere.Cxtcnim ll\ b')c t 'ipsiorisstatus,monarchia nobis per Christum resti- u? rc s .„„.'"T 1 ? 11 ctus tantique beneficii unquam effiemus imme-
t0 11 c kt Cl .p 1 ac vra lemicircumfcrcntia, monarchiam nostram C tta| 'Os, C n Ca ^ C Percipitur - monomachiamquc luam exercere l T, . ,n animo,tum in corpore, dum in caduco vcrla- diq'^hirciii/• * " ota P atet * in qua circulum intersecat arcus, V ?t 3a >tst j ncr S Int <tgrum. Temarij igitur animi sive mentis mc- ° sordi ciuj '' tauni tas ex increato veri centro data: Corporis Cle *ta est imitas,cx universi creati centro nata.
■8 *
Unit«?

47 »
Vita
Unita* autem hnudquaquam indiget medicina,q'
.cina,q«o^5e
est sanitas. Dualitas contra morbus est, qui millatt' nam eripere potest,cum ad perpetuam condemnata ritin binario salii absque misericordia. Solus ve>° c ft is in quem cadit medicina per unarium, quia dignas jriti' 1 ^, per cum qui (olus est unus & misericors. Quainob* 1 ' fidelc.n icdicinam quaternario tribuant non vjdem ,,s ’ Jf ii5 f ^ {) tus cit t nun una cum stia radice binaiio, ex qUO t-' sr ^ u <i ci” 11 ',[ dem conditionis atque naturae cujus Se parentes. uti' ' l ' £l js
arbore mala nequaquam bonus producitur. Adi L „r,* 4 * ^ liuin stiper arenam ((ruere pergant,culniincque ^
nihilominus ix fulmini Jovis obnoxio, dum nos u> iH 1 ’’j>- sedific.nnus. Breviter, hoc est nostrum ( iindameiit^^^,i> ^ cma:Uti quidem longae vita: sanitas per unitatem ■' 1 1 pl.i 1 ' 1 ^, ta est,per eandem,& non aliter unquam, recupera«'-^ olt uii' pus vr.atbn vis morbus omnis,per iol.im r>ti.ilitate | n^ ( , l) i |'^ ic (Lutra vita: lonna' sanitatis a> - ,„.ii".
bet. Porro mt mini nie (itpi
taste ternario: reliquum erit ut examinemus qua: L, " ltl jit ,. Ii plantata fno .it olim, Se per lalli binai ium fuppimu .
philm.iiieis veilns: Netfui<jujm ■ nequaquam i |K l 11 „(.ileo 1 [>( tu tk qux lequuutur. Quatitor in ca'lo planctis "Ja btis.quatiiOr in eoipore nostro corrcipondcre v0 l " cl -, & $ jV ut Saturno, Mercurio, Veneri, &• Marti, terra, aqt'-'f ‘ ’jn'r
sxquibus conflatum est, Se infivmrni propter stionem. Plantetur itaque arbor excis, cujus 1,1 ^ -
i. IIUJICJIJ, J. JillllCt.111 JltlstjUl. »MUUl IAVIS) tlljlio • -^l>i
Saturno, per quam vanus ille Mercurius ac Venu 5 " 1 , £1 pi J'Vjf. jnos aleendcntesdoha.storesquc fructum terentes ^
Occurrit hic inter (pagiricos & infideles medicos m-^^ jllct'^ sidittm: quod Jioc ponere loco vilitm est , ut isti v '*- _ v j(it s|,r ’ r t opinionem; exacte laus examinent ac omni quid inveniant auctoritatis ex Incenatur* q l,oc '5 al,1 p t ctat (,r f 11 ,( queat, Se Hcinetem Trilmcgillum una cum st" s ,(li pv. reddet e discipulum Hippocratis Se Galeni; fm ^'"'[yos l c l^ c r Hermetis dücipuli. Non est quod partium altcrutia .^.ririly pes adierat in auctoritatem suae doctrina: alioqui h^jicc 11 ?^ petuo manebit. Solum auctorem statuant medtctn^ jyctis 11 ' naturam, cujus etiam auctoritatibus ex ejus luce ^ u; uO s j;, se pugnent. Aggrediar internn opiniones tam l,nll ! ! . 1 t;iti' ,|,l ' f (r rius partis,quantum in me fuerit, deicnbcrc a <upf*> nt ,j, sta,per (alii binarium elementis non lectis atque ducta, Se per verbum »eyutujuam monttrun'- 11 oVt ;S f> ' 0 ' nto medicorumcst.qujuiov in humano corpor« .^,i>
stei e.quos atram, flavamque bilem, sanguinem > ^ A . J( f,int,cx quibus corpus phyllcum suum coiisti tuullt ' ‘ ^

Burris. 4 7 1
fiä aqua'‘“” u ' u,mano sanguini dc vena vel alio loco tracto, 3el!. l ’' ixt 'ini 11 !rr* ,Crnatarc >c l uam P ituitam vocant: huic etiam
Horaeo 3 U "^ ’ 04 atri coloris aliud, judicarunt inde quatuor JT^mtiti *' e st 1 ™“«* humoribus, Si ex illis corpus huma- i( ttlS t lcn 1Cn ni j U cx unico humore,qui fuit aquarum interiorum, ■i^rtirv) „ ta e grcgavit,nonin quatuor'peculiares humores,,(ed tj^a foviiia * c i 1-1 tl ‘ a longe diversa, Sc ab humore prorium lu ■ i^.occ 'l mirum ? cum ipsi manifestam lohnn sectati k S * u ^itar c ^ \y P cn *tus sint ignari: non aliter de quibusvis re* in o Ccu [ t ° Unt,c l uanl lupeificialiter.Verum non ita (e res ha- ut putarunt. Nunquid percipere potue* i >lr *®c ex f t . n g l, incnt este duo diversa corpora: prius quod tüci bon. I™ 1 ’ 1 " l' r °ductumfuit: posterius vero,quod alit ex externis ? Judicium igitur eorum est in a*
5 tc, 0e? t ° V f“' ;nsc:
inr 1t 'Uin Sc n ° corpore,non autem in eo quod est subjectum ac* i r , ;ill giii n( . tT ™ 0 'l Jon imiulceptivum. Proinde cibis Sc potibus ^i j'fosito r " excrementa conversis medebuntur, potius quam 0'cant !lL1 1 ? 1 P°ri naturali,accidentali cuipiam Sc excrcmentali. am cdc differentiam inter fperma Sc sanguinem, r rritnjn Cnl ex isto (upetstuo illud generari: Negamus quod ti 1stla risoi- • c ^ n guinem ut in venis aut alio loco bteretem,este {J^Pus ^ l 8 lll «n linde sequeretur abiurdum,videlicetgencra- Do 'Oribus 1101111111 tx Bquidis tantum, & non ex reliquis etiam 0( ric arq clu ^ TI<:m Btis,totumq; corpus generati sanguineum este, tq! 11 a nat llr ' ncc l ,lc °Beum&;c. Contra satemur quidem Ihngui- j. l , 111 bi° 1 . U] a , trail 6imitari in alimentum singulorum corporis t;q > stst Cl p C< 1 tum non est amplius languis, nec formam ejus it t llc,ri Sc off 11 cd abundans nutrimentum transformatum in H " 1 r>on ct - '' ’ Priusquam formam accipere valeat fpermatis: t (p c Biiti a p I Cx superfluo quopiam, at ex potistinta Sc maxime dintia singulorum corporis membrorum decilum ftii'^Utpri lcn . s - omnibus completus non esset foetus. Non ,j SI ' < 'Uii‘ ma 'pvrmatis materia,neq; proxima,sanguis huma- sü "h fjciilt ° fl lnia ) (cd haec est membrorum Omnium arq, par» 1 ^ad arrjmve congregatum chaos in centrum unum inten- luis _ !°nctn sua: fornix'. Rursus (anguis puristimus,a re- ^'atiioj. j 11 ® dictis humoribus utriusq' bilis Sc cholera: semotus, b* iiipc r '(. C COn, ’ ntt elementa puriora & sincera, quam sint illa . Qt fiiiLp ‘ ln S l, incm apparent. Sed hactenus elementorum ar- h.adi x tatat ^ :a ^dsi binario, qux ad hunc modum restitui- ^'lis qu| p^ US c st latui ista & omnes solidiores partes. Succus
j 'Ji stuft iis r * ''dicem asturgit in truncum,ramos,frondes,flores, fcCirs at ’ t '"f' CUn 'd‘ s existit. Calor Sc ignis qui succum ejusmo- 1 a h»»partim cstmartialis,8cpartiin vcuereiis.Etcnim
C g + a Mar«

4 n
Dubhum Anim»
* Marte Venus, non mapis cjumn aer ab igne
quod interisia duo sit indisiolubile conjugium. r* yqU c '^,
tnni* viciin« Armillm itrnit; vifj»< fiitic (•V* , rs( , l'C L"»Ot L * * ,U'P ..
jgnc vacuus, Öcnulluft ignis vires suas excrccrcpotc llv .
Quare pro uno & eodem ambo sulphure natursll* ha c istis ergo tribus quae stiista sunt, morbos omnes»' °!t l> pus physicum (quod (pennatis esie dixerunt veri ip^jiiiÜ'y alimenti) imprimi per tria genera generalistim? c ° ^ si' 1 , docuerunt, cuilibet etiam generi suas species all>» na rr< ni> 1 > j. secus igitur atque radix in terra,ut etiam rami (up ril uyiit 115 ^, truncum in varias extremitates dilatantur, Saturnus 1 ^ > jpfirmus, varios liios morbos in humani corporis rer ^ in omnes solidiores partes ejus imprimit,Meret"' 111 * . f)1 i (''
mus per truncum & ramos omnes in humanum 1
morbos inlundit. Et male satius Mars una cum si ,a |S , 1>'^ (( fica,humanum ignem varijs flammis incendit Ho c ^ alli? 1 ^;, borest cuivis horum trium creperum suas pce»"-" •, jn 1 ^ ipecies.ut vice versa queat arbor infirmitatis vir® 1 i^iii"* 5 ' tatis arborem vitae longa: transmutari,de ejua lupf*
D E
H
D V E L LO AN l MI Corpore,
Actenus de peculiari medicina spagirica, quod
i , -’ r c>
tmet. Caetenun quae Hipra dc meditativst qu° u s $
mus,hoc loco repetere non erit inconsutum, m- 1 *
lU'S .
ciant ad resistendum serpentis cavillationibus <N n ' tu _' 1 r e(l°!
Astuti 1 * ’txi’h 1 '
i»' 1
$
animum nostrum exercet indies absciuc intcrmdfi° n<: 1 'uiv ,
sticam suam interrogationem J?« j r-e(inq\ut)OeW' ,
per calumniosam relponsioncnv. A'ej»^j*J™( illt ’ „on^V Ne igitur,ut Eva.illi praebeamus aures,at occludam^
diabolum alio responlo,quam dedit ei Domi)’" 5
COg'
pigritiam,acidiam,& socordiam : item in corpus, teri
ac saturnios morbos: Mercurius in mentem
avarit'
>n
cors 1
ai* ‘
tiam,circumventiones,furta, dc id genus alia: item ,
queos 8c mercuriales morbos,Mars dc Venus ambo ^ ( e w c
tem infligunt Mars pro lua parte,latrocinia,jugulatio^ nes,homicidia, &c. in corpus igneos dc simul •' ,ere0 ffI , 1 : i* 1 C (s j Venus concupiscentiam,corpommq; turpem societ 11 q 0 a
fprpunati bonas imaginationes imprimunt, ut si q lia(1
s
Se
N<l
s
Na
N
N
N
S>
‘Vi,;
N
a d4isi
t0s i:i
l'Hi
noster Jesus: Abt * me $*i*na\ quum igitur per cc, ^ |lt .|H 115 ^
imaginationes nostras astute proruperit, viriliter exp"!5 n g ; ,tu r1 '^ dem verbis,quibus auditis loco cedere niox cogi'" 1 '
• r \- ■ 1 - ..
%
N
N
*110 P'te
fOtj
Hoi
'trt
«0
*tr
igitur infelix in mentem humanam imprimere col,a, ^ 0 s, S^it-
cO*
porn vero aereos Sc igneos* una morbos ac v 5 ncr ^jö (i rlt f'
toi
iii
L»
sol
»i,
M
'k
P'
»l'
ii

C11 M CoXPORB. 475
comitati. Saturnus itaque in eo statu bonam ima-
'tu ,*• * ,
'iiii f '''>Oh ejulationem, obftudii gradum primum quem f J || ,1 insip c J IUnc l u a , ii administrat: per quas ad Mcscurmm for- tu 0,Cc! Piut. tn ' tur > bic perceptionem justi verique discrimen a ^ 8 ra ^ u > cui prxesse dicitur: Venus autem fortu- hon^' l ,r * c ft smoiir. pudicitiae, castiq; dilectionem,
• no ^* s 'waginem ob oculos depingit. Mars vc- ''Sibintiam , animum & audaciam ad rclistcndum (lj lll * f stt)fj 0 !|"^ usa ^' t . Non quod ablolutC id faciant, quod f j! Cl| il> cl| cd mediate per ipliim (icdisponente natura cxlfe ,r^' ) vi ( i v |, a, ' c l' otc drarcin dedit. Non dubito quin haec multis '»htr
, ""it p r ; 9"°d quo tendant non intelligent. Vcrnm ’nt;cnp S ^ U; ' m ^'diSenr. Rursus tentabo fi alia via poslim <j hl dll ces l|s ' nc "lcare. Septem iimt humanarum inclinatio- ^be at , <u <;m . c l ,,oc l ue * unt comites, ut quisque dux socium bi r ,’ Jupiter 'jjj ci^inquccomites. In universum siuit isti: Satur-
No
Jrs > Sc i, Venus, Mercurius, & Luna. Qui ducem
«(, l lll5t Ur & ' nt l’ r( 'pitinm,& non reluctantes comites,iortuna- Ü k a “(apicntiam adeptam idonei: contra vero inepri,
fn Ci} 0( j 0n Contingunt. Si hujus astrononmix cupis aliquam c,1s Pti' ^' ^"dienum ateiplo facias oportet, utteipfumco- °'ri»ii,,. l ’ s 1 l| am de alio sis judicaturus. Saturnus itaque dux • 111 nudior,--—ea:- ._r-~:_ -u j;__ T..
Piti
S f rc lUid Cm 1 , lorilm universalis, & pratlertim abditorum: Jn- . tc gnon rv bgionum. Mars bellorum & controversiarum
Fbtj ,, ■
0?' , ' t ’ Ql >um ’ don '' n ' 0 >umque. Venus amorum: Mercurius nebo dtlc cm k | '"ecbanicaruin artium: Luna autem constanti*. t >, Soi- 1bi:nt ^kumtimpnorem,Jovemque ducemposte- ci) ltlrri Mc rc ' 1, coni ' tc ru primum, fecundum comitem Lunam.
sub| UT) ' r ' u,11 ’q u a r tum V en erem, & quintum Mattem , fa~ t^ 1 citrius ^t„, Candunt ' Contra quibus dux prior est Saturnus, toM '
o ' Us J"pite U * 1' oximus,comes primus Mars,secundus Venus, L^'Ugit a( )j r> c l uav,U5 Luna, quintus vero Sol: istis non facile i„ » v '<lelj Ce ^ e 1 p or ‘ nt bum , a natura tamen si non juventur,arte t J^Vcjv, ' Summo studio conatuque maximo Mercurius est
r^tll '
K? "'" V e
s °lici t ; § ra tia,q
convertendus : Mars in Solem :& Venus in Lunam. “^Ud^^-qmcunque ditari plurimum appetunt, ut absque tii ta ^ VlVcre possint,& qui (ibi solis quum bene sit,alios mi- j(|' r ctirj Urn * °bliti fraternae charitatis in pauperes exercendae, _ ls con tra ‘eundum ducem habent avarum quem sequuntur: pis* 1 * 1 u nivc| 1 ( lt f nduni cst , ut non tam opes multas appetant, t,>*h q i/ kmilUm medicinam,de qua nuper dictum, adi- ''.ic egenos ä suis calamitatibus sublevare
'uitninjj p ! a oididum limm fc avarum Mercurium, in can- ' ** cudidilsii nunj)at liberalem, pietatifquc plenum Se G j> j charita-

474
Duellum Animi
£01*'
charitatis Jovem converterint. Horum etiam hon 11 ^ prior Mars,studium atque Saturnum eo direxerat > 111 ! aii* 1 .
minium appeterent,in (ciplbs vero nullum : conti- 1 Jovis quem modo poflederunt,nitantur vanos anibM perbos appetitus suos tegere & sraenare: hoc modo ^c'* alios imperiosum, in Solem ipsorum dominantem, malx reiormatorem transmutabunt. Venus cciai 11 '
minum suaserat, in adimpletionem appetituum ca> o'* ^ J:* 1 ^ divitias illas ut quaererent. Contra jam eil, quod cal £.‘..„p 1^ ncllatis amorem conilanter prolcquanrur, & (if l* 1 Ll Venerem in pudicistimnm Sc calli Illinam Lunam colll ^ c |' t -iiq' Quod 11 non fatis intelligas explicabo latius. Mox atO in .minio tuo avari Mrrcurij loculos stimulare tuas 11 nes,Christi voluntariam paupertatem recole. Contis
dictam atque tyrannidem , oppone Christi patientia 01- ,,11 Veneris lasciviam, templi Dei munditiam, quod ,^^-rcd' ^ debet. Brevius contra haec omnia,mortis memor Sc 1 (
nis esto. Si idipsum (acere cupiens a diabolo rctraha llS ' ^ -„ t tf’ meditationibus,ad alias vanas & perniciosas cogita' l0,1 ‘j f ; Jc> lempcr fieri (blet)contra mox prolato verbo dornin' dic: Abihincame Satana,& subinde ad bonas redi ttes.alhduoque prastio (ic bono vinee malum,id l '^ >c,l ‘| l0 c pelle tentatiouem. Arma sunt potillima quibus . „jiiri"!’, pradiandum est,oratio, qua robur Sc vires contra nol 1 ^ ^
cum acquirimus. Rursus, ut melius intellig.uur b 0<- strinx,repetam: Quatenus Saturnus generalis studi 01 . 1 JjiU'?, dux prior est , primo mense loetuin regit in utero nitf" 5 ’ 1 j jci' 1 !’ tur illi socius dux altet (alioqui lempcr in omnibus studium operaretur,quod absurdum forer) qui secumso „Jn*: cem priorem comitatur: tertio comes primus: quarto quinto tertius: sexto quartus: Sc septimo comes c l u ' lll * 1)S ads 1 ;, gratia,fi quis ducem alterum Jovem habeat, studii* 111 c tatem , charitatem Sc länctimoniam dirigetur, modo c nuis fimtor sit istius inclinationis,uti Sol,ad regnum ^ fl ’. c ci' afl ‘.’ constamistima prosestio sutura: contra fi Mercurius,.' 11 . yfii' 11 ’’ fi Mars.contentiola.movcnsquc turbationes in cccleli- 1- . ^giti'!’ deliciis inquinata. Studium autem quod Marte primo comite Sole , bello regnum appetit: fi jupite* quatur.ad pietatem: fi Venus, ad lasciviam: fi Merd* 111 litiamScopum ac divitiarum ampliationem: fi ’ tr|1 ui)>-'^ vationem pacis. Studium Solis primo comite ]o\’ e > * s r - ptit in gloriam Dei: (i Marte, in ia? viti.nn atqiie tyr ^'o^liH 11 ; * Venere,ad voluptates : li Mercurio,ad opes accim 11 ' a ^rii' 1 ® Duna,in tranquillitatem patriae. Veneris autem st 11 “ 1 ^-ji* 11 '

Cr'Wadl CllM Corpor*. 47/
tliift'’^itatis ’ 0ncstum dirigitur matrimonium in obscrvatio- U|) i Vel A’ i 1 ^ ai ' tc .aci explendas voluptates : ii Mercurio,ad
„ _ lenocinium ■ h I «m in ronstantistinnimls
c Ur,
. --nocinium: li 1.ima,in constantislinnun loedo is
- ' ole,ad opes Sc divitias. 8>ndi»m tamen ipfiusMcr- honcstum.aut licitas ar- & depnedationes: 1' Venere, Humum: ii Luna,probitatem.
(ic^Uedr.i 01 ?-' 10 J° ve, mercimonium hom $. ^,(j 0 . 0 *‘gni(icat: (i Marte, latrocinia Cu/' Ul 1 ) Vero]" ln: ^ , Vcnerc > stttmum: li tjj ) 1 tc i,, Ulla ' i ,r ' n, ° comite | ove, conscientia: sanitatem it) lril() nia 1 i|, eitln: ' c l' ,IT1: ficum Sole, lapiendam : cmn Venere, , .imsc 0 ltlif 'L C,Un Mercurio,panorum conservationem:ficdc ' St L diic(. s & us frundis,tcrtijs,&c. judicandum erit. A scipio ^ 0 | >ali a . c °mitcs istos, & in leiplo poterit ad lumc modum, dif 0 t ‘fi'ntiini°n C ^ K ^ ccilt cognoscere. Confideret quod pvimü <1, a tqu c j ', v< -' n ‘.u in mentem, hicrcatquc tenacissime slu* su > in c j- c .‘deriuin: fi comperiat este ut ditetur, jam habet in* ttr V * Verc Poss tl<>n * S -^ atun '*Mercurium. Secundum ut otio* rit' C|| Pit tib 1 C1 ' C !^ ,cr >' nn ' habet Marris inclinadonen Xriri dcln- l non i*vit,imperare & non obedire. Tertii
nationem,quime-
^ ,Mtlr itlelip' ,,J111 * v,t »imperare& non obedire. Tertium fi site- ^ Cc pr 0 , ltei ils v >vcre valeat, jam habet Veneris inclinationem. J^ites. i) 0,1 .spondeat animum liqui boniliiblequutiluerint {'^•Uinip '‘stvr quartum aliquando tratris calamitosi vel ege- üt 'i löctuj 1 r' U ' 1 ' > vn habet Jovis inclinationem, quam in Mer- j u 'fi' Ul( "re potest. Si per quintum inde studium, in
fidem,, t Ut ' n posterum diligentius,quam antea scrvien-
^olis inclinationem habet in locum Martis liir- 1] (■ ’ <1 fione j Cxtum fi fuit,ut abstineret a vanitatibus, jam habet !' Cc iTit, [ 0 ‘ tlnac »quam proVenere commutare potent. Quod () l ‘ies cx n ^ c a l‘ ; 'm astrologiam intelligct, quam docuerunt f a P* c utia, qua: ad veram sapientiam collata, fo' lri 'c 0 i la c ft,fid mentis inlania.de temporum eventibus f t !i ) Us| lQ ^ 1 '’ ta ’ c l l 'a: reservata suntin arcanis Dei. Sed hxc ivri- Idin (| v , u Unt ab ea qux apparet simplicitate,ut magis ad in- s' 1 " ^Uar ■ lnt ’' 1 deant, audientes interim non intelliaant. Etc- .^Qcci, ' n ' Sl H c serpens aures & mentis oculos tenebris occlu* , ts Vnm c Cavit,11e fui videant suam nuditatem Sc quandoq; faten- ‘“'-'tci,, i| U n^^ amo resipiscant Quod ut faciant,lerpentis calli- ^i'tta M* ' e ” < l 0 > uudius est qttod pro viribus detegamus. Ait °yfi‘S: Sed dS serpens erat callidior cunBie ani- t j >>J > 'S“* fecerat Dominus Deustus dixit ad muhe-
‘l yi o p P r s.ceptt 'iobis Deus ut non comederetis ex omni
? Primo calliditas est nobis consideranda ca-
C| ius a . S,(
j i tC| irts.i| 1 j! 1 ’ t l u ‘lcrpentis specient induere voluit potius, quam lb * c °Ucih, .? nt ’ s ' ^ Clvu enim hoc este pnidentisfimum.ut ergo ‘ 1 et a uctoritatej« a prudentia, qua major fides illi adhibet c*

476 Duellum Animi .
hiberetur a muliere, hoc pallio oblongo opus e» e ^ a^l' quo lingula: partes nequiturum suarum acapitc u' 1 ! 1 ” hoc est, ab mirio aci finem molitarum a se deceptio” 11 ^ prc 11 , & contegerentur: tum quod videret hoc genus 3 m,11 ‘ ^in' l> tislimum ad per quascunque rimas vel hflutas p e ‘ u ’ tr ‘ , c0 psc 1 ' 111 ’' melius in mentem integram adhuc nullius htu lir ‘ Il „-
iplo
sibi serpendo fcnlim faceret lugicfann. Fi'Oi
inde adhu"^»-
sts” l l l 'ÜlV
dum palliatus,& eam simplicitatem adorsus,captio 11 ’ ((
dacibuse sophismatum suorum genere quailhon'” 1 ' jij
tui: trxcrpts Dtur amne i tonum. £tte d”'
TtlOX D^tt*r Srmhistnmm nrruistfirn f'ittarifl.rcer t
mox pater Sophistarum proposita fallacia,per meu-- ^
nem conatur mulierculam etiam admcndacium 1 '^ ^
si quo modo hoc imnetu rimulam faciat in integtam .^c- 1
fl._:._ .» l \..... r* ^
narchia,& per cam irrepat,quod fecit.Rcfpondens f »a muhet, (quae sanius veliacuistet.vcl abi, dixistet . „Jjd jj){ jiendacio diaboli, de onir.i ligno) duplicatum aduit *
(ne tangeremus,inquit, & ne torte moreremur) ‘ 9 if{^
T\_ I _ I I _ b.X
Bcus,de omni ligno non comedas, imo contra» ** • n 11 '
*- - id^ cn
faradjficomede. Sed Sophista nequam esca mein ‘
_..._r__ vt _ *_r%,».vnnilS 1*
dncium inescare conatus est. Non etiam Dominus
buerat, ne tangerent arborem, neque reliquit eis - 1 ll l a ttii 1 ' 1, ( .
sionem dubitandi de morte, si comederent; quini”'® jj „io”^ ve prorsum asternit, inquiens, morte moriemini > ^ ^ci'^. mini,imo sane moriemini. Factofibijnm introitui 11 „.iit”
utrinqne prolata, mendacium replicat blafphcinus t
mulque Deum insimulat mendaci): Neyuayutt w b*”st^|j { vP 1 ^
mtnt. Ac fi diceret, non ita fc res habet ut Deus perit'*' ^ it 1 .' 1 ’ Addidit nequam quo falsum Lc fophifticum arguit 11 ’”^ 1 confirmaret: Sät enim Dem ,tjuacumjue die c ° mt f»*' to,aperientur ocult ‘itefin , £jf eritusficut Dij t” 1 ' !,j, (tf matum. Primo Deum insimulat invidiae, q "? ,c ' leinDco hac parte inimicam,quasi illis mvideiet fc IC ! ,u 1 ”
nitatispostidend*. Secundo pcrliiaderc conatui ctum aspiciar oculis carneis, & hoc aspectu alliciatut •'< v i^
tiam.itcm loquitur ac si Dens fascinaret oculos e<” infji
liato,cura vestium ornatu in longam serpentis tot m ;U1 /< , r rii ( ' 1 '
» t _/L_ Pr * I intui ' l rUfi
<
^0,
htet
>i(
St
s
Sis
Si
S<
s
H
S,
^>a>
S,
f'Pn
h\\
«O-
s
K
9U t (
s S
pt*
s
Pto
m
s
rentin fructu felicitatem, quo magis ac magis Deos' ,j,P ^
dientes. Tertio concludit non este obediendum, ^""Ajeiif 11 ^, ciendum periculum eventus. Haud secus infidcliu 1 ” ^gr.i, T doctrina, hominum ingenia hactenus captiose falle' e ijiflf*. Tnuin omnium austoritatem sibi conciliat anparatu q” -tcP*
• • . . •< - . ■ ■ '■ r ,'...-..uiH 1 \„pii |>
, lul ‘ .,lci' r ). & prudentiam serpente am pue fc ferente,tum elegat”'* jc | S pji 1 '^
interserti ,modo Latinis,mox Gvajcanicis,janrH 1 ’ ’VVpjii.' c ‘\ d,cis,Arabicis (cum istorum nonnulli vix maternui” 1 le;”'
%
Pt>!
Vl
*U S
>tr
tii,
Eis
Pn
hs.
f
■Hi

j/'Wrbüiij Cum Corpore. 477
O^iontm 1 f lac va rietate fascinentur hominum aures . ac in p ( ° Cc Uita vl ar ? Var ' e gati sermonis trnctx.fiib talari veste nnd- 4 tctT "üb c i, Crc ^ ailt * a P’ tm ' ar n- Sie olim Pharisaci Imun icr- IjJ* (Jiijn, p sm °di pallio contegentes, Chntlum aggredi , non s/jfticis f a Cr P c «teus ille binanus Ev.un.ab interrogationibus «ordium, tentantes si qua parte 'tibi facere C( )Ue at llnia d irretiendum cum suis argutiis, utque non la- 1 ' u; '' rc > c l u >n trahatur in aliquem errorem,unde ha- 'iit ' c ' ll iian; | ,T1 ^‘■“dendi.confusumque prorsum e medio tol • itiu'j 11 ' Verum (ita spe frusti ati, non ipsis eve-
( ios a P‘ent' ? ,c l uo ^ 'Horum cum Eva praeceptori Qua reno ''•iri' Quij'’ cr P ent ' diabolo,falli binario,sophista: primaria ln s l'ügui 11111 mT1 ’siqui jam ex infidelium secta faciant impe- 4i|,? U, ftiones S f hilo ^P h «s veritatis sectatores,per sophisticas
K,
ftso
a “ Athenis allatas ? Quid erit illis rciponden- . ctuod Christus' Phaiifais ad hunc modum: Si ‘"‘dicatis spagiricosphilosophos, tedimonium per-
%r^«ione s ?'? l ctce! n " rum v"?ma' '
jJJ®' '’tiitati*^° °- Vos Athenienses; fi vero bene, cur vos reluctati ^ a Pot' ni *' l 'l l ’ o d vc ft'' 0S l a *‘ : ‘ nav ‘ ,: animos ambitio hono- y*«, a ^ !US ava ritia illius qui dixit: Ecccbxc emuta ttbt dahe j. tlo tiit, (ls Omnes podidere vellet filis falsis pollicitis te llc ’^ :c ta men alios praeterquam suos habiturus elf Non
»l;
1“a,
"Vis
‘Pile
;>a • filiis Atheniensium quxstionibus, atque placitis, a U r l '' r Pen°'k ritl ' :>US ’P r0 ^' <;mat '^ us ’ aut ^ V1S propositionibus.
rin rc Wd m,no c * c ^ iuit bva.fi manere voluisset obediens, 0 3 ‘ 'nliil CrC ’ ' -ilii hinc a me Satana, non sum xx tua
falsum doces quod somniasti: meus autem 1,1 "di verum docet,lniic obe dio.non tibi, quare nec
P‘e Cl .
^° Cc fiislet'e r<:rcl POndcr c debeo. Verum fi doctrina infidelium
in l>lt,r sin, n Vc ' "° Dei, aut inde sumta probari valeret, ample- ' ’ .. "
. Sed potius miser ille bsnarij serpens
tstr 1 "illa,^ ClS rc ^ibit,quam id fiat.
tf "r,d a Us i°—'---- —--—
*w* n,e
‘"um
5 ‘gitur in centro veritatis > hoc nobis tutidimum
- 'V"-“>a — contra serpentis callidi quosvis insultus, i
j '“Us n °bis suppeditabit e suis thesauris & an
Us est > Ä ^danitir 'a tyrannide hujus mundi, qui tranlitu-
Pro-
rma
°‘"nia quae iuafimt, verbum atitem Dei manet in x-
° nd; in« U '
^Oll
V"ibu s n ^! lc 'gitur (oli adhaa eakiuis > & amplectamur hoc in o ^ ac fHat>j s ns ,°P c ‘'st>ns atque professionibus. Caitcium uf ma- tjj 11 * 1 *.iti b atl i ‘“ amur cautiores,ad resistendum calliditati ser- ^»o bo,^ 1 ") 1 ’" 1 nostrum ad singula momenta ii repete conan- iinj^^as j,' lru '^" ; "iönes avertat a adicetqiie, suas autem insc- *** ""inH;'^'"‘"iones falsi circino dclineatas, ad cupiditatum
a eioiürn ut umbrafueientiurtiimaginem: est
stuoi

4?8
Duellum Animi
quod latius Confideremus archilbplnll® vafriciem ,l l ; nii 1 ” 11
,.< l '
rltfl \
ß
Evam decipiendo. Argutus ille supplantator n ? suo cornu primo, vel eodem argumeto quo Iaplns'1 in finem reservans ( ut solent etiam aliquando f o j 1 > 1 * c0 ii * * 0 '^[t- re polleriora prioribus prxponere.quo securius p«-' 1 stilant ingenia ) ambitione siquidem leipium transti’^ ^.pjipv
ii" ! ’
gelo lucis in tenebrarum angelum. Atqui altero coi ^^A.i>"^. to Icmicircunilcrcntix, calumnia videlicet in Peum jiiso ^ mcntiens data opera,fuit usus. Scivit conti anum > ■' N
i
i l,c V
- .* ; , , .1 ialtOl' .
-at, non probibuifle Deum omne lignum, seu vl ßjtn'jiii
ngit.aut potius per mendacium interrogationem interrogatam mulierculam ad responsionem ctr ‘‘ in \ > /t incitet, ut patet ex primis verbis Ev® qua; respondit, ( , t i )]t ^
aliud cll calumnia, quam mendacium cum ii>^b^
Dicet quilpiam, ante dixilti monarcbiam non nr 11 ■' jyirt 11 . j.
qmlp
J caiv
laceram,quia non potuillet calumniator hominem a .j ni*' ^
adigere, quid modo diversum adfers in medium? „p ipfiim quod prius dixi, Ad.unum ad caIumniamH u J’|j n0 |ii 0 ^
redactum,inio potius pm am &ineiamf;ifltisellP 0 ”
ritatcm, mquiens : Vocem tuam audiat ut» 111 % ^ y ' ' - . j. _ :..... de^'r' - a>^
veri monai cbia,led eob®rens,at pro parte Ev® serpens irrepsit. Scjvit enim per ternarium A j a ^ 3! -iit> 11
qua
nict' f-
tur Evi tentavit ingredi, ut per similitudinem 1111
lill"'
libus attrahuntur facilius quam diflimilibus. Ritrfi ,s j.jt? 3 1 bitur.cum Eva creata eilet perfecta,quinam leduci l’PP^sp? numenini eil ab omni perfectione, labi. Responm fJ(t ,cte ^ liant interrogationem It litnili, cui quum rcfpo»b ,ir ' ctli^, nt,clarius quam nunc,etiam respondebimus. Qm ,IU cll: ut angelus lucis, qui longe perfectior creatus era ’^ gP x, iatn incorruptibili,sit lapsos, cum nullam haberet o^'^^,iit> ^
fuadenteniquc sibi neminem : Proinde maxime ea ^ () i] nobis,6 fratres, a falsis imaginationibus , ne perluam'' p r
ritatis monarchiam. Hac de causa vob'
sunt extra verit, .. . .. ,
ponenda quidam exempla scriptui® liier® , jJ n i ni,& vigilamiorcs cautioresque sieretis ad propuli - 111 d>a'
t patet ex primis verius Ev® qu® relpoiru,-,-^^ U 1 ^ gtiorum 'vescimur,St c. ac si dixillct.non ita fc res »• j U fil c . ^
rogas, (cd ad liuncniodiim. Eccc mox atque in col ,oC l „ ,ptc ^ diaboloingrellli fuit,eti.im calumnia mendacii m
cu vlfi'", Cii 1 “ ,sicli , cornuque smeia, binum protulit mendacium- ^c»>' ,, - - - i e>- „jm
e£em t & .ibfcondt me : item mul$er cfuam ciam,dedir,&comedt. Quid mentiebatur ? nihil 0> ] aC ei'. 111 ,p niam ita (uccellerat ut loquitur. Quare pro parte soa ^p' lt ir'' fuit veri
tere potuilfe aditum linario protegente ternarium • 1,1 ^
multitudinis & confusionis id excquerctut: fimilia^^^rr 0 ^.
ue"’ 1 '
9 <(i W
<
"'(itu
S-
M
X
V
‘Pitit
Sh
H
"Is-.
X
lio.
Sb,
'tV t
«s
.X,
%
X
'X
'Mu,
>0
<b
r Ull
%
St
X
"'tu-
X
X
X
X
S
*C,

^°li,q„ as Cum Corpori. 479
tiir llS ^CQo; t m0c ^ 0mc ^ us quam antea percipitis ab imaginatio* Ca IttJ r in atl °nibus vestris, per quas ut fur ik latro iiibintrarc *4]*^* ^que iimplicitans monarchiam vestram, ut ,V Q U jjJ i Ca ^ relpondendum . vcltantilper infistendum
*iai
‘®b,
; jq st u c nostrum in scipio ldipsum experiatur aci hunc ^ Q nriv° n ° n cx m0lftl P omi hanrdiMvit appetentiam „a.' ^ > & per eam cuncta perquirendi maxinte an •
■ c UpnJi t ^ nia ^ > & per eam cuncta perquirendi maxime...»• r c nost Cni ’ ta ' U " st 111 ® nostra minime interlunt, quatn r3 f ^ C v 'st cnt ur,undc vei honores, vel ppes polli- /“S no(\^ 0lriUm * loc comedere suadet indies Exempli gratia, 'crf tl)c v ifi l u t . nUnc l uain f st otiosus, imo vel quiclcentc corpore s ü 5s >in dj v fultas in animo cogitationes versat, easque di- Ijf'hs ai)( j - ls ^ in quovis,juxta naturalem inclinationem, uti c a(fl C l llas nisi' 01115 ' seiest ln ox ierpens, qui suas ingerit phanta- 4 CS ''^riecn' C ° Ut,n S« agnoscere,periculum instat ne in suas a,,* e st>afF,; c J". 1 ■ ^st>d faciendum ? Ad lydium lapide,qui Chri- "ostri <■?,' L * *' luit >& ex ejus verbo examinandae per ejusdem^
0| lCs
< -°Mi
tm : °S ltat i°ticS. Ubi perceperimus ejusmodi imaginali lllc stu>d habere cum captiosis illis primis (ophihna-
' n ^Mbr
1 ‘ cr P e ntis, uc sunt: Quare de omni ligno prohibuit t C "'°X ad >n ° r,em,nt •' apertentur ocult <o cßri : tfitü ßcut anc horam illam tutisljmam effugiamus',Christi ver- ej^ tCc ttru ( ß hme d me procul 6'<«/4»,«,mhil mihi commu- pr*’ 1 ^ 10 tecum in colloquium non intro. Jesus Christus iio rtl(; ^ tor > ejus ego sum diicipulus > »t ejtis album dedi st(h tUs,Ut in af n matricula deletus, per meü praeceptorem
c hn’ pernet'* on 8 c ^ateq; feliciori Academia dilcam quae vc- St uru s ""que duratura. Confcstim abire cogitur,nec diu illisi 1 " siibinde novum quid proferat in mentem no- h|jp n ° s adcx ’ ^‘luacjuam mortemtnt. Hoc salio stratege- itir, 9 c ° r dibu ecut '°“cm inobedientia: hortari nititur,Dcijtimo- di a v C5t 'esn„io S "ostris eradicare cupiens, ut Evac contigit. Ubi 'tj ''OX'nst a st sieras scripturas, deprehenderis iterum hoc este /, e *to lB , Q acil| m ut prius; liabetur emin: Quo nes comedert- fctettt ** n,0r,eu ‘> n i > m antea: Deomntligno comede , de comedes. En iterum deprehenso secundo
tir S ‘ cir.'^'b'-'tur, ut prius, suasor ille mendaci). Rursum re . '■ 4 ». vln olun f,ir_ t-A. ■.. . .,c_
% r ,: r, '»'ur
4;
'P'r, r Sy lu ° falso fabricatum argumentum profert, utillud “°cul, •ueßri.'Ecce quä astute jam nosper senliun - J eu S 0 ' "Ou per imaginationes potuit, ac fi diceret: Faf«- . ^.sab^ U 0S vestros, ut videre non postitis emolumentum
;V >tb,
Vsi
‘i^Suod 1 ^^™ ’ st' c ‘ tc periculum > & statini videbitis rstite q Ua v °bis dico,aspicite modo penitius, oculos paici- a m ilt ejus pomi dtlectpibilis conlpectus, diligenter
admo-

480 D'u hilum Animi „ s (ii<^ f
admodum vefpicite. Hoc aspectu basilisci veneuuM ‘j lir n
re nititurad cor, quo quum pervenerit, immines p cU (
ad Asylum igitur confugientes, verbum Dei vt>lva l ""|j'po^j
nc videant vanitatem oculos avertendo. C.u'" n ^ [|üS , ^
vincere, möx rediturus uovurn adferet alijs vnulc ' 11 ^ J*.
., ^
istud: Et enttt tAnrjUttm Dij(ct?nttt Yttrium ($ (U 11 j (
demum utitur primo siro cornu.., quod scivit & expf ' 1 jir £l (> iplo este omnium efficaci ili inani tcntationein, q“ a ‘ 1 L 1 tO ,tl)S <j, rat in crimen liefe divina: Majestatis. Non enim h>* c c ipc^, felicitate,qua Deus ipsum dignatus erat, utpote sno £ f (l£' sua: gloriae fruitione summoque bono, quin etiam D luit. Expertus jam erat quam detestabile sit corai" ^
:e,NU"'E
rum hominum tormentum fervat ambitionem, o ' 1 ’ 11 r ;,iiO j|( suadibilius vitium, ita etiam perniciosius. Hoc il’ 10 , ii« 1 !'
cornu laeso cordi hominum lethali vulnere, li ‘ cl111
jtff
|ii<>
vulnus, utputa coinu fecundum,brutalitatis videli*^' c ^ . totam rationem & mentem adimat hominibus, ^ reddat irrationabiliores, ut nec Deum neque fcip-° s 1 t 1,1 ^
amplius, quo fiat, diabolo mancipati, facile, nl 'j r
ferantur absque resistentia. In hoc passu nili Dei Htt £ ^„i> • • ricordia, periclitatur miser ambitioius, ne postis' 1 ' 0 ^ qi> ä ^ vortijvidelicet ä luo creatore (quod absit)iplum ' e s 0 \ cornuta bestia,deque salute desperatum Iit. Vide q 11, ^
prime, quam lit periculosum incurrere per inclinat' 0 ^!^ xuutn astrorum infernalium impressiones, quamst 111 - c . strologiam didicisse proficuum atque neccssariuni- r*‘ (ll a* 1 * sinas alios,qui jam brutalis cornu liint experti vuln^
pl°l''^^'
**tv« T»U V|M«, VlUVlt «IU mittu» pcucill tAlv-f
ili fenus conatus nequeas. Hatc tibi ac omnibus 3 b ^ etsi a plcrisque ut frivola & ridicula contemnantur >
(quos vocant)prolata. Arcana multa gestavit asinus,^ losöc mulas minime dignatus est Christus omnium fons & origo. Non dedignamur nos hoc nomine:m a asino pullo insidentes cum nostro duce Christo, n£> (iipC^ Jerulhlcm , quam super mulos ornatissimos ad aete ' tlllfl duci. Ut igitur in omnibus, cum lupernauiralibus» libus cavere discas,amice lector, a reprobato binario nano sua prole,jam est quod latius demoliremus,st 1 ' 3 |,iia c ^, seminarit imperfectionem,ut per universum videre » ^
nentem (ubim rorc conatum fuisse. Verum exclusus 3 L «terni,Sc extra ternarium creati caeli incorniptib 1118 ^ quaternariam & elementariam legionem decidmq 1 '^^ b 1 * J le trime corrupit, comimpereque magis ac mag 1 * 111 p*'

,S'
11-^ «■ JVJI V- vj x\ r KJ IVC.
« ) “ l| s,nii,- w ntC ‘ 1 nil 'nJiuii este creatum online, & hunc constare
Cum Corpore
481
v *delu.ct,mcnlura,&ponderc: qmbiis Deus mno-
‘Idt,
«N 3 S V0lnituri ut in ^ u ‘Unentis. Proinde ä numeris in-
! '‘"mi| 11 C] lv l,s UUernario numeros omnes consummari, & irr
q™ ^Plurn'f.fl l1l, m erorum finem ablolutillimum. Ipio namq ;
^ ,rriunr, nitra
unitatem rede-
ü j i 11 iiu "^o,pergenerationem producit noven.11 <ii • 11 Per UM ' S r ro S rc di minime licet, verumbd unit....
„;>*• Mipf^ U ‘ ,moritur,milas lecumianumerorum fecundi or- J( ' 5 '^4 q 111 acc 'dcre iolct in tribus prinus numeris accumula*
.^ 4 . t, * ' tandem ,h,in r-nulunim iHAm-in ■, if-im „ne—
ii!.'*' Hih" 1 lan dem etiam coniuminationein abtolutam prae* forste V ' d0le
üs - lii na r - llc,r ' l,s - Contra binariam imperfectionem *!«>» vero fui r, ■-
rc est quam fit omnium numerorum pvacst.m- ^ ^ ’■ Contra binariam imperfectionem examine*
efl{ US Ver °siii ^productione per generationem quater- qp' Etfiijy 11 ’ 0n S e ianc distantem a consummatione nuincro- '*11,p 1111 ' Vt 'Iint in quaternario confiunmationeut istam tq) llr "fieri d i*’ ' H ' 1 aca,mu lationeinquatitor primorum niime- j ^ c "''ri Us CI ' ; "* ll m: contrarium latis constat,-etenim supera* iH-t. (i ^"atetnario, ut patet ex aggregatione primorum, q Vh’odf, ' "V S fn ' m non est numerus, nec inter eos recenieu- t , %a l i l) ' ne fi’ Sc omnuttentes,fitcianrad hnne modum, 1.2.3.4. ^"trn C0] . c °nflcut,negamusnihilominusdmariuin ctlcnume- ti l ' n,ril im(' ""'"'ationem per generationem, etenim hac via bis 4 n 'proi> r ll ^ CI ' at quaternario eaproles. Et quamvis ultra dena- *|i' 1 'porter . ll '!' do ^ ,n t egreisus ad unitatem, non est cxtlliman- <pn /e tl[ , ca hanc induere multitudinem,nutcompositionem „• q|°!'tttt co n ^ ,n . po,itorum teperitur: ibidem enim est ad tedu- bi, f| ° Vl 'hitj 'P ollt °i'ur.i in simplicitatem & puritatem,ut incib de- f^afitts c q furunt in circyAo ; in vigenario tamen non ita, scd r ' Ca * 4 ctii m ij centrum ad ntonomachiam supra polit ani o ü S,ri )rs Us ' " centenario quidem,& millenario,libique simili* ti Q 0 ^'' t lspao ' <:entlUn - 1 P ra 'bet unitas, hhee apprime notanda, fiil v ate s £ lrican ' fi um me sint nccdlüiia. Melius dixillenr an* fit, ^""arii tcinav '° consummationem este omnis numeri per , ^ iq ter '■ stuani m quaternario. Non negamus quaternas q I '^*Uiti 0 , I 1 : ' r ' o q u 'efcerc poste, ad hebdomadis philolbplncoe t 0 ri pri Us lcni dcqu,i iitpra fecimits ampLimmentionem;Atqui jj^fituinT '' 1111 fi" parentis binarst naturam exuat,pcrternanumi t ^'lPtq m j aci cns ad unitatis simplicitatem, atque deinceps ad qy ^ 0ri, iales o^ophiam. Pares omnes numeri mafculei ccnitn- qj! 1 *'* 8 c uratq''.T Uni P a,er c st ternarius. Impares vero litnt Ic-* flh ^inbinv- s,t l tlor um mater est binarius.Siqttidpiai» arca- iq ,tc ' n R'io p "o-p> a.'terquam in reductione f jus, ut Iitpra, in litoi ^‘ Hlu> ti 0 l J. r lc , t '' Jnum ad unitatis simplicitatem t quod lacias 'm «udiorum at canx ventatis, adicratur,&pergra-
to Infarte

48 i
Duellum Animi
$
tohilariquc audiemus animo: intereatatnc
:nadin^: 5 ,nf
,r ‘t<V
grcdicmur. Eft igiturnoster,dc quo jam agitur» tcl ' n ^ Il ir^ s ' ll s a'
ut naturalis,artificialis,& supernaturahs. Rursum n ‘ ,„ 1 U 10 ' ' --e.:?.-_ i....«sinis
plcx vel eompolitus:artiflcialis vero, deconipofitus^ itut? ,,
1 :_I ,.L.i;__i.„„..e
is,,ve! lupcrnaturalis; qui posterior plerumque '“"'^pip 0 „y
finalem,& aliquando praecedit. Simplex non P? t '^j' 0 siti lS
nem, quia punis est a composito separatus, tonst 1 ' rms quaternarium recipit,nec tamen ei bene perirust' c L’ c arf.' amotionem bin at i j fui, quo superato fit septenarius. ^ ^ ‘ situs, arte fpagjrica fit per omnimodam ieparatioi ,<r e t pt(jj S septenario in unionem adducendo. ’ ‘ - '" n - 1,|llS ' -atif ' 1
■'•i - — ..„sfirP 1
Moralis ternai pjtir,
lam philolbphia: meditativ* antehac politam- .p 0 tii' s ' autem,est donum Dci.JSc in unione mentis quicicit- tnysterij cardo vertitur circa abjectionem binarst: j C scf*ctjj,
ternarius quaternario junctus efficit, ut hic in “*? * jjsi' septenarium,cui rurliun ternario restituto, perveni 3| ut * tudinem unitatis in revolutione denati,', sub erntn '? uSL -ual u ’ mus,latitantis,taminnatmalibusquaminalijsst 111 . jj t)
mliipcrnaturalibus. (10 d
Hactenus de ordine mundi per numeros dictumIq^ji’ jam ad ordinem menfune veniamus. Nuperrime meris unarium este ternarii centrum, & ejus fixtus > . $ pr ^
as imtutör°t.8"-"<ie.c<
cet.nt in circulo punctum. Fons igitur & otig 0
—. ’ ... v.iv4v .* - - ■ p» v
titur circulum in perfectum hexaguuuni, qui P cr11 ' c-ctio^' ,pi
_. 1 ._...... ._-ii'. . *• , , 1 o. /Nvncr* 1- .-sil"
gulum alternarim ternarij figuram delineat,& cx P 1
r(V
hab sit. menl Ium
a en dii est, live circulus alius,sive trigonus, aut ‘stp'ji.ib 0 ^' Qua via veto binarius ab initio factns cx ange L ,. n ftii"' 1 . l „ji]>
.'irim a contemplemur allegotice.Dixi nuper tem ^ n sibi fabricatum fuistc circinum, cujuspf s
bto"
aluninia' 1 '
volubilis fuit, aller autem calumnia:: cumq; ca»»- — ,,„,ih |fl - liaretm , tantisper ambivit usque dbm ad lemitf r,1 ‘ 11 . l '| l3 :C U>‘,,, ventum fit,tum demum ambitio in calumniar ' 1 biiionem abijt,unde reiultavit binarius sub figura „ii'^
centruna est,nam ex eo fi punctum vecta fluat uon . cV iti''
i •> • ni V
recta linea, quas si per punctum fluxile prius > ‘t ^tr
tut immoto centro, donec redeat luo loco, fit c ' rc ^ nnr c j^ jie triadis in unitate, vel monarchix; eadem recta h |U '‘
ia'
stej
"tl
str{,
fits,
alte
<Mi
■"oi
fit.
stld
P«d
'»>r
fi»c
PUl)
V
%
di,
"i,
stli
•»a
*d c
F'
gentis, Sc indemonunuclna^J* t cr%i terscctioncm (ementum, t l l '* i lU .fai 1 % f i' iores.Quamvis illusus
propterea ceslavit,quin sccundo(Ut cx binarst
cis cornua quatuor erigentis,
sum in seipsiim per interfectiuiieui -- 'rten 1 '“" 1' P‘‘
ctumm tenebras exteriores.Quamvis illusus ab . .cit * 1
m^.nrrv binarii cond‘t lu V , C J‘
*a
st.
>d<
P'ii
stt
%
»Li
stu
sti
sti
st,
»t
i
>r,
sti
<\i

I
fV'terr,./; r . Cum Corpore. /S vier* Cr ^* n ^ l ‘Unicntuni hoc,i
'' 1 hircini
■jn .' n ^' v
’Roi
4 .'z
,tcntans,si quomodo valc- "thiam struere priore meliorem. Proinde ab in-
=i Cirri-"" ‘‘“»ens exoidmm , interfectionibus rem atjerel-
^.^P^miRitut * -
d ] Clt,lr > indi- ■ Cni >g«ut utrumq; defixit, unü in brutalitatcm, J 'dationis °' Uum >cuniq ; brutalitatc circwiretufqsad circuli li t 0til5 'glild en f i ,° Pj us tc 'tiam pariem, divortij pes fuo loco . 1 Qur. . 1 "blicitate suum fefellit arrifirem . ac c<
ate suum fefellit artificem , ac centro cel- lrn l ’ r P GS brutalitatis ab artifice nequam, fuo locor ^.' centri vicem gestent, divorti j
,c P«rnrL r °'' C ?' erat - 'evocatus
"nd ^ 0 secti
Nejj"
l^pfiorj sirri;} >r * rnan:l ^ Ut ' u ^‘ s interfectionem faciente,in nmbs- Atqui hoc ipsum de calumnia; pede condiit decepit 4 4 ^ Ct C ^' vor t'),videlicet,nequitirr m idnnatoretn du *'^ 3 n 'liir c ' Ut ctla,T1 lubricus loco cederet. Quo sacrum ut tria 01 | tevr-. _ : ° nc | t 'dentia relicta sint unum in interfectione, alia
q^ n ' ( l''amTT ln,S ser P cntu m fefe r ^' n| fiilcff. art i cxvlJ wt| c b,r ■
unum in
ruri um interfecatium.Cum- i, ~'“eft'cci(r'"' ’■' JVl '-v 'e oma |cim vrcc deceptuivualiud quo- (e ^"-Crensn . 1 C,c l ua,T > prius,tentare statuit Ico rugiens iracitn- tt °tlcs audit tt lnanui " quem devoret,Circuit in gyrum lnterle- t.r P''nst :a e aSrc P ctc "do ; quo factum ut per tres interlectiones ij, u"a duo XCI >n universum fex.quatuor per interlectiones» >,n Cq . a jp CXtr(; ma divisa, & octo serpentes: quae tamen o- t, . *te pnr ' ^Evicm quadratam, neque ad cubum soliditatis schola r’Y^'^us artificiorum omnium corruptor, tj '’^lidi st i*,.'"cturacemro carebat omni, fine quo nihil per- 'd a °' lc ludi ' 1 Sc l uc n 'lnl elfe potest unquam m tota rerum na- sjpabfq. diabolum esse per accidens absq; centro»
Ph
“pül
'oiq ; v , •s*““,uiaDoiumene per acciaensaosq; centro» «niipjj' ,j U0 futium esi »ihiitfUtd futium di.
, •"ti, j ' Us c "'hilo potest aliquid facere, & ex invalido o- tjHf 141 suum CXC ° d"od non est, oinne id quod est.idq; per lolii "ar ctatis * ^ ll ° d iiipernarurale centrum est omnis virtutis ar- iMsub omnium in omnibus. Ea per coriuptionemlui ter- st r ' a ’ blirn ° crcatl 'S erat angelus ab initio) figura dicta quater • (j^bus „n 11 tcrn arij monarchiam ejusmodi quatuor imerle- tj'.'P’cho- j c l l ’ oc li lerpcmibus binis ac binis interfectis, in tot ’ v 'de, e ' ria ‘ ,s Partes irreparabiles ob centri defectum dilaccra- fl| ' ä 'iSi n ^ Ur c oiiarusfuit, quod tamtn efficere nequiit,quia ve • t) 11 ' ’ '"dirA * 010 a ' mri nonnihil residui delere non est ei permif* c ‘'lunrnia: & mendaci j, ad qtuv traxerat Evam. ^h^^mis omnipotens & misericors Deus Adarui St t, a miseria:, ac status caiatnitoii, dccrc it m-
(e^o coh J l d ltlon ' s dissectam notam, nec nili punctulo adhuc est'^’pcr i r< j ntc " 1 >dclere,ac in suam integram monarchiam re- S ' ,l 'actci n & Ulat ' 0ncrn P'mctuli hujus in cerrum,quod verus • «nota tutissima nostra: (alutis in verbo Dei (ita.
MU
Pienndf'
(

4S4 Duellum Animi
Proinde necestärimn fuerit nionomacluc centrum m" 0 e* ^ modum videlicet: A lingulis intersectionbus U’l e *^ tC riiti^?’ tV i( metro respicientibus,bihisieinper circumeundo 1]‘‘ ,js iri"^ cantur tres lineae diagonales, in punctulo intern centrum verum quod quxritur. Vt modo dare l | lC it3* cll1 .pii' imaginem reductionis ternarii ad imitatis: uS pc>, c
n 1 :.:: ... _item» 11 “ ‘.rtlOT
H
sti
abjectionem binarij, tum etiam qua ratione quatern ^ ^ ;ii . ^
„art"
iunctioncm in ternario quiescere pollit, Sc una cU . n ' nl ij5 unionis fieri,notate: A lingulis pollmodiimqdmv^jtistfjj, ctiones ducite rectas lineas, Irae via quaternarium i»c>
gulorumxquilaterahum : quorum unum rcliq l,lS r lii^’ •; tur, at nullum eorum vitam aut centrum habet p 1 * v itSl' 0 ^- quia in monarchia non polsunt elfe plura centra, n ^f ll fiiA tl, ( . l |i una. Videtisne iam quaternarium in ternario col ’^[ 1If :iin>“ c dum quiescentem in veram hebdomadem pbilolop^ n 1 ' 1 ^
nuper bis dixi; llr igitur una cum ternario reciucai" £ 111' ’'
i ,»>■>,\1 < /*1 *.4 nlMmitfis.Ine .»/i «♦•/»rlVirlUS ^
■UT
simplicitatem, abjiciendus elt omnino ternarius a ^
. : ' rr “ ringst
modum: A centro totius ternarij ad quemvis trianguli magni ducatur linea recta, qua: mental*^^rei^ circumvolvis parte lira.' extremitatis, ab altera ' ^ ], l iC.' |llll 'J l0 t.' in centro fixa manere, tum quicquid punctorum J- n ]j
per istiusmodi circumvolutionem, ulque dum 1 e L ‘ ar chi"' c '_ ^lt sit abolere dclereque. Iam nullus apparebit m 11,0 ^ ^ jed^ijctt binarius, nullus ternarius, nullus etiam quaterniM 11 ^* p in ternario quieseit, latet, ac una cum co jubil- lf 111 Jol- 1 r o< non conspicuus oculis externis, at lolum menta m ‘ t (l> 1 diametri linea residua conlpicitur qua’ pomi re '^jjin, *■ "!#' pterquod indies contracalhdi lerpentis mono 11131 , pn 1 ^1
caduco hxrcbimus, nobis elt viriliter, Sc non ^?p^,i>r dum; ne delicti utritilqne primi nostri parentis 0 ^ nioi' 3 ^ ( ii relabamur. Ecce jam habes optime lector met ^(it.' 1 '^,,! triadis in unitate,per metibi depictam äc ob od' tl ,*- >'^‘,,,1
qua penitius quam litcra prx le feit velpict ur3 .d aciem penetrando cognosces quicquid ad Ipagrue-^^ ^
b- ''‘qiti
philolb}ihiam pertiuevadjutus tamen cis * wjii 1 ■
piifcnlo revelavi. Per me non stabit quin tib*. \, ; ^ c aS * c ^iiS
i ivi jcas
modo tibi ipst per ignaviam öc Ibcordi.un non ’^^is o^jniii*
n»pc' "
II n .■ i.siN
inVHl
temintclligentix horum arcanorum,qtixpr* f(t i m i ’8 l, ' 1 iii 1< ’ in hac vira ncccsfina sunt; quia per admiration ^-nirt,^ 111 'jiii 11 ' 1 ' > ei,ad ejus veram cognitionem,tanquam manu ‘ ^i^.jilia 1 ’ ejus amorem trahunt, in quo etiam liimmum ^ v*-' 1 j 3 .
De
in eius amorem tranunt, in quo
bonum latet, ac patet lolum credentibus in puit 1
centrum veritatis ejus filium, in quo, <Sc per <l u ^ ( q ol ja ‘ |1 jyt'
i Detun f
r quer
.Uimw V|US UilUlll f 111 uuw > —- s ' «
cui loli cuna patre & {pimuläncto fitlaus.honoi,
°t^
cd" . "»!
Po
„ lU mi
fSr
t b ‘Hi
%»
i>
C ir
>t
>c
^ls ce
Hk
tl 5 tn.(
Nl
St
Si
Sl,
S
'l'a.
bist.
4
<ill,
Uc
c ,^ :
'Jtre
N<

485
jv^'unic(v **. u M Corpore.
{( ö ' Xll 'iUs n * cx ’°^8me,ut hunc per pondera libremus, sol^n«. p tca Clea tionis ordinem constare numeris, mensura, '’^Us abs 1,0 P r:l cedcnna per unarium & ternarium (blos ab- a ' orum adminiculo. Tarn per eosdem etiam ex- k, s fieri potft in quod nullis alijs melius neque
^‘Poftcriorjf ' ^"obus tantum ponderibus: priore unius lini erigO?,E' duobus. r .. r
k l'c'!?'^' 8 libi T, 1 ” 1 "?’''^ 1 '' 1 ' 0 l iro p,reditur in infinita pondera. Ut 5a- t: ho c , Um l uo pondera: hoc&ununi,tria vel tres libras L 1Sll "Um, 0 .f- lls lemel,Lc (emel unutn,quatitor; tria (emel, :triJ p,-‘ s “ H J Ue: tria bis,(ex pondera: tria bis Sc (emel unü, C c '^.decent t ^ urmn '>octo:tna ter,novem: ter tria & (emel
f Jc ‘ n Millenario 1 -" la tinum, undecimttria quater,duodecim:
ti^^tjuis volej" 1 ? "’^t'oaria plurima. Quod (i leviori negotio tiail* ^“'"arioT' ‘^ a ^ uo alia conficiat libi tria pondera impa- ha > " au,,.. ' c P tc| iavio,8c novenario: vel ponderatam mate-
v 'd K -"gnient i 1 ovcn ‘ 1no: ve 1 ’ u c “itit f v»v l,tn addat ponderata: materia’ quoties expedire
Renisi •
1 enim vero Ipaginca pondera manent in unita-
M U[ M yi H M o'* lv, ‘ 1 J ,UI
| Sc tiltn ad ril " Uaicln ad augmentum progrefiiim habent,ut u- nn„. p nman) aionarebiam & circumferentiam,de-
SC" 1 '.
*bi
V'"videlic"
„Ntcni,'"' ac ejusdem centri ad lecundam unitatem, cen-
,iv,a\' mi 'le: ad quartam millenariorum decadem: ad .r ''""'ena-- " • ■
n dcr
‘Mu
: nt avia»a ‘“'"anorum centuriam: ad sextani, millenariorum
t»z ini '‘ v, ad(eptimam, millenariorum centurix centu- n ' ruiTV Isteprogreffiisordinis non tam spagiri- arteiu', ‘ u ' a natur* centro occultilfimus, per (pa- d t . r 'j 11t ia in a £, anten in lucem prolatus Sc manifestatus, vel e sua Us artifi-,‘I 1 ? adductus. Hicc (unt qua: de numeralibus pon-
ar tificni'| "“ UU ' CU1S - ttxe (unt qua: de numeralibus pc l lQc ‘. 1 " ls ,& naturalibus per unarium , ternarium , & ^ c 'a| ll k S ’ cll "i(i ° CO ^ 1CI oportuit. Attamen videamus quid ille Jiiil) '“ Us - Pon<( 0 st"atematio prxstare valeat in ponderibus arti- C 3 v 'a Un 11 -' CtC ^"arum librarum,8c altero librarum quatuor, titp "ni lib r ' Um ' nec l lle ternarium, in summa nullum pondus fy,.. ari potest,sed sola paria. In naturalibus vero luam
' r ' n '^ f 111 »cunctas natur* partes per lectiones extra ^C f 0 'tlOn ' '
aneiu & monarchiam trahentes.
bE Lapi dvm preciosorfm
r|A CTE struttum.
dii r "' n siit a S "aturali ordine proportioneque per numeros, ipp* c 'duis int,,n" Pondera deductis; quo tamen lingula qu.T dixi c ol! un. 'if 1 c l Uf ant,Sc ne lapidibus feeiste verba videar, vel di. r 3 “°t aut 1 a 'j j lm pl'ilolophorum lapidem non (aris illustrasti:; istis ° 0S cs meos in gemmas perspicuas red- '>hfacc IC 'J 0nus fetalia transmutare,quo,si milii non, aliis s po(lvnt. Mercurialem igitur aquam extrahens II h 3 Mercti-

485
Gemmarum
Mercurium ipsum philosophorum, resolvAi f" 110 ’ ( qi* 3 ' 3 ,
-Si
*uuv.im»m rwiuivv-ii* Jtö»H c lT
sentiam vegetabilem. Hanc in quatuor partes div |a s qtf ls|1 }( . una sit qu.rta,altera vero tres quartae. Sume ex 11,11 ^.'"'Lit nam cum dimidia, 8c ex una prioreque parte quarC lC iH 0 ^,,! tem: quxltmul totius inediam partem efficiunt: • lt 1 ,'is fl ^ t i* restabunttres octava: in terra sepeliendae, 8c tuiaoct^ ^^.pS ^ exrens quae postea dicentm,exponenda. In relidu* 1 | ar jtictL aliquota parte solve Iunx partem aliquam, (olutan’ ^,( 1 *! . filtrumfi: (erva,faeces abjiciendo tanquam inutiles- ‘ netas omnes in aqua- Mercurialis residua’parte con' (^0 quobber,solvito, iacitoqtie quod cum luna factu' 1 ’ e (1 ,ar<*' , (e ber iolutionem siltratam per (e destillabis in halne^^^jilt 1 ^. roso,donec rora htimiditas conlcenderit, ac in vas ije 'Vj.
,li’ s
receperit. 1’ollmoduin hujus (lillari tertiam parte* 11 ‘ bus in cucurbita residuis,ac (olunt hoc servabis p fr 1 |,f tertias in phialam longi colli positas(sigi!labis tanu' 1 ’ i
las sigillo Hcrmetis) expones aeri tuto loco ne vam faeces continentem . in terram sub deo ter extremitatem colli qua; parum emineat. hhs ;’ nC lud fS pe-
alijs planetis^eorhm efficies. Alijs duabus phia' 1 - ( . 3 qi |j: . 3 fl ,J-’ curialem aquam iervatam, & sigillabis ut prius: > n ^ | { pe" •
rem eit pon- uda, sit octava dicta, in altera vero, st ( est in terram, sint octava: n es, Hoc negotio iolu n ° phicamabsolveris: ut jam ad congelationem '^oiifl^''^}'?
volu»o,cura tibi |
(ph.-rr.r rotundistimx
per viti orum artifices duplrx vi,s
m* per medium divisae sorn 13 * 11 i.oOt' 1 , LjS
' -"■‘lu,•obruis quoque vas inferiori sic adaptatum sit, ut ab e» “ niqtte valeat quoties opus erit. Otio peracto,e* 11 ’ L „«je M J>
nique valeat qu
sop
cereas & vacuas, vasculorum aut cymbarum ""-'H ^“'[„iiJ' iijiplcri,& natareiuper aquam. Modus’ f st' c ,?
Quo peraao.o'"-- tlJ si-. p, harum-n^VV
valeant
conficiendi hic est: Ferrum oblongum ab una
ii-aN 1 " 1 ^"'
cito,
Venereum,Mercurialcmaut Lunarem volucrisjgFcin"' 1 / i .. _..„,-iunvis v ‘ . ne* ”(tC
percas formulas paulo minus implebis quoiiun v ^.,, ll ,ri c
pfjluat. Tuni dempm sphaericum V as
in’ las"" it- 1 ^
tum limatum atque politum habeas, ea forma 0”^
ferre cupis ? hoc tandem oleo tingatur, postmo“'
mergatur ab extremitate dicta,deinceps aqua-' 1 “ 0 lesJ’’ ($'
cera circumcisa liberetur a ferro ,& formas st 1ia Jjp*“ fflfl'
lforn“ -
Aliter: Quacunque rotunda vel tudiquapiat” | ; , j ci’ ,jt< ^-ii'1’^
to„
* 1)11
S«n
\
sttr
'ite,
4 ts
Vel
( 'n
Per
It!
Utt,
?«t
*an
>i,l
“vi
Pr,
* 0 |
gratos volubili rota,naturaliu intt.ir.tcmcuvc 1 ) st'
dem exime phialas ä terra,& alias ab aere depo^. t( . I -iea ,c | ) | 3 s vici tui vasis partem inferiorem aqua Mcrcm' irC fo (l ’' dietatem ejus impleat, imbues, & super eam 113 , 5 jje** 1 ’
Postmodum si Saturnium,lovialem > m*’ r , ,|,crr - 1 _l.wriS w
netarum callo,id est,aqua aerea > non ad iumn” 1 ^pkt *' ->' • > • ■ -- infcrnst 1 * (

Structura.
487
um aliquot horis maneat, usque dum videris
(p'avertcf a ‘quantulum densatas. Hoc percepto vas drte- ° rm 'ilas.ut pastam aqua fixativa contingat, conte- Nillep, ' ln f ant >>' umbra donec durescant in lapidem. Atti C<aca| u,ob , C . C US u ' ans, "utatoriam artem magis redolet,quam lum c c tl f E CUm ^ l0 cado commixtionem, quo fit ut 1 tpi- J>fi clo OU ecti modum lint obscuriores illis qui parantut
1 v
Veie nc >o, V i,r,.i' vkUMU >unu
t t llv ' s iesTe llt Ulcct: Cujuslibet metalli pars, aut aqua terrea,
dormis 13 f ' U ' nta f’ Xi ’tiva ponatur in vasis partem interio- q tl °ti parte ^'a' * c st uoc l> supernatantibus vacuis, claudatur fur U l ätUr ,Utf 0ri ’ l C ,ulu, »quc vas per quartam horae partem rclin- , r ' ^stnrod* Va f 0lc quodam invisibili fixativoque imbuan- iq tt5 hirtum Uni a l Vtt ° vale, fornix cado vel aqua repleantur J^otrincs an^ UU * US clauso procedatur ut liipra. Poterunt et- b ? ^que c q tC " ca; 'U vas interius mixta; simul effundi, for - tiulr ltUt lans*"' ' C * S ac l l, ‘ s permixtis impleri, 6c eodem processu p r 'duoru m S Unici 's planetas omnes in se complectens. Non- to 0 Portio ncni aut tr * um planetarum vapores anrea dictos, juxta 5 ' a P'des n* 11 CX arb,t “o depromtam commiscent, ut infra posi- coloribus adornent.
r lI11 as e U | S K cx c^lo solis,& cx ejusdem terra, terra.
n°i’ a sius Cx i c *l°luna',& hujus terra,teira: Jovis permixta.
C:C 0 ^ art is,6c Solis tcvra.
L '°tfopj- . CX C *'° ^ tcrra Mai tis, cum terra solis mixtis.
'di * CX ca ^° Veneris,& excreto 5c tara Martis.ctim terra
tv 3 ^ fX ta!o & terra Martis.
."Vlltis. ^ ^ 0 ^terra luna:,cum a-quali podere terrae Solis, tib^'^fitex Una: ^c Jovis cadis aequalibus, cum terra luna? ^c-el, l Un ^ u ' a parte caeli Jovis & ejus terra,cum quinque par-
Ul11 planem ', S ^ t cx ex e ’ us caelo & terra. Similiter omnium alio- ^Olarao j' ^'l 1 lapides,quisque ex suo cado Sc terra. l-ap| S ^ Us ut ex calo Veneris,& ex terra lunae. t ^ufilim ? tUs .> fit ex omnium cadis atq; terris xqualiter mixtis. f' ,,1<lll tni a ’• uuiltt lapides hac arte neri ad naturalium imi- lD 3 lllC! ‘Pcsi( U0SrCCni ^ crc ^ngtim foret. Quisque autem juxta ti ri ^ Us > ata,* lltlam > quoscunque volet fabricare, suis ornare co- s? a ‘ b Us ( Vu tutihus, characteribus inlculpcrc,sub constella- m c ’°> prii ls ' tam en bonus fuerit mathematicus) brevi temporis L C Poterit, n '! 1 a pectus repente nimis transeant commodifsi- J 1 t " 1 U vire, i, ^ ab ud modo restabit, quam lapidum & ntital- CUlani coapm ^ 111 l >a ^ ticulai ' CS diligenter investigare,§c ad meli h 4 Sapicn»

488 Gemmarum \\ fv°p
'Sapientes olim insculptis lapidibus tempore C° nl jj atque metajls,collo duntax.it appeniis gcstatisque |' 11 fl 1 ’ bos & fere omnes curare noverunt absque hipcist " 1 quatio virtus hxc,nisipai tim a materiali forma.paU"’ 1 ' ppd 1 V) ribus & imaginibus, Scpotijlimum ä virtutibus in ct' ofi 0 trriam rite dhpositam, per cadum formalster inditis ptfd'ss; affluentibus,perque exacte cbU i vatas constt]brioi u *’ |Cf |it^ bns etiam applicationibus de potentia in actum de i] , 1 di 11 Nd (hne mirum eoniidei i niihtis.imo intelhgentihus ^ p,jsti"^ riorisad inferiorem, & istius ad illum nexum, indm® conjugij naturalis confoederationem. Siquidem af"
ri nihil potell arte,quod Inpeiius itidem non comn lP ' ^,c traquicquid thpei itis agitur,imprimitur in iiilenl»a>V^^if" , tms ac firmius, qtio mate i ia eu jusque rei fuit accura ptxparata. Notandum tamen, limilia non nili i 1 ’ naturali proprietate,& non in difflmilibus agere. F-? s )|t p' 3 / 1 ^ si membrum aliquod in humano corpore lactum e'* 1 ^- porrelpondensin uxoris ejus corpore simile men U' ^ (e actu,potentia tamen,& naturali compaflione qua 1 * ( jj<
gij divinum & non humanum vinculum, abiens p' n pii ,. fur etiam: si modo verum sit conjugium & utriu 1 ] f() plii' () , tum. Hujus rei cautam reddere norunt adepti r,"|| l ( ,liil 1i ' (:, p ii i) dis eile cum simili triade conipactiflinv.ini ac ir-d* ,n p' lll c '(>i r monem. Quanto magis in universa natura (q u0 „^eC’ 0
hoc ipsum fieri - /r - 11 17 . J " ,n o cl
stat ex mundo eorum nihil
Cui
fieri nccefflnn est. F.renim iphi di' 111 ^ „js, 1,1 ] t ff. ndo superiore 8cinteriore ä Pro sic il i ontinear, quod non sibi conelpoi de' lS v jd‘' 1,1 rJ .
m igitur alter mundus qi.i minor dicitur, Vo" 1 ’*’ ,P
corpore vitajique spiritu, iit ad magni (iimhtud n ^ fuffl' ’ ,,i tionali quidem ad imaginem l)ei, quicqnd u’ ^ pti 0
minore siivphtudinc potentiave nccefl.uio eile °f 0 ^ J.iu 1 cl, .j-|0 negabitur ad imaginem qus acatum esse, quod 0> S 'pcri° |l ; !.|i^ script uras sacras pugnat ii directo. Proinde-ut 111 p^qi 1 ' 1 nunquam ceflant motus, hominis etiam spiritus' iu ^ ti ist 1 ,,£ vel dormiente corpore, motes exercere iuos non , r ni(>-'’‘ j ( ii' tms tV exactius operatur quam vigilante Qi'ss'^qiie fl o,|i< 1 ' membrum aliquod in humano corporct.ing‘ u ‘ r ’ iU .|,of t jiiimodi tactus ad spiritum pervenit Ecquis ,i
qm non (entiutm,cum senius omnis,& vita,& •’ (
ex spiritu,& non ex corpore. Vice v erla conti in- 1 flicto,corpus torpescere ac pati est ne cesse. ?on° ^
gium videmus inter Iphitum 5 ccorpushoniinis>^ f||)t a ) | l ,|i' inter coelum & terram esse. Rmfusqualiscunqhr^ <, si' tus,in hominem influit, aut in illa qux propu ‘ ss v;l |c4 |lt ‘ pJ ; ' j jus creata sunt. Non est mirandum igitur,si n'
,ll‘. ,a"> S
I

L ts .f rc tiosis Structura. ^ 2.89
t, u 'dice m n . ona ^ l >niilcs,qui homines curent, a morbisquo- hi| t; ^i) 3 nto lUbl <Ul> al P cct >' 5US (ur aiunt) felicibus fabricati fue- , " l, ‘. r^ 11c ' lla " ls >n Inos resoluti liquores, Se intra corpus ad- Vi ° nil "sin | a, 10 t S mili ' m a iimt tritura. Siquidem caelestis vir- ti ' lll l"ou lr ' Uncttl ’ nn creata est äDeo, ut longam fanamque J Sc Utiq llt . ni °do infhixibus'fiiis imprimeret homini,quo- t c ° t ' ar tiiia rn l ]| lm contra naturam ortum ex serpente binario, in t^l 1cra tisl J ,‘.V S " rc pststet Acliquum erit,ut a mineralium 1 : , us »aa animantium tempeiatiilimos veniamus,
V { HäimTn habet ” C -
docnil " 01 '^ CU * US nuper meminimus,& quod apertissimis a dmo<J„' US P ai tcm aliquam e cucurbitula per cineres igne d'(r rc Potc r | t na punii gradus destillato, usque dum eo calore dii UtUr n (it oniniadverteiidum tamen,ut prius balneo maris : primam destillationem. Amoto postmo
ui! lo ' Utu m {;! ^"inradvertendinn t in r '’ Veci pitnt' 1mehanc I
j Co nin 1 ifp (i ^ e)C J au ioque, admoveatur aliud, optimeque lutetur t t tCc; 'We jj S ’ ’ortiorique destilletur igne, donec liquor alcen* „ J^nti lio(it,° C ” nill 's poterit. Secundum hunc liquorem in vase h, ^ a tUm oestilla balneo maris tertio, qualibet dcstillaiio- a dumeius' , s /*«s refundendo; quxvilcof®lacta' post-
,i 'stillet,,,. Ccill °di affusionibus resolvuntur: attamen tertia vi* "■ - '-U1I lncm,.,lU..- „ „ 1 1 n:il.
f V 4 st : pofi t .‘—nus
tna 05 a movp 1 ^c^istctru balneo maris quater, singulis vicibus N'n>^ 0 & per se feorfim reservando. Continuetur
cineribus. Postremum hoc stillatum in alio recen- balnco maris quater, f & per se ieorfim reservando.
|a c L, 11 ion vll ' a i! 0 ’ d°ncc liquor limpidissimus & splendens ni- ^ tls > a ut aljj s Ci 'pisitur: cujus tiliis hic ust : Unionibus orienta- a S?ois | n pulcherrimis cujuscunque quantitati s, parvis aut Ur ' 4 * ar " ultiiti "V 0 ? muil dissimo politis,affunde parum istius a- fta VaSo Ptime° lc ffillatae.ut aliquantulum lupcmatet,&clauda- albi|p Ull nc 1 elpirct. Post horas tres videbis uniones in pa* v ^lt Ct c j, n J ‘elolutos •. in superficie vero eminebit aqua in- prluniefs’ j‘ 1r ’ c P« modestistimam inclinationem in aliud , a U) „ Undes absque ulla turbatione: relicta in eodem vitro t CSsl! an cat Clat >acin balneo maris posita vase clauso per dies 1 ad ’ t;Ul st cm eximatur. Deinceps formam argenteam au-
rc' l 'li eq ca yisetem obductam,instar illarum quibus foin.iantur v ^ r Um;. ® ric i> tant .T capacitatis,quantae vis unione fieri,per au
i.per!
'u>ir .' to confici. Ad uti ilisque partis cava; orificium,au- >0 m n 1 r ' UlsvcM u m apten 1 r iubtilistimum ad diametrum,
; 0tt 'idi * c ' uunaie partem utramque form® insigniat, ut etiam (^L’Wur u ' ctla "i queat. Postmodnm utraque form® cava pars r'st ' 0 coirj.",'o"um pasta,aurea tarnen spatula, iudernox proten- ^ unsers ’^utur , & filum huc atque illuc agitetur, quo forati atitUr i» Va» bt E ^01 nra,eximamur maxima industria. Acpo
"nr aureum manibus non attingendo, cooperto Hh } rase

490 Gemmarum Structur a '
vale sibi simili, siccentur in umbra extra (olis radio 5 - jpvij 1 omnes dicto filo penetrabis nec manibus attjnga* > ^ vase claram suam aquam continente sidpeudantn r > yot' 11 vase ponantur ad aerem extra solis radios diebus dum ad solem diebus tribus contineantur, agitando'* f ft ( t ternis horis moddbflime. Liquoris hujusmodi v SpOt c|l ' s , cientur & cogaulabutitur in duritiem. Eodem proce) carbunculi,& rubini plures aut »nicus 6en tanti st ^iifl quantae volet artifex,Mercurio rubeo perfecto fenid
luto. Si relicjuorum colorum lapides parare voles.
curio philolophico feceris ut supra: quia color .vlbris omnium fufccptivus. Congelationem adopushocn c ' cx prxcedcntibus quivis invenire poterit indulb‘ llS 'juer 3 '^Ji cta longe praestantiorem. Proinde cxlcstcs aqua' l . f gti <:lst j l v imprxgnat® virtutibus, aeri cum exponuntur pc>' int ^,sS c revolutionem,latius ac soecundiusinipratgnantur vlV , l _t,dil*'’ 1
tutibus caelestibus,quibus ad rdblutionem oinniini'i s tin 1 ^
rum etiam corporum apta: fiunt & idonea:, caelestes etiam expositae ventri terra:, virtutes e;i '^ct»- 1 ?, mira
eodem tempore > sed alio medio, nempe terreos q l, ° ^ omnia vim acquirunt, & suum argentum vivum- ^
quxque hoc unicum est excellentissimum ,ut etn
vivum, quod docuimus prae exteris praestantifTi rnl, jj i)1( pl'i ^ r , philofopnicum: Quanquam&alia multa sulphur-' . rl |irJ ,<; (C - phica.pariterSc argenta viva.nontamen in tanta h ^ tuteque fiiblimata. Supt igitur aqua: philofopb° rl V ,„(0' '$■
ras inter pradlamiffimar,uti formalis una, catlcfbs & 1 i)*Y c tera materialis & inferior: qua- tamen ambxnalcu |,t st '' . eadem radice, nec nili per industriam & app!n--'"0"d 0 t3 jf
artificium fpagiricum differunt, ut confirmetur c l l ^ Hermetcm docetur: £Jucd est inserite*, est l ,cU '. , |T1 ( l ‘ r , ,,j- /upeni*-,{st econtm. Nc !u posterum igitur quij ^ &
turnest hactenus) conqueratur de obscuritate dumphilolbphonmr, jam fatis claros, perspicuos > a,#!*': #
illustres ex obscurionbus adhibui, illustravi, ' aCI |2j' J1 a[’ 1 ' |1 !'i,u |<: vobis lectoribus ingeniolis > quo responderent 11 qtt* d, econtra,videlicet artificialis lux & (pagivica luci nati ^ ]t opusculo foctuiquc nostro recens nato llomcn , e ,r- 1 , jign° s .’ ^i>' potens Deus ut omnibus lectonbus.quos novit 1 L ^,n 3 (-
«fle queat ac salutaris, ad ipsius gloriam, cui >0»d^oS !,i
fero,non scholis Atheniensibus, neque aliis, J'"' 1 ? 1 ^ fi.-ii 1 ' 1 ' 1
ceat ab istorum lectura, quoniam ipfoi um noo c it et
---.. u , , , p
»cutis : verumenimvero dignis ad au) admts,indignis ab ditus. FINI S.
c o$ G >

r I
491
Hr,
CONGERIE S
c ACELS1CAE chemiae
transmutationibus
Metallorum.
O Prxfatio ad lectorem.
^ nis operatio proprium requirit ordinem,fine luopulcri laudatig 3 nibilperficitur, quodul- E utilitatem adferre queat hominibus . ^icioß tn ^ lac Vlta Quast confusione potett esse >n ’ tl0 > eu ■*' ^ u>tl ] ltl d f imus hanc perdidiffe mundum ab °^ ,i '-ulc/ tU s < " 1Uc V( fl l gia magno plurimorum malo sunt a et) f°sita,ut nihil non corruptum cernere liceat ubi- fobiisre HtU ' < ^ Utvu igitur bono viro ,&Christiano tn* tuito D e - lc . len d‘ l ßwmefcvitanda , maxime quod exini- ^Uxfy 1 n mi ’ num< 3t prodeat. An putamus Deum Opt. Qt din e ,Jr ra P r ‘ mum ,tn condendo hujus mundi fabricam» ,an< tum n Varevo ^ u iJf e ? Hunc nobis dubio procul medi- t,( tn ° n n, °d° cernendum proposuit. Si probe cogni- t!n gerepg! <4 ß t4 ^ lnc no ^ ls utilitas, quanta doclrina ob - te a_ v mullos alios libros, nullos Dottores eo prives, °ptaretij m ° Ktum Veri foliis perhibet in cordibus nostris , Qtitmrg '■ ^ ,Cnos doces in pace, qui pacis est auäor, *t,j i r ^ ott ßituutn ordinem, qut st fervetur,pacifica fiimul fioxe/i ‘i^ufutura sunt omnia. Contra cum violatur, titqj \ r *f°nbus nobis discordia per confusionem. Hinc hLl^nus noster lefus Christus,pacem toties disciderit lllcu ^ C4 us,ab eis quofa recedens pro testamento re- i>if,p ac * rtt tn mime ' Pacem meam{tnquit)do vo-
ßcratir* >ntatn r elinquo vobis. Quid aliud sonant ista sicut eJg >14 Ve> ba > quam fi audiamus , estote uniti in me, ßfiiuts C ~P 4ter tueus unum fumus? Alta sane via no» untri quam pace,qua consistit in ordinis obferva-
tmt.

491
PRv€F ATIO
ttone divini. Tenendus est igitur m omnibus op efli
Jl
J
ctpytrtc* jl w** e» i+no *>jc #■/* / _
ffiritualtbus ,/ve temporalibus , ordo , tan([ti^ ‘ ^> omnis concordia radix potißima, ut omnes h°" !( pd ciiones & exercitia quavis hunc flettent. Vr° ,>Hi ;} ff celsus medicina summum & pracipuum arcatm 1 ^ (t ßß turusttn transmutatione rerum naturalium tl ‘l j f /r perfectionis gradum , quis jit ordo tenendus iup 1 ' „ f 1 ' care voluit, ob huncsiquidem exacte non st ’ rViI , Jsß
lurv yvtnit • \_w minteiJKaui nvt* ' ßör
r /»»sediuuntur in transmutationis artijtcio ,
dum erroris fui culpam in artem rejiciunt , ^ J,lC ‘ , 0 O !I " fas fcrititortbusfalßfalßtatts inßmulant,uefij poiH^r esepojjet,multos impendere labores in deride»“ 1 *
bos
Quntinquc talia vel cogitant , vel pr°s u
0 t 1
multam sibi ftpieniiam adf; ibant , idiotam 1 " f
quuntur. Natura fatis hoc genus homin» w
gutt in omnibus. Verum quis ejm ordinem
eo»
ullatenus contemplatur, eorum etiam qui ptoß^Lf 11 ”' ficanfut tntenm de cateris taceam) quis im] ti,in l’h H llt da scrutatur ejus myflcria, .i fas operibus uifl
ii cattis cjits mjjnt ta > u jiu* vj/v/tvtu ///»/*"
apparentibus & rerum transmutationem >n i eftffif Quicqutd enim operatur natura,juxta
ordinem divinitus > idipfum efficit absque vat li! ^ iß per externum accidens nonnunquam impedii ^ tms hunc observare valeat ,m monstrum ‘ { h lt f fivffi
natura quod producitur. Non elt hic erröt j
r . . .... confis
per suos nnniflros id femper molitus elf ab init 10 ’ fl
ulaue. OuaDrovternon tsl
dimenti. Quis impedivit, inquies ■
flet tnpnem usque. Quapropter non csl .to»«" ,w scriptoribus addiscendum potius quam ab illa,q lia! ffffi videmus transmutare composita sua e!c» >en(a 0 pfl formam decompofitam, &non tn aliam materm” 1 ' , f „id cbmunis hac omnibus rebus & elementis > ut n0U ' !! flectes inter fe differat. Hujus exemplum 4° terr ‘Lj,ie » 1 flerihs,&inanis, qtta (ub dio tantum positas 0 ^ 1 . ifad
. - j } .icr cesu . . , ftl**'
per pluvia,radiisq. solaribus puter omncj e>n pi
%
h
<«»
«?>
se, Jl!) U »i ( h
n e
h
'5
bi
•it
fit
fu
I'
dt
<k,
h
Pi
h
t.
V
h
11

495
& T ccTOREM*
Ss CtthttblU ’ antmalaiU,neC u,n u^nsniutattiem t non videt hanc ejje natura J n , mur exemplo,
/’ lla rum,&non materia? Hocttiam y wm , hae ai
J /Wime separantur delenientis natt , ^em una &
T a , miH n<kformam idoneajuru Q“‘ md ^ ata i,am,ftd
^»nleVentorummatJ: non unam *« **'$,„
>}lnes formas mtnphiigenercproduciot um! I
perquirere utrum elementa vegeta t (tl ^idjoyn,,, - >
Ium suis Jpo-
Jt~
f^omuyvaleant firmam recipereJ e lJ r fa, ' ll ^eH f pono cadaverum elementa m terrat knt elementa vegetabilium & aliorum >/*
J 1 » igitur elementum unius generis, alterius , < /£) j
en> entum,nuant« magis elementum * tnm ^ po rena
elementum alternis fpeitetfub ^ r 0 f n fa
^uenonjunt ex elementis,at exjirmam
n j>“o e,«,....
in
'as a L n f u Emutationes rerum negare poterit , quifor-
igne, len,r ~ '
»emis separarividet. Experientia jit lignum fis t€li f u> mum cr tn cineres versum, forma sua vcgeta~ u e ‘ n Em demite, qua ß per Jpagiruum vas exaptatur iutr ,aL Ui ' Um adsim > cfundatur aneres, punjucn - tH mu sniaginoj.;m Jubflantiatn ,ten tique TUr ' Munimur, m pi tjhnam redibunt formam, quod der t r‘ l f ltleres fer je non effccifjent ,ut ponit auilor hbtO <j ( Jf^atatione rerum, oui ircdere nolit, experiatur t
'ordiin^ r ,
^ßo> t ~ iH ' ^ >lt ' tl ' r i r um fervet,alioqui non eveniet ob ton- P >l ‘ij Ur t,rilto dfne huc optime fucceßijfet. Vt igitur pro- * c dn e r \ U l l ‘parari potcft ./ fias elementis,ac rursum in ea Sirie )f J<Ct uliernisjpcueisormasitit imbuta,sub eodem hfhj,Js >>ten > quid obsidit quin eam induant ? Llemen- *fi , n r er> ‘ uuUam de.se formam edunt,solum eam s qua Ph», 1 n>tle > quemadmodum terra non clementi ciijus- Ohoi tS * Ul>n producit, sed bene frumenti ex frumento, & \ e ^°tium UC ^°' trimum igitur ac pracipuum hujus rei * Ha (Hra ln eo c °nfijiu, ut rite juxta Jpagiruum ordinem Mutuatum i Jiat separatio formarum ajuts ete-
tnentis*

Pr^F ATIO . ft @f
isomniarunt spagiri phtlosopM^^fi’
494
mentis. Munenonjomniaruntjpagtn pm/vi«?"' torum,sed. d natura tantum edocti, vitreis titu» 11 ut ilia stomacho , quibus & igne suam coquunt » j/ ut ipsa naturali calore cibum in chylum mak ri P do ,subtiliat,solvit ac putrefacit priusquam fiP^^f
pariter suam materiam calcinando sublimati) 61 fis nefacit antequam dejiiUationeseparet. Poß n, °
gat purum ab impuro, videlicetfirmamental eS j. J0'
elementis,&rursum utrafy d suis impuritatib 0 Id ipsum naeura docet , qua chylum suum P us>t f ,0 ^ duas partes dividit,unam ut puriorem hepati f' coquendam exhibet, alteram autem ut i»ip arl ° r ^ (( sif teßma relegat in ejectionem. Ab hepate st&‘ l ratio,quarum una inservit nutriendis elcm ent,s siß altera vero vitalibus & ßrmamentaltbusp^ ) atfyfovendis,ad Jpiritus vita retentionem i n l U ° tt iß raduali humido videlicetAn hoc passu COHtr0)l,( tur Gracorum cum fiagms : tlk volunt hepate fieri quatuor humorum tantum, qu° s
> ' af
mentis , & ita firmamenti rerum nullam »’*' ...
faciunt,neq^ discretionem,ac fi vita esset eX ek ,,>e , ( 0l ,i fusam de his tradunt absfc discrimine doBt ,n *
Jpagin docent, elementa sibi stnultbus ali
lia vitalibus. In dubium siquidem nento p^lfi ci<i ..ao f
potest, vitam rerum naturalem deberi
Deum,&non elementis : item corporea
spiritibus quoq f spiritualia corpora ; vel ut tur, materialia materialibus,queadmodum f
n*r y mtutt nutet, nihih ' w
malibus corporibus : nedicamur ab ar S at ‘ s ^,, tt iH
materia ponere,vel econtra. Dicimus enim <■
*•.<<»< Vfl* . u . A) .... '
eU^Jfi-
priam, & formam, & vitam d firmamento* ^ ((f
tita, sed hac ipsa sola generare minime P 0 hs e Jh „usoPl.
Ji ' Is'
firmamentales influxus peculiares, non mag R ^ viro fcemina. Deus porro vitam in creati» nC Pi )l(t j i» ^ dit omnibus,ad propagationem verb quibus 1 ];! fiv 1
folH
%)
P‘
s0 ^
>n p
hl tt
Wt
*>I>H
ft iix
"o«
«u
«h
k
«tq
k
hi Di e **' K
‘d
ke,
«*i
%
h)

h
r- A ° LectoR1;m - 495
se ))tlij te l cn >ortinuMt. Sunt it afa influxus fimamen- ^»Per t ji lx matrices elementorum & concipiunt,
v>
hn u
^ j „no it»-»»»"*»*'«’-»"*''-' j, j
^«tio lt,lu>n fine /'» nihil efficere valeant quod adge- httj Mj faciat , etfi ferner propaginis m utero gefient.
\l ej C ! u,m Ui fftritus coekjtesnatura, quanquamJpiri- %e x ^ l { ’ H u c'madmodum radij solis exifiunt,nihilomi- CUm dementis, corpora sortiuntur fibi »i fP'titualia provehiculif. Quapropter istorum ^ n>UXv,n ‘i eji habenda ratio potius quam elemen- >« 1 ,jf* ttn>0r,< m,vcl qualitatum.In hoc plurimum elabo- 5 ut vehiculum vita femper a corpo- ^ eret sveluti de carcere, quo vitam fo~ ^itiusQf. 7" ’ ac ^ ,u ret,neat tn humano corpore. No» ' U ~fa n invenire materiam, qua plus tn fui creabo e n-" et m fiuxuum ejusmodi vitalium & coelestium: k ifif^ (0>l ‘peru , q ua proximius ad centrum accederet. [ ‘cuni l T'^ ra fa coelestium omnium, non secus augjacu- Ut u» n f r ‘*!}J l0 P u » : unuum laxata concurrunt. Hinc fit ’ n ‘ tnci fiat Vh ’ ^ con fl uemia virtutum, intenfifitmam ur a cltonem atque vebemetmßimam tn exten- tltr ioref* nt0 n>a S K igitur a centro distant influxus , tanto “tque oirt ^ x ‘ orrs inveniuntur •, mmorumque virium i‘cet. r 1,111111 ’ quemadmodum d vegetabilibus videre I^Utu ~fl ! ‘ 1,u °brem experientia meditationem fubfe~ K „■ ° U4l t in metallis, & mineralibus , qua centra
■>it
‘Heft Vi >,t0ra ' fräst anttfiimas omnium & copiofißimas **.«?'■ H<tc igitur pratulerunt cunctis altu, *>,* f decerent medicina quandam universalem for- t4n detn !t! fa Wam atque temperatis imam , qua singula, ur^ Uniotim & verum temperamentum addu- &he rit [ ‘ Unione siquidem nihil unquam temperatius, [“tiusve , nihil etiam copiosius extenditur, Proinde medicina talis,
‘"‘cnice», "‘““‘'o , nvm eu
ht h*r*tf U C fa ntu P h fa uu
1 itionem ordme rei,uti
requisito traäa de met all ts aut
mne-

i
456 De Transmutat. ^
mineralibus,cunei a quibus appln atur, ad cetitr (r jiil$[ nis at/fi temperatura naturam, summumque F tl ts
m.iitabuniv^r . 4 ijd'
gradum transmutat. Inde facium,ut ob univefir.y modi potentiam atque virtutem, quod olim ■
tttstas ( ab Hebrais nimirum edocta Mojaicas t> All> • f
-a ^ s rr£ 0 ^ ii'
Genefi)ad medicinam prafertim elaborarat, ^ vantia,necnon ambitio perverterit in laudos , loliofy sua salsitatis conjpur carit, q llC>l j-fifi 1 reliquas artes infinitis f iphifticationibus. pau (l>l \ f, nullos hujus artis libros reliquerunt integros > 9 tfl terant anigmatica JEgypt iorum scripta re f 0 ^’ e sil<l fs'' lt! ’
'‘p eriint ( H !jL
inl }
teßatur Anftoteles ) mvidiamoti corrup . ■< ^
ut jam fit tmpofiibile per libros antiquorum e <
tam salutare. Verum enimvero, quanquam ,,/-V .
millibus unus hanc artem adeptus fit, prater-- ^
tamen inteUigentes, animos vere philofophv 05
tantaque r ] : MO rt ir
sola meditatione tanta raritatis tantaque ,
divina sapientia ,pro fiinttUa in hoc arcano w; f
icjufinedK,
tentu,quibus apprime jucundum elf in
inis Det versari magis, quamplerisque altu ,n 0tit*
/*>
atque delitiis. Alacriter igitur adscalain tr ‘"
tris tandem veniamus, & videamus qui^ n ‘ ,l>> ^ lt j, tl j0 ^, Paracelfi transmutatio. Pandem adsee^^^fid ^ ris partem transibimus, qua Genealogi 11 neraltum.
CAPVT I.
De scala transmHtati° n * s
Itio, f° r '
S r rerum naturaliumrransniu tJ .m£ r u
luarum in alias alterabo,ut 111 rum in lapides,aut m vitrum;
| ncs,&c. Compertum est metal ‘ l
--"i moneta excusa prius, a natur * 1 ■ nl ni ‘.
quem lapideam substantiam v,.,* rmv siioruin ,^ M r
. :~f—y m oriu'-'r y£i ■
_ r - -. will veda.quxlut » 111
retinerent imagines; itent quercuum rad> ccs
‘Siti
>uifl

M
ETAllORtUC
497
([* Clli1ln pltl UnV ' S . !c ^ s, ' n lapides jfcros trinsmutatas fuisse. Fon ! ‘" V :.*f x,s Raturiuntj^ui naturali proprietate coaje- tp 0 ‘ ms or,n - lt 't iu duvisli.nos lapides H*c & (imi. F- '"ha H , rr ^ c outcmp|,ni lapientes viri, didicerunt arti pari- fitr' nib 1niLtK° i n '^^° lrr' etur similis, qticfn natura docet a
as
aliter
^"tis.ordo. Id'psinn videmus in plenlqtie monrib iir —'ur af' 1 lbl,S carbo "« /Etneo quodam igne naturalit ""is. Ut i'»' llU1 cu ' mi ‘ n (abrilibus olficinis ulitsestfrequen- fb*"prn nos' l'°^ rei,,: ' tranfimit atio sit per ignem in terra, re- h t 1 ' t ! n ftruni cn | ta: 4' cr a( -l l, ani & aerem fieri videntur. Haee igitur i„ Q ^ 0t iHa. q ”«' tu ! r * > lunt etiam ipsi pro materia,m»ms vero th 'Sc ili/xiliigmir, fi naturale compositum terra fiat per
defrenF PM aercm ' autem ignis per ,( tei .. „ lct udcnsaerC,... a i . r
iq ''"■icend • ■ ----. b ...-,,*rignem, & iste
pr^Postrem CnS j Cr ^ P er aerem,5< hic dentio per aquam fiat lif^^indefutn , tanat m ' ^a per ignem m terr.un redeat: quam d 5 l, ' r ' t 's,cogn 0 j- : ' m transm utationem quaeso ? Siquidem exper- i 0 CJu la, n jQ ° cc ' ls - Ignarum vulsus haec non videt,nec alia lina c c l Ut> 4 natur* non consideret arcana. Quicunque ^/"5t>s 111 nto haec ignorat , ac inficiatur, quae natura
* c Vl dcat u .° CU 0S konit/is quantumvis doctus aut literauiS ^ Und ' 11011 psiduiophi neque physici nomine dici JPPRrcntij qU * so Pll y ( 'c a fundamentum prunum habet, an in .^>bilmj ta,1turn V( d rerum naturalium maniiest.t (upersi- ” us > at fx occultilfinris operationibus naturx* ad
^ ^nfihi,- S , 5fiis comparatis. Quandoquidem ut ipla na- ‘One. Us omnihiic ..a ‘.‘.
l * lc Son lnes ° , JlJ 1 '! ,l ' s vst inpercepiibilis,non secus & ejus opera-
uiir • astra m^"’ 'l“* 10 Vljlt «n‘l«am pii p inter °'ri C ' 1 ‘ st " mo - Crevisse tamen illas, & ista mota ry ICl s n, ltll Va n * quivis animadvertit. Mente potiiTimum in tn^ nc l l Uni jst' C | °P US ’ >»agis quam oculis vel alijs lentibus, ti ^^ionni' ' ‘ l0bis 'udiciorum vice (iint, ut ulterius piogredia- ^st. pp t . lntcr P b 'losojihum5c rusticum nulla futura distcrcn- . ls f^ptervi adrnstitunim redeamus : Scalarransimitatio-
''J'Soliijj °. l ,us principes habet,ut lunt: Caleinatio , Sublima - 4-'ii4 ti0 i ’* utl e tactio. Destillatio,Coagulatio,& Tmctuia. (ivb ^'"Utio * 1C , COnr inenturluee ejus membra: Rcmbciatio, Ci- t Vc ttn| , ,' tl ' m blc 'uei atio. (suibus omnibus operationibus eun. t ">m s g ra( || lr m calcem, vel in cineres. Pruno igitur transinuta- ** . u’nicntata corpora naturalia convertuntur m ter* t a | Sno tanda^ ll a- Cm ‘S lK ' tanquam instrumento. Hoc loco inpii- t/^quib , r . cm 'ainterelementa materialia, & inlliumeu- t- 11 ' "lernn */obiter dictum est. Hae enim externa lirnt.illa au- Vctbl;r atio ompieta utique prima,l!.ve per calcinationem, live ncm » intentationem, aut munerationem, opcratio- 1 i nt’i sue-
^!I' S quatio vidit unquam arborem crescere, fo-

498
De Trj
$
.NS mutat.
ne; (uccedit ex ordine praepl^tionum fiibliinat' 0 > ^ {C \ rp 11 '^ calcinnta.vel in aquam,vel m aciem convertitur» i llX p O tifl' : ’‘' 0 |i'
tend* naturam atq; proprietatem. Etenim licc orujjH sJt)0 o» - est elevatio volatilium partium a fixis,quapropter >(" - iep ,
ditionis rebus convenit fublimatio. Si tamen ni' ,,1l<J )1) )il^ t )) jj
tio fieri debeat, ut vegetabilium, aut animantium > Kcp
{ublimatio quinto gra'dui cövenit, destillationi
hoc loco maxime de (icas agetur, uti metallis att l uC j l .
hünsstl' llK r<\nsrmiK prit nKlpi-vonrlntf PlO^ e..
ordo pariter bis congruus erit observandus. P rOl ! iL ( j 0 pt >, ‘~ fc- jjars volatilis,non secus atque in humidis, pier coho»* ^itA* icpnratailim partiumreconjunctiones, Sc iteratas vp jn f(J pll parationes,eo fixationis deveniunt ut cum fixis par"
cotd'^iLt^'
neant,Se non amplius ascendant, sedinolci forma c "^' t
lapidis: per aerem enimlblutionc transeunt in tione vero per ignem in lapidem. Exemplo iit 0111 pucc £ 'u armoniaco (ale in sublimationem actum, hoc cni 0 ^ ^„ItJ ^ lapidescit. Hac operatione sublimationum corrom-^ ^ s (b
cescimt.vcl mitescunt, Sc econtra, cum additione ra" ^ a< Jvc*
substantiae. Item acria multa dulcescunt, ace
escunt
n-*F J
dulcia,nonnulla per sc, vel cum aliis ad hunc niom
a j /_.j__ j _j:«. />.lnnO.. •.•nlil " 1
Ad fecundum postea,tertius gradus accedit, föhi tJ ° ' ^ cj ^ duplex,una frigoris,altera vero caloris. Salia.corrö* 1 V s) . t |i)n (
ta quaevis per ignem coagulantur, frigore tandem
0 ‘:!
tur%i liquorem,aquam,vel oleum,lnnnido loco ut.. jijniji" ,,, aere super marmoreum lapident, aut vitrum l’° “ a ^tii” -1 %i' men & sulphurea calore ignis resolvuntur. ^" l1in n il.it lir:i ’ 1 i0 .1 ignis calore solvitur,aeris frigore tandem c0 ')^,„ r .
quoti ignis caiorcioivitur,aeris rngore tanuci--- ~ us . »• tra, quod frigore solvitur aeris, ignis calore coag 11 « _ ...
qua ratione frigidum acrem ede dicimus,quod pug n ‘ 0 , 1 iiii t>1 ’^‘ n - modo videtur contra nonnullorum philosophi' 11011 , t i L !ib llS r volunt enim isti calidum & humidum eile. Verum '-j n'"’ |j
- -ua f ‘l .icjti"'
r
stat aer,non conliderant. An nonex ignc&aq u . lC liud est aer quam aqua per ignem resoluta ? QüF una fui parte,igne scilicet,calorem SdiccitatcnV 10 ^ |it giditatem,8c aqua’lita-luimiditatem mutuatur. - t)1 n'i ,,i: ^ic
qualitates principes tantum, reliquae vero du* j 1, pjeci” 1 ' l1 °, ii'; Nihil cnint natui a calidum, quod etiam neceda' >" iiv^.,j naturaliter,nihil item frigidum quod ea ratione h ul n( . c i,ii'"’ Quicquid puvterea his contingit,natura non,sed
judicato. Non aliter de elementis,
, principem , Ui ^
ignis & aqua, terra vero frigiditatem ä (ocia
tuatur, Ödiccitatcm quam habet ah ignop? 1 * Ic J a ]jj* * lllS , calida,neqj humida,iinbncqj frigida neq; sicea» ^^ £ . <:1 ac 1 * 1 '
neqj
litis principibus inservire videtur haud aliter, 4'
uäm
f Cl3 c
S' (
>1
%
'S
Ni
% l
$
0 leiin>
iii<
■ 3 i>‘
(>'
fi«
Sf
c, h8<
v a
na
N
H.
%
N
S
\
s
s
s
s.
s
S,
a b:
s
S
«tfj
S
S
'-S
kt
'iit,
«*c

A „ M E T A t L O R« M * esorem
«t|ss. a " tcr öe aerejudicandum: sic c ' lim .f^diintem ab '»bet ab igne lciltcet,frigiditate e nt ftj US igne 8t aci ' U ' v, ^ re - Generamur ergo tauquanaa x. tormina terra.
Aci^^^biilus aer.fen porius^iermapbroditus, m-adus
’' atur ' llfo «s instrumentis Sc materia. Q_‘ urt1 f 0 cum "Vm ^^'t>,bicob ibam excellentiammcnr \ m p, oC lo*
iCnv.M'^^'-'ret.nisi contra verum ordinem,&ar -> ’ inV er-
C^) Us occultum, & paucissimis manifestum, pugi .
6,t So A ÄWr c debet igitur qui posita leiies.Sc non van. > ■
'ctl t ' mm cathenis annuh.in quibus !i torve deficiat | ^
Wr - ' ;. e 1 putrefactionis itaque pfopric
>5Sc st >\\ty Ca P t ' vus aufugerit.
l 'Qur| CtCU " ni natu 'am rerum coniiimens,novam introdu* i 51 ' ar *lqu c UnC ' Uarn Producat fructum alterius generationis. Vi»
^taiv,. omnia corruptione moriuntur, mortua putreicunt»
l>Cl!>en^—
Sd
^tt, e.. l cl generationis transmutationem
. „ .„...a riansmurnuuncm mea vitam acqui-
H^F-tus etiam corrosivi ner eam dukckuntntquemitC' colores in alios transmutantur, item purum ab int- VCi de . roc deorsum separatur. Putreftistioms membra sunt. ,° rCuWlo > Quintus denique gradus est destillatio, ^ cstqnam Wfuidia sicco, & rati a crasso teparano.
Co,? 1 ? bra Rmt ascensio,lotio,imbibino,cobobatio. &fixa-
!' ’isur ? balio vcro stu® singula concludit, estliquoris destilla- % cnW CCS 'cpetira IWrus affusio. delV.llatioque. Ut Vitno- j'rn v ationibus per propriam luam aquam fixatur» atque ■ ‘ I 'ctr )S l tUr al ; ,m en laccarinum, quod lolutum in liquorem,« kod,,.^!- ^um per mensem ac destillatum, aquam cxlnbet C y “'ccaii dulcissimam : arcanum ad medicinam pr* > fn(ip t ’ L t: ""stimuni, ad extingttendum ignem niicrocolmt* Hw, "otis metallorum advenientem, quod Ub. de morbi» j ! U re, n feralium habetur amplius. Ad eundem modum & H,,;''; 1 ? 113 quivis Sc aquosa,vcluti sal nitrum,figi postum co-
c w US ’ Sextus gradus est coagulatio . qu® quidem. ut
^ln, ^?ndeus cx adverso solutio. duplex et, am est, trigon» ‘ '
Ä ” 1
Rursus utraque coagulatio duplex. ®.totidemque caloris existunt. Frigoris pribr flt ex 31 extra ignem: posterior autem ex iupenori firma» c Ongei a erna ' eni lapidem, qui aquas omnes in nivenr & gla- f t art e gead ' Calons tamen coagulatio prior,fit per mdustnnm
‘'igoueT^'msttas ignis observatis, & est fixa; reliqui vero i " alch emi a non sunt fix®. Fostenov calons coagulatio r" aatu^ 0 ’ & nunemli sub terra , nec non sub montibus igne.
^ili* ^ Avchcum tcwce undatohuic non ulque adeo i.»
'*ci lTltr nis ■
ta tUr.o M ;^ ’ ss’.fper alchemiam ad coagulationem gradatus
Ecquid b
ocjfStnito coagulatur igne,fixum permaner, iis ut a

JOO
De Transmutat.
Ks
"'«in
ut a metallis & mineralibus videre licet, quae initio,ex mulcilaginola materia quadam , per
Archactnn terra: naturalem artifice in montibus m
la.marcafitas, salia, \c. coagulata. Septimus f* scala: transmutationis gradus est Tinctura > nobi» 1 ' „idc 111 ^ stis omnibus ex arte Chemica conflata medicina,q u ^ j ( ,ng^ t ri' 1 pora quaevis metallica,nec non humana tinguntur jjjitti v
erant antea nat uraliter, meliorem, nobiliorem, & P
■ i •_ x-nen 1 - ciuS 1 ’..
substantiam,ac ad summum limitatis, coloris, &
. 11 ..„1^"
dum,potiorem & excellentiorem naturam addu c,,n
di tincturarum varia: sunt species, hoc loco m
re iJl”®-
■vvitn>„u,--- _ign«-' 1 * ,iiil'
sulatione metallica P c 5tiv, in ini tinctura non recip' l,n . c |sc^ ,|i-
Corpora p,imum alita coagi
venda,liquandaq; limt.alioqu.-.. . s
reserata (int Scaperta.Metallorum etiä tinctura: qu® a admodü fixx lubllanti.e.facilcq; fusibilis&incon' ^ci 0 ^, rae.ut super ignitam laminam polita: mox ut cera jnif ,'$ metalliim absque fumo penetrent, quam oleum qua spongiam iiibintrare videtur,idque tingant >n a fV pO que colorem in igne permanentem & examini c "!' js P rimo igitur gradu calcinationis ad ejusmodi t,0 5p cCII n'l 0 .ft ^ alcohol adducta, facilem acquirunt liquefacti 0111 ^ ^
folutionis videlicet,ac deinceps ner putresactio |H ’ ,rl ’i; l ;i'i, ^
jumuouia iiuvJivvtpiv ucuiwp,’ per ..
nem cotum tinctura: figi debent,Sc incombust’ 0 "^,» 0 ^"^^’’'
que non variabiles. Ad humanorum vero c0l P° 0 nl<-' |V ?' l ' 1 s(| |1< instauratione & innovatione recuperandam ^ ut |iii’i^ ' (< y ex auro,unionibus, antimonio, sulphure, vit | '' 0 |’ |J [,f!’ t ^ii” trahi debent. Ignium etiam varia subjecta, va' inS ,,c»’ 'portiones in alchemia, ut aliam lignorum flaM"^o!u'^"P ' r ' ignem vocant,& quo calcinantur ac reverberant’ 0 P, r p 0 '
pora metallorum aut aliorum : aliam contim* qu 01- ^ifl lychni calor,quo volatilia figuntur, aliam c,1 l* ,0 p 1 ( . l t n’^'P^’ ra cemeut.intui,colorantur, & purgantur a h»s c \ c r j<r aurum & argentum ad altiorcm gradum adduc 1"^ ^^ °P^ rU) ii : albatur,& in summa cuncta metalla innovantur. • , jjictF’‘ 1 | l ji'' nem habet ignita lamina ferri,lrtpcr qua sit ex3 lV1 ‘^ jprs* aliam culor per ignem excitatus medio lima ll,1, ^ jr j S vt in cmenbus: in arena item aliam; & in ^pnpon^'^
(ut vocant)aliam,quo quidem fiunt varia' dem ‘ ;llI ri r° s '. 5 ’ 11 ,t sationes,& coagulationes: aliam etiam habet ba P,>jnn’^^^pi>' vaporosum vocavi alias, quo multae rerum co ' ^cip 1 ' 3 "’ , !^i vr lutiones: aliam venter equinus habet, in q»° P'' j on ge a-|‘ , r ;it trefactiones atque digestiones: item bis oinnibu ^ e£ ii bet invisibilis ignis, id est, radiorum Solis, ll0 v«t rt p,„. cryilallirtupalam fit afuisoperationibus,
,H(
fti bih
S,
St
H
"Hi
‘Pe
Ss
H
Plcvf
%
I*
y
St
ps
y
>11
s
s
V 'vi(
Sei
V
Se
' a tp
s
Peri
S
‘S
»b,
H
S
S
S
S
h:
-t’
j ‘8
sUj

N
"NA ptalloR^ ^
'%m ‘u''• Hoc ‘g stc tria cuiusqvic l 'j ^ r “ nisseparari poifiutt, *t tn C Hi, s< l Uc metu stagrationis vel adust 1 n l on a <j u _
ftik' ^quanispvattcr visibilem ignemliqui -
ti- ^«que in carbones & emeres concrema Uy*>*-‘- -
Creteruni
statione U1 cay b°ncs Lc cineres concremari. -
C°^benen^ 1C,ano 'um impeifedorunt ad perfectionem, ° c ° tl actabim?,^ a b s< I uc lapide vel tinctura, dequibus infra
“''Pctfeft a0Ablmus - Proutdc etiam »ntra de sationem
in imperfecta nonnulla dicemus. P ■ nis
t,J ftan U ' Ml0num duntaxatadducta.nonpnustaim ‘l
»C° n <m 'n quo totius artis cardo pot.ssimum vu «
>>i . & aliquot lapidis processus ex PavaceUo docuc
De simphei ChemKorum igne^i.
bf-de transmutationum artificio per Slm' SqU0dsatlsd t ingeniolis diximus, ut s « vl *“‘^ d \ m
^^^ordoicdsiriumcmin^^^
Ptiin 'pfam initiandis proponci c, ne r accedant qui-
Cr® 1 manum admoveant. Huc igitur non accedant q nculn» '
Oculus non , «»nieus
'“itu,, '““ 1CU5 oculus absque mente fana & mfirumen- Vcftf' ^ot'stduum itaque maximeq; rcqvu i u ^
115 * c l ui Pridem ex propria natura vivdts> ■ ^
K>8W;. Hinc fit cuam.ut potestatem llf „,
^ ,lt 'dos^p Ca ' Um m «bus ocrultiim vivifi«
q M ° s °i a j>" Uin ' n rcdus necuit um vivificandi. Qualis in hoc S a , Sefaciat C ° Crcatl,s cd > nt quiescentem ignem in omnibus iju Urri ''d: relio^' 1 - d ' una ’’ Mercuri}, Veneris,Matitis, Jovis,atque V^Oan; i v'otn ast> orum (plt-eias omnes accendat igne suo»
.. ‘ ml °n
Cu, ! Pfit Ir , C c nullu habent,nec de se praebere poslimt: ctcnifn Hi C “ hütta cui ? 1 * 3 ^nt.accenla tarne igne solavi,vivunt,(itas qno-
Uj^ • '"-rta cu : —“ 1 ,-u.ccnia tarne igne loiari,vivunt,luas quo j Sc vitp ' S< l i Proprietatem,operationes perficiunt. Sol vero
v£>«<2T.
( . TH . .jptTi._ x .. __
C ° filo cr^ Uarn satiet ignem,ab alio nullo recipit astro,(olunt
»li
Uc cat
“ter i
q u t0rC re K>*ur,ut semper & «qualiter in feipso ardeae u ■ -«ttes * U . n 51 Ue nham lucem naturalem illuminans. Haud i,' 1 ' Phil 0 f 0 l] a S’rica judicandus est ignis atltanoris, fumique sc- jJ ’ ol . Um , qui sumunt, 6c fphxram vafis accendii 't t 111 operari r Cl la: ' quemadmodum sol in universo mundo vi hf 11 ' ,r <c in] fa' C I"» nihil in eo prorsunt generari potest. Pari- * S «tn„— ^JJ-'tui abscjuc hoc igne simplici, cum sit potistima
eliquas omnes in se complectens,
nonin-
^ operatio l“*' aDS< l u '
<j, nil Un Co , n ’l us artifici), rcuquas omnes ut te compit
d rtlio P rc " est ditur,per se quidem consistit »diarum i-
t ' i °P c tatiQ* omnes indigent ;ignc hoc simplici qtiaecunque stcs >a quo vitam recipiunt una eunt ipla materia, 11 3 Alibi

fcn
De Transmutat.
flii'
J ^}£. XS C. 1 Ä An Ul A *' sl 0U>*’ »f?
Alibi de igne simplici loquitur Paracellus ad hun £ _ j^iiis * j. p r loiopbovum(inquit celeberrima hxc cillentem 1 *' i
tibi sufficiant,(olus enim ignis totum opus est & ;
ro quotquot ignem liium carbonibus (implicites CJk ^-qvU 111 ^li' vas in eo vel luper illud continentes. Igne fi 1111 ^it» j. nonnulli tentarum. Carbonum igne sine medio nl ® >i
marunt,& non dissolverunt. Alij calorem liiis '* n1 ‘( ( , c rt' tl tarunt, afferentes hunc este philosophorum ig nCl )’ |,ali' c jl 1 ' 1 ,iii’ j
suum lapidem fabricandum. Nonnulli posueriiut' 1 ’ ^. aM f,. |
hoc in formirav.im arrrvi« •-ilii in rinn iUllS jnnip 4 ' U)C I
o.vdrio |i ;’f>^
hoc in formicarum acervis: ali) in cineribus intus* calce viva hunc ignem quaesierunt,in tartarc
milibus. Alii in aqua ai dente,uti Thomas de
igne loquitur inquiens.DcumSc Angelos suos cO c- ^ji#
se.fedindiesuti. Qua'blafphemia Incest? i,n ‘^^rii^^osi 1 rnum mendacium, Deum carere non polle elenvT^ , C- ^ ardentis, imo suis creaturis omnibus quoties * ^je
omnes medijs qua- dicta sunt excitati per ignem, * ^ ^,ii.r |1 opusprosiim inutiles. Vide ne seducaris etiam a ^ h oC j',j?i' Villa nova,qui de carbonum igne scripsit, ipse te decipiet. Almadir ait, tolos radios invisibiles rf
In exemplum adducit alius, c.dorem eilest^
nibusad Mercurii coagulationem & perfectio 1 ’ 111 igfl*' v f re,continuato suo motu. Iterum idem: s ;lC poroliim,digerentem,& coquentem,contiuin 111 ’' {I n: >'^>0' lantem.aut bullientem, sed alterantem & penet' “ l ^ t s F' .^f' £e vere omnem ignis excitandi caloris modii, 1’ v 1 : 5 nOy jea* phus.beneintclligcs: hxc ille. Salmanazar ait ; rosivus est ignis,qui supra noth um vas acrem # 11(1 . oS , &
1 ■ ree - 111 a.nid 1 ',,,,
oua nube radi j hujus ignis occulti fimt: hoc io> ditate nubis deficientibus error commislus esi. ,, t r
) cales fsl 1
st llvlU Üfi<!
dirait.nisiignisnostruin solem humore iito c* let £ ). jlb> montis, ascensu temperato.noncriinus pai' ticl l' ‘ (C n» s '
iS 1 ’ 1
.toiwAiii
bei lapidis. Hic omnia demonstrant fati« *P' ^ ^
tum ignem sapientum. Summatint hic est 111 aU j^fU’'! 1 ®,, Ji’ 1 * videlicet ut accendatur per quietum fpivitui” qui sursum pellit velut calefactum cahos ex qpp 0 „ost 1 Vj. periam nostram philosophicam: qui calor lupi' tc rii' tcr speiis.ad motum perfecti generationis,e°i> c g0
fipne sine temperate quidem urgeat, (inquit) Paracclsus de simpli« 1 p ! ” sophorum igne.

p
Metaliob. um, $$$
muittpltci igne phtlojbphico.
Ostem., Cap. III.
o ^ »lultmr cf ' m p' le ‘ diximus,congruum esse videtur,ut etiam , 1,1 antea • ^ f l Ulc * 111 medium adferamus, copiosius clariusquc qNhi attiuj n '' rn ' 10c posteriore nonnihil tanquam per trans -
i ifsti i st “ mu . s : ^nis itaque multiplex eil , qui pro diversitata r J' Ur Abjecti'. ln ^ ult > öt per quod postmodum in alijs exei-
Jäc. nied VarUWU1 ’ Ut '£ ms einerntn, avens,balnei,limatura- u ^itctain latuni calorem habent ab immediato profluentem (i. Ccilt 'm. il T ' a ft Cr ’ iUt ' umenti, & hinc in materiam am sub- V jj|l >0 fiti,lin. c ° C ' Ul ^ em 'g nc multiplici consiflit differentia (i* ,i>inonii,a c ‘ Ul *"'iP I opter quamniWinrerumnaturapoteft ,cadei« s US ^ P er 01Tm ' a iimile cuipiam alteri, licet ambo liua 1 ’ a ' m d nr ^ CC ’ c,llno ^"h eodem individuo membra, lltme- . ®’*3tum eu . 10 ” Ucit auruni - ab eo quod argentum generat; a- n 1 ‘Hibi-r pi o* 1 ] ’ v enereum, martium.&c. profert; item istorum „ ^Ur. j oc [ ffftercntia unde luerit erutum natumque va- 11 ^iusde 11 °i "°mines, neque duo corporis unius membra, Di(Iin'p r ° or ’ s ^oha duoflmilia reperiuntur: sic de reli- t‘"'ntnr, ll ltu ^° non est ex primo creaturarum igne, sed ex £,t ni m um . vano V ■ -
regimine per planctas, & non per (olem. iiT^Mimul a l ' lunKnt0 calor in elementis hac dispositione n^plicibng "iip 011113 Recompositorum a compositis ,ik non a Q "oi non usque adeo magna fit elementorum mix- ii 1,113 > >tcm° Ucrau "'Sol; ubi paulo major atque impurior, ibi sl' ITl n 'utatiQ X ""PcrieLliore Venus: sic de reliquis, juxta mixtio - e 0 l . ll nc ? ,eu i ust iu c metallimincranonsimilisaltcri,neque . se p Cr omnia conveniunt Si vero genera-
1 aton.c lm plffisolo, non interveniente multiplici,propric-
riti
suesti-
]“‘s Veriin 01 mai um nulla fieri discretio valeret, nedum in me* f ra Venia lCt * am ' n a ^' S omnibus creaturis. Cur aiuem non A rtt 111 l| hun quam septem numero, quorum (ex (olida, HUXl ' c rarnmque, suas rationes habet in adepta philo- I 'ato di ,* 1 ° j 111 ‘flebenua; proinde suo loco reservanda:,nc ab in- °*®Phico U<a ' arnur ’ Hactenus de multiplici dictum sit igne plii- •a* physicis rationibus deducto.
e <Ik Locahbui tnßrumcr.tit, & primo
d* utero ßwgtrtco.
Cap - * v -
, actualia. ad matcr >am deveniamus,instrumenta singuhuum V art ' ’ Um localia declarare visum est cx ordine, quibus afl °pus est, Actuale primum,ignem esse diximus,locale 1 i 4 vcr»

f °4
Df.
Transmutat. e vo^ci vero primum est. furnus > Athanor chemico $ cl $■
antiquis: hic uteri viccmin (pagiiicaf.cm ration' D
«44 UIV|Mls' » IU« tue I 1 ^ 1VV l(. 4U *J' . J j Ijl* IF
Trismegistus etsinon mventorliujus aitis,nem n "'. 1JlC |Ct l ' r ^ f e cehus spagfrica: medicina;, mllaurator taniend |C ^ni 1 '.„iv spagii' “ ' ' ' '• ’ .. inan Jl '
;iricuni hoc opus, in quo plnlofonhia humana ^ ,nii | ’“ l ( |j'J' mam ponit, ex meditativst contemplatione niai 1 ’ 1 i vtd 1 ' at-
l contemplatione
siste exordium alserit, innuens ad imitationem e-i- ^ | v ii' c ' ' 0 giricum Athanor extrui debere. Sed eomparat |DIK j f fji
niorum exercitii gratia brevibus examinate nuiim" S ^ prodeste queam lectoribus. Nemo physicus in•^•Inti' 1 ^ili°'
generare Solem (ibi limilem , led non omnis ^nlö^.Ji)
centro foetum exiliere , potillimum eorum dfc 1 !’" r> rum,qui nullam ignis /Etuasi cognitionem ah.m' ^ns 'd _ £|V carneo, rusticotunt instat.babucrunt Hic Sol te' ^c>lr"^,^- lioris aut dementatis machina:, per ignem lupe' 10 ' l . ( , na 11 "” '
ditur; non lectis 6c nostra: materia - centrum ,äccii* r 1
stri vel atb gerens per
rtc
anoris, quod ignis est, Solis naturalis vic£ 'j f r (4'*^ t sinuliutdineni incenditur. Kcquis |l0 i 1 . 1 |iiii alt
quis i li.tbci
aluruUN-tl.
i*'
fratres) universi creati mundi formam . u>n^' - ; n c (l „ nem, vel ut reverentius loquar, utor matricem meta videlicet,m quibus (cnfina Solis Sc 1 .uuaM’ 1 fluxibus demilla contlpimtur, coquuntur, atq nerationem omniu
suo pro industria magistcrij. _ r _ .
omniadihgentistimc parata > carbonibus qu.in utatC ti' ,rl< ’ ,tC dis vel paulo majore confractis, impleta ad tlUl1 ! 1 n, v ict a 'Vv 1 ' succendantur infra ad ostiola, turrisque liiperius o ^ op4 ll( f) carbones in medio vel superius accensi, calorem* fjj ',,0
stantem excitent,unaque vice conflagrent om« ,a . | U ,n veto calor excedere justum videbitur,admoto ad ol ^ rU® 1 laterculo cohiberi poterit > contra si remiflior erit. .^ r js < ' , f t cabones subtus craticulam commoveantur. Sed '.-Ja ® r
m? Sed vel pueris,ne dicam f'■ y
liquido manifesta Umt.quapropter latius noiuirgc'.^cofl 1 j lt j. thanoris nostri constructionem igitur veniamus. 1 *' ll |id a ‘l llf 1 iii /
tur furnus altitudine fex spithamarum, & interna e? llt ril° !
nidinc unius (pithanue, ut inferius tamen sit plior quam fupet itis intrinsecus, atque politus,nc 4 ,1 •iih ll l '!’ ( t' fc.ibi cdineha rcant,sed facile descendere queant,: c ^n-
infra prope craticulam. Ad hujus aiqnat-ouem f" 1 ^ co’ r<: mina, quibus laterales vel utcrales furni duo, vel tl£ llt nP' A deant, aut fi voles unicus: ostiolorum latitudo ht u , .„Uf 1
gubernacula vocant) aptius moderabitur ig ms '
torum idquc latorum. Cuilibet fornacula: ahciii- j (l u ^
d 'V fr Si, Si
?* »er
N,
N
'''»m
Ne
tf ns c
N«
N,
Sr
V'
Ni
S
Sv
"»etc
c ;'%
‘N
N
N
N
N
N
Nl
ft (ir
. N
; s
7 » n
N
N
N
cunr aqua ctetct a concludatur, ut ovum m gallina. vltl ;in dii |, !’ |1 , " :rij. Deinceps ubi f m' 1 ’'' °^, l ici 5 ' l '\-,il J
i»
o c ,
"»st
"Al
litti
Mu
Wii,
'ts
%
'IV;
‘ 1 ,

<
"llilist Metallorum. sof
V conuT1 qH;e necestavia sont.nntequam eo
Nj er ' m Igne igitur ad jull.mi xqualitatem proportionis
! ut ‘P' a natura docet inommbus,calor fermentum ex- S '7 dcmc 'P^ioc materiant in ovo latentem. PrOmdenon
^"tcU st1 1011,1 niaono mundo lucet,dlnwinat, vitamcpie ti r-
^ 7"'^ii.ontnibu8 & elementis,ignisipapncusdlustrans
Uum,ac inilmmcnta quaeque, maris quoque ba * a ovum animatum excludit. Sed gi-
tf ns qiJ inquam leonem rugientem contra turnum, qua:- c^.^orerI>arae..!<i.- "
c °nti.
’ösJr 1 "
dicIt OUt ^ >ar ' C<Ldlum ' En(inquir) quemadmodum libi dum ', nu l H "' rlnu ' vetuit ne llruatur ignis carbonibus,id-
cre; modo vero docet carbonum adb.tnc ("E no u , r' Ju n muUT1 ll( ' um -petinitti scilicet. non melius quat *
tAtrs- mn ' a indicasti fecum pugnare scripta 1’avaceUt. ^ larr, j° cu ' um estquodaperiasne monoculus,autca?cu 1 7
'Laribus 'udicaslb basternis videaris. Non
lEC P an ’cula ((impliciter & (me medio ) a - Ä«“*-» adjesta} Viden' qn,nampr*tcr F em tug-
Är
*U crr Q ca ‘ummatonbus valeat,ac dicere, c\ui > , llmstnu i tc . ^iQy. tciplum indicatus 1 Nunquid .vp' ' scriptis <' ftni ''es invidos homines pass.m in ommbus ferme knpm
- -
"V,
l stn
tfeUm
oli 1 ct v obis "" P robe non masticatum pertransires.alioquin •7 Go lut cu S, ?? ntibl, K Cl| m pygmxo meo homunculo, quod ^nt.itc h 0c ' n Vldü l° P ucto ■ Cavete inquam,iterum atque u ni .on> o Iapide tanquarn mysterio magno corruatis, C0| 'nn>m, 1 t? descendatis ad barathra, quo me relegare fru-
IN«?™- Ha:i
Sah dl \ m <
^Stn^.. n ' cri, is. fq,.
c uuonare videtui PavaceKus in tumulo. Non
.^ ilti ^ 0ru '' s loquendum estprxter xquitatem, inio non filent V ■ , ancan t in lita requic omnes, quemque (na finale > 8; j n aC ' e stuidem est carpere , judicium evitare hodie t!n 8° qund Xtrsrn ° non poslibile. Quid es tu quod non ego, ll ° tr ' poL-q 11011 tu ■ 1 ni lus quid utrique, quod non alteri con- °W. ‘kiravc videlicet ? Homines (iimus omnes , quibus m 0v UTl acc idit magis quam linitis irrationalibus, qux solo '''euu, ,,j lltUv - Error fateor in plurimis,erras tu,tuum est fate- ^ü,,. ' Monere, non judicare: tuum igitur officium esto ut
* ti
> non
?iS S qu ; ?? '] cr 'Ovidiam, fratrum non rite gesta palam (acere, tcj'' 0 ' ' ll 'mnn '!?■ tUm m °del(ia juxta verx philosophix disti
!’ ll ' l °'oiih ln,iilc: oUoqui nec tu,nec die,nec ego,secus facicn- ^(ptTr— d'gni fumus. Sed hxc philosophica , r a "'t genii? 1 do ' or ) etiam a doctislimis impugnatur: tantum ■«<, | 1Uni pEilolophortim dogma hac tempestate celc- 11 'P ls > ut non videant hoc omne qualecunque est Ii j fori»*

fo 6 De Transmutat. ^
forinsecus, & intrinsecus, nil nisi meram honor" 111 ‘ S £,jt. praetexere: hic studij suilaborumq; potissimus si' 0 P | factum ut quisque famam sibi per labefactationes^ ,„isc"'^ii tionem alterius parare conetur. At non considei' 3 " 1 ’ lam atque magnam injuriam fieri posse, qua: non
conscientia,quo scandalum praebuisse videamus "" 0 netu tendens, scriptis pariter ut etiam patratum, hominibus retractemus absque verecundia. rr 0 f> * (£) ir tea diximus,a sapientislimis agnoscitur commi» 11 * tl j t ,t,^ £ dis & fatuis vero non,quibus omne delirium vera f ffjlig^ v , # t« tra. Sed missos faciamus amentes probisque ac cum agamus latius. Adhuc de furno vel athanorc, > quid audiamus. /C i$ e
Dcstcundefl>*girorum inßrumtnto 1,1
o'vo phtlofopkteo.
Cap. V.
M Ulta de se temere ptaelumcntes philosophj> P £ 0 pli" rll ^jrii* lcxernnt occultum atque secretum vas pn' °‘ () (H'
pejus id quod Aristoteles alchemista ( noniHp p e
it inquietis, materiam in tripli' V 'j l ,pri" l ‘ 1 „ l ,i)"
Grsecus) loquitur inquietis, materiam in tn| dam: item pessime quod ab alio dicitur,maten ratione, primoque gradu, vas metallicum ®^s5^',cit""^>,|l"' gradu coagulationis videlicet ac dealbationis trcum,& in tertio gradu, qui fixationis cit, vJ! j ul llt in ""^it>" minus per hsec omnia , solum unum vas itites"!" (ai" 1 s" q t'
operationibus,usque ad perfectionem rubei b'P'q' j ntl""''"^"* materia nostra,sit radix nostra ad album <im u * “ * t j (1 c° cessatio vas nostrum ad hunc modum este deb ft > ^qiic^t regi valeat a coelestibus corporibus. Influenti'® n ‘ ^ ir ias invisibiles,6c astrorum impressiones, apprim*-’" p^ssit"'"!a- opus, aliter autem impossibile fuerit oriefitale' 11 ’ ^ jj S in e ^o' daicum, fc Aigyptiaeum lapidem iustiperabik 111 ^. v j rf s ( itnplerijpcr quem Anaxagoras totius firman ls '^|- irl iiii u c' ,j5 vit,ac prxstgivit magnum lapidem de cado de c ^ „tui ras,quod etiam post ejus mortem accidit. Ca nostrum innotescit potissimum,id juxta vere ^. [(l ,lt f (} si' portionem atefut metuuram, Sc ex certa qu"da t
'hi
cxpectat/i tamen ex aequo fatui limus omnes, n® >
tur qui ("apere pro mensura velit. Multi plus s"t' s i(5‘ t ?Jjjit> ■ nus plurimi,qui medium fervent fere nulli. Videt " 1 )llt 1 iii" I quam praetendimus sapientiam, justo Dei judici" >"* ^0"^ q stultitiam etiam hoc scculum transfbrmctur,idqu e F l [l0 s p (<, Lr conatu. Si quid igitur a nobis erratum est, accus"" l£ - 0 fest 11 £c
• v - - i n- ■ . -sal"* .nli"
soll
Si

tllt;
t? 9 dicari A u ^ E T A L10 IU1 M - f Q 7
-' ta as ll0 C0l ' ! '° ( -' 0 > < l u °ipinuis, & anima nostri materia: lepa- t| Ua >S Pneu-r ü° lC ’ „ P ro cwli fui altitudine fecit elevare queant.
justis philoi
to^Vioseip' clnostri secreti i qui quidem acmiilimtis est) ma- tk ln ^' )c ine lllScXclt atam ad operationem urgebit nimiam, ut p ac V;1 * 0 pf, S 111 m ‘^ c b ustra dilliliat, non line periculo corpo- f'Stcm o pc '" lns- pmitra si capacius,quam ut calor juxta pro- loiV tle ” n i. o' ' a Cat materiam , irritum etiam erit opus Lc 1, . rilr »j'liil 0 fVuaproptcr limtma diligentia cum industria vas tti IUSni °d!noir C " mdt btbricandum. Qua: vero materia sit äl jj <:ri a: noq ra; c Valls ’ ■ l ''telligunt illi ibli, qui in prima solutione %i a 5 ‘ tl lI11 t de X * ^ perfecti«,hanc in litam primam eslem iain
V i,,’,,, si u ° bitis. Operator etiam diliuentistime notet, pii,!. . “M'iim.i (M...:_ 1 . =t
ali
“‘Uocon I'>'l uu i|’uttus, <x anima iium.v I»
Vas pr«ter P ° lC ’ 10c P ro caeli fui altitudine fecit elevat , ....
cl Otuinu C1UUm stli ctius,amplius, altius, demislitisvc fuerit, >I" S Philo, n ; K , . tts & sperantes spiritus animaq; desideram, calor
r:''«m m wperator enant amcenti
r 6, 1S '' ll iusder m 'u " "bone materia deponat, a fo > 1 . 1113 ■ nin\«.^. Cn ^. en b' > at io difficilis est : talis tante
seque rejiciat.
Ii " J , qiialf i-j, ■ r' lilll ° aitncmsclt: talis tamen este debe» c»V^ c,Cn da t .'P'Smet natura expostulat: ex uno quidem 6ccx t c 1 Philojbi,i, C l " Vt ’mganda est. In summa talis, ut ex altitudine » tr 'ni corpL. ' CI a terra philosophica elevati,queat in fructum fui q ^'"ficatio 'i °P erar '- Hanc formam utiqi habeat,ut separatio i/ 01 hr,utq. J CI !] t ’ ntori| m,quando ignis umim ab alio pellit,fie- 0 at i ac Sol^ U p 1 | H ' t luunt locum, ut quo hxrct', occupare va- a J C| ' a tin ncs p a 11 Phinet* circumcirca terram clemcntalemsuas jpn^lociori Clccrf > & eurlits eorum in circuitu no impediatur, o ar " propo^ 11 a S ltct ur. Juxta hic omnia qui dicta sunt, r> acv cib(a c j u lonc , m habeat oportet rotunditatis & altitudinis. th IUn y hin vafre P rimam mundificationent corporum mine- c , 11 Va P' 1 ,cinci iei* U 01 * a »tenaculx,folles,cupclli,tcllx, cimento- Vn * Ptoiect- 1 *' cueui bitae.bocii ad aquas fortes & regias,tum m* 11 ^ Vase n /? ncm ' n opere postremo sunt neceitaria. C.rte- . °dun 1 . hoc opus: alio loco loquitur Paracellus ad hunc p^ktim vix UnC a, tcm est quod habeas rite jultcquepiopor- ii lat vri a> ij „ urn '■ etenim (i capacius erit,quam par est, dilatatur S Vcl c " ""miditas.ut nihil inde nalcatur ; li Verb sit angu- ^ ftc Vale- ,ai P rc Hius,germen suffocabitur, ut nullunt fructum c- ^'"hieii/ jbicntplo patet ab eo quod litb umbra, vel tecto fa- ad vj t ,’ ni "'be houi tingi ve produci. Quapropter plunmi re- animum advenere; nam periplum vel in ipso
vl>
,“'ius iiaiu ^o>'<"on facile cottigitut, imb uonperducitur opus l ^""neuttim ad optatum finem. Fcomdc ad uncias
^|°Phici ) h^’ n" 11 " 0 uncias duas cum dimidia vitri vel ovi phi-
Co,
iustP ^h.quoj pondus hoc referat: habenda ratio tamen
haft niitt "ur tU ^"' is ‘ His observatis non facile hac parte
titus '■ rr ° 1. Ve localibus instrumentis igitur dictum sit
Dcj

jo 8 De Transmutat
Desubjctlo W/ materi* philosophica /r>g‘
Cap. VI.
ANtea satis clare diximus quae sint instfit 0 " 101 llS u >-'' -ir jam vero quam libi materiam (pagiri ad * rtul11 . l t^ ul ',||ie
~ ' *rd.w>r\Ulli >1 lYlOs^ ..
f*# 1 '
,th £
dum elegerint audite; Poik]uam vegetabiliamo 1 * 1 ^ currentia duorum mineralium,ut puta sulphuris & raleni naturam transmutantur,ut inde tandem resultent. Etenim ih terra: cavernis mineralibusyc.^ ol ,tH’( nulla rcpriiunrur, quae longo temporis siiccestu > calorc, iiilphuris naturam vegetabilem exuerunt » 1 mineralem. Idquc potillimum accidit ubi hnjusw^ libus proprium adimitur miti imentum,iit coacta h n ^ 1 ( .t. ll ’ , _ l jj[[.
a filipluiribus & salibus terra: luum alimentum donec in minerale perfectum, quod antea vegetan^^-^,jz
Et ex minerali conditione has, metallica quaidam cta nonminquam oritur,idquc progrcllri unius gta cr ja Sed redeamus ad lapidem philosophorum, cuju* rlI nr<l lin oll ti' fentiidifficilimanec non intellectu. Hujus ut a^ qiiiJ^jf «tu i;.it r: udus investigationis, & norma ecmli.""' neam valeantquc, radicis est carum, & spermatis duia, qua pervenitur ad materiarum cognit ion fI, b. •,, 111 . >((r plurimum, consideratio principiorum valde nece p-m ^
via quove medio naturaprimum ex impevtecti° nt . il 1 | 1 iii' llS ^> nis finem devenerit. Cui considerationi condas c oi”l )( |i> bere compevttflimuni, creata quavis a natura ‘ ll £t"al c ’^ v r tribus primispri"-"' ;: " . :J ' e->"E>iii > -illi-
ralibusin unum
rofixa. Quoties enim corpornie fal,cumfph> tu animato sulphure permiscetur in corpus unum "
||lU
<i
bes,fervatis prioribus partibus isti:.,quas natura simul in constans corpus unum geogamicnni’ CL' ., iiii'^r, ratio habetur ä magis ut mixtio conjimct' 0 ^' 1 ,^ j,ac lll ’.jr trium,utputa corporis,annn.T,&spiritus ^' n, ^ 1 l,ter | ' |ne ° c V < ’ resultat inde purus Mercurius, qui si pei meatus sio C,
fluat ejusque venas, obviamcp factus liteaboico 1 ^ |,, tc . v ° - ]jsl si* coagulatur pro conditione sulphuris- Ellt an,u1 ut vix centum annis postea decoquatur i» ">^>,111 ( oP
originem vulgatum hoc,nempe, Mercurium 5 c ^^,.1 este metallorum, ut etiam ex relatu sofforuin >
it)*"
liat. Non tamen vulgatis Mercurius, neque
in'

etallorum.
fop
Nlor tttns M Ih" 1 ' ' ,cd Mercurius & sulphur philosopho-
t ,Ut nurln, sata , t * ac ‘On.ua metallis perfectis corumquc tor-
,°' u m depta*” 1 '§ ne fugiant , neque vi corruptionis clemcn- „I' ol 'itione 1 VC !\ tur ‘ '■fuquc per ejusmodi naturalis mixtionis C ' Dso pht. S Lu CrClU ‘ l ' Snostci ' domitus est,inquiunt fpngirici j Ct ^ftis Cor U bac ‘gitur verborum lorma, nollet Mercurius ex si' C ' Cril W.a,, a U _ s ’ vinirnsque terrenorum planetarum venit r * tr adiccs h°' Ct ' a ^ crrncs ^i s verbis asterit:Sol(inquit)&Luna ^"arti eflf ec *^ Us j' rt | s i'iÜ us Hanuel ait,philosophorum lapidem a 8 ll,a, ä, videlicet in Sole & Luna Unde sole clarius 'dipfum 00 -'* la P ldl 5 nih'1 abud este prxtcrSolcm & Lu- atl) ral, tcr ctla ko confirmatur,quia limile quodq; libi (imile
5 Rapides n!k 3 cr "' ratc l uc - Et non aliter quam duos esse sci-
р, funa (j ^ rubeum, dux sunt etiam lapidis nraterix, äks 1 Jtt 'ficiato p copulata proprio matrimonio, cum naturali, t« r^settiine quemadmodum videmus virum & mulierem J v ‘ r Host Cr e u ) t J- lIrnc l ue st' 0 generare minime posse , pariformi-
ra niq U (. r 0 *>loeminaque lua Luna, line semine spevmatcque
t moliri ° ( C0 ‘' cl P c re non possunt, neque ad generationem ali- th r ' u ni,vid l ° C ^ C ' Unt mde pbilolophi nostri tertium esse ne- j!' rrr 'korC, fi C lCCt an imatü lernen amborü hominis & foeminx, A U ' Us rcniQ(j^/-st UO totum fini opus irritü este judicarunt& inane. I , 1 ° ne nt amb f Crrna Mercurius est, qui per naturalem conjun- *** ; n ^ ° rUm corporum Solis & Lunx,recipit istorum in se pj^Srrflsuff, One. Tum demum, nec prius aptum est opus ad
с , *!** Lc Prelium, & generationem, per vim ac virtutem vi-
t ariUtT > ist llIn neam - Hinc moti philosophi nostri dixerunt, Mcv- . ^ Hcm em Coni P on ' corpore,spiritu, & anima, cumque natu- j 0111,11 omnium, & proprietatem assumlisle. Quala c ste ani| n '°i ^ * n tellcctu validillimis adlevcrar mit. liiuin lapidi »ivipivi Crn,( lUem etiam vocaverunt litum Adamum.qui S 11, 'ento * Cm Evain occultam insuo corpore gestaret abeo p^auf* ^’o.vi'tute summi conditoris omnium unita sunt.
ameri ‘o dici potest, Mercurium philoibphortimnihil ■ llo t> vul' llam compolitum eorum abstrulillimum Mei curium ^'tcur rcni st' um - Sapienter igitur dixere sapientibus, est ä 'sli OSe IOc l Ulc quid quxrunt lapientes. Almadir philolbphus C °’stuab Xtta *st lnus nostrum Mercurium cxuno corpore perle- V 0t * ds ,hic s^ 1 * 6 P^^fcctis conditionibus naturalibus (imul incot- t a ' c at ir, ni Ua °’ Perlectionem cxrrinlecus protrudit,qua resistere *' la pcHectionesovinleca, ab exrrinlecis inlulti-
, Ur s ( l Ulcc lu.d impertectijam in eo circumleptum est. ,1l *iica l' °i°'st" locum acutillimi, lapidis materia lntclligitur ' mbus uticrocolimicus, materiaque philolbphorum
homo-

&
jio Df. Transmuta^ .,,
homogenen, & unica. Horum dista pliilolopho 1 ' 1 " 13 antea mentionem fecimus, mere sunt aurea , i’ 1
existimationis habenda,quod nihil contineant Pp 1 -jad 11 ' $■ validi. SumiTiatim ergo lapidis philosophorum liud est, quam igneus persectusqueMercurius pe>' (ll |ti
rem extractus,id est,artificialiter praeparatus,& veru 1 " <0 ,
5 Adam atque microcoiinus. Hoc ipliim P , „jjt 1 ’!
di tus.
atque
pliim
* . hip* • coi sapientiffimus ille Mercurius Trismegistus allerem'^
Ji»
/it orphanum. Noster itaque Mercurius is iph’* llC p ct ' c( j.
perfectiones,vires atque virtutes in ie continet, fi"'^^
ac domos Planctarum omnium transcurrit, & 111
ijl»
tione vim superiorum 6c interiorum acqnifivit,
bor^ 1 '’"^
comparandus, ut patet h candore & r"
. _ a .'ratis. Magi per tuam sapientiam astt I ' nl '|. 1 j S a lU '. 1 £|1 -
crcaturas ad unitam (ubstantuin adducendas, 3 ditionibus 6c purgationibus atterunt in tantam tub 1 “ 1 ,
etet ’ ]tir c^
matrimonio eo conglomer.
fti ,s ‘''(cef
.. .. .,rel" 3 -
purgationibus
dere,divinamque naturam Sc proprietatem, ut op-- p u p « r' t J - . - !■ - — ixP
da. Confidetarunt etiam in terram redituram,
separationem magicam, perfectam quandam
eP
iid'
furam,qua: tandem plurimis & indultriofis, & t ii(
as,ex vegetabilibus fubstantijs in mir' e,a a t( -.iii
in perpetuitati fimilem ac divinam clfentiam q ll,nt ‘V -„nch'^ C .
_ ii ' ' (c c£» lC
coelestium ac terrestrium creaturai um ellentiaii’ 1,1
tem. Arabes & Graici per characteres occultos ^"''aiupp 1 ' 01 - 1 , # Sc per hieroglyphicas descriptiones Persarum & ^. A dep tlS adtecrcta fle abstrula mysteria pervenerunt, fi"' xd->^ partim intellectis,partim vero non,admiranda ‘^Hii'^il riundo viderunt ocuIariter.Sed quia (upcm.itur.d 1 ' 1 P^. ()0 p
terent,quam captus eorum posset aslequi.ai canu |11 ^.j 0 f 0 pi‘- ^ Magorum sententiam vocarunt supercceleste,<<P l’ cP ^r
arcanum appellarunt, & ex lententia Pythagora: a ^ t fis ll !’* S ' f “
Hunc quicunque sunt assequuti, variis adumbra' "'. lt jön'
gmaticis, deceptoi iisque similitudinibus, c0)11 l’ al "pstteP 1 '^t' vocabulorum fictionibus, ut posteris ejus ina tcrl ‘ VPfjf. occulta,ejusque nulla vel minima posset haberi no 1 ,, c rtt ^'Vl’ plurimi hanc materiam ac praeparationem ejus >\s v , ( 'i b l5 ' ^ texerunt ingeniosis parabolicis tarnende a:nig n,a . p.iP figuris > ut arcerent indignos a tanto mysterio na ^ ^ asl c a' „ artis. Paucistimi nihilominus,etiam eorum fi 111 "^perst^,^, apti sunt, ballavnum natura: perpetuum, lapidewfi . tv jc- 1t v '• 1 ■ p - difficulta«; u tFi? :
quaisicrunt, ob ingentem laborem cum qui pastim occurrit inter investigandum- lC p,q 11
defidesque mentes ab opere destiterint. Avari tao
iibp
parationibus,ex vegetauiuuus mmtantiis m muan*". [( ,i nerali in metallicam,& ex perfecta metallica subss 111 ; 0,111
tot*
K
"S
}s
&S
"S,
W at
Mit,
K c
N's
‘St
,b fiai
Hi
?^iln
%
Ji),
a bss
'Et
'ill,
‘s,
v ‘vif
X
Si
S$
St,
s
V,
St
>
>
»ifi-
IS
St
s,
b
'tl
St
S<

w,, MetauoR«^; _ diiJc'ö.
^y: iMrn0rUm ""'"Se ttiU vitam S- opcf nc- st Utnt ln °P eie ’ ut P 1 * ' felicitas mundamt dc-
SaI iV r mc ' U ' : ; n0n ' stlSa ^ Otal p.oinde studio aein- perdiderunt ac operam. 1 ■ ■ co mparatio*
'"»m r cv '?'® mo »d hanc rem est opus, nt ex V dc-
ttr^^wdimdus mens auüatum fctihentm simdi-
^ ^ ^t 'g'tur ingeniosiora aliquatenus in pteria
^dferemus in medium, cpia P® § 10 corpo-
h a j ,'Perpcuu,(ivmlibaliainö convenientis m gipro*
Mir i, j rnmam duitatem recuperandam , conlervan - > ^
ign, dum morbum,inquit Vavacelfus. Exemplo t . - lst
^««unV»; hic nobis est inv.f.b.lis, qnapropteun aerem
..„„i,,,»», nl wpiup^> ‘
Hsiä"i' Clt latendus 6c inveniendus , per concu >o"<> '
i»^' c halybtm,in quibus tamenpotisttmum non co * r ,
citjj nisi ab nKi^A-~ n— -
jne T T""T* IL ’ U5 tamcnporiiiimumnonconliitit,scd ,S tf im "I * a ° ob >ecto sicco tanquam somitc retinetur. Sic- ^ r uul'n? rCri ' * uum hbique similem statim concipit; am-:
o 0o „'■'■aiovem luum sibique firmiern statim concipit.^^ Äil ?um slmul "Itantur in sublesto tanti Iper dcutcc to> » mo? .
t ’ Sl *kct! >m: " neritc ' UC sokm COV P US and m 1 Haud aliter materia ^''nso,^ m A Sn<:v ' ,a: P abuloc ' uc '7"t «riomsvit* maximi
^icV st 7 Cstl§ T da, v l " 'lato utw*human«vita«n
P l -e parationibus elicienda auU> minus
«bi Um P'opcmodum deficienti. Nam uti g 1 , j-
hll IZT • ^ adbuc valde pauci* enrbuneuhs vel lern bvis c . ddl, ° l 'gn° ceu fomento sibi congnto. '^ crpe ,
Mutn,i^ ls > ''and ltcus in humano corpore a - briorenv ^e vi« d ' tUm vc ' atomo residuo vitae , hanc m siani . p baj L| 0r?ni suscitat. Verum de materia quaestio c ^' c -if US l
Vm ‘ g ?' S 'at« Non aequum est, neq; tutum(ait 1 ai a««“ J l 4S stCC l^ de hac omn.hMC ,v — *.
'•^nirettr J -Mi, A «».U.lVt.»«“-»/
B r atiap) V Ue "e hac omnibus ex aequo dicere. Nunquid fuf- '>4c scnioK* hcisfilhs.qua lucem e tenebris umbrarum, figura* fa tion» , tUm educendi data est facultas ? Tenebrarum fili)
' Uni ! lllTrk_
h
V
'tiw! atl0n e'u ■"l"*' 11 euueendi data elt facultas f l encbiarumhh) hos' as elice 0t>ailUlr , istis enim etiam cx luce nilpratcr meras |j retit ieaw r ee°ntingit. Natura namque libi limilcm naturam tc heb, ?' Hlact ’ ac vehit ferrum trahitur ä magnete, sic tcnc- nv^hfx e l' 5 gcnci! 'nt,lnx veto lucem parit. Durus est hic lapis, ■'da rtlas ""eleunr esse poterit! quid cote & chalybe durius hirnp lt j' . tamen atteritur: at quo nam artificio philofb- i v ldc ; p,s aperiendus,utinde nobis, & ignis, & vita fuppe- b Cr:|| ’dtim o mus aperiendi (unt mentis oculi, ac inprimis consi- V(| t ' atl 'ranl l ,^ : '"edieina sit humanae vitae prx cunctis omnibus,
t '''hirarn •C '“ calcin 3 lit humanae vitae prxcunctis ommm», ta r l dque ad '" tcm rna g' s congrua,ut ea confervetur ac pracler- ijd'l'honibi P ' *destinatum ejus terminum in lanitate, litquc a a tabix 't'hsiiina. Nemo,saltem vere physicus,in dubi nn -illicas essentias, prailcttim corporum pertecto- ' vum elfe

De Transmutat.
# l '“i
JLS t 1KAN5MII1AJ' IcS» 1 I#’
r natura pioduxit magis dura** 1 roindc fi vita iit ignis & calor^° r 'l
T«
rum omnium qui
corruptibiles. Proinde u vita ut ignis ix ow—.^ciid 1 ’" i humido luae materia; per lucem unitus, ut patet ex ’ j„iii* l ' S |j<ii< non fulgentius vivat quam in corporibus corrup” i-jJ'quii 1, noxijs; quid obstabit quo minus ignis calor,Se I**" 11 . S
metallis incorruptibiles, a (bmno in vitam exich-***^ (iib'Lpit organis humanx vita’ junctis, hanc pene conloj’"' ^ qii* Ser Dormiunt enim in metallicis coiporibus illa loh'*”’ ^ ^j;<• ut homo somno correptus ac ceu mortuus jacet, >' ^^;>>> tiore movetur, corpore vero non. Spiritus ut* 1 ! 11 uti^^ir fi liberetur a somno liti corporis, motus Kc c° , J |1 <ii
exercebit in objecto sibi corpore quovis. Non a * lK jtjk 5 ^ bus humanis judicandum,ista dum xgra lunt.jpso^^pol^ ^ obdormiscere,non vere nec libere spirare polle, 0 * 1 ^-.it***'^L fili domieili j corrupi i. Semotis igitur a corpore trfl. , jpii^ ^j, ruptionibus, non per medicum extraneum .sed F* -1 -1,. e^S 1 turam auxilio medici corroboratam, aeeeilnquc v ^ (i|S cX c . s metallorum videlicet incorruptibilis, libere fi*? s,l 'j ti1 qiJ c ^ spiritus ejusmodi Vitales in hominibus. Nil m"** , ll ],,.n‘ ,| f f ii>' rabiles curxfiant ä lpagiricis medicis,alioqui p el eorum medicinam impossibiles i quo factum llt curabiles judicarim, quos ipsi nequiverunt pcH eie jpt
ac vcluti mortuis luis medicamentis. Hinc P^^piitf" 1 £S se
videtur fpagiricx medicina;a Grxcanica: l ia:c 1
-.. .- -■-,/ C X.
nuentibus, illa vero vigil ab omni sopore lltu .je.ii** 11 ’ pt jiH cultates excitat vitae. Sed ut ad inquifitionen* j p qU* lC rix, haec non melius innotescere potest qi* alV1 3 erroribus in hac parte commissis.
De Wr/» tn inquisitione materia
laftdiä philosophorum errerth 144.
C a p. Y1I.
M Aximam hujus artis difficultatem obser vnl .^ii.i
luo rosario: Varia huic materia: ^ 1 t’ u lS i y ti (liii lll,1 ' 1 ',n ( ’ 1 ' runtoccultistima quxdam, a similitudinibus P_ ^ lUl u.se J [ ' Vegetabilem enim appellarunt, minerale*” > t {,vii ,or f fi* 1 ' juxta litcralen* sensum, ut facile norunt fap*. cnt ert jfinSI r ' flo 1 ' 1 canorum, & miraculorum ejusmodi lapidi® e r ;ir ia» c l ll ^[Ti* ,<1 '* jus exemplum prae se fert Raymundi Lulhl fiii”^' ; ![ ,,c( c!l11 mirandarum virtutum edit philosophis t ' inlC l r id i ,,fC
Non fuit imponentis nomen hoc opinio, ‘“^„ilis c* 'j 1
aliqua super metalla projectio, vel praeparatio ,’^ct.**’
verum abstrula mens philosophoium so>*P
iv *' 1
nomine materiam luar» appellamur Mait;'*; 0 *
tfC 1 '
Nt
E ro *ssi
K,
So,
; 1J ,cj,
S;
N,
Hi
s
Slf
H:
So.
*lb.
‘Q,l
ii £/
Sc
Sui;
H-
■h
V
X,
X
""n
Stc
>
Sff;
% X
H
"*tii
•in
Sii
**it»
Se
ru bfl
S;
%
%\
\
%
'S
s,

^cnl t , M FTAUOIUlM. f i?
chemicam applicaverunt. eunt tamen id
*'**►., dcr >otct praeter quandam arcanam fimihtudmem.
s us xT ' nou mininius in vegetabilium liquoribus ortus est, s Mere».-;.— - - » -
coagulare plinimi conati Utut, 5c P°^ na< ? j ac v>> s in lu,ram convertere , ex.tbmantcs cum qm ^
auxilium coagulare poslet , nia . x V ‘ y„ u0 - ttsid §i% r 'ium. At quamvis nonnullorum vegetab' j, ncm
Jiitfji r Ciant >non aliunde fieri quam ob relinam, 1 pingu tcri 'enum,quo plurimum abundant, indica n
C*»! Humiditar- "
N^r»
i CIrila .— compertum est: quodque non
'flando^r^' tatCm attrid, 't, ejusque sobstantix pcrmilcctur
onrnem utilitatem. Nam crassum & exter-
»mmm m vegetabilibus, ad perfectam l n °?? nc ma .
^oXt mU T nm effc ' «impettum est ' c l uo< ^“' n tit hyntalU 4 q “Vndio exp.crti limt multi, fitfi nonnulli lu 7 cx i.
‘^cnque.propter calorem intcnlum.& acuttu ^
«te ü , '' CDa gulaffe Mercurium existimarent, cum o y. vu ._
&ai s !°^ ot ' us contrario manifesto id factum e ct, ^ oa p c ,_ ciit d olarunt, salium tamen fundamentum ioc ^ ^ om ; uum
Soim C ° c . l ' elldoma; existimandum,Ucct c , inde va-
C jcAv.KliJ.ouimclkt® 0 - ^nilchoceradt- certo ac determinato tempore - jecoaeu- fiuo animam vel quintum esse venati ' m hst
V*fctmutantemtincturam edicerent, m
(J^numevvoreomim. Alqfiiccumlumcad COu ^ftcmiam vocant ) excoxerunt , ac o
*W c . oa 8^«ctut exposuerunt,qu*postmo M oiectio-.
^ Ve)?' Vtrcm Ulla > Mercurium {ut opinaban u ) \ 1
! Hjr rtt 'N solem,quod falsum esse comperc.unt 1.
; suetum ltuic pulveri fal armoniacum , ali, coleota
, "'te P ,’_Si’ matl ie 1"- - '
t Um, antla '
i e h ac via tandem ad optatum finem perve- 1 ostmodum solutionibus in flavam aquam ad-
Uk fal ho,
i "‘uam -i , ' bncturx prxbcret ingrefliim in Mercurij tn^^Cosrjj 11 ' 11 taniC11 inde factum fuit. Nonnulli prxdicto ip^bthyn^ip S P cr 'icanx,bufonanx,dracunculi, foliorum saliit ^Wcur’ l,cata P'utix, flammulx ac similium {intui una cum ti^bUitf 10 fo dies aliquot vitreo vase conclusos, in cineribus Hi S v c'it ct , accidu ut inde Mercurius in cinerem vel pulverem po- tir v;i n '" ' s cd Perperam, & nullo fructu. Decipiebantur c- j k p tl Urt 1 s Vu *8' rumoribus, quibus proseminatum erat Mer- coagulandum, litante meminimus, s? - ’ c unt uibtis salia, olea, sulphura,&c. extraxerunt, sed
pti^flr,,,, e er nulla Mercurii vera coagulatio, neque perfe- " 0l 'iulis? P l ’°iectio fieri queat. SimiUtudinc sola philoso- ' ltla materiam luant arbori cuipiam aurcx ranto- Kk rumic-
\

s»4
.^l' !
D'e Transmutat- !
rum septem comparant, intelligentes eam in 1»° 1 tta b>'^ s (ii0 |
la septem cocludere.ac in ipso latere, quapropter a rb° r ^| £C i'
dixerunt: tum etiam quia non aliter quam nat'"' ^ gs eS fi tempore varios flores proserunt, materia lapid' S c r t ei' lC l
i r ■. : A r . . _ l..^ir»nC. * ,..,rvT ^ 1
rimos palam facit, in florum suorum pro^u^'0^'
. .A.a__J_„„.„i*-. rcuv'rp A C» m
terra philosophica materia quaedam exurgit, cen*‘J’ jd l ''.$ ) j:_. .i: —i.«.:. «..»tructU»
siaetetrse similitudine .dixerunt arboris lu*l' rllWl rf tot^iiU b , , i ' , ■ i > nati '
tendere. Ideo protulerunt in vcp_ cardinem verti,& non in vegetabilibus materi*
getabilibus iw tl ‘ f i ^cfi^ <1
ii»" ....
,f - C 'VI
suus lapis animam, corpus, & spiritum in
lia. Non diversa multum similitudine materiat" a» 1 ‘„rf
sia. Non diverla multum similitudine maten-"- ^,q»'
«fle dixerunt,& rosei coloris benedictum sang""' , £ o>lse
, r ir
1 ihift ac '_ (iu«'
solis prophetis Ac filiis Dei convenit. Inde S°p l ^j nl)pl - (t , 3 i. materiam philolbphicum in animalium vel b°",j[ib» s 11 .j 5 occasiohe iumpta.quod ex vegd 3 qjji» 0 '
consistere
tur. Alij quidam iri capillis,in sale urinae,in rc ' uS .sier» rlt ’ t ^li<! 111 Imarum, in istorum calcc,in lacte, 5c similibus c s 1 vn . a j(i-r» l '* nS $ omnibus Mercurium figere poste putarunt.
^ Xt /sTn'' cllt °o
lal ex foetido lotio,nec desueriit qui lapillos in,|pc rl " ,1 ,ri | l' t
1Ü 1 '
teriam este crederent. Alii membranas ovoi—- a dir» ! nfll Vio macerarunt, quibus etiam ovorum cort |Ct
1.:. _'. <1—.r ;_I VU.rrilll» 1 " K
his attribuentes arcanum fixationis ad Meiei»""'^,^ vit^fC. Aliqui ovorum albumen argento comparantes, f'
in suam materiam elegerunt,admixtis iale cow 1 ^ e0 i" 3 ^ ^ii» tartaroque usto, simul ista vitro concludentes Jgi,,!!»" trefecerunt, idque dum albus color in nibic»"^ g» »»'
Aiis instar abiret. Hoc ipsum in fcetidissin"" 1 ' Je (Si) P" l( rr
rem,ad opus quod quarrebant, proriiun ' nUt !* C ustilil' cl15
.......-,-1-- jnuini,., - - _ hlili'" ,
cerunt albumen & vitellum ovorum ,Si " 1C,L
tus est, quem in rubicundissimum pulvereis < -’ >l ll5 C' 1 '
H„l„c .... ,Mf>or Ciil» u _ .„0
tingere putabant. Hujus rei fuit aucto 1 'ai» 1 ’ 1 ^' 13
in luo tractatu. Plcriquc fella boum, de
botim.oc liq» 0 ^^].! 1 '^
sale communi permisto macerata dest>l' al " n t in ct3 af te cimentationum pulveres imbutos exili»' 1 '" u ^ cU ni P‘j 0 n^ 1 ' gere poste, magisterio quodam quod P ar f ' e tfS ad 1 'L jii’S 1 cant,& inde nihil actum est. Aliqui t ntiam e 'S jj sii'' 0 f j l» 3 ' aliquot, uti languine draconis , & alijs cjusccm ' n(l ' ,h
c c °" ,i'n» |vt
seducti, cuprum aut electrum in aurum p’ c, ^ i|lt i pl» 5 ^zi 11 '^ Alij juxta Venetorum artem ( utajcbanO ' 1 ». ^tad" c»f stelliones olla concludebant, fameque re *8^^ tc ,<q»*' ut unam alia famelica devoraret, unica '"1^ „qs ''° c vel electri limaturis paiccbant, existi'" 1 »" 0 j^ticu»' 1 ", .Ai« 11 *'! luim in ventriculo luo digestione sol» P cin ’ fiib»' 111 ’ '
efficere : pallicmo h«c animal cxustci unt P
*Q(i

Nvcr em M F, T ALLOlUlM. ^ sis
^ 0| nihl!;l C ' l,( ; rn CUni crederent aurum esse > misere decepti lunt.
..„ U4 >u pilcibus ruitis nomine, per liquarionenxon
Vpi^i^ 11 " 11 « invenerunt, non alia de causa, nili quia genus Hibus m ! " luminibus squamulas aiirc.isque scintillas a tot- >^geie ° Se nonnunquam ex montibus defluentes,
■‘Pfliia-i r aC fl. ev °rare (blitum Iit, it natura dotium: raro (anteii
l&t.J- C °nVin(Ttf :. -.11 ___Immnli.ntur
r2l!>S
‘ > . itwu UllUllt linuuut tnuiiiwnuu |'UUV,<
v fliai. £.? lmri 'libiis fpuerenda , hoc omnes admonitos tcmel Nler». ' kamen quod libatur philosophos lapident futim ani- uifl^.quia in poflrernis litis operationibus.virtute "obililsii^, mysterij, liquor obsturus ac rubeus instar t^ n,l 'm iua niairvva ,urx.y4fcvat'»g.,«raliin incudas, indrprac
git.
un.
Tales impostores potiflinnim inveniuntur Non est laue materia chemicorum philoio •
Mi,
, postremis temporibus hominem
.. -“»Sve,,... , .... ■ .
pur
isti-*
^ iYl H'ttrnJ, Vci ' l urum, per quem liberatio mundi fieret, hunc j^p'Aiisid^'^'tubcive coloris & sanguineas einiflunun, quo <nR llü geriet 't'dirncretuv . 1’arifbrmiter & i.mmiis liii lapidis, |j . •''itatijjn.’ c i"'°st metalla nec non homines liberabat ä suis L^S an - S ct)11 tagioiis. Quare non immerito dixerunt suum ,.i ( l ll|f Ur Jc ( "''flent esse. T>e quo Mercurius ad Regem Calid t () ct ‘ s pern 1 im Ulc,T10 fl llm - Mylterium(inquit)hocfblisBei|iro- t«r ^anti/c” C A cognolccre, quo fit,ut lapis animalis vocc- s ^tianr^ 1 a "S l flnc lapidis hujus latet anima sua•. componi- j lllt ' mi-— C01 P°re, spiritu, & anima. Simili ratione vocarunt
J 1 '^ habei°* mUm ’ rei ü omnium totius mundi limilith- ' lr '" tat ' & inde nu i
,’m animal vocat.
g |,l| iti j ^ '"flo lurliis animalem e fle dicunt, vcluti 1'lato Accesserunt ignari credentes
j&58»*w
(j ll t ' , ^fli,ani ri ^| 1 ]^' ccm * atque triplici genere secretum > utputa ve- pj . "eriirt, tj 1 ‘ ^ minerali, quo flictum ut etiam in mineralibus ■*tii'° llCi a fler * C vc, 'flfl'ntem'.al°ngb distat a philosophorum o- f- r "'flem,^ lnt t ’"' m fltum lapidem uniformiter vegetabilem, (j|| rr "a su^alcn, Notandum adh;rc;natur.un minerale
hinl^^'^ota J stvar ' a genera distribuisse (Videlicet mliilphuia, b ;ir - ‘'ütiaslt lltla '.' 11 '" 10n ‘ ac a, alumina, arsenica,atramenta,vi- °ih ln }” 1,,t ' , ston' nat ' tCn ' aKr 'P i gmcnta,rcalgara, magnclias.cina- t Us non c l, Ulll1>t ,‘fl cum ’' : ' u ''' 1 ' n ''i as » m.trcalitas.&c. in quibus f ac j : 'fl'Abiis J; a 11 “»‘implevit materiam nostram. Quamquam H-* ,v 'pectn a !"" a specierum lese miro nonn
u— 1 "■‘u.oi, > i.v— m,.v, nonnunqiuim pate-
th,/ 1 a, tiiiet t° "A Ull pci lectorum metallorum transmutatio-
ut >lin..i Tonos i ... ... ■ „ ■ ..
flfl l "fl cni experientia, & ignis per exerci- tj,neclt Un 1 tla " smuta tionem ostendunt in materia mine- , " a efletuia i* c ,°^° l 'fl' ,us aliis in alios colores, verum etiam ipsa natu” 3 """ > 81 ex imperfectione in perfectionem.
a quandoque hi« mineralibus mediis ejusmodi
“eeti.
kk
dei

fJO D E T R A N S M H T A T.
demonstrationes satiat multis pixpaiationibus "’ atfr j a ui
ntib' 1 ?’
non proptcrca volunt philosophi stiam lapidis niat ^ c ,)] l.ip^'
111 lUiUu ..»<> j.n' .
alium prosifd‘ > w ' ap ntfJso ti0 °: ndc Sorhist* a bhac»P
rti> |is r„ibii5'
trium ex ullo mediorum miner suum mineralem vocant. Unde Sophist*- sumentes occasionem,ipfiim Mercurium variis t0 '•' ^ at !0i>'
sunt,aliqui sublimatiombuSjCoagulationibus.pr 3 * 1 ^ v iaj vir-'*'
mercurialibus aquis fortibus,&c. qua- omnes c>>on ^„cralh 1 dxstint,cum exteris Sophistarum pr*parätionibu u(JI , l f jnugationibus,& fixationibus (pii ituum atque meta .^e n' inde lapidis plurima: prarparationes, quin imo orni' ^jbei tl1
neralibus describuntur ad hunc modum, uti Oebe r ^' n eS t3 _
gnomento Magni, ac similium, sunt sophistic* I' 111 ?'c c .iti°'! c ’'
turu.rim— -,e_u:—.;«» ^•stiUationeSi ' e ustcAO
circulationes,putrefactiones,conjundtioncs. folium . nes, coagulationes.calcinationes ,& lacerationes tto ,
les.citm in tripode,furno tcvci beratono,athai'0 |C ^^ [l| .[,)t.'> >r ^
acidioso,fimo,cinere,arena,(imilibusque,tum U \ i l p|uu 1 ^. tl i-
lieano,retorto,phiala,fixatorio, & id genus aliis. ,L in i, ^
genus aup- - al bi U H > \jjf. limationibus Mercuri)‘per minerales (piritus a £l0 cu nl tp, bcum,ut per viti iolum,sal petrx vel aliud, alunten ’^- a p 7 ul Jtl, 5. £l i- tis,&c. judicandum est, de quibus omnibus fa 50 albo 1 ^ de lUipescisili tractatu suo de lapide philosoph 01 ^^.,!) 0110 ^,, beo, qua; simul ementita cum ali js somnia so nt ° t j.„ri ist® V' 0 t- simpilices viros misere seducentia. Fugienda i ‘ inl . 1£Sl a ut cularia sophistica Gcbi i, ut siint septenre ('ublii n;it ^ _ ir3 tioj’' tificationcs,item rcvivificationes Mercurijcm" P 1 j^fynt®. [Jii- per Sal urina:, vel per sepulcrum factis, qua; s^S 1 '/ rUt n |l ']■ fll . dem falsissima. Qindam alij mineralium de rll0t . ' ?1 j t ,p ribusMecuriumfixarc conati, stimme decepti p^ r ^
hilominus hac arte Mercurium m corpus m ct '’ -fio" 111 '^ ve modi fixationes adductum,similitudine qnidcw^^„tc>t^^ per omnia bonum argentum fingentem a e' rep 1 *^
■«v
icp
iiM*
nun in examine tdlai vel cupeHx ur jo
. al »
j;uit
..Sophistarum nonnulli lentarunt ex n ...
sublimato,ac toties distoluto fixum oleum ei"tu'A^ p § P^qj dem aquatum fortium, quo metalla imperfecta ‘L‘ l£ . u crt >F st (, ctioncm adducerent,at st usti ancum istud opus K . f lob’ 11 „e 4 i;„.a..calcio®«?";.^»*' -
liant. Aliqui vitriolum septies purgarunt cu«.*;—-■ ^lisa 0 “’' coagulatione, & cum duarum partium ai moniaci ^ tcl ti.ii’’^ u { iiiblimationeque.ut in aquam albam sol veretu' > jjua.t 01 '^^ tem addidere Mercuri) vivi.ur ca coagularet 111 stibl 101 '^' postea Mercurium a dicto vitriolo tx armoniac° : ' v j t iiol c, . C | ll[ iO' ut in lapidem dumm abierit: hoc affirmarunt cx j eJl , io 1 g
n,rubeum sulphur dse philosophorum, cujusq i"
pium,;
s
't«t
Co
K-
Lr
CFer
st
VS«
ktS
iS
th„ «a
C C( n
"i?;
%
lr u,
5 ::"
,| 'i&
Hu
N
O"
s«
il tl
L
%

SS
M
ETAUORUM.
-»occoag., - *'* “ 1 A *- *• ,J lv 11JV1 ■ si7
* a * 10n >bus progressi sunt , in projectione autem sii- L ,äc ‘ n ma(r j Mercurium coagularunt per aquam alunn- % ,rUnt iinitii' m duiaiv * alumini similem , quam aquis acutissimis nil! ?' ^‘“nunt'" f So P* 1 '^ a: plurimas rationes fixandi Mercurium C ''^eatur ra tamfn quod in eo perfecti consiantisve c C ° s Proeti' vanum 'gitur addunt ei mineralia per lophi- ^ * quibus omnibus ad majorem excitatus malitis 11 ' P er fcctu^ ma ^' s . ac nla g ls efficitur, impii, usque potius zS > e Uln fj.. s ' Nc ' 11 esi igitur ab eo philosophorü petenda ma- iin l ' C ‘ queat s^P ui ^ um ' quod II ad perfectionem etiam ^ Poffibile .qJ 1 "arum progreslibus valde difficile suerit, imo fiibV C °8' v eqn m 111 C ° "Hui habeatur quod in perfectionem ex- jj 'Uiat Um * cat ' Nonnulli liimpserunt arsenicum aliquoties ‘di s C ^ Xar epr® 1111 j 0t ' CS "leo tartari dillblutum 8c coagulatum, Iit Utll ®cnihil tCndcrunt .quo cuprum in argentum verteccnt; b t ttcn mi l l0 1" actcr ffiplusiicam dealbationem quandamattu- bk> §UitUs erie sig' potest,nisi tingens in eo Iphitus pro-
' uustra c— ’ 111C 1 U0 quidem omnes fere dormitarunt philoso-
d c 10 cu nctisi^ S P ci f c cti°ncm acquirat. Quamobrem notum fil^" 5 ,llc ntio f °a * Uarn °P er -> m impendentibus,dealbationem V C P ^PUint J 3 u* cd,cx lusio fundamento depromptam, caque st,i ^'tt, etia,^ 3 solum Se non aliter immutari, bophisix ^v^^sietierui 11 lunciTloc si lnl larvatam atque fucatam duplo tiw^'iS iiol> lln ? ,l ™ xturan ' vendiderunt auritabrisatque <lUi ’^umL; reill ° vero sesc in taltos monetarios transilii,ta-
t t!C lo l'ltik C1 n 1V , C,ldidcr a nt . verum etiam qui emerant. Ali- ^ Ut pi llls ■ a sii, loco rubeum arsenicum sumpserunt, & hoc St n^Paretur*" . 0:1 artem abiit. (Quoniam quocumque mo- ej 1 uitit u[ t ’ ■ d praeter albedinem exhibet. Nonnulli prolis Cr UUt acet llas ad lulphur commune, quod flavum ut erat, diilrj -u|° ’ ' x 'Vio, vel minis acerrimis per diem & noctem, t cale Ul11 ^"terserit. Postmodum elevarunt ä calce com- c^sitistile j. ov °rum,coxerunt ac sublimarunt,idquenuiltotics, tj siUrfixaku' 1 "tsiilominus extitit,licet album: eo tamen t)|j ‘"de n, i | “‘ium in aurum eonati sunt frustra, cinabaris
tjt ’ rc sultav C ll j rr ' m a& omnium optima , quam viderim un- , t Vr* 8j fj 11 ' ‘ane fixare putantes oleo sulphuris per cimcn- dt» 1 ts ipsa , a y o 11 c m,a p p a ren t i x nonnihil habuit, verum secus tJ^siuitiitf 0r C ‘oerahatui, evenit. Alij sulphur commune rc- siepatis, olei lini, latcrini, vel olivarum ad- 1 c "tes in aceto,postmodum super marmoreum la- Kk 3 pidem

518 De Transmutat. ]cl ,iti c ‘ u ,
pidcm effundentes. Hoc ipfiim destillarunt io® ^iiili'^,,. igne lento primum, sed (110 damno liint experti ei llS y t ,git^ ^ optabant,Urnam scilicet in aurum minime vertisU; c oi lll ' lt |ii licralium infinitus est numerus, praeparationum et ' t „ici' 11 ® jji« inulta varietas, quarum hoc loco latiorem Jtii' 1 * slll ii
distuli,quod peculiarem tractatum requirant, a sophisticis oleis vitrioli & antimoni j, item ab °‘ sl: ' (ii 0 ”.-p
r< c - Z' ^ - o. ...jTiMltl«
perlectorum de imperfectorum,etiam auri & arg'
edi horum operatio potentillima Iit in
rerum
'"" 5 ^
C 0 $'
rus eorum procesius >n hunc ulque diem est paucu £ u 1
ciiii 1 ’! 15 .
> m rrjnc uique uicuicu d c ‘
Abstinendum etiam a lophisticis prxparationibm , lt joi' cl '’’jjlc
si,arlenici,sulphuris,& aliorum limilium.pcr subl>o>'^^|m^. iceulum,fixationem,cum aceto , ialc petra:, taerai 0 ’ .50s , l( .
,ialcpetra:,tari»-j jbl .jsvr ^ Srmoniaco: ea tamen via rationeve quam doceri c(0 cfl ^ rum. Item fugite sophisticas tincturas a marcaht' 5 rtC tK j,,, tis desumptas,& ah ea lophisticationc quae pars liip^io luna: fixx.siniiliumque nugarum. Nam etsi aPst"^ lem veritatis apparentiam exhibeant ( quas st 1 . . 0 orf$ llS parvi laboris cit ac industriae) tamen ejusmodi f >,1
parationis est nullus.ac invalidus. ,|,jcil ;1 l ,
Audiamus jam qua: fis vera materia phisosol ^ c )|ijs)l Jt arte fermentorum & fermentationum (inquit 1 ‘'^.jiitri'’ ' |lt ,1 £ mum laborarunt philosophi, qua: potillima v ' c * ltl ' pifiiiri 1 ' 1 .Jiri' qua etiam nonnulli Deo votum & philolbph* S c |in 1l ^. t ( ,,iif | ’ nunquam ejus rei prodituros arcanum, aliter st , [ : l j in oi ll 1) /i
bus atque parabolis. Cum tamen Hermes ^' ,l0 ^ C Jj C tis >
Alii termentum affirmant animam este, st 1 , 1 . 35 llC >teft' ,q,id'
praeparata Iit ex magisterio, nihil etiam affi c . crl .^ , ir iis ,11 ' l |ii t '
_n: i_.._° _illi' II* ' _„Cl'C ''
artis nonnulli zelotes quaesierunt fermenta - c0 „ip
liKuc «>, imie Xr tsn»Jne ni- in 111 xiim sp _« 1 '%
ljbus primis & mediis, at in vanum se aicll " i;un i e- 1
Olis’
Quoniam est eadem substantia quae quaerinu, £ r|J) eijS>-. u} promi debet. Notandum igitur ejusmodi at ui'8l‘ voto quaerentium succedere minimi:, n Aus
epncoidantiis gradaosque fucet' tantum.
N
tractatumn,fermenta luculentissime patefaciat ex sua constare pasta: latius,fermentum dealb 8 *^ r et- 1 ' jy & adustionem impedire stuxumque tinctura: P r ° t j i1 n , ‘b|(> 1 ' corpora consolari ,& unionem ampliare. f lC1 qq,d P-'t,ii^' vematque finem operis, concludens fermcntu't’^.^jpjlst^gf
stete nili pastam, ut solis nil nili solem > & ' l,n qjj r itc f r °p|iil li!
'soll
sole
3? Ac
fi«
Si
%
Sn
‘■»•«t
H
di:
'ce
> L
P
'Ut
sop
Pc
7'llt
^■Co
>pl
'soli,
s
41 An,
litt,
Ni
%d c
S
n
N
N’
so.
'pu

5l?
U
e tn gcneru.
Metallorum-
P**par*tione mater t*(}“ l g ,r,c *
c a. p. vin- ..
requirit ab artifice. ut plulosopst^ ^ onca .
""ttn rcutu 'taro substantiam adducatur, ac _ jj n otan-
Ccü a " m * aclunavem la P ldcm t ’f sca Mh«:riMaiiui> Tho ''
tn» . nim «ncs illas praeparationes Geben, Ai a \,ud
^ Vnatis .Rupesciflic . Polydori, sutuliumq« ■ dn0 . ftt ll 5J läm P art ' c ulatcs quasdam solutiones, ca ein . ^ mo
soL Vmwcri ^e minime pertmentcs,quod^ u io c . v tibi
«*&»* P^^bphovum indiget- *S ms »g) tul ‘ r ‘ j C ro cn- C' WtiVosophos aliquarum« pvxpaiauunumtaW ^
L'"'»« putrefactionis, destillationis. lublimattow*^ C at ‘ 0nis ' &c - idiplum intelligas oportet
^^^ipsomavuivis operationes adunpWvc m : rtne {i-
n 1 7 1,(11 > operarium, iu philosophico vate duntaxat. „
4i c . 7 no " comnr- :
J7 Wium abs '
'Culatur
Album namque & vubeum ex una m- >sqnc medio quovis. SoUituv s'L ^dfici- >Ht P«' se. albefit & rubefit. croceum 8c mg um «r
«tafi fcpium.sde desponsat, 6c m sripso uit ~ S '8'tur,astandus, £c fundendus \ aseent 1 ‘ st- .
^nnct? U,demo P cration C * omncs ulliea 1 ' rA pssentnm vt- *ü ,77 1 (am en philosophi ner summe gradatam csttnminNi
O* ' 0Us liverunt , volatileque reddiderunt, ut per^
Ittn . alecnderct, putantes veram este materu , ‘
rii\j7 l i 0 °pltovum. cum non fit: etsi non contemnendum ar 'iiiL 01t ' corpus metallicum pertectum m volatilem 1
iam adducere . tamen errant m ekmcmo.um te
* !‘ Uo ftc: m«;.-
Hj ,1 '8li,,-T-eslus monachorum, videlicetLustij, Richat- t c ^r Um cula;, & aliorum est erroneus. Opinabantur e- tf "r Icar C Vla ' n subtilem spiritualem & elcmeiualem po- ')a'j’ St,c stifi-' Ue ’ 1'ostea separarim utiamque per circulario- eru n st Catl °uem rursus in unum copulare, sed frustra. Si- it' r,l ''l'ilom" lHlm rhanentum ab alio quodammodo tepararc- c j l 'iti f e “ Wls quodlibet ad hunc modum separatum, in aliud Potest, qui partes postmodunr pellicanica cir- i ' quiii f d '-'stillatione rursus in unum coire minime poi- fi Ulr 'pot Al l a "per maneant volatilis materia quidam, Si au- pc, Vcn 0 ’ llt VOca nt. Cuusa vero cur isti ad suam intentio- t/^stialn , U< i non Potuerunt, hic est, quia natura hac via mini' tl"'* v ' tt a,6c i* n" CC (c P ,utm humanis disjunctionibus, uti per ter- t> a to; u ,; Uru —. Sola ipsa novit suas operationes, Se ^ti 0ftCs s on dera, quorum separationes, rcctHicationcs , 2«, cxe stustur absque adminiculo cujusvis operantis, K.k 4 aut ma.

prs De Transmutat. ^
ant manualis artifici), dummodo,contineatur in '~^[,i)is c teria,8c in occulto vase. Per hotnincm igitur so'P° t;l jn el1:4
$
mentorum separatio,quae licet appareat,non eil \ cl '' p0 bil'
3'> [I
'di,
quid de Raynumdo Lullio dicatur, Sc Angelico h* 0 .'„rf
,(0’
quod fabricasse falso putatur. Habet enim '|^ 3n1 pp|1 i prium in (etpsa separatorem, qui quod separat „„aiso^L
abque hominis auxilio, novitque omnium opnws proportionem clementi. & non homo, quicquid f fjlt ^ ^ - -i luis frivolis fallisque receptis de volatili hoc at"° p ,.-iso'^. ■. Ha'c ellopinio philosophorum,ut cum cll ( |i3 i;
net
tur
ignem lecrctiorcm poliierint, calore hoc pbisosof.^^
quaque fovetur,ut incipiens per corruptionem t> 3 ' p s,i>E
hanc operationem puticsactionemdsc dicunt,mg' JeK c
put corvi nominant: materia' huius afccnsou’^st^.iili 0 ' jl- appellant suam destillationem, ascensionem & 1 ,,, y cs i)t c-
cxiccationem dicunt este coagulationem, dealbatis ^jlh ^ j £ ,
cinationem, Et quia continuato calore sluidafi' 3 rla,cerationis mentionem faciunt. Quum anten 1 Jl 1llllC tC lli' sinit,Sc hquida manet in fundo,fixationem voc3nt i|, lt io" cS ^ ,iil' dum igitur operationum philolbphicarum apP 1 ’ ‘ t .|itb w genda; limt.Sc non aliter. Declaratis igitur inlt rl ' on dc r ‘ l ’ tcria cum fermentis, ex ordine veniendum est 31 -* quibus irritum est opus nostrum. ,
De proportione »luteris, & formet (p*g ,r ,
c Ä t*. ix. (bP ll 0 rLl fis' 31 '
F Ormalis nostri foetus pars, est MercuriusP^j|ina rcr '‘' l -i,f' t solis (juritus live tinctura: vivus autem p m ' 5 C jj S tera. Proinde compositio hujus Ihcratilsim 1 1 ;1 P‘ pycP 3 . n1 j )l td'
na tii r .
dus >
S*
%s„
V
Sm
c tio :
^>»Ni
' C W
>c
Vcn
Vi.
""MI
Jppti
Sc
Sa
duu,
<
r| ».in
cx sitpienttim Adamieo Mercurio , cum c 01 ' lU " xterd"! 1 .!
per matrimonium & unionem unius Sc alu''' u * |rl co^wfsf 11- tium. Est igitur unica materia \ hiloiophq" rJ lis q. atf
spirituali Mercurio , corporali, & animali
•rll ÖC
.ilis
3 ^^^11"^^
,cn 3 '":
ini' 1
rms estfubiectum tincturarum : lpiritualis vc ' 0 dium exhibentdlas conjungendi. Verum so '1 qiK»*' ' gpi" ne debita proportio servanda est, nam si r^ 1S ü'" c ab' nir '" t | iii $ accipiatur, vel femen projectum in agre.m W 1 , un> tl , t ,ii ff r.. j:.. a....' x i/_--»u:,oIopko>u' „,„iiso\
sit tamdiu vivere,donec a Mercurio pbilosop^^ oiso'^’^iit 111 '
P^Äd^'V
pcvhciatuv: vel contra u minus, tolvi no» i p r oifl tH * r tiP' fiet ut arefactum nihil fructus allaturum * It * p r0 P y! r$ l11 ^ linius & alterius (it accipiendum audite, ne 0 I '-pfb,
Siimatu ' 11 1 Il 0 i' f
ignorantiam totum destruatur opus. —- ,. ( et ■■ ,
(eminis,ad duas terra: partes, vel tres ad q ll3t ' pa rt ’
so 3 '
|VI1IHUP)>IU vilioo IV.UU, Jiruua) VU UV^ » '
tur,quin imo ad optatum finem opus perduc
rtWf
K
lös,.
Mu,
\s
h;
'*c
"«Iis
'um,
t>!
Itis
&Ul
>»t,
iitv
'Hi
ind
*tc

m «rra per naturam & concordannam-de q«» ^ . %W'' rr *. rUls aiw mmus additum cnt qU ‘ im null xciae fixatio.
‘? uma ' mü\u Sq uctVuctus r cva P «ut. 1 A) accl piatu r,
tiOi lln dc a P'a censendum , fiplusistius aut l 1 n'.«smatc- tlJ m(; (:0nVetUeM ' > ^ damnum attulerit , cusos sos 6 ' ' : u sto
fiw. l’ ri niodtuTihumidamieddit,csosquc delectu ' w _
Cn! Cm »c duriorem. Si pluens adfuerit, mctm^ fi Vcso. im P r imuuv; iipnrum .palhdum corpus evade. ,p v
tetft A Cnt ' ov ignis existat, aduritur materia -U vcmiifiot»]? '
fl W Candi non hallct ' neque solvendi,nec aha ckment f,fi Aale <.(l 0 .so istis pondus ekmontale confistit. ^ cuim ■ c j u .
\ u ll st»n«m,cum in arte magica ponderationum v i . s
CQ aiWc7'^ r ' um bansotam,Sccorpussojuntphilo os' )lhsohur
aph,:' u ]l'We tanquam operis rectore i etenim anu * ai p
W 6 desiderat, necessarioque observat vatione potv ^
S* 0 ,°dum intelligito. Materia nostra ell unita ^
tc "i a P™ Eminis commista est, sost« "A^'nrmi P«-
lili 5t ’ '■^'^eiatininfinimm operationem lapi ' S > p, mate-
soaa r'r 'M- 'uo.Lc pondere constet irqual.ci.m N -' ^
t,,A °wn.hu8.^ p„ omnia, sine ulla variatione al cu usg
wso«ationw. Postquam igitur materia adaptata est ,& 1.^^ iof u it0 soopondere mixta,vascphilosophorum 1 , so;_
losoyi conc sodenda,6ci«?ni secreto committenda,mq A m
Vi£' CUs «sonir ac sorget, nec non illuminabit onania qu^ ^
Wi tx P c ^Munt,lpeque plurima delidccatunt. c 1'
<«'%> nequeunt, nifi tincturarum iiaiitualmm m^^ »if'socta habeatur notitia . de bis e& st"°d etiam
D e
‘•»a,
uris ßsirinhus metallorum,&primo de tinfturst Solis.
bstinji Cap. X.
' dii 1T1 ? C so socuni tenet Solis tinctura, quae est ex subtili admo- ^'■calAAsoso^ 1110 pcrfcctiffimoquenataj quapropter spiri- sondens !j? lle m ' n ime refugit,sed fixus in eo manet jubilans & ' rr ’ 0 spltn,i ,, c ? n °n absomitur nec uritur ut reliqui omnes, quin
lici*,.. ‘^Clcif r»r _/17 _n:_iiiK_
Edetis, ab'* m ’ n ' 1T,c refugit,sed fixus in eo manet jubilans 8c Plci'.j-|- COnona bsomiuir nec uritur ut reliqui omnes,quin j lc 'sor, cali j Clt ac k m P cl ' clarior efficitur, nulli corruptioni iub- i ! dt'tri ni ltatl lle quc frigiditati vel alijs qualitatibus, quae nihil a , 'hab on Mcnus adierunt: quo fit ut corpus quod semel V tlcivjJ 11 ' U f acc 'dentarijs corruptionibus & morbis 1 uetur !t ,ut hoc etiam pariter cum eo fostineat ignem absis, k s que la*

k
Ui
fiz Dt Transmutat; sl fabf ' $
jue laesione. Virtutes ejusmodi coipus a seipto P .^co 5 ? 11 uo spiritu solo hoc ipsinn cssicicnte. Certum est p ot f qii £ Mercurium, qui tamen ignem sustinere haudqiHst ‘ citissime fugit ab eo. Cum igitur in auro exu' el fiigiens constanter persistat, dubium non este! spiritu sibi contigiste. Quod igitur in Mercurio 1 )##’ ^ cium habet, quin idem a luo corpore liberum, corpus astumtum operetur, quid obstabit? *) lllst sll iit» lsC . U s £>' omnibus corruptionibus, morbis & accidentibus st iiO jil<r tutum reddat,vitamque longam & lanam atque itidt^.
lim primis parentibus conferat? Haud secus
airiu"
m-f
nim proprietates ac vires cognoscenda:, sola """"giiest^pic» tia certissima ac vera ,& non lubtilis intellectus co 1 '" 1 ',^ alia,cum haec lapientia per solam opinionem cöeef ‘ y
& ventate meta stultitia (it, quapropter in hanc F j L . fp’’ r . ,l , c al' crcdentcsfiaudavicontingitliivml & errare. Adh 11 in lis atque tinctura > modo quam luna habeat vidcJN^jjli i^^„n ba tinctura J.itet.utin sole rubea qnalcimr etiam r .rli'^ g Jion tamen atejue perfecto ac solis, reliquas uih-so^ piiss;' ' jfiif
metallorum
lublequentium tincturas longe st'F cr ji 1 ^ sollst, m.i._...._ _ h 1 met' 111, -1.ll ao 1
constantia. Plumbum enim ignitum, cuncta tuet 1 n j^il
absumit igne praeter solem, & lunam, cui detrin*'
Cum igitur spiritus Iunx corpus quod femelso^Vj^tiiU* 1 ’, j,ili scilicet,ab injuria tueri valeat ignis,& aliorum aceu ^ in* ‘ j,;-
futi >*»■■■;,fini"
fixas curas inconstantissimis aggrediuntur ineo “'> . dieJ | *’. |l is
ipsis impossibile est suscipiunt. Quid autem j, ) . 0 ,jiil £ 'P ( ,|id liud nihil hactenus in suis academiis didicerunt- j^yatJst .^tr quam ab initio dilcere > studereque, penes aut>st^ eJ . pet 11 ' ,<r studia manendum esse judicant. Spiritus ' < ' l ’^ 1 j fl i' f5 ’ t 'pjslf'’ ne crassiorum clcmentoium oritur quam P 1 .‘ e '’y C |itib 1,f 3 fia*’ 1 pter istis est subjectus > perfectior tamen subsest 11 ^ (ypera*' ^ ritibus atque tincturis,quas fixatione & consta 11
;v c S
C ri <
tm. 0 '*
C’- p'
Ni
nio
ij tai
C lat '
ex
stansque reddere, facile hinc est colligere , si b°f. lC jus ct’ 1 ,,sS Volanlique corpore Mevcurij efficiat, quanto en* 3l jjn c
turäsiio corpore liber,& in corpus humanum l ,r<> ^ c tiiu ir ' c o<' istud etiam a quibusvis corruptionibus & niqrbis. tl | ulI1 iaP° j|js quodcunque operatur in Mercurio, hoc ipsum * n j, rVi u-c ,1.^3 pote potest, atque vitam longam & sinam ‘'?' l ! n Jiii 1tllt ipt 1 ' omnibus morbis qui (ub cius potestate comp r ‘' ^hn 1 ' 0 ' gradumanatiiiasibiprxfixum. Siquidem q ll ° ' cr f c cti uS jjci« lior,atque perfectior quasque medicina I ucrit,e° ;]]i I* 1
curat in suo genere. Pioinde rudes admod 1 " 1 ^^^^;! 11 ^-! quisiiam attcmfundaruntpotissimuin in eon ll F' mentis,uti ltint vegetabilia, quibus nihilomu' ll | s .j st l3 ; >-
ji,
5S.
No t
>«ct
^>un-
pNf;
la >Sc
io teli.
Na,
'Nq
’Nti
N-i
Nat
N Cc
*Ni "».af ais c .
("‘8
''sin
M h
•Heu
‘Otti
**>ct
fati

iWm Vr l M 1 ETAuor,,m ' W
^ncftit <? . ns cuprum, non tam facile comburitur ljj Cl <0 co ’ Ul .1 ecquentia metalla, nec aere vel humiditate j,,?' um P lt »r atque Mars: hic enim fixius in igne per- Me 'uii t ClC1 - l |' vil Clutlr > Venus a suo corpore nequaquam ' sCllr 'o hio . ' U ll “‘ "-uuralito infuso. Quicquid operatur in
®bi
n,' Ct>l1c cfliiin C '' P °' c observationis, idipfum & in humano, juxta
ab accidi n q tur; ' R’adum: nam vulnera pariter & ulcera d, ’ i' S ' c ' Ux b' S J b acre v< d igne contingere pof
•b n '° cottidr .1 ? s omnes propellit, quf fiub ejus gradu vel
quivi ' C111 llmi, r>& a radice penitus evellit. Ex adver- tiC^t.ut m a ii', IS l 111 ^ 118 admiscetur, imo corpora perfectorum itih distant SV 11 ' 11 " 1 'admittant,nec amplius tractabilia tan- cuj Utn a:t 0 co ’ c i Ue dum ab eo liberentur. Haud tecus efficit ti) t fuiiuj „ P 1 0 , l '[’l ,ra ’ ltrtini i' 1 ad aliquem morbum assumatur, tit, r °‘-Um infr'.. ÜI " n ° n l 'd a natura destinatum,contracturas
‘ni’ 1 '"''
'^>tbo conveni ^lI?"iobrcm probe medicus addilcat prius,
bt»
15 de,
i 'iactlira; tIllant d tlK l uc metallorum imperfectorum <pi- 5 Uam P cr 'culo patientum experiatur. Tutius '■ctoruin uti spiritibus duntaxat, nili aurum Se ar- tU| ' na val c i KtlC | (l010 > quam ut a quovis aegro persolvi talis ^ p0tius paratu fixe difficilior,quam unius-
bil' ltfa ccren, ' /'t ingenium Se industria; quo fit ut iste co-
^an,y U0 r " " '
V 0 .-»intanti p o^st quoque didicit,nempe tractare vegeta- liJ fll,H luunt u , ini c i" ;c firperantur,intervalloque plurimo ater- tt inaratis, -p ? n ’ mei 'alibus, quaiiuuncunque rudi Minerva r, iis t i Uc 1'ei'mi' 1 luan, artia constat ex elementorumadustibili 0 U<: ^actab'^ 10 ?^’ i^d prx exteris imperfectis duriorem mi- fiim^^ilenr x. ^ uibstanriam habet, vixetiapifnfibilem ,aerc q, at» , j,, aqua, quibus 6c ab xruginevel ferrugine con- t) ^'’is 6c racilime. Nihilominus duritie superat alia
br^^Pcrfijfp. atc metalla, qux permixtione destruit ac difeon- ta corp 0t ; . an °n minus quam imperfecta. Non alitet mein- j Cc , Muv >ani torquet, cum ad alium applicatur morbum, itiir at. Verum ad ulcei a forinsecus,quibus etiam conve-
"b fi..r ltUs ' lic spiritus,curat a radice, tollens omnem contagio -
c a»s ; ,
('''Sbu/v ^i la ^ u hbi parem, non tamen superiorem. Non ca- , ' n hia f. Jt . s > atque virtutibus a Deo naturaque sibi concef- ^l'da i proprietate. Spiritus Jovis nascitur ex alba & *" e a ac jq ^ abstantia, intractqfiili malle o natura, non xque ta- s ll: ' t, l' r a;li-' S ’ pl;rm ' xl ' 0 nccum aliis ea corrumpit atque dilconti- a ai arn 0 , ' tun h>nam, ut ab hac vix separari queat,nec, nili pror- b lJ Uisou . m a gno 'abore sit,ipsa tractabilis. Simile quid inaliis Flt het extra' atU i r P m oquam in Saturno. Quod in luo genere, ln abud aflumtus, ut in hominem operatur,membra
divi»

5 Z 4 De Transmutat-
;MllT ( >.V
diris pastionibus ac doloribus cruciat, toditquc ^
bus.ut naturales facultates exercere nequeant. ^ lu ^
ou»,ut uaiuiaic» latuuares cxeiceic mi*
fi o.acfHudibusapplic^^jrr#^
re gradum non excedunt ) optiimiest remedii'« 1
malum. Saturni spiritus oritur ex obscura, tclie ^Js p tr ^,|j< ^
permixtione elementorum, quo fit utcacrerisnu^^ i(ir ,i i\ j f j
' t
ignc.cclcriusque dispareat cum liio corpore- ., c rfl' 10 ’ fll in
T im-H i«n Är (n n 444 i«* „sy-a*- .-»V* ... I >1 ,»
Eunse mundat, Lc in examine purgat ab oiW u n',^if
^ A •* f» ^ 4 n I* H V f S* rt 14 i.,14« I|4 ■* „1 ■ u —44,4- ^4 1 >4 I I A ^ I - . Ü C- |4| 1 ■! .1,6
confracta ac difeontinua relinquit a lavacro: n °jp| 0 rc ^^>r^
membra torquet intro assumtus,majore etiam -'. s(n o'
num& ferrum,quia tamen frigore coagulatur e)';
- . Iiab ctI ’!' , u l£d J
ali)snuilto intenliore, non ita acriter exagitat- e0f ii» .viis
' --"Sfe .nie
tuts ad perfiinanduni fistulas,cancrum, & alia h u l l '. t j“ j
maximas vires &. facultates , item ad pleraque j u iii. ({£ e- quam ex auro & argento quasvis impuritatqs,*“ 1 ' ni0>^jpii> nili peractis operationibus a corppre iimnl uti* e j f [,oC l^jjt dat,valde plus damni quam utilitatis adferet. J r ° n1 ni
medicus tiri cupiens,inprimis cognoscat ^“'^^jjcinis-
morbis,& quorsum ordinatus fit naturaliter in n ' t 1( .j ) ii3 llt | ^|iii>' mo vero Mcrcurij spiritus, cum nullam deteri«" 1 ' rn sig" '„ifl formam habeat,praecedentibus aliis omnibus, 11 c ^ip* r>l l s ^ji* 1 ’ jicitur omni: etenim spiritum in se quemcunq 1 ^ u| , a -,iu ‘Vtitf solis ipsi spiritus imprimitur, in (olcm transit;« ' ‘ 1lTl 'ijfl0 Sl sic de reliquis: naturam ejus induit, cujus a [" s ipirin 1 * metalli. Comparatur itaque juxta corpus ad ali°- p,«« 0 ,,ofl
.„irin 1 ”'.
lioit aliter quam ad virum lita femina, non corp 01, -urii 11 "Aii 1 -.„e.:..:,_.:_ r... _II. ut Mei „pi;
preparationem projectus, tum demum luam
exhibet. Non secus mortua metalli fen" 11 *
t.i»qu
ager vel terra, si maceretur vel aratro plulnsi'P ,-pc»^ P.^, (quae femina hoc opere fixa manet ac incorrupta) ^ (iibst^lse disto per ignis gradus unitur in illius naturam d» 11 , ur jU*
& hic cum mortuo metalli corpore: quod q' 1 ’ . .vten
Mcrcurij spiritu minime fieri potest. Et si c0 ' ^'^qs
vel arcrrnMim vivum rviU.if nr fivnm . nilulD^ .^>0 ,,
Mercurius non fixus adhuc, neque mort
rexit. Nam resurrectio metallorum, est i«"« 01
. i Ajs 4 1|U • /illf p
non potest in fixationem, at lohnn cum extra .stite 1 , 1 t
corporalibus dictis, qui metallis subjiciuntur uy' Kp"" ,~,-h_„i. ..-11,-is
communis Mercurius spiritibus metallicis omm ,
nim craslus Mcrcurij,tincturam hanc in subst antl ‘j, a ,.j t cr rat, non magis quam concubina legitimos fcctus-
%
«afl
Kali
;^,b.
J?°rt<
filiis
fui generationem- Quapropter cum corpo"^ ipirisi^^.iii'
c iH'l
v.'°R
Sidi Squi Na c
quum lpii itus eductus suevit ex sito metallo,ac i' 1 .„ni" 11 '
.. a»»”5rf>'
I VI' VifitH
vel argentum vivum existat, ac fixum, nih |il '“' ...q n 1 ’” .nd
" * • ----SS-K!»
ratio .mediumque per quod ejusmodi thust" 1 ®' i s , ii'*
>en
Hpi
gss
s
f,s»l
•Sat
Ss
&
Sia,
S-tl:
'sua
Hq

Met a_llorum. ... * 2 /
< 3 >/prntn judicandum est tantisper, donec mctalhcus^c Cft ^ w'd '0 naturalis materi*. Erster hoc medium boniperfective quid in ejusmodi tincturisner- fuent ignis mtenlior,generari nequeunt,b vctmsto .
u 'Veniet.
'JP'ctalibta prkparationibus mattn*. lapi&M, & primo per EL firum.
Cap. XI.
, ‘serum natura quod lua forma careat: omne siquidem
Hft lm ' 1U * (uut i»tua löcordantia geneiatur.multipucatui,
rUm. j Ult !;’ r '' uu nu]iie patefacit initium, a quo lenluahtev perci lienica 1 111 ^ne fututum,quod a principio .fienque debere. 'Utur, d lnt ercipiuiv,imperfestiom simile quid este videtur quod j >cr Accidens ad generationem urget. Cum tarnen acci e Cl 'iC' ^nlcaniim “ queam, u» ..mu upo ,...ui, catenus
t^Utic ' ‘" atu ra potest, quod m isto lapide contingit. Quoniam Hcn Vcra naatrria (ouama prxccd.ntibus instructionibus V^vist!) f abl lcai . e voles,oportebit ante omnia (upcrflui- VCrc,ut ‘n ‘ua concordantia formetur,multiplicetur, Sc i^lauia V Nau »™ liquidem rctiquit lmpcriectam.cumipta ütii _ f uein,(ed hujus murenam duntaxat formet,ex qua quidem
'ntiK P ote ^>quodpostcjuspr*parationefit per lapidem,
f'*Patn' US nrateriam impedientibus. Est igitur materia line 'ftftis j '° ne ' re lpectu lapidis,non nili res semipevtecta, non con- CQ all qua concordantia, qux perfecta dici posset, aut hu- ' ,0c «O ,0 ? Conv vuiens ad sanitatem. In exemplum esto Mi- "oii S ‘ ‘ic pev iuum artificem non nili vir fabrefactus est»
^tiliu m S nrregrum, cuniiniüa concordanda nonrclistat.lcd 'idonec acci dat virago fiemma libi Imulis exeo ‘«ttji; ’ ,Um demum internum 8c completum opus efficiunt. Vum amb °.dua:que tm* homini m unum constituunt m- H»,?' ^«‘«elcereque poiest.hoc efficiente formatacon- V" Ptomdc lapis pliilolopliorum i qu. non minus homi- <V£* n > '.pb' fretalia debet instaurare) purgatus a supcrftuis ac- 'r>r ir,;. S ac bbcratus.ncc no-n m tua concordantia positus > opera- Slrf ,culac l'*a;dam in omnibus infiimit.mbus: alioqui husta- Shii 0 7 r ,* c ' Ul Ptwet concordandam suscipitur m opere phdo- Siani ' amila V' 1 disquc perpetui. Ut fifouv ad luam concor- .rfoir I,.^^nrat,in tuim.m rr.lnr
ctui.
pinnam reducendus cstmateIiam,quomaseu- . ->.vu ^‘e queat > ejusque mauitestum occultetur, Lc
ptrj a c °UcQrtl ^ * Ut i nncn utruisq; maris & femina: videlicet ^ a fr,öt in^"^ condu(nm,& Vulcani medio plusquam Ulhm ° foo gradu exaltatum, qualificatas virtutes omnes
-> sj^seftui

N 6
De TransmutAT^J!
tes omnesuna cum temperata clat ificataqne ^' ( v Pj. y
-- --- »••••« • t % •** ** j ^ (UV . I pr
inhumanumcorpusexcrete,necnonin n , n ' r „Jyin^yy
pulsus expellendo,quodque bonum est in l» inl,irl j ( ,
loco disponendo perviam tactus, & conferva » 1 ’j^c
coimus in limbo teri a: consistens, & ex ea si»" 1 na.tanquam iibi simili,radicaliter Sc vere ad 1,1,11 V^jm»' ac in eadem confervetur. Tantum natui ac 1J ’l' jq tf ni c * ,,, S num maximum latere medicum nullum debet, a ,„atct^ y medicina natum. Ut filiis itaque doctrina: cl ‘ u ' ,U j^ira 11 “ mjisf- prxparationem magis ac magis aperiamus tam - 1 r,#.» 11 y diciiwe: Sciatur a natura datam rem unam atq> 1" qusfl-^y in qua tanquam in arca 2.5.4. siint inystcrialiter c» occulta quiescunt,cujus rei vires atque virtutesi ) 1 „jisif ^ ,j ■ - - • .,vc<i l
nem, abundantiffimam habent potestatem ä *■— .njuV c ‘Xj . cunque morbos &c infectiones pellendi. Verum^^qi' senectute,Se hujus ab intempestiva morte m-O- iu's’^plil' 1 ' fimum etiam vocamus.
UltCllUXui v a mvi i-v . . jjiis . 0 iu‘
IVoinde scitu neces
quo subjecto natura hos numeros posuit. / 11 - t ) libt°‘.
me descriptas invenies in archidoxis meis (mst 111
vatione & instauratione. Caetcrum astrali^ 115 pC tis I’ 1 y*
liam aperte latis jam demonstrabo, cum totim °J tI1 tnlct ^ lU jii'
jamciemonitraDO, cum 1 «, jhc »» 1 • 5 t iU ;
none. Qui aures habet igitur ad audiendum-, < j oC caM ,tlU ad videndum,audiat ac videat quid Paracelfus judicet cum exteris inique. . /-„utilf^nti ^ 1
Electrum minerale immaturum ponatur >» ‘ ^,-getU' 1 ^at 1 sordes & liipcrsluitates abluant ur, sumnicq» c 1 f^ f bium juxta chcmicum ulum 6 c con(stetudi» c111 ’ )0 fl»!-yt 1, ejus impuritatem pariare. Solvatur postr»od fbr»^^|i> struthionis in terra nascentis, per acritudinem -'st V( ,) in u 1 ,,ii>
acrivuui“'-- , r jt,vc - ip- . qu--- Ablbrpto jam electro,cum flavos flores acqm 1 pistivi^y^’ heliotropst florum a solutione, hoc ipiiuu 1 ' 0 |q , cll ti3U’' j\ |t0 fi c ‘ ad spiritualem quandam ac transparentem c , lT1 uin u 1 ’ 1-1 . )(t c quae vitrioli similitudinem habeat albi. Tui» ^ dictarem ponderis, quod corporale prius c ^. ic j u irn ö tl1 * y - 11 irxparatkinem.cx aquila extensa,& inde sto» 1, ..„agis ®
quae
dictarem _
prxparatkinem.cx aquila cxtenia,oc inneq- , f „,ag^ ■ abstrahatur itepius, hoc fiet ut electrum l l 111inl ,‘,| ) j]jor°l’ 1 ' t evadat. Quum vero stomachus struthionis factus erit, innovandus atque dentio eorrqbor- qualibet abstrahendo: postremo cum rurfu* jjgitb' f j ^ addatur essentia quinta tart.uizata, ut quatu . f . j £ jti priveturque sua rubedine. qu.c una simul. a) c 0 d qj 11 ” j y’ repetendum, usque dum per fc albescatla»»U ( -_ je»^ liit» culis apparet magis ac magis ad sublimatio»c». ^^„aq» 1 ^,,.,^ signo percepto (iiblimetur, «Sc electrum i» »'b"
"»it*
'far
‘hm
Wifius
, C °>i
^nai ° «ice
Frisii
’tiflis
'l^hit
>
c °st cr
5Mnt,
H;
as ap
hic
tcj
?gnosi
v <V
3 U ‘ Vl
Vn
>1
: f um
P'end
tifr
"Hatc
^r.u,
>la
^cre
'stav
"Uatz
Uti
qti
k Pc
"!>ni
‘ghet
P«llit
)Us m
H:.
J"at.
f 'st.i
pfrir
<k

tr jf
Ali
ETAUORHM. J2.7
- , ‘ U tatu Un f rit,ac P auc °l evi ‘l l,e ' a ^ orc eo adductum atque '^Us. s c l u °d quidem ad usum nostra; medicinae qu*_
I • , mu nib -' 1 P'°P 0 «ns ad multas a-gritudinrs progredi, qu* ^ 111 3 qüan' S ‘"^«amentis minime cedunt. Potens etiam il- .J ’ Vel >" oleum vertere, aut in rubeum pulverem,ad j ' n a m a ,u„ ?- S C P 1 '^ US adbibere volueris aut indigueris. In mc* a ctect ro l at lm " arr "-‘ntuin liaudquaquam inveniri potest,quam t tcan arna x ; Ct ' r ^ atC01 ' tamen & in aliis (inquit) mineralibus ""Et« occultari, sed majori prolixiorique la- ^ftis, q t ' lmt > quor um ustis in abusum ab imperitis vertitur 'Kttti adis/* 1111 ct ‘ am manus plus in hac medicina destruunt ta Cri1 que chf 111 n Qstftptopter minime laudandum est, unum- ‘8'tar Us am ststcipere medici munus Sc osticium, cujus <i )tein Crar ’- ' Ulc ' n eptus. Merito foret in ejus farinae medial Nio x vel 1 n Utat ' C1 ° Sac ptsestrmtuolos animadvertendum, h, aSSt "s D , r f C n ^ola > fe cbemicos S< medicos putant »ac it» , Crc ifcin 0 ] o enC * n ' 1 ' n ^ 110,1 P cr ostium irruunt. Culpam in &>os Co _ ■ Ptopter scriptionem, nec eos omnes pro dilcipuli« qqj g^ ni ' os )jde praedicant, aut scripta mea legunt, fo-
t)Ui
boi
. ttatios A Ultc d‘gunt, & veritatem sectantur: alios veso .. deceptores pronuncio , & vagabundos homines,
''erst
tentes 0 ;. ~ u ore |
babean» ' ^ ’ st"od nullius artis quae certa veraque sit, cu- Sed ad institutum redeamus, llt fractum cle-
! tantum acci-
difcipuiis
panem ex ore praeripiunt, sirb nomine meo
str Ut ^‘ ,De snt.
fr n< b'iviestv'^ "Iratum finem perducatur, ejust 1 ev g, 0 atilis ut antea redditi, quantum perficere volet at-
cx.Sjovo .>-i ..
jWnus r 5 ? llc b'dcndum philosophico Hermeticc sigillato,nc : Js"Psti dumP ltar e valeat. Hoc in athanore positum continca- ij ^ a quad il ^ Cr c distolvatur sensim in superficie , tum demum t n Cr esceirs 1' m 111 ' u i us maris medio confpiciatur, quae paulatim " avis >i„rr nigredinem abeat instar atramenti futonj. Haec
nigredinem abeat instar atramenti futonj.
"°uec absque alis,quam caeli ros primus
i., ttl0 "c, sursum atque deorsum ascensione descensio-»
.‘n cani,»-. 1. _... ■
"octu t
octi°
Post<; a Ca P ut corvi convertit, ac tandem in caudam pavonis, ^n'riib '■.'"^'distinias & olorinas plumas,ac postremo sum- 'gn Ctia 'dmcm acquirit, indicium igneae suae natura:: per quem Pellit, a c C1<acn tia morborum omnium extra corpus humanum l Us iti 0( j| Crn °ttua frigore membra, vel paralytica resicit. Hu- l,1 'ico t ar ^ lae P aiaT 'ofit (cxsententia philosophorum omnium) Va st', unico furno, & unico igne vaporoso conti- c cta estqT US Pc>actis omnibus medicina tanquam caelestis et- ^Phani C ^ UC i H ‘ v lecta,quae plusquam persecta fieri potest pei ^'"itum • nClT * *' lurn sanguinem, pcique stiuni internum
'ijoem in manifestum adductum, quo pariter metallen;«»

ps
De Transmutat.
Solorum sordes abluuntur,& torum occulta fiimt |11 '" 0 ,|iO s ' 1
secta medicina hxc omnia potest, penetrat 01T ' 111 ‘\ ( ,] l |ti ,,ol ' fJ tf cis corruptiones educit, unaque (imul introduc" 1» j {( ,is sanitatem,ut parem in lioc mundo nunquam ad» 11 at qii f ip sum igitur exerceto medice, per eam tibi lauu c ^ [|in c' 1 ^ maximum comparabis: per hanc in nu;d lCUin ' C qiiO 1 !
coactum (ane per istam ad fraternam charitatC^-’ |j u | fias ^
mortalium divinum hoc arcanum intelligerc cd . j lS P 1 ' ()
voluntate valeat, Item infinita virtus eius ac im" u< l,s1t , f di'
"i st u .. iifll
gnitionem operatur in luis cultoribus, tum in '•* ‘ i||S : i<*L, frequentius alTin nta singulis mensibus, aut nov» 111 menta siquidem lucis intellectus amovet,utctinct J 1
occulta repurgat® menti palam fiant.
Castuum leim necessarium, nullam electi' 1
«i« 11 ":;»"'
ri^.
rat : nam iste numerus ei competit. Proinde prsep 111 glo 11 ^,. diligenter observato,qua; solutionis est potili» 1111 c .‘ , am’ £ .
to.lpiritualique facto (ut auditum) electro taitnri> J ^ f0l jii/l a adhibendo,quo superfluitates per praeparatione» 1 ^ A r ^ c it- nitus abluantur, hoc fiet ut non frustra sis opentf" 1
tartari similiter est amovendum , ut sola puraque P '’^so' culariter, juxta praescriptum ordinem artis mota. ( „ pP ^ rhico vapore ignis per sciplam facile vertatur m • >,
phico vapore ignis per sciplam facile vertatur >" ‘‘"jictn 1 '‘'V' JiP e phicam,quam vifcolam vocant; item per lecoa-i ^rtiP ^ ( j, lorum omnium manifestatione; postremo vero Ll l ,jrC‘ 1l ’ 0 fl rC' decoretur. Plura de hoc abditillimo philolbph 01 ^tiflC' 1 £ qii' bere vetitum, quapropter Dei potestati quod con' osll nil 1llS linquendum,cujus solius est peculiare doni» 11 !,,-(•
tingens,nec intellectum cujusque licet acutist» 11 '
/Equum est etiam ut ejus usum adjungam»*- n11II riclT c jjyfl menti dosis vel pondus administrationis tam .,do,> 1 - 1 "' tit vix atomum referat,in vino, vel alio cordiah >" tantilla major quantitas adhibita sit quam par c * itl „ni co a ’^
tur c allestis virtus in eo delitescens, ac ceu m
i »"Kt
Hoc natur® m
ylleiium lupra naturam,no»» 1 ’!'’?. | a us,' l0 i’jV O.M.innotclcere voluit. Cinl ull ,, . s a j t : V ci .
fui gloriam D
gloria perennis in aeternum. Concludens l’ al ■ lC t!^ri(ni lCl ”
bes amice lector brevibus omne siindamenrum> c ^ tI ,n
nxdivinxque medicinx, qux pixordinatis- 1 /-' tl bi •* Jt |i gere potest. Tuum erit imitari cumintellcct 11 st c . ir boi' c
tium prxscripli,labores non subterfugias
non
c»
»gi.i°'> oc Io 1 » ’■ jti‘ r
terreant,non operola diligentia cum induis 11 - 1 ^ T^ib» 5 Jr
ria.sed animo proponas oportet, alliduis spee"""^ qiitfst 1 ^
lubusmir mrditnrivis inr.’rremrnribuS . OCCU » 1
Bibusquc mcditativts intervenientibus, occu
, v m?
Nili;,
>,
No
Nap,
Ni
P >«
tllr n,n j
N Q
'M
M]
N'
V,f fs 0
'C
Nr
Si
U 'ud
Kl
Sn.
>t>;
N,
' s i» |
c dri
'Kv
Sl'
Nr
%r
S
Ni'
st,
N

4 ’ lucis,h*c 1 'araccUlscni’« 1 ^'^^
''"sä!' 11 "'"' atW «'' cVlluni c st, ckctVU 'v; '„ni vel rouievaV, d u ,,r' ;CUa . t - hiemo non scii electrum mctah«- Qua-
Tftvnf"' 0 c "’ M tiodicorpoium vel plurium eile , u ' ‘.. .. v ,v irum.v*
'\^ UaU n ‘ klm '"P'' mis ek t ,l ' SW0 ^ Ull "rinC lt veluti (q w '■' ,0c cst •' nautv.1 compactum,quod phrra ‘- 011 mc t alium,
»cstl° ' Um 'fit ex varus,ut lato,campanarumqu ^«t ista ft»a.. ls S . t ' li V1 stutd mtra dicetur detutabatsunt ''Rideant. collidere tibi volui per ordinem, ^ sta m a P«i»* quam remotiora, proinde mox tp.iguicvn .
'UrnT matrimonium, de quo htpra parumper tc a c 'piritibus Scmetnstonmuinctuns ngcreuu ■« ^'Wnmomo fj>.ig,r,a vtl fhtUjofhtcf /.<?'<**•
^^P-'ciiruis philolophorum feratur in Meicv u '' v "’” ,V^j (;rc J l ,
/.^»^«twamlemenintuumagr«'« vivum, 10 cm
'urstu ' S U1 u n am pcojicianir pbdolbpb>canr , »r V ist ^
v ^ru m , &vlV u S ngcr Mev^ururm i : -^nmmiobU ^ iccc v ..
Vw 3nc 'P>t'w,ac\staiume vivam occidet,( lnVl0 labrle
Ptrl ,p0ral<!m - '"'ieqrre matrimonium constant- ■ ' ;d st
tz^Ltruipso ficu Mercurius namque
t, ad corporalem lpirivumMereuriicompaiaturn ^ iuvl & ea -
^'^dmodutn maritus ad liram uxorem, cum cx
^Urrt cxii\ n '^° ra ^ lte 'es origine, quamvis corpus tolis in igne at > metallica vero inulicr non fixa , nihilominus huic
«ud
0 ' u °n alit •. °’
if^^ciuiuue ragro vel icn.t lernen comnaratum est. (j^-ex tritico""" ""' colligere necdlum elt.ut cx hordeo hoc*
D ''"abitu,, i tutl f ;iu n , fic de exteris Pariter in aive fi aurum V^-idci^ ^^cetiam colligetur; (iargentum.ufiplhm; ficu- 15111 filo of. j 1 " fisliapvopter ex metallis oriuntur tmctiircv, qux« >V iv * ‘ ll -hoc efficiente Mercurio (apicnhrm , & non Mei- >,„ t ’ _ s . Mcrctiritjs communis est augmentauo, tinctum ^"cltifcfjj* ""'^ine terra. Postquam h-itur materiam liio vate j 0 . 11 supc^P^tur in calorem naturalem, nt externus internum ^Ptrgit A ''°qui nulla liihsequctiu'unio. Nant calor nimius fct Hr acve*" 1 * t fi lK; materiam, ut itilnl ex ea generetur. Confide-
Ca) . i_> ^
1 ,1 c Soli s & muni ^‘ inter cxlum Sc terram media, line qua, ’ P^dircci- r '^' t l uo nim astrorum creatura; qnnevis exustx ni* e c dium hrter ignem igitur Sc materiam lit xthereuiri
fit 111,1 rtt f ltcr ’l? n cm igitur oc materiam lit a-meiium Ju ttrri ilTior s'-^ destruatur Opus. Contra ii vivus ignis a'quo -dititi ' ' Irltus materix quiescet,nihil inhumidunr huuri -quam ejus repentinam cxiceationem & stxioncnl J.. i tfemrrt

-Jit
y,& De Transmutat. utl >)^
Etenim spiritus metallici mortiii simt,& quiescunt’ vel operari queant, nisi per vivum ignem ad vit- j f cst v j In magno mundo non absimile videtur, in terra)' 1 1 natanquamin ea mortua jacere, ut per se cresce 1 ^ v^jitO 11 leant,nisi vitam & motum ä Sole recipiant, l’i 0 " 1 , dieses' fex hoc loco ut medium fervet in ignis fui regi 1111 ^ i( poterit voti siit compos unquam fieri. Justo calo r ^ jj-
ria mox incipit nigrescere, ac operante postn' 0 ^ 1 ^^ 1 ^
humiditatem, incipit hortus philosophicus in oV ° versis ac variis coloribus in modum cauda: pavo»* ’^qti- 11 rantem vidiflenunquam in vita sua contingit. Jj 01 ’ ^Jid 1 " .^y parebit vitrum intus,obductum auro, quod quide 1 " ^ 4 1 e ' t j<r mariti feminis in femen conjugis actionis,id est, 111 1 ^ ait 1 ’ 1 „(( ^is in Mercuyj menstruum, Sc mutua: unius 1 . 5^
nis, atque mixtionis. Deficiente postea feist»" cxiccationem successivam, ejusmodi flores colo’ <•’- 1 ^a» 11 ’
in pullulantem jlbedincm, usque dum ad ordinnn’d t ' ul . jn ^ja*
ii "’ 1
gradum perveniat. Notandum interca ne ^^k-jfp^jjtd 11
quod plcrique faciunt, cupientes foetum hunc en 3 5>'
anni, vel mensium novem, tanquam granum, ‘ lUt [I111 , ut" c» matris: non ita cito nascuntur aurum & nrge» ^ siit 3 quidem quo natura quid excellentius peifcstn 1 ^: c |llI1 |' l vi lJ
majore opus est tempore ut nascatur: quod
perire videtur; ut herba,homo,& similia,quoi' l "’ 1 ^'. ltl ira c ° I ( ,' r e'
lirevisexistit. N011 ita cum auro& argento > ’ c o lY
ctiora sunt,& ex constantioribus, quam lit caro' ^ inde vitam longam hominibus exhibet,magis servant etiam istis sanitatem a corruptionibus, ut '. or ctf» ^iilJ Albedine in summo (iio gradu existente, vas aj H ' r11 j ‘ jSi P 3lt ( jat> mi lapis albus, cujus hoc esto periculum P s !*‘ ,, J uil! l, ’ 11 qui 1 ”
super Veneris laminam ignitam posita si ^'^^,j,atiss"^,pi 3 ' bene est, alioqui diutius digerenda, donec "''J'^uin ,; 'o l -iC l1 ' addiscas atque fixionis. Idipfbm in lapidem 1 /l-^iu 1 ' , niS 1 '
gressus f ueris, lio vulgi,noti
. oles,ut una pars mille Mercuri j partes ad °F tl !^'j uS in ' , ^f..,it‘ lsl at. Ad majorem hujus operis declarationem, 2 _ lS , i0 r
v
eat. au maiorem nugis opev Paracclfiis prorumpit inqliicns,
,t'
. . . , Ut meli»» >>^f tl , s pe., # v
inquam,Mercurius philofophoium summe Is^nriu 0 '(ii'' 1 ’ conjugem,corpora lern spiritum videlicet aut ^ux-oi^gi 1 Mulia Virum suum diflblvet.vir quoque » u,ll<r
S ■
st vi
)bo- .
‘vin
pium in lapi dc ' 11 '
. fermentum multiplicationis ? umgabst" ^t/
aliter quam antea de Mercurio p 1 ' 1 . pfo>- a/
_ •„ni 1 pai ’• .„r.l“ 1 ..,
\ ‘"tv,
s' ni
g:
Pi
H.in
s;
Ly!
O 1 » I V«

<
( l" r
,tit'
Ki*
i/
S>'
' ^
vi'*
>
&
£ ii!-'
J*
„ii-
'l->'
rfH'
l/
•jl"
J"'
n s '
ii"
>,''
^"^it j c(i .. Letaliorum. y 3 i
L r,l( lcni est, ailt > N ‘ lm stui videtur mutuus inter conjuges Vq‘ tl - N,Ui lr;i n | C1 . ^»rium philosophovurn 8c terram metal- licji l0 ndiff.- ’' t ' cm naturam appetit (ibi limilem. Juxta Iu \ rn ' 1 ' 1 liomo'f; in,nCC n, (ä v iribus ac proprietatibus. Meval- ti 0 »ivite!** 1 « cst ! n ‘gne > metallica vero mulier volati« Sa, 9l 'tcmev° ClM1 ’ viva muliere inilceatur, str indegencra- vivo Vlro cum viva muliere. Quamobrem '■•tu t * n Rit fo» ’ U \ m ^vuium femina virum (olvit, & iste mu* ttC 1 ' l »f'0ifli n ™7' ■ir q,IC r . ct1 ^‘ t - Pon antur ambo tandem iit b 8l ,M>o qilu „ 'gnlo obsignatum ,nc mulier aliqua spirans tisj h Vu ni( „, ''"-»viit hoc opus : tandem in thorum con- J,..'alllrri„. l llc mavis,in ciuocum nrnhe mnHmtn e
quo cum probe moderato calore (a*
C'^o^ü 10 S rac l u mulier atro colore vestietur, hoc in-
r ..
Vl rrnR T n, ? rc d° ,ab alio succedente colore, tanquamr
3nJ_ ' UlCCf*«t«‘nf *i1m ♦ ir.
a ; •."•onttpuoms, Lc prima clavis ad arcam re '''^ s cn pm\
to n n 191 m ysterij. Continuato calore hoc le\ t "'Netur ista r ; - ' . .
V ' tI ? Ms - Inde succedent alii tot tamque va '\ ( P st 0 , ict an- *'• c 0 " dac °n s P'CUmtur, sicco ttthumidum o ^ w .
"iis 'j r lri uetuv calor ignis, donec vcrsicol abente , dovo- St ""o vel ab aquila alba plumas olori».- - c ffp c j at «r, hw 'tteriaqrtc Iunx prorsum candida ruv' ^ Iptmna V«U«n gradum luum vecepcnt. Na a l O.S alloqui, ut T SumRegmalaude pr* cx '' S ^ vtc . nl> C virttuibusque rcfertisttma , qu* > vnevem, Muten
.-“stn atque Mercurium , in lunam ^ » va-
»iit infi' m ° > nvdunt id > vevumetiam languentes w -, j^us.
^^wetmMbisnbero.utpwaabo.vmbusKbstoi«.
^ kT ' ° 'E unaius «Äp
■ M,, icva/4 f ,M, wuu n ioni
^nnn^J.albedincseiTsi,
Ki
"atus
Q-kus
est 1> C " 1CC P S I" rubicundilsimurn rubini (plendorcm.
lcx orientalis, imperans omnibus tOtius mundi 'tstln'SUin l> ° S ct ' a alloquitur bis verbis: Ego natui te iulphuv, W, "tapot r n I1Ce P s l n ' mc ipum,6cdominus dominantium, per- ratr ls n t-ltc sperans omnes, vincens, ac iubjicicns,a nul- Vvq' y^stevej C *^ Uc c oact u s, invincibile possideo regnum, quo Lu- o|j t j m ’ lartem, Jovem, Saturnum, atque Mercurium (tL° ®akili 0 Um aiUl,ni Hnng.mco melius transformans, con- V'* 1 P S° nioT' ^'eritis omnium examinum tormenta. Nec h^^es | la k ° S ,net; dlorum pello , jcd etiam hominum cuos NjP^ydionr"^ ex '^ lm arunt pvxsumtuosi medici,ut lunt ^th adveni 1S, * c pra,caducus, atque reliquos omnes contra
^-« 11 ^
vitainque longam bis qni meo mc- L1 *' dio utun-

Dr. Transmutat- , ^ iiV „.
Jio utuntur prastidio cum cibis & potibus nun qui mecibo&pottt mihi congruentibus ' yljjo.
dio
eum qui mecibo&pottt
honores,infinitas opes ac divitias,potentcmqt ,c ri ^’ cr it di quidem totus mundus tegitur. Quicunque me ^pee 1111 ^!, omnia mecum possidebit; namquipolTidetam 11 t jri' a (sequitur omne deliderium. Proinde ii meo te? 11 M . ;V 'ii' |tll '' lC si!i cibato mc nedum corporali cibo, ventmetiam *' f 1 ^
iic adimplebo hic ia terris,qtticquidopt- 1 ‘ c ^ llll! ii'. ^t
boDei
V;
daboque tibi meum fermentum & balsamum 1 H '^ ( j t iu s l l ,c solve humido suo,positum m coqjttgali thoro, antea sitas lermcntationtim operationes cqmf‘ c ,,rS in suam converret siibstom iam, inqne preciosist 111111 mundanis omnibus theiiumun philosophorum-
De itito ttd l.tptdem prsctßu,per PiO'* (e '
Cap ‘ XUL . dcm sc0r 5 1 '*
' Atiae sunt viae philosophica:, .id unum & cun ^ lapident tendentes,ut expraccedenti!'»^ * lt4 d jrS Jfie* 1 .^siti' patet. Quapropter varijs modis ab auctore ha-' 1 - ^ ^• l ' l " 1 j|iti' Audiamus ergo quid alio loco de hoc lapide ‘■’° CC ' neralium (inquit) genus unum in vilccribtistcmQ .jit" 1 ' . 0 |it' t andunt, idqttc duplex , hoc variis Europa: l® c,!> , l ‘ ( ! r j ! iic< 1, ?Jj 5 & mutn <)tiod mihi pr.e manibus oblatum fuit,& tX l ■ p^ra-
probatum, ex figura majoris mundi, ab exord' st,,as"- 1 t Qi' astrum: alterum in astro meridionali consistit m 1■ 0 Juct" ’ ^e> Icentia,vilens est terra- per (itum astrum in h ,CLll ’,‘ ) flore® ^jltf prima (ita coagulatione ornatum rubedine, m 4 ^ 1 ^ .v
mineralium & colores includuntur,de quibus m" ^ ;lt tii lCs ’ i ‘ lC ,ri' sophos. Quod ad luimidam frigid,unqucnaso^ i . ill ,,rj' |S )j)I , 1 ’! quam comparatione quadam suit adaptatum, h^.,, 1 ^ tia perfecta ad experientiam collata, plurim 1 ’® j^ tillI ,ei'd philosophos,quotquot ante mc (agittas suas- ,l> j „[stin 11 * (iJ*
hactenus,adhuc latuit,frustra quoque Conantes J ‘“ ,, jitit 1
1 1 • - <' -f
t'"'
utut h scopo vero & completo. Opinati * lin || u , ) \Ci lll ’’ J l , l |ll |lS phur mattem & patrem este mct.illot um OI,1,ll ^jq :> liOi lI,I V <1 q l, - ,: vero tertij non meminet unt. Imo quod ,,’jt, tp’s^iri 1 ' 17
icte piscatorium adhuc in manus astumptusi 1 ^-io V.fyP' vera: convenit matri metallorum, qtix qtiideim ^at>.'^ separata sitos pisces palam facit, quos neque ‘‘ „„t ll,vl ’ aid 1
lieqne Av : -.- 1 ---i....,.(,-i e t'0
Si ntoder conjunctionis
.vicenna- rete lacerum apprehendere p° ^]uii' (it 1 ) ■ruis physicis demonstrare deberem Q 4 ;,n.it lll / l ' ) |,|ii |> tionis.solutionis,& coagulationis,qt'.' sl l ' „stra^'’
fipio mundi hoc in iuo creato'patcfecit a e d cn ’ ü ;i( j nnln deficeret,omnisque papyrus quantacumq
^»l. i
S
h
tz--.'
jSs
»u
>»11
‘Hiris
i St llr
(>>
Jfti
5 %<j,
r di ’
Si
>d,
s
IS
Sit
v
fffitv
>«..
N
Si
s
Nif
Wi,.
Hi,
Nr
%
w,
sta;
1 'ti,
S

tS frico n • Metallorum. 5-33
f P^trcui-],, 1111 - m stoc i,t minerali tres haberi substantias, ut* J 01 'htiu cst ) g c lni, * u 't'' nu '> & mineralem aquam > ex quibus cora- t3 Uorc no n ’j..|" :te ^ a g inc a lepavauim: solvitur in proprio (ito . ' Occulta " ni ' lturo . & uti pyrum in (ita arbore occultum 'arbor, in quam ut astra naturaque simul tk^dcsatouV 51 ^ 11108 ^iartioque pollmodum atomos {^ ‘^'empron 1 „ rcs P^am facit, usque in fructus pyrique proles/ ^on ik^' C faciunt, qux in autumno 'tandem cmer-
modo ccntendum estde mineralibus in vi-
tJi '^'sta; „ •$« P l ‘ r astra protruduntur in lutem : hoc ipsum ii« 1 '""'Ratiti eonstderaudum venit, ad naturae thestu-
th/^acunrnn.^r'? S ardfieij modum ab initio, medio Se sine, tiii, *°'utiouc v” 1 'Ipbme, balsamoque frus aperiam, (anorum abfolv,. 1 ttnqs in unum conjunctione, totum rei nego-
lio IITl atu r n ad hl,nc modum.
sal^^s-ndcn-t 1111 ’ 1 cu 'af , aris, Se abluatur aqua exiesti per tres ^ ctr ae,ö c s 5 0lctl 't > & solvatur aqua regia (asta ex vitriolo, ? C ? lnmun ‘' Per alcmbicum abstrahatur,iterum L° a ‘stfia. p Onobando curetur,ut purum separetur ab impuro, 'Hm tUr elen tUfi '' t Ct l u ' uo stmo per mensem, Sepostmodmn d„. 'festius. l ’ 0 . llta > 1 « quum fima lita patefecerint, per alembi-
'»>tt
Ot>.' ,ac fanden l ^ n 'f ,1 ' n, ‘ » r adus,quo aqua 5 < aer primo alcen- l^tr f 0l ' c tliicc 1 .'^ n ‘ s ' '^stue reliquis gradibus, qux ab experto ; 1 ' 0 eoin n .' ni P < f tcrilnt ' In fundo vasts terrapv.net , in qua
*n v
(^'.'"airn. q- ,^^d amulvis quxsitum suit,it paucissimis tamen teverberatorio concbi'am artificialiter ^*,'1'nti 0 q u :' 10 "'stuintum gradum procedendo, gradu quo- 0»n liibff Ta horarum ' >'oc ‘ut ut sal völatile näbeas ad- f, ^ * c parabis ' C Ut ;1 ^ C00 ^ > Se constans astrum ignis Se uti x, ks* 1 ^ 11 ' poirit ^' C1 C ^'mcnta aqux Se acris qnx servasti prius. Cq ^’°d multi ° j n st'Sestioncnr balnei mai is octo horis, Se vide- sp 1 '!^tratu ni S<1 t ' lc mistis hactenus incognitum fuit ac minime ftbico n , \ ^ c para juxta tuam experientiam artificiose, Se tq 'Osttirqf°.>addetur ipsa tara mirum inmodum.dlv, ex fistle t Cf Uc, '' t extracta. Coniunge deinceps elementum ignis 4 Ul1 Wlui c r *i- a ' C0 ^st* t0 ’ 1 1C ' digestionem Se pellicanicum aitifi- „ Ctl1 aptn-q p stdimcntnm ponet ista substantia, quod qui- tl lll,t l l 'iab ■ ,P ara bis. Tum demum accipe pcll'canatum leo- tp Guttun rnventus est. (stnirn videtis tlncttirarn ejus Se tq tQl ‘ u,1 i,6c s n i S ^’l 1crac l u:1!T '.acrcm, atque terram,separato per qJ 51 Potabile c i usni odi cola per inclinat ioncm.cst cuiinau-
C^Ovd C ° olt vini pcrfiind.uurScabstrab.mtr.nl-
C SoV nu ^ a Incipiatur amplius aqux regis. Separato 1S , Seponito in vas retortum Hcrinctico sigillo L1 3 (lanium,

m
De TrAnsmutat-
y
claulum,ad elevationem,id est,ad exaltationem' „iv 1 pletur. Vitium hoc optime cbuium ponatui' i' 1 ^ non solvetui ibidem, s*ct coagulabitur, i dtp, m' tl ‘’ i,sp cl ,,(/
. . ... . ( p iu a5ui ,
/Hl >l a , t Hir
solvendo Öc coisiul.u do Hoc artificio nmd
hli
pu!
'Para
suo gradu. Ta, dem lumivo huius dtipin de ^
U14i.'ill „.lll** ,fl'
am olcn‘ curt1 * /
& (pagit ico modo uacp.-.i at.i.adqu. ..
fundas ejuteservaras, (olvito ac putresaciioper , r
Er quum ad perfectionem devenerit, vidt bis i'r nun : lepnra unuinah altero, liquid, ni ocubm c1 ^ rubeum secretum. Hoc ah albo (eparabb cil el '' i ' un g3 ,, ' C ( ( i'i
V Uo ,
>dc c
i^l toll.
!l<>
t.m. poieuSjiitalba coi nota qu.cq; m rubedii ' 1 ’ 11 ubef^ ^ „uL.l..i. Vi.:.. 1 ,1 mi'.«« 1 ''.H'"',,
in albcdincm.quod valde mirum cis. Tinct 111 ' 1 ,„.,iil'' .'jO 1
> . . .. ... .„inT' v i./it v .i
'tis s,
N*l,
E'bt c "><
Hiii
*e<
'^nti
tam urgeto, videbis nigredinem afnirgcrc, si u . al ^ 1 rd]'
per retortam,idq; livpins donec albelcat. f'" opus, ncc animum dclpondcns prx nimio lab ^yido^^iiii 1 ficato quousq; viridem leonem verum & cb" .-^ ^(i 111 ! rosum,qui tingit in aurum perlectum. Nondr v j t sea S opere cujus nunc memini, donec signa habetj 5 atqtthefuirunmonpciloUibilem. Bene litilhH ^riiiflHjir tincturam applicare noverit. Hoc c(sbaU'a^ ll ” , . |ll ab> l ' c i ,]j l )^j Hmc
J^itis
catlcllium.quod nullum corpus in putrclacstou^ ^.ist^ pramque nullam, podagram aut hpdropifim 1,1 ^ s,il>' ' j jisip_ administratione grani imius, li fermentabit" 11 ' -nf - ,ft Omnia docebit ac patefaciet aqua' natura &
administratione grani unjus, li lermeiüabitn"''"" qi,- . Omnia docebit ac patefaciet aqua' natura & b 1 ^ pqjsr" 1 „plil* Sumito igitur liquoris mineralium quantum v °, rat partes duas, sulphuris Solis partem miam * n J’ ,,|t*
lblvannu.öc coagulentur,idq; temo Hacvb ,, ‘ 1 , . r ibci' <Jll lll l' y ...— dcts .. Nl'^'^r
vS
VtUdj igniti
alchcnustarum,cuius pondus hoc locorni* 1 * 1111 ! ^
suo loco reservandum Quicimioue Solis ali" u • ,„i l‘" pii 1
(■M
f ‘C aba
iuu ioco rcici vanaum Qmciinique Solis -* 1 * 1 * *„^iiii* 1 ■ bucrit,& liiper aliquot uncias auri projecerit,!'’ 1 ‘ ' £0 rpi |S pus tinget. Astrum Mercurii fi habuerit, ^"'"q,sim>H vulgi limilitcr tineet. Si Veneris astrum,i' 011 ' „ ; rt qU e M jl
ht
Sncc
nens corpus integrum in optimum aurum & constantem perfectionem: sic de reIiqm^^e,"H>i^ judicandum,ut Saturni,Martis,&c. Exqmbn* .^-udaVl 11
im-- ' ud 5 '!
ne tinctura trahuntur, hoc loco minime delc" H> s s a v eii s de natura rerum & Archidoxorum habean ^^uiim ' mum ens metallorum 8c mineralium terra', ■ t£ ,pf (
chcinistis, una cum tinctura alcliemdi-" ll ^ lU1 r Io. Ncc est quod quispiam operantum ^ ctc ' M< "j l , 1 tur l P''^>t s ris mensium novem,kd absque tardio P ro ? rC re pott" 1 ’jld’^ ctu,quo quadraginta diebus alchcmisticb h& e ^ j jpjdci* 1 rc,exaltare,purificare,fermentare,& coag" 1 '" (ilor i.t. Q“
stamm, ad honorem Dei,cui sit laus,hon° l > °
>lil5 Wirtu, bi,
1 Coi
toitai
His
tordu
Pttie,.
Ht
'tost,
st dei
Hc
i

tss^'istnr» Metallorum. szs
c v °lstilcm m Cx r o *‘ , '° habet sub nomine Phoenicis , aquilam t 0 5PLsi n f Ul ,cu l l *s pluma: line vento volant, & fecum phoenicis .Aspuli, rnn 1 n ’ dum attollunt. in quo nutritur ignis elemento, n^atain rocnu,r ' t matri oculos,& fit albcdo in iua sphi- su 0rui ; < J ua c °nlistit vita sui cordis, & balsamum inteltino- (!' J ' 1:lris .den UXt r Cabalisticum leusum . sulphur interpretatur tj r dcel fctro!' 0 A Pr: ' narratum ctt aParacelso. Nuperrime D ?** > rriaxii-n. tactarct ur > ad cinabarim remisi lectorem non sine kl ' lt!s quam m Crum habent affinitatem. Quid aliud est ci- 'iim' S8car gcnt?^ 0 - (lt - 0 VC ' m ‘ XUu:l tiuorum nrineialium lul-
tztti, p'un.
, p 1Vl? Qnid etiam electrum, nisi mixtura duo- v '" >fUm M ’ ' Vc mineralium (i ve metallorum ? Sulphur Solis ftiu.'^mm t ;, C , Ur, ° ' unaE philosophico junctum artificio, cur
la m fi.
Jat utrii| CUl n ° n c ' na ° ar ' S erit ? Sive natura,sive per chc- ^^sibus clarius' pattcs com ponentcs non disterunt. Sed in
D 'lH«no«d Upidtm P*r*cclsic» procejjit.
Cap XIV.
pt 'mis f c ; C t ‘ n ctura pbylica dicamus, operae precium erit in- tfi ' llrr > p stli,i c q^ UOt Plt e ms iubjectum; hoc enim (empcroccul-
'artii
!Cn iuxta
llus ' Est igitur tinctura: materia res quaedam ( ubi
itlestbnt 1 er“*'”" 1 »»-uiuin luiciicxcu&j qu.c i|iautm u
sl > m c lam l >nam arte chemicatransit,aut manere potest. tQ ttlld ' nc m 1 I c " on °mine declarem juxta veterem usum & con- ] S n itu s , mbeus a multis vocatus est,a pauciffimis vero f.q a 'ba lT | tr . PCI aux >lium naturae pariter 8c artis potest in aquili auv SniUUri ’ Ut cxlmo duo fiant, qui spagiro supra
^ahstatum^ 111 lc ' uccnt > in uno la vata magis lucent. Jam
inon
*<iec
»ntcUc*
veterum Astronomorum consuetum fermo-
. p Cr —*ens,a Deo minime ad spagiricam artem vocatus r^has jn atlll ani electus, imo non aptus ut os vix in arte hac . . * t 'Usnu. '| la st Uc Materia tincturi margarita maxima precio- 1,1 eonctif ' le 'auvus,ac nobilissimum hoc omne quod ex altissi- Sjte i lQt ? V ' S manifestatione, meditationibus hominum obtin- f,hi tam a Eloc est I.ili Alchemii,& Medicini, quod philoso-
&. CUr ?te quaesierunt,verum ob desectum integri cogni- pCr ctu C crJ JCr ^ e ^ aE priparationis ejus, ad absolutissimum finem
E llsllt. T\ 1 A 1 . . ‘ . . _ - 0 - a,.
e quaesierunt,verum ob desectum integri cogni- .. ** praeparationis ejus, ad absolutissimum fii
Ptf ' e| rtia S no,u Eirn potuerunt. Per investigationes eorum & ex- tl,lt| htitium datum est nobis,attamen ve-
p u cn,u ® quod meos imitari discipulos oportet, mihi dc bcj t *i’ ut nc mo suas larvas nostr is inventionibus immiscc- P "ltii tlas e B° (l'nquit Pnracelsus) merito post longas meas ex-i ‘P a guos «orrigam, & salsum St erroneum a vero seist 4 parabo*

Si*
De Transmutat, '^^c, molixis admodum investicfitf 1 jn' 1,1 ’V,tiii
vero separabo,cum piolixis aditionum mvcmjv ^ perci im, quo juste similia reprehendere qiteaiT ^yci 1 ^ Veterum (i tamen experimenta meis excellentiam ^
tantos minime labores aHumplistf m, quos m
ik honorem proborum nlchennst.uum onin' 111 ' 1 •
■.
Cum ergo tinctura: subjectum latis dcelir.iruin ■■ ^ duos vix fidelius queat ac liceat,pracpaiationcmct l ‘^ ( ‘ 0l ,eS' ‘ 5 , ultra primi seculi experiemias, addam dc measF 0 pii' gin veteres lili putrefecerunt uno meide philou’l ^ ct i l>11 ’ ,<c cluni Ipiritus humidos ab eo delhllamiit, quotifis'^^cuct elevati sunt. Caputmortiiurnlpiritibushumidi^u^^^iO.^j
Ss
' Pia
ab eo per destillationem tivriusabstiaxerunl, i“T" ,-cs ^ ‘ i.ui 1 r. _:_/... i • c . -Jk ■ i ii...*).vshlH 11 ' ,:,«iC ü •
sicci prolium elevati finit. Deinceps abstractosh* ^^ilq' 11 . . l( i' spiritus per pellicanuin tei aut quater linuil imn l ' u -lici' 11, J £ |-
<1 »i im* ja i j'i. im ctijuu p u. i «uti cju.ii v i mu»'* -vpi' 1 * esu
lili totum in fundo siccum resederit. Qu.inq |,lin ) JjniiS ,,n \. i£>'
„luloi' 1 ". pict 1
rna procclUim hunc ante fixationem dedit > n J 1 .fijcticO'
fines nostri iirpius eo votum perfecte tinini afl^^^per'^!»
rem tamen viam stabilisiern ad rubei leonisvhc*-’" 1 ’ ^ Jid |Cl ^ di, si concordandam Astronomie cum Akhc 11 ;'' ',3'^ Li
quam in Hcrmeris Apocalypsi dc monstravi. , |V) I'r iti ' 1 libet ( ut Christus loquitur in fidelium cyfi>l-U Kl1 '^ ppoi'js ,^0 luam esientiam habeat, fpagiris a,ite mea tcinf 0 ' 1 ^,. po »* 1 gens & gravis,qui jam auxilio Spiutus S. astfiicnto cu » 1 ‘„j lcculn mea theorica stiblevabitur atque practuy^^ju.c*^ primum fecttlum tinctura:primam dederit c 3 'l H ’ 1 . ( , nt iii fl ^ 0 t j()i' c simphei duo (pagirici fecerunt. Verum quod i 11 ' 1 ^.jcA 1 ''? dio lcculo periistet, eorum fuCcestbies diligam Iq^un 1 postmodum m ejusmodi nomina duo simplk'^.^qur.v idquc nominarunt unico vocabulo, nempe l 1 ' 1 > u '' ) , 0 iik‘ l it j ( r ctuin. Tandem imitatores' natuix materiam c 01 '
in terra lernen , tempore luo putrefecerunt ■ cu ,n ® iUJl nem b.inc ex eo nihil enalcatuV, nec aliquod lC |jact.
potest
Postea Ipiritus humidos abstraxerunt -> ^ p^pjiiict ^ tandem ignis violentia sicci pariter elevati fi» lt: ‘„civeni^jS- hae via non aliter quam nistiens exanni tcnip 01 c ^r ^ |0 diit £
>'Oia
...* XJ«. V.swv.c ..- I nJ'U‘-
roatui itarem. Post temo tandem sunto Ino vc , (J ,-nni |lt *. quo tempore (ructus istos & siccos Ipiritus iucoi | gillerium tincturae eo perduxerunt.ut ad mefien^^^
vxtrepiam fe maturitatem diipofutnt. 1 -tm P' ^.„t, *' c ' o[L is> J diofaque reiteratione Ipagiri veteres non indiim sl {is' Ichola didicissent opus,longe citius ac minoribus > C^gql $ fuistent assecuti. Proinde vobis dico (Paraeeuusi. 1 ^lutct’ V,,!. l__.._xl_e._■_rx aQ llll ‘ C. ..nC 1 ' 11 ,
%
lotis tantum a leone 1 postquam simul conjuxerius ;
fis
>t.
prc
^U‘,c
'N.lt
Nb
C"' cstf
Cx” 11
Äli
H'tu
'Vfi;
V,
‘"'Utt
'Scct
Na
>te
<:
|' s Uib
/Vt
S'Hci
Nie
'S*
vfit
anguinem aceipne.Sc^cx uxerms,juxta veterem ev- D \
^>t.v
HÖ1
^\\K
^q u
%

»I*
jf*
»icl
5s J '
lll"'
\c<"
u»
j\ i f£ cc0> JiU"
■ii«'
liC'
<
n.1' 1 ’
it i 11 '
c jnf
ai'"
,on c
bi«'
, s .t<
,t)0'
p"*
itas*
,„.v
V
r)i £ä
%
M
■f
.£
in»'
tftf'
, ( . '"-.im | uli «‘ Ii T A L t. O IUI M. J37
I|>Un, qi ' 1c,11 tis pliilofophoj »m, quam infiniti quxsivertinc js' lllc istiuii. Quxdam itaque simplicia componit »'x l ' r doii ( . * t0,,,, l T1 r it ut est ni tis,indi que prxparnt aliud,ac t(l( 'et, li.it : hoc plus efficit quam ipsa natura pet
'•os) c T'a'r.is '"„!' r °l , equc me ut intclligas,leonem unmi in O- fi;H f r . Ul, i. liliis ' u l U| i‘'in ad Meridient in assumptum hoc opus l C^4c„ m ' CUU ” Hd ’ onl non 'eperies quatn Hungana & a , ut ' h cupias id ex unitate per dualitatnn in st« tl ’ t iieii 1( ( 1 '' l,a 'pcmtuationccujusquc deducere,tuum iter # c$I,' 1 ?Otitis u ', ll ” as , 0 P onct i s>c in Cypro votum consequeris, 11111110 loquendum. Arcana plura tranfntutatio- V fflc »HiriT? C ‘ i “ ,,t, ' r > ft,i ?utlciscognita, qnx licet alicui t* ''"Vt ar te V, i 0nilno s^co, non pi opterea statim erumpit m- .'’iiactla u" omnipotens cnm iplisdat pariter intellectum ^lith* 1 ’! 'anio *"''s UC 111 adventum Helix Artist« »quotem- tj(. n 1'httic T 0 .° ccu i' :l un quod non revelabitur. Videmus enim 4.1 /at 'il,'. 1S 'ttaximam rflilinAllt^m (YPi-m-mrinn mi r rmi-
s
v etc e n lc ol(j
*io nc '"■'es lili pcllicanatum,ignis ordinata quadam aug-
c<n!"‘ w '' n;i111 suam tam diu sixarnnt, quouique , post
sto ^ c . l "n co'n d %> r >'soncm, rubeum instar (anguinis indue. V fl ' Un 'fiiir. abm ' 1ndl x conditionem. Reste quidem ab eu s '"sd ni ’l"ocej C adcl,ndcm unumquemque magaritähanc am- 'l> j\l L !arclr e pmp ni °dtim xqmim est ac decet. Hunc tibi cla- ^"t.l Clll i d an M C,mdl ' difficillimum effiet, cum tamen didiceris ^('^“'"tttejet! 11 ’ Nebula gradus ignis observare, valli quoque “tis llc 'it c* c i"! 11 V1 dcbis, mox atque lili tuum in ovo piuloso- coiy 0 ' i y a stmu, admirandis apparere demonstrationi' |ji s til^Posttci •’. ,nis ''eri,cygno poilniodiim succestu temporis
%c., ln
C <ffil11 "s»cst Um Aigyptiovum thes.umimpr«manibus ttij. ■ lcilv >af'i|\. ^ llod “tutilitatem nostram convertamus, idque liii' 1 ' l' 1101 e quidem ad instaurationem sanitatis liu-
fk' s "stiir, ,i»’ ''"^ctioies in transmutationem metallorum. In
fu-''
f 1 '' 0 "'"’fiens per stavedinem sanguine quovis nia-
4,
N tdi Ull llt . ...
i c / 0,1< lera ,, r Vl i n ' at > c i»s primo pondus unum stiper mille solis "d nacrair' 1CU nai,ni ess-^ledieinamm demum prxparata ih». ? '‘tiiiii,.ie' llm . 'ollendam lepram. Item phylicorum in
tincturam annos centum Sequinqua-
S;.
s P^tet. i vita prolixior fuit hoc medio, ut ex hi-
Sn^lstqu;*. Itacillc ''»ctuta phylicorum universalis mcdici- >tf^ ^ ^"Uin morbos constmstt non aliter quam ignis
^ Pcr C ' n .. eius est valde exigua,led operatio poten-
1 \ 11! quit baracclius,) curaviItprajn, bydropisim,
L1 j caducum.

5)8 Dk Transmutat-
caducum,vendreamlabem,guttam,colicam,& £i a,giB"
erum,noli me tangere,fistulas,& genus omne w norum & externorum.
, r tu^
De jj viato processi* lapidi* brevifii mt t auliorem reperte.
Cap. XV. . non si^
E ius qui stiverfimode docetur a plurimis lapi C^nc^l'^ie
esse, volo doctor neque sectator. Quapropter x p£ri e(1 *^u*
sum ejus relinquens,eum qui per me eunt usti tl . im u , „o" n ' t <y penus est, brevibus admodum scribere ptopqlu>,
«c ille bominnm corpora tingit etiam, tametsi l UICta illT i, 3^ s e cesSim praeparatus non Iit. Sumito igitur mentum Mercuri j, & separa purum ab impuro: p Ajaisf ^ verberetur usque in ” ' r.L,:..,„„ucr
cum tamdiu donec
in albedinem, quam sublimato P it‘' :c resolvatur:'id calcinetur ac ^nt 0
ffvitiirnnrt mmi, _ iir eo
& in'pellicano digeratur uno menie,tandem coag l ‘- stt j fl r" .. hoc non uritur amplius, nec ullo modo consumit 11 ' > ^ nt po a, statu permanet: corpora qua: penetrat in c ' nc ! lt , l £ir i,se^‘' „pd nentia,ut in nihilum reduci minimi possint auta teI j| lt atc s ° l foe bilibus & infallibilibus, ut siepius narratum est,q u3 v]i ii" 1' a,i! superfluas adimit. Et quamvis brevem admodi» . r ; tjl ic"' rim atque processum,laborem tamen prolixum rel .W 1 [,iK' 111 circumstantiis intricatum, tredio similiter non a rantem,atsumm£ diligentem & expertum. ^
De particulari yutdam arcano alb* l ir> per arsenicum ,
Cap. XVI.
N Onnulli volunt arsenicum ex Mercurio & ^'^„-a
tum csse.alij ex terra &i aqua, plerique cx nJ |)tl d'P ,,ii
■ ■■■ ■ natura talis est,
Quocunque modo id fit,ejus r
\ ^U UV. uocjnv llivuo |ua iiuiuin HUI“ -- ' 'cpv
in album transmutet. Ad eam etiam praeparatioss^' talll o adduci potest,ut vere pusecteque tingat, non ea' >* L - f 1
docent multi Sophistae , ut liint Geber in Albertus Magnus, Aristoteles Chemista libro p cl ‘ p usl i Rasis,& Polydorus. Nam leriptores isti quotq 11
:t»‘ ji c rii'
crf'
vel cx invidia de studio fallit quaeque scribunt P 10 ]' ir uiit-
• r * 1 .i<rnO lh a
cepta,placitaque tua, qux nomumquam
|L
nicum vero tres continet Ipintus natura!" : jlic
lern, corrosivum, volatilem 6c omnia pcncti l^^josan 1 dealbat Venerem,& post aliquot dies reddit lp (,n = ^ artificium ad eos duntaxat pertinet proprie,q»' j 1 j cl 5 , fxercent. Secqndus spiritus est civstallimis ac
;|>V

bb
l 0 tin<>r
M
«9
-tTALLO R VI M. Hes - m arseni .
'o eft sc ? rc R ams ab aUls f 1 '* 1 '' thi\oiopWi,ad perfectam
lz>,^ n 1 ''enites nanuvilcs inquirunt vevi ph' Lj tur mam exer-
vtstt tUm P r °i<ctioncm. BarbitonloreS ve , t .nuente fpici-
>-iukcn, Sccrystalluvam expetunt natu» Y^_
kct mutum evirationis vulnerum > • . ■ non nili
ihJ" los - anthraces > & extera simihunuilcen iUetins;«' 5 » 5 Wam an ificio cttttm da. Cxtcmm
cciJ® nuvu 'ns abinn"irr. a . 1 '
'cm,
^ impuro fcjurictum lit, a volatili fixum , Se a
^Wcin 111 tlni ^ ura hercta, piO|ectionem super Mercurium, 3' )at l ll umVv' t i Uld stwodcunquc metallum imperfectum haud- ct 'uiii ev lct ' x vot0 - 1’niloiophi omnes arcanum hoc my- > ab ^ '^""Hmum c '
'"Hin,,! 1 ! 18 d «°bus
Ü,
»It
bti.
occultarunt. Spiritum igitur tingen- q Uc j --'-'his (ccretum ut supra,con jungito 5phitui Iunx, f e ' n,lttc ipatio triginta duotumque dierum, ac
'"m dieh 1 C „°. l ) H ' S . l ' ovv "' 1 induerint. Postquam ad quadragesi'
. -w uv> v vim iniAUCYlftt« . ■ orcdtllui
fu c '*‘ Qkm naturalem.calore Solis ad iiistamination
'''tus candore nitido ,perfectoque t C)US O- 'Tandem ad projectionem aptus est tkm.s
ac min ^ u P er ^decim imperfecti corpons*» » ux 'g ccxcc l\cnns-
'«Mn "'stviatn cterrx vitccnbuseruta, lj- v erfibus vero* ft£ mr T mc comprobari videtur ex Sibylhms verno
' s a d iivinc modum habentibus ■. intelltZ'#“'
‘"erat habeo,qua, uorßllabarumsum,t»'cUlg
'* fcm* duat lucrat haben, si»g uU '
To > '* U * re {' < )'*a»,& junt muta q»tnquti
itl‘ U ** er!l num eri centuria/»»' dua,o o ■ /p Wl
^' ts,tr decades,cum fcftem.lnttUigtns a utlntt*
nr> “ t ’* (iel ‘inaruteri* ejus qua tnmeefif f.
t,X 0 n vma com .i;.. ■ •
^ s ‘‘xo, 0 . V j munt in hac dictione GrxcaGrxce dinumera- l0dadsl i b ‘ 1m tincturam attinet. Rubea vero non tj u m f 0 j a ’ t l’ J °cimq ; modo praeparetur. Non prxpnratttmSc
ciu^' tlCll1 *sed CUn ' cu P ro liquatione, hoc tingit in maximam al- (j * ^ fixetur' 1 ') 1 ' üxam.quia tinctura cruda limilitcr est volatilis; l ' ) V N,l u [ r ’ d nbium non est quin fixam etiam tincturam exhi-
di
'Vate.
1 enim 1
i, .. lioc (piritu facilius metalla penetrat in sua crtt-
^fixi 0nc ovistimum rei negotium consistit in ejus separatione
Hr,, cula r j quodam arcano ad rubearnttutt*' ram,ex S> itnolo .
Cap. XVII.
sernr ,» 03 n °bile admodum inter extera minerale, plurimae c vvxistuuatioms penes philolobhoscxutit, quod pr®
cunctis
VSlu:

A'
k
542 De Transmutat,
cunctis altisfimus Dominus Dais miris dotibus 3 0 ^ gC ,, arcanum varijs figuris xnigmaticis :idumbrarit» r ’ l,t
titbttts interiora terra reftificando, ufa emeti* ^„jpl 1111 ' j;
dem veram medicinam. Prima; omnium l* tt ’ r * 1 ,,i,rio |
liU 11 '
ficiunt fimul collecta: vocum.lVr terram intclhtt '" 1 QO 0 ' 1 ^
per interiora terrxdulcedinem ejus atque nibcd * 11 ^t» 1 ' j, in occulto vitrioli nobilidimus, (ubtihstunus, at ' qJiiso' succus , & purum oletun latet, cujus extractionis n ’j l)5- £ tC - 0 , tione vel destillatione lraudquaqu.ini venit arripus^ ^qUt 1 ^ viriditate sua privat i minime debet,qua quidem . al jj
^' crt Ä:
liatum erit, a 1 cano pariter & viribus stlis carcm
Notandum est utique boc loco mineralia nedum ’ 0 |ill |, ' l ' c( i- ipsit vegetabilia, (tmiliaquc virorem extrinsecus de Jt «
1 ubeum sanguinis instar oleum in se continere,q “ 01 ^yit.' 5 \ j,
tum est. Inde patet pbarmacopoeorum destillat 10111 ^ v cS'
etau'
que v
,vf'
anas elfe moinentiquc nullius, quia (anguiut j slt . s nSi^ liuin elicere non norunt. ]psa natura laracistmia 11 «. ind t- 1
l - ü ifls • '(ts. 1 *
gctabilium aquas omnium in citrinii colorem ve” jpiuii ||,)1 .^t
»nodum in nibicundistuuum instar sanguinis, arte , ,ij|[,at<"
!• • 1 h .....mstnad“ . jJj ' 1
te. 1
'ardius id quandoque fieri,causa eil potili“ 1 ™ U V , r . N‘‘ ö , antum nimia praecipitatio , qua viriditas ab “ 111 .,jl>i |Sl u
didice , i l" lt | | pxe 1 ' 1 '
t.-ectifi.e'- 1 '',, colos
,l3tf
ignoiantum nimiapraecipitatio , qu ram silis propriis viribus corroborare non bilis ille vitor per seipsima in ruborem debet 1 >■ sit a inum quod album est prius,per (cipsiim in e“'" >e0
digellunt, cujus botri virens color in rubeum si “ 1 s^gel-d ’ 1 : t ef tem verritur siiccdsu temporis. Deperdita 'S' tl " m.ntia P pC 61 mineralium viriditate per ignaviam artificum > , ^p-ril-
6 c spiritus olei balsamique arcanorum nobililhj! 1 ' ^stid 1 '? 1 j 1 ^
lioc sanguine philosophico loqtiitistahbi Paraecll“*’ l '7 ( :„!gi ratione sii i pygmxi homunculi in gigantcm.alio l° c0 L i & (pennate nutrimenti corporis niiiericordia’,N c - c ise<f1'° n l Vitriolum igitur m (e multas lutosas & ailcolas j ,tl P continet,quapropter aqua viriditas ejus est elicienda j^nftr- 1 ™ da sitpius,douce terreas impuritates omnes exuat ,iiatC r * actis rectisicationibus onuiibus, apprime cavendi “ 11 ^
Soli sit expolita, quod sue virorem ejus na pallm't'" 1 N" sotpto simul .arcano prorsum. C.dido (ea vetui bVs^ jjger^.
tecta,ne pulvere lordear. Postmoduna vm° ‘ c 0 lot' c *' ptiS mensium aliquot spario. ac tantisper donec v ^ 1 vaib 1 ’!' 0 S qa c
reant (iiprcmaqtie rubedo. Nec dum isbo P l0CC .-
fixa fuetit existimanda , quin ab interioribus -aa^ „,,,1
terrx sit dum. Rectificanda
inquinamentis repurganda latius, ad ^",„iuast^g,,i tctificanda venit aceto , donec tei rctim t^ ^,a
proasus ablatum erit,feccsque semotx. H*c
J8c,
'Uni.
S-
Sc a
111 Wtcr s'i’Sar
"jitiia
>,0
n
k°llte Suis..
^(q
Nt,
PW it
^ativ
>1
s< V
sfota
**'au
'urit
Potat
Psitl!
'atir
V
ifto
s
litti
it
°t.
’&it
HU;
Uta
ali,
»Ut

so;
a8c
Metallorum.
54 i
iv 1. Ab cä 1Cctifi «ti°.dc qua benedictum .oleum est, clicien- 'i«? Ab «u n ; u Vm ' 0 coik1i,, ‘> diligentius alembico lupcrpotiio tup 'isoe siiav' 31 ' 8 cornir niTuris ne ipiritus exhalet, cius olei (pi- Jii 1 '”° c luovi' P l o)icicn dus est. Oleum hoc pharmacopoheo
"iis C1 “ 'V'-'ovis & aromatico delectabilius cffatque>so
%« ,:nsomt ’ i - ^salebit in snndocucuibnxte . i £a
1 ! 1 hto UlMV1S “ lftar .hanc (ervatueteque »h omm P p e ;„. h'l>s, Iaturn demum a iua rubedine probe tepava ' > c0 n-
' ta 8'Um JnV - m ' ma *< n rumsublcqnuur.. mputah)pc'J ■ u .
tu Ui an “ l1x Ihmme puvistcatx, St per sanguine - 'S " m H^»deme punstcatoquesoo corpore. Hocestx«uiu Htai, U>moi " uni cum luo subjecto >quo vita pio e>
fati a ; 'num libique destinatum diem absque ca t Sais' c f ^ ’ Unc ’Shuv modum anima Ipintustpre'vitri ^ ^
V? !S 'En cum suo corpore unitur. UI hnt -EpAiAl ua Ästet excipe terramhanc nostram'lohatampsoa a vitre^, rtxeotci ll1 ' °^ Um suum affundatur. Animam 1« m J ( ,
C^^^estctuu!«. Nam cornus — jele- ffltiiv !?.‘'hrc«uv, & anima corporis amp <-Mt4 ^ arcano _
'Hiiis,,„ w ’Alem ejusmodi conjunctioucn st Ouibusab- f ^utis l V n '>quadragittta diebus ibidem eoi periectionis',
9»o Mer tUmh ,bebls Eolutistimurn " ^ V evumtus
“souin. V Us & 'eliqua metalla quxvis impci Mct _
ciiti u ' U ^' im ' ul multiplicationem animum ap\ e ;„sdem
Po st( j . cor r°ralen\ portione duarum partium, ,
P«tib« admisceto,maneam que
tJti 0 |mu Hac proportione ponderis Ce Oi dme 1?
Dt
particulari ad rubeam ttmfluram ex
anttmomo .
, n . m Cap. XVIII.
"Atili k 1
nalneum est antimonium , qucmpbilosophi
E:
eam
V
i(j exam ' ' nCUm antimonium , qucmptriioiopiu vc iih . c| 'o V '!" at01cn i & bilanccm. Poeta: vero tabulanturin sih? ei ^ctii)iiil U C;muin lavislc Phoebum, & ab omnibus (ordibus °‘l lle Merc 11 ' 5 ^' 11 ' epurgastc. Matum est ex puristimo nobihl- l ^Aii! atq^, 1 !. 1 ‘° & iulpluirc sub vitrioli genere, in metallicam ire 111 Phimbui^ (' n ^ or cm. Nonnulli philosophi vocarunt al- %s a ' ui nioiii-’ vc ^ dupliciter plumluim. Sumito ta ft ■ aa sorti <d i{' C i l,Sc l llc optimi quantum voles, hoc ipsum in a- a lio' 0cr °co M ° ' ltUni ‘ n aquam frigidam conjiciatur, addito ■ *0 U ' ** ll as ffce ' irlIO,ut ’ n sedimentum ad fundum valis decidat; tllt «lum ni ,j Uon exuit. Postquam ad hunc modum sollt- ' rique pukhtitudinem acquilicrit, ponatur in vitrum

j4*- De Transmutat* ^^iob^
trumluto compactiffimo circumquaque im |llltlin1 ’ lapideam,& admisceatur tuti* calcinattc gradum ignis,cavendum accuratius a liquatione - > „H, ^ .„i disrumpit nimio calore. Ab una hbra hujus anti ^|in' omnis subliniatio perfecta spatio duorum diem 111 ' tt j n gati jr . lioc in phiala positum, ut tertia parte vix aqu-T'" ^ trip 0 ^ im
&
vase ne respiret avoletque spiritus, suipendatuv c*' l ' of ' S ( , f j'
canorum, & urgeatur opus igne lento primum^ ^-^1 a ^ jn i
star aestate media. ^Tandem decimo quoque
tur. Etenim calore magno rumpuntur vitra, non' lll |
furnus in frustra didilit. Dum vanor ascendit,' ‘ 11) ■ co^'lia- ..-„.„m. L . ,.,Ucamat‘ n ':. Abr
parent,moderetur ignis tantisper donec rubea maj‘.
tur. Postmodum aceto Iblvatur acerrimo
W.2VÄ
liatur acetum, iternmque solvatur in aqua c0lllI Jj lsll ii
quae rursum abstrahatur, & sedimentum ig nc destilletur, vitro
rr;in;mu , icciimcntuni ‘B' , r oiT u £ > diligentistime clauio. Alcendet
) HI U lUUiUliV V-lilUllA a r»*
anumonij in oleum rubictmdislimiun, rubini co 0 ^jj;„ii c \
i (ubmistum vas guttatim effluet, odoris stagtantl ^ta>n , inique saporis, Hoc est itinirnuin arcanum antimonio, quod inter oleornm arcana plurum . 0 piis' mo tandem oleum lolis stat ad hunc modum rC st>‘' lC jj r f'
solis quantum voles, boc solvi curabis in spiritu'
Spiritus abstrahatur aliquoties,totiesque solvatm 1 pif 1 ’ ,, ina solutio servetur cum spiritu vini, & circulet 1 “ l S pcr a 4 ,, Postmodum destillentur aurum volatile & vini H’ 1 ^ jnlii' 1 ""^. bicum ter quaterve,ut in vas submistiim defluant ’ f i (blu 1 *’. o( { suam cslentiam adducantur. Ad mediam unciam •jn d‘
Hoc .lludamplcct^b ^
datur uncia una olei antimonij.
balnei, ut a fe non facile dimittat .etiam si spirim S \ ,, Ki :
nuni, cui par in rerum natura haudquaquam •’ fj ir in t’,'so' Bina hxc olea modo qui dictus est unita, colK *V, i^nliico >
Sk suspendantur supra tripodem uno mense ph“° f ^iib "t. p vcanrur igne lentislinlo. Quanquam si tcmp clCtU1 L)C /»
„,>X, J..U..C nenotm" 1
proportione caloris, triginta 6c uno diebus nego"^ ^ j lT) p
vitur, & in perfectionem adducitur, qua Mcrcui
do triginta, quadraginta, nonmmquam fexagmta. _ ^ po\' ,
centum imperfecti metalli partes, nt ejus neK «nun, circa mcdicinx mundationem <k opei
veri
tarur, item juxta majorem unius quam altes* 11 * c0 rj
tai
>ri
Sb
n\r, u "so
Jitsti
>n
No
S«,
>ur
3?
Sf»
C:
N,
Nr
H,
■N
St
N
Vf
>i.
tur. Hac via habebitur summum natur* fj^
Sequanis metalla perfectionem acquirunt auri. men in hoc onere justum pondus afTignan nonp 0 acf fi l ' ‘ • ' ' ■ - C ---rtioslf ’ iiqiiJ®
*ttii
‘tttv
Nt
Vt'
N.
N
N
s,
Sr.
tincturatrahatur ab aliquo subjecto certa prop 01 • ll£ rits* , “ r ^ sitis ad artem instrumentis. Etenim istamcdicin^^.jgjiict’^.
antiYlJÜV 1
t*

4>i. prse m ^ E tAUORBM. 54;
djN'm ün a v nit>US a ^ uniti munditiam & puritatem. Quan- |3be r ; n ' cnus purior altera,quo fit ut determinatum pon- t 0 1 c ° nt ingat eat m P'ojcctionc. Hoc loco notatu dignum, k (l11 a <ddiri 0r . 0 ^ >Crailt 5 ,n kinLlura: nimiumassumfisse,hunc er- >ia "‘minus { ’ 0tcrit imperfecti metalli corrigere : si verb V- c ‘nerit’ < 'J.' ot i nct ura: vires debiliores effecta: sint, vi- tliiro 1 ' 1111 ' ablui-' 0 m ^ eimentationibus aut percrudum an- Ka °i >era ntem°r-- S su P cr % lum tollitur. Nihil in hac parte
v t|;
d a n u, re s mo «‘ ur vc ' impediat: {olumhoc sibi pro- ‘ideli * , Phisomiffum est, &ab aliquibus studiose cet ‘^projectionibus,excitationem imperfecto- ‘quiescentium esse necessariam,id est,'animatio-
CJ .
N>lo°u U u mi ...
tj^fia, quia^ ’ nonnulli dixeruntrnetalla sua non esse
bl ' a ctea S t, V n!?i a r™ amc i uc habcnt - Sumito Veneris igi-
V,
Sinta Ub ' nues , fict * stuantum voles, decem, viginti vel ' s ln trn(\ ctu , s ' pultibus ex arsenico & tartaro calcinato sub- s. 1 , ln suo vase calcinetur spatio viginti quatuor 'Hia ' Ul onti v crnum in pulverem tusa Venus abluatur, ac i Cr aisq ll( 5 nac \ . heretur calcinatio cum ablutione ternis tji • v ’itore !P' tlti °nibus. Hac via mundatur & purgatur a itthJ^nnibiu lrnmu ndo suo sulphure. Cavendum utique a nta Cta !l° - Pro s° nUTluni iulphure factis: nam quod bonum est V C,S decem * T 1 ^'P>nvat, malum quoque pejus efficit. Ad 'Puuspurgata: Veneris,addaturunapuroeLuna:. \ S: 'tenim ^o>cctionem opus acceleretur, hoc medio est lap bcic tn tt a ‘mnrundo sulphure coinquinatur opus, ut ad r^j' ls 1T1 ttall Ul !| Sniutat i metalli nubes' obducatur, aut sulphuris St "” h Proi P A rmisceatur - & una cum iUib abjiciatur. Verum S a '| l0| ’ c:r ti, s r° bcri debeat rubei lapidis ad rubeam trans- u " a nt ’a i >c !. aurum primo cadat oportet, postmodum L ‘8c ii 1( jj 1 aliud metallum, ut supra narravimus repurga- . 0r i8cg] 0r P er ‘ c ctissimum aurum exurget,Deo dante,cui laus, a ' Hactenus de tincturis universalibus & parti-
«filius
kl t|>t ' 1 fk>nibu araCe ^‘ Pf «scriptionibus, infra de quibusdam aug ' Ur ' s Pct fixationes atque tincturas naturales tracta-
L«
t^rn
* h »J**<trtu origine ,/ucceJsu & cerrus tie- ne fer Grttces.
C * P ' X1X -
*Dcol'|y° l ac inventor artium Adam & hujus, pcrlu- Ult ant t &•' 1 '° nc cssum,a quo rerum omnium cognitionem Post lapsum, praesagivit mundum per aquam este

De Transmutat«
s44 “ * iv«. 11 j »». i*» — ^
renovandum vel potius castigandum, paulost 111 l lS lendum. Hoc ipso factinn est,ut ejus liiecestorcs lC lpii s j|0 ;
bul.is erigerent,quibus omnes artes naturales a 1’ jU# 1 „iiv lculplcrunt,idquc hieroglypliicis characteribus«" ^nlo 1 '. 111 ^^ posteris etiam innotefceict, ac oblervaretur 1’ juni 11 ’ Jil 11 ' pore futurorum matura provisio. Noach poh* 11 trJ11 s;4 nia tabularum ustam invenit iiib monteArar» 1 . ,|ob*>|‘ 1 . c jiiS' vio,qua quidem superioris firmamenti,& interio>^ ^^iiA ^ & planetarum cursus designabantur. Tandem 1 v - r jbu s ^tl' modi notiones partieulatim in diversa diilract^’^j^flVi'^pj- minutae funt.ut Itale separatio hunc aitronoim 111 ' ^erit' gum,alium cabnlist.ini & quartum alchcmist^fh^ctic 11 *^^ nicusillc Abraham Tub.tlcltain astrologus de a" i)tll Je "^nti litus,ex fgypto in regionem Chaii.iam tradu* 11 liirf^jfri 1 ' ad litos in tantum tum primum Aip.yptii (alb-st _ nt jj t r- \ 0 |(iti' ut abistis etiam ad alias nationes ejuidem re' lap ^ui" .^,.tl' Quandoquidem Patriareh.un ]acob ovespidb"; 1 j.g-bi'« 1 '!’ iiS bus magire membro crcdendiim est. Sentper enl> i^r« 1 0 .
dati,Perl*,& aEgyptij penes Theologiam has -^iS'
sum,nant pliilolophi.tnt, litis proccrilius atq lic ‘ ti-ml’f. Siiii- ■ ■ ■ • - - 1 - ■ MoV"' r.stt 11
tiei u
Non lectis evenit i
W
poliicrunt addilcend.ts. tiuu utu» «. >. jnie', e i
quibus cum (accrdotcs, tum ipsi medici inag° s (■oi ,tC ' l „si' ,|i x . 1 ■- Täte"' ,«/jnr
isti quidem in illomnt judicium, quod lanin ,,t " prxlcrtiin in lepra cognoscenda. Woy/es etia 111 filix Pharaonis in scholis -fEgyptiorum instru“ 1 ' ^ ( - )X jt, "C yl ,tS Daniel ab ineunte xtate Chaldxonini dotb 'i 1,11 . 1 <. c xi l0 1 ,|iii’'
balist.im evaderet: testantur ejus di tina prall« 1 ? 1 ’ ..petit"« 1 ! 1 ^li*
illotum verborum, Mene Theseiphares. p 1 ’ 1
& c.tbalisticant virtutem hxc verba litnt i»tcUig*-‘ : j nl odt"" ],|l'' cabalisticx traditio apud Moyfen & Prophet« 1 *^ suis cJ c liaris fuit olim,&plurimum initlii. Elias P iC> r.: ^^ntes cis numeris multa prxdixit. Itidem & aittiq 111 ’ > j„ cl ll ‘ p'
naturali & mystica Deum probe nolle didic 1 ' 111 ’ t tiru 11 fidatis hujusmodi legibus perstiterunt ac « inl ,U ,pfljcos d*« 1 „,,i W riformitet libro Santuelis habetur veros ^ cl ,p' 0 „c vil'°l', tem secutos non fitilfe, verum divina p cl ' nl ! j i|W lib 1 ' 0 , pl# f paritionumque vetarunt suille participes: >d>f , ■ litcc r “S« f! ' coelestibus latius urgebimus. Donum c ’i uS11 ' t -o llCt , ^l,! 1 ’^ divinis prxeeptis ambulantibus a Domim’ . i tt ,ni,pi ,r Mos Peifis fuit neminem in regent, prxtc‘ “l (|0 j utif^ri' 1 ^ citum re & nomine sublimatum, admittere- > ^ ^„t, 1
hoc iplb regunt luonini nomine Sophi- fu illi Sophi ac magi Persa;,qui Christum ab onfl ( ' llC) qiie 3 ^ pm naturales (accitiores appellati liint. t$S)T r ‘l ^
i
Se*
c*
IJtl
'ni
UScst
>»i
v it lo ftn
iN'it
?.Nei,
K d ?‘
No.,
8ti 11 rMvt „ ,
'e«;
42
< 5 ?
?>
^Nll,
Hr
N
Scc
Sa
<1
'sttu
Vr
h»
4*

MfTALIORUM.
pttL a P lnu i‘'m additccrc voluerunt, m qu venirent in
^' Ut Clra »"vicinis ommbus nomi-
H'cst U ' m ’ ‘hic de eaufa Hermes vere J n ‘^J us& sophos iti ttm , ’.^’i'icX'tumtacevdos ntq; propheta. -n
\v,| u,(: ^ M un\ium,qnAUsctuMn Zoroastes exti > - ia _
Vi Ud , mo ^ , m ubt filius Hoach tertiam mundi par ; rr upit f
«tS l “ Vlo * h « »>s in Chaldaeam & Persiam w J'ßf®”® f Ub Q ^* gyptum. Id cum superstitiosi 8c idoloUi*^^ l Unt ll "f ut .corum aliqui sagaciores adChnldxos nt
It,- a< ^. ^gyptios.ut ex iliorum scholis eandem r V ‘ •
W«"' ' ll örarciam. Verum enimvero cum non avri c liabihUeumvelegisMolaic*studium,proprioS' ^^>>a recto fundamento naturalium ciusmodi iccruomm
v sPW: '-' ••
"ai 'ces exciderunt. Exemplo patet,cum tam fabulos"' 5& is doctrina senserint,ac titubannt.
*** tvf m °s luit ejusmodi traditiones tam exce en » •
?Cne lfi " uns & abstrusis histor,^vocabul»q.
tttW rc ' Qu* omnia nostmodum Homeui pytluv-
ÄWum auificio maots adumbravit. *ce^g a
5t alii i H PP 0cr; ites,Thales Milelius, Anax. a _ nuamvis
<0t «mnM On ^^levrmr ingenia humana his 8 P.P l ' 'jSediemai
fW l dlusAl\rologix, Geometri*, Vnthmei
“ 1 hai^. V v!- a . rum periens eilt
0 ^4tri n ’- SriUammi
jV'cae Vci A ro '°4,' a i.Ccometvix,Avithmeiic* nec Medicin*» Hq’^* discidi'P eri ' us c ^' ct - hnpcdivit cos nimirum sua super- , e ^hil j Qjj’ 1 ! ? S aliarum nationum admittere noluit. Cumque
t '^ente nun aa ‘ S ^ Tigyptiis percepissent, longe superbiores '^Vcr-.. alT l ttanr nnf-,... C.O.: e- ...
-cr» a 'n acu. Ctatlt antca natura, facti, subtilioribus figmentis d ef - c °tt.Ui funt'* 1 ' 0 ' 1 vercntcs > philosophiam quandam dcscri- «Ü, adL, , - <1U *I ,ostmodl i m istis Graecis cotruptillima dii d 'n n0S halos- Qui tandem hac imbuti 8c instincti,
03 arv ata Pteriis onerarunt Ab his omnibus ad hunc mo- jji ( SfiUmi-j tot am Europam disteminata est, ut multas ubi- j'^ttiff, 11 Acadcmias construxerit in ejusmodi socrum do- , c bu tl . e ^°pagati° ncm > q U3 juventus instrueretur, seu potius "P* nnti Q r>&1 ln ' Ulllc u>que diem penes Germanos, & alias Em c St 'de t j 1 ar ' 1Cs v iget. Chaldaei vero, Perl* & digyptii habuerunt l |°S l 'itioi lc ^ Uoiu m natur* primitivaeque Phyiices uicorrupt* GV t ' Q soinil ’ ltCm eandem religionem, mutatis duntaxat (apien- (j'PiSoiqq Us ' Chaldaei Lc Perl* suam doctrinam vocaveiunt ^ a »i vo ca ' n au l uc Magiam. iEgypuj vero ob annexum lacri- lhu Syptior 11 " 1 la P lcnnai 'i suam Sacerdotium. Perlarunr Magiat '^iiarhv" 1 ^st^ologia docebamurohm infcholiS ambx ii- Vls U! Arabia,Alnea,& Grscia ichol* multae' docth Mm <jtw vstj

y4 6 Di
que vil i fuerint oliin.ut
Transmutat- Ä . Albunwzar.Abcnzagel»^ (l0t jS''.(/
vicennaapud Arabes: Machaon,Podalirius, goras,Democritus, Plato, Aristoteles, & Rhodi 3 " 1 [„it,-” ( >
cos; nihilominus varij lentus ac distensio inter le J,jj5
. J ,t~ _. _ J_!.._ A * i rt rll
ad iEgyptiorum sententiam dilcordes extiteriint- u _ de causa fophus vocari noluit, quia lito teinp 01 c ‘ \ ^
gyptiorum, Sc lapientia perfecte ut par
quia luotemporew- . g(ev -- <r , tiutparcratmin»«^^
etlt multa nihilominus inde reportastet arcana m)
ejus lapide 1 acit, & quas a morte sua reliquit: fl 0 . s K
goras quoque plurima: patet ex disputationib^^^jjst 3 ^/-
multis contrarius fuit. (Quapropter istorum dil cl ^ i] j r , 1 ni £S appellari tophi,nec magi > ted Pytlugoram ea U’ | f , p^-intiH 3 ^ lotophiae nomen aslumferunt, ipsi tamen non »' ^ (C po r ^ ^ dam,ut umbras,ex Magia Pcrlarum & Aigyp t '° rll ^ £ ).iii 1 ‘j yp|! Verum enimveri» Moyses, Abraham , Salomo'V tC s V mus, Elias, Se Magi ab oriente ad Christum vC,ll ^. ll nr 3 ‘ tlS -V fuerunt & Sophi divini, necnon Caballstsc: q 110 ^ Qii- piemix Gr®ci parum,aut prorsus nihil degustati"' ^ u[ i o)^, istorum leilicct Gracorum philolophicam eat:
Ioni
istorum leilicct Grarcorum philolophicam lap !t j s Jt’g c ^d 1
catam tpeculanonem ab aliis veris artibus & se ,el
longe lateque distantem,ac separatam reliuquiu" ' L . u iii " jiii(
liil ,Jl '
tarunt (ecretistimam istorum lapientuin MaZ>a^^„, tum in usum reducere, idipliun tamen adhuc ‘^„nv--- ^ji Plerique hac nostra tempestate exaltant Trim e ,u|iC l ^ji nem & Agrippam ob Magiam & C.ibaiamjqi 1 * -^il concordare non videntur in omnibus. ANA" ^ A
Se facultas per quam , ad elementorum, co>P 0 ' ^,.ili""! pft 11 ' suorum,proprietatum,virium, & abstruiarum °} ypuP 3 " Ji#' gnirione pervenitur. At ipla Ca bala exAnagoZ' 3 .^ -•> e ^
vi' c
fioniiiubus struere videtur,ac docere quinam clll j' v j n is & ex ipso solo prophetandum lit. Nam pse" J ^-ttag" 1 ^ri ^ riis Cabala,uti Magi
cet; liti jus autem operatio consistit in creatuiboi^^„sec" . lettibus,quam terrenis corporibus cogno^ <cl J anri cu*^ fjjjii
cet
lcttibuSjiju.mi um-mseoipoiiou» ivgiw— -airti in iplis occultetur, quae vir cS atque virtutes l >ltt- sint ab initio, tum quibus proprietatibus st ot ? ta ’ (Tl ,ntu | '> l,t 1 dfl |,r vinculum exhibent,quo coelestia terrenis coniun^^ °F fr ,' r cll |i ’' riter etiam aliquansto percipitur ac seirfuaso"' ' , v cl
5i
* oc" 1
bus. Talis influentiarum coelestium conjui
■ G ^
II1C |V
riuit cxcellcntilliinx conjunctiones St comi
nixti° n w
s
Nc
^!i>i
9iri(
™ s nrf
Nii Kr
-cx
tlQ
;ia naturalibus arcanis: L
illa futurorum, ex natura piamentorum N py® nll ubi i: !’ f j,q |||ä
."° iistfjiiidst
K
c! at "
C cs
k: :
&
O. 1
L>-
'° r Ul
qua in inferiora corpora coelestes virtutes °l icl ‘ iu11 cl £,,1 ‘ i c p. , conjugium viriuni & proprietatum coclest* 11 ™' t j(,qs. ^ 'fioff, corporibus dictum fuit olim a Magis &• ® a P' „j^rioi 11 ^
5ti *Sr

%
)*/
^ ^ *o rt y.c jc planetarum
tv>,. Ullm curn hdbnonbus aftvis, id ct ’' piabolus tcm-
t,.''Suilibus, mineralibus,& arnms > .'. c i us modi na*
a dhuc miris conatibus totisque t .ft cum
^»«woMvtsearc. Nec in totum lua 'P' *'. ul ! iatl '
eaprtvAnr
^ a L»a utique litam originem ^ .
duxit. Etenim creatu. ”'7!'^ ' ' wachet
m .^'gntvit, ac digito ibo hunc hierogjypbuur , .u:—
ÄS ,l * utnifiil "' ,w: .. '"
'Kui
Metallorum.
M 7
jpjj donrv ]• - .. 1UUJ11 tiviiui>t Vtiicai .iiuun-'**»
C^ n dc mo J Vm ' Tcrnaii i eareat, quodvc oculariter hoc
& ejus loco speculatioitts humanas in Deum St ejus filium eo’gentium intro- ex divino Ternaviq & ex Etenim creaturas omnes hoc Ternario
em
etiam in rerum natura valeat allignari,
■iw '■'" 1 Qcm onlVret. Creatura quidem nobis creatoum uud
C^videte Aocet.utrtiamD.VaulusadRom.teltau^«.
Vi »ft Ulr , h « c divini Ternarii per totam verum Urbi ' ^
^Pv m ? iffo ' ubil «»P ct V’bd etiam habemus atean. lltcr .
epatuov. Ternarius enim cum mag^ ^»oun. ^Kai^ Ct j C ^ um fenarium producit inulti» »u * Tenv.uio ^'cftiv' ^ cllno nsttatum. Et quum quaternarius ^ . vla .
\*"«lB m u.iii in horizonte *ta;ntra u > ^ vives 8c
Vtat, Vlm ^ >conobls exhibet. Adhscetian ' p mS arcanis V, Sc r S c, ' cau " a rnm omnium, & n(hs c.\ xlTun imum
Kfti at ^«tbusScfigurisinfigmtamm.nt ^
0c cultum relinquatur, quod non exa > l T1
<>*■» *; «u-i »tsrtsxu
' COrum fit ad unitatem rcgvcfius. verbo
Sau 0 otl1 ni' s occulta rerum lapientia, quam J- n^„,i^,bus
S<tse \^a Clcatuv 'smanuum tuarum palam tecit tus , , 10 y )r0
H,s£^.»tvcram e»us haberent normam i
fW5 a retcxhisapcmst»met*'‘ iaf t Ki artium corruptores. ltUvnag> ^ xtvll - ab
^ialsc| ös ,l' crm ' issa<1 ' v '"'' ’ '' .V.iU.hb■■■" Ln 1
diabo) COn !l nirca runt,quod loli Deo conveniebat, -.-.dleri- brta,;_° ’ P'<ts preces &. linceras orationes in (upetiiiuo-
^no,
k? r0lr >anti-i S rUlls c onvcrtcrunr: unde tactum ut loco Matias Sl^^aiten" Acuerint; 5e pro vera Physica somniatam ph.tn- ^Utu ,._ ni ^ vacuant, uro Astronomia licium idolorum dia-
t ttt) Uitt rcp n " ^ Vacu ant, pro
M vic U| l " n S3fco gitarint, cui Saturnum, Martem & Vene- '< Ur ^.Sc 1Um P ,:tc,se voluerunt, lumtis nominibus latro- V n ° t 'par c m<;rttr ' curn > c l ul fi lis fi 10s Deos decorarem; 6c ita fei^ Hac viat Cmes >fioc ipiumin internum transmutare conati Cij a P'bfit Cl .j a dhuc mundum seduxerunt,ut nemo se rta-
d>Sf f< .’ Cc i’^''Piemem ob capitalem poenam audeat, nui-
lnt<*r sirvertmm nrrrnm.ivHir.im
mter Graecorum ningil uccrom.tntic.mi M m 2 & prilli-

548 De Transmutat. . (( ,i
& pristinamHcbraioium sapientiam & CabaU* 11 ^, fl yi> c jul quiamundus (utnjunt ex vulgato provabio) vid' s j.ip 1 “^ (,<'
ergo cum cui rcntibussois. Maneamus mincond
Sed ad institutum redeamus, tincturasque plui 0,0 ' ^ ^ a di^ tra lapidis proccstus antea dictos, elaboratas £ t,a Paraedio. .
Deamentu etmentattombits met*"
.rhoruViii' 1 “'
Cap. XX.
Ntea de prtestantifTimis & maximis philosop
• audivimus, modo minores est qpod in nic ^ 1 ; l |',ish 0111 ' 1 '
rOr.' 1 ’ 1
.‘diun»» d -ia^
— «tuui »lUHUlj UIUUU llllliyu J Ul ^|yUU »ir ■* I .<
quia non veniunt in usum rcimcdictepro coip orl ^
at solum ad metallorum nebulas tollendas.
i. Primum igitur cimentum est regale, noni". fJ[ pcri f A ve descriptum a Paraccllb (verum ex sola,quam e ^ | .j S ,.n'd, fl1 ' ( |'r veterum ulirainon observante. Sumatur storuM laterum, salis communis ana libra lemis. Trit a 1 j„ ) b'l , ‘ 1 " t | l |ii J mul omnia commisceantur, vinoque postmodu |,1 ^ iillI i:it‘ 1 ^ [1 j exicccnturadqttc vigesies &. quater. Hoc pulvd® ^ ,ot ^ cimentetur ignis gradu medio quatuor lioriSyl^| fi; jni jjii,
igne mediocri, postremo fluxionis igne horis l’ w |,|d'
demum excipe regulum,cumque laminarum ex
& cum eisdem cimentabis rebus, ignis quoque^,
>' fui' dc'” 1
vatis, hoc ipiiim quater aut quinquies repetent' 0 ^ jpslriiJ.i. minetur per einet irium,Se loppa reducatur in '"^iiecl 311 “ qiti* ta.vasa videlicet,optime sunt pei lutanda,Se findi ^piidd^iit' Prolixum hoc loco ponere me processum ea de £ a ^erc' ^i" brevibus ignis -progressibus, experientia nihil bo'^ ^tislij 1 ^ Quandoquidem ignis diuturnitas Se violenso' '„c,r d 1 ^, menti regalis fixatio: imo longe melior eilet >eon 1111 ^^ naturalibus in ejusmodi timento qua: dista ^""^.„dos a ^1- Notandum etiam flores anis per vitriolum c>;tr J 1 j s |iab c ! U ( I l , [ iii | ' primum ede; nam ineo natura quaedam (i*ati ..,ni'' ir '
1 . J stfixandum-‘ l c p<*
refacK-n^lar^
tis de caulis. Antimoniom iimilner est 1
suarum tanten retentione quas habet, putrcr-u j t cn ,ia do , vires enim ejus non fatis cognolci polsone
, ot*t
S» 1
bono tecto fumi debent ; inest enim Se ipfi tc ^ iiia facu^,^
fixationis venarum vel potorum in metallis
fixat etiam Se corrigit leprolam lunam afi* anc j sf nec tl *‘',,{* igitur haec in hujus cimenti compositione co | ’ v£ 1 ■ Jeiid ul1
est. Catterum observandus ignis »aliudquc n
; nihil ad
tallumve nullum; per leipsum enim est <l, ^ c ' cn * e nit<^iti 1 '
t riS
2,- Secundum cimentum soli duntax.it COI | > J 1 q l i potissimum accidentia notanda sunt. Nonn
ai« s ‘V
sol
'n
Mt
1'm
'Hier,
st,
1%
““fis
a . d ht,
"Olil
flum
'>o tr
<tft.
s.
‘»H
d «ut
Vel
"Sin
Po tc
■‘m
in,
! Ui
sos.i
,ä <io
%
'liet
Hat.
>
iu$,
c °tp
sin,
lini
N
Ut.
lic n
1'eii
Vte
%
S

tJ^imentor
M
ETALLORUM.
549
5 natur j c° ^ s0 S" arta vd media parte deficiens, quia non 1a- Xl,s > led immaturus ndhur existit. Ollam onrriei-
Vv a , Vcillt ’<!
Sie i n ‘ eat;
.’4 uo v at « m volatilem fi» c P. tio > & qu ando-
> alloqui vel in amento,vel mei» corpore.
Wid, ! om 'vp.uatur immaturum Iroc a ' x ^ temis- sto t i- n mi acc 'dens in sole plurimo, coloris palli "„idem est
^Kiin 1Vl '^ ln ' ls<aul ' a > conlpicitur.qui color amento q ^ diJ! C "'odum interendus,ut in examine quovis nu - ' ,
Ius" c co 'T or >s. Tertium vero concernit pondus, ^
Hn m , c ^ um Vilius aurum existimatur quo levius : S ra '' 1
^iSclmmuluvoluntjareemovivodebetefle. H
teft. 3x ’ me probatur ac reprobatur,quo minus alus •> P^ ta£tu\ W ^ "olores constantia facilius imponituroculi ’■? j r Cwdcre - Ha:c omnia sunt ad Kunc modum tmc ” d ‘ ” Uti c'" r an nmonii florum acris ana libra semis, Wcrc . u ''] '^eo
^ drachma. Commisceantur omnia & mibibai
a nti m „ ".“"»ima.
C>in.b,
«Um .--"«oeotamdiii donec omnino rubelcant ^' S P°| d " um
^CflT'1 nUnW ^Tbsoucduninutionecalo-
'•' a lusor S ’l' onsv, S mn stUMnor. ct0 i,oc, tem-
5>0c tr Qr '° vale per quam optime cl.iulo. - _ft mfu jiuti a*
CÄ m »per crudum autimonmm P ost ^Xn-
d 'Ur. a dd«a chrysocolla,& i" ton1 ’ 311 '' liftos^nadus cr-
tst optimum solis ad omnes pva. o
Sxr t : 0 ^' ctt ' la amentatio haec est. Antea amentationum
«a, > cs P°fi»mus adiolem & lunam multiplicandum »casta
ti> lQ c fi quod imperfectorum metallorum etiam in e. \ • .
oi. lcat ariam Jf .* n ]l ls ’ ut ^ uo P arit er cimento reddantur idonea ad
H nt nisi " 1ctnram '» e
le recipiendum , quam recipere nc-
Corpora tantum
Cll . ta °t iiiip ei p,n''" »une modum praeparata. < a' ll, s autj.,^ ' ” a filb illo cimento sunt comprehendenda, Mcr- ’• Sn„ w 1 CXc Uidcndus, suoque peculiari cimento refervan- h ""»Unis' '»»»Nonii libra una.lahs petra: Ume dua-.iahs ^''utiiri,-,' , t;1r tari ana libra semis. Omnia simul permixta ,'«is m lt j? Vj s fusorium , strato super stratum collocato cum la- t ' S duo ( ) c inia, . llr ‘smetallorum. Cimententur optime clnidaho- 1,^ Abs o]l m '§ n e violentissimo , qui duabus ab initio levis snc- tuin r 'c° ,c tempore quod remansit eximatur, loppa vidc- t>t, 0n ^»n,l. Norandpm non omnes ejusmodi ci- ^ 1'ofl,^ !^uli>m exhibere, sed loppas etiam carum aliquas, V, llrt ''*< ii 0 (l *"c' 111 batutno coquendae simt juxta communem Pei?* Ctl "'uieMi ' n ’ mi,s hic adurendus intesta, super quam m- ^stonjjp um hMirii. Hoc loco notanda dilferennaqua; est Per testam,& per cupellam ancritij: metallum cine-
r'
II
H
i
M m 3
ntij i

Q!T
rtian ft . (£t n(” it^ |S i<if'
super testam rananiit metallum fecundo cirn fn Qls, c ir iit lupra.qtio fixius evadat,ac super cineritium ^
acto fixum est & idoneum ad eimeniaiiamtin „»it’ 0 '«.V
dum.
p p o De Transmutat ..
ritij: metallum in istam subintrat,litper illani ve>° . |S jC £l - smu-r testam remansit metallum fecundo cimrn • 6Ü ,,51
a. Duo, tria, vel quatuor metalla fimulconL^-^,viso^q,> utilius. Sumantur itaque limatura' Maitis, ' nl ‘ 1 „Vtii' 1 . 01 ' .i>>' turni.stratificcntur.cum praedictis,vel laltemf 1111 ' ana libra una,ad limaturarum dictarum librJm 1 Je
tca narravimus. Hiin’' n
4. Quarta cimentatio minerarnm est 0 „ei 11 ,1ll .Jii | ' 1
ctum habentium , & illud per communem '' < -l"‘'^ o 0ei l l l, ' l ' ( ,ii) 11 ’ tium. Notetur hoc loco metalla melius figi *’ <,n ^ 4 piar cruda fiint. Hae via metalla reperiuntur m ini , ' L ’ 1 ^(U
alias apparent
Hjusmodi transmutatio fit 111 ,u.i ^^.t 1^
Iis ante liquationem . ut metalla valeant in r ,0 l '^ i() ra.vel in aliud metallum transmutari. Quan ]ll)11 u u ’ r ‘' ll |ti |1 ' uno hic intelligcnda fiint: prius ad fixandum ^ n 1 ' l ' C i I ’,.|tii 11 lum absque transmutatione -. posterius ad ^ ^’ 11 .j>an t ‘ ol ^:v.it' L ’ solem,aut alterius metalli, transmutandum- * 1- ' ir
lok m,aut alterius metalli, tran.smuransluin. - tl on fS ^ „t £ 0 ’
spiritus mineris insunt quam ipsis metallis, grsl ^ c 0 nti |H ‘ ppsr mesmetallorum potistimmn adjuvant, cum 111 ,nitt- lt "' fll |- |ii>' lores atque tincturam in (iia mateiia nondum^jj.fj^ nis igitur in sua minera metalli descriptio talis e „cijfl^Vgii' nerx Martis libra tina,huic optime triti’ add.»\ C 0iiC nitri ana libi x duae. Liquationis aeeendanttii ^ ^,,iti^
ritet atque Ituata.Sc ita maneant horis vigino q l ‘ , r , N 1,1 ; s iis dtim exemta & eunt Saturno reducta 1 iilm>>'" metallum fixum insuo decenti colore; sic de rc 1 q„ piis 111 >b' kelligcndum
Spiritus enim metallorum a<u nIt „. „ile) lsl1 (■
.......
existentes, crudi progrediuntur in fuiscolm>bn^^iu>
.•ci tlCl ■
netarum transmutationis descriptio hxc est • , • ■iliii’ 1 ' , ’'j i( A»* floribus Mattis,florum cx croco Veneris, v ‘ rrl ^ n ' 11 ei'3 ; h^ 1,
bra seniis,falis communis prxparatilibra un- 1 1 , cin1 ci 1t< ’ |lt | |1 rii tl ' , J Liquefiant omnia humiditateque pri ventui, «c L ^ duodecim. Fostmodum in 'Saturno liqu entu, s J nlIfi iti 0 ^qii^' quo peracto reperietur in cupcllacineiitil tta u ,n.ics^ 111 Jii^ 1 ' 1 '
ad ejusmodi transmutationcm.ctiammcra» 0 ^ 3 pi» tl ’
confiderando tamen unius quam alterius m- > qua facilius transmutatio fiat.
o,atilmw'"S^
< Quinta cimentatio corporum f ^ v °,- s ( qoru |11 ' vulgi & aliorum quatuor metallorum impc ,rtt cl jict,- lt js^
*;.« leM-ev. J.. ^/L X 4, .,TI 1 fi Ulli Jl^
tia primo loco notanda est inter Mercurium
lotum,quod ad suas tincturas attinet. Ist £ P P [Cf nit^'p iit |ll!
Jubet cx praeparatis metallis,illo communi, 1 -U

^ utr "mqvi i, Metallorum. 571
s l ^um, oim ” <!rcuruim > corporalem St vulgarem esse coagu- r “^ntiaJn CUVICntum sustinere valeat, ac recipere corporalem jugulatio M m tl ^ ura colorcque , ut optima decet metalla. ] * v ‘i'ibu s M ^ rcun| Hc est - Sumatur aqua fortis a solutione "H c ut 00 acredine privata prorsum, & solvendi facultate. r Ü *P er turb mV1S - con ’ icito Mercurium, & calefacta parumper ' n pultes,coagulabitur in ea Mercurius, & in r' Cs d oncc a' mctall > fragilis. Exemtus ab aqua lavetur n 0t aci s ■ 11 ccfcat, & inde cimcntctur ut infra. Sumantur . 0l ' u m* r i s a dua; femis, lälis armoniaci uncia semis, croci farinis calci 0 * croc ‘ manis ana uncia una, vitrioii calcitrati,
. ''ccantur „ Ua . tl ’‘ap>disha:inatitis,boli armeni ana uncia semis.
.- .
Oop“ n , clut ‘ s Cdc h0r ^lc
u i ' mt r r ' ta ‘ lmul ^ imbibantur aliquoties urina , lis 3t 'W 'senio vase stratum super stratum, strictifli- omnibus atque lutatis. Liquescant igne cimcnra-
ento
•rntur q a L ", *'■— ‘ vv t" —i"^—*,■■■ -.—
1’oirftV i ™ nc modum habebitur Mercuri) transmuta-
gnec
post aucto per floram aliam, & per a- Dcinceps liquescant in Saturno 5c
t'0.
Ur ■ So st n & atavia coagulari ac cimcnto transmutat i, ut(e- 1)5111 atrii-,,, r 'H 1 cinabatis, 3c boracis ana uncia semis. Lique- Haris Umu '.
J*U,
1)J " f ' l ttib p —
, is,utc lmi1 ' 111 C0 . r P us unum , quod sublimetur ex more ci- ‘ ls c °nrinm 01 P U , S rmlum unum fiant, cui tandem adjiciantur (a- p S, ^oliarniei ■ l aeris, croci Martis,lapidis hannati-
j,' : ' t .d‘atum p* aUa dmdrma: du* , supra dicti corporis uncia una. <j° r ' s 'gni,i 11 ."^ < ' r dlatuul infusorio vase, postea lente sex primis iHm hork dl ' s sex horis auctior sit ignis, postremo duo- ° ns odhuc violentrssin ~ ^ ‘ "
s ubl
Htv
'nta ^
cnies
C| mentn,
intus, Quo facto rursum ut supra ""-s.nrian , • quarto vel quinto cimcnto cinabanm fixam C - Ustl ansn lllt * U ' . per Saturnum, & fulminetur .dehabebitur ' S ' l Seiidn„ at '° : ^ Ic de reliquis volatilibus corporibus metalli- 6. s m ent.
^ aitc ,ha; c Xt ,? clmc ntatio partis est unius solis cum 'altera lunas *j ü a: g ra j ' ' ls omnibus aliis tinctur* recipit, ac citius operatur, dnrunta,. 5 metunt prius Lc fixata corpora. Suntatui cinabatis, Hs Co ls 1 natmatitis, falis armoniaci > calaminnris, (iilpliui is, llr >ci a ,, n ," u '" s , vitrioii, aluminis ana uncia semis, croci mattis
«na.
‘S? n c r> ^ r 'ta simul omnia 6c mixta in coi pus unum exicccn- :rat ifi C cnt rUrn P et ’ ^ imbibantur postmodum urina , tandem ‘ntis. p„. 11 r etrm sopta dictis metallis simul colliquatis & lamiis,
H». CUm supra dictis metallis simul colliquatis i (Ur n inn 0 )antlu ®d ignem & liquescant (ex horis; postea cimcn- H'toviiri''* 0 ’ ac a 'nssex horis liqueant; tertio duodecim,& ridebitur dtl stuatuot; postrenro fulminentur per Saturnum, & Htt tln a j, ransm utatio. Si tamen alia metalla, ut Venerem, Lc unrlars.plnre opus'est pulvere & igne. His paucis Mm 4 libellum

Cs2 De Transmutat. 3lt , r lf
libellum nostrum decimentis absolvimus,quo ,„1)1^
quecimcntationcs docuimus. C^utquam&ali#" ptiones aliorum habentur , quas a nostris excb 1 “ 1 s iv< ^ tum potuimus quae magis per experientiam pertx sont. Jam de gradationibus etiam aliq 111 “ ‘ Paracelfo.
De gradAttemkm metallorum.
Cap. XXI.
o l
v^n
t*
Uatuordecim hoc loco metallorum grau.“’
^ um est.rtli longe plures alia; repenantur, e ‘' s ^ 1 < , n .iS ( . i(( s, gestimus qua- certa constant experientia, & (cripst'^^yjst 01 mus. Sub triplici differentia pra-p aratae funt »"”!’ 0 ^
per olea,reliquae vero per liquores. fit ^
t. Gradatio prima per primam aquam t° lte modum: Sumantur vitrioli,aluminis, falis nitri t (( ,
floris xris,croci martis,hxmatitis verto unus, id 1 V,,feN^^,jt librae; cinabaris tb. ß. atttimonii verto unus 6 c qtia’ s" ifl v to sternis. Omnia simul destillentur in aquam f° lf ^ cetur & rarisicetur juxta similium aquarum utum > ’ ^litatam solvito lunam aut partem cum parte,l u, ’ a, 1 ^ | 1 )() Ji ! l , ’ ) |it rem, & in digestione commeantur uno mente, f" res' i j)c dentix fulminentur,&habebitur transmutatio f~f,it !l 'r r ^ ( ,iri adhuc in aqua forti fuerit,praecipitetur &fulm>m n ila|’ |iV Tj|ii' habetur argenti reliquum. Notandum interea >>> ,tjj t -»qui J ’ 1 debere priusquam inustum veniant gradationi " 11 ’ ‘‘ . (c
munditiem plurimum impeditur omnis trans " 1 ' 1 ,*' 1 0|11 .
z. Secunda gradatio per fecundam aquam so’ H [lt qiit • r ' 5 eundx qradatioms processus optime notandus et t 5
. ist ,f
i!
__ optime pot.11, .
lucro fpbtilitatcque fiat exteris aliis per aquas tl „- itaquefitlispetrx,cinabaris ana libra una; c 0 llU , r j„n, aqua destilletur,quam serva. Hoc ipfiun fccettsf' |H ) t 'fi" lUl | . )l ,iit dem pondere cum antimonio & arsenico. G°" 1 „ K l "
fi
bas aquas,& addatur falis nitri,aluminis ana hb '* 1 j o' 1 ,l '|p r ii' 1 '
ii.tt 11
omnia simul destillentur, in modum aqux<o l tls ' e .. ,11
palla,qux fuerint in hac aqua dissoluta,dem dtg c * 1 v j |( ;s .' ,tl fj|,it' magis quam (it credibile,perfectionis operationes^^ ,ng f< l( f tutes adimplentur,cum in ejusmodi composi " 0 rfl )r"' A# tibus.verx transmutationis metallorum m*" e c0 tp,,s e 1 " 1 !( it. nam habentium, plenx facultates delitescunt t( , r t"'b^e' destillationes,aqux fux foititudine tam vC , r;lt io llU '^ pt major aut vehementior in aquis fortibus ope - #
jirj queat. Su" 1,11 " b.' |,S ’
5: Tertia gradatio ppr tertiam aquam so rtel
/

' lbia sen ’’ S lov-
W* “ u, *n«5. Tritamikeamur,acdcstiUi i
'n E V° U ' nt ' iriul ° ^modum Uwtanmr ' ) _ &
C* 1 ’ 1 « communis. aluminis pUmioi • l f is
C?' ,ttl ° U F»« una , viridis «m,ctociMartis Viiiin ^onima destilkntur in aquam fortem• cn .. ms l». 0r ; Tandem a< j banc aquam omnem lumanti . ana Vustif ,U *l' ,: ' rtcs > a ntiiv.onil!\’imlisseris. c'.nabaris,lu|^^“^® ^ Io,S f ? ls ' 1 ''rstiUmuir iterum in aquam ut.prtus. . £f0C p ^Wmttiprs in decem panibus, florun' ia> V »t i,, ; P°ftwodum clarificetur aqua.Sc in ca tolvatur» - ^
^ilf C s itltr ' '^manentiis plus lolis rcpcricntr, quam
l !F er artem fieri poste.
\uan •.>
iDn^’^crcinifra , tl0 P c j P>,MÜ oleum. Sumaturantimonij li-
: '«naxi;. '»oneror,
f^riolen ( CU "'' Oblimati libra seniis.
/I 1 " 'astar f° ^ cf . '’j c mbicum vel retortum,akendet rubedo qu ^ 'ptfla.quac tingit unamquamque lunan '^Utis ,1^ ct i a m pallidum ad supremum gradum coloris j 5 - (Y*. pCI‘digcftion ,,,w ^tv»»-ir» r ^rr»ttnniint im
^OKk^Sintas
Destillentur ambo simul ptac- lunamin per-
\>i ''Cl'iit, „. J <= .--nem (ito tempore continuatam.
j 's l ' u ’atioper secundum oleum. Sumatur olei phi- tilj 5c ' tr i'ii ra | ln •'•^luminis calcmati.talci citrini ( alias colco-
C dll,t "niiov na lbra(emis - Destillentur igne violento. 1’ost- h^'stdis xq, S n , tl,r *'pecies in priori pondere, & addatur cmalia- C<1 tf stifice 11 1 . r ' s a, ia verto lemis. Rurliim dcllillcnrur, & s at ^ s ’» dio c .(pi Q ntl ' lt: >" puritarem aqua:; huic injiciatur Inna, ma- 6 rn "iti trilmj” ^ c ^dcntia tandem praecipitetur,8c reducta per
'iflii i ^tXtO j .
*du:e | •| ° P er tertium oleum. Sumantur sulphuris c l'»c in C1 ln ' lictae quatuor. Coquantur in compoli- du ?t!Uatr„' ° cllm destilletur, cui plus addatur vivi sulpliuris; fi^Us. pQ.,' F»us in compositum,ac digeratur uno mense, vel ►s* 1 *ri S m °dum addatur listis petrae, vitrioli, aluminis, flo-
i J Cc lUicl > j! - 0ci mattis , cinabaris verto lemis. Destilletur inde s l| ; lc adcl 5 t u C< j ndl ' lc volet , liquoribus amotis oleum servetur. dest'H m M V ut mortuum A species iterum sujrradict«,
PcA*' l'"trifi c "' lltlu ' ut prius. Destillatum rursus affundatur f«. <t, *!? CQ lorib Ctl ' r Uno ni en(e, ac destilletur iterum. Evacuatis di) c ^'»'heiim oleum servetur Lc rectificctur ut opor-
‘ l| 'tn v z. r , '“minae digerantur in eo suo tempore, tandem re- v/, SeJ^ m,n «ntu r :
°1 gradatio ,
Omnes ista:.
''li.^Aiiiol^p^^'"'" r cr primum liquorem.
,lls än ' T ' atUr in'lp -’, VC ^ a st"osa:: de prioribus priore loco -d ee- 5Vet tt>iin ° 1S | ra "na,6cin eo coquatur vitrioli, aluini- Us > aluminis jameni verto lemis. Destilletur ex
Mm j
CIS
aqua

554 De Transmutat- c3 piti*
cis aqua per violentum ignem,addatur destillatoh” ^ tui,& sulphuris ana verto (emis. Hxc sinnst in 101 decocta,ac uno mense digesta destillentur, & in !’ u „jjcii ^° n aSi latum rectificetur. Fostmodum addantur falis a rl, ’ jj acris, croci marris, aluminis ana verto semis, vit* 1 ■sri t!l {(11 r anttmonij fixi rubei,arsenici fixi rubei ana uncia:
& i0 ,^
lut'
destillatum injecta stent in calore diebus decem, ^
liquor ässeeibus ac purificetur. Huic injiciantur U cx.mancantque simul in mediocri digestione usq u ^ u
nem. Postremo quidem reducantur & fulmine 11 ' 1 ^„ni- 11 ’ 111 yr 8. Octava graduatio per secundum liquorem- ^ j 0 ficicns aqua fortis, in qua solvatur pro tertia 1,1 p|lill £ '
nus,8c in tertia Mars. Solutiones confusae dest" *• r ■ lC * jlu 1 * quar ad suas täte e s assula destilletur iterum, aftm 1 ^ |j,jtst' s ^ pr #' tur.idquc toties donec inde fiat liquor admod 111
addantur mellis destillati &prxparati partes se' x l’ ,| 1 K'g t, ’q j: Ji' & uno mense digeramur omnia, pouen scp^ ;lt ° ^ psoi^jiii perfluo servetur liquor, in quem laminae metallo' ^jl.iin gerantur uno mense, & post temo coagulentur p ll |ni ll ’ L & corpus unum,hoc f ulminetur, quartificctur, j 0 ,
tum,ad hunc modum invenietur optima transfl^jjsor^pst
•tus 1
y. Nona gradatio per tertium liquorem tnr viridis acris quantum potest,addatur vitrioh ana decima pars viridis xris; uno mense tencä 111 ^,^.. „„
ae postea destillentur in aquam, refundatur ad |lI ‘ 0 lcrd" tur.ac refundatur toties, donec inde fiat ' lC l l .,^ir>>" ciantur limaturi« metallorum, 5c in digcsti° n . e 1 ,,, nil' 1 mutatio. Quamvis hic liquor paucus fit,p lur1111 metallum juxta suam quantitatem lingit. lnop'' 1 ’ 1 ' Jis e '
io. Decima gradatio per quartum liqum t ' n1 ^ i)nC at V c ' forri solvetur chalybis quantum potest . lolu«" t» 11 ^. pst'" stione uno mense, & inde fiet compositum, ...jallo 111 -pui 1 '
f .. nlt tiir- J ft „r
stilletur etiam in liquorem , in quem limatui^-^^ orf i.,-^j e i
jectx maneant in digestione, donec liquor m‘■ ^ gc
demum simul ambo fulminentur per ^ slturl J tl0 rised' ^ pj 1 ' transmutatio,qux separetur & prxparetur ut 1 ^ n qii c l0 J ii. Undecima gradatiq per quintum ’st l ‘ tlL itn 0r ’ v du
mum. Sumantur falis petrx purgatistimi!‘’' r;C parar'
suo phlegmate repurgetur, salis communis p • 1 aC tcu Commixta simul destillentur sexies vel n ° V ' ’,ton' nl ' „ii'f, ambo per alembicum m (iibmistum vas tran* ^^ ,li> jusaquxlibrx duas,florum antimonij,flm u j? jl. arm ol ’ 3 „ti 1 '“
«is,florum sulphuris ana unciae dux.vitrioli* minis ana uncia; dua: 5c lemis, mixta simul 0 »
•It ' 011

»fd- Metallorum«
fr' fl~r & vigmti' { r~!£
‘l»a luna graktur, »q« ? &
syL ^ 1T1 ^ u lmiurmur pcv Scuurnum» quartation 1 *
W 2 .’ duodecima gfodatio per secundumliq u0icma fl °
^Hao'i" vmi a >dentis conectiflimilibnetres > ac l u ®. i ' 0 f,,
»l Un ■ a ls communis ana libra seniis, vitrioH, alumini J? xw _ t a , u ‘ nis «»pci ana vertones tres. Misceantur flmul 1 6 t aiii' Xl *' <:x ' CS ^'folletur acapitcmomto. Hacaqua 1TlC ‘ ‘ P uvittxabnntuv ist. transmutabuntur optime. |-
S\J' decima teitia gradatio per tertimnliquoremaquo - fui«c attw . 'ftetis sanguinis Vibra una. Destillcruv decies ac te^ . kmU C ^ us,8i -add ituv florum airis, florum itflphtuis ana vc ei 4 . ' fetantur m fimo equino uno mense .poflmodum m)- »hi r c ‘^ x btnar.ut color & substantia consumantur, pol ea co N u u'^. Ur > Sein Saturno fulminentur. In isto liquore clc “ l 'V_ ti 0 ® 84 Cor povaUs etiam coagulantur Sc permutantur pro c
, w ^usmutationis. „«sum
S lvm ' ^ecimaquarta gradatio per quartum bqno» crn
vigeflesalale avmouiaco lubl.mau Ub a ‘ma,
R 'lam ' neris >florum Martis, florum *
^uWi si Ü " cla u " a - '1'rita misceantur omnia limul Sc m -A
tiam: n , :mtUr - Haec aqua nullo prorium indiget opere • •
<C, fi ' anc P t0 Kcta metalla , pauco tempore digesta 6t poftm - C s n “ ata • -"»um in modum ad luum ttansmutauomS gra-
*Pi>pn,r lcum ur. Alia madatio lunae cum oleo Mei cur i \ iw f 1Ccrn - V\at oleum tx Mercurio iubliniato & aqua 01 »
>t«m 8 ut it'pra cobobando vel redest, liando,quousque m°-
lentisl'° nvcttatl »'i inhocimpelle spiritus aquae Ionis V t Pon ’ odum impolita luna granulata convertetur »io- ll 'deni icg.iU cimcntetuv.iSc optimus cnt.
De vexat,e»‘l»* Alchtm^rum.
A Bsolut . Cai*. XXII.
' tio nfs 1S ,f a ^ti°nibus metallorum atque cimentis.ad vexa 'V'tihus »1 | 'dieniiflaruni veniendum postremo loco duximus,
stfo U,c l"""' -.' I- n—s\„a C« mmir AVI«,.
üb
Ullo inal^'"uogitatus (ermo verus, quo genera metallorum
'eniiavn concludemus Paracelli.Qnid lit igitur Alche- s dicendum 1 aliud certe nihil, qu. m perceptibilis,inii l,lll 'ltorcn Kl transmut ari doccrnr,juxta quem unusquisq; viam n a " lc tam ostia: mentis captu ( quirem perpendit acutius, t ltc ^yderiim",«^^) . c %ere por, st,ac ita luiius rei veritatem inve- '•quij fy/ ^‘apidum boc loco ratione Ivabcrc maxima opov- 8 c A omnium lapidum formationis fpn itus.Est etiam
lydcrum

jstf DeTrahsmiitat. is <J
fyderum omnium caslcstium Sol & Luna non m» ..
fcipfo,terrenusque lapis ä cilcsti prodiit lapide,pe 1 ' C ll ifg3 t j I ’ jf )' eosdem carbones,cineres,expulsiones, & easdem r M quibus lapis ille casteffis,clarus & purus in splendor' tus reductus est. Totus auteni globus terrae nihil ■> 1 ^ abjectum quid,concretum,mixturo,corruptum, " ltU|1 J s li<5 l ‘ fi coagulatum, departim in mastam unam lapideum qiii^jj ctum.quod in meditullio sphaerae firmamenti Icd^' 11 ^
habet. Notandum ulterius lapides illos pretio'bS’^,!'’ 1
,in l
nominibus a caelestibus lapidibus vel lyderibus ' ^‘'.[Dt,*' ,or tuum perfectionis,puritatis,pulcritudints,claritatis,' 1 l J F M ;
iuptibilitatis,5dn igne constantia; locum habete,- L "' f ].ip ,t ^ l _,b bus terrenis dehtelcere. Cum lyderibus cadeffib 115 ',. P-' .je maximam affinitatem habent, eoiumque sunt orit ^ a tid istis derivarunt in lapides m quibus inveniuntur. jitl'' metallis judicandum est. Ad Alchemiam igitur no^^yli opus aliis instrumentis,quam officina fusoria,pk' lllS ' ^giu' 5 1 f,. tcnaculis,malleis,crucibulis, restis, atque cupcH |S 1,1 , J ll F : ribus constnrctis. Postmodum imponantur S‘ ltUrl fl|iei 1 ' Mars, Sol, Venus,Mercurius,& Luna, 5 t operentur 10 | t;1 it>^ Saturni. Si autem metalla diu admodum in terra J c ,|c'‘''' f( r
rint,non fotum xrugine conlumunnu',vcrumeyia ,l1 l f ^ ( iiii 11
transmutautur in lapides naturales,quorum mfiu 1,u * (J|ll .ii 1 ' , l .. At paucis arcanum hoc est cognitum Repent 1 " .
in terra , Gentilium vetus & lapidea moneta f" 151 ,.‘n'a“, characteribus impressi,qui prius metallica fui' > .^,eu .
vttionern artatura factam in >a>,ides versa. Qu.’ 1 ' 1 ’ 1 ceptis Alchemiie,materia,vasis,&c. horamque f ;! y -.d dum est,uti sunt fornaces,vitra, ollar.equ®, olea-e'
(alia, sal petra;,alumina,virnol.i,ihryfocolla ,at'c° f cerusta,terra rubea,tutia,c<;ra,lutum lapientia'.'’ 1 " virideacris,fuligines, test* ovorum,crocusm- 11 " 4 ’i^ui'' 11 ' ii* lum,creta,arsenicum,anumoniuin,nimium, , 1,1 .j.‘ r
laminatus,fal nitri,fa! armoniacnm , lapis c ' 1 *‘ in ] 11 ^ s p 1 ' 1 ' 1 , e 1 ’’’ bolus armentis, & alia plura ? De praeparatio " 1 0 ‘ c > lJ ne' 1 ' lt 'V l[ ic>' nibus,digestionibus, probationibus, (blutionih":^ |S; cr-'"‘ bus,filtrationibus,revetbcrationibus, cale natto" . pll jliii>^ { i( nibus,rcctificationibus, amalgamationibus > 1 ’"^. j t . |iis ‘d 1 r ,iii' quibus Alchemist: libri sunt refertiffimi; deiuccst
hcrbis,radictbus,femiuibus,lignis, lapidibus,a^"^^cts,''^I>'
bus.offium cineribus, limacum capsulis.couchjs.'^ 1 f|1 ’ ij fa'
eti-’f”.,,/
ruf
L-.ti-
fiunt opera ? Hic & similia quteque sunt in-A 11 ^
ma quidam,imo vaniffiina laborum onera >
& luna fieripoflct, nihilominus intentionem 1

Nch ant j Metallorum. y;7
c ' Ctril iuni lrn ^ ^ on ’e' tur ex c ’ s ( ut vcrf> lostuar) adapter „$»«« artem faciat iolem Sc lunam fabricandi; qua- „• lh 8clu 1 tU nc ’ ;1 sunt omnino , quod cum quinque metallis ad n ’b‘loperentur. Percontari posset quis-
x^oil,,., clt 'g'Uir heee via, breveque hindamentum absque \„! ' 7,_, ' ■ _.-n -l.-..-
JS«
; tam cito lol Sein
...ere fieri potest absque
fteli) 1 *?’ S ° mn ’ a pailim in reliquis tuis scriptis aftir- -nfra se nl '° tlbl datur abunde Se dare latis in septem cano- j ,llc n °slra ni r '^ t u = *} 1 '* P er 'b° s intelligere nolet intentionem ''teptu,. ' n c lc micis,srustrancus labor eilet amplius tam ru- Jj Uls 'ofipicjp. 1 ln S cn 'um instruere velle. Non est etiam quod (ibi "Mto sens,, Uadcat ’«tam leviter intelliaerc posse j verum
^‘»ttielms quam aperto. '
odo ‘jutrendt metalla pars ter & loco. i& . Cap. XXIII.
d, Vcrill tiqui!, n ' : '.f’* c ''^ us ’ nven ' fn di metalla (fies est incertissima, (c St ssfccini ^ Unaus acquirendi modus, nulla ratione Iperncn- >e titl)l aXUno pere laudandus: tale desiderium hominum r 111 atriori' non tnao ls q Uam adolesccntum licitum adeonju- tame teri jV^ Ct ' Ut apes enim propter mcl Sc ceram, /''t t>m nc ”' a<a "Ores desiderant, haud aliter homine s ut ipsae Hi * terr, m a '[? lrit,a, ' n > commodumque proprium, ad erucn- est mf 1 * Urn an belare foret aequum: nam quarrens quod ^ ar Rt'inove ni J '- ria " T1 tepenrc lolet. Non auro solo Deus horni-
I?
b,
_ lc l ll os estam’ ^ ct 'am pauperie, sordibus Sc miseria donat, “'«vocavu 0 , Metallorum Sc mineralium lingulares cogni- titittrodni^ 1 breviorem ac faciliorem solem Sc lunam fa- eji^ejjYui 11, ‘'bsque fossionibus fulionibusvc sunt adepti, tl "a" c *qui n ' r ' cou ' llc tudinc , nedum ex subterraneis, verum- \i l0t arn(- n ^" e "^^tallorum genere,per certas artes Sc notitias, lu tnetc >Mart "'I" ^bricatorum metallorum,ut ex Saturno,Jove, ^b ric '' Mercurio,de quibus Sc quolibet separarim sol Se (j^ 0, atos Unt,rx uuo vero quam ex alio facilius, s a stc ®c V U ^ Ct b’ S >ex Mercurio, Saturno, Sc Jove facile, sed ex l“ fort, asta erc 'bfficile solem aut lunam ficu, possibile tamen, ''»icxfo ltlonc fermenti (alias) ex niagnriia Sc Saturno exit d' '°*cacui C .® t cnabari purus sol oritur Sc luna , ex JoveMer- artisti r *° P Urum aurum arietinum. Poterit etiam mge- st 1,1 ar 'iniad' C * l 's Crn a ''quando me vidifle memini, diligenti qui- ^ ptteparare metalla, sic Sc ratione vera du- (l^^Biinine “ mtrailSrnu tationis perfectionem opere suo magis, ClI *-auips,, movcat >quamfaciant c.dclbum signorum duo- l *tarum septem enisus; quos etiam in his observare
super-

ss8 De Transmutat. <ma ut^'
superfluum est , aspectus, mala live bona rcinpora,u’t j n 0c c|1 ^ ram,hujus vel alterius plancta- statum prolperum» 31 quae nec juvare poliunt in Aleheniix naturalis 0. 1 r f ’ in liat’'-’ 11 ' multo minus: fl verum alioqui processum,aut polhb 1 ^ni^^ operare cumlibuerit-niodb non exteiplo.vel tuis f, P‘,.^ t sbi 1,0 & intellectu aliquis defectus, plancta (yderave ctvle officient in hoc opere. Locus etiam rerum oinn>” n j • - s of fl ' temporis expers atque principi j finisque, locorum 11 , ^l>d >’'
tui essentialster ; cujus nulla Ipes est , quod reputatur J ll || tC( iii'’ c _ quod etiam incredibile delperatumquc videtur, ntatem erumpit. Deus enim tk natura nihil laciunt n ’ ^ taudum est apprime hoc ad Mercurium valens : Qlf c jj 3 tl l' lorem album tingit, vita; naturam habet,lucisquepo tl jy 0 c.iI° rC ‘ proprietatem, qua: vitam causaliter e streit ; ignis tim3 ( )j n ei’’’- 1 '^ vita: hnjus est origo. Quicquid e contra tingit in mg 1 ( nigrum efficit,naturam eum morte communem ,
mmque proprietatem & vites mortis efficaces. . ,'pt.ttcT^ hujusmodi coagulatio fixatioque,terra estcü liiah' , B l f v j t> ci>l ll < mus enim lenrper est mortua, (ed eam inhabita'’ 5 ' v( . r bi' n '^ exemplum si repetite valueris,evicisti. Pingues ado iC1 - c nOt ils> liquefactivo pulvere Mercurium unito,quod in hoc °1 |lH . 1 jiet‘ lS ’ dum. Sumantur falis nitri uncia; quatuor, liilpl” ulS & aquarij uncia una. Trita simul accendantur in cll,t minerali,& liiblidet rex pulcherrimus.
De tanenihut metallorum septe!»-
C A 1*. XXIV. t( , r de^
On.tttalij solent vulgares Alchcmistx, corntf 1 ”" 1 a j(P ar tallormn transmutatione Icriberc volui. < - ,l3 /,mat |ir ‘ 11 ^
S s t»’ c ''
N
dum artem isti,procestusque docent prolixillnno 5 - j uS i
tim. hoc liquefieri permittas cum lhle nitro & ariete,qt”^ 1 !’ semis, & solis tantundem fumatur, Jovis drachn’^ ^ „,,a, addatur fqnamattint aut batitnrai,im Mattis dt.ac ’ ^,e>PL „ phuris 8c vittioli ana uncia una,luna: tantum ut ubo j orl) ni> l 5™ ■ quefiant in crucibulo cancrofc, &c. Cum itaque
nim,&planctarumca:k‘stium characteres, una cunv p CI itis'L }
«ibus,receptis,materialibus & instrumentis in hac 3 ßj.J.qiia*’)'^ tdffimi Imt.lioc dentio recensere libello fupci stuui”^ ^ exp' 1 ^ hujusmodi lignorum,nominum & characteri»” " Al c ' lCI "p'iii' tiosoo temporenon recusentur. Alius tamen ’ natl i r alin 1 ^ quam antea tractandi modus,ex metallorum septe’ jj cCt poi”f°|j, damento deductus , observatur,per canones, q» 1 co 1 ’^
verborum elegantia non erumpant, nihilominus
deratione.quicquidex Alchemialperandiunclt, ^^fittJ
arcanorü plurima scientia continetur: ex quibus c - ^>n r

Mi
S c tsi com°^ trantlum philosophorum naturalium opinioni- t8c cxp cr j raria > longe quoque diversa, vera tamen probatio- 111111(0 reperta (imi- Primo nihil in hac arte verim
lpe ci j . "»HTAUORUM. ssK
' 1 '' t ' l l ll orum tl0nem initanda reliiltant opera, qua: multotic*
^ o ** ODPrötti*i 1^««. t i _ i' i . — __ *
%od' m 'r" 110 reperta sunt. Primo nihil in hac arte verius aj esulau" ^ co S nitum est,cuique minor fides adhibetur. Oc- J P a uptrtat ° a ^H^enltatis omnis in Akhcmia, propter quam q 0 f >c fant U m TUC ^ UCUntur plurimi,reliqui vero frustra laborant, (; ^htas,^ Ull peritia, materiarumque nimia vel pauca nimis v el dest n ® t l ua *' tas > ex quibus omnibus, res in operationi- lls fiterir s. Unt | Ur ' vel rediguntur ad nihilum. At fi verus pro- .' 0ll c ni at>l . Ullc inventus, resipiam se mutans indies ad perfe- ft^ihtr. fc A ]' ,crna ?;i s accedit. Recta via fiicilis,sed a paucissimis bv ^' < l l,a m ia^um est, ut speculativus quispiam arti-
" lll >tli 0 „os' 1 tcm 111 Akhcmia per delirium suum.tanquam in la- (it v, , US .’ excogitarit, sive quidpiam aut nihil inde conse-
lh , :i , .jv.itiu I.tct-u,, V|UU Ajuiupiuili 1UUU'
fi C . tc dibil c „ 11 Um > & iterum aliquid oriatur ex nihilo: hoc est
^ihil enim ipsum oportet facere, quo quidpiam intro-
fi - -___^... w« . , JVV
> Hq m js l0v eibmni non utiq; falliim. Destructio bonum per- Q at °reni °n Urn a PP arerc nullo modo potest propter suum oc- V llm enim haudqua m bonum dum occultum est.
, ' ta,: apij a , ^ ltUr est amovendus, ut bonum libere cum claritate ' iblis,^ Occultator est mons Sc lapis,arena tertae, mea ^^iorunq fn , a: , U1 M u| bus metallum crevit. At unum quodque [v... ^'“bilium occultator est aliorum fex metallorum.
J'Wr* clcn >'
fy 1 Ur >ttir,a c dentum ignis imperfecta quatvis corrumpuntur, (u? Ur >Us,T ll . llc ütur in nihilum,uti sunt haec metalla quinque, ^iliftQ^? 1 ' 1 ’^' 1 ^, Venus,atque Saturnus: e contra Perseis 111;lll cant & unn 'ntur igne, veluti fol Sc luna; quo fit ut in eo tit l l r ' c °rh lK ’ „rr X a “ s lm Perkct-is in quibus corrumpuntur,simul
9| J Umail t,&aiipaieant <
r P°tc r j t ■ .«fioo id fiat,ex septem c
c Xillat CtlaniCU|llS natura: sive proprietatis quodlibet metal
oculariter. Qui tx quonam anonibus intra positis colli—
‘tni^io’^'deum aliis operetur,a>
>es ic
fticere valeat in ipsorum
> One. Verum hoc apprime notandum est,septem illo»
^ ai "aq,^?°'’is, he« vulgariter acutissimo lectore, prima facie ascita i; lc i CVltcr minime posse intelliju: nam lenis intellectus j ‘ statio ,,:l 0011 a J n 'ittit: quaproptflBJuivis horum canonum C' ltUs,c l u i üb' * n< % w non exiguis. Plurimi sunt elati fupevbique sp l ^ Cc ontin ^^ere persuasum habent, haec omnia quae libel- t^? Cr e ^lei^ ^vUrgere,meliora se habere credunt,ista quoque b t ( 'fi. Utai °' eni videlicet inter duas lunas, & solem in pn- ‘ llt em ea probetur lententia liipra posita,quae sic ha-
”*et<tUorum ^tßbilium , 0 (cult«ter es 7 ”*‘1‘illarum j videamus quidj.l’araccKus doceat
in calce

f 6 o De Transmutat
in calce libri transmutationum.utpotc mutuam i' 1 ’ 1- * i[U „, runi imperfectorum transmutationem. Ferrum ig 11 , li;l nt lir transmutandi hic est modus : Limatura: Martis ^ 1 ^Icii'*^ aqua vitriolidiutistirne, vel ejus lamella: cum vm 1 j^rU 11 ’’ cimcntentur,aut ignita: in oleo vitrioli extinguantuf’ ^ po plumbum sic transmutabis: Limaturae Martis cunl ^ vl ]o de re pulveris reductionis optimi permixtas, in cru j^nccf 5 'latentur una hora primum absque liquefnctionc, ^ ll1( lo violentissimo liquescant .frigefacto vase reperies >» u jqU c •* 5 , lum plumbi mallcabilcm citra ignitionem ,scd I J on i | jU m trJ . n | ,, ut aliud plumbum cito fusibilr est. Cupiunt in P«'-’ ^u 1 , r ,
mutatur ad htme modum : Albificetm primo Vtu^ ,,]^’ curio sublimato,& arsenico fixo instar luna:. Po» c * r ch lC | a , & addatur ei pondus ecquale (iii de pulvere fusiorns c. lt nis.cumquoctmentcturaliqnamdiu. Postremoust 1 . {jlait 11 lum plumbeum. E contra plumbii in cuprum vclt j, Saturni cum vitriolo calcinato vel croco Veneris t>t 1 uJ «c >n tcntur,& postremo liquefiant,habebitur re"ulns^"r c uin 1 ^ leabilis. Plumbum in stamm facile vertitur,tamclJ lS ^ at j S) ut st*P de armoniaco stratificatis,cimctatis.Sc postremo de aliis. Ejulinodi träsmutationes etsi parvo aut m' plun 11 ^ cro.iivc detrimetofiant,usui tarne quandoq; venn 1 . llS q; tn c ^ Huc attexere visunt est,ut videatur sub manifest * 5 st“. s c | l ibi tat ()l lis alia delitescere per occultatione manifesti. Ef-st > qii£ c . luce tenebras occulte suppresseque fuisse coh'bm ^
lucidi malitia tandem entergunt, in malunt st u0 ;„ ffr fe g cr 1
IkICKli llldllklll UUIUV1M VUiVI tiVIlll. ^ U1 IIIIUUM' _•»
vertitur,quoniam hasc duomuul annexa bellum 11 ^
abeo tempore,quo primum lux a tenebris emctF^^ tata est: sed de his plus latis intelligcntibus & nol ^ nes accelerandum esse video, quibus innotescant o ^, f^isti“ lorum eunt vitia,tum virtutes,in quas illa vertent * 1 quidem occultatione.
De natur/* Cf proprietate Mercuri'
Canon prtmut
oo
cd»-
est ° c ’
in quo liquationes omnes manifest* sunt. Spi rlt ^ s ^ n£ , c ].it l0 |’ r ,
lion^^tion*
cumvestitae.ac vclut amictu conclul*. Hu»un^nn^eti>r^^ Vel ejus origini potest inveniri nonten > quo p> °P j ., 0 |lit> ^ ^ quia calor nullus tam vehemens qui huic aequip-Uj^^jj liq 11 ^ j
O Mnia sunt in omnibus occulta,unum ex -,-t.jif niob'* cultum hoc.vas cof£ercum, extrinsecus vi > ,^ uS ya ■s omnes manifest* sunt. Spmtt ^ us > quo fit ut coagulationes ve
presta: sunt & conclul** lia
vivus & corporeus omnes in eo comi
quia caiui imuus tam venemens qui u» "i . 1 :.. sl jiOO infernalis calori comparari debet. Siquidem * u, l

I" 1 ' 11 Prorsi,, Metallorum. _ s6f
v nmunc ^ a ' 5Ct cum aliis naturalis ignis §c elenun- putare f- 61 dNNrali frigore coagulatis.Debilius enim est
tni ,(]u n f lt 1 ‘gos.quam in Mercurium inferre valeat congelatio- , 1,1 cfTun Ut 1 et '‘'m contemnat una cum elementar, calord , ütt> vii t- s ^ lt ’ ' Ul ^‘ colligere licet, mortales quatitor clemcnto- ^ c .Hec ^'-""Phbilcs, nihil addere vivo Mercurio,vel adimere !f> 0r P 11 'J* ai 'tipcre. Cxlestes & infernales vires deplentis sa m istor ° acc ^' unt ’ live liccis, hmnidis, calidis,aut frigidis: t( f S l| oduu Uni ^fraudi facultatem habet in quintam essentiam, H c l'ioprias& peculiares in fi'ipso vires habet.
De natura 05* proprietate Wvis.
Canon fecundi**.
, \mfe C Q lan '*~ c ^ um est Jovis (intelligito corpus) metalla fex G^ciuz 'vj'i'- 1 ^““ualitcr occulta , unum altero profundius t "atii,. ' /'•''"I clc quinta participat edentia, sed elementorum /^mfi-fta, P r °P tcr eius liquatio levi penitus igne fiipervenien* 1,111 Oirtiuu llr,l5cac ccdente fi igot e simili coagulatur. Cum alio- _ ■ V 1 'dotaliorum liquationibus affinitatem habet. N.lnt ^ tc °ti)unrt- a ' tcr ' "attira fuerit similius, tanto facilius unitur illi j^Oru,,. 10 ncm,facilior etiam est magisque naturalis propin-*
^ remot orum invicem operatio. Remotus» fallere N' 0 .raT ,11U ' 111 00 videatur maximum. Ilinc fit ut adfu- f 1 ? 1 otiar» '1 'olent homines, quia plurimum ah illis distaut,quo- r - r niid ei ^ 0" a "> non vident: pariter m inferos non usque adeo 'ItineniQ v ,C l llUl ? ' cm °t‘sint, eorumque status &. pania; inde-* t 1 inf ( , r 1Ven, 't>m noverit,aut expertus fit actu, hae de causa > 0 rtnij US ' ^ auc ^ focus res remotiores eo viliores haben- |'*que rcs Oocw locum obtinent, quia pro fui loci proprietate ft Cn 'Onftf lr - nie ' or ovadit, vel immutatur, quod variis exemplis a? C, 0Ulot' f'oinde quanto Jupiter elf a Marte L< Vc-
j. a "ri Sj ' 0r ’® c .r r opinquior soli & Iunx repetitur, tanto magis lQrc lUc f'ö _S c "t i naturam accedere videtur in (ito corpore , grau. 3Cc 0l'tio r ^'Or,visibilior, tangibilior, perceptibilior, amabili,> 1 , tQ - lf „..r’ 110 '' 01 ',verior,& fi quid ultra dici queat, quam in remo-
. !j"rfui
^dia is S> 1"° res quxvis remotior, co vilior existimatur ili ^ Cr atu 1 ° mill ^ us • non aliadccausa, quod femper absenti rei ltr *'oti Us 1, Quanto propinquius est igitur manifestum, tante» lpirit °, ccu ' uim - Quapropter Alcl\emistis, diligentia m.v* J"* Ho t;in j 0 ' s *°ccuhus,fSc remotus considerandus est locus ao >° c in difx, l '?»>nquo lol & luna cxiflunt, ac utrum optaverint,
JW s ntul . '
■ ■'*' st ct ''■ u l UKr; 'nt,pariier in propinquo videant, quo loco COl 'P°raliter, ibidem solem & lunant exiliere vesfi ' rv "'‘ 1 ■' Transmutatio*
»Hiilt tl-
Un ' CXa 'dcn oculariter, noit ambigant.

I
§6r De Transmutat- ct|0l1 cni' v *
Uum cmm metallorum ex imperfectione sua in pe* ^j^erc > nasum operationum recepta, qtut unum alteri p trl ajestri 11 fl3 ab altero purum separare doCent. Hoc omncquicffi whilquamablutionem, vel permutationem exlub st ' | tll ni ] u ^ certa chemiae fastam, unius iit aliud. Nam aurum ^
ter piscium,& non parum argenti habet,, Saturnus» l una imponuntur tfi,& augmcntaturLuna de reli‘l u De natura & proprietate MartU'
Canon terttm 3
f~A Cculta fex metalla septimum expulerunt ^
reieceiimt,corporaleque fecerunt, valoi ein e> 11 juipo* 1 linquentia,maximamque duritiem & laborum j n ist 1 ' pj,j
Quodque (irum coagulationis robur atque duritie* ^jjii.ilQ^ cullit & manifestavit, colore, liquatione pariter ^ ex' 11 ^.
retentis. Difficillimum est ac laboriosum nimis s T\j’jvf.i rS ''! ll . vulgarique homine principem aut regem efficere- 0^
da pugnaciquc manu dominium acquirit, regisq** ^ ^ jjrif* pat. Lst tamen quod caveat ab insidiis.necaprivm •^joci* 1 ’ vilo. Contiderandurn igitur venit,qua ratione M- 1 * 0 £c Sol ac Luna cum Geminis locum obtinere quean
De natura £} proprietate H ntr>< '
Canon tjuurttto ,tioi ,lS
A I-ia lex metalla ex omni suo colore medioque 1 l^.fjfiii*“ permanentia:corpus extrinlccum lubricarunt- „^ilis 1 ^
tamen foret ad majorem imelligentiaiit, aliquot monstrare, quonam pacto res manifesta per ig*] f con'^ 1 ^ manifestatur occulte materialiter. Quicquid ig‘ uU iUl3 in -u*^, bilenattiUiliterdepa ignem, transmutaripotest*^ i colo se *’ st g. formam,videlicet calcem,(uliginem,cineres, vlt ' l l '| ta ’co | P 0 '‘\' 1 u- pides.Sc in terram: quae postrema rursum " l0 ' l J ll stiiiii,- 1l ' t ^ tt - va reduci potest metallica. Item li metallum ‘ u ur ioii*k ü * f „.
ginc vetusta fragile factum effiet, Installationen' q, alU ni rum acquirit. Nam aurum multum Jupiter, N ^
ti habet,Saturnus & Luna imponuntur ipsi, 1 * de reliquis.
De natura & proprietate Satui nl
' Canon futntut
D E propria sua natura Saturnus loquitur: * |piriu' il *' f ,
runt examinatore fex alia metalla.dequc ct iaiii - 1 “ 1 j t x
ferunt a fe , corruptibile corpus in mansione' ,j irl jjcg°: f q rum, ut quod ipla ncclimt,nec habete cup‘ u > f 1 -
lisi" 1 '

I ,rfs meisy v .^etaUor n m.
P lritl 'Mes exilfunt, quo fit ut coipus metim, quoties iNtiis ’r cllctl 'ent,ac ima mccum ighe transeant, Iole & luna
Siti ' Ilu ' m evr,-,N.„ . ......_- 1 ,,,,,,- <r- i: ._
f, 'IC
Ucj Ua -"'".«ccptis i mea namque mundantur Sc liipcr- I» ,ru m cönn y"‘ tus lllcus aqua lolvens omnium meorum J i t ° c li Vt . > u . uttet corp°i a: corpus meum tamen ad terram est 111 mc recipit imetiam proprium fit ejus, & per / j ‘ K 'dur. Mundo minime foret utile cognoscere
‘sreucre ‘ -- -.
J?S
util C ’ ^'divam in me lateat abditi, tum quid efficere . «*«,“» Vcro fi mccum id quod valeo facere,hoc sciret: b ^ fieri po^n deferens omnes eo solo quod in meest.öc
t' r coi?i ut - r - tur ‘ Fri S oris * -1 P‘ selF ' nnlc > ha:ca st ua
^kptimu • j 1ri Flc '° Fex metallorum spiritus in elfe corpo- ^'bitinv ,:. 111 . e fi lolem cum luna promoveri.
PUr,
u *iOhit j wmu iiuia pi uinuvci i.
tt Satitr au m d uplex reperitur.unum vulgare nigrum, quo re* nl^lias e ft e * 11 ‘ n co liquefactum; cum Saturno habet finita- t^^^uitat Ul ^ Cncns ’ Alterum est album, quod magnelia di* ä, ‘^ c rcui.;„ cm cuni Tove maximam habet, cum aliis multiplr- commiscet Iunx.
fis
i’el f a ^.j. 0n ficere velle Saturnum aut Martem, non est levius
natura & proprietate luna. Canon sexttu.
no l u . Us opns.quam ex Mercurio, ]ovc, Marte , Venere Sc ''ngenti lucro f acere. Non est tamen utile per*
J'i^lutrse y'j e ^ a dcd haec in illa transmutare. Quxnam lit ma- q S con(ia - Un ^ e Proveniat oportet igitur cognoscere. Quis* (1 ■ ■ Sed r Ctarc nequiverit, nec lunam fabricare poterit un- Q lritu -'dibu s lro g c,llr quid fit luna ? est quidem ex fex metallis ist aiu inipsa,septimum manifestum, utficpius di*'
^"laSijc a ’' l ‘,' as > <; xtrinfeciisSc maicrialiter;nam femper septi* (i 1,0,1 Pcrsul 111 e continet occulta. Sex etiam spiritualia meral - (j'^i'lili ti ,| Ullt >absque aliquo extrinleco & materiali metallo j s** s locuivi 11111 corporale metallum, absque illis fex fpirituali- 5Pstiu ]j au 5 c ffentiam habere potest. Corporalia metalla . "nam^ l ,\ ; ' t ' olle bene permiscentur, fedmixturah.ee ad solem
,Vel a ^^^ inutilis ; nam in' ea quodque vel fixum in igne ma- j' s Mer' cil e ° ^‘git- Exempli gratia milce quocunque modo po- ?Miu . lriUm ,Jovem, Saturnum, Martem, Venerem, solem Sc
& 1 ' e ,' 1 'ai ,, 11 ' 1111 iuuul liate, inde quidem fiet fol Sc luna , quinque 11011 trailsm utatis, ut ex istis per solem Sc lunam > fol f' ° ri 'inti s ’ t i u ' lrnv ' s omnia liquefacta sint in m.istam tinam >ni- ^°t uianet in f'ua natura quodlibct hoc ipsum quod clbhatc y Ct c cor porali mixtione judicanda veniunt. De lpiri- P e rmixtione communique metallica sciendum est
nullam
commumque
N n 2

1
De Transmutat.
iui 3
millnm separationem aut mortificationem fpiritii»n 3 c n iilst lC fpirmis c jusi nodi fiitit qui nunquam absquecoipo 1 ' 331115 r iu° r ' postum, etiamsi coipus una liora centies ilhsndim c3cn j,er c3 ' r ' tificarernr, nihilominus aliud femper priori jiobib lls ‘ li: ^jjjiii. Et haec est metallorum transpositio de unamoiR''" ‘ ‘ sS iflC' minori eradi, in majorem Sc .^tiorem, id est in bor i in optimum & pcifectisliipum, hoc est in (hiem'F 3 ^,,,, ul' tuum regem ommum aliorum metallorum. r ’ lC ‘' 1 r iijii« vl tcrius quod ejusmodi fpirmis metallici corpus, in ,33 ‘ 1 ‘^drli^' generatione per eoelestem influxum acquirant, ! ap 3dc '%,iifi c3t aspectu vilem , quem tuliim liquefacit-; corrumpi 3 , & 11 jj,jiit uS igne metallarius artifex omnino, tum demum irietall 33 - 33 p r jjl>il f ’ in ejusmodi mortificatione melius atque nobibus» ^o'Vci' 1 ^ 11 ’ led liquabile dcnullenbile corpus recipit, Accedit A C il[t jfjciO' ctn tale corpus mer.illictim rurfnscorrunipir.mortifica 3 ’ ieque prxpaVat.ut iterum ipirims ille metalli nobin«^ S nt perfectius corpus induat, manifesto se prodens in a? lir 1111
Iunx. 1 nm demum spiritus & corpus metallica P C1 e jn c° l ' imita,sunt ab ignis elementaris corruptione tuta, nef 11 , jjitu 13 ' 1 tnpubiUa. b.st igitur veristimum, cptod liipra fxpist 33 ^^ nl jnif f ' fex metalla septimum femper generare, aut de i e 113 1 , rpet > 33 ^ flutn producere. Quxstio: Si verum fit lunam & st 110 ( ,jp ,<-it^ talium ab abis fex originem ducere generarique, st^g-vcu 1 '^’ iunx proprietas Le natura ? Responsio: ExSa»» 130 ’ ,j q,i-' 3 " lovc,Mai tc,Vencrc, nihil nec aliud metallum stcri F° l0 J]ib sC luna. Causa hujus est, quod aliorum fex mftall< l3ll,n aL 1( (b sC ' habet mic duas virtutes, qiut sunt proprie hinf vibus verbis'ei sie acquiritur. Nam luna consisti 3 exfex!
'ibus metallis & eoi um virtutibus, quarum untimq 3301 ‘ or po ri ' 1 habet: fiunmatim itaque duodecim cxiflunt in llll0 ,Liis hoc metallo politx.qnx septem planetis , & duodec" 33 v scitibus comparantur. Habet enim luna ä planctu ^^.,„,5:.^
... .i comparantur. Habet enim miui r aquario,& geminis, vel ab aquario & piscibus b‘l ‘ <; al jitrm 3 bum tuum splendorem. Habet etiam luna aj° ^Qnfl.n 3 ^’ 1 ^^ Tauro colorem album ,& in igne magnam I' 3 - ' 1 nuivul 331 ,^^' Habet luna a Marte, cancris, & ariete duritienn
clangorem. Habet luna a Venere, geminis, 1 -’ ,
leoi'C>
ginc sinceram puritatem , N magnam c o tiiE eint i %r c j cap 3 ’^ igneas. Habet lima a Saturno, virgine, & f eoi p>" ^^„iri-" 33 ^. 110 corpus homogenem«, puram munditiem, ^. (l0 ex - 3333 § versus ignis violentiam. Talis est naturalis c 0 £ J 1 ,p 0 fita 13,1 nis ct caufx spiritus dc corporis Iunx, cum c| 3is c brevibus perstricta,
nis meiifinani & malleationcni. Habet luna ä lob > * vi 33
t^>

Metallorum. 565
natura &proprietatibus solis.
$* ptimiii Canon fip smtts.
f ‘ n (eiplb, vs° X ^Po itunlibus metallis corporaliter est sol, qui fj Ct ' S pulcriu^ 'e a ^'. 1 '^ stua 111 purus ignis. Quod amem extrm- (j^diii Sja c as, “ av 'us,app,ue nt iiss,pcTc c ptilriliirs, ponderoiius, is < ’ ;,t aliis; |. la ^ ls l'ouiogeneunt corpus visit & perceptione post (.'''conm,] U,Us lc ' cauta est omnis, quod aliorum lex metallo- >1 *°oesinsc continet, quilnis in unum corpus extriu- n tr ' ti,r eni 1 | . co mpactillimum. Ejus tamen per ignem ele-
q tlo nesiu p l '? t10 l' lovc mt ex Mercurio, pi(ctbns,& aquario,li- C| l '^ l >s: |, • c P u 'itualiter occultas habentibus, & in tolcm ope- ctini r'T c * ( ’ n 'l'luni est manifestislimum, cum tuse Mcr- lii' ^cd f 0 | ° c ^'cilins per amplexum commilcetur corporali- q.^ rv eni cil! .^ m soll liquationem recedente calore, Ingoreque . c >nt ctxtrintccus coagulari, dui mit CSC (olidumfieri, tvlst n^Pleclitu* 11 ^' 1 » O'c'tallonun est cauta , quorum naturam in se J l|n t)Ue lnVj' t -l° vis,S ' :uu, ' ni ’ fartis, Veneris,Sc Luna;. Inistis h, flllll, Ut ■ ^'1 'Mansiones cum suis regiminibus praeipue tc- ,S e ^e fit etiam quod (öl p<xter ignitionem liquefieri f l,IISc aloi ^ l ^osicr/ameliisttimfrigus. Non potest etiam Mer- f^Mtre c 0l ^ 1,0 naturali, ant liquatione fitbvt utre, ueciptiim dc- t^^potens stoinque lnctaliorum (rigiditatem: non est enim st'^ ISl l l| ii]o'' | cm *n (ita liquatione retinendum; quod obedite tli " 1 llat(| ra 1 .‘ e 1 ''^eatquam unico, cujus officium solum est ex tsta Ct)11 gtl 1 ni l Cl linere: huic fit etiam ut in aliorum mctallo- tjl aum a L^tc tubi! valear, eius namque natura non i\j s ° r ’ s cst ^Hd»ui efficere, (cd liquidum. Fluidum reddere i ntmobT 11 ;ln,ra ’ i ' Hgill,, - 1 Sn " rt ' , 1 i > cbnitici, consolidatio- So| t| ' 1 ^'"nt , 's at ' S nnnuvlm habet, quae morti comparantur.
„1 fi ilqnefi ^ nit talla, Jupitcr.Vcnus,Saturnus,Mars, 1 tuta, {^ C| ci ( | llK p 1 debeant, ignis caloie fiat necestaiittin e(l,nivis aut SK llt diin sitnt.hoc ipsum non esticient,at potius coagu-
c ofn ct : 1Vc reddent. Statim atque metallum igne liquatum,
A, ' '^HlOtTItv, i.i ,II,> fviiTdJtf-lt' iClll"
mjicvcjuc
V &tini,-, ai ? lotll m, irruens in illud frigiditas congelat c ' Vl1111 styi , 10 ”*' 1 sC’le icddit. Sed Mercurium filierest.:
r ^.p C ' c, d'c quxso an calore vel frigo' e id esticiatur; Quirln est , 1 ^ 0 "derit fiigida bumidaque natura (ut hactenus juefi- p ctt 0f lUr "mquosta frigiditate vitam habeat,opinionis (..^stiis , st Us ’'^»nv nullam cognitionem baber.sed cum vulgo 111 l *' an 'fi‘ll(j • enim vulgus de quibusvis ntl nil> lalsimv
t fit'od v ; .. 1£ at in naturalibus, hoc etiam fi unit-r tonet (o- ^ at 'stuicu) lt C,1 ' ,lc ‘ s oculis. Quapropter est quod ab eo rc- n stuc veritatem iulus cupit cognoscere. Mcrctuins N n z qiud-:a\

$66 Db Transmutat. r1 vi'' (:
quidem ex frigida minime, sed ex calida &igi«» i
quodvis etiam vivens est ignis,ea ratione; quia cah» c» j,,niS' gusvero eil mortis occasio. Sol item ex Icipso P 1 "' 11 * non tamen vivus, (cd durus,& sulphuris ramum ol"''"" „ M c ' strat; vclut albuMi rubeo permixtum in eo proportio' 1 *' 1 ,<,' c ' talla vero frigida quinque numero, Jupiter , Mars, Sar*' r ' (0 ,pii* nus & Luna,luas tribuunt loli virtutes, juxta ipsum: kcundum ignem,colorem, inxialiccitatcm, a ' 1 ' c c)a''' fecundum liumiditatem, ipliim pondus; itent ex Ipb' 1 " m 1 ”' goiein. Quod autem lol in ignis terrestris elemento 11 ,,£0^ ouritur,nec etiam corrumpit ur.csticit hoc (blis cum >S| ,C ot . c F dantia > liquidem unus ignis alterum adurere non po" - ’^jjiiid' i umere,quin potius cum ad ignem accedat ignis, augct"'^ |' 0 l i" tjuc sit i» /i(is openuionibtui. Cadcstis ienis '■
tci ram ad operandum apud nos influit, non/ert talis Jg l *|| c in caelo,nec (imilis nostro (uper terram existenti.sed ‘r 1 " S cst^f lelris apud nos,est frigidus <k congelatus ignis, qm c ° r L iis. Qu.miobrcni sol per nostrum ignem fliperan n» „ix> potest; hoc illi Iulum accidit,ut liqudc.lt , qucniad'i' 0 ,,pie^‘ 1 glacies ah ipso calcsti sole. Ignis igitur ignem adurci' ^cl'" 1 tem non habet, quia lol est ignis, qui solutus in c®so> c 'j„iB »pud nos existit. Aurum pariter est in estemiaso-"»!'^ '.{j v iiH & caeleste solutum.fecundum dementate fluidum, ^ ^ metallicum §t corporeum.
l>f culare & cengeUttcnc Mcrcury-
C a p. XXV. in !>>'
M 0rtificare vrl «"gelare Mercurium > &
n ' 1nl convertere velle, magnoq; h.horc liibliw ar - j0 t] u^ opera, cum illa solis & hime cxistemmm m ipfo disp« ( lid rl dani & evandeentia tantum existant Est enim oli- 1101 t^ordl" pi opinqniorquc via, qua Mercurius pan o dispend*«»; * minori,(me congelatione,transmutatur in lunam. Q faciei 1 ! ter hanc artem addisceret in Äschern, a tam levem atq 1 ^ per quam brevi tempore, solis & luna* plurimum w ^ vc' 1 ’ ’ rct, aliaque sibi tadio Ihnrscriprtua.piomjiNN'^^.^,'-! 1 !',.' qua non ita leviterstcri declarant: quinam libi foret .» ^ hoc & ad hunc facit» modii libenter audire t.qpetai e d*
bis °lem& lunam copiosillime,quibus in ditilmI 11 " (,rd'i
des. Cudic,tantisper expecta qualo donec labo«’ 1 . lC liuf”’ . veibis declaretur, pramanliimque tibi cadat in scie' ,, baturno <X Mercurio bievis extruendi solem & l f,ctuq l,t '.ni fton est nec este potciit unquam liac ars inventu • . j. Itu'* ■ communis, atque in sdpfä facilis existit. Loscm ?"st" '* |P

Metallorum. ssf?
Chitin P 1 t0m P ,inido , pci AlchcmianY levior est,quam sit ne* ! ! ° nc me a K l l!0 documento, vel scriptis majorem Faceremeu- A!tt t'urii, ' ^ lf * annali nive fieri consuevit. Quotquot utique
^otcp,. m,u, ''‘ c «nt esse humid , t frigidxquc nanux, decipiuntur manifesto convicti"; ex sua namque natura non M; liqi'j a ^ <1S ^ tumidus, qua dc causa cogitur in suo fluxu ^^Ndt,z^"b c ^" e naturaliter. Nam fi natura (ita humidus e stet V so ,.: J r* COst S°Pttxhaberet fitvulitudinent, lemperq; du- t Cl °prts c n' !S ex 'st er et.igne quoque,ut ad congelata metalla pari- cta ^ '(’sun liquefaciendum, nullo tamen indiget, cum Voui"» stnxunt habear cx pi oprio calore libi naturaliter rn 0| .j COl ' t ’ nct dhnn in fluxionepei petua,vivumque reddit,ut ^islrit ’ llcc . c . oa 8 l 'h'u i perle queat. Verum in his maxime (citu n'**' 1 fim ^ ‘' tus metallorum (eptem, aut (quotquot cotum ■ tCUl 'itu l ' "t ‘e>' K ' ni veniunt, inter (c pugnam agere, praecipue Vll ' Cc| )di p *' < r l,t quiscj; (itas virtutes atq; vires in alium exerat ’ "quelaeieudi tr.msmutandiq; defiderio. llnus alterius, 'am & formam depra-datur,aliam natura & formam >e namque spiritus ejusmodi commoventur, ac per excitantur ad operandum inter se mutuam trans- <x una in aliam virtutem, nlque dum ad perfestio- Ult atcin ventum sit. At quid cum Mercurio tandem '^’t'tn l' 1 Ct * ut tumiditate tfi cahditate pvovfum ademtis 5c ' U| ’ConlMu m;lxiina frigiditate penitus introducta, congelate- ^t>iku,- Oitdaretut, Lc omnino mottificatcmt ? Hoc fiic urse- lc| n, Cxpry 10 P Urun ' E Venerem 7 ,. Mercurium R. T.Wnc- [°nel usum MercuriumR. quibus impone Mercurium optipte ^ IQ '*s,ul(.(l Pansum loci coagulationis medio viginti quatuor
111 l 'i° Ca | o ’ lln ° die naturali. Ad hunc modum aufertur »Mer- tCr rt'ntrins c:c c ^' s > & pcrcaliditatctnextrinfecam.&frigidita- j? 6 ) frinfj- ecaiY ' Saturni Sc lunae (quae (iint ambo frigida: uatu- olid.ifj J tas c ' tribuitur,unde Mcrcui ius tandem congelari ,con- lll ^ ular ‘ cogunt. Proinde notandum, (rigiditatem >tc m ) sc , Oritis indiget in fui consolidationem & mortificatio- ciei j p c , u "hnime perceptibilem cxtrmfi\o,vclutnivis autgla- de c ji 0 ö Potius extiinlccus calidum quid apparere. Haud (ccus Ca lidit,^ crcu t'),quo fluit naturaliter, judicandum est,non esse fiiuilid Jj 111 extrinsecus perceptibilem > ad nostrarum qualitatum potius ut maxima frigiditas apparet. Unde
n crn
d*q. 11;) ^S ei w inexperteloquax^aifcilinteum este fiqgid* humi* t0a gnl'n "-'st < P’° " etiam ut illum nonaliiscptamcalidis rebus tste crmf 0 "deam,quibus tamen fluidiore effici, quam solidum dentia ant ’ uo «Etrnno tandem indies experiuntur. Caiternm AI eia > qua: unica tantum arte solem aut lunam cx quiuoue N» 4 mctalhs

^ E GeNEAIOBIA Imittiti
, " al,1 « in ’P c rft^fcbricarcd o crt 1 a]iudrecepnimo^ a, , 0 iBn' L illud quod .id hunc modum & vci illime!«<!»""
x niftalhs.m metallis, F t metalb, & cum metallis, f d L Mllj fiunt: nam m aliis rebus est l« na ,Sc m aliis metallis eit
De pUn* hujm Hrtu man ,fijiat/e» e '
c A p. XXVII. s fu-
Satum,cum «»«»** *?> m,,mp0ne f' ] -' W ' t;)s onwcs aut quos ^ ’ r ,
cm c m r ,,,m n ° H aACw ‘* A a«» <>'« a ‘ , ' ic,flt V
vanc em n ° n> “ 1 '' ' amif L' «Wcselim, Satum' P‘‘ „t,
ipsonim n °‘ f ' 3 ' ,n; " u '" t omnes ,'l.m-t« conhj 1 ■ .„„i,
U ZT IT“ & cor ' “l’t'Wibus cornoribusmo' t'f \, slJr i-
itus & Inco,n 'P ti i 1 'le corpus induerint: hocf 1 '" t>l ,t tmis ca-li.a quo plane«« dicti lu.li.rn corporales ac v«« " fr|t ,
ait 1 '
L cdU-U boc lirmito coipis a vita & ex term ,t; fcihm a - lma ' ^^bes ad hunc modum ai (ein om' 1 " 1 ^ .„c ' S '' am - Sl noild!lm intelligas, Äii.
DE GENEALOGIA b 11 ' NERVALIUM EX PA& A ' l CELSO
Pnrsatio ad Lectorem.
tere P i0P
Van qj .1 am ordo videtur exp" }l(l jcW r( generatione mineralium &mctallM H>
it
Irratione mineralium &mctau'> . .„o»
Sgg&ijUam de transmutationibus : Attu’ nirl Pp h (sC diiununts iheortta potesf,quam a (ua rraili‘ a s /e ’ studiosorum hujus artu fore putavi,fi ab opcrtf r0 grediantur. Maxime quta Chanu non re>bt»l e 9 f. ratis rebus duntaxat adimpletur, ut reliqua otm> ^ ((S , quot m usum & neießitatcm hominum veniun ^
quarum etiam habitus usu (ontrahnnr magi* q«; demonstrationibus, licet ista plurimumfacinii f>> matiQnem eorum qui jam provefii snntpottu- < q u ‘ 0 ji(ltl (0 ferum ; istis tamen d prinupio maxmeprodtst - ^ ^

56 -
,‘ le potentem j, rim i n ea non enartt^pm LQnt umt,
«sJ at j lte ' ,li nunquamingrediveramjcmtta trr0 -
j; e « rffvio grejfu gradum ad metam r ^
jl^faosaL imitatione operum natura cot J^' ' . (L ,m ^ l f tere non na faule suerit, turn deßei y _
,S< naturalibus cLp-ri»AI. W* C*
natur ah promittere vtsuw,quo P rldt lt ; °!>ne a/{-
"Or,
( l>e h!!!f er ° cm us.
-J < .- r r v,...
mineralem Genealogiam, t unquam ad an-
Quam etiam in hanc rem anneücre
, . 'a v.miu »u tut+rt i/ i v m h»
1 -* w,w e M opportunum atque necejfarium.
*> £
G £ iV£ £ ATIO N £ Mineralium.
C A P„U T
I.
antiquorum scripta de genei ÜW,' at ' t,imc dcpi-eli
generatione mineralium
! m.“■luirepenegmem, deprehendi iplos ultimam
u °' l "n non intellexisse materiam, & per consequens
tn * ci; 'tiir iip 1 ' tQ mmus primam. Siquidem ut cujusquc rei pro - H t ' ai Uui injf 1 * 1111 ) 1 .’ bnil» apprime debet innotescere. Pnmurrt l l' u ' llni am nobis materiam proponere decrevi mi- t Exem l | C ™ c ‘' c primam mtelligetis ex qua ducunt origi- Costco!' Uni s I lus adducamus ex medicina, qua morbus ab v " c accii’nt Cc . !1 ^ us > &■ non ab initio in qua nulla scientia, quod s % vifii*?» * n troductum iit,etiam cxcum eile oporteat > (inis hV'11 (ji . ,s a t> exitu,ad quem tendere percipiturtanquam ad r^Wr 1 ^'opoiitum. Proinde res omnis melius cognosci non s 0c l'ii ii *a ^ UIM optime scitur in quem finem a Deo creata sit; h’" abeat Cll<? c ? nt '"get, ut ejus creatura: Dei verus usus in abu - J)° c 'psiiin e .^ii' cimc ]uc igitur opus aliquod ex aliquo suscipit, n. c ' Perficis ' 'adicitus cognoscat oportet, ut ex prxicripto ■'ut ( atir
at ordine,ne propter materia: non perfectam cognitio-
f X c ' ;1 Uir c ^. U , 0c l, ue nullam,secus ev,
,'>!u m (; t a ’ u *o materia:, Sc inilrumcntoium. In rude iatis lil t l l *sevis I o ftcuris vel dolabra , lignumque vel alia ma- ’ 11 lu anulns uti nescientis prodest, alioque tendere
veniat, ac diaboli potius opi: b umentor um. In rude fati
Na
\
possum,

57« Oe Gineai,ogia ■ 1 in^ l,5J f»>
possunt, quam in istorum vastationem: is autem "^^.,,.1h " 1 ^ mere potest ac debet qui novit ex instrumentis & nl ‘ , prV & honestum opus fabricare, quod cedat inuti‘ lsa jat‘ |S<: „{ servata insuumuliimadque a Deo data fuitrnate 11, ' omne quod creavit, hoc ipsum etiam eum babcrkH ^ voluit,cui veram usus ejusdem rei notitiam dedit. f ( , |(
le debet omnis qui fe vocatum ad id in propria pha nt ^
pit, hoc pariter addiscere, non alienum quid 11 ^jjlcit 01 ”'^ cum a diabolo suggestum Kcrnm autem ultima * 11 ^ j^,
riam ac primam ab igne hic enim ut clavis ar ^‘ 1 ' 1 . l!V irl 1<l£ quodvis occultum in quovis manifestum facit. E'
co rerum ultima sua materia, in quam per igi
tjnem 1
ii-ii * 1
soluta,ut tandem inter tria universalia prima, de st 11 g N tiUf yj cis disterni, primum ac prxdominans cognoscat 1 ":^, pjtf ‘
metallum igne distblutum,prinmmstatiminiti l ’ ,rl e j t 1 s|jl este mcrcurialem aquam A non iiilphm , quontai» d* ^ non flagrat resinarum instar: demonstratur quia resolutionis ejus primum judicium non l ' ‘ " ( , r iii>' .
quationem & flagrationcin quemadmodum tcl ' C q] l nii ll ’', c c p dum este videtur. Habet nihilominus omne nKt ‘.j |ls: Iit j C |c pliur 3 c fal.fed principem locum in eo tenet Meic 11 ^ ^.ai*' , teris mineralibus. Verum ita visum est Pe° C . U ^ti( lU ” ' jiif’ mcntpm,& indies ex eo produci mineralia q| iac ': , *‘ I 1 )a ti* a ''| 3 |'i' num,ut mater esset illoi um, in qua tanquam i» ' lia i ^cts^^lii ralis ignis,similiaqi fal & Mercurius,coquerent 111 J 1Tia tri 'tu'- 1 ' des,ac mineralem omnem subst.mtiam.ctli fcvt llS g,.t > lJ existat: ad hunc modum Alulsimus cuncta cl , ti ’]! )t .liip ,isl 'p 1 ci 1 ut ad aliud aves in aere,quam pilees in aquis: fle "J ^„tal 111 ‘ „.1 bus.qux divinae fiix voluntati foluiu committe " 1
iia ut sunt.csseque voluit ab aeterno qux fa*-"' j ^10*’
|f>i'
imilis, neque hluis on ligmun quod ex ip 1 - 1 .iq' 1 - 1 .^'^i e ß : ratione lapis & feri um fiunt ex aqua, qnx ta 1 ' . jnle'' ^,.1,
qux ipsamet 11011 existit,terra similiter fit id st 1101
ipsa terra lignum est, 5 e non ligi
sic & hominem <
oportet fieri,quod jpsemet non i^, c t,a)i ll< ^ °! 11 ,itss quicquid in suam ultimam materiam transire ^ ifr ’ e vafi 1 " f ll< neri quam fuit ejus principium,quodvis in suo ? fln j[,us ‘"'J,. fjl 1 ’
diveriiim, etiam ex una matre, voluit item unam esse omnium „ est,ac tam admirandus rerum primus
Sic Petis m
sfima^oltimam^.^-
_ r rin^is ;lI ir
antea, nec unquam futurus est alius. Ut autem * .^[fl * 1111 ^i, lium aqua videlicet audistis adhuc,in seqnentih 11 ; c ile te
piius male, perperam quoque scripfistt vctcics ^
quod nondum vere demonstrasse potuerunt.
/

Mineralium.
u hima b prima materia mineralium.
S7 l
P^iiuun,,, .. C a iv II. i a r u< A Deum suit ultima matcria.quam ipse
.habet sj . lc ' t,ut fructum,qui alium filictum produceret: illa I l| lt <‘r niilH mon: hoc lernen est in prima materia. In ultima fi- ^ i ' 1,l lUO(f " lm "'■'"eria facta est materia prima,id est in lernen
ii, ^Oc natui* 1 ? 11C *^ Truentum aqua: quod resolvit, ut fit aqua.
1)115 ptodue* torni1, *ht > vel ordinavit in ca, ut materiam ulti- tj, 0 '' rll j„ < ' 1 CIC ’ ’ ea quidem est in aqua. Sumit ergo natura . n *ll,.n, p :T a h'h hia potestate ac separatione,quodque ad "''Q.iplsi'^ h'grcgat in metallum, quodlibct per fe; sic dc (H' c hor|j stl V ’ns,magncte,idque genus aliis in sua natura quod- ttnini,. 111 hiafpccie. Quemadmodum enim Deus tritico )|$ 1,1 fuisel Sl " mr hem ordinavit,autumnum bellariis,ac simili- jj 11 '" 1 fu, m'fl’ m ' s ’ haud secus elemento aquie voluit este pro- t lls in s u C1 ls tempus &: autumni: quibusvis quoque rebus lt;l que i^ C1,eie st'a pia: fixit fiuctuum collectionis tempora, j^iutn s? cm<- ntum aquae mater, femen, & radix mineralium j sti.Ut u ’ ' ''' theils in ipsa est is qui lingula disponit ordine quo.
.kill m st"odque deveniat in ultimam liiam materiam na- ? rt ^ c ialn^ Ua , ni tai1 ^ cm homo recipit in primam suam materinn t ' lt; naiv,ai ’ 1Jt h '■ Ubi natura definit, ibidem ars hominis inci-
«0^ «Itima
t ... llllr - materia, hominis est prima: ruri iis corrugo rtcay^ Cr ‘ 1i tcm > hominis est ultima materia. Tam admi- J’r Uiolle, .op'hcio Deus primam natura: materiam aquam, x, ^'hinnio* "hstantiam atque debilem, 6c ex ea tamen fructum t, C!t a qua i"sttalium,lapides,Lee. ut ex mollissimo durissimum, st,proveniat supra captum intellectus Immani, non r? t" >Uatr a n, " llr '"". Etenim Deus admirabiles foetus creavit . "tre t ~ • "t apparet in hominibus fi eonfpiciantur etiam in fria Cor u St l Ue lc perienir peculiaris ingenio proprietateque,non r"s,at p>o sua conditione complexionis
*&ro,radicibus & arbcnbus mineralium. pIP* . C A 1>. III.
' v - , r,i t ?i^ t ■'hiffirnus elementum aqua:,ut estet vehit ager in quo tstc.ac inctjf ai horum mineralium ex suis feminibus ortae figeren- t'Us. S c ,, ai . tlu acus Sc rami protruderentur in terram, ut infra la- !' Cc l> 'u clel*' I' "'t’ 1 " 1 a rrhquis tribus, ut non in aere,non in terra, j? Positum 0 ’ h hbersi corpus existeret in inferiori globu-
i U "^'tu m ,'^t hr supra terram , & in ista centrum habeat in quo lu "iii, Cll) ( , ’ st’ni admirando creatum ordine , ut una cum terra t ‘circ debeat, ut super aquam vclut ui aliqua navi
gestus;

57* Dr Genealogia
gestus ambulet, eaque potiatur: item
, sire« 1 * piod n,li:, ' J j')jniit cS ’^. globulumquaquaveriuinlata non decidit extrast ,oS 0 ih'^’ j 5 pars antipodum pendere nobis videatur, 5c illis 110 g c j cS , a 1 ’ nus utraque lupina jacet, ac tota Iphasra: lux st l P el i)r pci'l' el ',j t locorum consideretur,ut fi fovea quispiam imagim' jstee 1 ’ 1 ■ cularirer in abystiim luis profunditatis & exalratioW ^„ec 1 ' fundum non inveniat,nec etiam a terra sustentatus > 5 < ‘ c0 jiti llIft g , rabilius quam ovum in luo cortice, quo caret 0111111 '«aqu^jj
Generationes igitur omnium mineralium ex elenie* 11 ^ sn>d^
trudunturin terram, quemadmodum ex elemento ^ omnes in aerem, ut in terra nihil prxter ipsam radies non secus metalla cuncta,fal gemma:, lapides, tahmm ^jti* sulphura, & similia quaevis, ex stia matre aqua in a ^ ^,,n of ^ subintrant nempe terram,in qua perficitur arborum ^ )(1 aq ratio,radicibus terra',perficiuntur in acre; paritet & ^
originem ducunt, in terra prorsum adimplenturf c . n;vc tC1 ’ suam ultimam, utilia, materiam. Hac opinione I et quod viderent in terra metalla reperiri, nonulteim* - ^,, |,ut grelli,tam enormiter de r
des. Non assereret
,e mineralibus sci ibenres errat 1 “„j mnt; cum tamen ex terra nihil aliud crescat praitci l>g"’ jrl |cit llf ' .flores,fructus & herbas : quod reliquum est, ex ;U l ll ' ltl( ;iin l l ll< ' n aliter fabulari contingeret ac inepte loqui eiim.stj^jnist 0 sttmfislc'originem.st u ' lS V ft® mnt ac perficiuntur, cum radices in terra videat- 1“. a j I) j,<cil’ 1 ' mineralium radices carneis quia non vidit oculis,
*ui ‘stas in terra defixas. Talis cll Griseorum Physi" ’" .st, manifesto solum deducta, nihil occulti videns menta» ^,« 1 - P™°- ftgHßcntmn cll otiosonunhominun 11 ^ rt 0 ntf al * talibus ex oculo garrire duntaxat praesumentium , & n0 0 j 11 nil’ llS Ut examinentur occulta sub manifestis,qua: fempei & 111 opposita sunt.
1 l)efruflthtu&rnejjemtnertfh u * , ‘
IV.
tertam,
rationi' ii,o
Gap.
TJ r And aliter quam terra; fructus omnes super
fiiam incilem & auTumuum habent in fiia g cllt ^''lUjcet, praedestinatum terminum; aqttei fructus, mineralia' 11
. LL. ^
tuf>
leguntur maturitatis tempore. . t ,
minerali primum,cxurcuut in (itum truncum c - „Jut 1 * 11
. . 1 ' „vt^ 1 ..
1 iiii' 11 !’
rbore
in corpus ex quo mineralia vel metalla tandem^^^. quemadmodum nux aut ceras um nö immediate n. j w y
sed prim(/ai bor,cxqua demum fructus genet atm ^ cost' a st. ter in elemento aqua mineralem cditavboiem,
tjuelim: ista nascitur in terra, hoc est,terrpepoi os 1 m°

Mineralium. 57;
^ iutxa llat Cm lm pl« ipso terra. Ex ea demum fructus enascun- p arn ° r Uni c U ‘ mn atc l uc proprietatem lii* Ipecieijad extremitates „ ll ^ t ficialib > ^ l 0 *i U,s P artius ve,ut in evidentibus contingere 1 'olcc , a »«dei" oonlius. Quaerenda primum est igitur aibor a- o lc| rs * tnictus cius.ddcipliiu per exemplum ab agriculru- c ^ a,T > arb lnc ^ tc .^ llmta > ;1 J luinc nempe modum.Nonnullae vi- . Cs üib(pin °/- Uni * uos l>'uctus contectos edunt,uti castaneas nu- i|f' tllt ''Riei° C ( ° V st Cl biuglandcs (itb amaro viridi,Sc sub isto con* , , a,ll)c leiis 'r * | ’ stuo 1 urium amara membrana, tandem lub c a videlicet "> mineralibus evenit; quorum nuclei, mc- prog.’ ' * U ‘ S corticibus, ut illi, separandi sunt. Ali* nudos £‘“Us nil)j| p!' 111 ’ ut * unt p>una, cera,pyra,poma,racemi, See. a j, 'JJ'Wiw ^paratur; acpie* similiter aliquot arbores aurum c u "’ coi a ba,& id genus alia metalla producunt libera
c '^coon ^.conditionem atque naturam aqu*. llt etiam a ^ C1 potest quid in vel lub iplo latet,uti spiritus a (ito q^'Ussobp Cl,s ' u mineralibus cognoscitur metalli spiritus jpi eLe 1T1 110 corporeo mmeralivc cortice. Spiritus autem a- ^ a Hud ^ corpus estreit, aliud tamen in minerali, in fructu >, s jji' >il ail rvis igitur aurum in corpore minerali sit, nihil- i t r'° 'opaia* Cl , COl P us est nullius momenti, quapropter venit al» 8 'sor in mi "y ut impurum, at auri corpus est purum. Sunt st lr 'P Ur Uni j ■ ■ ^ uo corpora, quorum unum est fructus corpus fi -' S ‘ ta que' CUl ‘ llls ( 'jus incorporatus est inseparabilis. Ftu - he lls i 11 ^ nimi| m ab elemento inarborem introducuntur uti p^le pur Ul ^ Us 'mpurum , & cum isto demum in terram , „ ra C 0 l ati t r C rt^ Ut " ^'P* um videtur in homine , cui duo cor-. . )( od eu„| jn ln ^ COn upmmunum, alterum vero incorruptum, °^ tCrc lUain° ' l ‘*: tn ’ nu| n coniunctum , imai>o Vei videlicet, q potilbinum diff ert ab omnibus aliis creaturis.
ft ‘ortt elementorum , &prrjerttm
X/sOrjy C a i>. V. 1
. * t o". ct ' a m elementa propter corruptionem (quemad- 1 . homines )in fcipsis.llt aqua qux (iiimctipfius mors ac tei t ” r° S l ‘ctus siquidem ipso devot at ac absumit,non sc- 'd.ci 1S ‘uos. Qipiequid enim ex ista nascitur,iterum in eam ^diex g i ° 1 l 1u 'm cvanclcit,instar temporis praeteriti per hester- li"° ctcS abc untis, quarum lucem vel tenebras videre /st, Vel d r CC .| ani l’hus: nec proptetea ponderolior hodie quam jr^bitt ed^ 'T-' 11 > poli annos mille lub eodent pondere
V j Us P r opri ^ , iumit etiam xqualiter. Mors autem aqux est in Alitet,in 0 ° c cmcn to, in magno termino & aqu* centro maii st 110 fluvij omnumi aquatum & quicquid in ipsiim
defluit,

574 De Genealogia ^1
defluit,moritur & consumitur, vehit ah igne ligni"”' quidem non sunt elementum aqua:,sed fructus ejus pe maris,a quo ducunt originem, & in quo s itam cipmnt.
oi ’ 13 \\0 xV &
tHemerte arhorU minertltu#** C a p. VI.
(t*
de'”’
P Ostquant natura mincrtlium radicem arboris jjpid ^ matricis plantaverit,live ad metallum produce» ^^friCr'L,
gemmam,sal,alumen,vitriolum,fontem lallum,, in *, aut calidum, coralium, sive marcasitam, dc ejus tllllll ’ u0 ,uir | j u ill ram protruserit,hic per diversos ramos Ipargim'> ,,iod a stantia: lorma,ramorum atque caudicis,liquor est ' l,tC i ß ,
aquae, non olei,non luti, neque museilaginis, at, n'” 1 r gendus.quam de ligno ex terra nato, quod non en i,,]«, 1 ' 11 ' tninus ortum ex ea. Extenduntur ad hunc utique M t ptid ( mus ab alio distet intervallo duorum triumve c '' niat ^j. 1 |Vr& u ' ,'a que regionum: a Germania nonmmquam in Efung"^^ pp|i* r ' ^ variarum sunt arborum ejusmodi rami per totam tC j illlt ur implicati,tanquam in humano corpore vente diste'^ ', fl
versit membra a se mutuo distantia. Eructus vero p^^ ilt q0 e <cs locustarum ab ultimae natura mare rite protrusi , t ui" ^ terram deveniunt, momentanea sit lplbrnm coagu mum expullo tQto fructu sito moritur,hxc arbor, ^ ,l ' t r
prorium absumitur in terra lito factu relicto,f°' 'j t3 qiie'”j r , natura conditionem adest alia recens. Minerali 1 ' 1 ” .
ria prima eonlistit in aqua, estque solum in ei ^ cl c,,lCl . 1 . curius mineralia, quae spiritus & anima sunt ^”^p,lia,c?^b
«ontinentes in se omnia mineralia,metalla, gemmas, •_ , n 3q u ‘^
que id genus alia,tanquam in sacco semina diversa, st .^ni effusa natura deinceps quodque femen ad (iium 1. ‘fpeci f5 j c lemque fructum dirigit, ac indefesie disponit juxta ^ \' cl!i % c i que genera. Haec & similia prodeunt ex vera „pc'" 1 ” iü c philosophiae fontibus,ex quibus,per admirandoi M e jusst
meditativas contemplationes, oritur fiimmi con inl nris 0,; ll j||iS virtutum germana cognitio , in philof ophantmm - ^ ,.,rtt> , mentalibus, non minus quam carneis manifesta ,^^ldp>" occulta fit manifesta. Sed Graecus ille Satan ,!”' en jnsev' 1 agrum verae fapientix,lolium falsumque suum ' c S hoi”"'
flotelcm,Albcrtum,Avicennam, Rasim, idque ,q,vse' a ' inimicorum Dei lucis, atque natura:, qui t0 ” s Jplii*
sapientiam perverterunt,ab eo tempore q UL n#mcn in Philosophiam rra»*- irturarunr.
P f
1 A'

’«7.
M
V'*»',
IHIRAilUM.
S7S
JPtc e ? r,,n ? materix mtneruhutn ,f»o diVerfitxtt ‘ ,run > & individuorum ejue , dt<jUt Vu- rtis eoior thus, &c.
,/iin Ul Cai> ' VII.
aceo qt '/' 1 ' 3 mat c r >ain primam in sua matre tanquam in
h
Q.j uiuiiit »»« *mi m«'‘v *"‘"PJ--
I °|'iam existere, compolitamquc ex tribus in unum t .. , a > Us ' Vcrunr tot sunt Mcrcurij varietates, falis atque tti" 11 ^Iphur \* \ Ui ^ st^am varij sunt in mineralibus. Aliuil
^ '^" 1 ’tlir lfinlmnKn mrA X'/" m imlurr» rr#>m-
tur in plumbo,ferro,auro, &c.in saphiro.gem-
i> f Ct:i ^ ,S jialilj a ^ l ^'' 3US ’ niaica *' lt ' S > a tquc salibus; item aliud (alin llS ’ ^ C ' ^ m ‘bter de Mercurio judicandum, alium irv tl] l0|1 e div cr j 1UniTlcta ^‘ s existere, praeterea pro horum compo- M^Uando '' U "l ,cnunuu ' individua sub eadem specie: namau- ,, >is. i),. C i llc , 'aperitur aliud altero gravius,coloratius: sic dq Jt ts.n„... l0ll1 det ... ~
ttij ' ' 1Ul 'iac ai ,,UC t0t ^dpinua sunt auri, salia, Sc Mercuri) diversi - fub' Us 0,T >ne 10 "' m ' c l uot gradus majores atq; minores, nihilo- f a j b ü ni V£t j. I 110 '! particularitatem in ipsis recipit ex (ubjecto, tji ^^Mcr atC (cn 'Ptr continetur unius & ejusdem sulphuris, j- 1 ''. Aju “ ri > 'h univcrlalinaturamysterialiter comprelienfo- . c* n C lvui| ra pictori cuipiam similitudine comparari pol* Vi 3,11 alterf'r l ^' S P nuasc l ue coloribus infinitas imagines fingit, l 0 V r S Pi'odu ' mi '* cm omnino > hoc solo differunt, quod natura sjj 1 ^’toortq'^ ver0 * ianc ' rn ’ fatuS > easdem repraesentat ocu-
l at Cr *atu l a , -^ s ' Colores autem natui ales omnes proveniunt ex „ c l0 «e; Sul,,|^ Uo con fistunt, una cum balsamo reruna & coagu- ' M r.d,!' U " cx ' u bet corporum substantiam , & a’dificatio- ^t' 1 ^ llS > Ut U,S VC1 ° Virtu,cs & arcana: solusDeus vitam tribuit Q b . tl 'u, quodV, 1110 ^ 1 ' 01 ] 110 ^ at »stuod inde fieri prxdestinarat ab ^ll nc l l, e j .A m quo libi complacuit voluitque sic esse omnia. lo™" e nat^'*r rCOI s oi a uaturaliutn volet cognoscere, discat ä j ^Uatqf,]" , lC l u °d inprimis optime cognitum habeat; si co- , s •/undamentum ex sale quaerat: si autem virtutes c ^ Virxz urlidcrabit, arcana scrutetur ejusdem rei Mercuri), D j 1 iple^j. C0 § n psccre cupit,oportet. Haec omnia simul in unum H . ts qUe U d f*' 1 natu ra, separat,unicuiqi suum distribuit, auserr, '&i,v c [( D ~>‘*et. Considerate queeio tantillum seminis granum,
Ia «ti
'ol,
U Padic
coloris ex quo nascitur ingens arbor,producens iDp° r es,5. i n frondibus virorem, in floribus tam varios
bl " in r c ]j ^ 01cs in fructibus pro multitudine tam diversos, id-
tiis
%* ' ai " adi^' IIS "suibus productis a natura , hanc in suis mvstc- ac opulentam repeties, ut latis habeas ^p apyr -> v't.mi in hoc libro (olo physiccs addiscas, omni • «i Deus igitur per naturam /c nobis cernendum
tam po-

l0 c
J7<» De Genealogia ,
tam potentem,tamque sopientem prafiet, quam p^nnF 5 ' 1 ),,, slorem (e menti nostra: per liimstistimuni Sj. iritu 1 *^ a ,, |,, ciet,modo quxramus eum. I lac eil via (almis 1 1 u '^ u ]jiCi v . ^
ferioribus ad sublimiora,hoc c(l in v iis Domini an' (I a U 1,
cet in admirandis ejus operibus verlari, & volud" 1 jqaeC ,llJ '. quantum in nobis est, esteque debet ac potest,cx^l'j- n t'C 1^,,
Pari“ 1 ’ st qüi>
( Varacclfus inquit) Academia fuit,non Athenae,- - . > . ppvT ^ sa, Toloiaque minus, aut Dolosa quavis ai« lc»° ‘ c '(dl 1 ' 11 - y dolosos multos legissem doctorum libros,ad ' ,u ^ itn contuli,c.\ quo didici omnia qua; scribo Icioquc ven 1 tc inf°! bcrc. fateor tamen este longe plura qua; ignoro- 11 ^
rnen emerim a,Deo dante. Nihil enim tam occuM" ' , 0 H
livit' 1 '
revelabitur quum volet Omnipotens. Hoc lcio t:1111 venturum unum istius Icliola diicipulum.qui noud" inulta patefaciet. ,
De naturali dijpensatore mineralium, &f rnmtflrts ejus.
Cai>. vi II.
, • ,(l
ho° li,ie ^‘> s
Q llcmadmodum in mineralium artificio per >>"- |l0 n eum praeparandum, tum in illum adducend 111 tiO 1 tantum, sed plurcs successive requiruntur, eorui" ‘ 0 dest quisque peculiare donum halyt offici). QuidcniUM > priCF 5 Vj| mera e teri re visceribus ci uta.prxtcr/imm separato'j 1 ^» p>^. torem.aut liquefactorem ? quid bic rursum absque' ■ i) item iste potest absque aliquo cmtore, nec iste r ia " j n diß £t *f r , metalla novit in ufiim adaptare. His omnibus "0" natura,sed silis tantum,ut fiint primo dispensator '”' nC i'.bct, f
. • n c . 4 I.,, • i' ,s]i
cheus, qui ministros sub se,naturae minister >ph' 11 mum,qui corpoream exhibet materiam in quam ^ rl j S a^„
materiam in qua
U J ’urminerale ,.hujus aut alterius conditio»« ^
J-ctur in nrii a Um ' qtU ^'"crates ac virtutes f^“ a ' s t L,i ro «ni ni • CCm r i ' m; "enani,nt pura Mercurium • te ‘. “ 3 M'
net h iiniim Jn ' !, '' ctl0nC1 , n & coa U")utioncm singula/I« nll ‘ pC o i in n t01pUS ' Sal uempe confirmatorem opff*
coqui? A"h *" fO"K^la. & i,, Athanorc sim
Altini. verumethm fT i“ 1 "” tWTa /tnlal ' ' H ' C j(ni»c>"^
«fürn. Siilnlmr i * 5 j mtcr c *n«t«o decoquuntur na rC (i-
tur qmcqiml volem t?!T cc,r f n,s
cit id oiio.i imi. r , CUin perducant, cm " ,-js
tutum p, oprwtluln^hl n i AcccdttMc T "'‘f 7* % s! ”i decoct nm hno r ’, c decoquitur ex alus duobus. N '
in alios f,V adimpletis omnium,tumdemfi incipis °P e 0 iV 3
1 consocios & in leipsiim, primo co»daii<>»d°'J nl] i’C'

JVla
Minerali
U M.
57/
(»"^'•Uisviti 1 , 0 llni »aliis vero tales quales i
V, t '°^l3aivi C1 < j.''clmt ) rdiimerc poterunt qi._
q * '^tiirjc'] Ut 1 t< ; ,ltl absque perturbatione tei j||. Ci ' 1 >iierali l | 1 1 CCln * ,,c ‘bus ac (incernis percipere
jj' 11 " ‘itiiin a? ?ollremo coagulando confirmat opus ad autum- r^'bus jnj “"-'fiennut nihil defit prxtcr meliorem Sctabnun.
^tam mineralium genealogiam perstrinximus, ii' lln - Irini T ^"^ulorunr vires atque virtutes. cum ad Alche- ^’S'MntUn *^ t( lkinam peculiariter ac breviter etiam audii,- Ii, , ”° 11 itosii U cl " SCO S no,c ' oportet ad fiipradictns facultates, ^'"iuiri ^ * Ca b'ftores velim, ut tantisper aliorum corrupte ^'''opinn^'|l’ cr ,01 unia duntaxat fabulantium 1'eorfim po- ^ s, ' l libif] n ’ l j l f llf i: ® os videant lola papyro, & non natura do- Si!! ^'^‘niari'i 'l US> ^ ' 'dem minerva literatc non experte do-
. . ' ' > etiam liint apparere.
quod eos adhuc pone- tenebrarum mortis, ,'>.i , ent. A primis ita-
Cülle nnis i ‘ nc 'Pns incipientes (qua; talia liint) per lingula' O e § " nncun usque metallum videlicet.
u, ‘btts atque proprietatibus saltum tu Alche- mta Mcdtctnu,
, Cap. IX.
Ii Uta b>sq u J j sltls hominem adducere per naturä voluit O.D.Nl c °pu s ■ n>n»r.ili vivere naturaliter nequeat. Proinde Ch'^'ndcöf,. 1 ^ 'f' on ’nibus cibis. Etenim lal naturx balsamum p r ‘ 0 »c>cq U iL l U Pronem arcet calidi sulphuns cum humido Mer- q t rtt ‘ a Iista n .' IS '° llH > nnturalis compactus est. Cum aurem o- (j Ce flari 0 f c ln ?‘' c °nditi condentia, quodque sibi simili nutriri, hominem uti debere cibis ardentibus ad iii- y. r| 'dum. j tc 1,1 hilphuris interni: hunndis ad Mercurium nu- ^ ej lls cöjp *’ s . la ' 'n condenti facultate conservandum, p 0 , r nia s a cvv ationis in eo maxime conspicitur, dum carnes Hi* eiv ''bit' ', slp< bne di ut istim e conservat .quanto magis vivas f^its.tr,, . } re facile fuerit, lltad ejus genera tandem ve- y ,lt, 'Unn 1 f >ot 'fiimum habentur ad iiliim vitae hominis idonea. j t,Q 'niitcr T * 1 * 1 sal mai inum,fecundum est tont anum, tertium c° ° c ° nii ^ C ' bd.lxime conducens lanitati tontanum est, fecuu- h^^Hittir 1Cl ' l ' e ' postremo vero marinum: hoc ix primum ex >u m p llti: >tcliquumautem ä naturaIblacoistinnest. Hoc dc ,^°d tx co ^ niurix naturam non comprehenduntur at illud i) ^iibibao " ni ^ ’ io eam primum vertitur priusquam lcpara- filiis d'i' 11 ' coagulatum. Dux liint igitur nobis propo- lto| ale, p l . cll ptionis ,una de muria, altera vero dc integ e "Oo tamen omnium consideranda vcuir conium
■ ciarnc fi tu omnium conuacranua venu cunmm- "oiiiqiir fq 1 ' ' Ct '“'ii correctionis conditio, ad hunc modum.-
sl On iii( C ivenerit cibis.in bis etiam nulla correctio •

p8 De Genealogia- . (liirl cf° ( ‘*
quos quidem si stoniacluis receperit, dccoqucie . „sint* 01 1; trU'
ins^fliimvcl 111 „uri 11 '
nam
duo
ex (ale virtus est expulsiva, in scceflum vd ^ n ati ,r ‘ 1 v j-
-nisi conserventur in ordinato suo cursu m° tu ^ llS atf'. ^
strata sunt omnia vitat facultatum officia suis c0 ' 1 ' 1 pilst |S, '^ U lI cii ( ribus expulsionis. Etenim (anguis natura prqp> ia ‘ , a iiM fft non recipit nutrimentum, quod forte (i rreip f,< : jj|
coactus maxima quadam inedia, hoc in corrup«"^, cib)^, igitur evitetur hoc vitium, ordinatum fuit abm cl1 ' sl iicl 1 ''’
igitur evitetur noc vitium, ordinatum >rm am-- ,
add>titium,ne meatus naturales obstruantur, nremb^^liitt' hms (laudentur nutrimentis. IYxterea latet m la "'„ting 0 , quaedam facultas,oppilationes in poris accidrnta|j tfr .. tes aperiendi,ac per resolutionem in urinam r.xp f b cl \.| f( j;iti 11 ^/ nacum (itlalcruoris tantum, id est, (al dontaxate* ' r c0^ quod naturale cum file inicrocofiiuco allbcia «"? 1 f ctioncm.firatilambo maxime faciunt ad expuli' 01 ^ 11 ' p.iiiisl 11 ., toium. V erunt enunvero conjunctio naturalis h* Agjliji^ quam probe fieri potest,nifiper justam quanti»'"«„bi tai ij (alis temperetur,alioqui facile per oppilatione«]' 1 i(l' ll1l, /j sistunt,lixtcmque. Quapropter cuivis medico f"«' ■ „juir^ ,, (aliutique medicina; jus luunt mdTc,piadertim 11 expurgari cupit,ut falis paulo copiosiorem usum P 1 * lbc t n jI . xntiegemmei,qui praeexteris omnibus facultates' V,,|j 5 in r i .ut* hoc lal exire molicnsjcxpcllendi. Spii itiuiru fe * mC siifl 1 0 „ bus jam allegatis spcciebus operationes dilig" 1 « ' 111 iba s ° £ fervandar per usum, qui nedum in bis, aut in ali lS ° los magis aperit quam (itera quxvis,vel deseris« 0.
NS
De muria. Cap. X.
»l'-W'Ä
errime duarunt salis descriptionum fe"^nti>u' ^VLe<' lix videlicet, atque sicci (alis. X>c ntitjba f^ sC u n q |,i *
sciatur, huic incile vires ntaximas exiccamh q"'^ ^ ^ ,i'
ndi quasd
S 1-dA—.1» VA.v— * lU ,11.U “■ 0 ffl'
fluas humiditates, imo plus una hora quam i „ jam > j.ifl'
fc valear, quamvis etiam istud reductum « tin
reductum
IUI, } VIUilUI Via V LUIlll JXIULI ..
_ potest unquam pradbrequod naturalis»^.^ rillll qiiO^,
curare podagram > hydropilini, humidosque V. or es que tumores nliosqtic, ac liinimatim lcprolos ^‘1 , filt a ‘ l,C ^ l iii- v ’ t ales conluntere, ii postquam a calore (uo te ^ o(l e. ^tf. rege, insidere tanquam balneo que.lt absqno perfectionis experimentum ovo in iplam mu' ^ n0 nni | l> ■ „.e Aniniadvertcndunt tamen est,ejusmodi balne ,,ol l
natura proficuum este corporibus, macie »w^^ Si/°!j S |e s ' ä tura,minime conlulendum, quod nunium e* 1 morct’' 11 *jiU« 0 ” unam aut alteram balucatiouem redirent i" c°
a 11 '

%m 0Ul ' ,, Mineralium. f 7gi
^'onsuit ^’ 11 “ 1 ’ 5 " , . uriarunl & ^ llis ejusmodi fiunt decoctioi- De ftis ficco■
S Icc °nn . Gap. XI.
llll, V'cn ^ ll ' m ^ unt varix species, uti communium cibario-- (?' 1 to rin-n lmeoru rn,lapideorum,terrenorum, & per conos con- '!lPdlib ct - , n C l lloluni omnium communem notato virtutem. b* 11 * ' n em il°st l ' tl a ^ m ' xuim fidpburi ac vulneribus applicatum* t,r S ’ t>»c>8 cti ' " ■ mo ^ llm > tum in lotionem, illa tuetur a vernti- s. Iam >anr antea innatos pellat, ut non nascantur am.
■uti
'tve,
Et,
'lient
■uni (ola mundatione medi
a > natura per se nullo aiid
? CJc 'oqr ia; „ e ITIe bican 1 cnto fanat vulnera, nili venenata com- ' Ut H op t ,. 1 ; iani * lt obstaculo quo minus libere natutale balla* t 0 ll . CJt 't>Ua " ejusmodi salibus etiam ulccrtim cilr.t
- l,t ' st baln^? 11 ^''nit.scabierum omnium ac limilium, ii relolvan-
v a '.^"s eti 3n S ’ , mur '* vires tamen longe <imt potentiores, quae tilran 1 111 d'stolutis adaugeri postum ad externa multa ■ r Aditis . 1 llrn ' ‘liopecum, & id genus alia, maxime ii Icilia hxc i'^tlicet sl 5 m c °rrecta sunt, ant viribus aucta ad hunc modum ? 0t is u na | a *' s sicci, & falis urinx ana quantum voles duabus ' ^"mido'r C ' llc ” ,ur > & postmodumrclolvantur muria* vel per ^^"'ninti r '®'^ oc l uc ' oco > irm, ' am exhibebunt artificialem r tr "tn in ^ vctidam naturali,in chnuvgicalibus extvinlecis curis, jn^* i'inulp 1S r* ‘ ntl ‘nlecis longe debiliorem. Salia quae dicta lls a lcalj • b 3 llS rc ^ us invenientur unquam, etsi decoquatur ex ? tür alc f a j ° c 11011 simile sal antea narratis, ied alcaii rerum * ' tUr 'n hu 1 - n ° r ^° lci,nivc dicitur, quod a talibus nutrimentorum shf stui nti v an ° corpore,vel a pvxccdemibus siccis etiam,Lc ma* 1 " s c,tl. 1S , ^ Alchemiam vero fit aqua Italis ex ejusmodi * eil ns, ac in spiritum prolecta, quo solvitur aurum in j° c ulentu C ° ^liratur, ut maneat optimum ac potabile, vel leniat 'V ? Ulum - Antequam ad finalem istam exeeutionem ^ C,ltu m «f'c 1 ° m ' nus nt audivimus resolutum, aurii.ibus ad ar- ‘vrrariis siibrisad ferrum inauranda prxclarmn tstar- e^P>>ra^oo^ a '^que ibeiaiirus,modo per cbemicam artem illud Sm CQ e n ® r ‘nt. potandum etiam de puro iale per naturam '“iicntati S e *‘ u °,vcl in conos, vel in ii.il gemmx, lioc ad argenti ta ^Um° U j i COnui1L,ncs niaximC congruere, mallcabile nre> r vdditpi- stC r consuetas igniliones. ldiplum ctHcit 1,1 cupro pereimentum in regulutn adducto.
O ö *
tir [4-

j$o
De Genealogia
De sale nitro.
Cap. XII.
P St 3. aliud falis genus quod nitrum dicitur, f ^^lib« 4 ." 1 , ■ turalitcr cx naturali corporum animalium Ml«> *, jtic 1 ’" trimani simul in corpore conjunctis, ä quo jam sicto superfluitas in urinam decocta,& in terram (jl
tm »crum luo tempore,magis ac mams uniuntur, M cum atque perfectum refuhet, chc.mil ica lepnrati«'* 1 n s^'
•> L.c ICP' 1 . ,, (#
ctionem artifici,1,.™ Arms dic clarum & conos vel glcb-is-‘tr R[l0 ,
Nutrimenti -i cr {i' ,cu um : si bene sonaretur a f»r e , ,0"
q^msiim, T " A,ch ™” a h>* -
violent.',u ,-v " scrc i"l'"vacanetim lotet , ofi^'
ne cum'iu bh Peni 'T ' Pni11 -’ I'"-'ic'»Mimo eventi',^ t <yM J. 111 c, demonstrarit in pulvere bombard 1 ^’,^ ~ " -'-r cxl-’ IC J„r
tiK vum MV. 111 UIUU.UH ui ^
tcuenum fulgur merito vocavi nosset. Non alne
ris te. rse,quod naturale balsamum est universale , ^.,jc»l^ L conduntur infui compositione, tandem ex . relolutioncm rerum in terram iterum reverrent., n ' c0l1l e>iU nl •" j,, sal unicum, quod postea per poros terrae cola:i.s 10 • 1 io' rtl ' ]| ,i
ciei formam coagulatur adi.arens petris, unde iii c ^i c, ^)jiis sal perire commutavit. Neutrum tamen ad intern* c0s yOt ^ t.fque adeo idoneum , nisi ad conciliandam , | |U n'> rl ‘''s;ii' maciem, nec (ic quiden. admodum tutum rem 11 ; s oP l * s ’ sale cupi i permisceantur duo vel tria per extrast' 0 unum conveniam ad liium usum.
De ‘vi/io satu nutrimenti-
Cap,- XIII.
S Al omne cibarium quod a stomacho digesti'i^cia 1 ' ^|j. expulsionem devenerit in intestina, nili tran ' ris Jis k
,3'f,
ruam, S l 'ncrat ciirani pr.r exi"-
l 'f exanatomi t vis U ‘ l n 'j U,ra "»nnuiiqnam intdhna pe' exp t ,ld u ;V OTct rS n V fft Si ‘«"»cn m stomacho ,,
Hone* cvoViumi. ' 11 nct non a i'® phirima:
gestum in venis Evenit etiam aliquando , llt ‘,„1.1,
undegi avillim,, ° '‘, r '" CIS constipetur 3c coagu)cnii'"’ h venirnetiani st,!''"' """ ^P'mdincs incogtutx ,J' s ‘ % js est' ca quas urin i (i * f " tlt,s corporis partihiisoStpradeir» 11 v j,,iS villis 3: vir! UJ11 iv.het emimctommi. Oefihn.n/f^ ^il-
r^ h,ra ivctcmis, jamadahiid
aliis'ommbnstunr la J’V ,od vitriolum iioniinarm. I”* rl rfi'
11111111 AlchciTua,uim i« Mafama P 1 * ' pO
nuini-

N*
Vj V ' tv >öluj °^ Ucit ' tc > i'* visceribus gemis quoddam falis quod l't*i'" lt l ll aui 1 f: 11 Ml l lcu f‘' tur ’ tant,11 ' llnl vtrium atque virtuti,ni, ut „ 1 'st* cu atls a ,stuoquam describi valeant. In isto liquidem fic'f.^eadiici COll(ll ^ mt 'ctericiae, arena:, calculi, febrium, ver- ln' 1111,11 Uorb ' C '^ Unniolum aliorum id genus curatu valde dif- o l,tra cjn e p 0lll| n ex oppilationibus 01 torum , ut intra latius. H, bones MtC mc st‘ c ' n:E videlicet, & Akhcmia:, mirandas cn Vai ’ as P ro oiodo sua: prxparationis edicit. Ex eo t,j * tci ' parant ' am tx ' bg n ° uno varix fabricantur imagines,varia t]U a< ^ c biruiv n j t ^ lcam enia pi altant illima, cum ad internas, lCc ] l »id ai w 8 lca b's curas,uti capitis tineam,lepram: iniiimma Vi ,T, 0 vbo s '^ J” P 0<I ‘ mt Pistare pix debilitate virium adver- jj a Ns t .j Us s k omne tollit a (undamento vitium exriipando. i,, ?Pat c f nc j t CUni primis cognoscenda; nonnullas crudum exi- tlb i 1,1 virid ” 9 135 111 at l U;lm t'cductü.calcinatum alias, atqi alias f 0i 'n,lb eto j ( ^d^dactnm , inlorma olei rubei alias > item alias in k "''^apr ’ 0 rm a, toties novas induit virtutes, quoties aliam tof 1 ' 11 '-’ morb Patationcreci l ,it - Supplere lblumpotest pro quar- ä/) 111 ' No,, ^| uni > & pharmacorum onmium adhuc cxcogtta- L. ' Vt i'!a cii e °P US igitur veto medico luicatepie illuc oculos Sim d ^os .'■ Ull '^ l- ctere > lcd instar pudica: virginis m terram ha- C i '°ciii t ji; 1 ' ' acn stm liib pedibus longe plus virium opiun- ^efer^,,,; ' ll "° natura:,quam India,iEgypuis,Barbaria,Cir®»
Mineralium.
De t ttnolo. Caput XIV.
jSx
^‘.«nveni«.
examinibus
Cap. XV.
Vai l*stmt.>
ejut.
T
V i tl,l '.av 1 t * ' Ullt v ' ,| ioli species , quam fodimv de quilnts erui» silioris , 0lltts ' Examina pariter diverla fiunt ejus majoris jV^tr j 0 ^ , P r jt'stantix\ Brimum hoc esto, fi laminam ferream ^li Lls - v 111 ut cupri colorem tingar, quo altius , hoc judicatur j'Htn, ad trUni est levissimum inter alia. Secundum,ubi ^ Pt* alii ,ln ‘sttatum per os intro alsumptuin vehementer pes, ^'tiiia S \ cirncs intestinoium,quo vehementius, co melius in J llJ| 'tbpe r f,J. crt ' Un ’ est, quum ferrum in cuprum transmutat, tif^eult 'u " USaccltlus >tantoprxstantiushabendum »rutra- h a ' Nec ,V P^st'tttim enim affinitatis estintcrlixcdnomc- J Jlltci iiatn■ 31 'es,cum per aquam horaeis ex plumbo Metals, 1 ? cutum v * v»>m. Sunt & alia c.tchintiarum genera ^Potitis COnvcitlu tt. & prallet ista fons in Ihmg.iria vel tor- *Vttriolo ducens orininem , imb tota ejus liibstaiei.t Oo 3 yitriohinix

fSi
De Gen e a.logia
vitriolum existit,cfti serram quodvis injectum infc nl !|j sumitur, qua postmodum follibus & igne reducit 111 ^cj"*^, cuprum non retrogradum. Quartum examen est.‘l u f p ( ciif'1^ cothar rubeum igne vchemeiitidimo conflatum '(ljiifli 111
exhibet,istud in medicina debilius,at in Alchcmia f ’ x existit. Non fluit praetereundi colores.Quod oinni 110 ^,,^ 1 ®^ non aeque validum in medicina, ac illud quod sub e ° c cel‘'^ S ^ rubeas flavasque maculas admixtas habet. Qi'° ^ a )bi s r ‘ pallidi coloris, apprime (umendum est in olei vindis ^^. pP i C parationem. Illud vero quod in rubeum aut obicuic lorem tendit,optimum eitad rubeum oleum ex c° l ]sll ti^.' Postremum examen est , ubi cum gallis aterrimum n ^ect 11 ac oblcuriflimnm csticir.hoc pise caiteris eligendum- pibus igitur species numerantur. ^//>
Dt 'v/rtuuius •vitnoh /» medicinA><rudt
C a p. XVI. .^ 0 M'
A P graviflimosstomachi dolores,& aegritudines^ ^
>> cibi potusque lumptionc provenientes, vel at c(J111 ftS ^ digestionem , crudnni & exhibitum quantitate ie* v iiiO vC t) -, guttarum trium, puta granorum trium, debilibus ^^jsjtiE 1 aqua , robustioribus in vino destillaro,radieitus 01ll ( l )C . 1 tU 1 ' v ' Ill u c purgat lurlum atque deorium pellens. In arcani*
Jum grillus,vel grilla. Non elleborus , non colloqm ac' 1 '^
diagndionaque vehementer purgant aut perlecte c j csldi' 4,1 g,
nec vermes pellendi facultatem habent. Estc lial11 ‘ ilir< i 3 ti 0, ^ inter curandum, prateaeteris optima per vitriolum 1 ° jcf*® f jusmodi proprietates ä duplici natura libi contige^^ jiob’ ^ tatis videlicet, atuue salsedinis, quapropter aliis 11111 rt iium 1 5 medicina. Colchotar ejus aut ut vocant ca l’' ir '^jc.iks f l ' u) ii beum intro non est astlimendiim, nec nistad chn 1,1 n (lS , idoneum,ad ulcera putrida pro primo gradu nist ,. t ium at . Vero sumendum, ad illa qua: fecundum atque j*| J1 .j S c0U t . ,, | tl ,ji tunt. Ejus virtutes medicinales aliis de mediei ,,a ' j oC o 1^ j( (
tur,ur mfasciculo stolculorum Paraccllicorum j^ 1 ^^ qU-* jj, ea tractare proposueramus atque in unum tol1 ^ pt foq llC ’ 1 ] 'j ia »chemiam rransmutatoriam faciunt, etf; nos flu-^j^o' < lf , | qv «.'inalta digredi cogant a proposito. Proinde vu cbemicis pralltet vitriolum , ultra ferri tn ' ,islinlt p|)f if p r ’ n1 p , ia
pmm.ut supra diximus, cujus etiam formulam l f st-rm' >
filmest. Quanquam non ita arduum est °P u ^. a „ riiis» 11 h f n*
' vult ficui’.' |,ab‘
jve> 1iat ' niet 11
com
_ non ita at
aurum transmutare, Deus minora palam
tantilper occulta manere, donec Helias artlS at sl a [iis m tC LiiV pniqt artes omnes quaque litum peculiarem, 1 ut 1

C"' Sl| m atvi - - Mi neralium. 58)
li,' 3 Ut ' ;i .Mc r * uac l Uc limatur* ferri nullo alio permixti metallo, jjj 3 ' ' ittiolj Q tUl l| ,i‘l 5ra lemis, affundatur aceti acerrimi mensot a Cn^^lisinipA^^i 3 ^r* parte. cum unica uncia & seniis; armo-
Vu llt cum \4 pars transmittam Me
L ,,t: >»pcralji • air '° prorlitm ä reliqua ferri parte non trans- ji t lltl onem,& Mercurio per corium expresso,mane-
tjj 111 ' ; !(liilj t , t ‘ ltl * faUa > c l ux reducta per ignem purilsmuim cu- ^tiilcet llS ""eia (emis.cmn aquali parte argenti, fia- t ' tlt 'tti Clm gradibus retentis, liet t non fixis, in te-
ii, t CJt ad vi^i 1 lbu s ut artifex industrius ind« mediocre lucrum Ptu* 1 >< ' 1 aqu amictum. Fit etiam vitrioltim ex Venere (b- r< Credit ■ () ni 0ltcnl , öc granulata, quod non amplius in ctt- \ IC ct ' ; ‘m ex vitrioli colcothare fir Venus (ut supra in
a tj c l llx non reducitur in vitrioltim perle , nifi per pe- li'J}”«fpagj^J*’ ' *ride similiter x-ris gr.id.itislimutn vitviolutr ,r ' ’ rriolot
1 expeti
Ak' Sfll| >t n!'*' ni 'ii- ( rttr, & fimul
4b soiu«!?;r. a nd*ti„£
C|" ^relliojj. Cl , Ilc l lI um non experto credibile (it, bene qti ( ^ 0 Mei- C y l ... c l us ^ : < r cana. Quoties utique oleum vitri,
dem ei ttnoli cum
definiti) ambo coagulantur, in lapidem Wsi! ! | Snd * riuctunr conditionisque (aphiro perlintilcm. 1 us ad lulpbura veniendum est,
fatfhure trtpljct mineralium.
. . Ca ”; XVII.
l)t aUn if r* (i ,p 1 °P' lc vowr ' debet sulphur , in quo virtutes i»* ti J lltr '’ 1 v alidu m C ltc<cum ’ ' n utraqnc facultate, crudlnn tamen in ^'’tlibpr,. Arcanum solum esus ab impuritatibus vindica» ■p Cc irilterti ' °l ,e 'arur admiranda: lotum prius in albedmem ^P 1 " 1 diverso C '' ni c l ll ’ c r On r picirnr in nive , per Isopicam artem. I) 1 * 1 "letal],! '"'sotcs.quam varias habet origines Quodlibet e* j t ^'pra ( j lx ,T ' aut minerale,aliud ab alio sulphur iule continet. ' a Paritet c'! lnus ad limihtuditfcm cail.ine.irii & nucini,.minera- latete '* S ' nVob ' coniabus, in nucleo tamen pra-ltamifii- j° c o J e ^''‘rtiueni.qH* ab extet nis nutritur 8csustentatur; hoc '*> «ttibrv UlI ‘ blIS intelligendiim intinul illud esse quod prxcct- ai)t rrub' rv n ' ,rUn ' 'pagirice dictum ab origine specifica, ut (itl- tr "brv- " 0, ''S: ' '
r 5'°>viti " S aur ‘>lapidis, &c. Sulphits externum in quo latet >clei Sni n, ’ nob 'S ‘ ; st minerale. F.st& tertium genus, quod ' Us HUam lmcr al'Um vel mctallorutn extrahitur,quod non me- 5> Ue ^ pagmenti! ab arte vocari potcfl: quod*
^Utmclius' ' vc n't applicandum in utraque (aculrate, tntclligatur, primumlitlpbui universale,quod refi- O 0 4 naii\

Dp. Gf.neAlogia nom terra: diximus ,tanquam matrem vtl patre' 11 ‘ plnnuin , minerale voeanuis: fecundum est, ub,i ^ 1s, ^ n ' lt n |11 ’* nI . duit metallicam aut mineralem,tum demum embiy 1 ’ |jjqii f tinm quod ab istis repurgatur, fpagince purum ex' pei duitatibus,sulphur animatum. Kmbryonari liilph^^jv 1 ' rand.c condit iones.nna ex fixa volatilis fit,altera l’ l ""^pne r, f l£ r ignis,invisibilis & vilibilis urraq; in (imile consuli 111 ’ 1 "
ligni videlicet,ac morbi.Embiyonatifulpluuis extra*- 11 - , s j & sublirnationcm,autperdei'ccn!um. At aliquando u*’ 11 ^ litb 1 " 1 ^, permixtum aliis a natura repentur, nt propter niu ll,! sJ t,.' rem ignem in hujusmodi prarparationibus iustmere ' H 1 ^ chlort i venit extrahendum a luis mineralibus corp»”. 1 . ,,.,,#"' pilandum. Hoc omne juxta veram concordantia'’ 1 jn Ic continet auream naturam, quapropter, in
lea"
Ak-hcn’ 1 *'" a,ct
pl ' 1
!•' \ t*’
feiis expetendum,quod fixationem facile recipiat, v^' ,l ' | |,
mentis aurum, in aliis metallis nondum m.tttntin'
Frustta t yrten quxrimr aurum ex eo, rufi prius inf n ;1 ^ lum continet argentum, led aurum lolum , uirturr ai" ^ let' 1 ’^ incmbiyonuto Veneris, i.'.lcnubei, maicalita - au > tl1 aff^uul qu.cr.n o carent:auro. Quicunque tamen his 'V*'*” 0< Jj litlp^
volcr.plurimum nu-minenr ae notet, ut separet e|- ^iim 1 - ah .uno maxima cum industria,ac tam ingeniose, ut- q ' 1 pereat. Multis hoc loco InhvcnUim este pollet, vt ^' 0 |iii'it.' ltl | |! Et nili ex diametio pugnaict contra H‘ J ' x .-equo ditclccrc,brevibus admodum vei d"^, torum optatus adimplere foret tacihmum. Cum" >v :p ie pauperes a •vera semita prorsum abducant, humili" 1 ^ .ctfc 1111 ' rem adimunt,quarum loco superbiam Sc cla>i"’",?'^liii^^. simul & petulantiam cum incontinentia,faci ndnn’ J os 1 ' 11 ’ digentiam pro fiteno hujus satine pauperibus & ■’ VK „tis c" linquendo, llr ad minerale sulphur veniamus > ^^„.piri f° H ,. milites adduxit,ut considerarent ex muliere niM fine vivo suo: viderunt igitur artem este patrem q l " mt. Hiclpintuintransmiitationisadhihuir,qu ollltl ^ i^.patn (t1 r
oleo lini conjunctum est, St inde per dccoct' ollt ^„dn 11 ’'^',!!’ pulmonis forma quaedam resultavit, &cxeopo ^pc,-nt" ^-a
sileam
omnes cx .equo
tiuplex,unus lactis instar albus, dcnliis, 5c oleosus i ' ^ ^ valde rubeum fpiiliim ut sanguis ,ambo simul ut uj- ;1 | alteri permixtum fuci it j albus liquor in fundo <»." ^ > ut
peritis,rubeo videlicet innatante. Ultrapvogrem" 1 _ k l0 |j (
ho fieret ad album tinctui a. led srustrarcniatm 1 '"" ^d in- 1 ' 1 !^, hil ex eo factum extitille, nec unquam fieri cO , s iit
ac inutilis maceria quadam ad hanc artem- cl ^ flpt hcnllus omnis in eo iuo tempore politus, & 111 1,1

Si
um tril) ' Minuauiim. s 8 s
hciti ri) [ ’ s anr 'is,in hyacintho fintilem lapidem transmuta- i»»- , coJor.ims, tamcl.ims
hf Ct( i’‘ciUK I'?j i ;1 l ' atlu '-T non iitiiuc adeo cc i| f '! r : i|,s farl,»n!..‘\" r ‘“«dUifcmporis . ut
p ii ' ,<1S c nrl-> V" luvtclIl, tcmpons , ut noctu luceat instar i!' 11, KxL'!" , ac uhique politus absque lumine repetiti '»r | u ' ‘ ‘• m 'no pariter sit, nec non faphiro ca-rulcus color > eum mievlevta viriditate iransluccntc.
i, Hu,.,.
,l V> ; v m
. i k c| l Seminatum tinctura prsstantistima, pari.
polita nigrdcir, calccmquc tolis ponit, j|o' ^Uisq’ l o 0n '’ c t ' 1 u"nt»n compleat fiuc perfectionis dc hoc q.''>ia pireiv'" 1:,c tinctur.t volet oficrari, primum discat ex 1't, t " Son imhn ' ( iUOnt ' S Clmi '“dnstria perficere; est enim prae hit" tllri ' de c T ^ K ’ nuc ' s operationibus paratu disticiliina. CSiC° libus l ,, '' dlat fiov oleum: in majoribus autem t J(5 *'t diin^^^^^ndumciltacere, quod in iplocoloris tin- l, 0 S S clicj*^’ ^ non virtutis. Nonnulli ex metallis etiam (] l) - C ‘*co poi le U , t011 '7' hmt > verum fefellit eos opinio, cautam sol '^ m ' n ’nre convenit. Hoc tamen estcertistimum, lii 01,1,1 Pote ' S ''’^urain habuerit, auri coipus ulu a naturalem C(J !l11 It'xtii,,, 1 ' 11 , ‘'dducete, hoc est, a viginti quaruor in trigcli. <lii 'Sliil' ' Sc . u ^ ria '-im intense ut altius ascendere nequeat, dn'Sioru.. ° ln,m,s ,fixnmquc maneat in antimonio, & in omni a c '"Sltjf u 4’buv etiam lima- tinnii corpus in tantum gra- tj t j U ' lll tl.ipij l i l . t } ,c,lus eunt aequali hujus Iunx pondere indicium H^Siliiisi,, * L yd». Sulphur Veneris cuprum fixat ut fulminis 1,^ c ^ ; 'lyb(-i 1 '' t ’ 1 ' 011 'inpit tamen; cuin sulphure Saturni in opti- i !' Cllm lulplmreJovis tanquamferrum optimum. n l|) llUs fonfJi-, 1 * ^ Ulrc figitur etiam ut fulmen sustineat, & lito Sa- c iir r ' 1 ’ IH * c l ll e|iii 1 . :Ml " at ‘l uc fixatut, ut nullam ceruflam vel mi-
fitUiv^ r n j. 11,11,11 de se pta-heat amplius. Sulphur vero Mei
d't.at-:. l 0 l 'llsm,ll..l 'i'.. , i >! . ■■ 1
1 ll »m
PUs malleahilc reddit m Veneris ignitionem patia- Uuit ep" " on ’ Sulphur itent solis tingit lunant, sed non
”>»« 111 , non
Di '■ Pro >,' Ul '" n 'mnsmutationes aliorum sulphurum in aliud j !' ( ' ll ttr. 11,111 corpus iniectorum, at non co res pervenit, ut "'‘^uon ot ‘ 111 dum interea (iilphur expertissimum operato- P'-eliimptuoliim putatitiuntve requirere.
arfimeo <td Auhct/ti.tm usurpat*.
Ow- CAP - xvih -
h, j> c 'iii 0v , ^ ni f Um de genero lulphuvuvnpotius, quam ut Mcr- jn ' , ‘ ltlm P°ft iulplmra fiibntctcre vifuni eil. Non-
Cr *tia, ? Vctei *os, So; histac potius, cliemiilica laborantes >i. Vld ' aiu * cu piditate turgentes, ac flavi tamquam hy-
i) c, » v Men . '•“pmtate turgentes, ac navi ta C ^ ai *un Al .j V S n ? arlcn 'co t inclutam albam Vcner:
a pide, credentes quoque in illis veru
quoque: Oo
ns,&rubeam verum arcanum contineri
\

f$tS
De Genealogia.
contineri lapidis,electi um album & rubeum existi 111 ^ |iii' t ^j.
)<f
tum Sc aurum, donec per examina contrarium M
num opus videlicet. Nec eo contenti,progressum natiffimum ad fixai innern ut pervenirent, ac tanti f „jifl"
- - •• ' -S , 1 ‘ ir-lll 11 '
domus,postdsio nulla reliqua (ibi manserit niile^v^ ^ tionem in se potius cxpcitis quam in metallis, absque judicio cognitioneque mineralium & me ta tll3 rn ' I 1 J,i[S hoc aggredi Ium.quod Lcbodie maxima pnrsopieraiV^ ||( ,riv^
arte adime facit. Ab eo tempore quo electrum, a ^ 1 bsrV lllt ^1(1
inditum nomen, venit in oblivionem, mina mox > ..t
crwi3 n i”
eorum, qui nomen hoc in aurum & argentum 6^^ ;l iit t ' 11 ’ M
id est,modernorumchcmicorum perditio, e,'“- 1 '' ,iti definiamus,est metallum ex alio conflatum arte, n°^
lc nl '
simile ex quo s.ictum est. In exemplum : Ariemt juxta ritum pvaiparationis metallicae paratum, mentatum ,pro more solito, cuprum totum >u eb convertit cupi o suo vilius: quid opus est igitur m a ?. depravare metalla ? Nunquid melius cuprum i' lRslt l(f a. tali suo relinquere,servata pecunia, tempore labo^s^jric' 0 ^, opus etiam applicatis? Veteres electrum proprio ,li |11l ' 1) ii runt, recentiorcs argentum fallo dicunt , veteres
,Vt> £ -
.veteres
non retulerunt,quod ipsimi electrum cognoverint’ , fas 11 .. nullam habent electri notitiam,jacturam faciunt tum, laboris, atque temporis. At cum errores M ^ r ent Jt '^, semper fulciantur, eo ventum est , ut arsenicum . 1 | l jsqi lC ’ sit revevberationibus arundinis aliquot (eptiman'*»' ^
ctum inde ut aricnicum in coralii formam rui ’ 1 ' 111 fragile deve,nerir,nullius tamen usus in />lcliem> a l' r ‘. q t ntin |,c v electrum, uti supra. Deinceps per descensum f^zico^^p que,nihil aliud quam suis calcinationibus effecerunt 1 ^ja r c £ |, tos homines in Alchemia decipi contingit, c l u V n 0 ^ c .,bid ‘ 1 tus &a fundamento suanim impositionum arti*' an ...t" r ? ir ,v liguntexactiflame. Vcruin est arsenicum propria * lsl Ks'^,
tinerc aurum, quod per industriam Artist* nonnun^ ^,^,u, ^ ri potest in eunento, vel pro jectione, vel alias ^,(-iii' Ii^^.z prum.vcl plumbum , attractione, non propterea I 0 j ^
suas operationes atque tincturas productum c 1( , r a Ih^
neturas productum- ^ ](rt
inerat, per separationem duntaxat, velut cX siin n ilt hii 0 ^ tum est. Plerumque aureum rcpcrinir, nec >'d> 1 i 0 j'ci;' | 11 ’j 1 i 1 . caret auro,ut alia limita. Hactenus de arsenico st* tlir pui"‘ f scribere decer j quisque nomen ejus optime st r " j inll 5 efr® genterqueut inteliigat.alioqiii facili? sequitur «’• in utraque facultate,qui tandem ab eve palam fit.
A
*
Hlj.
f Un
tQjl
N
>Hll
bii
l>ti
fe
Ut;
>1
»li
fu
st
it
t;
C;
U
C
a
c
4 r
i

^inehahum.
f $7
A Bs °'ü fJ
De argento •vifyo.
'"Jiut r c A P- X I X.
lv Uis, 3 '""s & sulph ur ibus ad argentum vivum perveni, ity^ra.vr 11011 P r °be metallum dici potest, fcd aqua potius J 51 * 1 i» so|j t j' ni rat *onc metallum esse dicitur,quia per Alche» ta ' n ° n nuuo' 1m ll ’e ! ^ anti am, & in colorem adducitur metallo» Pojr°ki potest' 11 ' • m > aliquando vero non fixam. Tantum liti ‘indestU-’ C ^ C l ,r * raam Alchemiltarum materiam > qui aurum,argentum, cuprum, Stc. ut in exa- j) f J «teui,, i Ucn ' Artastis stannum, plumbum, St ferrum et- rj.*. Clllt nbili 3 *' t naturae est, nec nisi maximis laboribus
afc la ‘n Al c | 1c .jj 1 i' lnl ma fele manifestum facit,este primam ma» 'l!' Ul 'ninm ^ '" Um m gradibus metallicis , atque maximum
i)i ^ c or 1 cäs' CC '"' lna ' ^ -’stua non madefaciens omne quod tan- *•'11*. c a ninaal absque pedibus, graviflimumpr* omnibus i„ 5ni &nltj, Ungula ex sulphure, sale. St Mercurio. Pri-
«?»**<&.
l’ r ®sert' a Hiationibus metallorum patefacit materiam, 'a st Uxu 1131 qua; liquescunt p ra'tcr ignitionem a colore, St in
De
A
ti
cachinnis & corporibus imptrfettU,
Cap. XX.
lUcJr
fit ‘“ lu m,ne ' S ' a ,<rUn mineralium corporum,quod non est sa* f f * ,c Wctj rnT' e nicta ^ UIT) i std bene metallicum, ut sunt mare a. J^lia, a ’ l „.' 1C: ' a lba,antimonica persessa St impeifecta, ar- t a 3, ^ c ' c 's'^atenta , talcica varia, coblcta, granata, gemmeam stjb l ’ ntln quam metallica, cum primani materiam mc- |” ' 1eam potiiiimum, St ex tribus primis metallicis du-
‘^>t
h ‘gUlen ,r■'“iinimm.u w
tau rinii a 1 » a « quae confugiunt, St eis incorporamur metalla, C | 0r l' 0 'Mu, rgtmU,n ‘ a, P llm '- ferrum,Stc. Verum quia simul in- a ? 'ilitts , v . CUm c ‘ s inimicus metallicus, nonnisi per Alcherniam Ci ta leB 1 ' 1 * 1| "de vindicata separati possunt. Vari j sunt inimi- 3c ** ejuis Toc inium cxcercent adversus metalla ,non fetu? ^"bnecct 1l '8 1Un ' apud socium quaerens, in ejus domo deprse- '' l 'lli di^ 0 Uu l"e ab eodem cujus implorabat auxilium. klo»> c ' 1 b'ta, Co ['| Un ' C0I 'fistuM potilfiinunt in liilphurc, ut marcaiita:, aill ipigtitcut 'p ’ st'hdcnj in corpore Mercuri), ut arlenicalia, ClCl *. Marc a r' la ’ am imoniaca,Stc. alia vero in sale,ut omnia tal- u '" uni duo colores habetur albus St flavus,juxta me»
tal licum

j88 De Genealogia n( nJ fP , „r
tallicum sulphur Imperfectum , m ipsis oidiiiatnniifl^i^cM^ pus ad multa. Metallum ex cohletis fit imperf ect 11 ( ^
Factionem patitur ac fluit,nigri coloris est magis st"' 1 . ^ n 1 - 1l ;a (, & serrum, nullius tamen splendoris nitoriive mera '1^ vdmittit non usque adeo multum, ut inde quid>a ^ ^
ejus ultima materia nondum eil reperta, neque fer 11 ’,,,
est dubitandum quin iit promilcuum genus ex lll ‘ ir ^j l i ,fl f l 1 )i^ velut in ferro fle chalybe,sed ut ista simul perlecte e** ( ^ a
usque dum separationis artificium inveniatur. Fj 3 ’ n0 ti |,,: ' j : |. simile zinclnnmn appellatum, non vulgariter i1f ^ n ' C ^iht' l ' ls i'j.[it cubare genus, in quo varia metalla comperiuntur ^jjis^ quabilis naturae, non malleabilis, colore multum ^.,110*'^,, cujus ultima nondum etiam est reperta,m lita l 1ia ^ nC ii' lCl ' j,!!- mirabilis ferme ac ipse Mercurius, alterius pernii** 11 |e|' c ^ t( , peculiare genus admirandum in mineralibus. n)1 ,tn' f ' |(t . tur etiam intorrentibus metallica,granata propter 4 riorem dicta,liquantur ac malleum filstinent,i*' 11 ,. 1 n c<l |11 " .pt strumentum fabricabilia; horum proprietates
nisi quandoque ner Alcheniiam detegamur: ^
adulterina mctalin.qtargentum fle aurum,ad i]la> tal , cl ,iil^,:,| pruni flcplumbum iolent,confluentia. Conlist 1 **" ^j ull t p cl dam liilphure. Alterius generis granata nonno cua,instar crystalli,quibus inest aurum fle jugent' 1111 '
De metn/iif d natura absilutii,pers(di^ & ' ^ fidit* , & primo de Saturno plumbo.
Caeui. XXI. ^
S Aturnus omnium nigerriinum Sc erafliffim 1 " 11 s ^.jiil nuit, Mercuriuin similem , fle sal pra' e artetis *"^ j n ect 11 Per corruptionem facile reducitur in (itum fpirino 11 ^ ut id*‘l (l£) albam , flavam, in minium , fle posti emo in '
Stannum fit ex sulphure albo fixo, fle fixofalc> 4 ^0,!*■' p non fixo. Et quia corpore fixum est, noni* 1 ^.,n, metallicam fusionem amittit avolante spiritu ! H 1 'b |S cV'*' 1 ' 1 ^^ dem ablerne, non est amplius metallum, st‘j cm|
Peri uni fle chalybs fiintcx non liquabilibus fit*P q,, oi 11 ’ 1 '" ll 'iii> ö curio,contrariis stanno fle plumbo. Coagulato* . ||lltl |i i* 1 f. ristinuim metallum, feipfiim desponsat, id est, lepa*' 3 ' 1 ' ct duo metalla,chalybs mas, & sarmina : etrtirn > st*'^ g Cn c)
sunt in suum usum, utrmnque icorfim. Aut - p u

es
Tc Clb
Mineralium. 589
uq tU,re per naturam sublimaro, 8 c abomni-
4 atque r - ....
U(r niillun
(iilph,
^ljj' t 0 ’ Ut>n nlb' lC i i 1unis repurgato , ad rankam diaphanitatem
li 0c ,, UlTl "Ucr metalla corpore pollit altms aleendere. i(“'' l ' t Al c i, c ' : ,? lla P a ' s auri materi® primae , quod quidem si kl l^eribil,. '^''ui: habere, ut etiam inarbotc sua radiceque be- C^otC '" 6 gaudere pollent j nam est verum lulphur
tu '' Cll prui " S W c l l, ° fi 1 ' aurum, non illud alterum ex quo fer- } c r ' Us rtia ni ^ lc Icrupulus fui universalis. EjusMer-
>n Cl ^ Cl 1 ta lii'u!> a mmira stimme leparatus ab omni terrestri Sc ^^'^111;!,^ l < ‘ r P; u ' tatc '>st' 0 rliin in luam partem Mercurialem, & w^fiiis,'Picnitatcni transmutatus, qui philosophorum tj t C ' ^'Wct pars auri primae materice, ex qua aurum
j a,t ttl ciyq .ir ut ex rolarum feminibus rolje, ad iuinmain cla-
h;u,^ Ul e,ar,., i mam leqncstratum, ac depuratum ab omni (alis ni Mi„. Cu bitat- -- - - 1 - . .
ht„dntii
c °nd, ,aiUlm
tat ’| t ’ lTu tris a ji lU '"’ :lcctolit;lr e.-ilu r mno(it.itc, & vitriolitate, ut HiJ, C| ^iubil 1 * l cat ’P*i jam in lumina luciditate ac diaphani- ‘ mtl ’ His iribus in unum convenientibus deco- "i mastam non tamen icinprr unius Sc eiusdem
,j '«unis V 1 . UWII IilllILlI Itutpt I Ulli U3 k\ 1 IUJCIV114
j ^'Ha dn 0s C ^ r ‘ u ^“ s - Natura liquidem exhibet gradus auri lii PerfeQj’^ U ' li ' lvtcn in arte vigmti quaniorfiunt in summo nutritur v U ? niS - Huius rei cauta est, quia aurum in arbore s u ^"Uatio/ Utln, ’" s vacca palcuis, vel Epicureus in luapopi- ^ 1,1,1 Ve nit ' le 5 «>ox atque horum alterum extra palcuum ti, t ! r i a prin la ]' 1 Clclc i t; nou secus evenit auro, statim atque tit t, 'palcu a 10 n J'nis,bcto gradibus diminuitur. Verum ejus- f^dus Vc j P‘‘ u 'doqui' peiora nun, quo fit ut pejores ctiamau- tit ’ 1 c d f ceiti |J^‘ lllc ’ orcs fiant, urque natura; supremus a viginti tt t aft 'o 1|1|u n a, tc deleendat. Accidentia vel potius incidcn- dr m ' ni Pvdn,;;' Ut Cementorum nonnunquam anu gencratio- h ri V'i P'rvfe ^ natura fiat rudius iiitraStabilinst e : led pon- H rt *°Puiii,q;inaequalitas primorum trium, ut liilis nimia $ le , Vt 'i b lui"? it,nimio Mercurio plus justo stavclcit, copio-
atq u Pnure nimis rubicundum leddiuir. Apud naturam t * tf;> iliposr' l ^ >,U ^ homines per impedimenta incidunt errores, jj ^inlitlqj^ 111 ' ‘'ntimoniOjCimentis, Sc quartatiombus, Caetg- aliud quxrendumquam corpus, in salecon- t' C ' na ,qn* U ^vcnrio virtus omnis,propiictas,dsenna, Sc me- tt^'iitu 11011111 'd |IS exirtitutmisto,led velut in mortuo cor- (^‘l’i'oiif j t ^ au ' ntt > 'n quo nonnihil adhuc elementarium virulente., i^ acc, ° reliquias ignis vini, vires adhuc lcrvarc conti ’ " ct pie coni' <> * lvas > n °n tamen foventes , exp
pernmir ut in vi-
d ■ 0,r:lntcs - Res naturales indicantur in manifesto sinentis componi,led in occulto res aliter lc habet:
compo-

59» De GeneaeogiA ilCl ni«^
componuntur enim ex tribus dictis tantum eow^^z^^^, magnetem habentibus,qui in decoctione privpa r,1tl ^ v 0 tf sl u mt.uem estentix trahit. Veteres phviici statum c s . riJ' 11 ',) . ' -
,c><
quia trinitas Kamm unitatis acquirit, in qua . morusSc gradum sistit. Verum quartum eile merito dici deberet illa magnetica virtus, qua-' m c xit in Mercurium, in quo etiam repetitur : in uln ' 1 }' 1 jjlis tamen Mercurius de luo pondere plurimum aini I,lt5< j, bus ad hunc modum a natura dispositis,aurum exc^ jp C iiß 3 ' j. rem, a radice primum per truncum in Tuos ranto* tensam,in quibus flores cnascunturctit siipi.i terrai ’ 1 u fl.is"?i bus etiam evanescentibus, non semper fructu»i 0 * 0 j S p’i'Lj rremitatibus reperitur, (cd quandoque aliquot profundius in arbore , aliquoties in media, vel a ‘ u l|- 0 ]ct, " f ^ versus terrae superficiem. Accidere nonnunqt ia . ,n a ') 1,1 ^ enascatur prarter Mercurium, ubi hic per fiiper flu lta ^lsS ' ^ presterit: si vero Ihlia dominabuntur corrosiva / u ®- ) j„j>uriS ^ quam vermes,arborum flores exedunt: dominm ‘ Iqjs. ^ sta comburuntur, velut supra terram ardore nw 11 £ll iio pruni fit ex spadicco sulphure, sale rubeo, & ° lCt , i<l c ^j- c pj'
ctis in metallum. Hoc m se masculum suum con mm.quaelireducatur rursus iu metallum fiiunn rata efl.iu cuprum redit masculinum,quod amph^^nC j, ;J petur, & fcemina de se nullas scorias pratbebit: lT, a j- crf uii' > iJl( .
neque non aliter inter se disterunt, quam chalyh* jjycrfc 1 oC
eundem modum etiam separari pofliint,ut inde d 11 ir j 0 c<>'. ‘^js talla fiant. Argentum ex albo lulphure, fhle,& nitur,a natura in summum gradum puritatis ac ‘.jijo,h’.'jo' praeparatis atque fixis, proxime pofl am um >» ^'"^joiic- in antimonio,non in cimento regali,neque in ‘1 IU " j aV en> tilP a p nis differentia inter aurum & argentum,cogn^^^^jjiiliiiv 18 ^ quod aurum est masculus masculeas vivcsdrabcns ^ niM gentum,ut socminadebiliores. Unius & ,nin i:,s • ^„ii pnmx.nec altas colore fixioneque disterunt, q u >' eV eliil° e ^p na. Sunt igitur numero septem metalla wlltlllsl piunih 111 !’’frf'
iln 11, Aitinm A ,-rr/.i,n,n, SfailllUUr, X
, ,rtt *
iplo Mercurio, ut Aurum > Argentum > Stannu " 1 rum,Chalybs,& Cuprum, quod postremum minam in se contineat, cum simul ambota
usum,& non separentur a natura, ut chalybs
habentur,quod etiam candent malleationem ms ^ uii’ 11 ^ fr stabilem, non separantur vulgariter, nisi chem |C ^,^ i,i.ir t ' 1, ^ r)l id fiat. Notandum etiam non semper in'"^juctuM * |1 ' £ t jU-' lum absque stia fdentina seorsim a natura p rtH

Mineralium
'sentum,
S9i
ti tn ^c r o ? 'r nfUni ’ ftrrum ' & ch.ilybs, quemlibet per se; vtrum Ct, P a Hter cI?'m nnibo * Uti aurum & argentuin in imo me-
>1 cu m ob fam stibtilitatcm admixta naturaliter,prae- h 1,1 c orrm« u !" cs dtvcrfieque materia; prima: concurrunt in u-
'”‘PUs —aque matcrix prima concurrunt in u-
‘milis . ‘ Utl v 'demus iuper terram, vanosfructus infinites tUncu m arbori».
"feefläria fuit igitur generationis mineralium natu- °‘'ta tractatio,qua probe cognita facilius intclliga- “Pnore parte regeneratio Iit metallorum artificio ta. Sententia liquidem est omnium in hac arte lulT1 > inprimis artificem istius profestionis imitari
aj i "T uuu » anuivvu» mius pmicnumis. iiuiuii
h udum i ? mbus «actissime debere. Proinde quid,& quem- a^'ätUev ‘ * ' n tcrrsE penetralibus operatur mineralem occo- fll ^'i pari t er rCCnS ,C 1 U;1 matCT ia, quibusque utatur instrumentis» stllcxerit o?us fwt, Lc intellectu. Quisquis bac via non in- **nat * m ' nini ^P crvc niet eo, quo tendit ejus animi Us ' Non tantum igitur discipulus artis quam natUr * qui rem tam arduam öc arcanam scrutatur,fiar.
finis»
TRACTA-'

P R A F A T t O
591
TRACTATUS VAR**' £ t
VERA t>RAU> ARATIO^
usu MedicamentoR’ 1 ' Chemicorum.
P R /E F A T I 0,
In qua de Philofophix nostra’ diEj 11 ' 1 &: excellentia agitur.
1 quis conßdcrurc vellet,humati " « a 1 originem,non a Machaone , f ts tl
non ab Hippocrate, mtnufvc a C’ a ^ C
Aitim nohs assurgendum est : Ejus origo eti^d ^0* ronis,imb Apollinis ipsus tempora, quarenda e> u i\)0‘ l ■
Apollinis ipsus tempora, quarenß- 1 ‘' , j 0!) gtß ,l, ‘ ^ cos maxime nos referamus , qitt natem vtß^ ^
MtJicintco- vixerunt. Ouales erant Adam ,lIenoch f ‘jptrft^., ^ino a Deo. 0)nnes Ha turascientiam a Deo edocti, ^‘^^’Lcc.d* 1
agnitionem habuerunt. Qua invalejccntib' 15 ^ de^ jf latim extingiii coepit: & in eas tandem (e,n ^0 q#ß elt, quibus eam involutam hodie cernimus- • primus parens nomina rebus omnibus, jubens p t 1
Yftifaw* /• j pftft'
spirante,imponens,rerum omnium fe [ >erl! ^ >l "' jl sed f r dit. Ex illa autem rerum non externa ' 0 pes tisiima cognitione,Medii ina def endit. ti° s v l) pijict ,,t 1 dicina principium d patribus ad ipjum Medicmt Detfotannis. Altifimum creajfe Medicinam de^,.,110^ . nibtts dediffe scientiam,ut altifiimiis honor . tlut tioi !> libus suis, sura pagina docet. Eli enim h ll, ' l ‘ i! f p-
nima pars magnalium & mirabilium ^ el ’ t.. j,
ingenium exfetpfio haud agnoscerepotutt,mj 0iltfi‘ll ( te Deo ipso mirabilia & magnalia sua- lw .f nte ni j,
dem elt Medicinam integram & fine net agnitione,fine pietate,fine f
tus accepta, ‘
magnalium

M,
PrjCFATIO.
«UgtH 'V, 2« ' *' “ r " 1 1 V ' W
'></ it,. > Medicin <emajestas;magna amplitu-
kf ^ IV li) IV« ..„..r. „ _' ,,__#•
sob ,< 5 >Alo</ (
J JJ, o recedit. O utinam,inquit Macer phi- Huim
rit mtditi
tot Pers ertl ‘ h° c tn telligere vellent ? Non utique me~ *'stne°i nat * ferentur,pleni avaritia , superbia , /»-
e s' l,aritat eproximi, sine cultu & dileäione Dei ; L. e *»>Pir, ...... i..,.
“«fli
: Mtt«-
ii i ot j P ieta tem habent,ut dtvimtm doceantur :.
’^&in n> 0 s l, P m P 0 fi’S arr uliyjaäabundi , detreäa~
^* Ce t>tor t t>eS ’ Qä a Hbet reliquarum artium certe a suis Hs Pisatur. Vna autem Medicina & Tbeolo- * 1 Us d e > n t*! 5 , datur. Etenim cujus efl Medicinam creare, c r re& benedicere « N emo igitur nifi Deum p ejfc U j, arit atemque in proximum habens vere medi- ^'luod ,ll °d° poterit. Sed illud esi pro confejfo baben- be Us potantia nostra fere nihil novit eorum >
^gnaltum conclustt in creaturis suis. Nuäa n ' c lenit h * >tam s m *da> tam venenosa est,quin separatio- ^PUci t 0 y,ttn,>v el(utuno verbo du am) nostra Jpagiricay *
H c lIr * n, l lc, ° summarum virium Medicina fiat, certe % u,d fraih,par men ^ act0 - quod a plerisque dicitur, poda-
ltl eur a i^ e p m ' , l ] ydrop.em , quartanam &similes morbos b (l(s S e M e ' Quomodofint isti incurabiles morbi ? An 'st"»! r()Pp^ os °b peccatum immisit humano generi,
'"f. b ta ereare nes;ivit ? Aut non potuit aut non vo- ,l, sse - patic ^ C ' UUt >l0n P otut fl e »emo dixerit. N onvo-
1 “ beo dixerint. Quomodo enim cum morti DauommS ii Un ne dium dare voluerit, temporali infirmitati re- *&m*a>’»** ttytl Por a ip are n °luijse censebitur? Placuit cum «ium *■* ohstmnes morborum fbecies in hominem immittc- 4j 4 Y , *dt£U
lam ■
cy e Sed voluit, quia potuit, omniumreme-
C f e p £ °b misericordiam & bonitatem suam.
' , dyf l)n p fine dubio Medicinas tollentes Podagram > pa^
^ r °Pem,quartanam <fi' eateros morbos,quos Mejent Q e J U ^ ,is Judicat incurabiles. Quod autem tgno- ^dulttj ?/ 4 * 1 P rmum f actt impietas ipsorum & in- „ aßri ' Equidem parum curant Deum, minus proxi- s fcu!i a<jdts.
Pp tuum,
ii 1 ’.!

r
m P^fATIO. 'Miti* '
tuum , maxime pecuniam : postea fuptti* ,ie S ng0 ,sä inquirendo magnalia Dei & secreta n* yur£ ‘ ejus magnalia inquirent , quem ipsum °ß e n *j aut non cognoscunt , aut parum curant ? ^
linguam habuerint,fatis est illu ad pam. Teneras manus Uderent carbonibus fi J , 1 ^
•natura indagarent : sufficititlis in cavid- ittont ■
& tempus omne altercationibus conterere- 0 c
les ! Nescitis nos causa veritatem magis > tp
ornatum qturert debere ? Hoc est vertst tmM>l ^ [ 0 ^ tam diversum ab inftituto Philosophi, qua* 1 Q 1 * ^1$ aut fastum aliqua exparte sapit : ob eam caU J‘ r , ,
r OC
i' 10 »
M'
Ild'
se prabet Philosophia undify conjpicuant , tota . sub judicium venire gestit. Ipsa seipsam P r0 ‘‘ ' 0 fiderat Cicero eloquentiam in Philosopho ’ ^ 0^ Midiem ijuA-nm eandem Celsus in Medico ; sed ut rebus Ungi deitt. satisfaciat. Nostrum est potitis componere tlie ^0g cp^
„atur*
Igitur fi qua esi in vobis pietas,nolit e T>e° v. t jtctij' furiamsacere.Difctte rerum omnium conft tSlt , j ]ti rt 0 que morborum & sanitatis semina ejfe iti s a ^’s r j ( pr * 1 K Mercurio. Et quia nostrum institutum lcfl ir>
pue tractare (cui tamen alia quadam add<d‘ tier j0i'
satisfaciat. • dtäionem : oratio.
ostrum est potius componere > curare ne quid aberret ratt°m
grata & utilia , reliquorum duorum P r * u ^'^ H ,
piatorum hoc tempore exaltiorem traliut mittemus. Sed quid ego primum in hocsabJ 0 „> Qst
■ n
An Del omnipotentis eonfiderstii neti (r
tam magnus , tam admirabilis, tam potens ej , ^
suts : An vero tanta in natura pojfe latere arClt yiiiieP 1 ', mysteria ? Ex qualibet re vegetabili aninidh et ^/«/J Ex timniiitu Sal fieri, ldtpfuni videmus pafimi in natura}* .■etmfit/m. ß Deum,ut sub vili pretiosum contegeret, n ^J e jf e p#**
■ 'adi yt '
indignis. Notum est , rerum creatarum unicu** ^ gtneralißimutiha quo reliqua genera & i**

)‘9s
b-s r .
* *' ^ P’opagatut -.‘nullo etiam arttffiio des &,/
§««fr*M./r L,«,r. toximtfi'“*" ZZl f *~ m ' n Mediana. Rerum virtutem tn regene> a P .
S ß Eximus , r» quo esi rei proprietas- Vnde A P I**» * nifi ignlicc ignis rufi Sulphur,»eO*tpbn>>’fi f nostrum vivum,reducium tu pretiosam Ju fi
i ( ’!‘ uie fiem, incorruptibilem , <]«<«» flW voU1 ! lt * v(rre . i«s»tes»n%
, s Ua flrum. item stl,eH tam mineralium, cjUan *
**«. ZZZaiun X0-. quia m*J> ineo rejol- t „ symMi . tii„, u antniaituin orig» • i
s! 2 <r - W™ "er
eit ipfummet corpus fixum Cfufi , , ((y
A. '--""i ub ZxiteUfd Ärnwntaaim: q uodfubUmam
eombuntur-. quare reffiondet Menurto: Jal petra phuri. Ku^r. ■
inertiam humani genens admirari subit >
>tr Uhi i)*** nr£ udmirandts are anu negleäts in (uperjicict ^ tCc< ttunif ta -^ ua s' Sa pientiam nempe longe a nobis t *P ef iiniirs tt .\ n * m ‘ , ‘ um S u P cy hia, luxus,desidia. Et sane F.mlius eß *^ e £arc act ^ liS e IT e R ’ scribere & ad imperitum coquum f cnbtrt anip **«, ( ilf°. tHm ' l l»am in ipsa natura penetralia carbn- sZZTZ- j U( [ } l " u s sordidum ingredi : & promere inde ma- h ‘ b "'- ^tlis CU j^ e Wod ipse agro exhibeas: difficile eit deltca- P^Um cor P orts femtani indagare Jseiistcam ,&
>h sor ln s ni P'<roseparare. Medicina non iit corpore sal t( in >h .l ee 'f ic ‘'an qua sola virtus est,co1i(iflit.Corpus au-
‘ UiQff J qua/oia virilis vji,ioujiji u.c.vrpu (U>> ‘l’t & ineptum eß ad agendum. Forma
Afficit **j S ' ‘Pl 4 operatur , ipsum corpus vivificat.ij
ne, r af Mt & Spiritu
vero ; psnm
rat ■ j r--aale reddit. Quod omniadelntepspe- vtmuuim iK;^. n nlla amplius corruptio advenire porefl. Vo-l fr,n ■**
' Spirittfal,
e boc,& vtrtuosum corpus dtverßs feite- Pp » 'ratmn-

Medicin* fi» hü.
a»'*
596 PrjCfatio.
rationibus exaltatum agroto exhibemus>Qfl ,s Ittiff' di ingenio efi qui non rationi assequatur, modi medicinarum efficac ia ? quanta tn agen» 9 ritas? cumvelutiin ictu oculi penetret ^4111 f
superflua,renovet deperdfla, fanet morbida - » e< 0t> fj'
mittat ulteriorem corruptionem. Hoc nuffl 1 ' ^ }l>‘ lum limatuirtsive in liquoiibas extincium f riL J ‘ > a e f ntts margarita aut coralii contriti , quos calor tioj ^ ralis nequaquam resolvere poteH. Sed de bis f u ^ fitj 0 Apologetico libello. Si quis ergo hanc voluerit,is laborem non fugiatsed avaritiam- > ,J '
habetis verbum , Dat Galenus opes : Ego vero > rl bis d Paracelso denuncio : caducas has opes c° abjiciat oportet,qui magnum illum atque ineo> r r 0 ff> natura consectari thesaurum voluerit. Ethun -ptf 9 consequentur volentes nolentes. O Laureati erroribus pedem retrahite, & veritate we>d‘ iCt,f ^ (t0 p(P re definite: Paracelfi Theodidacti scripta legite : Ad re fiam viam redite,apprehendite “(r ‘ ffe 91 heforte rerum opifex ,pro tantorum suor ut» 111 ff^n 9 ^ (ontemtu it astatur,& pereatis de via jiifla. H* . »
sunt in ullius invidiam dicta. Velim utrosque ■
Medicina diversa agitant, amice sententia c ipsam rerum naturam atq } experientiam b u /‘ ce> ^ IS 'jf i ' l re: ejtisfy.judicio acquiescere. Omnia (inquit P» bate, qua bona sunt tenete. Ob eam c auf at» 0 ' r (( jttl magtftrt,ros quofo sacra philosophia M a & utorC ^ t jitM^ naluta mjftcria diligite,atq } inquirere discite ■ per vos quoque Deus immensus pro ineffabili j^gret^ & bonitate sua, m mirabilibus suis, in naturi 1 & glorificetur.
Tota denique hujus medicina intentio mjt ximum directa ect. Proximus quidem ut >» (,a ^ ^d" Vetur: Deus autem ut in sapientia & f 9tentl t ^(iP 1 ^ tetur &pradtcetur. Otia enim effepoffunt p°fl fa^tt»

* lut tnih ' Atio. 597
^nuii a Cl nia}0til erga genus humanum beneficia? Pror- tyecit ' Se d"‘P r °hdolor,paucifiimisunt qui h<n curent. t ^' i ,& ni)n ent,n attubae nostraferrea ab aureo illo se* ^h>ner^ a / e ^ ei ' f,ut ver£ artes &pulcerrima scientia in ^Hc d e ^ f era monstra degenerannt. Amijfo nucleo * l %e n Corttce litigamus. Quondam sublimia ingenia te *U)H e ero fa r egia mentes, studioßßtma indaga:ione ht^^^utißiniarum secretioris philosophia & my- Pul 0&b * at * { raliutn occupabantur, quibus toti suo po- C ^ 1 & pacis tempore,fuerunt prafidio. Prapostere dan taS mort!m terunt umbras , inutiles pbantafias dei iti.es excolit., quibus altior illa veterum q> i‘o rt ** Plane ectdtleta. Antiqui maximo desiderio & n>!i ltij r 0 dt°res illas artes expetebant, haruvust gratia sf f, atr ' u tt‘bus periculisque objecerunt, quo illis potiti l epof t anil hsuam celebriorem redderent. Nostro autem lnter re ges & principes,quam inter subditos & Agentia g ter & indoctos no solum hujus artis neg- , c °ntemptusgliscit, verum etiam odium & ira W al t e>n ,n tam praei arum lumen grajsaturquofit ut illi teVo C(ty n,nente ’ Jpagyricas illas artes veterum in lucent ^‘hium C ° n ‘ tntur ignobiles (Jr in obscuro relinquantur Intorto ^ ! J e * nim icitias experiantur, cum non habeant lti gen t 5 ** ^denates,qui eodem fiudto delectentur. Hinc ptinittf, ^ >r<ec l‘ {r a (quia nostrumseculumplurimafert ) de- re 'd»ni Uy,< ^ f C0 P um propositum non liceat ipsis attinge- & } . Patronis destituti vilioribus rebus operam dare, pt Ctji ^ rt flolidu & stultis servire coguntur : qui etiam dep er ^ S & honoribus & mundanis deliciis renuntiant,quo ^ n & e niu* anCS re fi aurare <l Heant •' de his plura apud Pa-
e°nufjß^ tni te lector benevole, his difficultatibus &in- he )tl v °i a ^ terrer ‘‘ Dura est & ajpera ad veritatis cognitio- f H P?4H ' ^ tut excellentißima quaque natura opera , aut os intniensumsublata, aut infra nos alte abscondi*
Pp j
t a sunt'.

59? P R Jt F A T I O
tajunt: Ita ad eorum ipjorum natura au ana , colum ipsum fere conscendendum ,& fili f; ' dummodo movenda fundamenta sunt: ea<s lt ‘l u (( j fs
itum nojirum i adant,varie versanda traitan^j
fria abditas virtus eruatur, ideo virtutem H sudore parandam. Sed has dtjjicuhatesQ? 1 magna consequitur voluptas atque et tam enim jueundins quam ea nos ere atque ocule pi fti ^ mantuji tractare, qua pi ocula sensu & peccatum posuit > quam m ipsam penitus furam descendere ? quam partes universi i>l P m/dP^ quasque minuttfiimas fandet c ? ipsaque n,ltli, qL in manu habere ? Quid publice privatimqite !il ’ . /0' mortalitati nostro,quantum quidem lieetstt^^.p^lit 1 ' (/os aliaqne corporis incommoda arcere atqui Ltfi i( Et languentem proximum atque jacentem refi ltl ‘ ^0 omnia proflat eaplnlofiphio atq ? mcdn‘ fl£ ffagjruam vocant: Cujus hic tibi(amictis (S lc0' sus aliquot offero: daturus tibi aliquando P' 11 . - }{ ih dos,fi ventatis iniquum odium tempestive ^ e P°o jff 0 gut elavessientiar um in captivitate deti*> ent j' s ’.juis' ingrediuntur , & intrare volentes , quoad p°Jr r fi pliunt. Vale lellor candide cum quo. solo l 0( l ,a g calumnia filii, justo Dei judicio suo ddd‘ e ’ malo ad suorum ipsorum. permm»h

T99
JlfMlNER ALIBUS AC
*», LLls PHILOSOPHICIS: ET
de Mercurio phiiqso- t l 0 i'um,ejus subtili praeparatione ac virtute varia.
1R c u k i o aut Argento vivo omnis sulphuvft- tas vel omnes sulphuris partes una cum plumbeis ac ^ | Cllc ' s panibus auferenda: lunt.ctfi multis hoc phi - v 'S«ntib, lc ? ophe> & philolophorum rationes haud prope in- . M ^ctu^ ab,urd umctTe videatur.
* tcr sole „ *’ l,r S at a h omnibus metallis solem, ©mnianue illi
ii A >m7 V , " n “* nt -
^‘tics. C CCndlt utpote gravius &statim liquescit, sic etiam
Philosophicus a pravis suis qualitatibus purgare, fu- ° Clc soW c l Uc potenter ad partes expulsionum inclinare de abi- suitur/ ‘
,«>-< qi , 1 a i ll| tt: Mercurius noder haud est venenosus ,sed c!' Ctrl '.so° 1 Uead,mi t. & quod deestaddit: praeterea epilepti- vsm cjm in q l lll tti m u‘ UOxic , a,|is - aut veneno insectis,prothefiacaili»ma- EpiUpsi*.
confert: nam subtilitate sua in puncto temporis venas penetrare solet,idem excresccntiasincar- eji' ,H| ani> u j n ^ dl 0 P cauta lia infirmitate corruptos fanat, mun- Hydrope. lil , V nWr Apostematibus variis mirum in modum utilis Cfr 'hils co!s a ', n ! llUa Pvtinde ac recentia cum putrescentibus
Ntcn
b ° lb ' s advp^ ° ^ at ' rtyfentci icis omnibusque contagiosis p lQ ^ la tuf : sistit languinem Sc fluxum a cerebri mem*
■ c itlcc,. a ac ' n cni. Ulcera ad cicatricem perducit . sordesque t^^'cad r ‘ Um expurgat. Cancrum dc fistulas cancrolas Cancro. p f “'oxarj, ° 1 quantitate portionis expellit. Scabiem prx- Scabit* c ''hic 1 Y 1 CUrat - Potest etiam fieri sincgmapdoratum contra 5>*te qu “» M «™rio. Potest etiam loco Mcrcurij amalga- ^ fr curi ll j Ir 11 a ^ cx partibus Mercurii dc una parte (olis facto uti. k° ^filio ' C Col ‘ & iliorum doloribus resistit, nec solummo- ÜSc l l, e ali -* 13 * etiam majora qiuvdam miracula edicit: pluri- * >lQ siia Cf ' S , ac . d,v cr(is aftectibus medetur, ut quilibet medicus C ° r P°ii q c K "'one perfacile agnoscit, & fatetur: sedi obustiori • ? 0 | ' d ebiliö), tlIr ^ rana 10 - mediocri autem 8 . & debiliori,quod * l ' ani pesti| US ^'gestionis, ad summum ;. Quartanis medetur. c *Uiat,mniirum praesetvando curaiwoquc adversatur Pp 4 £rga

it' 1 !
6s« De Medicamenti* ^
Ergo multa commoda ex Mercurio eveniunt, experimentis constat. Mercurius vulgi aut Argen'" ^ ( qti" quadruplex. Primum ex fontibus aquarum c0 ^ c rn3 £ l llS ' c |t
Plinio lib.35. cap. 6.itemlib. 3. perpetua quaedam * ^ h°J
mica nuncupatur, omnmmque rerum est vcncnuuj^piol' in frequentistimo lilii. De incommodo argenti vi' 1 ^ nJt ti f ^ ridem in lib.s. cap.fio Potus vim pernitiosam ha C |^,6. tfs’ t . dere suo intestina & alia membra corrodit. Idem -fjctilf \* 0 j Vulgus medicoi um & idiotae, ut Judaei, monachi'® i,Halhp^. jaironlores > dentium evulfores,'& annofxmulicres-l^i^tn^ nihil aut certe parum intelligentes, audacia quadam gento vivo aut Mercurio vulgfpotcntiam lana« pb>'’ , ouoslibet astcctus tribuere contendunt, quorum e aeperduntur potius,quam curamur,ut palam docet al g s|1[ phrastum Paracclfum & alios fpagyros. Nam cl CI, r, eC icb tlS C vivum (olet in cinerem, mixlumq, aliis quibusdam . jtel* 1 ^ lineis ac Iliacis vel dysentericis in potionibus t xh' ' 0 lit#' ( p necandos infamium vermes : similiter ad Ad externos quidem astcctus cum aqua forti piaepar*^ pitatuin valere postit, ut ulcera maligna & veuei c- ^,-z luem. Item ad delendas colli velicx furunculos, ^ t alv
lores carnes erodere siccareque (olet. Excreinc' subducit; humores pravos perporos expellit.
BERNARDl G. PENOTl A PORT? S MartJt siqutfAnt de Mer<W rf<> '
Additio. . r , l0 rc' lS '^
f Ercurius nihil est aliud quam spiritus m ,intl C 0lll |if s f ‘ 1 j, 1 ventre terrx factus, qui ad se recipit faculM tc5 ^ ^3 r 1 ^ JtUrcuritu rt- animales quam vegetabiles & minerales. Siculi ahst^ o"'^5 fipit ih se »- pj t j n f c omniii formarum impressionem: sic Mcici>>^ n ,uO - nnessMulta* rcuim i Wtvua | mm recipit in se proprietates, hi ^ ^ pu" , • &prxparatus sicuti debet tunc maxime persect” lin ^- one n'-
mus, purissimi auri & argenti in se recipit jmp ic uti Luna est universale receptaculum omnium > I' ^ ,<04' ^ tem solis: sic & Mercurius omnium rerum luU " ra ul) \i c ° y culum est universale virtutum earum, pradertim ^„ffluri 11 ^^ comparationem philosophi Luna terrx dicitur, . . air iu>b l ' j; terrx: & sicut Luna est prima janua in coelo: >>c (Cf f 3 comparatus prima janua est qd artem. Sicutiqu* . ■ lt jnP u ill , . & Lunx interponitur, impedit Lunam quo non » r . c|lJ ijUs jt piam luminis lolis,& sic tencbrola manet; simmf-i^^ (iiM >lC ritas Mercurio occulte inhxrens, impedit quo n perfeftionem natur* Solis. Qiiodsth*ctc£fam c >
M!

'mpfjj , Cmpmicis. 601
fi| ISfo 'ncitu ■ T° a ^ CUt ^' una illtirninatur a Sole; sie 8c Mcrcit- los S natl ifK k r aiU O ‘ a utem Mercurius a natura generatus
ji'°Phofi|i.. , *‘ u ctns menstrua: est. Ut autem generatur ä phi- Mtrturiui , * c,u r a teri- '° m ‘ n ‘ s & fructus efficitur virginis, oportet ut ex perficitur «* totus*’ 1,u . r S ctur al ’ omni terreitate lua, tunc ascendit in «««.
,1 ’bphi- 'if ' 1 VClt ‘ tul >n ipiriuim : Sic adimpletur di£tum t °sc>n ct ' nt l' t de terra in caelum & sic accipit vim sitpe- . Ult . Se „ at tnornm > & sic naturam terrestrem immundam J* n da anin| Ur ' 1ni cac scstem induit, in qua mundis gaudet,& rm> ^*liCn ,Somn « horret. bis plura in nolito libro de concedente,brevi agemus.
l > / £m genere a m et alios
»»orbosoptima praparatto.
j V'Argei • • Additio.
a ccip l ' ’ V ‘ ^ '• distolve in aqua forti ut fiat praecipitatum,
. Vt bu]ij j * ac etum destillatum, ineo autem praecipitatum dis . v as 0 F CI quatuor sioras, postea effunde quod distolutn i C k Ultn diss 'i CUm & «erum infunde de alio aceto : repete donec j' “älneQ \,(° ^ C1 si to 'um Mercurium, tunc distilla totum acetum ' a qua m D j U UC 111 si'ndo manebit nrasia instar falis, cui astiin- d bimidiu Uv j. cm quater destillatam & clauso vitro coquatur & ^ ^ em - postea sine relidere,quod clarum erit cfsun.
t ^' v *latiir 1 °2! steum destilla,& habebis massam claram,exicca, .' tUv ini8 £ a ' Uu duas partes: & super unam affunde de 1'pi- *'* in cii 1cr L llcat a b octiduum ad digerendum: pelle per retor- lr ‘i.dein ( j c p. u . s,a PPolito recipiente magno,exibit primo spiritus j! a - scoiijp IUUs ^ crcun j &in fundo remanebit fex nigerri- h ' tcilr 'i cvish'i'r S ! uncturas recipientis nili per 24. horas, spiritus l»Or as '' \ ■'^haerent lateribus vasis & non solvuntur nisi 'bitiio ext. l A s cl to deinde receptaculo, liquores in balneo le- ^'Nitebit ' p C ’ ^ egredietur spiritus vini, Sc essentia Mercurii >Po« ei ln,u “d° V;, sisin forma olei, cinericii coloris. Liquore m e0c j c 11 va s vitreum parvum,calore quidem lenissimo: dein- j^si’eitm 111 P au latim solve de altera parte Mercurij reservata in a >H m 0 ip tl s lla: pone tantum quantum in ea solvi potest ad mas. Per gradi U j U ' ani - Hoc s a ^o sigilla vas, Sc coque in cineribus Sc jjpanum n S accot l uc donec deveniat in pulverem rubrum. Cujus Solita'“" 1 ’"' v ’ no vel alio liquore exhibitum pellit morbum na; j ” Urn alia mirabilia praestat. Exhibetur ter in scptima- , a Vcat a si sere Sc bibat vinum saccaratum: purgat Un 'per scecstum,multa alia praestat quas brevitatis causa omitto.
DE
rp s

Sci
De Medicamentis
DE
S? 1 '
SV LP HVX E ET VTILlT^T^ phurts esi
QUlphuris oleum tam internis quam externis yrtu*
' ' r uitur. Habet nutem hoc oleum pccu!ia' c ' r „i,. ,
attrahendi, fissuras ani,fistulas, Apostel® ‘^‘ c ]j]lit"
cultateni:
procidentiam, Mariscas, aliaque vitia levi contact“ ’ ^ t intst 1 nat. Item ventriculum,hepar,lienem,matricetn, vfl1 ' 1
na & articulos,ex humorum abundantia videlicet® 11 !' ne affecta membra curat. Datur autem hujus c>le> l cum dt stillato liquore vel decocto herba; conveiti f ntli ” 1)1 juti 1 ’! - que parris St affectus qualitate: Gallinae penna in j n liq u ^ tur,atque inde mox extrahitur, & quod adhaeret F f . n: j 0 ]c>rc vf ^ rc vel decocto diluitur & datur bibendum aigroto 111 (T ,inO s ^ tticuli & coli ex flatu eunt aquaChaniomclin®. . e®. 11
quar redundantia phlegmatis existis,cum aqua ab'}' 1 ^gidi 1 ' vermes cum aqua graminis vel abtynthii. In hep' lt ^ y„,a ä & hydrope cum aqua frigida: In d, dore matricis ‘• u ^ 0 nc coctionis Eethonic* Sc Matricari*: In urina' fupF r ‘ fp qiiov' 1 vino allst decocti Item ad phthii iahn intincto ,ll ! n1) vc 1 ' 11 ' i: | ’
panno. Aurium doloremac tinnitum,c.xulccrati (>n ^^ |n -3t: 1 ’j ( aliaque vitia,contufasquc aures: arthriticos ni°rb oS ‘ jjjci 4111 . bones madefacto quodam panno laneo fuperp°st to ^ )fl j, c) liji l ’ , |J j vim non excellentem habet, rarionc mixtionis & c i( c.i rI) ^ conglutinat, Ämsolidar nlecraj, vulncraque in ‘ n ' lC , n ’ t jeii 1
.. i
bus affectibus contula membra fanat. Cranit" 1 ’ rl ^ jisl®® 1 trahit, extenuat cmollitquc dura illitu, sinat dolo*^ tionem membrorum , Serpigines omnisque j a fiip fs l’ rJ
Spasmum curat,liccandi vim habet tumores, tuOe ri , vl ilii
lito laneo quodam panno madefacto, tibiarum " . t v."® qusdibct maxime cava ix profunda , vomicas, ulcera tam recentia quam antiqui) St putrida • L j_
nem quamlibet ex quacunque causa provenis ntem- ^
Sc pustulis oris penna aut gostipium madens, (ni’- 1, |lt
movetur, leviter & ita contactu oJci aliquoties lf L t , s malum; dentes dealbat leviter attingendo. Si 0 j c j »ti>® ornnes^ecoctuni mentha: calidum cui immixta ext 1 ' 3 *' una vel altera, vel tres, oro continendum est. ' crl ^ iir . ir . C® Splenis vitia cum aqua tamarisci, vel capilli venetis^ tra tumorem (iib lingua infantium: stem conf® ® ^ p^ili > „
Item ac tormina inrestinoru.m cum aqua rutlia-' ^p^tt' gutta, in aistatepn liyemc cum aqua vit* aut V» 1 cf* 1 ’ 1
citissime generat,ac contactu & illitu Cancrum -® JI1 ' .yifi c tis ulceraccicbriq-, nftectuSjColicam.cntisfoeditati V ivuiit 1 > ./r.a.:!.... _i... r. . .l.iru i 1,1 , .Ini

JN
>u m . j! 111 !'' Worbum Gallicum: valet ad resolutionem mcm- u ' n V’ S illitu delet: Epilepticis in decocto Bcthonic* h CDia oistv 01>lnntl,r: tl, llieittibuscum^fcmineurticae & hyib- Xs oi,n l '°' Vi( fuvas labiorumaliavumquc partium,frigidos d J ,V 1 Uni caula fi roicti vel putrefacti Ium luimovcs. aut in l' S:co ntr a r U n" U 1-actei rubeas pullulas aliasque infectio / lt * & f] 0 . 'tam tcabieni in morbo Gallico cum aqua lumi ?'"qiied,>/studia? datur, stent luvmorrltoidas excasea» ^ >1 [ U1 l 1i;il ' u 'at.Humidos quoque morbos.Hydiargy- 2 * bii.u , 1)10 initum,e corpore trahit. Iliacam pastionem d» 6 ^ * licii,- 1111 m, P n ’S'nes,incurabiles quosque morbos > lenti- q"'*Wa,„^a! m °'fbeam,morbillos,manuumsistinas&.Ica- o ^ nto'p ' Ullm duritiem,tumorem, exulcerationem, can» Ii 'Ui Co i,' animalium venenatorum,madefacto,impolito» L ?* ^tietvl,' 0 ^ 1111 P a,mo maturat,mundificatjemollitque nodo- ^l ai tia'd c p 1( cI Um duritiem Sc quamvis laesionem, olla tracta, cal» y cat > ' 0 ' uupositoquc panno laneo quodam maturat, «tun.»
-1 y ’ ITI > panarjtium, febres putridas,quotidianam,ter» t ° ^Coft;’^ U:Wtan am curat. In febri ament quotidiana cum v>- , <n i»na „ rorks «narini vel menth« paulo ante paroxysmum,!»
C H
EMICIS,
(Toj
Witli
‘felolf ” vv,J cto centaurei m vino, m quartana autem, cum i ! tt ni pestem ac febrim pellilentialcm cum aqua
stliti c.. c tt *e ejus, item cum vino decocti Raphani cui ad-
r “api nc l[i ttem pestem ac febrim p ^'xti lm 5 Vcl( ale ejus,item cum vino .
^'iporV 1 pmum tberiaca: aut Mithridatii, 1 'odagvam frigidam \ ytid l 0 Pjtnno quodam laneo madefacto: item cum Cha- ^ P c diculos pellit,pus generat, rumpit apostemata ad ma-
' l 'pbr lri Perducta, refrigeratos nodes fovet. In summa oleum ' ll Urh,j n dco
>d
„ efrigeratos pedes fovet. In summa oleum c d'cax clt, ut i
n„n"'M|'utr..t “i, m neque vivum corpus nequemor
h t| a , "'cur transire f»rar,fed adeo integra meatur, ut Ü|Vc labiiif CUl 51 ,n P>cstio, vel ab elementis profecta comi- 1 ci |4monii inducta obclfe ei postit.
f ^ flor Auditi o,
t 'Prri n f L1( _, Sulpln, r j s ter sublimatorum q. v. pone in vitrum 8 c V^cflom C dc'lpirimTeicbimbinx qiymtumlufficitpro Iblu- jdebis Svi/q ^'dpluir: pone ad lentissimum calorem, dc post hoc r '°pti mQ P Hu ®C spiritum Terebinthinae quali sanguinem,tunc i| C 'Sue 1 ?“ V ' n * lu perfunde ad eminentiam ii j. digitorum 64 / ;i ' U| inip 1 donec spiritus vini tingatur, quem effunde,appo- t f v >ni, fac ut prius, donec amplius non tingatur
ti^?'"Ppvne 'r ' 1 ut a rubedine Sulphuris separetur, amove vi-» ül] u !pbu ns ! u d recipiens,ignem fortifica & tunc exibit esten- ^ ü ^VCt 0tc ' "dicundi (anguinis instar: Medicina nobilis absque > "U solent vulgares Chcmici praeparare. Spiritum,

vi!
Medicamenti* , a f c tt (tt al' Terebinthinae sic facito, ri. Terebinthina:, q.v- 111 v
604 De
1 ' 1 * ~ ** ■ — ' ' " ‘ n v< " jjd° '
. . , proIuftkientia,P 0I ’ fll 3(fi‘ ? ' 1
tandumA exibit prhWaqua cum Terebinthini
para ut artis est:, tertia pars vasis debet este vacua-
tur iste spiritus, sed propter impostorum fraudes t
DE SVLP HVRE V IT RIO £
S lllphur vitriolatum cognosces,ubi morbus pf f ®j {((1 ri debet,tunc absque omni periculo id efficit- ^<,<1 ,e
per se est fixum,habetq; per se dulcedinem, 6c gall> n * ^ to ad tempus dormitant quidem absque damno,1'^ ^ pds suscitantur. Sedat hoc Sulphur omnes pastionesJ 1 ^,0^ k), constringit omnes dolores,omnem colicä pau 10 que pvastervativapraecedere debet hasc medicina-
Additio.
kU- vitriolum,dissolve in aqua,fac ebullive,cuii n1 F|^ n£ d^j ferri & cum pulvere rubeo oneratas deprehendo* 5 » j 5 , <l hoc tantisper facies donec totum Sulphur cK tr ^ rel' 1 ^* cum optimo spiritu vini circulabis, quoa nigtuM j,i" quod est valde rubrum, serva: operatur poten 11 extra.
U
fi,,*
Ik
fit
“U
'J s '
DE SALE AC riRIBrS SAt * AI fortissimum quoddam remedium, juxtaqoe 'illud omnium condimentorum pra'st.inristi |TUin '
„.erbn 11
cO^\r
tum est,nam communis vis est omnis falis calefac cu ^ giperi
tenuare, dissolvere,discutere, abstergere,adstring clC
i>"
quosque humores consumere. - ~ . in , vi*
Aptior autem ad salituram est siccior, ideoque f
est, venenatorum humorum fastidium avertere, 11 lC , f }
1 _ -1 ■_u.. J:... ■ • _Au™,
bcre, cibisque omnibus aviditatem incitare excit «.stu _ lcJ... u_:c_n.._ i:..,»nesM>" p^t'
">t
tft,
«lt
U),
K
fer
fi,
'ol
fii,
tis
'*s
Vel
'at
<io
fit
sti
fit
fio
fit
'i.
uss’
/
ciem absumere. Idem murificatxolivx.limoncs capparam, Idem uvx,ma)a, pyra, ficus, rapar,^« 30 ",# . sahs vis est-carncs tam piscium quam reliquorum an £^ # quibus vescimur, ne forte corrumpantur etiam c ,,c ,
ibidem cogatur caseus, ä putredine meri commodi«' 1 ( Jo
fcn«tere,vcnimeriam vina quaslibet a muco &
dire.illaque citius clarificare,nec non eorundem minorem inebriandi vim habeant Item pelles cino« ira ‘ laxiores & capaciores facere, acrimoniaque ^ corlC \S< «ud,nem emendare ac meliorare, timorem fortificare,< que conficere. Item steriles,palustres,atque uliginoso s* ttificare oleam in lirrore marino, Raphano,Bcthx. R' ,u ^ilijT »o peculiaritermedcrsisic utmulto suaviores mulro*^ fcS F'
«il
fil
fi,
F
cn
tu
>u
Ut
u.

fast
C H EM I C IS.
eos
■‘mi 0tcst . v^hemicis. c o;
■ r «deu ," ant - In pecudibus,armentis,jumentisquc$c
Icrv,.. • nti DUS innrem IrrmVntthnc
3]l) ' W ‘^ClfUnf L ^VVUVUUUS , uuuwnw , juiiivmiaijin gt
c ov r jg "0U8 lambendoque saporem sentientibus fasti- [ ’ ' c Ut la<?' C ;P a ™ sc l uc ac potus aviditatem maxime provoca- ^ lt cm j U t0 ' ar gnis,illudquc multo gratiorem caseum prar- t' din 'ni ai l' r *? n arc pecoracommodistime,mmiamque pia- ' i fl tl ' ai 'tt3 c ISa °eivam adimere , Plutarcho teste. Ovibus coi- (J^aitlibus i ani ^ en tibusconiiho Aristotelis movere, varios C ac l u am ini ri A CnTlS i ument ' s q uc morbos lanare. Item limo- ini ’^.Ren C< "‘ loac quadam repurgare,velut Elifeus verbo Dei 5, "»teolo m morsibus resistere, ejusdem triti
CroL 0 , ‘! m ' & intincti aceto, ita ut vinculis loca constrin- ^ aceto r y , m0r,ibuS a ^ vcrPan ' Ejusdem poti cum oi^^etoCr .^otopendne morsibus contrariari. Ejusdem illiti C * Parte s r0nUm aut Vclparum, Scorpionum cx aceto vel *>11. cu ra etpemiumc l ue corius cum origano, pice aut cera,
1 r esist rC ’ <, ’ l ! sd< m debiti cum aceto mullo iungis & hau-
PiO -- wJi* »Hm iiwiviimuui a v\ *
eeno. Ejusdem falis vis est injectione quadam pesti-
ftr
liti ' n c arbonu ™>» eu in,ecrione tju.vu.un pem-
s Ct ^ llc felis vj n maat 'am partinr demere; ejusdem illiti impositibus v CUni aceto,vel bylopo,igni (aero , uleeribusque
ii^aiidu,. 5 • c > ejusdem impoliti liilis vis est,cum oleo aut tisb^^adm^- 11 ^ 1 '^ 8 '8»? ambustorum erumpentes impedire, t, t' r Ur ltUm f H' 1 aliis parem facultatem habentibus mcdicamen- '°U.ti, ..
Vel
: Ums •• -»»»parem taculta--
pasta are ' ltcm lepras & furunculos & lichcnas & pso- h parie >pso' UVl t XcnKo ejus ligno ac sevo bubulo ac termento <j>a. lt crn Cn ' cn< ? ar e- hem carcinomata imponendo cum uva i) ' nt eol 0 v - tl,tl eiusdem talis cum farina hordei,fuperimponen- stj ltl felis viscst° n,a ^ a ct° - phaeed.xnas ulcerum lanare. Ejus» sr.° nc arce» , sUni fuhginc nostratium puerorum verrucasfri»
jttl, ‘ai|l C ' Elusd,-^.\l:. ,1: r ■ •
v.. • ■‘'“ijUM. iiuui.iiuiui yi:ci ui uui vuiuiu» ni-*
lusdem talis vis est intingendo linteolum excrc-
lt° Cptl1 t c i. a,Vc ^ P l,tl e-icentia multorum curare. Item imponcn- .• C| hin>„_ ‘ ar ancaruni viil<io levioribus vulneribus mederi.
• ^'ttin arar . .-..
ifis^ Cll do^ Cllc '° cuni meile & farina luxationi, ltcm Smcgma- ‘' n tnh ( .f„„ tcrn extendere levareque. Sic Galenus recens nati
i iheor "'enucre leva.......
I r^Ue r ( . [i' Us wodieo lalc inspersit, quo cutis ejus densior soli sj ‘ s est (llt ? ln i' | nis externis minime objecta estet. Ejusdem
f a Vls est - ‘"ituus externis minime 0D|c< . Cc *Ud (Pj ,. ni ifecndo medicaminibus faciei cut pn U Uti), iV 10 n v s faciei prodeste etiam. Jjpr
cutis nitorem facere, prodeste etiam, huuueulos eum uva ipe, ut etiam meile discutere. Ejusdem falis vis
t! Sfin® * dl .-. . . -.
. ' Tl ole 0 ' Hntls additi juxta veterum opinionem, temulentos . °ciil| s r lll 'ct°s ab ebrietate praeservare Item excrescentia* 1 tl 0llCs *Qli rinH r' Vtcryginconlumere,exteras carnis exube- (t)' ' S ' Exict rc>1(aeos l l *c collyriis rnipl; strisque additio ejus per- ^ ^ a pari U Vc '° * u ftusis cruore oculis , liigillatisqueunacum Pondere ac meile aut cum hylbpo cx aqua calida vis - ejus

Gbü De MEÖlCAMfiNTl* > ß tr ;,iii' £l J
ejus fomentando comprobatur. Ejusdem falis vis <■' J'^ Culis tina cum lacte, lutliitionnnis oculorum c ° rtt !;' 1 rar c - pileum aceto impositi falis vis elf aurium dolores i’| - pt^r^z lnanantibus oris ulceribus ill Concerpto linteolo n 1 jfitsts'Lj. givis ab humore vexatis infricando prodesse. est fricti, nempe,coit >m i minq uc fc.tbriciem lingis ^ jeji'' 10 ([o' dem falis vis elf , contenti nimirum quotidie U 1J _ { ((if f maelio sub lingua donec liquescat,dentes it putvcd ll,e jkitf ne pvcfiferv Are,dentibus infricando liuniiditatcs * ,ltel . illC utO ^ te, eorumque dolores cum fomento aceto ac '"’f ^Jc'1 1 s[ . dant resina; mitigare, dentiunt stuporem tollere- niadcfadi eunt aqua ferventi vis est cervicem con . tl ‘ 1 j sn cM° ‘J-|]js Vos in (accis fovere , fecundum Galenum. Item ll j t(I nto | ' dant fado ex aceto mulso ac oleo anginam levare. ot nd0 ^ uvaeque cum meile tosti stlis vis est prodeste. Itcw pxitu" , terent tullint discutere,praesertim falis Gemina: v * s s j.
munis falis vis est in vino mixti,etiam alvum ciiiol* 11 ^^fiiii 1 ' tioni vini lumbricos ac tincas pellere, nec non aba"^ ,^cl^^jj nnstione humores crastbs lcntosqttc, vitream pitiut- 1 ^ ea 1 ’ 1 ^jj- li.nttqtie purgare. Ejusdem poti falis & faecis ocl’ 011 '^ vis est,colum tk tormina levare. Itcnv-iim milio ‘ 1 M tI1 cit satl f|1 t rum dolores it crassis vifeosisque humoribus ortos E
quadam sicca lenire, Hippocrate G.iltMtoqueafh' 1 ^.^^^^,, Cum milio adhibiti in valvnlo.ustulatos fovere> at ,,
tum milio adhibiti in valvnlo,ustulatos fbver Item ctuti infridioiie aceti ac olei morbo regio
labo 1 ' 1
dorem ntovei c ad ignem,prtu itusque sensibiles cl "‘
ac feniintto( nec non butyro ut Aviccnnx placet) te ^jj, tes maturate. Itent poti Se saccis impositi candeti jc 1
tarc>3S ;
©leo unctos hydropicos fanare. Item triti falis VIS ia kd viscositatem ufq, itt sole, aut juxta ignem fricaiiS' qij^ mattam seu anafarcam patientibus prodeste, stem orig^, dant fomentatione dolores renunt mitigare. ^ t ’ nl „/t 1 uii’ n " 1 ,it,
coxarum dolores mitigare,8c eunt tritionc fann^^fi-ic-'^, podagricos sevare: cum tritione autem olet u ’ n , lll /ij u sin°^,‘| fl -f, neque matutina remistis doloribus podagriifis,ab nl j 011 cs l ° (ll ii ctionibuspixfeivare, Item clavos pedutiiae l’ <, ' rI j t( . l nfcl 7sI ^] l t Item linimento quodtmt olei fatigatos ndiuvaic- ^ 1^.'”,j,r, xstusac fervores perunctos emendare Plinius n <1^ in aqua dissoluti,qiiotidicquc fiunti vis, a 1 1C "‘ ,i Il0 n ittf^^S Ut regni Mellis mcolx faciunt. Salis autem vise ’ in1 tt jaib V ? ntalium carnes Jc vegetabilia longius servare: vci t> e > fjci ^ merallortini adjectione quadam experiri & cVC j^ )) pccid''' 1
nnn liqucfi.it, ideo in liquando facultatem ‘■l 11 - 111 ‘ e/
habet. « l

I
0 C»e micis. ÜÄ7
T 'sto; Ei S'tL/s COMMUNIS r/RES.
U '* Ca qua;d
fti pot, Ki* 11 S utta,m quo solutum est aurum, vel a quo au- L: °Pbflimt • ^ Uln est» omnes aegritudines quae cogitari
etiam moiti proximas aut vicinas devincit. Olei
H;n f ,! miol '.Pe r aquam roris tacti gutta una cum aqua vitae, -
ic te| Ur '' e 11 ' n a 5° nc mortis,etiam cum aqua vitae, htstentavir Sun, ccit - Quaeunque praeterea cum hoc oleo linimmtv f s 'tr 0 a * >Utr ‘.^ a lum, ut contingit in vulneribus aliisve dolori- °Vtt n lt,ac tnuna hora consumit. Econtra omne Ihl putridum v 't OD j| COn sum auu . J 8 c aC re est. Deinde sal excitat sitim: oleum*«//tu» sl t,cu j US rc ‘ testes sunt hydropici aliquot, qui stinrto eo "
^ ^äecem diebus siti caruerum. Quod ad laporcm de-'
Hs nu s t,nosi ita avidum est oleum, atque sal.ied dulcedinem^ * tx tti n r 1 Ittcci pomotum sylveftvium plurimum refert: toris vel Hn* lalis «tm oleo Tcrebinthinx .cerae ,camo-
' 9 * 0 ^ 'Amasci & similibus commixtum dolores podapricos j* r,rc (lit''' St,to l 1 st° s discutit, membra convulla, lieo peifriccu- ^tuj.p^'habccstibvts medetur;ramices curat: perosguttatim >'t j * ' Ut etiam illud prxcipuc.quod purpurei citrinivc coloris, S^^ondam ad solvendum aurum morbbsque infinitos Sw^etur. Trium guttarum instar,c ¥ aqua vita: smgu- ' c >Hc ü 'r; 1n ' Sa{r »mptum hominem renovat, & aquam intercu- ^^tir s m ' 1: Otitum comitialem discutit, feines abigit; Ar- **», J ana V Idem ad ulcera qua: cacoethe vocantur,&phage-
svjgsr - • ’ " *
3'"». . nomas f, (nnulcnt.is aures cllitax est : oeuio- lncs >cicatrices,allnigincsquc tollit.
., u( p £ B *ODIO S^LIS COMMVNIS.
'■'■‘‘'tra't! Va ' ct contra dysenteriam,detur in enemate.Item
B^°d,
l|ar ti,,j Ccii T!«« & (erpigines ulcerum,tumores mammarum, st^ 0, 'duei lnam . Qliando lac in mammis coagulatur,tbmen- u s 'inte ai V^cnstoditepie lac,ne in mammis coaguletur rnadefa- falis 1 ° . s calide superpositis: qui vermes habet in alvo, ,P°tii»io: , r °dium,quiex ictibus eruoris suffusionem habet,
per dient aliquoties St calide
r n Ria i
! [ 'l ti'„: , n r odio {ali s humectata,
sapide , —..,_
w tt ’ c nn 1111 lni l' ü sita fomentatione curatur Congelatum: Iden, P* 0n 'ovet a J sanitatem quodlibet. Kibjtum Sc garga- JS, ff sanguisugas,si quis fortuito hausisset,sed dlilmcti«
, Cr ' S 6c COn ^potibus lente bibendum est. Item pulices in ca- ' l "»i in 0llQ C a '’>bus existentes tparsum mortificat Itemtbmen- ’^ffibrn . CU u| f elabcntcm intus lervat, ne amplius elabatur; ‘ c ftncis conservat ac tuetur.
A|u o i.

Lo8 De Medicamentis
Additio. _ , _ 1 j r ,>ti° r ''
Quid crf (obsecro) inhoc subjecto, quod non dignum ? Salis prxparati conjunctionem cum luo so<>^ , bustibili.quod non desistit ab actione, nili in me!ioo^,>(^ gui hobst au. redactum: Item salem fusilem per (e penetrantem f0 ^ve^-j r« audiat, corpus in Leonem viridem, oleumque permanens xo*
' nlura< c-->
.sii'
Lnviridu. Ejusdem spiritum omnia corpora solventem : f^ ij 3I ri>V'
idem subjectum alio loco reseram. Hoc unum a cll ui i'siij cem Maris & non alterius; depuretur: St in vitrrm’^.. <|c Hac est r»Mm aceto ponatur per i$. dies in ventre proeliantis sepolu j
fatuiu altum oleum, repete tamdiu donec Leo viridis fiat. W jjjcti* 1- dagram radicitus tolles : intus Sc extra tuto a
rtdmttre.
P O R T U.
DE EK
ODIO SALIS EX OLtf' ,S ’
rifll' 5 '
salfrr'jv«*
C Uicunque gingiva in ove est resoluta brodium qua olivae lervantur,saepe in ore contentum, ^
collutas rursum constringit. Item porrigines )*P ,U ‘ ^ti 3 ?. ^ pellit,& impetigines,lichenas, ambusta,ignem sicru^ ^ t uU^ Contra vermes aurium ficus cum brodio lalis ^ ct °^ u l:is %'p modum emplastri luperpositi valent. Contra p 11 { gn l j
brodium,acetum vini misce Sc gai garila, postea ciu '• 1 . vino,deinde cum meile aut hydromElle,postremo a ' ( . 0 q l ie l f congelatis ac plantis lava cum brodio lalis, post eS cum brodio falis, misce invicem cum grunia P anl * p 0 nt”^ m oleo rosarum quantum sufficit,ut fiat emplastrum > s Qui crudum coriandrum comedit, ovum recens U’ r ^ jü’ ( tum bene cum brodio salis, calide bibat, lroc ve« McoV 1 ' )Si Item minuit dolores a superfluo lacte hoc p.act°> „i,i« a ^. lentes in brodio falis optime.cum quo brodio postea tunde ac contere lentes,& impone bis in die ^,zqi,e do. Item pustulas fanat brodium falis ex olivis, J putf f ^iS graina , Sc colluto ore saepius cum eodem ^ rod ', c ptia s c>
.. Eluto ore ac tumida gingiva excie
oris curat, absumit.
DE O X ALM A VEL MVRI^ ^ CtP ( - vC b'f
jfi’
O Xalma vel muria acida fit. Rt. sal,aquam > 3C vis fl v‘"
dium (alis.ac acetum ana , misce Sc valet con ^
n,canum morsus,herpetas, rA>
■V
dium falis,ac acetum
aranearum, serpentuin,canum mui i UV ',-i.,
ncra , cum oxalma vel muria acida abluta, ac forme vulnera cruorc manantia obstruit.exemto ramice,c a jjjj.r. - |(1 i illico infunde oxalma , exeunte mouocuJo utete 0 j^iti
contra vulnera putrescentiairem hirundine» per imp >,.n»

S a , jj Chemicis. Cogi
L 0t, 'S*ncsR? ° ^ c ^ xas oxalm.i gargarifando mortificat: item His & a ulcei ' a capitis abluta curat. Item lichcnas, omnesqj ^■»t« scabies curat.
^A!i s " £ SALE ARMONIACO.
) ^ ri gida'ii ° niac * ^'Oibum haustum dyscrtteiiam ac tormina» Ümcl ystciib Ura ^ an ' u fomentandoque purgat,laxat bibitum, ''»ita s U ^ contllpat: (xpius hauitum, Hydropicis & qui fri- ssiain Co l ,' nt ouufii > non pituitam modo & aquam purgat, l ,s > Vctrrif n U1111t ' Eiusdem aqua bibita & gargarizata languilu- oninivarios e colle & ore educit mortificato?. V p^Nttzandot
t ' Ea t j e ö '“ i£anaouv ul :ln1 elevat, tumidamque eandem atte- , tl,1 0ne C(lr m Mortificat impetigines, panaritium lotione ac at- /'cficfcr '? r - ulcera & putredinem oris gargarizando: renum s a S r arti > (p^ cu um bibendo, paralysin ex frigore, Erisypelas, po - , Vcnj^jT 111111 !, confortat omnia membra, nervos unde poda- Ur 0id a ct j ai atr *ceni mundificat, & dolores ex frigiditate sedat,
^ 0t ' s ac p c jP Uc leneIa cx frigiditate & humiditatc.totiusque cor- 11,11 • item capitis dolorem lenit.
f ^Ubli m Additio.
^ I* 0 st ill a armon ' acum cum sale communi semel, & bis per SalUnrmonti* '"ctalin^ Uc * aini omacum ita siiblimatum si projiciatur supra os*UimMvi< ^ ail) cun. 1011 ., 1 ^ - instar cerae facit illud fluere .materiam ineo 'oblimatam. B.a 1 'ort u.
P>Ui
vis ° E NlTIio ET riRinrs £/ vs. ltl adulti t s r ^j' tc P, r:E psratus cunctis hominibus valde utilis,-
' ltlQ , aut drachma unica cumtantundem sacchari in
k ^p ctrnC ,fl u c saccharo cum mulla in cerevisia .insucco, vel 7"in,,'.o'^uuamsr »cis ' dii
ragorum cum decoctione pratdictjrum her- S Pto co " ‘r cd potest,etiam in aliis quibusdam herbis ido- Cs conti„ m l > cx ‘ onc ac voluntate hominis mane per 10 . vel iz.
'P r °«t hab,
^ 1 s.'\tisq u ll , 0s>mi n°nbus autem ac debilioribus drachmam ic- ' a Ur aiuj o e "olore , in parvulis intantibus duorum,trium ac qua- P»t 5 (j Ul h,(inc omni timore decima sexta pars,hoc est,quarta
ssirti ct l lL m - ’ calculum cx renibus, omnemque pravam mate- ltr >apl ct lm °fcin internum ex viscosis cibis collectum , unde a- f'°lcip ot ' ( |'j3 Uc generatur & crescit,foras expellit. Quod itadig- k* t,a ren *. ni ' n gentis urina per pannum quendamlineuni co- “^sttvir, ' “- calculus super lineum illum pannum jacere vide- ' Cr ' quate^~ l j'y'bnam per aliquot dies passi sunt, hoc ipio pul- l, n llln 'ut l V'i ‘ C mant ' incipiendo, postea singulis tribus horis * et *tUn s j: < A Cm ’ *' canaliculus alicui prxclulus vel obstructus atta quadam parva cerea candela butyro juncta in ca-
halitu-

6 ir, De Medicamentis ^ 0 ( 5 *’^
waliculum figatur,(1 modo validus aeger fuerit, ' lt C or ptis “ £ ^ melius erit, uec ä cibo abstineat,aut balneis, qu* tant.opus habet,qui utitur Iro e pulvere; nam iden’ cfll iipc a ,
ifn
Quid tbstr- yj s ^ observandum tamen est quomodo in qualib ct >..m, i 11
« ne au t natura uliirpetur. Quila igidum habet venctls ^ti m itnsutnti» jjj 0 nu (. tepido viho cum ullis rebus idoiieis: ^
calidum vinum nauseat, calidum ventriculum aC 1 (lS bens,tunc uti dictum est in fontana aqua, iyrupo f° • po mista vel tantum fontana aqua, saccharo aut a r luccis,decoctisque ut pctrolclyni,prout cuique ^
ri) languore arena: oneratus, haud quousque ' nfC iit, bus exjiestare, sed hoc pulvere singulis 14. diebus ^ succcluve uri debet, purgat enim renes nec arena«’ .^itu Hic pulvis in calido ac sicco loco, non m humid 0 ut in suo valore permaneat. Quicunque temporef^^ pii ^ ardore interno infestatur, aut fervida quadam i' 1 ’ . (jc^'jj, rem urta cum laccharo bonaqtte fontana aqua, ve' j S 1>> tosato, Syrupo, Julcpo, ac lactuca aliisvedestilla t,s ‘ Jcb ct ^ bus.utpctrolelini, vel litcco ejus coinniistiiin,biu^ o> r!r,s, ^ l ii'‘
t^
ne ac vesperi noctuve: tunc melius habet,extuig ^ ternum calorem : sin autem fervidus quidam tui” ^ jolu 11 . ^ culus,Apostema, ignis sacer & erysipelas in 1 . c Cl * p c iUp ctV ' t ( adesset, tunc coctus iste pulvis cum aceto,ac ^ lcC ^ n af" r ’ |f )S' tepide madefacto panniculo quodam tumori imp ,jpjs v' c rando post siccationem aliquoties. Qui temp° r jj^jn l'stjj lias calore infestatur nimio , is madetactun’ c l u °|j Jt -cC> tC P ,? wen, in dicto pulveie mixtoque cum aceto & semper vivae super pulsus, ac utrumque latus c°Q^ s q‘i° Qji ! dum etiam pulsibus intpouat, ita sistat etiam k’ rv * tl , n i est ^ tumores. Hoc optimum extinguendi fundaniei^ colica pastione aut torminibus vexantur, ubi em lyjitsl s ■ ■ . ■ : illi ttl'U
adipis in sextario ce- r tl ana dr.ichin.ini unam, -icin ,„311 c una vice ebibant U n VI Ci,l efäctaqucadigiic - ' n ^
postridie s.,dum r "1' c l l,lcftar >t B> aut 4. horas, que melius ,n,, |'. tcr P « aliquot dies contimiaudö ofl,
ii» die l ollint I,. °P ,,S habeam: /inaurem ' s c &'
pone utantur lj\ CK > tuilc luppodrorio q« 0 ^ ( „e
r . utantur. Jnfant« etiam anate provecti vcrmin.f ^
..V. rncci
|>VI>tUlUlU>U, »lAi.iuivu V titilli CVIII1V Y' W CCl ’ * Jl«
ptdvcrem cum semuncia, uncia, vcl^clciincta u j^iin* ^(i fynthii.pro aetatis ratione , nfiirparc debent. ve 1
ftmosic istum pulverem cum 6. 7. vclS-l* inU ® cl ^os
nisix mane ac vesperi per aliquot dies con , ] a) it e ^ .mritr. Oleum /alis nttn per os iumu.m ah. |„(
arthemisi tes curantur.

I
\
Che mi cis. gn
^«ni i! am , & r unui ''m carnem gargarizando: purgatque 5 ''in.ilifp 0C ., Vc ‘‘ c: ' ni - Aqua (alis nitri colicam pastionem 8c h' a Potrici 11: , maclwm frigidum coniortat; Item lcabicm.ul- o ?a ldo j ^.bchrua, odontalgiam, putredinem oris garga- ™ ü| *in s ( r , in ' c *‘Tentum ac viperarum morsus curat. De nis 1 ltc l"enti libro. ^
NIGRI PR&P ARATIO , Ut, c,i. contra pleurcsim.
"nitris.
MoJ !. m; doa St ,
'.^biciiw. n ^ r i tt» v. Tartari crudi tfei. destillentur per sextum
rfStimo v ( ° 1S 9 i- »(que ad Z j Is. in aqua fontana bona»
v "IOmoiiinn-; --- r..l__...1__
tu t
•»edian, a' w r* iuiii uc
k üru 'a. «j^ Cl11 >(acpius enim administrandum est, utpurge- *ir»r Cat * 5 V fi lt '° ^ Hujus ^ ij. aquae Regis Z v. Alcool vmi ttj 5 riusdem'' 1 mixtura - dolis est a j v. ad z j. Ad ulcera caver- J ''' ^stillcu.,^' 3t T' u ‘ ltl °- vz. Nitri aluminis tt> v. auuse fontis
propinari debet, mane, sub meridiem,vesperi,&
, °ai l
^lido,’
soli.
entur ;
'“orum
* ‘»i-
Lis Per
v. aquae
aquam. Additio; r^.. aqux plantaginis, chrli- quercus an. Ife v. ad pleuntidem datur in vino
ß ". ZGRi ®ORVM COMPOSITIO, QV& ‘'cbumeon fort at,dtgefltonem rf
•d. Sa]^ ' P-tredint pra/er'vat.
)ün tl> n ' Ui ii ana ■a- 1S i ul1 '’ selis g em . ma: alv l )• Oalangse maceris R t quit in l^ 0 ^ 0l *Uch o ^ **“ at l ni lvis: dolis est, giMnommiiij. inane je- mari tvomtt* s,t > 0 n evo^,». Qii lcu nque hoc sale navigans in mare fuerit
v omet.
S <Ll.S PEREGRINORUM PR&-
paraft*.
ISssaii s > ...
c ' ll i“ S ace, U j A .' co °' v ' m exciccat. lb v. extrahatur filAlcali, K^Positum^P 'i- bquoris granorum juniperi cist. j. reducitr . tf a debet j j' 0 " 5 rst granum unum,in optimo vino, nihil pras- za^P^ratio ' alioquin (alis virtutem amittit. Hatc est ejus Vit*; 1 0 . U1 'Aditione, quam Hermes in maximo precio habuit o* conservationem.
*>E
^cst.adniÜl^f ?'--l' a ^um stt.optinuim medica :ni stoniiX 8a , n< | um omnes £ 1 U1 du ! um & S ravcm ' aut moli .m &
SALE VlTRIOLl AC VI- rtbta cjttti
s«
äi ,
Wc ^otbos 1 «^ 1111 1 . labcnt . &a( l rurandos chronicos aci c-i,ti, a i )jmir n <tij UVlc l Uc acciri,» »“»dantia cibi ac potus orientes, ut militibus ßnumm.
an
r c accidit x. > .
lylentcr ft™ q u ’ cx inordinata ratione vita. ; unde 13 ’ c ° rcs ac anginae veniunt, mori quoque tandem Qj3 * cogun-
, fol

<?ii De Medicamentis t0 6.C^ (l . c
coguntur. Utere aurem hoc sole bene prsps^^ji# 11 ^ hoc est,ad guttam seniis una vice, & li non ope' 13 ^
Ctmetjli 'di- (ecimd.i vice 6 . Comez,fi nödum operatur.tunc t> ts fl ,
midiagutta. pascit. Debilioribusautem ac fortioribus in v11 ’ vcr ifl c5 '^iC Vh’m Jprcp- j n acct0 (; tate hia natura specifica, de qua moriuntur ■ |,;t> J1 ., se
'st ,l,nl 111 n - ul11 ' 3 cfhcit . quantum aha purgatio lac ^ tt , 0 „a ^
nsitatt. helleborus, coloquintis, lathyris neque eluso '• 1 ] a xa' 1L " ’, tf s acelofitatcm quandam ac lalledincm cum tacum* 1 s ycl 0 .l .j duplici laxatione mundificandi, tunc meliorent l l l y t . 1I ni 11 ‘’ t ! v , i v Jnm&rbu acu- in morbis acutis,Sc periculosis. Item in caduco & c'p>5 ^ pa
tu & pericu- in chirurgia valet 1 lege Paracellurn hac de re. OlkU ^^0» Usis. rios morbos valet, qui existimamur incurabile 8,
Centritvermrs vt . nTlt , s cx nutrimento lecundumParacellurn. ,uir c '’ C |,iti
term. V- Alkali de colcotar. 3 ,. aganci,hquons j*.
menti an. x. grana,olei de myirha, quantum imm ^^„ifc 11 p^s palla,fianttrochilci,infanti danturv.grana, v ' ro ‘,. 0 (j | C i,
Item contra vermes cx fpermate. «/.. vitriolicup 1 ’’ gemma: tti v. reduc in nleinbicum repetitione de 1 stol 15 ^ W. I v. hxmatitis, z >. magnetis grana vij. fiat ‘^pijcl’ 0 a granis iiij. ulquead (eptem. Idem vermes ex ■ )1)a tri cC r^i« cducit.fitimt in intestinis: nonstatimabeunt,h "'jj U q« 0 ^ ,,a. fac pe (larium cum meile & sole; dimitte intus,tam ^ ^ 1)0 b |, vermes exeant. Oleum vitrioli cor laetificat Cl1 ea qi |<: ^ Lepram tollit cum aqua furnaria:: purgat apostem^.^., C 0 ']^ lit cum Ncnnpharis aqua. Cancrum curat cum E nt , ,sot 1 ^i tat memoriam cum soenicnlo vel Acoro : ft» 1 " 11 (p^nit 1 c ä lactuca vel papavere. Paralysin curat cum hyst°P°’t| lt .s falvia, tumorem membrorum cum basilicone. ,<
corporis cum trifolio.Vilitin acuit cum foeOH ulm ^ nff is > ^ innem lillit cum rosis. Tullim pellit cum capum r j (1 im'^ r morem corporis eum basilicone ; ad omnem ) : ( .^joiic |1, |j ll ^i eum corticibus cirri, ad ilomachi dolorem &coi .„ii 1 ”' 1 ;J potis valet eum scabioso, ad morliun veneno' orl c 0 |>!> | k‘"? ll iii' cum aqua ablyni hij. Hemorrhoides arcet eum ictcP omnem pallionrm inferiorem valet cum muh ® j o ]joi^“ 0 (e' fanat cum Iero caprino Lc pentaphyllo icti qumq 111 ^ JiiUf ^ nem facit cum tamarisco; Ad vcrmespueroium fisorum ; contra hydropifim cum Jua arthetica, 1 l0 plexi ; ’ 1 ’ 1 loreinarino. Itafacad caiteros ‘morbos,ut‘ u1a f int ole r ‘’ ,j je lepsiam, febres ardentes ac pestilentes > siriirui 111 j £ e v.ts u ‘ l ‘i,U' verum stomacho xstuante piius stomachum t l inU(T ict' t,s pO' berabisjficcontra morbos uterinos aliosquc 111 0 lcU"’ more quodam idoneo applicabis. Gutratim \ ^
»ione lumcndo & medicamentis etiam purganti i.E'

J'Hus-^r . ClJEMICIS. 6,Z
Oov cndi r "“ V ' C *' 3US > vel illorum actionem > vel operationem ^'■'Paratu, 1 ’'? (i }P orcm tegendi gratia,recte administretur,(i | ®*i, reddetur, aquam interentem dilcutit,
,| Cllt>) ,oni lu 1111S “dyersiitur.Arquatum, comitialem, morbuin gal- Vl V »ai edu c j' l } Uc * 1 ‘ ne orta vitia mirabiliter limat, humores per tj* ^intnn ’ U ^' C1 ^ uos P cr Adores expellit, convullioni ex aqua y'‘‘t,\r c ij 1Tl01 bo attonito , aliisque cerebri affectibus lue- . n CCl ' a mali * U CCratx opitulatur, cerebri affectibus liiccurrit, ( c |!' ct igiiif^ 1: '' Cai1cluni >bstulas,herpetes,pliagcdenas,(erpigines, c 0 1,111 iiiVen° mn '' H ' UC v ‘ t ’ a cut ‘ s mirabiliter curat,ut apud 1’ara- * tcm podagra:,caduco,pustulis,hydropili > lynv tv^^bsto l0U1 |'^ P lac ipitationi matricis, analepliiv.catalcpiioe r Cs a , Clla ta,lq,^ lac 10 tr,n ' lcn i ut stipra dictum est, ä bile bene prius Vtl Sll:) t cn n , rat0 ' P-deum vitnoli praeterea capitis quosvis dolo- Por P° n dere i^" a P>inbucj, buglollicaut mcldix, trium gurtn- deni 1111110 > buteolo in eodem maddiicto ac fronti inr- f f j Ca °li c j s t-owra vertiginem valet,li modo continuetur, me- ftJ^nr Ca j ?delt cum aqua bugloffc aut borraginis, matricem *** pto m ' C Jc ! t af een(umq; ejus ii materia frigida curat, mciv- " 0 Vct/iip cl flu;n|u e
tt/ 1,ll n ab mac ^ ls i'ij. continuis in jusculo carnis utitur,praffet- t^’^Qc i c ( ( q lrilll ^ llS *gritudinibus. Oleum hoc lclohit au- 'bat- i;;: ll . tllm curat lepram. Qui pravis humoribus astici* guttas eum aqua vira.',expellit eos, item aperit
SsiHdo
Reg ut a.
v t ' ta - 111 vino CnUm ' 1C nt ' vonu11 - Phlegmaticis dabis uj. aut uij. Uu' 11 ' 111111 «! d - 01 u nC - :lC vc ^P cr * duabus horis ante cibum. In peste ^t> 111 Clll "n• co, de > aliquot dies bibinun conici r hepati lkT ititc on«‘, . ,Cit *P° stsu,ii J ,it tluan ' > podagricis stuxibos ä
StT
• "teorti , > 1 " curam j poaagucis NUX,
lUte (;„ S a dverlatur; aqua communi mixta illitum : __
p; 1, jg j ... 1,111 stomachi appetitum reducit. Contra dyfcinc- d^L^gUtt a d lla: > madefac linteolum, (iiperimpone , juvat, i, 'sii-;,, ' 1,111 pondus aut iiij. cum aqua pimpincllx liinn N.J^^machodatum ab,
i aqua pimpincllx lingulis h, ’ pries, -"'“«eno natum ao omnibus xgntudinibus, dum p eo?'' 31 ’ ll ' Uul 'd‘ rm calorem conservans, roborans ani- o ?c Uiatd ^daraus omniaque membra. Apostemata incor- Q^oriu 11 ‘ 111,ni vel trium guttarum pondere, si capiatur in a- <T' 1 *'°Colc r ■ um aliquoties .corpore tamen antea purgato. t tlll ' l 'ivit. t i° a ‘scum aqua vitas utitur, immunis erit a caduco i ° Cf d, oleum falis in aqua vitx siimtmn in agone ew^Us ac n' < ,n lm a dluic aliquot dies, si contacti sive convulsi C( lUcu t j|ff Clll bus ex eodem inungatur,attamen fovendo prius s »Ut potu juniperi, talvix, solus quercus, ablyr.tbij Q^ 3 inaqua

<ji4 De Medicamentis. ^| C tliJ r ? u ”!
in aqua coctis,oleo vitrioli ac falis ana melius hab fl ’ v , t a: >' »:um aqua ruthx agrestis pellit,purgat corpus eu 111 n . p $2, c ' > mittun restringit cunv aqua aut lyvupo cydonio»»' 1 ■ b llt ^ rit humidi temperamenti, detur cum aqua P^ 11 ^^.,,!
pastoris una cum pauco diarrhodo: cötra nodosis®^ 1 c„,i
•vino malvatico, lirpe tamen inter balnenndum
i?crp‘
ibr>*
S f
ib-
petia, hydropem limat cum aqua sua continuans ’ e )|it£ ^ solutis prodest,si infiicetur cum feile bovis i castu ° j. n’^'Y structiones aperit,cum aqua raphani Sc tribuli | 11 ,n ^ 0 l iti" ejus cum tantilla quantitate rotarum potum ielrt l)lt a 1 '’ , ( 1 j. sum restituit. Dolenti stomacho cumbonovi 110 ^,.]# 1 ^, eo, aut aqua ablymhrj convenit: sed tribus t l 1 ,' 3 t j ern"" Ls hil edatur,nihilque ante toivmum bibatur :difsie' u '"'jj ipcc^ ^ nx,febribus in peste cum acuta acetofx adjunctis 3' ■
.. ' ibuinh ' 1 jjjiH“
fiu« 1 ” „iiid" 1 *
diamaigariti fiigidi,frigidum quendani moti vino bono aut aqua ar denti $. vel 6. guttas jeju»cIU"' ^,,zi,S'^ lo, & post 4. horas cibum capiat,contra febrim *- 0 ' nl n l: eum l v. aqux rvfarum diluculo modicum eiusdem ^x-t,» ticopcry. vel 8, ejies continuatos ab obstructioni^' 1 *^ j
lam icabicm curat, si bibatur cum aqua stunar ix > • ^tha^u. conditis: renovat hominem cum aqua Endivix - qU Al ‘. fI1 .
borat is pennam circunilinitam in oleum mergat, n ; t cp- ,t! ^ lam tangat, continuo tamen extrahendo inclinato ect tis: multum aqux a capite effluet, ultimoque p- ,,UI quod sanitatis est lignum.
OLEKM VITIUOLI PRjf.ST^ y
Additi
R
sebum continuam & alias desperatas xgn
11 BIH C e vrtriolum cumque ebullire sist fck 1 ' 1 ' 0 'gtf
siccitatem u(quc:postea tere Se pone in retorta ' 1 .-^is | destilla: Primo exibrt aqua clava: deinde alind 1 nil a ^F' clausis bene juncturis,da ignem fortillimum qtiousty ^ destillet. Destillabitur oleum rubrum ut sanguis , -puP c il> suo phlegmate destillandum est, donec fiant una. JigC 1 ' ^-ii'
tantundem de optimo spiritu vini, simul miste, " jj tl jiiS c (, 0 - pcllicano circulari, & cum dederit signum, latis" ■ ^
pcllicano circulari, & cum dederit signum, adu 1 -' a 1 “
lati accipe lb j. cujus odor erit sragranrstsimus, yt ‘ j^js, 01 ” (1 i^ rx 3 fi. unicornu 3 j. fi.lpodij 3 ij.Rasurx erani) ®. liant a lorum an. f, j. succi coralii 9 ij. visci ^ ] ' x
radicumpeonix an.f) j.Mosci& ambi xan.Z f raro vase. De quo liquoi e da ad omnem xgrirm ^ eo. c ,-
pd epilepsiam,apoplexiam cum rebus appropn an ^ 0 pii
h K
>«
J«ft
°N,
V,
S,
iS
r >t
V,
.st.
■'6 S
hc
S
tj U)t
stct c
Vi;
N
*Co]
Pet a
“*r
t; »>n
Nn
h ot a
«oc
c<J cl-
< l l >0|
>e
:°cn
b
et

I
s
»^JAser
C H E M I CI S.
6 \s
, icis? ij crmn >s papaveris utriufqtie an- 5 ß. Mandragor* z Ii. tpWtu' l ,u "’cnscntur omnia cum ambra & mosco an. Z j. ^furn 0 l CUn ’ ^ ucco cydoniovum, 6c quando panis extractus 6c ' m P on auir,& cum sicca fuerint, ty.hu jus pasta: | sipul- W Cs *er' ne ^ ^ i ' Wa g'st cr ‘i vitrioli,claude vas,da tutillimead j! l ? l11r >ibu s ltU ^' Ht:s <or pore expurgato. Summum arcanum est t ^ Us ; sto""!* moi 'bis,ut epilepsia,apoplexia, vertigine & si- .| ^ fup cr mac Hlm languidum & ignavum corroboratjsebriimt l/^quc ° n ' n ‘ a . fxt incuit. In morbis cerebri propinare (oleo X : i’ n COn lcrva aliqua appi opriata Betonicae vel rolarum, tj ^ i-Uce' 11 ?^ oni ^ c lr°- In febribus sic paro. ty. aqux rola- W'°'* ^ ss lacbari pmislinii q. v. olei vitrioli ad jua* a tem,bibat aeger quantum voluerit.
° s *QMACHVM, FBI a&fam fujpeftam habes.
ti h ' Meliss Additio.
siraeo) * ^ ani ' coquatur in lt> vj. aqux fontanae donec I) S i|- sto rtaurco * dcimic adde florum rolarum rubrarum pu- 5b'' C ° llf u(i' , f' 'orismarini pugil, j. cinamomi manibus fracti
% 8 . ,le >det-
i saccari | iiij. vel q.vis, saccaro dissoluto auferatur a ' tcr Vcs l °^ Um cooperiatur & ubi refrixerit cola per mani* t t ' Ct osit atc .^ uatCr > postremo adde olei vitrioli q. fatis ad gratam 11,11 Stbm, 11 ’' l ' tlni0 post debitam rcfidentiam transeat per sil* 4 ^ ' n Thebis lalubernmum.
"* ^ lR ^B I LIS AD MORBOS EPATIS,
• I
i> Vj*,
enti >ret»um, ttnntumtfe obflrutttonum.
Itri . Additio.
aV| atili Un ^ ^ Un gatici ad rubedinem calcinati tb
. _iiij. silicum
optime cakinatoruitilb V. taitari ad albedinem cal
Co 'locc riu . tCnu ‘ stimil m pulverem contula marmorique iufper- q ^embir/ "sellario bumido per dies 14. vel plures resoluta t * r taff u f 0 \ >n destilla ter, lingulis vicibus lepulvcrisata- mate- nf^iistic« ll "Dorc ad extracti modum: postea retortte mate* b Urn dulc e Cllm phlegmate St lento igne destilla,phlegma pri- t ° l *«olli/ ostca Ifrituni acetasinn aucto gradatim igne per 12. 0 spiritum' 10 ' 5 a P ltc mortuo calcinato ialcm extrahe,& cum o^Mejr u» acttollUil circula majoris cfbcacix caula. Dolis ^°te. Tanrh 11 a ! ccrn ' s auroris in vino vel alio convenienti li- Iq v 'stcriin 1 culat hydiopicos,menses suppressos omnium* K Cl 't»i Ure^-^usttuctioues.ut merito inter arcana non ultimum C ° c °hced atUr ^'Multa alia de vitriolo recensere posiern , sed alias «sue plura dicturus,siis interea utere-
c^a *
Abdi,-

016
JF Urum anti. d^omi laudes.
Ignaru impe. riti'% arcana aperire : hoc fjl,audaciam itiu augere.
sAnXirmnii
e r,»U
De Medicamentis
Additio. j yS
Quo magis (alia solvuntur, filtrantur; purificant* 11 >F fpetore amittunt,& plus virium acquirunt. ^.g
icb°
DE ANTI MONIO AC VlRlBVS
t |lc°f j
A Ntimonium plurimi doctores medicinae vcncu* ^ c j t , nantur: (i itaque venenum est, Dilcorides m->k ypiai' 0 ''.’ in collyriis adhibuerit,maleque fecerunt Arnoldus f lt ra , & Nicolaus Myrepsiis.quod in castoreo pro .nitido* 0 slt ]iic tiginrm.paralysim, apoplexiam adhibuerunt; mau d , tomus Schneberg in catalogo medicamentorum * in > in ,i p° tine adveriantium docet, tuto in quantitate parva -* igniat’ Chcmico more praeparatum; ’naale quoque Mathio
Bononienses etiam male agunt, quod videlicet i« jost , lancholicis eodem utuntur. Hos viros esteprudente- tl (grp a nec non in medendi arte exercitatos, nihilquetcm certum est. f.lu ii* 1 ^'^n-
Mathiolus ait,pestilenti veneno adversari; item c J.ib 01 ^, nam,quartanam,& quotidianam abigere, stomacl>° l 1^. ( j 0 |is y tibus.nec non cccliatis prodeife, nam stomachum a moribus purgat. Ergo salutiferum medicamentum^,^ Georuij Galli Schnebergensis, medicorum Zonoi*^ scoridis.Myrepli. Ratio est,quia venena expellit- p—jjj eip 1 ’g, tiusest floribus Antimonij ? quid oleo ejus dulcius • ^ ] 0 nge | ,r extracta felicius, laudabilius ac utilius ? liliis hoi ferendus venenatis <Sc crudis illis medicamentis > f (pper( f< ^j, clula.colochintidc, thurbit, agarico. Purgatio em n1 ^. tllS c' ^ sum purgans hominem, super alia quaivis arcana ^ jjqUj . lens, auferens quodlibet impurum a corporehum-m ^ n icd' omnibus inundans aegritudinibus. Paracelsus alt ’ cll iqt' a, '> 1 nam hanc vel potius arcanum repedes, imperito nf f .^jjnes el nemo enim vires in ipso latentes,contra omnes ^
nrerare potest, (ed prarpaialiones istiusmodi Ont ^ß lS fi*2‘^
ccfle cft,quas ipsi doctores ignorant, qui tcrnpoi r ^ dantes^sunroimsi auiVms ianoVOtcitH
, n tcs
rltos, dmi^po
dantes,sunt quasi Lcvitx.de quibus in novo--- U1
loquitur,qui me ipsiun aliosque bonos viros - 0 »
vitupei anvEstuide in hac provincia Lc aliis locis 1110 ^. oS habito consilio doctores desperarunt airavi,a|mW todiacos,pestilentia insectos,epilepticos & ccitra oC |iu3A £ r
Cni vatos; ite qui per quadrienniu habuerunt no 0 ‘ yj t ja,i n *^,,11 nodosa membra, etiam ulcerata crura, multasti a ' t trim^u
yulneratos transfixosque; nrm insanos, & st ul 1 jnlanierunt. Dosis autem antimoni) haec est • °»
mirum
A/WU>9 CIUU.U1 llIUllUUHI) I»«** * n,
pio accessionis morbi caduci deptur novem g ran ''
i» PLV' oft sannst

I!" Vc] a E
C H E M I C I S.
6-7
grano 8 . vel 10. cum industria quadam , & ^'"ori " 11 ' av(iu post horam,ut prius etiam, novem grana > & f «b rts ' ls a dhuc redierit. tertio processus hic repetendus est. Item ^ty- 1,1 ac discutit o ranis iiij. cum aqua melinae, chelidonii, ^ vit > ^ Cncr °^^' ini °- Item morbum gallicam omniaque ninc ds^o/^^^ ahiliter iuv.it. Ejusdem granatviacum oleo lulplm- 'tiii Co * a dis aut calcanthi pota vel potu sumta aquam intercu- I »o Ve ' t >COs Post dies curant. Antimoniuni praeterea sudorem i l| 11 cai*r" 11 l d" C "itcrnos quam exteinos affectus curat , (angui- "ilqu c * ^ mundificat in omnibus venis a superfluitate, ni-
l ' Cr " 6 c 0XlUm übe in homine relinquit, generat bonum sangui-
E r an a „ COn ' crv at humorem naturalem. Potuerunt etiam dari djfß l!11 que cum liini.ic.v - j.cum vino ad bibendum ut nio- djin t 0 |f CIn a f oplexiam aliosquc cerebri affectus curar. Alope- *Vl, s lt,a PPetentiam cibi aut appetitum summopere corrigit, f 'sli, s nj^^hfisque omnibus succurrit,arenam expellit,asthma- a d v Ci . f d e thoracis viriis a era Ilis ne pituitolis humoribus natis a< * v w>rri fk 1 ^ ot h° attonito litbvenit, auditum amissum reparat, ^pellit d' o a c dolori surditatique medetur, liilcm utrnmqiic ^ loto eornore . calculor fi .inciit-caniit ac cerebrum CX-
convul-
vitae lunatum cor confortat, .g^-nuum sedat,fac ici maculas st.itusque ab alto corpore
gat,t 0 . ..Ocorpprc .calculosfrangit,caput ac cerebri 'I 01 ') n lt . j ^ ltla hbus prodest,item cum essentia hellcboti < 3^ 0 l C)nrl > nis v. Cum aqua
.'ndcntn, j.,. r ■ ■ 1
8 ta ais*"- lfll ’‘ ci " an * am curat,hydropysin diicutit inter dies paucos Hltu' aUtiii >' cumtheriac* ^ i'- hepatis obstructionibus opt- «O*««»* curat, intestinorum dolores, erosiones & jun- 'ohoi.lt, lamnam generat,leprosis sanitatem restituit: stati,,. U ?' cn ‘ ni pi o lepra arcanum est,Se quo nihil ejus oleo prac- drt >n a , Vcn iri potest; lienem rectificat, matricis dolorem le- movct.cjusque vigorem conlervat. moi phaeameu- t|; ddit , V °st U " durities lenit, oppilationes aperit. Os bene olens »es numdificat ac pulmonem,podagricis auxiliatui, te-
fert,' 3 ^hdolores (edat.eaiumque duritiem sonat,spalmo con- Por c a iJ'■ dsti frigidum humorem,Ipiritus flatuosos ab alto cor- tr eama l ® , ' t . ‘auguriam dissolvit, tabidis denique purulenta ex- 'X u , ‘ ls hiccurvit, thoracem advcvlus omnem noxam prx cr- 'aÄ rcs .dur,or '
"tstpi:
'ores lenit, contra imbecillitatem corporis effi-
j^'diiiatiyy^^'lh. cum granis iij. eflemificati # antimonij liisci- pr It> tx tnn(cc « o> cm, recrea,idique eos qui frigido torquentur. Otn^'^^.sist 1S ,‘ ut cancr °flsmedetur,cicatricem omnem, elc- su, ll ' a< lUe ent " ''Tlerpetcm.lupum,scabiem omnem, phthiasin, f . llni 'in, , cm Vltla mirabiliter sanat, idem ad ulcera maligna llci n a VivaV"" 1 l d ccrll mqnc malignorum ac putridorum
c P ai 'at absque dolore. Item vulnerum dolores 5 omnes

6-8 De Medicamentis aC |itis c<, j£
omnes sedat, vulneribus incurabilibus desperatis u ] c cra' ^ nrendari nequit, ad talia enim optime valet, v« ,c ‘ jt «f" ^ mire fanat, venmculum fastidientem vel oauif a,ltC . s ’ r (st[' n ^ bum continere nequit, roborat, frigusq; ac aest" 01 * vertiginem emendat,visum acuit,vocisque jact" ranl ^ /.
p aracelsvs de fsf ^ NTlu °
T inctura ejus est ut in dolio vini recentis mense
Octobri ad quasdam viginti mensuras Z v. ^i U lt „ r . $ c yj$ fundatur,ac una cum vino digeri, & mundificari h"' ^is , ^ vino bibat arger tribus, ejuatuor, aut pluribus ^ nlll in ul '^f r
vii»w & * ruwitj j miiu • q|Td ' 1 ' j
omnino potionibus ominis, ulcera tamen obiter c .
bus muniantur emplastris, operatur enn» tinctura * atlS
cus ad exteriora persananda.
Additio.
Decreveram integrum tractatum de Antimom"
alia negotia me avocant,breviter tamen aliquas ope'
adjungam.
Ht. Anrimonium & tere ip (tini &: in ollam ampl' 10 ^ )sC in carbonibus bene accensis poi.ie,&permitte »jjjj.rf
in pulverem & bene commixta & cribrata projice T
jtcein magnam quantitatem aqua: conninis <
»‘Äi**
per 24. horas,postea cola per stimmt & iterum ( ,0 i nC ‘..linio"' 1
dam.m tota salsedo abeat, Se sic remanebit in fund" •" nibicundiisinuim. Tunc superfunde acetum desti° atl s ; n ba] 1 ’ sine per aliquot dies in putrefactione , stltra, dest'" 0 r * n) quas' reducendo acetum desuper & in fundo reperieso e ^ j n qi ^ tyrum dulce , recipe eam cslniti.im Antimonii ^ s ^ |>e>' a ctruplo aceti destillati, & loca bociam clausam' 0 n | 0 lut"”’ 1( dies,extrahe & destilla per balneum,Hc Antimon '' 110 o | £ . l ,nt cj 1
nebit in fundo in olei forma, recedente aceto. ‘
cataractas oculorum,lepram,cancrum,cadnc"ir>>c micis praestat.
EX VITRO A NTl MONll PdR^ ttbud eleum,sfd facrnf tcr ‘ 4 '
A p d 1 t i o. tt ndi^ lllU iJ'
'It oleum Antrmonij cum saccaro cnmh _ r _ u J lC c . I ic"l'’ t ^'I t rt
servatis gradibus ignis, quod postea cuculatur, &i e%
jori fit dulce &pracstantillimum nu'dicam c " IUI11 applicandum.
fiS°
. i-d
scribc^ ^
H
vuiuwim/HB .ivwv.inm ü Ml. V J lfl 1 '
fundatur. Deinde accipc salem nitri, tartari cvu£n f ‘ ( ^,'ia
diam Antimonij fnsiiäc bene liquati,paulatim F r0, ^ 1 '' r ;i(i |, ‘ i: dj'q culo movendo: & cum videiisipfiim liquatum >° ‘ :u',ici'a J.
- 'scalidat »^ 1 --ict 1
an«!."V'
"'(i,
'UIV
Uiq
stllil
">t,
£;
'is.
flo
dt{
'P
ptt
'pii
"Oi
b
«Xi
%
Vo
aci
fi»
Iri
"t
P'
£1
V;
tl
1
It
N
V
fi
i

C H E M I C 1 S.
ANTtMONU.
619
.^■Ant' Asinio,
n ‘ u 'i,ravtari crudi an. ad libitum, pulveris» t Z nic ii' c a >Ut ° m °^ am magnam inter carbones, & da ignem len- (J ° Ve bacul ‘' c '" c| td.itur ignis imus, cave ab impetu fumi illius, i>t ac,1^ ’ bene sutum fuerit projice in vas,cujus tun-
inibis T*}’* CCfs '"f 1 '- 1 remanebunt, Regulus verbin i undo, dcU_. ’■ °c tegulo plura ac diveria tam in medicina quam
c 'per
Quod (i partes duas Repuli & unam Mcrcu-
v pcilj t T* 1 ' w v
tis^ii^iMf 0 n v ' tr ‘oli nostri duas partes coque donec lilij co- ' * t( 'm c j e n ^ ll a P , '"' u 'nt,(i ex iis spiritu vini tincturam extraxe- j Jj r riiir, ,,c ^ tlln °nio. Si crudum Antimonium supra mar- e' . Wi j n v Ct ,° sibilato trituretur; deinde eum quantitate aceti bf 1 *' 1 ' 0 ponar C 'j. trco bene obturato per dies 20. aut plus in fimo fi/A'still at 'j Ul ®‘& c| endum,peracto tempore eximatur,filtretur, jjbtii vi„j evocetur: quod remanet circula cum optimo 0l ’ Cl ‘Primo s dfi * t ' n ^ mam 'ubicundilfimmani, cujus vives
Us artis relinquo, ESSENTIA ßt* Saiurnt.
•««m,, ADD
M A R CA-
1 >Ja c Additio.
t .7 te mater' ' ma atl b dulcistima rerum omnium qua; sue* AC 'pio ^ r ' a > t ]ua; omnia antecellit sua natura (aurum potabile v 011 ‘'tirricuj r t l u ' ma estentia nostri lapidis superatur, quem a ® c arn, IS . revera suo nomine, lapidem philosophorum
^innqo*-' ' i,IUu minerale superius dictum, quod intus sit tt H'ulv, Sl ,-' n ' «q«e rutilans, contundatur & cribretur donec 3 >' n ta difj. a P a oilis. Hic imbibatur in vino forti optimo per j . j. n l’r asc b ,c optime claudatur. Animadvertendum autem a .lolc p 0ll " cra bs pricdicti dua: vini mensuri» sumantur. Hxc C. rilT >Um f 0| " ltu ! vc i in simili calore: postea destillent»!, lento
Et
tlinc a ]j ' V 01 ’* deinde,donec aqua prodiens rubescere incipiat. Va (ebc ft ' | fwipiensproponatur; aquam (ervato 8c littis diu in ipacit, rU ''°* llvas iublidcre .tunc intra novem vel decem dic- 5 u *lup cr 01 m fundo vitri aliquid nigri residebit, dc quo aquam j”°paciis lv nataba t sumito,ad cujus; v.accipiatur; j si.tadicis car- Cl)t Ur. ca, t>*leontis minutim incifte.quje simul iterum distil* *S,i op^jg'i' a . ac l u a,quae etiam rubra est , in destillatione vclie- p ' l| nt ,*, b ,a bft igne,ut operculum candescat,tunc supra aquam i tsJ l f Utn jun' n v '.^ e bis,quod ab ea separandum est > coque ntoda bstte si c 'Pj -1 'num.quod utrumque fcparatim custodiendum, tstlnintur ist* tres aqua; ex Marcasita Sattuni ,qua?

6 zo
De Medicamentis
in se quintam essentiam continet. Hccc ut extrahas p£r - 0 , ^
isto
|flO'
io
proceditur: dum sublidunt tres istx aquarum l P ec ‘ 1 ''’ j; c ut al1 3 Tum Ipacium: in.fimdo vitri aliquid terreum invenl , CS ltl ir, t *‘ 11 ^ factum est circa primam aquam ,&tum aquae c° lc post^ turbidis separentur, pur« retineantur, ali« rejicia |,r ’jcstii^ primo tantum gradu ignis triginta diebus in eines t oV e tur, donec coaguletur materia, & fiat lapit durus, e
dfsti'"
iiuuu. M
Lapis contundatur & in aceto destillato solvatuM
granato.
lentur. Hatc aqua quae prodit in vitro, liiper cineres ignis gradu ponatur, tunc invenies lapidem rubrum ‘P‘ „lib«* lern, atque liaic est effentia quinta nostri antimonij* utilem humano generi este hactenui non liiit conip tr j t .niq 1 “' omnes lepras (anat, omnes ststulas, Icorbutum, o |I,n s nl) -ri p f ' ejus generis morbos incurabiles,consumit omnes m 11 ul5! ,nf c
icc"
.lo-
ficulas öt nubeculas: saporem habet dulcem,& no» , acrem duritiem aut crastitudincm, non refert alium st 11 - h) r ' rem vini rubri. Hydropicis lingulare est (blatium > diopem conliuvut, (i xgtotus ejusmedicin« (uniat g l, ‘,| f j,i.i | ' 1 '
unius pili inaqua violarum, limat etiam paralyiim > -1 P ^ pot- ! ' morbumque comitialem,(i sumatur cum tribus |e>i lillC
bilis. Hic lapis ne pereat in locis siccis asiervari debet Milij: si enim in locis humidis ponatur, intraquam 01 Ipacium corrumpitur.
BsiLs^MVS siNTl MON II '
A D D t T I O. l1lC nst r ‘ ,!
Antimonij in Alcool pulverisati partem lina< ” * lJ ' Therebinthinati partes quatuor. probe milecd 1 ^-" 1 "" „d- t-»" benti collum longum, digeranturque in fecundo
diu,donec rubrum colorem acquirant, quod brevi ne „sq 11
' • - - ■ 1 . .i:.,si,ci:lS>1 , .„„in'
menstruum aliud novum infunde
, - _ ..
totum dissolutum luerit: per lenem ignem cv p a dm^ quod remanet instar gumini, est ad vulnera ^' l |p inl um l 1 ' 1 ' jj. i utile. Quod si per retortam compellere velis, 1>J ‘ ^„jqii 0, itidem de vitro facies, experienti« Chemie 0111 Portu.
Di OLEO
H
■fert'
binthinaTv ^ 1 .” 1 nic ^ e Mttim cnfliticm exi
*]u* cicatricem xJrlT ch P lhvm '’ s,m -^"8^ > aili l ’ ke [Z7t, K
Parationes d,lcum ^‘‘«bprodest,purgat,exc.alnr , 1 Wuollitndiqiie k' PC ailt oJro commixtum co^^rc- ‘1 vun obtinet, crustas urendo cxiccat,q ua KUI jt
I

"int
Chemicis.
, ‘ffctirUv. • v* n h M 1
^thirhf; ® 11t » pilos evellit , reüna
6il
n iria(; _-">H‘iuscvc]Jit, reima exceptum . Alopecias explet, Viret »In <w- cu ' f " etl >r, narium orisque ulceribus , pullularum eru npignnti. *' Vttc tata „ TOsecco c °nducit, lordidaque ,'Icera purgat
Item
cicatricem non admittunt, nec non
c m.if,
. .
cnt 'Ws n '* ,anat >impuritatuTi carnis conlumit. Item graveo- ^ , * n ' s >nerv' I . Uni u ' c f r ^ us opitulatur, Situlis, carbunculis, gan-
11 * öe ls P r *cilis,ramicibus humore contractis, carcinoma-
c °m lx 'bus e ». ,1,:.
- <e bibvenit: live unguentis sive linimentis & oleis 'icantur n Ul ’ V j C ,V' u 'ccruin labia ter quaterve cum eo circum-
mif Cc
4l _ a ■ T
}tr a^. Dauc '} tur ’^ oc unguento cx butyro maiali, quod calide lu- 1d^ttilabarum 6c decoctum lupinorum sigilliquc Salomo- °* l:<i ai| Um ^ ' clolvitut > ad ulcera hunc in modum uti licet,
lflrtl obdti^^^'d cus idiplitm fluere incipiat.dcctullra qua-
C^ l,a nt£j
ol. ""lutu Ut -
tQa Urin- r ’ ‘ c ‘ ulv "
tat l«>tvts, gniCmi - oieo U'yrrhae, Thcrcbinthina; an J ij. ad ulce- C;,tllr( )iie ’ ll ' c l u '' n, >purganda, 8c carne implenda milcctur appli- fi^binthi u °^ C1 ^ r ' ema >hydrargiri an. J ij. olei ex vitellis z j.
■)• lithargyrii z Is. commiiccntut,cancro 8c h '" c j , cr, bus uavntm expedite curandis bis quotidie adhibea- ata C1 . aui 'pigmenti jüj, olei vitellorum A x. Tercbinthin*
H«,
0
te
£2 • • O.uij.q, c,,u .
6 I- uuiccaitturimponantuiquc ulceribus. DE OLEO T.A LC1.
— ' mta ' tlv .tlet,tdulcera putrida lordidaque curanda, eo- l) ng r f a nc l ll(; humores dilcutiendos ac dolores leniendos. Item ' tm ctUT1 “Ico,pulchrior erit, delentur enim rugse, cutis Pa« ' lr j nc iubtilior fieri Iblet. IU. Talci calcinati recentis MUmstd. 8 tr atti r ti° Cl ca , 1T1 pbi>i ini fi. partes,pone ad locum calidum ut di- '” d ' ° !e * m C ^' , svaV t n ' : ) rc * 0 ' v ‘ n ' r falcum in pulcrum oleum,quod ad varios PKo t<1m p ‘ ‘Wverb au bona sit camphora probatur, pone cam- ‘
tton Cl luvtilaceum panem calidum, 5c ii fluxerit bona est,
"is Momenti.
° l £^m camp hora etiam
% „U fi At.
'icst^j^t'Warn, pinguedinem gallinarum» aut oleum nucis ,
^ Additio.
« tn "iiD^n 0ra oleo amygdalarum incorporata omnem calorem ®'lla & 1 i d'""- Camphoram cum facaro in calore balnei de-
"-»oebis pulcherrimum oleum in doloribus calidis. Cam- 01, um eum- ta pe t p, '0" gonorrhaeam curat. Camphora duodecies iubl.ma- f W 0| 'Un, 'S llc leniflimo iiepius volvendo vas, tandem vertetur m«*- “ m P b - ' bubones cum ficu resolvendo consumit,& go- '
norrba;am

Df. Medicamentis
6U
aorrlixam \tetustistimam curat, undis avdet.
Camphora ac DE OLEO LATERI # 0 ,
:ccn
sii i«
lH (l
dii'
; j|i'
DE OLEO LATERI KO.
O Lcum laterinum convenit omnibus morbis
dum, peifetrativu & vciolutivum: mollit du> ( ob' 1 ' da 5 opitulatur iis qui patiuntur cpilepiiam, veimg"' itfi? lj ( nem.paralysim,ipasinum, dolorem dorli ac ? enUU c( )ct us ’^,jii’ dagrx,vel aliis junctui arum ac nervorum morbis & O ppo 11 veficx ac renibus; in uolorc dentium, si instill ctlW auremi fanat.
griNTA ESSENTIA EX M' iR
nttsfic extrahitur.
Additio. , ^
P lllvcrifa margaritas, & in vino albo calido ^ aV *^ob t 2. r Si optimo aceto destillato in sole solves vitro op 1 ' 1 ^, ^en 1 ' ^ jta tamen ut singulis tribus diebus renovetur acetujjngt R Jc diligenter fervetur; solutis omnibus margaritis c ^ prius stilla acetum, & iterum novum acetum (o\j c rt 1 ' 1 ’ (l , stilla ut ante, & femper aliquid de margaritis a ‘ cCl '^ at itis tl b 1 diligenter custodi, id reiterabis donec nihil de m al t> stet amplius. „t uu 31 "
IV. stostea omne destillatum, adde ad mcnlbra^^ garitarum camphorx optimx ? t si. reducit en>m ""^^xatio 11 ^ ntarum essentiam,ut nihil remaneat, sed tota ntai f* ^ vifl 1 ^ stantiapcralembicumtransccnd.it: habet enim '"jjipll.' 110 "),,. latilizandi, ut ita dicam , corpus margaritarum : f gd c> |(1
adhuc semel repete. M hoc ultimumdcstill 3tl j lT, |,‘ ) . e act tu ^; icm non ninus fortem (cd lentum, permitte cx j^argan*'’^, vino orisicii fatis ampli ut remaneat vigesima P al ., i e ,ito t
mdocum alembico,perfe f ’ j/ , r &ubig iu j , r cP"
,a ^
tfanlccn^^r
pone in vitro mundo priorem aquam exeuntem solum recipe: appone aliud recipiens, fortifica ignem, videbis ^ ^ teriam flavam cralfiusculam,instar mellis. Hxc tarum clientia, insigne decus vitx. n ftf'
n . O ft ii D
DE PERUS AC VIRIBVS E * '
E Ssentix perlatum grana fex ex humore a ' 1< d u ° fn1 a d
resolutionem nervorum & convulsionem- 1 n j l icn s ' t \f- rem senilem vel senectutis: item ad phrenitidem ( . on {crv 3l ' t ’,,ii' ptis ex humore aliquo vj. granis: corpus fanum u e
sum vero pristinx sanitati restituunt, lac iTuinemj^ jjccribjjj^
gentque naturalium partium vires, item abfcd > cS L

Suibus,
Sft. '
Cn
EMICIS.
Lr;
-' 7, „„itnmr. Hon autem
-"«.cancro 5c hxmorrhoidibus, m re(o i vl . qu i in
? il »am P n CtlaS ' h y acint >os. ac sapphiros. - . ^ JWst usurpan-
<W natv 'tani transire,id est, reduc pon >
at • de his male scribit Ulstadius.
°* Lapide ivdaico et viRi*r>
^ J u ^aici in potu difficukau uvffix condat, 8 ccalcu
vesica existentes educit.
ACVIEIEVS *"'*•
0 u CUtn Crystallorum % fi. potu affictum « me ^ u ° n . 4 qs it'* ^>ad renum 8 c vesicx calculos attctendos.comm^^
v, kul^b:ndosquc&. urinam promovendam . > 5
^ educit,St lac muliebre cum additionibus ad -
0
0
-'«m
DE OLEO SARD&.
cor-
lt '-u ex sarda 5c hxmatite ad sanguinis profluvium va- T DE O LEO SAPPH 1 EI.
r Um , s apphiriad insaniam, pcffilentiam,carbunculosA
P a lpiiationcm est utile.
^ DE O LEO GRAN ATORVM.
Cu m granatorum ad cordis
K commodum.
P\U £ Cor ALLIS ET vi CORALLORVM.
\} , ( r nta 'flentia vel tinctura coraliorum t.üS'flcftus r „i,- - -
0
> tremorem sputumque sangui-
_ _ .„.miuiulll U111MC» UUCUUIUII*
Ptratu,^ UUs ra dscitus evellit,§c corpus cotksti quadam vi in tem~ Decidam habitum absolutamquc & exquisitam com- v tl ,,i ' 0Uc m restituit,nam quemlibet morbirh comitialem» 'O rn adultis ac aetate provcct.oribi.s, per quinque
i' “«anas om~:-- -- • •• - ' - _
omnes interiorum
>"r ? 1Tmmo subtrahit -.Paracelsus . Hc.
6 ipsum di ' UUr senipC1 »«5 paroxysmum, Sc
Tinctura; coval- '' l 5 Jpsti n J ! 1 v "'! lt ur ieniper ante paroxysinum, Sc antequam mor- j‘ofliiviiijjj arripiat,si percipi queat accesliis. Sic etiam
5 1 irritis c l'!'’* a quacunque caula ortum, tam in pueris quain df^Oqiic i ct > Acet morbus ad extremum usque pervenerit.
dantem ccra ®c simguinem mundificat, & quacunque parte q° t<:s quosc* 110 ^ 3 modo adhibita coercet. Eadem nrcnstiua & ^scr* lcm Ul 'queuterinos calusque patentes sistens.ad probam i ü rd >, SC o Peiat ‘°ocni reducit, neque maliquicquam redivivi ih'V "^'dic-,/^ 01 ' s P an ibus unquam este permittit, sicut ex alio- p» anc l'oliam^ 01U1 " * C1C omnium usu accidit. Eadem quoque tjljj n’® 1 "danutni curat: venenis resistit omnibus. Prse- ' ^ Corallorum tritorum § ij. aquae ligustici tbj.
falis

JnprctUfsUm pidtbw n con- {iderad* Jnnt.
<Ji4 De M e d t c a m f n ti s
(alis gcmmx.vituoli albi au. 3 ij. digerantur in ied 11 '^ k4 u , fst- per mensem. IU. rubram inde cllentiani.coagu .,ol |tU "^ii' corpus non latis rubeum eilet, tunc iterabis uti h’P 1 ^ ^
Dolis Z ij. cum aqua rosarum vel pnuu lix. Ad’ 1 , t j)i( c lis imposita dolores eoi undent (edat > defluxi 001 ’* lS liii^^cn' pelcensSe pustulas dilcutiens. Eadem intra eost’ propemodiint, ied non tam efficaciter pueli-' 11 ' 1 ’ ^„abi^’^us guttarum instar ex liquore aliquo idoneo cxhib* ta ^ ^l« 0 m viris quam in fceminis, tantq; in junioribus ‘■l 11 ' 1 " efficit. , r
AD P RK.PA RATIONEM- , ^ stlis M. Corollorum^ j. olei ntirtyllorumj j ol | l , - 1I ^ l ^ r|0 n(S ^ ( (, f, i j. misce & calcina per quartum gradum rcvei n Quj 111 ' ^0 horas vel longius, post ablue cum aqua plantag* 0 ^ e 0 j,-,, sentia coraliorum ita fir. w. coraliorum 3 ij- cl , n 011 duS ol ’|j lC 5, Romano & phaseolis 3 iij. aluminis prxparati ad P a ut 3 - misce & digere cumft> v. Alcool vini exiccatip c tunc exicca,& erit crocei coloris omnino. Dos '
Nude contusa coralia tempestates arcent: l tcn ' |I1! i)ier' 11 ’ 1 ’ vum post longum tempus restringunt, menlcs«] 11 ^ fl t>sq LlC
Iisi°^,n.b^
ni prxparatione.prxparata vero citius opera« 1 iculo,danturquc in ovo quodam sorbili ad 3 1- TINCTV
omni
periculo,danturqi
PSFS TINCTVR&' jqii^'
C Orallorumadniinistrationisejus ^ si pcrini c< ^, ] n ij«s chorii vel chamedrios , aut gamandrcS 0*^ ve (peri> c |d quarta pars 3 j. item 3i|.propinetur xgro ntau e , idf^i quinque ante prandium,aut totidem hoiis P°, * ,’jbus, Ai’blatit septem diebus succcfli vis,cibetur patiens ile vl ^ ejus sit aqua destillata ex fumo terras, cichorii» ve bus tamen sobrie tantum utatur.
Additio. e
Solve corallos in aceto radicato, stent in d'g j rI1 pon c fem .tingetur acetum, effunde & iterum a ^ cUl n amplius tingatur, filtra, evapora, lava, exicca ^ ct liq 11 „ f i' circula,deinde destilla Sc supra marmor colsoe-» olC) 3 g rabilis 8c dulcis,da 6. ad 8. guttas in convenit' 110 tias Deo. „ e r$. ,
GEM MstRVM PORRO L1 $$
U T adamantis,smaragdi,tnrcoidis,caduci « 11 °^„„i ctf ( jjc-
idem quoque efficiunt eorundem olea»/,, „ „ja t
&
aliud <jd *
num ac Bei illinum. Sciendum quou ... -1 > •,
randa.lnbstantia,virtus Sc operatio »habemus -
„dem oie..» „-ia ' stu°^"^^^ijiid.c^r>^

U^'ioncsf Chemicis. 6r.s
IipitVf reta - s v >rtutibus efficaces & occultas. In qui-
f ^cftiutn ' ,US llCUtl ,tmt operationes naturx & corporum lii-
A Plantis.
'Vutcit, 1 ui ^ an ' 1 optimx virtutis & efficaci* fecundum ErpUmiißt
^u,
plantx cuiuslibet ,ic diversitatem.
Hf'Ro PHILOSOPHICO
AC
nc de auro
Runkste ejus.
philosophico tractabimus. Omnes philosop'
nostrum haud e st vulgi aut commune . ted pnt
1 'J' UCUm ' «am absque periculo omm ac nocumento hum*
Ch' 0t P m ( IsteoOpr. Mnx. dante & adiuvar.te) ianat. Loquor
»O n d ' ehemistieo. ted vero ac naturali .uro. quod nimm m
p t 3 c °uani corrosivo, vel absque venenosis,3c corrouvis * q 1 statum est . -
k\*°itttvc n Eh.ct» tantx virtutes attribui debent: namclixir est ft l f icitur '^ ue .m° r bum contagiosum pellit. Seil aurum pota- -.^haiq Q ,c l u< ffi e s una eum aliis (piritibus aut liquoribus in lub- e t ; c i | >squ f . , j ni . am potabilem & qux bibi potest , redactum fuc- 1 Ilia f..L ,,° tis . 9 )• qualibet vice. Oleum auri >'st , cum ex r '• rf “t *P!v*
>, c : ,■ antla praeter adhibitionem oleum jam lactum est au- t, " a ‘ ,T * «- ctiiitta cfl'^ UC d °* is ut pondus x. granorum non exs dat. mm e ''
- a feni?-!' 3 Vero auri dicitur, quoties ab eo tinctura rubea
Vis
!>0ri
P' ataque fuerit a liio corpore: nam virtus activa
‘ n tinct.
i. - - - - » iiiucvm^v/iv • ituro t i> tiu UOHVll C^UX“
i. -tUtq i|j ra cx 'ftit; dolis Z. Quintx vero edentia: auri est era- ' lr n« eomm c CCS ac l ux ’ VUX bonx, vel alteri alicui aquae fubti- .V° ntedi, ; .._ ’ 1,c ctur, maneque sub meridiem ac veiperi liimitur exigentia. Quando aurum vel sulphur auri venit
C PUS ^a
.nJtnfaiion.' 10 %° ballanto apprehenditur,tunc clarificat balla- tt itiaf- * S a ‘ umo malevolariuri stellarum. Quod 11 morbus |tt tornan r nitlT 'b | o principali, liilphur hoc fermentare oportet : c. , alias
ali
in membris operandi vim nullam ha-
****«« autejn transmutant hoc aurum ab una in
;>° r >
^ntedi
Alia est enim natura baliami in limguine, alia ■‘■euic a la ' n corde, alia in splene. Haec omnia leite opor- Pjts (J c Co m observare. Quod cum potabile inducatur, acci- Vi tell 0> i t ._ i 1V ' a R r ' lt udmt'm pili & imponas m ovum coctum,demto Ptt l’e co r U i rum ffilvatur,hoc aegroto utiliter propinabis,nam (v ril, n ph'l° r at ' diligenter tamen observandum est cuilibet, p hstim p 0: 'pphicum, quam primum vino aut simplici aqua: in- ' Vcr 0 nQi e ' lt > argentea quxque vasa Sc instrumenta deaurare, C ^ n igredi tlUr 't >uxta veram artem pixparatum non inauraro, t ' ,r Uautum^j' tantum fuscam obducere. Aurum philosopho- ,k t est,coagulatum duobus aut tribus granis > fecuti- R. r dum vi-

C,z6 De Medicamenti*
dum vites Immani cornoi is adhibitum vel appl' 4 * 1 ^ cl y labilia eflicit, etiam in omnibus aegritudinibus * 41 lV , e di 4, no thenac.-e melioris exhibitum aut aliis quibus 4 ** 1 ? i^tilit ** 11 tis.ut lapiens quisque providebit. Cardanus v i-
letum scribit. Aurum, ait, res est sane arcana pri.„cital’ 11111 /
: e !« 111
pera Mento a quali, ac mirabili proportione <
rium compositi, cui nullum corpus mixtum 3 n)w _
vulnus cum illo factum non inflammatur. V 111 ? 1 . i.sti
magna simplicitate aureas catenas; niunmos & Vj t nr& £ i U i iii 4>
quote cxtinguit.vel cocturam quandamtacere ifl° jyic - 1 * 1 ?''
aqua simplici,in turbida quadam potione, in my lc ' ’ sU)t) pri^'f j,
aut vino ad confortationem ipivitnuna ac membio^ ^ oll o ^
Itum: vocatqueliquorem illum,in quoextinct" 111 |f ’t, 4Ul '' 1 %
ne apobamma. Sed quomodo vires cordis robor>
tractantium manuum Ibides collecta: & adha' 1411 ^^! 31 ' 11 ^,
illis hoc modo auferantur. Plurimi ciuoquc ab u ° lltl de?
vulgaribus medicis persuasi aurum lima eotvtm i: ! , c rei' tlS
tiunt,quasi vero struthionum stomachos ferrum B a liis >’’■
beant; nonnulli in confectionibus clectuariis 11111 | 011(; iri
«licamentis, ut in Diathamaro fecundum desc' >f’ t , 1 c jrdi atl - S
Elect.de eemmis elect. lactirice (ialcni contectio 111 . 11 cX alJ|t ';, 6 . . . . -ret.a- 1 lip t»
aurcisque Alexandrinis tantum non'ederejvcrum 4 j llC o vasis Sc edere & bibere delectantur. Verum 41,1 0 |sit, ll,t )t) bile quodlibet in stomacho hominis' mutari.’?°' 1 1 ' t st,vi ltUl | ) j, que nullam principalibus membris > ut supra ^ l4 * 111 ^, phil°^ 0 [L, prxberc poste videtur: led aurum philosophorum ^ fiig 1 “^ ce praeparatum innumerabiles habet virtutes, 43 vf Iiit 4 ^ multisque aliis acdivci(isdcsi.ctibussiiT)iliterm cc ^,j t .[j I er & ditiis quilibet medicus per ic & eruditionem < ' l ! an ' rn nri» ,4r .'n j. mabit: inpriinisautem epilepsiae, Jccontracturis 41 ^^ ,uir> do tum curando resistit. Cbntra caducum, an tJ1 '• I)V
deturque ante paroxysmum,una vero hora post at ^^r» 11 ~ j, tribus lioris.idque sexies repetendum est ante p Jl ■y^jjis elv i(l j pcr&accdlioncm. Pro contracturis, dolis -tun 1 ,,ri ll4 'l ,ll ’ji qualibet vice. Super omnia substantiam c01 ‘ lS ^ exl^' 11 ' vitx confortat,habetque.vim ut confortandi | lC par«Jj ^ cor; granis iiij. vel viij nam per venas mesaraicas -^^ n -jos ^ dem ad cor, indeque per universum corpus .^j^uit' ^ xC ^ potest: quin & desiccat lupe, fluitarem omnium ‘ £0l ifo>' t, ) t } t a ubstantia cordis,& spiritus sua claritate illum" 1 ' ^ ^ piX 14 '^, soliditate .temperamento suo temperat lang ul ^. ta( . cS lirifj^
putredini resistens, eundemque purgans St ^ LI fs ' ]iat nid
vitate ad partes expulsionum inclinare facit, den • » y h..m dc maniam: vires ac spiritus e.xolutos relai 41 • J
if
S>'

ßlj
7-«. ÄfilStt
Ääftssasssft^Es
K,sinn deperditi , confert. ^ m 'ZTZZte- s, uin' 11 v? <:at ’ 8c a h excrementis Omnibus ^ xvl1 ? a 0 j 0 rc dditj }tav 0 , r 'k' ls expurgat ipsitmque jttveuile quoda
s Quoslibet humores per pOros expellit;,
^Uri j- A B 1) i t 1 O;
vera descriptio. Fac amalgnrha ex Sole St r’Plum tefi^a cl,rn pulvere siorum Sulphuris,cujus pondus (it
fort', . "'’pectu amalgamatis, pone htec omnia simul in (cutelli C P arv ° calore per horam unam, pottea accende Sulphur quod 1T| comburatur,&. eperies aurum tuum valde Ipongiolum, Vp Cf J 111 ^ et ‘sabis diligenter super marmor, Sc inter terendum Wr, c ®^ S “une pulverem aqua vitae optime testificata, qtiando Atitjj 11 incende ignem in aquam vitae,Ut totacxardelcat, Jer ni *P etl,ts aurum calcinatum idque ter facias; tere dentio fu* Msi. ^ot' & adde parum mellis Sc (alis communis pr.rpartri, >«q v _ spotte scutcllx terrete , St infunde aquam calidam, Sc
sinu At. -
is g- ,• ! ne Ahquandiu quiescere, filtra Sc lava ,. ucl alts(itan-ml;„c x .
a,quousque
nihil
? CQt Porn ' S lf am phus,8c erit subtilis ut eo scribere poliis Tunc iohst W ?*>IS cum ._ : _«, . :--
'°~ Cc rub s CUm tr 'P'° olei tartai i,Sc exicea St pone in ignem et„A CS , t ‘ siosiea pone super marmor, St (bl una cum sale
quodr
. . .pone super r
un rU ” lcUn< ?hf'mus; si una vice non dissolvatur,opovte- ^"til c Um 0,1 E dissolutum reiterare. Hoc oleum pone in niatr.t- fc' ali 0s °P tlnia a qua vitx, Sc pone in balneo per octo dies, Sc /'""instar 0 ' n cineribus calidis, Sc tuum oleum reperies ru- a 'tan sep ar , ’ n ’' P°^ca aquam vitx extrahe per filtrtim.tit sal , Utqitod 'r i ^va saepius tum aqua vitx, eamque incende, .^tac ( Uri! 'elidet serva ad usum. Hujus auri potabilis virtutes «Olovibu, ,U ^ eas numerate vix postim. Primo in calculi maximis ,( ]Uj a P r °pinando j. vel 6 guttas cum vino albo, aut aliqua casi^^ta , consesti ni dolores (edat: Sc post horam u- >ct \ a jj uitt distolvit St foras ejicit. Inpcstc dum cor vehemen-
? tta est sicfiilens venenum repellit. Contra omnia veneni gc- cievi t( , r '' niCt hum prxstantilTimum, apoplexiam curat,hominem *Potc ptisiinx (hnitati restituens: cancro medetur,5c ^Wat Ccta p apostemata interna curat, contra omnes morbos 'Wt, in i? sS<a medicis derelictos, modo non fit prorsus humi- uotninexxtinctum.
Sol Vc Aiiud.
Cr ' at tebi t ^ UI , Urn h*hs spiritu, extrahe illum spiritum, Sc aurum re- n tundo vatis Instar mellis, (1 aliquoucs.lupra ldipium . R t a repo-

öiS De Medicamenti*
reposiici is i deinde affunde oleum Juniperi,iing ctl,r i ^ (£ .
trahet ad te auutincturnmnibicnudiflimam; s cl b i.iCJ" 1 *
laudem J‘' |U
micoiuinnon licet ultia docere : his in re& la-rnre.
lmpoUores nonnulli sunt qui pro auro p ot,v
b’ lirf S
iita 1 ”
ww.uu.m ,um qu. jnu .miv t ~ l>' , .„ffl
quentemvendunt: Accipiunt auri limaturam» I, •„pliV 11 ' r jj ...t. *. .i„e...i. ..i,,,,-.- .Oa lll ,i. n ,.itc'
treum indunt, & desuper oleorum camphora:, UJ ' j|| ä n 1,1 soeniculi an. olei vitrioli guttatim j> fv statim or" n ' ^it#' rf , vertitur in rubrum colorem,fumum latis magnu' 1 ’jde 11 ^ { , tandem nulla sit auri solutio, imo tale, quale l l0 , ul ,,r.iti S .^j,,
peris, ro: (ed
Hanc Pragi pretio 24. ducatorum em> > .. ^ ; JD 5 cave ne cuiquam tale aurum potabile cx* 1 plomtu elt:
Caflrat per nares odore.
Camphora mares.
DE RECUPERANDA IVVBÜ* ^
Raymundtu. j jgC
St. Calmh philosophorum,id est,q.essentiam ! „t
bili potu potdl il-nex mane ac (ero ad quantitatem . v eii't‘ ^ nae infra paucissimos dies ad tantam incolumitas 1 tllt eiit “. ( c manifeste & sensibiliter sentiat, se ad pristinam ust
niste ; tamen cautela est,in hic tempore vino ^ j U yt'i'
est regula quam lerVabis, ru detrimento senetst recuperatione. -fr
IDEM DE CVRA DESPER* 1
H Abeas chelidoniam,cujus flos & Frtictus s *V l ^ 3 f xtrasi c ’ 1 ' f , terius,& quartum elementum per magisto 11 ". est de elemento ignis,& tanquam liquor oh iA ^ m 0 “l fin .
in quantitate unius grani tritici, & statim ' J^jeiA 11 .jc^ ipacmm.si lufliciens erit patiens ad ipsam transg f c , ^ ,j. de conforta eum cum adminillratione nostr® st st fiiu' 0 5 eX quod persecte curabitur,nisi dominus Deus yo . j l011 iin> 1 „'.t no mori. Idem Lullius de cura lepra:,qu» auv . , nl na rlltil ’ 0 ci>' humorum corruptione vel venenorum iuhemn ij^us f lt . huic tale remedium & perfectam sanitatem mt ft .flit. rare,si etiam per multum tempus vel mqdicun t 0 ^ 0 di cS T ) pi canum solis Scperlarum,i?c administra patientes ^„rabi 1111 do sibi mane unam plenam nucem. §c sic F‘ c11 „uisv'is I 11 '. g,^ hxc crelestis medicina est, qux totamlcptam^ a qiia 111 . a jlli ; peccantis infra modicum tempus curat, stem l|T , ScapF^ra'
ex fragis,& affige illam nostra: q.e.auri Se p ollai l "* |t li» ,iintL A c qU c aqua quippe harum palliatlcprolbs, fi bibaturj c nti - ' ( .,ri cula: j potiflime autem si ipliun miscuerit aqu pi

Chemicis. 619
auii.t^r CUni btis spcciebus perfecte curabis. Hydropicis n Potabile,cum oleo hellebori Lc sulphure.
Ji^cj LS PS DE PODAGRA.
jsj,? f 111 gctin- podagricus plena ac perfecta purgatione, & af cano■ ■ - r > -/-i.. • - ” ..
^lli
>ar caiv
fot allino, id elf, colore a (sibilantia separato Sc
HlO
) 1 , , —..nw j IUVII)M"VIV tt lilouumiM .VJ/..-- —
r ‘piritum vini, quo interveniente eliciuntur fluxus
> a aeo Ut 111' lrw... r __u_ „ __ j_
, v 0 ut ne locus porro relinquatur podagra;; in hoc co- tj t)i 5 a "o,quac ex essentia auri elf , tanta vis ac virtus incst.ut Jl'ttiu :n ac P l,r gationc medico deprehendi fit impossibile; flat
V, ” a Durn ''- : - r ■ ■ - ■ - • ■■■
«ati ' ' nu S' 1t10 sexies aut septies pro vetustate live duritie r °‘to j f ta podagrae ; Para celsus solis cllcntia quinta nec no» omnibus morbis tollit,renovat & restaurat, '^Potka 111 ' 1 corroborat & clarum perficit, in electuariisnu* contra morbum catholicum seu Hispanicum, l "ich 0 1 8 r anis in vino, aut thcriacali aqua 3 s. mane jeju«ro sto- l " c <lin ^ Cl 10 ' cbes continuos, fumatur. Diaphoreticum enim
%niZ C ,-' u ' nicst
sudores superfluos & noxios quosque humo- ..can-
c ‘Uiti Vcr p. . . .
r °fis ^ ! COl poris expurgans,phthisicis,hecticis, lienosis, a^’qtie la S e< ^®nicis ulceribus, lupofis ac fistulosis conducit, ll,.Q 0l ' n ' s bumanum a putrefactione Lc corruptione ad ^'etn )Tl ° ?f ^ 11,110 dcllinauim usque praeservat. Quin etiam jp'Viaiit Jvic 1 no . v ' t atcm,quar ex unctionibus & fufiimigiis au- lvk St ' llc ab(' Cr j Ur '’^ulgi-itcrnpracipitau.sublimati ac cinabrij, n' ''fiunt ' d ' S ’ m P cnto 'um (lethalepro reniedio-venenuin ex- h u ta lv ai !fP 0rr igcntiuml medicaminibus evenit,aut erner- r°iilni«-R olltft - Ali ■
tu '"‘boiibuc Al,n autem prxeipitatidosis est,denarij dimidij r* siiciij c P r ° adultioribus integri pondo, pesti medetur, Sl 'tnat llc j Q' t l uai n interentem, clcphantiasim aliosquc mor- j^t'Uinilj Vs ci es abigit, 1 viscerum obstructiones referat. Qui t . ' s den, U erimt > iis opitulatur. Idem ulceribus malignis cu- > ,*ctenari 111 mtvo sumitur , in morbo gallico. ly. auripra-cipi- a bciq 1' n ' lllluni > Lc milcc cum dcctu.uio dc (iicco rosarum ",bi s tCr P ecic riim de gemmis 9 v milcc simul detur uti moris CCtUr >Unn C ailt l \ ll »ter fumatur; brevi extiipandam luem politor a d so 7 t ! lnlctus unguentis ac emplastris purgantibus feli- '"'ftetur au' c^venolaque, non autem (eipentia curanda ad- ^f«,n llac uministiaiio tinctura; (olis & usus fecundum Para» tpbtica; ' Tinctura 1y. solis aut auri 3 j, cum 3 j j. optima f'' lc iun 0 permisceatur,& ejus mixtura: propinetur agro
, Ur btaguij ooincho sub aurora: imperetur sudor iepromovea- (.^''suoadii' 11 C ?°' ptoecstus hujus administrationis vepeten* ^gUinoL.. 1 cus csiciat sanguinem, aut alium quemvis humorem utplerunque solet fieri, vel duodecimo dic,
Rr 3
curctvK

curetur postmodum quocunque unguento v<st cS
Mrnic A MENTIS
Uiptico. DE L
DE LVNA ET ARGENTO r
ejmifue %,fbu6. , „*>>*'* ‘j.
}
to v,unnopoiiuii> icu eu ipamco,manta vei 1U ‘U, 0 j,stn' a “' paus, lienis,vel jecoris menstruorumque vitiis IX cl ,iiti 1", obortis lingulare quoddam remedium est, exp 1 ' 1 lnimani corporis qualitates pet potos absque ol ’?,j lJI ri> con 1 n l it* culo,debilitatione,relolutionc nc imbecillitate ' uS hu !,1 ‘jgo membra principalia, spiritus vitales, ac totius ^ in pristinam sanitatem reponit. Argenti folia ‘ cl \ adversos maniam, melancholiam, & ad cerebrum corroborandum, Elcstnario de gemmis
e*f‘>
ameisque Alexandrinis immiscentur: Spagy" v ^p 01 -a lllP . f! c oleum eliciunt cujus dtia; vel tres guttulae in ac ' ll ^ |11 ncS c l uC in cP f nix,salvia;,melista' adversus morbum caducum* ^ , bn aflectus, exhibentur: corpus album Le ^"u^ner ^ reducitur in Mercurium, intra paucos dic*» & )(hibc lltlir " lorcprarcipitatumproditque in pulverem,cujus vnj. contra hydropem.
VERA LVNR. ERRVAR* T ‘ V
Additio. forte" 1 ^
inm quacunque ratione:!! per , iß"^,o<
. i.iuf'l" 11 '
eandem-Mi'» tere ^ ,
M«epe r;1 f k ,iU'-
colloca in loco humido & 1 '' oiiat 1111 "' ,,1 V
affunde aquam tc l 1! ,'r ,,’jiiifl,
■ n eum ad ‘ ll ‘ , ,, „i 'u
vi calcinarcjcalx Luna: diligenter exiccanda 1,1 - o , ti tamen nc fundatur , led llylo ferreo ..s- abhiatur aqua communi Sc Ixpins cxiccctur. fundentur qtiatuor parte* optimi olei tartari, cestui' & rursus cxtcceun, tcratiirque : ta:’ -' reverberii in ignem flammaeper 24. horas. s|
nuototumque c~!l.i
separes oleum a tari aro,
fundentur qtiatuor p.irtes optimi olei tartari, u ! ..„atu 1 i c -
..'.. . .„rdem >w> ^,ctc
H: agita iimtil & relinque sublidere oleum ad r "’ ulC ljir i' 1 "j^ta' quam ä tat taro pei filrnim, oleum LunX ,em jj llS s.!| 1|fl 1 ff; quod ipsom lavabis toties donec aqua non an') ^,,tiu>' (i'
rum. Pius ille vir,cujus capitulo de auro pota ™ ^ A | ' t ‘ ,nU f'plr ( ’ cimus, solet pariter filem argenti epilepticis • yeiid« 1 ® j n ji- Vocare licet) magnatibus ducentis ducatis & P j„3q' l ‘ 1l s,v. lt ’ sic parat: Argentum inaqua forti solvit, loh* 1 . m illa" 1 pit, & argentum jnstai nivis limdum petit • c * plu* 11 ^ li* p^ipeat, deinde in vas vitreum cum duplo usn*

«w' Vas Utia Chemicis. Gi, I
^ ^ulfh clllTlrr >^tciia supra carbones accensos collocat, do- a ’ ant: postqunni refrixerint,sal album quoddam in si».
C ' UlcC ' c l üocl fal argenti fallo vocat. Std eunt ar- j^rii-, il] e M cni quantitate Sc qualitate invenissem,imposturam L f s Moi n '/' lu 1 cm ita percitus, ad me inquit: netas argentum ti, i ^ Um ^° communicare ? Respondi: me talem phi- ^Jru ITli 8 nor are, Scc.de his plura in libro de impollutis alclxc-
( arna)„ Additio.
t rc 8t accipiendo Mercurium & Jovem , deinde eoa-
j°. 0 lco f, C ?° m oleo amygdalarum amararum, pollea destilla > ^Oij. a ls fiilulas: & cancrum mortificabis, absque ulk>
De iOVE styr ST4NNO PHILOSOPHICO ol , ?*'**' ^ r,tw '
'■icifi ' 11 .°pficum morphacam , lepram curat,maculas r d °lo rt »? t 5 rcftcmias ' oculorum inflammationes lummos* 'Sopita Ct ' Jt > item oculis membrana obductis,per penn.\m 1 Sicat f i c ' lU \ r ’ olcera omnivaiia (ine ullo dolore sinat, radem* h'pto f„ a J ofducir.ferpiginem nuiltosquc alios morbos curat, ^ experientia diligentiaque medicus experitur. ^tdu cit Satarum. Alvum line difficultate movet tumores* , ‘toa Cl) ’ ltei11 '^mbum Gallicum exeodenique orta vitia,item ' tia for-,- * U “‘Acilia,ttlccraque maligna etiam recentia adhuc, ,,s *4-ianat.
4
stir,
A -rfC K.RE PHILOSOPHIC&
e j***(j^ 'Vt-ribtu.
!C Cstt j ar ^ r iucum educit cum aqua mulsa pituitam , excre-
J.f'iilofoplnc
'^tUn/c SCUni Cf ra& nitro abigit, morpharx prodest,ad gin
>n carne cohibet, fistulas cum mellis decoctione
Wit 'm
1 «xerese
centias & callos utile est, ibi des mundificat, fia- ''ha I M^ Unc l ue curat,ahsunutque camela narium: (edisque 'Urii 0 | c C > papularum eruptiones cum vino cohibet, ulcera ')tie Ca | ) ' (t ° acccr ausq; ad cicatrice perducit, cicatricem ossuGni- ^'&siofie' nVtri ° cll lorum emendat, nomas iistit, cancroiis ac fer.
aiw ')' a tur,contra fistulas & reliqua ulcera v.'lcr, vulnera ^ a sq U( ,p a lat ‘° nc tuetur tk custodit, exiecat fluxus, uvam ton» Vis j ' n " a cum meile admota reprimit,iti emplaftiis.ac ung- a d Cl lt ’ 0n ' ln B lltnt ° illo Apostolico & sspy. tiaco mistum,valet S'ritn ci]n, Ca l n,,r 'daquc ulcera omnia curanda: verum aas post-
T' a m
, Cllm menstn
uo in oleum redigitur habet colorem linarag-
,nc cad piaiuictamodo led etiam fi butyronjilceatur d 1\ i' 4 maligne,

6zr De Me d-ic am entis llCn dff s, f‘
maligna quaevis ulcera curanda vaIct,_adcallos fistula? callo obdurata.’ immittatur: ad delendas tftwniscxcrclcentias,fine ullo dolore : insuper fiirn |lCl1 0 pff* 41 libet m collo vtsicx existentem curat,siemplast' 03 * stum una cuna oleo cera,ut decet imponatur. -
ad cancrum et cviysyis ° f '
DLCERA.
Additio. f, 1'
ly.. Auripigmentii$ ij. viridi; arris $ i- si . vini albi ddfolve terendo in mortario , & quod distblntuM est 1 ^ a j c sl1 ', fictile vitreatum,bulliat.igne carbonum lentillimo u>st" „s''' 1 ' suintioneni trium partium, ut non remaneat nisi s ‘ r 'jrer c ’’ S tandem remove ab igne,Se dum materia adhuc . 1 yj r utS ^'"j, da est, lupcrfunde aqua; rosarum & (olam an. 3 st ^j^gi'Y aqua: est innumerabilis ad cancrum mammillarum , il(1 qiieP ‘ ( varum,noli me tangere, Polypum, mimdificat quan H jbst 1 '’ 1 ' gam antiquam sine ulla moli Ilia patientis, in vitiis l ’! f ptib" intingendo penicillum in aqua praedicta. Dabo in c tutum & probatum remedium ad cancrum. .qO
DE MARTE AC FERRO PHILOSOP ■
tju-scjue S>,r,bui. b|b , t uin C ;;
F EmimPhilolophicum attonito cx aceto 11111
contrarium , dysentericis opitulatur, gingivas m , P’ que ac roborat,igni facto ver Perneo illitum ex ac'' 1 ®, jgpro* 1 ;.’ pulas ac eruptiones simat, coeliacis, bydvopicis,li sll ° '
cancrosisduposts,fistulosis ac serpiginosis utile est. P ir) irnp s !f ’ tum lenit, profluvium feminarum sistit; conccpf'° llC | 10 d***^ contra lcabiem genarum valet,alopecias replet, Reitst > ''p
Juto medetur, cholericis & cholera laborantibus 11 juc.n^L - ■ - - - - Nsiivio -,iu-
>coA
M
iiitn'
gumem restringit, vulnera consolidat. Crocus - . ^
vumqiipddam est maxime consolidans,multoq ut; ■' jnorbis similibus medetur vej adversatur.
DE CHALTBE aC ylRl$ rS
Chrfljku. dest, Vst 1 ' |;
C Halybs extmstus in aqua potusque lienosis l' 1 ^.., ,iist^^, que ejus eveliacis.dysentnjcis.cbolei icis, ac c 1 .° st | cl1 i h 13 ^. dtventriculo resolutis auxiliatur. Sed olaun e| . . ^. 0 te
cum utilitat#ad praedictos cftectus adlubcn a rl , lC ‘ uU j 1 valet enim ad diarrhaeant,lienteriam,dylcntcriam ’ nf sqn st '. (> , ficum fluxum,ad ventriculi corroborationem, a ^ ^ c0st (ctst' 5 jj., jjirernas quam externas liaemorrhaginssti l rarlti tst oflstV' 11 J( j[ filium aut Symphyti commisoeatur; ia alvi au tcl * tst
l

'"'Jdbibf -A Chemicis. ch;
1110 tub ndUm .3 Vk-I V. grana cum olei nucis mulcata: 9 v. ex fcO- °^ 11 Martis unica tantum guttula cum decoctione Sivir 1 '"“ exhibetur,aut confervis quibusdam adltrin- ■ lento' d dl ^ os ll, us permiscetur. Calcinalimaturam Martis .VnJ"' eum floribus sulphuris,donec rubescat,totaque VbJ..®"!'' evanescat,hanc per diem integrum reverberato.
'Utere
pulverem purpureum ac tennislimum, quo, ut di-
Additio.
'»minatum liratum supra liratum cum pumice stra-
Sie
I ific »VcS ,m 1^'
n 1 C){ trav i * £ ' VCVl ’ r l' ,crava ' S - deinde aceto dilliliato ejus tinctu- ' >1 °l'ave • e,1 ®’ ev »p°>'Jtoact.ro > rcpcrics (hiemrubrum, fliiepius clls met olcu .
•0 £
eum mirabilis virtutis. s -iTir RNO v EL plkMBO PHILO
At,
"truis
phico > cjwjj ‘viribus.
S
,:,c l u J,vel oleo prodest,hxmorrhoidas fanat, ulcerum f leUt ni a [l'' s tohibet, ulceribusque cancrofis ac putridis cum per
Ues.ioij* aUt phrmbum philosophicum ad omnes combustio- 3»ee'" e
?"8"ute,r' e"'"' '"fl^tiginosis conducit, c,
H ' tl| rA ll PP> imit. Oleum Saturni vel plumbi, loco humido r!° ’ °U'° Terebinthina: permixtum ad quxvis maligna ac C ° s diescv U llc ' a 'dccr.ique brevi temporis spatio & inter pau- fl Al ' u 'n,S;'' l"? ) m plenda curandaque pratstantissimum est medi- j llJtu oculor anu,S pr etiosus, ad lillendam ophthalmiam cum v Co "'<ur r \ Un ^ "rh'hnationc , dummodo prius quamoptinsc 1 ta dcnr ri st tCm nitn, l ,lis convulsis rclolutisquc inunctum bre- J' c °detltol ltU ! tlidtn ' tumorem ex calida intemperie natum, ^''hoires C ° .'uucmclino & olivarum dilcutitsinluper instam- F an, 't'Squ qi ! 0VISm0cl ° ortas ^ nmbulla quxlibct restringit,si ?'ca paijjo ' i' 11 ' ca;i ulcus eodem imbutus liiperponatur, scii co- % ve];::. n<; htborantibus aliisque intestinorum doloribus,»rana s)j. c J' cx huntorc aliquo ad bibendum propinantur.
^hncralium ac metallorum viribus multiplicibus jam ^ u °'eivi ■ t'* 11 ' 3 ' prxcfdcnti subtili quadam praeparatione in U- ! l!>[ tavul, •^ Untur »mirabiles eftectus habere deprehenduntur, >m r , r , to 'f- Ui m tamen pharmacopolarum ac multorum aliorum Ptrtens ac p"' P r *pavationcm fere nullos,quia calor naturalis tam Ct ti,L Ul |_ ottis non est,ut postit corrumpere & transmutare fo- | ltlma ni - a haque metalla,ut mutata in sanguinem nutrire cor- p 0l 'ccls a , nLlni ’ Ipintus vitales confortare, aliaque sibi a natura ^durio^ 011,1 P^dicere possintaur valeant, dum in substantia Rancant. Hoc physicis perinde ac medicis omnibus
Ignem Persicum sacrum, avaquaeque implet,
Kt J
coniniU'

6;4 De Medicamentis j o0 i
communiter notum est,quod aquae sulphure*,
thermae habeant vim ac facultatem consolidandi: <s‘ ‘ xt tJVu
l '" 5C siib-
,01$
utvtuuv iiai't.rtm vuu iiv i>iwuuaivu i vvuu/u«-- r «
aqua metallomm,de metallis praffertim pcrfectt° rl ^
omnia liquidem perfecta aut non perfecta metalla, . r
stantia sua duriori adhuc sunt,nullam vim aut efsicactan^^^ni Cims ostendere poslitnr, quamvis de eorundem vinb ‘f 'stot< l ‘ 1 ' 1 tnulti multum hinc inde jactare possunt, nisiiux» A ' „fC» 1 '' illorum ac communem philosophorum sententiam, fu' 1,1
rosivis tamen & venenosis aquis in pristinam vel p 1 '“ 11 ' „n ® materiam redigantur, sic David in Psalmo ait; eduxit aq j|)S . petra, & oleum de saxo durissimo, nisi quodlibct V cst quam nullatenus pervenietur ad perfectionem-
<4 N NOT ATIO IN S ATTRXV^'
A b D I T I 0. st|lhllU ltl ^
Rt, Minii ft ij. in vas vitreum indatur & acerum de ' ( j,pia c ‘ fex digitorum eminentiam affundatur: optime dau“ neres collocetur, moveatur baculo flarim , ne sim“ 0 ^j U d v^ s ' die sequenti effunde acetum, quod dulce este debet, > n g C novum aliud acetum impone & ut superius fccilh; ,n nec totum minium solutum suent: collectis omnibn ^ t -.- [’ ^
tronovo filtrare oportet, deinde in fimo emtino i ,tC '
tresacias,peracto tempore destilla acetum au tertii® > lf ii» tribus partibus una remanear. hanc tertiam partemff^^ }C< cum frigidum,ut in cellam , & fient ci ystalli, tunc c '? L tcr ii.’ s tum 8c crystallos accipe quos s erva,acerum ite nun a ^ ' t stillabis, Sc expones in locum frigidum, & iterum h l1 Hoc repete tam diu, donec habeas omnem matei i- u1 ^ rVl1 i°' dactam in crystallos. Accipies ^ ij. illiusfalis aysta*’ 1 ^, c rylsi’ nec dixero quid tibi sit agendum. totam illam matei ^ |llU inr’j linam accipe, quam in retortam vitream luto °l' tin ^ ll ris L ronito,cui recipiens latis capax adaptabis, clausis j>"’ lationem provocabis. Primo exibit siimus albus, d^ ^^ctillat' 0 oleum: iguem lignis siccis auge usque ad persi'^ a,,1 , |11 serva' ^ nem,separa aquam ab oleo inB.M.uti umque adpa^V^ j,i b^ leum tribus vicibus rectificabis, aquam separarim J ia _ ^ nC s |’ r ' neo mundabis. Tanta prudentia atque sapientia 11 ditus est; vix aliquis mortalium numerare potest. *-f jrstci' 1 sanguine urere in omnibus morbis tam externis q u ‘ agens Deo gratias. B. a Portu.
BaLS^MTS SATTR# 1 - „a,,,/” 1 '
P Artem superiorem reservatam accipe,id est unciam
tcrc^invas vitreum habens longum collum p -q""

Sit “Ter l • ChEMICIS.
,|s fieri s 0 ] nt ’* n * ^ iiij.tincturam extiahc.utexstoiibus sulplm- S't.in t Ct:tl " 111; 'i Saturni in rubrum colprem mbini instar sol- So i c „ lort; ' ni l’°neA admodum aqua: fortis destilla primo n’ Utai UiJ’ doi1ec m ‘'Hstiuum totum habueris , recipientem flabis xT ?"? c tle hora in horam , donec nihil amplius de- Stnt.’y jubebis oleum,cujus vires naturalem balsamum fu- f' ,a tiocna ^"'bus, ulceribus, cancro, polypo, Noli me tange- apnli- j ° m bacc medetur : item vulneribus cruentis ca- I n „ ando, l\- his phira in nostro libro Mineralium- st i
°4s
u.
fi
° £ SAKGriNE Kl'MANO AC v .. 'virtbtn ejw.
* sani
" lu W 4 iis 1UnC b llniano ficti potest oleum Se sal, post haec Iapis Nni, 1Tm j nilr ahilis efficaciae ac viitutis: cohibet fluxum (an- Kf, lc : ^?bqi>e infirmitates expellit, ty. sanguinem humanum, Sdii ni ) ll n' ni ° > deinde destilla, & exibit aqua candida ad j n r' t> S >postca augmenta ignem destillabis olciun.tandcni * affyp ' alis remanentes rectifica ut albifieentur fictili nix, 'Unis Val ° COc )us fiet lapis clarus ac rubens. Sal humani lang- ta 8 r *-i"r 1 con 'ta morbum articulorum, nec non podagra:, du-.
. medetur.
tlS li!fl' C Pt^f^tmonbus & summe necessariis medicamen* Cu 't ars Ch ICIat t l uomm omnium rectam praeparationem cdo- '*sol 1Sl)1 trm ta,qua: ab imperito vulgo damnatur: non enim ^“dent, p'j' S '. ut inepti multi putant, St toti orbi terrarum per« . Ct j' ni cx IT ' c tallis gemmisque ac pretiosis lapillis, | l0r Uci-| a '|' 1Ca dclhmnntui vel extrahuntur rcmedia.quae tamen sttilosj' Ult ’ ncf v >olenta,ut ignari & rerum imperiti clamitant; ' Uu mp ra J, m '' , natl11 aeque nostrae familiarissima , qualiaque (piri- pltn n , “ 1 'tiam conici vant,vivificant & ab impuritatibus,solis
'Uiir, ’'‘ Mu a c| nbus expurgant,tota denique substantia non pa- Cil P f viu Clllnt it*ti doctorum plurimi quotidie felici cum succdlii llli S5c Ut, (ed b sechs fordere mirum non est, qui in fircibns si<Uz g^^uitaiibns ita ftwt fnbmerli, ut animus illorum ad al- ^ 0| eir\' sutiliora non postit emergere. Praeterea sua pigritia,la~ Ego Vcr( ^ n ' c dicamcmoi nm praeparationibus requisitum fugiunt. »io„ iVd Uuusmodi homines commoneo: vel ut dilcant mc- *tp rf t ^ uJeliqribus institutis non invideant,saltem ignota non "tu^qyi' ,: 1nt: fin minus, nihil tamen eorum conatus morabi- l 'trtt v erj a uuirnm est, ut palmam ipsis frustra lingentibus obti- ßhlicm, as >^ 'Has tandem tenebras suo fulgore difpdlens sifi- fu l^nodt sum re ipfa patefaciat.

6)6 De Medicamemtis
Vbihuncpri- AuSerie hujmtraflatus»omen melutet. ^
»■» trade. haud dubie rerum umCeersarum peritißimuefud'^^f/p tum ruittu tnedictnanotittam tnfignem habuit. Cum tgo t** ß ( vm - sale nitro doftßtmo ‘-liro, Weuceil.no La'vinio, Pr J i e ^
ce communicarem : u hunc Miscellaneum traft* ßnj *
hendttm dedit > <]’*! ttt errortbm scatebat, u,< ^ e,U /
S)tx theerepotuenm. Tu hum 'ne leclor, nojlrU 11 ntbfu faSse & boni conj >
PRAEPARATI^
NITRI.
1£«V5F> ■ a. vsl t
Pponitur nitrum soli, in ampla p atin i| 0 iti> r vale plumbeo. donec albescat,deinde *3ÄVS? pt'lvcrem album,£r boc modo nrariaratu .„iri"
., y .„ .... r u,..uiu, uoucc ameicat, aeint».
pulverem album,& boc modo praeparat" ^ tSfe^w^JV plus subtilitatis, vocari potest aphron llltr
Velcakinatur igni vehementi,donec albescat, & ita diminuetur valde, & majorem habebit calorem ^
C'ai'O?'' Vef • uoucc aioeicat, oeinuv ** ^
jpSifflAV^ pulverem album,&: boc modo pr.rparat" 111 ^ wifive&jrl plus (iibtilitatis, vocari potest aphron llltrt> catum.
Vel cnicinatur igni vehementi,donec albescat, & 3 ita diminuetur valde, & majorem habebit calorem & tem w operando.
Liquefacpaulatim nitrum in torti ripillo.eo susoini' cC ' Jiu* u pluir commune fabarum m:ianir.,,r,l Iln rr nolir „,A,
.....• eoas"'"
sulphur injice, hoc quinquies repete,ultimo lolve,hm- > tunc paratum est.
OLEVM SALIS NITRI-
Additio. ,, .nd
P, l f ndc plumbum purgatum & desuper sci nitrum opti* 111 ' 1 ' h c, Immun projice. & ihi m oleum fundetur: abign f /' Cl ,n' congelabitur & a plumbo separabitur: lerva in vitreo vasc- ^ 1 eo uti vohieris, ad ignem pone S- cito in oleum ve rt<' tl, ‘ ’ l 0 r' nxatperfcctiJlime. Hoc oleum rcctstscntur dcllillando p“ tam,nam humiditas transit & oleum rectificatiun mai' ct ’
FIXaTIO SALIS NITRI- Additio.
muT& m ollam feobturS,’'' ’ ca I ci * r iv *
ut ardnr h n .: e coßtur -itam pone.&msurmim venti c dam stet rcfl ixc| ir,(iiperfiiinle aq* 191 ” a tl 3,
tvl fr stfm ' ,l,nc61 nitrum ä calce leparabm"'" 1 P itongela, exiccatumq; funde,& stuct in oleum 6*" ' ß

M
C H E M I C I S.
*57
* tutis liefe i} us itttst rcmeiend* : ut sunt mit,
^erpkta, iftermfcabtesfustuU, tumeres, l f sil <Tolv serptgtnes, lepra.
'sto cv ,, at , Ur n “iumpracparstum,in aqua vel lixivio tepido con-
_ a ‘ um prscparatum,in aqua vci lixivioicpuu rau-
V( %ou US,Vcl 'olis.vd salicibus, vd lorcmarino, vel lalvia, destn'^ ^avendula.vel thymo,vdlauro, vd urina infantis l ' lc llei>i„'J ata,Vc l' n ^vttodestillato,vd in succo limonum.Tel % 0 ‘““ncato
, , Vc | '•" lu maceratur per dies tres , vd etiam in adipe anfe- % *tu m . Cygnco > Vcl °lc° amygdalarum applicetur cuti eundo ^•Vel rn ' lnc abluatur locus affectus aqua rosarum, vel faba- t> ' a bar Ut ^ C0 ^ IOnc farinae hordeaceae,furfuris triticei, 6c radicum
Jti, q- r Ai idem.
Cc a, Vc l af a §'' c: >nthaE electae, quantum vis, macera in aqua rosa- jNm rajj^ 0 placeo,donec resolvatur,adde pulverem minutistl- r aCfa Al) CUrn ^ r '</eu sernemaria; iepties maceratae in aqua ro- '''fUiD ( D ^ cat ' 1 - 111 sole, pulverem lreos , farinam otizac: tantum kv„e taii t ° C1Cl um lingularum quantum tragacantha:: postea im- P°uder c ■ llm n ' t! '' quantum omnes luperiot es species consistunt lc l u 'lcat ^PP onc ‘g lM moderato, femper agitando,donec niti um r^tJin i CO ulque per lever es donec crassescat tunc addepa- ‘ a Cil^. p P 1l 'rae,ubi talem confistentiam acquisierit , ut in pilulas *°lv(;r c p r ' nar * postit, amove ab igne. Potes autem initio dis- j Cct ° i ‘s rUm '"olebi, zilicti.vel ambrse, in aqua tofacea, vd in ®cfa cias a CC °' ** v ' s,& cum iturus cs cubitum pilulam unam ma- S as )tnan,.? U |' Vc ' acct0 rosaceo, vd succo limonum, te que inun- c u 'aves aqua fabarum seu volarum.
]•..*• Nitri is r Ad ! er f>S ,,lem i»t>o.
"cj,: , -p> >->aiis communis z j aqua lapathis 3 iiij. aceti squillas fristen, „ an . tlu misceantur, hoc liquore calefacto intin- - k fuces vultum.
M £uentum remoiens tumeres, ealleßtatem , fjf ^ . durissem sutis.
% qu a l Cs tri * ^'' s gcmmi,summitatum hyssopi, pulegii an. partes l >cra t u° ntlmdamut & incorporentur cerat« rosato ad ignem
£x J>erimen/um udfalsem, serf'tßmtm, j^, yj. . frurttum.
‘ Xiphii! is,major aii-e, an.3 j. pulverisanda pulveriftn- llu 5 u «ntuTO acoi ' tundatur > a “*' :ca,uurcwm olcu tofaceo »defiat
L*ti$

5z 8
De Medicamentis
iol^‘
„ili*
Lttiofeulmttnentum educens & ctitftns H*** 1 dtnem &pujlulas corpori**
R i. Nitrum mixtum cum succo hysopi, calthae St addito oleo amygdalarum amararum. j t ,
Contra lepram. jjC.' 111 ' 1 '
Nitrum temperatum cum vitriolo St oere viridi app . pram removet. ulct**’
aid maturanda,mundificanda,& cura»**
carbunculos Ö" filius ai. il " 1
Nitrum mixtum cum thcrcbintlhna apph catl1
ctum - 0,0
Potio ad morbum ifferit sunt.
Cochleare unum nitri haustum cum vino j ei 111,0 icterum curat. 0
Linimentum ad morphaam. 0 '
Dissolvatur nitrum in vino albo vel aceto desliH at ° ’ limonum,coque iturus cubitum cutem il ices.
Vnguentum dealbans factem & cutem t f dens claram. .
ly. sem. psillij 3 j. olei tartari J iij. macerentur m V' Ltni^j tres dies: postea per sacculum exprimatur mucilag 0 ’ st ^ ^ j. 1» tur cum oleo rolato.in quo deinde dissolvatur Z j 1,1 gemmae, 5 c fiat unguentum. j.
Vt capilli flavescant. calid‘ 1 ^'
Nitrum temperatum cum lupinis contusis &aq ua los reddit pulcros,si sarpe laventur.
Ne decedant capilli. s friC etLl ’
Diflolvatur nitrum in vino malvatico, coque l° postea beta imponatur contusa. . •
aid remonendos pediculos, lentes & po rr> £ > ^
nem capitis ,aph al "
Dissolvatur nitrum & terra samia in pleo semi nU applicetur. „i,
Contrammiamhumiditatemcerebn C? ‘ (
furfures. .
Dissolvatur nitrum in aceto albo,addatur pulv * fricetur locus affectus.
pii"'
, atd albificandos dentet r
Nitrum praeparatum mundificar dentes,si c0 ‘ ricc
Contra dolorem dentium- 1
Nitrum coctum cum vino <Sc pipere , dolorem ° e gat,si teneatur in ore. f

C H E M I C I f.
6}S>
tb^tUlrirn' *** dilorem capitis.
f ^ Us haust WnCUtnsucco iliorum Lc baccarum hederae ,8c ^pit.s m&Ca h Kl lm P°l'tum acetum ronrceum dolorem
^‘»tr* dol
° ire *‘ aurium,item suppurationem, tinnitum
C ^htatu l ^ oppilationem.
* tl) ni hestf / aur ’h us nitrum mixtum cum succo soliorum & hao- ^ Ccum oleo amygdalarum amararum, cammo- nni Scrofarum tepide. '
•dd omnes oculorum defeäus.
t J^tLlrnm'
^'viae ^ • Ixt ^ ni cum meile roliito vel vino malvatico.vel aqua ^OVct vi!;” 1 ' Um "culis caliginem sugat, maculas & lacryma» UUm que acuit.
HK^'fonti ^ ^ ri ß<*\ u m fangutnu e naribus.
Us * Wl b u mein U f 1 st Unl * l ^ 110,vt * a ^' hccst^a, & admotum na-
itl^'^°Watur ' ^ deformitates unguium.
6 >ce Po nitnm ' ln malvatico, apponatur cineribus calidis ^'hus dctb'rn 1 ^ anat ' CXl ' avau & huteis intinctis, applicetui un-
n, ^ 0t lnatii r ^ ‘ ,n ?' n * r " i & gutturis descii us.
’ *Vi r-.i' lltrun ' cum violis.addatur mei violatum, & pix li- C Ct ^ria,fiat gaigansmus. F
o ^nivati yel •'
® Jt ‘htiu s r nitrum in decoctione hysopi Lc ficuum, Se fiat gar-
hz^lUatu,. ,strrun?"^1 ^ ral dl' m . t">g u *-
cum iaivia L: polea vel aqua; aceto Sc sale,
U,Ur UsrU i JUdc t' tmenro, quod immittatur pasta:, unde na- ^°>tir a ’ 10c P aiu * vHc.it ur patiens.
fens‘ t ^^ n ‘ ^ flufiditatem nervorum , privationem *****, CQYi'vulJtent r» , dtflorttenem%punftto- t^tur • nem Qf Jpa.mum.
ai n a( .u_Pj' tl eni balneo vel fomentationibus cum nitro bulli- s^ihyfo ** lal f.cui add.mn salvia , lavcndula, rolmarinus, rhy- ^itu^j^^’O' ieannm, pulegium, latui eia , tambucus, mentha, fos *P«U campana , polypodium quercinum,locus affe-
Ul oico castorei vel spica;,vel masticis,
jp.. p Q j Lono pedum saluberrima.
sfL u ^ni lt r °q U ' l ^ rav n> c iV'‘Oniil. Beton, origani, salviae, rutae, an. h'ticuq ?i '' tc lacculo lineo , ligetur sacculus 6t bulliat inaqua e nitritb fi. parum lalis grolli.Sc parata est.

64o
tt»*
De Medicamentis
Ad[chiancam & coxendicis ,n f ,r,,ll,< ''''
Hi, Nitrum cum decoctione ebuli,vel corticis ,J ei.Scenulx campanac.fiat cncma.
Ad raucitatem , tußim,aflbm a, ahotf , y
& pe flor l-s defessus■ „ otl i llT* 1111
Nitrum coquaturcum hysopo & ficubus, decocti tur brassica,ex caquc bibat patiens. .|j(j
/’ et. . q>jO ^ git
Dissolvatur nitrum cum polea seu aqua, aceto > ,n ^ (|j 0 |iq u macerata est,bulliat cum ficubus,6c uvis passis » at£ l u utatur asthmaticus.
Contra oppilationem pulmonis contt*l frequentem.
Bibatur nitrum in ptisana.
ntr |C
illis
-id tentos bumeres %entricul,, a
niont^a. Ir v !fU, i nn ,7^ ! ' 1, '' n ' ,ll ’ cl,n ' decoctione nitri' ^ of u $
'iSX™ “' 5 ?
y alarum ainararum,camomilsmellerolato Se nitro-
duratum & turnidu*- i" o^nSe T ,tmcUn \’ fen « ttrarcum, ro&rubix & e PP su *
5?ÄS
IfiJMfe <«" SÄ5-»»!l^
E'"''-°'''^^^-'la..am.>rar,ol.camom,stanctlw^'' radic.cappar.a«. ftT.„ emplastrum. >
r

C H E M I C I S. 641
% Vu Ad p.tßtonem ihacam
>,'H* ) n j^'octio nitri, florum camomil.calthnrnm, hysopi, f cn |,' ’pulver radicis Ircos, galang*,asse dulcis, sem. 4 'ac, < ' ul ‘ > a ni(i, anethi, cumini cum amygdalis dulcibus,
h^^'ntetnr 1 Ad ,dem -
Cs ol CQc _ OCIIS eadem decoctione , ungendo primum
' Iri0rm l.anethi & amygdalarum amararum, t, a< ltrn der n ^ d co ^' cam paßtonem.
Paflio nt . ""io (umenda est,8c eadem fomentatio,ou« in ilia*
*ti.
itr Hm rr,». n Contra hydropem.
eftum cum ficnbus & hysopo.
'Olo.U T Cor >tritu:
Ad tdem.
.liyd lopc „; itUm cum ^ CU ' 3US & hysopo, applicatum ventri- fi,Rivatur
' tr
Ad tdem.
iicinj Cirrum id decoctione ebuli, & sambuci, & ircos»
> ^>trum eo ' n fl* mmat,,,nem tefticnlorum.
l °l ai 'Uin te”vi'' Um cum UV ‘ S passis,mixtum cum oleo violarum fide applicatur,in forma cataplalinatis.
c c ^' tr Um ’^ Ca ’ rno ß t atcs Qs excrefcenttM 4/ry*
tQ c l'alyh C3 ^ tUni cun ' cineribus pampinorum (eu vitium & a- 0 applicatur externe cum magno effectu.
(ns“ 0rflc datin ^ dc ‘'l cu l»m renum (ff <hefic*. ato. nitrum cum oxymelle, & raphanis, addito meile
it’ ^drigatttttt Ad *dem.
ho, renes externe cum adipe cuniculorum mixto cum
1. Adhibet, idem.
' C>ll,) ca, ' U ' c tyftercs ex nitro,casia firtulari,decoctione cunicu- ^rlle vi 0 i OIri illa,capillo Venetis,petroselino, laxisragio, addico ^ j at °,Vel rosato,cum axungia caprina.
‘JJ^e udam molam tn matrice, ad suffocationem , l’tQpin & ab* accidentia matrteü.
^ ai tertri(i J ^ r nUrun ' cum succo cninomill&ynercunalis, hysopi,
. ' I*.art cm l / l . lrn cx r>>tro dissoluto in succo hysopi,calthae,camo- ü ri.gj atn J lae,mtr cunalis, oleo amygdal. addito galbano, a(a r * griseae parum,vel alipta mufeata.
S s Ad
)

64r De Medicamentis • ,
Ad retuperandat Viret debili** 1 **'^ ^
J$£. Pkis nigia:, tcue, Colophoni*, an. ?, ii) l“? UC ,jpcri*J 11 0 [ti tartari^ j. nitri s j ß Sulphuris vivi 5 iij pulvcib 1'ij nioni^ij. Fnphoibij ^ iv laudani ^ j. olei amy§*
«iprin. an. Z j nuiceantur.fiat emplastrum.
Adfut^orem provocandum- , ^ jnb’ 0 '
Nitrum haustum cum succo camomilla: Lc ca»'
,dio-
Ad retardandum ntmtum f u ^ ore>T> fyO Dissolvatui nitium cum pulvere Ircos in okoi° cinoiaddito aceto roseto,inungatur coipus. .. a
Vr agiles reddantur corporu P‘ ,rt * S fto d*^° Inungantur tibiae vel ali* parta» corporis cum 11 m oleo camomilla:.
Ad divertendum horroresfebris an! e r
roxtfmum. . -,* 111 ’}'? '..<1
Distolvatur nitrum in oleo oliv vel potius in o ^ jp. amarar.vel anethi,vclfcm.rapliani,vel urticarum,' - cll itci 1 spicx,ungatur cervix patientis, scapulae & ip* na a ° r ’ nes manuum Lc pedum.
Ad laxandum tntefttn*- Cf.ilste^, Potetur nitrum cum pulvere Ircos,m succo c !r i.ctis Item bibatur nitri pulveris cochlear unum in i er0 ' vel vino albo, vel decoctione uvarum pallarum- p
Ad combttf ionem. r eda^ 111 ''
Nitrum asliuum donec nigreicat, & in pulvereo ficacitcrimponitur combustionibus. m yiid'
Contra morjtts rabidorum canum ah‘ ,r natarum befitarum.
Nitrumliqnesectum cum Terebinthina addito-’
juti
anserino,vel iiiillo,applicatum morliis curat vcnenn^^,„il^' tamen acetum coletur p er calcem vivivn.de niiicea cot]uc vulnus iiepe lavetur.
Pro eo <jut comedit Hyofciamutr’
Nitrum distohirumacpia tepida bibetur, J «ito vomitus provocetur.
L-rii’ 1
,ostes’ I' 1111 “'
a v
cl >
Pro eo tjutcomedit mandragora*- ^ |Tl( l!e
CienturJxpcMomituscutn nitro k aqua ca (* bibatur decoctio abfynthij ininalvaticocum nirl0 'j| 1 ]bi tlS {C , aigroti caput aspergatur aceto & oleo loiacco graveolentibus, exerceat se vehementer patiens*
rii>”
Ill<
provocet.
<57 quit comedent funget- ß]e ;
Contundatur melista.cum polea vel aceto, aqua« mixtura Jiflolvaun nKtuni.h.uua.uurtcpideA >nct
von^ /f >

64 ?
CnfcMlCtS.
•W qule comedertt bupreflum '’ e eanu
4S atUr w»um ^umaso'dola'dissobmun in
" postea loepe, deinde utaris trochileis -
e amygdalino.
&„,■ Co »tr*sanguinem tauriniH* bibirum.
•nityj lilUr nitrum cum polea & tale > cieatur freq
S$'c!! a, ! tvo «**
s,ci, m lact e
c °ntr a
°mnes fir*tngul*tisones , suffbcatsoncSiob-
O «nstat, (ive lumatur interni,sive adhibeatur m fomen c,t “‘KbaUw» seu emplastris. dividit. sobtdiat. laxat,a ^•"pha^extenuat, aperit, lubricat, evaporat, expellit > t
^^»glutinandum aurum <bcl argentum . irem -d c °- i . lorandum aurjtm& argentum. . . _ rt ,„
nitrum & alumen pium® cum mana pueri, i ‘
^ s J r |°> c nm pistaceo eiusdem metalli ad iolem, ve ,
^‘ dls «mdiu,donec tere desiccatum tuent «e crassum, t ' Pu\ v u ' desiccetur ad solem in vate plumbeo, t 8‘
t);/p , ^ dealbandum eo hnteamenta iß te ^ am ' , lt -
« lvwurn >«umUxivio calido.in eoque macerentur lmtea
11 "“quoties expressa aqua,desiccentur ad solem.
purtjicandum lanam, pannum C? pium,
'“catur nitrum,ut supra,cum lixivio calido.
>1' . Ad. prttparandum corium.
talpa "n^itoc modosumtum cum lixivio, & postea cutti q c °tium mundat 6c tractabile reddit.
t Ad lubricandum pellet.
^etitut m aq ua calida,cum sapore nittmo.
Ad ecjuit appetentiam dejellam cenci-
ad ; nitri pulverisati in eorum pibulo.
P4 ^dCEi VEGETABILIS \ » descriptio sequitur .
V' pav* maior,S Vegetabilis q. vis tantisper calcina. donec pa- jt* P°test j f 0 | S Ct rat *ci c°i°rcm induat, in vino albo quantum lol- j' v a ^ 0( j Vc: exicca,iterum super tepidos cineres solve i hoc ,r4t 'ris a. lnt ' 1r olei erit : si decem aut duodecim guttas
"e tertio • •• • °
>n tertiunj diem,pim»at leniter,radicitus poli 6 i da-jvant

<?44 Df Medicamentis, (1 „lci ^
d. gram pellit,modo xgrotum confortes extra. - Jiil 1 ' 1 ’,ry, lorum: exhibetur in lyropo vel extractoivaiaiit'' e ,jalW solum (pccificum est ad articulares morbos, ve> lirn dropilim,
A LIED II. PR&STANT l]/S '^ t qU- 1 ^ Rt Supra dictam materiam adperfectionein c ‘ 1 ^'j l in’ ,u ^| rl . supra cupellam probabis veluti purum ai gentuin* ^ cl iiiv IjV litatis dederit lignum,tolle, cum refrixerit; conter^^m H j tu vini tincturam extrahe, leniter destilla: Iterum ^rca' tum impone, & hoc repete quater, vel donec F cr . r jjb>i s ^ transeant, habebis perle ctam estenriam , epiaw cu fl .|jf,
14. dierum in balneo, separabuntur dux clienti* flava lupranatans z altera in imo valis rubens: * p', c riof gentique verum diflblvcns,aliornmqut lapidum -, Lj c uO’ '• 1' cllentiaest tartarcorum aegritudinum verunt cat lertint podagrat. His Irucre & vale.
ELIXIR MELLIS. folvf ,filj
M Eliis optimi tb vj. fume, & in aqua ter dert* '^„5
idq> quater» aqmm denique evapora, itci un i -^ >u ^ ^ distolveaaindm hoc fociendufri est, donec ah 0lI |* cS in l lC ^ & fecibus mundatum Iit. Hoc facto iplum me P | ( . VJ pie< T1 f’ (]]j nuin per ineufem, «feinde per alcm|aicuni (eparau 1 , ^ ]£ . c jnci tem in balneo, alteram vero partem destillabo 1 a qtia E (J .
Terram in fundo residuam calcinabisöc difloive-^^.
amovendo per filtrum feces,tandem hac ratioim 0
te privatum calcinctur lento igne per horam- | < Lj5,d< , * , ’ < k' Ja bes paulatim cum priori aqua,& in balneo coag 11 “’^ ; ’dig cre ^t des tantundeni liti olei prius inigne cinerum , ^reW^. & coagulando in fpislitm gumini, quod cum ad ‘ c|lt . siii olei,iterum digeres ut prius, compactus & , F 1 ^ oirl ni M saliter conlcrvat (k nrnndificat humanum corpus ■
sectione tam intnnlcce quam cxrrinlece.
DE yiRlBVS AERI POTABILIS, prjLparittnint~>.
V Arix It,ut opiniones deauro potabili: n ° 1 ' 1 jj c3 re rinnr.alii contemnunt : quare conlultum "Vj^eii tamen commodius fiet, li printo c°* ^
ElV
.iii^^a
ciunt,alii res est. Hoc
& proprietates quas docti & expertes viri in * UIS | 3tl . s a^Xjr*
buiint: Iccundö li perpendamus,num dlx prop>a f ^ j^niO* 1
ribus tpli auro attributae, rationibus etiam post ul ipii auro incile. cterita* fS: ^0*
Quod igitur ad primum attinet , nimirum au c
>v
libri*
i ah<
I

(Ni ftsuo t Chemjcis.
jJ "''a coinini J ^ atU dc 11110 dicit,quod sit temperatum natura: & t| r °fliivi Utn t lni !j ,tl, ‘' l 'tilitcrmisceri medicanientis cötra lepram, e ; * P ' 0, 0 > melancholiam,confortare cor, & impedire i, 1 'S^tur • Ä, l - S 'i C01T0 ^ ora re oculum si in tenuillimum pulverem
Ni' 1 * Mhoe *«eo m ,
SÄr^teribnnt,
Canini,,.;.... ? c ^eoinncs medici, qui vires medicamemo- consentiunt: Longum & tsdiolum Si igitur tan-
t Ssu ; CUCr «c omnium auctoritates 8c opiniones - ■ ( 0 c- « attribuerunt limatura: auri, quid fiet si re »
'quidam & potabilem. , ...for-
itÄ to gnoverunt debitam praeparationem,ut rcd'D d
U Ul ''quidam^ eo usi lunt intollendis morbis,aftumai , fi ^
fiim ' :v,m Pusificandi,expurgandi humores tupcvstuos.tol
Cl! 'pH'«'»,Secor a malignis Sctetris vaporibus liberandi,
C h °Wi pellendi. p>«servandi a lepra,ipinuis acuendi, Sc c t P ""uiauandi
„* s '>°Wu s villanovanus in tractatu de vino
d t " c deatut urinae tupprcslioni Archelaus ph.lojopbus a.t,
i^oslin V iaC inima,iae thesaurum , sanantem infimiitates^c Jsi • min . um >hdcsuo limiore aliquid sumatur: prxtcrea !l ^^".J«busessent cognu^fove ut! .
tum
non,adhibeatur amplius
? d dit
itiedi
t Cr eat, te, Cls,c iui llluct negat,tum quod vereantur ne ipsis luci um ^yttrund ^"° d 'Morent modum praipar andi.
,ll ’i uap 0t slU , s Clrca sinent praxeos (iii testamenti inquit, aquam P'btii injjj. ex n'bitant debito modo lanare coipus humanum ab Here,m ^'"«'»quantumvis veteri,6c medicum etiam non opus j* °rare t p 1 '! 1115111 irvtpiciat, nec alia excrementa, nec pullum ex- a ’k" viA, Ut Puo sidtcm utatur medicamento,levi adhibita di*- • ^Pdad rcglmillc -
! illl ttur,^ v sai,tas ^ t am magnas vires attinet, quxin auro repe- as tste a 1Ccllna tractatu de vitibus cordis,capite de auro ait, il- '>it,ili' 0pri ' tate: dein eodem tractatu capite de Hiacyntho c Onip 0 ’ (it 3111 Proprietatem non debere attribui materiae ä qua Rtttj , 11111 c st,led singulari virtuti inde resultanti, prout inma- ptcuc^rpaiet. lJ to philosophus quidam dicit illam virtutem
a lii lni »/ e f tota specie, quam vocamus vulgariter, (pecificanr: hv.d H, 'Ut ilb ni _ ,,r. J-... ji:i.~
>tli :
Pot
'«um
vii tutem este donum, coeleste influens quodlibet
Avi,-
«eundum elementorum maiorem aut minorem pro- vice„' dcb,tam '
1,1:1,11 elem' aai bltratur si anc v ' m Ipccificam indi rebus post pri- f^odi p ro cm ° ru m complexionem. Sed quia ignoramus ejus- ' 0,t ' n,1 '' s dc quod nobis non est datum noste ulterius: "s med, t CUen tiam coirtuoiiriHs quia experiri in ejusmodi re- ‘"«smaoi.^a.n.- .'. „on ne-
b,
Smilis i st ' llla S' s prodest quam argumentari: etiamsi ni
quilitioncin cautarum ejusmodi virium poste liimmo- .8 s ; pere

<> 46 ' De MebicamentiS'
opere juvari lumine natui x. Et li consideramus p 1
est
compositionem & complexionem, latis notum ^ ,o>s'
bus elfe doratum. Nam, ut Rhasis inquit, in aut 0 ^ elidar, io. frigidx, io. humidx, to.siccx, aut jusque proportiones, öc hanc ob caulätn cll ia^ (J<
quia quantum calor calefacit, tannun frigus siccitate humiditate esto iudicium. Cum ig'^'^pqtii ' 1 ■
saltum in lua complexione, habet etiam vim temp^.j^jicj^. ^
terta est purificata ä duabus humiditatibu:
ifiuis, ^
phurea infl.immabtlj, Sc phlegmatica leu aqu°l® 5' (, ; ib l ' r 11 ([. ait Albertus in libro mineralium. Hanc ob cai' gnnm vim purgandi liumoves superfluos & const» r ‘^. tllf( iii 11 ^ miledcilicet humidum radicale. Prxterea.quiau’?' [|r j; Sf 111 ( metalla est fixum ,§C advertatur illi, quod non en ^ vap®
muni abit. Prxterea habet proprietatem retuin t (iibj*‘.
estlitht” s , , |t in
aleendemes ä partibus interioribus: & quia t*st nl qiiC b* n , tix,habet vim expurgandi humores (upeifluos: cl | f .,r.if’ 1 ’ C |' l .. corruptibile, potest expellere humores corruptos» . -> ■
conupiiunc , ponit expencic miniore» im'‘ l r JisJt 3 ’ 11 ’htt erum, Se ejusmodi morbos similes: taceo jam P° ■ j u iri,l ’' 1 j.
Tandem quia fn Ul ^ (ciu 0 s»,
brim,quartarum, hydropem. lanaemqi"' 1 " ^IcU * 1 "'jj
vim repellendi humores &- vapores melancholicos » nt ufi
tenebricosos, quibus nonnulli xgroti manifest* 'J. jj,, bo n ' dum id facit,dat bonum intellectum, lino verbo dj^. $ , Jr
substantiae in auro reperta demonstrat valorem ^ap. f gnitudo virtutis excellentiam operationis, quod n® J
monstvatur per partes ejus cstentiales, per mater>- .
formam. Idareria enim nobilis,pura,meretur nov" , .»„e ,
..I_f_..r-....l-:.n. l:. ^iilll« 1 ' 11 .m,'it"*
tem & divinam foimarn. Er nobis sit licitum cul ” ’ ytlb 1 ' 1
mare,quod fecundum meritum materix dantur
form-*’ A * n ll ‘ )
iit > st
Alagnuslib. 3 . mineralium idem probat. Et ut c l ul< |‘ l ' u -jor ^
%■
•H
''HO,;
K
»ifo
,
K
L
tui.
l 5tl)
( stm
>'tit fr|Q' pofl %lc
Pati
lio«
COf
»U
Se».
l-0
-—-f-,—— ^ .' ' ^ ^
plus clt mnteria sublimata fubtiliata a nnuna,^ ^
smior est ad nobilem & excellentem formam >ec>l qiii c r, *.■ - - - ■ iiodig , 1 ,, ’ ( j 3 jst s ';
jn xstantia mateii*: auri in illo (e patefacit,quou jplia- (|S
sumit & devot at omnes res alias, nullum detriiw^
S
nec diminuit. Si confideremus formam divina?® ’J r c>' s ?\ effectus incredibile« & feinte divinos. Hxc fi ,,„i u ( f
CjU
''a
bi<
Itl!
sti(
mine.fic (oJtrirrrt ■ ln,1 S mim mundum amrnat fiioca .
ejus titjff eff. p
bo « l 'm. quod destillabis tamdiu, d°^ C f (( o
f 5 &i aceti magna CP{ , W cst utii*^ fu#’
b;
m
rv.
tt
ii

Chf. MICIS. 647
l 1 '&CU m ’ c ' uas >'«ort* impones, & extrahet aceti refi- t r Vl ^ cris oleumegredi,mutabis recipientem, Sc da-
, t,( W s i B ^ ncrn > quousque nil amplius exeat. Accipe feces # ‘^dito , et0tta . & "Ici,,a bene, postea nova: retona: impo- ^rw,, Crt0 i ;lm destillato, reitera dcstillatiojicni, circa fi- M llSc lUc ar" 1 ^’ lcm dabis: calcina iterum feces,& toties destilla, sQlv nidn, CUlrn !c<wn retineat totum salem, tunc sufficiens est , ^-AiirumV aUIUm ni °do sequenti.
i) n t0, tlu r Cnc cn ^ c ‘ na, um, pone in man atio, affunde de tuo Vc,< lUaH < sl' CO '' llrn diligenter, pone Uipra cineres calidos & h?' a > fcd U ' Elutio fiet paulatim , non ut illa qu® fit in aqua i ri “ l( li(so) V( . ntc ’ I 11 '® est diffolutio philosophica & magistralis, tn^soitatii &- S i U st IU ^ -1t1s extraxit, quod visu dignosces, effundes d * riitt s a ]j “estillabis dissolvens,dc aurum manebit instar gum- °K’enJ....’ E""de iterum dissolvens tuum (itura calcem ad
, -..end Um "'““"e «erum amoivens tuum litura..-
tli^ 5. Uar n s e cts-* 3r °„ ce de ut antea tamdin, donec habeas tinctu-
i'Srtco
‘‘V
servabis. Accipe stibii nostricalcmati quan- 3| *■" destijj at l 10ncs in alcmbico,scu alio vale vitreo,affunde ace- . lltl i<iiii eni 11,11 ’ c l uo debilius eo melius, supernatet acetum ad S> v eati, triUm vel quatuor digitorum,maceretur24.horis, q aceti " n ''"' CS vc ' ( exics in dic cum spatula lignea,filtrctur K lo d poste mi ’^ c * u Petinsimdatur aliud, ut habeas magi« purum, ■ 's solis tvst cva P 01 '®bis ad dimidietatem,'refrigescat deinde & p CJ p o coa gulabitur in glaciem,quam auferes cochleari -v-s.qu rat0 - postea reliquum evaporet, ut totum filem j Q l’>aiii p 111 .^"latim siccabis, ita procedes donec habeas (istis ^“tinbst, ', hl . tu ' Acci P e dium filem & pulvcriliitum portt i 1 n' Cs , ut ' 1 “imidietarcm plena, obtura bene, pone in 11. per expone“ 1 "'' sotme bulliat, & sal dislblvctur quali totum. p'P'tntci^^ rcion am iupra cineres in vale terreo, adjunge re- lt ' | binit )n i CllC ' ul; ' tum & siccum,ne spiritus evanescant. Ignis t l ,, a vit* j 1 nfUs >augeatur postea,prout dissolutio requirit, & a- ^l’oriiri-, 'J,' '"bar venarum ingredietur recipientem, jam instar b, s ignen, • c,lc a finem oleum veniet rubicundum: tunc angens, reff; ln ^‘ 1 & supra, ut tota retorta incandescat pet 4.ho- altili Aretur ut spiritus quiescant, nihil movendo per totum
b Vo < M mniCnam tuam collocabis inalembicum destillabis in ^liehst iiif T: j' lc l l| a vu * ascendet primo subtiliter,& oleiu»
^trjz r) ^ ac l uarn vitor, L. pone supra salem auri, & sigillo Hti- 1111 >10,1 -a'V’II' P one in balneo tepido per 40. dies, (I tonnn gum- '^atsanp • :°* um ni,effunde illud quod est dissolutum rubrum S'unis in aliam retortam, & affunde aliam aquam vitx,
S s 4
abit n vit figiUcu«

<HS De Medicamentis* ,
sigilletur & pon.mir in balneo ut prius, hoc i cncic ’ (
ta-
**>
tum gumnii sit disIoluuim,& quod diliolutun' neo : ita enim erit efficacius.
Accipe omnes dissolutiones, & pone in rftotta v jt.v 1 *
luta recipientem,& da parvum ignem ab initio, 1 *' 1 1 j n star ^ bit,& ubi tota aqua exierit oleum egredietur rui■ & c' ,cJ .(fo* guinis,quod innatabit aqua:: tunc augendus ig llis ’ | ia bc 5< ” J tota cucurbita Iit ignita si nil amplius egredim 1 ’ ^(iiq 111 ^. I titionem informa olei natantis iupra aquam d 1,1 ^ jtp l ' oCfl non exierit,aut aquae liipernatet, affunde aquam ' lt- ■
modo disto. j n ^otl>l^
Dolis hujus auri potabilis est 4.5. vel 6. guttarum aqua; appropriata,aut in spiritu Rosatum.
DE VlRinys OCCl r LTl SPl^ lT .n
s . () ? f*
NOBILISSIMO , S VMMO P H l 1 ^^ 4 ' ate/ur Marhematu 0,Domino PctroWp a f(H celebri Medico, Bernhnrdn* G.Penotw a si^uitanm, S, P. V■
Cii' 1
i f rts>
Q ll I c, qji I d in ambitu circuli alicuius actu u j co 1 ' 11 ^ prehenditur, boc in centro ejusdem circuli tr() p0 ( | jj,. tut potentia collectum. Et quando hoc quod in all in ,b’A l | );1 collectum est explicatur iu actum, tum hoc quod ’’’ J nlC n c°’ 1 j-, iiun est actu,occultatur in potentia. Exemplum, ' l n0 lbl e • infinitis & pluribus stellis est dispersum, & tamen jupl' 1
nuil Sc lemcl etiam est eollectum.de 111 quo est dilgc 1 j^iin 1
nimalibus terrae,collecta: sunt in unum centrum .11' 11 ’ 1,
Et omnes lationes vclmrelligcutiac animales in 0,1,1 (iii ,tC libus mundi dilperise, in uno hominis capite m 11,1
lest*. rll m<t
1’ari niodo Terra matrix omniumque elemento^ occ' 1 ' Citium est; in qua rerum abditarum vires omnes a u'^
\pr,qua: potentia erumpere possunt in forma* >P CC J 1 ' 1 '
iii>"
bus circulus est cadi luminis,in quo ante est colh'ct '"f ^,1,111"^ centrum coeli luminis est. Enmen coeli duplex est, ß ( .|].n Il ^ < fcrminmum. Masculinum dilperliim in una dimid'C ■ ^ t( . r a 1 coeli a-ltivalium. Alterum foemininum dilpcrlum ^ )nifl‘ midietate coeli hycmalium. Rurliis autem 11 * ^vrt 0 * 11 C n c coeli collectnmestin unum,scilicet in (ole: sormin> llU ^ sicu 1 . 1 ' 1 '^ Ii lumen om ne collectum in unum, scilicet in c ‘^
est cum dispersione Se collectione luminis coffi 'ali**. 11
cu euui anpciiionc ac eonecrionc Iiiniiias ^ iiiin* 11 . y dispersione,distinctione,& collectione rerumoirm .^niti*^, similiter est. Sic omnes virtutes animales dilpd* 11 .„U' 011 ..
}•

Chi
MICIS.
«J49
.. . ,„ m dr fuhrdi artificio -.»vinitatis inquit- icias ies na « nuslibet no-
t 'iuUoUiga,, lst ir c . quodinquabb« '^ 'i ni i„«aVmm dvcit, ,lll 'i'mTp 1 " V ' S a ^ u " on V '^ ean ’ 1 'Av^ CrtU finuiTi'ncq uatu0 ' e ' e '
S ntl "J' u V’ r, c['ciivi •. quia non cfiusaltq > - tl „- a Utcr, in qua non invcniatui awr« ' lftm repturi. ; & *<.Wb<ttcit ubique lapidis* nUO \ibct ho- • quod maxima virtus mineralis c "st elliv cntum «H k'^ximein capite inter dentes >ut(uO vcnlp st> n i(i in C u,m m gtastis minuris «k oblongis.qnod die n01 }■ st m
tltAet tUa virtus mineralis, qu* vinus «u»«- 1 ® 1 Xu ' c nostro,
h'Ost' a K ‘ rra quadam virgo deludet in centro tevra.q«*^ W stud, ° 'nvestiganda elt Quamtn ( o omnmm P hl J' tq, P n "cepsnostri feculij optime nosti 1 Nosti terram • '
'°' cm c ^ e > er S° digibiliorem. Eam igitur ver • tir, ' 1 '^estigatores cognulcerc discant, qua cognita, ‘P^ $»'! P^mSc aquam cilliberanda. Etreru«n°pJ cm,
U »blhdatn\ divitias mortalibus patdacete volmt .ee
ft (i 'Per
i . 'Ptr lIn : . movtamnis patefacere voluit, c<
. 1 l| " 0 | iUm ,.^ CI ' ltUl11 I e fi>ni Christum. Hxc scripsi oblcq untum t _a - . ■ „ n _*•_ 1 _
"'«tu«,
Tu vero & scripti Sc autons de lamuvii
Vale beatissime. Frankentlwli) Kaiuia j
ET DOSIS QUORUNüAM
^EDICAMENTORVM SPA-
giricorum.
P°T Is Ll ^OR P E R L s 4 R V M.
C ° n sun 1 , 1 1 . M 11 M arcanum in Pcrlis existit contra phthisim & (J «'agis c Q 1 n r° UCm col 'poris. Nihil est quod lnimidinn radica- r j* Priitcin 1 Ctvct quam perlx. Restituunt vires amiflas, mein '"‘'floliv IS c °nioitant. Dosis a 3 Is. ad Z j. in convenienti c V|n <>,aqtta aut conferva.
MATRIS PERLAR^M. ilei,, v im habet ad matricem confortandam, conccptio- ' 0Uv enic 0l,, ° v et Sr febribus quoque utilis est : semper cum ’äK.j^'.uquore administranda: (imteflentix; doiis ejus est
]\ E ssfi
lh Mf s ani
L ‘QyOR CO RALtORVM.
fj ' e iusiui r ' a i''! 1 S u ” ,cm dc omnem superfluitatem aut noxam riJl iin,f; iusto*- JtCr conduTut : mulieribus etiam (aguinemmen-
teniporc non fluit .promovet, Sc in t emperantiam S s 5 reducit;

<S"so De Medicamentis .,,Ǥ>
reducit: fi vero alnmdt-t,eundem Mit : languii 1lS .P ^ nat,dysenteriam cutat,cerebrum confortat,<p ct ' apur. abigit: ejus dofis a 9 si. ad 9 j cum aquis convc |1lC
LIQUOR OCVLORPM CA ^jlli^jj
C Alculnm mirifice expellit per se, vel cum ole»
mixto sumptus tnaquarapbani,velpimpincll^-'se £ . vid 11 ^ Qnicquid etiam venenatum in corpore existit, tis rutissimum pratservativum a malis accidentibus- \y ad 17.
CRTSTALLl-
L lQJSOR CRTSTALLl- Alculo renum & vesicae medetur ,& reiob’d ^
'^rum in quacunque corporis parte adhocrcns ^'” £f) pi ^ plurimum conducit etiam ab extra inunctum: morbis capitis apprime conducit , -c cerebrum cq" a guttis i), ad 16. in aqua aliqua approperata aut vm°-
OLEVM GRaN aTORV M-
C Onfortat cor: venenis resistit: & Tartarum st l,(,c l Datur in vino malnatico.1 3 si. ad guttas >6.
sp/Rirrs tartaRI-
• r - i
P Lcurisi medetur cum aqua rhe rincali, aut >> s ^ V
zsi. Thenacae detur , post sex horas repetatur,« * a;t
vocentur. Eadem etiam ratione pellem,cart
*U|
p
&
thracem curat,omnibus putrefactionibus totius c °st^ j j.
& easdem expellit,Tartarum resolvit.Dolis ejus a 5' PRRtPARATlO CRX STALLOZ
tAtcrtrumcfo tust dum. ^ r j E 1 - 1 ^
C Alcitia crystallum: & in tenuissimum pulvereus^. &s nror contere; iterum sulphure & file n> tr0 c '’ 1 c oli 111 '' >>. diem 5c noctem reverbera. In vas vitreum sen" l ' r ’’ ()|r ,tiii • ^ bens indatur: & acetum Tercbintlunatum si>p« Jie
tutato vase , siipra cineres calidos pcnioctetiu, lest 1 ’ ut (ii| ,s -’^, solutum est effunde,custodi,-novum iterum accm-' • 0
cisti,ponatur. Hoctanidiu re- e f e, donec Crysta* j' , b* ^ lutum. Acetum iu quo soluuis est Crystallus n ‘ llf( .re• ^ «vapora,remanebit infundo (al Crystalli. AccipC.c pi a marmor inlpcrgc: (olvetur in liquorem. & ^ u ciosis lapidibus.
ole v m balsami artiei c1
C Olicis doloribus ex Tartaro resoluto ortis ^(1,
ejus gutta: 6. aut 7. invino dulci cxbibeanttu. -• pi-o
„-P»
Na
<
N;
' r 0t
'Hi
In
Nd
?iin]
>
S
Na
Nt
? 8 ut
b t 5 n
N
Nn
Nl
Palpi
ct tta
T
'»nd
S
"ttr-
r«
itat
C
setti

cxtr » mcmb 1,11 modum n
'Wenii Xtra membris contractis inunctum eadem resolvit. ni m m nm.-li.™. , .....
111 Modum nervos roborat.
CliEMICIS.
De riRlBVS SPIRITVS
fucant alkt.
‘iiuun remedium & prxservativum est iis, qui vela ?. epilepfia aut ejusmodi mOrbis libi metuunt: fie- 1 "-bus aut in (eptimana bis vel ter aliqua: guttx hu»
lanin i. > > . . r -
a an r ', 1 U , a .Wandula; autlilij convallij vel Betonicae su- j tr '®tejus X s morbis tuto praeservant; a pestilenti etiam (sititur c" l ^' onc s'rrlervat , Ii singulis diebus 2 vel 3. guttae '.'Otul* . lU11 vino:& gutta una naribus inungatur: ide praestat ^ g Utt< acc ' 110 albiltiino & pauco Iphitus (uccim fiant, & dp V a patab.p altera lingulis diebus accipiatur. n ill ^ul* > a c \“^ anc & scro exhibentur 4. aut 5. guttae in aquala- J^lopUeK ^' utn un a sub lingua cum pennula ponatur. Mirce- ( i l "'stu s utji'fr 1 c ^' tll ‘ t Li cerebi um confortat. In nucha etiam >„ , , 1r ,d |mus est, nervos & menrbra contracta optime rc- jf Cl 'lo(j s Cltlm 111 paralysi, p cv n* vel aliis ballantis admixtus, f 1C conducit, pellit per urinam illam materiant
tres' " r '" t31llm venis ndhxicnsresolvit,partum facilitat /''titiir. j j 111 ac l l, a hliorum alborum tempore necessitatis exhi- st U| Wlicu ClT ' l 11 *ftat (1 cum pauco axungia: serpentis misceatur >Sul atio * tvtulieiis inungatur. Mulieribus suffocationem aut 6 >u s8c Uteri patientibus prxstantistimo remedio est; j Piationi '""u^lus, Lest fieri potest, per os sumptus
r5ta c luadam", 1 ' S ^ dcltqttio animi prodest, confortat enim lc- ' 1 omnia membta principalia.
S J'U t j ( p La YDANVM OPIAT y M.
* g, *e saluberrimum medicamentum est ad omnis
'jMosab 6 "olores in toto corpore existentes iedandos Lc cu- aUand St ^ Uc omni noxa, resolutiones enint mineralium, qu« I%a p a Mira symptomata excitant in corpore , & mirifice, Sc d'üsp n) cas Was ledat & tollit. Catanlto dolotifico medetur.
ex destillationibus ad pulmones caulittur, curat: * e d.vt. j^ diarrWuam etiam fanat: Colicos dolores statim fefonis tUr forma pilula? parvae numero iij. gran.auta
5 omnia venena pruestantistimum remedium est: sipon-.
Si- cum olei Amygdalini recentis X j. exhibeatur, ea
:sti& o;;,. ...— 3.
v %!' CUm olei Amygdalini recentis A j. exhibeatur, ea P c ‘b Sc aliis morbis acutis utiliffimo est remedio: potest
pcv s«

6sr. D* Medicamentis ^
per se vel aliis medicinis admixta dari : dysenteriam & ^ jii* . xus ventris persanat cum aqua Tormentillae portus * lA
p:
A b 'ni
pro ratione moibi,data epilepticis quoque utili*
omnes venenatos morius animalium venenator 11 ' 11 sil via quasi pulmentum fiat & loco dolenti illinatur-
que conglutinat.
aE R PM
o:
DI AP HORETlCy^'^^ sn^’ Mncm materiam venenatam e corpore P r0 y JjcUt' 5 ’^ lem.quem (iimmopere movere (olet: in m 01 » ^ (iil’' ^ 2n morbis acu- peste,pleuriti maxime conducit. Hydropicis an l' e
tu.
Sc spiritum facilitas. In febribus post purgationem 11 ^ lt io lJff jf pinarur.pnclcrrim quartanis. Obstructiones Si oj' 1 ’ 1 p' c po ,f . narum referat,& ad plurima corporis mala ejus ufi |S dosis i 5 si. ulque ad 5 j. pro ratione morbi & perlo' 1 convenienti liquore.
i5 n
sr/R/rrs riTRioLi i^eneeiR
eiinmum arcanum est in epilepsia: item in paralyl' > .t.^ K‘ihnrgo& similibus moibis: Suffocationibus
io. detui,oppilationes aperit, restringit calores pi a terna 111 ' if ,#
Motric» fuf. quis appropnatis datus: dosis eius est a guttis 8. ad 1-- “ q ,„>/
' ' " e 1 _r.-.nilt: c,1 ‘ ;H'>'
In tpiltpsi*. f*mlyß,/pa. fmo,Lethar*
est!”
Vfntriculun roborat,Tar-
UKHmmtu. consumit,& educis, febres fere omnes citissime "*?nd* P aroxismum gutaej. vel 7. exhibeantur in aqua '
quod melius est,cum Z si. filis ablynthii, appetitum »"^„f 11 '" ie cum pauco aqu* mentha: vel cum conferva A' ltll0> „t.i 11 ^ restituit & famem inducit. Est enim hoc oleum; vc ^„pd"^ funi efuriiuim.qiiod nullum Tartarum, Ii frequenti»* ^ ,p!id in corpore adhaerere linit. Calculum renum educ 1 *’ 1 ,., 3 'r perutile est Calores hepatis potenter restringit, si *-”!. lS osi* k , tofxaut cichorij bibatur. In prunella & alii* aftcvj 1 putrclactionibus dentium , fiat ex eo & aqua pruuv ■ r < t mus, sicut ad Iti j. aqme 5 si. olei vitvioli Veneris ad* u 1 *' fepius os colluatur: dosis ejus amittis tribus ad qu int l vel aqua destillata. D
de r/TR loro albo
Y*mitmum. IfTolve vitriolutn album in aqua pluvia:,fihm» c '^ jjes ‘l' 1 '
*»d eo tricem live pelliculam,relinque m
frigido p er
Sfi
K>.
*J1 C
■^U
ftcationibui. triculum quoque loborat 6t febres in eo coniim» 1 ^- ^ p^, doloribus miliisimus est: in morbo epileptico a»*' toxylmum datur cum aqua patouia: aut florum T1 1
OLE V M VITRIOLI VENE Rli> ' sP t
|0 ( I
>,l;
't- , ' te
sileri
0 °
!«>d c
N
‘‘'«Vi,
M
?fti 5
>lr Cs*
^»fic,
M
8«tti
N ihil est quod magis ventriculum quam hoc ol f ^
Omnem enim ineo fupersluitatenr, & Tarrarva ^ ^ p:ia^
bll
J H
•blv,
r <sti
Wh
»Csl
»fTu;
'stee
stis c ,
>°»

Chemicis. 6 s;
cxiinc,iterum evapora, beut prius: lapillos in
.'''' v ,. r -indo .eoa- Epihpfi* me ~
K7 ^' XKC3 ' & sicnt ut calx: boe te» i ' cj> .
1W 0,< ^solvendo,dcnuo fec cum aqua to a» u' pestrttum *p~
Cr : dolii B )■ IVHancdoi.macciptdistoWe« aqu B,,o ^
*: " 1 ; c * rl «ud, > filtra omnia Se tepide bibe, evomes ‘
'0n c ^^ lUm purgat, epilepsix medetur, polbatu PV
C? C ° tar cst vitriolum ad rubedinem calcinatumsi utm * $7
't r d-a* 1 »‘ llS 'ulpergatur & exiccetur, ite» um mlpergctur , flanmuti*-
itift'^'^utficn io\ ct oleum c)us-, (eparaphlegma,quo _ ,
,.,J umatir.«— - '
fi
CltS
-“'‘ones curantur ■ eil in doloribus podagricis pradidiui ’r'Vit ' CQr '^' os & margaritas lolvit. Multa dicenda adhuc,qu atls caula omittimus.
k
p rr ° E M£ R CPRIO ET RECFEO. i subii,
iji urtis f A'"‘■ , ‘ m ’atipaucs ij. Rcgulipartem unam destilla, ut b t ^ tr Uanat ^ r * I7la ac l ua Sero: ludas f anat: fecunda, quae instar SmplmU,
(Pg S: do(i s * ’ ??feimonata,pestem,luem vcncrcam : reliquas f'c- Cmtmmtt », ' hca «do,*f H 1 "' *n aqua solam Sc plantaginis an. 5. j. Re- ^ fuiia tacit: quod exj crieutia comprobabis.
X/1A^° Ä MER Cf r Rll DIAPHORETICAS.
I Sd^ 1 ’ 1 ^ in morbo Hispanico profligando: & .Merfo •"stis io -j f Cls perutilis: egregie sudores movet: dolis cius i mn,hydnpi- *5 »n vino dulci. cupimul».
PUto„ l Af£ÄCrÄ// Ll Qr° R ‘T* FIT. r i' Cc °irimi^ C, R Ur ' l>S siccato & sublimetur cum vitriolo.sa- r ° ^tur^s^n 1 ^ petrae» ut arris est: poileaacetodcstilbto diguf. ' Ct , llt ac et»tm, materia siccetur, post spiritu vini cor- extrab Ulr,d °'"' c ln mucosam pinguedine transeat. Hinc li- 9 ^' s ihstä r 111 f ena fomllimo igne urgetur quoad humor fi/K«,
9c sii.iv l( jj l IX ‘“et : hoc irrnim aftiindinir Sc oleum albiilimum renum exulcc- , f Ul11 pttiin' U ' 11 °' T ’ nis er °dentis facultatis exors provenit: per os «'«'•»«» p"- j. Cf ati 0n ' vc *' c *, faucium ali.irumqne partium abditarum ex-■s“""'- Odct,,,, m P c rlar»at,8c renum morbos per sudores urinamque
\ i EJ . S A M EC H.
. *1 p 0 rr' lmCntUm f si a ^ persananda vulnera brevissimo tem- StmtchestM > c>us mentionem facit Theon Archidoxis de extnn- t m *ri "
OLEAM

4 De Medica mentis
OLEVM LtGNi r/Nl- \T Enenis resistit & maxime sudores promovi
H
OLEVM LIGNI PINI■ ,
v . “5
” omnibus morbis frigidis mile est, Ii gutta:.'i- u ' aliqua aqua destillata bibantur.
BALSAM VS H r r E / CL f t -lici^
E St descriptionis Paracclfi in Magna Chirurg» 1 - onC fCt ul11 limat vulnera: discutit tumores Se (anguine 111 casu, Lee.
BALSAMIS S V L P H ? R 1
c ont‘' lfri
D Ose est 5 ß. vel quantum in prima parte eu potest,praelervativum a peste turislimum.
B A L St-A M r S SVLPHV Rl
D Atur 9 j. pondere cum z ß. theriacx,in pe sim curat, Lee.
iMV&
fer
MODVS COMPONENDI BALSA
sulphur it. . _ •• fore * 1
_■ if iiij. florum sulphuris a 'j f |j,praO n /' iciius iolvi pofllnt, vitrum
IU. Olei terebinthina: sim imponantur,ut eo melius iolvi p
res calidos,moveantur (iepstis. Hoc torum sinito in ^ g ft . ig ll,s
'0'
Ut fiat picis instar,quod octo vel decem horarum v j„j op lentus sit. Tande huic materia: luperastund.it>» lp> rl jgslt^ mi ad eminentiam trium digitorum, & relinquat 1 * 1 . . v j t) iiH 1 | lentum,6c vini spiritus fit rubeus, quem effunde i» 11 crlt :q llfn ' novumque (pii itum affunde stccibus : & rursus tine . Spirit 111 " etiam sensim (epara Se utrumque spiritum simul i l,n ? f ‘ 0 fX»- 1 ^ vini tinctum impone in cucurbitam & apposito a!em 1 „ioA^ paitem illius spiritus,& tinctura sulphuris manebit >» “ ef „uln 1 ^ ad usum (erva; datur suspiriosis & a tnlli vexatis P r0 jjj e e fl b 1 num affectum in aqua hyssopi vel (yrupo liquirizX- siimus sulphuris simplex.
BALSAMVS srLP Hf* lS ;
compostus. . g r !■ "
F I-orum sulphuris ter sublimatorum % ii- campn ^ rJ nes terebinthina: | iiij.florcs & camphoram tritura ‘ 0 |c-U ^
taceum.ponc in cucurbitam stricti oris, iupcrfundf l ell j
omnibus bene obturatis , collocetur vas in arena, 1 ‘ -jonis,'
tum per duas horas, ut arena calelcat, postea auge*
bullire incipiat in vitro: licsiilphur vertetur in oleun- ^
Hic est ballamus admirandus ulceribus Se yulner* ’
dis; item intrinsecus in febribus,in peste, in colic->,co t , ]I r»r |r
1

^ ra «olUt: ut oraductur, ponatur in loco cali- W.. v.°Pwsey r- _ „A in
' **••* yiCS: Hu uitciiiOilC»»» c»r«v»»* ' -
tostis convenientibus pro libitu, r S EfX etkm in peste.
6 di^ is T a ^f>uTtsrbc® Opimat 3 >' aoa 9 f t ^no‘
ni «r£il'” ui ' l 5 d ‘ts. Hoc unge metacarpum,arter« 5 temi o ^°tctiJ 3lnai J'^ 0r ^- Hamt etiam intra corpus 3>. 'uiliquor i °>pcllit venena omnesque ictus beftiarunt vcnenatai ^llU E1 e TOR STLPHPRIS.
flavi libram sublima, &. aquam quae egreditur serva. W* lcto 'um florum accipe: Aloes. Olibani, Myi rh*, eros» ^atn ' 1Uantum de floribus aquam serva,si copiam tenes,lupra lutn ■ l >an ‘ s recentis rectifica, hic liquor est ballamus pulmo- i C'^hoc modo administrabis.
1 a. r ni i a: d‘ c l l uriz*,pulmonari*, Imperatoriae, polipodi) ana,
ho,,- octiv i hujus potionis mane & vesperi calefactae, patienti Viw?? huni 'cui 20 . guttas suptudicti baKamiimpones,mira- , 'esi* effectum, interea patiens purgandus est magistc-
W|jt n Ml vomit 'vo. Liquor iste sudores provocat, pestcin j Wt Bncm qu« hepatis inflammationem & ejus ©UUvctroacs
i ))« ■OLEVM MARTIS.
T\ ‘«'ctivum est ) ide0 motblS dl ffolutts. & dysenteriae. Urn- blltc evu u 1cd<:tu r-autt* novem vel 12. in aqua radicis Tormen- Nnon ■ ur ‘ Hydropicos post evacuationem aquositatis Vesg ' UV p t '^. Catarrhos quoque subtiles,qui interdum pul-
t 'JiUtom Of.EPM ANT IMO N/1.
^ quien. 8 Medicamentum: per interiora enim & siipcrtora» l’eecantis Immori* in corpore est,educis, hinc febres, Vnar)! H Ul| tanas,feliciter curas, aquam hydropicorum, 1» leba^ 111 ; 1 Per (ecctsiim Lc vomitum educit -. ied in tenuioubus ^uii s . n S corporibus propter violentiam e)us non dandum.
ad novemur vino. Ve his plura, caprtc de ‘ 0U, I P r *paiat,(i’pra.
V A| ent l ‘ lLrL & CATHOLICI&.
Ij ad 2 0 ? n ' nes humores evacuandos. Bosiscjusad grana ‘ 5 °libi n i' lol is sex ante cibum. Compositionem quare in l’ra experimenta Paracelli.
Kip UUi °— PIPIRIS NIGRI.
p^n a ' cx 'pbarmai^tm est,quo utor ad tertianam csxqui- purgatiora,, primo adveniente paroxysmo secundo
il LrLJ¥ CATHOLICIS.

6s6 Dh Medicamentis
eundo 8c tertio,& frigore recedente, 8; etiam fis 5. ad 9. in fyrupo cydoniorum vel malorum l H ! l1 '| iri) ile ,t tos curavi unica tantum exhibitione " . ..
1 s ‘Utis 'i
' l ° Icit'
stomachicis r^ (ill( ot,l
qua vel fyrupo mentha;,qui cibum nauseant vel 1”' 1 pratcedat levis vomitus. | )lin t
Virginibus pallidis & decoloratis quem c0 ' ltr ‘'|j(l vO' 1 ’ 1 'j ( que ex mala concoctione, & restigerato stomacho,^., .„,,0 c). haustum, dolis est gutta; lex ad septem una vic morum vel aquae ulmaria: > polt vomitum ex ^ nU confert.
aost
OLEy M CIN AMOMJ-
nif'” 1
b>->
C Tontachunt, cerebrum, cor iplitm Sc omnia ‘"f" j.jt, y paliaconfortat: vomitum ab Anrimonio,si 1 , llt r^ i l l ' r ijflit, ii in propiia luni;irur aqua. Quantitas olei J 1 * ^ tuor,aqua; vero cochlearia duo,st’ vinum liippocraUC"" ^.,to > to desideras, vino alicui generoso saccaro prii ,s tl ' |S n ltl ^ J liquot guttas hujus olei addas,& nonnullas ok»" K ta.-,&gariophyllorum: Sc fi libet aliquantulum»q l, *. otU 1iS f ' luavislimum efficies vinum. Sumitur lioc olcu« 1 » ^ laccaromamis Christi dictis, ita ut sinmtlis rotulis ni’p instillantur.
tT&-
iiA’
M
jusculo.
OLEKM NrCsS MVSC4*
Emoriam juvat, flatus dilflpat, stomacli« 111 rC .j“ v j. ri"* emendat, fi eo inungatur. Dosis a guttis usi-
OLEVM GsiRlOPHTLL
oRV M '
^ V^ 1
. fluxis <tr
C Alidum est,stomachum, epar, cor exhilarat ■ jjflipat. ^ ex causa frigida sistit, melancholicos h ull ’ 0 p 0 (is est s E v j tigini medetur,pariterque suffocationi matricis. c0 ch^ s31 j£>-
tis quatitor ad vj. matutino in jusculo,'vel cum 11 Ji;1 nisi |lC ..pini. Vires balsami habet si vulneribus adh'ibc atlll ^p lC cufl 1< j flr j- lore conglutinat, & ulcera putrida mundih cat ’ *I ll0 quC nhora illitum dolores ulcerum sedat: dcniu» 11 H bus medetur.
OLEVM siNlSI-
t ris
pRaestantistiimim remedium est ad pulmones confortat,si dentur guttae $. ad 7. in
ctiones, status omnes dissipat, catarrhum
1 ’ vino vel fyrupo
online , quib us b
& cC ‘i 0 r«?
vel aqua appi opi iata: fiunt etiam 1 quot imponuntur.
oli

I
C ii E M I C I S. 657
XT/^u O L E y M CIMINI.
co*??' e ft ad omnem duritiem, nam remollit 8c dolores ^ttit exilii Clt,llr 'nam retentam provocat, si tres aut quinque 1 cantttr cum vino albo & aqua filicis.
U <>LEyM IVNIP ERI.
-itie n- * 1 V Va ct atque terebinthinx, egregie corpus a putreres P»r2 v * ^'eundum ballamicam quam habet naturam: Runati . ca * cu lum expellit per urinam, sudores promovet: v 1 " siucturam extrahit: sumitur a vi. adocto guttas in lulculo appropriato.
Il>sde ? CEfrM TEREBINTHINB. t ^®ttur aai ^ tatcs babet atque oleum juniperi. Quod si de- ^c ac j 0 , CUtn a ‘ 5 lla ter vel plus, clarum erit instar aquae vitae, Nm eli cl( . n j S tln fluras, tam herbarum quam aliarum rerum ptttos.r ■ as ’ ^ unimc penetrativum, lapidem renum cum a- c,,m comminuit.
°LEyM LAPPB MAIORIS
0
Ia -jj^ UniIcnie diutn in calculo renum. Dosis a guttis 8. ad Vln ° a lbo vel aqua capillorum Veneris.
. Secretum pro lapide fenum.
^'biri»V a ^' e ' s 'fraxini lt> ij. seminis juniperi lb iij. Terebin- ‘i’ conterenda terantur & cum Tcrcbinthi- *° a d putrel ' 1 ^'0 duodecim libris aqux in vale bene obtura- n ^pore deh 11 tn ^ Um ^ lmu ' ponantur, per tres menles: peracto > ®Hum! am . ore ‘'siorum oleorum : exstillabit oleum pra»- ® Uttas ,Comn, ^ • , c ^orile pro tali re non repetitur: doli» 8 . ad 12» lr >uit lapidem,Sc expellit cum vino albo.
OLE^M CERB.
'vltv
c° s ß indatur in contusionibus si applicetur,ad dolores coli- t ' S ' *■ ad j . t nv ‘ tu Vini dederis, summü est remedium:dosis a gut- Wbu, 'a cUsteribus etiam soleo ponere 'a 3 j. ad 3 j. fi. in ul- Qt attt / cuutorum 6c doloribus multum ficu: 11 liipra arenam ^hcti a „^c a 'ti aliquoties rcctisicavcris, acquiret mirabilem vim
ctt *ndi,
C 0 OLEIS FRIGIDIS.
Ponam a . htUr lcmina frigida majora vel minora > in aquam ^ ^‘getatu" 1 ' f ai uni bulliant, spumam collige, pone in vitrum Nti, 1 balneo per noctem, vertetur idoleum suavissi-
Tf
DE
1

LyS
De Medicamenti®
DE li^NlPERO.
D Aecarum Juniperi contusaium,in siifftcienu q* ,a jj :
l-)in vesicam ponito , & bonam quantitatem ' c justam macerationem,vinum ardens dabit tibi cop'°
Ad ^tfam ‘brgefabilmm exirahend^ 171 '
Prius contere herbam, deinde destilla aquam ^ ^ba &
iinut^umc.e .ivroi.rn,uuimwUWHmi j-A-
vitreo.supra cineres: deinde contunde plus de di
corpora cum pr xdicta aqua, & pone in putrefact 10 ^ ^ jcftil juncturis per octo dies: tunc exprime totum iterum: habebis aquam optimam 8c pulverem i« ‘ u
rati»
prcciolioiem aqua, utrumque serva, PERFECTA C ATARRHl CTRA
s-
boiv nigre conj!fttt,coUt{le mense 0^°^ rl '
H Ellebori nigri extractio cum aqua anisi ad
tinni, cui adde micarum panis, quantum en c i>m' commixta ponantur in retortam vitream bene 0 ® tn «'fjccib l ' s t mum equinum per tres septimanas, exime liquorem destilla per cineres, donec pingue deprehendes- ^nde pone in digestionem in balneo velfimo per 14-di cS ’ ,pj' c ntid quod phlegmaticum est ab eo,6c quod reliquum est» 4 lebon est; qux lex adocto granis litavillime pi»g at '
Aha prnparan*. ,^ 0 '
Colligamur radices mense Octobri, & optimo vino n ’ c) r tur: cortices liipcriores (eligantur,interiores nullius lunt 1 ^ {g . u: macerentur (sci, potius vino mal vaiteo inorentur) * • t( i Jcm vel alium similem calorem exiccentur: liuiic pr° ce . , c uH l icpete: comere tcnmllime : hunc pulverem pone in vas >> §,
amplum,(iipcrmiponcsuccum rosarum solutivarumq ''^-^: exicca,6c hoc quinquies repere : ultimo contere Se in vi« , habes Medicinam incomparabilem ad omnes (ere , sl ,v dantui grana 8. ad 12, cum /yrupo violarum: aut alio ap( to liquore.
Ahn mirabilis ex^etuflißime cediet eX,e f t *'
Re.Radicum Hellcborinigri,herbarum quoque ab^ajeiii 111 immunditiis cum vino mundatarum ana. m. ini- cOI,< |
, ponantur in vinum rubrum vel mulcare llinuni vale bene obturato ad duasmrnsiiras, Si in coldari in a*-!" 3 "’ t'o i ‘ y ' tetn per du-m & imcttm sinito: postea exime, & luca u-i,exprime öcfil*.Hocfilu-atum pone supra recentium r-^p- silellcbon comjuallatanmi m. j. rosarum rubrarum >«• ftyllonmi 3. vj. prius contulis, ponito limul indigelsio j^t**

tW Chemici s.
v^'™, addendo vim ardentis octavam p-^tem pratcedenr.
O®* ''"UM ponantur in digestione per tres alios dies, postea 4>ttur & colemur, ^liquorem serva. f “S™
linerem serva. Interea liquorem super inst ^ r tii c |if r ^alneum destilla .quousque materia m fund - .
r?( trvi Cniailt at ' cum phlfcgmate para salem ex einen u P _ ft* j ., Hujus falis w.. | Is. croci orientalis 5 I- 111 dv _
Ilill.,''' m 'scc simul terendo,& cum sua prerptia atpia »P i tll >«t°u, m ,M,oc ter repete. Hoc te ‘«re «Um, an vL, "} h g»s suum salem & ambram. materiam p»us }° l - .
S'
. 'j‘ lrai tdam , Si destillandam , donec (it purissima > 8c hoc 'Pecisic addc ^ cm > croa im,& ambram. Tunc habes for*
k«i in c 'j I1Carn Hellebori nigri,pergratam, rectisicatam, lauda- ^ > 6c f a lcil '* r n,quae phlegmaticos senes reducit ad temperatu- ^ t ' nc 'P'lli a n ^ UltUni ,T "'ndincat.& n.itiiriilrm virtntff m rnnlervar.
mundifrcat.Sc naturalem vir tutem conservat, *grituj lla , meni lsia, imo universum corpus ab omnibus futuris Evitor- 1 , us 8c morbis acutis usque ad term inum a Deo consti- C ° n scrv ®^ crv * , f- Sic enim excellit omnes virtutes herbarum m a, ida essentia humani corporis in (ua virtute
Sum,, , V l m e &' r
** Ut r tUr h «ius Z j. semel in tiiense aquae suat superius rrserva- iuiio n v - edent redacta: 5 iiij dissolvantur & simul bibantur ,e- J d sr K , 0naflcho & hoc de nocte, a quinquagesimo anno usque: fticdm "Uum aetatis annum,peracto tempore 60 postea omnt
Ct 'P‘tum^ ntc dcbct lumi, & deinde omni ieprimana semel: de- ' 0n ^inem in juvenem renovat» quoad sanitatem Öcror- ' dentes a pravis humoribus fervat > oculos ab omni ^"lortif ar ‘ d y* 1 ’ -tpoplcxia, podagra 6c omnibus malis corruptis Vr lt * US Pr*lervat. Hoc medicamentum Decanus quidam ^Pitaui, usus est, qui anms centum octoginta lex vixit,cujus ^ laiT> tale est:
,c J*ccr cientu' iu,c*n*t, nt^necaniu,
dent e scit, nigrejeit, <3 bic requiescit.
°Lt.yM srcp hvris ptk
t\ sequam impones sulphur m vaS 'SU'Nrm ^'nns loUasidriae
%t X Palice ,& statim «mpana siabebis
%l c : recipiat postremo sulphur , ltujott /f co dentes sn- L V f«cs tantas habet,atqae oleum vitnoh, > I0 .
s, t n ' Ut ’dc.ilb<it. Se gingivarum putredinem tolht ,1 1
, OLErM CKAPIir HOMl f‘.' MX \ m n(}. Atrium hominis suspensi,in pulverem re u , un t acina natur S< juxta Ipagyncmum artem oleum ctic ,
r
src P HPRIS
c Amputiern.
c

66a
De Medicamentis-
0s.
oleum,& sal: simul accipe & iterum in novam 1 jje J*' , 0 i
_k, «1»..^. . in £1U0 J ;n I 1 ' .
destilla, aquam separa, & oleum rectifica : in t l U °j;uin *°
. .jjjm", vdiO
calcinari,digerantur levi calore: summum rem* , V £1 bis cxphalicis, praesertim epilepsia: cum aqua p* albo Z j.
TRACTATVS VA RIA R VM
fr&j>ar 4 ttcnum.
A CcipiturTartarum crudum, conteritur, retort*
/l &
juxta processum olei viAioli destillatur,exit
separa aquam ab oleo per balneum : aquam sup ra
fica donec sectorem miserit: Maxime confert l nltI * _ r dii>l » n ,vnrZ cu ... r j 0 iw'
& oppilationibus,interna apostemata resolvit, & P r .. nl iX rl °
vitia consumit,sanat omnem scabiem, hausta sine
viu.i uuuiuimdiiaiu , iuuui'‘ •- aü ’
dolis cochlear unum mane & vesperi per se, vel e* 111 , r0 pe& gni gu.iVaci,sudorem valde ciet in lue vcnerca, m ; tiquis obstructionibus prailcns est remedium.
A T ‘ ' hu-
ALIA TARTARI PR&P^ 11 " . jn- ,
1 hO 4,
T Aitarum calcinatur,teritur,& supra marmori • • c3 tu ( ' mido loco collocatur ad solvendum, siltratui, L ^ fl0 ]i op 1 ^, ter repetitur. Hujus liquoris accipitur ife )■ t ur,si tc0 ’ 1 > J iiij. vel plus.guttatim supra tartari liquorem in** 1 , ‘. 1C J ficci tiltC j 0 s lumalbissimum,sihumiditatem perl?. M.evocabov^, tunc habes fixum tartarum ad hydropilim, ca ' cu adm 1 ^ morbos,sudorem provocat, per inferius purgat m° j. ii' v tur cum meile rosato vel alio syrupo. Dolis a 3 albo vel aqua petroselini.
ALIA. sfl <
T* Artarum calicinatum solve supra marmor, 1° 11 ^
J liquum calcina, aquam suam superpone &
- vu.v»>., uvjua,,,»«»... —t—i - iterum — „{pe*
iterum aquam suam superpone, destilla, & serva, ^ s>1 nti t^,
solvatur ut prius supra marmor: destilla > est un e ’ lllC at> ‘^.?j J£ fac,donec amplius non coaguletur, sed in oleut^ 11 • c0) -,il ^
tem oleo omnes spiritus sublimatos figes, m*'e ^ c 0 sfO {C margaritas,vulnera quaeque sanabis, tartareas t.'- pcllcs: dolis a guttis 4. ad 6. 111 convenienti liq ll(11
tartari ti& cTf ' R '*‘ oxeX \it^y
V ini spiritus Tartari tinctura impraegnatus cvn ? n jitum ^]e* lis conlistentiam.hunc liquorem in retortam ' ai
tis ignis gradibus,destilla,habebis liquorem a u ’ ,,uim : vitrioli instar,qui summum arcanum est in 0111111 1
ist«'
*N
tl
%
'fti
T
C><
1
>t,
K
&
sii
Ü
tt
st
st
ti
ti
«

«^atib Chemicis. ^ 661
^ 8 ' Cu >nii', US8c a ^ arum P an ' um internarum: dosis ä guttis 4. ' PP* opriato liquore arcanum est.
!W Ll QstOR TARTARI. t ° c °snyj an cst Tartarum calcitratum ,& sup«» marmor in jPotis J 1<J ° rc ^°lutuin,si de eo in aquam destillatam posueris, " c stu s A o"> cstu r a i f C p ara bi t f ca b aqua instar crystalli, cujus arius : uosis 9 st. in sua propria aqua destillata. CREMOR TARTARI.
1'uranr [ V ' n ' a ^' ' otum accipe: minutim contere: in aqunna
^' c P c llicul,' t '' 1CC ’ ^ acut bullliatin lebete: fiet bulliendo crusta V jjj a,ex >me,6c (erva, cujus accipe 3 j. diagridij praipatati *‘ a dli Cn i s ^ >n jusculo porrige, leviter purgat. Arcanum
M AGl &TERIVM TARTARI H AVD *W, ta sternendum.
f di(röl" m a ,miT10 P ere ralcinatum in aquae vitx plrJegmatc evapora, &fal in fundo manebit. Iterum dil- tfr fepetr a"* ^ ^ c S rnat ' s depurata, filtra ut antea fecisti, & boc ^ c ftam ]l° 11CC nu ^ as post fc relinquat sacces,calcina bene, ad (i >^iiii " r du ' em ' hujus fiilis accipe tbj. aquae vita: rcctifica- & l ftu tr 1 " & inB.M. destilla: duae partes destillabunt fine f c ' Hain *e processum,donec dicta aqua congeletur cum dicto ''^tiopt; 1 ° nillC ^ ccum < natura ebibit suum humidum. Iterum tft ' l 'ebit' l j' ,e cx ^ lcca *St novum spiritum vini admisce,destilla: Sc ('' 5t ° r iuiTil/ l '"' ni P ar ! em Ü ut ' n,s vini, pone hunc salem in subli- . tinratn n ' trci ." T1 : Elimabitur camphorx instar. Hunc salem f|c aartc,n a , acci P c *® c .P rcc io(e custodi: miranda praestat in spagy- !, Ut Eranis P Cornc ^' ame lux diei in pruriam materiam reduci- ' Uc fint p,./*/ In convenienti liquore exhibitis,aegritudines quales ls -Tcum time 8c illi gratia
>a
^acinus"" 1 ’ jS ' mcn - De boc subjecto Deo volente alibi plura
" * ’utcrea boni consule.
i gratias age per illum, qru vivit
Ab
Ca NCRUm UBICUNQUE Hff.REAT, modo ferro non apertus fuerit.
^AR D y s G pznoTVS A PORTR SANCTU. Murt&jiijuttanus *d Lefterem.
'xbrin^' 'Pf*® nat * sunt, haud inter homines, sed potius inter t'H^„ r „. a aru mantia numerandi iunt Homines enim hoiui- ses rrrcis ** Um: generati, ut alter alteri postimus prodeste. In va« Peregrinationibus hoc meum Sc unicum fuit votum, de T t 3 omn».

.
66r De Medicamenti®
omnibus bene mereri, Se cunctis mortalibus p r0 . f c d p>' s . j hi soli arcanum de cancro reservandum nonp» 13 ' 1 ’ r fci° ' Ilisque viris gratis communicare volui: qaarn'' 1 *. ^lift 1 compararim. Rogo igitur omnes, utin laudem J tlS ta n ^ ga iegrotoscharitatem illam Christianam in ia cl15 ', , u ili V*" pere nobis commendatam exerceant: sin minus, ” cis qltriccm manum non effugient. Vale.
REMEDIEM CANCRI- ; .-f 0 ligi^
S Erpentari#jrujoris, vel radicis ari exiccatariir?-a^j Vfs ilcn^ i> ij. lapidi» crystallini mineralis non rubei % I/ 1 ^da 0,1 |, [ probcque misceantur, sic in vitreo vale astervcnttu,’^ p 0 ita mensium spacio fermententur: quum vero nece .^ rJ a istius pulvei is parum in cancrum insperge, linque - decidet: utens autem sequenti emplastro innabis. ^ EMPLASTREM QJsO NON R £P fur fraflatttfW.
Galbani
Opoponacis. ^>an. ^ iiij.
Sagapeni j Ammoniaci - Bdellij I an. ^ viij.
Gummata in aceto destillato solvantur, soluta M qd aceti consiimtionem evaporent,postea accipe Camomillae tbij.
Hypericonis tt> j.
Laurini 3; iiij.
Terebinthinae I j,
Fctrolei ft j. ^
Cerae novae lb ij. ,. ia pat' 3
Ponantur simul cum praedictis gummatibus r gnem,& sequentes pulveres imponantur,
Lithargyriiauri tbij.
Aristolochiae longae Aristolochiae rotundae"!
Olibani |
Masticis ^.ay. I iiij.
Myrrha: electap i
Coralli rubei j
Cpralli albi J
Calaminaris § yj.
Florum Antimomj Ipagyrice praeparatorum i ^
ri*^
oleorum»
»
t

Sai:.,. . CH E MICIS.
w lls Vitnoin
— s an ' ? 'I-
66 }
P»'vcrisfnmr, & cum fupradictis lento igne mis- “rttij ( i' u ° m ' nuc lnov cndo donec fiat emplastrum, de qua mafla !. f 'o Vc j-° cm plastra, Se unum cancro mane impones, alterum tone') ^ miu 'da qualibet vice, intra paucas dies fanabitur % itiej-f cntc: emplailrum omnibus ulceribus, scrophulis ct- r ^dicc?'! ' a PP ot ' tll,n absque re alia.
^ca tUl)r 'upradicta: veris tempore colliguntur in umbraque . 'fusniodi radices intra corpus exhibentur,modo prrtts Vit 'Ovel S ! nVlnom '‘ Kercntur: exicceuturque. Dolis5 fi. cum °^'u£b'' l ° convenienti liquore. Ad bydropisim otnneiquc ^tih Us Oj'es prosunt. Tibi gratis oflero, gratis tu pariter pau- ^ fetena 1, ° t;as > & Deus bonorum operum remuneratos m..so- pCnd «. Benefis & vale. .
DE HTDROMELITE. baudpolfmn, bornioes quosdam omni pofita ve- Pitrvts, ,v la ’ a Hon>m labores & inventa sibi vendicare, & princi tlitrri ve \ IS d uc publicis hydtomel, ut divinum quoddanr myste- '"»terest la,C * a,m nu "' us pme lit momenti. Sed admirationis nio/ 18ll0l antl ‘ l - Plinius ejus mentionem facit capite demel- 5 l| asdt Piandi docet. His temporibus imer viros Sc
a °‘®t ita ( 1,1l ^ k ,cs >depraestantia & ulit liydromclis oritur disteu- f»ep re v i tcrctc parant, ut ne quidem mater aut pater filio patt- >bil) c c c ^ plurimos agnolco, quos non pudet quinquaginta v ers asr . ° natos petere pro componendi formula: led cum m didi vid, i p. 8 ‘ 0ncs me contuliflem, ibique publice & vili precio veu- tidfj^n 111 Heuere mebaud potui, quin illorum impudentiam liiift (j i Ob baue es, ulam,non niihi incommode fafchtrus vitiis sc„l’. ^as ejus componendi rationes in praesenti tv.tstatu deftig- unusquisque pro ut libet pararet, Sc a talibus phat- lz rni/ >0 || S Cavcat - Sunt qui simpliciter in eo componendo nul-
* 5 Artari
an ca adhibent, tantum circa finem aliquid de tinctu-
qi) aiTl 's 1 lni p°nunt: ut Paracclfus lib de natura reitnn docet, bu s .""pherm praeparationem probo. Abj autem er
cdorifi-r,
"it labe
cum rndici-
is Sc aromatibus, 3c inde fit,ut caput plerumque gra-
Pi, m ;; ‘ ao °tet. Attamen sunt qui ex purgantibus parant. Sc illud ilfafj u ‘ n011 a bter quam vinum ab Arnaldo delcrq ri.m. 8edbir- liirr, , nt pcrplura.qiuxpoilimtfirri per paecio, r..\.lr ru< , epenus pe tl( j' 0s i ' cmo d c) s parandi doctbo. Sedboc vos latere nolo, iolr^. c ' lrutl da excellentius fieri quam alio t< tu o, e. Etuviri Virtutis in res omnes aliquid magis impruun, quam ea- T t 4 lor eli;-

<564
De Medicamentis
ricntia
coi»>'
lor dementaris, laris vel hypocausti, ut fepius cx P cr j uS clfr ctC ' pertumest. Yidcmtis etiam aquam mense Martio P c0 ctu rcS ' quam alio quovis tempore, ut bene norunt cereviu t.n» Nam ccrevilia eocta illo mense servatur diutius , & 3 v id car ' jn bonitate quam j ucunditate. Sed ne longus in (irribei tu sieincipe.
F O R M V L A. . v£ | flu-
A Ccipiatur pars una mellis, partes octo aqua: Pj^Lfta: < a ' viatialis.mel in illa aqua dislolvatur,postea in . l . pacitatis bulliant temperate ad tertia; partis coniuinti .^-pliic ,nando : fignum perfectae rationis est, ii crudum ovuin ^ iens & supernatat,tunc paratum est. S'i non, decoque a° Jcif' rit lignum tuum : potes per linteolum mundum p>u 1 ^(juriap de in vas ligneum siccum, quod antea vinomalvatico fuerit, ponere: & stntitn immittere parvulum facculu repletum filo ligatu,quo postis,cum opus fuerit, f ruere. jbul'
vas tuum ad lojem ardcntistlmum expone &tpum liet veluti mustum tempore vindemiarum. Tenipoi^ sinapi femen exime ,& vas opime obturatum in cella Hoc hydromcl est basis,unde omni tempore facere potet
HYDRO MEL VT VINVM SA
piat.
Q Uando icmcl parasti,pone supra triginta rnenlut' 15 - nC jpie c tum lupnli mcusiu aia unam, st.itim sine ullo calo* bullire A’ continuo vas implendum est, Sc cum e fici ’ ßai»>
tam potes hydromcl,ut si projicias fitpra aquam mellis » p ticS
parvo temporis spatio optimum hydromel habebis, K 1 novum lupuli succum imposueris, tanto plus ejus vir< y a it pi' 5 -' Reliqua philosophando conjicienda non omnia tibi u )sl v triasticanda. Alij post primam ebullitionem Orni» 11 ^ ]lfl p 0 ' ponunt. Sed alium modum habeo, aquam antequa nam, mei impraegnare soleo, de his sat dixi. Ad aha n
rrMpO**
ALIFD HTDROMEL PJ'OD SVO TB >n acerrrtmum acetum Vertitur , cujus cQchlear mensuram ‘itnt in acet btßtmum acet ut»
isto'
transmutat.
SA. Piperis longi,rotundi,nucis muscata:, cinamoirua'.^^,jurantur farina: siliginis lb j. si. misce, & cum hydtomc» ^ ^ H pei a, ßtsac fermentum,de quo pone magnitudinem «»* . tC i»' nnllietpcrse: relinque vas apertum in loco calido r jjflbb 1, pote in acerrimum acetum vertetur: quo ipse li»55
i.tt'
Tu tandem meis lucubrationibus fave & truerc-
Qie# s
Tl°-

!
C H E M I C I S.
66s
(Tu VE S T I O.
^rik MAGIA slT LICITA.
'it, 0 nt l' llu « B.'byloni) cum omnia nostc.qui numerareno- ^'lia i, UtU ' ,cur homo animal sapientistimum ? Responde- >IS ’Pbil 0 (' " 1cia re novit. Naturalem magiam pendere a numc- tQ n(l at) P ,lv <-'ii haud ignorarunt. Sed duplicem este magiam ? S '"tdius a ' tcra datmonum tota,opere 8c auctoritate, ! '"m l, c , n ^ "dmsexccranda & portentosa. Altera nihil aliud, I u^^atio^* cx l™' atl u)quam naturalis philosophia: absoluta con- l a S"s tui,’, l’ cl fcctnnr, (iimmamquc sapientiam vocant,
a- . 11 erlatum lingua sonat, quod anud nos interpres, &
1 Maxj, ■ rum -
‘'"do, ^ "'ter has duas artes,sive magias disparilitas & diisimi- i^^^oniacam illam, non modo Lhtistiana religio, (cd ' t ' c quis CS ’ 0mm 'k en ^ hastituta respnbl. damnat, Lc exeeratur. j®?°stiini n ^ UlS c ^‘ tj bemper diisimulat, quod in auctoris eilet contumeliam. Hujus nemo unquam Itu dio i us '"Is dcf^. 1 0 °l’bus . 5c cupidus dilcendi bonas artes. Hxc tene- quaerit: quandoquidem omnis (cientia,qua: 'H 0riij . ,CUlr ' > suipecta est, veluti ista, qua: ,a Ipii itibus tenebra- ducit. Alteram autem omnes lapientes,omnes r^pMcti * ^binarum rerum studiosx nationes approbant,& Stftj)i|. ntUr ' Waic est altior sanctiorque philosophia: ex hac t^ita, fV" 11111 claritas, gloriaque antiquitus: & pene semper }'§aver e . , anc syihagoras.Dcniocritus.Plato, discendam na- la ^Utiu nt lanc 'eversi prxdicavcrunt, & arcanis prxeipuam
j c ft iionj" 5 cac odxnionum magia ,’ncc artis ncc scicntix sibi po- Mndiflj ,. ea Vcn dicare: ita hxc vcraaltisliimis plena mysteriis pro- )1Jt "toe r ' ani 'erunt secreti (Tiniarum contemplationem,& Deum, ^cioju/“* cognitionem,complectitur. Hxc sparsas Dei be- Jt fi* crtl >natas mundo virtutes dc latebris evocat in lucem,
ft
soot^tsocola ulmos vitibus, ita magus terram coelo, id est, in- c 3iti, "pciioiun, dotibus virtutibusque conjungit, Sc,ut ita di- M^TrviD 3ritat ‘ ^ 1,c ' n eam operum Dei admirationem excitat,
‘ lc qu c p °^ ct1 ^ charitas, fides, ac spes certislime consequuntur:
")i>gi S ' mm a d religionem, ad Dei cultum quicquam promovet '3li S ili? Uam a ibdtia contemplatio mirabilium Dei»quam natu- ^ Orni ', 111 ; 1 ^ la,c l ua compellimur canere: Pleni sunt cadi, plena plu 1 ' IS . teil .‘\ m ‘'i c d ate glori* tu*. Et hxc fatis dc magis.Scio sicut canes ignotos semper adi an ant : ita ipsi sxpc 10t c " ,ntc l"c qux non inrclligunr. Qunmobrem non o- Wo« tmniiut ' "eque semper, neque omnia de Deo philosophari con. »'iftmptrd* Tt 5 ceditur ; Vl ' " nc,ä '-
' I
j

turpbilofi*
pb*rt.
/
666 De Medicamenti®
ceditur: sed quibus,& quando, 8c quantum. 1° desideratur: Contentio respuitur: Syllogismus ^ ^ ftlt , ^
...
-r^ci^
eam antecedit. Igitur quodcunque concludendum acquiescendum est. Etenim creatura omnis : Ae s' 3 ^,
'£ ic, 2 vr
sit in testimonifi verbo creatoris siii.perquo plet hoc,benedicatur: sin minus,maledicatur. ^ea* 01
tura naturaliter, ordine & loco suo cogitur conto ^ oV ct ^ simm.Sc servire testificationi verbi ejus. CJuid st llS irv un ■ 11 y hementius 6c persuadet quam sacrarum lcct>° ■ j U di J ' ,e jni- persuadent,sed cogunt,agitant, vim inferunt: lcg 1S 1£ ) in# 11 A ( , agrestia,sed viva, sed animata, flammea, aculeata» • . -uis»
ruö‘“ ' fri'
a d im l "^f (
ritum penetrantia, hominem totum potestate suo
nuntia. Ille igitur qui rerum creatarum cogniti 00 ^^ li.v 1 fice separat, is rerum universarum umbram ^ ^
Idcirco in gratiam piorum doctistimorumque coS i ss S IIElmi Lr. Normantii Trogniani, BT .,*'n, p lii< 1, ‘‘ 1 0 arsii ,omniuinque disciplinarum veriatiss.p' 11 ' 0 * regulas adjiciam,quarum prima talis est.
Regula frima. «seifl
Nihil Deus creavit in veritate superius , quin ejus „ c jiiiS simulacrum creaverit inferius; ut per simulacrum 3 1* ferius,perveniamus ad veritatem existemis iupem 15.
Secunda regula. ^ jjfl 11
Nihil Deus creavit in spiritu verum invisibilitas > st u|11 bi£ 1’ corpore aliquo adumbraverit visibiliter,ut per coi f u4 tentis,perveniamus ad veritatem spiritus latentis.
Tertia regula. uin‘^ fl £
Nihil Deus creavit in infinito visibiliter disj’ttjj 11 ^’ jjt pc s j 1 quoque in uno aliquo invisibiliter creaverit collcct' 11 ’ uS ju quod finitum cst,&comprehensibile in uno,p er ' el ^„z. & lud quod infinitum & incomprehensibile est > n P u ‘ u - tC )l tt vitantem Deus infinita propter se infinitum °" inlJ j nC jpiu |11 * lJ V propter hominem finitum creavit omnia, »t & P 1 " C ,ß,irc< !tllt haberent omnia a quo lunt.Sc simul finem suum
snnia,ad quem sunt.
Omnii ^
participant; mhil^n^ '* CfeJo ptoveniiim, & -
Genitorismrr' ^nnn tam natur.de est, nuam q ll0t r C «Sto,• oT"““T * substantiam? cum
quocfinferiora ' 1Ulm "'Uriorum coelum fit, necesi 3 " , f iif- Et sic cd U m rtibstansiai» P^Lo*
clt w ommbus rebus occultatum

tj
^HoiDn- \ Chbmicis. 66j .
^ ,etl scst i S r CSnia,11 scftum est exterius. Et sicut corpore luo - Vn tro U, ; tl ^ CK ' mundi iatislimedic spiritu lito counactutn ?J 0r e |, nL! ' 1C I a, 'ctistmie. Summum igitur omnium rerum i r, t<un'° Caduiu est in alto propositum : & rurliim profun- V ? m nium rerum eil cadum in imospirituofoabscondi- col T°ie sito claudit & regit omnia, sic spiritu iit«
. Ir, tta(‘i )ri eton, nia. Ubique cnint coelum est visibiliter in * Ct *lt>fiii i U ,!' * unuCL '^ | ni est m omnibus vebus virtute sua. Et lotiis;] 'n 1 ‘P tr °mnia manifestius, sic rursum in omnibus,
Tua^f occu * tuls '
>bu, a K ( ' tl st 1 '' c «dum cytra omnia semper vides: coelum in o- b Pateat - C01 '“ ltl| m intclligas. Et hoc absconditum coelum fac "Octa-ln II ! l ) U1C , 1 ' U " a V1I,US manifesti coeli te unquam latebit. t( . cu 'apis philolophovum in omnibus rebus est, Sc per tran sit' Et est spiritus quidam vivificans,
siti
''"tut,
•ttiti Sf j u c,Us l^rna sunt omnia, & nihil vacuum essentiae, 8c ‘Nero a" 5 'y nd ' quod mortuum 8c in creaturarum viventium Nu^bus non fit. ) Hic spiritus in coelo liberrime diffusus ‘‘‘stlitis Co Ultc * l,a ' n terra autem 3c maxime jn centro ejus ar- ‘°t>s, CQ[i ? tra .st ll s: ideo in crctauris.in centro terrae provenien- ,|)ni '■'ri m 'n atur ' a,n quasi & incorporatur in substantiis ipso- ^g t ., du r7' S totus clauditur & figitur: in mineralibus proxime sp u -,t nou ^ uni fixatur. Philosophi ergo summis viribus t h '^tit i n fi ni detentes comprehendere in late diffuso mundi CstUs !>si c existentem , liuiic Se spiritualem totum nulla- r „„ i l ' ltl > & corporales toti valuerunt comprehendere.
n us , r S° in 1
W|)1 i Iter»,, ° mun P' connoscentes ipsum arstisfime colligari Se
Ptvd,.» iorari -.• 57 b -
sttri-
nfsn 1 ~’“ n . tcnninariqne: ideo creaturas in centro m turdi Abjectis sitis sumentes ex iis spiritum istum extrar ‘“atti ii,, ‘ ea debito lubjecto suscipere totum laborarunt. Quo- si'ht mi n Ct , a bs nimis sigillatus erat: proxima metallis sumse»
■ Cc ’at x! a ia>in quorum corporibus non tam arcte clausus ad- V *Vifi ca ’ Cx bis extraxerunt (pii itum,& cum hoc extracto,illam ‘aiii p rox ' nt ' Ultra in metallis elautum,(ic per proximam nativ- ^botem"^* llatllrae succurrentes, Se ab inferiore gradu ad su- ■ fsivirt ' ccnde ‘wcs per minora mineralia, ad majores miner^- 'bstftia ad r CS s ci vci 'ci unt. Sic enim ordo naturae postulat,ut per n ' u P cn ora asccndatur,8c per minora majora confequan-
silr
l)Pr — “'4uiw.iuuiv\j'w lumuiaimqvM» »«•••«jMuu-
i° r a pnq ma ' or a minutia despiciantuv. Minora autem per nta- ttn 5ablr-a l,ntllr ' ^'9 autem spirituscceli in mineristerne la- °Qitus cuni tot virtutibus substauuahbus interius, quo$
pate\

668
De Medicamentis
I ic°
patet in firmamento coeli manifestus astris; rulsiu
philosophi sapienter,astrorum coeli nominibus voc* r
irllllt n i hi c
mineralium terrae formis figurarunt illa. Notandum ^ (p c '
spiritus in alio nullo subjecto,quam in aqua sui g cnf rlS a (in"'
cieijsemper haberi & servari valeat. Naturaliter enim n ^ r _ t tu! | |*V lis in natura sua simili actionem Scopcrationem habet p & non in diversa specie, multo minus in diverso g ene . Si quo est major rerum diversitas, eo minor est rerum . jjfn aqua proprium est spiritus receptaculum & bab' tacU s , £f?<* in initio creationis mundi spiritus hic ferebatur sup ra a ‘l^ fi aqua exstillatur ex mineralibus forti ignc,elieie tlir . j |lt us
in initio creationis mundi spiritus hic ferebatur sup ra fpjii» 15 fi aqua exstillatur ex mineralibus forti igne, c *‘ c i c . tl Jp S; lpi ||tUS mineralium simul in illa aqua, miscens se, Sc inhabit- 1 tamen illecraflusöc corporalis, sive tercnusmineraim»’ ,^51' est spiritus ille secretillimus & vivificus coeli > sed est a"’'
,si”
elementarisspiritus,habitaculum illius (ubtibs cocjvv^.jgin 1 ma Se vita omnium creaturarum est, Se vocatur, Se llC /p f ,,’tia Dei gerit proxime. Ergo sicut Deus in ignea habitat ^,^.11» ignis consumens est: sic Se iste spiritus, qui anima e ^ hab 11 ' 1 j omnia,in igneo ardentistimoque spiritu minerali occu a & etiam ignis consumens est omnia terrestria: pm?•"' tr cs ^ summum coelestia. Et sic aqua ex mineralibus dem ‘^ >|llf nt 31 ^ bet partes: corpus qiiodest aqua: spiritus ille igneus e ^ g 0 K_' eranus: & tandem anima occulta vi\ ificans.quac apP 1 ' ‘ |rl)l) i p" 1 Luna abscondita spiritualis, sulphur naturae invisu"' 1 '’' . .^0 i' c ' losophorumvivum, quod incorporatum in debito ' url „nc" a1 solvit potenter aurum corporale metallicum, Se tunc» auro mixtum innatura subjecti, aurum illud fpirst 11,1 . , 0 (liit>* hoc vivificat. Et aurum hoc corporale illud spirituale: "V j 1)n iU" sic fit spiritus corpus, & corpus fit spiritus, Sc ambo i"’’ 1 , 1 ui' Tl spirituale, Se inseparabile : ume aurum tale vivum * nC f* ^,-cO si 3 T' generat aurum. Quod omnis generatio ii vivo Se CO, P^ 0 »i'!’ incorporea non generant,mortua etiam nihil agunt. (p' 1 ’ 1 '
Vant, oportet fieri aurum corporale, Se corporeum aU * 5. (p c tuale: tunc aurum demum persectum (ibi simile in g c ^ c oii' lf cie sua,aurum generabit in infinitum, si cum materia ^ j £ ,,i> niente& debita fuerit commixtum: de Iris plura in > neralibus. , (jioi»' 5
In Iole poliiit tabernaculum suum,Se ipse tallc l lU sle jiiS) ,lC procedens de thalamo suo Sc occursus ejus ad sum 111111
testi « 10111
jji»
est qui se abscondat ä calore ejus.
Lex Dontini immaculata convertens animas Domini fidele, sapientiam praestans parvulis. tum^ 01 ' Justitia; Domini restx.lxtificaiucs corda, praeccp Jtjcidum,illuminaris oculos. 's * 1 ’ 1
ilii»

v Che micis. 669
limor Domini fandus permanet in seculum scculi: judicia vera,justificata in femetipfa.
, uthacrabilia iuper aurum & lapidem pretiosum multum: Se '■oia supra mei &favum. v ..
in 1 ctUnt ut complaceant eloquia oris mei: & meditatio cordis 'iticonipectu tuofemper.
illu ■ ° mam tu illuminas lucernam meam,Domine: Deus meus tenebras meas.
Vb sdplmatua c01KXlt mc in finem,Se disciplina tua ipsa me
b*E
s alibus herbarum qua-
^undam Pr^cipuarum, et viribus eorum.
DE SALE UrPERICONIS.
hypericonis contra pleuritidem probatissimum est pjSfclvij remedium, datur patienti in calido quodam vino » quantum dimidia cortice nucis avellana contineri tiärsti lotest. Sal hypcriciurinam & menstrua pellit, ter- ■quartanis convenit cum vino potum,liberat a schiatico do.
taP^liquotd.es haustum, ambustaque fanat cum aceto folu- <p l oies' 1 s !UmCn ' ä phlegmate mundificat. Curat ulcera cum li - ce la f j’' is >>tem fistulas lanat: ^naiterea oris putrefactionem, ul. die ac ' CUm m elle rosaceo mistum, & cum penna mane, meri- bu s Vfl P cr * inunctum. Hydropicis etiam prodest, verminanti- Hcr av cnu l u 'bus crelcerent in ventriculo lerpentes,,vel alia gc- du n ^ r ’ 1 ) ln,n ''>ab aqua putrida quam biberint, da ad comedenti rof at - ‘ u v ' tl ' antimoni j pellucidi 4. aut 5. gana cum 9 j. sacca* sitp 0 ] 1 »milcc ejuasi elcctuarium, postea da haustum vini in qua ^ i - ialis hypcrici .patiens dormiat,st velit: excitatus a eo c : \ n 'emo dejiciet pravos humores per luperiora Sc inferiora c apr SC ' ^sti urinam retinere non poslunt, comburant vesicas n 0 a öe pulvevifent, quibus addant 5 i j. falis hypcrici cum vi*
“‘bcnduin.
S DE SALE POLIPODll.
t Ul f 0 ly P odi i etiam pleuritidem curat, item bilem atram & pi- arn a juncturis educit,quartanis prodest,dolis Z j.ad Zij. DE sale CaMOMILLRL. llo ^omilU e difficultati ustnx prodest,si pugillus unus ex vi- J>ij fi Ca 'r° exbibeatur: tk mulierum mcnles ciet in aqua pulc- U c °uca & Iliaca a flatibus ex cauta frigida, ulus ejus magnus
cum

670 De MEDICAMFNtlS ^{ 1 *.
cum aqua aurantiörum , cin.imomi, camomill* > quore: contra puncturas lateris cum aqua cardui , ^jlitau^"" liquore agarici, oculoruitl cancri, cornu ccrVi, ad ' partum cum aqua cinamofni, verbenae, liquore n» ^ ^„s a r ' cariophyllorum, ad secundinas mulierum relicta 8 c l ll0 iC c ° n " temihce.pulegij: contra icteritiam & hydropem cum "1^ j 0 )0' venienti,ut aqua ablynthij, cichorij, endivia:: hcm c rem dentium ingargarismo.
DE S A L E GENTIANA- pb (l r il'
CAt gentianx febribus omnibus adversatur, viscerum ^ ^ ‘ct ctiones aperit & expurgat, urinam & menses prom° contramorliis ierpentium cum (ale rutx&piper.eta DE SALE GRATIOL& ! rEl '
11 '
Grana Det. . p.„siUl^
CAi gratiolx hydropi medetur,item nielancholic |S .• ~ ;} r- ‘-'(uftlifis territisque. Item calcidosis, insanis & ament' ö fj- diacis.purulentoque langn uri prodest: item qui d | st lcU ^ ijC i 1 iU nam reddunt. Idem ambusta cxtinguit.valetqne ad H ll,1 ej ^,jti morbum,li in resoluto liquore madefiat lineus p.rnru' 8 " j 3 jfl circumligetur (emper reiterando post (iccationem. f ,atu intro ad eundem morbum.
DE SALE ONONIDIS.
Purganti* PAt ononidis prxparatis viis.Sc humoribus,& priktm^n^i frucedm dt- Ofionibus Lc purgationibus,quod ante usum (alium *■ , a
htnt dmteu- nota ndum,calculos comminuit cxpellitquc tam in rehilus^o p0' "■ vesica cum aqua propria, & difficultati succurrit,item m j^js,
tus haemorrhoides fanat. Succurrit etiam obstiucti° nlt " [U|lll , li' renum & jecoris cum liquore oculorum cancri, auraim monum, saxifragi*,Alkckengi,parietaria:.
DE SALE GEN1ST&- SALgcnistx calculos frangit expellitquc ac urinam m DE SALE STIPITVM
fabarum. | t &
S Al fabarum urinx difficultati succurrit, calculos • 0
pcllitque,status dissipat. Dosis 5 li. in vino albo.
DE SALE ARTEMISI&- Sal artemisi* menses promovet.
DE SALE ME LISSi fi. ^<y
S Al mch (sie promovet menses,uterum cxpurg>ct c i l,s< l 11 ^
canoni succurrit. P'

* 7 *
Che M I C IS.
£ Z>£ SaLE CHELIDONI&.
^telidonixmenses evocat, ejus dosis estZ j. qui 20. gra»
Iden ° r “ cacea P c ndere solet,falis hujus liquor oculos clarificat, farnis Vm ° cum anisi potus medetur regio morbo , valet f'odcst'f 101 ' a d ulcera. Idem asthmaticis,pectoris oppilationi titiy, n , ’ hc P ar nutndificat, valet contra pestem, colicam pallioli,,;-- dolorem ac tiunorem.ad manicas cum xquali pon- ^ Cr tcttrjr^^ rnat * v it'ioli misttts : Lupum aliaque ulcera cancrofa, Vieira cancro. Pofj ta f u-’ ^ mem ^ ra infngidata, qux aliasajgimdi debent,ap- fi. alt 0 vel * a< ^ Ua curu l ;lnc0 quodam panno aliquoties. Qui ex c °ntr> ceciderit, apponat (aliam aquam desuper. idem Nita hufoi »tfj a , rri0l ‘ um canis rabidi valet,milcc hoc faTeum meile roiato, fih'p n ( r > t '
St '
‘n modum unguenti,non linit ulcera putrcicere. Item " p n « positum attrahit venenum : scabiosi lavent (c cum
^l-».s hü^
DE SALE asstnthi l ^Praes ' nt "'* omnibus fere morbis utiliter exhibetur, in peste Atilii rtlm,ac ]uam intra cutem educit Urinam movet, ventri' iilttj C01 roborat, sudoremque movet, si usurpatum suent ab
8 t a ]j a . tX!ra ulque morbum galbeum pellit,sanatque manfias, »eo,,, 'j ,frna vitia,vomicas,putrida vulnna qux-libct inspersio- bc tS (j, “ at fonatque. Hoc sal in aquam resolutum, verrucas, v.v
varos rigatos,& cicatrices pellit,carnemque explet, Con- t w;;°l-n. febits putridas,quotidianas & quartanas,cum me- P v °eestu piaurufsis evacuantibus dc alus competentibus. ; lls m 0 1 1 f! at, ncctofk > rutha* corroborat epat 6.. ventri- b» col'ic° nam ^'§ c *lioncm dat ventriculo. Uiiupatur etiam con- blatri c ' m pEonem ac toimina ventris,ani acpoisicis vitia, ^'iusli mc ' Ue elabentcm irrigando impomndoque ianat. Salis fts >(l‘i- ^ U ° r P cnna oblitus, capitis vitiis medetur, uti lunt fiirsu- qtic (jl’^'ncs, lentigines , impetigines: pediculos, lepram alianv pel|j t ' C J? leni vel aridiorem Icabicm cum aqua applicatus dc- stiL' Ncc tantum his, sed alus quoque aegritudinibus leu aff«- tnenrorara salia medentur.
o DE SALE l M P ERATOKlI E.
c ra (p™P cr ?t° r ia: membra frigida & intermortua calefacere, P*ft 0s s vi(cososque humores latei ibus ac tunicis ventriculi im- t» Vl ti a lc| ol v cre, aliaque ejusdem, twe non'intestinoium vcli- ^' tarc con ‘8 crc > femen virile iniuper augere & Venerem con* ^ Potest. Sal imperatorii valet contra pellem, movet 'bijijt ’* 1 ex frigiditate venerit: promovet partum St abortus Hydropici*, ^Ihmaticis* contractis calculum vesica' a«
venum

je#
67t D e Medicamenti*
renum in aqua fragariae prodest, icteritiam nigram c . u ‘ „icu^^^ iplb venenosorum animalium morsus, item congeia^ o i' 1 r ’ ls> , valet contra tumorem pedum mistum cum mrllc rl ^ ll nv aCl ‘ 1t dum,unguenti ac super omnes varias excrescentia^ o . lsll iU'15' nium impolitum. Hoc läl mistum cum meile, ac 11111 , pect°!
uenti decoctum, fistulas in corpore, in facie, pol) F" ,-oiitr- 1 * 1 ' ulcera,vel suppurationem cito mnturat ac simat- Itet va* e ^ giditatem intrinsecam, contra iscliiasin, acplcutil 111 * , lt . rC factio_
etiam cotra vermes infantium mane acceptu, conttaP ^ qiiO
. . t i-arrt»f' u t hl'
nem pulmonis, hepatis, soctorem anhelitus, cathau 1 '
' " V ’ ' ' --u...o,aUic u » ac<
plerumque sequitur apoplexia, hydrops, morbus g a ^ on p lis,cardiace,stomachi tumor: utere cum thciiacaboU-
ccptum venenum "aliquod.
DE SALE BRANC&\ VRSIX&' osV iS,
S AI branex ursinae aceto distblutum contra tumore^ p u pcr^ ut verrucas, varices,callis excrescentibus oflibus ut o0 rc
imponitur. Junioribus quidem adhibeatur quovis pro cuiuslibet indigentia. Callis vero live excrelcel ov non nili Luna decrescente,post Solis occasum lhp er ‘o
DE S ALE ANCELlCB- ^ j C C'
S AI angelicae sanguinem mirifice expurgat, praicipue. ve rebrum, si in oleo fccniculi diflblutum rC
speri ac luna decrescente sumatur, ulu per interV
pctit °' T,nrsr lCl ’
DE SALI LEVISTICI , SEV LI uy ^ <|ig<'
S Allivistici seu ligustici vesica:, renibus, stomachos fircis'
renti,praesertim mulieribus & intestinis nppiopna „
.... vesi^^c las ex calculo vesicae , & renum collectas rciolvit, 111 f u pra 0
dem calculo, si umbilici,in renum vero lumborum, iof 3ce °
sacrum est, regio inungatur, & sal denique ipsiu 11 nC oC .in>I‘ l 1 ° • . S 1 ■ _j,:„weiiipro w -,ss
dissolutum hauriatur, dehinc corpore ad sudorem P ^ ^^tra calidis tegumentis optime praetecto, praeterea lal 1 ^ ar dcfl tf , ritiam,tuslimacmorbumgallicum,calculum,te r ^ rf pest' sll< ^, usurpatur, tumorem colli gargarizando pellit,temp^ ^ llXl uti c est inutilis, venenum acceptum aut bibitum
pitis extrahit, caputquc confortat. Hoc sal C g" 1 j” tlI) n h ° c ' ([C
°.irnen; ‘ P
Cdfum klv* siimtum casum ulvae curat, consumit fluxum. ^ ^
C 4 r*r, vel in ciboac potu per aliquod tempus sumtum c. , p
facit: item scabiem,colicam pastionem, viris ac ,n ^ rua jjrul‘ c '
riginem,lentiginem,phthiriasin,serpiglncm,meo
rum curat,ne graviter decumbant .1
stranguriam. ”

C H E M 1 C t S. 67;
DE $ A L E P I M P IN ELL&..
^Uinv- Steinpfeffrr
n ‘ l P 1 »c!kr llom.idio & intestinis omnibus amicum ad-
tertio n l * ni C ^ , ^ c durare. Eo enim ut decet probe pararo,si quis G ‘ rm * m ™ m '« mm| c (ne asluctus stomachus id pro alimento per t 0t a ^ lat .) l° co falis vulgaris per triduum vclcatur, hocquc * Mm ‘ Phtliij]^' 11 v ' tlc tempus pr teilet , tunc proculdubio ab hydrope,
'trijj ^ •'poplexia lecurus erit, Ihl istud expurgat sanguinem, ar- h in 3 Q . e ^‘ lr ’ 1K pulmonem aperit, atque a febre hectica tuetur,
'Ve te 1 * ca| solx lelettiori resolutum circa regionem hepatis, v tXet e T° rC "o^urno maxime,cum sitis immodica puerperas Vis' (s 1 lcmat ‘ s tnodo adhibeatur. Senes & quicunque frigi- h'ia stiJ'complexionis hoc ipso sole uti debent: contra liido- Vor c , c " ,dUm "tileest, pestemque expellit: vel pestis tempore C,l "Pair m ° Vet ' Eoiorem capitis ex frigiditate venientem, coli- '"'tini loncn t,alcendentem matricem frigidam mulieribus,cal- sollit tCmini ac vclicEe , vertiginem, contracturam, dysuriam
^ ° £ SALE PIMP INELL& NIGRff..
^tte ^P'.otdlae nigra: quxvis ulcera patentia atque corrosio- P‘”>pintU£ Sut' 1 ? 1 "™“ cx P ur 8 at h^uatque, vermium in iisdem Sc car- Ga U"»’»- soae generationem prohibet, foctoremque emendat.
DE SALE DAVCl CRETICI
Behkwurtz.
( ? Uc ’ ^ctici frequentius si hauriatur abortum,vel partum n ttuolum, qualis feri mola est,efficaciter expellit.
Alsi
/tttor
? E s A LE FOENICTLI MONTANE
feniculi montani ulceribus Sc sinuosis si inspergatur eorum
$_
V obs eni > a ut vermes aut carnem putridam generare prohibet, 'lici Clvan dum ex loco affecto plerumque solere sanguinem 1 te'duarum drachmarum. Cum alumine i
m vino ca-
‘Citte diis 1 Q
Mfet l l0 UtUn ’ datur ad gargarizandum , stomachacen pro- »ascif ,8c §‘ n givis ruborem genuinum restituit, carnemque re-
S
weit.
0£
Alsi
SALE EOE NIC TL / VULGARIS.
q Siculi cum butyro in unguentum redactum, simili modo sis 'liatur, porrigines ulcerosas capitis & lcrpigines coipo-
coi lv ^ C;u dc sonat. Item menstrua & urinam provocat, arquato
S
Pellit,
DE SALE CARPI.
^ cari 'ifebribus cerebri,matricis,vasorum seminalium dea natUl : per nare» attractum tx aqjua catharros mirifice edu-
V U iit,ei

*74 De Medicamenti*
cit.cx sinapi vero,polypos St hxmorragiam nari 00 ’ iflCS ju°
& abscessus matricis curat, Ini hujus vino decocti''* 1 gingivarum,nec non ulcerum puti ictorum proflig 30 Ejusdem in aqua resoluti ablutio cum unctio 0 * jsp ct nimalium venenatorum nec non apostematibus vu ne efficaciter medetur.
DE SALE PETRÖSELI * 11 CAl petroselini omnis generis rumores resolvit.
^fi assidue sumatur, calculum ut vesicx ita St rC1 ' l "| ia cr 1 ' tx vino fi os colluatur praesentaneum est ad ssontac dium; podagra, chiragra Scitchia affectis plurio 101 Tartarum enim St viscositates cum incidit, tui» / „ 3 jiiuN’°'l. morbo hoc assectis arenulas quasdam albicantes ipl* 3
Solis coctorum similimas per cutem digitorum & P c quando viderim. -
DE SALE CH&REFO Lll,
Gingidij. )3t jjPJ
C Alchaerefolij aut gingidij omnis generis flatus di ^ t3 ir { Ojos rumpit & expellit,idque operatione leni ac nlltl 1
excellenter penetrante, ob quam causam uluseji» ,n . Ilf , V teneris non solum est innoxios, vertun etiam valde ia . oJ t< ( I niqne cum aqua cardui benedicti si propinetur, h' 111 tes alvi profligat,& tormina circum umbilicum sedat- ^ ^
DE SALE PINASTELLI, HOC £ i ' T
mantee uttas'vulga Hikschst'*"" ^ „jn’d
^Al istius herbx mulieribus i» partu,ut etebro accid 0 ’ „ f d ^profiisionc fimguinis utpotc spiritus 5c vitar <so[ n ! f ot „i ^ stentis deficientibus, ex vino generoso partim tum , partim illitu frequenti circa venas temporum s. * cra ta |0 ‘ bitum,summopere conducit. Pl atteren matricem re 1 cti- 01 humoribus vilcosis opplctam calefacit, expurgat,p a faciliorem reddit. 1
DE SALE VERBASCI; ^ p||v .. ^ AI verbasci cum vino bibitinn tullicniibus, ‘t ein „(is
-• ■ - etm r \. , )C ctv
ite* 1 '
i n’
^nd^queZsomi;: movet me
solutum val« “ %’'dirnrr & f0 ni
tiim& funmn-T, en>ca ^ os morbos,astlnual (anguii«’ £l „aC!
colicam naHim 1O0cm l '> m tiica C oi\asM luperimponat” > 'intromissi' n, tunio, e colli,gargarizando, clarif> ca -„ai nidle lolitn n” ^, l;nna lln ' ca de aqua falis hujus. ili
dicito i rl'ilM ^ Lla 1 ^"guenttim decoctu valet contra vf i^-
A > is membris. Irem folurnm in aqua IintcoJ» ini'

^i , Chemicis. 67 $
tr 1Tl n r°''K>qt’.e tumidis & contractis cruribus aut venis, tumo- 'tm C|Ucmllht ' t depellit. Item innem sacrum, erysipelas, & dolo - c )us mitigat.
Sau
v "L SslLE VERONtCA.
Uft Cr0l r C * cllm t *’ ci ' aCil & vino malvatico acceptum, contra las r—?. 1 ‘ n oleum vel liquorem redigatur, unge eunt eo pustu- morphxam: ad pullulas & aposte-
> untern, fi in oleum vel liquor
‘scabies,apostemata,fUlulas,
Gallica in aceto rolace v ">tu t ,
ea m aceto rolaceo lolutum valet, si taepe eo la- DE SALE HERB&. FORTIS.
^tti fortis cum vino biliitum ad morbum gallicum M - Siierith tfl,
U*tn C ^' m > a< l iebres autem calidas & ardentes mane acceptum “* P ul> ' fso C c roiaceo. Item ad putrefactionem oris & faucium in- c ( . tQ j Tla,1Qn fs valet. Movet urinam mulieribus. Qui habet ul- iU '^collum aut gingivas putrefactas,gargarizet cum aqua Jn üi c e rotato admixto. Eadem aqua pullulas lava. Eadem rtwi. airn atttimoitio cssentificato mista & hausta valet contra oumHilpamcum.
- °E SAL E SALICARI& PVRPVRE &. of 1 'alicaria; purpurea; cum vino sepe bastum jejune valet con- a 'cures ac phrenesin. Item valet contra insoniam, colicam,
"-duras membrorum cum aqua fomentatis: contra febres uentialcs cum aceto mixtum. Item ictcriciam curat cum ' t0n '* ac fist u l as .
aqua
DE SaLE EVMARI&.
0^ 'Urnatix solvatur in aqua, ut fiat gargarisittus, valet contra ‘ ' tc ‘actioncm oris,eodem laventur ulcera Gallica. de SALE G aLTOPSIS "ATT r»i meiijfk fyl'ueflru.
O l galyopsis vel mcliflae fylvcstris mane acceptum cum aqua ß P r °pria contraailhma & cardiacum dolorem. Itent in vino fi- ulls mammatum medetur. Item urinam movet mulieribus,
“ ar tutn promovet, tremorem membrorum fanat.
DE SAJLE EVP ATORl l.
JyAl Eupatorij cum meile rosato contra inflammationes colli ti- Apimmi** ^mrpatur, item contra pleurilim bibitum, & alia interna aposte- 4 'a, internum calorem, febres ardentes. Itent contra aleolam tij* 1 nic " c rosato Item contra lumbricos, pestem, lcabicna.por- §‘nem,pbtbinafin valet. Cum tepida aqua falis hujus (uperim- ti| n<:nd . 0 ai,t lavando ntotlus rabidi canis sonat. Item vesicis aut Cc 'otis locis gallicis conducit. Item ambustis inEbris auxiliatur.
V u 2 DE

C-; 6 De Medicamentis
DE SALE CENTAVR U M op» ,ul ‘ lt ^
C AI centauri j majoris hydropicis ac pestiferis nro> , ca du cU ’
OItem contravenenum, melancholicum fang» ,nC ^(eb> cl hebitudinem visus & oculorum, morbum IIung an calidam,ictcritiam uliirpatiir.
DE SALE PARIETAR 1 ^- C AI parietariae in liquorem redactus illitu läcros a ,. c alcU* 1 "
♦.. Canat: cono- ^,jc.iN'
3» 5
condylomata, tumores inflationesque fanat: ct "' iltfa co cum liquore oculorum cancri, aqua artemif'* - c °- one shrp ( ,_ ut )al camomill* romanse : contra omnes obstm ■. c0 nU a "‘_ & lienis,contra putredines ut läl ablynthi; & ticbou'^^pctci 1 tus ventriculi, intestinorum cum confervis & ac l u tibus.
DE SALE P ENTA P HTL A . aC \K |U;l1 cAl pentaphylli contra morbos jecoris ac pulmo* 1 ' >
O valet, fiilulasque inspergendo curat.
DE SALE ARISTOLOCHIA ', orr ori bllS ' CAl Aristolochia: venenis resistit, singultibus, cM ‘ ir ”^, a sthi* lStl convulsionibus & laterum doloribus. Irem li*-" 1 - t cis convenit, gargarizatum gingivas & dentes abite g
de sale faleri anA- ^d^ 0 “ CAl valerianae menses ciet, urinam movet, w °prodcst.
-•'.lA- __4ct
DE SALE TOR MEHTIL -- Jtlfn i
S Al tormenullx urinae incontinentiam lupprun sistit.
DE
iGlX ,S ,
It e«**
SALE PLANTA^/*'- j atll r. cAl plantaginis, ulceribus rcnumacvesic« >>r P 0411 •^tertianis febribus auxiliatur. nR 1 ^'
DE SALE PLANTAGINIS M 1 A
C AI plantaginis minoris in febribus pestilentia"" ^ a« ^ Oloribus item ad ulcera vesica’ ac renum et" 11 j 0 ] 0 ren' r ’ 1 ‘* betur. Item contra melancholicam phantasiam» v ii!n c ^
cis,Se tumorem ejus,item contra phrenelim ^5.' 1l jji c0 , conlolidat intrinseca Se apostemata ex morbo a nl o>'b° p antiqua: valet conti a dolores capitis ex Hungai c0 ]ij,ve 1
piusuiurpatum. Item contra putrdactionetn 011 „ al gar' ;4 ‘ 111 colam, cum meile rosato mixtum purgando ve d Valet. Item cum aceto mixtum ambusta cxtmgui ■ ^
DE SALE P LANTAGINIS M *

&! 0 > a
C HE MICIS. 677
• r 'bu s»1ori medetur , ut & pulmonum vitiis,pesti ac fe-
»tc ct S!,citlserls J c ad u c o ,apoplexi ? ,pleufdi,ceplvalalgia> ; m;mscas 4t lt) *^1» veminantibus dato cum hydromcllc. vertiginosis piti c j 0 ore capitis mane & noctu applicatur, nimirum panno catis ''“7°*«°: gravidis mulieribus menses sistit: hxmopler- c vst,renesque ulcerosos curat.
S A 1 Pc-r D£ SALE ppRsicariR.
Patis' J-uur febricitant ibus,& defectum pulmonis, he-
bii t j ai ^ ac “siis emendat cum aquis convenientibus. Item pesti- ^. 0 | aseolam,tumorem,(oetidum anhelitum, tustim, cal- S dlln ' c lca; >capitisxstum tollit. Item cum meile decoctum in ‘'(i 0r)cs ' y^l’lastri membrorum excrcsecntias, contusiones, coi- i^fto''' CUr **‘ m ßujat. Item incommuni aqua solutum si ma- “Us Panr^ulo superimponatur tumidis pudendis ac buboni- “es p a C , n< ^ 0 ni(! deiur. Eadem aqua si lavetur corpus,serpigi- l b u * a sque morbi Gallici arcet. Eadem vulnera vci minan- 'IlipjpS 311,1 erysipelate cum aqua rosarum: in igne sacro vel tic ' no cuni aqua rosarum & camphora; in suffocatione ma- VrJ'n? ac l U;j plantaginis vel seseli betonix ^ 0ni,11 *&pnlveiis ö cun
: in colica cum aqua pulveris cumini 5 j. intrinsecus calores extinguit
gu
'tri hortensis C 37 ctdjtfd)atttn/) aut succo. Eadem
fj^aiol
Vi, contracturas membrorum adjuvat Eadem quoque •Mitis valde utilis in tumoribus, fracturis ac luxatio-
C ° st tiiin' l j Utn ' r r:cf erum calide superimponendo, fovendoque P*dit drfl ° nfc •cstitrtanrur. Eadem aqua si caput abluatur, inv Vl UVUl , ni capillorum,sistit catarrhum, impetiginem ar cct. Vi „{-* si'eeus in hac aqua resolutus, vel radicis decoctum ^ Qri ;; u - r il c mixtum ac haustum tumorem colli aufert, <S n • t ‘ n & u *' ns & cordis; item asthmati conducrt. Contra cal- ’ 11 contra dysenteriam cum draniso ac aliis valet.
^Alhpn h DE SAEE HEl.LBBORl.
t ducu por, solutum in vino aut aliquo liquore convenienti Vi lm 1l,, norem epilepticum, comitialem, caducum, apoplc- ^"ce s-0^ a 8'leum aliosque pravos humores & malignos dc al »s locis potenter juvat.
S A ls Vl D£ SALE STMPHTTl.
'Mor 1 V 1 ' nicn,cs - morbum Gallicum, vermesque expellit, Vp t0 j ClTl icpatis.icterrtiam ac pestem curat, dysentericis ac hx- •\ Cls P'odcst : fiat gargarismus ad colli apostemata misto CUrn Helle unguntur cum penna ulcera.
S A 'asaris D£ SALE JSARl.
sin >a<; ,. l y n P tl 'i 1 inaqua veionrcx contraphthifin,hydiopi- ebres sirgidas valet, Podagricis luperposito linteolo V u 3 tepido

678 Dh Medicamenti* , icU iiHa“ -
tepido utile est.plithiriastn curat. Sal iste cum äst 11,1 l[f s atm 1 ' stus haimoptoicis piodest. Si in aqua lolvatur St )’ e ' ^ v ifiJ c ° lU liatur choleram pellit. Jtemgargnriimum ad palat 11 " 1 praebet,
DE S A LE RORRAGlNlS- ] iin chO'
^ AI borraginis calculum renum ac velica - expd'"’ liam,manicas, pustulas,fistulas,ulcera curat.
DE SALE nrGLO SS&- t „siO' r
C AI buglosl® valet ad podagram,intrinsecus,it-'!" 11 " 1 L, iik ctl no matricis incommoda emendat: tustim, cardiaca
Colli,gargarizando.
de sale benedictis. cairtophtU ^A1 benedictae caryopliyllatcc phrenesin, icterum cU ; r ^ ra t picis conducit .vertiginem &. melancholiam pelliWg^ '
nam memoriam, (anguinem mundificat. Contra - 1 ! ■ tumorem oris & puuefhctipncm cum meile rolato W gendo lapat.
DE SALE B VR S S. P A S TO ^^„ib" 5
.iisst’
rii-
bt" 1 .
C Al budae pastoris prodest calidis & liccis comp 1 ”“ (| ^hominibus, qui non poffimt mingere,habendi 11 j n 101 ^'^el bcam, vel (anguinem mingunt, habentque apo ^lid 15 .^ gallicum pestemque: menies listit mulieribus >’ e . .,npt° l
ci
circn'
i»" 1
morlibus venenatorum animalium, ut ferpentum > extrahit.
eras
ub"
DE SALE CENTiNODl^^ß#
■ici»
st»
CAlcentinodij allhmaticis, liamoptoicis . dysentenc' 5 ''^plfs ac febricitantibus piodest, ex frigiditate)aborant lt ’ l r, t .,jlif
ibus
fii&C!“"“* •»%«»* 1,-.°,,°'" ■„,„
ctionrm oris einen Sa! lstc 111 vino
contra ery stp c ; 1m »’ r ’ vi ’ ll ‘ ra consolidat, in aceto jolu ‘ ^ j.,t
Sal comiminc nr i am ^ l| sta, rimiorcmque tr/liculu |U jjeg' n.«ic.,m S b vatar, Hosts, & stomacM 1 P^
*«. „r'r -«***»» «xsL--
valet :item aiv>ni„A- confoit -u. Item contra colicam I . „fciis etiampesti s Lj lc,s .meIinchoJicis,asthrti.niasac tl ' j^n 1 »
«4Ä5R gär*** “
QAIeiwhnmf*, ErPHRAGlfc- .Ndu'*
i’cfsiuent ?A Va ’ st couria morbum caducum. * 1s r , ]L lS tx
t i • tricis öc scabiosis prodest : fiatgargaid' ^ osttr a

cu mDrn.V / “ ro P cm & kArem quotidianam curat. Sumptum
<0t\t ra j . C HEM ICIS. 67 -
»tmser 0tcm ^ cn “um & odontalgijm orisque apostemata! ^bio B „ P‘ö in ' & oculis lacrymantibus applicatur 5 item ambustis
S* membris conducit.
Di S ALE ARBORFM Ql'A RYNDAM AC^trtbn* tjtu.
Ci, . De Sale Ebuli.
0 ^buii h d ,
Vlliv» - J . *-
r °pnaaqua brevi hydropicos curat.
! tts nn ,i DL SALE SAMBVCl
Uci Aydropisi medetur.
. DE SALE FRAXINI
ru s ffp 1 /? 1 lau ftum cum propria aqua lienosis medetur, vene- "''•'istre. !* l ,e ^' quoque modo in aqua cardui benedicti ad- tUl: dosisg j.adij.
S A 'viti< DE SALE FITIS ITNIFERM.
dani • I Vm . 1 valet tempore pestis,est diaphoreticum quod- 1J£ 'vium ejus per se bibitum sudorem provocat.
Vollst SAL TALI SFILLI.
‘Ornationibus torminibusque longis medetur.
fostodestdvs S '* L C r ORNy CERTI.
* ttiorbo ^^"rencis.exicreantibus languincm,coeliacis,regia '^orantili doloribus cum traga, seminis fluxione vulvae Wu m m( . j U cuiai Aquore huic rei accommodato, ulceribus ocu- * ts rQlvbct <;UU ’^ tmi ’ SCX ^ ul o at ’ st ddito aceto sanguinis eruptio.
T Umor E&X ACETI ,
fluxio CS ^s 1 k ^ cum myrtho cohibet,ventris, stomachi Senitalil Cs1 "itasistit;muliebre profluvium,imo ventri aut tos- n i ' S 'rnposita mitigat: panos discutit nondum exulcera. Cu ni Ctci fl a > mammas rigentes, tuique tactus impatientes, tcf 1CCt0 srruncta extinguit cremata veroGmgues, seabses cum t nri au sert, tingit capillos flore ruffo: elota oculorum medi..
n 'cntis admiscetur & caligines eadem abstergit.
^ DE SALE LIGNI QJERCINl, u Agni quercini restringit sanguinem & fluw»rv narium, Sc pra 'Pterio facienda
$ , DE SALE BTXI.
bu xi Hispanica: lui resistit,loco salis guajaci fumi potest.
r,,.. , PE SALE GTAlACi
O , "gni guaiaci venereum humorem educit. Eignumhoc per 'miarain aquam, oleum& salem redigitur, quoll chemiae.
V u 4 studiose

idam ’^alü
^Sq De Medicamentis
studiosi Mrrcur. Sulphur & lalem nominant: *-T 1,aal ‘' s . tins hac pi separatione a venerea lue curantur. A medici hauserunt ex libris Theophrasti l\ir.icflsi> ut, ‘ jjgstO correctione ligni guaiaci ac praeparatione cjus > docd £ ] u ^jj^ hoc liquorem gummi & alcali facere,cum quibus h' cS 1 ll( nio* rea nielius quam cum ejus decoctione vel brodio ^'' 'l'^ara^ 3
rsest P-5>
n’ c , Sic
i #a H'i
3
<st apud plurimos. Eodem modo etiam buxus 1 ad veneream luem curandam, nec iymptoma ullum >- aut periculum aliud, vel ex decocto & methodo ^‘^„icum- Ctiam pinus pneparan potest, ad morbum ill»m Ljont' 11 Item iraxinus & vilcus, ajcali ejus usurpatur ad bv ‘ 1 qi cn Jis rC ' fluxus hepatici,8t Gallici aim pustulis suis,quibus ex>'C 0 viu° gimen nullum obicrv.nur, ut ferant famem > (cd eum sC ju5,
ac cibo.siilcq; alendi simt a’groti.liquoi gtiaiacimis eu P gummiguaiacinum est unguentum quoddam adpim ul ‘ '
DE SALE LAPIDIS REPERTI IN id
C AI lapidis reperti iniponiriis.cum vino potus calculuu, ■vesica est, rumpit.
SALIS CEMMFt. PR&PARATIO CONTR- 4 bjdroptßm tfierum.
Ri falis gemma;, fuccj Titymali, id est, elui* m"’°' ., t r summi ex cerasis ad-pondus omnium, fiat bolus & (] s cst (mas in tertio giaduper duas horas, Sc extrahe alcali- . fun"-’ 11 ’ gia. yiij.ulquead xij.loco diagridii trocifeos alhan s jd c ^’ poteris. Additio. Hujus accipe falis gemma: 9 v-fl f , 0 jjs m yeix mumia:liquoris,ccntaurcae an. 9 iiij. mifccantm > ar at/0 a granis quatuor iilque in xij. in ovo sumpta, ejusdem P 1 . Ijtapii' strcjuldemmoibis. Hujus accipe siilis '>cmmx-^i- lucCl A,,tim c t iac 3 'i - farina:tritici ad pondus omnium, fiat inde p-m» poctus.de quo detur 3 j, ad 5 ij.
DE SACE EX T A LI S EOV Rf ^' Et ‘
, porcorum. 11. vs |ltr ! J
5, 1 \ stc 1,lbm,s e«iliacos adjuvat, mixtus cum jjci»S
lumbricos necat. Item cum oxymeli contra m°' vaiet.
DE SALE CORNV CERVI- SaI cornu cervi prodest cceliacis aedylentericis.
de SALE CE R XI NI SANGVl^ 1 ^^^ C AI cervini /anguinis emat morbum articularem > P° L ‘ v v chiragram & gonagram.
DE SALE EX CORNV
SaI iste dysentericis adhibetur. •? -

C H E M 1 C I S. 68l
r SJI.E HIRCINO F.T SHNGINE E1VS.
0? cx ‘anguine hirci morbo articulari, chirattrst.gonagv* ac po-
& a S r ® medetur. Tantum de solibus ex herbis, ligms,lapidibus 3nf' llin ' ,1 ^^ us l’ttepavatis dictum modo sufficiat, cuius uius per- J Us '«*■ Nam amc an. » 5 oo. caiharrica lalia in uiu apud Grue- ■ fi.', i 1C1 , llnt: Et Auius anili solis mentionem tacit: Galenus de ^ , ({ A (t _ medendi facultatibus lib.i.de sole verba tacens . taba exn lt ' Sa '>' 1K l''it.ustum digerit quidem potentius quam unionis ian i' S : l l"'' uit0 ‘edicet subtilius ipsum corpus accepta ab tgne
bint Tau , u ddiniv Quuniautemeodemlib.lciibat.quactemnum
c ult ^' rt ’ Uni P>us habeant efficacia;, licet parum sortita fuci intfa-
^ ate m, nimirum quod melius penetrent, pradertim ad fxccs
‘' tt ‘ ,vc " I u humorem exolvendum. Nam calcinationc sol re-
lt '^trahitur, Sal ante (ale solo resolvi potest (i bene intclligas»
fJl Uc it aceintravia non contrariis,verum limiba similibus curari
U as ' de quantvis etiam ex urinis puerorum,ex animalibus Se an-
... ‘ s calceis (al lievi, absque periculo usurpari postit,tum ad
VX tei)l:,,,, .. *■ '
tein, ..“i, t'“-- 1 .t--. ' 7”
Oiuj, ttuu internam medicinam: tamen propter epis ab- qu 0 atl0llc nt illum ptxtcimittere volo. Ultimo boc notes, ^tor ^* a ' la ‘Vivuntur',filtrantu
u, purificantur > eo plus de suo lc ''mittere Se plus virium acquirere.
CONCLUSIO TOTlsS OPERIS
O multiplicia , quorum quadam sunt mineralia
q u *dam sunt Vegetabilia fixa ,qutdam junt , Pl oruni fit aerum salium tam Veget abi- h Xa ^ n,,n eraltum tnVeniunrurfixa{utinserimpatebtt.) „ au ^" nerai, ajunt[alpanu,quod extrahitur d manVel (if P Hte orum. Inde/al Gemma , quod ejl clarius omnibus Jn nt r j t *‘ s f , ‘*’ens ut cryfl alius ,& eß mehor supradtftis ,sS i t l fi^speaes,quarum una vß cryfia/hna,altera Vero rubea fla ‘ i ” a ' na s i 'itur in mineris & tacusulphureis,habenssub- Pr t / tAr ^ ,<;,er f‘‘m per lapides magnos Ifi parVos:&tnVenitur yJ tr,, m m Hispania loco dttto Cardons'. etta inVngarta, etiam sunt ßxa (fi non fixa qua ex cineribus ar- Ua ' herbarumfiunt, ex capitellis farttfitmis ,Q) aqua
e,£* e ’ v ‘‘P , rata, remanet sil in fundo Vafis , b fecundum rtt Com plextonem ren-anet falfixum , Vel non fixum : ex- b^ t p , ‘ a ' te docebit. Vnum tibi dtco,quodfalalcah efl omni- ^‘S n ‘ 0 ' > praferr/m Vegetabilibus , Ö" ejl oleum c^i^]'^ UB ^fi cct,M ignis congelaVit Sunt aliqui , qui falal. * u u*n faciunt Ö" dtcuntfixum ejse,(fifixat. Ideocor ' n fate alcalt pone : etenim efl secretum prafiantißi- Sfiandequtdcm omne fixum m fixo Vertitur tn na- V u z tutam

Mi
<jSz De Medicam. ChiM.
tar*fnfixi. Dem in sternum ex creaturt* tt* crtAtHVA* bencdtftfts fit* kirnen.
<4D FIDELES ET PIOS MEOl cn$ ' ^ n»
I Emini( viri doctissimi) me plures medicorum e? 11
i libros evolvisse,in quibus quod sirpe miratus ^^ilii summi rerum opificis mentionem in veni,multo min uS ^lii' \ini invocationem, antequam aegrotis (tus medica®* 11 bet ent. Cum tamen certo certius sit Medici pietatem "'^ptcr- plura praestare quam admirandam multorum scientiam. ^ist, ca cum corporalis infirmitas normiiitquam ex peccato 1". zn-
Medicorum ossicium erat, cum ad infirmos vocarerituW ^ foc- te omnia monere, & inducere, ut animarum jnedic°*‘ rent, ut postquam fuisset infirmo de spirituali salute p 10 ppnit corporale medicin* remedium salubrius procederem? ^^ici viam laudabilem tres sitirem quod sciam pratfiantissim .pp,iti
ingressi , summa cum laude artem suam exercuerunt.-o 1 H'
puto.GordoiViuni & Rnymimdum Lulimminarte °P srJ n b.n 1,lir iaepius atgrotos suos visitando cos ad resipiscentiam h° r ^jicdi' & implorato prius divini numinis auxilio summam D c> ctionem in medendo experti sunt. qtiani
Raymundo sequens formula precandi fuit famd'‘ ,r J s s 0 fficii huc allcribere placuit, & quae omnes veros Medicos admonere debet.
PRECATIO RAYMUNDI LllLLlI
medicinarum exhibitionem.
d:
^ Omine/e/u Christe, qu. e/ ommum <berafalm< es qui omnia tn bomtatt (si sapientia tua ^ 4i< ereafhtßne tt nihil jcto bont m Jeculo. S^uart 0 ,m>n rijir Chrtßt majtßatem tuam fupphuttr adero, qai*J c ‘° miter credo,nihilbout absque tua bonitate,nihilt* 4 ^ 1 tua magnitudine,neque durans ni/septua durat tt"'’ n ^titi potens sine tuagoteßate , neque sapienssine tua f*t' * ^ r »eque diligenssine tuo amare, neque < v/rtut>juni,fi ne rute,neque ‘verumsine tua 'ientate,neq uegUno/u»'<J glorta,ncq.juflutnsine tuajujhtta : sito et tam qu™ ' 'siis nem mirabslstcr creasti , mtrabtlim reformaßt',^ u> ^ r l/- ttam ad reparandam sanitatem humanarum corpo’ * a/t* 1 dtflt; da benedictionem tflt medicina,ut omnes Sttrt* „cotf*' tn prtnapto posuisti ea adsinetnperducantur t v ' e 0f
re quod inflent/a,„tatem mentu (si carpor» wiU m( p. reatur,perDominum lesum Christum sihumtuum> A \ Crescit agitata virtus. s, E
/»

t
generosissimi domini
® e Rnarei, Comitis M AReh i
Trevisant* Liber.
e s tcret, fi»r»t Philosophorum opere Chcmico,per Maturam (sartem elaborando.
Uo veros inquisitoris hujus artis a communibus er- roribus retraham in veram semitam,ne suas facultates dilapidem , laborumque nominis Sc fama: jacturam bcrA?^*^ biciant falsis librorum receptis insistentes, ut sunt Ge- Eumn“ S)Albc ' ,iM, S m - Tra mibs,l-uminis, Canonis PandedVa- H a ' i cm °V'b°ntis,Summa - ,ac aliorum hominum ieduccntium, o,* 3 10 P nmum errores meos , ac deinceps quemadmodum ad «id U 'r 1 | bnem P ci ;vencrim, qunterque hisce propriis manibus la- ^^enrtabricatusiim absolverim Quo tandem Cc qui meum ^^.trint processum .speculationibus Sc imitatione operum natu- pariter efficere valeant Fatuum effiet cum vulgo judicare, rj'^oplnstas 5 c impostores, quos in hac arte versari videmus ‘es,falsam existere.vcl ejus veros auctores, & sapientes suis scri- r ‘S mrponere voluisse aliis, quia ipsi fuerint illusi,quin potius fa- arn de se post mortem reliquisse voluci int, & non infamiam,aut uperium. At ignarum vulgus hoc habet idioticae proprietatis, ‘udeT* ^ r " m b’ctura, quod non intellexerit, contemnat. Pro- p •* : on S e plus proficiet quicunque per firmas imaginationes tcipia naturae lequutus fuerit,quam litera vana 8c mortua sub run^s latUm % uns innumeri», ac sophisticis. Ut autem probo- bun CntCntK ' s vobis colligam sincere pure tractantium, libellum jp C c Onsctiberc volui,partirique in quatuor partes: quarum pri- Cx nar ' a ^' t inventores artis,cosq, potislimum,qui hac potiti sunt 1 'a 0t -°’ ac P er stnos ego adeptus (ini. In fecunda meam propriam . ‘oriam enarrans,dicam ad longum quicquid mihi contigerit in ! n quiiitioue temporis,& laborum onera citra ullam invidiam ab ' mtl ° i“ finem omnia. Tertia de radicibus & principiis disseret; ni ( ‘aliorum, evidentissmis & philosophicis demonstrationibus. Rnarta vero practicam ipsam continebit,(iib parabola non usque Ruco obscura,quin optime postit intclligi.Singula ejuidem ad eum '•"pta modum,ut nili Lector per hunc meum libellum intelligas, •‘eile non crediderim per alium te percepturum unquam. Nec est «tiain quod piiiu.i facie mox intclligere te posse putes.vix decima cetum, quofaipms eam repetes, Cornelius indies rem detegere potci is.Noq ta’dcre debet laborum,vel poenitere quenquam, qui ttedat his evitari posse paupertatem intolerabilem, & morbos
omne*

684 Bern. Trevisani . ^is ' c '
omnes animi & corporis,utiplcmet expertus fuj 11 j”
prolis,caducis, hydropicis, hectias,apoplecticis,ili 3ClS ’^f i; [-i>a J
cis, infensatis, furibundis, & aliis qu.unplinimis. B'.' ai ll1) quapiam arte mechanica vel aliqua liberali (ex . . t | i j;a -]k' ntC ’ luntad minimum insumendi, led in hac omnes alias ., c lstf quantum Sol stellas omnes, non ultramcnlem >‘l l _ j e o, l,T * 1 sustinere quis volet. Facilis est admodum, Lc ulq llt ■ ^ cis' claris enarrarem verbis, vel ad oculum demonstra'd 1 ’’ hindere postes. Tota difficultas conlistit in nostris voc'
trima pars chemiK. domini
ire postes.
tentione. „n/
p&R^ R
Comitto Marchtx Tre^itsanx : De prnttu t>N tn * <>
bi*s bujm artio- , ntp 0 ^
A Rtis Chemisticae primus instaurator ,ab ejus 0 ^'''|°| f! iiti ir ’ diluvium, Fuit Hermes Trismi 6 |STI,s ' 1I ) ja l" 1 ' Historiarum libris memorialibus gestorum ant>quo>»n^'^ pfic penali.&in expositione Tabula; smaragdinae per Cia'f jl)S o' dictus Hermes vel Mercurius, quia lapient' qvr^'
mnium fiii temporis, & Trismegistus .Termagnus .' 1 tl jpli'
picus,quod omnem mundanam Sapientiam, aut Phyl* c ‘ ^ a j c ni, cem calluit atque docuit,vegetabilem, mineiulem.&^jj^.jtio- linum lapidem .• 1’atci autem in hac arte vocatur, ab eji' s
ne,ut in omnibus libris habetur Hcnneticac Turbae,in st 11 mentio facta est priusquam Pythagora;. Quotquot etia ^ |tll r tenuerint artem fili) vocabuntur Hermetis. De h°c v ' . j^vC' in Bibliis,ipsum intrasse in vallem Ebron primum,& n 11 ^gipid 1 ' niste lapideas tabulas septem , quibus insculpta:fuerant tibus.priusquam inundatio fieret aquarum,septem ari'"’ r j 0ll fiii- cuique (iia solum in principiis suis, ne transirent in ob 0lll ni' Etenim eo tempore licet instructi fatis, ut pr® viderent u t p f r-
no periturum mundum,sed servatum iri, nihilominus 4^^, qui
sectam non habuerunt sapientiam, ut considerarent ... , 0 tit f
dederat ipsis illam eo temqorc, dare potuiste aliis, & 3 vellet. ]ti
Vixistc fertur ante Legem,^epost, quo tempore m^ g r genj viri vixerunt. Narrat A ros in epistola ciuadax* 3 .® jp v3 et,
tes
Mcffohe. hanc artem revelatam a Deo nonn nil „.
Arcam Domini decorandam auro, & perficiendam, " ,■ .quii' 1
rophetas :.tem apud Jbtpet
apudEzechiclcm&Danielcm Prophetas: item"P"", Nonnulli absque manifesta revelatione librisve ,>cd ° qiii’ 1 ’ 1 ’
meditationes in operibus Dei visibilibus a sius creati" ^ ^ ic£ -do.
admodumPhithoinea, Rebecca, Salomon, Sc Philippn^jiU'
qtios omnes tamen a Diluvio prseccstit Hermes in ‘ lU ^ u vcn tio |lC ’

venti,
De Alchemia Liber.
68f
i 0c n ^;P er tabulas dictas in valle Ebron ab ipso repebas, quo U, n P 01lltus fuerat Adam ab exilio de l'aradifo Eden. Ab Her*
C ad plurimos alios derivavit, per libellum, quem inscripsit rifli** <1 ‘ nam tabulam,lub his verbis: Verum est,certum 8c ve- tltits 111111 Qli°d est (uperius,naturam habet inferioris, & alccn- SUc sT™" defendentis. Conjungas unica via dilpolitione- dit i ol kf ejus conjugii pater,& alba Luna mater, tertius succe- dito' 1 ^, U , t>elnator ’'gnis. Crassum lac liibtik, & hoc Ipissum ved- ^ell* ' U ' ' Unc m °dum gloriam habebis hujus mundi. Brevi hoc s llllt o totum opus continetur. Plurimi hanc artem confcquuti fern' 1 ' 1111 ^ mo ^ um ‘ c 3 ltul de Rege Calibus medio Bendagid disci ‘‘V'f °tcle Chemista, Platone, 8c Pythagoia Hermctis
fujus I ’ Edicis auctore, quo libro continetur ipsa rei ventas In A i' SC1 * UC iuperfluitate, vel dimmutione, licet obscure fatis, htia ra ^ la *‘ cx ,,al y maximus Astrologus habuisse fertur ejus no- C-ssu Moriemim docuit, & iste Regem alium Arabiae. Ca- ^Uni ^ Uni anrca - item Aros eam docuit Ncphandin fratrem 1,dt Saturnus Luncabur, atque sororem ejus Mederam, Inti- f U S eorum numerus, quos recensere vanum cit: & libro- p| lQ dc fac arte coniiriptorum ingens habetur copia, lub meta- P>'a;t 1CIS vc 'f is at que Hguris.ut non facile queant intelligi ab aliis, in v t l r l u ' lm a filiis artis,quorum lectura potius ii via recta seducit S c atl0st 'ö'°ves,qiiamad icopum du igat,e quorum numero liint fidi ."^“^"'aldus.Rayimuidus.Jo.Mechungus, Hortulanus , Ve- 1 ' lls .8cc. Proinde quo studiosos ad lemitam rectam reducere
Val,
C ' 11n,0 Pulculuni hoc iptis comcribcre volui.
D 1 1K OESCRIBFNTVR
nt 's lukorts outloru,£c tmpen/j maxima,cumJm- •Suitc Qperatiombui ttb mitte ufcjuc /» finem, ex —. Verträte pci /e'ieram tjiimtjuccejjiut.
VjjV 11 Pfimum opus hoc aggrestus iiim,in manus meas incidit J( 0 ^. C1 Rufis, in quo quidem experiundo quatuor annorum, dil 0r ln S Cst tovum coronatorum: item in Gebri libris plusquam fis iis* 10 '- 111,11 pro principio jacturam feci: ad id me lollicitan-
Ihjjß’ 80 ^ducentibus,multis impostoribus,ut meam exhaurirent i stc . a , ntlam - Postmodum inlpcxi libros Archelai tribus annis, ^ l, Pc operatus lum una cum quodam monacho , & in libris § c ues C1 K ’ aC 3°‘ dc Sacrobofco, per aquas vitx vectificatas tri- fio c freibus.ut hi tantam aered-nem abiret, quae nullo vi» ti. 'feri posset,in eo labore deperierunt alij trecenti corona-
&: in, Hl | CCU11 aut quindecim ad hunc modum confumtis annis, tc tc . n H'ris aureis,abquefructu,post multorum experimenta t otiim, in dissolvendis & congelandis, communi, arinonia-
co,pmco,

686 B e'r V. T R 6 V I s A N I tfnt irS cl |'
co,pineo,saraceno,metallico,(alibus,tum plitslcjun»' 1 rll nei*? cimndis (patio duorum annorum, item in aluinimuU ^ na> h tici.scaiolx, pluma:,in marcasitis, sanguine > crinio 11 ’ cB per° manofimo.seminc,animalibus & vegetabilibus ner 'pjuifl (is, vitriolis, atramentis, ovis,per separationem athanore.pcr nlenibicum ,pcllicanum, per circulatio'. ^ig"'
nem,reverberationem,ascensionem,deicensioncin, c°'
tionem, elemcnrationem,rectificationcm,evaporat' , t j 0 peH’ :
junctionem,elevationem,subtiliationem,per eomnii’' alia (ophisticationum infinita regimina,quibus jam “ l ' j^uc _ nis inhxseram, aetatis factus annorum triginta °^°-JI a lib ll ^ i , (lens in extractionibus Mercuriorum,ab herbis & ani ftenus dilapidaram inutiliter, cum llultitia propria»'tu p cr c
rum seductionibus, circiter fex millia coronatorum > ^asp^. sponddscm animum Verum enimverosemper intern*
cesad Deum fundere non sum oblitus,ut subvenire 11 pa tr ' _ bus dignaretur. Deinceps in quondam Praik ctum n °^ c o(l pariter investigantem, incidi, qui ex (ale communi lap ^ $0^1 struere conabatur,hoc in acre dissolvens, & congelas ' f
aliaque multa narratu prolixidima. In hoc opere pr* ^ ()0 a J fcfquiannus cum aliis,inani labore, quod in vera u 1,1 ^- t(]t yi f ^ perabamur. Frustra qiix-ritur in eo,in quo, quod q u ^„fsg non continetur, ut in Codice Turba: veritatis legit"'• . ni1lI jc5''
jckjuumuiu» cum<iiii>,ii ku ii inuui c t cjuuu
perabamur. Frustra qiix'ritur in eo,in quo, quod q u non continetur, ut in Codice Turba: veritatis lcgitiu- ,
<nl commune haudquaquam habear quod optamus,st’ ,j s pi° que decies afisumtum repetitionibus, nullam fu* "" tn.st"'^'« prictatis alterationctn demonstrare nobis voluit unst 11 - ^ vl dii> 1 ' 1 pter ipsum reliquimus ultra non tentarum. Pr* tel fiip 1 ' 1 ” 11 ’ alios in aqua sovtiflinva dissplventes argentum opt> lTU ' ’ j n pc cl1 & alia metalla: item argentum vivum, quodque (c° r
Hllri llKUlld. 111111 cU^ClilUJil VIV Ullly lJllUUV|t,»v -
liari vate,ac eadem aqua,tandem ejusmodi soluii°' postea quam duodecim integris menlibus quieeiu^" ,'p ^o>"" >: eam permixtionem asserebant J ^
, - xr r - _ i:,:.„„ r ^nerCSC.U 1U i(l)( pO*
■t' 3 ’
flC*'
dentes in unicum vas
fincbanniso! & J 01 P or ' s Vas ejusmodi super cineres e.„-
neb.tSS rus a<1,ia: tertia s"' evapomstct.rcfid.ttM'
tum in albos - ' opmantes lap,illos ciyst.illmos' inde P
beo Metalle, r ,T ,gCln ’,° S ^ bquabiles,ad albam ex albo, L uj. Jis ejusmodi I'' ^os.adriibeam tjncturam.Ex vigintidi>> 1 «ms omne« , ' t l llorc stmiplenis, tres nobis dederunt. £*1’ dis vasorum VCntum g en «ationis hujusmodi lapillo«"? 1 ' jj. ZriZTT'^ ;,rmis 'a*frustra ' (Ionidem, »r ... T» & materia , , mc, ,?P us cst ad istum lapidem: per feipfo" 1 & ^ mex mul ’7 Ka Peritur: tunc temporis anni»’’> doctorr agefimum sextum compleveram, cum ego u ' ( jtil
^ monacho nomine Gotoficdo l epore l.ip.de‘> )C " ltt .i-

^ . De Aichemu Liber. 687
o pij w ' one praemeditatum aggressus fui: (ciebamus enim aliud ^ s quodcutiquc praeter Lapidem elfe vanum, ac fusstraneum: r tt fI°P tcr ^une fabricare conati fumus, ad hunc modum vidrli- tfl ct H * tnus 8 s ^’ naium ova numero duo millia, quae in aqua ritta* ^ urac l llc separavimus, cortices in (ummam albedinem cal- i lo i mcs: vitellos autem & albumina quadibet per (e ipsa tn cqui- o Ua 11,0 P utr cfieti sivimus > 8c postea destillavimus trigesies in a- piof 13 ° am ’^ c ' n oleum rubeum scparaym.aliaq; multa, qux ob ru' X ! tatcrn relinquimus: in hoc opere vano similiter anni duo . ltn ‘dio nobis deperiere praeter utilitatem,imo dispendio *tui lrr ’ 0,c l uo lactum,ut feime defpevabundi prorsum dcleruilfc- 'riu 0 J T ’P' a>ni( ' 1 <u>va lpcfulciti: coepimus iterum addilccrc (piri- , - 'nblimationcs, aquarum fortium destillationes, (eparatio- ^ 'mentorum, fbrnacuin Sc ignium structuras varias, in qui- >^^" a ri fuimus annos octo. Lupervenit alius quidam Theo- ? s,ac doctus, ProthonotariusaBergis, quo cum etiam ope- ln l a l’ lc * em extruere volebamus,cujus instinctu solum ex vitrio- ^^errt exequi putavimus,ac primo destillavimus acetum accrri- ji .P 1 °cties > in quo vitriolum dictum calcinatum dissolvimus, » 'eximus: iterum affusum abstraximus decies & quinquies die (1 ” '"'bfpatio duorum mentium, ob cujus odorem vehementis- * Urri »quartana febre laboravi quatuordecim mensibus, com- rumhoc anno integro quiescere, sed nullo fructu permisimus: cnim extranea materia. Relatum nobis postea fuit a quo* Rist 1 V ' l ° ^octo, Confefforem Imperatoris, cui nomen erat Ma- ^ .crHenncuSjCertiffime habere ac tenere magisteiium lapidis: ^giturcjus notitiam haberemus,opus fuit amicorum medio ru ' - ,mo > 2c ultra dilpendio plus quam ducentorum coronato* 'n p’ ' nt<rc l uam nobis familiarem potuimus reddere. Hic autem fnil' V nC operabatur: Pastam cx argento & Mercurio
- ecbat cum sulphure,& olivarum oleo,decoquendo simul igne
do f *T P c ^* <ano luto munit istimo.fpatulaq; lignea incorporan- ’, nr.Ueria nnnntinm ntrnnlceri notuit m unum cornus (iva. l ‘Odu,
«ane,
t j , materia nunquam po nnlceri potuit m unum corpus lpa- _ Uorum etiam mensium. Tandem in aliam phialam positam
biis' m ateviam, luto similiter munitam, ac sigillatam,in cineri* ca /ontinebamus calidis omnino fcpultam, igneque circum cir- ciin° Vt ' 3aniUS vxistirnanres Mercurium spatio dierum qmndc* *n o’ aUt v ‘8' nt ‘ dc uno,virtute sulphurei corporis, converlum iri i rr) f tlrnu m argentum. Decoctione absoluta phialae plumbum biilia'f at ? ro mintrio, & igne violentistimo liquefaciebat o* r ltij , >n massam unam: qua fulminata per capellam cineri s “ c bamus invenire argentum pro tertia parte multiplicv Ve tQ .8° pro mea parte dederam argenti marcas decem,alij 'ü'nta duas, ex quibus recipere putabamus centum & tri-

688 Bern. Trevisani ^z>"^
gmtamarcas. Atfecus evenit,quoniam ex triginta“ 1 cis,ab examine (bcij duodecim duntaxat habucn» 11 ’ jfiii” r exmeis decem quatuor marcasaccepi. Quo t.ictutf 1 ' ^^i>iü^. pidis arcanum habere crederem a patre Contellbrc it^j tis rursum coronatis pauperior satius ac dolens du° ^d 11 ’ bus abstinui,ut ab opereprorliis abhorrerem, maxin 1 paretes omnes increpare me,ac tormentare indies no 1 ,i# |C utpra? moerore vix edere, vel bibere postem, adtann
redactus sum,ut omnes existimarent me veneno cont-'fr qir 1 piam imbutum este. Nihilominus repente post» 10 .jiiU 1 , / antea magis accensus plus millies,maxime quia tarde' fl( |j|iir ,n elapsi temporis: agebam enim tunc annum quinq l, ‘J? octavum. Omnium errorum causa meorum (proh ‘ 1l ;/lCO ng rl1 ''
hxc fuit,quia devius oberrans non operabar in nl '’ tC “.'{cct, 1 '”' 3 j nam,ut ipse Geber loquitur: Corpora quxvis | in P C1 nl ilb ,fl ’ tione cum corporibus a natura simpliciter pericst l!,, - lll off perficiuntur,quia simplicem formam,pro ie tantum, 11 ' r , lC rc>' du perfectionis, a natura quae perficiuntur, adepta U' ’ pol llS mortua,nihil de sua perfectione non superflua, tribt' .[fest 1 aliis,idque duabus de cautis,priore quidem,quia f c ! ^fjiit P p
nisadmixtionem rcddunturimperfccta.cum non »• . „ 0 npP
perfectionis, quam pro seipfis indigent: posteriore q t ,i> jiint hac via permisceri principia iua mixtione p cr ^Y-
decimatcttio digestorum habetur in Pandectis, jl
item apud Gcbruin,& in opere naturali, apud Mag 11 Sc ,nita & Arnaldum Villattovanum; in Speculo Alchemie, 11 111 ^ rantium a Platone conscripta,in Epistola Euv.ar.il', 11 ' |„(by s 3 ^ gno,&in Euclidis tractatu brevi ac reliquis non
hunc modum: Corpora vulgaria, per naturam '"‘^„cact
' so !fe’£
ris absoluta, sunt mortua, ut imperfecta perficere pej ^
rum fi per artem ad septenam, denam, vel duodenam . sl ,rf>"
nC fl (l3 '
“"fe
ctionis multiplicationem adducantur, eatenus t |,l l
tum. Tum demum enim penetrantia, ingrcdic 11 .^
{ ilusquam perfecta,vivaque facta s unt respectu vmga ^i^pcn 1 ’
rus etiam apud Rasim, Aristotelem chenristam > j^ t trast‘ lt v p silis Pandectis, & Daniclem quinto capitulo suarum ^jiii num: Aurum nostrnm completum (inquiunt j c rl 3 lbn 111 ’1,]i;i
nostruna- 111 iv a,f .nim
vum. Item aurum nostrum, & argentum sunt unü & idem, non sunt vulgaria metalla? ul ?V ' t0 vero morrua virium expertia, ut aureo Codicis 1 ^ a itia bj $
plerisque aliis. Innumeros utique vidimus operas ^ ^ oI | 3ll -
nrationibusJc multiplicationibus ad album §c > ibo'ib'.'^^iim genens materia, qux postit excogitari > maximis
«aqueperseveramia,actamconstsnti,ut majori n q

De AichemJA Liber.
6$9
'viti' “ -'
? e Up , adhuc argentum tertia parte, media yel minima
f ‘Cati Qn 3tUtn ' initas nihilominus dealbationes vidimus,rubi- Vt rtUre“ ,re ^ ta multa lophisticationum in tam variis atque di- A| CXan Aonibus.uti Roma:,in Navaria. Scotia, Turcia.Grxcia,
Sin x ■' a ’ ? ar * 3atia * kcrlia, Mcsstnse, Rhodi,in Gallia,in Hifpa- fRania in conterminis regionibus,in Italia, in Ger*
° ra ml n ^' a ‘ ac P tr totum fere Mundum in circuitu, nullibi Shetl, C | C | 0runi adhuc vidimus,nili laborantes in rebus (ophisti-
Pidiby l,- us !I? atc, ‘‘ s ,anirtt.dibus,vegetabilibus,plantalibus, la-
*3ti° ncs m cralibus,Ialibus,alunvnibus,aquis fortibus pet destil-
Stnti v ement °rum separationes,fublimationes,calcinationes,
^ro riJm congelationes,mediis herbarum,lapidum, aquarum, 5t|, Uha ’ tUn aonim,ignium,Sc vasorum admodum extraneorum, Ntn n IT * congruis operantes materialibus substantiis repe- ridis onnullos aliquoties iri illis Regionibus invenimus, qui Ijtn,!; 0n ‘ ,c ‘ cn di modum tenebant,ac rationem: sed in ipsorum ^Rthb m co| duetudmein devenire minime potuimus. Quam* jjrn Co , uc ntc ) u e illuc discurrendo, investigando, & experiund® R ri( j ( , nnipleramdecies mille &:trecentos coronatos aureos, lia fW Cram cn ' ni quandampostcstioncm,qu«e valebat octo mil* hb Us cn< “£ u, fl Germanica: monetae , ut omnibus meis paren- kaup^^Eem iu maximum contcmtum, quia redactus eram ad h»Hcf e atcm > nt paucarnibi jam residua pecunia maneret, annos lita tCs Xa .S uvtst duos 8t ultra nato. Nihilominus ob tantas adver- c ^cn u° dumfVactus corpore, non animo tamen adeo , ut -i desisterem,quin potius misericordiae Dei confidens, «lenti b° Untat ' s hominibus atque diligentibus nunquam defi* 'htc con^p am non lmc maximo dedecore dcrelinquens.Rhodum horire '»stemini hominum notus, ut quaererem si quomodo dcsi(j cr - st'-'thquam valerem, qui consolaretur meas afflictiones ligi 0 p 10ru m. Una dierum de quodam audiveram viro valde repe,.^ n 'agui nominis,rumor erar ipium Rabere lapidem tanto* inii x/ 1 * ■ » cum q uo maximis tamen impensis amicitiam
^rat ft U ° * u mpseram a quodam,qui meos parentes optime no* ® r Ccti ° 1T "d' a storenoruni. formula fui laboris etat,aurum 3c b u , J^purgatistima & foliata, cum sublimati nactcurij parti* au ' 0r mixta reponebat infimum equinum,quae cumste- h Crri lb ‘dem undecim ntenlibus,destillabat inde aquam igne ve* V lolc ^"bm° pterram in fundo vasis residuam calcmavimuS igne W° pCrsc ’ T artl vet0 itenim destillavimus,quavv» f* t 'ta'd'°(v? (u ? 5 *‘° entem terram primae conjunximus, toties te* 1' Cn ._ "tillatione donec residcntiamnnjlom poneret amplii«.
in urinali positx sensim affulfmus,at frustra multi* u ‘ soni bamMrterr,aiHaqua tus imbuere: «UPquaqi enim %* pfrmilcf*

ttf'
Bbrn. Trevjsanj •
permiscere potuimus,aut efficere quin ieinper natar« [„(i# 1 rnm.ctsi cotinercmus in continuo calore spatio scpK ,n nulla fuit conjunctio nec altcratio,igne etiam ancto > l l tcrJ i|'Oi lS ut frivolum opus reliquerimus propter quod rur . ? j-jiri s cl ' annorum trium,& quingentorum coronatorum |T ,ico*j llt
Vir ille religiosus habebat excellentissimos libros c ^ , r bo rl,nl sunt Rosarius magmis, Arnaklus de Villauova, Jdbe* ^yli-
Mitri* prophetrflaL.in quibus studere coepi dentio, taut> i^girO" nens ab opere spatio quidem annorum octo: tum l llin ’)’' , t ca iuC ' vi rationibus philosophicis, & evidentibus, quicquw a £l iisl ram operatus,nil nisi llultos Sc inanes hülfe Iahores:M"> ^ in' considerarem Codicis totius veritatis hoc dictui 11 ' iiati* 1,1
qui^non emendatur ni(i in sua propria natura ,natn 1,1 jjoc
pudet,natura naturam vincit, & natura naturam libro tandem edoctus evasi liber ab omnibus meis soP' qu.ii' 1 nibus,erroneisque laboribus. Prius itaque lindere v ° l ^’ 1 , 0 ctr 1 operari rurfiyi magnis impensis & fine fructu. Mu ^^enct 1 ' peragebam insomnes alTidueniecum arguens, & C0I1L ibl>°' hanc fer - " < .... »tem •
minibus
ic sententiam: Qnidopus eis (inquam j ut hanc a* jsjiio 11 ^ nibus quxram,in'vanum hac via meiplimi torque ;cr jori^ artem, nunquam patefacient, fi non, frustra cum >s ^ an" 1 ' magiro dispendio conor iplbi um captare laniili-u it-i c011 vci 1 ' ,l11 tiam. Consideravi potius quibus locis libri maxime ^ ve' rll ‘ l . in eundem sensum, ibidem existimavi larcrc potiim , ha 1 - ._ /\ j :..nili e * 11 ..-irlic
tcm.qiuv non potest in pluribus, sed m uno taivtum 1
via mihi fasta est obviam ipsa verita« : in quibus
convenire videbam in unum,hoc ipsum fiiir,quodtai* 1 ; .j o0i jnii S
sieram. Quamvis unus hoc nomioc v
piumhiir,quo ai ‘ aaloir' 1111
i-vocet, aller
una & eadem est liibstantia, solus error in dir criitat_f jj ulJt libct' committitur,bc non in concordandis. Proinde sili >'"> . 1 , 1 ni,i ,t ’' i gratiam conscribere volui,nc despondeas a>^ ('„i;
aris,quemadmodum ego diu milerrimqh - “ 11 c ff a* 1 '
Ium intui
vedecipians.quejn.KimouuiiJcgouiiiiiiiKM,.— tsthniu cautela siquidem alienorum exemplo pericuw 111 * j t ,i)iJ di.eei c. Sane credo (ita me Deus amet ) istas hoM>ues,si
scribunt figurative.aut parabolice,crines,urinam,lang ll ' ll ‘,, Sj iiti mata, herbas, vegetabilia,animalia,plantas, lapides minC ',,ncii ,1! ’' laba,alumina.cupeiollas,atramenta,vimola.boraces, '"^„jbiifr
quoscunque lapides & aquas, proponunt in hae aqua fcc$ c ’ sinquam) impensirum admodum parum aut nilul m e* , neque laborum quicquam ibis imnsse, Vel ad idniciaciu . £jf i,
XT -~ - - - : i--.-i.,Uvnuthosu ntl ! t „ lC ii'
motos. Nam eorum onrnium qui hoc labyrinthos.^ n 1
vel impostei um eo pi olabi possent, me msieret, f
t-rm veniunt intolerabiles miseriarum & calainitatiuu 1 j t . t , P 0 ' pciptflus funi. Quisquis igitur fidem adhibere rm 11 v i a '

f,, Oe Alchkmia Lib er, Ü91
Ar Jjj 1 j X " nö 'wraoJo tuo fecerit, (blutn inde laborem, alios in- l an l j ( .5 0 ’ rc l’ ortarc polium. Qui vero credere nolet, suo damno
ena e
^ ■■vwper.en.r, quanta iit l.ituiras aliorum exemplis nil eom- iw C11,lK ’ c dilceie velle, fugite (ophisticationcs Alcnemistarum ^ tluoscunque alios , qui fidem istis adhibent. Nam ii t ] 0|1 1 0111 vos lectura librorum docuit, fallis juramentis & aster- hajj- ,s ''timere conabuntur, ac avia resta vos abducere, nihil Ut jani S ^ U ° * UOS crrovos tandem exculcnt, feci fxpiusl inquiunt) sij^ 111011 ' la t>uiqua; ad hanc rem erant nccestaria, haec 5c ilLl it n c u' l | ni1 ’® cc ' ^ili fugias potius quam pestem istos impostores 'Soli 11 011cs > in hac arte nihil unquäboni dcgustabis.Priiis quam a(\;, a°i 0 P Us PCrfecislcm experimento, duobus annis artem ex* sti]j . Iccram cx libris,nihilominus ad me cum venirent ejusmo -
jHfjjj ^ detestabiles,5e nequi ilimi fures, juvamentis imo per* ciebant mihi mamfesttstimos errores pro veris experi- pt rtlls b,c l 1,os Wmcnolimdelirans maximodiipendio fueram ex» ^ce prius in bonis meis opinionibus constrmari potui, 'flos omnino desererem, ac studium meum in ea nutcria
' 0(11
'rte
1111 'mender,
em,St vigilantist^pp prosequerer. Quicunq; cupit
lib rQs | lan > addilcerc, verietur cum sapientibus: id est, istor t Cailt a58' al i & non impotiorum, licet obscuris verbis cain do- qy, 'Nullibi stans & apertis descriptos ejusmodi libros vepevies, c 0 J °P ter consideranda postibilia iiint ex operibus natura: pes hi^|^' U | atl ? nc m istorii ad illa,& e contra. Sophisticationcs omnes tojL a ® luut: stem lublimationes,conjunctiones, ieparaiiones, < l l 'c d '' riones, l n ' a: P ai ' a stoncs, disjunctiones, connexiones, ali*- Hr tlla |' CC P tl0st(;s omnes. Taceant quotquot aliam tincturam at- >N !fl st l 'l Uarr ' nostram,fic aliud iiilphur.quam nostrum occultum st'riui ^ ','kcm illi qui aliud argentum vivum extrahere pra> tft L ' m . cx 'ervo rubeo,& aliam aquam a nostra qua: permanens defac 1 ' Ul coll iungitur,nili propria: sua: natura:, uihilque ma- 1'lld a u, d praeter .id,quod est unitatispvopnx huc natut.x, A- jlij ct l lni Rectum non est quam nostrum, non aliud regimen,neq; a cti ? rcs: ''eo' non alia lublimatio, lblutio, congelatio, putre* td^’^c'.quam nostvre Suadeo ut alumina, vitriola, (alia, Sc atratis v, J 01111113 > horaeos, aquas fortes,animalia. Se omne quod ex. ^im 0 r Cnit ’ cr ‘ llcs ,' a ”gninem,fpermata, carnes, ova,lapides, Sc '"im • st^Eque relinquas, pariter Se metalla sola. Quanquam hilol” l*’ 1 ' 5 'Woitus6ematena nostra, ut asteumt omnes pt'.jj °P st’Conapom debet ex argento vivo, & hoc alibi non re- C od , t,r l Ua ' T ' hi metallis (t^appavet cx Uebro, magno Rafei 10 , st al f 4 " t ,°, tius veritatis, Amtotcle Chemista, Platone > Moricno, Ldd e *' 1 ,’^ ar ' a « Avicefma,Constantino, Alexandro,Bendegid, capione , Arnolde» Villanovano, Sarni Lilio, Daniele, Xx r S.Thom*

6yr
Bern. Trevisani
Abb^'jS
S. ThomaeBreviloquio, Albcrti Tramite, ScotjA g Sencc* ad A ros epistola ad Regem Arabi*. flöte*" 0 *, septuagesimo capitulo Retractationum.&Phi^^F.^jiJiudf, tcororum.per quos omnes affirmatur, metalla I j fCO stiO , ' lB () „ prarter argentum vivum congelatum graduum , u 5 ) ipl 3 " o I his non obstantibus omnibus affirmativis ratio* 11 .„„ost 1 , !
sunt lapis noster, dum in forma liint metallica: n:l,,1 Qiia est unam 6c eandem materiam habere duas formas- 1|, ‘
postint elfe lapis,qui formam dignam & mediam ha jj,
talium St Meremium, nili primo corrumpatur, & a cr jtus , modi forma? Hacdccaula Philosophus, atque P c j,
bro;. Physicorum,capite3. de Metcoris,inquit' nt ^ unt ijid'^ Alchemist* utut volent,nunquam formas transivuit^. fl lorum,nisi per ipsorum in primam materiam tedtR a j]jca.. ipsum habent omnes libri qui dc forma tractant m '
rum,ut intclligatur quid sibi velit in primam reduc * ^qii» apprime sciendum materiam esse primam > rem ‘P. ' uf>u ti p" 1 ^ immeditate proximeque specifica forma introduc* ’ pj^riff hominis materia, est utrumqu^iri lernen St nriti» 1 * 1 aJlt u r p ( ignari hanc intclligerc putantes reductionem > >nte* P* ^ jffls (0 ^ peram ad quatuor elementa: nam (ut ipsi loquun*i* r l^ ( ,jiat f stant omnia,quae creata sunt absque dubio: ledi» 3 ^„sta*"' 1 prima prim* materi*, id est, ex elementis quat»or^^ a tl> gentum vivum St sulphur, qu* tandem sunt p“ 01 a i n fbrm 3s ’ rallorum. Etenim elementa quatuor *que iunt a f fleri" nem asini,vel bovis apta,ac ad metalla: primo n ‘ inK c ifc q' |Ca , bcntpcr naturam argentum vivum St sulphur: t ) uatT ' or) co'"!' 0 , metallorum materia prima. Exempli gratia, horno n nt<1 ri ***_ nirtir ex quatuor elementis, existentibus adhuc in c lcl ^ flor*"' tura simplici,seda natura transmutatis in naturam qiia*" ^ nis materi*. Haud secus natura transmutans deme „^nip*^ in >1ereinium St liilphur ,tum primum effecitme ^ 1I ,3tci | ‘"'| mnm : nam quicqmd ultra fuerit in dictam operai - Vt ( " |(
nihil aliud inde resultare poterit quam forma meta ^ n f jj’ antea cum adhuc essent elementa, St non argentum ^ f|<a fle " Ihlphur, natura potuisset ex eisdem clementis p r ^ jiflC^ veni, herbam, hominem, aut quidvis aliud a meta fntJ no*) c l( j Ex prseccdcntibus liquet apertiffime, quatuor cieAl'°l metallorum primani, sed argentum vivum St h*4 ^ jflCt**
juxta sententiam illorum, sequeretur indehoname rep’ heibas,plantas,animalia brltta, in smujna cuncta n ‘ difst'
nam exiliere sine differentia,quo nihil absurdius unq • •
test. hem inde sequeretur, etiam ex metallis born poste,cuM isti pariter,ut illa,constent ex elctrient*s» v*°

Sxtm AlchimiA Libhr^
^'gcn ' 1S ^ er ‘’ ncc non sihi simile non producere, ncfn ^ o n Cratl0ncm > «eque femina, nullam rerum differentiam. si 'eiijoj a "' a c ffcnt una substantia. Ut ad primam redeamus mäht f c ’ tC , rnur exemplo hoc videlicet, femen viri per fc,& lernen Nev IC1 ' is>n °n sunt prima materia foetus,quoniam natura V Um tl f a dhiic modum separatis, aliud quid producere mon- >ill| H C o’ Veut substantiam verminosam: sed Cx amborum in u» unius vinus alterius virtutem in fe recipiat, Kf, ta tur, tum dentum natura nihil aliud inde producere tC ' ^ orrnarn infantis, quod hic sit finis illius materi* S'tain lUS ^ auua non potest itaq; aliam introducere materi* Ptttn at ,C ? ^ola.ad quam finalitcr est inclinata, dilpofqaque; Naj' l) C f 1 fi' tur un i° duntaxat, est prima materia ejus, vel eo- ' ,r ti foirn Us k |Tun a decisa, vel separata fuerunt, quae nullam a- ^ dis po r ‘ 1tn recipere potest,quam propria: sua: speciei, ad quam ^tti- c- ta ' Dc dispositione ad finem rude latis hoc sit exem- H* 1 C l u ' s ali qu° festinet iter, priulquam eo deventum sit, ,t ^»in° CCUrrUnt v ‘ ac huc atque illuc deflectentes,ut ubi lintei in 'ilio ^.^ r ''duni direxerit,perseverans in ea,tandem eo perveniet, ^aten' Ufl L at hc. Ad hunc modum singula propriam viain, ac •Hattfj 111 'ahent, per quam & ex qua facta funt,& non ex omni biq llf a flnodvis,neque modo quovis perficitur. Manifestum est hod ’■ rcm omnem habere libi similem &c pr*cedcntent,ex qua
?^asi " n ' vtllra hter, ut inde nihil aliud fieri queat, vel in equi l| ^ au . Qncrn > r equi r itur natura quaepiam equma in spermaticam c ' atn ,r ansmutata, ex duabus contrariis matciiis (sub ca- tl ° l ' sunv'r s'’ ec ' c kamen ) unitis: itent ad hominem ipsa natura l^que r , ll 'hstantiam equinam principaliter: habet enim una ^Heiiis,.!hstanfia proprium ac principale fernen ex quo fit, ac
modo virum &
? llo Pian' m m 4ff°multiplicatur,& per aliud neque alio Patet ex verbo Dei, cum creastet hominem
Miw tA verpu x/ci » V.UUIucam i iiumuiuii vuum oc
"efeite St multiplicamini, ex vestr.unet substantia, vi- Hr 1( ) u v °bis simili : aliis luis creaturis namque dixerat antea: *ipli c at Un Um quodque frustum sirum & femen in scipio, niyl- Jjoiij r, ® cc ' Si ex uno generari voluisset unumquodque Deus,
Jq. —* va iui\s >
‘Uisf ct a ^ tantas festster creaturas, tamque diversas, ncc opus k°tul'ss ° l1cc l> hrcc.fed elementa qu.ituor semper unii & i dent v ( °>Un' Cnt absurdissimum estet. Proinde ex ontmbusfe-
^linquid ^ Cncr ' s diversa, ut unumquodque sibi simile generaret, b Arca lri SntC dihrvium Dominus Deus dixit Nae: Sume tecum e^vit r>'n amnibus animalibus unita paria malculuinSc terni» vide ' Ca stoodque multiplicetur in lita specie-, 8c non alites ^Ui; ratl * TUls • Patet igitur ex praecedentibus ad uniuscujusque:
Nem,opm esse fui simili,ut ex ntandato Dei, divers* re» X x J tum r*.
1

4 BeRN.'TrEv*.'"-, divers” ', j.
»um radices ab ipfo creata: multiplicarentur 1,1 n 0 rit:' tfS . jseia quodlibet liibflantia. " " '' ' ■■■’ 1,11
Per fliilolöphoriii» '»'^o
ipsum probatur : Scotiis enim aperte loquitur, c *'^,1,111' ^
rj ...... V’ - !•» VllU' VIIIMI »|. v. IV .‘.'•j ’ it ^ *
coagulato,& ex argento vivo sulphureo , primam metallorum omnium. Item iu Turba quidam . ‘..^judn'* 11 Ilex Albanix,loquitur ad hunc modum : exhom 111 ^ )V js a» horne fit, ex volatili nili x ol.itilc: similiter ex e» lfl ' ,,
mali nil nili brutr bestia: n:\u:ranamque in aho» dicit ' 11 ’ 5 tnr,at loltuvi in sua natura. Idem.1 Joanne Meclu'i'i &^ llt py 1 ^ suo testamento : Qurevis arbor (imm fructum l 110 11 (lC n ' 11 pyra.poma pomus: pariter ex metallo generat»' ^irou " 11 plicatur metallum,& nullo alio. Item Geber in S '» 1 pjcrist) 1 ^ lis locis bene in hanc sententiam scripsit, quant ]»- 1111 ibpIh^L sitis libris fere omnibus de studio (cabroltts totus f pfolW
inquiens: Exactiffimc singula fumus experti <i» s ’ '^nc '» 15 tis rationibus, nihil potuimus unquam teperirc 1 ’ on ,pjiii 11 !1 ' igne.pra-ter viscosam humidiratem lolam,radicem .^poi'-’ 11 ^
tallorum, reliqua; omnes humiditates ab igne l H ^ nfll ti -j, nem facile fugiunt,& per sepnxitioncm unius c» ^ vclut aqua pei ignem: paris una infumum abit, a »-' 1 „j.-ufi £ i ,l ) . terram aliamam nie infundo vasis: iic in omnibus,^qpn' 11 ' iu horum generatione haud hene liint unita, mim»' ^ JiitiH H 1 turione ' " '
ac leparantm a sua naturali cornpol» ll,,lC j^ 1 I , 1 it» r . |l ' 1 | tas vilcola, Mercurius videlicet, ntinquam in eo cC Vj 1 c , n ini*i l' 1 ”^ separatur it sua terra,nec alio luo elemento: nam '' j el . s p cls ' manent, vel limul abeunt, ut nihil omnino dep ° 1 ^ J.tp»»^ Ilis verbis itaque Geber concludit, ad hunc P lCtl< ’_. ir tci" »l’-j nullo alio opus este,quam sola Inhlhintia Mercurii ^Jrti ll ‘
mc inundati, penetrantis, tingentis, stantis in s'^y^.cti" ignem,&in dtverlli separari fc non permittentis»-^. r|S) tu»’ seta mercuiiolitatis substantia constantillime p CI ' salitet, mum finquir) conjungitur metallis in profund» ju* ,a ' of mani iplbrnm corrumpendo, ac aliam introd»"^ A' nuem dc colorem elixiris, aut medicime ting cllU . |Rc< 1 f ille Rex magnus Sc dostilfimus ait; Nostra Si
bus unius essentia:,videlicet ex unione mercnriali , cal' 1 ^ natura:, spiritualis & corporalis, frigidae dt i»d " 3 &-
ficcae, & ex alio fieri nequaquam potest- s- u ' n,l1 |' c( . j vci' 1 ' 111 ,,.;- nihil infert novi,nec adfert ad naturam in l»a ‘‘V ir s p c sy. juta natura per artem,ut decet vincula solvendo, > ^ foppcd 1 !’ n . furam adjuta discendo ab operationibus ejus L ne materi*, ftmtil ambae delideriuin adimplende g \ict c . & ter operantis. Ad h*c Morienus ait: Mil»' t£ ^ ^ j,jipe r ^ \\Q* (jicinam super corpora pci sectione diminuta > vf

h 0ca j. Re AlCHEMIA LieerT 695
litp Cr U1<a e ^ c n 'Eil dicit; pr*ter argentum vivum exaltatam arte J]i l ,j ar ? ? emum vivum imperfectum: ex his docent aperte nihil »ii. - > Viam aro
"Us- di
l 0ln ^oium studium tuum intendatur,in digerendo & coquen , edd ct rCUr ’°* aml ' 1 ^ an,, - lrn -i dc pro sua dignitate corpora digna t ofta ,C J U * nihil aliud existunt, quam substantia mcrcuriola detis,. söl °" n * t ' S 'itionibus probari poflet, Mercurium duplicem tiijyj » Jn ' materiam primam, Sc proximam omnium mctallo- <)ui s ‘i 110n elementa quatuor, qua; sunt remotissima. Dixerit tta teiiif 1 errorcni E'ttm protegere cupiens, ex tuis (inquit) con- k fui , 11111 adduco,elementa quatuor postmodum in Mercurium Vi a ii,g metallorum prima materia lunt, arte reduci, hac
siii c |. 1 ‘ 0t a facta sunt ejusmodi separatione pr.cccdcntc ,quam
quam argentum vivum. Adsert Arnaldus Villanova-
teri
la, (i ; ni 4uc proximam, fit hoc refellam tanquam eironeumSc Hat llr ’ vana opinione Icqneictur facili superfluam cjsc tu, a i ani, hspcrmata rerum arte fieri valeant. sic homo generare» „*!*■ homine solum ex quatuor elementis absque alia ita- alteratione, non aliter & principia fierent compo-
tmi in mercurialem tubstantianr adducta suissent, mali, lc i dod pugnat contra omnem rationem naturalem. In
jii v ‘ c ’’stuidem natura produxit materiam , in qua postmodum v t q i 1 ni te - Sequeretur etiam ex ea saltitate medicum arte fita, fin.-n , S '^fustitarc poste mortuum, aut morientem hominem li Jtll c colUl ' a dictum Avicennxfic llalis. Medicina solumsvxi- j' 0 t t ,a n , aUlra -‘> qua quidem absente vel deficiente , nihil operari gat a,ut E projiciatur in corpus mortuum laxativa, non pur-
A.i P crn '
P'ailnp,
!>-. -* ' ~'“ 1 , 'em aliquam a natura lola creatam,
■ph natura;, fic htec arti. Proinde constatartein indigeni cr nau 'ram non recipitur actio. Quod Hippocrates
' nils & principiis naturalibus , divinus magis quam iiu r ^mnu v ^ l,t spiritus corpore carens, testatur, inquiens: Ars •hi.vili ■" t . lcni aliquam a nauna sola creatam, in qua praestat
' \in IpJi n-ifii«--» «r U«»p nv*-i l>rr»in
C] t , > qua: fit a natura creata; fc non ab aitc.il quasi cisct
hfl l ’ S natura fovet in cis.quse non est operata, cum de suo ni ■
sorly' ls ^ola ars perficere poflet absque alia re extranea,& praiv 'ilii 1tU ' ai n Patet multis irr cfragabilibus testimoniis,6c eviden- p ara ls,n aturam ex seipsaprocreare naturas spermaticas, ac praeis j C; tan ^ c,n -us per conjunctionem in cis operatur,ad finem ti t cns 111 quem natura crearat. Quamvis etiam, Ii ficti queat, ' l 'M' Ct • rt 'ducantur in quatuor elementa , ptuis oporteret Pnstmod'' Um ^ f’^pEnr > qua#n m elementa separari nccelsano,
siant' 110 ^ 1 "' 1 c ' cnicma rursus in sulphur & argentum vivum, i “ l im'l' 0Xima natura nretaihca; qua; stultitia quadohac esset’ 'aili ° mn ' a nnuniidem, 8 c eadem subii antia , qua; no- non acquirit inde natui am »neque materiam, ah ejusmodi Xx 4 reduco-

696 Bern. Trevisa* 1 o*,id>i^^
reductionibus,at solum manet quod antea fuerat- . ^ jn tia; *' ftrancis igitur laboribus indigemus, (i tantundeist ^ siilp^ url J bebatur,cum estent informa (pennatis argentiv »' 1 j a cqui ra j) atque post reductionem in elementa quatuor ,Sc n> ^ r( j q«a novi,non in virtute,non in pondere,neque quantit - 1 ’ >
täte? ea dc causa videlicet, qdia nulla materia iib' |'fdu |1,c _
quae digniora reddidisset, vel cum ipsis fuisset f x 3 add* 11 ? tantum huc atque illuc circumducta materia folaq" , at 1 nem: quapropter in foritiaproprij spermatis *q llC lC id clT1 ’ forma elementorum. Ad nostrum lapidem si opp° rc£ | u ciit lllS ’ nempe nihil etiam acquiri sibi, negatur: namip ' 11171 & ci l ' s '
ut iu ea reductione fiat conjunctio novae materiat "U . ^idi dem radicis,praeter quam reductionem fieri nequit, - H ^ Ctiam additio materia:. Duarum utique materiam ^ fr 31 itP e nit alteri,quei resultet inde longe dignior materia,„ 0 itr- ff seorsim ante conjunctionem. Elf igitur ista rcdl p 0 , inaf 1 * peculiaria,quod per eam materia: novam acquirunt Virtutem od additionem materiae noVx: qua: non qu* 1 ** ductionibus elemetorum,in quibus nihil aliud appa fC j )in( jvatip' Circumductio materi* nudae fine forma, citra omni n 1 flem,exaltationem, & acquisitionem alicujus form®» nief - 1 flovse. linde liquet reductiones istorum hof]' nll, '’ oIIt ^i ap cr ' phantasias,Vanas,fc erroneas. In hujus reiconsii 1113 ,j r inh®*» tiflime loquitur quidam nomine Guilhclmus Pari' 1 « 11 ^ )iK ! ur iiH lt ' arte doctus: In creatione hominis (inquit) primo Cl lt) quajf Unionem duo Ipcrmata, qualitatibus differentia > st 11 * e {\ ca»*
tarum in uno est una frigida & fiumida, & inaltero 3 v jrUjt* da&(icca, quae in utero materno digeruntur mu »* 1 ß n mii n ‘ s ’ ptviusque (eminis, augmentatione per hunnditatem ‘ ‘ftion® qui est ejusdem substantis^, cujus est sperma feinm 1 Virtutis masculini Ipcrmatis interveniente, uutsitu 1 11 cU in d' dicta: mixtionis,donec fiat substantia media partitiP^^jt.-ite* 11 ' triusque natura,, citra ullam diminutioncrti > vn |U P u;t n u proinde fpcrtiaata creantur a natura, &. non ab a rtt ■> ^jung' Inodo etiam poslet,hoc solum efficit,in utero matc>> ^
simul ambo. (Quamquam etiam ista juvare pote ^ jflcct 11 ’ fomento caloris externi,quietis,ciborum optirnoi l "\- 111 ntoi ul )' facile digestibilium, cum temperie, & moderatio * 1 ^ ^ „at * 1 quibus omnibus aliud nihil operatur, quam rebus preatis auxiliari tantum. rt artis. 3 t P°rfi
Subjungitidem auctor: Creare spermata non e vir tlltC j5 ,
quam ä natpracreata sunt, tum demum ars per flaturalem existentem in spermaticis materiis jam n i 1 - .
eoniuhgcndo,velut natur «minister* succurrit 'PM ■ ‘ jlU 1 '

De Auchemia Liber.
697
t , 5 nondum perfecta:: nihil tamen addit formae.nec mate- li s ^ 1 l C( l u c virtutis. Est igitur generationis prima causa natura- W ff ; tcun ^ a solum artificialis, quae posterior absque priore ni- ^ frustra namque terra cultivatur ad messem, nisi natu- Cn a . m atcria creata per naturam,frumenti granum videlicet. n , u n ‘ at >g'tur utramque ab altera juvari, naturam ab arte,hanc a Cu lra ’^ i ambas ad opus facere, cum naturae ,tum artis.
htat * 1 '§ uur arte spermata creari nullo modo valeant, neque ClQ cria; wetallornm, impossibile fuerit hominem quovis artifi- V an Cc J uc ere quatuor elementa in spermaticam formam reducti- Vd ’'fl tcratlv am, aut attractivam, ad sinem recipiendi formam, ^liil s °l Cm indentem, sive disponentem, At si quis arguar ^te .°P" 0S dicere quatuor elementa in arte nostra existcrcdc- 'lüat Cntcnt *a quidem eorum est , in duobus suis lpcrmatibus c „at U ° r P r ' mas elementorum qualitates haberi,caliditatem & sic- tst s Cm ^'deheet,ignem & aerem in argento viv o maturo , quod masculinum,& frigiditatem atque humiditatem in ar- 5 q ° V )- Vo C1 l 'd°> & imperfecto,quoad finem, quae terra sunt, & *Uor m ^ Crlm t c femineo, non quod actualiter in istis sint qua- * partes elemcmales a fe mutuo separatx ut sunt quatuor ele- t,ll ta >quac videmus: etcnimhaud sic essent materia prima me- att jg rUTn amplius, nec etiam alterari possent aliquo ingenio,vel p r j C 1 °humano,in formam duorum fpermatum metallorum * "aateriae, ut aperte docet Calib. Philosophus, 8 c Albaniae ^Uab' a ° ^unc modum: Scitote nos ab initio nostri operis, nisi ti c Us m ateriis duntaxat non indigere, non nisi duo videntur, Piurn' t<,n p untui ,ncc duabus plures intrant in magisterij princi- iii sui ^ m . e ° lum - & finem: verum istis duabus qualitates quatuor d Uo ,. virt "alitcr: in majori namque fpermate, vehit in digniore, tsej- 'S ni nra continentur elementa per qualitates, ignis Sc aer vi. tt |j t:in altero vero fpermate natura sua crudo Bc imperfecto, qu* duae qualitates habentur,& alia duo minus digna ele- terra sunt & aqua: per Calib.aperte fatis patet,in hac dici e ^* e ni ^ duas materias spermaticas, unius & ejusdem rage -n-. antiae & essentiae,scilicet mercurialis , solius substantia* o u cn *‘*.scilicet mercurialis, solius substantiae viscosae & siccae. Id i r U * rc d i un £ ,tur in hoc mundo, praeterquam corporibus, aqu Um n ^ cnt 'Manifeste Morienus libro suo, inquiens: Durum | a | o atlcurn <5c molle reddito durum,ut ei conjungatur aqua, ce- lunsr a ^ scon dito potius ignem (ub,vel in aqua frigida: hoc est, ■ to «u ^ rma masculinum, quod aliud nihil est, quam Mercurius tg n j s * 60 maturus, continens in fe per digestionem elementum driu 5 >CUm ^ 3 cr *T' atc seminino, id est, cum aqua viva. Item Ilse. m Ci ndepa sententiam loquitur in Truba Philosophorum, X 5 s Aquam

6 x »8 Bern. Trevisani ^tinli*« 1 '
Aquam igni permisceto, haec est vnio Ipermatica s ^ D 1 "
proxima lapidis nobili perfectioni, ad eam recipi « 11 ^^fjin.d«*' Codice totius veritatis,quidam Phildlbphusnotnw« ^jijcrt'
Conjunge rubeum virum albae (iis fcminar.iniotun lir ib>' cumdato corticum igne, continuo quoque calore ^.|| 0 | 0 r|"' dem,usque dum fiat conjunctio hominis cum aq 1111 1 uo ^ 1 ■* ea, 8 c non vulgari,id est,in continente hoc omne in«*' p 11 '
perfectionem requiritur: tum demum ista cönjuncr 10 <■ . j ma lapidis materia, & non aliter. Mani in fe conk» 1 «^ ^ipn'- ram.quafixntur, atque spiritualem naturam, dignaN q s jute*'
tinni nobilissimi lapidis. In summa quiprobe Philo>°l ^ cr0 n0>* ligit omnes,optime concordare videt in omnibus, q p 0 f\c]U ;l111 sunt artis filij, sed ignari, dissentire perperam judicas ^ ^ , jjrg**' de prima materia metallorum abunde fatis loquutus rcl)1 .junJ
mentis quoque firmistimis, 6 c auctontatibuidig 1115 ^ uti’ lta S Le sulphur este probavi,latius ut progrediar in gratia * 1 nl quid tem auditorum,in hac sequenti parte libri mei ttitia, sint Mefeurius Se liilphur: de quemadmodum m ten> al it. nerentur,eorumqiie differentias,adductis Philosoph 01 t j 3 jji & ritatibus,a quibus didici qua: de lapide scio,Deo dant« b intellectum.
co«! r l*
di'
o
eso'
TARS TERTIA LIBRI
D. BERlf . ~ r 4 dici> Marebta Tre'dtsm*. , qua per essum trdtt>‘tt* r , iI i 4 B 0,, ‘
hrtnrttiftA M P f A finu-ej nt . tJnfjfi YAtlQntbtt* £■/ .
(sprincipiis Metallorum , tdque rationibui ( tanbus e^idextisimu , atquepblUsf” 1 argumenta.
I
pus > q 1
itio
Nprimis non ignorandum est,divinum hoc Gcn «^ 5 ^jn.it- 1111, Deus in principio creavit materiam confusam & 111 ,,. r iis > e *
-2.-.-» infinitis 111,11 .-avit
. e °' Ci ' ■
qua traxit elementa quatuor,Se ex istorum commi** 1 ® | ntc llect^
animantia,diverfnsquc creaturas,nonnullas este v< ? 11 a; v ® « ,cä vas, sensitivas,alias vegetativas & minerolPs. Int«^ ^„„inai 1 * 1 ^
tas sunt ex quatitor elementis, at isnis St aci in ‘‘"s «l 11
magis,quam alia duo. In frnlltivis tamen minui* 111 .a aeraeque domincturac ille velut in animalibusbm* 1 ^ nis,canibus,avibus,&c. Vegetatit a'pariter ex q ll ' 1 J l ^ iiiU j f iir p in his dominantur aer & aqua: (cd acr dignitate ‘ £ vaf
aquam, 8c ista perfidam substantiam qnäd.iwteiic ! |iiCO n(l‘ ;|1 |V ’ rofiim. Minerales vero creatura*,licet ex q lin * 1,01 ‘ j t is fff *
prxdominanmr tamen terra & aqua : fcd aquae ‘S _ at 1 ’’^-, rosa magis,quam aquatica. Diverfauim sim* f°* pri*' | 1 ‘ ir 1 \(Vi,
tiplicari nunquam postum, nili per reducti 0111 ' 111 • «„at«' 1 “
\

'urit,
De Alichemi a Lider,
C>99
Mtcris antea dictis proprium femen in leipfis habenti- •“lquibus delitescit omnis iplorum multiplicationis Sc finalis |( '«Politionis virtus. Materia metallica constat ex iolo Mercu- tll Jiido6c humido crudo,in quo lunt etiam elementa qua- (j 01 * 'edicet calidum , Immidum , frigidum & liccum: quorum '°dommanti\r, Infidum & Immidum: subjecta sunt istis caliga' 01 Sc liccum,Caelestis motus calor circumcirca terra penetrans,. 9 t' <;na . s l ‘>" s:<; st tam remistus ac temperatus, ut vix perceptibilis, Co "timitis: noctu patirer ac diu (emper cqualts. Calor hic non Ipl”' 6 "' 1 cx Sole (quod nonnulli latui volunt) led ex reflexione p la:r ? '&uis aerem circumeuntis,Sc etiam ex continuo motu cor- i,^ 111,11 sicilium,culotcm ciitinuum,Sc lentum exorantium vix j "’S'oabiltm, Quamvis etiam calot mineralium eilet a Sole(ex co'^ 1 ''' ^‘'y^tmdi 1 .ulli) Sc Aristotelis) nihilominus calorcflet y «mutis, quia Sol dies Sc noctes circum terram inceflanter vol- ]j > 11 ' Vertun istorum opinio lalla est , quoniam Sol non cstca- j t lls ‘Uequ c frigidus, at motus ejus est naturaliter calidus. Calor tur^ UC f oveniens ex mota corporum cxleilium , astiduc verlit.
] Q m venig terrae: non tamen calefacit! ut putant nonnulli stulte Jl'tentes ) minet as: nam li vel minime calefaceret, hoc tantillo I 0r e activo, minore lpatio temporis quam annorum decem,
^ c °queretur Mercurius in perfectionem Solis , quod vix centum e >U-on(n C vit, Terra liquidem est trifida Sclicca.mincrx quo- ' c ' u m ut centro terrae: priusquam igitur vel tantillum caloris * '"epistent a 5 0 | e a ctualiter ( nos qui (unius proximiores adura- ntir proriint,. intentiUimus esse deberet enim, si terram & a |J l t c l "‘ n gidistima corpora penetrans, nihilominus calorem ad- 'us 'H lncrct - cum ad centrum pervenisset, nonextinctum peni- .T' Cllmi enim vero hxc naturalius intclligi debent ad hunc uni: Cuntipie Mercurius componatur ex quatuor elemcn- s > calefactis igitur istis a communibus & generalibus per suum ‘. opnuni motum, naturalis calor excitatur ab ejusmodi mo- r '\ c '■ pariter ignis Se aer existentes in Mercurio moventur, Sc 'utm elevantur, cum digniora sint elementa quam aqua & tetra ctctuij, nihilominus humiduas Sc frigiditas dominantur. At st“ 1 '' calor & siccitas digniora timt elementa vincere conantur w 'bto > videlicet frigiditatem Sc humiditatem in Mercurio dorn mantes : nam cxlcstes motus excitant altos motus calorum --valum,, per quos Mercurij motus: 1 . qualitates moventur.
'modum iucceffulongo temporis Mercurij siccitas gradum u- Ct . m htimiditatis vincit,8c fit plumbum, alium quoque dein-
gradum vincit, Sc fit stannum. Tandem calor Mercurij '"m paululum humiditatis ex frigiditate vincit, Sc fit luna, otc plus adhuc dominante, fit tc$, vel Venus, & postea fertum

-ov Bern. TrevisAni „,b«>
atque sol perfectus. Hac via duae qualitates, qu*prh ,s ' u £( j 0 nii* bant frigiditate Öchumiditate victe,modo vincunt ah a *> 3 , ut) 5£ nantur caliditas & ficcitas.qua; sunt in excitatione fi»a ‘ u 1 jj 0 n Mercurii frigiditas atque humiditas (imt iplcmct Mcrcuriu ■ a , quod sulphur hoc sit quidpiam a Mercurio divilum ^ jn tum: sed est (blutn caliditas & siccitas, qua: non donrin 3 ^ ^ frigiditatem St htimiditatem Mercuri j. Hoc sulphur P°V sturn dominium habet in duas alias qualitates dict 3S > j. „ r a< tem,humiditatem,& luas imprimit virtutes. Per cjusmo^b^ duum decoctionum varietates, fiunt metallorum dive ^ Ilumbum ab igne continue fugit, avolatque, non alia nisi quia frigiditas & humiditas fui Mcrcurij, nondum 3 fuerunt per caliditatcm & siccitatem fui sulphuris,qu* q l "
eo nullo modo dominantur, alioquin ab igne pluntbi« 11 ^^,
tumvis etiam vehementi, non absumeretur, quinimo Me> ejus gauderet in sibi simili. Pariter Sc alia metalla q u ‘ t 4 . uf( gumt ab igne, prseter solem,quia sunt adhuc frigida huW 1 H plus unum alio,juxta majorem cum dictis qualitatibus p ar (|1) tionem.vel minorem: fugiunt (inquam) quod sibi contt* ^ est.fustincrequenequeunt. Omne liquidem naturaliter * u bj n jj adversario,simili vero delectatur: inde sequitur , solem a» ^ existcre,qtnm purum ignem in Mercurio,cum ab igne,qt| 3 ” „
. cunque vehementi non recedat,aliis omnibus illum non >u ^
tibus.mio minus alio, plus ve,ut magis accedunt,vel reC£ d U j ignis complexione. Sulphur enim aliud nihil est > quatf 1 ^ ignis occultus in Mercurio,qui longo siicccflu temporis m 1 . ut ns excuritur, atque movetur motibus corporum cxlrst 111111 ^ supra dixi) digcritqtte frigiditatem &huiniditatem in ^ cs . c °f 0[ - pro varietate graduum decoctionis & altcrationis in divers'* ^ mas metallicas .quarum prima plumbum minus calidum , midum: fecunda stannum: tertia argentum: quarta ctip ^ quinta ferrum: sexta sol, qui quidem in perfectione luar r* 3
metallicae, purus est ignis a sulphure digestus existente in M r e
rio. Ex his manifeste rursum pater, sulphur non eile q 111 “ i^ 0 . seorsiro extra lubstantiam Mercurii .neque vulgare sulphur 1 t qui materia metallorum non eilet homogcnca (quod P U S contra philolbphorttm omnium astettiones iqui huiusniou 1 1.^ lirares dominantes vocaverunt sulphur, a similitudine. c l l i l ‘' 1]T i,
stanrtamhabentinflammabilem,vehit(ulphur calidam &‘' c , r ji
cui insunt. Unde liquet apertissime, formas metallicas a solum ex pura substantia Mercuriali creatas este, non extr- ^ Gcbrosicattcstante. In profundo (inquit) natura: Mcrcn 1 ^^ sulphur, quod fit longo (uccestii remporis in venis t?rra;. M^msestiushac de recoquuntur Moncuus &, A r0S

ftf,, s Or A ich emi A Liber. 701
<ilc d 11 P™ lr (inquiunt)non est vulgare > sed fixum, Sc non vola- V e nat ura Mcrcunj,& non ex alia re quapiam. Naturam ex- t lam ' mc '•'litamur, qux in suis mineris aliam non habet mate- l Cril ,lsl quam operetur, prarterquam puram formam Mcrcuria- rj c ’ Ut ct »am apparet optimis rationibus,auctoritatibus, & expetis la ' Mcr «‘r>o huic mest lulphur fixum & incombustile/quod tjj w Um opus perficit,absque alia substantia quam pura fubstan- klar| C ! r UU: '''' ^ on a ^ tcr loquuntur Calib. bendegid, ielid, Se t Xc | C£ l c lare ad hunc modum: Natura metalla (ua procreat p Cra liccitate Mercurij .frigiditatem Sc humiditatem sh- bi( S pObus,alterando,&alia nulla perficiuntur eflcntia.ut omni- li*„, J,- 0lo P horum libris affirmatur, quod omnes allegare pro-
tjlj 0rct - Nonnulli perperam existimant in procreatione me- 'huiTn' ‘ ntcrv,, nire mateiiam aliquam sulphuream: sed contra t, Q ' c u° patet,m Mercurio lulphur inclusum este, quando natu- saiUr ' vm,m non dominatur in eo,nisi per motum cali- tjj >c l' 10 sulphur dictum alteratur & una simul aliae duae Mcrcu- ttfj * ,ta , tes: ad hunc itaque modum natura per hoc sijlphur in 8 r ad Vcnis S fncrat metallorum formas di verlas, pro diversitate tij| ) ii ,lll, n a heratiomim. In eo pariter imitamur naturam, cum j rtt - eXtra ncum,ad materiam nostram asiumamus, atqui nostro n,^ t0 v ‘ v ® inest lulphur incombustibile Mercuriale,quod nihilo- tjj v U , s ac lhuc non dominatur, icd frigiditas & humiditas Mercu- ftn, ntl li > ulque dum actione continui caloris super hoc no. ti, Uj “"''"tum vivum perseverantis, fixum per totam fubstan- | ‘ u 'lem mixtum dominetur ,Sc vincat Mercurij frigidita- fu tlc . n 'nuditLitem, ac tandem fixi caliditas atque siccitas, qu* ^ Mnalititatcs, incipit aliarum dominari, ac pro gradibus tiu st * tCr ''" onis Mercurij, per liium lulphur diversi colores o- r > quemadmodum nec aliter, quam per naturam ipsam in c Un(j riS bolorum ejusmodi primus est nigredo saturnea: sc- tti S Us a |fiedo jovialis: tertius lunaris: quartus vcnercus : quintis 1 ‘ a )is: sextus tolaris: liquimus veto uno gradu per nos al-
« u , d uueitur.quam per naturam: siquidem perficimus, & plus- Hio"* l 1Cl ' v ctum reddimus rubeo sanguincovc colore exaltisli- *'■' cum sit plusquam perfectum, catcnus alia perficit:
°PUs '<T° n P cl ^C«rietiir ulterius quam a sua simplici natura , quid lt,a ntum impendere temporis,ut puta mensium noven» pOr a a natura praeter tantos labores ejusmodi cor-
CQt Pu abt l c Pellimus jam creata. Verum oportet, ut antea dixi, ' tt ' lt an| lllalcubnum phisquampcrfici.idqucper artem naturam luaplusquam perfectione, abundantique radia« h CC1C q Ucat a fia imperf ecta,in pondere, colore, & sub« *“* radiatus Sc principiis mineralibus. Quis igitur ade®
prs*«

701
Bern. Trevisami
piaisinntuosiis, tu credat illiid perficcreposte.taltst" JicjW quäle desideramus alio Quopiam extinneo.inquonu *' juti 1 ]" 1 habetur commixtio? In Turba quidam Aristcus n° f|1 tia» mundum univciliim gubernavit annos (edecim poli Herinetcmexccllcntillimus, de quo legitur in ^ 11 aqU-' 11 ' lomonis, ipsum congrcgalledilcipulos Pythagora:'n,-olo2'*/ mentiri 1'olitum: quapropter veridicus appellatus ab A ait: Natura non emendatur nili in sua natura. Non) ^iC- tur nostra materia aliter, quam in lita propria emen^aii- «.jn nides idem loquitur, qui me primum retraxit aberrot* n c- rectam viam direxit. Patet utique naturam nictallip 91 mendari, praitciqium in lita natura metallica, & non in^ )lH 'ii- vis,adeo ut hac via per nostram artem perficiamus allst" j 1)f ris sibus,quod ipsa natura vix mille postit annis. Nam >" .] c r"' calor fere nullus, qui Ii vel tantulus incilet, opus natura-’ ^ fiiT mum foret. Ut in arte nostra duplicem calorem bam" ^ pntd plutris videlicet, ac ignis, ut altet'alteri litbvcniat. Non ( ut volunt Constantinus & Empedocles ) de substantia ci" qui tamen opus augmentat,alioqui loqueretur ejusmodi , (rl ntJ indies magis ac magis penetrare, quod est eironcum- . ,,jj,il ignis duntaxat omnem artem regit,quo natura utitur, a' j„tcf
adlerrc postumus. Igne vehementi vero non altcran se vicislim,neque moventur. Fiat igitur ignis digerens e" j( $ noii violentus,liibtilis, concluliis , aereus,circundatus,a" n (ii» non comburens: ita me Deus amet, jam tibi narravi ignis construendi modum,conlidcra igitur ac rumina ve* ( iit particuiatim: liquidem ignis omnem comprehendit 9st ‘ patet ex omnibus locis Codicis veritatis. Confidet» p^" j t j.n c Rosarius magnus in hanc sententiam adsert: Cavete ("N ( resolutionem vestram acceleretis,perficere volentes illa "’' quilitum tempus: nam hsec praecipitatio lignum est ) ^.„js» nis conjunctionum: sit igitur ignis vester perlcvcrans in modum gradus natura:, corporibus mitis, digerens, excludens. . Iitip^
Item adsert ad hxc Maria Prophetissa: Vehemens 1"""^,, p 1 ' dit conjunctionem,& album in rubeum tingit coloris pavens fyl vestris > quod quidem per tciplum poteris irn ,>|pa st* cx opere, quemadmodum cgo.dilcerc. In calore fimi -^^pjii-i"' nui,& iu igne carbonum absque medio »matciia me» est,non soluta: Verum in igne quem dixi, vaporolou continuo,non violento,(iibuli.circumcunte, aereo,cb"°J T." 1 ' incomburentc, alterante, penetrante,& vivo bene lu al j , r V*
si fueris qualem te decet este verum inquisitorem ,tae> 1 ‘ |ii’ < '* qualis este debeat. Iu Turba hgbcttnA* ,u
verba

>ig attifi D E Aichemia Luer. 70J ^ni (| C,a ' S tC docebit qualis sit ignis. Iti Lumine Aristotelis fi jp ' *'• Mercurius (inquit) in triplici vale coquendus ei), ad & convertendum activitatem siccitatis ignis, in vaporosam acris circumeuntis materiam. Gebet Cca ‘ IOc 'pium affirmant: Ignis (ii.quiunt) materiam no- tttittyj 11011 d 'S ent > sed calor ejus alterans, siccus per acrem existi- li 0c d l l Uod medium est quo ignis movetur, Se humectatur. De ftrni t j 5 ere l'ttctenus distuli: nam ignis omnia perficit, vel dc- igai 5 ‘7 & Calib. In toto nostro opere (inquiunt) Mercurius Se scs habt* * U ? clant,m medio, öc in fine: sed inprincipio non ita (e
>,li
""uni
siquidc
principio 1
"m non est Mercurius noster: quod intellectu oe U|yi stem Morienus ait,Scitote nostrum I.atonem este rufi,^ ' ‘■d inutile nobis existit, usque dum albus Hat. Scitote ct- ' an t tepidam penetrare,ac albefacere,quemadmodum ipsa ‘gnem huniidum & vaporosum omnia operari. ftcsJ US S<-‘ndegid,Jo. Mchungus ScHaly: Vos qui dies&no- VvT )q,Wrcntcs ' ve ^ ras dilapidatis pecunias, facultates, Sc lii a v ^ lras consumitis, atque tempus inutiliter, torquetis inge- Vq1 0 , ra c 'tcum librorum subtilitates, admonitos ex charitatc l' c j" coinpastionmi ) vellit pater motus erga filium: ut(in- t,i ITl _> 'deificetis Laionem rubeum, per aquam albam fiiftoca- teci'.. c l Ue tepidam: exterum frangite tot lophisticos libros, tot V^'^tantasque subtilitates relinquite,mihi credite,ut bene sit Vobjj j Vana ^stuidern lruc sunt opera cuncta,prxter id,quod jam 0 ( ,i j5 c »1 hunc scopum tendunt omnia , qu« scripta sunt.
'‘ US vlaiiusvcdicipossetunquam?
W lllT1 ** ct iam omnis Veritatis adhxc: Dealbate (inquit) ru- '*’ s ,c jus postmodurn rubeum sociatis album, in eo tota consistit P r ' stc >P'wm Sc finis. Ego autem dico tibi,nisi nigrum s,ni 'ninic dealbare poteris, siquidem nigredo est initium l^letr 1S ’ ^ nigredinis finis est signum putictactionis corporis > a M 5 c mortificationis. At lute inquit Morienus ille fati^ P""ofophus Rom. Nisi putrefiat & nigrescat,non dissolvc- ticq u ,E dissolutum fuerit, ab aqua sua non poterit penetrari, seque l ' CJ 'dan,unde nulla conjunctio,mixtio nulla, & per (e con- ll ' , Xti nSlU '^ a P roi 'se' m unio, quae postrema fieri non potest absqj hti llc - llC: nem compositio pute edere debet alterationcm. Ad Uii il( j tat l u e modum per ejusmodi gradus nostra materia tracta- fic Vc [ l11 ' tat '°nem operis naturx.in omnibus absque diminutio- ad . 'fionc cujusvis alterius De ponderibus vero,ne quis hi Cn i 1 lt Anxius, quaenam sint, Sc qualia, quibus natura utitur, a V dc l ue minctarum loöis nonhaberi: nam ubi solum U:pgVj l "d nis opus este videtur, 8c alibi,quam inter duo,vel plu- Us a utem nostrum est respectu sulphuris existent» in Mercuri«,

704 Bern, TrevisANI- dinM« rcU '
curio. Siquidems ut antea dixi)elcmentuin ignis,q l, ° ^^,it- rio ctudo non dominatur, hoc ipstimeil, quod mate" ^ Quapropter omnis,qui vere Philotophus erit,optime ^ |)Cfr e
to funtilius est elementum ignis aliis elementis, & 1 ‘ jj pri-* quanta proportione valeat. Pondus igitur est in eletne nra compositione Mercurii,& non in alio quovis °t ,tl C ^ ]T1 od ll,r ’ compositio primo loco fieri debet, vel conjunctio, p° Q U ; cv m- alteratio,postea mixtio ,& postremo tandem fiet umo que volet in his imitari naturam, hujus observet ordine pondera duntaxat,ut Codex omnis veritatis habet. St f a > fiat absque pondere, retardabitur opus, quo fiet ut al ''!, lll7a zat <ilc despondeas. In hanc sententiam optime loquitur A o r£ „ praeceptor Platonis: Terrena potentia stiper sibi , CI p , t ind e sistentia dilata,est actio agentis in illa materia. Verba aurea .ponderumfundamentum nobis aperientia, qu® (]onit £t le, nisi doctus, intelliges, vel ii quopiam explicata fuerint,» 1 docto. Ipse tibi libenter exposuissent, nili Deo votum gse
Philosophisquc praestitissem, me nunquam nudis verbis * r ^ turum,aut vulgato sermone pondus,materiam, neque co jj,
solum parabolis(ut infra mox audies) 1 veris & perfectis, 1i,bsl ^ Ilt cA minutione & superfluitate, ad imitationem sapientuni. dixi de hujus artis inventoribus.cisque qui habuerunt,n ]C 4 habuisse perseciflcque lapidem a principio usque in fi |lC01 sum: itenr de imposturis, quas stistinui, & propter eas impensas & labores intolerabiles, ab anno decimo octm’ 0 £lT i meae,ulque ad annum sexagesimum quartum,priusquam oS
adeptus e flem. Verum si stabilisiern ab initio libros omnes, L ^ postea nactus fum,citius ad eam haud dubie pervenissem 13 3
aliud quam falsistima legeb.t recepta,8c libros erroneos: s^pp- non nisi cum perversistimis furibus,hominibus nequam, # stonbus communicare contingebat. Sed postquam * clVl ’ nr icef liarem notitiam habui cum quindecim bonis viris > qj"
sciebant lapidis artificium, & prtpcipue cum quodam m (sciveram nihilominus artem duobus annis priusquam c ' oV i(0 fern, vel perfeciflcm) hic inter disputandum (cum ex irn l .(po dixissem, me nondum expertum)fuissc conabatur a Pv Lab 3 ' vero divertere,quapropter deserui societatem ejus, p l jp- mus potilfimum de modo celandi, & contegendi hoim'" dignis artem. Verum in ignis structura sezwentium 3 11 . j jc
ticbant ab aliis,quamvis adeundem scopum tenderent o . /p,n nempe fieret ac hunc modum,ne fugiens prius a volet quam y ^ persequens,quocunq; modo pararetur ignis. Conclu» 10 ^u ,rt hanc meam ut intelligas, arrige attentius aures: Opus ^jis» fit ex unica radice, 6t ex duabus, substantiis McrcurtaJmU* > 4 ,st»iv

^ De At chemia Liber jö $
t|^ ^'SjCXmineratractis,puris,& mundis,igne conjunctis amici- ipla materia,assidue coctis, usque dum ex duobus u- S 1 ' hat,in< l uo quidem UNO coipus lpiritus,&iste corpus facta ii a Coill mixtione.
fi* "‘‘modum augeatur ignis donec fixum corpus tingat non V'" fiio colore natiiraque: nam ubi rite mixtum cit, omnia jj > a diiiam naturam 8c virtutem adducit,ac tandem superat Hjit^t millies millena, ac decies millies millena: id qui Pariter credit. Ad hunc itaque modum virtute, quantita- ^»Hdtiplicatur, ut fatemur venerabilis ille Pythagoras, Ifu- kti S ^ ^odex omnis veritatis. In nullo unquam libi orum re- il t Q. lT * u fiiplicati o nem,pra:tcTquamin Rotatio magno,in Pan- ^arue,in Veridico,in Tellamento Pythagora:,m Turba, in illi P‘ 10 > in Avicenna,inBolzain,in Albugaza! fratreBendagid, H Cc | Cqniiantinopolitano.at in aliis si habeatur, non intellexi, tli,;i 'pfisaddilcercpotui. Novie
potui. Novi quendam ex Marchia Anconae, i, c - -enr optime noverat, multiplicationem autem ignorabat, fit^fidecim annos integros lollicite infequutus est, ut discedi la Ne
, C| 11,11 ex me nunquam (civit, libros enim quos dixi, habuit illis® 0- , ^otam speculativam igitur, & principia mineralia, cum V tro tai '° n ibus detexi,quibus verum a fallo dilccrni potelt, modo iw Ptacticam attexere visitm elf, obituris verbis tamen utego- igjty* aooravi, Sc quater conipoliu dictum lapidem. Quicunquc lY) C .' fittne meum libellum habuerit,ac legerit, ab omni liberari IxH 0 deberet anxietate,nec non veritatem cognolcere citra de- ■ dilucidius enim Icribcre haudquaquam potuiflem, nisi <l tt ‘ d oculum demonstrarem,quod quidem omnis ratio distua- iii c P' c tu cum Ici veris longe me cautius vclabis,a'gtcque feter fi ei .j' lT1 aperte feripsistc. Voluntas Dei vetuit onrnibus pal.un
lf n :’ t l u °d valde paucis notum este bonum est,ut in Turba pallun
b'Uir. 1
O
^A.
* R *A PARS LIBRI BBRNARDJ OO MI- tts Marchia Tr&tfan&tdepntftica Philojofhi- ct lapidis.
in 01111 fiac arte maxime profecistc me percepissem, cccpi do- t>t 0 p, ° Sm . ea potistimum quaerere ac frequentare: decet enim Cc fibi tOS V ’ ros fifi' similibus ad jungi, & non aliis. Cum igitur per ^ 0 ctiir' n t l urll 'dam civitatem Appuleam Indiae transirem,audivi qm p a 1,1111111 m ea residere virum in omni libentiarum genere, 111 fiune mundo non haberet. Hic pretium difputa- “»Itituerat omnibus in arte peritis, libellum foliis 6c
Y y coopcr-

7*6 Bern. Trevisani.
coopertorio puro , puroque auro fabrefactum. — , ^ aa j„- noris avidus,animum facere mihimet ipsi non dubitavn .
j:j __i r. _ - ij _-_„.I linnC r .-nl
QnapfoP^'.
hast r s *'
scriptas diiputationes disponere,addente mihi ad hanc
provinciam calcaria viro doctisiimo, veniente rrsih> ,a etiam,audentes ad sublimia provehi .timidos dejici•
p crp c *
a!^>"
tuo humi degere, viriliter in palestram transii, fatoqU c P‘- si,it obtinui disputationis coram astantibus, libcllusquc P r jjatiU; mihi pei facultatem philosophia: admodum honorifici p Jt jgati ut circumspectarer ab omnibus. Deinceps amnii j . n ,pi-
recreandi gratia, campos amoenos, & prataquaerens, u ‘
distinntm incidi fonticulum,pulcerrnnolapide circum ) ul ,-
r muro c |lw - •
atque munitum, supra quercinum truncum, ctetera
(ibi
datum, ne bruta adeam intrarent, nec aves ineo baln ct J ul .
facerent. S - '. - - ‘ '. -...'
critudincm
nt. Super hunc fontem (edens, contemplatus f um ' inem, ac vidi superius clausum. Ea faciens iter v -sicc,
h<m° tin
iodi ' 1 ' 11
St venerandus admodum,ut Sacerdos, a me si,lutatus & togatus quamobrem iste fonticulus ad cum e stet 1 ' 1 ° U !' lU tiis ■
clausus, de mss ^
penus»inferius, & ad latera circumquaque c
) nukiiua f ia au iitiiiiiii|uui|uv wu»*.- - » |Jll, ’ V
amico responso me dignatus ait: Est quod scias > arnict . cr js y tem hunc este valde mirabilis ac terribilis virtutis prx c tnnibus totius mundi fontibus,pettinetad Regem (o
I»
patria:,quem fons optime novit, Sc ipse fontem. !’*•
Regem liac femper ad fe trahit, & a Rege nontraliim r ' , balneo manet ducentis octuaginta duobus diclms,q ult ” ‘ l 0 siii' tum iuventutis robur adducitur, ut a nemine quantum' ^ stistimo vinci queat. Curavitigiturfiiumcoucludilbu* lC j ()t ; ,r- bo lapide rotundo,ut vides, in quo relucet fons datus , - s -c gentum»& caelestis coloris, ut etiam esset fortior, »r a jjjnii 1 » aliis destrueretur, induxit quercum Veterem sistam p cl j cS .,fU u ' qui tuetur ä solis radiis,umbram faciens. Deinceps,ut ^ )i]( jitiis> ro circumdatur valde fpissoqirimo duro lapide & elato ‘ a Je<> tum demum cava quercu, maxime quia terribilis est na ^ t . v a- ut omnia penetret semel influsimavus, ac irritatus, ndeeret,actum de nabis esset. Rog;
siogavi postmodiiin ul> j„- respondit, fe vidisti st 1 jj t iir>
trimenV s d f? ° MC v,dlsln >qui rdpondit, ie vidinc non an ' sed abt ; otf »’porc,quo per custodes in eo cl.wli" . ...„r 11 ' 3 " 1 umplius in centesimum & trigesimum u/q««^.
narius' 11 bM 1CI *’ lt adl .j 0du ” 1 lj'lendens , ac nitens. Lusto^R nanus balneum assidue calefacit, ut persistatur calore, qi”“.
q a fontis occultus est, ac die, & „ostes calcfiicit absque.^ slimv.°!rr ntcrro gavi rurfuiji cujus coloris Rex eilet , q iu stl ’ j(- , . e c P an >i° aureo prinrum ab initio,deinceps holost , Jf - llf
P OI c.vci thorace nigro, camisia quidem alba (iipra nivr^^ni

DI Alchemia Liber. 707
y oll tan »en, vcHanguincm rubicundissimum. Rogavi dem- K‘s„ u trilni Rcx f ö vemens multam cohortem extraneorum, ple- fecum adduceret? respondit amice, ac subridens: ^ Ul ' : 'cnire proposuit, relictis omnibus suis aulicis 8c tiiiQf,. C,s * ^lus intrat, nemine sontem praeter ipsum appropiu- c fin-f *i ^ ^ am ejus custodiam : cujus curam habet homo val- ptiq,, 1,110 simplicissimus hominum ejus supplere vices o-
E * W,lü nmpUtlllUIlUÄ iiUiiiiiitiu. v,..o ..... t ... -
P Ct j‘ , cum alitid nihil efficiat, quam calefacere sontem.
V„T lln ' utrum fonti Rex eflet amicus, & fons ipsi? qui aio K tJ! f 111 ‘uodü lese vicilfim amant, fons Regem attrahit,& non ius 8 0lnc, u: nam Regi velut mater est. Interrogavi tandem cu» ' ff tciss risRcXessct ^ relpondit esse ex fonte, qui talem, ut est, lico s ct ^bsquealia re quapiam. Petii utrum multos haberet au- for t ’3 Ul a «,lex dtintaxat habere, qui successionem expectant, fi |a 0 , , fx quandoque mori posset,potirentur etiam,ut ipse, rc- •tjti’ llnc hf ut illi serviant, quia sperant ab eo multam domi* t(Te t ' C . tn & poflessionem. Tandem interrogavi utrum senext ^itis ^ l)l r ^bronrli,esle sonte, (uisuiie matutiorem fub-
■;*■ w. poucuioneni. nuuun uu».v s „.— ....
^'^.^^pttndit leniorem este fonte, luisque maturiorem fub- J ito e Cll 'l buscu nque. Qui fir igitur, (petii) ut isti non interficiant >a cujus morte tantam successionem expectant, cumque /^hs *■? bncx / Qui ait: Quanquam admodum provectas est tutis ' 111 "omini,s lubditoi uni Inorum nullus adeo patiens algo- bidorum,plu viarum,ventorum,& laborum iit ipse: item Itllj * 0ru m per se,nec simul omnes occidere possent,neque vi*
tijj.'''Q om °do igitur possidebunt regnum fi mori nec etiam oc- DoRu"^ abt l u0 - Respondit, fex ejus fiibditi sunt ex sonte,a L \ir '' . nt omue quodhabent, titille,quo fit ,ut a sonte tta- tnnvim» n-r..—,u t,,,,.,. „.n-in-r ut illi.resufci-
*atu
Villuw ‘.[«UUIUIUUU, ULI1.V,V|..V ... »--
R>r n tn . ax ! me Rex occiditur ab iplo fonte pai iter ut illi,rcsnlci- ■psurn.deinccps ex substantia regni lui, qua: polita cstiu it q. 1 ' UTl as partes,quisque subditorum ejus portionem accipit, 'mt 0tlllricun q uc nnnutistimam particulam quilibet habeat,a:^ le 3 j lt °pulcntia,vil ibus & potentia Regi,fiuntque inter le sequa- qpyi^^ogavi rursum quanto tempore illi expectandum esset > t!i t i S e r c ns ' tcrum ait: Scito Regem intrare solum absq; lub- 1 0ns amet etiam istos,non ymen intrant, quia nondum tip„ ( .j 'S n >tatem promeriti sunt. Veium intrante Rege veste au- <lit cuK° nt | <:Xra ^°*" S > 2c contecta exuitur, quam primo luo tra- >Saturno dicto,hic fervat aicbus quadraginta, itlccpl an . st’ duobus ad liimmum,postquam semel habuit. De» C q^ XUlt ^- ex thoracem hololericcam nigram, quam lecimdo ^tbus ' Cll ‘ 1110 J ov ' nomine tradit, qui custodit viginti duobus h, p e J. Um demum Jupiter jubente Rege,tradit Lunae, quae ter» 0tli «st pulsu St resplendens, hsec viginti diebus servat,
Yy x Tum

\
70S
Bern. T re v i s a n i
sei' 5
floris
Tumdeimim Rex in puni camilla alba nivis instar > ' lllt ‘
...an.:..___._ ij _1:. 1.;.-lervat ‘1
existis,quam etiam exuit,camque Marti tradit, hic * C p 0 ß n ioJ 1111 '
ginta diebus, aliquando duobus advenientibus.
1 le rvn ‘
quS"
Mars, Deo jubente, tradit Soli flavo, non claro, q lU ,c ‘! ^se n ' draginta diebus. Tum demum venit Sol pnlcettimU 5 ' U ;J guincus,qui statim camillam arripit. lutet rogavi t*' 11 ” _^c t' 1 inde flt ex illis omnibus? qui ait: Fons deinceps •'P c,,r ill iVu al ' 1
camiliam deditdlis,vellem,atque thoracem,momento)- j a ni, carnem ian<juincam& rubeam tradit omnibus mando • „to jam demum habent quod optabant. Rursus petij , l,tul1 t jo- temporelempir expcctarcnt,&num prius aliquant 1 emo , rC nt■ nem servitiorum habere pollent,in finem ulque nili P cr C -jp or iin'
qui ait 1 Statim atque albam habent camiliam, quatuoj^- j ur i-
aulicorum,(i velint,fraudere potuerunt,opibus quoq» e 1 Lr 0 ' mis: verum dimidia parte regni solummodo potirentm» st^ £|l |[
ptet malunt,vel tantillo diutius finem atque exitunt cxp ct ’ j jn etiam diademate regio Cui domini coronentur. Intci' r0 b‘ . t ? tmquant aliquis accederet medicus,vel quidvis aliud eo t c quircfpondit-nulluin,ncc quicquam aliudpraitcr custod Vil . eunt qui lubtus calorem excitat continuum eiteumeunten' poro(um,pranereanihil.Rogavi, num custos Ilie multos pateretur? qui ait,plus a principio quam liilt finem,‘l u ‘ r |h-
inflaminatur. Petij utrum vidilluitmulti ?qui relpondsti^
tur ob oculos toti mundo, nenio tamen cognovit eoi- j ( .* sunt in mundo. Rogavi latius quid agerent ? qui ait, Si ' O grilli Regent iterum purgare poruerunt in fbnve diebus trio ’ cuendu locum juxta contentam continentiam, dando J 11 ' 11 , „71,
thoracem,fecundo camiliam,ac tertio eatnent luant se"'v o,i2- 5 ' Pixi ad ha-e quorlimt ista ? at iple, hactenus tibi relpo"“ 1 ’ ^ii- tus lum. Quod cum petcepitlcm , nolui eile molestus, ;lt ‘ lin iOt' tem comitatus lum aliquatenus,illi quoque gratias agens 1 - ell . tales, valedixi. Venerabilis admodum (enex Init atqt ,e ‘‘,'^it tillunus,ulque adeo ut ipli obedirent ea-li, cunctaque tre
1 t v 1111 *•»*»») y
coramiplo. Sopor etiam invasit me, ut rediens nel^ <,nt p,jqjiie' rC
quantilpcr quielcere destinaram , ledemque (upet IiunC -t non pomi,quin cl.uillra omnia lccreto teletaiem. * nU ’ lC .'|;iiii‘’ libellum meum disputationis prannium inspicerem, l’ el lllS ir, Iplendoicm & pulchritudinem, (bporem antea eoneeptt»"^ ut olcitantia quadam ii manibus in fontem delapstis Iit > 1 n|](J ii>
-i. liott*-'
pclliinc habuit-, volebam enim lervarc in memoriam ^ .^,111
adepti. Cumque inlpieeiem dilpnruit ab oculis,cxifli n, ' l . l ’j l j|li 1 -*
in fundum decidiile fontis,aquam exhaurire coepi, eim' Jf
tamen,adeo ut non maneret ut eo, nili decima parsei » 5 ^ pjf

De Alchemia Limic 709
'al ( 1c ■'"‘ ,tnls - Cumque totum exhaurire conarer, tenaces erant •i]tr a | HUClca in hoc opere f.uigarci ,(»pervenerunt aliqtu W,„ ‘ ll,llrc Impedirent. Priusquam abirem tamen,cone
,''^anibus. Citi
llt
concluii ne- Tum
ln »pcd
Vi jvT- 1ni: ' ,nc l ]»il'piam perciperet me fontem exhaulifle '■Et/' c,ncvc lerne mihi libellum etiam (urriperein.
C0C ^'' t cxc hari calor circumcirca in balneo ad lavandum tarc et .^3° autem ob perpetratum facinus adductus fum in detentus quadraginta diebus. Quibus ab- ^Uta; 111 r ^ axatl,s > & ad fontem reversus ut viderem iplum: '* llll >na n j U - S a PP ai 'uerunt,qu® durarunt longo tempore. In Hmto‘,7 1 finem omnia,qu® ddiderabat animus, absque Wu ■ rCi ‘l ,,i tC 11011 torquebit etiam adeo, modo rectam s ' lam ,abea non deflexeris ad erroneas,at naturam in UC11S imitatus. Concludens dico tibi, quicunqne li- l 'Ui 1 n. , llc meum legens, lapidem per ipsum non intellexit, tol a ‘ ITl “Heiliget, quicquid operetur. Nam in hac mea para- Hib Us 11115 opus continetur in practica.diehus,coloribus,regimi- fitri ' ,ls > difpolitionibus, & continuationibus, quanto melius Uls c, tlut 'latravi singula,pietate,cluuitatc, &compatlionc mo- ’S'Uitff' ^^^olatos operatores, in hac arte pretiolillima. Finem itis«« lcicns libello meo, Deum Optimum Maximum rogo, cu- Vtt ,a ruit abiolutus, ut aperiat mentes hominum hon® vo- , 5 *fl“ibus, ut ingeniolis, pauca diflicultas erit, modo abfli- 'lUoqi' ° l11n ’ al > s phantasiis, & subtilitatibus lophillarum, in via ' Utii r llail “®>maneant, qu® per meam speculativam demon- l Uni .n' a ' cte 111 J Esu Chi sio omnes, & memores paupe - cttote.eum ad lumcthelaurum inexhauflibilci
nentis.
Deum orate, qui r os docebit ulterius.
Iciu perve-
FINIS.
Yy j
OPVSGV-

r
710,
OPVSCVLVM
PHILOSOPHIAE
LIS METALLORUM _
Zachar.ii Nobilissimi Vi ^ 1
Philosophi Galli.
Ad Benignun Lectore**-
'UoTQjioT« hac arte divina scripft’'i M, 1 hin docti,sapientesviri , naturalcsfy P " 1 . ^J^profanattonem,vel divulgationem (tft fiir vetuerunt. Nihilominus amice Lector cum fatu ^ rajfem interpretationes contradtäionum, figurat parationum, aquivocationum, ac variorum £,l> *^cfO' paßtm in ipsorum scriptu occurrentium , absfy " celatum ej]e nolui , qutcquid ( post multos tnUt! f borcs,atque ptolixißimos , circa sophißicationem deceptoria potius dixerim opera prorsum inepta)? ginattones veras, ex probarum libris resolverim ( j jn
leüionibus approbatißimorum auäorum ,velut ^ ( f- sua Summa,& aliorum. Pedem itaque retrahen* ^ tonets vtu , quibus implicttus fueram antea m<*£ ts J ( ,-s- Dadalus in suo labyrintho, in semitam reäaWy* lui, qua gradiern tandem cognovi veram & P materiam,,d natur a nobts in cavernis terra p r£ P ■ foiH 1 ' ad perficiendam supra terra, qua sub iß a generat FI talla naturaliter, quemadmodum experientia ( , ^
r ente) me docuit, ut hoc libello declarabo ( ^ tirlliS J >0 0 1 ' unquam fieri valeat, in cujus prima parte n ‘ trr r ^i ^
dum & progressum, quibus perveni tandem ad ve ^
jus operis divini cognitionem. In fecunda, q u, °
Tfbus usus sum in perquirendis auctoritatum ex?

nji , Ad Lectorem. 711
ter,H ' Horum > aliarumque difficultatum- Tertia ve- n t "[“'Ha, declarabo praelitam ad cum nempe modum J^os lateat, filiis autem artu fit manifesti fima-. \o*$ ll0s omnta redigere in optimum ordinem studui !l> vid ^ l & ent, st m e »on imitatus hac in re nonnullos I 'h, ° s Ut ^‘ ta tu R. p. homines, propriisfui commodi ni- fretet * V> ‘l° s suam noluerunt materiam declarare,
’o>o r ^ H * m f u b diversis variisque fabularum allegoriis,
%e m >ros suos aliis ostendere vix voluerunt. N ovi *e/#f am ^ Ui nonnu da scripta receperat a Veneto, hae l »tr ^^ans occultabat occlusa, utipfenm vix auderet txja- cere > ile dicam aliis ostendere, vel communicare, ' l> !‘ ans f 0Yt c lapidem ex ea papyro sola proditurum ; ^ “borest modo conclusaftrUtifiime contineretur ar-
j r^ >1< l l<am Hermetico sigillo materia philpfophica. Ve- j, forant isti nonfortuitb concejfam effie tam divi- f, e .J c,e>llt am hominibus,ut ajunt Philosophi,dum repre, hr Unt e ° s ' ( l ut non P r0 ? riU -‘“ t alienis impensis operan - Pus A ^'bus dubio procul affierrime taxabor, qui hoc 0 - publicavi, prafertim idiomate vulgari » cum k ' 4 l)ilc t cmpestate scientia magis vulgo fit odiosa. 11 if t Ut) *, ervo l° re Sfionsum quod haclenus ignorarunt ,nimi- n a & 1UjtU ^ tvnu philosophia partem non effie .in huma- l H ‘ ><>te flate ,adeb ut libris feriis intclligiqueat,fed tn vo - fa t4se h)ei fitam , qui revelat cut vult per Spirtum s. fj ^^'el per medium alicufus bomims, uti secunda libri f Sparte narratur latius : tantum abest ut palam fa- fi 1 ** omnibus. Quid novi fi vulgariter scribam artem, sko ^ omnibus suis professoribus non alio sermone quaip proprio pariter descripta fuit hactenus»ut ab Hamei h ^b tfbraice, a Thebtt & Hali Chaldais Philosophie tts*^ * Ue ' H° mey o > Democrito, & Theophrasto Grst- 4r lingua , ab Aboboly,Gcbro,& Avicennst
9 *e yfi >n Arabica. Mortenus, Raymundus»& pleris * Latmi, Latine tradiderunt artem, ut cognoscere „ r; 4 turei

jiz Ad Lectorem. ■ ■pusd'-
tur a successoribus,divinam istam scientiam b°» nrit tam sua nationis toncejjdm quando fo suiffe. odio sciendum veritatem artu non ejsespretam ,j c ^0 duntaxatm easopbsticationes, ut in prima ^ fi c parte narrabo latius. Atfi dicant, cur ego non dt manifeste singula Jlnbam, ut ex hoc opusculo valeat operari,cum secusfacietis nihil utilitatis a J leäonbus? Vt rejpondeam,quis ignorat innuWt ( pensis inutiles,qua circa hanc artem in Gallia J 0,1 ^ mdies propter jophsticattones, & a quibus fi t et)i fint m viam reäam lectura mei libri,tum pt) pt°^J ! 0 res in ventatis(emita retineri per ea quasecim* 1 l ^ doceo.non erit stis omnibus leättra tertia partit t> in qua narratur,qua patet ad prailtcam operis diV > sum facilis aditus. Divinum voto hac de causa, <\ u ° fi per se ipsum abjfi divina inspiratione comprehende inteliigcre potest, etfi doclifiimus alioqui philostP stat,ut an Geber adversus omnes, qui sola confide* causarum , operumfa naturalium operari nitu> lt 0* quiens: In eoplurimum errant putantes se nat m a fj (
tari posse,cum id arti fit m omnibus impoßtbile.AOß 1 , ^: igitur ejusmodi calumniatores a lectura noftri non ipfis enim elaboravi,sed filiis doctrina benist its ^ ( 0 libus,& ßudiofis amatoribus hujus artu. Qtios dem rogo,&admonitos volo,prius quam operari M 1 fi t n ut omnibus dubiis , qua circa singulas °P er ‘ lttt fj. i 0d‘ (ompostttone necessarias versantur,collatis, & 0-
tuo contradicere videbuntur ,anigmatum aqtt ,Y ° l stF bm,&id genus aliis,animum adeo resolutum atq rutn habeant,ut videant,ac int eiligant , non nifi 1 toncordantias ,non diversorum,sed vario P' rum m unum & eundem sensum. Hac cft unica vn* scendi veritatis,in hac arte prasertim,ut Rasis mj u 'tunfy de sidiosus erit,ac oscitans in nostrorum \‘utn,ineptus 'ttiam erit ad praparandas materia

An Lectorem* rill.
Itidem unus alio declaratur,tmn quod tn , ß° Un0 ,,< ri l ^Itiritur,suppletur in alto, lmpojsibite nainqueyic e tjpo * e,l te divino confilio)repcrin omnia exordinef cripta,qine ^ /j *mc artem finit mcepn.t. i 'roinde quojeumqne rogo,
Mtper bot meum Opufeulnm adtantamfduitatem p -
Ve «en»l,»o» abutantur ea,pauperum'}. tnf rimis non P n
’^Uiemores adfui condemnationem,Deo gratias agan <
Mtepro im,6 v reliquis liber alitatisfu<e donU,cui Jtt laus, lo nor,& gloria soli tn sternum.
P4rs OPVSCVLl DIONYSII
** c u A R I r, VIA PERUENEKIT
«uiler ,ui 'veram notnuim bujtt^ artis, ope- ru<jj dt^trit.
£ R m E sille Trismegistus non immerito vocatus philosophorum omnium natmalium propheta primus, atque patet,divini lapidis auctor,& Tcrniagmis Interpol i' Prcs,postquam expertus eflet ventatem hujus divinas
p a j c ?^ 0 Pp'a-',(criptutti nobis reliquit, quod nili metuistet nniver- qni C1 * u ^‘ eniiri postremum, nunquam de hac divina scientia {n« 1 o lllam <cri s siss «>’» «ntam venerationem habuit. Hujus o- q uQ t^L Sltiamcx titc , nmt quotquot eum in hac arte sunt imitati: tis j n “ ttUnl Ul omnes libros conscripserint in ca, variis argumen- iit j partem concludentibus , ut ait Geber in Summa,
n * ns°( aUtCS at ^ ' 1U11C '"°J um citare cogcicmuv,ccontradoctri- cih . ** U ’ opinionum ejusmodi varietate,mentem ipsorum perciti' ' Cnt ' Qups nihilominus etiam errare fuit nccestarium a prin- j * ,.' ut postquam adepti fuerint artem summis laboribus, cum „jjL tct ns,tum corporis,pluris faciant,occnlthisque fervent. Illa no( - l ^Ust occatio maxima celandi: nam ad intolerabiles p«- lib ° S ^ Uc Ebenes accedunt sumptus ingentes,his potiflimum qui siti ° ! 1,111 kctuva soladiscunt, expectames inspirationem ä divino tai Itl 1 ' ’stnt'madniodum ego feci fpacio decem annorum, ut n.tr- j Vc lllS * ulll A medium dicturus per quod in cognitionem hujus Wa' 1 ' Vt ncr ‘ ln ' Cum annorum essent circitet viginti, postquam ccs -sentum i,tstmtfps domi fuistem in principiis Granwjati- Ii„ " . 3rtcs & philosophiam relegatus,annorum fpacio trium,di- n'eis 13 Particularis mei praeceptoris, adeo profeci,ut visum fuerit Ut0 ‘ ihns (interca temporis enim uccrque parens interierat) nae provehere , videlicet ad legisprudcntiam sub eodem V y S praecepto-

7*4
Dionysii Zacharii
prxceptore: sed priusquam discederem ab artium s jnif' miliaritatem & amicitiam cum plurimis aliis scholas' quo' ram,isti varios habebant receptorum chcmicorum lm* nt epraC' mihi datos mutuo summa diligentia descripseram, ant " 1 * e c&'
ceptore familiari, qui jamdudum etiam inhac arte petar, adeo ut antequam abirem .collegissemlibrum ai c ua‘’ copiosum ejusmodi receptis resertiilimum. Statim a st c ,;ii’' cum praeceptore meo venissem eo locorum, ubi lcg'^ * ni 0' «avaredebui,scripta mea coepi resolvere ,quorum .stpti.o*' jectiones continebant unius super decem,alia super gutta,tertiam,mediam partem, ad rubeum octodecim ^joii*' runi, viginti,&c. in coronatorum aurum,ducatorum>^' t lique coloris quam unquam esse possit, unum sustinere quationem, aliud examen Lydij lapidis,omnia aliud c* an . albo limiliter.unum esse debuit denariorum decem, al1 , lC (C' cim, aliud capitalium numilmatis argentum, album e* ^iro®' diens, aliud in affricatione lapidis Lydii. Summatim e ^ ()|J d0 bam, si vel minimum istorum praestare valerem, in - ci>^ majorem felicitatem contingere mihi non poste. Fraci CI ^ rl o legerem ejusmodi recepta magnatum inscriptiones P r f. ar n<#‘’ unumRecinxNavnrne,aliud Cardinalis I.orharingi*;. ^ i cS »» - - • - ..... .--titulis -:te
& aliorum infinitorum, ut ejusmodi larvis atque
incauws hominibus adhiberetur, quibus etiam decip' c ^‘. j 5 ,id cum exteris. Fornaculas itaque fabricari coepi,8c a rtl ‘*i , . lI ] l iii 1 • maximas deveniens, totum istis replevi magnum x "^ a liai§' unam ad destillationem destinaveram , ad subtimationf*J!‘ .pi, adcalcinationem, distblutioncm > balneum Maris, ad “t 1 t oS» adeo ut pro primo introitu mei prmcipij, ducentos c01 ° nI) o* • quos receperamus in sustentationem studiorum addu oS,1 rbo ai« penitus insumpsissem, partim in fornacibus, partim>>' ci ^,,i- bus,infinitis mineralibus, & vasis vitreis, auro & arge nt ° f liter fusis, mixtis , atque solutis, qux lon£>a tractationi F . , a (i- interloppas& cineres, ac ita diminuta vix apparebant, .^c» tillo residuo fragili St corrupto : finito nondum an' 10 ^ ia
substantiam duorum,aut filtern posterioris jam incnO'l a (c fumum redegi. Hoc tempore meus prxeeptor calid' L bre correptus, per calores nostris carbonibus excitatos 1- ^, 1 $ instar setme qui Venetiis in Arcenali percipiuntur * „iVO 1 * tormentorum) quia jam inflammatus, ac flagrant ,sll1 j 3 p 3 ' frigide bibisset, ob cujus mortem maxime dolui: tum st rentes renuebant piares mittere pecunias, quam pro 'L c C °L Proindecupiensirichoatum opus piolequi, domum ' c ’ „od“ ctn? funi,ut liber a tutela factus, meique jm :s, de P atc '?ij() £0l V. quo vellem disponerem, qux statim in arendam fur voC&
fac»

s ct ; r Opusciu^im. 7 ! s
nuK c l l ' atuor annis quadringentoium coronatorum pretio,
Jljnus tandem receptum ab Italo milu datum experirer ( hunc üiir. niCCUn ' 1 > donec viderem exitum rei : affirmabat enim se vici c P cr expaientinm ejus tficctiim. In hanc rem emi duas un- ji ‘“"'i,St marcam unam argenti, liquata limul diflolvimus in qq 'orti, postmodum calcmavimus per evaporationem, aliis Hat'r" 1 ' d* ve rlis aquis, variisque destillationibus dissolvere co*
|’til', Um us,tantisper dum tres praeterirent menses priusquam hic j, la; 'i s P' lr atus estet in projectionem,quam quidem juxta recepti t |j ■ '“'ptnm fecimus,at fi ustra: nam augmentum transumtarum etnmcmum , adeo ut ex auriSc argenti simul unciis octo,
Ij, ltci| nt uncia:tres tantum, ut interimtaceam de multis aliis ^ pnbus,quibus quadringenti mei coronati,fiint ad ducentos ."gwrta redacti.de quibus etiam viginti defecerunt, istos Italo (Ji 0 j c di>titauctmem adiret recepti,quem asserebat este Mc- ^ 'n a c l uo “relius ipstruei ctur. rroinde per totam hyemem f(j " ejus reditum , verum in diem postremum potuif- Jtn '“'dem manlisse, nunquam enim postea mihi visus est.
tandem comitante peste rediit, quapropter loco mihi ce- q. 111 fuit,aliisque sociis anno dimidio, quo tempore incidi in
. “dant senem, vulgo Philosophum appellatum, quo cum ami- contraxi,mcaque recepta communicavi, rogans ut suo ju- ''“nreliora notaret: decem itaque vel duodecim quae sibi duma videbantur, demonstravit. Hxc, cessante peste,re- sen's a , d P nstmi ' m locum tentarc coepi mox a reditu, perqueto- sent U ° cc l uemcm hyemem operatus ad festum usque joan.aeque c , ll i f |’ m tmolumeini, quantum ex praecedentibus reportavi: fi- ( Utl) crn "dirue quadringenti mei coronati fumpseruntaugmen- des >Ut C1C e ‘ S septuaginta duntaxat numerarem, nonpropterea ^ P°ndi animum. Quidam Abbas habebat receptum ah amico . 0|1 ' a transmissum,ex aula Cardinalis Armignaci, cui adjunctus Posui centum coronatos, totidem & ipse, ut communibus ex- f 0 nlls fxperiiemur. Fabrefactis igitur fornacibus diversarum “rarum ab aliis, quoniam opus erat nobis excellentissima a- *U 1vlt *>pro dissolutione mare* aut librae femis auri,gcncro- ( UTU vim vag magnum emimus, cx quo per pellicanum ingen- ' ^ c °piam ejus aqux saepius rcctificataeqiliirimis vitreis vasis ad “eeniptisparavimus. Postmodum auri nostri, prius integro 'pseMlcinari, marcam unam, & quatuor niarca* aquae dictae, int U ' mus ' n duo vasa vitrea spiffilluna retorta, unum in aliud “aed?* C ’ ambobus collocatis in duabus magnis for-
n ' 1 “ s rotundis: Emimus etiam carbones pretio triginta coro- q'J,“>“ unica vice , ad ignem subtus continuandum integro I c ‘rr anno, ut interca tamen aliquid in aliis etiam receptis ten-
taremus,
dcirdu

7i 6 Dionysii Zacharii „secf
tavcmus.ex quibus non magis quam cx opere mag 1 ' 0 juimis militaris,ex utroque videlicet omnino nihil. r oll> ct '
nuis ignem ad infinitos annos, priusquam, ut recep u ” 1 ^ t Jci’ ,c batur,congelatio facta findet in fundo valorum, non p 1 ‘ £ et ;lt
solutione. Non autem opcrabaniur in debita materi- 1 <^ ft) iit iila solutionis aqua vera,qua: nostrum aurum distolv' cr<: .Jl# ab experientia patuit. Invenimus enim aureum puh' cr ^pcf' 1 integrum,nec nili paulo minutiorem, quem projearn»s >, „t vum argentum,ut habebatur in recepto,sed in vanum- _ ftii!'"* limus hoc infortunium,& praesci tim Abbas, qui t.u lic ] 11 '' leer ct.ums publicus,iactitarat coram suis monachis,R‘ 11 stare,pra-ter finem operis,tandem plumbeum fontem vCI m"
in monasterio liquefacturum, & conversurum in auru 111 ^td in aliud tempus reservare coactus est,ut postmodum hisf^ ei sumptus,quos interea f ecit per (iennanum operato' 1 tcreuntem,& frustra me absente dum est em Parisiis tentt' bas utique reaisunipto animo,perliiasitmihi,ut congreg- ^cfl 1 parte mea trecentos, vel quadringentos coronatos, ^, r rfi”’ adderet meis, quibus mecum assumptisParisios me 5 01 c Ji\' (l ' ubi laborantium numerus infinitus .tantisper inter ipl° 5 .‘ t ,- f»0? fosvcrlarer,donec opus aliquod perfectum inveindiU' 1 ^ pvf vclut fratres partiendum. Quo quidem pacto inito, 1 iestionum mearum dentio confcripii, Parisios uuc]" c octingentos attuli coronatos , ea intentione , ut illine 1 ^jiti- dei em, usque dum astumpsistem aut reperillcm quod sf Nou fine >iarentumSc amicorum iimimmi otfcnlioiK*"’' .• iJb!' 1 '" ce(Ii,qui me libenter in ordinis senatorii virum pi'°” 10 ' V c ' patria,existi mantes me legisperitum este piomptid""" rum ego resistens,ac simulans me bis pecuniis ofliciurt’ • empturum, valedixi,& accinxi me itineri altera dic nata iin 11 ’’ 1 1’arisios appuli triduo post Reges. Ibidem integro rue*' incognitus latitare volui. Mox atque postmod»'" u i]]11 ili'! caepi cum nitistis, aurifabris .fusoribus, vitrariis >* 0I ! 11K . 0 jiie' 1 ctotibus.alnsquc,tantam contraxi notitiam, ut vix °: tl Si finito,plus centum operatorum fasti sint mihi f' n " 3
nulli operabantur in tincturis metallorum per p> °l Cl c oi’i ll 'l per cimentationes,aliqui per dissolutiones , plei ique 1" j|i f ctionem c (sentix lapidis fmivilli vulgo nuncupari, a prolixas deeostioncs.aliqrii in extractionibus Mercu' |0 ^ t po*^. tallis,ali j veto in istorum fixationibus. Adeo frequens congregatio , in domibus, alias in summo templo,p c .
dominicis diebus non parceretur. Aliqui dicebant i nts nam nobis esier facultas opus nostrum repetendi, P erV 1 p 1 (lc t,r ' t ad perfectionem: ali)» si vas nostrum integrum perm-' b c ’

Ns u ,
Opusculum.
717
rrjt u ll a CCedcbst t - nonnulli, si vas cupreum habuistentns optime Htn, 0 Uni >fixunr veddidilfemus Mercurium cum luna. In summa W 10n r„ium aliquid operatus fuerat, quod luis caieretcxcu- ks i li1|n us » c l»ibus adhuc tantilper tindas aures exhibebam, inuti- iti 0ti q ' Uc lumptus.quos feceram ejusmodi persuasionibus,me- <tiis, ad ’ rcfrica l>ant. Interea Grascus quidam exillimatione do i«n s ‘ pv e mi . h > notum thelauranum, aureos illi montes promit-
>8 fjj i? ,
He ni ^ lK atione Mercunj ditabaris. liare notitia dedit occalio- lio c ’ CUlT >antico limulpro parte mea pecunias erogarent,ad 111 litu ^" S CXCl l lu ' n duni. Cum igitur opus estet argento puro con fracto, hoc emimus pondere trium marcarum, 0p Cr : ci, nt adjuncta palla quapiam artificiali,clavos efformabat “a claus S ' 10 ^ er >i'dniixta cinabari pulverilata, quos in olla figuli— M] a | coquebat luo tempore. Tandent exiccatos per cu- l>lii s "iminabat > adeo ut rcpercrimus tres marcas, & paulo puri, quas quidem astqcbat ex cinabari productas: ' l| '" eff?"" 3 l 1f) l’tas infumum cvolalle. Lucrum hoc Deo no- i>a t0s ‘"poiuit.non nobis,cum ego pro parte mea triginta coro- tlav Q ’ . ra » perdidi liem, vel frustra inlumpfillem. Rumor lnc de j lls 1 '"etebuit per totam civitatem Panlienlem,ut nemo non bus ^qd'nn'ifl'ct.prarlertim inter eos,qui sophiliicationnm operi- liiitj ^ lc ' Vc ‘'anr > vclut antea de pomis cupreis ad fixandlint cum djiu, c . rci,1 ‘uintama fuerat proleminata. Tandem advenit qui- ttt i llt | | ls >n fophillicauonilms ini igniter expertus,ttdeo etiam, ’'"''eiti a , UCril . m '' K evet. opera sua vendens aurifabvis, quo cum ” M11 i,non line lumpm.ne me putaret egenum.
C ^ r arct !ntc t5' ° eunt iploverlatus lui,priusquam tantillum de- ‘jUcxJ ’?.°^’entotandem areamini suunt mihi communicavit. * 1 ' < -'tin 1 AU^ Ur ' m ' teeret, nihil perlecti fuit. Nihilominus ad (>011,.. ” a tem (cripli cuncta, quas liicceHeranr,iplique duplum liripdt 11 H ’i us operis utili eum prastica dicti nobilis. Ad me rc- liij.. 111 ‘"anerem Patiliiis adhuc annum himptusque nonlor- c '" | ] ‘Maxime cum in arcanum incidistem, pro principio,
‘eri,-
>»id
^'"dexitl --- ' -i' ~ i,
Uto n '"-‘liabat non exiguum,quamvis ego relolviflcm in ani-
Mll - lll ‘ materia, qua: non perfilieret in eodem statu, quo t]U e l^'P ai ' l, ciat,hoe mihi proponens, operandum non este, ne- ‘iiiy,' 0 '' a "dmn eniquam,ut nequam & impostor evadar, alio- dttno 1 U ' 1 eittntento ditescat. Proinde manfi, ut scripserat alio do,-' 1 " duobus antea pratetlaplis,frequentans jam hunc.mo- ^‘b ( . r( .*^ ,COSt l u e de quibus opinio communis erat iplos aliquid oni perfectique Ontncs lernte confiinipleram pecunias.
*Uis lui".''d nie rursum scriberet Abbas, ut mox visis perlectisque
"*‘‘5 absque mora venirem ad iplunt,quod feci 1 nolebam fomiflant fidem fraternam perfringere. Advenienti mihi
latera«

718 Dionysii Zaciiarii 0 si» c ^
literas obtulit a Rege Nayarrac ( qui harum muni cU /- lC tii S 1 ' 1 " videbatur) adipium mistas , ut procuraret npudmc, 1 llC J°' tam illi praestare vellet,Regem adirem illic 6 , arcani' ' cete illius nobilis,nec non aliacjuae mc lare audiverat ^repromittentem in remunerationem tria, vel quatuor n" ^ ol ,,|iJ' natorum. Summa ha:e Abbatem adeo instammarahf^^nb gis lactum se dcmonstralsct.ubi jam in crumena lita 0 cin"
prius quiescere potuit,quam in Aulam me contulerim- vcniflem.non ante lex hebdomadas operari potui,quod - renda edent materialia. Absoluto tandem opere iiiune*^’ jfli< expectabam obtigit nihil. Nam et(i Rex in animo remunerare labores incos(ut interim taceam de favore ^ pjii' citiaper incolas & aulicos,mihi demonstratis (cilictt.a v '\^ 0[1 i'i'' tis tamen) nihilominus dissuadentibus Regi bonam Rf i£3 til 3 suis,ac maximis nobilibus, & praesertim illis, qui poti" 111 ‘^1' suerant adventus mei.dimillus fui ä Rege vacuis manib llS ’ joiii' verbo gratiarum, & si quid edet confricationum in f"is r ^ 0 ]li' bus,cujus potestatem haberet, perquirerem, hoc mihi da j t ^it> ccbatur. Tacdiola responsione perturbatus, fidere J
" ■ . ’" r
vani» promissionibus,qu® mihi notissima: fuerant oli' 11 • ^
£3
datem non latis contentus redii,nec prius tamen nt j(1t'
■"' W stO»
rem trjpscundo quendam religiosum Doctorem r)t muminphilosophin.de cujus singulari doctrina nimm c ‘ ppl exiguus, hi« me plurimum retraxit a sophisticationib"*' ^,,c,
ani
eo '
ipsi ‘■'I
• t ).'” 1
quam cognovistct me philosophiae navaste oper. ut magistratus gradum (quem vocant) recepissem,"t ‘1. narraveram, dolcre fc plui imum,aiebat,me non hab»" f ^jli- optimos quoscunquc priusquam & tempus, & opes tat’ feister consumpsissem in ejusmodi Ibphisticatlonibus . j^iiii 1 ! Narrabam ei de hoc opere postremo, qui mox judicavit ^ii- tis examinibus persistere non poste. Quapropter Iu 3 ^«qH 3 ce,ut prorsum deinceps abstinerem ab istis erroribus,"
legerem antiquorum Philosophorum attentius, ad nem ver* sua: materiae, in qua videbatur consistere hui 1 tiacpotillima perfectio. Proinde accelerabam iter ad-A (f |tf
ut rationem redderem lumtuum, quos feceram Parisii*’r ( jj.i' que darem ejus icmunerationis, quam acceperam a varrae. Cumque narrassem omnia, contristatus est V quia nolebam in opere perseverare: credebat enim 111 £r b 3 /
operatorem este me,nec tantum esticere potuerunt bon^ ^^ quibus utebatur, quinDoctoris consilium amplcctd rC Q ^f, 11 dentes rationes quas adduxerat. Calculo dato cum trique nostrum ex octingentis coronatis communibus, it fjl
*a residui linit inventi. Vale utrinque dicto,separati
fllll""si^
Vt |(

Opusculum.^ _ 719
^bcr ° mumr cvcisus,ut plures nummos a meis arrendatoribus S quibus receptis, Parisios iterum mc contuli .delibera- Hon e a ^ a mccum,postquam eo venissem, ä domicilio quopiam tt i t ^ CUn di,donec optimam &perscctam fecissem resolutionem, »Ht Cqu Ura dlv ersorum auctorum nostrae philosophi* naturalis, Hinj? a ' 11 operi nostro magno manum apponerem, relictis o- ilw «ODhistiati^ibus auctori suo nequam. Appuli Parisios brij a ]j l )0 stndic Sanctorum , anno 1546. comparatisquc mihi li- V^Pfcno decem coronatorum in hac philosophia parior^ o 0nirn >partim vero non, cum antiquorum, tum moder- H Cnia crt bent*m, ut Turba Philosophorum, Trevisanus, La- lo CatQ ^o naturae, & plerique alij tractatus nondum impressi ,8c Pli Cr j ' cu l° in suburbio Marceo, mansimus ibidem ego.Sc mihi,neminem interea frequentans,atque assidue Di 0 ' ,d ! es 2 c noctes integro anno summa cum diligentia. Pri- Poiw, e v ' x absoluto,coepi jam unam resolutionem mihi pro- ^ aliam,hanc ampliare, modo mutare prorsum, idque % P cr facere proposueram,usque dum in unam tandem inci- Ph , los - ln stuam nulla varietas,& nulla contradictio sententiarum »l( Cr °Ph>c a rum quadrare posset. Inistis annus ,& bona pars *i Ctn U , s P r *teriit, priusquam stabilem aliquam ex eis cognitio- ta te ':^ cre possem. Inter istas perplexitates constitutus,frequen- ^Pliist Urn expediens bonos operatores in hoc opere divino, ts rarc jf a tergo relictis,quos cognoveram toto ccelo(quod ajunt) ftdjli . alios seducere. Verum quae me tenebat ambiguitas a div Ct p |amau gebatur,ac magis dum considerarem varium atque t>p Cta ^ 1T ' operandi modum inter ipsos. Nam si hic in auro solo o an ' r ‘ a lter in auro cum Mercurio, alius admiscebat pium» >0r tUla ' 0<a tonans appellabat,quia cum argento vivo per vas re- Vi Vu traulierat -. alius itcmconvettebat metalla in argentum «p^arii, simplicibus atque diversis,per siiblimationcm: alius
teti
Isti ^Mua Raymundus Lullius utebatur in compositione magni s a P‘dis.
^ operabatur in alenibico .contra reperiebatur, qui in b t j s v • at que aliis diversis vitris,aeneis nonnullis, cupreis, plum- ^tieb C ar gentcis,etiam aureis. Item nonnulli suas decoctiones ba s antl 8 u em a gnorum carbonum,alij lignorum, aliqui flori- l) top c C r Cmoium > a l'i Solis radiis,& in balneo Mari* alij. Adeo ^'°uibu tl ° nUni c > usmodi varietas,una cum librorum contradicis Sn, 5 ’ COme fernst redegerant, ut desponderem animum, dehnst i* tU divino rursum erectus, ad librorum seriam lectui«w> 011 eontuli, diligentius & majore eum aaitnadvcrsio-
[ ne rdc -
>n attramento nigro, quod asserebat veram esse ma-

7ZO
Dionysii Zacharii
n cnto c
ne relegi scripta Rnynnindi Enllij, pra Intim in Codicillo,qux contuli cum epistola quadam , quam j V°’
pcmortem existcns, Roberto Regi,& cum s cripto q"° dor
re milii dato,cui fuit inutile,ut contra praidictas om 11 rC fol* tiones,quas antea videram concludens, ad unam tam 1 , libs' 5 ' vitiem,talemqtte reperilfctn.qiue conveniret cum omni ^ item cum ea resolutione, quam facit Arnaldus de Vip' , . lC jtS' ccptor I.ullij in ltac arte, sub finem magni Rolarij hu. • \ c oC' que manens opinione,aliud nihil operatus fui;quam j^fcte*'
don^.
CunN
ni«
liet mei census.ut domum redirem opei atum-^J' domi,propositi quod resolveram in effectum ‘r j,fir ilioneprius omnium qua: ncceslaria limt, ac l’ 1 " fltiC
re ac meditari circa meam resolutionem dies Sc nodes, minus adest, jam estem domi
facta provilioneprius omnium qua: nccestaria limt, ac 1 ^ nuni construxi, & altera die 1’alchatis laborare ccep' ’ 1 „, 1 t' 11 multis impedimentis, quorum hic non faciant mentio' 15 rl # patentum & amicorum crebrarum increpationum,ac vtc ^ji) Nonnulli dicebant milii,Heus qtiidnam verlas in animo, n fat inutilium fumtuum in bis nugis adhuc fecisti > qi' 3 ^ 0 . on u''’' admonebat nisi abstinerem it tractatione tantorum car vulgus (uipicanirum de fabricatione moneta: fäll* > ci ,rn ltl |tC 5 de re murmurare ccrpillcnt. Adveniebat alius, qui c ' vC * o p t .fli0' afferebat mirari, ac pra:cmmcntiores,cur non facerem p ,g.ia nem Jurisptudcnti*, pratlertitn quod Licentiattis este' 11 ’ pervenerint altius ad offictii aliquod administrationis e * ca. Qui mihi conjunctiores erant, ac familiariores, i' lCI .'jp s jr>' indies absque intermillione dicentes: Quando tandem >^,K. cptiis finem impones,& bonorum paternorum dilapioct' JitO' potius foret hujusmodi lunatus inutiles ad solutionem l c /fcvi' tum convertere,& emptionem alicujusosticij. Nec 3 ItI tiii’*' debatur, quin minarentur nubi, nili desisterem,factt" ° s i stri 1 ustitia: ruerent in domum,& omnia perfringerent u' 1 t ib'
-- ' '• - • " ' ’ CXtC r(, l ■'
ta eum reliquis. Si nostri nullus (inquiebant) nec
sid<
amicorum fit respectus,tui saltem habeto rationem, c011 cum triginta,vel circiter,annorum sis , videris agere < l l " rl£ L 1 jiS i 1 '
ritum. Sic tibi barba tinnitui in albedincm lei me , V rX ,,j!t" 5 boribus, vanx cujusdam opinionis gratia perpellis a> n |iil" juventute. Utrum hxc verba mc pungerent alpertime |jif' rate: maxime cum viderem opus meum indies fiicccdere ruis,cui pertinaciter & constantislime inlistcbam absq"^ spretis etiam istis ac aliis intervenientibus iinpediment'SA^tyrir pue peste,qua; läeviebat per totam xslatem, ut etiam omnes negotiationes. Singulis utique diebus conlpict*^ d £ ' :>t itiones trium colotum.quos Pliilolbphi scribunt apP' V-
.cante perfectionem operis divini. Eos oinneSgt-' fl ‘ 1 p ll tc c '
l
5.ti"
et'

Opusciuum.
yu
!{fi lls ' 08 un,lm post alium,& deinceps proprio die Pafchatis al- g Cftt anni » v 'di perfectionem, experientia facta super vivum ar- H C j s m t'alcfactum m tigillo,& conversum in purum aurum prae ho c | Uls > breviori spatio , quam unius horas, pauco admodum 1 Vere divino. Deus novit quanto fuerim gaudio perfidiis. c ^ni D°' ,tCI Ca hictabundus, aut elatus mundo coram exlili j, ied gn.iu, S rat ' as »gens immortales, qui meas preces exaudire di- Hii m s llcrat > per Jesum Christum filium suum Domi- grj tla °' uni > oravi latius, ut illuminaret cor & intellectum sua Dis, Polfem uti ad honorem & laudem (in glorioli nomi- quo i), tCra datim accinxi me itineri versus meum Abbatem, %rn ? llu ^ x fidei facerem lutis at obierat (ex antea menlibus: ' rtU1 ^°' orc maximo affectus fui, & ob mortem alterius videlicet, de qua mihi relatum fuit itinere, non longi Conventu. Proinde contuli me in quendam lo- iit tcil Ul S ,la tum cuidam proximo patenti meo, priniquain disce- t)U er a P a tria,uteumad me venturum expectarem: hunc rcli- 1 domi meae cum potestate procuratoria, vendendi omnia
-r- I —---.
Ic cr ca paterna, ut meis creditoribus satisfaceret, ac reliduum tlijfj 0 Pauperibus & egenis distribueret ,utque mei parentes 6c ^Wt j erCnt P ar ticipes ejus doni, quo me Deus honorare voluerat. b ll | 1 j t | Ue >Scfeie omnes alij existimabant me tanquam defpera- trniy, 111 ’ ^ prx dedecore ob tantos fumtus inutiles vendidiste Hii|,j a,t l u o ad exteras regiones fugiens, laterem incognitus, ut tcp s 5 etl| bt ille meus parens, qui ad me venit prima J ulij Dein-
^ll!
anant ivimus,mSabaudia sitam, ut inde nos conferre-
Vc“ celc * 51c quodpiam emporium Germania:, pauco admoenis j” lltatu > ne innotescerem etiam illis, qui hoc meum opul- ^dive ^ trcnt > me vivente. Quod quidem compoliii solum, llcin bonos piosque viros a fophisticationibus.ad viam pr llt)a; Perfectionis in hoc opere divino. Pro conclusione hujus c Partis,in memoriam omnibus refero quod Poeta tecinit: quo ,-pr juemfaciunt aliena fericula cautum.
>ns Q j eant a meis erroribus inutiles sumptus sugere,qui fiunt r« ^ j "meationibus: contra,patienter & constantes prius lege- t) Cllrn tc *ngere bonos auctores,quam operi manum admovere: ton p l ° rai ’do femper pro gratia & intellectu (incero. Siquidem
tn s f - ® »It fnl-i Vr»r lt-inni» HlV T ini.u
l *te r
aft ncc l Uc fortuna huc pervenitur, at lola vocatione divini- . i n ji’P°rius quam studio. Quibus datum fuerit,dabitur pa- rrincs^ 1115Vc ' ai 'di modus,& aliis probisque revelandi,neo- *qualiter intclligant: pariter St bene utendi gratia,m honorem Altistinn datoris luminum.
Arnen esto.
Zi
opvscr-

Dionysii Zach am 1
7ii
iBCf
OPVSCVLl DIONTSU Z^CH ji R 11 s pars,<]ua docet auttor tependorum PhtleJoph° , ' lt,n t uralt um ex facthma methodo modtt™ & normam.
3>ntt«P$
1 5 RimoPhysicorü libro Aristoteles docet contra neg 3 u . f » cipia non cstedifputandum.at bene cum ipsis, q" 1 , , 0 flin ls )
i r ,... r , . n 0 '*‘
vera,per ignorantiam^led hac valeasit, quantum vale“- t ^punicanti, non videntes anguem sub hac herba latcn"’" 1 ’ -^c. vani (ibi ante oculos positam , prte qua de fallis c0 01 ' ltc llis: (rC
Sed auctorem in hac P arft jjJ|,nc f 1 * 7 ”
ns discernere nequeunt, non fat volens,ad meliora rranleo, qui proloquitur a ^ IU j, 11 nl l0 ‘' dum: Uonis (inquit) viris,& hujirs arris studiosis °) lU cl ' fC (c< <c volui conscribere, quo valeant inde fructum & Utility ^u§> non exiguam in legendis afictoribiis,imelligendis obici"
& velamentis', confusione per varietatem inordina 1 "" 1 0 rtli' Proinde ut obveniam istis,& meis siibvcniam audito 1 ' 1 " ^.„til ne partiar narrationem, ac primo dicam per quos 1"" ^,j.ii"' potissimum inventa prodiit in aliquorum luccestiv"" 1 " „jcH" tum quibus auctoribus ustis sum in compositione t )ieC r '
Ii; caulam etiam quare tam oblcurclcripierint. P>einccf^.^,r-
sis probabimus argumentis veritaum& certitudine"’ ‘jj ll£ lis- spondendo parite, magis apparentibus in contrarium ‘ f< pJ r ' Tertio docebimus artem nostram este naturalem, & q 1 ‘ rJI1 cip a ' te: item qunmobrcm divina vocetur ab operationibus 1 ^„pC' libus,inibi declarando manifestos ci rores operantum jst u
state. I andern opera nattirx liib terra per ipfhin h fi ta t ,itjo'
licrationibus metallorum declarabimus, ad quortu” ^ nem artifices operari stiper teri ani oportet. Postea i""^ pi#' hoc opus ncceluu iam indicabimus : & postremo sl ’ l . ,1 ',”.,|iO> 111 ' 1 eipuos usurpatos in hac orte,sententias quoque l’ 1 ’ 1 0 j 1 [,iiu 1||i ' antiquorum apparentes, sibi lnutiio contrarias concoi ^.cii* in lilio, uni artis util}tatem,& in maximum det i acto 1 ‘
rmomminm , Sc conliilioncm -. lingula per antiqui" 10 ^ doctistimoi um Pliilosophorum auctoritates > ne le p 11 i.^luf
Ut
deruo quopiam detegi cum /i,is imposturis.
cobi A
nuis nostrx fcieurix primos inventores beati Jace . .
* ii* sic i’ a a. if'
doctrina est, quod revocemus in memoriam, qu* “ v _ "T L ,/}, mnis donatio bona,& omne donum perlectum e lupe 11 . " ( ,|p,q ll ‘ 1 Iccudensa pat re luminum,&c. Haic-srntentia genci a^ 1 ^^ ^ propter & nostrx convenit intentioni. maxime q 111 "
l di'rma.t.imqne stipi.rnatiir.ilis ( in fecunda q ll ^Li0'
L& , 1 Ut a nipC1 ' fl,erit ' a < I" adhuc impostihiic b"' ,£ ' V '""’siybiis, quociinque studio vel industria
t>n
«s,
^Oi
H
s pir
'Cl|
brti
^o:
%
abj
Psir
"pii
ais.
}'olt
Pier
Pto
'Xs (
Ptt,
»tr t
'a,
t‘t;
>
'"ini
Ut
l?U„
s
si'or
,f ti s
b'ed
V,
V,
'a,
'ai
"n
*ni
«d
5
>1
'sidi
Hi’

'>nii
Opuscuui m.
7i3
lnu nil ! m fopiemiflmji iinr, ;irquc doctifiimi Philosophi, nisi pii- ] (i 111 A H o (it inspirata. Deficiunt enim liac parte nobis natura» l) Q Ull J ls ratio & experientia. Quaprnpter'merito scriptum est d pullis,arcanum este reservatum a Deo (tiis.iplum timentibus t^j notantibus,ut ait ille mammis propbcta noster Hermes. A k 10 (inquit)ncc per alium,quam a Deo per divinam ejus in- Sci ;'o- m habeo. Alphidius idipfum confirmat, bis verbis; titj, 1 n>Dc\ivn rclervnste hanc artem Adami posteris, &pi.x(er- ^ 0 st stauperibus.idlpium affirmat Geber in Summa inquiens; ^stt ^ ', cicnr *' 1 c st ur potestat e Dei, qui ex misericordia sua donat ab ■ T 11bllS vult. Non cll igitur in hominum potestate, neque P r 'n)' IS i eXCO ö' tara - Verum in quantum ip(i naturalis est, aut ist Q Pmj 1S U ' S operationibus naturam imitatur, eatenus varia; sunt ni S ° nes ha demonstrando primum inventorem ejus nnitatio- Hi, ? miu!liassmmt ^ U1 ^ c Adanuim, alij Afculapium: aliqui ^crm tE ’ 10 Ch P rlnianl cttts habuisse cognitionem, quem dicunt Itt 0 cteni cxtitisle.cui etiam tantum honoris Graeci tribuerunt,, frr ,.. 1,1111111 artium occultarum inventorem appellarent. Ego Ccv fi(V tClTlc ' 1 li^cuter ast'cntirem postiern* huic opinioni,cum t*p, Ullll m sit ipfiim fuisse prtscellentistimum Philolophum; »t pt,. *P t,s _ejus apparet. Causas rerum ddigentistime scrutatus est, ttf ’P cl 'ientias in naturalibus, quibus cognitis,innotuit ipli pari- qua utitur nanira in concavitatibus terrae generando 11,111 ad ^ÜP'stuot enim hanc imitati fuerunt omnes pervene» lts,£ Vci ? ,v > hujus artis notitiam,uti Pythagoras, Plato, Socia» deVi\ij°’^ a *y>S>.‘nio r Rasis, Geber, Morienns, Bonus, Arnaldus ^ üt vtf 0 t 1 ° va >P- ; 'y' v '"ndus,Sc plxviquc alij, quos recensere pro» *bin llls j ret ‘ P-x quibus omnibus,unquam ex praicipuis, compo» r? ,Ut jpp° c Ptfnclc-ns nostrum opu(culuin,non fine maximo labo- (cp tll 1 or»m libri testantur. Scripserunt enim ad hunc modiun a<(/foculis timorem Dei sibi proponerent)nt impossibile br 0l . ®§ n iti°nem artis lmjns pervenire lectui a sola suorum U- ’ttis ^' st u °d Geber in Summa: Non est (inquit) quod filius ^edi ^ 11111111 despondeat in hoc opere divino: liquidem assidue
t1 'tt,qu^ S ca,1 ‘« naturalium compositionum, tandem eo pevvc-
"'^nte , tc " dit nimiis ejus. Contra,quieunque prsetendit inve- '''t' 1 s Cr q *° “^ttornmnostrorum, tarde rem assequetur: nam ad '"m V jJ_ 1Crcn a°dum Philosophi (ait alio loco ) ut (ibi ipsis tun- N^inrn 1tUr c °ngratulju practicam veram, huic inquirendi s '*mordentes: itempvatcipuas quoque Operationes va- r^vrvafl' 30111 ^‘versis capitulis ponentes.- caulam poiv.t; Quia b divi n'a 0rdint «n m sitis tractationibus,potuisset haec (cicn- ^'lisrst °mnibus inrcllitfi printo dic, vel unica hora, adeo
n, *ac admiranda.
Alphi»
Zz 3 -

■7*4
Dionysii ZacharU
Alphidius inquit: Philosophos,credendum est, l 11 *^,!) if n '«
nostros occuluisse principaliorem suam intentionem >
jnatico & aquivoco sermone, ac innumeris (inuris ° e V j3a | '’ ‘ - - ' atereru^ d>
fcstntionemlua doctrina-,mundus ruinam inde P'' tcl '(J'; 1 ri unlC ]
periret omnis agricultura,negotiatio ,& quicquid nc^ jte
m conservationem vita- humana: nemo liquidem nt ,ccll )tl ! lct,cum (c tamis opibus refertum videret, unusquisq llC 1 ypri, ^ dineni contemneret. Quo fit ttr Hermes in principi 0 ,l ." i )0 s oi ' excusans dicat: Filioli,non est quod existimetis l’hil° jj ( ,|b s, ' lt cultasle hoc arcanum,ex invidia adversus doctos ac m lohnn ne malignis 6c ignaris innotesceret. Kosinus at' ^,ti^ dio ignarus aquaretur lapienti, & malitiosus liom° nt * ,,op u ,' uteretur,in detrimentum, ruinam & perditionem toti jjulo“ 1 Similibus exculationibus utitur Geber in Summa lus> c ‘ | _ 0 <J i)' f ' Administr.itionc Medicina solaris, inquietis : Non cstMjR 0 *' rentur filij doctrina, 1’hilolophos oblcure scripsisse h J^yoK non enim ipsis factunt, sed ignaris öc indignis velatam f runt hanc sententiam, liib tanta varietate &c cotlfufi 011 ^ j fI |ti^ ntm operationum .interea tamen stratam \iam fih’5 T iIt ri qua pervenire possent ad cognitionem artis. Non cnll | 1 e| , f b* 1 ' 1 ’
beturaliolocojlibiipsis tantum scripserunt artem, quao’^ ^jj.ili^
sed media dedet um, quibus cognosceretur , & habci £U (W |J Hac est igitur caula disticultatis in libris Philo(ophoru ir, ^ i j [ . t ,il | enim ditlicilius este potest,quam ex tam innumeris 5°°^ juR 1 ’ 0 ,
Litis & contradictionibus explicari, nedum in inultis > .yic* 15 '
nutes fere, verum etiam in unico auctore ? ut Ralis ail ’ 11 . q 1 ’^
Abunde latis demonstravi libris ntcis verum , oi ,0<
... _ llaW
quidem opus est ad multiplicationem tincturam ad n' cta ■ |S li"' alio loco dixi non este verum fermentum, relinquens " jptt^
tentia (eiifeiitiarumquc judicium illis qui lammt hJ^j^ti’ 13
ctuni.lubtilcmque dderetionem. Itent 11 unus ipso! 11,11 ^nis
feriam nostram este vilis pretij, atque nullius, ubiq" e ’! t
periri,uti Zeno in Turba Pliilolbphorum : contra bro Barlcus ait, quod quatitur non est parvi pretii- _
rem este pretiolillimam ,non absque multis suniptst 1l,> . /.of |3
ii
leni. Hic docet praeparationem materia m divei tionibtisque divetlis,uti Gebet in lita Summa: m 0 * liuin allerentem uno vale tantum opus este ad Jivin** 111 j ((11 If st rutu,ut finit Rasis,I.ilius, Alphidius, 6c alij. Inlib. ^
sis habetur tempus novem mensium, in alio } c » irU V t) (iii |i: ’.^, necell.mus ad hoc opus perficiendum,quod astertint que Flato. Tandem in lplbrttm terminis tanta variis: 1 „iu 1 ' 1 ,- ,
ut impollibile lit rem ä quoquam detegi, nisi pe -1
alrilhmwvcl immeditate, vel per aliquem virui 11
b° 111 Viii c ‘‘ 1”‘
tont«
Wso
>fci
>,0
‘2‘tUe
'fena
Vl
"Hol-
s.
ü?"
Si
Si»
5 r 011
Siti
Va >iis,
‘f ■ i
>di
Vf
Vf rfis
v ti
1'tat
Sh,
'ns.
''Oi
Cft
cati
Stil
^va
i>iti
R.n
Hirtii
Sffi
K.l
Sit
p ,
!><
"Nqti
SI

fi tn Opusculum. 7*f
'luis flV ' m ^ ac arte ' Causa potissima haec est, ut non appareat hujus rei peritus vivens, at (olum poli mortem fatea- s ttlt Cll P tls: tantis enim laboribus adeptam artem (ibimet, li pos- ,fultam vellent Philosophi, quanto magis aliis. Hoc nobis % 1 CUm v 'ilg° non est ita mirandum, atque cum lapientibus, tcil "J niv 'a(it ad illam perveniendum. Priusquam autem ad le- t t | ( l . l ! m nollr;v divisionis membrum veniamus,relpondenduin 'Usti 1|c ^' oni calumniatorum, labores alienos carpere iolito- (in_ ’. c l"°d proprij sui lumine vero carcant. Non observatam c tv ! Cnt 'Arillotclis doctrinam libro leptimo Pbysicorum, qux Hefinitio est vera forma tiibjecti definiti. Cum ergo fittitj ' Cni VC1 ani tractare methodum hujus (cientia - , prius a de- a ust(v 1C ^ Ult hichoandum. Hos & (imiles remittam ad priscos itr, 0) lCS> ' : 1 U1 cum scientia; divina; definitionem dare conarentur, 1 '“venirent persectam & completam,fateri coacti funt.non "'bilem,maxime quia familiaribus caret principiis,ut ajunt Vj, lls ' Uls - l ilms ,& plerique ahj. Quapropter descriptionibus hüt 5 111 lta5-at contenti fuerunt,quibus estectus artis demonilra- £(l «i .?° vcl 'o dicam pro parte mea,quidnam hac de re sentiam.
"tildi
philosophiae naturalis pars quaedam docens modum perfi-
n, ctalla(iipra terram, ex imitatione naturalium operatio- V tr p’ c l l,a nto proximius fieri potest; quam veram asscnmus di- caulis. Praecipui - cum nihil lit inter Philosophos certius hftel'r' 1 '^idvm este, maxime ubi nulla apparet contradictio, lj Vc ., , °lbpho. Quotquot autem in hac arte scripieruntolim, r . cbraice.ljrxcc, aut Latine, live quovis alio sermone, con-
'ns.
Vo Ca Untmte, 'l'e>etii diverlo tractandi modo per figuras, a'qui- (ctiKqQ' 1H4S >&cenigmata, ut videantur uno & eodem idiomate tii]] c a C '."odem etiam tempore , quamvis centum, ducentis, ac ^a ni nniSa ^’ ati °s pracceflcrint, Senior in hanc sententiam ait: ftib v t ) Uam apparet quodammodo Philosophos diverse tractare Uiy 1 .' lllls dncrlisquenominibus: Verumcnimvcronil nili rem lntt higum, Idipsum assicrit Rlialis libro Luminum , in hlltib '■hversis sententiis,nobis prima facie contrariis appare. lls > 1'hilolbphi nonnisi rem unam intellexerunt, eandem- | »i lcs CU|us rei testimonium exhibent aliarum lententia, run init y(r;,h l o h , stc | tes,qui pariter in hac arte divina scribentes etiam,
!
feth r aMtS ^ 1:lnc divinam scientiam circa ;
^°h' Pliilolophi lententia lixc nobis sufficeret, quam Uion tl ^" COrum hh''0 2 .Omne quod rite peragitur, unico me- l ' 6 Hium C1 Omnium igitur opinio est, unica via divinum hoc Ku,tC l T bsolvi - l'-hc Gebro in Summa; Scientia nostra ailR,L^ lVcr * a non perficitur,ar Iblum per unicam rem , cni
rem unam versari
1 a ddim,
nec diminuimus, Icd luperflua tantum remove-
Z z 5 nuis,ptx-

yi 6 Dionysii Zachaki’
jmis,prxparauone sola separando. Iteml.iliuS ai<- pd^ 5 nosti um, una re dimtaxat,uno regimine, & unico 1,11 flllS iit >' J ’ tur. Idem afferunt omnes, quotquot scripserunt h J -Vjjpia cet arte Philosoph), licet videantur in varia distrahi- 1 ’°^ tudo nostra: scientia:,qua continuamur este verilV* n '‘ ? Vc>" rientia.quam fecimus ejus.utloquuntur Senior &• ^^,ii0 ff|j, ut iis talem approbemus, maxime, quibus dubitate t ^^r>»' tingit,cum catteris Philosophis erit fatendum, ipsa" 1 'j nl ed* c '” \ ca philosophiae parte,quam operativam vocant, & h' c> pC'^ qux iui veritatem non aliunde comprobare, quam - ^
tia potest. Ut cum percam Jocetur Reubarbarum P ul c. Ieram,non melius id poterit, quam ex oculo petetp ^ ^ mento per applicationem dicti simplicis nu dieame» . concludimus in arte nostra: li videatur fumo solo P l " l0 (se lari Mercurium.& atvanicntorutn fieri componiq"^ tc j cinam persectistimam, natur,x metallorum & qt’ nl1 ' ,oK gruam,qua cum exteris imperfectis perstei queat, 10 ‘ ne super ipsum facta,prxict tim cum & ipsa mincta 13 ^ ltl iv.' 1 ’ congelent Mercurium , ipfnmque reducant in *" a "' lU i c^,j Qtiauto magis perfecta per nostram artem rite ptaq' 3 ^ , jnS^ labuntipsomac reducent eum aliis imperfectis met- ^^ric) |j$ 6c exuberanti sua decoctionc.qnarn habent per adi" 111 (-ut 10 ^
artis nostrx. Quo firmius hanc nostram intentio' 1 ^ ^flir'^ hominibus approbemus,ut ejus veritati cenitudsn"i l)L . sentiant,Aristotelis sententiam hb.4 Meteor adduca>"^^.^ quod ( inquit) eandem cum aliquo composito <>p iH \‘ ^,| l' , jj.
cit.est idem pet omnia simile,ut omne quod operat 1 ^ pC 1 oculi, est oculus. Haud secus , cum aurum nostr" 111 0^, compositum, per omnia simile sit mineralis in quo ve) o)11 pof ltl ^ controversia disceptationis, utrum aurum a nobis f ^ (c(* r ( verum sit aurum ) laus docuiste videmur ex Phiso^ tia, nostram artem este veram & certistimain. S' 1,lS V fi‘>^ ipsis probatum,qui viderunt ejus expenentiam, a -,ja**. ,]a quibus Philosophi probabiliores auctoritates 111 ' l31lC sl1 ca)’ 1 ^}, mus. Eodem libro Meteor orum, quarto Digest"’ 3 q n ,ttt"'^i sic inquit.aut firmle. Quicquid in perfectione)" 1 lq-^-
ac tale mansit ob digestionis defectum,assidua drg 1 ^„.itt"' 1 ,o- potest: qualia finit omnia metalla imperfecta > cu" 1 ' ^,t ,s ' J(1 , rint ad aurum ordmata prius ab initio lux comi' 011 r <JncC 1< Jj ]i" stremo per eandem ad eum finem, auri videlicet, l 1 qirU^v nec nisi talia simtob imper fectam digestionem: q^giriS^n 1 : quitut audiemus eo loco,ubi quartum nostr* p 31 , 0 juit '■'qr' 1 brum discutiemus. Quqd igiturnauu.t lhb tcir ^.' 0l .(jied^(if* nos supra teuam imitatione per nostram artem > & k ^

Opusculum.
7*7
p. Clrtl ' ,s , ut infra latius audietur penultima nostra; divisionis fj , C ' sursus cum elementa qualitatibus suis libi mutuo contra- 'ut ait Philosophus libro secundo Gencrationum)in (e invicem ( iu stut,quanto magis iplit metalla, qux sunt unius &
t rar . m substantia: materkcqueiciirn non sint qualitatibus coitis 'a,convertentur,hoc in illud sacilinte. Quam ob causam Her- q lt S s locr eati o neitiip(bnim circularem este dixit,at improprie tu,., unimodo,rn iplcmet fatetur,quia non linit ad eum fine a na-
tura
Pterii
a . m -. .quia
reata.ut ex perfectis fiant imperfecta,sed contra:quapropter
part US n0n eon,m generatio prorium circularis, nili pro tHat' C Qi! an quam ista: similesque rationes per se sunt in confir- t0| / 011 «™ artis sufficientes: attamen quia sophista; iemper in p ro j tari unaadlcrunt,quod reluctetut veritati,fi nonomnia(quod cili IXu ! S i° r ct,quam huic opulculo nostro conveniat) qu« diffi- ba, 1 " ^unt argumenta,studiosorum animum St mentem pertur- ( lcri ^! a,nie< dinmque intet dubium & relolutionem hxrentcm teres producemus in medium, ut ab istorum (olutionibus alia ciediicant. Exauctoritate Philosophi quarto Mctcorornm,
reitet sint Avicennac, & Alberti Magni,lic argumcntnn- sts .'"•'num operantur Alchemista: metalla perficere conan- fj l 11111 ' educant illam in primam materiam. Cum i<gitur id non Dmj '«.sophistica per conclusionem afferunt Alchcmistarum t |., 0 111111 opera,ut iplemct Albertus ait ad hunc modum. Quoten t ' n g ull t variis materialibus simplicibus in diversos
^uls s S ’^ ni ‘ m P 0 ^ 0res > o>l> reducant illa in primam materiam. Cllrii '‘■■'pientislimique viti hoc armimentum iblverc conati sunt, l’ r oi a CX ma S' S apparentibus. moturo nonnulli dicunt, ctli per *^'011 ' 0llcm Imperfecta nonre lucantur,nihilominus ut compotis c 'Medicinae similis fit reductio,videlicet in sulphur & argen- sunt vera materia metallorum, ut infra dicetur ^°la < \"' 11 to nostrae divisionis membro. Sufficit igitur agentis ^eet C > rum perfectio summa per decoctionem acquisita nulla fiat veductio. In ea sententia fuerunt Arnaldus diis t ail ° Va ‘‘i magno suo Rosario , quem secutus est Rayntun- q u •uuius insuo Testamento. Salva pace tanten & reverentia, •niti . etur gravistimis auctoribus, haec opinio contrariari ni- t a |i 111 ^‘detur Philosophis omnibus. Cum enim concedunt rne- pdg . e ut primam reducenda materiam , quod motu fit corru- pidbs cx Aristotele, velle videntur sola fusione divini nostri la- Uia s U f cr 'Uetalla.baec ad eum corrumpi modum,ac nudari priest "?> tn ».quod omni Philosopho concedere nimis indignum stlislihr' l . 1C * WC aE ' c '' vcl 'st as adfetunt solutiones, ut videre licet it» Va fala, 115 ' E S° vtro meam solutionem proferam. Si quidem no lc atc metalla molirentur, aut ex cis lapides vel quidpian»
Zz + aliud

7r8 Dionysii Zacharii
aliud alienum ä metallis, necestario forent in prim 1 ) 11 t ,iii' £[1 ducenda materiam,idque mediis qux dicta sunt, y 1 ttS iti £ ' Viate itt intentio nostra duntaxat, ut imperfecta perfit* ^ a $iiO' talla in aumin,praeter omnem transformationem in 111,11 st( Jei" uS vas.Sc a propria sua natura differentes, purgemus ac 11,1 j c vt' per operis nostri divini projectionem, quo ad exubera 111 ^ | n pr 1 ' niant perfectionem. Haudquaqtiam est opus illa redu‘- el jjjfto jnanr materiam : disterunt enim imperfectum perficere, novi quid producere vel generare- Alioqui concludere 1111 ^ semicocta reducenda este ad primam formam, ut c °. ir ' i | l0 . excoquerentur : quod quidem indignum est omni Vliilof 0 ! 1 ^ praj' teras objectiones adversus chcmicas artes fieri confi i e s,1 *.’ i .j] c li>j' senti a mistas faciam,quod per ea qux posuimus, reliq 11 - 1 d"
vi queant argumenta quxvis Auctoritatis Avicenna't- c l 1,: ' quod meminerim de contradictionibus Aristotelis c0 * jjjjiei’ 1 miam objectis in iua juventute: Cognovi (inquit) intc eorum, qui nostram artem negant, & aliorum qui ' ,C1 ‘ utl iiii lls inant elfe. Priores, ut sunt Aristoteles & plcrique abi- quibusdam argumentis utcumque apparentibus, ac u° |1 ^., t ii>' tis, Posteriores vero dicunt hanc scientiam certis deiu° 1 ’jj 1 vi* Ilibus probari non poste , vel licere, ut alias omnes, eu 111 ^-ii 111 procedat,aliis omnibus contraria. Nam celatae vt ’ ^ c jnli |(1 ’ terminorum proprietates,cum caetcrae plurimum laboica ^, 0 sf tum declarationibus. Proinde nosti x divisionis ordiueu ^- 0 |ieS quutus, tertium ejus membrum arripiam,exponens ope od>' ejus necessarias, ad exeeutionem operis nostri divir" 1 ^gi' 0 ' cam rationem quare naturale vocetur atque divinum- ut .^ 0 tfl cS fcanrur c normes operantum hac tempestate errores, o 1 qU 3 ' docet naturam operari sub terra in procreatione metall 011 tuor qualitatibus (ut melius intelligatur) elementis, ig ll£ ’ qua & terra: quorum duo, reliqua duo comprehenu 11 _ u pi‘ ignem,& aqua aerem. Cum igitur materia nostra coll!1 jiyili^f Sc ex terra ( ut infra dicetur amplius pcnultinro nostr® o fc l0 '\ membro) merito naturalis appellatur, quia in ejus coo’P^j, J l J.. quatuor intrant elementa; duo manifesta, sub quibus • latitant, oculis velata corporeis, ignis Scaer videlicet - f |0 <^ mentalibus percipi debent, ut ait R.iynimuhis l.ulhus 111 0 p( |S
dicillo, ad liunc modum: Confideia(inquit)naturaiU,
tatem olci(quod fophisticatores aerem vocant, ideo q 1 "- ^ j t litatibus magis abundare dicunt) oculus tuus non i u . ',| < .fiic | '^ differentias,& proprietates. Pethxc verba fatis iuutut, quatuor in opere nostro divino non este evident, a,q" 1 '^ falso putarunt,ut infra dicetur, ubi terminos declarab" yiatutalis etiam dicitur scientia,quod in prima f ul 0 ‘jjiii lJtu

imi tatvi Opusculum. 719
'Will n ' Wur ' irn st” anto diligentius potest: non posset enim in.
us >w ait Geber in sua Summa. Veterum operationibus fi orh°„ mi naturalium,qui nos praecesserunt,optime con- ks 1nn " : !l i quidem posteaquam diligcntillimis inquilitiom- ^ co y no ''‘steiu ( ut ait Raynumdtts [.ullius in epistola sua ad ai 'in U | 1 "" Albeitus Magnus in tractatu Simplicium
l ülV) W ""sanaturam ad metallorum procreationem,sub terra fo- (jUij 3 0 ' 1a '"''P cr continuas Scallidnas decoctiones verae materiae, ititn U * n ' u ndum ab immundo, purum ab impuro , perfectum ab Cl , . ecto ’ Comimnlt i s evaporationibus separat calore terra; mi- t(.„ 1S P-ai tim id diiciente,parim calore Solis,qui per se (olunt in» Perfectam illam decoctionem non adimplet, iplimet < l l| od lm '' ri ^ oc Acclarat optime bonus ille Treviianus,
v t| .p ctu ' m nos docet experientia; videmus enim in minctis di- ^ l ’btil^ tCm meta st° lulT ' Sc materialium,nonnulla crasliora, & alia fRv 1 °*i' l nino, ac l uc in sublime plsrunquc exaltata. Quapto- . ‘ ra (cientia naturam imitando, procedit in prima lita o- tifi- lone P Cl ' (ublimationem.qna materiam nostram optime pu- l ) er'" t: '"'sorbile namque fuerit nobis aliter praeparare, ut Ge- ji C| .' n ^ un >nv.y,8c Ratis m libro Luminum inquiunt'. Initium o- n °stri,estsublimarc,quare merito naturale vocatur. Quam Ici iplcrunt illi,qui nos pt xccssernm.opus hoc nostrum ^dirt' artificiale: qtticqtiid cninr facimus, aliud nihil est quam ltu m' a rc natura: per artem materiam ad compositionem o- tt trn nccc stariam,quant ipla natura non potuit in hanc ptofectio- lj la co ”nectct c , quia e jus actiones continua; sunt,ut ait Geber iu lVlc m'' 1 ' ma ^ at ' one hujus tam admivandx conjunctionis ek- n Clll ""a scientia nostra divina vocatur: quam vero conjuctio- dt(l 0 i ' ! °(°pbi fecundam operationem appellarunt, & nonnulli g Qra Htlon ' ; m,asserentes,arcanum arcanorum este, quodPytba» tlttoa ?' C m 's"tb,t Plnlolophoi tini; Magnum hoc est mysterium, j. , "ominihus Deus velatum esse voluit. Item Rasis in libro "on a llni ’ Si veram nostri corporis dillblutionem ignoraveris, fit • k d"od opereris ■. illa liquidem ignota,reliquum inutile fue- Cau |- hailc etiam ex libi isdilcerc nemo potest, neque ex notitia i n arilm naturalium: proinde vere divina dicitur,ut Alexander ])1( ! lt ' Corpus nostrum (quodlapis est occultus) cognosci mini- S a! ^ te ^> nct luc videri,nili nobis lioc ipsum Deus per Spiritum cur,- *'f 1 ^ Ulni inspirant, vel per aliquem vivum hominem do- fiuitur H ^ UO kkntia nostra nihil est. Hic estlapis.de quo lo. "nscoi ' mcs ,ra< st atu suo quarto: Lapis noster (inquit) divi. Vab 0 t “ U ,° <cc ndtis est,qui clamat assidue -. Detende me, & ego ju- r,,H ,^" a ntihi quod competit,ego tibi vicissnn optime fuccur- c hoc eodem occulto corpore loquitur primo suo trasta- Z z i tu: Fal-

73<? Dionysii Zacharii en# 1 "’' '
tu-. Falcoscmper in cacumine montis clamans: Eg° |p c prf ltt nigri,& rubeumcitrini. Scientiam nostram inutile« 1 kere 1 '
istam cöj unctionem,ratio est,quia tempore nativitati*st* >{ t qi' tionis operis nostri divini , pars volatilis secum dese 1 1 (11 IU' fixam. Aliter enim quam per illam admirandam ) &P' uS ^ f n lllS i pcrnaturalcm conjunctionem efficere handquaquaroT j| 0 !b|’’’' ut in igne fixum opus permaneret: ut quod omnes 1 pra-iipiunt.siat sivmn volatile,ac denuo volatile fixum jpnctio fieri debe: 'pfitmet hora sua* rativit.ui», ut inst ll,t cretorum libro: (^uicunque nostrum lapidem non ' ,lVCI, j].in 1 ra iux nativitatis,non est quod alium exprctet ejus loco- tfr rtt*' qui divinum opus n stimm aggreditur absque notH'®^^.# luta nativitatis ejus hora’,ml a opere suo coulequetM .
pr.cierrntuilesomninolabores Lcpccn.ts errorisliii- vO‘' ,( dem conjunctionem Rasis libro Praeceptorum p ro l 11 , c rc^ |J pondera PhiJofbpIiorum,& regimina,suadens ut ab vino prorium abstineamus,fi non cognoverimus exact' 1 ’ t1 tp 3 ' dera.qua* Philosophi pr.-r cunctis aliis arcanis occiiltan 10 jj £ oHj tet ab eorum (criptis variis. Nam ubi quis dixerit,eju* 111 ,, $ junctionem divinam fieii dii' septimo , mox reperias a '|j U ,idj astcrat quadragesimo die compleri: aliumccntelimo- J ^ jiii' 1 finem menfium septem aut novem,quod Rasis : ali 1 " 11 _ finem,ut Kosinus: vix duos hac in rc concordantes k’gc'^s (
Cum tamen unicus iit idemqueterminus, unicus dies. ’’ pst’!' 1 sola & eadem hora,qua fieri debet nostra conjmrctio a<- 1 j.o«.
suam decoctionem. Verum quia voverunt arcanu 11 ’ ^ii' 1 fimum se non revelat uros, de studio diversos icripsen 11 pi'0 i nos,quamvis inter <c conveniant, intelligentes unicum^* |f rj>st gnito reliquum nihil aliud est.praitn opus inulien»" *■ . Jt .v* 1 lum ludus, ut ait Socrates: E.cce tibt vetam dispoit«*’^^ plumbi demonstravi (hoc est veram prxparationcm « 1 ‘ 1 stra-,qti£e nigra prius ut plumbum apparet, pollmod 1 "^ .^Jlc per nostram continuatam decoctionem ) li hanc r |l> , 1 j,is ff 1 * i .visti,residuum aliud nihil est,quam opus mulierum, & 1 le'"'*^’ rorum. Innuens per hxc verba nullum opus hoc ^ post conjunctionem existere : quod lanc vcvitlimui' 1 t JI1 ,itc ,|J |( non iir opus alio labore quam sola decoctione duariiu' Jji'
rum jam conjunctarum : mtciea dum coquuntur ist 1 ' list'p optatissima , ut ait Philosophris Ethicorum 7- Ollis* ollt , ii 1 delectabiliorem este quovis labore. Nostram dreo« 1 ^ stremam fieri cvrm reqrue, & absque labore^torm«n toV Jlasislib. Trium verb. inquiens: Omnes distohttion t ’ s j‘‘ |il5 ri‘ l) ues,sublimationcs,dcnlbationes,rubificari<mcs, ac >c rationes, quas philosophi scripserunt este ncccstarias * u ^„(i 1

6 Opusculum. 731
n °umm complendum, in igne fieri prxtcr amotionem. Py« -'goras in Tuiba Philosoph. idem alserit, inquiens: Cuncta re- s n Una ad opus divinum & perfectionem ejus facientia, deco- l °nc iola compleri, liarleus idipfum ait eod. lib. Coquendum, '^endum,& calcmandum in hoc opere,verum operationes de- 'none dumaxat omnes perficiendas. Ne tamen Sophistae calu- n " wtor « dicant,& liias operationes etiam non este nili dccoctio- Cs ’ ‘dias Philosophorum antiquorum sententias allegabimus, niuis errores coimn detegamur. Alphidius ait: In operis no- ‘‘dn ini compositione, non nili una materia sola ( quam aquam l^oprie vocant.una tantum actione, decoctione videlicet, quae fit <j |' ni c° valeprxtcr amotionem ah igne. Idem attestatur Rex ' ouion : inopetisnostri diviniconlcctione (quod nostrumiiil- ] a" Voc '' it : 1 'oniiidigemus(iiiqiiit / ’pra;rtrquaniuno medio solo.
- 1 msidemieiitit: Divinum opus nosti um^ait)fit in uno vale so- r ’ 1110 medio dumaxat,& unica decoctione. Maliontetus: Non ‘ tenuis (inquit) nisi medium unum,decoctionem videlicet, vas quibus divinum opus nostrum ad album & rubeum ^.ciamus. Aviccnna tenuit eandem opinionem, qui ptx emv ls optime loquitur, ad hunc modum: Diiputariones (inquit) ^■'tiies.id est,operationes,ad opus nostrum divinum componcn- 'ni neccstaria',fiunt in uno vase solo,duplici tamen.
I Operamum igitur hac tempestate maxima pars errorem suum Oc iplö lateri cogetur,cum nemo non ipsorum tres vel quatuor stilos habear,& nonnulli decem vel duodecim,hunc ad calcinart- 'jn,illuni ad solvendum, alium ad liiblimandum, & innumera 0 suibus utuntur. Verum enimvero tales in diem extremum ^'arentur,priusquam ad perfectionem hac via pervenirent, nili 1 'gant iuas operationes. Ut inierim taceatn de separationibus ntorum (quas vocant) uique dum dc natura quatuor elc- tutorum, ubi de terminis artis notha- dicturus Ium,tractetur.
) tls mihi suerit m praesentia dcinonstralse modum , & viam dc- tgendi, cognosccndique devios operarios in hac arte,pariter - stm persistunt in recta lemita. Nam, ut antea dixi.latinsquc . ti'Utr infra, unicus est operandi modus, in unico vale ( quod nihus Hymen appellavit) in unica fornacula (quam Tvevilanus puem elautum,humidum,vaporosum,continuum,ac digerentem cat ) ptocter amotionem, donec decoctio compleatur. Non p ' r S° tantis opus instrumentis, neque fumtibus ad hanc rem | Scir\ ntivltrxc ..fi« IiIm ic . nili IMHPtPr 1 ii _
Scio multos este literatos libris insistentes, qui praeter ul- j 1[ m „ Ccitlt iidii>ei n operantur, istos pessime habebit mea repre- cum°sV ,m Gc ^ 1cr in Summa sua doceat varias praeparationes , j. ’ l ’*ljturis, tum argenti vivi, similiter corporis Sc spiritus.
Evasis,libro Perfecti magistcrij, dicit corpora & Ipii itus variis pr«.

7Zr. ' Dionysii Zacharii . ■ te ( f r
riis prxparari mediis,quorum plurima docet. Antea c3 ufc dimus,)ucc Scsimilia per Philosophos scripta, non aha .^j. quam ut veram operis nostri divini prxparationem vc „jtul® gnis,&contegant. Hoc Geber attestatur in lua Sun" 113 ^:, v» a ' de Medicinarum differentiis, inquie
ens: Unica est F cr * c ^fjb" s ' qua relevamur a tantis prxparationum operationibus,
ve. Jam est quod natura: mo^jm operandi ponam, c01 ^ tibus terra; generando metalla, quem ars imitari deb" ccps materiam veram & necestanam , ad istorum p ct ‘ c jrt ,ivt c supra terram, declarabo. Cum igitur hoc sit prxcip lUin ’
(ut Geber ait ab initio sux Summa:, & Aviccnna,p># cl s
nic' ltcS
pradtica hujus operis abstinere, qui non prius
vera
fi.ndJ' 111
eilt*
normt materiarum ac minerarum' res & magis peritos in mineralibus,declarando qua: '•
) imitabor excellentior" a r(|) i
&o-
dli.H’ c
lic»'
llr -1"
ipsorum hunriditatem alicui materia: permixtam " eantur in igne,tutacuiesintab e jus vehementia. >■ 111 ‘ jjori' igni nugis resistit, quam humiditas viscosa permixta h'■ bus terra: panibus,utaitBonus Fen ariensis.dkexpenenu-' . s| i- quapropter metallorum humidatem este talem firniso“ 1 ' " olidum est. Cum tamen experientia doceat, repurgandum ^,iC quasbumiditatcsiiifumum abire,metallis nihilominus |l( y
minime conliimtis, fatendum est cum prxeipuis aucto' 11
ompositionem iubintrarc d''l C {1 rinlecam, & ilitrinlccam- ...rO' I .»K Ol
ftixscicntix, metallorum compositionem Iubintrarc humiditatem vilcosam , extrinlecam, & ihtrinsecam- crassa,lubtili suae terrestri materia: :
rinixta,
rene per- , jor .
pter ab igne facile comburitur in conliimtionem. rosti" ( ut quia maxime subtilis, & optime permixta subtili luo tcl ^oit'* ambx partes unicam & simplicem materiam eonst""""! di" 11 '' per ignem ab altera separari, vel absumi potest, quin h" lU ^ 3 ,ii"' aut una remaneant in igne. Fx ejusmodi humiditate p> est argentum vivum,quod videmus,ut patet etiam oxpo ^ [t j 0 Testatur ArnaldusdeVillanova: Hoc(inquit)nos icdt res,ambas materias antea dictas in ipso perlectiffi' 111 ' con ' lt jiam vel terrestris humiditatem fecum retinet, aut ista ‘ ^
apprime luntnecessaria: Omnium itaquePhilolopboiu* 11 ^ tJt e tia est,cuncta frigore congelata plurimum abundare hun r 0' aqueainfua materia prima, ut ait Aristoteles quarto M ,] 31 |0 rum. Cum igitur liquata metalla frigore congelentur, nt y c , prima ipsorum materia humiditate multa pollebit aquat> c ‘^ { y rum Albes tus Magmis(qui prx exteris mineralia fcrutau> s actifliime) istam humiditatem aqueam ait,non este limil" 1 ’ 1 |j. humiditati, quam videmus communiter in aliis naturx c0 ‘ litis. Ista namque per ignis violentiam in fumum tranm- j^iir quata metalla non ita reducuntur in vaporem > conduq. ,,„.t hinc ipson retineantur i

Opusculum.
735
auras. Quod quidem Albatus Magnus causiis metallorum . m po(vtionis diligentissimerequirens,optimecoguovit, argen- m vivum scilicet alliduc moveri,ac fluere, quia vicillim altera r lrs m alteram dominium habet,ut causa fluxus atque motus, est Ji^'duatis imperium,Sc flectaris terrestris in humrditatem actus P c >t,ut non adharreat tangenti,neque madefaciat. Hinc Alberti 'utentia comprobatur libro Mineral simpl. Materia prima(inquit) c 'tallorum est humiditas viscosa mcombustibilis, forti mixtione, ^ur subtili terreo conjuncta in cavernis terrae mineralibus, y P rir >ic eunt Gebro convenit,asterente in Summa sua, materiam 'ram metallorum este argentum vivum, quia (inquit; natura "fluam otiosa procreavit argentum vivum ex dicta materia lxt a,6cc. KonusFcrraueiifls ait,argentum vivum este proxi- ^ an \U sl atcriam metallorum,sed praecipuam humiditatem visco- p. Ut lubtilisuo terreo mixtam. Geber etiam in argenti vivi dc- pUuionc.quam facit in sua Summa: Est(inquit)humiditas visco- P cr auxiliumterrestris sux partis condensata, suam compofl- nemintrantis. Consideremus itaque diligenter natuia: pro- 8 “luttv, in rerum omnium procreatione, quibus propriam ad- " c et materiam,quam Philosophi vocarunt agens, quia scipfam n producit,ut ait Aristoteles: hoc est, suos effectus non de- °nstrat. Quapropter natura in pi occatione metallorum post- 1 am creavit materiam, id est, argentum vivum,tamquam saga- j lm »,proprium adjungit ageus: nempe terrx mineralis quan. t * r m *P c cicm,vclut collostrum ejus Sc pinguedinem in cavernis mineralibus,longa decoctione mipilhit.ini, hanc vulgariter Co ^™ us sulphur; comparatione ad argentum non alia, quam Pl 'p l ”‘ ad lac, viri ad feminam , agetis ad materiant ei (ubiectam. •tis ° duplex sulphur potuerunt,unum sacihmx liqucsttctio-
> sueriun vero congelatum solum, & non sutibile. 1’roindc hrl°i lla * Ul 3 'ternonsti aret virtutem & e fficaciam agentis, id est, .^»is.in materiam,cm adiunctrun est,efficit admirabili com- ^ quadam,ut metalla coagularentur actione sulphuris Poi'■ ,lu c ’s cnt liquabilia. Vcrunr alia mineralia simplicia com- • liii actione stilphnris non susibilis, ut non cstent fusibilia, uti
.L nia Spesia,marcasita:,öc id genus alia. Cum autem agens non pro IC C *‘ c P ais materialis compositi, ut Aristoteles ait; natura
pvflit cilc
tUn^ IC ' lnS n,cla i' a sub terra, postquam dictum liilphur miscuit „J'S'-'nto vivo,compositione quidem inenarrabili, pietiosiffi- Perfect'^ B enera * metallum, aurum videlicet; ab eo decoctione c «r sit * 1c l xil an ct° liium agens, id est, sulphur. Et hxc est ratio ta r a m 1 'l| lk ' ct ‘ USom, ' ,W us a lHs metallis, tum quo videamus na- h ldms 1 ll| d in melius ultra non transmutare. Item hac de causa ac ‘acilius conjungitur argento vivo, quia whst aliud est,
fluam

73+ Dionysii ZAcharii ^ f ,rn s '
(juam argentum vivum proprio suo sulphure dccof! 1 ” 11 ' p c p.ii'- l ‘‘ sus deinceps ab co decoctione dicta separat um.Ut ' r i l .„^iiict 1 ’ tio stilphm is est auri perfectio, quod in aliis metaH |S lC {;1 r- istorum est imperfectionis potillima caufr. Hinc fit etinn 1 ^ gentum Iit imperfectius auro,& cuprumnrgcnto:fc'l> a ' t . ctumcompletx digestionis,qua sola separatui agens ab sulphur. In eo declaratur potifliuinm, ac praecipuum fll ‘ r .i- totms artis nosti x. Cum enim ars imitari naturam m ' lII> ^ potionibus debeat, neceflarip .priusquam divinum hoc o[ strum perficiatur, agens vel fiilphur litum erit scparandu’V' . i^riJ quide occultarunt omnes 1’hilolophi, relegantes nos in |0 tJ' ad naturales operationes, quas abunde latis declaravi. men perfectius cognoscatur,qua in re scientia nostra nat'" n) , rationes imitetur, operxpretium fueiit praecipuum & c f ,■leniorem declarare modum, quo ipsa utitur,nmetallo"» t pectione. Antea diximus metallorum peilcctionent > vc l 1 , (p)iil'
ctionem fieri ob agentis privationem, vel mixtionem,' 1 ( )T:
phuris,& ostendimus modum primum, quo natura con 1 uti in compositione principis metallorum S^perfcctiifi 11 ’ 1 ,j|e licet auri. Modo sciendum ipsam alio etiam uti progrefuj > ^ ji cet priori contrarius este videatur, est nihilominus per^’^jna- probe consideretur finis,ad quem tendit intentio naturas l^e ritevaliud nihil est praeterquam repurgare metalla,p 111 »^ ^ penitus a luo sulphure. Nam idipliuu quod priore ^ decoctionem perfectam efficit, posteriore continuatis > . , ( r,
digestionibus exequitur imperfecta sensim purificando 1,11 (t) in donec reducantur incani um. Siquidem experientia n° s J ,||is mineris argenti repetiti communiter plumbum,& ll 0 ',, fi ,( '
ambo simul permixta , ut argentum videatur iinpe r ’ c . j^rC- me ob digestionis desectum: quapropter metallicarum f mm sitadent,ut occlusis cavernis, ne materia: fublim'ores 1( r, rare queant,diutius triginta, vel quadraginta annis reimst 1 ac donec perficiantur. Quod quidem Albertus Mag nl,il ; p.r accidistc filis temporibus m regno Liburnix.vel Sclav® ,,stuS c ' liter ab experto mineralium fossore mihi relatum stuf» ^peie 1 ' venire. Secundum itaque bunc modmn quo natura mf 1 ^ .jftW dis metallis itutur, ars imitatur fiiis operationibus ad n”! 0 je- perficiendum, privatione fui sulphuris videlicet, fast 3 ! 1 *. qi' } ctionem operis divini super illa, postquam liquefacta m jii- purificantur a dicto luo sulphure, perficiunturque in P u !.j V j t fd nim, perfecta fiia decoctione exuberante, quam ricrci 111 .. administrationem artis nostra:. Non aliter,quam quibus natura utitur in purificatione metallorum, nont j|iii^
»u ..ui.ciint auri sonnte {puto in perfectione) paritet ».

_ OmsciuuM. 7 Zs
jj ' ni Ut diversis ipsa perficiendi modis supra terram,auium no- J Ut " naturali & minerali diversum non redditur, cum eadem ^niur materia supra terram , qua ipsa sub terra, & in luis caver- j S - Attcstante hoc ipsum Aristotele nono Metaphylicurum. ] ist a R en te& materia (inquit) similibus , operationes semper Ium st! 11 CS ’ st">'utvis media sint diversa: nam ista & materia duo l( . nt ' Verum ii materia lit una similisque per omnia cum agen- ( 'Omnes opct.itioncs,qu* ab initio ditsimiles videntur aut con- "* siib finem eundem sortiuntur effectum. Ut approbemus tt ‘ tcil3 ni nostram, qua utimur ad metalla perficiendum iupra 'am.cste in omnibus prrsimileni illi qua natura sub terra: casu 'c' 5 utltluln ipsorum procreatione, üebrum citamus testem in PosTr" nia : ^'^(i"stoit)ttostt.tnattttam imitatur quanto propyus ^ 'bilitisquc potest, hlipliim Hermes ait, Pythagoras, Senior, !• , n qucaUj. Proinde fi naturam, ars imitatur, ncccflario fa- h dl, m est,ipsam uti simili materia qua natura, quxutrobique () n n i si utra sola este potest, quam vocavimus argentum vivum, . 11 solum per se, at mixtum una cum anente sito proni io, sitl- ^ rc vtdelic - ■ ' ' -.-
di V:
!'°"lblu„
lelicet vero. Eadem igitut materia, quam Philosophi c ''mnt argentum vivum animatum, erit vera Icicntix nostra;
iDs ,rUC materia adnöstrüopus divinum complendum. Cum hoc S °.8c non alio natura interne concavitatibus utitur in procrea- ° 0 e metallorum, pro sua vera materia, ut supra satis ample depavimus.
ipp OC: »verunt argentum vivum animatum, ut ostenderent inter hus' 11 ’^ ar B cmum vivum commune > differentiam, quod postc- r eman(it,quia natura nö adjunxit ei suum agens proprium, suj J* «Ptur existimarunt plui imi argentum vivum commune, Sc h*ni ' r COm,TUmc materiam este mctallorum.Nam ullo unquam ^.PO« non accidit,titilla linnil ambo mixta reperta sint in mi- 1S,c l l >a ratione potuerunt igitur este vera materia metallorum , ü J Q ' lcav 'tatibustcrrx , vel artis nostix liipra terram ? ut loqui- ^t» lita Summa de Principiis artis. Et idem alio loco: a _ rtln 7(inquit)argentum vivum aliud nihil est, ptxtei quam H 1 ' A desponsata per actionem sui sulphuris metallici.
( Ut c . c *! vera nostra materia,quam natura prxparavit arti nostvx p| 1 i| a ‘i Valcrandus Sylvensis) 6c reduxit in certam Ipceicm veris Vi c °sophis notam,absque ulteriori transmutatione smipsius. A- p, at n " a si utiliter ait : Natura nobis unam solam prxparavit f at Wl ” ’ stuam ars nostra componere per se minime potest. Pulsem 1 foretcredere ex omnibus materiis,quas miscere t aiu p . US ’ u "as,etsi metallicas,aut quascunque alias,este poffeV- h ni EMix nostrae materiam, eunt natura nobis prxparant il- nilul desit prxtei bxc duo: Irilicct rtm purificare & perficere,

7)6 Dionysii Zacharii ^ j. co"'
ficere, conjungcrcqite per decoctionem fibipiopm gruam. De hac materia loquitur Italis libro l , ra'Ci'| lt °_ l iter Mercurius (inquit )est verum fundamentum ll0 ^ 1 ^„jdc c °'
ex quo tinctura: vcrx metallorum extrahuntur. At|’"'T j^ri- , dem; Animadverte fili totum opus lapicntum rhil° _ , r jcis^
...... r ., rh |lo(o \ r .. ,
in argento vivo (blo conliste^e: quapropter nobis,hunc observare Mercurium , quem coagulatu 111 . ^ rh 1 " occultum in latebnjjdeauratis. Geber de eodem M C|C " ,j t t iq l,c detur (inquit) Altiflimuil qui hoc argentum vivum cri^V^. itt>' dedit potentiam incomparabilem, ad magisterium f 1 '* tll nt V sita; verum perficiendum. In liimma nemo non Ici llH I1 oJ el " llt ptemtim sitit ejusdem opinionis. Objicient operan ts *^^(]'or (S temerarium me judicantes,qui tot ac tantos viros p> a> . c <|0' aufim reprehendere, quorum theorica & practica siu' 11 v jtiiu^ cent argentum vivum (quod Mercurium appellant K 1 » 1 ’ ^^n 11 & (ille communi,postea per calidam aquam revivifi c '' a ’ 1( ||iiii’ { auro tandem permilitentur (quod Solem appellarunt) ^ .jfib 5 ' modum solvere & fixare, quo divinum opus nostrunH ^\i0' tui i quodlcribit Arnaldus de Villanova in magno (u° ^ati' itent liaymundus Lullius insito Testamento, llt " deam quod littis fit ipsis,per eosdem auctores,quos cillet?’ 1 ocS) (C' rtint (cripta testantur, illas operationes omnes, destnj 3 jp, .# parationes elementoruin,rcductiones,8c idgenus alias» , i|Jt n0' de cattlit politas suille, quam sub ejusmodi larvis p lVl ‘ yJj.tU^ 1 strxscientia: velarent. Adducemus eundem Arnaldun* p C rA' vanum,qui postquam in lito Rolitrio docuit diverlas 11 Vj j .|jn ,, ‘
tiones.siib tutem sita: recapitulationis in Itaec vei ba, vt fr i |11 !' lia prorumpit: Ostendimus (inquit) veram practtcan^.^.id' que modum opus nolhum divinum perficiendi,led h |C .jiigCi? 11 " modum verbis,quae tamen latis prolixa videbuntur ‘ ntt ir1 ‘, (d' bus. Proinde tot tamqtic diversis, ac prolixis operatis ^ |,ti' mocinationiblts.non intellexit veram praeparatione' 1111 ,p e jus operis, neque practicam,quam antea brevibus trat • t jlli-v tat. Hoc ipsum Raymundus in fine Codicilli,ubi n 's° 1]ir i qui fortalfis interrogare pollent,cur descripserit arten 1 ; )l0t jti> 1 ^ dixillct itnpollibile cuivis ad artem hanc,ejusque vc ' I '? l ,'j l 5 i» 1 ^. librorum lectura pervenire ! Ut (relpondet) lector h ‘ c j„ ducatur,habitumque libi contrahat, quo pervenire st u t .,ti j 11 ^ ram operis nostri divini cognitionem, cujus ptxpar- 1 cere nunquam posuimus,nec declaravimus aperte. Jcb turprolixas atque diverlas ejusmodi prxparationcs, st ll0 |lri“ ( , in suis libris,non este solam & unicam practicam opei vini. (In,paulo doctiores erunt, objicient mihi, l0 ^ r j;ii v j* fcriplt t inr divinü opus nostrum fieri ex uuica sola nU |ird

^Ucxi
Opusculum.
757
in Uftico & solo argento vivo anim.no, cum Geber in Sum- ^' ^''P 1111 ' 10 de Coagulatione Mercurij dicat, extractam elfe a tl ‘V ) c ' s coi por ibus.cum arsenico (ito prxpavatis. Rofinus con- Uost Clt C ^ c ’ verum idlpliur inconibustibile.cx quo divinum opus tl( 1Uln constat. Salomon Rex filius David hoc ipsum attella- Vfl ,lnc l lll cns t Deus pvxtulit omnibus rebus existennbus sub cxlo s nostrum (ulplnm Pythagoras in Turba Philosophorum tillf K: Opus nostrum divinum perficitur, quando sulphura vito ft ccm ' l ' n S unlur >aHud cum alio : quapropter ex sulphuribus j tat »& non ex argento vivo animato solum. Ut responsum r j Us,c l Uo ipit itibus a via delirantibus satisfactum sit, inmemo- sot rcVocan da lunt.qux supra diximus de metallorum materia, ram videlicet in tetrx concavitatibus, adjungere proprium Pf: ns ai gento vivo. Cxterum quia divinum opus nostrum pro- ‘Plu UOmcn non habet, ali) aliud indiderunt, ut Lilius icripfk sotiH t0t "ominibus appellari inter Philosophos, quot in hpc tis Ut ° rcs creat* lunt,innuens per hxc verba nominibus infini- *ola° Cai ’ : stuamvis una sempev & eadem res, ex unica materia illi' Cuil ^ anS >txistut. Philosophi nihilominus , qui praxcstcrunt, Par* 013C tam varul thversaque, juxta colorum in decoctione ap- n Csl tium varietatem, imposuerunt nomina pro suo arbitrio. ctLluti nos vocaverunt argentum vivum animatum, conlidera- primam nostram materiam, ( quam antiqui Philosophi V tl . a ° S a Ppcllarunt, cujulque principium ab exordio sumptum) fiat' omniil ^"rule elfe natur* Sc materi* argenti vivi, ex quo
(^''Y 011 ^ 0 mt,ac perficit in terr* concavitatibus metalla , uti Rttct "^constravimus. Item qui divinum opus nostrum vocave- t c fp n P ‘^. cm Philosophorum ( quod illi commune nomen est) id fifiin ■ . s decoctionis materi* nosti* fecerunt, quia fixaper-
s Ll „- t ln igne, solent enim appellare lapidem, quicquid non re- Siu l S ncni >& ab isto non sublimatur. Plxrique ahj multa cxco- ^^fiha nomina juxta suas rationes, qua; singula recensere t fifis Ul sr* 01Ct ' ut a,t Malvaseindus: Si materiam nostram dica- live ' Huritualcm, verum est: fi corpoream, non mentimur: p r() ' 0 t ®so‘steni,vuiini est nomen ejus: fi terrestrem, non im- fifin n ? His verbis manifeste patet, varietatem nomi-
ft '^ntiqtiisnostrisprxdecefsonbus impolitorum operi noti^ W ' no> divevsis rationibus in diversitate colorum & opera- p 111 fippavenrium in lira decoctione f undatam este.
^ stso sulphur appellarunt, ut attestantur auctoritates, ti f , n ® ntra «nc pollent adduci,respectu ad posti emam dccoctio- ' t fitio'vc ^ Ua lv ' atcna apparet fixa ita loquuti sunt. Ut igitur ab tili Ser ^ ra ‘" ar genti vivi demonstrabat apparentiam, quia vola- ),u hnc fixntm ,tum demum occultum, §c quod lntrinse- A a a cus ex-

73* Dionysii ZacharH fl
cus existcns, erat incognitum, pars fixa videlicet > 0 $o 1 *'
appellamus,manifestatur continuata,poltrcmaqu 1 ' d | 3 in^’ in qua dominatur fiipia partem volatilem. Hac de " ^j,^ 1 ria nostra non appellatur amplius volatilis (intellig 0 “ postremam decoctionem confidet ant)at fitlphur d cllic l ^t “ ut ait Arnaldus de Villa nova in sito Rosario maß>>0> ^^iu postrema decoctione loquitur operis nostri divini: verum sulphur rubeum > per quod argentum vivum p el ^ in aurum. Proinde concludere vere possumus, on 111 bium resolvere,materiam ex qua divinum opus nost>"^^^ irinius, non este nisi imam rem solam in omnibus, ^ut similem illi materiae,qua natura in terrx concavitatibus (Si 1
procreationem metallorum, non obstantibus ommbU jhii!' trarium supra allegatis auctoritatibus,ac(imilibus ^ . JnV { cumque. Nominum enim divei(itas(ut ait Aristoteles« jjja 11 diverlam non efficit, llt nostra: divisioni finem impo* 111 latim,reliquum est, ut nostra; scientiae terminos dccr's est,sententias optimorum & ptaicipuonmi auctorum,st 11 senuit,conferamus: utuntur pnecipue quatuor tenn |nlS ^ (|1t tl ( In,de nostri divini operis compositione disterentes > ut menta quatuor,fermentum perfectum, venenum verum > gulum persectum,quod alias masculum appellarunt, nam tacta comparatione, vehit coaguli ad lac simple*’ p^ypf 1 ' lies itaque declaremus, quidnam intelligant per elenie 1 ‘ qii^ ii un quid Philosophi naturales dixerint de mateua p 1 " ‘ ’,,irri Chaos appellarunt,in quo confuse quatuor illa continf ‘ nuac ob luam contrai aetatem, quolibet suas iictio ,ltS ar ,de s 1 rando, manifesta nobis tacta lunt. Quamobrcm Epiltola ilia ? Quicquid (inquit) antiquis demonstrat 111 ” calida qualitatis,ignem este judicarunt: quod siccum ^it 1 ^
tumiuit.cflc terranr.quodhumidum & labile apparU't^-’ ^i^
quod vero frigidum , lubtilc.ventoiiimque viliim*”. 1 ^ cri’ appellarunt. Quorum duo stint in aliis duobus occ 11 ‘ jjiq 11 ^ clusa,ut ait Rasis libro praeceptorum; Omne compoi 1 ^ ex quatuor constat elementis, duobus occultis in ah |S1 ,,'jo 11 ’ parentibus,aei e videlicet in occulto .iquir.be igne in t ^d 1 terrae,ut antea diximus. Et quia duo conclusi nonp 0 ’ nes suas demonstrare, pneterahaduo, debilia v0<: ^iki i]' ,J - £ i vero Ibvtin. Iiac de caula dicunt compotita este pc'I f humidnin& siccum,id est,aqua Sc terra conjuncta h"’ s„iSiL auxilio naturee, cum frigido & calido, qua luut aer c y/)^ f conversionem unius in aliud. Quamobrem Alcxanu« cretorum ait; Si converreris elementa unum inali| u quod quiens. Hac sententia bene persecteque cogm'*

^ Opusculum. 759
b Veram m.itcriam, Se perfectain indicat scientix nostrae ^ a Micani: quapropter.ut melius intelligi queat,proprius de qua- f a n ‘ vlcmenlis, & eorum natura loquendum est > cum sint necel- 11 "I? m °P ei ' s nostri divini conipoiitionc. Hermes ait: In terra ^ uacreata i’i,nt alia quxvis elementa. Alphidius contra pro- L> jT lani c-fle praecipuum elementum, ex quo extera elemen- ^'■'d operis nostri divini compolitionem requisita, creata iimt: stibiis nulla habetur, ut apparet contradictio Nam ab initio !'ol C,e * ion » °P CI ' S nostri divini, aliud nilril apparet,quam aqua Vcr a > l l"am Pluloloplri vocaverunt Mercurialem aquam, ex qua r lf ra P roctc ata sim, cum inlpissarctur conjunctione decoctio- 'er^T '"P clnarui ‘ili, prxtn quam nobis est inutilis. Proinde „ a 'oquutus est Hermes,dum dixit ex terra pvodiistc reliqua tuenta, c urn ipia iola siuas demonstret qualitates in operatio- jj Q Ccu "da,non lecus atque aqua suas demonstrabatin operis ,ni- *bs Eapropter Alpludius ad Valcrandum scripsit, ac ad alios, puecipuum elementum,m operis nostri divini compo-
p c ^*csunt illa duo elementa,qux Philosophi dicunt este cogno- l*i' p’P r ‘usquam aggrediamur opus. Ur Rasis lib> o Luminum:
(inquitJincipiatur opus, est cognoscenda natura & I a ltas aqu* fle terra:, quia in istis duobus comprehenduntur e ^ ementa ' ahoqui volatile fixum rapiet fecum,Sc (cientia tor * a "obis inutilis futura est. Hac de causa praecipitur,clemen- c 111,1 qtratuor conversio,ut divinum opus nostrum rite qualifi- cori" 1 ' n ' lnc ^ xcnu > utque refistercvale.it ignis omni violentiae, q\in U P tl0n ' neris,xrugiui terra:,& aqus putrefactioni, non aliter ai 'rum minerale, propter magnam suam perfectionem, '‘n/ft' V<:r '' lD vlernentoimn (ut ait Raynnmdus Lulliiis ) nihil a- o l( c *npra:tcrquam terram,(qux fixa est) volatilem reddere,St a- Pstrbfi ,a: volatilisque)siccam fle fixam cfficcre-.quod
stin C " tcont, nuata nostra decoctione m vase nostro, praeterbo- ^ 'm amotionem, vel apertionem, nc sorte nostra pereant cle- in auras avolent in simium.
$| 1 j) r) , c ’l'Pwm attestantur (cripta Rasis, Sc aliorum scripta varia pd ra ophovum in eandem lententi.im, quum dicunt veram si> °" cni >flc conjimctionem elementorum quatuor, in vase ai Ull tl Cn ni '^ ate uus tacto manibus pcdihusve: quoniam) ut fi cnt ^P^qsterfeipsumdistblvi^coagnlat, abluit,purgat, albi- ^ixtionci ^'stent,pixter extranee« rei cujusvis additionem vel
"'arrno''^' 11 '^ ^dla nova est ejusdem opinionis in sito Rosario tft op u ’ lU ' n '"quit brevibus admodum verbis. N ullo alio labore * ^uanr 11»aqua trucidanda, hoc est, fixanda: namstatim.
A a a 2 atque

740 Dionysii Zacharii
atque hxc erit mortua,reliqua elementa necata iunk, > ^fli 1
Fallit- sunt icitur operantum huius temporis, Sc eleM 1 . palationes iophisticxfin fciiptis ejusmodi Philosoph*' 1 ^iin 11 pessime fundatae, qui verant exprelse destructione' pii* 1 ’** liris prxparatiouibus, quia (ut ajunt) impollibilc c01 ''
formas dare. Ccitilsinium est, elementa quatuot nll a 0 |'i |S ^i poni poste,nili prius destruerentur. Quapropter non e * jit 1 ^ elementorum sophistica separatione, sallaqnc ad °PV (of' 0 Compositionem. Falsam este talem (eparationem, ^ ,r ^
batur,quod antea dictum fuit: nempe duo elementa c jtl oi' £n _ i duobus comprchenlii: quo sit, ut veram eo nun si's‘' jotjff cognoscere minime postimus, quanto minus persi'cta"'^jsc^ ctionem. Experientia comprobatur, elementa,qux ,l r‘ [Oi 111 . eunt,nihil habere commune cum natura verorum (ut ait Valcrandus)excmplo (it ipsorum oleum,quod ' v -ct^ rem, hnmect.it & madefacit omne quod tangit: c0 " 111 ,£<l l ' i , aeris natui am. Proinde far mihi hierir.ostcndillenatui- 0C0
litatcm elementorum,£x eorum conversionem in hac J^° jgfl^
tia necellariam, quo modernorum operantum pal- 11 ".^ rantia feientix veris siliis.ntqne illos eogitolcentesdug^ nim conlbriio. Jam videamus quidnain intelligant j^uit* 1 ' per himcterniinuni videlicet fermentum. Duplicite 1 furpaste: priori significatione dum faciunt comparatio 11 )fl )d nostri divini ad metalla: non aliter quam videmus P' ö nV fI menti panis multam farinam in luam naturam &P‘ f* 1 '! 1 ,
tere: similiter divinum opus nostrum convertit mc tJ ' u|j1 , '
naturam: & quia est aurum,illa transmutat etiam in 3111 ,i'
nun quod mro in hanc significationem astnmkruut C 11 ! 1 *,. ip.'* 1 difficultas)ad fecundam veniemus .mquafcicnrix 110 ilo£ |o mi difficultas latet. Per fermentum itaque fecundo 0 p'j, nun corpus & veram materiam intclligunt, qua; do’ 111 ^ ii' rt _ nostrum perficit: quod quidem oculis est incogn ltul ’’^j,.i lectu lilio perceptibile quid. Etenim ab initio mater 13 parer volatilis ( ut antea finis declarat imus) qu-u" conjungere proprio suo coipori, ur hoc medio retine'- ^ qux medio istius jam facta: conjunctionis, imdia llt ‘ ; ‘!j lV „iOi _ suas divinas operationes demonstrat, in opere iu>st*° i> ,sl .
scriptum legitur in Turba Philosophorum .adhiinc * 1 *,^ ,p> 3 '
dum: Corpus habet plus virium , quam duo harii s „jJ 111 ^ vocant Spii itum & animam. Non quod imclligant ‘fjjjnO 1 ' 1 .’, dum Aristoteles declaravit, & alij Philosophi (quod ^ '^(ipd-’J,,; digmnn)led corpus vocarunt omne simplex, quode* Lfir 1 ' sc natura potest ignem sustinere »pra-ter ullam dimiiu'* 1 . v . ^e 1 alnei lixum vocant. Animam appellarunt omne h iu ‘ Vl d- ;l1

Vo i Opusculum. 741
^ atl e, F°Rftatem habens (ircumrapiendi corpus,ac deferendi : hoc alio vocabulo nominarunt volatile. Spiritum este tpodpotertatcm habet retinendi coipus Sc animam : Hile duo limul adeo conjungendi, ut non pollint amplius fc- ft.^'^PwIeaalint.aunmpetfecta. Quamvis in opere notati t “ v ' no,a k initio nihil intrat novi (puto post primam pntpa- 4; 0l ' nil )ncc in operis medio,neque in fine. Verum Philosophi \, Q r ls r clpcdiibus & considerationibus rem unam fle eandem h r ij‘' 1 , Untco rpus,animam,&(piritum, ut (upra dictum abundi. t)ui 'r ClUV ' "pteria nostra esset volatilis, vocaverunt animant tat t c !‘! T1 ^'■‘ferebat corpus. Postcaquam id quod occultum e- , ‘^nHcstum est in nostra decoctione, tum demum corpus vi* h, n as t palant fecit, mediante spiritu, hoc est, animam retinuit, t lri) C aJ Propriant naturam suant reducendo (id est, in aurum) tL ■,'l uc iua fixavit potentia,per auxilium artis nostrae. Hoc ipso tj t aiaUlr exacte, quod Hermes scripsit, nullam tincturam fieri par' >^tttrubeum. Nam ut Rofniusait: Verus lol noster apibus Sc imperfectus in nostra decoctione, & est perfectus ^ stio colore. Fermentum est de quo loquitur Arnaldus c °lo't w infiio Rosario magno, quod apparat illis duobus per Ub «s.'toiitactum,tiequemixtum alteri materia: cuipiam, ut i ft Ca hripta posset intclligi. Verum esse testatur Anaxatjoras, rtij! l '? ns: So ' noster est rubeus & ardens,qui conjunctus est nni- lin't * ,6i nanux luna:,spiritus medio: quamvis totum (ane a-
* r. ci vi ;'nirc tantispev donec luna soli conjuncta lit praeter P hl ,^ c ^ria nostra est inutilis, ut ait Hei mes , & reliqui omnes hlim ' • U ' 1 ’evbaec intclligi possunt, qux Rasis loquitur libro b >tm • lll |I T1: Servus (inquit) rubeus uxorem duxit fceminain al- , m > u 'fine perfectionis operis nostri divini Similiter quod I.i- tol 1abct; Unio vera corporis Lc animae,fit inalbo Sc rubeo ^eo»'^^io kamen eodem, cerro tempore,per auxilium nostrae ^t-str tl0ll ‘ s,n ^ eum gubernata: modum, ut materia nostra non a c j UatUv • nam,ut m Turba scriptum repetitur, emolumentum m ‘nist lmi ’ nU ’ vn aperis nostri divini,utnimquc provenit ex ad rr, Cr , rat '°ne ignis. Proinde suaserim una cum Rasi, ne quis te- Pstiis U ' lus P r ''ctices suscipiat provinciam ,in bac nostra scientia, div Ul ^ Uam ‘gnis regimina cuncta ( quia diversa ) in operis nostri Icat: ;,] C j 0m l? ollt '°ne apprime necessaria,probe admodum cogno- <\Uod i n °fJ U ' tCl minus,quem venenum appellant,applicabitur ipsi, P'nptere. CUllcb ' operatione solet accidere,ut antea dictum. Non ftra n) a ' ^nothin quid addendunj esse quis existimet in no. la >neque Thu iacaro,minus extranei quidpiam ( ut exi- Aaa 3 stimarunt
argentum vivum Philofbphorum. Morie- Impolfibile fiierit(inquit)ad perfectionem scientia:

741 Dionysii Zacharii ,
stimarunt nonnulli lit er am considerantes) sed quod ^ ac vigilem operatorem essi; oporteat, ne terminum tivitatis aquxnostrsc Mercurialis praetereat, ut adh'°b pif prium corpus, quod antea fermentum appellavimus,^^ nenum vocamus ,idouc duabus de causis: Prior oos ^ qui.' non aliter quam venenum humano corpori ^ damnum inferre potest: si hoc loco non conjunxeruuu^^d hora determinata, rnhil nobis quam dctrimentiun 3 Jir dispendium , ut iup-a diximus. Posterior concernit ‘ (quem vocamus aquam mercuvialc'm;quia hunc trist’”;
Quo quidem interpretatur quod icnpsit Hainecli.nstl 11 /^ j noitva materia pcivenit ad suum terminum, ei! co»>' ^)* veneno mortifero. Item quod Rohuus : Veni mnu s l! * valde map, ui pretii, Haly, Motienn. reliqui oiw> cs ^ -ir flantur. Eademconiparatione thcnacam vocarunt, llt 'j, ( ,ri)i |V Moncnus Quoniam idiplum operatum, corpore 1TU ’ quod in nostro thenaca. Quamvis etiam id quod vdaprai i queat ad con‘|unctionempetfccti fermenti, e 1111 ’ terminata facta est,quia per lplam divinum opus nom^^r tur Similes igitur auctoritates intelhgi debent feufuA non apparentia liter«, quod plenque fallo exu^j ^ Istiusmodi est postremi termini .magisusitati ,& nus,interpretatio : etenim major pars per ipsum ultt ^qii'' 1 y num opus nostrum, quando perfectum est: non alite' st ^ ^ quam parum coaguli plurimum lactis congelat, nostst^^ tantillum projectum super vivum argentum,istud cofU* propriam liram naturam adducit. Verum decipiunt"' ’ ‘, cf , tes a veritate : nam per ea concludunt materiam, noß.'^cfd? parari non poste metallis, quia congelata sunt. f' oll !(ll^'j, dum est, quando Mercurius noster apparet fimpse* ’ l( .]l.ii' t ’ i)S , ipfumque Philosophi lac vocarunt,cujus coavistum ‘ l ^ )C ,iV'' ), y, quod nos supra fermentum, venenum, Si tlieriacai"
Quia vellit coagulum non differt a lacte, nisi pauca ^ nostrum coagulum etiam a nostro Mercurio non du' 1 ’ ^ii| j decoctionem, quam acquiftvit antea: hoc est.mag'""'' 0 ^ naturale secretum, ob quod Philosophi nostram nam este dixerunt: quia deficiunt in ea rationes Iu“ 1 V pta narravimus. Hoc est.coagttlum, quod Hermes > rem auri.de quo volunt imclligi, cum inquiunt: 1“ J' ne spiritus,secta est vera dissolutio corporis: Sc. e coll ^ 1 '; a pd^,i lutione corporis est secta vera congelatio spiritus, fd-j. jiAr« medium totum perficitur opus,ut ait Scmoi: C um ' |,-ii'
aquam (id est,Mercuri um nostrum ) per se congela'' > ß|it y muer nostram Icienti.un elfe veram. Euudcur ub b

b itA , , , Opus ciit um. 74?
■ a st exa 5 l “ ei ' in scientia nostra mlnl este creati, pi.Tter id quod H ,- ln ?ex masculo &c toeminn. Coagulum nostrum vocat , rusum,qm ipiumcst quod agit,& Philosophi masculo tri- c . ruut a, sttonem , Sc pastionem tormina:,quam dicunt este Mei- f„ Um "ostium, adeo quia coagulum dictum agit in ipsum, potentiam demonstrans. Hac de causa dixerunt, fixmi- t atli a as liabere, quia noster Mercurius simplex est volatilis: qui Psct ' 1 rct ' netur per dictum limm coagulum. Ea propter seri.
s Unt ■ Fac ascendere foeininam supra masculum, Lc postea ^hils 1 "" ' u P cr loeininam, idipsum intelligentes quod in Turba ^ o Ophoium: Honorandum este Regem nostrum,& Regi- est l * am uxorem, ac diligentistimecavendum ne adurantur, id fticis ^^octio nostra acceleretur. Nam,ut Arnaldus ait in ma- Ca „ Uo Rosario : Praicipuus error in operis nostri divini practi- •hin' ac ! :e ^ crata >vcl festinata decoctio. Similibus ac variis ter. l>Ui |' S ierunt in scriptis sitis antiqui Philosophi, & quia prxei- a 0i *st*>quos declaravimus, finem interpretationibus tenui. f 0r J ln ' imponemus: etenim his probe cognitis, vera materia J ts d °tcst non cognosci, ac deinceps libri Philosophorum facies a ^> sunt, ut ait bonus Trevisimus. Concludendum igitur Rrn ^ 'Hosophis omnibus, quorum scripta hactenus in tnelio- stila °'^ mcm st 1111111 potui, redegi, non nisi unam este materiam Oli ni ’ ex st" a divinum opus nostrum adimpletur. Componitur Rrtr** lo '° sinvplict Mercurios quem Philosophi proprio suo Cani llllc *> c itra ullam xqtiivocationem, Mercurialem aquam vo- sj cr nt ) c °agulato per actionem sui proprij sulphuris ( quod Proprie vocavit florem auri) qui longa 8t continuata •'ero 1 dcc °^‘ 0l re,tantam ac tam excellente acquisivit perfectio. Perf^st 10t>us stoe nostrum valeat omnia corpora metallica im- hitti a,t l u 'hus conjunctum fuerit projectione, in purum & pu- b Us . aUlUm transmutare mineiali linulc,idque diversis rationi. q u „' llu< ' a ,''seducti s &allegatis,quibus ample fatis declaravimus, r, t i amta -'i,ut imperfecta metalla per illud perficiantur. Cum iuiip UC miUa simplicia disterentia, vel qualitatibus contraria con- Nost Rodunt,aut peisecte misceri simul.divinum pariter opus PvteR^' st'" a constata ex solo argento vivo. pati nullo modo i m f COll i lm ctsoncmcum sulphure, quod remansit in metallis turn ’ °k digvstionis defectum , ut supra notavimus. Ve- seftiir" rn Vci0 >cmn sic potenti (limum,& summa digestione per- VUl «.o "i 11 ' 'cp-uat sulphur dictum a metallis, & argentum vito covn i” ‘P*“ cst reliquum, perficit in aurum. Expcrimen- V ‘ v uin Pl ° >; ' tur * a »n projectionem facimus ejus super commune au run)'"r Cmum ’ ceperimus ipsum totum ferme conversum iu x,Qntrariunt videmus efficere super metalla projcctiuru
Aaa 4
siquidem

744 Dionysii Zach ari 1 , at qu» rt '
siquidem ex semilibra aliquorum vix habentur unci^ e jjpfU to magis decocta sunt,tanto minus hac via diminuiM « 1 ^ u | t , itaque huius opulculi mei fecunda; partis faciens, ^
mani tandem aggrediar,in qua veram & perfectam '£ K Qji.i" slrx divina; prcicticam sub diversis allegoriis explicabo' l,i«> Deus manifestabit lius fidelibus, ejusque studiosis nnll, ; c ]|ige J ’: qui diligenter haic mea scripta perlegent, veram dans 1111 „-cU' tiam per Spiritum Sanctum tuum,aa fui gloriam & I ' 01101 sit laus in aeternum,
tertia pars opvscv ta DtoN rSl
Zachartjide Praft/ca dfatnt opert** ^
U Niversa terra per Philosophos & Cofmogrnpj) 0 *',iU- partes principes divisa est. in Asiam, Africam, & ^
sub quartior plagis,vel regionibus,Oriente,Occidente, .^i.
Septentrione sitas,fubquc dominio diversorum lmp ct ‘ ll | I nS' Regum,Principum,potentumqueDominorum Qst? r11 '' ,ra r ‘* quisque res divertas S: vatias habet in delitiis,cum ob t ’ 1 ' 11 tatem,tum singularem valorem: posterior cauta non ^ ta,atque prior existit, quod experientia didici, cum viUI advertas peragrarem regiones. Siquidem ubi doctorum ria virorum fuit, ibidem (maximo meo malo) vidi lapit ’ 11 ij 0 li,r miseros Lc abjectos,ccontra ditilsimos ignaros,& >>i m‘ 1) ' beri precio, libi vero penuria doctorum peritoi iimss' | 0 c? num erat.maxima quoque pars ignari rrortus & inepti» ^ |t ini ;1 potistimum lapientes honorabantur ab omnibus > & F r '^. t ,yur 0 ’ majoribus summo favore & observantia maxima I' 1 ® L i t . flO' animadverti. Haud secus opum inopia mincrarumquct 11 _prr' bis aurum communicatur & alia metalla) his locis ubl Ul]n d.ii'' periuntur, maximam istorum sestiinationem ctiicit,
. , . . • ---. f optat ■,
tia fecumadfert ejus vilipendium,cujus habetur niag 0 vmniir |,r
nes opulentos; &vdir„-i -~u....«i nettes _,.j^
ji>'
r..- -
nes opulentos: & viliora quaque nulbusve pretii,fi' hii habentia praeter apparentiam,oculos eorum nl .
öd'
,-j...»v..iijuiu,uv,i.mja cuiuii» iV ‘"i ni'OP^* */>'
runt.ut perfecta pretiofique non cognoscerent. QiL J r p t . ect' ^ dignati sapientes,cum vident ignaros este prastatos, a 1 j oC o rll ‘
~ r ... .
runt,lux sapientia; vires & potentiam deliberantes ahb'm.
j r ■ 1 . 1 . .-n IU 1 U
, ' r .- * **«•*> puicni
demonstrare. Quod fecit olim
magnanimus
quida |T1 *
_ _ _ _i p3 l '
tor,proponens msoquam desistere, donec reliquam
temnlfrns.- -I ........ -ull 111 Juli 1
tem,ultraduam qua potiebatur,sibi subjecisset copia"' . rr;e i io, praesertim fidelis ccconomi fui conliiio- hxc m animo versabat,varios ac diversos adjunxit sibi ^ ^ qu. quod minime fideles cslent,existimarunt te liberalius ,c
m a Imperatoribus,Rcgibus,a]iisquePrtnopibus.
<utiolent cxploiatores)ab eo dcseccruut, ejusque

(0ns ,. Opusculum. 74s
tc nt * ' a ' .Qil‘parvipcnderunt,nullam terrenam existimantes po- ' a,T1 b"" resistere poste,quanto minus dicti Gubernatoris de- >l('b atlo,lcm - Dum igitur in Aulis magnisque Palatiis nilnisiti- t L aiui - c antabatur , procationibus, larvis, equorum exercitiis, s U s rcis,ac vanis ludis fallitur tempus inutiliter, adulatoribus, Sc benignae prxbehtur aures, viri lapientes derisorie p Q antl " nomine philolophico { quod olim magni Monarchae ij t a | j ’' lt ' ltu squc non (iint dedignati,nec adhuc faccrercnt.li lanum, p,i 01 ra libenter adhuc audirent conlilium ) interea bonus ille Hi 1;i ' e l 1s G u bernat o r,(uis stipatus praesidiis,auxilianbusvc copiis, t 0r a ^ celeberrimis urbibus Imperij jam obsederat. Imp '
p r j . nicnpto coproliilimo milite,vnvikis Regibt k_, cl P'bus,ligna jamjam ad conflictum confer
ibus comitatus, ac
C ^ r 'nceps Gubernator perlitalione fui fidelis oecqnomi, a-
: parabat, cum
Cc J‘ ,1Tlc l Ue suorum,oblidionc relicta, solus in munitissimam ar- tut °fc recepit,copiis ejus campos circum occupantibus, &
« mimico strenue resistentibus. Adduxerat Imperator quin- t0t ‘8'ma millia peditum, cquitumquelex millia,innumeraque ">cma bellica,Princeps itaque deferens urbem ferrea turri pro- nbPatam,ordine elastico luis cum castra movit, pugnantibus ciriie post ipsum copiis posterioribus adversus hostem,Seni . 'una illico»ajecistent,fractisquc pontibus libi fuoque Princi- ^bfolpexiflent,maximum imminebat eis periculum, at illaesi o- V, ?f. s ovalertint manus inimicorum. Altera dic persequentibus in]' ' tct hostibus,coactus est Princeps consilio suorum affentiens, V,il| ClUT ’ "'expugnabilem lccedere,limul& omnis miles cum eo. f(J ls & «aggeribus muniebatur, in cujus meditullio sedebat in c "i ast |"' S ^''enmiepta,nunquam expugnabilis arx rotundistima, , M ‘st' a turris eminentistima, per quam sub terra cuniculis sari 1 VatlS,a ' c °n°ni«s omnia quae & victui, & bello erant neccf- V '' ’ fottnt introducere nelciis inimicis , ut olim factum extitit s P°Romanix, dum SolimanusRexTurcix banc obsideret ,)i a ls '''ginti.nec perciperet unde venirent urbi subsidia victus, & pj t Pru 'ccps autem luis intra moenia receptis, in arcem le rcce- fiito *v ' n l >ai vum cubiculum rotundum ornatissimum quoque v 'tol sJ aiU0 I>rinc 'P c dignis, in quo tempore mansit, quo durarum . ".quod summe delectaretur eo receptaculo:fabrefa- ] n j trat> stuemadmodum in Ducatu l.otbaringix videre licet. < e P cr stoatuor fenestras ei fuit conspicuum quicquid hostes fa- n 0n „ l Q ni ' li; hin,uionum, ut ipsum interciperent. Verum intrare c h>l' a mo r i lllt,qUod P 0, ' ta h" domicilij prxcipua,adeum erat oc- "onium 1 Uni,ut "emo valeret eam aperire, pneter fidelem oeco- ttt mten l >t ' U ’, d< ; stogidis adeo prudenter dilpoiiiit, atque providit, 0 0 blidi on i s anno deficeret nihil. Ob varios & afperri- Aaa j mos in-

746 Dionysii Zachari' mos insultus ab Imperatoris milite factos indies.coat (a g(n* ceps exercitum ilium iu quinque turmas partiri, ut q"* j llIt i 1>"' excubias per suas vices. Exercitus Ducibus ad hunc' )( iui ,,nt ' peratori luadentibus.ne cailra moveret: Si Princips v . ftict 11 relique, imus,merito nos deridebit, praiserrim 4 1 ! 0 j^ys ordinis &hnobis receflistc dicat ea de cnuiTa,q u ' an ' tractabatur: quamobrem si manus evalcrtt nostras, 0 J;A - " “ ‘ H*c & similia
dicta: qua-situnis est occasionem
runt Imperatorem, ut obstinato prorium animo atl ’pil’etA s Principem captivum tacere per inediam,aut alia via q ua P tr jfl a > instante hycinc,parte castronun suorum tantisper Iecu 1,,r lt ii1i‘ reliquam in obsidione reliquit Imperator sub Ducatu pst mi.Satrapa:, qui plurimos impetus laciebat mdies tub^ 1 Principiis militem. Consilium Imperatoris erat,ne siii ca r ‘,$ pA rentante prxterlapsiim annum, Quod intcliigens ' x iiit' suum oeconomum turmis imperavit luis,ut quailibct un ,V , r ri / ■’V peratoris cxccrcitu,vi direptum armorumadterret ve» quO“ dicta po?na maxima sua: indignationis,ni faceret impc'^4 li etiam pnrstitilTent, addito ing. uti praunio quibusvis, 0 ^o polliticus est in propria perlona, comitante fideli suo & fyrd prodire,hostique manum infligere tam strenue, ut vel vi f ‘ 1 amiiltnus.nur priiiuun Imperatoris vexillum repoirai st ’ que ditaretomnes,qui iequuti (nistent.siipra cunctos I' 10 cos, qui oblidebant eum. Reastumptis igitur anuruSip 1 ’! . t ui' tempus constitutum prtvterlaberetur, allata fiwit ei p fr ^,joii |S mas,quotquot Imperatoris signadesiderarat,medio d'T ' , pj.il' circuli,quam docuerat oeconomum simnr Princeps quu ‘ ^^,„1 > lite. Piimum vexillum erat nigrorum equitum Gei»t a ^^„c- quos vocant Reutlieiorum atrorum: Secundum ir> tcr *l, v o>l' rat variis coloribus: Tertium eiat non tisqnc adeo diis" 111 Quin' lo Regis Gallia:: Quartum insignitum erat Luna tum vero simile tiur signo maximo Imperatoris: q 1,£> oiyJ 1 ' Principi animum auxit,ur altero dic cum ccconom 0 ret ad moenia, & ibidem strenue supra modum pugn-l lC , puSt'V* dum consequeretur maximum vexillum Imperatorm"- ybe' tandem rediens, Sc fatigatus, ab a-eonorno, cibis P n01 ' kc rä ^ dionis initio residuis, reficitur, ac relbcillatis viribus " t ,d' cum suis & otconoino viriliter insiliens in hosti m- totlllI u) ii ^ tumparttm prostravit,panun (ngavit Imperatoiis,D |,c (W a runa auxi lio,qui cmmes lui Principis coloribus illustta* 1 'jfop 1 ’ 1 ' 1 - factimi deinceps. ut turmis Potentatus, live Papa sit,| lU ic u( ’ tor, sive Rex 'Princeps, vel Sohmamis,quotquot Auro Principi deferant palmam, At victoriam cedant ri ^tiP' Maximo,Deo sic jubente ac volente,cui sit «aus , lioiio»' l cP | ’ ,> ‘

Ptrt;
Opusculum.
747
n, t . ,! lls '. Reliquum erit,ut operis nostri divini projectione super t 0 (j ■’> t »'cturani gemmarum,Se humani corporis medicinam ia tam este,declaremus.
K p De projeätonesuper metalla.
" G .| s nostri multiplicati viribus, 6c cibis refecti, uncia una fi (:t i| l j 0,ICiaui t liiper uncias quatuor auri puri, purique liquati, t|, ufo . l nia tcria (tangibilis,qux pulverifata, coquatur in monte "‘ratof*“’- 1,5 P ostmlM calore,vale admodum stricto etiam ob- tiicj- ’‘Patio tiiuni dicrunt. Hujus pulveris uncia una projicia- ^'cinf Cr stuinque marcas argenti,vel cupri,vel stipet octo-
g Crit i parcas plumbi vel stanni,vel stiper quindecim marcas ar- Ma t IVl communis,in crucibulo calefacti,vel plumbo congelati. ct t . ■ 1,11 . T!0X spuma ciastiore contegetur, operatione completa, n] <lt ' tUs ^ et > ac st cvucibnlum frangeretur. Tandem liquefiathsx s tt lia >& erit in aurum conversi. Verum si dictum pondus ob- Pttii 11111 n °u fuerit,nec materia priore suo colore mutata: qua- t 5t J tcr enet m cineritio magno fulminanda sine plumbo»ut no- 111 tr ium (natio materia.cuix non erit transmutata > confuma- i teli.
*iir 111 j tmm (patio materia,qu;c
pa r cllc ]uum in fundo purum,est cimcnto regali fex horis latius n ?v^ Um ' ^ ac v ' a totum habebitur aurum,opera magni Re- eß ■ ‘ couverfum,simile minei ali cuivis & xquipollens.Et hxc
iest 13 ’ c R larn docetRaym.Lulhus in fiio Codicillo,quod ad pro. Iq 1 ? 11 " attinet. Secunddm pro tinctura gemmarum docet in 1 estaincnto.
Y De Twftura gemmarum Ö 1 unionum.
■L \? n ^ us est magnus ille Rex noster, ac reficiendus statim tiiin l ' U ^ ni a “«um Cl signum album crescente luna inligni- P a ftu 'i' 1 " 1 ”' 11S obsidionis est expectandus, led a lux refectioni* Vp t f Umo - Hic est Mercurius,quem Raymundus laillius voca- t Ur '| *4 ntl >m vivum exuberatum. Eius imcix dux vel tres ponan- knter ' Cl,lcics > ln alcmbico parvo bene claulo, destillentur igne fecir ■ R lmiill V'um nihil hoc igne stillare volet amplius, murato dcie " tl; ' uutoc P fortiori tandem lirgeaturignc.quicquid alcen. llc uinM C1 -'' l K l l,01 ‘st c fecundus inastmbico recenti,per bal- Nileos - * ^tRdletur, tertio cohobando liquorem super fxces
'ntii 1S>8c ai l"a brevi luo tempoi c dilfolventur.tcrtia vice tamen Per vf 11 tll,cres destilletur, & postmodum in alernbicorecenti Va ndo r ,r V ‘ urlus destilletur quater, fxces vice qualibet fer- cjvrc in-vs 0 ' 1 ' 11 ' 1 ll sist’e dum aqua destillata sit clara splendens, n.mtiu eandulo nitore , cujus ustis hic est ad uniones. Po-
datur an * ,7 '"'nutistimi, in cucurbitam parvam,quibus aflim. ka exea & tantum,m parumper emineat,cooperiaturga-
' ,ft i post Uoias tres in pastam rclblvcntur albam, Se supernatabit

748 Dionysii ZAcharii _ ;
natabit liquor admodum clarus, evacuetur modeste ,r | 1
Cucurbita cum pasta ponatur cooperta, in balncu» 13 t pr > bus diebus digerendo , postmodum auferatur. Fab' 1 Jiu 1 ” 1 , mula argentea rotunda,intrinsecus deaurata,qui p cr 1,1 duas iquales partes aperiatur,adapteturque hlum at' fC genteum deauratumque inter ambas concavitates, "H 1 ^ tula aurea formuli medietas repleatur utraque dicta p J pst 01 , per medium collocetur in medio fili foraminis, mula, filum autem protrudatur, ac retrahatur, qtiobca ,,,>!> fit unioper medium. Aperta formula eximatur unio ff) ,tJ^
& ponatur in scutellam auream altera simili coopertan 1 ’ j lll csl , ‘ l gatiirmanu,sicceturinumbra,&uon adSolem. OmH ,i>tc^ > buei is,filo perforentur omnes, & in canali vitreo ab Ll11 ^ tum foramen habente,ab altera non majus filo aureo, ^rf 1 j dantur simul in bocia, vel urinali vitreo mundo s upra ^„pc 3 |
dictum sublimatum, lutetur vas, & octo diebus in aere e ^• tr nU l ' tur,postea tribus ad Solem,singulis ternis horis moven ^ ut vapor ascendat,hoc artificio perficientur uniones tau titatis ut voles. Ad eundem modum de rubinis & j
fieri poterit,rubei Mcrcurij medio,post unicam ejus n ‘ L De usudtSinu operis noßrt,ad humant cors 0
rts medicinam. ^ vis' £)
S Umatur pondere grani unius post exitum Regis dissolvatunn argenteo vale. Tingetur vinum-ch" 11 quod igrisadministretur,paulo post mediam nocte 1111 - nabitur, fi morbus sit unius mensis,si fuerit unius a 1111 '’"^ fil 1 decim dies, vel infra mensem, ubi valde diuturnus t” 01 ^ ^ra 1 '’ [
futurus. Ad conservandam sanitatem, sumendum s> C j,o i 3 '^ !
singulis annis bis,sub initium veris & autumni. Hoc , P 1 ' 1 vivitur,L< alacriter usque ad praedestinatum vititern 111 ’ ^jnii' 1 ' dante,cui laus sit, honor Lc gloria nunc femper, & 111 Arnen.
Finis opusculi Dionyfii Zacha ni- |
ANNOTATA QJ^AEDAM EX N lC° Ljt
FlammeUo Ausiore Gallo. ^ fslf'
A r> metallorum veram cognitionem ignorandus " ,
duminpiimis adime fpeciebus existunt.in ‘ '^iib'’ 3 ’ cet, ac m argento vivo duas habere formas, unam n1 ‘ fet 1 ^ alteram vero femineam, qua: duo spei mata maris a !. nI , c ii' ^ ns, sulphuris prius, elementa masculina duo contitut^n L j acrem: posterius alia duo feminea,terram & i
duobus comparantur 111 arte serpentibus, uni alat > 3

Annotationes. 749
|) Cr ^"'dcm a bs carenti multo horribiliori. Haec duo (pennata
S'i
>rd na,uram conjungantur in ventre Mercuri),qui propter suum
iüs v- Cm voeatu r ignis naturae,5ca nonnullis leo devorans, & e-
licet aurum & argetum subintrent,non absumuntur,
‘ 0 natura duriora iint, atque perfectiora- Mercurius eil
intectus,nihilominus aurum öc argentum communia prove-
!“ilT~ X C °' Argentum di substantia Iunx inferioris, ut aurum
Oj, CtlaiTl inferioris. Mercurium igitur matrem occidi, ac mori
P CI ’ dicta fpermata,qui postquamsemel mortificatu* fue-
ti|lu^ atUla >n u nq u am potent amplius reviviscere. Nam vel tan-
^rifi 1 congelatus in venis terrestribus, adest mox in eo granum
* Urn >quod ex duob us sp ermatibus producit verum germen
pvü 11 ! ; ut a plumbi cavernis videre licet,in quibus nulla mine-
1 "aiVf' 0 i Um ubivis, in qua fixi granum veium non contineatur
gcb ^ue.id est,granum auri,vel argenti. Siquidem prima con-
Hq c 10 ^treunj est minera plumbi, in qua politum esi a natura
! l)io VCrc multiplicari potest in suam perfectionem absque du-
1 fu, Vc ittore, existcns tamen in iuo Mercurio non separatum a
tius >cra. Metallum enim in minera lua consistens, est Mei cu-
3| p ,a st 110 *' granum separatur, ut pomum erit immaturum ab
tft ’“ a deiumptum, quod prorsus destruitur. Granum fixum
ab Ut pomum, öc Mercurius arbor. Non est igitur separandus
. e ductus,quia non potest aliunde nutrimentum accipere,
^fiio Mercurio.Major est fatuitas in Mercurium ponere au-
^ argentum , non secus atque discerptum pomum arbori
11111 'ufigerc. Vlt igitur negotium hoc adimpleatur ex xquo,
f„ ct »da fiinul arbor cum(uo tiuctu, quo denuo plantetur,citra
Wus | US a ^dauonem,in fertiliorem terram atque nobiliorem, quae
'dril l n mau ' dabit unico die,quam prior ager in centum annis
%o i T > ob ventorum alliduam agitationem. Alteia terra,
0 1 Proxima fit,crelccrc vegetareque facit arborem, conti-
Lc asliduo (ole in horto philosophico, mane, vesperi,
cs.ac in fin<nilas horas .absque intermistionc lucente",
1 'tiIii S ' IOrc dulcistmio conspergitur,ac nutritur,uno anno
b^ S ^ l,am m priore terra decem millibus. Positis igitur am
eft ( i n ls lu j u mo continui caloris dies & noctes,vapor ejus, qui ros
*%il ^ ■ 1 con 'siustioncm. Lignorum vel carbonum calor est
1> *--l£eimonqxi u s. Noluerunt itaque sapientes Philosophi m “.
dü^d'P'L'iqxms. _
operari,quam in ipia natura,cum ipla luna,in ma- ^^ecein,^p curio. Px quo tandem generalem Mcrciirium fest ih jjj “^Ipotcmiortnvfit fbvtioi cm illoiiatuiali. Ascende km herbam vc g cta bilem lalüihiäm , regalem & lnineia- *4lbus. Ex Vl ^ cas ' Succus enim ejus sumatur purus abjectis CCl nanique maximam partem «peris tui perficere
poteris.

750 NifcntAi Flame Ltt .
potens. Veius c!Uiic Mercurius Philolophorimi. ln primis ig 1 ’’’ 1 Mercurium tuum ne laveris,sed jungas ipsum cum parte ' u *V l '^ ’ cum ignc.lupcr cineres,qui litamen Ium , na vitvo solo, absq*" ‘ re alia,quod nidus est,in tuvno,qui domus est: ex nido pUU' lS 11 ' icetur,qui liio (anguine lanabitomncs.
Fons Cheram
F Ons & caverna metallorum omnium, est mater, ex q 1 ’ 3 na Icuntur öc proveniunt illa septem,ut ex sua iiaturatitern Satut nus, Jupiter, Mar?& Luna Plumbum inrclltctualiter est amum kprolumAc.Fons autem natura* (i Mercurium in eo positum > 5 . Cipiat,inde medicina (ietcjcellemistima. 'Nascitur in terram * 1 3 plumbea Mercurius,qui claulus in c arcere postea liberetur , 3,1 qui non potest sciri pondus,nec mcnlnra,qu.T desideiamriadoin tamen cognoscere modum poteris. Solis Mercurius non est M L <urio Iunx tinailis,cum hic (emper albus manere debeat, 0 l,f> ^ similem procreet, Mercurius vero solis est rubiflcandiis & hic e labor primus : Scpostmodum congregavi poterunt. Nota |lcl utiqi quintam estentiam este nobis mbacartc pvtecipue necc • riam,&Mcrcmium istum reperiu potiflimum eo loco.in quo eil in maximo fu» calore.multosq; flores producit: nam p 011 ' res fequimturfructtis.In lima similiter invenitur dum in ipsi' fl"® ritur,in Saturno,Marte,ve.iere,& m Mercurio securius-. ego autem (Flamcllus inquit) in Iole reperi Öc elaboravi. Cum igitur sio? 1 '‘ conveniunt in hoc opere philosophico, quorum quodque est alteri,tum fictus matrem devorat, patremque suum in un IC ° lacu (uffocat.inquo simul flores, lac, fructus, atque siinguis inve- niuntiir.Metalltnn igitur hoc imum in unico va(c ponendum > in unico furno. Mercurius est de quo loquor, & nihil aliud, si’ °' peris abbieviniionem unicum habetur in hoc mundo metallum, in quo Mercurius iste noster abunde repetitur. Aurum c *’"* 11 est & siccum Luua vero frigida: natura:, Saturnus gravis stq mollis: quapropter soli similis hoc ipso,aurum leprosum app cl tur: Venus est Lima; similis pondere & malleationc, Mercnii frigidus ör hnmidiis similis Jovi, qtii nascitur exeo, Mars au durus,gravis N frigidus. In duobus igitur negotium b'' c °' conlistir,ut videlicet igne niiim sulphur penetinrivum eihoas^ ^ artrnctmim, quo matrem suam devorare queat, & c°mp> c opus. Matrem insige ventri Iui fertus, quem antea pepo u, demum sibi pater ent, ac filius ex duobus Spiritus persessus. ° quam tulphur tuum devoratum erit, Mercuriusque suus motti catus,conjiciatur m carcerem,m quo maneat diebus quadrag 10 ''
& videbis quod optas, juxta hoc verius:
Si
I

Annotationes. 7 jr
Sifixum soleattficiMijue -volaresolutum,
Et ‘volucrem fig<u fxctet te Q/Qere tutum.
J o a n . Mchunnius dc Lamentationibus natura;.
Sub Luna quod concluditur,cadum hoc loco vocatur,quia mato ha formam appetit,non secus atque femina virum. Materia lotam est cx 4.clemcntis,ex quibus fit chaos.&c ex isto Rex atq; Regina generantur. Primo qüidern creatus est ignis a Deo, quem tab Luna collocavit,expertem corruptionis, & pm ilfimam clienta* quintae partem in fe continentem.Postea factus est aer subtilis, bi quo Deus pariter eflenti* quintae partem posuit,non. tantam
in igne,minorem in aqua,Sc in terra minimam. Ut ignis igitur 1,1 aerem agit,sic aer in aquam, & in terram. Terra mater est, 8c butrix omnium quae concipit in utero suo ab igne: hoc ipfumfo- v et,m centrumq; usque suum absque intermissione. Cum igitur tada natura potentiam habeat reducendi 4. elementa in primam biateriam generaliter mixtam,quibusvis elementis ; impostibile bicnt cuiquamoperantumid efficere,praeter iplam,qua’ sola dat btateriam atque naturam. Quinta namque essentia,quae cathena dicitur aurea,ad hunc modum contraria colmcctit & concordat, bt nunquam dislentiant amplius. Considerandum in primis au- ’aiii.quod pulcherrimam formam luam accipit in caelo, 8c opticam in terra materiam pariter & gemmae. Caelum igitur quinam eflentiam informat forma & materia in elemento contenta» perquam forma detinetur: quae depuratione, & successu longi temporis perficitur. Aurum itaque 8c gemmae per me naturam fotam componuntur: nemo enim proportiones praeter me novit. Quod utique quaeris luminum est natura: secretum, descendens ex virtute cxlcsti. Quapropter tota scientia natur« debetur, qua simplicitas clementi de cado depromitur, haec in caelo dicitur citantia primitiva,& in elemento quinta, quam ipsa reductionibus efficit, ac prolixis circulationibus, inferius in superius convertendo,& frigidum tk siccum, in humide & calido conservando, iapi- ‘tas atque metalla liib humido (uo radicali, caelestibus motibus 'dirorum,quibus elementa gubernantur, Sc eoi uni obediunt m- sifenviis: utquanro purior est materia,tanto per naturam fiat cx- eellcntius opus. Caldiis itaq; motus,est intelligentia coi relpon- ">*>« in inferioribus,in quibus per luas influentias omnia produ- tiv in este. Utitur ergo natui umateria in igne quovis infallibili, st l| ia ex isto virtutem recipit omnem. Item aqua ex origine sicca P’oveniens, nihil quod tangit humectans, non recedens neq; vo- •stilis.est oleum incombultibile. Nullus artificialis ignis tantum Cal °rcm infundere postet,quantus cx calo provenit. Csteium in ‘ms non ignorandum, opus hoc nostrum integrum fieri ex vili materia homogenes, in unico vale clausa,in unico furno id continente,
1

7fz Nicoüi Flameui i
nente,quod eam perficit: nam (olo tegimine persicitiir.imit» 1 » naturam. Hxc in generatione hominis,corpus admodum I»»' 1 liter format ex argento vivo Öc tulplnivc maiculino agente, 1°, vase,matrice videlicet contento,cujus turmis venter elf , quam' auxilicturhomopei tiiam artem, dum ardei in liu natura. 11 ' 3 ' i retiam congruam infundendo, prxtcr quod aliud nihil cHie el3 ■ potest. Non tccus in arte nostra , ti quis eligere norit materia» 1 ejusmodi,qua natura delectatur,camquc riteprxparatam luo v - 1 ' le &furno l concludere,ego(int]uit natura)& iple perficiemus ul»' que tine mora,modo requitinun itjnem administrant naturah»"' contra naturam,non naturalem,& absq; ardore: ignenifinqu- 1111 ’ calidum, ticcum, humidttm & higidum. Considera igitur ei»- 1 ' lern este oporteac: nam ahsqtie igne Sc materia mhi!liti» »-"j scientia. Do tibi matenam(inquit natura)forma est,quod ipti»»* pares,non dico fuhstantialem,neque accidentalem,ted construe»' di vas, atque fumum. Deinceps prxpai a materiam tuam in pulverem tactam cum aqua sua,vate conchitam unico : rege calore temperato, hic promovebit actionem, 8c frigiditas piitrclact 10 ' nem. Siquidem ob magnam frigiditatem non potiet impedire liccitas,neque resistere huic argenti,quin argentum vivum stat» 11 j reducatur in primam materiam integra connexione. Proinde , priusquam opcreris( inquit natura jditce me cognoscere,qux 1Tl3 ' ter tum,tine qua nulla creatura potest cllentiant recipere, veget- 1 ' re,neque animam habere sensitivam ablque cado Sc elementis- Est utique medium inter Mercurium Sc metallum , quod futue»' dum est ad artem nostram: Est( inquam)aurttm potabile , öc h»' inidum radicalcstummaque medicina quam per tuam artciu.de meam (ciendam perficimus. Absque me quae materiatu exi»' beo, nihil unquam efficies,& absque te,qui ministras,non polit» 11 hoc opus exequi sola. Sed per me & te brevi tempore conleq» c ' ris. Transmuta quatuor elementa,metalla deterens & atrai» CI1 ' ta,sub (pecictransmutabili,quae materia notatu digna fuit a Plj 1 ' losophis usurpata, Sc ab ignaris contcmta. Similis est auro tu»' stantia,ditllmilis estemia: Convertens ejus elementa, quod q»*' ris invenies,interiora sublimando, St fiipenora Sc inferiora co» vertendo. Sumito igitur vivum itoe argentum agente lulph» ,c mixtum,& umeo vase,unico fui no etiam concintum, initui»' 111 ^ vas pro tcttia parte,fupraque philolbphicum ignem contine.» 111 / omnisqne (pectes,ptxter materiam solam ä qua mtnera fiunit 0,1 ginetn, relinquatur.
Reßonßo.
Natura movyis superiora digitis & pedibus, inferiora t* 3 ® 1
mutat elementa utque in centrum terne sine intcintiffione.
Jo primam formam accipit, Sc materiam ab elementis: q uJl j il , c

. Annotationes. 75-3
V materia confusa iit,& non diffufit, donec per naturam fpeet- [ | c etnr,& qualificctur. Tnmdcnuun itcipit formam fiibstamia- kin.Sc postea visibilem accidentalem. Formam priorem trans. '■aitatjUt informet nova forma materiam. Objectum namq; politia fnbjcctfi est,quia substantia in actu , qui prius sint in poten- ba,litftinct. Aurum Icitur este minctarum omnium thefaimmr,at- fiincnformam non habet .neque matoiam tantae potentia:,ut ^Uant excedat perfectionem: hon habet enim majorem poten- tli Un,quam perficiendi fcipfum.quicquid moliatur artifex, ipfiim ^'struere ac in este reducere,fatuum eilet opus, cum ex eo nihil 1’ltis virtutis,neque potentia: haberi postit, quam obtinet ex pronia lua natura. Nulla sit reductio eorum, quit natura perfecit 111 speciem,vel individuum,nili primo corrumpantur. Etiam post 'hrruptionemgenerationonfit speciei similis,nisi fiat regressus 'hlioc genus. Quapropter auri destructio viant non sternit ail 'psinn construendum, quia per fui destructionem construi nihil potest: ipso ^amque mortuo pariter moritur eius substantia, ut tx eo non postit amplius aliud argentum vivuin enasci, neque fetalium. Et quia elementum ignis in terra continetur, & aeris 111 aqua,quonun quantitatem,qualitatem,proportionem perlecta: c °njunctionis sua: nemo novit,separanda non (iint elementa,cum rc paiari nequeant. Solum id igitur quod natura generavit, no- ''isqne relinquit sumendum ad artem. Snmtnatim clcmcnro- u 'in separatio non fit cfsectualiter algenti vivi,neque solis,qui Pater est artis filio sito spiritum impertiens.
Ausioris tneognitt.
p St in Mercurio quicquid quxritur.ex quo corpus, spiritus, Sc anima trahitur, unde purissima & mundissima tinctura progenit. Humor est pretiosus, hominem laetificans > tactus ex terta, a qua & igne. Corpore utique purgato, conceptoque ipititu, tan.
clarus fons exurgit, in cujus fundo jacet leo viridis aut scr- 1 ’ens qui extenditur. Si expergefiat in altum ascendit,&. postquam ei deficit animus,deorsum decidit in balneum,quo tantisper lava- tUr donec rubelcat, lavatur (jnquam) aqua vita: usque dum non a 8 n ofcatur amplius. Postremo vertitur in dignitlimum lapi - dcm.prmio album,& postea citrinum visit pulchrum, atque delc- ‘abilem, Sis igitur de Mercurio vero sollicitus,quem natui a gc- ller avit,& qui cum suo patre moratur prospere, prolpcraque Vcd- 11 imperfecta metalla.
1 Teflamentutn Arnttlds VtUanofyisrii.
1 T Apis gener,itus,ortusque de terra per elevationem perficitur, j^qutc potione satiatus. Infra duodecim horas, ut minimum
‘«natur.&inuunefcit circumquaque visibiliter. 1’ostmodum in
st b b bqlnco

754 ' Nicolai Flamllli
balneo positus,vel m a«olo hypocaullo moderate calido & c0 ' ac purificatus ab extraneo vapore, soliditatem (uarum parti ' 1 ' 11 acquirit,extenuatusque fiiprrnua liuniiditate.fit idoneus ad c" 01 ”' mixtionem. Quo tacto, ex purioribus ejus partibus expri » 11 " 11 lac virgineum. Quod mox inde politum in ovum philolbpb' cU . nl ' proprio & continuato calore, foveatur ut pro pullorum excl"^ 0 ' ne. Vai letate suorum calorum nudatus,gaudet cum luo coinp"' re,colore tinctus inilar ni vis. lude poli absq; periculo resisti 1 *£ nl * viokmix, tantisper,donec pavoniscoloribus ornatus, dem 01111 ' mento deinceps egrediatur cum llcgali (uminaque potentia- .
Etli brevis admodum hic videatur diepioccisus,prolixdl » 1119 tainrncircumflantiisnoncarct, ac operationibus. SingulacoM' pendiole tvactanuir ,quas circa hoc opus necestariahmt opera, per singulas periodos optiinc consideranda, nec mconsidecaw* pritercunda. Nam facilius ex tantillo sermone veritas coinpfC' henditnr,huius divinae scientiae, quam ex copiosillimis & in""' meris voluminibus, multitudine varietateque ventatis unitatcU 1 & simplicitatem contegentibus.
ALII Q^V iEDAM ANNOTA-
TIONES EX VARIIS Aucioau ii s.
De solutione & coagulatione materia Chemia.
C Um solutio sit praecipua hujus artis operatio, primo de hac.
dicendum erit,adductis variorum Philosophorum aiictonta- tibus,quo facilius intelligi queat, una aliam interpretante. H« 1 * sunt igitur, qua: colligere voluimus, Sc attexere nostris colRct' 1 ' neis. Etenim ex varietate mens Philosophorum petenda est.fi ' e * ducatur comparationibus ad unum & enndcniNcnlimi. In quib" s maxime convenire videntur,hoc ipliitn este quod quxruur , non dubicAndum. Totum utique negotium operis divini plulolopl' 1 ' ci consistit in his duabus operationibus, videlicet m loluiione Sc congelatione. Solutio igitur cxlenteutiaGebri ,ell rei fi"« 1,1 aquam reductio.
Scala Philosophorum.
Solutio lapidis est reductio ejus in mineralem aquam.
V I L L A N O V A N U S. fi.
Solvimus (inquit)quando corpora dividimus, ea fimplic " 1 subtilia reddimus, atque in primam naturam & materiam >"0 vim us.
AviclnnA de materia. . , a
Piq lex est materia pi ima, propinqua & remota: prop’Jjst^

Annotationes; Xsj-
( m argentum vivum: remota est aqua. Quia argentum vivum Phus luit aqua,deinceps argentum vivum.
LuliIus.
dissolutio primariam intentionem habet,ad destruendum cum '»nana.
Clan gor Buccin^e.
l’r ima materia habet i non potest.mli per operationes artificia- j 1 ^naturalibus operationibus contrarias.
Auctor incognitus.
i Quam difficilis res Iit dilTolutio,testari postunt, qui solutioni : u^derunt operam, Multi ad eam sua imperitia pervenire non po- ! jReiimt. Qui aliter igitur quam per nostrum artificium lolvit, lustra lolvit.
Clan goi.
Solutio est opus lyiturx, & non artis: artifex tantum naturas Minister est, & adjutor,
Avicenna.
Ut aqua est prior & propinquior matei ia lapidis, ita altera ma-> stria lapidis,est lpiritus metallorum.
Rosarius.
Qui cupis investigare hujus artis xercrum.eognoscdc te opor- stt primam metalloni materiam,alloqui tuo labore frustraberis. Villanovanus.
Dissolutio est sapienti* perfectio: oportet enim ut ipsa sapien-* fia quxratut: alioqui non invenietur. Proptcrea dixit Hermes: domo non potest habete,nec reperirc dissolutionem nili per 'gnem divini ingenij.
Avicenna.
Verum principium nostri operis est distblutio lapidis. Idem: trimum rojimen lapidis est lapidem lolvcre, & in luam primam daturam reducere.
Villanovanus.
Indices tu, quicunque vis operari, ut m solutione & sublima- fioue duorum (liminarium primo labores,quia primus gradus o- pcratiouis est,ut fiat atgentum vivum exiplis.
Ludus Puerorum,-
Artifex nostri operis primo debet lapidem solvere,deinde eoa- gtilarc: quoniam opus nstmm nihil aliud est, quam facere perfe* ftam solutionem & congelationem.
Clangor.
Tota fuce ars in hoc vertitur, ut jungamus humidum sicco: td est,ut solvamus Sc coagulemus. Humidum est lpiritus liquidus ab omni lorde mundatus. Siccum est corpus perfectum purum calcmatum.
i
B b b 2
MI R-

7/<> NicotAi Fiameui
Mirnuus, i
Siccum est terra: luimidum vero est aqua.
Aristoteles Chf. MIographus. Primum quod facere debes in opere, est, ut Mercurium ' u ° l mes,deinde ut in Mercurium mundum co rpora munda mittas.
Cai. id. ...
Nisi converteritis corpora in s ubtilitatem, ut sint impalpab " 13 tactui, non dirigetur vobis quod quaeritis. Et si trita non fuerint» revertimini ad operationem, quousque terantur, & fiant fubt" ia- Quod si feceritis,vobis quod optatis dirigetur.
Turba.
Nisi coporafiant incorporea,nihil operamini.
Gebe r.
Nullum argentum potest fieri,nisi omnia prius solvantur. Rosarius.
Qtii aurum scit destruere, ita quod amplius non sit aurum , 15 ad maximum arcanum pervenit.
Joan. Aquinas.
Facilius est aurum construere,quam destruere.
S c a x. a Philosophorum.
Solutio lapidis est occulti revelatio, crassitudinis attenuatio» rei dura: & sicca: inqunndam liquidam substantiam reductio- Viuanovasus.
Aurum & argentum in pcneralibus teri x dura,sicca, & stri&il' sime ligata reperiuntur. Per dissolutionem vero artificialem mollia redduntur,fluentia ,Sc substantia liquida. Idem: Natura ii ’ 1110 corpore tincturam occultnf, quam ars manifestat cruciando & torquendo corpus, modo per aquam, modo per igncin. Itcm : Non pigeat vos cruciare & corrumpere coipus terendo, ^imbibendo,donec aquam extraxeritis, & corpus tenue lactum sit, ilC impalpabile.
Clan gor.
Corpora metallorum distolutionc dissolvuntur.
VlLLANOVANUS. , .
Aqua Philosophorum benevole & naturaliter dissolvit mctal' la.cum quibus non ingrato, neque contrario vinculo collig 3tul ' Idem: In aqua Philosophorum virtus inest humida, proprietatem habens,quo: sine damno & detrimento corpus torquet. Bek.nar.dus.
Similitudinarie generanturpci artem homo & aurum i tamen horum fpermata & femina per artem generari non pofhmt, eo quod illam proportionem mixtionis, a<i producenda semina,-"* ncsi.it componere.

7s 7
I
!
Annotationes.
Congregatio Philosophorum.
Nat ura cum gradum,quem perficere potest, perficit, led quem pfaeterire nequit. Alius: Natura continet in (e ea quibus indiget: fed non perficitur,nili arte moveatur,& operatione. ]rem:Priinas dfipofitiones lapidis nulla arte induci poflunt, natura solum hoc facere potest. Item: Materia lapidis fit natura. Materiam facere potest. Item: Materia lapidis fit natura. Materiam facere per aliquod artificium i mpostibile est. Lapis enim a natura creatus invenitur,nec alio indiget,nili ut removeatur quod (upeifluumest ‘neo,id est,in materia ejus.
Avicenna.
Lapis non fructificat, donec ad nihilum deveniat tanquam L» qua decurrens.
Turba.
Totum magisterium nostrum sir cum aqua nostra, ex ea, Ac de ta fiunt omnia necestavia. Nam ip sä solvit corpora solutione vela & philosophica,ut convertantur in aquam,ex qua ab initio fuerunt. Alibi: Nisi quodlibet vertatur in aquam nullatenus pervenietur ad perfectionem.
A i. P h i d i u s.
Nisi naturas attenncs,aquam illas faciens, nihil colorare potes: fac ergo corpora este aquam liquetaciendo, quae apud Philosophos aqua lapientia' nuncupatur.
Rosarius.
Aqua permanens,sive perennis,sive vinum ardens dicitur aqua corporis,id est,quando corpus redactum est in Mercurium. Item: Aqua permanens este non potest absque suo coiporc, cum quo soluta est. Item: Absque aqua permanente nihil fit. Ihcirur etiam aqua vitae. Item: Solum cum ardente vino potes complere clixirpeifectum.
' Scai.a.
Diaeo,est sulphur, quod extrahitur dc corporibus per magi stcrium.
Avi c e nna.
Qui elixir album facere instituit, in argento sulphur album re- Pcrict.inauro robeum. Et quoniam tale sulphur non repetitur supra terra,nisi in illis duobus corporibus,ideo praeparanda sunt torpora subtiliter,ut sulphur eorum, & argentum vivum ex ipsis habere postimus,qualia fuerunt illa, ex quibus aurum & argentum lub terra efficiebantur.
Clangor.
oolvite corpus persectum in Mercurium, inde habebitis virtu- tcm occultam, id est, sulphur philosophicum digestum, & deco-
Vbb j ctumjicc

7f8 Nicolai Flame ui
( ctnmperopus natui se, quemadmodum in mmcv.i digeritn r > Ä decoquitur.
Ludus Pii er orum. ,
Oportet nostrum lapidem ad primam materiam reduci > & 3t1 originem lulphuns Se Mercurii,
Clangor.
Et tale argentum vivum dicitur oleum incombnstibile.an 111 ''^ aer, Sc (plendor corporum quia corporibus metallicis mortuis SC imperfectis vitam proeliar immortalem,& ea illuminat.
Geber. .
Principalia naturalia in opere natura; sunt,(piritus foetens,)“ c 'i sulp!iur,Sc aqua viva;
ClANGOR.
Dissolutio corpus in nai uram spiritus convertit.
Rog huius,
Oportet omnino quod fixum fiat volatile : id est, quod corp u * fiatlpiritusqdque cum volatili, id eil, cum Mercurio mundo. Clangor.
Spiritus,id est,aqua Philosophorum, est locus animae. An' 111 * est tinctura a corporibus perfectis extracta, Sc in Iphitum, id est, 11 ' aquam Philosophorum derivata.
V i l i. a n o v A N 11 s..
Hiscest via qua lecrctum conleqnimiir conficiendi sulphuu* albi & rubei,egiod est anima corporis,qnx a corpore educta > tm ' gendi vim habet, quam spiritui aqua: vita: committit conicr vandam.
Scala.
A radice convenit extr ahere naturam, id est, primas partes essentiales, line quibus nulla fit metallorum transmutatio.
Villa n o v a n ii s.
Intentio nostra: operationis non est aliud,nisi quod eliciatur,A. eligatur puvistima substantia ex ible & luna.
Clangor.
Extrahe argentum vivum, seu lapidem philolbphicum tam •* Corporibus,quam a vivo argento: quoniam unius liint naturis A habebis Mercurium Sc sulphur, de illa materia super terram»“ qua aurum & argentum generata sunt in terra.
Communis Sententia.
Mercurius Philosophorum constat argento vivo & ftilphure- Beknardus.
Sol nihil aliud est,quam sulphur Sc argentum vivum. Terrnm» inquit,& aquam Mei curio attribuunt, aerem Sc ignem fulp' 111 ^.' Teri a Sc aqua liint elementa passiva, aer Sc ignis activa. Tei >•' *<]ua (eminas rationem lniboMcr & ignis vui, nec est-d'-'c*^

i
Annotationes. 759
den additio,nisi digestio,qua mediante, omnia quatuor in auro siicundanturA aequali proportione maturantur.
Communis Sententia.
Corruptio unius est generatio alterius,idque tam in artificiali»
I Inis,quam in naturalibus. Aliter: Secundum naturam nihil ge- j ieratur,quod prius non corrumpatur,& nihil resurgit, quodpras- , »lovtuuin non sit.
Bernakdus.
Si aurum in argento vivo decoquatur, seu dissolvatur debito »iodo & via naturali,ipsum argentum vivum naturales propieta- tesauri obtinebit. Idem: Solutio quae sit per aquam Philosophorum,formam quidem corrumpit exteriorem corporum solutorum,at non corrumpit materiam.
Vll. LAN OVANUS.
Quod dissolvit corpus a lpiritu est, quod vero coagulat spiri- »im a corpore est. Alibi: Spiritus dislolvit, corpus coagulat. Idem, Quantum corpus solvitur,tantum (piritus coagulatur. Quod si empus non (bl veretur,neque (piritus iistpiss.irttur. Alibi: Quod a c*p!PH|^uto exit, hmnidnas est i adto(a,quod dissolvit corpus,de lpiritu prodit,& virtus ejus cstgenumosit. Idem alibt: Solutio corporis sit cum coagulatione spirit us, & coagulatio (picinis cum solutione corporis. Tunc miscetur coi pus cum lpiritu, & fit unum cmn eo.ncc unquam lepavantur, non magis quam a» tjua mixta aqua;.
^ Ci.angor.
Quando sperma Mercuri) jungitur cum terra corporis,corpus dissolvitur in aquam (pennatis,& fit aqua una sine divisione.
V;i L L A N O V A N 11 S.
Intcllige autem corporis solutionem, &. (piritus coagulatio» »em.simul codemque tempore fici i.
Rosarius ex Calide.
Solutio corporis ,& coagulatio spiritus iunt duo, sed habent »nam operationem. Quin (piritus non coagulatur nisi cum solutione corporis,nec coi pus solvitur,nisi cum coagulatione (piri- u 's. Ideo intet (olutionem corporis dc coagulationem (piritus non est disserentia,nec diversum opus in aliquo; ita ut fiat umin|r. sine alto. Quemadmodum videmus fieri,cum aqua vulgaris ter- ranr conatur subtiliorem efficere, 8c in suam materiam solvere: eodem enim tempore aqua densior & Ibiffior fit,terra autem suW tusoi Sciavior.
., I.ti r. 1.1 u s.
I *, s , p sidolophorum in aqua sorti communi»(acta ex vitrirv, Io & (ale nitro,corpora mei.illoinm dissolvebant.Sc per evaporationem trahebant aquam illanv, tunc calx in fundo vasis fem ine-
»bb 4 bat,

7^0 Nicolai Fla melli
bar, quampostea cum aquadulci communi abluebant: deiricl« aquam illam per evaporationem tollebant, & calcem cum m c0 ' ili uo dissolvebant,ut opera sua conficerent, qua; fecundum 0"° competebat,tiuem non consequebantur optatum. Dissolutio c ' nim qua: fit cum aqua forti, non eil sicut natura pollulat. l^ c !” alibi fic: Aurum & argentum iolvunmr in rebus radicalibu* h" generis,non autem cum fortibus aquis,qua: metalla corruinp unt ' quoniam illa; aqua: repugnant naturae.
Iloc mus.
Metallis nihil adhasret,neque eis conjungitur, neque transm 1 *' tat,nili quod ex illi&eil.
B E r n a » D u s.
fatui ex mineralibus conficiunt aquas per dissolutionem e 01 " rolivas.inquas mittunt species metallorum,8c corrodunt, & n0sl solvunt iolutitone naturali, qua; requirit permanentiain an)b°" rum,nempe solventis & soluti.
I v E XI.
Nulla aqua naturalireductione speciem metallicam diflblv' 1 > nisi ilici qua: permanet cum specie metalli in m|^yra Ü forma, ^ quam metalla ipsa poiliint recongclarc. Quod non dhn aq 1 " 5 fortibus ad soluta corpora non pertinentibus. Coipora quult” 1 ptT aquas forteS corroduntur,sed non solvuntur. At quanto n ri ' gis corroduntur,tanto magis a metallica specie alienantur.
V i l i. a n o v A n u s.
Per solutionem corpus cum spiritu iniseetm , & eug^eo u | ' urn fit,ita ut altcrunt ab altero nunquam separetur. A Clangor.
Corpus dissolvitur in aquam (pennatis,&; inde aqua fit una sii' e divisione.
Philosophus.
Melior esi folutio voluntaria quam violenta, & temperata quaht festina: & ideo cavendum est, nc vis forma: generato cum corrosivis & adurentibus suffocetur.
Rosarius. x
Innostro lapide sol Sc luna vivifimt,aliosque fbldsSclunas fe gignere poluint. Aliud aurum ad hoc,& alia luna mortua h> nt " remansit enim vis Lc potentia eorum in soltitionc facta perno strani aquam. Alia aqua ea perdidisset,ac sterilia reddidistet.
V i l L a n o v a n u s. .
fiohitio tantum sit per argentum vivum: ipsum enim *° ‘
potest solem & lunam ad primani materiam redigere. tum beneficium hujus artis in Mercurio,sole & luna consistit.
Aristotele s. os3
Sr nihil abud haberemus s Mercurio, quam quod cost^

Annotationes.' j6i
"'utiliat ad naturam luam, non parvum nobis prarstaret beneficium.
G E B ER.
Omnis solutionis perfectio,adducitur cum aquis subtilibus, Se Uiaxime acutis,acribus, ponticibus, & scccm nullam habentibus, " c ut est acetum destillatum,uva acerba, pyra multa; acritudinis, iialagranata destillata,& his similia..
V i j. l a n o v A N 11 s.
Corporis soluti, & aquae solventis natura una est,nisi quod na« tlI ra corporis completa est, digesta, & fixa : aqua; autem natura, ln complcta,indigesta, & volatilis.
Rego h.
Argentum vivum est ignis corpora comburens, mortificans ** confringens.
Kosinus,
Aqua tanto est igne calidior,quanto ignis est calidior aqua.
Rosarius.
Aqua nostra est fortior igne, quia facit de corpore auri merum jptritum, quod ignis tacere non potest. Idem: Spiritus est totus *^neus per luam igneitatem (olvens,& dividens corpora.
Turba.
Comburite ,-cs nostrum igne fortislimo.
Calidius.
Minor ignis omnia terit; minus enim operatur,quam aqua noma, qua: corpus solvit,quod ignis facere nequit.
L u l l i u s.
Sciri potest materiam primam nostri lapidis este ex natura Mer- Cl,r 'i vivi,& sulphuris; quoniam ipla non potest in igne corrumpi, ste c in aqua,nec in aere.
Rosarius.
Aliqm dixerunt,quod argentum vivum vulgi adhaeret corpo- fitnis, quod est (alsum. Quod enim Geber ait: Non invenimus '"ventione nostra rem aliam magis, quam argentum vivum ami- ca ‘i corporum naturis. Hoc totum intelligcndum est de argento v |Vo philosophico. Ipsum enim solum adliaerct corporibus, nec 'jham aliam rem invenire potuerunt Philosophi antiqui, nec mo- derni invenient aliam rem,qua: corporibus adhaereat, nisi argentum vivum philosophicum: quia argentum vivum vulgare non adhccret corporibus: Et propter hoc multi sunt decepti opcr.m- ° ‘"dio argento vivo vulgi.
n . Lui. e ius.
cums ort i aquadistblvunt, ignorant vegetabilia nostrum tfcnltruum acuentia: ignorant etiam aquam Mercuri j vulgi, stUam noslcripsimus in Testamento nostro.
Bbb j V11*

•jGx Nicolai Flamklh
VlI-LANOVANUS.
Ut natura mutet naturam Sc convertat, tantum eo indiget» quod fu* est natur*. Item quod (olvit Sc solvitur,unius limt ge- neris & natur*. Idem: Vera non est.nequc philosophica cois 0 ' tis solutio,neque spiritus coagulatio,si in dissolutione erit mato' 3 * & natura extranea. ,
Dastinus.
Oportet ut elementa aqu* sint ejusdem natur* cum elcrntU' tis metalli transmutandi, alioqut degener (oboles erit: quonian 3 ex diversitate partium nascitur Sc totius diversitas. Quomodo similitudo ex eis tst,qu* cx uc.o genere sunt,St ex una raaice pullulant.
Rosarius.
Lapis Philosophorum fit cx tribus: scilict sole, luna, & Me*' curio. Item: Fac Mercurium cx ;ole Sc luna rn (ito esse, sine Mercurio vulgi, (cd per viam philosophiern».
Lull ius.
Lapis componitur cx argento vivo metallorum,non ex argento vivo vulgi.
Novum Lumen.
Argentum vivum nostrum non est argentum in propria natura,nec adime in natura ad quam deductum eft per mineram»f c< * natura ad quam deduxit illud artificium nostrum.
Richasdus.
Mercurius crudus disponit corpora in primam materiam >>eo Mercurius corporum id facere non potest. Idem ; (Inia per congelationem illud crudum (iilphur,quod antea, (id est,antecong 1 "- lationem)in illo fuit,est alteratum in natura , Sc ideo non corrodit sicut primum.
Philosophi in genere.
Ab immundo ne quxras munditiem. Stultum est ex re qu.tre- re,quodinca nunquam fljit. Quis dabit quod non habet? Ql!^ est illa insania,velle cx deteriore sacci e,quod (it melius: boc est- perfecta facere ex imperfectis ?
I lii i. ius.
Coelum,lunaria,menflruurn,liquor'vegetabilis,aqua argenti vivi rectificaro Sc acuatn cum vegetabilibus, dl tum quatit dido* lutio metallorum naturalis.
V I L L A N O V A N U S.
Aqu* solutioniscx silibus, aluminibus, Sc aliis id genus coi’* ft;ctx, qu* ctinr metallis nullam habent cognationem, sp"^ metallorum non conservant: contra, destruunt ac dissipant, aquis contra est aqua Pliilosopborum, qu* metalla couscn subtiliora reddit, deinde dissolvit,& magno natur* eonscnsc ^ ^ primam transfert materiam.

Annotationes. 7^j
Turba.
Accipite (piritum nigrum non urentem, & cum eo corpora solvite,& dividite.
Clangor.
Inaqua Philosophorum latet Ipii itus quinta: essentia:, cujusso- sois est magisti aliter corrumpere , & in iiiam primam materiam frjnslbrmarc.
Rosarius.
Succus lunaria: fit ex vino nosti o,quod paucis filiis nostris naso tuest, Se cum illo fit solutio nostra, & sit aurum potabile no« ftfttni,mediante illo,& line illo nequaquam.
T u i. j. ius.
Menstruum oblique auro & argento > lapidem philosophicum generare nou potest nec ccontra. Ubi autem illa conjunguntur, sotnstruum movet metalla ad dillolutioncm. Et vicistim metalla sooventmensti unm ad producendum ignem in lapidibus.
Clangor.
Si corporis imperfecti, Icilicet terrae fuerit una libra duodecim soiciarum.fixaturcum imbibitiombm liris nonaginta diebus.
L u L 1. 1 u s.
fit singulari aqua de corpore rubeo praeparato, id est, deterso nostra rubea praeparata, 8c in tenues laminas coaptata, vel so pulverem lunatura: redacta,pone duas drachmas, id est, quartam partem unius uncia*. Quod si plus solvere poteris plus apponas, Veruntarnen non excedas unciam unam. Si de terra remanserit a- 'P'id non solutum,relinque in vitro: quod autem solutum est, 'eponc : postea qua terra non soluta restitit, cum nova solvenda Ponatur, ve nova autem terra non ponas duas drachmas,led mi- hus,nempe quantum relicta terra ponderat. Quod intclligc, nili peripexeris aquam plus solvere polle.
-Geber
Modus solutionis duplex est: Icilicet per fimum calidum, Se per ferventem aquam: quorum una est intentio, & unus effectus, Modiis ergo per fimum est, ut ponatur calcinatum in ampullam jo cant,& super illud fundatur quantitas aceti destillati, vel can- uniilis duplum ejus,St obturetur caput ipsius bene,ne spiret, ^ sob fimo tepido solvi dimittatunpostea per destillationem siltri solutum removeatur: non solutum vero iterato calcitretur,S- post: hiemationem iterato similiter solvatur, donec per iterationem opens super ilsoj , totum solvatur. Modus vero solutionis,qu»! u P CI ’ a qu.\m bullientem velocior est , Lc est ut calcinatum in am- V>u am ordinetur cum aceto obturato foramine,ne respiret. Quas qmpullam caldario pleno aqua 6c stramine lepe liatur, & postea uitccndatur ignig sob ca} donec aqua pei horam faveat. 1’ost
verij

7 <54 Nicolai Flame lli
hoc vero solutum destilletur,Sc seorsim servetur,non solutum vc ' rd iterato calcinetur, & iterato eodem ordine solvatur, donec p cs reiterationem totum solvatur.
Skmtta Semitae.
Accipeprerij libram unant,cum ouatuor libris aquae: terese incorpora cum sale modico,& aceto,quousque fiattotum am® ‘ gama, Pretio optime amalgamato.pone ipsum in multant q"® n ' tiratemaqux virae,idest,Meicurij. Ponefupct cincres& sitig nlS lentissimus per diem naturalem. Sine vas infrigidari,, Sc cola a- quam per pannum lineum, ut transeat quod cte corpore resolutum. Quod remansit m panno, cum nova aqua bencdtct® repone ad ignem per diem naturalem, cola ut prius. Toties < cl ' tera,donec totum corpus iivaqviam convertatur.
VlUANOVANUS.
Tere libram unamlimaturxmundae in mortario,cumq u ®* tuor libris Mernirij. Illi librrc duodecim libras aqua: vita: dat®' Pone rorum in urinali, & super ignem cinerum debilem Sc h' lV tum,& per diem coque. Frigefacto vase,aqua coletur, ut cum e® transeat,quod de corpore & limatura solutum erit, eam aqua"® sepone. Erquod solutum non est, cum nova aqua benedicta ,u ' ignem repone per diem Sc noctem. Cola ut prius quod est sol"' tum.ct: hanc secundam aquam pone cum prima. Ita sic, don fC to 1 'd est,in primam materiam conversa s 1.
Lui l. tu s /« luce Mercuriorum
Recipe unciam unam solis pm istiini, pone unciam illam in ' r) ' ti co vale,A: superpone 'unciam unam ca-lcstis menstrui, vel du®®» ad plus,& immediate claude vas,ne respiret, pone vas in igne e*' nermn per diem naturalem ad leniter bulliendum, Mcnstriuu 1 ® dillolvendo solem colorabitur,colore citrino resplendente, polle® soluto sole, pone in balneo Mariae per alium diem naturale” 1 ' Postea pei transitum derrno vase in aliud vas.mcnstraum (ic c0 ' loratum in alio vase repone, & vase sigillato ad partem IcrV®- Deinde super solem qui remansit insolutus in fundo vasis, p°” e de alio novo menstruo,ut supra diximus. Et demunt clauso vah» pone in igne cinerum per alium diem. Deinde extiabc solutu 1 '® pev transitum,ut supra in alio vase cum alio sole soluto. Et’“" cum novo menstruo reitera solutionem praedictam, donec nie” strnnm amplius coloretur,St in fundo vasis manebit de terra sol'® absque anima. Idem: Accipe calcem cujuscunque corporis V” lucris,pone in amp,illa,qux habear longum collum. Supers””” aqua limariam,ut suptm.net quartior digitis. Pone stiper eil”-' 1 ' «ibi bulliat per diem naturale. Deinde pone infimo per duos 01 naturales,ur melius digeratur, &nt materia separetur per p® 1 "^ subtiles a grollitic sita. Post extrahe ampullam. Recipe

Annotationes. 725
I 'H.iin claram in una cucurbita,& cave nc feces turbentur.dum vas ’ 'Relinatur. Mox cooperi cucurbitam »Se pone in fimo ut p. ms. Vase autem bene obturato. & facta evacuatione, iuperfunde a- soin aquam similem prima:, qtwe fiipernatct ut prius, & pone in 1 finio. Istas operationes reiterabis, donec corpus a suis spiritibus ; ®Vacuetur. Idem: Accipe aurum,& projice lplirm in aquam vectabilem. Sit aurum ad pondus aqux vegetabilis, pone illud totum in digestione balnei per fex dies naturales, 5 c aurum di sibiletur in aquam,in colore croci. Postea vero destilla menstruum *n destillatione balnei. Postea superpone aliam lunanam reccn- tew.Sc pone iterum in digestione balnei alios fex dies naturales, jse tunc extrahe 8 c mitte aliud,quod solutum est, in aliam ampul- a, n, 8 c fi,per aliud,quod remansit finitis solutionibus, Sc destilla— honibus,iterum de menstruo suppone ad quantitatem terrae, Se sone in digestione balnei per quatuor dies naturales. Et illud j Ctod solutum est de metallo,simul cum menstruo pone in cucur- j oiiant ut prius,& sic fac usque ad fex inhuuiationes & dcstillatio- 1 n «, 8 cillud quod rcmanfitfinitis destillationibus de fecibus no« eUres.
Geber.
Non solutum iterato calcinatur, &post calcinationem iterato 'vivitur.
| Comes.
Opus dissolutionis grave est ,& difficile: expedit autem cor- P°ta solvere per aquam solant: id est,per argentum vivum fine valuttatione : quoniam istud est securius, licet in operatione sit ta| dius,tincturam igitur non festines extrahere. Festinatio omnia c °niburn ) & ad remotum pcrducit.Potenter sustine,coque,& non tc Uvdeat.
Alphidius.
Multitudo & diversitas relinquenda, uua dispositio quaerenda.
Lull rus.
Terra rubea ubi purificata & mundata fuerit,& in tenues lami- ,las coaptata,ponenda est inaquant, ibi 11011 solveturprinso m ac l l iant,fed tantum calcinabitiir,& iu pulverem rubeum quodam- jst°do sine tactu reducetur. Idem, terram eam desicca fecundunt Uu m modum, ita quod pulvis s uper eam non cadat,donec ali.un ^uam attuleris,in qua possit distolvi.
s 1 Scala.
•• ol & luna cum prima aqua calcitramur philosophice, ut cor- pora aperiantur, & fiant spongiosa & subtilia. Ut aqua fecunda !e ius possit ingredi ad operandum (uum opus.
,. . Albertus.
Wicurim noster fit ex corporibus pei sectis, & non cx imperfectis :

766 Nicolai Fla me tu
sectis: hoc est,cum aqua fecunda, postquam per primam aqtM** 1 suerint debite caldnata.
R o s a k i u s.
fixum fit volatile spatio uniuftncnfis.
ClANOOK,
In dissolutione facienda, terra toties terenda,id est,in igne coi** sinenda,& aqua est illi adjungenda,donec aperte videas nihil ai» piius fuperesse,quod dissolvi queat.
Rosarius.
In solutione corporis, fi plus erit de non fixo,id est, de spiris 1 ** solutio erit celerior, quam fi plus erit de fixo, id est,de corpore,I* contra, tardior erit solutio: quare volenti cirb solvere multa 0 ' pus est aqua. Idem: Necefle est autem, ut plus fit de volatis* quam de fixo,a duplo uftpie ad quintuplum,lcxtuplum, vel ulq u<: addecuplum.dc non ultra.
Comes.
In dissolvendis corporibus, vide ne corpus album cum rubeo* nec rubeum cum albo misceatur,sed iitrumqtie seorsum diflolv' 3 ' tur,neque aquam unius cum aqua alterius confundas.
L u L IIII s /» magid mtturult.
Si tibi aqua defecerit, fume cucurbitam, m qua sunt omnes h' quefactiones, 8c superpone alembjcum. Destilla aquam lcirtO igne, scilicet pci balneum, in tantum quod habeas duas parte 9 liquefactionis. De ista aqua pone super materiam corporis,qi ( * est in ampulla, in qua ccepit s olutio fieri, usque ad quantitate»* pristinam. Et sic iterabis, donec tora terra fit evacuata,
Rego r.
Caveatur ne acetum in fumum convertatur, de pereat, Kosinus.
Caveas tibine tantumfiimofitatepereat.
L iielius /» Repertcno.
Solutiones aqua: fiint in balneo, vel infimo collocandae: unde quod destillari poterit levi calore educatur. Vafh destilla 10 "® sitiit arcte connestenda,ut ne quid foras exhalet. De tribus aq 03 * panibus,dux tantum sunt per deft.llationem evocandae, aqua 1°' lis & Iunx fejunctim fnnt excipienda;. Vitreum vas ex 1 -’|’ 11 * potius quam ex filice conflandum est: scilicet, ne mordacitate op acrimonia aqtix corrodatur. Et ne spiritus evanescant, ea v 3 fidelitct sunt obturanda. Deinde istiusmodi aqua virtute & b° rutate prxstantior est,quam antea.
Scala. . 0
Qui non solvit & coagulat, multipliciter errat: Congd 3 ^ est rei mollis mduratio , humoris occultatio, & diversorum c

An notationes. Clangor.
7*7
dissolvere eil corpus in naturam Iphitus convertere. Coagu- !i "c est Iphitum efficere corporalem. Solutio facit corpus fixum v °latile. Coagulatio contra,facit corpus volatile fixum. Idem: Spiritus. id est,aqua non coagulatur,nili mediante corpore, quod u ' ea sit dissolutum. Corpora enim sunt velut coagulum luijus la- ^is.id cst.Mereurij. Coagulum autem elf, vel iol,vel luna,in Mcr- c Urio soluta.
Menabdes.
Jubeo postevos facere corpora non corporea incorporea
c °rpora:illud per dissolutionem,hoc per suavem fit decoctionem. . A V 1 C E N N A.
Sales sunt radices operis. Idem. Salia cujuscunque generi* "M nostrae arti sunt contraria,demto sale nostrae 1 unariae,quod lucaria nostra reliquit ex corporibus solutis.
Geber.
Non egemus nisi uno vase, una fornace, unaque dispositione.
^uod intellige post p
i raeparationem pruni laniais. Comes. A k
Ubi aquam magno ingenio, Ck (ubtrtflagacitate tua: mentis *'’aporaveris,cape tuum salem ita calcinatum , & pulverem subti-
-pUlltlVllJjUlJ'». loilll. MI.V'. — —-- * T' > f M* T WVJU IIIUU"
hssimum, atque impalpabilem, & sepone mundo in vase vitreo, i Wque quo oporteat eum operi adjungere.
Rosarius.
Tres sunt lapides,tres (hies sunt, ex quibus totum magisterium c °nsistit.
T riplex est lapidis materia,aurum, argentum, & aqua philosophica.
Tres aquae,solaris, lunans, Sc Mercurialis: quae postrema cor- P°ra solis & lunae,in suas afjuas resolvit.
Triplex est Mercuuus Philosophorum, primus calcinans cor- .P°fa, secundus solvens, ac sublimans, tertius his duobus con-
dnctus.
Clangor Buccin^.
| j duplex est amentum vivum,& nomina materia: prima: inulta.
jV«mun. Alterum eit ungens,quod a corppnbus pertectis cx- 1 ‘ahiim per distblutionenr: &c tale argentum vivum dicitur oleum conibustibile,anima,aer,& splendor corporum,quia corporibus 1 ^ 'etjillicis mortuis imperfectis vitam praestat incorruptibilem, &
ta illuminat.
ta illuminat.
! P ■ VJ b B B K.
I, öj mci P al >a in opere naturalia, sunt Iphitus foetens,vel sulphur,
Geber.
Clan-

7<JS Nicoia! Flameui
Ci.an <j o r.
Spiritus est aqua Philosophor uin.annni locus. Anima est* 111 ' ctura a corporibus perfectis tracta. Aqua Philosophorum duph’* est,solaris & lunaris, ex quarum conjunctione Ku Mercurius 1’h 1 ' lolbphicus.Sc lac virginis,ex quo lapis albus &c rubeus.
Tre v i s A n u s.
Taceant omnes quotquot assumant aliam tincturam , qict* 1 ’ nostram,esse alicujus momenti,tum qui aliud sulphur praedica" 1 ; quam nostrum,quod occultum est in magneiia. Item omnes st 1 " aliud argentum vivum extrahere conantur,quam ex (ervo rubeo» & aliam aquam quam nostram.qux permanens est, & nullo n 1 ®' do (e conjungit alteri, quam lux natura:,& nihil humectat alii 1 “' preter id quod est unionis lux propriae naturae. Non est enim ali““ acetum,quam nostrum,nulli colores,nullum regimen, operatio' nes nullte.
Scortis.
Argentum vivum coagulatum , & argentum vivum sulphureum,(unt pruna materia metallorum.
COLLECT^A QUA-DAM EX ANT1-
IS S C R I 1> T O R I B 11 S.
C ^Ertisfimnmestrem nullam extraneam poste metalla impes' electa perficere, vel aliquam ex eis facere transnuttationcu 1, Quapropter insanorum est hominum opinio, animalia & vege tabilia in hac arte aliquid esticerc posse,cum reperiantur miner"; lia metallis propinqua. Philosophos tamen in illis artem po(iii^ e credendum est,per similitudinem dumtaxat. Nam ex duobus tait' tum,sulphure videlicet,ac argento vivo,metalla quxvis oriuntur» & non ex aliis. Nihil etiam eis adhteret, nec ea transmutat, nih quod ex cis originem duxit. Constat igitur non nili duo, qua: d>' cta sunt,esse neecilaria ad construendum lapidem. Vei um tante 1 ’ ex altero disjunctim nullum generari metallum potest,sed ex an 1 ' horum conjunctione, diverto modo praeparatorum, metalla diversi generantur. Hoc Vero in primis occultistimum est, ex q 1,; ’ te minerali fieri debeat propinquius. Si ex vegetabilibus,opoitV bit ex bis prius fieri per artem sulphur & argentum vivum, stuu» impollibilcluerit: excudimur igitur in istis, quia natura nob 1 ^ illa duo praeparat. Sed It eligamus argentum vivum & stilph'1 1 in (na natura, quemadmodum creata fimt naturaliter»oporteb* 1 illa conjungi proportione, quam ignorat omne humanum ‘ n S L ' ilium,excudimur ergo & ab istis,maxime cum habeamus ra,ui quibus ii natura debito modo proportional.! rcperiiin 1 ! 11 ’ iu quo totum lecrettim latet. Aurum est corpus perfectum mah^ linum, & argentum est etiam perfectum,quae Ii Ibla fiifionc» ^ cum aliis impcrlcctis mixtione, haec perficerent, essent L ' lXI ' u n
ini"

Annota tionfs. 769
Unum ad album alterum ad rubeum, at non limt ejusmodi, quia 'nuplicttcr a natura perfecta sunt. Si tamen plusquanr persecta decuplo vel centuplo forent,tanto perHeereut imperfecta. Verum ?1"M natura (impliciter in cis operatur (implicem perfectionem^ 1,1 ea manent (empct.ni forte per artem reducerentur ad primam naturam sulphuris, & argenti vivi. Cum ergo perfecta corpora naturalia constem ex argento vivo lmmdiflimo,&' simili sulphure, ty'are non eligeremus illa pro materia nostra ad clixir album & rubeum? Responsio: Quia ista corpora limt adeo compacta, ^ fortiter unita,ut vix inveniamus’ ignem in illis quicquam agere Valentem,nec in ipsorum spiritus. Et quamquam ignem non ‘Snoramus.pcr hunc tamen ad intimam stti mundificationem per- Vnnive non pollemus, ob fortissimam compositionem naturalem. Quamobrem excusamur etiam ab istorum duorum corporum tolcctionc.cum invenire postimus alia corpora, in quibus argen- foni vivum mundum,& simile habetur, in qua: natura paululum Operata est,adeo ut igne nostro artificiali ad congruam ipfbrum Mundificationem,separationem, fixationem, ingeniola nostri o- ( >c ris decoctione super ea continuata, valemus pervenire. Elidenda est ergo materia, in qua repet itur argentum vivum muu lum,purum,clarum, album, nondum ad complementum addu- foim.led commixtum aequaliter & proportionalster , cum tali toilphure albo,vel rubeo coadunatum,ut ingenio nostro naturali, nostro igne artificiali, ad intimam ipsorum mundificationem, & completam puritatem devehit e queamus, 5c opere hoc ablo- hito milites fuit perfectiora & fortiora quam corpora, mquibus jvatiuaest simpliciter operata. Ex his qua: dicta litnt, modo (is 'ogenioftts,gustabis hoc delectabile nectar, super quod intentio ( hilolophorum est fundata. Ctnn igitur materiam in fupradi- fos manifestatam , oporteat artificiali nostro labore plusquani sf'sectam reddere,modus non ignorandus, at a natura discendus, sfoc metalla perficit operatione frequenti & continua, instru- Mento (olo caloris,qui montibus inelt mineralium, ut craststics a qttx tantisper decoquatur & infpistfcrur, quo lito tandem temporis cun iculo circulovc transeat in argentum vivum. Item ex pinguedine terra: per eandem continuam decoctionem & calo- rem generatur luiphur. Hoc ip(o continuato calore super ista dho lmntl unita,juxta puntatatem vel impuritatem iplbvnm ge- herantur pertecta,vel imperfecta metalla. Qtuc nam dementia tenet operantum animos in hac arte,ut alia via quam ipla nattna procedere velint: istam redarguere, Vel fupev.-uc conajites ,quant vrx u laposlunt industria imitari. Deus per iplanr nobis viam ictam demonstrat, ut puta (implicem & continuam decoctionem ’gne lento factam. F.t quamvis fempet loquamur delento igne<
Ccc filblfo-

77ö Nicolai FiAimtl .a,
nihilominus in operis hujus regimine paiilatimaug cll<J tU (n it.up lapis unus,una materia,& medicina una, in qu“ 1 £ efi jll j
Mir magi Acrium,cui nullam rem extraneam addiu 1115 ’ c ,fi' [S . ‘ ipsam imminuimus, (ed in prxparatiouc lupeiUun rel1 . Ji.'b 1 8c hoc fit in purificatione, qui- per (olutionem perfie' 11111 ^^ mationem noAram cum facere volumus lapidis > ipJ lll V . nd“' siibllantia ponimus m vas nostrum,cujus orificium
5(1
it,& in furnum ponimus i ntL '‘ as tam diu, donec tota materia
firn fci<
i£l"'
dimus, ne respirare posti ignem tandem excitamus . .
in aquam Mercurialem. Postmodum rege per Iciin“ 11 ^^,,!»- idque tantisper,donec major pars m pulverem nigri“ 11 iiintl ir 0' Ad' pe
l|UL 1*11 ILI i| 'V. 1 »UCMICL HWljVAi JMi» 111 J,’ kli YLHlll " ^yi -
d hunc modum completa: sunt omnes ista: qua rationes: fcihcet Solutio , Plestill.uio, Dclccnlio, m’ y |ii£' Calcinatio. Philosophi de qualibet peculiare capitul llll1 ^' t .|ic>' runt,ut occultarent artem. Ciun enim lapis noster est“ 1 '* ^.(of stro,& materia nostra sentit stilem nostrum, mox in aq 11 “ 1 |j s , & virur.quac ascendit in caelum,id est, in altum ad cacum cl1 postea descendit in terram, vel fundum. Item videntes • ^ j,i quam inlpistäri.öc ad terram conveni nigram,qua Ipi““ principio stiper aquam, ac linendo paulatim inlpistari> v g.|.c- terram sub aqua mergi, Si in fundo vasis relidere ni» ,J culentam,dixerunt eam este putrefactionis operatione 111, jjd' 1 etiam terram croceam, iubnigram, & faeculentam st“ llft . qua longo temporis spatio,in sole nollro amittere cd 01 f ^tio* 6c Ibctoiem malum, eorum nonnulli vocaverunt eam°Ltc l ° nem,Ablutionem,Cerationent, de qua Moiicmis an- s ^ . H ]ii# rumhoc magistciium nihilaliudellcquatercxtiact ,olH , c jj'1- 1 a terra,& itei um ipsius aqua’ in terram reductionem , 1111 jpjti.u’ 1 terra putrescat per luam aquam & numdificetiu rq»*!’ 0 Jiii" mundificata suerit auxilio dn initatis, totum inagd 0 “ 1 ' „jii'» gcttir. 1’hilolbpluis dicit, terra ceratur & imbibit“ 1 ' l' er ,,,
& per temperatam decoctionem lolis cxicc.mn , Sc i |ltLl ' ,,. t i - -inc-m 1 ^ i
rit i‘>
, . i ...... ^n“
titur tota materia , fi quis perfecte noveni operatione’ 1 “ ^.^i. Hermes enim ait: Vis ejus integra elt.li verla lucu'
Videntes itaque totam materiam in terram verti,& dam lubstantiam.qua: non fluebat,sed inlceonstnct.'
xeiunt este perlectam congelationem. Inde Plato: ’ 1 °^ l |, < jii(i' |1 | ; j
uni,Si postea congelate,id est,m terram in
la, fic habebitis totum ma<iisterium. *—
lapidem nostrum
gna cum cautela,...-., st „„
ahndest, quam rectam facerelohuionem,& P c ' ct ',I, ,,c lationem,ut omnes Philolbphi dicunt. Ut igitur met“ ^^-11 ^ trntur , oportet neeestaiio ista reduci ad liu primam •j““ g cneri metallico proximam id est > in gummani ihn-' 1111 v jrt llt |,
V“''"
ri“"'
i.-'"
de»)uni ejusmodi m.uciia prima, aptittidiuc lim ,wll ‘ ,tn

tusq, lfdT , Annotationes» 771
de „fi ""Ponentibus,lacile recipit veram speciem illius metalli, ^‘■cui ,ntc ‘'^ itui ' philosophice: videlicet cum natura sumenti fluit ''® a materia adbitet in profundo inleparabilitcrded Cu 0qu^ U ° L ’ 11011 tacit •'" gt ntum vivum commune crudum. Qui. Ecarn ^ Vl ] 10 antc hujus reductionem mmateriam primam albi- Ho Uc ^ Vc c,tr *uant, manente specie prioris metalli in materia iti , ri st t ui1 cta vaporabiliter, & non cum materia fermenti fixi tun, 3 lllllla ' n inleparabiliter permixtam deceptores fimr.quia veter c ' 0| " Um 11011 laciunt, nec verum argentum. Ut igitur quodli- 9(1,,,; l H131 ransmutabile inquamcunquc speciem transmutetur, podici 1111 rc ^uci materiam necessum etl, cum ratione materiae tjtjQn' fit transmutatio: ut ait Aristoteles 4. Meteor, de Gene-» le >15 c “t cor'ruptione,& Pbylicorum: Omne corpus postibi- tcrjj,, 1 0 f crat i°nes (ii.v natura: contrarias reducitur ad litam ma e 0 | ltr P l,n iam,scilicet per corruptionem suae forma;,quia omnis operati» est ejus corruptio, Sc corruptio est generatu) v t) u m; }terix'. Demetrius demonstrans modum purificationis, H)rii tu t a< st 1011 is utriusque.lcilicct corporis & spiritus,ante ipio- e^lj^.'kctam mixtionem,inquit: Nunquam autem ex illo, Icili- „^^'ct'abaur perfectio, quousque mixtione peilecta duxe- ainjj 'P Us suum, quod est frater suus,ad Ipiritualitatem fecum,ut Cr "o 'l' 1 unum facta line separatione in aeternum. Magisterium di ut ' mlutionis disponit materiam lapidis, ut postit per Ic divi- qi 1 j n C '| IatUor elcntcnta,ex quibus primo fuit compotitus. Alio- tc„ tur en «ma perpetuarent in genere, nili vaporabiliter misce- tCr «tir nCC P ro P ort >°natacompositio,nec debitum pondus indutis ^ CC( - t,neque perfectio, quae inprellionis & retentionis Elitär b 11111 u ' t imum. Ad hunc modum pertectus lapis purgat, 5 c ttc, pj 0lilI11 ent ab omni aigritudnie.ut innovetur tanquam -i nta- qtiij' 1111 cx citat motum in corporibus,& vivificat elementa: it- fct aiT1 1 littera v i v ificanti.r, omt in actum liuim excitantur, qu c , 11 ," a uaturalis nihil aliud est, quam actus elementorum,post divifii?P' s non patitur distipationem.aut separationem, ob in- pe c v j 11111 fui compositionem: unde habet quo lenium retardet iilctaip 111 tuani > c iuam infundit humano corpori, 11011 secus atque l)a hvan S ,’ :innos ail augens mediante gratia ver,ultra propriam, Sc G, n
Git, . P'oportionem , actumque naturaliter susceptum, vi- Ucit - Attamen ejusmodi effectus non poliunt alicui elende. g 11 attl l bui, sed lblummodo virtuti ca:li, qua: est nt ipso P'oprif^ 1 ' UU| tc cadi, lapis ad speciem deductus est. 1.icet igitur 01 c n id y^^uialitet adveniat lapidi ex lmprellione c a: lest i: ta- niSj Potcll fl' dii P 01li t lapidem ad susceptionem istius impretho- * li(| P c cicj't < " ' at ‘tudo mixtionis,vel complexionis , qu;c convc- tr £9 tota vita lapidis,totumque magisterium in vapo- C c c 2 re con-

772
Nicolai Flamelli
Er
reconsistit,& in siibtiliatione aqux sux respirando ad aercr» lapidis vita fulgor est,& dai itas metalli,in liibtilitate aerea, ‘ 1tc l u fixa fulibili cum ignitione. Ex prxdictis itaque sequitur argenw vivum nostrum nullatenus fixari poste ad utilitatem, nili pvopHj* naturalibus instrumentis (quae limt calidum & frigidum J & ‘° c , aut retinaculis sicci terrei alligetur, ikretineatur. Et quia nec 'P 13 instrumenta,nec retinacula postidere valemus, nili per virtute 111 separationis ipliusmct naturae in partes primas, videlicet e* mentares naturas. Ideo recta coagulatio fieri non potest,nili p 11114 facta separatione post debitam aptitudinem liibtiliationis & P 11 ' trefactionis. Causa ergo universalis conjunctionis, est separati 0 poli putres actionem,3c debitam attenuationem corporis cum (p 1 ritu,quia Uc unita debite conjunguntur. Separatio vero post P u ' trefactionem nihil aliud est,quam reductio rei, a lita mutat* na tura iterum ad eandem. Cum igitur per mortificationem, & pU' trefactionem natura fuerit mutata a lita specie metalli viva, m a' ltain speciem mortuam, scilicet in substantiam terream, oportd cain iterum ad eandem speciem vivant redigi metallico gene 1 * proximam: quod fit pei separationem ipsam a mortuis rclurge-j re lacientem: & tunc propter uniformitatem naturarum infin' 11 conjunguntur,& adhaerentia forti conglutinabuntur. Et h*c d forma specialis nosti* dissolutionis: &. hic est modus, quo natu' rx gremium revelatur,tunicam ejus sublevando, & quod sub 'P 1,1 latet manifestando. Cavendum tamen ne ultra medietatem c ) l J* tunicx sublevetur,quo humiditas operetur in pauciori sicco, c quod elevatum suerit,imprimatur,& candor elevati sumi in a' 11 ' mis rerum cavernis iterum occultetur, ita humidum cum | CtI ' naculo sicci terrei adjungatur, coaguletur, & retineatur. Q»° llt res deveniat,operationem ejus iterare minime te pigeat, Icn*^ spiritum reprimendo,ejusque candorem tam diu occultando, p iterum manifestando .quousque perveniat ad illam siibsta» 11 ' 1 lern albcdincm,qtue amplius occultari non potest,nec alterai l,»‘ variari,neein alios colores converti, praeterquam in rubet» 11 cta digestione. Et tum demum fit in eo pastii conjunctio coip 0 ^ ris öc animae,commixtio, leupotius unio qu* nunquan 1 ^P 4 ratur. i; ,
Anstotclcs ait,;ugenium vivum este elementum on»» 111 " quabilium: eti iiim quando liquantur, in ipliim eonvertuu ^ Manifestum est ergo medicina: hujus operationem este opera nem natui*, quia ex natura lolumcst composita. Ceitilh» 1 ^. ell enim omne componi ex cis in quae resolvitur,uti gelu.vdj? ^ cies calore in aquam resolvitur,quiaprius ex aqua est frigore gelata. Non aliter Iapis noster resolvitur in argentum viv»» ^ j. magistaium nostrum,eigo ipse piius fuit argentum vi vu 111- ^,»

I
Annotationes. . 77;
ftlum itaque verbuni est,corporis in argentum vivum reductio & "anc vocarunt solutionem,qux est artis fundamentum Rolinus 1’1'ilpfoplius ait: Solvite corpora 8c spiritus, & conjungite, tunc «e Jcteio non postunt (epavan per ignem. Hermes inquit: l'n- lvu mi corpus solutum,& aqua perennis,congelat Mercurium perporta congelatione,quod etiam dicunt omnes 1’hilosophi. Qui nahet aures ad audiendum, audiat: Omnia metalla fida se habent instar Morcurij, & fi frigida possent in ea fusione permanere, ^ssenriplemot Mercurius. Considerandum humid.i metalla,mi haiurnus & fupiter,facile reducuntur in sinum Mercurium prnni- dvuin. Et Mercurius debite pra’paratus omne corpus comedit ** reducit in seipium. Calor namque agens in humido efficit nigredinem primo, & agens in sicco efficit albedinem , & operatur 111 albo citriniratem ac rubedinem. Quod in plumbo videre li- Ccf ,ipsum calcinando: primo uritur in cinerem nigrum,, postea in '^hum,& postremo in citi inum , atque rubeum. Verum itaque Operis nostri principium est dissolutio lapidis, quia corpora solu- ^ in naturam (pirittts sinit redacta,nisi quod magis fixa sint,quam pnitns. Item: Solutio corporis fit cum congelatione spiritus ,& c °ntra congelatio spiritus fu cum solutione corporis. Tnmde- ^Vtirt commiscetur corpus cum spiritibus,& fit unum cum eis, ut “Unquam separentur,non magis quam aqua mixta aquae., quoniam tunc simul omnia sunt adhomogeneitarcm suam redacta, ^ac dc caulä dixit Aristoteles, corpora metallorum transmutari "on postiint.nisi ipsa priits in liiam materiam primam redigantur: 'E'od si fiat,aliam bene formam suscipiunt, cui non contrariatur 'atio. Sed non fit transitus dc extremo ad extramum.nifi per me- nnim. Sulpluir & argentum vivum omnium sunt metallorum c *trema: igitur metalla erunt media inter sulphur & argentum v >vum. Considera igitur si poteris subsl.imiam puram argenti sine combustione digerere, (in minus opus tuum vanum Oportet itaque artificem considerationibus uti, quarum ccr- ^tudo traditur in aliis facultatibus, quas supponit. Et ut studium jMs ad metam dirigatur experimenti,circa duo potissimum insit- dare vcvlarique debet: prius ut de rei curandae, vel siiblimand* luidditate elcmentali diligentissime perquirat,cjusqne propor- tl0ne: alterum,ut rei curantis,id est,principalis agentis, ac transmutantis rationem habeat. Artem enim oportet,agente fortisli- m°bddpo nnc ma teriam, quo virtutes naturales digestionis acti- * ’ V' ,r *valeant in passiva materia. Videmus enim quandoque
per ager
stani3?' S fl n, "® c ' tlls omne digestum niolinfin, id est, impersc- ‘ionem^ P at M‘ vc cruditatem, qua contingit ob cömix-
diwrc CH 'x X materia: indigesta - ,aut propter debilitatem caloris b ntis ot terminantis. Quapropter summe curandum est, ut
C c c z natur*

774 Nicolai Flamelli
natura principalis agentis tam fortis existat in sua natura & ficata suo modo,ut proprio naturali officio fit potens ad digct f j' dum,& convertendum materiam in aurum : Sciit illa naturi adenin disposita modum , per subtiliationem Sc sul;liiuafioi# 1T ’’ ut suis virtutibus aci|uifitis per artem .approximet ad qualitate 5 fui agentis,&auri: utquemediantibus his,agens principale e " 11 nans acuitate suapolliteam convertere in lapidem Philosop " 0 nun, Scaurum, Examiner ergo naturalis artifex ingenium Iu" 111 ' ut mediante conditione pia:fata: natura;,quam is’noraverit.ip^'J 1 inveniat. Quia non ipsi nobis Sc nostris filiis intelligentibus; [ )am dispositionem , id est , modum operandi certum & ru ccu- 1 ' sium , tradimus, naturam fortificandi quoque, ac investia ,»» 1 catillis. Hujus igitur operis artificium inventu suerit ininost»' llc ’ nisi prius ingenium artificis propriis experientiis ;i natura rea»' tcrinformfctur. Per has utique natiua feipfam cognosci deruo» lirat, e jusque dispositionem, qua perficitur: Sc mensurant ap proxinrationis ad perfectionem invenire docet. Proprium igi»^ opus propria indiget dispositione, cum fit ipfiusmet nanirLt»' form.mtis situm argentum vivum, Sc opeiantis ejus contrai» s qualitatibus: eahditate scilicet cum temperata sua siccitate,i» h 1 ' giditafem Sc htimiditatem, demendo fuperstna, addendo, V lupplcndo absankt Sc requisita,ut per id necessario habeat recip c ' re formam medicina: completx. Nec aliter natura prxdicta 1"° tütn habet, nisi juvetur, arte Sc operatione videlicet artificiali : ?! spolitione filii propria,fine qua mini fit. Cum illam invenekis.su vestimento philosophia’ reconde, quemadmodum tui fecerit»* praedecessores,ejui piaccpcmnt strictissime contegi: cuinf»* 0 " tius hujus artis secretum Sc arcanum, adhuc a nullo phtlofbpl 10 scriptis revelatum. Sciendum itaque dum ipsi dicunt.Solvite cot' pora in aquam,ipsos non inseitigere, neque curare aquas tang *»» 1 adhaerentes, vel hnmcctantes , sed peimanentem aquam ' utc , j punr.qnx vere tangenti non adhanet.fcd liipcrficic discurrit,n* liumcctans: sicut argentum vivum iiosttum non est argentum^ Vttm vulgai c. Ilatc namque materia nihil aliud adjungi fit * 1 vl1 ^ praeter id quod elide leipia : omnia siquidem quibus indiget , 111 continet:hoc denostro lapide dictum,Sc non de auro,vel aig f vivo vulgavi,&c. Nonmilliperperamcx mitioribus minera destillant aquas corrosivas,in quas ponentes species metau 01 j eas corrodunt, ac putant este dissolutas naturali dillohttione,q falsum est : quia vera solutio pliilosophica requirit p«t rn,al v tiam simul scilicet solventis Sc soluti corporis: quoniam cX j] aJ n sculo Sc femina species novae resultant. Certo cettius est, 1 ’ 1 ' ^ aquam naturali reductione speciem metallicam distolve' e ' fer eam qua' permanet eis m materia Sc forma,Sc quam i]>'

Annotationes. 77t
*a soluta possint congelare: quod m aquis sortibus fieri
I'sinime contingit. A^Pi nulla igitur distblvit corpora,nisi illa quae, ‘»erit sua; speciei: & p« quam corpora potuerunt inlpissari: nec aliqua alia rc nutriuntur corpora (üb generatione,nisi ipecic con- siniili. Differt ergo solvens a solvendo lola proportione & dige- si'one/cd materia non differunt ambo, ee quod per quamcunq; admixtionem natura hoc format ex illo,ut mincralitcr ex argento v 'vo (impliciter natura procreat Solem, t^uicunquc noverit arsi'»' dissolvendi, jam jam pervenit ad lecretum, quod esi species Pftmisccrc.Sc naturas it nhturis extrahere,qux in ipsis latent ef- ’ c ffuol;v. Siquis igitur sulphur nostrum (civerit conjungere & a- "heare corporibus,invenit unum de (cctctis natura: maximum si»asi diceretur, si quis corpus eo produxerit, ut efficiatur gum- tnapermixtibiliscarteris corpotibus imperfectis, invenerit maximum natura: lecretum,&c. Eo quod lapisfllcperfestus esi gum- ,T) » & liilplnir, videlicet ex dictis, supple corporibus. Nominantur ‘da corpora sulphurea tcrrae.Subtiliatiohe existente in aqua,distorsio trahit lapidem de potentia adactum: ideo quia tacir eum 0, nnino subtilem. Et conjunctio Ipiritmim cum corpore fit,cum c °rpora sitblimanmr.tit spiritus per distolutionem, contritionem, asstttonem eorum cum (piritibits.Philosophi dicunt aquam este ^dercunj, dictum lapidem liqtielactumc um sua aqua propria,qua" 1,1 ipso lapide est fixa, & quae tunkest currens Lc alba sicut aqua, s'enr humiditas aerea , qua: est in argento vivo, est una res cum si' 1 ra (itpt adicta,dc cum aliis elementis in dicta terra existentibus: st 11 * quidem humiditas, licet sit pauca, tamen est sufficiens ad »»triendum lapidem dictum, in quo dl,& ad perficiendum, ln- l *nt dicta: compositioni sol & luna. Ettamen non est (ol neque »»a communis, led melior es quam in sua natura vulgat i: infime ‘»idem potentialitcr , non visibiliter. Iste lapis sive compositum E > es ttna dnntax.tt, & unius natura: (ut ajuut omnes Philolu- l’hi; & est natui a munda & clara de sitis mitteris propriis, qu* souismutat regimen ignis. Item medicina nostra elicitur de me. ^llis,quae naturaliter metalla transmutant, & nullo alio modo. Oportet enim ut clixir Philosophorum (it de Principio, radice, ^ »-utita metalloi um,tx medicina (it nobilior & pretiosior,quam n ‘etalla,Scc. Inde liquet,ubi Philosophi loquuntur de argento vi. 'u,& aliis humiditatibus dissolventibus, ipsos nqp intelligctc de •cbus vulgaribus ä natura simpliciter datis, (cd tantum dc avgcn- ^ > . v ' v » a corporibus per putrefactionis artificium (epavato, quod 1 cr dicitur Azot: latine interpretatum alumen potens illumi.- p'" C - c ' ai ‘beat e omne corpus claritate sua. Cum igitur tale a: ■ g t u vivum,si ve Azot,sive aqua vitae latonem abluens,acorpo.
1 us P cr g e nctau<jnem extrahi nonpolfit, nili post putretactia-
Ccc 4 new s

776 Nicolai Flame l
«em erit,erga putrefactio sua generatio
' ’ i™’
L I
positio. Mixtorum
& vegetabilium varia est & difFcreiltialis nmvitas. Nain finis'''
r mixta dicuntur illa
> qua: proter no
stftim intuitum fiibtcn'* )e-
«ascuntur,aut circa sitperficfem ejus, ex sola commixtione c! mentorum ad invicem compositorum: 3c est e jusmodi prima s limplicis naturalis mixtionis gradus multiplex. Primus est st 11 ; 1 ' tuor elementorum nuda compositio.in qua non est tacta mutatio vel altcratio unius clementi ad aliud. Secundus primum teq 1 "' tur,i]uia resolutis profatis lapidibus, clementis videlicet,mineralia, de quibus termo pratens,generantur: qua; nobiliores fttb- terranex species inde procedunt, quia incipit in boc eorum act' a & transmutatio. Ad conjungendum mandarunt Philosoph 1 ’ omni amoto cxtrinteco,solum calorem adhibendum, quiadl u ' vando, excitat intrinsecum calorem naturalem auri ad digerendum,& active maturandum Mercurium. Cum igitur ejusmodi tpermara.teu (emina per artem generari non poliunt, ideo qt |0 “ mixtionem proportionalster ad producenda {emina ars compO' «ercneteit,nccin homine,nec in terra, ubi est proprius locus generationis natui alis eorum,ista (emina naturaliter tacta, artificialiter conjunguntur. Et in hac naturo proportionali actione, & Mcrcurij digestione, simul manent naturo malculea femincaque insimul clautse: fcminc.uit terra 6c aqua: malculea,ut aer & ign> s - quam terram & aquam Philosophi ut Mercurium, acre & ignem, velut sulphur este dixerunt,in nostro lapide. Picet er ista duo nihil aliud intrat,nec gener.it, nec multiplicat, ut patet ex promid' 5 * Et ista distolutio solum dicitur liquctactio compotiti, & non p>'p' prictejus solutio,quia partes non solvuntur adinvicem (eparabi- tes. Quando compotitum prodicto modo distbhitur, partibus inseparatis manentibus (quamvis separabiles) ita quod virtus di- gestivorum elementorum a ditliilvendis, per dissolutiones potest extrahi,teiheet argentum vivum,partes crati* in tali diilolutionc capiunt latitudinem subtilitatis,eo quod corpus in Iphitum vcr tl ' tur,& vice versa.
GJs& EX DEAitlCRlTO COLLEGIMf'S APP°' »ere fytjum eff,tjua res dilucidior jiat,ex mullorum cptnientbuf »udiorum.
C Apiens Merffirium infige corpori magnesi*,vcl corpoii Ita lici stimm!, vel corpori lulphuris ignem non experti, vel E nix agenti,vel calci viv«,vel alumini ex melo vel arsenico > ve scis, & conjice terram albam Veneris, & habebis Venerem ^ ram,flavam conjice Lunam,& habebis aurum, & erit ch>V m , rallum in corpus redactum. Idem etiam facit arsenicum iV sandaraca proparatn, Sc ciiiabrium valde contusum. fEs

Annotationes. 777
splendidum solum argentum vivum facit. Natura enim natu* tam vincit.
Si veto vis exacte rem scire,duobus catalogis mentem adhibe, P'Ua sciendum ante omnia Met curium politum esse , &in flavo, llf >cest,infole,&inalbo,lioc est,in luna, Et m Iole quidem dixit, ^erem itis ä cinabrio,in albo vero dixit Mercurius ab arsenico,vel l''nd.iraca,vcl qux sequuntur.
Ego autem venio 111 /Egyptum naturalia ferens, ut materiam ^'perfluam contemnatis, & confusam. Natura siquidem natura § ; 'udet,S< natura naturam vincit,& nat ura nat uram retinet.
Mercurius itaque omnes induitformas , quemadmodum cera 0, nnia sigilla,fic etiam Mercurius Philosophorum dealbat omnia, ^omnium animas ad fe trahit, coquit, & rapit. Ad instrumenta ri pOaptatus,& in seipsb liutnorcs habetis, prorsus etiam corru- ptionem sustiiiens .permutat omnes colores,St permanet ipsis n°n permanentibus, imo vero ipso non subsistente, tunc etiam c Ontinetur corporum & subjectorum rectionibus. Quatuor ('t'quam)corpoi um composito,vel compositione, & his qux af- *l n >alimt.ut sunt materia: ipsorum, & animx ipsorum materix fi'nt ipsorum Ut faber ex ligno,vel ex xre.aut lapide statuam eri- 8 kns.de se nilnili formam exhibet in materiam : fic etiam Mer- Cl| rius arte elaboratus ä nobis,ipse omnem formam Suscipit, Sc in- fixus.ur dictum est,corpori & quatuor generibus constanti, for- tls & firmus manet,continens Sc contentus,& ob id Pibichius ma- 8 '\am affinitatem dixit habete. Per Mercurium ex cinabrio, ab ; 11 icnico,calcantho,cerustä,magncfla,velstimmi Italico.&reliqua alba vel rubea cuncta sunt inrelligcnda corpora. Corpus etiam ntaguesix chrysocollam, vel chrysocorallum vocat. Oportet 'tjitur prius rerum species liquefacere, & conflationibus confixiles in unum colorem convertere, duosque Mercurios, album ®c rubeum,in argentum vfnmi redigere , 6 t ad putrefactionem separare.
Marcafltam ergofpyriten Grxce vocant argcntcam)regc Sc fac cx more,ut solvi ponit 1 fluet autem per aureum,vel album litar- Syrium.vcl in Italico stimmi: ex pugna cum plumbo. Plumbum n °n simpliciterintelligas,ne aberres,led quod est ex scislili, & li- lar gyno nigro nostt o,vel ut leis. Natura enim natura gaudet.
Eege (inquam) donec fiat incombustibilis, abjiciens nigredi- Uc ni. Rege autem muria,vel urina incorrupta,vel aqua maris,vel oxtmellitc.ut siris. Mercurius autem actu quidem albus est, vir* tute vero citrinus.
rrustia laboraqr igitur, qui materias explorant, & non naturas corporum magnesix quxnmt. Corpus vero magnefix.-substan- 1,11111111 “mixtio quatuor genet uni, ut antea dictum. Capiens
C c c 5 tgitut;

77$ NicotAi Fiamiui
igitur Mercurium,&c. Praepositus est Mercurius, ob ipsum tlllin extrahuntur. Abjicit etiam cbysocollam , quod cft batracbi»m> inter lapides invenitur sulphur ignem non expertum, cl.uidia 1 "" 11 masculinum,flavum arsenicum a cinabrio.androdamas, cadrnra» sulphur incombustibile, &c. summi corporis vel malculim 110 ' mina.
Tria sunt artis prsecipua: Clnysolitus.Mercurms,favus flavus» vel favus albus, &c. natura gaudens. Corpus Magnesia: ex q l,a ' tuor compositum clementis corporalibus. Aqua divina, natus* quae luam naturam gaudentem vincit Sc retinet, vincitur, & rctl ' netur ab ea cum aliis. An non vincitur natura crassioris & terre- flriscorporis,a natura chiylbhfi existente spirituali & aerea? An non vincitur aqua divina astringente, ut juncta sol Lc luna, Mars* vel Veneri,Lee. retineant. Per se vero juncta his, vel aliis, non retinent: cum tamen astringuntur per naturam aqtioe divinae, retinere postitnt. Quid dicam de te te magncsia.qux corpora circum' plecteris? Quisnon admirabitur clnyfocorallum a te perfectum- Ex te enim perficitur totum magisterium. Tu sola nos bono animo este jubes. In te explicata cil similis enitens nebula,multiformem in te fers Veneris imaginem,pincernam,& ministrum ig 111 ' vomum. () natura sirpi a naturam naturas vincens. T>r tonrrir cs una natura, cadcmquc es,per quam etiam omne opus fit. Superfluo enim numero totus tuus ornatus artificiose declaratur ,p^ ( cjusnumeri terminum in unitatem divinitati similem. llnim |,S enim centrum immutabile stabileque manet. Nam circular e 111 & sphericam numerorum contemplationem fui, ostendit i>' °' pere majore. Sed redeamus unde progressi. Magnesiae non 1111 * synonyma (itnt.Iac matis,coagulum, aphrofelinum Orientis,m*- gnesin Lydiae,Italicum (libium,pyrites Achaia:,&c. Cujus fitix 1 * est mysterium, quod in ipsa latitat, margarita preeiola. flammiger splendor, Vcstis auro contexta, Aureus nitor, Bellator. Intel- ligi etiam postumste albedine operis magni.
Ager ehemicus est triplex. Quatitor fratres sunt pars una. I *' pis magnus pars alia, fernen in agro latum repurgato,in sua terra- Mercurius alter flavus, aut albus corpori magudix junctus f * 1 tertia. Capiens igitur, See.
Rursum fuligo ver a duplex, humid.t & sicca. Humid* est cX lestis vapor per dcstrllationem pr olccttts. Sicca per ollam & c0 ° i pcrculum arreum, ut a cinabari vapor albus. Si igitur vapor e siccum irrigaveris Immido vapore,divinum opus efficies. Scr* tl enim omnes substantias atque metalla vapor es exiliere, fieost 1 nam irrigati vapor es fiunt liumtdi. .,
Scythica comatis etiam,novo permixta vapore, omina P ficis. ^Ijiid

Annotationes. 779
Aliud est utique verbosi alchemia, quae lerniomim multitudine continetur: aliud arcana > & abdita ,(ivemystica. Haec enim hda creationis ratione progreditur, ut in licum intuens, Se a lieo - Meatus liomo, rectam operationem per theologicos & mysticos biniones addilcat. C.rlestis enim est potissimum luve operatio, 'luia constat ex caelestibus materiis & formis.
Methodus alchemiac mystica:,exh figura: limt,ad quarum normam ista dirigitur. Sic etiam corpora metallica transmut.ua d Contraria lutura,fiunt plana & aerea.
Semen igitur latum in terra iunx, solem etiam perficit, idque °b divinam operationem.pnest.it cinis £x cadmia. Divinum item “pus, 6c divina aqua illibata cum (iio cinere, ad regenerationem •aciiint. Audi Mercurium dicentem: Si videris omnia cincrcm pcta,existima recte pat.ua sttifle omnia. Cinis enim vim magnam habet, multumque operatur. Nam ut ligna in cinerem con* Mala, fiunt de extero incombustibilia ,scd in opera vana mira "ilia vitrorum, ac aliorum: sic &. metalla incinerem vel calcem Potius conversa > dentio in quandant virtutem & operationem Avertuntur. Cum eorum natura mundum universum , £c ipsa Miam elementa imitetur, unde rursum generantur, habentque Cll iusd.im spiritus participationem, & velut rerum,qutc mate- r 'ali spiritu fiunt. Sic etiam aes nostrum, live voles magnelix c orpusi aut aliter intelligere) ut homo animam & spiritum habet. Hxc enim fusilia corpora atque metalla, postquam in ei- nerem versa sunt, in igne existentia resumunt spiritum, igne hunc ipsis suppeditante, & quem ab aere , harc omnia faciente, hauriunt. Quemadmodum quoque homines atque omnia niste vitalem Ipirittim Sc animam fumum. Ais ustum igitur no- ‘hum in fuliginem siccam,omnia patiens magis allatum, fit lapis Athefins colore,ut quidam coi ufeans anlief tus. Postquam igitur •filatur,extmguitur divino more,quem divinam aquam appellant, l 't dissolutum oleum, & vini crassitudinem suscipit, ac ibi manens per quadraginta dies lento calore,in vase vapores non transmittente,mai eri a postmodtim putrefacta, mysterium aqtuv divinae il- hbauim.idquod qua-ritur,perficit: atque hic est lapis, qui luve ‘■'at. Notat o igitur: Unum sunt omnia,per quod omnia. Ex uni- 'ate vel unione quidem incipit, & in unitate rei quxfii x consummationem terminat. Cum enim multa sint in rerum natura, una matm divinistimaaqua, una natura vincens omnia, non specie, n 31 te,cum rationali (cientia multos latente. O natura: caste- ^«.naturarum creatrices.His verbis incorporea natura innuitur.
11 enim materiam spoliaveris,corpora incorporea feceris, nisi bil . C m IU h"° ncni ipsa excusseris,dissolveris, quod latitat Sc spira- c c,t,inortum produxeris,msihac via prscpaVantC res incorpo-
rca*

Nicolai Fumeui
reas feceris, non informabis naturas, neque corpora facies, naturae ccelestcs,corporis expertes,in quas corpora feie insinuant» & caelestis sapientia; beneficio informantur,in quibus illa: pe*' 111 *' nent, ac ipsa corpora poftmodum complectuntur. Oportet igitur spoliare materiam,& ipsius animam extrahentes, per ipla' 11 «einceps corpora non corpora facere, continere & infonnait- Spolianda est itaque materia, ut ad flabilem perfectionem p cf ' veniat.
Definitio igitur hujus philosophia: est, corporis dissolutio, & animata corpore separatio,ut tinctura in corpus fese insinuet, ut' que natur* cognatio oblectet naturam,retinens > vincens,& in c* 1 permanens. Hoc fit cum intrinsecum foras extruditur cum voluptate,totaque liibstnnria terrea, cumque per elevationem aq 11 * feceris incorpoream compos itionem ; item cum per aflationcs conspexeris extractam fuliginem, atque ita vel ut per nebulam ferri. Non enim potest incorporea natura nili superioribus adb*' i ere: cum enim in sublime ferri soleat,una cti eo, quod sibi simile est,& cognatum. Augmentatur itaque amata 6c amans natum simul,oblectans Sc oblectata,fplcndensque,una res amb« natur* rei naturalis & unius,alias unito; natui«, quae vincit omnem rem totius mundi,quare dictiumllnum sunt omnia.Hoc autem unum & unam rem existima compositum ex anima & corpore non corpus fäcto, in temperatum unum per unum. Candida icitur cv p 11 ' ra luna,lunaris species est, fuligo qu* per aquam divinam probe abstergitur, öc abluitur. Nihil ergo deest.prartcrquam nebula, aquae elevatio: opus regimine consummatum. Primo cujus ne" bulae ? fuliginis videlicet m sublime ad cailum per aquam divinam &c*lcstcjn elevat«. l.apis igitur omnibus notus, vilis & valde pretiosus,est conjunctus ex pugnaci Venere cum Mcrcuno.idcst» mareLcfemina, er.s ergo rubeum ingredi facias, actmge rnbig 1 ' nemauri. Pugna Veneris cum pugna Mercuri j. Venus cum luna pugnando per istam corrumpitur, & Inna per Venerem cost- junctione figitur, id est, Mercurius pei maguefi« fuligineum vaporem. Corpus igitur «ris per lunam lunariumve liquorem coi'
rumpi debet,ac egregie conteri .tantisper ut ars ipsa postulat. 9* quis enim corpus hoc per spiritum reddat flavum, pou-ntcmq 1 ^ ipsius naturam, fecundum artem blande pi «parando extrahat» tingit omne corpus. Si quis morte corpus delens, ac diflolvc |lS > spiritus beneficio per fuliginem citrinct.omnc corpus tingit. Sp 1 ritus enim hoc modo fit ex corpore fuliginis, immunis a materia» vigor & splendor corpoi is,imperio suo creatoris. Capiens eig Mercurium infige coipori magneti«. >er
Tota compositio nr per Mercurium ,& magneti« corpus f’ marem & feminam. Lst in corpore mixta Se simul contrita ‘ ^

Annotation es. 781
^Ua; p Cr nebulam & f uliginem completur : ipsi rationabiliter gubernata potentem naturä intus latitantem evocat, omne corpus tingentem, Venerem dealbantem, jovi stridorem auferentem, ^signum in his mysterium latet, quod cum videris,Deum lauda. Sulphurea a sulphureis continentur, id est, elementa coelestia 6c 'gnea continentur a terrestribus,a quibus illa haberi postimt.
Prima clavis operis est,ut ignis argenti vivi > Mercuri j videlicet injungatur cum aqua terrestris magnefiae per suam terram. Hac v 'ia fit separatio huroidomm a iiccis,id est,animarum atris ex corporibus.
Secunda clavis est, cum lunaSc aqua conjungitur cum igne Argenti vivi dicti,per aerem teris in elevatione nebula: > quae est reductio frigidorum cum lnimidis,& mixtio superiorum cum insc* ftotibus. Ten a,id est,scoria *ris,conjungitur cum acre solari per ignem,id est,per argentum vivum.
Tertia clavis est, cum pcv torresictionem putrefactionis,con- hingiturlcoria eunt divina aqua per ignem : hoc est,per lunam, uet soliz etiam cö jungitur cum terra,id est,cum sitona per aquam, hoc est,per humidum.
Quarta vero fit conjunctione aeris cum terra,soluta scilicet per putrefactionem & aflationcin septem reductionum , cunctis in uquam unam coactis,& existentibus in cinabari philosophica,quas c onstat ex dicto Mercurio & sulphure magnesiae. Quibus peragis ad hunc modum , ignis fit rursum calidus & siccus, generans wlorem aeris,& siccitatem terrx. Similiter & aqua, cum fithu- ni >da& frigida,generat humorem aeris,& frigiditatem terrx. Terra cum iit frigida & sicca,generat frigiditatem aqua:, & (keinem ignis. Aer verb cum fit calidus & humidus, generat calo- jein ignis, <5c humorem aqua:. Singula cum duas qualitates habeant,fiunt ex tribus elementis constans elementum. Collecta sinnst omnia fiunt duodecim ex tribus inquatuor productis,juxta %na duodecim , quatuorque stationes, ut Verni temporis aerei, -dtllivi ignei, Autumnales aquei, & Hycmalis terrei. Qua' vera est elementorum compositio ner artem. Item colores septem ■apparentes in opere, corpora dicuntur planctarum septem cjul- detn compositionis,qui jam adsunt, modo post absunt in lignis o- pt i is,ut in coelo, nunc ingrediuntur sua signa, postmodum egi c- e utnttir. Itaque per septem astra fiia, qua: planctx vocantur, Sc Per duodecim non en antia signa sua,verum Philosophorum rny- stem, m perficitur.
0 o>es elementorum in opere sunt,a pedibus usque ad genua, 1 reum elementum nigrum: a gentibus usque ad umbilicum a- p cnm Iplendens & album: ab umbilico ulque ad cor, aereum, 'um,citrinum; Scä corde ad cervicem igneum,candens,ac
rubeum.

?Sz Nico i. ai Fla melli
rubeum. Deinceps ubi hxc quatuor elementa mixta fuerint tri' ter (e,fit ex ipsis calx Sc cinis Plulotbpbomm, ut perfecte atqu e omnino conjunguntur per extiemam unionem dealbata , n>g ie ' dine prorium abjecta. Satra igitur atq; divina hec Philolophot""’ ars & scientia,ex una (pecie cöstatifc perficitur divine ac magnil HC ’ hoc modo scilicetiSi enim feceris corpora incorporea, & incotp 0 ' rea corpora, mirifice operaberis, votiq; tni futurus es compos,[’ ct quatuor elementorum compositionem: per trinum regim fr1, duodenariam lignorum mutationem: per (eptem astrorum a(p c ' ctus,species & corpora: & per monadicam quandam singularf ' 11 extremam unionem, glorificabis in trinitate & imitate Fili" 1 " Dei verbum aeternum,qui ex quatuor elementis inferiorem h" ,l£ numdum perficit ,& ex quatuor mutationibus anni circulortii ’ 1 exornavit,& post (eptem (ccula introducet cos qui vocati sunt, ^ electi in requiem aeternam: laudantes unicum & indeficiens bt' men in Patre,Filio, & Spiritu Sancto.
Duo limt igitur qux ex materia constant,cum binarius niimc-' rus mateiiamlignificet. Horum conjunctione,mediotcrtij cstU' f.c fiunt omnium. Siquidem per ternarium binarius :/& om" lS numerus ad unitatis simplicitatem reducitur. Vapor,qui in liibb' me fertur,est materia aeris,& fumus, live fumida exhalatfo fice^ nun est ignis matcii.i. Non conveniunt ista duo cum reliq" lS duobus,aqua videlicet, ac terra, nili per tertium,id est,vinculi""' ct igneam naturam. Tria hxc igitur,terno regimine dicto, nove narium constituunt, unitati fecundo, ternario videlicet, proxn muni, ("uapropter Sybillino quodam xnigmate notatur b° c mysterium ad Innre modum : Ter tres literas habeo, quadrifyb"' bus (um.eonfidera me. Quaelibet trium priorum lyllabarum d"" s habet,reliqua vero reliquas habet,muta: quinque : Totius a»“'"* numeri centuriae dux, octo&tres ter decades cum septem- telligcns autem quis fimi, non rudis vel ignarus eris ejus, q" aM me est lapienti*. Aliter; Totius numeri centenaria liint bis octo, & tres ter, & decades quatuor. Adhxc: Principia scienti* f" nt fcnliis & experientia: posterius est principium activ* cogit" 110 ' nis prius vero apparentis rei co gitationem prxbet, ex qiub" s 111 tellectio (equitur animx mundi lnijusque prudenti*. Cum ista (it ab omnibus exempta,lenlibilem mundum complet. T' 1, igitur ternanj,ex eaconliderentur immaterialium lubstantiai " 1 ordines conficere. -
Cum tria lint etiam,qu* ad universalem operationem
ctant ex quibus postea compositio fit quaternaria.Molybdoc" ^
nostro plumbo inquit: Injice Mercurium, donecincornipt'
fiat, & permanens, quod cum fiet,nomunplius erit
H*c omnia luium lunt, ct du* tinctui* nullo colore di„„ani
In-
:in

Annotationes. 78;
’f'Win eandcmque tantum cernis. Et quomodo totum ex una P f cie,alia quidem Veneris, alia lunx.ali. tibiis. Unica tantum a- SUa videtur,Rhaponticunt, a ponto marique dicta, Icti a vero fu- P c 'ficiemnotat,ergdsuperficies aquarum intelligiiur. Elavare» finquit)injice lunam,& eritchryfocorallum.&c. Capiens ergt» cteicuiium i Mare, vel masculo, fige ut mos est, conjice Veneri Ve ' pynu sulphurato,&dealbabitur,id est,fuligini'siccx. Corpora ! lQ n corpora facito & incorporea corpora compofitum erigendo, * a fitantcmque naturam extrahendo. Per Mercurium corpora cor- , umpe, & per magnesix nebulanr maseukim & foeminä conj un- 8 e ,&latitantem rursum naturam evocans,per ijrfam denique 'orponnn formationes facies , id est, colorum planctarum. Ad ‘'Uuc itaque modum corpoiarcddiuitur incorporea, Lc ista fiunt c orporea.
Si omnia igne attenuentur,& fuligo sursum feratur,fierent va- f'a & infrangibilia corpora. Per ignenr intellige Mercurium & 'gncum pharmacum,ejuia Mercurius comburit,corrumpit, 6c ex- soiuat uno Sc eodem artificio. Venus itaque non tingit,sed tingt- tl *r,Sc cum tingitur tingit.Nihil enim potest per fe coipus tingere, V ! ieipfum separare, fi spiritus, qui interius latet, non emergat. Quomodo enim potest corpus sine spiritu consistere, nisi per pul- Cl ani naturam,quae in ipso est,animalem puta spiritum, qui colo- ct'iiitinctui x ficum educit, 5 c infert. Venus itaque non tingit,sed Angitur. Tenea namque materiae pars, ut quae crastd existit, notu tlr igit,ied illa qualitas substantiae tenuis tincturam in corpore pro - Cr c;\t.Cum enim Venus,id est,corpus, permagnesi.ini recte guber- n atm , luamque substantiam tenuem in lucem profert, tum de- ‘tumi tingendi vim assumit,ac tingit. Venus autem finit quartior c °rpora. Tincturx veri> species solidx,& hitmidx, Sc hci bx di- '■"ntur a similitudine,solidx quidem a nebula ulqj ad chiysocol- ^m.luiniidx aqua divina. Divina enim a citrinis retinentur, Scc. 'critas autem lixc est: Natura naturam oblectat, Lc natura natu- E'in complectitur. Rursus Veneris quadricorporca natura per 'Magnesiam ostenditur , Lc versicolorum fpecierum herbx in impositione elementorum attritiones prodeunt in lucem. Cum Rationabiliter attritiones corporum fiunt , tum efflorescentia ■<ent, cumherbx prorsus non sint, nisi colore tantum, nec ista: Ponunt in igne permanere. Solida enim (inquit)& humida Jc c ‘bas. Solida quidem vocat corpora, albcdincm, citrinatio- ^em.Scc. penetrantia,& in corporibus permanentia , nec omnino fe entia, (cd ipia sinne retinentia Lc superantia. Humida veto ixit.ut ua lectearct illa per humida, id est, per aquam divinam, nam hxc est aqua divina, Lc cur divinam appellant! Mani ceitc nomen hoc prae exteris,atque pvxstanrius, quod sine
hac

784 Nicolai Fla.melli ^
hac in opere nihil producitur, neque perficitut. Divina aq"" c id,quod limplex & lucidiflinum, A: purissimam, Sc line u" 1 "^ corporum naturam facit,velut immutans corpoia, absto est quod ex corporibus latitantem naturam extrahit. Coni" 1 ’*' enim naturae lorma,pulccrrimum opus per naturam efficit ac° petatur. Acuta aqua elevata & evocata dicitur. Divina e'"" sunt,qua; intus latitant, & extrahuntur. Divina igitur ä du". 11 ' retinentur. Anima & spiritus a divinis extrahuntur,Se ab sisiF 11 retinentur,qualitate corpora penetrantia. Veritas enim est: tura naturam oblectat, amplectitur, Se vincit. Cum enim cfi° intus latet per divinam aquam bene geritur,Se expurgatur, o») ctat (eipluinad propriam corporis naturam penetrantem e entem, Se permanentem. Propriam itaque naturam agnosce ' 11 * 1 lxtatur connexa Se conjuncta vieistitudme.
Sed ut ad rem reverramur: Quartior corpora tinguntur, \ non tingunt. Magnesia enim dealbata non linit corpora fraU-l 1 ’ nec umbram Veneris induci. Sed vide quidnam Philosoph 11 * dicat,quatuor corpora tingi, Se non tingere,nec dicit ut antea ct cum tinguntur,tingant: sic solidorum corporum iubllantr 111 ' intcllige: Magnesias inquit) dealbata,&c. Quae magnesia nisi <0 [ tum compositum ? Quomodo igitur dealbatur ? quando ree' gubernatur,Seaslata,cum divina re expurgata,omnium corpori" 11 solidorum latitantia referat ex profundo,ut per ista corporum " ,v tura tingatur. Compositum enim per divinam aquam irrigar'" 1 ! non sinit frangi corpora,quin potius umbram cis adimit arge" spuma magnesia:immixta, corpus dealbat.caetcraque generis*) justiern. Magnesia: pulcra vide miraque, quomodo per uni" multitudinem infert aliqua quidem ab unitate: aliqua a dual' I,r te: aliqua a ternario nec non plm ibus intendit, donec ipsius" 1 ’ 1 '’ versum confervetur. Aliqua quidem a monade, igneum lc'h*‘ f ) pharmacum: aliqua a dualitate,ur cum corpore ipso magne' 1, j aliqua a ternario,Icilicet expurgatio cum aqua divina, & si'l 11 ',, intendit ,& per alios aflationem referat, donetf totum opus q"‘ situm fervetur abster(iim,Sc absolut um perficiatur,& compl t,1t Materia enim ad aurum conficiendum accommoda,est ipf"^ Curius. Mercurius a cinab.irifinquit ialiquando a Venere alsil"'^ do vero a B.Mercurius a cinabari elf magnesia: Mercurius a P' aqua divina, quas a contracto inlh umento extrahit ur,& ha’**" s qux materiam immutant. Venus ut homo animam §* habet . Oportet igitur materiam corpore spoliare,ut pen»-"” spiritu tingente, ad ctijuscumquc quaesiti perfectionem aC< \ |] j' modetur. Quid est Venus? quod homo, materiale corpus. , ma quide m est pars tenuis in ipsa,qux per regimen in lucem l ^ dir. hoc rst.fpii itus tingendi potentiam habens. Coipus v"’*

Annotationes.
7«f
Stove & materiale,tenestrcque suum quod umbram habet,quam °poitet spoliare igneo pharmaco. Dispoliare est humiliare, cor- tl 'mpei c,solvere ,Si mortificare. Nihil postea defit, nihil est reli- . ^>um,praeterquam nebula; öc aquae extractio. Philosophus usus Vcra figura, aqujmcalcanthi vocavit: etenim ibi est ceris gene- f-'tio : öc calcanthum aurum generat, flos arissait Philolophus) 'pse est,qui rem consummat, & perficit: est etiam spiritus lirasetr- l ; Sic exponitur: Conjice ex substantia hausta ab Altiffimo,ut di- ^ na virtus effecta, öc in spiritum conversi divinum opus faciat. ~‘vinuin quxrcndum est,ut spolietur materia, 6c fiat sola anima, ** spiritus sublime petens colorem firmat, & ut cum igne (it, pu~ lacior, & tenacior, veluti planum corpus damonum, Lepene- 'Unitiuni: radix enim solidi est planum.
In spiritum ergo conversum , öc sursum latum, ut ignis (doctrr- ratione ) igni quodammodo astimilatur,& pcnetrantior.ac ffnacior fit: qua' vero rationes a mundi natura inventx sunt, ■pam quemadmodum quatuor elementa in seipsa transmutantur, ot fiunt quod non er ant,eum eorum substantia substantia non sit c Onttaria,ignis fit terra,& terra fit aqun,& aqua aer,Lc rursus aqua l erra,& terra usque ad superiora, Sein seipsa mutata öc soluta o- fUina operantur,ut est apud Hennetcm : Qualitates enim sibi ipsis tontrarix sunt, öc non substanti,e. Sic etiam compositum cum te, ra (it,& ex aqua aer, öc ex aere ignis. Quemadmodum igitur Cx ccelo, quod tanquam camera terra- incumbit, fixe omnia sunt exhalationibus : sic etiam ex olla velut ex terra, Sc superposite»
; a 'embico velut ex coelo, vehementes fiunt mutationes.Et quem- a dinodum tena putrefactiones exhalantes transmutantur, sic ttlam flos xris simul transmutatur exhalans. Hoc idem quoque i c °ofideiabis in humano capite, cucurbitula, vel galea instar imposito corpori llcnon frustra dictum, igitur contere: sic modos j si On temere dicitur,coquuntur scnsim,8c elevantur inter se. Levi i Quiquedixatione spiritus tingens,qui latet elicitur: quod siir- uim fertur,spiritus est corporis expers,Scanima totius compositi, j Jdest, corporis. Quemadmodumigitur anima corporibus osten- utt feipsiun,fe rtncn tans omnia, in seipsa tres substantias effectu- 1 tes habentem,motum,senium ßcignitionem: lic emm hic tpiri- ,Us igneus fictus, Scanima corporis expers, cum rei cuncta tin- j 8 c ‘nis corpus penetrant,fi in isto condita (it, ut planum in soli- ^o.pei sua medicina injectionem in argentum igne rarefactum, aitus hic spiritus igneus (inquit) insilit, qui in corporibus et ia ist i . titat.ötsublime petens,etiam corpus ipsum,ut animam pro-
ca's 1 ' 'Cscterum quod ad diffeientem aqua extractae sol* an |' s e ^'l t,nc hoc terreat, flos est enim, qui extrahitur, non umicntel/ed bis tcrvepcrinaripctus. Postquam igitur osten-
£>dd hun est

786 Nicolai Flamelu .
sum est secundum accidens,flos aqua sulphuris est illibata,«" nonis usum habet. Dixit enim Philosophus, & gumnil pau lum,omne corpus tinget. Maria inquit: Retinaculum onm 111 ”’' qux ab igne fugiunt,est alabastrum omnium candidissimum > pis encephalus,mente reconditus habens velut calorem : hunc c. piens contei e,6c milce cum aceto,& conjiciens in vasculum, p 01 modum tandem conde sub fimo: hoc enim est quod quxrm' 1 ’’ aquam scilicet sulphuris illibatam, & robiginem unum & ,< ’ cl este: atque hic vere totitts artis cardo vertitur. In ipsis deinccP consideratur in una compositione omnia fieri, quod tingit» quod tingitur: quod fugit, St quod sequitur: quod fami)ia lC c' 1 - & contrarium: masculum & feminam: sponsum & spohlam : f gens & patiens, limis enim est serpens, qui duas habet comp 0 '' tiones Sc 1 ubioinem. Unum est totum, ob quod sunt omnia,« totum non haoerct totum,nihil totum eilet, ait niaximusChime 5 - Nam res fixas facere non solum sulphuris est, sed etiam rerum, qux dealbat*,emollitx & rarefactx linit. Cum enim fubstau' tix a sulphure albo in perfectione & a statione patiuntur, tunc o- iplle sunt sulphur incöbustibilc factx,& permanent facientes quo pallxliint,dando & accipiendo: Öctumutraq; sulphur facta h'U' ftantias fixas reddunt: hoc est,quod inter se non frangantur» efficiunt. Deinceps cur (inquit) multiplicium rerum species re' quiritis , cum una natura omnia vincat. Hanc naturam ab ml ' tio usque ad finem expendeqs, manifestum videbis mysterium• hoc est,cymbalia. O natur* ccelcstium naturarum creatnc tS J hx distblutx omnia operantur. Quid ergo hoc est distol verc ' Huc age ad liquores, & dilce: Sume crocum Cilici* simul CU 111 flore cinici conjunctum succo viris ,& una liquorum sene dij'°' lutionrm invenies. Huc age rursus ad album: Se item inip* 111 ' 1 est dissolutio, ipse te docet, inquiens. Relinque inferius St h c ' Verum dixit: Alij corpora appellarunt,ali j sulphur, & non do-t' pii sunt. Et ob id diffusus est error per orbem tcrrai uui.p' appellationum multitudinem. Qux de qu.uuor & quinque c menta dicuntur,ad illa referenda lunt. Saturnum eollocait" 11 » St ex adverso plumbum in altilltmo vertice,& post iplinn Martem,Solem, Venerem, Mercurium , & infimo loco i- 1111 ' Singula inter (e distincta, uni tamen orbi conjunguntur, dt ipsis ministrnt.cndemque gubernat, & ob unum spiritum a>m^ tur, mutuoque lese intuentur oculis,& mutuo versantur, St i* . tuo (olvunt.dc insuis tectis spatiantur,quemadmodum statuit r.^ Creator altislimus. In terra similiter enim reperiuntur, ^ aere sunt,& in aqua,6cin igne,omnino pacem inter schaben unus Opifex ministrat illis, cademque regit, unoque jugo ^ conjugata liuit atque unam potionem bibunt, ex rcl> j' |l , t u‘>

AnKotatiqNes. 787
5 «mttir, & quodlibet ipsorum proprium munus obit ,8c in propria lclc consistit, & Creatoris arbitrio patet, quodlibct ipsorum °uulitur in terra,& in propria gloria, Et vos 6 amici,cum ad hanc Hcerrimam artem vultis accedere, spectate herbarum naturam, ^ndenam prodeunt: aliquae ex montibus, ex convallibus alia;, *x canrpis item alia’. Considerate aerem ipsis ministrantem toalideratc divinam aquam irrorantem,Scnebulam ferentem, ac ®thera gubernantem ipsas; qua cum permiscentur, unum lunt, dtnenro potest ipiäs separare,cum in unam coierunt naturam. *0Cleopatra(inqitit Ostancs)in re totnm arcanum latet, expone c bue nobis de elementis, & quomodo superius delcendit ad mfe- f 'us & quomodo medium supremo & extimo propinquum est. dc non concurrunt partes, cura praecedant, & uniantur, quod- n nm sit ipsis medium, quod unum faciat, Sc quomodo dcscciv tbuit aqua: benedictae ad videndum mortuos jacentes, ligatos, dc positos in tenebris ,& in caligine intus in inferno, Sc quomodo ingreditur medicina vita:,Sc suscitat eos,ut tanqiiam e Ib- tono expergilcantur, & quomodo ingrediuntur novae aquar, quae m nri«mio lecti,& in lecto generantur, & quomodo nubes 'pias fert, Sc quomodo exmarialcendit nubes aquosa. Ea quae ostensa sunt contemplantes 1’lulotpphi gaudent. At Cleopatra ait cis: Aqux ingredientes corpora Ipiritus ipsis inclutos Sc debiles, vellite somno excitant, llurfus (inquit) angustias perpelli f»nt, 8c rursum occludentur in inferno , Sc paulatim n.ilcunturA fingunt,atque diversos & gloriosos colores induunt, quemadmodum flores vere, quod laetatur, Sc exultat ob pulcritudinem, qua vellitur. Vobis (inquam) prudentibus herbas > elementa, Sc 'apides, cum eruiris ex luis lotis, puicra admodum videntur, Sc- Oonpulcr.v, quoniam omnia probat ignis. Cum vero gloriam fnduent per ignemde colorem viridcin,ibi simt majora (pectacula, jbi gloria occulta, Sc accurate quatlita piilcriuido.dc terra murata f" divinitatem: quoniam in igne nutlit illa. (Quemadmodum 'nfans sub ventre nutritus paulatim auge Icit, Scann status mentis *tdest,non prohibetur in lucem prodire,ejusmodi res est hxc pr;e. c lara. Verberant ipsam procella: ,dc unda: in inferno, Sc lepttl- qtq.inquo jacet, cum vero sepulcrum panditur, exurgit inia ex 'nferno , velut infans ex utero. Contemplantes Philolopni pul c ritudinem,quemadmodum studiola mater infantem, quem pc- pent. Tum demum quauunt quomodo, velut infantem lacte, ^"5? ‘ 1, ' lnc artem nutriant : quandoquidem ut infans forma.
. Ur ’ perfecta fuerit in liis omnibus , ecce arcanum , ligna- um. Nunc autem primum aperte,ubi vobis jacent elementa , Sc tect 32111 * m S mat 'bus exordiar dicere : Alcende in supremum um , m montem arboribus consitum, Sc videbis lapidem 11 , D d d 1 Veritate;

78S Nicolai Flame tu . j e
veritate : ex lapide hoc liimc arsenicum, & dealba divine. E tvl in medio monte infra arsenicum,ibi est conjux sua cum qu" c jungitur,cum qua gaudio perfunditur,& lxtatur,natura in n" tu ’ & extra ipsam non conjungitur.
Descende in /Fgyptium mare,Sc educ tccum ex arena ex r° n J quod niti uni dicitur,& conjunge illud simul, & ipse extrahet t 01 " pulcritudincm omnia tingentem, & extra ipsum non copulat"!' mensura enim est conjux. Ecce natura natura: contra rctriL"' 1 • Sc cum omnia aequabiliter coeunti tunc natura: naturas vincunt» & invicem Letantur.
Considerate sapientes,& intelligite: ecce enim artis persessio» conjugatorum sponsi Sc (ponsx factorum unum : ecce herb* >" iptarum disserentia:: ecce dixi vobis omnem veritatem, Sciteruni vobis dicam, videte Sc intelligite. (suoniam ex mari oriuntur i*' bulae, qua: serunt aquas benedictas,Sc ipsx irrigant terras, & cd"' eunt herbas Sc flores. Item nostra nebula egrediens ex nosti 0 elemento, eum ferat divinas aquas, Sc irrigetlierbas & elementa» nulla alia terra indiget. Ecce fratres arcanum admirabile ,ig n °' tum prorsus : ecce veritas vobis patefacta est. *VidtzMpiomod° irrigetis terras vestras, Sc quomodo nutriatis (emina vestra» llt marurum fructum colligatis. Audi igitur, & intelligens csto," c dijudica exacte in quibus loquor: Sume ex quatuor elementi* arsenicum supremum Sc infimum,albumq; Sc rubeum ,Sc maris sc femio* pondus xqualc, ut con jungantur invicem. Nam quemadmodum gallina calore fovet,ac excludit ova sua, sic etiam v ° 3 lovetc Sc perficite,Sc ext rabentes Sc irrigantes divinis aquis in s°' Je , Sc in locis calidis assate igne levi, cum lacte virgineo, Sc cavete ä fumo. In inferno aurem occilliteipfi, Sc cante movete, donec ipsorum prxparatio fiat solidior,nec fugiat ab igne, tum extrah"' tui ab eo. Cum conjungentur anima Sc spiritus, Sc fient unum» tunc conjicite in corpus Iunx,Sc habebitis Ibleni, quem nonna bucrunt regum repositoria. Ecce arcanum Ehilosbphoium, 1 "° quo adjurarunt nos patres nosti i, ne patefaciamus illud,divina 1 " habent formam & operationem. Divinum enim est, qi ,on1 '” , conjunctum cum divinitate,divinas substantias facit, incl""’ spiritus sir coipus, Sc mortua animantur, suscipientia spiritui" 1 . ipsis prodeuntem, ac invicem tenentur ,|Sc tenent, Quem-"-' 111 dum spiritus contra tenebricosus,plenus vanitate Sc tristm- 1 »!’ 1
hibet torpora ne dealbentur, neve suscipiant pulcritudincm ^
colorem,quem habuerunt a Creatore. Aigrotant cniin.Sc coip 1 ^- Sc spiritus, Sc anima, ob tenebras extensas: sed cum ipse (ph tenebricosus Sc perniciosus removetur, ut nö appareat odor.m^’ colortenehranim.tunc illuminatur corpus Sc anima, Sc*1”jji,,. gaudet cum abest nigredo ä corpore, Sc vöcat anima col Ip|*,tnirt

st,
Annotationes. 789
r: 'Ulm ad hunc modum inquiens: Egredere ex inferno, & reliir-
ex sepulcro , expergisecrc cx tenebris : indutum enim es spiritalitate,ac divinitate: quoniam audita elf vox reliuTcctionis. öc Medicina vitae ingrestä elf ad te.Spiritus rursus gaudet in corpore, r' anima ineo, ni quo elt, ac citato curlir fertur in amplexum 'psius,& complectitur ipfttm: nec i pii tenebrae dominantur am- plius postquam lubiit lucem, nec patitur ut ab illo in aeternum 1 ‘■'paretur. Abiit nigredo,& conjuncti sunt in amore corpus, ani- spiritus,& facta sunt unum,in quo latet aeternum, & (ign.ua E domus plena luminis & divinitatis. Ignis enim ipla conjunxit. ** transformavit,&cx linu ventris ejus exierunt,similiter etiam ex lltc >o aquarum,& cx acre ipsis ministrante, & ipse eduxit vos ex tenebris in lucem. Venter enim ignis ipla portavit, & propter ‘pfum induerunt gloriam, & ipse ad unionem unam perduxit, 5c absoluta est imago corpore,anima £x spiritu, & facta sunt unum. Subjectus est enim ignis aqux,& terra acn,(imul& aereum igne, terra cum aqua.Sc ignis & aqua cum terra,& aqua eum «ere, & ftcta sunt unum, linum enim herbarum St fuliginum factum est Uuum.Sc c\ natura,sc ex divino (asta hmt. Unum quod omnem Hat uram conciliat,& retinet. Eece natm.v naturas retinent, icti. Uuenint & vicerunt: proptcica naturas alterant,& corpOrj, postquam ingrestiis est fugitivus in non fugitivum, & retinens in non tetinentem, atque invicem inituum coiere. Coi pota (unt caricstia divinaqut,-, seipra memorata. Aqua: arcanum cll, quia ut polus ex quatitor percurritur, & nunquam quies dabitur. Hic creata sll «t in hac terra nostra iEthiopitc, cx cpvt sumuntur herba:, lapi- dcs.Sccorpota divina,qua: Deus & caelum fecit: in quolibet enim Creator insevit potentiam, linum viride Iccit, alterum non: n- HUin liccum, unumhmnidum,unum conjungens, alterum dis- gregans : unum retinens,& alterum recedens 7 &in occurlii mu- ‘Uo Icipsn retinent: Samum in alio,t educit in corpus, in alio exornat,& fiunt una natura,qua: omnes naturas amplectitur, <Sc re- sinet, Et ipseun unum omnem naturam ignis & terra: vincit, Sc omnem potentiam ipsorum alterat: cccc finem. r Cum perficitur fit medicina lcthalis in corpore currens: quodammodo enim proprio colore ingreditur,& fete tnfinu.tr incorpora. In putrefactione enim & calore fit medicina, currens iu otnnc corpus fine impedimento,vel nocumento. Hic cmm phi- oiophixars extremam manum accepit. _
Multa (unt igitur qua: faciant aurum, quod vero fit,unum est. iimum ; arena quidam est litteralis,qui ab auri culoi e chryti- tes appellitur; aliqui auream arenam vocant. 1’il.t eoutcatur, M m P 1 “ ctur >& igne calefiat per diem & noctem. Triul rursum Abluatur aqua falis, pulvis imbibatur aceto guttatim, ut coeat
Ddd 3 iicccuvg

7-o Nicolai Flameili
siccetur §c imbibatur, idque quarto. Argentum ac plmnb" 1 ) 1 liquans utraqnr, pulverem injice > confundantur (imul, & pt rl111 secantur. Postea auterens & (rigefaciens horis quibidu' 111 ’ cernes totum durum: deinde arenam purgans inventes au rl1111 '
Stn ittif.icuc.
Sandaracitm, calcanthum, 8e arsenicum, & sulphur vivum & cinabanm timui terens, ac tenacem facicnsjnixturam in puri»' 1 vitrum conjice oris anguiti,obstructum aigilla, per diem igi> e j 'fato,postea auferens lutum invenies materiam siccam craffit"“ 1 '
ne pici similem. Hoc iterum terens in fictili vate reconde, tot um' que capiens Joca in ignem,& ablato cooperculo invenies flavum» ikc.Et magnesiam quidem si ceperis albam, ik par pondus arent* optime praeparata:, postea vero utraque conterens oleo raphai] 1 concoxeris,erit tibi id quod m fornacibus aurum. Si vero noni'* colore nitens, siste uncta qua* tuperius dicta sinnt , & myli <5c ff* 1 * croco conterantur,& rebus potentias communicantibus, auri" 11 fulgentius aureis pactoli arenis crficics.Si vero aurum habens,du' pium pondus facere volueris,nihil auferens ex qualitate, hoc p 011 ' derans duplo majorapharmaca ponderata,myli & berilli scobe 11 ’ m sit quadruplum auri, quod ex ambobus constat haec miso' nS ’ seu temperans, affige auro,atque ea,ubi in ciiicibiilumcoi | i eCt/ ris.dc ignitum feceris,extrahe,& te ipso duplo ditior fies. Sed 110 * stt tim institutum crat.non ut dc auro collustrando, neque au5 f,, ‘ do.fcd dc conficiendo ageretur. Hoc itaque pratstabb, quam' rl> aliquantulum digressa oratio alias artes obiter respexit.
Ornabaris igitur, & aureus flos ieris, vellit naturales qu^d 31 ’’ forma: lunari imittria: injrctx, aureum corpus faciunt. Si argentum liquefaciens medicinas miscendo temperaveris, so‘ llb ‘ Jtma fict.&fi talequid secueris »invenies colorem, dc ad on |nf1 ' 1 auri illum argentum in aurum versum F.tlima nurum quid"- 1 facit, sol vero limam non tacit: sola enim iplii inde lumen habet'
nec Iunx tantum,lrd magno etiam lumini ministrat, /En»
corpus protrahens quantum par est.ceuquandam linguam o longam facito. Postea stiper carbones reponens, in ipsum vU C '._ num concita; irradians nunc sale fblfili, nunc ocra Attica c° J1 ^ nue, vel ahernatim humerum 8c pectus Paphiae exoman'’’!^ ebrior plane fiet,ac glaucü colorent abjiciens,apparebitis 33 ^ rea. Cum talem fortasteParis Vrnetcm vidister, Junoni & ladi anteposuit. Qnoniainvcro regiminis supra merninim 11 ^, terpretabimm quidnam sibi nomen velit. Et quia cln ysitjd 1 * ^ ctura indigemus ad opera,prius medicinam habere necefk u ’ ea in tempore utamur. a „ l( a
Chrysocolla terra stos est, in Macedonia nascens, ha» c

, Annotationi*.' 7j>i
«Ici purgans, & postea solaribus radiis exiccans, aeris Scythici ' 0r c & chiyfblytho simul solve,8c commisce. Postea humido ex- cr fniento inspissans in vitro reconde,totamque flammis calefa- Clt O: ex hac enim inneum pharmacum facies. Habes simul 5c ,e- §''hmis significationem,quodve tincturam facit. Aurum vero sic .^cerc poteris: Ubi plumbum igne liquaveris,sulphur vivum huic '"(perges,& igne uratur,donec vapor evanuerit. Postmodum a- '«uiinis scissilis & cinabaris par pondus capiens, niisccnsqne in ^■mellite, liquato plumbo inspergito , itemque sulphur vivum (quod supra)ut tum solidum fiat, nun etiam colorem per cunctos P°ros capiens,prop ter haec omnia aurum efficiatur.
Qtudnam tibi igitur totam Democriti Abderita: sapientiam breviter revelabimus, nihil intus in adytis relinquemus ? Sed nec qui alios sacris initiant hoc dicunt,neque mystica divinatio. Stata «utem tempera fictorum principem concitarunt,ac rursus ille a oebaccharione conquievit,(acrisque initiatus compositum festinavit. Sed ne moleste feras,si tibi primo ac sacrorum principi, a- hus ipse laetorum princeps sedeo. Tibi enim prasstantioi a con- cr cditasiint ,ac tu de coelo Deum deducis , & evehis animam & "lentem,qui in materia est.Lc applicas rei exemptae a materia. L- xo vero humi jaceo,ac naturae contemplator sum,nec dum retuli me ad rerum non aspectabilium Inoculationem: quoniam nondum mihi acutius lumen fictum est. Haec Pscllus ad Xiphilinum Patriarcham,& ultra.hiosti igitur quid faciemus,inquit? Mihi quidem terrae adyta concredita sunt tu vero illa caelestia es confccu- *us Impertiamus ergo invicem res quas-habemus: tu mihi egre- gui spectacula: ego vero tibi naturales effectus. Sed viden’quii e go tibi scierim,cum enim auri fontes aperuerim, nec Atho con- c ufli,nec Pangeum commovi, nec venas quasdam subterraneas *cclusi,(ed lapides inter Ic conterens, $c herbas quasdam miscens, mgenue tibi,ac utiliter aurum valde pretiosum elaboravi. Hujusmodi aliquid tu mihi etiam comminiscere, non in acrem conci. Dns.non sublimem tollens,sed aliqua ratione in terris mihi osten, de hipei cacleste bonum: nullibi enim est, sed ubique, & in qualibet universi parte.Inventum multos latet,quodque intus in nobis «st,m cado, errantes qtiairimus. Sed doce quomodo prope est,Se quomodo longius abest, non loco distans,sed dispositione pro- Pms accedens, quod longius abest. Dic quanam ratio oct defen- uonis intelligentiac ? deinceps usque adeo descendens,quomodo rursus ascendit ? In summa mc manu ducas ad Deum.Si enim per atis angustum iter, contentus cro.si vero per iter nostri capax. Mis me sacris initiandum, si deduxeris, polliceor tibinie nulhui* rcJiquum scientiae Sc natur® opus, nullumque studif genus, velan-
Pdd 4 tiquia-

Nicolai Fla melli tiquioris fapienfiae.vel arcana; praetermissurum: sed tibi fi pb lC ." C rit.qux sub terra sunt, explicabo. At vero si tibi studiosifi llIlC munus consero,tu autem mihi scientiam non ostenderis, a- - rea p r0 aureis minus permutans: nec ob id tamen fucccnsebo, nec tu» turpem ingrati animi notam inuram: sed sciam in vitro mag' S lare lumen Atticum succendi. Vis igitur me dicere, quodp l0 °' funibus dico. Impensius anra,& vale.
SVM MaRTa DECLARATIO EORVM, yuxdtftu sunt hatt cttut ex Democrito,per xntgrn^t*.
Q llod est spoliare,humiliare,corrumpere, solvere, Sc mortifi' care,omnemque materiam extrahere,uUpit itu incumbens ac patefaciente, sciatur id quod tingendi corjflts vim habetis“ quxsiti perlectionem accommodetur responsio. Hoc enim promptum & idoneum est ad perfectum complementum, ex ip c ' dilationibus,qux sub senium cadunt, ad eas quas intelligentia l°' Ia percipiuntur,ascendendo ,& magnum cxleste ornamentum u 1 ' tuendo. Horum ornatum ubi contemplatus fueris, stiper oi" lllJ urentem elevans,magnnmq; & strt nitentem angelorum gloriam» tam umque gaudium considerans,ne convertatis deinceps ad m- v tenalenr hujus humilis & nbjectx jam patefacta: fcientix al ' r ! conficiendi notionem: sed totum te ad (iiperiora erigas, & a£l splendorem supernarum substanriarum alas mentis attollens ,> n ' numerabiles & arduas harum pulcritudincs.ac aliud lumen, q ,,0< * omne lumen (iiperat, intern is & internis oculis intuens, adniira» s ' operaque omnia in mundo deponens, ac electam ante rcmF uS mortem animo cogitans,tecumquc tuum corpus mortific anS: p rxterea vero tuam animam abnegatis,claris hymnis cuncto' 1111 ’ Jtcgem ac dominum gloiia glorificans, & laudans: tremore ve 1 ® timoreqiic perculsus omnipotentem potentiam in mente c temptator,& ipsius bonitatcm.qux omnem bonitatem superat,, quemadmodum omnia producta sunt per ejus inenarrabile 111 pientiam. Lingua torpet, mens quoque ferre non potest,vel p'°' sus investigare > vel recensere. quae magnalia Det omnipoten menti contemplanti vere simt reposita. Hoec veto omnia in bis ipsis considerantes, studeamus etiam ut cum omnibus» t31 } quam fratres per fidem,atque delectationem,uniamur, & p”. lernn r, quantum fieri potest,verbo Deo quod nos dilexit: ip ( ul1 que Deum dominum nosti um adoranres.amennisextotn anu ex tota mente,&cx toto corde: tantumque theiiturum ad 11111 ^ ^prificemus ut tandem contubernio Dei dignati, per ipsbn 1 st

Annotationes. 79$
'ia repleamur, & luce ejus lapienti*, qux omnem naturam illustrat , ac mentem omnem illuminat. Cui laus in xter- iHim.
H*c Xiphilinus Patriarcha ad Michaelem Psellum, qui contra retribuens ait: Accipe chiylolitlh partem unam, maguelix tina- hnj partes tres : contere vero donec limul conjungantur, Sc commisceantur substanti*,& nihil amplius sulphuris vivi appareat: fit enim admodum nigrum, ut ati amentum scriptorium, Post tres dies conjiciens in lavacrum, impone ex liquore ,qui iolct abluere partes ecquales, & ablue omnera tincturam excipiens, &c.
Chrysolithus estarscnicum.ut scis, vctlapis xthefius Magnesia cinabrij estchalcopyrites, vocatur & plumbum. Humor lavacri est radicis raphani nosti i acetum radicatum ctiht suo sale,& ab eo per cohobationem tractum in solutivam. Ablue , inquit .donec rubigo ejus egrediatur, & sic abit nihil cxxrc remanente i» plumbo. Hxc est magna solutio per evocationem, amiginatio, denigiatio,ablutio, &c. Procedent Icis. Evacuationem dictam accipiens in vasis relinque residere , & exprimens liquorem cxic- ca.quod sublidet,hoc invenies ut atramentum scriptorium, quod contere donec fiat pertecte citrinum ,.vel album prius: ad hunc modum exiccando conteratur igne continuo, donec albelcar, & candidillimumsi.tr. Vide igitur, nc dealbationis tempore deles sis: negligentia enim accidit,eo quod non videtur illa pulchritudo : quoniam per hanc dealbationem sine umbra xs fit, omnem luam terrestrem superfluitatem 6c craflitiem abjiciens. Si igitur a=s dealbatur,spirituale fit, & denique nihil relinquitur,nihil de- fit.prxtcrquam nebulae Lc aqux elevatio. Zozimus ait; Unum ordinem csjo novi duo opera habentem: prius,ut fluat per resinam sintclligc per purgatorium ) posterius , ut exicctnir humor Saturni per elevationem in pulverem levem. Ponas igitur lapidis levis partem xqualcm, eum repurgato, & contere abluendo & evacuando cum aceto extracto per aleinbicum,donec albescat, donec candidum fiat. Vide igitur dealbationis tempore, ut lu- pi a.&o. Dulcificans igitur medicinam Lc exiccans,repone,& medicinam exxqua: Calcanthi partes tres, magneli* partem unam, & mediem* partem alteram, contere simul, ii rigans ad lolcin cum aceto albo dies lex,& postea exiccans pone in fimo bovino, & sine ut urantur per dies duos, vel tres, Sc tollens ab igne in ve- uies auruni tinctum ut sanguinem: hoc est cinabaris Philosopho- 'utn.Sc xs clarum citrinum. Quid vobis(aitSenior)&multarum rerum lylvx > cum una iit materia naturalis, Sc una natura, quas VMM» liiperat. Tunc igitur per divinam aquam,solutum Lc fer-
Ddd 5 menta-

794 Nicor. Fiamei, Annot.
mentatum, ut fermentum panis, ac deinceps etiam cVirysoljw® atquis partibus contrito fle aqua soluto; secundum naturam luan» per fluxionem, tingit omne corpus. Zozimusait: Sol naturali* per chrysolithum spiritualis factus, secundum naturam ring lt- Argentum etiamsi dissolvamus per aquam, & spirituale faciamus per chrysolithum , aes tingit album. Hoc enim etiam ali' 5 verbis dixit. Duae enim tincturae nulla alia re inter se differ 1 "’ 1 ’ nisi colore tantum: hoc est unam fle eandem praeparationem habent: quia fle per divinam aquam prius conteruntur, fle postea Vero per chrysolitum spiritualis medicina fiunt, unum quodque secundum propriam naturam tingit, sol solem, fle luna lun-tM- Per aquam divinam intellige visitationem occultorum. ./Ethe- sius lapis igitur cum aere colligatus,fle cum oleo raphani reductus, hic beatos dEgypti studiosos reddidit. Arte compositum igitnf erigens,ac latitantem naturam evocans,per ipsam denique corporum formationes facis,8c sic corpora incorporea redduntur,& incorporea corporea fiunt. Si omnia igne attenuentur, fle fuligo feratur, erunt varia, fle insrangibisia . torpora. Laudetut Altis- funus.
INDEX

index rerum et ver-
fcORUM MEMORABILlUM.QLMi
A Efintkijsit!
^ Abuhah gc.
IN HOC PRIMO TOMO
continentur.
A.
. 67 >
1 Abuhah (fi Ebenhalt unde dtstus 15
Academi, 1 Paracelfi 576 Acen fdx ' 679
Acetum Hydromelu 664 Alpha hterafigura quid notet 469
Adam (fi E'ba in arte Chentt- ea 509.520
Adam Philosophiern 519
Adam peccatu (fi pos omnes m illo 408
Adamas unde fiat 317
Aer yutd 355.373 frigidste qua ratione dicatur 498 mafeu- lut hermaphroditus tbtd, Anigmattc* chemtßarü scriptiones 40
R.ntgma de igne 180, dem er- curto johficato 224 de Natura ytnculo 374. de Prast. artis Alchemia7Q5. (fic.de <hino22i.de Vitriole 221.267 Ae nigmafibjUmum de ternario 7*2
Pr.qudhoca tn Alchemta >)r O* seqq.
deris sulphur 3 *
Ait ustum 779
Ars Phtlofbphtcum tiusquedtt- res 631
Agerchemtcue triplex 778 Ager mineralium 57I
Ager (fi terra Domini 26 Z Agnoscere fratrem qui possunt
^■fjptiorum mos tn tradendis
disciplinis 54 S
Aiamandma unde 4*7 'Aiberttlocus de auro 639 Albert t »lagntjophtßtca purgationes tn prsparando lapide philosophico 516
Album (fi rubeum ex una radice 519
Anah rerum Paracelfi 459 Alchcmta an fit ars legitima 48. (fifiqq- qnidSiS- unde dista 33.44.45. Atchemt* artu argumentum Patahtj tnventum 29
Alchemist artis definitio 13. 725 difficultatis causa 559, discipulus quatis efie debeat 123 tncomoda 186 189. occultatio (fi ejus causa 139. studium i/itandum >;6 Alchemtstarum labor cur <<ta- nus plerunqtse e<hadat yzc/. <hexattones 55 S
Alexandri locus de quatu^r elementis 7jjj
Ahmett externi causa qua 26 « Allegoria prastica Alchenit» 744 &ftfi
Almandtr Philosophi locus dt Mercurio 509
Aloes lota apud Calenum 78 Alphtdij dtstum dtsale 627 Alteratio quid 2**. tn arte fiiagtrtca 420.436
AiudcKocabulum chimtci K Alumen saccarinum 499 Amari quid oporteat 246 Ambitione homo lapsus est 4S» Amtw

Index.
simor quid 2$%. demonstratur Antimons Palsamus 6rv. fl 24 %. nullus cur adepto com- leum 65J. Hegulus 6 > 9 - 's*'
parartnequeat tbtd. Philo - llura 2\7.etus ttnclur*J°’'~
stphtcusann& qualis 247. mula 619. ttnHura ruht* (serus übt quarendm 248. 541
unde ruh*
245 Anronij Sehnebergi locus & e
Amorts fons quid efficere W- anttmonto. ” 616
/*<*/' 267 Anxietatis humana cauj*
Amphibotogiaca^enda 369 234
Anatomta Spagtrtca 460 Apobamma 626
Anatomiaadepraquatuortu- Appetittss perfiHsonis cauj‘* frumenta 2H6 592
Anatomici ut alter altet um Apyron sulphur >6
corrextt 97 Aqua elementum mater,fc~
Anaxagora de magno laptde men radix mineralium
prafagtno <,06
Attaxarcht philosophi ptfitUo contus conflanti* 269.448 Angel, casi l 672
Angelus reprobatus Diabolus talius 463
Anima quid 252.in Alchemia 740, quando dtcaturjptn- tus 399. quibu* constet 232. quomodo a Jpiritu difltn-
iyi.productt mmeraliayyO ardens 302. Catcanthijlb • corrofifba 774. dtlstna. 77S- tn qua mineralium ‘ita cO- fifttt 444- mercurtalts 4 *S - 742. mtrahllu ad morbos C- patis & omnium obstru * chonum 6\y.Pkdosopborum
179. fahs nun 610. ficc* quid >6>
guenda 370.399 Aqua exfragusalia 62 *
Ansma motus qualis 232 Aqua mater, Ignis pater bst Animam fisam dsltgtte qutd *lqua Jftrttus receptaculum
668
Aqua & Elementorü mort< 7 l Aqua ex mineralibus destiH 1 *'
ta tres partes
66 8
Aqua fortts prima Cffecunda gradatio 5 ? 2
234.7»/ dicatur 402
Animalia qua fint 205
Animal currens ab/q 3 pedsbus 587
Antmantum tria genera 206 Antmus qutd 232.399 .quando
cum anima unum fst idem Aqua tres ex Marchafitx Sa- dicaturz^q,quibus pottßs- turns 6,9
mum delelletur 233 Aqua luta descriptio ad aU'
Antmus homtnis $erfipelhs rumpotabile
100. Aqua ‘bi'ba quamfitim CXtt»’
Amfi oleum 656 guant 2+9
Antimonu hir es 616.618. du- Arabici libri Chemia , 19
plcx tfy.cbemico more pra- Aratrum Domini 262.26? paratum non Venenum 6 16 Arbor mineralium 371-
A’b° r
praparatt administratio tb. mors

I
I N D
dirior quatuor Planctarum
470
Arcanum alba tinftura fer arfemcumys%.de rubea ttn- ilura ex Cttnolo 539
Arcanorum occulta quis detexerit his temporibus 204 Archelai fhilojbpht sententia deauro 645
Archeus mineralium dtjfen- [ator 576
Arena in renibus an fit quomodo ex urina probetur 609 Argenti tinnitus causa 37 Argentum luna cur docetur <3 qualis 202. non eft lapidis materia m.undccomponatur 590
airgentum diffolCere in aqua ferti 686
airgentum Philofoph.etusq„ Glires 630
Argetum CuCum 587. animatum jWiS.aßidue curfiu- atJH.exuberatib 294.447 nonprabet materiam lapidis 133. pbilofiph. 163. quadruplex 600
Argenti 'vid abusits 600. 4- quiCocattones \i\.defimtio 3>li .pilula 83
Artjlolochtasal 676
Ariflotclis philosophia qutdna doceat *53
Arnaldi locus de nominibus fartis lapidis philojephici 512. de auri mediana 645. de merrurtofa Jubfistntta 6 9 SnoCta opimo de carbonis ’gne iOt.teflamentum 753 Aros rex magnus ü" doihß. 694
j39
Arfemcum ad Alchemiam u
E X.
furpatum 585 aurum cpn* ttnet 585 cum oleo tartari coagulatum 517 undecom- poßtum 538
Ar/entcl natura crjffalhna 539
Ars Cabahstica Mofi& Prophetis familiaris 844 Che- mtcJ/^pn quo confifiat 266. metallica multiplex Z3- fi- gnata Partie elfe 351 .ffagtri- ca quid prdfiet Z93
Artis aUhcmta incentores 72; Artis Chcmica mamfefiano plana 568
Artispunlla necessaria 26<S Artifex Chemta qualii debeat ejji 123.(37 eqq.
Artifex qualis, opus tale 244 ArttfictumChemifeicum arca quod pottßtmum Cerfetur 206. supernaturale quid 277,280
Artium primarum inCentrix 254
Artemtfiafal 67a
Afian sal. 677
Asinorum Slquitatio in Academus. Calliarum consueta 24L
Aftra quatenus hominibus a- tttones imprimant 401 Aflris qutfuhjtctantur 234 Aflronomtajudtearia labefactata 401
A ferum filis, Mercurij , Veneris, fefic. 534
Athanor,furnus 503. eius confer ultio tbid.
Atrophiam ut Calenici curent 77
Audire & non Cudere in arti 266
AChenu locus de aure 644 . 64 $ ACt-

Index
Ahictnna regula Je lapide Aurt £fi argenti discri n ’ tK ^ phtlosoph. mhemendo 114 Aun ifi ai gentiseetm n0n c> Avus neilu <oolans absque a lu so /fiproperanter ena( c,,ur
527 ‘ __ 5’0
Aunpig metum aun hena 38 Aurum potabile quid >6. 25 - Auripigmenti oleum 620 275 5531.62 j. 625. 627.
Aurora Jurgem 169 Aurum potabile tnipojhrusd
Aurcum’beUm qutd 19 628.
Aurem Ramm qutd 0 ibitl. Auri potabilis compofitto 22 - Aurum auro quatenus tram- formn 275. praparatto &
mutart poteft 203. cur metallorum Optimum 733. cur sol docetur Cfi qualis ioi.dtapboreticü 627. 652. ex argero’bivo sattum 109. igne ncn minuiiury6o 166 444. non e& matena lapt- dti Phil 42. separatur ä duob. 2 75. tnplcx in essen - gia 5 ötf unde generetur 588. universale qutd 202 Aurum Philosophorum qmd 203. 24 6.ejus <oirei 625. argentea deaurat 625
Aurum hihum 668
Auri appellationes intricata XSft. amentum 549. conflandam igne causa 202. colo- tit citi mi causa corruptio zyx.de/lrullione nihil con-
-vtrct 645.647
tesoittpa Pjthagereorum 9 ^ Atittoret prtnu tmlturc 54 ?' qut de chemtca arte <oarid Itngttisscripsere 19 2 o.tbe-
micam arte comprobarunt
27.28.
Auftorum stnptis filio cut flandum non fit 206
I!
B Alneum auri 541. Mari* 500. rorto tbtd*
Balsamum anttmonis 6zo.»*' turale tn homine 274. et** ttnilura 273. perpetuis 5 '°' 434 putmonum 655. ad etd* initent tonehatij errötet i' 1 Saturni 635. luta 457. 4 69 Balsami artificialia oleis 6 $° Beäum in mortuos > 9 ?
flruttur 753. extralhenie Bcnedifi* canephyll.fal 67 * formula ttnftura 27 i.ge- Bernardi .com. Marcht* J~ r ^
iterationem quid impediat 589. materia proxima 202. in medicametisprapofferuo usus 626 .oleis quid 275.625. ponderis meia/lorum& argenti <01%! oauja 202. pra- cipitati defis 629. prcje- <?io super mcta&u 747. puritatis causa 202. quinta tssentta 625. temperatura 202.tintfura 270. tinftura rubicundissima 628
insana chemia Bernhardt Penoti Aquttap* locus de Mercurio 600 BerjUus unde fiat 4*7 Bilis purgatio
Btna<bist philosophorum ?*** Bsnarssss qutd 200 . duplo* 462. materiam figmfio ** 782 . quaternarium effit'* 481 rejiciendus 3 **
Binarium fstrttuale (fi pereum cum vinculo ? 7 *

I M D
| *nio reprobanda 4 6 3
i eleä tonis r)6
j iconum Dei videte 342
Borragtnis sal O78
Borax cryffal/inus *3
Bragadmus Alchemtßa K*- netifi e itu q^ historia > 8 8 I Brania urfinaJ*l. 672
Brodtum falis armeniaci 6 09 falis communis 6 oj.fdlu ex olivis 60 8
Brist a quo mede mteütgät 233 BugleJJx sal 678
Bursa pastorisfal 678
Buxtfal 679
c.
C oibala plena defini* my- stcrtu 546
Cacltymta 587
Cacodamonum magia 66; Casus Imp.aurum ex aurtf i- mento effinxit 39
Calcmatto quid 184. in opere Jpagiric» 4 -Zf. minor 202 Calcmaticnu membra 497 Caltb.Regu locus de matenis
697
Calor m arte chemica \79.du- plex tn slchemta 701 terram penetrant unde 699 Calor Mercuri) 566. 567 Caleris gradus triplex 48. nt- mi) effeflsss 5*9
Calumniatores cuius filq fiut 281 .cur invehatur m artes & suos professores 282
Camomtllafal 669
Camphoraoltum 621
Campboraprobatio 621 Cancer morbus 599. 6J2. modofanetur 662
metalloriiseptem «8 CaptUorum remedia 6z8 Cariuneulu, undefiat 487
£ X.
Cardanilectu de aure 624
Caro nostra post lapsum 4©l Carus sal 67}
Causa motu» sub filier est fu» motustuejfeii* 37©
Catarrhi cura 65*
Centauri majeriesal 67 S
Ccnttnedijsal' 67t
Centrum fons mensura 482. imaginarium binionis 467, influxus 495. mineralium iii.Monomachi* ^.S^.mundi 667. operis 296 /apituttte 391. Veri mereatum 467. veritatis tutistimum 477 Centri natura 339
Ceratio $20
Cera oleum 657
CereVtfia Martiana 664
CerVi cornu fal 679.680 CerVimsanguinisfal 680
Charefolij fal 674
Chaos artificiale 291 .quid 286 Spagiricum 418. Variis modis consideratur 28S
Chantas quid 267. quando d fetpfa incipit tbid,
Chelidonia fal Cfl.fuccus ad inveniendum lapidem adhibitus 31 j
Chemica ars monti comparata 184. qutdnam moliatur 242 .quatenus dtcaturlcVts 121. philosophorum 344
Chemia artit fundamentum primum 343. mtelltgcndi difficultas 156. fTaxeos difficultas ij9. pracepta maxime uttha 189. scriptores 68 ;
Chemica medicina Vis m 9#.
get.mtnor&c. 26
Cbemscafigmita Poetaris 20 Chemtcam artem leäura fota ntmi.

I N D
neminem affiqui posje 263 qui repudtartnt 72
Chemtca remedia m Regis Dama aula 82
Chryßtes 789
Cementa tmperfcftorum 549 Cimetatio mtncraru <,yo.par- tu unnu solis cum altera luna ^2. isolatilmm corpe-
E X.
nerandt £j* nutriendi ha*
bet 587. nostrum 107 .pbtlsß' phor» 247.628, cjua%>rt ute attrahat %/re s rerum 289- quomodo rationem habeat materta & forma i%6unde enatur 2 %6.rerUm naturalium ‘iita 367. triplex 34 6' 436
tua creata participant 666. operatio m Elementa 3 6 7 Cognitio adepta 243. miserta comums qttid operetur 24 -®
rum 550 Cteh (ß Elementar foedus 24 ^
Ctmentationcs metallarii 548 Canfideratta 296. natura om- timuu oleum 657
Ctnabaru quid 535. exfulphn.
re pulcemrna 517
Cinabaris mtnera 535
Cinnabarum Mtsntaseu Volt- Cagntttonu utthtat 245 landm 137 Cognoscere se ut oporteat 244
Cinamomi oleum 656 Cohohatto 499
Circinus erroris 463.467.482 Colchetaruitrtoli §82.6)3 Circularis motus Pkjßochc - Cotlellanea ex antiquis Scrt- mtftarum 340 ’
Cla'hes operis chemtc. 781 Cla<i>u philosophica 293. 298.
425. quomodo extrahatur 307
Clahts meditatius philosophia 39 «.
Cleopatra Chemtca centies sejierttum una cana abjor- Luit
Clypeus aßnorum 138
Coagulatio 499. Alercurtj 55 1 Coagulationis matenaChemi- ca annotat 754 - & fiqq.
Calum qutd 285.287.298. eius ornamentum 285. Chemt- Jlarum 345 FJementumpurum (ß unttum 283. extra-
ptortbus de sichern. 76* Color aun & argenti unde 34 Colores qutd 290. m arttfiem Spagirico 422.423, elementorum /« opere Chemtcsti 1 - ex sale natura 575. fr ’ tus Spaginc/ 444. Lap phito/. 149. majores 292. trsols 5 9 °
27 Colorum confideratio 396 fi' grtificatio 436.437.45°
ComeTßjuidßt 612
Comparatto pulccrrtma c° r ' piris ad hortot z62-habtt M * ttonum 269. Mercurq conjugib. 530. morahumd * Chymtsttca 269. Natur * c< *
-... „ . Plifo/e 5 7 *
hends modus quu 2S4./» ar- Congelatio quid zi I. Mercurij te spagtrtca 412. 4)9. 429. 566
in quojis elemento natura- Congregatio philtßopharü 7^7 h 279. incorruptibile 365. Comugtum divinum 318. _
tnetallorum qntd%\z.meta- taphjßcum tkyfi ct, m 385. ‘hirtutemge- Conjcij Jujßictonc/t prodiit 1 ^,*

I N D
Con'filium ingens 245
Cojjjl ,i n tsx nurum Exemplum 269. 448
Contraihlhones Scriptorum tn artcMcbem . 724
Contraria contrariis curanda 46 $
Contrariorum in komme mira conjunctio. 2ZZ
Corallorum liquor 64 g.tinllu- ra 625
Coralli tindura 272. Oleum eme tbid.
Cornu diVortij 468
Corpue tn Alchemia 740. in arte Spagir/ca 42$.diligere in anima quid 2 Z 4 > ex qt primo componitur tn qua ultimo solvitur 100. imperfectum O" immundi apud Phtlof. 164. Mercurio, Sulphure & Sale conflans 508. mortem cur timeat 258 .minue quid 292 .qua Via tritt- eat tn Este sulphureum 274. quomodo reducatur tn ma- , tenam primam 274. Vincendi ratio ccrttßtma 263 Corpora duo m mtncrali 572. mtneralii tmperfetla 587. naturalia perfida cur non materta este possint m Al- chemiaq6i.y69. non/olum elementie conjlare 209 Corporie bona dijpoßtio duplex 232. dtmcnßones 199. facultas unde proVentat 232. quid ibid. cum horto comparatio 434. Padagogus 262
Corruptio Chomica 198
Corruptionu rota 296. diffe rentia 198. m homine causti 274 '
E X.
Corruptioni metallorum rota formula 296
Cranij homtmi oleum t>59 Creata d natura tnbue prtn- ctpijs compaCla 508
Cr catto mundi juxta Mojfen. 331. rerum occulta quomodo 247. quomodo secreta tbtd. quomodo d Deo tnßt- tuta 666
Creationis mudtprincipii 335 Creatura intefleCltVa fensttt- Va, VegetatiVa unde & ex qutbue 6 9^
Croci Venenum 79
Cryst all 1 hquor 650
Cryjlallorum oleum 623
Cryfl.illorum praparatio 650 Crystallus tn hjacmthum mu.
ratus 584
Cuprum quomodofat 590 .non faette comburitur >23. tn plumbi transmutandi modus 5S0
Curtofitas ntceßtatem fup- preftt 255
Cutje remedia
D.
727
D Auci CrencilstßUVCOUtls) sal 673
Decanus 176. annorum 659 Decompostta elementa 374 Democriti locus de Mercurio 770
Democriti locus de Meteorts 692
Dentium remedia 638.659’ Dcferatorum cura 628
Destruit tonis operis cognitio 294 -
DtataGalenica in atrophia 77 Dialogus Apologettcus depra- stantia Chemtcorum medi- c ament. 70
E et Diapho-

Inu
Diaphoreticum argc/um 650.
aurum 627.652
Digestio quid 289 tn ane Sp.t- ginca 4>i
Digestiones gradualet Lutli '7,
Diligere animam 402
D.menfiones Chcmtftarü 200 Diocletianies Imp. libros Chemical exurit 19
Dionyfii T-aiharij opusculum de eilchemta 710. methodus legendi philosopho ii hlnos 722. Experientia m .ilche- 7 1 4 ■ (fi fis f ■
Dffolwio lymd 288. in arte Sp tgirica 420.42C. 436 .minor 294
Dissolutionis consideratio 296 Dispensator naturales Mine rahum 575
Dspcßtionis arnßctata trts pariet 237
Dißimthtudo creaturarum unde je 3
Dtßillattojuccerum 217 Duali/.ts morbus 4 69.meri est 357
Due/ium ad mirabile mentis ($ ccrporu 234. 472. (S
fin-
F.
E ' Ruh sal 679
Eichjsast. 12 lectu illustratus 100
Esticana ijiud 266
Eleffrum cyutd 5X6. minerale duorum ejujmadi corporum mixtura j z 9
E/eArt solutioni septenantn numerus competit 528
E X
Spagirica- 429. Compos«* H*a 198. corporum cyuOt* ei destillanda\^%.duo m at 11 Chemtca 739, (fi tah‘ r,> tyuatenus dicantur dtj} e ‘ rentia 365. duphciterconf' fiderat.i 436. formam ab *■' there/ortiuniur 494, fit‘
mam non edunt 493. ma< ( ' nalta CS instrumental«* differunt 497. mercurtat* 457 metallorum 537. nö ab' sumuntur igne 197. per fi mhtlgenerant 226. prtnd'
> palta duo 196.quatenus dt' canturpatientia 36J. tjU*‘ tuor non sunt rerit prtrn* materta 692. cjuot stnt 1 9 h.Stmpticia eyua insunt in a/ucSru individuo 27 9 -' tripartita 37+
Elementorum arbor restttut* 471. Consideratio 296. d*>' Anna dtsfictltma 158. Septt- ratio 283.297. separattoif" rtmea tfuomndä 519. Sepst ratio -vera 27.;. ptrboml»« tmpofiibilis jzo. Separa« 0 fulgaris 27+anpticira, i‘st temperatura fß conseri*' no unde 236 umo zM
Elttropia unde tbfictatur sfl 1 Ehxtr >7.22.26.1,6. > 17. > >8- 129.130 164.171.437.625.77^
unde stat 23. Ehxtr meli* 644
EhxtrtsCfi lapidis disseret««* 2.97.mna proprietates Embryonatum Spagtncd $#♦ Sulphura tbtd-
Empedocles m Pcjtiarnsep r> ‘ ctens 3+*
Elementum unius generis po-
te Asten alterna 528 Emplastrum- ad cancrutnfi'
EUmenta auid 288» in arte nandum 66*
7 L-.-i
4

I N D
Enoth Hermet ef} 723
Ens primum metallorum 534 Fpdcpfla 599
Enor m lapidis indagatione 688
E> ror ■vanus de igne fimplsct Chemicorum 501.502 Irrores artificum 297
Errores <oia 256
EJfe (fi nasce disserunt 368 Efjentsa quinta 374.443.7S 1 Evacuatio qutdzij. tu opere Spaginco 4 2 b.447
£$* proprius numerus 465 Euphragiajdi 67$
Eupatoiijsal 675
Examina Vitriole 581
Experientia quid 197
Exporimenta quadam mChe- miafrufiranta 154. (fiseqq. Externus hemo quid zJ2 Extrema meueraUa qua riz.
metallorum » 773
Extrema secundum, qutd 28- Etvech/elu Proph.locus de auro Chemt ce 10
F.
F Aba Pythagora 41
Fabarumflipit um sal(tf >9 Fabri naturalis (fi serrari/ comparatio S7 2
Falfitas fmd 240
Fatum quis 2Z4
Ftrmentatto qmd 2Y2.;>3 Fermentum mane SpagtncA 425.436.4 <,j .compositu 312. ASijfimplex ZI2.447 Fermetartauts cofiderano 296 Ecrnignita IfimtHa $00 Ferrum tneupru trAsmutare 582. transmutandi modus 560 mplumbum S60 Fex aettt <S79
Fides quid 268. inter homines
E 1X.
quando servari defiit 255 Fidei comprobatio 267 .Stimulus ibid
Finis cognoscenda (entatis 2ÖJ. operis quid 300
Ftrmameti influxus quid 495 figiiificatto 34$
Fixatio $20
Fixionis in sua minera me- faßt descriptio 550
Fixum ‘volat tle 382
Flarer Annfnonq 616
Flotaun Hermetis 7 42 Flumina fittdus elementi a- quatn man moriuntur 573 Fluctus de coelo afluens z$I Femma met alit mortua 524 Funiculi montani sal 673.
(ulgaris /ai ibid.
Ftetons, per destillationem, 0 leorUm cerrellio 219
Foetus quid 227 (fagineus 4.20 445-
Feetus Jpagirtct generatio 449 Fontanum sal 577
Fons Chemt a 750
Fons snFngarsa ex (ttnolo 0- rigmem ducens 581
Fontes m lapides res transformantes 497
Fontium scaturigines ex Ala- ri 34»
Forma m arte Jfaginca 419. 42;. 429. 430. 436. 437. Calum quid 346 generali's an metallis 202. to/iuor quid 393, monva qutd 302. liatur t quid 196. qua- tuor elementorum 374. quomodo magiflertum ingredi debeat 287. quotu- flex 29S.tr/pleX 30 2.rerum quid 288
Forma Cofideratio 296 (trtue MeeZ (fi efli-

In i)
(fi efficacia $9$. universalis efficacia 204. metallica unde creata 700
Fcrmarum generas tones >v6. separat to ordtne naturali & Ipagtuco 493
Fernacum m cffictnaC.heibua
nomina 75. 180. Vana con- ßruilto Vajbrumque 206.
079 679 262 S 7 2 779
6 7 $
2 fa
(fifeqq.
Fraxini sal Frequentia quid Fra/fus mtneratium Fuligo Vera duplex Fumaria fui Furni acedioß usus Furnorum genera m artes hr mica 180
Furnus feret us 180
Ct.
•("'Alerttts Afafen ridet 98
Galeni sententia de sale 681
GalemVitia 91
Galcntcus idololatra confufut 98
Galyopfis sal Caji
Ganophjllorum oleum 659
Geber Chemiam definiVit (fi locupletavit 98
Geben locus de materia con grua lapidis 688. 794. de \ t mtedrcinaCkenicx zifiphi- ßtca deprxparattone lapt du 516
Gehameum comugium 546 Gemma sal 680
Genealogia mineralium 56S Gemßxsul 670
Gentiana sal 670
GeorgjGudi dchnebergensjudicium de Anttmomo 616 Gemmarum liquores O24 Generatio i.yttd z.%9- (henuca
E X.
quid 199 -Spagirica 42 !-^‘ phetter isnjiderxt ’ir 436' humana cur potlJs^n ,l,^,, Veneradaputatur 248. mineralium 369 . rerum 226 Generationem extra Je non Jieri, nö tamtntn fetpja 247 Generationis causa zyb.naturalis artificialis,997. consideratio 296 . media eius 296 rota unde furnat exordium ibtd.
Generationes m terra,meteo- ncis non absimiles 3 6< *
Genus generalissimum rerum creatarum ?66
Genera generaltfitma tr/asb Gentiles carent eo quod docent if 2
Gentilium doftrina falfifiima ii 2 .fi/latorcs cur non tntel- ligant arcana Det 279
Ge/nerus oleum Vitriols commendat 83
I /W nenere m quo impofitbtU• m quo autem necefie 24^ Gtlbertt Cardinalis ttnllu ex album. (fi Vtteil.oVorurtt 514
Gtrtgidij fal 674
Gladiussufienfus [54. tnChrt- Jlum mutatus 154. in hamum (OnVcrsiu tbffi-
Globus terra bs 1
Gradatio per aquam f “" tem H 3. per liquorem 5'3- 734 .per oleum bfi
Gradationes metallorum ifi Gradus /cala transmuta 110 ' ntsjeptern 4 C> 1
Gratorum aVart/ia KgyP 1 “' cam medicinam cOrrumP 496 euSpagins coiroVerj ' de(eparatianeformam 49
Gr« ‘

I N D
Graci fabri chemici 19.20 Graci omnium artius» corruptores 547
Granata tn torrentibus 588
Granatorum oteuin 623.650 Granum frumenti cadens tn terram 355
G,
'at/a tempus
Det Jkl
Grat /olo, vc/ Gratia 670
Gr/Uus, <vc( Gntla 582
Guatact fagmjal 679
Gutlhelmt Pat tflenfls locus de hom/nps creat/one 696 Gumma l-ht/oiophot um 3,2 H.
H Ercditas a parctibui prima 241
Hecla hiandta mons. 112 Hefaas Hrtifla 537 )82
Hellebon mgn praparatto 6)8 Helie bort fal 677
Heracliti locus de anima metalli 18.34
Herb a for tu fal 67;
Hermes Tnsmegifius 8. 359. 504.713
curTn/megtßus dtftus 262. ?8s.<45
dTnthemio explicatus 378
Q'/ettf.
tnflaurator artu chemißi-
c» 684 713
Hermetica doUnntc scopus
- 6 ,.
Hermetis diilttm de Mercurio )io. locus explicatus 369 male interpretatus 383 locus de fermento 518 de genealogia (faginea
. 392
de Up,de <b er o 729
de $/ fupener. Qß inferior, txphc. 3 g 3
E X.
de terra ab igne separanda exphe. . 380
Hermetis praparatto falis peregrinorum 611
Hermetu Tabula Smaragdi.
na Z62
Hejpendes qui fuerint , 19
Utera Ga/ent 80
Hic. joljphtca Aegyptiorum descriptiones 510
Hippocratis medicina rudis *)\X'ttia tbtd.
Hircini sanguinisfal 681 Hiß orta Bragadim 188
de Monacho ulchemtfla occiso ■ >88
Homerus - 543
Homo ad ultimam suam adducitur materiam 273 cur ad 'vite magis pronus quam adprcctcjum 244 cur brutts trreguianor 248 cur ice It tcrrsquc situs fit 274
cur omnium excellent!fi. mumopus 248
dt^verßntode judteadus 274 tn duo numeratur 396 / neuern flnem crcatCts 460 ' tn quid res omnes mundi ' transrnutarehuiKut 274 tntru fepotefl, quod extra
J* 274
naturaliter separatur m aurum ibid.
qutdnam it principio suent tbtd.
quomodo & quando domi, nart poßtt a/lns 274
quot partibus potißtmum conflet 232
ut convertatur ad Deum 396 Hominem cur odio habeat propria fitbf antut 274
ilee 3 Hcmi-

I N D
Hominis comparatio ad esca Vel fomitem 274
Conditioni different ta 2ZZ finit 245
medta materia qua 274 principium domefiicu lo| principium duplex tbtd. Homtncs cur breiteres Vita quam oltm 461
Horti & corporis comparatio 43 ?
Hoffet feuertet quis 257
Humanarum inclinationum septem duces 473
Humanum carptu unde originem trahat 97
Humthattontt noßra myfic- num raro confiderari} 243 Humores quatuor infidelium Medicorum 464 470 Hyacinthus quomodo effingatur 4X7
Hjdrargyrum Htjfamcü 136 Hydromelis acetum 664 Hydro metu praparatio &u- fus 6pz
Hydropicus morbus 599
Hyle 26
Hymen LuUt 731
Hjpencontsfal 669
I.
Daa monarchia triadis 483 Idolum qutstfesuum 3Go Jdna minet a tn confinibus Carnta ,;6
Ignts & aqua principem lacu obtinent 498
Ignu aquam in fi convertens
E X.
materia fubßxntia non fi 702. au plus absumat u* generet 3 3
externus & internus 78t tn i entratirra artgtnem habens 347
snVifibilts radiorum Jolu perCryflattum operatur 50O lapidis 448
Philosophicus multiple* 5°3
quodVis occultum referat ut claVis 570
Ignts bina medta >96
cognstto sn arte chemica >78 conatus 197
diversitas & usus. 21I duplex >97
duplicis duplex ofiiciu >97 f.ltmentarts potentia qts* 227
lapidis ex qutb.yii. sn arte magifienu sn quo cshtfflat %%r.perqusdaccedatur 274 Ignium genera quatuor 180. Varietas 179, subjeila Varia Vanas habent operationes 499
Imaginationes quomodo examinanda 47»
Imaginationis aßtdua Vertu* iA efficacia, 245
Imago Det quid 2 3 ?
Imitatio natura per artet* 278
Imperatoria fal 67 *
Impurum quid
Incerattoqutd *9J. Spagtrit*
873 , 427 1
athanoris 501 Inclinationes humana quoM? j
sn arte qualis effe debeat do juxta planetas cog*°' j 702 fcenda 47 '* E
sn Chemta multiplex 46 Inclinationum human ai H? 1 themicorumsimplex 50 1 de ducesJeptem 4 /j.
lnd> !>
Ina
l»a
1
IkK
Inf
4
Ing
t
Ini
t
int
Inji
lnj
Int
Int
loa
M
In
Itt
lu
tu
lu
lu
h

l >, r
fi . fodiet* artificii 304
tt/t Indigni qui fi ue tn arte che- i mica 266
18» foVididuum quid 227
infantuli cutissolidior reddt- +7 . tafale mjperfi 603
lu i n firmitat um causa maxima
00
256
48
ingenium magnum quid a-
'eX
f**d Hermetem
382
leimtet »n omntbm
259
at
**1 naturqui
*34
?<x
faitfUHg operu quid
300
96
^9ttx aterna quod
258
78
Inßrumenta dichemtit
556
97
njtßbtlta localta
J03
Eli Instrument um (.hemtfltcum 97. quid 210. quotus lex 206
97 naturaquidixo.quotuplex u* 210. proprium Spagtrorum
}8r
rte IntcUetfus qutd 232. officium 'at ibid.
74 Internus homo q^uid 232 o. loann.de Rupe/ctjja fabula de ut- lapide albo (fi rubeo 516
to- loVis natura (fi propriet a« $61 99 Spiritui 523
r a~. Vires tn medicando 631
7- . irrigatio per ViVam aquam ■ut 263. qua hac fit ibid.
45 i ,er biVium illud <juod optto- 39, nie dicitur 249
iuntpen oleum 657
iupttcr aer (fi Ventus 455. re - ijt 1 ’gtonumdux qyi.Spagtri-
yO cui 37g
c* ( forucenjultorum de s 4 lchomia judicia (fi rejponfa 48. (fi ii' '
lK1 'iiebenua 4 g. usque ad yk 6+
A fo^enrue quomodo recuperan-
Y 4 * 628
■d
t X.
L.
T sic gallinaceum 42. pbtlo- l-w Jophorum 742. -Virginie 45 i 5'3 ,
l.apte quid 295306 - 31 )
Lapis phüofiph. 541-619 667. qmdfit ejusq { Virtutes 116. amrnalu 313- cur dtilus a- mmalie, lieget ab. mineral. 22. cur animalu dicatur 167.515. mineralis 31;. unde ibifini. cur mineralis dis iatur\yo. mixiue 315- Vegetabili* 314. cur tam Va- na habeat nomtna i;o .pro prtum nomen non habet Ij9 in omni re (fi ubique invenitur 171
LapuphtloJ. comparatur ani • malthas 146. aquis forn. bas 149. Calo 150. coloribus zqo.Oummu (fi rtstnuxfib homini 144.167. Humidoo- tum 149. imaginibus (fi figuris ,47. Man (fi fluminibus 149 .mediis mineraii- A«fl48. metallis 148. Oleo, pinguedini ijo ommi. rebus dementatis 1430^0146 Salibus (fi aluminii. 149. Sfccoomm ijo Thet mea (fi medicina 147. Vegetabi/i- hbus 147. 169 .Venenatis (fi rcptibihb 174 Vento (fiVa-. pori ISO Volatilibus >,9 I.aptdis philosophiciabbreVta- t io^x^. complementum tbul. colores Varij 47. ex Vera materias abric.it 10 52}. formandi modus (fi norma 298 .mVetio multis erroni, obscurata 2Z2. materia 155. 159. 164 materia Vana efiiBa 44 164. tna^niqo.
4 « e 4 »iuttq

Index.
ni um 529. mineris pratfi- CA 301. n.lt 1b1r.tr IS tempus 180 .Opus quatuor anns temporibus aßimilatur 151 pra- fisca 304. pratttca pra cstiert s exceilenttß, 303. prtn- ctpia tna 116. regimen (fi operatto 173. bana nomma 145-Ö" fiq\}6.$\2. < banaß- gmficata 116.117. , 44. ujus
47
Lapidem renum comminuendum 657
Lapidem phtlofiph. extruere ex o<bts 087
Lapides philosophici duo 686 Lapidesprenofi /56. Chennca arte ejfiftt 26, tna continent 625
Lapidum pretiosorum firu- dtura 485. plurium m linum reduiho 319
Lapidi Adamtci compoßtto 520
Lapidis reperti in ßiogtis fal
680
Lapis ludaicus 623
Lapts mixtus ex quo fiat 4 87 Lapis phrjgtus 87
Lapis terra foliata 4 jS
Lapidum (fi metallorum generatio 356
Lapidum materia prima 20 1 Lappa majoris oleum 657 Lapsus prtmt homtms 40S 47 6 Latin t hbrt Chcmici j 9
Laudanum optatum 651 Legum tempora 154
Leo rubeus, (scindis 608 Ltberahtatts Dei primum exemplar 243
LibriChemict 128.132.339. (fic. Arabice , grace (fi latine scripti qut desiderantur 20
Ltb Alchemia (fi Medicin* 536
Ltnteamenta dealbanda <>43 Liquor coraliorum 624. / w ^' phurts duplex >^4
Liquores gemmarum 624 Liqueris gradatio 553. aquosa gradario >)4
Liquorum concretorum tru* genera 220.de/tillatlo.ibid- ebullient tu defttllatto - z ° Libufiici seu Ligu/hci fal <>7" Locus Chemtßtcus quotuplc* 206. proprius Chemifiarui* quis fit 206. quxrendi n‘ e ' talla i$7
Lucta continua 257
Lues Venerea curanda 60 • Lullius in luce Mercuriorum 764. tn magia naturali j6\. m repertorio ibid- Lumen per larum 3°^
Luna non patitur deseUu** 367. confiantnr, dux 473’ xor fbhs (fi mater rcrUt* 376
Luna terra 60 0
Luna natura (fi prepnet** $6 4
Luna(era praparatio 65® Lux (fi Luminare dtsseru
3 5°
I.ux ^bita idea
is
M.
\ A Agiaqutd 66J. anfit
ctra66$. ex dibwo te'
nano orta
484
Magi qui Chrißttm ador* ^
runt
54°
Magtfterq totius finis 3
Magiflenu dissolutionis , Magtfln Henna confeß-’ peratons circa lapidis Mentionem operatio
M*H n *

Index.
Mxgncs lapis 4.39, ammatus praparatto ;Si. 5 J 9- prsp*-' 4+ randt modu* 429. Jukjcdlu
Magnesia Corpus 778. opera- ultimum quid 27+
ttoncsyn. synonym* 778 Materiam baljami perpetui Matus perfeftu o t qutd 2 \x. mSeeniendt^artj errores 512
Matoris pi rjcäi consideratio Matlnolus laudat anttmontts
396
Alalurn homini proprium 407 Alane (si X/eJpere qutd notent 343
Mareasitarum cclores 587. Saturn! quanta efjentta 619 ■Margaritarum quinta ejjen- tta 622
MarfiLus Ftctnus de temperamento 456
Martagnon 512
Martis effeflus in medicina 632 . natura & proprietas <(z
Marti mollitie conctltare 309 Mater chemica quid 201 Matqrtaquid 196.298 Chemi-
corum in antmaltb.uö qua- renda 515 .in opere Spagtrtco 40^. 435. 437. lapid. phtlof.
1 SS- IjS 166. 446. 508. 509. lapidis per eledlrum 325.526 metaphjfica qaid 286. minor qutd 291. philosophica in genere 508. phtlojbphoru unica 520. prima qutd 275. prtma metallorum qux dt- catur 312. prtma (si ultima mineralium 575. 571. quot modis consideretur 2S6. rerum ultima qutd 275. tin- ftura 535. <hera m rilchemia 73 $. 736 . 737. 742. 751. 760. 784
Materia & forma (pagtrici U- pidis proportio 520
Materia consideratio 396. potentia unde 196, fj/aginc*
616
Mammonij nexus 4-8
Matrimonium philosophici lapidis 5 2 9
Matrix philosophica 506 Mediatu opere jpagirteo 425. 432 436 mineralia qua & cunta^ocentur 2 0J
Medicamentorum chemteo- rum praflanria 70.&jeqq• differentia 260
Mediet duplices 99.infulsi artem in ‘hegctabthb. fundarunt 522
Medico peregrinationem esie necesiartam 105
Medicina corporis humani ex auro ehem. 748. ex mineralibus mixtis 'vegetabilibus 443. perfeda 528. persedi* septem requirit juxta Hippocrati 92. tempore Hippocratis qualis ■pi.triplex.zz6. , -37
Medicina artis definttio apud Galentcos insufficiens \>z,de eleliro dofis 528. sinis 335. fundamentum in eleliro 52 q.ongo 592
Mcdttatt'vum st udtum 405 Medtum conjungendi Mercu- nu ciiprtma materia 447 extrema conjungens 447 %n opere Jubttltßtmu 296 qutd 311. Meltffia jal 670 Melissa fjfoejlrisfal 67;
Mellis elixtr 644
Membra quid rz;
E e e i Memo-

I N l
Memoria qutd 233
Memori* protentorum exusti ibid. rxdtx excellentifii- mx ibtd.
Menfiruum ejuid 298. in hac arte quid 298. Lullt \\. resolubile quid fit tbtd. resolut tVum quid ibtd. Vegetabile 0' resolubile 438 Mendaciorum pallium 242 Mens cur non metuat mortem 258. petenda (fi exercenda 2?7
qutd 232
quando bette recipitur 233 quando fit ibid.
unde 236
unde Otiatur 246
untta ex duobus 258
Mentem promoVens medicamentum 237
Meritu efficacia 225
occacano unde proVentat tbtd. repurganda methodus a malu cogitationibus 262 JpeculanVa potefias 242 Mercuriales sn homine liquores 105
Mercuriales hominis partes r°j
Mercurius quid 600
Mercurius enecatus 78. cx tartaro |io. mornficalus 745. omnium rerum receptaculum 600. philosopho, rum 510.599 .ejus in medicina usus 599. Planeta Mechanicarum dux 473. pn- mum locum tenet ,» me- tallts 570. ex quatuor clementis compositus 699.Sensu alis 387. Solis corpus 522. Sperma Solu Luna 509. Sulphureus 1 ‘aracelfi 345.
| E X.
transmutatsss in Lunam 576. Vegetabilis 420. Vege tab.quomodo dicatur nat“ 4 ex duabus subfiantiu r88.
Vita 46-
Mercurij Trismegisti locus de Iaptdcphtloj.$10. de laptdt animali 51}
Mercurij alsus 1u tartarun» 44 \.calor£ficongelatio (06 coagulatio J50. coleres Vas rij 703. comparatio ad cotem lUyDtaphor.hquor 653’ extrahendi modus 310. 1» medicina abujus 600. na tura 567. operationes 44>- proprietas 561. Jfitntus )24- Varietates rn m/nerahbu* S7S
Mercurius & sulphur materia metallorum 508
Mercurium coagulare 513. co- sbltdandi , congelandi , & mortificandi rat 10$67. c x ' trahendi modus ts\z.fluert anfitgore Vel calore efficiatur 565. qutbusVts meße arcanum j4 9
Mesa mineralium 37*
Metalla a- natura absoluta perfidia (fi smpersella >88. centro Vieinora 358. /» u* 0 ' netam excusa sub terra U* lapides Versa 496. 55» °’
mina ad aurum a natur* ordinata 72«. planetarum 1 nomina sortita 204. q**' rendi modus (fi locus <57’ quinque frigida 566. fi* septimum generant septem numero 590. und* dtlla 33, ut membru cors 0 ' ris hum.prosint ^
Metallica ejhntsa omn , ’ t ’’ > .
10>‘g r *

I N D
magis durabiles }U
Metallicarum ‘birtutut^ causa 20 2
tallarum dushuum pr<u- “pta 43
Metallorum extrem* 773 ;?'"- dat tones $$z.kumidltai 7 3 2 * destillatio per fe : 17. tvi- t>um Mercurius Z7O. ma teria prima 202. principiorum triplex ßattss toi. quorui/dam generatio 37. septem canones $99 fi 1 *- ma 98 usus tn medtcipa 556 .
Metallum ex cobletus 587 Metallum (S lapis ut differunt z8 l
Microcojmtssprtmo *vtrfabre- falius , non opus integrum ' 525
Mtcrocolmus 'oncaturlapts 515 Mineralia quid zoi.ex quibus generantur 201. ut corpori humano profint 7+
Mineralia & metallica remedia 83
Mineralium cum gyro com paratio 533
Mineralium difitnfator naturalis ypb.genealcgta 568. generatio 569. genus m Europa admirandum 532. mater aqua (st non terra 570. materia prima 575. e- jus ‘variatio ibid.tnplexgenus 201
Minus per,festum quid 29^. 312
Minerarum amentatio 55O Miraculum adeptum ex habi-
,U . *69
Mixrtbihum individua 442 Mixtio m arteJfagtrtca 421.
F. X.
cccti^ana 41 i.gradus multiplex 776. quadruplici f- gnjicattcne 43 bqutbusfiat -88
Mixtionis conß(leratio 203 Mixtione planetarum inter Je ‘vanatur lapidis conditio 310
Monarchia triadis idea 484 Moneta meUsllua ttf lapidem mutatu 496 556
Monomacht* centrum 48-4 Morbusqtnd 25. contra nataram quid fit 457 - Neapoli- tanui 601 .omnis (x una radice , ßc mediana 4(58 50 Morborum omnium ongonl Morbid Paracet/o per tinituram fanat t 628
Morbi non curantur , sed expelluntur 46,5
Mo bt expulfi *re phtlo/oph. 631. antimomo prxpar.ito 616.617. argentophtlo/o; h-
bjo.auro diaphoretico 652. auro philosophorum 626. ifuro parabili 628. (st /eqq- balsamo Uypericonis 654- Jutphuns composti 654 - brodto salit communis 607. brodto salit ex oh'vis 608. ejfennaperlarum 569. fec* aceti 679. ferro phtlofiphi- co 632. laudauo optato 652. he/leboro nigro 6$8. liquore coraliorum 649 Oj- staUi ibid. mercurij dta- phor. 653. oculorum cancri 650. perlarum,ibidem, sulphuris 655. tartan 661. mercurio Cst regulo 65;. mercuriopbtlo/oph.iw, nitro fraparato 63 p.ujquq ad.
644 *
»
Morbi,

I N D
Morbi f/uipelluntur oleo .miß 656 anttmonn 655. argent. phtlofiph. 630- auripigmenti 621. balsami artificiali* 650. (amphora 622 .cera 657 cinamomi 6 56. Cimini 6sy. cranii hominis 6$i)c>y/ial- lorum 623. ganophjllorum b$6.granatorum 623. juniperi 6 57. lappa maioris 657. latermo bzz.ligmpini 654- piperis nigri 656 .
O/i?« Martis 655
Mufcata nucis 656. falis communis 607. C? atfua falis utirtbU sapphiri 623 .(arda Czl-fulphuru boz.byy.ralci 621. terebinthina 6)7. tnoh 612. 613. 614, 6lj. 'hi- trtolt seneris 652
Morbi cjut pelluntur oxatma seu murta acida 608 plumbo philofoph. 662. pulvere mtn praparato 610 .quinta essent ta antimonu 620.Sa- mech 6 <3
EX.
cuh fulgaris 673. fraM n> 679 .fumaria 675. galyopf 1 ibidem, gemma 6%o. g er>t ' fta 670. giKgtdtj 67 5. gr“' Hola byoguajact (igni 6$°- hellebort 677. herba fort 11
675. hircini fdnguinu 68>' hjpenconis 669. imperat 0 ’ na 672. lapidis reperti t*
spongiis 680. htbifhci 67 2, mehfja 670. mehfja ßhoC' ßns G75. onomdts 670. /’<*' net ana 676. pentaphyll‘
676. perficaria 677. Petro-
sehnt 674. pimpinella 675 ' ptnaflcih 674. plantagmtt 6yb,polipodu 669- querclM hgni 679 /'altcarta purpurea by$.fambuct 679. filp , ‘ tum fabarum 670. fyt»- phtttbyy.tah boum &porcorum 680. tau suilli 6 y 9 ‘ 680. t crmeut i lia 676 Itale- nana 676, linifer*
6>79- ‘herbajit 6y<,. < beronte* tbtd.
Morbi qui pelluntur sale 60%. Morbi qui pelluntur fpirtt* 6Ö6. absinthii 6y\.angthca siiccini alht 6%\.t artari 65°
Gyz.ariftolochia 676 armo- ntaco 609. artemefia 6 yo. ajan 677. benedida carto- phtll. 6 77. borraginis 677. brancx urfina 672. bugtojfa.
6 yy. bursa paflons 677. buxi byy. (amomtlls 670. c,*- prarum cornu 680. carui 6yy.ccntinodn 678. centatt- rq maioris byb. cer'vi cornu Monent locus de sulphure f 1 680. cereum sanguinis ibtd. flro /
charefolit 674. chelidonia Mors quid 240.258. * r “°'a l . 6 yi.cornu cer’stt 680. dauct mineralium 57 |. chetntg'
ca 3C0. elementorum
prafertim aqua 575 ' r« corporis 462. pe ’)^
^ntnoh'benens spiritu 6$ z ’ flanno philosophico bli .fit' phure K-itnolato 604.
/rffo praparatto 660. 662 - tartart cremore 661. figillata 651. tmttura coraliorum 624. ’vitno/i albt 'bomttono 652. xutnohp r *‘ parato 6lf
cretici 673. e 4 «/» 679. f». phragia ibtd.cuparorij 675. fseniculi mentam byyfccnt-

I N D
tu.t quare dicatur 415 quibus jucunda 711« Voluntaria 401.
Motus quid ffi quotuplex, quamque Vane confiderc- tnr zoytn artificialibus & naturalibus 370. dupliciter unus 372
Multiplicatio chemica 244- 447. minor. 294- 3>3
Mundanum quid 406
Munclt fabrica 254. fabrica tnira conclusio tbtd. peregrinatio 256- prima materia 340. pulchritudo 255. nexus quomodo perficiatur 37 -
Mundru dementaris quotffi quibus conflet 201. unione creatus 335. umVetfus tribus conflans 3'*25Ü6
Muria 578. acida 608. aritfl aalts 578
Mulcat »nucis oleum 656
N.
dset & effit differunt 368. Natura quid 196. incorrupta quid 235. juxta ordinem operaWir 492. ma- gnettea 19G. minerale ffer- ma inVar/agenera diftri- butt pistori comparatur iji.prima quid 274 qua potior 225. quid Vere dic> poßtt 278. quomodo & per quid operetur 283. quomodo emendetur G90. quotu- plex , J 35
Matura binum inflrumen- t H9 n\*)H>€ircul*rts operat ta iVj /ulphtir ^«/^306. culum
Necessarium qufl 238
Mecefiitatquid Z4 1
E X.
Nthtl qutd fit 240 * ex nihilo 259
Nicolai Flame/h amgmache- micum 21
Nitrum Cfi eius Vires 599 .
praparatio 637
Noa Chcmtcus 9
Nudus quis 240
Numeri impares mafiulei , pares feminei 465
Numerorum ordo (fl gradus 396
Numerus primum membrum ordtnss 371
Nutrix chemscaqtnd 201 Nutrix satius natura 378 O.
Ccuftatio medicina che- mijhcx sub metallis 204 Occultator metallorum 559 Oculorum cancri liquor 650 Odtjje corpus /n anima quid 2 j4 .anima in corpore quid tbtd.
Olea frfgida 657. incombufli- btha 453
Oleorum defitUafie per descensum 215
Oleum ad renum lapidem expellendum 657
Oleum ffagtricum 426. nostrum 295, quid 313. tncorn- bujltbtlt 3O7
Olei natura (f proprietas 72g gradatio S53
Olet fihs descriptio 276. eius digefimnis corpus 27s OlesJulphurts tintlura 585 Oleum amfi 656. antimonij 542. 618 . 655. argentt phtlo- Joph. 63O. aurt 625. auripigmenti 62 o.odlfams artificialis 6^0 camphoraozi.ee- ra 6 57. ament 6$f. cmamomi 656-

I N U E X.
>ni 6 $ts. cranijhominis 619. Ordomartü ehe mica /rdfl' 1 ' cry(l alloru m 625. garmpht- none 37
lorum 656 granatorum 623 ffagtricus 4^1
650, humant fangumu 63s, O'horum allruhen Witter jUMipet'i 657 lappx majoris m Meri urtj fixatione ^iy.latertnum k22. Martts hibnum 514 6®*
635, Mercurio feprtcs 0 $/dq Metamorphof. hi. 37 ^ sublimato i 16 nacts mujca 0 \'um metallicum 18. phihj 1 ' /4656- piperis nigri 6 ii. ex pharum 4 >.289 5^7
plumbo Philosophorum 4+4 O'vum somniant / thefauf"* stiti comunt! (toy./alu nttn contigit ♦*
610 6 $(> Japphir' 6 z$ .Surcla Oxalnia - 6^
621. Saturniis 53. Soluti. F.
sulphuris per Campanam f^Al/ax lapts ex cjuofiat 4^7 0 > 9 . sulphuris multos /A- 1 Panacex'vegetabths dejcf r nat morbos 603 . tatet 67 1 64 '
terebinthina (stf Snntoli 85 Panis medicina ? 3 - (
j + i. ‘vttnbli priftantißtmü Paracel/us , <-wr OermamcH 614. uiiriohCß anntiionij fyel materna tingua finpf'
$16 'hm io/i ‘veneris 6 $2 . «f nt 70 4 non omnes JuoS
Senro anttmonij 618
Omnia ceelt ac terra contenta agnojeere 247 unde (S quo redeant ibid.
Ominum in uni* addulin 204 \>nomdufat 670
R ot.nga forma quid notet 469
Opei attoqutd iSy.i» arteffiu gtnea 425. 436. chemiftica
Paracelfi Academia m ?■
omnia did/at
S7°
Phjfica fundamentum 3+J 198 21 rbemtfttca qum a Paracelfi locu* de Antimo" 1
plex 206
Operationi» confidtratio 296 Operationes laptd. phtlof 173 fftagirtcst septem 453
Operationum tn ahhetma^a- ncta» 719 7U
Operatorium chemijhcum 2 12 Optmoqutd i<>$. 243. m philosophia ’ 365 - 41 }
Opiniones de lapide phtlofoph, differentium 37
Opm ckemifltcttm , quotuplex 2 U
gnofett discipulos qui hbf 6 [ eju 4 leflitnht i 2 }
quatenus ca> bonum igne" 1 m arte admittat i°> ßtagirtca medicina mfla" ratov 5°^
Paracelfi calumniatores 5^
•d>
616
de balsamo perpetuo §>> 5 ^ de conjugio /fagineo 53 de curanda podagra de eleflro 5 2 ^
de fermento ' l
de principio creatarum rt , rum "
de processu alio ad lap>^ e
de proportione laptd. ill.de sole calefit 375 - ^‘‘ ef mach 0 membrorum c° r f
4cjr'

r n d
403. de %ase plalosoph. 507. de usu antimonq 618
Paralj/is ut sanetur 639 Panetartasal 67®
Partes dum sunt m suo composto,propria* ‘vtres non exercentis a,. cbaos artificialis quazyi.naturam sus totius retinent 278
Partui munitu quid 279
Pafla alba &rubea >6)
Patavina Academia 107
Parerchemicus quid toi
Patria oUm felix 251
Paupertatis remedium 256 Pax quid 24.5. a+7- tjuo causa 2+5. mijericordia radix
4'5
Peccatum quid 240
Peccatum mors quid fint 408
PenfUphjUt sal 676
Peregrinationis abusu 107
Perseilum mmtusn opere sut- gtrtco 423.446.447' majus 424
Perfeflum nihilprtter unum
2,9
Perjeslionis causa 20;. rerum omnium causa pottfit- ma 255
[ Peiiaru essentia ac vires 622 liquor 649
Perjurum rex oo^ot 544
Perficanafal ®77
Personarum acceptor curDetts non st 244
1 Petere 'vere quid Zlf
! Petri Appiani locus dteplta- fbiochemico Pata'vsno 29 ! Pfrosehmjal 674
i Pk *raonncor unde tudura-
: 4,4
| Philosophia quid 2 $1
k X.
chemifttca quid 195
tn qutbut confisat 1 36. me ditati'va quid 1^9.naturalis tria habet principia 390 Jseculatdva 232
Philosophie bina 'via 195. 365. chemtcxdefinttto 780. Oo. flores ■vartj 11.12 -Graea pa- bulu qusbu* nauseam excitat 253. medttatt'va cla'bif 596. naturalis ßudtojiu quit esst debeat 393. nomen 636
Philosophici siclis materia qua fit ‘varta opiniones 39 Philosophorum proprium 142 Phlegma medis 309
Phoenix Cabalssarum 534.595 Phrygius lapis %j
Phjfica Arifl otelts, A'vicennx, Khafis, c tc. falsa 574. Gratorum 572. ssagtrtca Her- metis 359
Phyfices principia 278
Phyfics superficiales 464 Pscolommeu) Toparcha >88 Putat qusd 241. 409. unde 243. arca qua'versaturzqq Pilula catholica 655
PtmpnicU* sal (
673
ptnasttti (Harsira W/ Hiry,
nnirtz/-,/ 674
Psndarssententia de auro 36 Piperis mgrt oleum 65)
Plancta d Sole ignem habent jo 1. quemodofatum m utero regant 474
Planetarum imaginationes menti hominis smprejja bona ali-mala 472. fitus non conjhtuit calorum numerum 345
Tlantaginitsal 676

Index.
Thnij locus dc Cleopatra ecsn.i Principiorum naturalius fumtuosa 27 tripliut.ii 198. horum a e
Phnitu fumo suffocatus 5+8 mediorum huita artn cof‘‘
Plumbum 588. album justiern ' paratio 29 ^
tum 5 + 1. cur ab igne fugiat Pnncipium tu mun.lt ctea' qoo.m aurum'bi herbarum none quomodo tritt lligelt: cou'ber/um , fabula 120. tu dum 335.;j 3
argrnn tumeris 73+. tu cu- Proce fas Paracclfi ad lass prum Cf Jlannum Werten- dem Z 32 535. >?*
dt modus 560. phtlojophicii Procteatio arculam Hermi' 6ll(onans 718 tii Jl1
Plum bi colores 141. duo gene- Proportio materne & for# 1 *
ra 37. metamorphcfis mna tbls.
Pttmtentt.t ohfl.iculum 2(2 Polypodtjsal 669
Pondera/faginea 485
ff.igirtci lapidis <Z°
Prcprtum quid homini 2 ;7 ctnque quid 24 ?
Puhces tu conclavibus enec*' re 60I
Ponderum fundamentum tn Putzern phtlo/oph.mater taÖ Alchemta 6\6.cqgnttto 175 ccmpofit. z!
Pondus artificiale ffi natura- PulVts argent. philosoph. 63° le\ 21. tnterflttrttum, ani- nttrt 609
mam : ff corpus tbtd. medi- Purgates medicina Oalent 86 cumenn de eleilro$z%zttan~ Purgatto per Vttnolum >”*
TUjiov Chemtjhirum 73 Potentia tanßderatto 2yft Praparano quinta effient ia e ii quibusfieri debeat 215 Prxpatano materta lapidis per eleärum 525
Purgatio fine exoneratio#*] afat 27*
Purgatio radiculis ibil'
Putrefafl tonisptoprietas 49 § membra 4 y?
Purum unde dicstur 2s
Pros arationes matenafiiagt- Pjrauflum P
nca apud Geberum, Hiber- Pjntes argentea 777. pro Id
tum j Thom. Aqutn. fsc. tjutd 519
Praxis chemtfhca 206 . jutd ßt ibid. ß'agtnca 4: o
Pretiosorum lapidum fabricatio jij
Prenum 'bile carumque quid
24+
Primus numerus 371
pide phtlosoph. 4 '
Pyrus ut tn arbore lateat 5 " Pjrhagoras$ 4 .$,<bocatur<r°‘t l,< ' 644.
Q Vahtatumseparatio 3 *’| Quaternarius cur» tt> t '• nano per unionem usfis 1 ^ I
nano congemens *
'f .
Principia tn arte ff.tgtrtca Quaternarius (fi tern* r> 1 4i6.tna 390. tria creatu- addenartum n
rarum a natura 508. rerum Quaternarius numert» omnium qua prima 372 thagoncus ' (t ,

In d h x.
Quercini lignisal 679 rath* 8z
Quercuum radices in lapides Rerum occulta ‘htresperfepa- transmutatas 496 rati enem aliquando mani -
Quinta ejjentia qutd 280.533. feflantur 268
catena aurea 751. cur e- Reßna terra 58+
mntbus & ex omnibus a- Refurreftto metallorum 52+ qualufit li^.^uo argumen- Rota circulus 225
to oppugnetur 374. unde Rhaponttcum unde dtilum
783
646 5«5
trahatur 283
Quinta essentia auri 625 mar- c a fit a Saturni 619, margaritarum 612. metallorum 312
Quinta ejsentta ‘vim prapara- tto 215
R.
"j^oddiccs mineralium 571
Rhaßs locus de auro Rubmus ut noilu luceat S.
S odlia catharttca apud Gra- cos 681
Saba hominis quomodo reducatur sn calcis naturam 274
-Radix institutionum Dei Salia multiplicia 682
265 Sal abfynthq 671. alcalt 68r.
Rami in artis fiagirica am - angeltcatspz.animatus 47.
phtudme 43g
Ramus aureus quid 18
Rationalia quomodo intelli- gant 263
Ratio prima quid 2ZZ. cujus & quid fit 262
Rationis officium 262
Reconcilano cum fratre mj- fienum 245
Rcßtficatto quid 213
Reduiltones ad primam materiam 696.69,7.699. Regale amentum 549
Reg ma,Rex item chemicus ut mundum alloquatur 531 Regio mundi tertta &fecun- da 256
Regis projeilio super metalla 74 7
Regula de creatione 666 Regulus anttmonii 619 Reiteratio , n „ rte c h em ,ca
436
Remedia metallica & mine-
anifi(s%o.arifiolochia 676. armoniacum 6a').fiiblima- tum 609 benedtfta carto- phtlata 678. artemisia 670. afarr 67 6 . borragtnis 678. tranca ursina 672. bursa pastoris 67%. buxt679.hu- glofifa 678 .carut 670. camo- mtlla 676. centaurij majoris 675. centinodq 678. cernunt /anguinis 680. chare - folq,altasgtngidq 674. chelidonia 67 <• cornu caprarii 680. cornu cerari 679. 6io. dauci cretici 673 ebult679.euphrag1a679.eu- patorij 67<,.faoicuh monta- m 67i.fr axini 679. fuma- ria67i-galyopfis aut rnehß ßßl'he/frisöysgemma 680. genißa 670. gentiana 670. gratiola ‘helgratta Dei 676 belieben 670 herba fortis 67H.htrctnum 6%l.humani l 'ff fang ut-

Index.
sanguina 724. hjpericonss Salis philosophorum titifl^* 6 yo.imperdtorix 6 fi.htpi- Zf %■ acfuaextralhond J ,f ‘
düjudatci yiz. (dp. reperti mula 2 7‘
tnßongus 680. lelsißictfeu Saltum in alchetnia iß nitd*' Isgußtcs 672. hgnt guajact ctna hirtus iß proprsttd 679. hgm cjuercsus 679- ex lottoju.mehjft 670. meltß
S 77
Sa/tcarid purpurea fal 6? faßfoejirts 6 p$.meea/hcum Samkuctjal 6 p
4-ynttrum $ 8 o.onontdts 670 Sanguis tn hac arte 287. *"
parietartx 676. pentaphtUt 6 ff. perßcarsa 6 p 6 .petrofe- ltnt 674 -ptmptnelld 0(CIII< pfiff» 67s. ptmptnelld nt-
ßermatu trtgo 471. hurn*" nus 724. natura jals tu iß' mtneraltum Cß 'heget ab 1 ' hurn $ 4 °
gr*6fb ptnaßellt, Samt dr corporis tn trsbus cot>'
0d<rHirfchWUktz674 />^ 1 - ßßtt 454. mentis quillst tagtnts 6f 6. ptljpo iij 669. thtd.
faticana purpure* 67 yjam Semtna infale , sulphure ,i* hucl6f<).fltpiturn fabarum Mercttrto
bpo.tahfuil/i 679 680. tor- Sapientia latens 239. natur*' menttU* 6 76. Valeriana lis ßf
6f6.'herba(ct6f\. ‘veronsc* Sapiens puts 234. cur domtft' 6p$.§iris imifera 6f'i sj>n- tur aßris 2 ; 4 . tjutd yuar* 1 phitibfpsoitrtoli ejus<j t W- 246
res 6 lJ Sapientes maxtmetftiißnt iß
Saltndigeflum multes inßo- Sapphtri oleum 6-’
mach» morbos caujat 580 Sapphirus unde componat ** Sal lucidum 469. natura bal- 487
famumtfp.j%o.matertala- Saporum differentia uni* ptdtspbtlos.\%.naturale ho- najcantur P
minis ex yuogeneretur 273. Sarda oleum 6 2 ?
optimum cendtmctum 604 Saturnusß\>c plumbum 5^ philosophorum 161 . 273 . 457 . Saturnusfludiorum dux 47* ßccum 579 Saturn t natura iß propn et **
Salis eßeftw in ctbis 578 <,6z.ßirittcs f 1 *
laus, 45 Scabies 5°®
mater/a, de catfe i>ana opt- Scala transmutationis 49 A ’ ‘
jus septem gradus 4 9j
Scoti locus de materia meta ' lorum 694;
nat tones 39 mstrtmenfs^bi- tsum 578. peregnnoru com post so 611 .spectes tn komme
I0 +- iov tnageuera adu- Scythica comaris 77
/ um hominis idonea >78.$/- Secretum artts cbemte. lh, res 604.60, 606 temporcpeflis
Salis nigripraparatio 6,1 Sespfumcognoscere
Salis msrsßxatta 636 Semen ansmatü chetntcort^^
{09
65>
4 li
tfi

I N D
509. Domini
rs;
Seminum defisllatso
219
Seneilutis pons
257
Sensus quid
233
Sensuum testimonium quid
valeat
93
Separati rursum umenda 261
Separatio apud jpagiricos 38Q 381.4*2. 436
Separatio quid 297. artificis necessariapnmozqy. dupl. 283. elementorum 437. me- t .1 phy fica per se salia 283. per t eßam & cupellam 549 perVehtculum 283. poslputrefactionem 772. philosophia moralis 1}} pun ab impuro 283. quibus detur 233* rationalium duplex : sensibilium item & mammatorum 283. / ecunda Lijj.Ho- luntaria 238. unde sumat exordium 246
Separationis consideratio 296. compendium in opere 260. instrumentalst. naturalis hominis causa tbtd.
Serpens quomodo primum seduxerit hominem 46 ; Serpentis calliditas in seducendo primo homine 4 75 Septem humanarum inclinationum duces 473
Sexum alterutrum alterum continere 247
Sexus tnVegetabiltbus 349 siccorum defttll.tr ta 219 Signata ars Paracelfi 35 1 Simtltudo de arbore aurea 5>3 balsamo perpetuo 5 >2 de echpf, t Knar , Mercurio (KSQ.frulluum (i mineralium 5 yz.de pyro in ar- i°ce latente}}} .desomne 1.»
E X.
metallis & humano corpore $\z.umonemcausat z62 Simplex t» terra qutd habeatur 101
Sitimsedare 607
Smaragdus ex quo fiat 487 Smaragdina tabula Hermetis 685
Salaris lapis unde 487
Solida corpora 784
Solenn» medio cttlt ypi-fons lucis 353. mas,Lunafemsna 50«. omnem ignem expergefacit proprio igne 500, pater 45j .parens ret um 375 Planet a regnorum dux 47 3 »eque calidus neq^frigidus 699 philosophorum quid Z-pH-tn cimcnto 548 tn igni terrefln curnon comburatur 5OO. tn quo ViVat 376. fiinitemfibt solem generat 455.504. Sol terrenus pater mcdscwa 363. tcrrejhss quid 274, ubt Visibilis Ö* invisibilis 274
Solis comparatio cum centra cordts 37 J. cü Luna ctmen- taeio 5ZI. natura proprietas 505. qutntaessentta 275. tinliura 521. 53+. Saht & Luna coniunlfio tn At- chemtapq-i.cum marito & confuge comparatio 376 SelVens d sclVcndo quomodo differat 7^
SolVere corpora in aquam 77} Solutio artu fundamentum 772 . phtloßphica 486. quid. 211 quot modisfiat tbtd. Solutionis sff coagulationum materia chemtca annnota- tsonesex Vanis auftotibus fiqq.

I N D
E X.
Sophia quid
-53
cocis
Sophtjma fapientum
171
corporum
Sophtfia tn Alchemta
7'5
mineralium
Sopbtjha libri m arte chemt-
tn centro
083.685. 7 '+ Spiritus occuhiVires 64 » pbilofiphta trta Stannum unde 57 *
philosophicum 61 1
Stanni generatio it
Stannum absumentia *5 Stella cah qusbus correfpo»' dcant 87 *
Stelliones ad aurum efficit»’ dum colleftt 51 4
Sttlangem quem philosophi Vorent 54'
Stomachus cujushbet membrt corporis 40?
ca
Spagtrica
principia 391
Spagtrtca medicina universalis 363
Spagtrtc« medicina funda • mentum 469
Spagtrtca (fi Gracanica medicina differentia } 12
$ faginea separatio 381
Spagtrici fatue colores 4 4 9 generatio 449 (fi/eqqgenea logia 375. multiplicatio SIO
25
%
Spagtrtct operis majoris pra- Stomachus Struthionis
tlsca 430. minoris praxis Stomachi morbus ex aquafit' 452 Jftfla Ci 6
Spagtrici ßudij primus gra- oppilatio 45 *
dus 411 remedia 64 °
Spagtticum medicamentum Stomachorum in corporemus quomodo a Vulgan dffe- tttudo 235
rat 403 Studiorum mater altera 2j+
Spagiricu *n opus inchoatum (fi completum 570
Speculari,imaginari,cogitare cujus officium 263
Sperma minerale in Varia genera diilribfstum 515 Spiritus ejuid 294
corporum 31}
ab anima diftmguedus 370 , sn silchemta 426.741 medium inter animam (fi corpus 370
Spiritus (fi corpus metallica perfelhone unita Spiritus s 4 rfentct tres 538 metallici mortui 530 Spirituum differentia 310 Sintus auri esmqueVana no- Pita.a 55
Studium chemtflarum
philosophicum tbid-
Stj/us tn arte chemica Vari» 4 '57
Subjeftum philofophitum g e ' nerate 5 °*
tmffurarum 420.555
Sublimata pars Volatilis fixu partibus manet 4^ Subhmatio quid ' 7 ^
in sichern ta 4 ? 7
lapidis 77 °
minor 5 ° 9
J64 Subfiantia calestis in corpo>‘ humano laticns 4,0
Subflxnttarum efl P entr ‘ >f ,^ non accidentium * ,
Succint albi spiritus ^
Sutda locus d,t chemia

Index.
Sulphur quid 700 Tar'öifinus Pharmacopola Vt-
tn Alchemia 426 netus 99
apjron 16 Temperamentum quomodo
ealtdum naturale 469 tuendum 455
Sulphur naturale hominis cur Temperatura cibi & potus
a creatione media recedat 4j5- 45 6 tu primam 274 Tempus operationis
natur ale hominis exquoge neretur 274
mas & fem/na >54
natura 294 ;>I.446.447 quare neceßanum 3>>3>3 philosophorum >6j
triplex mineralium 5«3 'bitr/elatum 604
'vulgare 38
Sulphuris aqufoocationes 152 esse Ilus 585
effentia rubicundi sanguinis mflar 605
liquor 655
oleum per campanam 659
/pectes >or
utslstasStaria 602
Summum bonum Chrtßiano- rum 242
Gentilium ibid.
Sibyllini tersus de arjemco 538
Sibj/hnum antgma,de ternario rr simme 7^ 2
s jmph,„s,/ 677
T t.
Abuia Smaragdina Her- metis 362 685
Tabula lapidea ab Adami po-
Tadium rerum unde
259
Talorum sal
«>S>
Tartari cremor
661
hquor
661
magißeriunt
66)
f reparatio
660
jpirtti»
$J9
* Grstf/sma vj„, . . 297
Terebinthina flsiritus 605 Terminisn operechemico >8i Ternarius ad unttatem redis- i,lus 391
non ternarius 403
numerus absolutißtmus 481 in quaternario 547
triplex 482
Ternarij a binario per quaternarium ajcenjus ctusque gradus 393 396
excellentia 200
medicina 469
rcdulho in unarium 200 Terra quid 296. 373
elementum infimum 355 dementata chemiß aris 347 foltata femina
inanis <3* 'vacua sigillata
Terra globus quid K-sres qua& unde Terrena quibus detegi debeat
S37
quibus calefiia ibid .
Ternum metaphjficum 295 Tcfiamtntum Arnaldt Vtlla- no'bani 755
Theobaldt Hohelandi srußra- net labores tn arte chemtca >34 Cffiqq-
Tbeophraflt locus de generatione arboris & planta 26 Thesaurus hominis esi tn homine non extra tpfum 274 natura latens m omntb.z\% i'ff 3 Thcrito-
44«
499
341
651
556
202

Index.
Thenaealü aqua 272 Transmutationibus natut*'
Tboma de Aqutno falja opt- Itbus demonflrart trtlß’
niodeigne 502 es Ales 2 6*
Ttmcrefitpsum 259 Transmutare nento polest rt'J 1
T/nifura qutd 294,500 & creare 24+
alba& rubea 522.534 Transpofetto metallorum 56+
atba per arfientcum 538 Tria chemtca artn practpu* anttmonij 617.618 778
aßrorum Sollt, Werten, (ß c. Tria genera generahßtma 38^ 534 Trta necejfana ad 'vitam «■*'
aurt rubicundissima 627 tura lern
auri rubicundißima 627 Triangulus ex certo , aere , ß ex qutbut 313. gemmarum fimo 4? f
tbni,
& umonum martta fhjßcorum rubea ex anttmonio rubea ex Ssttrtolo So/if
Trtmtas tu omntbtu 45+ 747 Tnuitat naturalis 523 Trtthemij de arttfictoJpag“ 1 ' 53 7 cofententt*
541 Truta pisces aurum haben 1 539 5*5
521.534 V.
Solis ufiss fecundum Para- T7 Acuum nihil Iß quo r e '
629
V
pleatur
66l Valenanafal
67 °
ctlß Tartari
tnhttnolo latent 583 Vas laptdsspktlesunum 47 Tiniluraßagsrica 426 457 philosophorum \ß
tn<bentores (tc prcfejjores Vas secretum PhitojophorU’ l> J44.ÖV. 480
Tinßura materia 715 Vaßsphilosophorum^arta
Ssartj erriret 514 mina
Tingens tn album Cfi nigre cognitio in arte ehern“* dmem 558 ,76
Tttelmanni phyßct locus de Vafachemistica quid
calefit matena ,2 unde conflent d“'
Topaßtts unde effingatur 487 natura qua z '°
TormenttUa fal 676 Vtgetabtliaqisafintßfi ddt e *
TraffusangeltDei 250 fimode intra corpus afl*
Tranfltus non ntfipef mediis menda z °^
371 na uram sulphuris in t* rf
Transmutatio mtra 246 cavernis exuentia 5° Transmutationes meratioris Vegetabthu trtplexgenus 2 qua defirtbantur ä Phtlo/o- cum animalibus comma
fhis 203 206 j9
Transmutationis metallorum Vilius aureum quid (
•n^eftigatto Phtlofophtca Venenum sn Alchemta ?»3 '

I N D
Henetorum ars aurtfica fiäa 5'4
Venter chemtcus quid 201
jenter equinus §02
Venter (fi uterus natura 37* Ventu amorum dux 475
Venerie natura (fi proprietas 562.quadra orporca natura 783 .Viret contra morbos 631 Verbasci sal 674
Veritas tn quo fit a 268. ex quibus tn qutbue 266 .ret incorrupta natura i 6 j.rerum naturalium occulta 266. foetam non admittit 513. bi quarenda 26 7
E Xi l
/i/f»e Velscopo dignoscitur d njttto tbid.
unde petenda 26$
Virtutes Chrtftiattorum qua 266
cur phtlofipbi male deseri- pserint 26 i
ethnicorum non esse virtutes 438
quando fiant Vitia 26$ Vtrtutte fons qutd efficiat 267 Virtutum carcer ^34
Vtrum solum aut feminam silam integrum essi neutrum 248
Vtfcosa Phtlefopborum aqua
Ventatis comparatio quadam 2%%. effetius 240
proprietates 241
Verum qutd 238.363
duplex 364
Jpagirtcum quid 410 Verontca fal 675
Vtrfio ehe mica 19 9
Vexattoms Mchemiflarum
sss
l'ia erroris lata 2ZV
mundt 45 8
’ventatis contraflifi- 250. 2ZÜ
f cenitenti* *57
re fip>fiena(fi Veritatis 257 Videre (f audire differunt fide 266
Videre pro intctttgere 274 Vina ab acetofitate cufiodmn- tursate 6 04
Vtnculun, tndtffhlabtlc 200 Vtnum ardet de juniperis 658 Phffesophtcum 28Ö.284 P^'l°fophtcum (fi Vulgare
r<»,Jfir„us forma 271 ■Virtus quid 265
529
Vittarum erigo 255
petifiima radix qua 262
Vita quid 259
corrupta • 457
in rebus anima defiitutit
78
rerum energia 77
Vegetabilium extrahenda 658
Vita (fi mors tn quibus confi- fiat 359
Vttainittum quod 259
VttisVmtfera/al 679
Vttrtolum sta
Jepnes purgatum 5,8 praftanttß.minerale 339 Vttnoh albi Vomitorium 653 Virnelt colores 144
olet Vires (fi Virtutes a 14 praparatto ZU
fftecsesffi examina jgl tsnftura rubea 540
Vtrtutes in medicina 582 yitrtoh Ventruoteum (fispiritus 55*
ViVens quodVis ignis efi 566 yiVere Vere qutd 26»
Vltsma

yitim.t rerum materia quid Vmones plures in unum 2
flare
Philosophorum Vnnas quid
irt sitchemia
' 2 7 i
Vnguentum 307
Vnguentum remonent tumorem &durittem cutis 637 Vnartus non esi numerus 388
Vnde potißimum noscatur artifex 24+ Vmtatu numerus
Vmcaresinqua 2, 3. 4
occulta quiescunt 526
Vniom medicina efficax 368 prima unde 138
secunda , tertia quando dicatur
N V F X.
fW‘
3
metallorum 5' 1
per bmartu in ternatt defendens quid operets 463. 464. quomodomet^ turz%i, rei quid
34)
Vtutat em non dtKudi 2°°
VnVoerfdlis forma quid 27 *’ Mercurius 308. materni 2 7 *
236 Vnt'öersalem medianam *»
234 leniendi ratio 28)
quando perfefla 402 Vocabulorum artis definta 0 ' qua ratione fleri debeat 233 2#
quarattonefit indtflolubi- Volatile fixum 3 *'
lis&solubilis 288 Volatilium coiporum cime»'
unde progressum pttmo ha - tat 10 is
bere debeat 234 Vomitum in navigatione m*'
Vnione nihil gener alius 493 ris compescere 6 1 '
Vnum quid apud Hermetem Vrtna sal cruoris j 7 ?
369 Vrna artis chemica Patagi
unumfolum 233 in-venta 2?
unum & duo inimici 233 Vterus Jpagtrictu unum inclusum (f exclu- Z.
sum - 389 y Inchinum
Vnimhiladesse cur 239 Za Zodiacus Chemtjhtrufflft Vninqu* dicantur 428 Zuluptumflitriolatum ^
FINIS.
s.

t
Ätz
V

e-MT.^o.
> '■
• * -

THEATRUM CHEMJCUM ,
PRAECIPUOS
SELECTORUM AUCTORUM TRACTATUS DE CHEMIA ET LAPIDIS PHILOSOPHICI
antiquitate, veritate, jure, pra:stantia>&operationibus continens:
Jn gratiam Ver& Chemi&> & Medicim Che -
mica studiosorum ( ut qui uberrimam inde optimorum remediorum mejsem facere poterunt) congestum, atfy in Sex Partes seu Volumina digestum.
SINGULIS VOLUMINIBUS»
SUO AUCTORUM ET LIBRORUM
Catalogo primis pagellis: rerum veri» & verborum Indice pollremis annexo.
VO LUMEN SECUNDUM.
SCIEHTIA
ntUWTA
»Il.II.
qAUGENTORATI,
Sumptibus H E RE D q M EBERH. ZETZNERI,
<JM. DC. LIX.

ELENCHUS AUCTORUM ET
Tractatuum Secu nd/e Partis.
A s T o n I S OXivex . Apologi a Chrysoptetsc (fi Argyropui* adVerjm Thomam Er astum; tn q%a dtssutatur (fi decetur, An, Quid (fi quomodo fit Chrjsopceia (fi Argyro-
pima.
jffigydii de Vadis. Dialogus inter naturam (fi filium Philosophie.
Tabula, diversorum Metallorum Vocabula,qutbtu ufifiunt
Veteres ad artem celandam,explicant.
Georgii Riplei. Duodecim portarum Epitome, duobus modis concinnata.
Alberti Magni. BreVe compendium de mineralibus.
isaaci Hollandi, Fragmentum de opere Philosophorum.
ilernarditi. Penoti. Quasttones tret de corporali Mercurio, An arte ex corporibus perfe&is extrattusfiuo corpori commixtu* factat ad generationem lapidis Phyfici, ficut est quorundam firma opinio .
Ad Vanas qusfttones reff/onfio.
Quinquaginta septem Canones de opere Phjfico, quibus ars dilucidior fit.
Ter a Mercurij ex auro extralliocum sua hiß orta.
Chrjfarrhoas ,fiVe de arte Chemica Dialogus, qut pracla- nfitma* hujus artis altiones, rationi (fi naturalibus principiis consentaneas este demonstrat : impostorum Vero (fi sycophantarum somnia (fi nugas detegit.
Josephi Quercctani Armeniaci. Ad lacobt Aubertt Vendonit de ortu (fi causis metallorum Epistolam conVtctatoriam re/ponfio.
Toanms Dee Londifiensis. Monas Hierogjfrhica.
Laurentii Ventura:. Liber de conficiendi^^idis Philosophie i ratione
jo. Franc. Pici Mirandul*. De Auro.
Rogerii Rachonis. Speculum Alchemist.
Richardi Anglici. CorreHortum.
Rojanus Mtnor,de rerum metallicarum cognitione. Albertus Magnus. De Alckemta.
Jo. Augustini Panthei. Ars (fi Theoria transmutationis me- talhcsiycum Toarchadumta, numeris (fi iconibus rei accommodis s/lustrata,
A a
AD

BERNARDi G. PENOTI
A PORTtTS. MARLfc AQUITAN.
Prastatio, in qua omnem totiusartis potentiam & efficaciam in duobus consistere verbis ostendit.
3 0N efl (amice Lector) quod resriccm diu a- gi tatas iIIm quastiones, quibus quatitur: An Ars transmutationum fit vera : cum anno proxime pr at trite, id gravifiimorurn viro~
a V/iN Cit t Li\ Lbvf J ij itvu f vj / /1- l fft UtH (i-*
gttatas tiliis quastiones, quibus quatitur: An Ars transmutationum fit vera : cum anno proxime pr attrito, id gravifitmorum viro~ tum testimoniis ,& auüoritatibus ,faris fuperq, probaverim,quum huius argumenti plui es fint libri editi. Letlo- res itaque ad eam remittoprafationejn,quam non itapti- dem,et Dialogo , qui est inter Naturam & filium Philosophia, prafixi. Ridiculum vero foret,fi in prafan/a repetitionibus uterer: fiqmdem Auctor libri hujus Claveus adversus Thomam hr astum dijputans , eitisque argumenta omnia [olide refutans , fir miß imis tum rationibus, tumdcmonstrationibm, (adde & tertis oxperimentis) Artem veram, certam & facilem ejfe ostendit, & confirmat. Quapropter qui auäoritatibus & exemplis veritatem Artis tibi probari vis (leäor) huius C i a v e i librum percurre. ßul antequam operari incipias, rerum naturalium caujUf prudenti confiho perpende, aut noli rem aggredi, incauti prima fronte hunc librum antuen - tes , implicabuntur. Tu (amice Leclor ) magno cum judicio, lege , relege, ora,labora, & Deus myfieriorumanttor tui miserebitur. Hoc unum te latere nolo , omnem poteti- jtiam '& totius artis efficaciam, in duobus consistere verbis, Mum du- nimirum , 'S o lv e 6" Coagula.
>*>'«»'» HflW
'ole (,
afiitim „Wft- taifitvii jn yt;T mcrLH/Hft/i. i\t invinia isi «**
cunakm, «d quam ifiius libri Auttorsequitur.. Altera vero in a-
qu.u»

Profati o. f
quam Mercurialem, Hac ad opus universale pertinet.
Ests transmutatio quadam corporum metallicoru in ipsorum primam materiam. Quam doäus buiusce operis Auctor negat feri po]sc,&fiurttus mineralium fixari tum perfeäu coportbus , Haymundoq^ Iullio refiagratur, illud mpostibile. Cujus opinionem non assequor. Imo contrarium auctoritatibus, plurimorum buiusce Artis virorum G <lieri probo. Geber enim in tertia parte perfetli Magisterij, c.ij. muu> '
deauro inquit: Aurum quo^est Metallorum preuofisti- >num,& esi tinctura rubedinis,quia tingit,& transmutat omne corpus , calcinatur& solvitur cum utilitate & fine utilitate , & eil medicina latificans & in juventute corpus conservatis : Er angitur sattle cum Mercurio : & odore Saturni teritur, lupiter & Lnnailli in substantia conve- Summi niunt. In pondere & putredine ,Saturnus, ultimo U " ium - vero Mars. Et est unum de maximis secretu natura , cum ipso similiter commiscentur sintus,& figuntur per ipsum maximo ingemo, quod non pervenit ad artificem dura cervicis & pectoris. Hsu Geber. Ex S c a l a pbilofopb.
Spiritus congelantur beneficio dissolutionis natura fixa»& corporis , mixtionis illius , cum argento vivo : Et alius, fige ergo terram,&aquam,ut aer poßitfigi in aqua: quo- tiiainfi aquam bene occidisti, omnia elementa occidisti,&ubiihu mortua fiunt, Uaitenus. De bis plura lege in libro , qui fiP*’» cU ™‘ Septem claves Artu insignitur , quem aliquando in publi- Ctimedam: una cum traäattt aquarum mcrcuiialium, quibus quavis metalla in currentem Mercurium reducuntur: fi aternus DEVS Opt. nos superstites voluerit, ilis interitu (humane Leclor ) filiere <y Vale , & nostris lucubrationibus fave.
A 3
APOLO-

Apologia
Extrdium,
APOLOGIA ARGYROPOEIAE
ET CHRYSOPOEI/E.
Ovum hoc dicendi subjectum tanqunm a proses- ~~ 1 (ione nostra alienum plerique statim audito Apologia: seu detentionis hujulce tirulo damnabunt. Sed & plures me temeritatis coarguent, quod cum po- tentistimo adversario Thoma Eralto Germano Medico , atq, excellentissimo Philosopho, in re toties praejudicata congredi audeam: Tum vero quod in re tam abstrusa,multisque inultorum leculorum viris amplissimis hactenus incognita , certi aliquid Scveriprommciare coutendam. Mulli,ut varia sunt hominum »ingenia,de hac nostra Apologia seu detentione Aigyropeeix Sc Chrylopoeix varie arstimahunt. Quibus omnibus responsum este velim,me nullis eorum aestimationibus ab hoc instituto meo avocati poste, dum Rcipuhl. cui omnes fortunarum nostrarunv majorem partem debemus, prodeste puto. Sane ego ut varix fimt a Natura hominum inclinationes, cum aliquando per otium licuit,veterum,qm de haere tractarunt,volumina diligenter per- legi,naturam Metallorum propriis examinibus exploraravi, hos, qui luijulee artis secreta calle.c pra’exteris putabamur,audivi,. ' consului; multa multis ab hinc annis tentavi,6cquam stimmt viti operam in evolvendis libris, a professione propria alienis, succisivis horis collocarunt,in artis studium iisdem horis,eandem operam aliquando impendi. Neque alius fuit scopus, quam veritatis agnoscenda - studium,quam unumquemque virum probum Scnfiu-vtttrii totis viribus amplecti oportet. Veterum scripta vere omnia xni- cbfi m gmatica.Sc veluti Apollinis oracula, nulla arte tf.idita deprehendi,ut incertus magis ab eorum lectione abierim , quam cum pti- Qtbn. mumadcavnaccestisicm. Solus Geber Arabs aliquo ordine atque methodo lianc artem tradidisse videtur, sed, ut ipse fatetur capite ultimo suae summae perfectionis,ubi magis aperte locutus est,ibi magis artem suam occultavit: plura etiam sophistica & inutilia veris 6c utilibus mitcuit,& quam plerique ex illius libris me- tamorphostn expoctabant in sese ipsis experti Ium: ita ut ex divitibus pauperes evaserint, Sc ex honestis vilis turpes habiti sint. Quod & niti em accidisse vnjco, qui aliorum scripta nullis rationibus fulta,sed per manus tradita,experiendo miseri & mendici yAttllont pro* conspiciuntur. Qux cum omnia apud me perpenderem, ali- pejitum. qqem steip.fructum allaturum inceste putavi, li quam vere hxc Arspostet subsistere, aperte 8c eeita methodo > explosis omnibus ,qmbagibus, quantum animi vires ferunt, iu lucem proferrem ' I.wt

Argyr. et Chrysop- 7
Ita enim fiet ut qui in re tam abstrusa, magis veritatis agnoscenti«; studio, quam acquiiendarum opum desiderio tenebuntur, eos forsitan minime hxc legilfc poenitear. Hi vero,qui oleum 5c operant hactenus perdiderunt,Auctorum suorum & proprios errores aliquando emendent & Iapete incipiant. Hi vero,qui nondum aliquid in his degustarint, ii forte incumbere studium sit, viam rectam ingressi nusquam postea aberrare postint. Omnes autem qui hxc perlegerim §t intellexerint,ab impostorum & sophistarum dolis & fraudibus tuti sint. Quid quilo utilius aut humanum magis,quam aliquo pergentibus viam, quam ignorant, rectam demonstrare,&in eandem,si forte aberraverint,revocare?
Nec qui(qnam,nisi injuria,postit institutum hoc meum damnare, quasi ab ea arte.quampiohteor,alienum. Incidunt enim sirpe in forensibus judiciis quistioncs, qui a Jureconsultorum responsis alieni videntur,ut de arte medica,de quamplurimis aliis artibus,quas taincn,eos ignorasse pudeat,qui caulas agunt, atq; hac ratione peritos artis prius consulere,quam clientes defendere cogantur.Memini paucis ab hinc annis in foro nostro Nivcrncnsi, Exemflux», dum causiis adhuc agerem,quxstionem hanc tractatam este; Civis quidam hnjulce tubis,a quodam,quem ttte impostorem ignorabat,torquem,quem aureum asievcrnbat,empturus, eundem fabro amatio lapidis lydi) examini probandum mandaverat. Ea probatione coram enttore st.uim peracta, renunciavit faber amarius,torquem este aut cum,& ex auro puro constarc.Hac fretus fiducia civis torquem, tanquam ex auro puro constaret, emit.
Paulo post tempore una ex eodem torque fibula scissa, intus vile » gentea tantum,exterius vero & in superficie aurea este, de- preliela est.Emtor stntim fraude cognita de damnis 8c interesse adversus labrü aurarium contendit, quod illius asseveratione fallus emerit,quasi ignoratione proprii artis dc culpa tenerctur.Contr.t faber aurarius le rogatum solum lapidis ly dii probationem,quam vere rcuilistct.non aute scalpri,tcntafle, ejusq; rei nomine nullam accepisse mcrccdem. Consultus a prudentillimo atq; amplissimo vito,cujus nunc limi collega,quid iudicandü putarem,vetpondi,si torquis tantum deauratus eilet , adversus fabrum aurariii sententiam dici oportere, quod sola deauratio lapidis lydi) probatione iterata fatpius deprehendi potuisset: Sinvero.aurum superficiei torquis adglutiimuun corpus per fe flibstitiflet, exceptione tutum labi um aurarium,cumque absolvendum,quod minime lapide ly. dio,sed scalpro tantum judicari potuisset. Statim hac interlocu. tione lata,aqua acti probatione imius ex fibris fasta,substitit corpus aureum in imo vasis vitrei, argentum vero effusum & solutum in aqua acri conspeximus. Quod si sola deauratio fuisset,in pulverem impalpabilem iSctcnuiflumi ejusdem vasis vitrei fundo
A ivjbst-.

8 Apologia
subsidisset. Hoc ubi ab cmtorc cognitum,a lite discessit,prxjudi- cialem enim sententiam prxviderat. Verum ita judicari non potuisset, nisi consultis hac de te fabris aurariis, atque emendicati» eorum consiliis.
•Krtstm huttu Quod autem Erasto, qui probris & convitiis multis hanc Phi- *Z“de' S pr7brl ^soDix partem, cujus ignarus fuit, lacessivit, respondete (iib fi- Uceßivit. nem Apologiae conabor, judicio saniorum hominum relinquam, Jde vir sum. responsio nostra sutura sit nec ne potior probris & convitiis.Equi- n* autUnta- dem Erallusvir fuit lumma; auctoritatis, sed fuit homo, multas-
tn.
que artes & faciles quidem ignoravit, quas imbecillioris ingenij homines non ignorarunt. Multas quidem universales propositiones in medium adduxit, at eas, qux arti huic sunt proprix & peculiares,ignoravit. Quod ad ceteros attinet,institutu hoc meum, ut volent,aestiment. Iis tantum scribo, qui non indicta caulii.led omnibus hinc inde examinatis & perpensis recte judicant,& arcana Dei suspiciunt Sc venerantur. Nec vero mihi quis imputet, vel vitio vel crimini,si qux hactenus celata sunt, in lucem proseram. Vttmi cur. Imo coarguendi veteres,nec non Scexteri,qui rem per (e latis ob- guendi. " situram luis involucris obscuriorem reddiderunt. Quod si agen- Idd artem ne di methodum celare illis licuit j saltem rationes & causiis,ex qui- bitur P >rve ‘ btis.a quibus, per quas Sc propter quas ars consistere postit, aperuisse debuissent: quod h nullo eorum prxstitum video. Nec tamen verendum fuerat,ad hanc artem perveniri posse,quantumvis perspicue & vere scriptis mandetur,nisi a peritistitho, Sc in princi- Summa hu- piis artis maxime experto manibus tractetur. Speculatio tamen im traüatui. sola pcr|ucunda est, & gravioribus studiis pratgravatos animos reficit. Jam igitur quotquot estis arcanorum perscrutatores a- cerrimi Sc veritatis amanristimi huc adeste,vobis enim admiratione digna, & nusquä ab aliquo scriptis mandata perspicue & vere patefaciam,& definitionibus .divisionibus Sc demonstrationibus 'v&tM aude, physicis,quantum fieri poterit,illustrabo. Uno etiam momento tu. comprehendetis quicquid jam senex Sc sexaginta annos natus
multis meditationibus 8c experimentis triginta quinque fere ab Methedm a. hinc annis,cum per ocium licuit,comprehendere potui, ut, an vc- fendihit non rchxcars subsisteret , investigarem. Agendi tamen methodum tradatur. silebo,ncc nisi quantum quxstionis probandae,an sit ars,necessitas
incumbet,generaliter attingam.
freptjitie. Erastus Germanus natione in schola Heidelbergensi Professor librum edidit,cui titulum fecit: De medicina nova Paracelsi.Pars prima. Is liber excusus Basilex per Petrum Pernam anno Domini 1)72. Librum hunc curri successivis horis perlegissem, vidi sub finem tractatam quxstionem hanc ab Erasto : Utrum ex argento vivo aut ignobilioribus metallis transmutatis verum, legitimum, naturaic & sincerum aurum argentumvc arte confici postit:
multi»

Arbyr. et uuysop. 9
multis tandem & validissimis argumentis, Sc ex eorum auctorita- te.qui judicio & eutditionepristant,constanter negat id fieri posse. Ego vero constanter affirmo ex argento,plumbo,stanno,ire, sciro,nec non ex argento vivo, aurum , Sc exhis quinque posterioribus argentum verum,legitimum,naturale,& fine erum a caulis naturalibus arte ministrante , confici polle: Hi sunt lententia- ex diametro pugnantes. Posterioris lententia; desenlionem sus- eipio : atque id ipliun est,quod hac Apologiapristare conabor.
Equidem li quis unquam validillimis argumentis artem hanc oppugnavit,unus omnium estErastus liimmus Philosophus & consummatae eruditionis. Sed tanto magis insignis erit victoria,si in hac philosophia: parte vicero, quod efficere me poste confido.
Et It autem ad probationem propolin quistionis, scilicet Argy- ropociam & Cluylbpoeiam artem este veram, sola sufficeret experientia,qui vicem demonstrationis habet,tamen ut res clarior Iit 8c manifesta magis,altius defodiendum elfe existimavi,
Argyropoeia & Clu ysoperia est ars,qui materiam auro Sc ar- Definiti* ^Ar. gente, proximam eamq, naturalem, acausis naturalibus efficien- &
tibus in formam argenteam aut auream promovere docet. Et CÄr -W'/ >ar '*- ut definitio explicetur,dixi eile artem, qui movet naturales causas , ut dilcerncretur a natura, qui etiam sola sua Iponte nullius alterius ope accita argentum & aurum, ex luis principiis & caulis gignit. Dixi etiam materiam a caulis naturalibus moveri,ut quatenus materia Sc causi efficientes (pectantur, argenti & auri conficiendi ratio a natura pendeat. Qiuttcmis autem naturi suam propriam materiam subjicit,ut iplaagat, Iit hic administratio •uti propria Sic Sc plurimi artes definiuntur, ut Agricultura,
Medicina,quarum cftectiis stint naturales, sed quia priceptioncs certas 8c arti proprias Sc peculiares tradunt, efficere dicuntur.
Sic qui ova gallim (ubmmistr.it, ut iis incubet, dum excludantur, ^ifimiti. aut calorem gallim imitando ea fovet,ut etiam pulli generentur, pullos efficere dicitur, tametli hic ortus a vi naturali ovis insita dependeat. Sic Se Argyropeciq^Sc Chryloporii artifices argen- . tum & aurum efficere dicuntur, dum veluti ministri proximam materiam subjiciunt, 8c pnceptiones tradunt, quibus eadem ä caula naturali efficiente fiunt. Sic Sc Aristoteles artem nimirum quid fin |d esse statuit, a quo demum omnis motus proficiscitur. Adjeci >n definitione, mateiiam proximam argento & auro subjici opor- •Materi* pr»- tc 'c,quodnonexomni materia promiscue omne fiat, (cd quod *"*‘* 9 “* cx ea tantum,qui formam certam nullo intermedio,a causa efficiente apprehenlura sit,id autem in progressu manifestum magis erit. Tandem Sc postremo loco additum est, mateiiam hanc Partiti* >Ar-
t roximam in argenteam Sc auream formam promovendam esse, iy , °t “ i€ , Untelligatur,tdem argentum ,Scidem aurum Arte ministra, ä
A < natura

IO Apoiogi A
natura fieri: quale a sola natura. Ex hac definitione partienda milii videtur in tres partes haec Argyropocix & Chrysopoci.c I. VdrsCcgm- ars Marum piior erit cognitio natur* metallorum,uti eadem na- tio natur«me- tura ipse in lucem edidit lualpouteexse lola. Cum etenim idtm ai gentuin & aurum atque natura producit, ars illi ministrans pro- - an Ce- j UCf j. r contendat,hoc nrxstare neutiquam posict ignorata me-/ rU prexim « tst,loulm natur a,pr*lcrtim argenti 6 c auri, ut eadem omnino et- & causit essi, ficiat. Secunda pars erit cognitio materi* proximae argento Se ttentu. auro,&cnutx efficientis & moventis eam ad formam argenti Se au ii arte scilicet ministrante natur*. Etsi etenim diverse sit materia proxima,ex qua argentum & nurum a sola naturafit, ab ea» ex qua arte ministra eadem oitum subeunt, tamen ut,inique Lc natura & artis scopus ad unum etmdemquc finem contendit, sci- lll. Pan Me- Isoet ad tomum argenteam & auream capessendam. Posterior the.hu «jr». pars erit methodus,aut modus agendi, & hic solius est artis, nec di. naturam promiscue omnino auruilatuiyiiliquatcnus ad eundem
Ordo dicende- finem & lcopum,ad quem natura , deducit. Tres igitur lias par- tum. tesArgyropceix&Chrysoporia: ordine tractabimus, ex quibus sententiam nostram tuebimur: hinc experimentis quibusdam consimiabimus: tandem argumentis Erasti respondebimus: lic Apologi* finis imponetur. Sed priusquam naturam metallorum dilquiramus, eandem in omnibus concretis corporibus explorare opportunum este existimamus, & liimmatim quidem & generaliter, cum alioqui uberius ä Physicis h*c haurienda lit. Sic sit» ut cognita in genere rerum oinuiuin natura , facilior sit aditus ad NdtHrjtemniu penetrandam 111rtall01un1natur.ini. Omnium igitur coucrcto- remmexcau. rum coi porum natura ex eorundem causis dignosoitut. Scire sit dipefii- enim aliquid, ut ait Aristoteles primo Physicorum, est per causes cognolcerc. Caus* autem luiif,materia, iorma,efficiens 5 c finis. rm4 * Materia est,cxqua aliquid fit: Innatura enim nihil nili cx prx- iacente materia aut subjecto fit. Forma est. qux dat este rei, Bc perquam res nomen habet. Efficiens est caula,qua: movet materiam ad aliquem finem. Einiscif, propter qiicm aut cujus gratia efficiens movet materiam.
Est autem divisio Mauri*, ut alia sit remota, aha media, alia proxima. Materia remota dicitur, qux multas mutationes & Remotd n>d- tornus subitura est.priulquam formam alicujus cx quatuor corporum naturalium generibus, induat. Sunt lunem ciuatuoi lix» corporum genera,mistum,vtuciabile , leistile & latioii.stcaut in- ' telligens. Et lixc materia longo distat intervallo ab unoquoque horum. Ea est nuiciia prima, qux sola imaginatione & in tellectu.iiousciifiliiiscomprcliciiduur: item qtutuov rerum primordia, tei i a, aqua, aer & ignis. Ante enim illa nulla alia fingt potest inateiia.
Causa
quatuor Jkttt. ’
Diviso materia.
terta. Corporum ge- ntra quatuor.
Materia

f
Argyr. et Chrysop. n
'i Materia media est m|cr remotam & proximam, qn* quidem .Materia me.
s proximior est st»mis horum qtiatuor generum corporum,quam dia.
materia remota , (ed magis ah liidcm foimis Jillatquam mate-
* riapioxima, lltalimciua propiora fimi corpori animalis,quam
• Elementa,remoriora autem quam languis.qm tx illis gignitur.
•/ Materia ptoxima clhqtui: proxime ad tormamaccedit, Si vel- Materia freun quiddam linpeifectum est, relatum ad alterius corporis (br- x,mt '
: ruam pcrlectioi em. Materia liate proxima est,ut unum quodque
generis femen in univocis generationibus, aut quod loco est feminis injvqiuvocis. Sed de hae materia proxima plura nobis mox . dicenda sunt.
Formarum autem genera naturalia sunt ea quatitor, qua’ dicta Formarum^e. sunt: scilicet forma mitiorum (impliciter, vegetabilis, (cnstlis, & <juatuoi. rationalis ac intelligcns. Hac tornuv magis quam materia: rationem obtinent,quippe a quilnts (it otimis effectio, materia autem potentia (it tantum,qux non agit.led patitur proprie.
Causa autem esticicns varie dividi potest,verum sola haec nunc Causa efsrcitn. (officiat,quod alia sit universalis,alia particularis. tu divisio.
lini verfalis caula est Deus summus,optimus,maxintus, qui in Fniverjatues. principio quidem (olus ex se (olo, (ita infinita potestate fine aliis ft CKln quibuscunque causis,ex nihilo cuncta creavit. At cum post mundum ab ipso creatum voluit naturaliter & extra miraculum ex jam creatis rursus eadem progigni, cadis & astris, ut causis universalibus,has vices commisit: sic tamen ut idem iple Deus cum his & causis particulaiibus femper concurrat. Hx igitur caula: universales omnia harc.qurc in hac mundi universitate cernuntur diversi generis,aut diversae speciei,producunt, ct-qiiivoctp autem «eEquivet« dicuntur, quod aequaliter omnibus impertiantur, & diversorum effectuum sint cauiie.
Fartictilaris autem causa efficiens est, qua: in materiam proxi- rarticuUri, mamjett in dispositum sibi subjectum tantum agit.umusque spe- causa, efficit. ciei aut qualitatis effectum ptoiducit,& univoca appellatur, qualis Vaivwa , clivis & facultas in unoquoque (emine, qua: ipsimi movet, dum adlincm pervenent.
Finis autem aut causa finalis in iisdem corporibus exElcmen- Finalia causa. torum peunirtione concretis est,ut forma fiat. In Physicis enim finis idem est,quod forma.
His generaliter sic definitis, disquirenda est metallorum ,de quibus est disputatio,natura,qux sola vi naturx in visceribus te: - rx orta sunt. Qnx natura non minus ex eorundem metallorum causis, scilicet mareria,forma,& efficiente dignoscitur, quam reh< qua mundi mista corpora.
Metallorum igitur sicut Sc exterorum corporum omnium M tt< ,Uoru*t materia remota, iunt, ut dictum est, terra, aqua ,au & ignis, ex materi« re.
quibus meta.

Jlfatcria metallorum mc. duu
•Materia pro- xttna rnttal *
•Aristotelis e- ptnio de »ta- Terta proximi nataliorum.
•A'ekemista» ram optnto.
Cilgtlu opim nio.
tAlberti opimo.
Ceorgtj
•Agricola.
S caligert opinio.
iz Apologia
quibus originem ti nxisse, omnium philosophorum unanimis est lententia. Gignendis enim corporibus mistis unius elementi materia fatis este non potuisset, sed necesse fuit quatuor illa permissione conf usa rebus idoneum se subjectum exhibuisse, substrata- qttc titille. Etsi autem prima illa rerum primordia sint materia liietalloium remota,proximiora tamen iisdem sunt, quam vegetabilibus aut sensibilibus. Quippe quod elementa hanc quatuor sensibus conlpiciantui, quali prima este metallorum, nec non o- mnuim inanimatorum (oboles naturalis. Materia metallorum media in visceribus terra; ea est, qua: vi causa; efficientis ex elementorum prima mistionc in aliquod medium transit, quod nondum tamen est materia proxima: 'Quod medium est velutt quid informe nec certam in natura habet speciem: quod quid sit,ab auctoribus non est traditum. At materia metallis pfrixi- i«a ea est, quae nullarum aliarum mutationum interventu a causa efficiente perficitur,& proxime formam metallicam induit, nondum tamen est metallum, led aliam habet ä metallo formamSc unica sola illius mutatione forma exsurgit. Qax autem fit illa materia proxima,in minei is terra:, varix ruerunt eorum, qui hac de re scnplerunt, opiniones. Aristoteles enim tam sublimium, qua- super terram, quam inferiorum, qua: in visceribus terrae gignuntur,duplicem exhalationem ait este horum materiant. Exhalationem quidem a terra , qua: fit sicca & calida: & ab aqua vaporem, qmlk frigidus & humidus: non sic tamen, ut exhalatio sicca humore destituatur, uec vaporhumidus siccitate: sed in illa siccitatem , in hac fiumiditarcm superare. Exhalationem igitur siccaiii dicit este sostilmm, ut sunt lapidum genera non liquabilia,landaracha,sulphur,ochra jiubrica ( 8L alia ejusdem genens. Metalla autem ad vaporosam exhalationem pertinere ait. Atvapoiem illum prius quam in aquam vertatur,exhalatione coagulari & metallum fieri,idcirco metalla omnia exhalationem siccam coni incrc,& inflammari & exuri,solo auro excepto.
Alcheinistx vero pfoximam metallis materiam dicunt elfe ar- - genttun vivum & lulphtir, tum quod argentum vivum,fula videantur,£; ex illis arte proliciatur argentum vivum , tum quod odorem sulphureum spirent. Et eorundem opinionem multi graves viri secuti sunt. Gilgil autem MaurilS cinerem quendam terrx munitifs. aqua infusum materiam este metallis proximam profelsus est, non lecus atque omnem cinerem materiim cstc vitro proximam. Albertus vero humidum viscosum & tenax. Gcorgius Agricola has omnes de materia metallis proxima in minei is terrae opiniones refellit, & succum in iisdem mineris ortum, materiam metallis este proximam, mitltis rationibus contendit. Scaligcr metalla vocat terram aqueam, argentum autetn
Vivum

Argyr. it Ciirysop. r?
vivum aquam terream. Quae aurem harum opinionum fit verior,immorandum mihi non este puto,cum aliam argento tk auro proximam materiam natura nobis exhibear, ut ex sequent ibus elucescet. Si tamen quid sentio dicendum fit, Ariliotelis o- pinioni Lc auctoritati magis innitendum St fidendum existimaverim.
Post metallorum materi* cognitionem forma etiam eorundem inquirenda est, .quae nobilior est pars substanti* illorum,ut & in omnibus corporibus naturalibus. Forma enim rerum o - ntniummagis naturae nomine quam materia insignita est,&ab ca sola nomen unicuique corpori naturali est inditum. Eam enim vocat plerunque Aristoteles rationem clienti*. Eo aurem (pectat formarum metallorum cognitio,quod arte ministra idem argentum 8c am um, atque naturale estbrmandttm lit,quod pi ;vst.ui ■non poterit,nili eorum forma,8cnatura,ScquxSc qualis fit, intcl- ligatur.Sc in quibus ii reliquorum metallorum formis discrepent. Metallorum tamen fornix non ita facile dignotcunrur, ut reliquorum alterius generis corporum, scilicet vegetabilium srnli- liunt tk hominum. Formarum enim cognitio ab actionibus earum dependet,quippe quod forma (itactus, materia vero potentia. Actiones autem ab operibus dignoscuntur. Quxcunquc igitur senius plus agere ex eorum effectibus deprehendit, ea magis conspicuis tomus composita dijudicabit, qua: minus, obscu- rioribus& minus manifestis. Hinc sensibus magis nota est plantarum formst, quod vegetent,alimentum suscipiant, 8c sibi similia producant. 'Seasilium vero brutorum, quod praeter bxc & moveantur St sentiant notior,est,natura. Hominis vero forma o- niniunt maxime manifesta est,quod etiam prxtcr hxc omnia in- telligcndi facultate sit homo praeditus. His omnibus facultatibus cum metalla privata & orbata sint: (Nam nec vegetant,nec aluntur,nec moventur,nec sentiunt) eonimfoimx minus ab actioni- bns dignoscunt ur. Formas tamen habent omnia metalla per quas .constant,6c nomen ab iisdem habent,Sc ex iis tibi invicem & ab aliis coi poribns discernuntur. Conii aut autem Sc concreta sunt ex sola elementorum pcrmistionc.ideoqiie nullum aliud nominis genus habent quam quod mista appellantur corpora Nec facultates alias habent prxtcr eas,qua: ipsa constare efficiunt,& mistorum elementorum formam habere unicam undequaqne sibi firmiern. Sunt autem 'hac facultates qualitates elementorum calor ficfrigus ,utagentes caulae,& humidnmSt siccum ut patientes: Et quod plus patibilium harum qualitatum metalla habeant, tx perpeffione materi* eorundem, magis quam ab actione for. «mx eorum dijudicatur. Form* enimproprium est agere, maie- •tixpati. Quod si quid agunt, vi qualitatem, ex quibus concrevere ,
Formt mtul- lerum.
Formt m fu’. Urit rjut sint ntnfactlejn- dicatwr.
Ctgnrtiii fer* matum ab a- fftontbu* 4 - ft tonum ab o~ peiibtts deptn* der.
Hominii ftr m ma maximo mantfeßa. Metalla fUnt corpora talum mtßa.
Forma
lotum plus tse

Accidentia mtuUlu omni- btu commis
Ma sili nttia .
deß.
14 A r n 1. o g 1 A.
prrpifiivncma vere,agnnt tnntum.veluii calefaciendo,(rigefaciendo, humectan- tnU ijMmah do St exsiccando. Ctttera cordorum genera it-ilicit vcgctydv.q «Huncdigna- an j nw lj a bruta & homines, milia quidem limi eo: pota, led quod A?”' 1 *’ r prseter & limer miilionc aliquid aliud praestantibus habent, milia fUater mistn p'opne noti appellantur, led ex his lacultatitnis, per quas agunt, sunt. nomen habent , & fornum propriam. Metalla autetii quod ni-
liil praeter mistionein possideant, limpli Jiter & abiblute mista tantum appellantur,quod prnint illa’ qualitates nihil aliud in elementis effecerint,quam misttonem. Formas quidem omnium nostrorum inanimorum sequuntur lu.’t accidentia tam communia quam propria: Et quod magis ea materia: quam formte conveniant, tXiildem mistorum forma:quales finrquadantcnus in- telliguntur. Accidentia igitur omnibus metallis communia sunt ductile , & fusile. Idcoque metallum a Gehero definitur; Metallum est coitutsminerale, iitftbile, fnb malleo ex omni di- inenlione extenlibile. Corpus enim minerale genus est, tufile, St ductile ex omni dimensione, disterentia est specifica,quit metalli a c eteris corporibus mineralibus discernit. Algento enim & auro sua insunt Accidentia propria, quibus a caneris metallis discernuntur, scilicet, quod perfecte lintmista, & igne honexu- .4»fi defini- rantur, praesertim aurum. Aurum igitur a Gehero recte lic defini- tut : Aurum est corpus metallicum citrinum, omnium metallorum gravissimum , mutum, fulgidum, tcqtialiter in ventre terra- digestum, aqua minerali dmtistime lavatum examinationem eine, itii Sc cementi tolerans. Hac cementi perpestio est disserentis specifica, quod in hoc examine cetera omnia metalla exurantur, & in cinerem vertantur, ipsimi autem aurum lolum incolume in eodem perlistat.
Argentum quoque ab eodem Gfbcro sic definitur: Argentum est corpus metallicum album albedine pura , mundum, durum, sonans, perdurans in einer itio. Postremum hoc est accidens illi proprium,quippe quod stannum,plumbum,aes, & ferrum in examine emeriti, pereant 8c corrumpantur, argentum autem in eodem persistat. Habent Sc cetera metalla sua accidentia propria, per quae ab argento & auro & a (e invice disterunt, de quibus tractate parum ad proposita: quaestionis dissolutiones attinet,cum de his corumq; definitionibus latis ab eodem Gehero, Alberto Magno,Georgio Agricola,exterisq; tractatum fit. Sola nobis inquirenda est natura & forma argenti Sc auri, quae ex superioribus accidentibus propriis eorumq; definitione dignoscitur,ut ad cadent accidentia,materiam illis proximam a caula efficiente arte deducamus. Etsi enim argenti & auri formae non ita nobis perspicui innor ei eant, ut exterorum corporum vegetabilium 5c anima- sium tornis qua: ab actionibus Sc essectibus deprehenduntur,
tanicit
Argenti d<ß- w:t9*
f» a' r-«*w

Arg y r. ft Chr Ysop. is
tamen quodeunque corpus metallicum examina argento 8c auro Q><pu metui* propria perpeti & in iisdem persistere conspexerimus, argentum limmsaflitm & aurum esse recte dixerimus. Remm enim cognitio prima est a (ensibus. Et ut vegetabilia 6c animalia ab actione: ita argentum & aurum apcrpcllionc materia: dijudicamus. Horum acciden- ^
tium propriorum argento Scauro caulaistint hac. Quod enim fu- Pentium p t0 _ stlia smtmetalla omnia,humor est in causa. Sicut etiam sunt du- pnorum am» ctilia propter humoris,ex quo costant,lentorem. Qui enim lenta & argento. sont longistime continuitatem servant : lentor enim hujuscc stumidi cum siccis partibus firma habet temperationem, lltrum- queigitur Sclentoi Sc siccitas cum certo temperamento, efficit, ne malleis percussa comminuantur,sed ductilia sint. Et quo magis aut minus metallis inest, magis aut minus aliis ducuntur, linde Cur autuma. aurum quod lentoris plurimum habeat a siccitate temperati, x ‘ me ß 1 *»• Omnium metallorum est maxime ductile : huic (accedit argen- u 0 ‘' retillH ^ tum, inde ses, ferrum: inde plumbum Sc stammt». Ob ealdem . ssre causas proprias in igne liumiditatcs retinent: lentor enim, M(COT .
Ne humidum exhalet,impedit. Sed humidum aqueum, ne metalla exurantur, prohibet. Aquea enim cum igni qualitates ex diametro contrarias habeant, ab igne non vincuntur: Hic calidus, siccus Sc tenuis est,aqua f rigida,fiumida 8c densa. Quo plus igitur naturi aquei participant metalla, minus in illa ignis habet imperium. Hinc aurum nullius ignis ardore exuritur, minus post hoc argentum ob easdem causas. Cann a metalla humiditatem habent aeream, sulphuream, Sc inflammabilem , qui caula est ut jgne tandem distabelcantsDe his accidentibus ptopriis plura paulo post dicenda sunt.
Nunc de caula efficiente metalla etiam dicendum. C.mla esti- ne causa es. tiens est undeprincipiü motus. Movet enim materiam ut mctaUA«»« w«- a 01 tum habeant. Cum autem omnis materia sit aut remota > aut Inedia,aut proxima: certum est, causam efficientem agentem in leniora Sc mediam,ut fiat metallum, universalem Sc iquivocam eile, non particularem aut insitam. Nullum enim metalla ortus lui parentem agnoscunt,quam Deum Sc cadum,quod non a senii- Dnu & ea Hi ne aliquo prodierint, ut animata corpora, in quorum seminibus enetalltru cau Vis delitescit ä parentibus infusi, qui lemper similia gignit his, a^ rcmota dr quibus semina dimanarunt. Non fic in materia remota Sc media M " ,ve ’f a,u - metallorum,de qua.qui eorundem historiam tradidere, non meminerunt,sed solius cauli efficientis Sc agentis in materiam q- mnibus metallis proximam , id est, in materiam , qnar ex remota Sc media, a causis universalibus in proximam metallis materiam transiit. H*c causa efficiens in materia metallis proxima 'st particularis Sc insita, quippe qui ei soli conveniat,non lecti« ac causa particularis in unoquoque metallorum genere. Deliae
causa

GilgilU
16 Ap OLO si I A
%At!stöUlk «- causa efficiente proxima varia’ etiam sunt opiniones. Auslote- pimo decauja 1 CS enim catisitm hanc efficientem ait esse frigiditatem & liccita- tfficitntt mt- tcni.qux in lapidibus vaporem , stiern materiam metallis proxi- ,a 4 ' mam judicavit,in illis sublatum & inclusum comprimunt & densant. Quod non ita accipiendum est,ut in eorum ortu caloris effi- Cbemi/lArum dentiam neget: Illx enim exhalationes caloris opera inter lead- tpinie. miscentur, & ad aliquam spifiitudinem adducuntur & concoquuntur,sed admixtio illa frigore postea dentämr & in metallum • evadit. Alehemistx vero sulphur,quod partem materia: metallorum putant , efficientis caulx vim obtinere profitentur,exemplo cinabaris facticia;, qua: ex argento vivo & sulphure mistis con- tpi- crescit. Gilgil Maurus calorem vehementiffimum causam efficientem esse ponit, ut in vitro,quod cx cineribus conflatur. Al- •silbnti Ma. bertus autcmMagnus.causam hanc efficientem esse ait majorem gni opimo. orbis.qui formas naturales explicat per motum coeli & qualitates elementorum, ceu artifex explicat formas artis securi aut malleo. Verum fixe Alberri opinio de causa efficiente, potius de universali quam particulari existimanda & intelligenda est. Universalis enim hxc causa agit primum in .elementa, quae post multas mutationes tandem in materiam proximam mutat.
Georgius autem Agricola de caula efficiet)te particulari proxima Aristoteli subscribit, quxmihi verior sententia videtur: Ab effectibus enim causa* proximae dignoscuntur. Atqui metalla sunt corpora naturalia tantum mixta simpliciter, necquicquam ultra missionem habent A effectus missionis simplicis a solis Klc- Quomodotlt- mentorum primis'facultatibus proficiscitur -. Moventur enim e- menta movi ■ lementa & milccnturpcr proprias luas qualitates. Calor igitur antur & mi- , lnnlum niiscct ea, Lcad proximam metallis materiam deducit,
moZTl pZ C l Ua '" P ostea tH " US conilnil § it -
dtutnda. *" Prxtcrca hxc sententia cx inductione probatur. Si enim in nubibus,ut ajunt,ex duplici illa exhalatione frigore densata ferrum gigni,& in terram decidere, verum est, quanto magis subtus terram ex eadem exhalatione ii igove denlata metalla gigni verisimile est ?
Hxc litnt qux ad cognitionem natura: metalloriim,qux sola vi naturae concreverunt,pertinere dicenda existimavi: Nec pluribus agendum est, seu quod a plerifquc probatissimis Auctoribus explicata lint,fcu quod alia fit arti materia proxima,alix causa: efficientes , naturales tamen & qux ad eundem tendunt scopum arte ministra.
furi sttunda Cognitio hujus materix proximx & efficientis caufr apud - Argyvopai* artem fecunda est in ordme.paititionis Argyropoeix& Chryso- (rCbrjsofai* pocix. Sunt autem adeo neccstarix.ut iis ignoratis ars nec sciri nec dici postit. Harum cognitio viam & iter demonstrat,quibus
ad finem

Ärgyr. et Chrysop. 17
ad finem optatum pervenitur. Ex iisdem perspectis 5c intellectis omnia, qux ad hanc artem pertinent, ratiocinati quisquis poterit,omniaqite,qux adversus artem adterunturargumenta, cfislot- verc: fine his vani & irriti liint conatus omnes,Lc caecutire ncccllc *st. Totis igitur viribus enitendum elf, ut exacte, quantum fieri poterit,hxc excellentissima lmjuscc artis pars occulta liuc usque öc nusquam a veteribus tradita,explicetur & detegatur.
Sed prius de materia argento & auro apud artem proxima de- Dt materii finiendum elf, quae statim ä causa efficiente in argentum aut au- aur0 & *'£">- rum perficitur nulla alia mutatione interveniente. Et est indivi- *'
duum speciei argenteae & aurea: proxime futuras, quod tamen “ ar ,m ‘ nondum est argentum aut aurum actu,sed potentia tantum proxima, qux hujus aut illius formam a causa efficiente & movente statim induet. Est enim individuum quod proprietates habet, Individuum qux simul omnes nulquam attribuentur multis. Proprietates quidem,qux differentiam specificam non constituant, led habilitatem & dispositionem tantum habent ad formam proximam capessendam. Exemplo sit semen caninum , quod proprietatem habet,ut proxime ex eo gignatur canis,qux proprietas in femine equino nusquam inerit,nili post multas corruptiones & mutationes in femen caninum,fi hoc fieri posset. Sic materia argento & auro proxima hanc habet proprietatem apud artem, ut paucd « adminiculo in ipsa mutari postit, qux proprietas in alia materia nusquam inerit. Hxe enim est lex naturae inviolabilis,ut nullum issquam unius speciei individuum, in aliud alterius speciei individuum transear, mfi illud prius proprietatem & potentiam habeat ad hoc posterius proximam, id est, nisi prius individuum (it potentia proxima individuum speciei proxime futurae,& ortum fubiturx. Hanc materiam investigare,qualis est in mineris natu- Cdufi m*ii- ralibus,& eandem subjicere causx efficienti, ist in ipsam agat,& r,atu ' n ”>•- Opus suum peragat est impossibile. Quippe nihil ad fntclligendi n " u "° n vim pertinere potest,quod prius in sensu non fuerit. ^ At materia proxima,qux est subtus tcrum,cx qua producitur a sola natura argentum & auium, sensibus nostris est incognita. Non enim Mat, r ,a constat inter graves Auctores,qui hac de re aliquid tradiderunt, X ima apud qtixnam fitilla materia proxima apud naturam,imo dissentiunt, naturam r tji Se suam unusquisque opinionem rationibus probabilibus, non •unguito. tamen demonstrationibus tuetur. Quod etsi concedatur materiam proximam (ensibus & demonstratione comprehendi poste, nihilominus posset ars extra minerarum locum materix potentiam ad actum ieu formam perducere. Aliunde igitur disquirenda est in Ai gyropoeia Se Chrylopueia materia proxima & causa efficiens, ut viribus hujus illa erumpat in actum, & ex illius po- fenua forma argenti & auri suboriatur & efnergat. Disquirendi
& tftyllT-
1. Vel

Ttfcricr dt- mwßwio.
Quatitor arci-
18 Apologia
fil rnuttrU est,inquam, in re in qua oculorum & sensuum judicio haec pro- fnxtma mt- prietascst insita,qu® est habilitas & dispositio quadam natura- tadmum IN- Jj S a d suscipiendam formam argenteam & auream. Hujus au- WupUd dt~ tcm "tater/se investigatio ex duplici demonstratione dependet: nonstrationt Prior est ex similitudine totius substantiae argenti & auri cum hac mattn* pro- materia proxima, quam qua-i imus. Hac autem similitudo de. ximam invt- prehendetur sensibus ex facili eorundem tnistione & amplexu. ftigart debt- Hae enim substantiae (esc reterunt,nullo negotio & nulla arte, led tnM ' (ponte sua coeunt. Quae autem sit substantia, qtue facile coeat cum argento & auro,posthac dicemus.Posterior demonstratio ex proprietate & habilitate & dispositione materiae erit, quae u- triusque scilicet argenti & auri sorltiam apprehensura sit. Hitc autem habilitas seu dispositio manifesta erit sensibus ex similitudine accidentium ejusdem materiae,quam quaerimus,cum iis, quae argento & auro insita, intuemur a perpessione materiae eorundem, Lea caeteris metallis potissimum distare.
Sunt autem accidentia haec quatuor numero. Primum, quod denti* auro ttr argentum & aurum non exuruntur nec inflammanuir.Secundum. argento dp™ quod partes,ex quibus Constant,humido scilicet & sicco,igne,qui xmamatma CU ncta dissolvit, minime dissipemur aut distrahantur. Tertium communi*. <j llo j tenuissimae sint essentia;. Postremum.quod densa & gravissima sint. Proprie tamen,ne quis calumnietur, haic auro intunt, argento minus proprie. Qui tractant artifices argentum & aurum ita de his accidentibus propriis judicent, St ut mox apertius demonstrabo.Hsc accidentia ex Aristotelis auctoritate sont cor- poris affectus,qui sensibus judicantur. Materia igitur,quam facile arjai- eum argento & auro coire ,& iisdem accidentibus propriis prac- . ma. diram esse oculis conspexerimus, ipf.i erit materia argento St auro proxima apud artem,neque alia,qu® ab efficiente causa in a» l gentuUi St aurum promovebitur. Hanc suo proprio nomine de- m irar- tcribcmus.li prius argento & auro quatuor hacc accidentia inefle im exn. demonstraverimus, & caulas eorundem, & quod caeteris metallis non insint,St quare. Quod igitur argentum & aurum non exuramur,nec inflammentur,ex eo apparet,quod liquata igne nullum vaporem lulphurcum aut inflammabilem (pirent: causa est,quod omni substantia sulphurea Lc inflammabih &unctuos.i expertia sint. Omnccnimfcre corpus naturale duplici constat humore, altero unctuofo, oleoso & inflammabih, ut est sulphur, oleum, adeps: altero aqueo.quo ranquam vilco terrena; corporum partes uncta: cohaerent,quique rerum omnium ex Elementorum per- niistione concretarum communis est. Quodcunque igitur corpus inflammationi subjectum est,humiditatem habet oleo finitimam, hu)usqucsoliusgenera conflagrant. Quippe quae ab aercortaac- t;s qualitatem calidam retineat. Aqueu» autem humor, qui terre-

Argyiu fiT Chp.ys oi>. ?p
festum panium cst*gluten,ab igne vinci non potest. Ille enim frigidus, humidus, hic ignis calidus Sc ficcus. Et cum contrariis ia> ter se,ut etiam jam dictum est, pugnent qualitatibus, neutrum cedit alteri. Solus igitur aqueits humor argentum & aurum ruetur, ne ab igne exurantur, ftullius enim humoris oleosi aut sulphurei sunt participia,qui igni ierat bpem, ut victoriam adversus liümo- reni aqueum,qui iisdem inest, referat. Reliqua vero metalla,quod sulphurei cujusdam humoris,qui etiam odore deprehenditur,participia sunt, exuruhtur,8c nigredinem ab igne contrahunt. Quod Auti t&r *r£. outem argenti Scauri partes cstentiales.icilicet humidum Sc iic- fartes eflin- cuin.cx quibus constant, igne non dissolvantur nec secernantur, volliquatio eorundem saepius igne rciterata fidem facit, isbhii >° '
enim ex corum.ponderc decedit. Equidem memini me siiperio- sibus annis unciam auri purissimi testaceo vasculo inclusi,Seal- teram unciam argenti pUri etiam altero vase leparatitn inclusi, cd foco , quo vitrum vitriariorum fornace liquatum est perpetuo , collocasse ibique ambo fusa Sc liquata duobus continuis mensibus permansisti:, usque transactis Sc vasculis & fornace utriqitS exemta stateris librasse,8c auri qnidem nec minini um dc pondere decidisse conspexi,argetum vero duodecima tantum parte. Quod sane admiratione dignum est ■, vfcnstimum tamen esse ipla experientia didici. Hujulcc autem rei cauia est, perfecta licci Sc humidi Cateja & ratiti mixtio & unio,quae tam arctissimo foedere liint juncta, ut etiam ignibus violentissimis indissolubilia (int. Humidum enim temperatur a sicco,Sc siccum ab hiitnido.Sc fit in,utroque argento (cibe« Sc auro substantia una aequalis, Sc in suis partibus similaribus homoeomera Sc uniformis. Hincctiiii nititur igmsipsa ii- refaecte,Sc dissolvere,Sc humidum aqueü in vaporcha efterre,ttie- tur Sc retinetur a ferreo ne evolet.Contra cum ignis idem terreurtt oh humido secernere Contendit,Sc in cinerem vertere, cohibetur ab humido,ita ut utrmrlque tutum incolume & invictum in ignis pugna persistat. Haec autem ihdistolubiliSmistio Sc unio pi opi ie Solida sniflio de auro est mtclligcnda,cujusmeiiiinitIaera scriptura: frobavit, bumrditrjiia inquit,nos Deus tanquarh aurum in fornace. Et Augsirelliusin c) ' sua Ghrylogonia sic cecinit
—- — V */ quoniam ntbtl deperit aure Igne, Cedutjolsam consumit nulla ’vctußai,
Ac neque rubtgo aut dtrugo conficit uRa ,
Cuntfta adeo nuru illic compagibus hxrCnt-
Huic solidae mistioni prdxima est argeifti puri mistid,cujuS etiafn meminit Regius Plalmista: Eloquia, Inquit, Domini eloquia xasta , argentum igne fcxarriinatum,terra: probatum, purgatum ‘«ptuplum. Attamen igne parum lili deperit Sc exuritur. Quod Argento pari **»im superius igni duobus mensibus colliquatum duodecima drp^.t
K z parte •i« t -

20 ApOLOGIA.
parte pristini ponderis deperiistc dixi,in fupei fice vkro citrinilTT- nio opertum vidi,quod malleo sub incude perculsum leparatum fuit ab argento, quod intus purum perstitit. Ha:c duodecima pars argenti deperdita dc exusta in vitrum illud cirrinistimum transiit. At reliqua metalla omnia pauco tempore igne continuo agente exhalant , & metallica materia dc forma evane- yitrlßcatio icente ik percunteiquod super est in viti um transmutatur. Omne metallorum. eilim ut recte leniit Geber, piopria privatum humiditate fusionem nullam dajrpraiter vitrificatoriam. Cujus dilTiilutionis & corruptionis caulh est etiam contraria ei, quam in argento deauro diximus,scilicet quod Inimidum quoddam sulphureum & inflam- mabile lnimido eorum aqueo permistum Iit, tum quod illorum Quod aurum millio sit imperfecta ad mistionem argenti &auri collata. Te- & argentum miitasnunni argenti & auri est mirum in modum dilatabitis, sed '"'“'s"'" 1 auri incredibilis ex eo deprehenditur,quod uncia illius unica fu- runuuhumt perficiem corporis alicujus inaurabit,quam argenti decem unciae di defacati. vix inargentarent,id norunt inauratores & inargentatores. Cae- terA vero metalla nihil ad auri tenuitatem accedunt. Causa autem tantae tenuitatis est puritas humidi desiccati in argento, & pröpiie in auro. Causa vero cralsitiei est impuritas terrestris. DensitM & Tandem dc postremulil accidens proprium auro &: argento pne- pavitM auri fi-rtim auro pne citeris omnibus est densitas dc gravitas. Et ut & argenti. cer ( 0 (ciattu, quanta gravitate aliud ab alio distet, quod ter expertus Ium, proferam. Unumquodque metallorum in filum trahi & produci aurifabro mandavi.quinctiaiti dc chalybem: Filum auii forcipibus (astum est, dum stateris penderet lexaginta duodecim grana, deinde uniuscujusque metalli fila eodem foramine tracta dc producta eadem longitudine sep.u atim scilla sunt. Preperthgra- Sic unumquodque filum statere appensum fuit. Atili filum ut vitatu metal- di.iclim.iin , qua; iexagmta duodecim liint grana pendere vidi: filum argenti ejusdem longitudinis eodenlque foramine tractum triginta fex,plumbi itidem ti iginta lex ■ filum ieris trigiit- ta,filum chalybis viginti septem,filutn ferri viginti l.cx, filum de- Causa gravi■ nique stanni viginti quinque. Caula tantae gravitatis aun est ;r- tatu m au:e. cjualjtfls dc uniformitas partium ejusdem,dc persecta millio , tmn vero puritas dc tenuitas,dc eorundem humidi dc (icci perlecta decoctio de iucrastario , tandem etiam substantia: Inlphu.rcie dc ati- Caufe tonn a- rex privatio. Caufic autem contraria; lunt.nc tam gravia sint na. metalla reliqua,scilicet dillimilitndo partium heterogcncai um in
metallis, imperfecta millio, impuiitas.craslittes, dein quibusdam impei lecta decoctio, in aliis exustio,dc iit omnibus lulpluireas Materia pre- siibstantiic aureae,dc levis mistio. Quae igitur materia magis to- ximarjua. ta lubstantia arcento 5c auro erit fimihs.magis ad propria lildurl accidentia accolet,ea profecto judicanda ent proxima mafci ta.irf
qfi.m*

Fcrncliw.
*.4rgen\.vivi* cji materia proxima <*uro
Argyr. tr Chryjop- 2i
t)Uamincumbere, & conatus omnes impendere Argyvopoeia: &
Chiysoponce artifices nccdlatio oportet, ii naturam velim imita- vi efficientis causae,de qua mox dicam, formam argenti aut atlri eidem inducere. 1'roxiinx enim unicuique materia:, quam consummatam potentiam dicimus, flatim vi causa: efficientis extrinsecus accedit forma, naturali quadam & quasi dicas inevitabili ncccffitatc,ut icctc tradidit Ambianenfis'ille medicus Fei- nelius summus Philosophus lib. ptiote dc abditis rerum causis. Nonne vides pulverem illum pyrium statim multa mortalium internecione, flammam attritu concipere ? Quippe quod nulla alia materia igni (it pvoximioi ob siccitatem üc tenuitatem pulveris, qua: qualitatibus ignis conveniant', per motum autem fit calor. Sic qualitatibus omnibus argenti 6c auri concurrentibus in materia proxima,ex ea fit argentum öc am um. At ne quen- quam diutius vemorer aut suspensum teneam,&. ratione ex iis qu* dicta litnt, Sc experientia, qua: inferius narrabitur,probare ^ a rtcm, postum argenrunt vivum esse- illam argento & auro materiam proximam potentia. Cujus fidem faciet demonstratio ex iisdem, qua: diximus, scilicet similitudine totius substantia: argenti vivi cum argento, St auro, & conscnfione eorundem accidentium propriorum cum utriusque. Primum noruntinauratorescum Stmhtnim« nullo alio metallo argentum vivum libentius coire, quam cum *l_
auro puro, bine cum aigcnto, ex quibus malagma conficiunt, ritm & arS c n . praflei tini ex auro Sc argento vivo, cum volunt inaurare vasa, Lc ttlm _ quo purius utrtmque.co celerius luiseetm alrcnnn alteri, Quod nulla alia ratione fit,quam propter similitudinem totius ,stibii an- ti*. Catera vero metalla non ita libenter amplestimtur aigcn- tum vivum, aut li coit cum iis, ut cum stanno 5c plumbo , non pioptev similitudinem substantia:, sed propter indefinitum eorum luimidum,aut quod illis inest argentum vivum. Quod au-
- ■ 1 , . ° , • i; • itapnBna
’ -— -.. v nrnmie auro uixi- c
Omnis
icciden 'propria, fr
cornunta cum auro & argn*
immiuttlJl^uu tjUtJVi iow .
tem argento vivo cadent quae in argento Öc propi
mus accidentia, insint, etiam deinonstiationepiob.mn.
enim hnmidi oleosi,unctuoii Sc sulphurei expers clt. Hinc non nh »be»t. exuri, minus inflammari potest. Hinc in illud ignis impcnum non habet,nec sulphur,quod omnia exurit metalla,auro i xci pro. id enim manifestum est lentibus. Excoquitur enim Cuvnicns L - lnnJ ij Cm , factitia ex argento vivo & sulphure, Lc trita & vrullo oleo tai ui i,
& igne valido in vase vitreo luto obstructo, m vapoiem tuum elata,redit in argentum vivum,nec quicquam’ s mr ,
in argento vivo.sublimato evenit,ita ipsum appen utt. xc n
runt artifices. Quod ii cum argento vivo h natura mi a .ui e
portio quadam sulphurea: exhalationis, minime dubitandum
esset , ipsum inflammati 6cexuri pouusse, ut m canens w"a ^ •
l>s , auro excepto . evenire solet. Quod vero ad pestectam
V»ttium illius scilicet flect & humidi, unionem &, im,h «<•
jj $ attinet,,

fur it i vapo- um abeat.
gravita* argenti vivi.
yirgent. viiu fsi duplex.
yirgent. vivu corporum ejt t»?gU coiiu. Commune habet indefinitam hutmdi- tatem.
Urgent. vi vu forporihw me- takiw tuest.
£x metaliu extrahitur comunt.
Urgent, vivü qtudstU
il Apoiogia
attinet, igne non minus: quam aurum dissolvi potest. Feinte quidem in vaporem fimm,fcd non piopterea partes illius, exqui- tus constat,igne distplvuntur. Nam Ii iste vaporligneo calore agentf, in vas recipiens, delabatur, in priorem ai gemi vivi speciem coibit & rcdib.it , nulla deti assa pai te pristini ponderis. Nec quidquam substantia; illius invase, ex quo vapor ille emigiaver rit,sub(idebit. Est enim uniformis omnino liibstamia: & (unila- riuni partium,non tamen est aequaliter mistum quantum ad temperamentum attinet. Vincit enim humidum in mistione : hinc in vaporem abit igne agente: ea quoque de causa non est ductile. Quod autem (it tenuitlimum, ex eo apparet, quod corio involutum fc expressum vehementer,transmeat corio illa so.qnod oleti, quamvis iit temiitlimü estentia:,transmeare non postet. Tandem ai gpntuni vivum eandem fere gravitatem habet cum auro, sexta enim tantum parte auro minus grave este etiam experientia didici. Quamvis Geber ipsum profiteatur auro este gravius,sed forsitan de argento vivo purgato & paululum ab humiditate nimia arte vindicato intellexit. Hprurn omniupi accidentium cum auro cpmnumium ctedeiu sunt causx.quas in auro diximus At veto argentum hoc vivum.qupd dicimus este materiam argento Sc aure proximam, non loluin est istud vulgare argentum vivum „ quod palam a mercatoribus venit, & ex Hilpania aut Germania advehitur: verum etiam istud, quod ex corporibus imperfecte mistis,plumbo stanno,.xre.Sc ferro liibtili arte proficitur. Inter quae omnia & vulgare hoc npstrum nulla,nisi in fotis accidentibus quibusdam,est disterentia. Fluida enim fere sunt atque & ejusdem proportionis 6f gravitatis. Verum argentum vivum corporum magis est coctum vulgari,quin etiam inter se aliud alio magis aut minus digestum est. Omnia tamen vi ignis in vaporem feruntur futium,alia celerius,qua; minus cocta, alia tardius., vehementio- risque ignis vi,qua:magis decocta sunt. Atque hac de causa argentum vivum vulgare,quod indefinitam valde habeat hunri» ditatem,omnium celerrime in fugam vi ignis abit. Quod autem in corporibus metallicis insit argentum vivum, cx eo quodammodo judicatur,quod fusa & igne liquata pmnia argentum vivum fluidum conspiciuntur, quamvis frigore proprio ab igne deposita rurlus constent. Equidem vidi & novi ex omnibus metallis ferro excepto, argentum vivum fluidum excernere, beneficio argenti vivi vulgaris. Abluendo enim & macerando perfecte quicquid impurum est,& a natura argenti vivi alienum, abit in fecem, quod, fuperest vaporario calore solvitur- Quod si ultra progredi liceat, aufim affirmate, argentum rivum nUiil aliud esse, quam argentum Scaurum crudum Sc indefinitum,quod ä causa efficiente definitum st.ttim in ista transit, quod magis apertum posthac fiet. Nolimtamen ex hoc inferre metalla ex argento vivo, ceu mate-
rja pw

Argyr. et Chrysop. 1}
fJn proxima fluxisse,ut Alchemist* sentum t.irno potiur cum Ani' stotclc Ce Erasto sentio, materiam proximam sitisse vaporem ex.
^latione concretum. Et veluti alimenta in animalium corpori, bus vertuntur in iapguinem, cum antea fonguis non fuistent: iic materia,qu*cunque illa flt, ex qua metalla ortum habent, non mit eadem post eorum ortum, sed argentum vivum definitum,
quod metallum appellatur, specie tamen aliud ab alio ob diver-
sim mistionem,distinctum. Constati« ergo sit & ratum. nullam n.
aliam materiam argento & auro proximiorem este apud artem, quam argentum vivum,tam vulgarc.quam quod metallis imper- _
tecte mistis ineft.In illud,ut materiam,omnes conatus impendant, mi „,„ ^ quicUnquc Argyropiri* 6c Chrysopoeia; fructus exspectant : pro- ar ^.viv«, fligetur omnis materia sulphurea , unctuosa, inflammans, adurens , inflammabihs & adustibilis. Sola substantia argenti vivi a- quea, svibiilislima , viscosa, indistblubijis, nullius ignis ardori cedens iit pro materia argento & auro proxima. Ipsum enim est ' Dc tMsaeffi- quod ignem vincit,nec ab igne vincitui .De materia argento & au- ro proxima satis. His igitur de ca sic constitutis ad cognitionem causa; efficientis progrediendum est; quge tanto nobilior Scprac- u “s* ftantior est.quanto artifex suo opere. Ipsa enim est, ut dixi, unde "" ^ * ‘ est principium motus ,qu<e omnia corpora naturalia movet ut; taba sint .qualia ipsa esse intuemur. Dixi etiam ipsam esss universalem aut particularem, Et utraque in genere definita est. Est etiam utraque naturalis, sed quae aliquando suo pr* impetu movetur,nec aliunde,quam a natura sola impellitur, ut agat. Qualis est in generatione metallorum in visceribus terrae,quae sola vi natur* prodiere. Qualis etiam est in argento vivo vulgari, Sceo quod corporibus metallicis obvolutum est,quae sola natura in lucem edidit.Quae autem 5c quales sint eaus* naturales, certo scire CäU !*
& assequi non potest mens humana, nec fatis constat inter peri- tiarcs.qui dciildcm tractaverunt. Sufficiat nobis natur*libera- " 4 * "’C'X 1 “- litas,qu* a si,is causis efficientibus occultis argentum vivum vulgare,6c quod corporibus metallicis potentia proxima est insitum, ultro nobis obtulit, quod nobis materiam proximam este diximus. 3f,a investiganda nobis tantum causa efficient particularis, Ctufaeffiri- qu* movet hanc materiam, ut ex ea concrescat argentum vel au- tum. Huius autem efficientis cauli? natura ex ejusdem definitio - ru "* *** * r ~ nc,sicut Sein cancrisrebus omnibus intelligetur. Hanc autem ' Jefinire.tum ex viribus,per quas agit,tum ex materia argentifica ,ut -turifica, cui vites h* inhietent,ncccflarium este existimavi- JTius. N 0n enim,sicut in reliquis feminum gcneri.bus vis sua pi o- ntea cuiquam inest : Sic Sc in materia nostra proxima vis argenti- V« ** r 'fic* “a aut aurifica inest. In ovo enim vis sua efficiens inest, qux ca- »•»•"/* **- * 0: f adjuvante externo pullum edit- Sic & in plantis 5c reliquis a-
E 4. «ima-

24 A P O L O G I A
jiimalium seminibus vis lua prolifica inest, nec aliunde exquirenda. At materia: nostras proximae vis sua argcntifica aut aurifica non est insita, quae tandem in argentum aut aurum promovere postit,sed est in alia materia,ejusdem tamen generis, sed formae nobilioris , cuius disterentia; ratio in progressu explicabitur. ptfimtio cau- Causa igitur efficiens est vis Sc facultas argentifica,qux per quali* ft esfictentu rates suas igneas, calore etiam externo juvante materiam proxi- tpu artem. mJm £ u argentum vivum,quod stanno,plumbo,aeri & ferro potentia inest, diducit & resolvit,& idem, nec non argentum vivum vulgare concoquit, & missionem ejusdem nondum perfectam perficit,& radicitus lingit,ut in ipsum, jam perfecta & consumma- ^rgyngenia ta Mistione ,nova argenti vel auri forma instuat. Argyrogoma yttdsiti autem est femen argentificum, ex argento vel auro prius ioluto perfecte concoctum,seu tinctura argentifica candidi coloris.Sicut Ckryfigoni* (Chi vsogpnia est femen aurificum ex auro prius soluto perfectisti- Ajtudßt, nie concoctum,seu tinctura aurifica rubri coloris, admirabili tenuitate substantia: praedita > quibus a natura vis illa argentifica & aurifica inest. Qualitates autem illx ignea:, per quas agunt, arte Caufif tsfiden. Sc concoctione iisdem sunt acquisitae. Ex quibus definitionibus tei duplicet fatis intelligitur vires agentes bifariam dividi. Alia; sunt ut prx- cipue agentes,alia: utadjuvantes. Prxciptie agentes simt vis argentifica Si aurifica,Sc qualitates igneae semini argentifico insitae. Ctusa adju- Adjuvantes autem,ignis & calor externus. Quili etiam Si femen j illud bifariam dividitur,ut aliud lit argentificum, aliud aurificum. Haec autem omnia explicatione luculentiori egent,ut veritas qua:- j {bonis propositae: Au fit ars,clarius elucescat.
Definitioni) In definitione igiturvis efficiens est genus. In omnibus enim explicatio. porpoi ibus naturalibus, quae ortum subiere , seu ex (emine , (eu ex quopiam loco seminis, vel in iis, qux in interitum abiere,vis primum Sc facultas quaedam adfuit,quae in hxc ageret,e.aque moveret, quae alioqui sine motu eadem perstitistent. Haec vis effi- fmnti viret ciens a triplici fonte promanavit. Quippe cum in omni corpore ! & facultatit naturali tria hxc insint, Materia,forma & temperamentum, ab iis, tue'’ troficis uecaplunbus,vires omnes proficisci, ceitum est, qux adeo inter euntur. * connexae sunt, ut mutua opera indigeant, nullaque posta: i
' " seorsim consistere. Sed horum omnium prxstantillima Sc effi- I
cacdTima ea est,qua: a forma proficiscitur. Quod cmm nobilior j
fit Sc materia Sc temperamento,prxstantiores effectus eam edere i Treprietat re- oportet. Hxc vis qux ä forma ortum habet, proprietas appella- j eum a forma t u r,qua; sua ineff cuique formx nativa,nec arte aliqua compari* j V ,tKr ’. ri potest,sed a sola natura. Itaque in definitione diciturpriinuiii» ,
vis Sc facultas argentifica Sc aurifica Argyrogonix Sc Chiyioga- | nixa natura insita. Ut enim in semine canino vis insita est, qi* ^minis materiam movet,ut gtnevctfir canis, qux vis Sc facutas
in tui*

Ar&yr. it Chrysop. is
in nullo alio meti lcnunc , lic 6c in lemine argentifico aut auiifi- t-°>ut fiat argentum aut a tuum , vis tua incst. At quoniam fiirc y>s & propi ictas est accidens, quod per (e tubfistcre non potest,
U'd (eniper liibstantia: inhaeret, idcirco addita est definitio Argy- «^oni* Chryfogonitr ceu femen, & ex qua materia ortum ha- Seme» »A- Derent.lcihcer quod ab argento lernen argenti, 6cab auro lernen i™'* “
3uii trahat originem: nam edi inania sunt hacc-corpora, neque ai/aun hbi linnha in minens terra- procreent, tamen arte impellente per n(m translationem tibi limilia producere dicuntur,cum in lernen , vel 'n id.quod locum (eminis obtinet .transilierint. Et veluti dicimus,canem este cautam efficientem canis,tic etiam argentumar- ^Aur» efl cau- genti.öc aurum auri. Hincpulcre Augmellius. A* eßicwu -»»-
Hordea cut corde demum jeret hordea.ne tu rl '
Nunc aleunde pares aure premordta.sn auro Semena sunt aurt^uam^u abflrufa recedant Longttee.& nahu multo tju.ereuda labore^j.
Quamvis autem ä formaejusque viribus effectus omnes,quos- Ferma fine cunque cernimus, primum maximcquc proficiscuntur, attamen (ine qualitatibus primisElcmenrorum.qn» (unt in misto coipo- efficax re, eilet inefficax,non lecus atque artifex(inc instrumentis: non " "
qaod instrumenta aganÄcd quod per ea melius agatur. Ideoque in definitione dixi,facul* tes argcntificas aut aurificas agere per qualitates igneas. Tantas enim qualitatibus primis vires tribue- A»«hk«t«» runt veteres philosophi 6c Medici,prxlertim Galenus, ut per eas r" marl,mu omnia , quaecunque hac mundi universitate conlpicimus ,ab iis orta existimaverint. Qualitates autem igneas dixi, quod maxt- me pi a citeris agant, imo nili a exteris, quibus pcifulx sunt, vis earum obtunderetur,omnia pessun darent. Has qualitates agentes, calorem nempe & frigus, solas este caulas efficientes corporum Caler ir fri- similarium,statuit Aristoteles, dum solam eorum materiam con- gut agunt. siderat. At cum ad formam pervenit, ut quare hoc argentum fit, hoc aurum, aliam cantam constantiorrm este ait, Icilicet formatricem. Hxc enim facultas formatrix dirigit qualitates primas ut Forma digerit agant, & moveant materiam ad formam , qualis est in movente qualitateipri- actu seu virtute. Sic & vis argcntifica autaurifica per qualitates igneas movebit materiam nostram proximam,adformatn argenti aut auri capessendam. Erunt etiam adjumento qualitates lecun- Qualitatum dar, qua; a materia ortum habent, ut tenuitas & liibtilitas (iibstan- ficundarum tias: non quod agant,sed quo modo forma per qualitates priores v,re ‘- Ac principes,ita Sc h® per posteriores validius aut hebetius agunt.
Quapropter definitioni additum est,femen hoc admirabili tenui- Qualitates ha rate praeditum elfe, quod omnes materi® nostra’ proxima: partes ar,e celerrime subeat Lc penetret. Utraque autem qualitates, tam P°fl Unt ‘ pnores.quam posteriores , cum lint accidentia,arte intendi posse
B 5 diximus.

i<$ Apoiouia
diximus. Et ob hanc solam intentionem forma acutius agit,tametsi ipsa,ut dicunt Physici, non recipiat magis aut minus. Intendi etiam ex Aristotelis testimonio constat, quod omnia concocta, calida este affirmet, cum prius e stent frigida : 8 c quo plus cocta, T»T»*pr4ti- eo calidiora este. Hae igitur sunt causa: praecipuas efficientes. In fu* efi c*us* omni enim rerum naturalium effectione (pccies primum est Se tjjtam. praecipuum efficiens. Quocirca Argyrogonia argentum,Sc Chry- tumadmvlt >°g on ' a aurum generat in materia nostraproxima.Tempcrameii- ftrmtm. tum vero igneum Sc materiae tenuitas tanquam instrumenta facultati formatrici (uhlidio veniunr.De utroq; autem femine disterendi ratio,quod solvendum Sc concoquendum sit,&quomodo, ad aliam quaestionem referenda est,interdum de solutione & concoctione obiter m definitione dictum nonintelligatur ex argento solam tincturam candidam argentificam depromi posteiEx auro vero eandem Sc rubram mirificam. Forsitan de utroq; (emine yu tjs, citn interius plura dicenda (iint. Vis autem adjuvans etiam in defini- tdiuvaiu. tionc proponitur,quod non agat primum nec praecipue,sed ut externa juvet istam ad agendum: Ea causa adjuvans est calor externus. Hic in omnium coiporum naturalium ortu adeo est neccsta- rius.ut hujus ope cauli illa; efficientes praecipuas destituta: Sc orbatae tanquam sopitae jacerent,nec ultunBprarsus effectum producerent Nam plantae line aeris circuniambicntis calore nusquam coalescerent. Ova sme calore gallinae,aut alterius avis ea fovente,nusquam pullos excluderent. Et animalium foetus nb% calore mattis in utero extmguereutur. Nec minoris aestimanda est caloris externi vis.m toto opere hoc eöficiendo. Imo Aristoteles causam praecipuam efficientem in mineris metallorum tribuit qualitatibus externis, calori scilicet concoquendi 8 c frigor) conslrin- tHtirni gendi. Calor igitur hic externus,quicquid in metallis imperfecte w« & egi. mistis ab argenti vivi natura est alienum, secernit, diducit,& exu- rit. Idem qualitates igneas utrique semini insitas dum concoquitur Sc producitur,intendit, Sein immensum auget. Idem easdem, dum semen in metalla projicitur,aut in argentum vivum vulgare, adjuvat,ut geminatis Sc multiplicatis vin'ou&»ipsa misceant, decoquant,& priorem mistionem imperfectam intervertendo aut perficiendo,iisdem argenteam aut auream accersant.
4 ASUkki & Postremo definitioni additum est,causam efficientem movere, tpera t*uf* dissolvere, mistionem perficere,ut qua; illius cslcnt manibus ope- egicientu. ra,demonstrarem.
Primum «nim omnis cauta efficiens movet subjectum,aut ma- Metmquidt teriam ad finem aliquem: Motus autem est via Sc fluxus inter ma- fim quid. teriam Sc finem illum. Fiuis autem est vel forma, vel quautitas, vel qualitas,vel locus. Causa igitur efficiens movet ad varios fines. EMpum finis Argyropceiac aut Chrysopceiae sit,ut producatur argentum

Argyh. f.t Chrysop. 27
ReivtUm vc\ aurum.Ergo motus ille ad novam formam contendit.
Fo| im fn i nl plumbi,Aanniiaeris,terti, & argenti vivi non rst sor- Ferventi fer. 013 argenti vel auri,ted illa sunt horum fitbjectum & materia : & ena una Mu- pfictintibus formis,cum materia line forma sobhsterc non potest, ‘> ,ur * lst ncaut illam^cilicet argenti aut auri,induci oportet.\ idendum figitur,qua motus specie abeuntibus tbunis a stanno »plumbo, Metue adsor.
ferro & argento vivo ( quibus perpetuo inhaerere non pos- mamnöfim. F J l nt,li moveantur) alia eisdem scilicet argentea aut aurea succe- “ at ' Existimatur vulgo. motum omnem ad formam este per or- tum & interitum,leu generationem &c corruptionem,quorum alter alteri sevnpev succedat. Et ortum quidem esse motum,aut potius natationem ä non esse ad esse, ititet itum vero ab este ad non este.Quod verum este concedimus tu stirpium & animalium ortu de interitu. At in solis coi potibus simpliciter mistis, non per gene- /« Cerpmkiu rationem & coi ruptionem, sed per distbhitionem & mistibnem si m pj'« ,er mi simplicem formam induci sublecto demonstrabimus. Subjectum t* r
autem hoc,quod corrumpitur aut generatur in vegetabilibus & a "
nimalibus, aut dissolvitur Hc miscetur in mistis simplicibus tantum remotum aut propinquum. Nam quod est manuum,id est femen,nec corrumpitur,nec dissolvitur,fcd illius ortus est per solam perfectionem. Qu® omnia dilucidius explicare constitui,nc paradoxum proferre videar , tum quod & solvenda: qu.elliont proposit®, tum omnibus argumentis' Erasti hac explicatione posthac satisfiet. Omnis motus in Argyropceia & Chrysopucia Metmin~At. est in mistione & dissolutione simplici. Quid autem mistio &dtl- solutio sit,quomodo dividatur,& inquibus ab ortu & interitu ct.it- |erat,Sc quid utrisque commune fit, dicam, quoniam quaestiones i Hllt st m pitx. h® magni admodum sunt momenti.
Van® de mistione sunt opiniones. Aristoteles sub finem tractatus de mistione sic eam definit. Mistio est miscibilium altera- Misti» quid torum tmio. Hanc definitionem reprehendit Scaliger libro exer- s“ yirifiottli. citationum litarum, eamqttc indignam Philosopho reputat, & sic definit: Mistio eil motus ntinimorit torporum ad mutuum con- DeßnitioMU tactum. Mate definitionis veritas,& qua: de ea plcriq, lenierunt, propter misttonis vocabulum «qtuvoeum dtflicultatem pepere- tunt. Cum enim omnia qu® diximus naturalium covporü genera,scilicet inanima, ut lapides & metalla, ik animata,ut stirpes Hc animalia, ex elemeutoiTi permissione concreverunt .mista omnia appellavi possunt. Sed primi generis coi pot ibus misttonis nomen Corpora inanis proprie convenit, & per lolttm misttonis motum ortum habuc- rnapn solam Ie • at aliorum corporum genera etiam pr®ter misttonem ali- *“
quid aliud habent,nec illorü perfectio a solo inistionis motu pro- umm ' diir. Hinc Aristoteles ante inistionis definitionem discrimcniplins a cagerjs movetibus mutationibus poluit oblcwc satis fk brevioribus

r8 Apologia
sibus verbis, quam necessarium fuiflct : 5c misticmis divisionem silentio prxteriit, nec verbum ullum dc diflblutione sim- Miftio & ilis, plici, qux mistioni adversatur, addidit. Cum autem, ut dixi, filum oppoß. mislioms & dissolutionis vocabulum sit requivocum & in x- ujunt. quivocis partiendum prius, quam definiendum, utriuique divisiones aliqua: afferendae sunt, scilicet tam ejus, quae generaliter & consule, quam ejus, qua: proprie mifiio dicitur. Mi- MisitHu di- slionis vocabulum indicat, ea, qux miscentur, plura este nu- nßoptmt. rnero. Mislio alia est prior, alia posterior: prior est, qux ex primorum quatitor elementorum concursu pioxime & immediate fluxit,qualis est in lapidibus & metallis, & inanimis & subterraneis corporibus, qux primam esse eorundem Elementorum (b- bolem diximus. Posterior vero est, qux ex jam mixtis elementis prodiit,qualis est in stirpibus & animalibus, eoi umque partibus. Diviso fetun- Aliter potest dividi, ut alia sil ä natura (bla, qualis est in omnibus corporibus naturalibus,qux solius naturx vi concreverunt. Alia ab arte, qualis est in corporibus jam a natura ortis, qux rursus arte miscentur,ut in divetix speciei corporibus,seu sint sutilia,aut Diviso ttrtia ljq„ida, aut sicca , aut nimutistnna corpuscula trita. Sed & ejusdem mistioms alia est divisio,ut altera sit ad formam unicam eorum , qux miscentur,constituendam : qualis est in omnibus corporibus naturalibus,qux (iram quxquc eamque unicam formam consecuta simt: Altera est,qux ad unionem minimorum coi porum 8c contactum,manentibus eorum formis nativis, qualis est in liquidis corporibus,ut aqua & vino mixtis, aut lulibilibus aut metallis,aut siccis,qux in tenuissimas paries redacta simul miscentur. In hnc enim missione,diversa hxc corpora suas quxquc lor- mas retinent. AI, a ctiani est ejusdem nustiotus divisio, ut alia fit perfecta simpliciter alia comparate. Miftio persecta simpliciter est eorum , qux cum diversarum i ssent prius speeierum, postquam coierint, unicam soimam substantialem adepta simt, ut simt omnia corpora naturalia. Mistio pertecta comparare est, qua: etsi simpliciter in fele introspecta'perfecta dicatur, ad alias tamen coll.ira magis aut minus peifecta est, tam in his, qux diversorum sunt generum,quam qux diversarum simt speeierum Mißieptstäa sub uno genere proxime comprcliensarum. Quin etiam & hxc eompmtt *- ni jjjj on | S perfectio comparata varie xllimntur, aut ex actionibus nt “ ^ corporum , qux missa sunt, prxstantionbtis aut ignobilioribus:
aut ex connexione partim mistorum corporum solida vel imbecilla : aut tam ex viribus A- actionibus corporum mistorum,quam eorundem compagine. Mista enim tantum corpora ut lapides &; metalla,fi torum vires A: actiones considerentur,ignobiliora exteris corporum generibus indicabuntur, quod ex sola clcmcuto- igtirp« «. tum mistione constent. At plantae motum quendam habent,animalia.
Diviso qiiar.

Argyr. it Chrysop. 29
^ a liamagis manifestum: homines vero prxter motum rationis, mmaka per * ^ iiuclligcnrire (unt participes,& pranliuitillivna edunt opera .jdtiura sunt * u,c lUe agendi facultate magis definiuntur. Et hac ratione per- T am •ectiora dicuntur mista inanimis,nec 11011 caceris aliorum coipo- Mfl* finpli- ftitti generibus. At li iisdem plantis Sc animalibus connexionem 5 ^ ‘bliditatem opposuerimus, horum laue mistio erit perfectior, p e ftc,ncm.
,011 enim ita facile in partes distrahentur aut dissolventur, quip- P c quod magis perpetiendi quam agendi munere defungantur:
Sed Se inter fe lapides & metalla,& liaic inter le collata etiam per* secte magis ant minus mi Ita dicentur. Quorum enim metallo* r »m partes, ex quibus constant,humido scilicet & sicco, adeo tc- na cttct lucrent,ut igni diffolvi aut distrahi haud quaquam poflint,
Peffectius mista dicentur, ut argentum Sc aurum. Atque hac de ^Arpent. vivi caula etiam argentum vivum. Qux enim p ne ter hanc arctam & perfectitu mi- indiflolubilensmistionem adeo ecquali liint temperamento, \\xft‘ ime st- ferri furlum igne nequeant,perfectiora etiam mista appellantur,
Ut eadem argentum & aurum, fecundum uniuscuiusque p Q ^ c ~ ctionis gradum. Quorum omnitun accidentium cauti» in lupe- n>r _ vioribus est dicta. Quod si in his corporibus inanimis aliquod corpus reperiatur,quod Vires & qualitates nimium exuperantes obtinet, sive a materia, sive a forma,seu temperamento, live ab omnibus protectas, Sc pneter has iiieiit inddiolubile Sc fixisti. mum,& inigms violentia persistat', id undequaqifc perfectistime PcrseRifimt erit mistum. Non enim solum perpetiendi potentia,led agendi mistumtp t i<i facultate erit definitum. Sane in metallis nullum tale corpus repentur. Aurum enim quod in metallis perfectius est mistum, n ullis facultacbus agentibus , sed perpetiendi tantum potentia e “pradituin, Quocirca exterorum metallorum mistionem im- pei iectanv lvaud quaqnam perficere potest. Vltrumquc autem Semen awtfi- ■eilicetagendi facultatem & perpetiendi potentiam Argyrogonia atmest perse. & Chryloguina,id est, lernen argenteum Sc aureum oüuinet , ex- cellein ius vero lernen aureum. (Quocirca undequaque perfecte' um
mistum eum fit, exterorum corporum & argenti vivi vulgans imperfectam mistioiicm perficit, ut mox dicam. Cur autem fe- turir misten. tuen argentifictim anraurificum perfectiori mistionc & faculta- t»r,pntftitit- sibus (it prxdinm aquam argentum & aurum, causa est,quod cie- w vim ha. Menta corporum nustorum,qux ruvlus milccntur, alios Sc nubi- icn ' > V ,a " liores effectus parium, quam qux primo milccntur. Vires enim f cmel O’ pri* Cementorum nondum miliorum solam mistionem csticium, *'
cum a nulla alia particulari S. insita vi,sed ex (esc moveantur,qualitatibus externis juvantibus. At qualitates in elementis jam ini-j ftis alterius imperio subjiciuntur, Sc tantum lunt instrumenta fot- Mx misti,quae multo prxstantior Scnobilioi est,quam loimalim-
plicis Elementi. Calor emm ignis, ut ab anima (novetur, in ani-
*1,'.litus

. JÖ A I» O t CJG X A
imlibüs est principium mutitionis,qui (ine anima non aleret. Sic argentum 2c aurum ex elementis Sc eorum viribus & qualitatibus proxime fluxerunt, ex Arillotclis dc ca terorunt opinione. Hinc simplex est Si in intimo gradu eorii mistio. Semen vero argentifi- cum & aurificum ex argento <k am o St luo argento vivo jam mistis,rurfiis coctione iterata . aemula natura arte ministra prodic- fhrt numero runt.hinc admirabiles producunt effectus. Sicut autem nristionis ß miscentur vocabulü diximu»mdieare ea, qua: milcenrur, plura este priusnu- ßunt unum, mero,deinde fieri unum, sic ex divel lo distblutionis vocabulum indicat id, quoddislblvitur, unum prius quiddam tiust'e, quod in Vnum numero plura postea diducitur. Unum quiddam intelligo.quod vel conti- JidtjsolvituT , ntmm est & unius formae, ut unumquodque coipus naturale (ua rnpturafttdu- forma constans: aut cujus partes iunt tantum contiguae ,& ex cl,ltr ’ corporibus diversae speciei coagmentata;,ut unum coi pus este videantur,ut aqua mista vino,aut argentum auro. Hujiifce corporis genera,si dissolvantur, in priorii formarum suarum corpora redibunt,cum tantum cstent contigua,nisi corrumperentur. Illa vero, qua* Icilicct uniformis (utir essentia:,& in quibus materia & forma tusdtuxi» du- continuantur, bifariam distolvi dicuntur. Aut enim fit resolutio o- flex. nimum accidentium eorum u(q> ad primam materiam, nec quidquam (Insile prioris corporis dissolvi apparet,ut in omnibus exustis corporibus, & bacc dissolutio dicitur interitus sive corruptio: aut pereunt accidentia quadam, 6t quaedam sensilia supersunt, & communia tam priori materia;, priusquam distblvcrctur,quam jam dissoluta:, nt mox dicemus in metallis,qua: margcntuin vi- Mifiioir dis- vum dillolvunuu. Nobisdc mistione & dissolutione simplici est solutiofimptex sermo, quae ex bis, quae dicta fiint,ab ortu & interitu,(eu gencra- •hortu&m- tione & corruptione differre nianitestum est. In his enim fit in- tentu dtfe- tcurus prioris liibstantia, & ortus alterius, Sc omnium acciden- ” B, ‘ ■ tium priorum mutatio, nihilque exeo, quod prius sensile erat, fu-
tentu fit em. potest. Ideoq; illas non per motum,(ed per mutationem heri dixit tmmcKudtn. Aiistotelcs. lltcum ligna exuruntur, pars infumum,parsincinc- tium teso/u- res verritur, Sc peracta corruptione nihil sensile prioris materiae tio. ligni, nec accidentium ejusdem eetiiitui. Hanc coi ruptionem
fiejolutio tn app e ll, int resolutionem in primam materiam. At in his mistione, primum ma- p c j], c< . tl j ( dissoltitidne simplici,qua miscentur diverse corpora, aut Inmtjiione £r st lla m ‘^ a dissolvuntur,non omnino quat sensilia accidentia prius difolutione fuerant, dilpereunt, sed aliquid ex eorum materia priori senlise fimphei ni fit perit,aliquid manet. Cum enim ad lapidis aut metalli ortum elc- rcselutie em - menta miiccntur, qua? vera est mistio, quae in his prius fuerant mumucci den- senlilia, etiam post mistionem conspiciuntur. Lapides enim sen- tium. filem terra* qualitatem relerunt,metalla aqua;. Sed & cum iidem lapides in calcem dissolvuntur,terram referunt. Metalla cum in argentum vivum solvuntur,aquam. In csctcris missionis aut \ rcfolu*

Argyr. st Chrysop. zr
^solutionis sprciebus, in quibus diversarum foimarum corpora softrnutur, n uH a c st dubitatio. Metalla enim,qua: fusione liquan- * ur >8c mista putantur, & rursus arte dissolvuntur, suas propria* mas Se sua accidentia propria servant, sicut diversorum corporum grana. Hoc etiam interhas,generationem & corruptionem ">
dissolutionem 8c mistionem limpliccminterest.quodinvcra^^T«' mistione, contrariae qualitates eorum, qui miscentur.viribus quodammodo paribus concurrunt,& ad mediocritatem modera*- „ ncHrrMHt , tioncmque referuntur: 6c hic motus ad simplicem tendit mistio- sicm. At in generatione contrariorum vires praeter motum sunt tn prunate impares,idcoqs quodminus est Sc imbecillius ab ampliore victum« Mre _' «** perimitur. Idcirco neque lignum igni, neque alimentum corpo- ' Mr "™ s unt ri permisceri dicimus, sed illa corrumpi,nova oriri. Haec enim motio ad interitum unius Sc ortum alterius tendit. Suntjautem f((( ^ ,„ fm . Utriusq; ortui Se interitui,& mistioni & dissolutioni verae & simpli- n», mifiinA ci hasc communia,quod corpori« moti prior forma perit,nova o- f dijßUni* ritur & succedit. Sed eisdem hoc commune est, quod ceu ortui »<■ contrarius est intentus ,(ic mistioni dissolutio. Verae mistioni 8c ftopria *’• perfectae, de qua est quxstio,haec sunt propria,ut sit eorum ) qux^' , '“' v#r4 ' miscentur, communis materia: ut tenuissima sint, Sc facile ftcari polsint,qualia sunt liquida aut fusilia: ut contrariis pugnent qualitatibus: Si ut paribus quodammodo viribus certent. His igitur le- D'finiti '* gibus observatis erit mistio, quae sic 1 definiri poterit. Mistio vera Miftidnk Imperfecta 5c simplex,est diversorum minimom corporum in com- ^
muni materia motus per qualitates pugnantes aequis viribus,ur ^ ‘ fiat unio materiae 8c formae futurae, & unica ex omnibus mistis forma nova exurgat, manentibus quibusdam sensilibus accidentibus prioris materiae & subjecti. Sic ex adverso dilsolutio vera DifliUtimk simplex Sc perfecta, est misti corporis partium essentialium, quae vtraßmptid Unicam formam constituebant,secrerio in alias partes,manentibus dein illis quibusdam sensilibus accidentibus prioris materia: aut siib-^*'^*' jecti. Quod autem in superioribus dictum est,aliquo corrupto ,»L £■ aliud g'gm, & aliquo genito aliud coi rumpi, Sc aliquo misto dis- ftr f ta , mu „ j soluto simpliciter aliud mistum oriri, Sc aliquo misto aliud dissol- „»tura subjt- Vi, & sibi invicem succedere, distinctione ex subjecti natura indi- ih tfl. i get. Mutationes enim ha - sibi invicem succedentes in materia re- Materi» remota Se media aut propinqua tantum locum habent,n6 autem in meta m ' d ‘* proxima. Ut puta, gignendus est canis, elementa sunt materia & ?"/>-»§«« remota, panis, caro Sc alimenta, media, quae lernen immediate P r *ibit,propinqua dicetur. Sic in Metallis materia remota ab ar- | gentoScauro lunt Elementa,qua: siibscquiturante metallorum °>tum,media est,metalla propinqua. In hac varia Sc multiplici ina- lCr ia priusquäad proximam ventum sit.plures mutationes per or- tu m & interitum in vegetabilibus Sc animalibus,Sc per dissolutso-
nem Sc

;r Apologi A
ni;in& mistioncm in mistilibu> (impliciter succedere nec este est. Materia pn- At ubi ad materiant proximam,id est, f ernen, aut quod loco i st Ic- xtmanon cor- minis, perventum est, non iiuettt subjectum, utlitboriatur aliud» rumpitur,sed (edidem tantum subjectum peificitm. Quod milii uniis omnium f‘ r fi a,ur - perlpicacius animadvertiile & lubiihffime dixiile videtur Scali- c ’^ ,r ' ger exercitatione (exta,distinctione iccunda. Ovum enim quod est materia pullo proxima,interim cum fovente gallina muratur, dum ad pulli formam pervenerit,non corrumpitur,led perficitur. Et perfici hinc apparet,quod m ovo fracto putamine nihil corru- Inperfectione ptum intus invenitur. Er quoniam, inquit, ovum & femen post materia non ortum animalis definit die ovum, Sc lernen corrumpi vulgo di' perit, sed for- c it ur : verum apud lapientes,quoniam nihil ex iubjecto peiit,non 1/14 subedit corrumpuntur, led perficiuntur. In perfectione enim nihil ex J ‘ ■ materia deperit,led tota peiliilit, priore tantum forma deperdita, alia iiiccedeme. Sic argentum vivum sive vulgare, live ex reliquis metallisprolicitum,mistum Argyrogoniataut Chrylbgonue non corrumpitur,led tantum perficitur. His fundamentis Ite stabilitis, qux nccellaria videbantur, ad ea,qui loquuntur construenda , redeamus ad definitionis caulx efficientis explicationem. Metalla non Dixi cauliim efficientem diducere argentum vivum a stanno, sunt materia plumbo,xrc St ferro, lpla enim non Itmt proxima materia ar- proxima sed gentoautauro.fed propinqua tantum, idcoque dillblutione filii- propint/ua au- plici secernenda est materia proxima ab eorum materia, qua; est re L» argento. at „ entulll vivum. Nec refert,fuerit nec ne fluidum illud argentum vivum,dummodo ab omni lorde & substantia ab argenti vivi natura aliena,purgatum fuerit : imo quo perfectius concoctum •Argent.vtyu erit,proximius erit lubjectum. Si enim a materia definiendum fit tft materia „obis argentum <5t aurum,profesto nihil aliud erit utrumq; quam drar™ nt“™ ar g entum vivum purum , ab omni substantia aliena desiccatum, 'Definitio ar- & definitum 3c coctum , fecundum cujusqite gradum. Aurum gemi & auri enim purius longcquc magis decoctum itlquc ad extremum na- amateria. turx metallicas, argentum minus. Ha:c ita le habere ex mutuo amplexu argenti sivi Scauri & argenti, tum vero ex similitudine in iisdem accidentium quortmdam propriorum in (itperioribus manifestum est, tum quod arte fere aurum in argentum vivum Ignit solvit ar fluidum solvitur, ignis , quem cautam‘dixi efficientem adju- gentum vivit vantcin.hanc dissolutionem potissimum pra.ll.tt. Separat enim ametdUu. Heterogenen & congregat Homogenen: Idque loliis efficit, vel identidem & laspius,atque alternis vicibus purgando h.xc corpora, vel in momento pdmistione feminis argcntifici vel aurifici, quod argentum vivum eorundem quatuor corporum reti- Effectmfimt- net ^ interim dum ignis externus heterogenem« & impurum
nu & tgnu tn g. cxcem it_ Ppst diflolutum ä nuatuOr illis corpori-
materta pro- . V . . , 1 . r
xirnata agtn- “ us i>hen-»n ab argenti V1V! natura lubstantiam.quod relinquitur
mnibuff

Argyr. et Chrysop. ;;
ignibus inexpugnabile eil» scilicet argentum vivum pm um, cujus «amen misti» nondum est perfecta ad argenti Sc aunmistionem astata. Quocircaiplam,nec non argenti vivi vulgaris perfici o P 0r terc subjunxi. MistionemElementorum in unoquoque cor- Misti, perse. Pore naturali pertectam appello,cum sequales eorundem vires in «“ -» «V«* unum coierint,ut calidi,frigidi,humidi,siccique pares sunt portio- ‘ n
n 5 s >cx justitia,ut dicere iblent Medici. Ideoque inter diverse spe- caufittjjicU»- c 'ti metalla solum aurum est temperatum, & aequale. Est enim tk. temperamenium eorum, qux in mistis liint, principum qualita- Definitio Tt- tum proportio aequalis. Hanc autem «quabilitatem non magni- stramenti. tudine molis aut pondere metiri licet,quippe quod in metallis, aut Cur aurum ni a rgento vivo uberior fit terrae 8c aqux copia,quam infeliquis o- "
Uinibus corporibus naturalibus,ted potestatis vi Sc efficientia,cui omnia plane accepta referuntur. Quod igitur elementorum, eX quibus aurum concrevit, vires Sc qualitates llnt aequales,in partes distrahi, aut in fumum te attolli non patitur: ticcum enim retinet bumidum, ne evolet: Sc bumidum conglutinat siccum, nein cinerem abeat: frigidum calidi ferociam coercet, & calidum fri-
f idi torporem excitat. In summa in auro omnia squalibus viri- tn auro omni* us agentia & patientia fele ad moderationem redigunt. Sedar- " «kr*t* gentum vivum vulgare propter frigidi & humidi exuberantiam, violentia ignis externi furtum in vaporem fertur. Non tamen cernuntur partes sicca: abhumidis propter mistionem uti iulque stimm dijfiu' arctistimam,propter quam bumidum rapit fecum terreum. Quod vitur. perinde est,ac si dicatur, substantias elementorum in argento vivo adeo unitas quidem, ut divelli ab invicem nullatenus possint, vires autem aut qualitates eorundem impares Sc inaequales este.
Qua: autem in clementis argenti vivi reliquorum metallorum vites aut qualitates inlunt, non usque adeo fiint inaequales, magisque ad temperamentum accedunt: attamen in ominbus indefinitum est bumidum,cptod definire neceslecst, utjad temperamen- Humidum in tum argenti aut auri accedat- Tum perfecta appellatur mistio. "Mercurio est Hxc perfectio concoctione sit. Concoctio enim ait Aristoteles, ‘"definitum. est perfectio quaedam. Quaecunque enim concocta sunt,perfecta tm '
etiam sunt Sc genita. Concoctionem autem este perfectionem, m ’ inductione probatur. Quarcunque enim communiter concoqui eonccduntur,priusquam concoquantur, imperfecta este conlpi- eiuntur.ea denique per concoctionem perfecta fieri. Dixi autem
concoctionem 8c perfectionem fieri a causa efficiente quam definivi. Quod quomodo Sc cur ita accidat, plenius etiam explicandum est. Sluomod, &
Materia, ex qua arte ministra femen argenti aut auri prodiit, urit argentum vivum, sed coctum, scilicet argentum St aurum. ne Lrfiüat fernen hoc calidum est Sc siccum; concoctione enim has vires Sc p rt -
2. f r oi. C qualita- ximam.

34 ApologiA
qualitates acquisivit, quippe quod omnia concocta Cc calida sint. At materia nostra proxima, id est, argentum vivum vulgare Si quod exteris metallis inest potentia proxima, frigidum est 5 c hu- midum,aliud alio plus minusve. Cum igitur seinen & argentum vivum admiscentur,facile coeunt, ob eandem utriusque originem proximam & fusione calor igneus ca magis miscet. Qualitate» autem seminis calida: & sicca: agunt in qualitates frigidas & btimidas argenti vivi.Sc illa: agendo repatiuntur, öchae patiendo re- agunt Quod si ambarum contrariae fuerint vires aequales,ut puta, semen sit calidum & siccum octo gradibus , argentum vivunt frigidum & humidum totidem gradibus, traducetur argentum vivum ad temperamentum. Et feie idem fiet, quod 111 aqua calida & fervente mista aquae siigidx > qux ob contrarias qualitates pugnantes fit tepida,& temperata. Verum calor in aqua est adven- titiusöc externus. At in semine at genti vel auri insitus. Quod (i seminis & argenti vivi vires fuerint inaequales, non sequetur temperamentum. Vcluti si seminis calor & siccitas fuerint octo graduum,argenti autem vivi frigiditas & humiditas unius tantum gradus,hae dominio illorum subjicientur,& argentum vivum vertetur in semen, nunoiis tamen efficacia: ob evictos aliquatenus caloris & siccitatis gradus in semine. Dixi enim 01 tum & interitum fieri,cum vires agentium nimium superant,patientium vero parum resistunt,mistionem vero quando aequalibus vitibus con- Cur turum & trains certant. Hinc argentum & aurum in naiura liia argenti) tuf/nt. *n ut- vivo mista in ipsum non agunt: non enim contrariis interfcpu»
- M gnant qualitatibus,sed eodem sere lunt temperamento. Cum igi-
rmtumvivS Illr argento vivo tam vulgari, quam ci quod cancris corporibus * mistum est,accesserit temperamentum argenti vel auri vi qualitatum alterutrius seminis pugnantium aequabiliter adjuvante igne externo consummata ent pcmuflio, & statim forma argentea vel aurea prosiliet, & radicitus tinctu icpericnn metallum. Terreum enim argenti vivi actu est album, Sc potentia rubrum, & cum decoquitur millione seminis aurifici rubescit, 8 c suum humidum tingit in citi inii. Color enim omnis dl a ferro decocto: hoc in ochra citrini coloris demonstratur, quae coctione fit rubra. At femen argentificum.cumfit semicoctum , tantum nem mut.it colorem terrei,sed argentum vivum permutatum retinet proprium colorem,concoctum tamen magis. Plura de materia proxima & causa efficiente diccda fuissent,sed ad alias pertinent quxstioncs.Satis sit ad eam, de qua agitur, vere, aper te, Sc fine fraude h*c demon- straffe.
rr.P.tn %Ar* Tertia ex ordine Argyropoeiae & Chryfopoeiar pars tractanda
. £• succedit,Methodus scilicet agendi 1 , quae praeceptiones tradit, qua , riiftnttfi ai te argentum vivum vulgare praeparandum iit, ut proprius adi •Wuj. argenti

Augyr. et Chrysop. J/
«fgcmi vel auri naturam accedat: & metalla impectectc nulta m ^attviain arnento vel auro proximatu rclolvenaa sint: Ium ve- r<J via ex argento vel auro semen nrgentificum vel atmficmn t*oducatur. Tandem quomodo cadeitt 'materia pioxima cum ate| utro (emine misceatur, ut ex amborum mistione argem ex allt aurc« forma: corpus exsurgat. Dc hac parte brevius ddlcre- ^(hrntvb !, c decrevi. Sane novi qua arte argentum vivum prxpatetut, aut ‘*
’‘‘ u '*um,pUnnbunivftc xs in idem resolvantur,& supra quidquam wm>re ^; ym an 'gi- Sed Se quomodo ex argento St atuo Utrummie leinen o- dl m
alatur,aliquid (ubodoratus sum. Verum latius cxilnmayi «quxK- §«»- Vtnt» celaverunt arcana Auriqui hujus artis peri«, ne vileseeret mtdofimcn ars ,silentio etiam praeterire, quam temere in vulgus tanta myste- mature* au- *’ a profanare. Satent,imo plus.qunmclcccat,(imiicendi mate-"y Jiamproximam cum utroque semine methodum indicav ero. Mi- £ * Oioms hujus methodus bifaria dividitur. Altera est aemula & imi- ttr , Am tM «x naturw.Ahcraest vioU-nta.Priov est quae imbecillo prunum ximafm r IuM 'calore externo,deinde iensim & per gradus aucto materiam pro- semine du. ximam una cum tuo semine argentifico vel aurifico concoquere ptex. docet,dum ad ntistionemöc unionem perfectam pervenerint, ut 'Defiuiti» p» Irine argentum vel aurum concrescat. Posterior methodus mi-A"*™ tor. flionis Ici licet violenta est, quae projecto alterutro semincinstan- hum,plumbum, aes,ferrum & argentum vivum,cujuscunquc gc- mtnu neris demonstrat argentum vel aurum ftatimin momento, igne metbedi adjuvante,producere. Discriminis liujusce ratio est,quod in priori agendi methodo minus validae lint utriulcjue seminis vires Lc qualitates ignea:,quam ut mometo postint luimidum argenti vivi Vel vulgaris.vel ex cceteris metallis proheiti concoquere & definite,itaque scnfim moveri materiam expedit. At in postci iorc mo - do vires hae igneae (eminis adeo sunt validae,utprimo statim con- vursii & contactu calore externo adjuvante omne cuiusque generis argentum vivum decoquant & transmutent in argentum vel aurum: non secus ac ignis violentissimus 8c licca & viridia ligna statim fine dilevimine conficit 8c exurit > nec impedit humidum a- queum, cum tanto fervori resistere nequeat. Qui tarticn ignis fi Hure, & di. imbecillus esset .viridia ligna non -eque tanta celeritate exure- virfi via »- 'et. Utriusque methodi in opus deducendae ratio non omnibus una endemq; est,quibas tamen vmus atq; idem est finis & scopus; '•
Vc, um methodum,quae magis ad naturam accedit,magisque lenibus fidem faciet,paucis perstringam.
Prioris nrteihodi duos tantum agendi modoS recitabo. In Dn medlpri- «»ni opere, inquiunt PKylici, opus est agentis robore, & corpo- r * s pasturi ditpoiitione. Argentum vivum vulgare etiamli fit ma*
'eria argento & auro proxima, tamen est temperamento prx- '<r modum frigido &. humido atque indefinito, & longe magis
C a ab at-

;6 AfO LOCIA
ab argenti aut auri concoctione distat, quam argentum vivum J Quomodo ex reliquis metallis arte proliciuim. Si igitur consilium iit argentum a gento vivo vivum vulgare in argentum vel aurum transmutare ex praescripta communi esi p r iore methodo , necefle erit illud prius purgare, & a nimia frigi' aun misiopro- dirare & bumiditate vindicare: alioqui concoctioni nimium esi ducatur auru p et connimaX- jja:c igitur est praeparatio. Artifices autem , qui """ in his versati sunt alloquor, & vocabulis artis uti cogor, ut signi' jenti vivi, ficantius omnia comprehendantur. «s Sublimetur argentum vi' vum quater vel pluries,dum nivem albedine luperct,dc ut vitrunt in sublimatione excoctum transparent. Hinc teratur & perfidum oleo tartari,igne valido adhibito destilletur in vas recipiens & reviviscat. Sic argentum vivum puriflimum & splendidislirnum habebis,& a frigiditate & humididate nimia naturali aliquatenus ^ vindicatum Faeces enim,qua: illi in(iiblimatione miscentur, quicquidest impuri retinent,humidum autem rarius, cujus & minus coctum in pulveris similitudinem ad superiorem vasis partem conscendit. Purior autem pars magisque decocta gravior & solida in media vasis parte lubiifiit & adhreret, qus pervia est, & ex eadem argentum vivum resolutum & fluidum est quodammodo temperatum. Ex hoc argento vivo defaecato,& argento vel auro in calce reductis fiat malagma. Teratur dmtislime siib marmore, deinde exprimatur crastiori linteo obvolutum, dum aliqua argenti vel auri pars tenuior una cum argento vivo perfluat. Addatur novum argentum vivum purgatum malagmati, quod ob crailitiein transmeare non potuit,rursusque exprimatur. Et identidem toties haec opere repetantur, dum totum malagma percolaverit. Quod si nimium erit contumax,fimo equino calente se- pultmnaliquot diebusenioiiiendum S( attenuandum erit, idque repetendum , dum alterutrum femen totum cum aigento vivo 1 «/«fi» auriir perfluxerit. Sic argentum & nurum soluta erunt in argentum vi- yenti m vum clim aigento vivo. Haec ita resoluta iteratis vicibus dc- .ris. stilla,dum tota in recipiens vas stillaverint liib argenti vivi forma, Quod si quid imo vasis fubfliterit, addendum est ei novum argentum vivum terendum, fimo equino calente emolliendum & attenuandum,idque repetendum, dum totum in va» recipiens stillaverit.
Diflolvcndae uncia: argenti vel auri quadraginta fere uncia: argenti vivi praeparati admiscentia: erunt Qux si non suffecerint, rursus addenda: alia: ufq; ad quinquaginta aut fexnginta ad somnium , quarum beneficio tk vi humida potenti unica illa uncia alterutrius feminis vere in argentum vivum soluta conspicietur. ■drgnt. vivi Hoc argentum vivum metaphorice animatum appellant. Nam nimatum vcluti in animalium corporibus anima caloris est principium, & atd. cauia,& sine qua mortua jacerent corpora: sic argentum vel a irrumpi in-

Argyr. et ChRYSOP. \7
l-um principium est caloris in argento vivo,quod alioqui frigulil- fimum nec quidquam alterarum persisteret. Est autem argen- tum lroc vivum animatum adeo argento aut auro proximum , ut solum ex sese solo acente calore extraneo pauco ternpoie in a - gemum aut aurum transmutetur. Sed ut expeditius o uspem ^ gatur, sumatur drachma hujusce argenti vivi ^Ean, t-qne a - misceatur drachma argenti vel auri m calcem redacti. Redimitu m calcem si prius ex alterutro & argento vivo malagm» conftcia- tur, deinde igne sensim exspiraverit argentum vivum. Uuae nae drachma; scilicet argenti vivi animati & calcis argentea; vel aurea: simul mistae lento primum igne,post aucto sensim u que a igni tionem maximam decem dictum lpacio dccoquantui. um in pulverem candidum vel fulvum desierint. Huic deinde pu ver «quale pondus ejusdem argenti vivi animati adiioeirdirm.mil- «endiim,concoquendum ut prius, dumm pulverem abierit colorem candidum vel citrimmi contraxerit. Atque ita iteratis ^
vicibus aequalitate ponderis servata,totum argentum vivum ani ’J hve< matum in pulverem album aut rubeum sive citimum figetur.
Hic pulvis in pilulas albumine ovi immisto formatus, & in p 01 '- tiuncula al genti vel auri sensim projectus,in argentum vel aurum Ma . um & ar . pmillimü transmutabitur. Posterior prioris methodi modus ea- gent.fniiu»- dem ratione nititur. Argcntü enim vivum a stanno,plumbo & sere r«r. summa avte prolicituv.Jk calci argenteae vel aureae admiscetur, ut n " c J"^crm in superiori traditum est,concoquitur,& in corpus argenteum ve ^ aureum reducitur. Sed nullum ex coporibus omnibus metallicis argentum vivum calci aureae admistum celerius S< pertectius mittatur,quam quod ab argento puro arte prolicitut. Haec omnia operam, diligentiam 8c manum artificis expostulant, nec mh pm- p 0 ß n ior gressu temporis fieri possunt. A quibus excusabimur a posteriori J mrth ^ M agendi methodo,scilicet si desiderato semine perfecto argcntihco aut auvifico potiemur. In omnia enim metalla igne colliquata aem projesta,6<coUiquata illius portiuncula miscetur statim solis partibus al genti vivi eorundem, iplumquc retinet.concoquit & unitum perfecte tingit in argentum vel aurum. Ignis autem externus,qincquideli impuri, exurit ,& in saccent supernatantem ex-
Ut autem ordinem propositum sequamur, confirmandum est «obis Argyropa-iam Sc Cl\ry(opociam artent esse veram. Cuna ’ autem ad confirmationem quxstioms; An sit . multum valeant Auctoritas,ratio & experientia-, postem primum multorum gta- visliniorum virorum testimoniis &auctoritate confirmare veram *sse artem, nisi de his editus esset liber, cui titulus est . Ve ventate f 1 antiquitate artis chcmicx ik pulveris auctore Roberto \ al-
^ase.is cditusPansiisapudFndencumMorcllumijbi. Quapro-
C z P tcr »

%4rgumenta a fatiombtyprom babthbw du* artem con-
ßrmantia.
Mater ia & causa efficietis sunt causa & fundamenta qmniitm ejsc- ftuum.
Jn artu pote, ßa te est id , quod ncfejsa- rmm est ad impellenda* enusttf natura Us ut agant.
\4rs potest tm sitia miscere bet\eficio ignit.
Ignem post miscere Scali- gerprobat Cotta Cardanu.
%j4rtem vere
mifiere ab txemplp vitr> demonstratur.
Aroioou
pter, qui volent auctoritatibus probari sibi veritatem artis, to* ad ejusdem libelli lectionem relegamus. Sed magis rationibus innitendum , & experimentis quibusdam demonstrandum eslc putavimus. Nullis igitur probabilioribus rationibus & argumenti* detendenda est nonis hsc Argyropceia & Cln ylopcria, quam ex iis,qua; dicta him.Sc qua; in refellendis Erasti argumentis posthac- dicenda tunt. Scilicet ex cognitione materiae argenta & auro proximae , & causa; efficientis. Qua: cum utraque ex iis, quae natura sponte (uain lucem edidit,atte elici postit, nemini dubitandum, cilcputp, quin illa ab lia.c perfici, & argenti aut auri formant eX praelcripta utraque methodo arripere postit. Sunt enim omnium opprunt & effectuum tam naturalium, quam artium fundamenti materia & efficiens cauta. Tanta verius autem id pi ivstari poste existimandum erit, quanto, veriffimunf erit in artis potestate este id,quod necelsarium est .ldimpcllcndjs causas naturales.ut agant. At quod neccstarium in arte videtur,hoc solum est,ut miscear eie-' menta materia: proxima; & imperfectam mistione perficiat. Sub- jectununim eautjc agentis est inanimum corpus, nec aliud eiusdem agentis est munus,quam miscere,non vegetare, a’terc, aut cae- tera munia obire , quee m plantarum & animalium ortu tum ne- cestaria. Atqui calor externus qualitates metallorum Lc elementorum materiae proxima:,& feminis ntriusq; argentiftei aut aurifici movere potest,& intendere aut infringere St mistionem priorem intervertere,ut hinc nova nustio inducatur,fimtilq, prior forma aboleatur, alia succedat & oriatur, & calor ille igneus externus est in artis potestate, Veristinmnt igitur erit artem beneficio- ignis imfccrc poste ea,quae ntiflilia limt,iis oblervatis legibus,quas paulo ante cömemoravi,cum de mistione agerem. Hanc mistionem ab igne effici polle, cum ne gastet Caidanus libro de subtilitate rerum,a Scaligcio exercitatione centesima prima distinctione duodecima jure reprehensus est Nam in aLembico, inquit» coacervata & multa, & diver(a,& contraria, ita miscet ignis in eo vale,quod-recipiens dicitur, ur nulla vi pi:*tcrca sejungi queant. Et hic (ane est a natura: nec iguis naturam temere a natura discerpendam este ait. Sed ne longius exempla artis petantur, quibus eam vere misceri demonstrari postit: Nonne vitrum corpus eß naturale materia & forma constant ? Non enim terramon aqua, minus acr aut ignis est,sed ex horum mistione vi qualitatum concretum. Atqui quod vitrum sit, nullum alium habet opificem» quam vitrarium,ucc aliam causam agentem quam ignem. Materiam quidem,ex qua vitrum fit.arsnon potest producere, at lig' ia igni subjicit,a quo exuruntur & in cinerem vertuntur. Defode ci- nis miscetur arenae pur*, aut lapillis perspicuis minutillimc triti?» |iinc uti aque materia igne m calcem redacta, cadcmquc tandem
.gne

ArGYR. et Chrvsoe. i9
’£ nc violento fusa venitur in vitrum. Sicarsmctalla non piodu- argf tum vivum. nec materiam ietninis argentei aut aut ei. ta igni (ubju.it, qui qualitates corunde liibigitöc alterat .rnilcet,
& arti propria lunt opera,efficit,quorum enectus est mmio, aut 'atiic oppdita rcioltuio in aliud nullum finapleX.Sanr li vege- 1» «
ta tiOnem,scnsum,pei mutationem unius individui in individuum Plasltataut animalis induci oporteret, ignis aut calor igneus hsc wrw »‘inime praestaret,sed vis k calor efficiens insitus materia; Sdemi- ^
•'•■qui non est ex genere caloris ignei,sed ccelestis & proportione Materi* Jm t« witicntostellarunu'efpandens, ut, redte ait Aristoteles. mmatoru cor-
At quaestio non est de vegetatione aut sensu. led de mistione r u ’ n P inanimorum corporum,quse noninlita vi,led pulsu agitantur ex- tc, no. Quod li objiciatur in materia mistortiin corporum limpli- "t,"»» vt > titer vires etiam liras inefle, quibus ad formam unicuique pro- ' priam promoventur; iit ita,non idcirco tamen minus forma as- g cn ti aut auri in materiam illis proximam inducetur. Si enim vi nustionis eadem materia proxima coldern affectus corporeos in» duat,qnos argentum & aurum eam mistionem calore externo a« gente efficere noverimus, argenti quoque aut auri forma eidem materi* proximae inducemus. Ex accidentibus emm argcntoöe auro propriis 6c sensibus cognitis formas eorundem intclligmius, cum ignota: sint nobis differenti* illorum Ipecificx. H.xc enim accidentia propria ,ut 8cin.cxteriscorporibus naturalibus, for. niant unicuiq; propriam sequuntur. *j H*c autem Erasto rclpon- Airus luculentius tractabo. <f Etsi autem h* probabiles sint ra. tiones,quibus Argyiopceiam ScChrylopoeiam detendere postem, tamen experienti* majorfides adhiberi iblct, praesertim in cste- ctibus ejusdemArgyropoeix & Cliiyfoparis , quiteasuum judicio,quales sint,vere judicantur. <f Si enim quod h*c ars pollicetur, id est, argentum aut aurum, verum est, fidem facit dcinon- stratio.ubi utrumque proprium lubici it examen. Quod in iis ar- Cenfirmant tibus qua: solam ratiocinationem pro fundamento nabent, non akexpewatn. ita demonstratur. Idcirco experimenta duo enarrabo, qu* non femeUcd identidem liepius probata m animum induxerunt,ut artem veriffimam elfe crediderim. Neleio an scriptis fides adhibe- Mercurius ex bitur. Sed parum folicitum me reddit; crediderit Erastus nec ne, /?<-»«» aut quivis alius luijus artis ignarus. Affirmare tamen bona fide poslum,vidiffc mc argentum vivum a stanno arte reducturo vere '
fluidum, vt vulgare,in purum argentum transmutatum fuisse. Ex p er , m t/itu»>, stumque libris ftanni una aut circiter argenti vivi proficitur. Purgatur exemtum lavacro ex ialc 8c aceto,dum fit splendidum, qua- tuov unciis hujule argenti vivi adniiffetur una gummi cujusdam ar gentci fulibilis & fixi. Eit autem fusibile & fixum mistio «mus unciae puri ar.eenti cum quatuor unciis, arsenici prius
C 4 IvjbU»

4o Apologia
sublimati,purgati & per reiterationem sublimationis fixi cum eodem argento. Hinc solvitur vapore aqueo calente, dum confpi- ciatur ut oleum fpislum. Hujus igitur olei portio una cum qua- tuor argenti vivi e stanno arte educti mista vasculo vitreo includitur,& vi caloris primum imbecilli > deinde aucti usque ad decimum diem cOcoquirur.diun in pulverem cinereum fixum fubsti- terit, qui cum plumbo liquatus & examini cineritij probatus, vertitur in verissimum argentum. Cujus effectus cauia in superioribus tradita est.
Alterum experimentum est argenti in aurum mutatio hac me- ttr >n ^ thodo. r>cstill,miraqt'a acerrima Sc tingens,quam plcnque no- ” " runt.destill.ua i ursus destillanda ell&la:pius,& dum nulla; faeces
post destillationem in imo vasis resederint. Magni enim refert pmniaab impura ficce dccrassitie este purgata: purgandum etiam est argentum vivum vulgare pluribus repetitis lublimationibus, dum perspicuum fuerit, hinc reviviscat. Solvantur (eorlim a destillata aqua acerrima uncia: duae argenti purissimi. Eadem aqua solvantur seorflm quatuor unciae argenti vivi purissimi, misceantur follita: destilletur aqua primum imbecillo igne,dum tota destillaverit. Hinc augeatur gradus caloris, ut etiam argentum vivum destillatione exspiret, frangatur vas vitreum. In nno vasis inaffam argenteam conspicies paitim cinereo,partim rubro subobscuro colore tinctam: Tandem reduc in corpus. Hoc argentum etli noncjii mutaverit colorem,neq; sit aurum, purius tamen pllSe solidius quaru naturale argem mnipsinsque humidum magis definitum. Idcirco in examine auri scilicet cementi aegerrime pec nisi repetitis ficpiiis divellitur. Quin etiam solutum cum fuerit ab aqua acri separationis,ramenta quaedam auri puri fiibsidcre conspicies. Hoc signo totam argenti mastam in aurum mutari fximplH pre- poste judicabis, cum fit eadem totius, quas & parris ratio. Hoc Mit- opus maturationis fructim speciem quaiidam gerit. Cumpi imuin
enim uvae maturescunt,grapa quaedam nigro colore perfusa conspicies, caetcra autem sine ul|a coloris mutatione,quae, tarne pra;- cedente & continuato colore maturatione peracta, nigra sunt Coloret diversi omnia. Sic si idem argentum saepius solvatur ab eadem aqua acri, fencadmiiisi. eique admisceatur argentum vivum solutum, & destilletur aqua;
& exspiraverit argentum vivum & masla subfidens in corpus reducatur, tota in aurum mutabitur. Varios etiam subinde colo- y4r&«tu”> •- res coctiones reiterando contrahet, dum tandem tubeus.fpkn- ynntsät cum didus, fixus & inpermutabilis color apparebit, qui perfectae con- *quafortt msi coctionis signum est. Sed magna in reductione in corpus adhi- ubartisice pe. i, e ndacrit diligentia.nc ntmiuni decidat pondere, alioqtiitotum - fere argentum in spiritus aquatum acrium m reiteratione operis
"' in vaporeifi evanescet, nec aliud pcticuluni, tn hoc experimenta
pf«V-

Argyr. et Chrysop. 4*
pwtimtsctndum. Intertrimentum hoc evitare potuerunt 'mge- ni on,neque ratio suadet omnia in vulgus profundere. Hacc a- Causa muta. gtndi methodus etsi a superiori diversa lit, tamen in utraque ea- ri<m« d(n ) wulit.idcmque est effectus. Hoc enim tantum agitur. & <a> SeUm.
P c dictus Isepius etiam repetendum est, ut omnis aliena ah argenti vivi natura impura substantia a metallo secernatur, folaque a'genti vivi lubstantia pura supersit, qua: concoquenda §c defi- ntenda cst.dunt colorem citrinum contraxerit, lignum perfectae concoctionis. Atqui hoc experimento & agendi methodo haec °mnia pratstamur. Certum enim est solutione cujuscumquc corporis misti in fluidam confidentiam ab aqua heterogencam & impuram omnem substantiam excerni. Hoc exemplo falis Sal purgatur communis atri & impuri demonstratur,qui solutus in aquam ab 1*1 alta ne.
3qua impuritatem omnem in vasis imo derelinquit. Qui autem 111 aqua clarislima effusus & solutus est. si agente calore meraffe- tur.nivcus conspicietur. Secretioni autem huic adjumento erit argenti vivi substantia pura,ipsum enim quod suae natura; est, retinet,alienum respuit. Et in reductione post coagulationem,quod hctcrogeneumöc impurum est, abit insseccm. Quod vero purum est, liquatur & in canaliculum ferreum projectum in metallum frigore concrescit. Vis autem ignea aquae acris definit tk concoquit humidum; terreum autem argenti, quod actu est album,potentia rubrum, per operis reiterationem rubescit,limiti- que humidum tingit in citrinum,fc hic colorest indelebilis ,cste- him radicitus infixus. Sic argentum ab iisdem causis,quibus & in fiiperioribus agendi methodis, in aurum transit. Cum enim sensim illi accidentia auro propria accedunt per praeparationem, tandem aut i formam contrahit. Omne ennn 'corpus sub certa quantitate stans apprehendit ad se formant in momento. Argentum autem, quod propius ad auri naturam & ntistionem accedit,quam reliqua ntetalla, facilius hac methodo tbrmarn auri ad fe trahit: caitcra aegerrime: sed excernendum prius est ab illis argentum vivum fluidum, quod cum calce auri concoctum in aurum mutari poterit. Hanc argenti in aurum mutationem hoc experimento nostro didicimus, a similitudine seni in xs. Mutati* firri Solvatur vitviolum in aquam ah aqua,in hanc aquam ferri ramen- ta projiciantur,ferveat aqua usque ad consumptionem tertia: partis illius, sub divo relinquatur, fubfidebit in imo vasis ferrum 3c vitriolum. Effundatur aqua clara,immittatur alia. Hoc repetatur saepius , dum tota vitrioli substantia soluta inaqua, nec non impuritas feni effusa sit, conspicies in fundo pulverem rubrum, qui in folium liquatus & in canaliculum projectus,in *s purifli- *hum concrefc.t Siquis omnia ha:c accuratius perpenderet ex- feriendo öc manum operi admovendo, lucrum inde non mini - ,,m ' sjjf-
C $ mumca-

Tiuit utpolo.
fi» httlHf,
Hiru,
4» AroLoeiA ^
mum captaret,de uberius quidem,quam alia aliqua a> te consequeretur , si modo opus recte perageret. ^ Verum haec eo a nobis scripta non sunt,ditescendi ut artem doceremus, sed ut veram elfe eam demonstraremus.Hic enim finis eil de scopus nostrae Apologie, Scio tamen plures tanto comparandarum otnim gestu flagrare,ut nullam aliam ob cautam Argyropcriaede Cliiysopoeia: incumbendum este putarent: perpaucos video, qui spreta opum immensitate,quam haec ars suppeditare potest, paucis & necessa- riis contenti admiranda Dei opera non solum in plantarum & animalium ortu,sed in mutarum dc inanimorum horti corporum dissolutione de mistione contemplat i dcsiderent.quae hac arte in- Cmßimm tu. vestigando oculis conspiciuntur & manibus palpantur. Ulisfamc- “ licisdeauri sitientibus ut (aris fiat, horum autem piis desideriis ut
provideatur,de in universum omnibus hujusce artis percupidis dc amatoribus,si me,quibus operibus incumbendum sit, consuluerint,dicam ingenue dc bona fide, dc quod mihi,idem quoque illis consultum eile velim. Magna equidem sunt, qua: ex praescripta priori methodo aggredienda verede aperte demonstravi, quaeque si ad exitum perducantur, magno cum foenore proventura sint. Verum omnia haec labouosa,taediosa admodum de difficilia, sive argentum vivum a corporibus metallicis arte somnia eruendum sit,sive vulgare praeparandum, ut ncccste est, (eu argento de auro vis quadam ignea accrrsenda (it, quae in argentum vivum agendi facultatem liabeat,illud de coquendi: seu argentum vivum cum auro tam arctissime per exiguas portiunculas milccndum de vc- niendumlit.utin vaporem utrumque simul sorsum seratur igne agente de in vas recipiens in argenti vivi formam delapsum coire oporteat,seu argentum suinniupraeparatione praecedente sine semine in aurum mutandum sit Pi acterea in hac priori methodo, pluribus opus est vasis,fornacibus, aquis, oleis de quam plurimis aliis rebus. Sed de hxc non sine magis sonitibus fieri, poterunt, priusquam quod quaesitum est, verum esse experientia comperiatur : multa enim in tractandis vasis pericula (olent incidere. Insuper Sc hxc omnia assiduam operam sine iurei missione desiderant. Et si illis incumbendum sit,propriae professionis partes de functiones deferendae sint ncccste est. Atque hinc quod majus malum video, bonorum virorum existimationi plerumque detrahitur. 1 andern ex ram multis de assiduis laboribus, opera, de oleum,ut dici solet,teritur plerumque,nisi ab artifice ingenios o de maxime experto administrentur, qui etiam in causarum naturalium cognitione versatus lit, ut errorem, si primum voti compos non ex titerit,emendare possit. Neque tamen haec-damnanda aut contemnenda sunt, quippe quae ad altera concipienda de capestcnda aditum faciluiiumprxbmua sint. Sed de iis ita sentiendum este
puto»
Inttmmodi- tatis priorit mtthodi.

Argyr, et Chrysop. 45
v v «0.ut nihil aestimanda sit«, Ii clnysogonia: seu semini nostro aurifico comparentur. In huius investigatione ceteris omnibus fx p'olis A rgyroppeia: studiosis omnem operam collocare opor •> fimi
»«.Cognitis enim paucis,qua; tantopere & jure qui lern occuluc- »a aurifici in. ru nt veteres, ca-tera nullius vel minimi laboris a-stimanda sunt. vefiigatun, Sunt autem qua; celaverunt tria luve , Materia,cauta efficiens,& ,n ' 0ci 's,quibus nomen proprium non imposuerunt, led investigan- rr)tf . vtltr ^ tfs ad naturi? opera relegaverunt, ifc reffe quidem. Materia ex stua triticum generatur,est triticum Hc humor ex terra {V aqua mistus: Cauta efficiens partun est insita grano tritici, paitim est ex* ortm st mimi 'erna, nempe calor solis in acrecircumambientc. 1.ocus est terra: aurifici natu-. se in Chr yf oppeia materia ex qna semen aui iftciim generatur,est ral» tft »•/«■» aurum,Se suum argentum vivum: hanc materiam barbaro nomi- ne appellarunt,R ebis, quod ex bina re primum componitur,qu* 'j* Hm * ,w tandem coctione diuturna sutura sit una specie & nuntero. Causa efficiens est partim vis insita in auro > partim calor externus, qui calorem solus aemulatur, Locus est fornax,quam Athanorcm appellant,cum suo tripode arcanorum & ovo vitreo,quo includitur matei la.Humor e terra & aqua mistus calore (olis 3c aeris circum- ambientis agente dissolvit granum tritici > quod corrumpi vulgo sinihtndinec existimatur, ut superius diximus, pislolutionem aut coi ruptio- tntrtu tritui nem sequitur germen, quod est materia semini futuro proxima: irfttnitm**- hinc crescit,multiplicatur Sc senstm concoquitur, dum ad ntatu. r '^ cl - ritatem pervenerit: toto hoc temporis curriculo varios (iibindc mutat colores: sie argentum vivum nostrum dissolvit aumnifc dissolutione peracta generatur germen,quod est materia semini argcntifico Sc aurifico futuro proxima, qua? paulatim concoctione viribus augetur,dum tandem in massam rubram Sc duram ut vitrum concreverit. Et hinc puto nomen lapidis illi inditum v,utt H,mn fuistc. Lapis hio vase effracto minutiffim? teritur At inclnlus var la P‘ *■ le vitreo luto obstructo igne excellenti triduo concoquendus est, dum in pulverem rubi uro seu purpureum fixum Sc igneum abierit,& perfectionem summam consecutus fuerit. In cujus fu- Terra damna. perficie natabit terra impura , quam damnatam Le vituperatam ta & v,tu P e ’ appellant, quae abjicienda est. Hoc postremum opus trium die- tnutlt nun appellare solent. Nec pauciores toto motus tempore colo- res materia feminis nostri contrahit, quam planta. Quarum ta- Tres cetum in men tres prateipuos artis periti notarunt: nigrum,albti & rubeum, femine aunfi. Contracta tamen albedine appellatur femen argentifieum seu c« netantur. Argyrogonia, vim & facultatem habens mutandi argentum vivum cujuscumqtiegeneiis in argentum purum; (cd maluerunt ulterius progredi, & sola concactjone continuata aucto calore aurificum semen producere. Qucmadmpdum autem jactis in agros feminibus cpftcra JSatui*ppuimittit agricola, dum meffis
tempus

44 A P.O LOGIA
tempus adventant: Sic Agy ropoeine cultor,ubi primum vasi materiam incluserit: & convenientem calorem exhibuerit & continuo foverit,nihil illi laboris impendendum erit, sed calori committenda extera,dum semen primum albcdinem contraxerit: atque hinc vim Se facultatem argentificam, tum demum vero continuata concoctione in pulverem rubrum aurificum prodierit. Tmc* suffici* Huic operi conficiendo pluribus fornacibus,vafis, aquis,oleis mi- uht ar,em nime opus cst.sitfljcit unica fornax apta,aurum Sc (iium argentum
»*nc. vivunt. Sufficit unica ad (iinunum auri uncia, nec posterum alia adjicienda est. Nulla etiam polftmt incidere pericula. Semel e- nim incluso femine Sc calore circumposito,nec tangitur,nec loco fnovctur,dum «d maturitatem pervenerit. Neque alfiduam opus est collocare operam,fcd solus ignis fovendus, minus deferenda; sunt propria: profcllionis functiones , fcd magna Se admiranda moliendo,nihil agi vulgo putabitur. Sic apud omnes retinebitur plausibilis existimatio,neque quicqunm illi detrahetur. Porro si ^Admiranda luctum magis expetendum sit, quam admiranda I>ei potestas 111 l)ei poteßfutH operibus naturalipns, qu* ab ejus omnipotentia fluxere, nullus hac arte. huic pulveri aurifico comparandus erit thesaurus , quippe cujus ivttia. drachma etiamsi semel tantum ortum fuhjenr, argenti v ivi 200. hu tamadmi vc P' urcs cx quantitate vinum statim tene extento,uvante,con- raMu. stringet ,& in aurum purissimum mutabit. Hujusce tam admirabilis effectus causa est vis ignea auro, postquam a suo proprio humido seu argento vivo fuerit solutum,longa & temperata concoctione quxlita. Qua: vis cum primum in auro sopita cflet Sc potentia tantum,eadem solutione & concoctione in actum erumpit: non secus ac vis in ovo delitescens calore gallinae excitatur, ut tandem inde pullus eriatur.qui longe nobiliori Se prxstantiori forma constat quam ovum. Sic & femen aurificum longe nobilius suo auro,a quo originem traxit. Vis haec mirifica per qualitates igneas femini longa concoctione quaesitas redundantem argenti vivi vulgaris, autejus, quod metallis inest, humiditate coer- yet Se temperat, atque e* hoc temperamento imperfecta argenti vivi mistio perficitur,statimque aurea forma illi impertitur. Sed xAugmentatio quod magis admiratione dignum est, vires illius in infinitum e* nrium inm- reiteratione operis adaugentur. Si enim femen illud aurificum fcmcl ex auro productum rursus suo humido proprio certa proportione misceatur,solvatur,temperato calore concoquatur, tandem etiam in pulverem rubrum ,Sc breviori quidem tempore prodibit,multiplicatis viribus prioribus , St quo pluries opus reitera* bitur,tanto celerius absolvetur, Sc efficacioribus vinbus.opus augebitur. Nam ceu tritici grana iterum atq; iterum fata numerum Sc quantitatem in infinitum augent: fic femen aurificum iterum ?tque iterum solutum Sc concoctum vires proprias in infinitum
/initum .

I'
Argyr. F.T Chrysop. 45
* u gCDit. Et ut in (cminibus plantarum & animalium proprium ‘ >0c mimus est, sobolcm luam per generationem propagare. sic Icnuni aurisico hoc proprium est,ut piimum saepius solutum a luo ar 8 f nto vivo Sc concoctum, viribus incrclirat, quibus per mistio- ntm eum argento vivo vulgari vel metallorum, speciem suam aureani propaget. Hujusce incrementi meminit Augurellius sub nucm sua: Chrysopceise his Versibus,
Extremo htc tgtturp rudens ne cede labori.
Nam breite atque artit minima efl,sed dsvitis usus. Ergo <eel imprimit ful'öo contunde metallo Confeilipaulum medscammis,tdque beati Pulleris aäutumpra se ‘bimferre ridebit.
Vtigrabtdum puro femen cum rurfut ab auro Haud facth,& multa extrusum collegerit arte.
Qui modttt ex illis, qua pridem exegimut , extat Expressussatiti & fars non omnia par efl, lime tu purpurei partem mox pulleris aquam Immisce,atque illis lentum succende calorem,
£t gemmes tllos ettam fimul excoque menses ,
Quo senemJpattO cunilam prodire colorum Perside at,qualem ternos mir at ut tn annos Viderit,atque brebi fumat,qu,t maxima longo Tempore jam tota quafishfedulut artent.
Idque iterum atefe iterum faciat quotiesefc per all um Id fuerit,tottes bires illius (f ipsum Pulvereum exauiles cumulum,namefc ocjut tpse^t Crescit, & hinc altamJumtt rcttnctcsprtorem Virtutem crescentem ettam,nec crede) e ‘vanum efl,
Illam adeo interdum pnfi is auHonbm aullam,
Ipfius ut tenui projella parte per undas Pf quorit,argentum tum bi$um /iforet aquor.
Omne ‘belimmensum ‘certi mare posset m aurum , Neptunus que super difyos dmßimus omnes Tumfien , (3 *strato lusum Nereydes auro Ire fupet', puro secantes sole capillos Carulca,quo non altus color aptius auro HaretfS athereo cui plene convenit aurum.
Postremum hoc hyperbolice ab Augurellio dictum est, ut intel-
hgarur ortum & propagationem hujusce seminis Scauri in proxi-
Wa materia , Icilicet argento vivo,in infinitum abite: non secus
tu in propagatione aliorum corporum naturalium evenire solet. Sane hujusce lenrinis concoquendi 8c perficiendi ratio adeo est ®mula naturae,ut nulla opus sit arte, ubi primum aurum luo hu- *** 0 » Fuerit mistum, nili quod calore proprio 8c convenienti fovendum

VHerum vi*
/actitor &se- r unor quam recenti orum . •Art difftcilu
Argent. vivH PhttosopborH non commune &
Fornax phtla .
Jopbtca.
•Arcanorum
•Arcanum in jradu calori » confistit ,
in Du potestate sttm
•A-
Talwgemiu.
46 Apologia
fovendum erit semen.Idcirco in adnunistratione mu propagatione (eminis liuiusce nihil utilius , quam alfidiic in contemplatio- hemopeVum natur* incumbere. Inticiari nolim rreentiores hu- juscc artis auctores compcndioiain magis viam edocere, quae ii piatstariprtlfit,ncc tam facilis est, nec cum tanto foenore habet exitum. Insiliamus vestigiis patrum, qui nulquam nos aberrare poste veristime profesti sunt,li naturam ducem sequamur. Neque tamen ex iis,quae dicta sum, tam facilem existimare artem oportet,ut quivis eam statim assequatur. Nam aurum pise parandum est,ut solutioni minime sit contumax, & id quidem fatis arduum. Neque vero existimandum est argentum vivum , quod solvendi altri obtinet facultatem,este illud vulgare, quod palam ä Pharma* copolis aut mercatoribus venit Cum eniilr ä corpore,quod similitudine totius substantiae aurum ictcrat,& temperamento sit calido Jc huinido,solutionem ejusdem auri praestari oporteat, illam quidem similitudinem argentii vivum obtinere negari non potest, temperamento autem este frigidistimo certum est & maxime indefinito. Sed aliunde nobis argentum vivum arte ingeniosa proliciendum & edjicendum est a corpore paucissimis noto,quod natura concoxit' quod etiam similitudine totius substantiae aurum magis reserat,quam argentum vivum vulgare, quodqj nulla arte, sed primo quoq, contactu & attritu cum auro nö minus coeat & misceatur,quam aqua aqua:, jam contemplare altius, quodnam sit illud corpus. Pnvtcrea fornacem, quae continuum & aequalem calorem subministrare postit,pauci norunt. Sed pauciores tripodem arcanorum,& pauciflimi pabulum caloris, cui aequabilitatem prxstarc postit.Totum fere arcanum in gradu caloris consistit. Namvcluti vim pulli effectricem & ovo insitam, a calore externo superari non oportet, alioqui induresceret ovum, nec pullum usquam in posterum ederet: sic vis seminis futuri, id est, auri misti cum suo argento vivo exinanienda non est,alioqui non dissolveretur aurum,nec germinabit, nec fiet materia aurd proxima,sed in aurum calore nimio agente concresceret: rui fus si defecerit calor,laborem artificis frustrabitur. Tandem vero pulvis hic aurificus in Dei potestate situs est, quem, cui vult < largitur Se subtrahit,& frustra ab iis qua:ritur,cui denegatus est. Hinc Palin- genius in lito Zodiaco ait, cum pulverem hüc aurificum viris pii» quaerentibus respondisset Apollo sub aenigmate & oraculo quo* dam obscuro 6t hinc ad convexa caeli evocastet.sic subdit:
Tunc memü di'vm* komme t orAcul a caca Polientes animo Anctpttt,wx tempore longo.
Experti multa & non par^u jumpttku) tUant Invenere Artem,quu non An dignior hUa est,
Fingendi Ltptdem Alhereum,yuem/ttte prophunit,
Hah4

Argyr. it Chrysop. 47
M*ud<]tia<}uamlicet,($ frustra ficis improba qutrit.
Qstem <]u, habet,tUc for e fi »It W/ habn0e decenter,
^ ec fortuna iram metuit tsec bruchi»furum*
s *d tanto paucos dignantur muntre diCji.
;'«W forsan plura dixisse quam qux ad quxstionem propo- Jlta m; An llt ars: necessaria fuissent. Vctum adeo convex* luuc quxstioncs.ut.an eflet ars confirmari non potuerit,quin simul de- •^Onstrctuiy^uomodo esset. T um vero quod his, qua: dicta sunt, felut armis ex penu natur* depromris, argumentorum Erasti ac, em oppugnare propero.
Nunc igitur,Eraste,ad te me converto,nunc mihi tecum comi- vitim* ^Ap$* ftu > congrediendum est , 6c rationibus physicis opinio tua in re, legit f an. «»Ius ignarus es, funditus evertenda est. Sed quoniam m omni- Confutatio au b »s ordo necertarius est,imo instructa utrinque acic.qui dimica- tl 'ri sunt,plcrumqs ex ordine opportune constituto victoriam re- orät 'in rtfil- ferre solent: sic quem prosternendis argumentis tuis Ordinem fer lnim faturus sim,dicam. In primis convitiis, injuriis & maledictis,qui- mtn , H £r „jy t tus Aigyropocix Sc Chryfopoeix studiosos infectans palsim.cum nihil aliud prxstai e possis,nullum a me refponium accepturus es.
Nihil enim hxc ad veritatis cognitionem pertinent ,h*c modestum Se gravem virum minime decent, quem opinioni so* contradicentes , demonstrationum vi & robore convincere oportet, non vetularum petulantium more acclamare, & linentium hominum ritu excandeiccre.Sanein multis,qu* tu proponis,in tuam me iturum lentendam audies quod fundamentis demonstratio- mim naturalium innitantur. Sed ut omnia magis aperta fiant, ■opportunum esse putavi, (i quem ante in confirmatione Apologi* continuata orationis (eric stylum servavi, in refellendis,quae adversus eandem afferuntur ab Er asto argumentis, posthac mutavero. Nihil enim addilcernenda, qu* proponuntur aut enuntiantur , vera an talla sint, commodius & expeditius este puto, quam omnia ad Syllogismi formam reducere. In his enim,qux o- RedaCfit au rationis copia dicuntur , plerunque imprudentes decipi contingit, gumtntcrum Ut pro certis incerta, pro veris falla & vana amplectantur. At in ai his qux ad tbrmam syllogismi reducuntur, omnia nuda & aperta-^””” 1 ' sunt,nullus fucus, nullus ornatus intermistus est, quibus veritatis lux.tanquam densistimis tenebris immersa demens auditoris aut legentis pcrstringitui.ut intelligerc non postit, sed caecutire coga- n 'r. Quocirca ab omnibus, qu* consule, & identidem plerumque, Eraste,adversos Chrylopcciam attulisti,detrahetur verbo- tumde orationis copia & ornatus, & ad nudam lyllogifmi figu- 1 un reducentur. Sic ad Dialecticorum normas exacta, veluti aurum, cementi,llibij,sulphuris aut aqux aeris feparatoti* examini- »»«expositum,explorabitnr,quantum veritatis aut ponderis in iis
centinca-

4? Apoiogia
continentur, & quid de iis, qua; ä me in contrarium adversus ei De natur* afferuntur,statuendum fit,certo cognoscetur. Sed antequam ad »letaUemmm profligandam Argyropceiam & Chry fopceiam accedis.de natura viftmbu ter- metallorum, ut in viteeribus terne'luasponte & natura concrc- r4 ' vere,disputas, & Aristotelem de materia eorundem differentem
tueris adversus Georgium Agricolam & exteros. Qux autem Aristotelis dc exterorum essent opiniones, supra attigi. ExhiS qux venor iit, certi aliquid pronunciarc non auiim: Sed ita,ut vis,& concedatur opinioni Aristotelis potius favendum. Nilul tamen ad quxstionem propositam pertinet,an fit Argyropceia aut Clirylbpoeia ars vera,qux materiam, cx qua proxime in mineris metalla oriuntur, non inquirit: sed illa alia materiam argento St auro proximam naturx liberalitas obtulit,cujus nnstionem Imperfectum perficere postit causa efficiens,ut ex superioribus quX dicta sunt, manifestum est. Prosequeris de natura metallorum disserens,ipsa esse specie differentia,& ductilia esse, neque argentum vivum metallum esse profiteris. Ego quoque in hoc tecum consentio: Sed quam praecipuam metallo differentiam assignas, quod fit ductile, baue ego communem omnibus metallis allero, ut ab argento vivo dc aliis corporibus discernatur. Sed quod este ductile Iit disserentia specifica,nego. Specificx enim rerum differentiae nobis ignotx sunr.Sc loco differentiarum propriis utimur. Neque quod hnt ductilia metalla a feipsis differunt, (cd quod perfecte magis aut minus mista fint.de quod alia igni exurantur,aut iit paitcs essentiales distrahantur, alia minime, ut argentum & aurum. Coarguis deinde chemicos, qui unicam tantum metallorum speciem solis accidentibus disserentem posuere. Tibi etiam in hoc non illis adhxreo. Unumquodque enim metallum speciem & formam propriam obtinet .perquam ab alia differt, Stab eadem nomen habet. Jam ad argumenta tua progrediendum» eorumque dissolutionem,ut in hac tam celebri disputatione,quid certo fit statuendum, mtelligatur.
PRIMFM ARGVMEKTVM ERASTl AD VER* fm Argyropaitam & Chryfopcciam.
t Uxcunquc ars ruinosis fundamentis nititur, cito collapsu-
V^ra cfl.
Atqui Argyropoeix&Chtyfopoeixfundamenta (hnt, metallorum aha esse perfecta , alia imperfecta,dc hxc mutari posse i» perfecta: qux talla sunt fundamenta.
Ergo Argyropceia dc Chrysopoeia cito collapsura est.
De propositione nemo ambigit. Affitnirionem autem hoc probare vis argumento. Quaccunq; formam naturalem habent» St per illam constant, persecta sunt., Unumquodque autem metallum

,, Argyr. et Chrysop, 49
g. St foa forma constat & ab ilia nomen habet,
, ' 1,111 '‘ststfhqua metalla este quaedam rudimematiuri. Ergo
ni ■ l11 st u odquc inctallufh persectum ese. 1’eifectioricm autem ' ««« le *it]ua metalla aslequi non posse,hoc etiam argumen- £ contendis. Ubi primum causo efficiens,flaturalis m.h- -nlimiitl in ca meditato pronare contendis. Ubi primum c.uu.> ..-q
tum in materia peilecerit,cesset,nec amplius aliquid incamcdita-
tur - Neque ulquam naturam aliquod metallum in mineiistenas
'n ahnst mutasse , St figmentum eile, qubd de impevsecta harum metallorum miftionc in mineris dixere Chemici. Cum primum enim a frigore in metallum densata fuerit materia, truser a coctio- stentexpectari. Cum igitur natura viliora metalla in nqbilioia tttrfquam transmutant,minus etiam ars id prxsearc poterit.
Refßonfio <tdprimum Argumentum, perse&a di-
ssefpondeo ad assumptionem: Metalla non dici alia persecta (mtur mcta p r esse alia Imperfecta propter fimnam, sed propter miftionew. w- i a proptn mi.
numquodque cmm persectum ese,iiiormamipectemus,quodpcr^j 0H p„ 0ft pro, cam unumquodque constet, sinmistionem,aliud persectum,aliud pter formata. impertectum. Quod enim imperfecte mistum ese , imperfectum dici potest, iit ignobiliora metalla, quae quod minus mista sint, igne diflbivuntut: Argentum & aurum,quod indistolubiiia sint ab igne,praesertim aurum, perfecta dicuntur. Sic Aristoteles , cruditatem,imperfectionem i concoctionem,perfectionem appellavit, seibro Metcorologicorum quarto,8c tamen qua: ad maturitatem nondum pervenerunt .formam habent substantialem, qua conflant & persecta lunt, ut uvse immaturae. Neque propreren velim .
cuni quibusdam opinati,mctalse reliqua este quaedam rudimenta v, ,
auri,sicut in uvis immaturis dici potest. In his enim vis insita efficiens nondum motum fuuui perfecit i in illis scilicet metallis, cum frigore dentata fuerit materia in speciem metalli, motum sirum peregit natura. Nort igitur falsura est fundamentum in Ar- gyiopoeie. & Clirysopceia, metallum aliud dici persectum, aliud Imperfectum, si mistionem coruruinvicem compareinus,8c aliam ijnpersectani.Sc aliam persectam, A. aliam perfectiorem esse, hiare perfectio & imperfectio in vegetabilibus Sc animalibus, quae for- ?"/«!?>» H- tnam habent sobstantialcm , dici non potest. Non enim constant ,»
per solam mistionem, irt inanima haec Sc mura corpora, qua sola missionis lege diversi disserunt invicem,sed aliquid prae- „y rfl - a p,,^ fsentius habent,quod ea movet, ut formam suam consequantur, utmsoiu me- ut etiam in superioribus dixi. Qiiod postevioti loco dicis, jam taiin, poriectutu a so a forma a natura amplius perfici non posse,nec eandem naturam ignobiliora metalla in nobilior a perficere in viicc- Trbus terrae, concedimus: Nec illis adstipulamnt, qui impeditam firiste naturam dicunt,quod omnia in aurum non transmutant. ^nofpiontcvcatibic-OiKtdumiS ccuRTunopem argumenti tui, s. P seihe«.

j© Apologia
scilicet aitc adjutrice eandem naturam extra mineras terrae,eS tra' ignobilioiibus metallis nobiliora metalla producere non polte. ro Quaedam enim in solius natura; potestate sunt, ut metalla ex sui* principiis concreta, quae sua sponte a sola natura ortum habenti jpe
nullius artis aut alterius indiga. In his omnino imitari natu- pr
ram non possumus,cum quae eorum sit materi« proxima & cau- Waturd sol* sa efficiens,ignoremus. Quaedam vero natura sola sine adjutrice quttttm wn arte producere nequit, ut triticum. Nisi enim terra excolabor^? tfftciri. tur prius, deinde triticum feratur, non propagabitur. Quaedam
vero etiam magis sunt in artis potestate, St quae sola natura nus- l>c quam efficit,nec estectura est sola , ut quae arte miscentur aut dis- d< solvuntur. Nam etsi omne corprts ex sinu naturae prodierit,cx sii illo tamen nusquam natura sola produxit aut producet vitrum. At ta
ars subjicit omne corpus naturale igni,qui ipsum exurit St vertit in hi
cinerem, St hinc ex omni cinere vitium producitur. Sic natus.'» ac
aquam vitae ex vino nusquam destillavit,ars prolicit eandem. Ea- tu
dem diversorum generum Sc specierum aquas vere permiscet,que qi
nusquam natura miscuit. Nihil igitur mii um, si natura postquam tr
in visceribus teri * ignobiliora metalla produxeris,ex iisdem at- e<
gentum St aurum producere sola non potuit aut postit. Quippe rr
ipsa sine arte ignobiliora metalla in materiam argento St auro in
proximam dissolvere non potest ,ncc etiam meditata est,nec can- ai
dem etiam arti proximam materiam in mineris suis concoquere. ll
Aliam enim materiam, aliam causam efficientem habet natura. st
Et ars dissolutionem hanc ex ignobilioribus metallis in proxi- se
mam materiam St eandem nec nö argentum vivum concoquere, c
Sc mistionem imperfectam perficere novit. Ipsa tamen est ran- sj
tum natui* adjutrix. Quippe quod omne corpus (it naturale c
sive agens,ut ignis , quo ars utitur,sive patiens, ut metalla. II*c si
opera tn vegetabilibus Sc animalibus ars efficere non potest, ti
quod motus in illis non sit in artis potestate, sed vis insita mate- t;
(mptnaturtt- ri*. Ar his qnxpropter simplicem mistionem aut dissolutio- J
let in mtsiione nem constant, caul* qu* eas pratstant > sunt M artis porestare.uk a
junt m nriii ignis, Sc ea quaesunt ignea, Sc mistionem hanc inchoare Sc lenii- foieflnu. coquere vel concoctionem perficere potest, ut in lateribus se- 1
micoctis aut perlecte coctis. Frolixtor in hujusce argumenti *
solutione fm.tuin quod ab eo, unquam a machina insuperabili, t
totam Chrysopoeiam collapsuram putaveris, Eraste , tum quod 5
multis alus dissolvendis inserviet. Sed Sc aliud sequitur argu- {
mentum, quod non minus, quam hoc totam artem confodere 1
queat. *
H. Secundum Argumentum. v 5
Persectorum specie nulla est comfnuratio in aliam spccictn ' sub proximo Sc uno genere comprehensam, ut asinus in canem *
trans-

Arg Vr.* et C h RVs oi*. 1 }
fcammutarirtott potest. quia sub eodem genere, icilieet anstnal»
comprehenduntur. « .
plumbum, stannum, tes, 8 c ferrum »argentum
sunt specie A sub eodem genere, -e.bcet metalli compre*
Vrelu-nfa, r
^' go.nviUj eorundem cft inter se commutatio. ®- Hia in haec transmutari non postunt.
Reßronfio. i
Hoc fecundum argumentum saepitis repetis, Eraste. - e pi -
politionem tuam ‘priorem non indistincte nec semper c e cr *
demonstrabo. In stirpibus enim & animalibus diveri* »pectet 'nb eodem genere proxime comprehensis concedendam e e | tabo, quod per ortus & interitus, iive generationis & corruptio bis morum producantur, 8c in corruptis aut genitis nu um pi r accidens sensile supersit. At in mistis simpliciter nego propo itio .
"em tuam habete iocum. Mutatio enim ferri in xs punisimum, ^ ^ ^
quam supra docui,contrarium demonstrat; Et plus sidendum oe- w ^ a(f
bionstrationi > quam opinioni tüte. Atqui ferrum -Se ars mnt iub mettülcM «odern genere met alii, nec iit resolutio accidentium fenüm'm o- /
mmno in illa mutatione, sed utrumque sub metalli forma penna ■ ^ stet. Adjeci etiam experimentum a me probatum de .ngento m muU _ aurum mutato > sine interitu mctallic* form* , id quidem ditsici- ^ lius. Idcirco in ferro mutando in ars quisque nullis aut paucis iumtibus & facilime experiri pote, it, ut propositionem tuam non ptrfici
semper esse veram judicet, Quid ii dixero cumScaligcro ovum cum in pullum mutatur, non corrumpi sed perfici,nec in akcrtns speciei genus transire, sed formam in eo este astui Sed eno,concedatur tibi tua propositio, sed 6c astümtio : an pvOptrerea cohc.u- fionem tuam tibi concedendam putabis? Nonne fi Asinus a ca- titr ” ncMC ^ riedepastus.in femen caninum post longas mutationes tvansmu-
taretur,crederes femen in canem transmutari poste? Hoc tene-
gaturum non puto. Quid si etiam d.xenm , stanm.m . plumbum JUmm«m « aes 5< servum m argentum vivum mutari poste, Ccmatcrvam tKcfi*" Argento Scauro proximam apud artem probavero, noniie illud m boc mutari poste concedes ? Neque enim di (par ertiatio. At dices forsitan,metalla in argentum Vivum dissolvi non poste. A te quidem qui siujuscedissolurionis ignarus es, sien poste non puto, legabis etiam argentum vivmrieste materiam algento Scauto proximam. Ego autem id expertus sum in argento vivo ex «an- no prolicito.quod Cola coctione in purissimum aurum a cau a e t- «ciente mutatum est. Et materiam este proximam algento öc 5,Ur o multis aroumentis superius demordstavi, & ex lns, qua; ie- quuntur, aperuus declaraturus sum. Hic igitur tuum argnmcn ■
* Um nullatenus Avgyropceianvaut Chryfopcciam labctactave po-

f 2 ApOIOGIA
terit. Non enim,ut dixi,eadem est in omnibus ratio Ortus & ist' tentus,quat simplicis mistkmis & dissolutionis. jjj Ternum Argumentum.
Qua: natura efficit, ars efficere non potest.
Atqui sola natura argentum & aurum generare potest. £• Chrysopoeia aurum,aut Argyropiieia atgentum non generare potest.
Propositionem probas hae ratione, si ars esset effectrix ge- iterationis ut natura , nullum inter hanc & illam eilet dilcii' men.
Re(f>onfio.
Ars »otii ceu l^dpoositm est sttpra primo argumento. Artem tantum este
se adjutriccVn & impellentem,omnia autem fieri per causas natura-
pnhfice , fid les,ut praecipue agentes,5c naturam aliquando ekfe lola in visce- adiuveni. tibiis terra.',ex lira materia metalla producere,& eandem naturam
ex materia, quam jam produxit,argentum & aurum generare, sei solani id prarllarc non posse, nisi adjutrice & impellente arte,quae igne & igneam vim habentibus reliqua metalla in materiam argento & aui-o proximam dissolvens, post concoquit & a causa efficiente perficit,si de potentia ad actum promoveatur. Adduxi etiam exemplum de vitro , quod est corpus natiiiale materia & ffivimConstans.quodexomni materia in cinerem versa, vi ignis Constatur,quod nulquam natura lola efficere potuister, nisi ab c- jusdem caulis naturalibus ars materiam pnepaiastet. Quod igitur ais,naturam sistam efficere,qu* ars efficere non postit,si decausir efficiente ptxcipua iniclligas, facile tibi concedam: 1! de Causa adjutrice, minime, Prarcipub vero tn his, qua.' (olam mistioniS lationem & nomen obtinet,ut fusilibus & liquidis, qu-x igue miscemur.
IV. Quartum Argumentum.
Quod imperfectum indioatuinque est, in Ipceie nulla trpe- riUir.
Atqui unumquodque metallum lita Ipccie est persectum. Ttgo.
Met alia reliqua dici imperfecta autinchoatanonpossunt, ut in argentum aut aurum mutari pollint.
Rejponfio ,td cjtiartum argumentum. /
Misture me- Huic argumento cX (uperiir? dictis reipondemus,perfectionis tellurum tm- nomcn esse xqui votum. Si enim lorma & specie? uniusctijusq;
Ar r ,,u nietalli (pectetur,unumquodque est perfectum. Si fitiffiira, lola ™ ‘ auri est ptrfccta: at reliquorum imperfecta. Sed ist flaturalibus
coi poribus,ea,quorum humidinn est indefinitum & definiri pö- teffiimpeilectumdieitur. Concoctioenim inquit Aristoteles, est <]i'3cd.itr>peiiectib (k. fiuctus immaturi priuiquam ffiaturelcnnt,
imper-

Mercuriui
cenumyäur.
Arcyr. et Chrysop. 5)
imperfecti habentur,quod maturitatem, qu* est P'^“ S J''
‘ lrs - Qupd amem uva inamatum (ubtpccienai. P ' ^
propolmoncn, tuam.Eraste, everrit. Uvam quidem .“1 “ d *
™ra.mu, m uvxma nrxproximam & hmnmam"
Sed argentum vivL vulgare paulo ab ImmiAta M g'tate vindicatum, aut quod a metallis arte eductum ist, mag naturali rerum specie persistit, magisque est marem, auro proxima, quam uva acerba uvx niaturx: quippe qi ' >
st defit cauia efficieris,rtatim pqtrescat, st autem eadem p> a: e - vaula,maturescere mst longo temporis intervallo non po > -.
argentum \i,vum nulquain corrumpitur, etiamsi cauia pix *i >
'lux illi oijqin dedit,suerit abiens. Hinc iplum Plinius liquor £,- ?w
ternum appellavit. Vi autem efficiente lamm argcntihco aut . aurific’o.inliia,& calore igneo externo juvante ex eodem argen Vivo statina, argentum aut aurum concrescit.
(fututum Argumentum. V ,
Natura produxit omnes species propter fines ususque csjftos Se stommibus neccllavios.
Atqui ferrum usui hominum xque necestariunr est ut aurum.
Ergo. .
Natura ferrum,aut reliqua metalla non produxit, ut ex his.au- tum efficeret,led ut usui essent hominibus.
A cjponfio.
Argumentum hoc et fi verum sit, nihil tamen ad propositam attinet qvfeitionem: An Ars lit,nec concludit fi propter ustis varios,natiora produxit unumquodque metallum, ex alio aliuq- generari uon posse. Divcrix enim stint conclusiones,& diversa concludendi media.
Sextum Argumentum.
Qui dicunt viliora metalL adem tantmn.rationc ab argento aut amo differre,qua xgei a fano homine disterr ,inlct»c dienn,.
At Carbonarii ita sentiunt. E. Inscite dicunt. '
Propositionem ex eo confirmas > quod unumquodque meta - lum ab aliv.liia piopria specie dissert. All unitionis piobationtm retices,ledex co colligendam dicis,quod lernen argentihcum aut aurificum quidam dixerunt esse medicinam metallorum, eiffis Geber in summa tres statuit ovdiues, priorem quae alterare t tan- ^^ risin,secundam qux palliando tantum perficeret, poltcrioiem k tertiam, qux omnem extrariam ab argenti vivi natura u an Viam excerneret 6c vere perficeret.
Rcjponfio. . . y»« de m edi-
Priorem propositionem jam tibi conceffi, &.astumptioms au- anu m et a He. Voie esse Gebrum in lua summa perfectionis. Seqhos tres medi- m Hielt fc?* ordines a me«phorastatuit.Jfomccu qui limus c&coloicm „eupbm*
.‘ '' X> ■;
VE
tu*

54 Apolooia-
«cgri abjecit, Se omnia sani hominis munera exsequitur: sic ruf talla viliora in argentum vel aurum mutata colorem splendid 1 " 1 ’ Requisierunt & examina eadem perferunt, qua; argentum & rum.Ex eorundem enim perpessione formas dijudicari dixi: Unicam tantum formam omnia metalla habere,ne somniavit q 1 "' dem Geher, qui metallorum genera in fex species divisit. Tibi a" tcm,Erastc,asicntior,improprie dictum e sie, viliora metalla a n°' bilioribus differre , ut xger homo a fano,si ex propriis accidet" 1 bus eorum form, -e dijudicandae sint; sin accidentia eorum c0>" munia tantum inspectanda sint, non omnino inscite ab iisdem ^ ctum existimabo,
Vsl. Septimum Argument um.
Materia unius formx fieri non potest materia alterius form!*’ nisi prius materia in aliam formae proxima; futura; materiam i"".' tetur. At Chemici hoc non nituntur, sed communem dicunt cß £ pmnium metallorum materiam. E-
Ex reliquorum metallen um materia argentum aut aurum em pere non poterunt.
Propositionem sic probas. Caro aut sanguis suillus aut qui" 1 * alius nusquam anima: nosti serit conveniens alimentum, pii 1 "' quam in chylum album,& deindem novum aliumque sanguine" 1 permutetur. Asiumtionem ex hoc probas, quod Chenuci hP c non moliuntur, ut plumbi aut cancrorum metallorum mater'* ita transmutetur, ut fiat argento aut auro materia conveniens^ proxima.
Reßtonße.
Propositionem priorem concedo. In superioribus enim dix" hanc este naturae legem inviolabilem, ut nusquam alterius specis 1 individuum sit alteri speciei conveniens,nisi illud in hoc mutari" 1 ' fuerit. At asiumtionem tuam nego, imo nihil aliud moliunt"' Argyropoeiaeaut Chrysopoeiae periti,quam ut reliquorum met" lorum materia in materiam argento & auro proximam devergi caque a pausa efficiente moveatur Sc perficiatur.
VIII. Offarum Argumentum.
Si materia unius speciei in materiam alteri speciei proxima" 1 mutari oporteat,tota illa mut.jnda erit.
Atqui cum Chemici metallorum materiam in argentum vl ' vum.alij in metallum aliud mutant,non tota mutatur.E.
Materia metallorum iu alterius metalli aut argenti Vivi teriam mutata,non erit proxima argento,aut amo materia, I*"' quam formam argenti vel auri obtinebit. Priorem proposit* 0 ' nem confirmas argumento adducto de suilla came aut sang 1 " ne,qui nusquam erit proxima humano corpori materia , nisi p rl " in chylum & sanguinem humanum, mutatus sit;, Astunip » 011 ' 1 }
pro
b""

prob ' AäGYR. ET ChUYSOJ. Jf
ta||, a Cobium testimonio. Metalla enim mutata in aliam«» m m argentum vivum,videntur die eadem materia: nant
est p ■ ^ didentur elfe argentum vivum,hoc autem line igne
Rt/ionsie. . „ .
, Falletis multum, graste. in similitudine carnis Sc sangu.ms suilli mutandi in sanguinem humanum, fit metallorum mutan rum m argentum vivum. Illius enim langunns mutatio cltpcr corruptionem seu interitum ejusdem,& ortuniChyli.fie langumis humani,in qua mutatione omnia accidentia pereunt, Ae nr, ut o - eunt,resolutio ulque ad primam materiam,priulquam nat anguis humanus, nec quidquam sensilis materiae prioris percipitur > non secus ac in nano mutato in cinerem , qui est proxima viti o mate- lia. At mutatio metallorum non est per corruptionem, sed plicem distolutioncni St secretionem ejus mateti*,qu*ab ai gen- certu- ti vivi natui a est aliena: Argentum autem vivum quod conlpiei- u r tnem tut post dissolutionem , non est per ortum aut generationem,led^ r d ,ff Q i uUc . persimplicem missionem lub aha nova proportione misti corpo- ntm jimpli- ris. In nae mutatione non fit resolutio materi* metallorum ul- um. que ad primam materiam, sed conlpiciuntur sensilia qvuedam accidentia communi priori materi* metallorum, fic posteriori ma- tci iae argenti vivi,in utraque tamen mutatione fit interitus priori* , form* & ortus posterioris. Argenti enim vivi forma non est tot mametallorum. H*c in Argyropoei* ficChrysopoci* confirmatione luculentius dicta sunt, qti* hic repetere supervacaneum putavi. Hac igitur distinctione etsi tota metallorum materia mutata non fuerit, non desmet propterea argentum vivum ex eadem dissolutum esse materia argento & auro proxima,quod a cauta efficiente proxima perfici poterit.
Nonum Argumentum.
Si materia metallorum esset materia argento fic auro proxima in mineris terrae,ipla caula estteiente prxseutc in argentum vel aurum mutaretur.
IX
At nulquam hoc in mineris receptum est, imo postquam propria unicuique metallo materia concreta suent, fic metallum factum fuerit,nusquam permutabitur Ergo.
Metalla non sunt argento & auro proxima matena aut rudimenta eorum.
Reßvnßo.
Nimis tibi incumbendum non est, Erastc, in probatione hujus argumenti, quod totum tibi concedimus esse verum in mineris teri *. At ex iisdem metallis extra minerai um locum argentum vi- vuui prolici non posse a causis naturalibus arte adjutrice, fic per» fict in argentum aut aurum, tibi quidem, Eraste, est impossibile,
V 4 st«*

>6 ApOtOGIA
qui ignoras nft vidisti. At his qui sciunt & experti sunt ,po stibii e & facile. Hxc autem superius demonstrata Ium,ut longiori lC- Iponsidne opus non iit huic argumento.
X, Decimum Argumentum.
Quod natura in mineris suis non efficit, ars quoque extra mi- neras non efficit.
At ex mistioiie vaporum diversx speciei in mineris una & eadem species metalli non oritur,sed diversa:. E.
Ex miilione metallorum diversx speciei cum argento vel auro extra mmcias unum speciei metallum nott orietur. E, vana est Argyropceia & Chiyfbpceia.
Responßo.
Priori propositioni idem respondendum est, quod aliis argumentis, naturam esse prxcipuain causam agentem, artem vero Csksx »«tura- adjutricem & materiam subjicientem, ut causa efficiens agat in ixtftäcns a- eam: Et candent causam naturalem efficientem arte adjutrice» aliud efficere pofle extra roinerai urnlocum.qviod in eodem locO Kante a , rt qlTd efficere non potest; scilicet metalla resolvere in proximam
scia efficere no argento & auib materiam,'quod in mineris sola ptxstatc non po- fcieß. teil. Nihil igitur mirum , fi ex diversis va; oribus diversa specie metalla in eisdem venis otiantur, nec Ii aliud in aliud in eisdem non mutatur. Nec minus mirum, (i cx vulgavi & imperfecta missione metallorum per fusionem iuas quxque formas Lc species retinent: non enim iis legibus coeunt, quibus diximus perfectam effici uiistioncm. Poli haec :t te scripta,Eraste, qux urgere magis videbantur ,& qux ad syllogismi regulas reduximus, iisquere- Ipondimus.nmkis verbis diversis chcmicorum opiniones de 111,1- tena metallis proxima in minei is tertx enarras. Sed veuc an f alsae sint,parum refert, quantum ad propositae quaestionis dillolu- Matiria pre- tionem attinet, An sit ars. Non enim aurum elaboraturi indi- Httn« metallo- gemus materia illa proxima,qux erat in mineris , priusquam illa tim alia 'F coiPtrefcoent, jam enim diximus, id este imposlibile,^j»nxime V' m,nrr “> a - cum tot & tantx sint de materia illa proxima opiniones . non fo- ar~ | u minterCheinicDS,fed&inter alios: Sed quxiimus,maceriam argento & auro proximam, quae est argentum vivum vulga: e, quod natura nobis ultro obtulit, & illud,quod cxmetallis a ite c- jt„ ruitur. Itaque quX contra Chcmicorum opiniones attulisti urgu-
firseCte mista. riieiita de materia illa metallis proxima in mineris tcrn-c, i.! !cnno *•» iterum re- prxtereo, ne in iilis confutandis operam Sc oleum teram. : fxc ma, cmm Argyropociam Chiylop-ci.iin non oppugnant , qus .>his 4!t *T nititur principiis. Sed iis tantum argumentis respondere ^ifope ejtmtpa. f\,i > quibus artem hanc oppugnare contcndj^. Multa tamen a te docti scripta in refutandis Chcmicorum opinionibus non ieiasia- bor, scilicet rem nullam vere Se wrfecte nustapi aut oriaVn i«.
' iikm

I
.. , Argyr. et Chr ysor. r/
illud rcsolvi.ex quo proxime niiflst fit vel orta, Neciueenim ?'«pa« c & vmo Hat fänsuis.hic in panem & vinum rdblvi pote- .An rmuU m - Sic nec inmlluhi in ul, ex quo proxime mistum fuit. Nam «» effi dixerimus metalla in argentum vivum resolvi, non pvopterea w concelPmuis,ex argento vivo in minei is terraeipla proxime con- ^eviilc,(cdex alia materia proxinwlolittaturxcognita, late- R u,r etia m generationes inisquam reflecti,& prorium ire Icmpei, uurn tandem extrema dissolutione ad prima elementa, leu ad enutriam primam ventpm (it. Hac quoque ratione dixerimus ma- sUttrm />t,- *5 r ’ a| R proximam metallis in mineris, nou este materiam artis, “
(cd aigemum vivum, quod ex metallis resolvitur: quodabeff.-™ ^ 4(fr(4
Ci cme causa m argentum vel aurum vertitur. . artu.
Nihil etiam relpondebo his , qua' contra Chcmicorum oprnio- causa.
pem de causa efficiente metalla in mineris terra: Icriplisti. Hae cß ln! m m,- Cninadistert ab ea,quae materiam nostram proximam movet > Se r all* in mtne- ferficit extra locum minerarum. Hactetinj, Kvaste, obiter allata m .ttUatipivi atelimt siipciibra argumenta adversus A.gyrppcciam & Chry- artemc/r. lopceiam,cvim dc materia Sc cauta efficiente, quee & qualis utra que esset in mineris verr® disputasti. Oux (cqmmtur argumenta tua adversus eandem artem oppugnania directe & aperto mai te tendunt: ea igitur ad (yllogilmi lormaru reducenda lunt.ut quid Veuun,quidtalium ht judicari potlit.
Undecimum Albumentum. ai lapis Philosophicus vim & f.tcqlrmc habet transmutandi metalla vel argentum vivum in argentum ve! ani um, certa debet este eadem materia St cena praeparationis & agendi methodus. Alio- qui vana & futilia itmt,qiuc de eo enunciantur.
Atqui de eo leripi(ere,necdc materia, nc; demodo prxp a rationis,aut agendi methodo inter se conveniant, imo dc nulla aliq
remagissunt diiVcpticntes.E.
Vana & futilia liint.qnxcunque de eo enunciantur: hinc leqtti- ttu,vanam este Argyiopociatn & Cfiryibpai.un '• quippe ignora - ifam* & ta materia & catti, esticicmc, ex qua & a qua lapis Philolbphicns e «asik effchnt conflatur,irijjil agtair. Omnium enim operum sunt fundamenta sunt funda. materia & canlh efficiens. » mtma omnM
Restonßo.
Validissimum est hoc argumentum quodque preffius urgere .
edetur,praffiertimcum dc materia agitur, ex qua leinen argenti- ficum aut nuiitiaun proficitur. Nou enim omnis materia omnes m) de obtinet facultates fle vites,se<l sua est cuique propria ,Sc Unica Se rialopidii. imiplex est veritatis cognitio,6c revera varix liuit de materia opiliones apud Gl.cmicos. Nam & Geber in lita summa pc.Feflio- «'S,medicinam „ ( .ix coagulat argentum vipum vulgare, cX solis Corporibus nsctafficis, profici po£se profitet nr, vel ex iisdeai cum
X> S ' soo (
XI.

Pluret f/14 pre&ifrtiedt U. ftdt:.
Cakr exUrnui eß causa efficient externa adjuvant.
Varietae materia nen *b- fiat.
sArgtntn po. fest in aurum mutari ßne fimtneauru ßtp.
PrcbabiUta* *0 demonstratio in medica (cientia. Zxpcntntia.
sS ApologiA
suo sulphure,vel arsenico praeparatis, vel ex solo eodem argento vivo. Ex tanto opinionum diversarum conftistu artem arguendi occasionem aliquam habuisti,Eraste,& idem pronuntia»' di,quo Davus Pamphilum alloquitur apud Terentium: Qux r< 5 in se nec consilium nec modum habet ullum , eam situ ratio» e certa postules regere,nihil plus agas,quam si des operam, ut cud* ratione mlanias.
Quod ad agendi modum attinet, non adeo me movet, nrodo de materia aut sublecto constiterit. Plures enim ium via: adU' «um eundenique effectum coniptrantes.
Uti lqne tamen objectioni reipondei i potest, materiam argen' to aut auro producendo proximam, eamque indefinitam leilicct argentum vivum,aut vulgare, aut quod corporibus metallici' reliquis incst.fola concoctione egere, ut definiatur & perficiatur ■ hujus autem causam efficientem este calorem externum , adjuvantem qualitates materia - proxima: insitas. Quod I> materia!» quam quisque libi elegerit,ad progignendum quem appellant lapidem, vites 8c facultates igneas accctlere aliqua methodo novent,& experientia comprobaverit,iildeiti facultatibus inateriai« nostram proximam concoquere & perficere,nihil est tpioeiä lub' jecti varietate quilquam deterreatur. Eo enim tendunt omnia» & tandem in unum redeunt eundenique effectum patiunt. Nait* sive pullus ab ovd calore gallinae fovente edatur, live alio calore simili,nihil refert. Quid li etiam sine aunfico femine argentui» in am uni mutari |ioffedixero,& cujus in Ii,penoribus patefeci experimentum ? Hujulce enim effectus cauta est vis ignea aquarii»' acrium ,& alia: caulae, quas retulimus. Quod 11 opinionumdi- vet(itas,&plerunquccxdiametro contravictas sit argumentui» sufficiens ad damnandum artem , quid magis contrarium,qua«* Physicorum,Medicorum & Jureconsultorum in scholis pugnantes opiniones in plcrifque, de quibus est dilputatio ■ Nonne i» Jureconsultorum nosti orum Pandectis aliam alius opinionci» condemnare licpc (olet, stinm autem tueri ? Nonne in rbrensibus judiciis Se judices Si cösiliarios indiverlas trahi lententias quotidie experimur, in iis priiertim qua stionibus, qua - in jure constituunt ? Sed & ex Medicis, qui ia consilium adhibentur, ut morbis aegrotantium consulant,& remedium afferant,rarovideaS plrucs.qui in unam candcmquc eant lententiam ? Quippe omni* haec probabilitatem tantum habent, non demonstrationem. A £ quodnam subjectum {emitti argentinco aut .umfico producenda sibi quisque elegerit, aut inutile, «ut utile,aut utilius fuerit,cxp c ' rientia demonstrabit. Nec ita metuendum erit,(i aliter fiiccclfr" rit.quam sperabatur, uti contremiscendum est in exhibitione ' dicamentonim,qtia - plerunque hominem capiunt & conficiii" r '
t

Argyr. et Chrysop. 59
tamen propterea medicina contemnenda Si condemnan- da «it: lic nec Argyropceia aut Chrysopa:ia,si,qu* materia Ar,
^ytogonisaut Chrytogonia: concipiendae 6c demum parturien- s u.;unda e ut. quave methodo agendi opus fuerit.obscurum lr - Expertis quidem ad easdem investigandas, nulla alia opus est aite .quam experientia. Sed quoniam qui experti funt,aut lcnpti* patefacere detrectant, Sc jure quidem , aut illis fides nonadiube- llll .r.i!i coram demonstrent, quod minus etiam ferendum est, ad daturam cjusqtir opera inquirentes relegarunt Nam etsi ipla na- tma Argyrogoniam aut Chrylogoniam ex iola non produxerit, tamen ex finiihnidine aliorum corporum naturalium > quae arte ministra natura in lucem edidit,viam demonstrant, qua illa: in lucem proferri postint.Sc materiam protulit, & methodum agendi demonstravit,& solani manum Artificis exposcit. Nullum vetius ni,tulit
aut utilius,quam a natura petendum , capiendum, aut sperandum ^ mt \hUum, est consilium. Ex illius oraculo in ambiguis & ancipitibus rclpon a g C ndide mi» sa verissima referuntur. Hinc videas omnes, qui hanc artem no- strat. runr.ad eandem naturam cju'demque opera Argyrogonix aut Materia lapi- Chrysogonix producenda; studiosos demittere. Illotum igitur du qut. tantum opinioni subscribo,qui naturam imitantes aurum Sc suum argentum vivum pro materia aut subjecto feminis argentifici aut aurifici aflitmunt,solvunt &c concoquunt,dum in lapidem durum coierit,& tandem in calcem aut pulverem rubrum prodierit. Ad i eliqua argumenta dissolvenda progrediendum est.
Duodecimum Argumentum. '
Opinatur Erastus , & vecte quidem, si quid in tota re insit veri, videri ilsos propius ad veritatem accestlstc, qui lapidem Philosophorum ex auro concinnare studuerunt. Ex auro autem produci non poste,hoc utitur argumento.
Ut ex auro fiat lapis Philosophicus, aurum perfectius reddi o- pottet.quam iit in natura auri propria.
Atqui perfectius reddi non potest. E. Ex auro procreari non poterit. Ergo minus ex aha materia. E. vani sunt irriti omnes ehe- micorum conatus.
Prior propositio probatione non eget, cum manifesta sit sensibus,nec videamus aurum in natura sua caeleris metallis aut argen to vivo misto mistionem illoiü perficere & in aurum mutare. As- sumtioncnr aurem auctoritate Bracesci Sc llogerii Bacconis prp- has Eraste,& ratione & experientia consectam, ut igne dissolvi &
Sonumpi non postit.
ReftonstoudDuodecimum Argumentum. srac.fii&Xo
Biaccscus Sc Rogenus Bacco. nec non exteri huiulco farm* - B( , ccanii penigmatice, tropice, & milio ordine artem tradiderunt, nec auro pqmen ntateviap lapidis Philosophici dederunt, sed potius causae
rfficien-

6s Apologia
csticientisSc informantis materiam informem, rudern 5c imper- -AurTi ut cm- sectam, 8oex amborum mistione lapidi ortum dedere. Sed quo- s“ # a ""> niam materia superat quantitate ut menstruum in foetu, aurum suum urgent, vero viribus ut femen Sc causa efficiens,voluerunt aurum lapidis frnT* Utma ' cste materiam. Quamvis revera 5c aurum 5c suum argentum vivum sit ejusdem lapidis materia scientibus, Sc intelligentibus, 5 c alterum line altero sit inutile, illud enim agens, ut mas, hoc pa- viurum »jjvetiens,ut femina. Quod autem aurum perfectius igne reddi non solo corrumpi postit,aut dissolvi Se in partes distrahi nequeat,concedo in natura impotes. propria & metallica solo calore igneo. Videtur enim nurum ad extremum prefectse mistioni; omnium metallorum gradum a natura pervenisse. Verum a quibusdam diflebyi 5c in partes, distrahi potest,5c facile quidem his, qui saepe experti sunt. Destil- urt'lH* sulit laturenim aqua ex sole communi, quae lento igne adhibito distol- censumt dtjfol - v j t solam auri tincturam. Tingitur enim aqua c osore citrino.cum uur’i'n Hra ” P r ‘ us c ^ et a " >a ut ac l ua P l,tL '* allt fontis. Et exhausta omni tinctu- 4 Ure “ m aJ iA f"bsidet corpus auri album,quod in corpus igne agente reductum conspicitur argentum. Tinctura autem auri nusquam in posterum in corpus metallicum reditura estbeäquod tenuissima sit eflentia Sc in vaporem destillatione quibusdam adjectis fera- tursursiim ,5c destilletur in liquorem, corpus lpirituale, nur spiritum corporeum appellaverunt Hac tinctura ab acrimonia,quam ab aqua solvente accepit, vindicanda est,5c deinde multis St admirandis usibus Sc effectibus inservit. Sed quoniam hac ignoras, F,ralle,nec oculis conspexisti,fidem non adhibebis, nec tibi similes. Quod autem hisce oculis vidi Sc manibus palpavi, quodque. IpUi tiitHur* ecl3m ab Adolescente ignaro, me jubente, couStctum est , nrajo- a “ r " rem facit fidem, quam uta tuorumque tibi similium ignoratio, nihil ignorandi fallit Sc inanis tua pradumtio. Cum autem apud TucUdumu. Tauladanumadversus Bracelcuni dilputantemlegifics, aurum i;j natura solo igne mutari nö posse,fcd aliis additis in partes distrahi posse. Sequenti argumento Sc dilemmate ute s is, ut probes ex auro,sive naturam metallicam retineat, live eandem exuerit, nihil ad lapidem Philosophiern, r pertinere.
Xsll. Decimum tertium Assumentum.
Aurum quod pi o.kpidis materia usurpas» Chemici, aut sol«- tum in liquorem St spiritum,substantiam Sc vires auri mutat, aut. sub liquoris Sc for m a permanet aurum.
Si illud primum,metallum non creabit,cptod metalli genus excesserit : si poster ius,cum no.j sit,ncc perfectius in natura sita reddi , postit,nec exuberantemobtineat perfectionem, eacp cateris metallis non communicabit,nec perficiet ea. E.
Quovis mode* aurum pro matri ia lapidis usurpetur aut prae- paretur,metalla reliqua vel argentum vivumnon -pipabit in au -
' runa»

61
rum
sicci
Argyr. et Chrysop. t, go frustra ex auro lapidem Philosophicum Chemici eo»
Ti r liestonsio. , ,
J cC!pondeo,sivc aurum naturam metallicam retinnermmodo Jm* alte.
»«•'litcrauimdive eandem exuerit, perficere polle materiam no- 'i* 5 n C ' c ' C)11 proximam,id est,argentum vivum. In calcemcnim c ll ^iJinauuiinHatunmmetalikstmno^cxint,noa lecusac Ia- „
^nnim/k df* I
'•uucTumavmunHatavaviimetamcstmiiuirv^».-,-- ...
? l s nualcem reductushpidcnm forniamfavstvit,qwjmvis dc na-
^wa metallica in auro cstlcinato illxla verius dici pbiht, quam ■
Phlea natura in lapide caminaro: huic enim multum, iM mlu iit Ote caicm.uione de pondere deperit. Sed in utroque vis ignea ca c>- .
natione accaditur. Cum igitur calx illa aun admilcctur certa ^ "" Proportione argento vivo acorpoiibus metallicis pise tuuna ar gento arte prolicito , 6c cerris ignis gradibus utrunque nuUum 'concoquitur, stt put>na contrariarum qualitatum m communi »ateria. Calas enim aure* qualitates calida; lice* Ium > ärgerst vivi metallorum, fiigidx liumidx: hinc fit tenipciamentum & nova n'.istio , 6t ex hac forma succedit. VM aurum aU tcratum hanc vim & facultatem obtinere. Nam ii line alterat 10 - ne ex dem in isto qualitates persisterent, cum ipfx lint tonn* instrumenta, per quas ipsa agit,nulla actio i utura estet, nec nova nustio. ...
Dixi autem de argento vivo a metallis prolicito, quod vulgaic ob nimiam frigiditatem & humiditatem ninuiuh concoctioni ei- d ^*~
fet contumax,nec ab auro iblum alterato coerceri pollet, um uni- r|iu[ inr ' fr yj_ tum idem argentum vivunt vulgare &\ aurum limul dcitiU.u en- tur,ursupra dictum est in methodo.
Quod (i,ut altera dilemmatis pars astufnatuv r aurum metalli- cum naturi eam naturam exuerit,non mmoiilnis instructuni erit viribus, uno mctatkci ex- longe cstkacioubus & pvjestantionbus, qux lolutione afuoai- genito vivo corumqne diuturna ct longa coctione utrmsquc quas- t a‘
lit*stint.ut fit in argenufico dc aufifieo (emine, quodmmetal- ^ t luna reduci non puteststediUius mitlionc cum argento vivo com- niuni aut eo ,qltod metallis est inlittun,fit vera nova inistio,8e hinc emergit corpus nova; fornix, quod fiet pulvis aurificus est, nec argentum vivum,atit metallum quod erat prius, sed aurum,
Wt fatuius dixi.L repetere cogor in re tam seria tantique pondctis.
Sed in his, stalle, quae ignoras,iudicas tanqnam cascus de colori- ^ auri 'j i( ^. vus,Sc nelcis quodnam Ii» illud argentum vivum,quod lol.it au- nun, neque coctionis modern , nec qua ratione pulvis ille atmh- s "s n ansmut.u ionis.hujulee iit catila. Invalidum eu igitur at- güinentumdc dilemttta tuum.
, Deitmurn (juurtum j4r£t>rtien/um,
Lapis Philosophicus ncccflatio coaßat «vwakpni»« qu« iyfo l so pciiectius cocta Iit. Aetjui
xiv.

ßt A i> ö t ö e i a
Atqui aurum perfectius concoqui non potest, nec est aliquod hietallum xque illo pcsectum. Ergo Vanus est omnisCheroicorum labor.
Refltonfio.
&*stui igne. Fasstest aftumtiofua.Erustc.sed quoniam concoctio hxc post «t ceiicoitit- veram solutionem propria est huic arti, quam ignoras, impoffi- •em, bilis tibi videtur. Sed igoratiO tua veritati ,qiue auctoritate prae-
stantillimorum virorum , ratione, experimento & demonstratione nititur,nihil adjicit nec detrahit.
■jy Decimum tputnrum Argumentum.
Formae ex materiae stnu producuntur ab efficiente causa insita eidem materia:,non aliunde involant.
Atqui Chemici dicunt, formam aliena materia fundatam eile, 8c vere a materia perficienda separatam,& per projectionem formam infundi materia: informanda:. Quod salium est, Ergo Lapi* tllorum Philosophicus a materia perficienda separatus formant materiae perficiendae non infundet.
Rejponfio
Anftim* tx Magna est controversia inter gefitiores , an formae rerum de materi* sinn, materia: sinu ab efficiente causa insita , non aliunde aut externe ir* vel externem materiam migrent. Fetnelius Ambianenfis ille Medicus, Medi- srtnt‘ am m ' corum & Philosophorum hujus feculi facile princeps, toto prio- Farmiu teli- re hbi o de abditis rerum causis, nihil aliud disputat (iib persona tus in mate- Eudoxi adversus Brutum. Et tandem condudit,ne minimum qui- nam immi- dem forma: fiiistc,antequam in eam migraret,sed perfecta & con- frare. summata praeparatione statint formam in illam materiam caelitus immigrare multisque rationibus & ex auctoritate Aristotelis confirmat,non solum m anima hominis,quam per se subsistere extra corpus, & externe in corpus hominis migrare, & post exitum ä corpore suo rursus per se subsistere certissimum est, Sc nemo ambigit -. sed etiam inanimalibus , plantis, 5cinanimis corporibus. Tu vero contra sentis in omnibus his, excepta hominis anima. Sed utra,an Ferneli j, an tua.Eraste, sententia in hac quaestione ve- ric* sit,non est disputandi locus. Concedamus tuam praevalere & priorem hujus ce argumenti tui propositionem veram este. Non idciico astumtio ejusdem argumenti vera erit : quippe quod ex hypothefi salia lunata fit,eum ais Chemicos profiteri formam auri separatam este in aliena materia & infundi in materiam inf ormandam. Quod fi quidam ex iis ita senserint, iis adimere Nonpostum: sed fic se res habet.
Lapi, phiksio- Lapis philosophicus , quem tu ita appellas,non est forma auri, phum non esi sed longe nobilior, etsi vim & facultatem aurificam non exuerit. ferne* «uri. Nec enim lemper ncceste id est,quod informat, formam actu habere eandem,qualem habiturum est corpus informandum. Nam
qua' cx

Argyr. et Chryso». 6$
°‘ U *. tx putrefactione oriuntur animalia lohnn calorem habent °P'hcem, Materia etiam nostra proxima non est forma auri.
fotam lapis philosophicus quam materia proxima sua forma '"fet.ex eodem tamen fonte nromanarum, & similitudine totius ^stantia: sese nesci unt: Qualitatibus tamen pugnant contrarns, e falidus.hccns.igncus.concoctus Ua’C frigida, humid.i.aquea, ^ ^ ^
tuda.K: indefinita. In amborum mistione exte ino calore agente ^ ccntTauit tpngna harum contrariarum qualitatum in communi materia,
Utriulque priores formae abolentur Sc nova Sc aurea caqueu- coWmlm ^ ? ,ca forma succedit in misto ex ambobus corpore. Ex pugna enim m «tem W narum contrariarum qualitatum fit temperamentum formae AU- fitn miftmt, conveniens,fi aequis viribus certaverint qualitates .alioqui li sapidis aut pulveris aurifici qualitates & vives nimium exuperan- fes eflent.non fieret vera mistio (in qua neceste est aliam qualiu- Tem non excedere aliam, sed totum ad temperamentum reduci) sed fieret interitus argenti vivi. Abiret enim in naturam lapidis,cu- ins tamen vires infi ingerentur. Quants autem fuerint vires Sc fa- p"* cultares pulveris aurifici certo sciri non poterit, nisi experientia.
Projectus cniin nimia quantitate m argentum vivum, ipsum m nlimt pulverem aurificum etiam mutabit,viribus tamen diminutu,dum tandem pulvis postremus non in pulverem, fcd in corpus ductile mutaverit argentum vivum.Tunc enim xqnnlis erit utriufque victoria , ex qua nova auri forma progredietur. Natura autem in mistis corporibus,qux sua sponte edidit, ita fc rem habere,nos c- cocet. Bxtnistiotie enim terrae & aqux concurrentibus aliorum elementorum viribus fit lapis,fit Sc mc4mhini,sed diversa propov- '
tionis lrge.In bac mistionc formae, quae actu elementis prius ine- vant,potestate tantum insunt lapidi Sc metallo, novaque Sc unica lapidis aut metalli forma ex eorundem mistione exurgit. Idem Sc f tuta p n priit >n iis accidit,qua; destillantur vi ignis, si qualitatibus contrariis ac- vtr ibminsun. quabiliter pugnent,& vere misceantur. Exinanitis enim prioribus formis eorum , quae miscentur, unica destillata aqua prodit. Sic non aliunde aut externe, ut fallo putas dici c Chcmicis,forma infunditur argento vivo scu materiae proximae, sed ii prioribus viribus eidem algento vivo Sc pulveri aurifico insitis.
Decimum Jext um Argumentum.
Quod vere transformat,formam materia; informanda: tribuit.
Atqui lapis Fhiloiophicus fusus cum metallis non aliter dat stlis formam,quam aqua absinthii infula vino, quae formam absinthii ”° n tribuit vino.ied odorem & laporem. Ergo.
1-apis Fhiloiophicus mistus Sc fusus cum metallis formam au- rc .am illis non impertit.
Reßonßo.
Astumti* ex hypothesi falli derivata est, neque id slrtis periti
dicunt.
XVI.

64 A p o t o g i a
dicunt,ncq$ vertim est, sormam non aliter trioni metallis a lapide quam vmo ab aqua nbfinthiij Sed ex niistioue lapidis cum at; gento vivo vulgari aut metallorum vi qualitatum contrariarum aequabiliter in communi materia pugnantium formam unicam impai'tin,ut in superioribus dictum est. j^VII. Dectmun Jtfnmum Argumentum.
torni* rerum non agunt nisi in propriam materiam subjectam» i?i alienam minime agunt,quod non ita dici debet de qualitatibus primis,qtnvalhdue mutant universas substantias.
Atqui lapidis materia alia est a metallorum materia. Ergo.
1. apis riget tantum iniiiam materiam, lion item in reliquorum metallorum materiam. Ergo ea non traiissonnabit.
Reßonßo
Fmmx remin stcspondeo formas rerum per le solas non agere in alienam tim agunt m materiam,sed accita vi primarum qualitatum. Anima enim non mutatam «-agit in alimentum,sieque iuum facit ,uiii per calorem naturalem lunam per se m fitum, ut etiam hoc argumento fateris. Propositio ergo tua , ■i* 1 *' Ei alie,vera non est indistincte, led fi form* ex (e sola animadver-
tanti» . Forma igitur Japidis Philosophici sola non agit in metalla Feima apu » at centum vivuir,s ed vi contrariarum Le imrearü qualitatum-.
imrnptianem, Non autem agit ut amma m alimentum per corruptionem, lea sedpermijih .per miliionem iitriulque,in qua non sit accidentium propriorum nem. omniiim resolutio ad printam materiam, ut Jn ortu Sc interitu,,
sed prioribus tantuin fornus abjectis,confingit forma antea nova, fi paribusb iribus pugnavt^mt qualitates utriusque, lapidis leiht cet & metalli cujuscunquermt argenti vivi. Nec tibi concedi-, mus,E raste, propositioni tuam indistincte. Quod enim ab eodem fonte lapis Philosophicus Sc argentum vivum Äs metalla proximis fluxerunt,non est aliena materia: sed fuit ejusdem generis & quodammodo communis,sed quatenus for mas obtinent diversas,alia est eorum materia.
XVIII. Decimum ofla'vum Argumentum,
Sola viventia informate possunt materiam,in qua agunt.
Atqui lapis Philosophicus caret anima. Ergo Informare non p citent argentum vivum vulgare,vel quod me- fallis in est.
Reß’on/io.
X,epidc! &me Falsa est propositio. Lapides enim & metalla ex Elementi* ttka formam prdvime orta f Primam habent,qua constant,nec siliqua anima for-; t,o<o ab anima illis impertiit, sed sola quantitatum propriarum vi externst
aliqua acci- ca | örc & fVigore adjuvantibus, cöcrevcrc. Sed At vitrum formalst Vitrum forma naturalem fubstaistialem, qua constat nec illi ars cande» 1
suam non ab sormam tribuit,sed subjecit materiam igni, quia natui alium caU- arte aOepiL scientium utuncro abigendus aut aistfahenJus non est»
& inis-

Argyr. et Chrvsop. 6s
mi cusi materiant , cx qua vimina est. formatum. Sic vires .»I- Lt K * m lapide Ehilolbphico accitis qualitatibus ejutdem igneis, P» im ai '° c ^ 0lc juvante , formant auream metallis & algento vivo , , iul^r‘^u ,nt 1 ct ' a msi lapis vita aut anima carcat.
cri "5 re polliim.qui metalla aut lernen nostrui fi■ ^5 ni *'' c nni,feu lapidem Philosophorum, vivere dixeiunt.quod . 1 it,m nietaphorice intellexerunt, ob virium & qualitatum 'S'tcarum excellentiam.
. Decimum nonum Argumentum•
Omne agens naturale alfimilat sibi pallum in substantia aut
salitate. l.Apis igitur Philosophicus agens in reliqua metalla aut ^P"
® r gentunt vivum , ailimilabit libi illa in substantia aut qualitate.
£rgo ' per gmeratto-
T • , . . . . aut cor-
Mpis Pliilofbphicus agendo in illa non ex indem efficiet ar- ru p t i onem% Sfntimi aut aurum , qui est sinis Argyropccia: & Chryfbpmix, Differenti* red efficiet lapidem , qui non est ex genere corporis metallici i gmtratimu a *rt qualitatem & altcrationcm salitum inducet, non fornum &cemtptio. novam. »«><« dijjitu.
Sic vires au - L.apit rbilofi, bolum caret vitx & a ni.
Non enim iis Ma ‘ tum aurificum aut
XIX.
Rcfponfio.
tiomt 0" ra<-
Facile est ex iis, quae dicta sunt liiperius, propositioni respon- c ' u nu J' m p •- deve: non enim per generationem aut coi rtiptioncm lapis Philo- i^pi, rhilo. fopbicus hintat metalla aut argentum vivum, sed persimplicem fipb. non «r. resolutionem & mistionem. inter quas luxintercst , quod in illis rumpit mc . id.quod agit Sc vincit, transformat in fele id, ih quod agit, & hoc »“Uu,sed per coi rumpitur cum resolutione olnniuni accidentium t ut ignis a- '° n ' m n °- gensin lignum corrumpit lplum , St quod illius imperio fuopci- cxctul m tur,in fele convertit. Atin his distolutione Sc missione quae mi- , j y w _
Icentur non pereunt, sed permanent, pereuntibus foi mis prioribus,Sc unica nova forma succedit. Et si quid perit, ut in mutatione metallorum,non est ex materia argenti vivi,sed ab igne externo vincitur Sc coi rumpitur,Sc infaecem,cinerem Sc vitrum transit.
. Sic lapis 1’hiloiophoium agens in metalla Sc argentum vivum, illa non corrumpit,neque in fefe transformat, nec suam illis formant impertit,fcd cx mistione eorundem cum illo, succedit alia forma,scilicet argenti vel auri, fi qualitates ignea: lapidis Philosophici , Sc qualitates frigida: Sc luimiduc algenti vivi vulgaris vel metallorum contrariae aequabiliter pugnent. Hoc enim proprium Mistionu ce- estc dixi vera: mistioni, ut ex duobus diversarum formarum mi- r« proprietär. stis corporibus, resultet tertium corpus no V® formae. Sancti vites ejusdem lapidis seu feminis aurifici in pauciorem argenti vivi quantitatem agerent, quam hujus vites viribus illius resisterent, hoc in naturam illius transiret, sed mistum minoris efficaciae fielet, ut in responsione ad decimum quintum argumentum dixi, Sc H'ci vacua effer repetitio. Quod autem de »Iteratione dictum a. Vol. E est,sic

66 Apologi A
Omnuewuttu est,sic intclligendum est,ut msilupis aurisicus,aut metalla, aut at 1 ' arthefi,<]uali-- gtntum vivum contrai iis pugnarent qualitatibus primis, non fit" tAtes i£ueasse ret mistio, led alteratio tantum quaedam lecundum posterioi cS minii aurifici qualitates, ut duricici & mollicici. Sed omnis Argyropoeia & in n trc. Chryloptma eo tendit,ut illacta vimirifica aut argentinca in fein' ne qualitates igneae intendantur, Sc quo cfficaciores fuerint,tan^ numerosior Sc locupletior succedit effectus.
XX. Vtcefimum Argumentum.
Impium est credere, Artem aliquid praestantius efficere polfo qttam Deus & natura efficiunt.
Atqui Cliemici dicunt .lapident le efficere poste,quilit aut 0 pra stantior, perfectior & eslicador. Ergo
Impium eil credet e Cliemicos praestare poste, quae dicunt, p ef lapidem Fhilolophiciun.
Rejponfit.
Calumniosum est proponeirChemicos alit conari, aut velis' aut poste pr.xstantiusaliquid efficere , quam Deus Scnaturaeffi' ciant: Agnoscunt enint Deum m causam primam Öc universalem' rerum omnium auctorem & opificem omnipotentem. Qui cuU' Velit quicquammiraciilose efficere,fine causarum naturalium iit' ter ventu id cfficiticum vero natur aliter,concurrit cuiti iisdem cau- fis naturalibus,quibus juslit, ut cum certis legibus Sc proportio- nc coierunt prima rerum omnia primordia, scilicet quatitor Ele- menta, corpus aliquod naturale materia Sc forma constans in lucem prodiret, ut St tu alio locoloquens de mistionc fateris,P.rasts giriern hona. Fatentur igitur, Chenricos nihil prorluscfficcie poste,(ed onuic* gm.fid "Deu omnium rerum effectus ad Deum Sc causas naturales referendo* e cauja i uni- f (f c ^ quibus accepti füllt. Cliemicos autem siibhecre polle mate- autem jubn- mrn nntuvoc m aga^ncg.iri non potcii. Aeneola cum tenanl ctic matma. rollt, eum lemma jacit in eandem, non agit, led est minister natu* tae.Qui ignem lignis,carbonibus, oleo aut inflammabilibus (iibji* cit.non exui it,led itgms. Vitrum quod ex cineribus Sc arena fit,vi- tramis non efficit, ied ignis, cui subjicit materiam. Interim tamen lii omnes efficere dicuntur, non velut caulic principes, sed impellentes Sc adjuvantes. Sic aurum non efficiunt Chenrici, led ministrant caulis naturalibus materiam,ut agant in illam- Qupd Mistum ah- autem ab iifdrin caulis naturalibus (iibjicipntc arre aliquod per- yuod p erst- sectius mistum pioducipolfit, quain quod natura sola fine arte ituu produci efficit,in iis,qua: lolam millonun rationem Sc nomen obtinent» potest a caufis nori est impium credere: vimini enim perfectius est corpus n»' arte juvante, stuin,quam corpus aliquod natmalc. Ignis enun,qui omnia corpora natui alia,auro excepto, corrumpit, exurit Sc dissolvit,»plu 01 Cur, & ejuo- nusquam potest corrumpere. Sic lapis longe auro est perfectio 1 ’ modo lapit au- iclqiie duplici cx cagla. Prioi est, quodfimiltionis invincibilis^

Argyr. et -Chrysop. f -7
bilis ratio habeatur. solutione & coctione diuttirha tam « 9? "‘"stolidam & unitam mistionem libi comparavit: ut nullum Posterum imperium ignis in illum habitibus sii quantumtis ,ir 1 !“'! 1 * «e violentus. Altera,quod Ii qualitates prima: , quibus e i .ophivives omnes tribuerunt,(pectentur,igneas ubi cadam j n ir ' Ullf 8c concoctione comparavit, quibus aurum & vimini v ltUta liint quamvis alioqui persectifTune mifta luit. Iltnc atl- 1 'non agit in reliqua metalla,uti lapis Philosophie, is. Cui au*
1X1 wpis Philofbphicus perfectiori &. nobiliori forma confler,
" u am aurum j a j M dixi superius. In universum enim quxeunque ]> 0l |f 0la naturalia jam mista ruisuf miscentur, pefectiora sunt.
11 US est ovo nobilior,8c animal femine,ex quibus ortum lvabue- r **nt. Sic latus auiificus nobilior auro & argento Vivo,pic quibus Ci<pon natu. Proxime habet ortum. Quod etiam dicunt,aurum ex argento vi - raU - n 'ß* / v ° Vi pulveris aurifici fomratum perfectiuä esse auro naturali,nec . etiam est impossibile. Argentum enim vivum omnis substan- ra *** uiflammabilis est expers,a qua forsitan lnatei ia,cx qua auruist ,n Visceribus terrae concretum est.ridn est omnino purgata.
Vtceßmum prtmum Argumentum. XXI
Formarum immiffio in materiam est Creatio.
Atcreatio solius Dei est omnipotentis. Ergo,
Chemie! foi mariaauiiinmateriam immittere nöii poflurih
Reffionfio. t i n.
Huic argumento idem quod superioribus respondendum est,
Chemicos scilicet formam rebus impertire nec velle nec polle. In plantis enim & animatibus vim formatricem seminibus insttarrt vident-.in mistis vero tantum corporibus lussuin 8c voluntatfirt Dei vim efficientem esse agnoscunt, qüötics elementa certa lege & proportione coierint. Coeunt autem cum subjicit ars materiam , quam vires & qualitates eidem insita: , calore externo |u- Vantcstubigunt & miscent,& bine forma in materiam proiiht.
Vicefimum fecundum Argumentum.
Quod natura m unoquoque genere pcvfcctistimufo e fhcit, stet perfectius efficere potuit,aut noluit,ars efficere ijbri potuerit. At natura m genere metallorum aurum estecit persectisstmum; nec perfectius efficete aut potuit aut noluit. Ergo
Ars alnum perfectius efficere non poterit. Ergo nec ex eo lapidem Phi]ofophicum,qiiein amo perfcctiorcincTTc Oportet.
Rejponßo. .
ssefpondeo, iit ad vicesimum argumentum , iN rinstis tantum corporibus mistionem arte ministra Sc subjiciente materia,st causis naturalibus,perfectiorem fieri poste quam in mistis 8c lol* matura,
XXI
i h iceß‘
E -

XXIII.
68 ApologiA
Vtceßmum tertium Argumentum.
Quod natura non tentat,ncc potest efficere, ars etiam minio 16 praestare potest.
At natura neq; tentat,neque potest speciem unam unius gent' »is proximi,permutare in speciem aliam nobiliorem eiusdem g c ' neris pro.xmi. Etgo,
Nec ars poterit etiam idem pra-stare.
Rejj’onfio.
In ortu pUn- Idem quoque quod ad superiora respondendum est. In orld tarum & am- plantarum & animalium ticri corruptionem prioris materi«, & malm fit cor- resolutionem omnium accidentium. Idcirco speciem unius gene“ ruptio. rts proximi in speciem ejusdem generis nobiliorem autignobt' liorem transmutari non polle, veluti canem mortuum non tranS- mutari in capram aut aliud animal: vel plantam unius speciei io plantam alterius speciei (iib eodem genere piant« (quamvis triticum in lolium & e contra hoc in illud quidam mutari dixerint) sed fieri resolutionem accidentium usque ad prima elementa, nin ex eadem materia post multas imitationes producatur femen al- terius speciei sub eodem genere.
In ortu misto- l' 1 ortu autem miliorum corporum simpliciter non fieri cor- rum simplici- ruptionem materi«, nec resolutione omnium accidentium pi io- ter nonsitetr- rum.sed diflbluttoncm quandam simplicem relictis accidentibus ruptio. communibus priori 5c posteriori speciei, & ubi ventum fuerit ad materiam proximam,eam perfici, nec dissolvi nec corrumpi: idcirco non este ncceste metalla,qu« mista tantum (iint corpora, in speciem alterius generis quam metallici, cum ex his sit aurii, mutari. H«c autem ex iis,qti« dicta sunt,m.lniscltillima sunt,nec repetenda puto.
Natum sola Quod autem natura in mineris metalla reliqua non mutet in non potest essi- aurum,etiam responsum est,in mistis tantum solam naturam efficere Cjmd ca- cere noti poste , qu« eadem arte ministra efficit. Hxc autem o- dem arte mi. lllma superiora & proxima tua argumenta, Elaste , eodem funda- nrstm ejstcit, „ vn |. 0 n jtitntur, quod iisdem lembus mistione mistorum & ina- tantum minorum coiporum merui volucris, quibus ortum plantarum oc trasti error, animalium,qu« tamerflongo inter se intervallo distare in multis, fatis ut opinor,supra demonstratum est. Atque hinc sequitur aliud tuum Argumentum.
XXIV. Argumentum Vtceßmum quartum.
Si aurum per multiplicationem generat aliud aurum cx materia metallorum, ceu grana tritici per multiplicationem generant plura alia grana,eundem modum & progressum temporis observare nccesTc erit in multiplicatione auri,qualem in multiplicatione granorum tritici.

ArGYR. ET ChRVSOP. 69
. »HmJZZSr*#. «V» icl “” s - ob
han* fi" ’ nam P cr projectionemlapias
ins a vyiii.»“'-*-’ —
ajunt multiplicationem
' B*c f, "? ulstantLE -
\ '' l ' r i multiplicatio fieri aut sperari non potest.
Wem • Ke/fjonfio.
li cct aj st,a m respondendum lutic argumento quod caneris, sci- ^AU* tft k K aliani 1,1111 legem miilionis simplicis in mistis corporibus, & miftmrm,«l<* er, ]ni ° rtUs & interitus in plantis & animalibus. Ex nustione io nca Phjlofopliici yi «turifica illi insita, per qualitates ' ,M "
(cr Vnt| V m 'stioperfecta in materiainctalloi um, & binc aurum, n 'mali? ^Wis.qux mmistionc distce irint. In plantis vero Sca- i ' os fit multiplicatio vi (eminis tmiuKcu jusque (pecici. Li-
oimalibusfit multiplicatio vi feminisuniuscujnsoue Ipeoci. r-i- ^
bentet admittam lapidis Philosophici progignendi ratioi c > g,g„ C mlt rati» tuta; operibus exquirendam esse, neque lpium , m i P l0 > a natur* ope- temporis ceno & prxfinito . produci poste. Et quoniam lUe oi- „ bltl tus est etiam per simplicem resolutionem Sc mistionem, vuc , etiam istius in infinitum augeri poste, cum litm potestate artis, yim V' fiibjicerc quoties velit eundem lapidem natura’, ut nuius cum dem solvat & concoquat. Caula igitur multiplicationis grano- L r* nun tritici eadem censenda est, qua Scauri. Est enim vis aucta utrique,gtaiiQ scilicet Sc auro.ex boc scilicet cum progignunt a- pis: At modus multiplicationis sive augmenti divctlus est. In illis enim non nili stato temporis intervallo fit propagatio, m hoc per piojcctioncm in instanti. Tlac tamen auri piopaga- tio plenmquc sit progressu temporis, ut in priori methodo iupra diximus. XXV
Vicefimum quintum Argumentum.
Ut ars metalla reliqua in argentum aut aurum transmutet, in materiam pioximam reducenda sunt, eique eadem loima nv lculpenda,qualem natura insculpit.
At nutquam corpus aliquod aut natura aut arte mutatur in proximam materiam, nam coipus animalis non reditui (anguine m , nec (anguis in chylum , nec chylus in alimenta, (ed etsi ais posset reti oilum ire, formam tamen , ut n a trua, i ist c u 1 p e i e n o n posset. Eitto,Ars argentum aut aur um ex metallis cffoi mare rion potest.
jReJponßo,
Contendimus naturam aut artem non posse resolvere meta a »ut aliud corpus naturale in pi oxnnam mater lam.ex qua rtatim & ^ ^ _
nullo intermedio ortum liisiicrint, neque id neceste elt apud ar- ()tBJ a J rfl kein. Probavimus enim solidistiniis rationibus Sc experimentis ^ n4fMr4 materiam proximam,ex qua in visceribus terra: natura (ola gi- a „ r0 cti>sicitn- gnit argentum aut aur um,non este eandem,quam ars subjicit na- ja neajfiri «, Vuie extra niiuerarum lotum; Sed materiam argento Scamo
E i ptoxt-

Apolqgia
Non cöst*t it proximam eamq; etiam naturalem, scilicet argentum vivum rar" .-„usargieten. vulgare, quam quod potentia proxima inelt leliquis metallis,#. u. n.it'rm ir a g eruitur, non per corruptionem, sed per simplicem resolvi' ’ tionerr, neque liidem modis tornum argenti am auri materi« nO'
stia; proxima: induci, ejuibus natura in mineris utitm .De his epy" qmnihus nihil certo adhuc conflat inter audtotes, qui metallo' nim historiam u ripleic Frustra igitur objicitur, eandem materiam 6c canium etficientem, quales sunt in' mineris, assumenda* dlcabaru si veiit argentum aut aurumprcrduccre.
ytjefimum sextum Argument um.
Chemici dicunt le facere aurum naturale juvando materiam, nor- secus ac agricola: triricum,aut medici sanitatem. Atqui Agricola? Öc Medici nec materiam nec causam efficientem pradiare, iv formam conferre,nec triticum gignere,nec iimicat?m etficef® poslunt. Ergo,
Nec Chemici arte sua argentum aut aurum efficere pote - nmt.
XXVI.
XXVII.
y4n minißra ttuvira agit gtr causae naturalis.
XXVIII.
Refponfio.
Cum tantum juvent materiam Agricola:, Medici & Chemici, proprie & vere non efficiunt > sed eam tantum liibjiciunt natura’, cuius Imurniniltri. Causae autem naturales agunt & (iint principes c tufa: agentes & efficientes. Male igitur eas propositione # allumuone objicitur Chctnicis, artem argentum aut aurum gignere non potit. Neque enim id feagere dicunt,necpostiint,le4 ibhim naturam 8c flaturales causas.
Vtccfimumfepttmum Argumentum.
Natura ex sua propria materia aurum tacit, & eadem a si> lS naturalibus causis efficientibus formam substantialem aurea"! tribuit.
At ars & initum & finem facit, & omnia externe agit. Ergo». Ars substantialem formam dc insitam dat e non potest.
Refbon/to.
Respondendum idem quod superiori argumento, artem no" efficere argentum aut aurum,(ed naturam solam,cujus eadem alS est ministra,& per easdem causas naturales, non autem ex cade" 1 materia, & causa efficiente,qua: sunt in mineris.
fsicrfitpum diarum Argumentum.
In materia reliquorum metallorum,iit ex his fiat argentum aUt aurum, vires argcntificc aut aurific« insita: esse debent.
At in materia nictalloi um reliquorum h,c vii cs non sunt i* 1 * 1 ” t*. Ergo, Ex materia reliquorum metallorum argentum aut a 11 ' nun nusquam fieri poterunt,nec natura nec arte.
i *

Argyr, et Chrysop. 7l
bifariam *stimanmn Al^V* in n » te,iabene di sP°- ^‘TurT sita ,n, u„ t . Khxc[ux incausaefficiente . IU* sunt in argento vivo, •*
Vim VU 8 an > c l u *'W» quod corporibus metallicis mest,potentia pro
■'■quoddiximus esse materiam argento Sc auiopioximam, , MercurlM c ß
q uo 'nquarn aiEjentum vivum dilpolituin elt ad patiua diftofitus ai
"t ab efficiente causa informetur. Efficientes autem atgentihcaip<,t,c..*.m,«« aut aiifiEcaz Sc igneas fatemur non messe agcntovivo.ledpul- « cFiooii, v eri(eu femini argcntifico aut aurifico. Ex cujus miffionc cum ,r
eodem argento vivo metallorum aut vuigai i.jgne externo juvan- ^ te.atnum emergit,ut saepe distmn est. Poterunt etiam quaedam ifi telM „ff, x „y quibusdam supplere vicem Sc munus lapidis aut feminis aurito, in ut de argento in aurum mutato diximus experientia competisse. Iasida Verum id quidern cum magno labore , pauco fructu Öf f(Xiiore,u insunt.^
CUrn ierninc nostro argemiöco conferavuv “j*?
Vtctfimum nonum A.r?umentutJt, J ,ne e * n
rorma: naturales rebus insit* non informant prius aliam ma- tciiairi extra (e, quam illam sibi propriam effecerint. Atqui nec "xXlX. lapis Philosophicus nec quicquam aliud potest materiam reliquorum metallorum suam facete -. id est,argento aut juvo proximam.
Ergo.
Lapis Philosophicus non poterit informare reliqua metalla in argentum aut aurum.
Reß/onßo.
Idem fere argumentum est, quod decimum quintum. Laquei huic ut illi,ne taediosa fit repetitio,est respondeuduiti. Sedquod inaffumtione dicitur,lapidem Pliilolopliicum materiam reliquatum metallorü suam efficere non poste,id est, reducere ad materiam ai gento & auro proximam: concedendum quidem est.fi dc materia proxima , qualis in visceribus & mineris terne, intclliga- tui ,hoc enim est impoffibile: Sed fi de tnaterta proxima apud artem,id cst.de argento vivo, falsa est alfumtio. Lapis enim & ar- r^pu Pblfuft* gentum vivum ex eadem origine finxerunt, Sc utrumque igne est plue, Afer,
ijidistolubik' : igitur propter limilitudincin totius fiihstantiie ti- »* «- triusque facile miscentur, Selapis aurificus retinet,concoquit,figit (tm ° s '£"‘ ! Sc tingit argentum vivum vi qualitatum ignearum,Sc cum utrum. )a _
que igni non cedat,nec corrumpatur, fit mistio stans & perfeve- ^hiUftph^ rans ' intermi ignis externus agit in mateiiam.a natura argenti vi- CUf tiamm*..
alienam,eamq; exurit & excerpit a substantia argenti.vivi. Sic tnmnaUain mutatum apparet argentum vivum in aurum. aurum.
Tnceßmut» Argumentum. XXX,
Chemici asseveranter scribunt fieri non ppste.ut argentum aut metallum conflet,quisquis non explorare cognitum habet, ex quU Pus & quymodo natyra metalla generat-
e \
i

Mctalloru tut . tw4 r.\ per * peptonet/iuic- rut eoruniicm judicator.
scitu sint
ntitjsxria a.
pttd artem.
XXXI.
XXXII.
Petn Eo ni Ferrari opinio de causa aurum efficiente.
7 1 Apoiogia
Atqui hxc omnia ipsi ignorant. Ergo
Ex metallis aurum conficere non poterunt.
Responsio.
Falsum est Chemistns dicere,ncccstarimn e (Te naturam metal' lorum,ut in vifccrilnis terrae a sola natura concreverunt, cognO' Icere : hoc enim certo (cirj non potest,nec qua: fuerit materia il' lorum proxima, priusquam ortum subierint. Sed natura eorum inquirenda est, ex materia & forma eorundem, qux & qualis est post eorum ä natura ortum, & uti nunc ipsa conspicimus. HoC autem ex perpessione materix judicatur, & in quibus ex eadeio aurum & argentum a reliquis metallis differant. 1’erpestiones autem lia: 8e ditferentix in examinibus propriis & igne oculis coit" spiciuntur. Sic qux persecte aut imperfecte mitia sunt, judicio (entuum demonstrantur. Quibus perspectis statim inquirit lui' jutce operis investigator.qui fieri postit,ut reliqua metalla eadem, qua: argentum sx. avitum examina fnbetqt. Quod ncutiquant ptaistari poterit, nisi cognita materia illis mlita argento £\ auio proxima,8f causa elficiente. Hxc igitur sunt, qua? apud artem necesthria sunt quxquc incile demonstrari postimt, cum judri ctnm tensus de illis fidem faciat: qriod non idem de materia metallis proxima in mineris (ernt dici potest.
Tricesimum primum Argumentum.
Quamvis Clhcmici scirent materiam proximam, & causam nuri etsectricem,tamen in alio loco, quam in mineris naturalibus aurum facere nonpoifcnt.
Atqui nullum alium locum habent, quam fornaces. Ergo.
Inillisaigentum aut aurum efficere non possunt.
Refponfio.
Falsa est propositio. Nam & aliis principiis incumbit ars, quam iis qux in mineris assumit natura: Et alio loco argentum Scaurum csformnnda esse,latis ex superioribus constas, nec alia refuta- tioqc opus est.
Tncefimum fecundum Argumentum.
Cbemici fatentur: Si natura in mineris naturalibus non trans* mutat viliora metalla in argentum & aurum,Ars Chemica etiam ea non poterit transmutare.
Atqui natura nusquam transmutat ea in argentum aut aurum- Uniuscujusque enim metalli materia est proxima , qux alterius metalli non potest este materia. Fa go
Ars etiam ea non transmutabit in aurum.
Re/ponfio.
Propositio auctorem habet Petrum Bonum Ferrnricnfem. Ait enim,causam efficientem in mineris metallorum este fiilphur, aut aliquid ex natura iulphuris vulgans: quod si ipsum natura eo -
ction«

ctioi
XXXIII-
i eandem ge- i materiam commu-
Argyr. ht Chrysop. 7;
' c i Materia metalli cuiuslibet iccreverit,fieri aurum, jin mi- ««s. im pcrsectllm nmcK . ldcirc0 progreflu-temporis lulphur
Z «cerni inurineris, dum tandem metallum ab dio omnino P^cgatum .turum 1 eperiatnv. Multa autem eile impedimenta m ll ^ v ^ l tnu\quibyspur^itioiHaiHVitui öccohibctvn*
„ V ««nt huic opinioni subscribere .non polium: (cd aliam ma- '*ZZ, tcria 'n & causam efficientem arti ncecflariam. almmque agendi nio diuT\ adhibendum sentio,a quibus idem eftectus iequaim > ut P 1 °oavimus. Itaque (ive in mmevis t<nx statura viliora metalla " txismutaverit aut noti trausmutaverir in argentum aut aurum,
•Rale liquitur,per alias caulas naturales, quas diximus, ai te juvatf te cadenr m argentum aut aurum mutavi non poste.
Trtceßmum ternum Argumentum.
Si species metallorum permutavi non debeant in e ncl 'is proximi (peciem,resolvi et ne e este est in materia Pem omnibus fpeciebus eiusdem generis.
At metalla validistimo frigore concreta in mineris, rursus in materiam communem ejusdem generis resolvi non possum.Ergo, in minens magis perfici non poliunt.
heßonßo.
rarum refert scire metalla in mineris frigore concreta resolvantur nec ne ut communem materiam Relponsumest enim supra proximo argumento,artem idcirco oppugnari non polle. Triceßmttm quartum Argumentum.
Ut species ejusdem generis proximi transeat in aliam speciem eiusdem generis , neceste est ut individuum (pcciei prioris mutetur in individuum (peciei futura;.
Atqui hoc fieri nem potest. Ergo,
Metalla,qua; certam habent specie™,transmutari non possunt jnalinnt.
Reßonßo.
Vevissinta propositio,sed Aslimnio salsa,saltent tibi, Kräfte, im- postIbilis,qui ignorasti, nec expertus es viliora'metalla in proximant argento aut auro materiam resolvere,nec nosti caulam efficientem, quosve effectus producat.
Tricesimum qutntum Argumentum.
Qua: in bene institutis Kcbuspub. & Eccleliasticis legibus prohibita limt.lciri non oportet.
At Clicntica ars in iildent prohibita est. Ergo,
Elon inquirenda.
Re/ponßo.
Veta quidem propositio tua,Eraste, quae tamen non ita generaliter concedenda,quin pxccptioncm aliquam pati possit. Quod - *stue vera esset tua assumtio, obmutescerem. Sed vestem tc no-
E 5 minnsse
XXXIV.
XXXV,

Sceleratu fr impeßeribua inhibendam ffit artem hanc.
Bjtya* lib. 4 . ,.48.
Tftem. xA-' qutn.ZZ. a.
77 . art.2*
Bx pugna rs- frariaru quali tat um fit »0. <va mistie fr novaformao - riftfr.
74 Apologia
minaste auctores probatiifimos hujufce propositionis. Quandoquidem eos ex officina tua prodiifle putabo,cum palam hodie Scolim a principibus Germaniae, & quam plurimis viris bonis haec ars exerceatur. Sceleratis quidem & impostoribus,quibus nulla alia cura est,quam fallendi, Sc fallendo divitum nares emungendi, inhibendam este eandem artem, Reip.esic utile existimaverim. Interim minime ferendum est, inquirendis natur® arcanis piis&probis viris viam occludere, qui non opunr.cuu 1 pauco contenti fat divites sint, sed admirandorum Dei opemN' justo deliderio ad ejusdem artis cognitionem alliciuntur. At quod tu de Ecclesiasticis legibus dicis,reperio contra in illis cjusilcm artis mentionem aliquam fieri. Efdras Propheta lib. 4. cap.48. Sic ait: Quomodo autem intcriogabis terram ,& dicet tibi. Quoniam dabit terram multam,unde fiat fictile,paucum autem pulve- rem.unde aurum fit. Nec omnino improbabile est, per paululum pulveris intclligi femen aurificum. Thomas autem Aquinas in aj.quaest.77 art.j.fic ait: Si per halchrmiam fieret aurum verum» non e stet illicitum ipluin pro vero vendere: quia nihil prohibet» artem uti aliquibus causis naturalibus ad producendos naturales & veros effectus,sicuf etiam Divus Augustinus dicit lib.de Civitate Dei. Sinit & alia testimonia plurima, sed cum nulla citas ist contrarium, inc enarrasti' liisticiat.
Tmeßmum sextum Argumentum.
Formae rerum non linit separabiles, sed in materiam tanturst propriam agunt,non in aliam.
At formae lapietis Philosophici Sunetaikn uni sunt Icparabites-
Ergo»
forma lapidis non aget in materiam metallorum.
Rtfpenßo.
Idem argumentum quod decimum quintum Sc vicesimum nonum. Idcirco huic idem quod illis respondendum est. Qualitates enim qua; liint in mistis corporibus divcrlarum fpccicrum,si con- trarue sint,pugnant,& agunt 8c patiunuirinvicem fdcqtie ad «10-- derationem redigunt,fitque unum corpus unius formae,pi ioi ibus exinanitis.
Tricesimum septimum Argumentum.
Individuum unius Ipccici non potest transmurali in Individuum alterius speciei,ejusdem «eneris proximi.
Atqui stannum,plumbum, aes, Sc ferrum sunt fnb eodem genC- pe,scilicet metalli. Ergo,
Aliud non potest transire in Individuum alius. '
Rcßtcnfio.
Repetitum est hoc argumentum. Est enim fecundum ex or jjine superius constituto. Itaque huic,ut illi,est tcfpoadcndu.m- r

Argyk. et Chrysop,
( 2 ] . Tricesimum oitaSoum Argumentum.
'"'.'I dirnni rlfllfrc resolvi IN mat(
75
XXXVIII.
materiam eorum
^r Irriatri ‘J dicunt,metalla debere resolvi fieri n 0l ‘ ' ;u g ci " u ™ am aurum ea mutari oporteat. At hoc poliunt' 1 P ° tel * : - El g°> I» argentum aut aurum transmutari npn
I'ttiti Ainyropcvire 5c Chrylbpa-i* dc resolutione in primam materiam Afferentes intellexeuint de materia argento -
proxima,qu® oft argentum vivum,ut jam lipf dictum est,non soateria ex ejua ip mineris terras mista sunt. XXXDti
Tr^ceßmum nonum Arpumentum-
Qu® ai tes quotidie experimentis este probantur,vet* sout > ut Medicina, Aisfusoria & castei«
At Ars CHemica nusquam experientia aliquapiob.ua est.Evgp.
Arsnou est vera, sed salsa.
Tteßonfio.
Falsa est assumtio. Namsi, Er.iste, experimentum nullum usquam verum vidisti, non sequitur, omnes nihil usquam experientia verum comperilse. Negativa tua est astumtio universalis, quam particularis affirmativa evertit.
Quitdrageßmum Argumentum.
Impium est Elimare artern poste,quod natura effis it.
Atqui hoc affirmat Avs Chemica. Fago,
Impium est quod affirmat.
Rejfionfio.
Falsa est astumtio. Chemica enim ars non affirmat aliquid se efficere proprie, sed subministrando 8c subiiciendo natur® mate- tiam, & causim efficientem naturalem efficere dicitur. Etitare- spousum est supra ad similia argumenta.
QuAdragefimtirrt primum ^trisument um.
Si haec ars esset vera,ditaiet onines,C|ni cam exercerent.
At iere omsies ex ea ad inopiam pene redacti sunt, BigQ«
Hxc avs cl\ talla.
XI 4 .
Reßonßo.
Vulgo solet objici hoc argumentum , nec validius aliud existi- Varmtßiscu stnnatuv ad evertenda Argyropa-iani aut Chrysopoeiam.bedhuic "
argumento vatie responderi potest. Omnium leientiarum & arcium fines postremi (unt varii. Horum primo ordine est contemplatio sola in iis anibus potistimum, in quibus admiranda Dei o- mnipotentis Opt. Maximi & (ibi obsequentis natur® opera noq vulgo cognitavilucent,inquor>nri contemplatione mens humana (titiatur Sc acquiescit.Sccundo ordine finis est, Actio eorundem scientiarum aut avtmni, ut quam quilq; didicerit artem cam yxer- sciv.io ncccstatusroiluum® hujus vies uansigend,® non caveat,
KY-op.

7<j Ap o l og i a
fiati seien- & Rcip.prosit. Et hos quidem Hncs quicunque sapit, laudabiles u»rnm &ar- c (]j,profitebitur: propteruuos etiam Argyropoeia & Chrylbpoei* I" jure expetenda clt. Illic enim admiranda naturae arcana contemplari licet,nec qui eam recte norunt coidcm famelicos e fle ipfi' usquam permittet.
2ni sinti ttr- Verumaliiis estartium finis vituperandus & damnandus, scis tmm & seien. 31111 Iaera fames, öc habendi insatiabile desiderium. Postremum ttarum vitn- bnne finem,Eraste,falsum, existimasti este verum Argyropceiac Si ftmndwsit. Chrysopceia: finem. Nam fi Medicinae , quam profiteris, tibi is tantum scopus est.ut ditior fias, non ut Rcip. aliquam utilitatem afferas, minime laudandus eris. Ex falsa igitur propositione al- sumtionemScconclusionem fallam Si vitiosam este certum erit. Ventae&ftl- Sed esto, concedatur finem Argyropoeia: & Chrysopceia: este o- ftns artu non pes & divitias,ex illarum tarne copia aut penuria, vera an falsa fit ex opum copia ars,di judicavi non poterit. Nam argumentum tuum est a pollibi- aut mopia,sed „ uo abqua necestitas non inducitur. Si enim ex ignoratione artu jndican lllI ! ulcc3llt alterius aitis , qui eam exercuerit, pauperior cvalerir, non arti,ftd ignorationi artificis imputabitur. Ncc tarnen propreren ars aut salsitatis aut impossibilitatis coarguenda erit.Sin ab ingenioso deperito exeiceatur, nilul illi ex opibus deerit, & fi ve pauco contentus fuerit,nec nisi quantum rei familiaris necestitas postulabit ( qui sapientis verus est scopus ) sive opibus le profluere & supcibire, re ipsa demonstraverit (qui insipientis est finis,) veritas artis deprehendetur.
Imperiti artit Sed quoniam ut plurimum ha:c ars ab imperiti» tractatur, mi- fauperiemfa. rumnon est,fi ipsa pauperiem facere dicatur. Sane nisi ab exper-
ttresolent. ' ~ ' 1 » ^ ^
*X)tjsimltM
mtii.
XLII.
XLIII.
tis edoceatur,6c re ipsa demonstretur, vix nisi longissimo tempore ad eam perveniri potest. In summa,fi Aigyropouam aut Chi y- sopeeiam exercentes ad inopiam rediguntur, non artis salsitas, fcd turpis illorum ignoratio causa est inopia’.
Quetdr.tgefirnum secundum Argumentum.
Qux ä gravibus & probatissimis viris ars ncc cognita nec probata est,ars non est.
At gravib. & probatissimis viris chemiae ars non est probata.E-
Ars non est.
Huic argumento adjicis aliud simile.
p uudragcfimum tertium Argumentum.
Qua; novae sunt Artes,non fiinr Artes.
Atqui Ars Chcmica quatitor aut quinque antehac fecula no» excedit. Ergo,
Non est ars.
Reffton/io.
Si Hippociatis, Aristotelis, Galeni Si exterorum antiquorum rhilofophorum & probatissimorum virorum feculis luce ars incogniti

Argyiu et ChrysoP- H
cc, & n '«a fu«,ut ars.nec etiam ab uldcm proban autimptobati po- tUlt - Nec quod forsitan tanta- (it antiquitatis,ut P“ t “;^ c ‘ ,c ^ a ‘‘ ^ dt
dicenda. Nam & nautica pixid«. -m.».
u m,6t Typ« excudendorumlibroruniaitcs vc ‘ Artes P'r*ß M,u,r “‘
<ucru nt ( quibus tamen artibus antiquitas mhipar habet. Am«'
ta 'ncniuL U tk. venlsimx. Nccmtnuslus omnibusvcr.ll. at(t& ,
admiranda Avgvvopccia 8t Chv-yiopocia. qux etiam coy«u <-tt ' ,| ris probatissimis A in naturalibus rhilolbphi« pracccp i 4rfW)i
Idlimis , licet paucis inter quos primas partes tenet c cr,q > ()4(|C ^jErastcjidoUimChcmicovumappclbs.Vcrumdcfisti 1 n pnU*
' itionibus,caulis & cftectibus, & certis praeceptionibus e p J vt( _
Vetitis artem verissimam essqprobavit. 1’lura tamen dic ae e.
c °comminisceris,caque redarguis,qux nulquam somniavit.
Haec lunt argumenta tua,Eraste, quibus non line contume ns,
'"inviis Se n a adversus Chemicos pugnasti, anno, ut Icnbis.mi e- <nna simo quingentesimo sexagesimo lexto,mense, Augusto. At cum deferbuisset ira tua, & ab egregio & docto viro,ut scribis ,aigu- Menta quaedam opinioni tux adversantia proposita effent, iis respondisti sub finem bujufee disputationis , &. modestius quidem, ut videtur quam superioribus argumentis. Mertmim t»
Ostendit tibi is, ut ais,argentum vivum ab nuroprolicitnmA Mr)fr(|(c| _ ex exteris metallis prolici polle piofitetui,nec multum adversa- f|jj ' ris. Sed quod argentum vivum vel vulgare vel ab imperfecte mistis metallis reductum sit materia argento & auro proxima, negas. Et quamvis ita (eres haberet, tamen arte in argentum aut aurum mutari posse inficiaris: fateris tamen argentum vivum ex cedit Eraßw, auro reductum facile Sc celeriter in aurum concoctione posse r» ** um dire. Argentum autem vivum, qüodcünque sit, non esse mate- "'Lariam argento 5c amo proximam,Wc conjicis, quod unumquodque argentum vivum sit tantum Individuum fu« & ccopii« speciei A quod alterius Ipeciei Individuum nusquam esse possit- llt ii cx plumbo arte proliciatur argentum vivum sit Individuum plumbi,si alterius,sit ejusdem Individuum. Ut id conhimcs , similitudines adjicis in languinibus.qm a divers i: speciei animalibus finxerunt, qui omnes fele colore referunt,& idem sanguinis nomen obtinent,led non eandem rationali,naturam S:speci, ni gerunt. Sed & in carne & multis aliis rebus e jusdem nominis exempla adsers: liinc conficis: Si argentum vivum vulgare aut quod a metallis prolicirur,non est materia argento & auro proxima,live eorundem ludi viduum,vanos este omnes omnium Cbcnncoi vim conatus,cum nulla materia possit motita causa efficiente lotmarst S
cenant apprehendere,nisi fornix huic sit potentia proxima.
Sane ex multis, qux adversus artem hanc attulisti ai gum<ntAj ü '-‘llun\ hoc Yciituuilius est,quodque nvagis urgete Videatur > sed

78 A b ö l o g r A
mma aipro- cui tamen facile sit respondere. Nititur enim hoc nrgtimfntu 1 ’ 1 hatimmsta- tmutUitiiilitudinc uoitrinis, notvrei aut subllantix. Aigume 11 '* ^"riruntMt ne ^ 1:tc omnia a simili plus ad illilstrnndam probatiohem quam 3 “ ^ttikuumtn- stabiliendam prolimt. Nam fere omnia infirma argumenf® ducunt,quina * similitudine ducuntur, cum nulla sit tanta similitudo quxp ct simiti ducun- Omnia extendatur. Nullam autem necclfitatem inducunt, sed u* tur. auditores vel legentes (esc oblequciites dictis aut (criptis reddant«
Rtjptnsic ad maxime accommodata sunt: idcirco nullis argumentis facili"' ultima argu. i ncautos decipi & falli contingit,quam iis,quae similitudine t erunt
r m ducunlur
• Huic igittlr argumento tuo a simili petito, Ernste* sie respoif
debo. Materia remota & proxima eodem nomine appellari pvs' sitnt,non eadem ratione cenleri: ut puta sirngttis suillus est mate' ria remota earni humanae, (anguis humanus proxima, & tamen nterque nomen habet sanguinis. Sed (anguis ille suillus nusquafl 1 erit materia proxima carni humanae, nisi multis mutationibus >n sanguinem humanum mutatus sit. Discrimen hoc materiae pW' xtni.e & remotae,etsi verum (il in sanguine suillo & humano,no" tamen hinc sequitur, argentum vivum vulgare, aut qtiod ex m<' tallis arte ptoliciutr, aliud este materiam remotam* aliud proxi' mam argento & auro. Probavimus enim ex superioribus omn e argentum vivum cite argento & auro materiam proximam & sola toctionc differre: & quo plus suerit decoctum eo propin* elfe eorundem individuum: nam veluti cineres ex quibuscunquC herbis aut lignis aut aliis rebus exustis,sunt proxima vitro mate- fria > tametsi ex diversorum generum aut diversarum specicruO 1 corporibus prodierint : sic & ex qtiibuscunque torporibus argenti vivi materia dissoluta fuerit, erit proximat argento & aiu 0 materia.
Hxc etsi validissimis argumentis probaverimus tum ex simili'
\ ^aturamtt'i tlldmc totm> substantis , Nini ab accidentibus propriis utritis' lica- vitrum st llc communibus ,tanto tamen verius este existimandum erit« tftfinit omni» quanto certum est argentum Lc aurum finem esse 8c periodu 11 ' ccrptrum »«.naturae metallicae > non (ircus ac vitrum finem omnium corpO' turabum. rum naturalium. Finem dico,quod ignis illa distolvere aut coi' rumpere non postit* sed omnem vim artis tolerent, atque eadeib semper persistant,quod proprie de auro Ac vitro dici oportet: (i^ illud a natura ortum est, hoc ab arte elaboratum : hsec dc exteris corporibus ita dici non possunt, qna: non sunt proxima & U 11 ' permutabilis materia, sed assiduis mutationibus obnoxia. A r ' gentum autem vivum a (iia causa efficiente nihil aliud fieri p°' test,quam argentum aut am um, ccu cujus igne violento agen tÄ vitrum.

ArGYR. et ChRYSoIP. 79
. Omrvia igitur argumenta tua, qu« ex ditaimme corporum 'hadern nominis,(ecl divers« rationis, attulisti Eras e , lac i in mmi
'Oneevertuntur, quod corporum, qu* (“ nt „ C " »« s'd iivtt'
>a fini divertit rationis, ut in sanguine (uillo& urnan . j^raUmu.
sm wateria re.no«, alia proxima salia vero non lolum (int e u - ^mnonnnis.scdäc forni* & rationis,qu* tantum accidentib s H^usdani differunt,ut argentum viv«nivclvulgaie,YC q c orponbns metallicis inest, aut aliis rebus. , .
straterca quaedam corpora (iut pvoxntia materia perruu a '' s in plures alias proximas materias, vel dementa, &qu* ex n$ concrevere nmlta corpora: quaedam vero iint proxnna maieua 'n quoddam extremum lmpermmabile & fixum, in aigentiun vi- Vnm.exquo fit aurum,& omnis cinis,ex quo vitrum connatur.
Sed video objici mibi.fi argentum vivum non pomt aliud er», quam argentum aut aurum, 8c aurst sit imperrnutabuc corpus,ex iis Areyiogomä aut Chryibgoniam procreati non pone cum tarnen illa pi oximam his materiam esse dixerimus: Respondemus, quod de proxima & impermUtabili materia diximus, intclligendi» esse in corpore,quod lola natura produxit,& omnibus notum est, ut argentum 8c aurum: sed semen argcntificum vel aurificum a sola natura non est productum, (ed ai te ministra Sc impellente, quamvis a causis naturalibus efficientibus. ^ .
Haec sunt ,Ei'aste, quae ad evertenda argumenta tua latis cite * w * •
puto,Sc plura fortassis, quam qua: primo propolüilfem .quaeque £ it quaistionis.de qua agitur.llmites praetergrediuntur. Jam igitur n- huius
nem dicendi tacere opportunum esse arbitror. Hoc unum a vobis postulo,quos totius disputationis judices constituo, ut in memo- tnmhaic axiomata revocetis: non hic agi de stirpium aut animalium viventium interitu,ted corporum inanimorum Sc mutorum simplici mistione Lc distblutione; uttaq, divertis legibus circrim- lcribi: illorum ortus h causa efficiente intita proficisci, qua: nec sic in potestate attis nec ejutdeni ope indigeat: horum mistio- nem it causa efficiente prodire, calore scilicet Scfrigoiem hunit- dum 8c siccum agentibus, ti Aristoteli credimus : Hac cum sint inanima pulht externo agitavi opotteve causam autem hanc ex» tetnam ut attis potestate esse-, vim insitam 8c prolifieam femini plantatum Sc animalium infundere non artis quidem > ted solius natui* esse minus : At materiam metallorum imperfecte mistorum resolvere,& ad materiam argento Sc auro proximant re» ducere,canique & argentum vivum vulgare perficere, Jton solum natiux in mineris terrae, sed & extra eas opus este artis impelletis 'ausas naturales, ut agant in subjectam materiam. Eormaseorun- dettv metallorum cX perpessione materiet Sc corporeis affectibus Magtv quam ab actionibus judicaii.Eosdem affectus & proportionem ar»

8o Apologia Argyr, pt Chrysop.
nem argenti & auri in materia illis proxima sola mistione acccr- siri. Quibus quaesitis öc compararis in eandem murenam prox*' mam statim argenteam aut auream (oimam ä cauta efficient. 4 prosilire. Argentum & aurum , prxeipue vero aurum finem esi 4 mutua: metallicasmistionis. Vitium vero este omnium corpo' rum naturalium,qux corrumpuntur 8c horum materiam tande» 1 in vitrum misceri. Hujus scilicet iV illius vitri & auri mistionerd ab igne este indissolubilem. Metalla autem omnia & argentu» 1 vivum ad hanc auri mistionem arte reduci per causas naturales, S hinc (ormam naturalem & siibstantialem auream in materia oriri’ Materiam proximam unicuique corpori non corrumpi led persiO’ Qua: mista sunt corpora,si rursus misceantur,perfectiora & nobiliora este,quam quae primo ex quatuor rerum primordiis, (cilicct Elementis concrevere.
Quae omnia cum aequilibri statera cum Erasti argumentis perpendentis, sitio vos, qui rerum naturalium periti, nec ullis anin 11 perturbationibus vexati estis, judicaturos este, nie non sine ratio» 4 Argyropoeix & Chrylopoeia: defensionem suscepiste, illum mal 4 Jc perneram eandem artem falsi damnaste.mcque Optimo jure ab illius sententia ad Tribunal vestrum provocasse, & quod ipsii» 1 judicare oportuerat in hac disputatione sententiam illius rescindendo meamque in contrarium confirmando, Argyropoeiam Chrysopoeiam artem este verissimam pronuntiabitis.
Ehre sunt qux in quxstionc proposita , An Argyropoeia & Chrylopoeia sit ars,dicenda & disterenda este existimavi. Cui catterat quoque quxstiones obiter, propter connexionem Sc cobat- rentiam intermistx sunt, scilicet: Quid sit: Quod sit: & propter quid sit. Quod si ea qux prioris quaestionis Sc confirmationis stabilienda: gratia scripsi, vobis, qui hxc perlegetis, grata elfe intellexero,de exteris quoque quxllionibus Deo Opt. Maxim 1 * favente luculentius posthac aliquid editurum este, quantum suppetet oci j.apud me constitutum est, idque abstruliim niagiSj majori admiratione dignum omniumque utilissimum.
BERNAR'

Si
ÜERNARDUSG. E E notus
a PORTU, &c.C AN DIDO TLECTOIU
Spiritum synceritatis, intellectus & sol«»s laboris cum salute precatur»
defori multos (Candide leflor)satfcio >
'bmhujus libelli editio nova videri pojut ,qu%
. __j Mysteriorum natura secretorum^ thejaut t publicationem damnaturi finti illud Evan geh] occinentes .
Nolite margaritas porcis projicere* Item illud Aukorts.
Non tamen hoc commune omnibus , sed nobis jolisnoj ruß? scribimus,a communi autem plebe murofo forti ,feraq i firma secludimus: Alt) non quidem prorsus id arguent, Jett tempus nondum ventffe , quo talia publicari debeant , afferenti Reperiuntur dubio procul & nonnulli (prout hoiie infinitum maledicendi cacoetheseft) qui mihi, quo Jure Mysteria hac pandam,cum eorum auitdr non fim, objeäurt finti Alt'j denifyfignapofcent j quibus artemveram efie,ut tnibt credatur,probem: Scio, scio inquam & expertus Juni ipse,dum hac ederentur»fuisse quosdam adeo nasutos,adeo veteratoresi adeofy omni humanitate exutos , ut quacunfc ratione poterant editionem impedirent : Et nunc plurimum obloquentes, latrare non defiftunt. Verum eum eorum latratus p ratet rationem insanire Videam,ilihutj a- ^
ciendos effe ipse censeo. Magna certe laus est, tantd erga * a J Deum ac proximum duci pietaie, ut neg^ Dei majestati in tra />» , .<»c suis magnalibus,dum publicaretur, detrahatur quicqttam: ‘ Ifc -
neque proximi botits, qua vel occultando Jupprtmi,vel finistte interpretando impediri, aut certe neghgenter »- dendo perturbari poniijsent, ulla in parte tnvideatun Sei ne longus videar inscribendo, primo latratui lejpoti eo.
Nam quod exEvangelio proferunt id in eum sensum h a- bunt,acfisoli ipji homines essent ,foli<fi digni sint hac pre- tio fißtma Dei dena,ac vere margaritas habere , omnes au- i.T m. k temalq

8z Praefatio
obiiflienürc- tem a m porci fint, & bis bonts indigni, Nos vero qtu
edimus fures fimus, & bonorum dißipatores ? Sed audi q 11 ^ fo quid dicam , niumum omnes quidem qui amore Dei 0 cbaritate proximi accensi gaudent, &desiderant m)ftet l °' tum arcanorum fc cognitionem adipisci : quorum in nuin c ‘ ro te quotf ( leäor ) collocamus , homines esse. Nos vero $ hac huiusmodt viris communicamus, fideles dtJpcnfato? {! mysteriorum Det, illos autem ipsos qui hac proximis i»^ 1 ' dent & in caenum sua ipsorum invidia conculcant, por( ei effe: quod more porcorum: etiam meliores fruäus avidtfi 1 ' nte & invidtßimeßercoribus misceant & devorent, (ßß ex auäortbus citant ,proptcrea ne edinon oportuit, q^ horum tractatuum auäores non in commune sed sibi fu scripserint ? Nonne Aristoteles Alexandro Macedonum ghfefua phstica ita edidijfe rejpondit ac fi non essent editf Igtturne non imprimentur libri Arstotclici ? absit. Qf 1 * cjtbir rex & Arabs ille philosophus ut Rex folertißimus Geber ? An phäofiphui. Uil ß cr jp tum reliquit: Nobis solis artem per nos solos in *’*' stigatam edidimus & non ab aliis, &c. An ergo proptoß Gebrifcriptanon fuerant pralo subdenda limo ideo hat $ similia in publicum emittenda sunt, ut quia obscure ad 9 ', mntum utilitatem scripta sunt, omnium ingemis mai 9fl diligentia dum exquiruntur,maiorem ventatis lui em ■ Ar, chmica sequantur, maiomnf etiam hominibus utilitatem afi'
, scriptu fu rant. Verba enim edi possunt & imprimi, at manuali* r :/(«n perationis industria in cuiusque experientia sita est : neqß
lumm bMd typis imprimi potest ; imo vix oretenus tradi mfi per » l/> ndr.“ s° tv ’~ n«s. Nam aurum pneparandum eit, utsolutioni miliis!
fit contumax, & id quidem fatis arduum. Neque exist 1 ' mandunt dt argentum vivum, quod solvendi auri obti ,t(! facultatem,efie illud vulgare quod palam venditur . erntn a corpore, quod ßmilitudtne totius fubfianti* ^ tum refer at,& temperamento fit calido & bumidotfoWj. nem ejusmodi pr astari oporteat, illam quidem fimiHM" nem argentum vivum obtinere,negari non potest,tempt fi '
»
fi
f
‘1
fi
V?
t,
<1
h
fi
u
Ü
P-
fi
n
P‘
fi.
c,
Vi
u
n
»i
U
l
a
ti
i>

PR^FATIO. , . f 7 ! ,; tum vi _
'Menio autem esse frigtdtfiimo certum est v ^AX/wiC tn e vtt ‘ m ¥h ,h,f„.
fanoistdaltunde nobis argentum vivum arte tHgemtj4 fandum & educendurlielt, corpore paucßimts noto «**"«'- natura concoxit : quod etiam fimUitidme Mjub- f
ftwtu Aurum magu reserat, quam argentum ViV ' im s u ^e,quodque nulla arte,sed primo quoque eontacUi O a - tr itu um auro non minus libenter coeat c? mtjeeatttr Viam aqua aqua : jam contemplari altius quodnanijit i - lud corpus, .
Vmereafornacem qua continuum tyJÄ"
hbmimstrare postit, pauci norunt. Sed qut ems notitiam tupiunt praänaw operis illius magni philofop n uRovt - lusco Tedemontani legant, quam anno Jj8z- edtdt, qua, proprie Athanor dicitur,td ett digestionis > non qualem ji » fingunt ignari. $ed pauciores tripodem arcanorum norunt: & paucistimi pabulum caloris, cwt aqtiabilitatem pr astare postit. Torum fere arcanum tn gradu caloris consistit. N am velttti vim pulli cffeäricem & ovo insitam »a ExcmpUm. calore externo superari non oportet,altoqui induresceret ovum,nec pullum usquam imposterum ederet. Sic vis je- mtntssuturi,id efl auri misti cum suo argento vivo exinanienda non efl , alloqui non ehjjolvcrctur aurum , nec germinabit,nec fitt materia proxima auro: sed in aurum calore nimio agente concresceret. 'Rursus fi defecerit calor, EmrofmJ- labor artifiassiustralttur. tandem vero pulvis htc aurifi-fir»a. cus,m Dei potestatefitus efl,quem cui vult largitur & subtrahit. Et frustra ab iis quaritur, cui denegatus vfl. Hinc talingenius in suo zodaico ait:
"tunc mentis divina; homines oracula caeca Volventes anmio Ancipiti vix temcove longo,
Experti imtlw.Sc non parvis (umttbus illam Invenere artem,cpia non ats dignior ulla est, tingendi lapidem a:thereum,quem scire prorantS Haud quaquam licet,St frustra plebs improba quarr it.
Quem qui habet, ille potest,ubi vult habitate occenter i Nec fortuna; iram metuitinec brachia furum,
Sed tanto paucos dignantur munere divi. &c.
F i
Cum

84 P R .-E F A T I O
Cum autem ad confirmatiori em quaflionis. Au ars fit 0 *. tum valeant aucl oritas , ratio & experientia. Possem P fl ' mum multorum gravifiimorum virorum tefiimoniis & iteritate cojirmare veram ejfe artem, mfi de his essent e^\ A»,' w iu»t plurcs libri,tuter quos , libellu vidi de veritate & antis 11 ' auSmtatt str p ate artlS ch emica & pulveris: attäore Roberto Valenfi 1 ve ' ditum Parisiis apud Maurellum Fredericum anno iß' Alium Chry sippi Phaniani de jure Alchemist : Nuper df ^spchgU ei. teruuhctn titulus efi, Apologia ChryfopeeU & Argyropß’ tu Sraßiim. m q Ha disputatur & docetur, An quid,& quomodo fit CW U fopopceta fi ve ars transmutandi & perficiendi metalla > ® firmifimm rationibus & demonftrationibus , ccrtisfc esfi rimentis quibufdannartem veram, certam & facilem probatur & convincitur : contraque Erafii contra art$ & doctrinam hanc prolata argumenta solide refutanti 11 ’ Memini me trecentis maitufcriptos de hac arte legijfeb' bros , hoc autem doäiorem ac digniorem librum nuis 111 Vidisse. Quapropter qui voltint aitäoritatibus & exemß probari sibi veritatem artis,eos ad eorundem librorum K itionem relegamus.Ridiculum vero eil quod de tempore ifiis pseudoi emporiflls obiieitur, quibus cum non fit dat tiojje tempora & momenta , nefy venerit ipfis hora pubi 1 ' caiidi,nesciunt venisse nostram. Ipfis igitur noriduni ve»^ tempus, at nobis certe advenit: eas fecum ducens pu^ 1 ' candi causas,qtu omnino immutari non potuerunt, nest 1 refelli : Quarum quulenl una eft, ipse finis,ad quem a D (> opna Christi creat i fumus ut cognoscamus & opera Christi per Theo! 11 ' ptrT/Mi^ia.- m,& opera natura per philosophiam. Hoc untim te ^ p!r“phthji° lC) enolo(candide leiiorstibros philosophier um omnes,s 11 ' fhUmj cunque deabfirufa illa Uermettca mediana loquuntur,
hilejfe, quam jpagyncos labyrinthos, quibus plenft at (ii discipuli in varias ambages, & viarum fraudes nui Ita ut ad hunc usque diem aut nulli aut_ paUcißimi t* 1 ' tum verum invenerint. Si enim via quadam facilis >» "? / labyrintho fefe aperit errantibus, qua videtur recta ad
res er

'll'
fi'
(if
!il>
Ili
•i'
«i
a>
%
0
if
IIi (f
li
,!»
-
10
It'
tf
™ fWewns de^cewS»« excurrunt im
perpetuis carcetibus devios indudunt.^ J
scriptu offerunt {ese inttri ™'t ( lt d «m literam nt f e ß^Vt<z y qm primasronte tntuenttbusj n i,',loso-
pto« videantur: Moxmcaun operam -p»«pW pboruni verbis decepti,innumeris dolis implicantur- dtt ad b*c,quod multi pseudochemifla multos ; /«* i .
sophismatibus decipiunt, vendentes & jP d 'Jj’
Vendaces cbemicas operationes & chartas* qut n>
€r£ duhs y aureos promittunt montes & tolium jenw *■
triticum expettare jubent. a^ulmot
Quare ego commiseratione tactus hose tra P feritatis & rationum physicarum tibi offno,tn qui tegram artem perspicue tamquam in tabella dept am •. ^ ^
bebu. Hos examina,perpende & firmis argumentis < pi, or „ m «<>•> opinionem muni,fic errare non poteris • L/" 0,HM * ^“ nt
bussophismatibus abfyjudiiio credit volens decipitur, y. L n* .(M multis involucris teäa efl , quibus incauti fac/ (tu* tricantur. Ergo antequam operari incipias, causas reum
naturalium prudenti consilio perpende, aut noli rem ag
grefli\ satius efl tempus folcrti judicio & meditationi r buere,qtiam temeritatis & fluita inconsiderantia poenas luere. Tu, amice leäor, benigno animo editum benigniore susipho,fideliter & magno cum judicio lege , relege,ora labora , operare, reitera. Et proculdubio tantoutm jecre torum particeps in honorem Dei auäorts myflcrior utilitatem proximi per experientiam tonsu er at miis na tura efficieris Vale.
J- tt '
r«
!s<
■i'
ei
i)-
i'
Dialog vs inter natvram et
fILlUM PHILOSOPHI#.
N Zgtdites de tradis sua amteo N. S. P. D.
On mireris iuper me (virprum optime,) qui omnium sciendarum ignarus,tantum opus super vites aggredior, virtus e- j% 1 ?’ * a >tti vigoris ett,ut non modo ignotos flagrans amore & de- trio conoiliet,vcrum etiaminteios, ignavos, totpentcsquc in-
‘S't.iit meram scientiarum omnium medullam concupilcam.
F j Ht>i

86 Epistola
JIos inter omnes(ut amici dicere solent) tui non obliviscor,quis*' pe qui vi» tut ibus ita pvvdituses, ut minime postam aliquid ages e ’ quin prius virtutem in te radicatam prp viribus honoiipostp 0 ' nendam caneris divulgarem. Honor enim { teile Philoiophol praimmm vi i rutis eit: c\ viventium oiudein fili potui., attribu- 1 ' tur,omni adulatione postposita Jieum testor,ambigo: quamp^!' riinos equidem video,qui propter 01 natum dicendi modum :C rl ' bendiveiibi honores magnos venditam : qu : tamen nihil ali 1 ' 1 quam verborum lenociniis, ac phaleratis dictis, meras fabulas? nugasdofcTt: ij quidem nondum reliquerunt nuces, ncqucljl' pium pamios,(i dtanquam pueri,vel juvenculi,(i quis pomum nvuibe aurum offert, aurum quod lumini pretii elf *t valoiiS" 1 ’ 1 ' hili pendunt: & pomum,nucem,quod nummum eil am cq pnu 1 ’ 1 ' hyc quidem Achillis & tiluaci permutatio. N.un li quis de bh 1 ' tune leeret. s distu tatet, iih pro certo veluti nucis telUidinem la' 11 ' bentes mhilque nieoullse dulcedinem gustantes : comptis & 0< ' natis verbis, ant piarunt aut nihil ad rem pertinentibus, quali g'' r " rulosi respondebunt. Quam obrem istius verba pioportio>' c cum illis quadrant : qui elicit, cloqucntix latis,lapientia: parui’ 1 ' Veruitienimvcro li illis plurimum deterior Ihm , tamen praecipi piopter-ignorantiam,cum etiam propter lermoni; barbariei' 1 ’ quam ipsi balbutient vel soloecilntum vocant: quantum ii dc tC studine politis verbis contendere ausi iunt: tantum ego{quani vli inornate ) de illius nucis dulcedine intima diligenter perquiri delectar,ii exterius , ego exteriora & interiora liquide perlpR 1 ^ Igitur confidentia mea in te tanta est,ut ha-c nostra in te imprit^ rcntur,& munus mcunt(quainvis exiguum ) Ixta fronte fulcip* 4 *' niutuoque me amabis (ut (oles.) Vale,ex bibliotheca regia Ri^' { merum. 17. IdusJulij Anno izai.
e. 6. r.
AUCTORIS PRAEFATIO.
C Vm annisplurimi* super secretorum natura indas e , lucubrationibus non paucis propenso amnio 1^° refy infatigabili,me defit 1 gaffe mj deni </, perpendens oW > 11 ejuscemodi mdagatioms itinera , tramites,tum denor ,,!l ‘ 1 ’ puni diverticula,ambiens^ semitas, qtu non solum defl ( ^ na , verum etiam scrupis,griphis, tropicis, anigmatib^ ^ popbthegmatibuss variis (ne dicam !arvis)occupata '■ n ‘s philosophi omnes sunt adeo sententiosi , una tamen pultate minime contenti, tantis ambagibus tam > nl ^

Auctoris pR^f-^Tio* , J.
™*',«t pereas neminem d optatumfinempervenirepoljc
ay bnrer.Sive ergo larvas(ut Plinio placet)cum w0 *
ttm,& mpaUfiracumnaturapotius ceitarece f >
sertim Philosophis dicentibus : Natur* te ( oce t , ,
dem multis varia multucu modis pulsata quxptafy y tentymibi tandem apparuit: quam piimotnipe u 'Varietatibus indutam , ornatam , rem intuens no i P ßupefaäusfui. Nam omnes hominum tingM a( l „
veftigamentorum enucleatianem minimesujjiceren - vero me consolari cupiens prdulci ac blando Jermon
Uter alloquuta efh Nolitimere bsli{inquit)nainego l
Natura quam tantis viribus qiufivtßt , qua ex f riet tibi missa fum. Euge ergo, exuit a, & ktare,quta Inis modis te felicem reddam. Primum i» bocquo vi quantum misericordia Dei,pro te viUßiuio pcciatorejace« re dignata eh,quame oculis corporis cerneres, cnmJis rtt dis & valde tenuiter qualificatiis inscientiis- Sect<n °J U '‘
per hoc confolaberis,quod tibi dubitanti in omnibusrejpon debo. Interroga ergo ut libet, & quod tibi concejjum e aperiam, Cui ego,b bona Domina parce mihi obfecrojiani balbuties mea non me condignas finit tibi referregratias* Nam ut jam ajebas, Utens parum qualificatussunuper gamergo , & Deo ineo qui (na largitate immensa te nn) destinavit,gratias referam. Reversus verofiper dubijs in
quibus mervor, te interrogabo : At dia inquit. Ageji h. quod novißt ne moreris reddere - £g° mterimpnem v tits expettabq.
<
ORATIO.
O Domine Deus omnipotens, l?ater Se Filius 5c Spiritus Sanctus , da famulo tu licet indigno, te cognoscere, te supev omnia velle , secundum te vivere,& cursum praesentis vita consummare. Scio equidem firmiter & manifeste eonfteor: te esse fontem 8c originem universi boni,atq; desiderii honesti St cognitionis omnis operationis atq; debitx perscvcrantix.Tu enim pro- »tixisti primum hominem naturalibus perfectum > & siisticicnti
F 4 tctctW

88 Dialogus
Cientia praeditum: tu enim dedisti (ervis tuis Bezaleel, & Aolb^ Icientiam excogitandi omne opus fabrile in metallis: tu dedist' Salomoni fervo tuo cor docile, tu corda omnium Prophctaruna tuorum inspirasti,tu etiam dixisti,petjte,& dabitur vobis, pulsas & aperietur vobis. Te igitur clementillime Deus, conservator protector meus,deprecor supplex atque imploro,ut illumines co s meum ad petendum,quae sunt ad gloriam & laudem tui nomin lS fhnctifsiini: non displiceat tua: Deitati (quaeso,) quod ego indi' gnus peccator peto tuam misericordiam, me dignare illuminare» stipet cognitionem rerum naturalium : 6f cum fis ignotus pes prius,saltem per posterius, per tuos gloriosos effectus scilicet,cognoscaris : Da mihi igitur clementillime Deus ita cognoscere,& efficaciter atq; ornate,line interruptione mundi,aut Diaboli perficere : cum corde meo in refixo immutabiliter permanente,ut o- mnia opera mea facienda sint in laudem & honorem (anctiflim* nominis rui, ac in tedemrionem captivorum, atque liistenratio- nem pupillorum atque viduarum, ac omnium fidelium indigentium,intercedente Domino nostro Jesu Christo filio tuo, qui te- cum vivit & regnat in fecula fcculorum Arnen.
Caput I
In quo Natura dotet filium artu ,<]uanam fit materta lass \ du : dicens, fuod ex fine intentionis rtjultat princtpiunt operts. * j
. FjltUS j
J Am ergo Domina,postquam Deo meo pro omnibus beneficiis j silis gratias egi,intetrogabo te,si veto libuerit respondebis. 1
Natura. Propone fili,Se cum Dei adjutorio tuis dubiis fatis- ' faciam.
Filius. O domina,postquam in oculis tuis tantum inveni gra- tix,dic mihi obsecro, quare Philosophi in libris suis non nomi' nant materiam, unde lapis ipsorum procreatur ? plures equidciit tractatus me legiste memini.neniinem eorum tamen quovis modo eam nominare intellexi.
Natur*. Pili scias omnes Philosophos eam in eorum libris palam nominare,sed quia non nisi Philosophis & filiis filis loquuntur,ideo qui non sunt in Philosophia qtlalific.ui atque inibi- biti,non animadvertunt quomodo eam nominant; subtilitas vero apud ipsos est stultitia atque rusticitas apud inscios. Audi ergo»
At sermones meos ausculta, quia ostendam tibi > quomodo viva yoce nominant: Audivistine auctoritatem Aristotelis dicentis» form* agitfe actus activorum sunt in patiente disposito: forma ergo non agh> cuikm dtjpo- nisi secundum dispositipnemmateriae. Intelligishoc. titionem mu- Filius. Imo Domina.
ff"<t piatura. Vide jam quomodo eam nominant. Quoniam ^ 4'”
/ " Xf‘>A

P U I L O S O P H I /f-
x 'cn5,cjv.idfacere nuendis, videbis 8t clare i n t elli ge s atque q & ;„<»«- <jua:risy>ejp Cft( j cs . coquodexfine cujusque »uen [,„„ M rt julut
Pnncipi umc j us principtitmfo*
Ego quidem solem & lunam l 1foduC "f'"""'lionjs f “
&’</r<ra, Adverte jam quomodo principia 1' &ar- T' , »>,»
nommalln dicendo finemtu* intentionis: qm estaurnm & ar
genui tc producere velle: qua; quide erunt opei is tu» prm 1 a e ii dixisses hominem tc Wproducere ibi tuum agens nom , nasses. Quo habito nihil tibi de eilet , nili patiens tali geneiauo eongruum. Quia sicut non est possibile genaare honnn
nomine, sic neque aurum & argentum tine auro oc aigen quod omne simile producit suum simile.
f n bo(fecundo capite natura dicit mtntralia^Jse
djtanaturafoqucd utrupique Jesum habent /e/’ •/* t C? argentum %/$»»». Et quod incrementum u tcujtt* sendet a suoprtneipto. .
telini. Quomodo Domina, video hominem gcncvaii.ex c pulatione mavis 6c teminx: in argenti live auiiproductione.non percipio aliquam copulationem. , .. ..
Nat ura. Scias sili,quod omne cvcsccns.tum in vegeta ,1 ‘ ,u ' * mineralibus,sive animalibus,non educitur de potentia ad a«ut t, nisi per conjunctionem fornix Sc materi*: qux 'oco ma cu > feminx capiuntur,si ergo in mineralibus, & vegetabilibus,non ut coitus, est tamen attractio inter ipsa, per quam homo cogno ce formam materiae convenientem. Quia ut (inquit Plato) ecun dum meritum materix dantur fornix; nulla est geneiatio congrua , nisi ex convenientibus in natura. Mineralia tamen atque vegetabilia Hermaphrodit* sunt natur*,eo quodutrumqi sexum habeant. Nihilominus sit ex feipfis conjunctio formx & mate- , rix,quemadmodum fit de animalibus. .i ,„v,
f litue, o Domina ego te summe flagito ut il am copi nem ab ove tuo audiam. , , ...
w^n*CÄ!52iÄ
cipium, in eodem eat suum incrementum. Nonne vides quort ^ ^
hominis generatio & ipsius productio ht cx sanguine menstruah, ictuf ’ nn ^ 6t nutritio sive educatio ejus cx lacte, quod est sanguis bis coctus. c qutaamenstmo non differt, nili per reiterationemi decoctionis. L<u s Mgfl „ Modo simili planta fit ex siibtili terreo 8caqueo: Cum ctgo le- bucotUu. men eius habueris,commenda idtcnx.pcr cujus lubti e cum u- mido simili producas de potentia ad actum: Considera simi itet naturam mineralis corporis ■. hoc est dictum,unde coepit luam o- (
"gmrm, & reduc etiam ad suam materiam, sicut dictum clt dc P^nva.Sc velle tuum adimplebis.
Caput

po Dialogus
Caput III.
Natura docet.quanamfit tlia materia open phyfice nectjsd' na , exemplo probat ut videre Itcet legendo hoc caput te*' ttum.
trima mate. Fthtu. Profecto Domina mihi videtur quod si ipsum niio c ' na ncfrjiua, vale corpus, ad suam primam materiam quae prius erat reducere v ellem imposiibile erit: quia prima materia fecundum Philofo' m ’ ae "' phum,neque calida est,neque sicca, si jgidave vclhumida: ergo d"
la reductio erit valderpmota a metallis.
Memmatra- Natura. Quomodo intelligis primam materiam ? ego eniM dat materiam non loquor de illa remotissima quae dicitur hyle,neque de illa qr>^ 1.2. z. ijua r. dicitur Chaos, quamvis materia confulä indiges, eo quod novas 1 ta esi propin- foinianr inducere conaberis: Neque etiam intellige de naturis» f“ 4 ’ . unde elementa proveniunt, neque etiam de qualitatibus ab iph*
atena em. t .] cmcnt j ;s provenientibus, Icd tantummodo de prima materi 1 tufa artt nt. 1 , r . 1 , ...
itffavi* propinqua,quae quidem in animalibus fperma, m veget,ibilib»*’ Materia pro- semina dicuntur,in minet alibus vero sulphur, & argentum vivud 1 pinquametal* dicitur, Philosophorum tiipplc: quia illa remotillima prima m 1 ' iomm ani »e. terin sive 2.3 4.non eil ita apta disposita,ad creandum asinum sicU 1 eejjaria. metallum: ego enim volo quod reducas ad primam materiai 11 sub conservatione speciei,imo sub ipsius individui conservatione' 1 species enim no.n sunt actionibus sensibilibus tiibiectx. Jam n°" Exemplum, ta bene exemplum qttod tibi dabo, super ista reductione; cufl 1 cnitn homines & mulieres coeunt, tunc reducuntur ad prima' 11 materiam,quia de eorum corporibus cru la ipermata generantur» ex quibus ipli primo, prodierunt: non tamen eorum corpora de* struuntur, quemadmodum fierent, si ad primam materiam ' f ' motim reducerentur. Quare oportet quod sic facias in opc' e tuo,hoc est sub speciei conservatione,quod quidem notare debe* peroptime.
Ftlttu. Certe Domina, ego i.am tua gratia adjuvante fap srf incipio, qua: sit illa reductio, distet entias tamen istarum mateu 1 ' rum primarum ignoro.
Caput IV.
Qutdfit rhaot.ffi est rnatena tlla arti nerrffarta. Afatertd etiam lapidu efl propensa ad omnes formas suscipienda 1 ‘ & palam penditur.
Hyle omnium Natura. Fili,cpilogarc illud quod quaeris,erit opus fatis p rt> primordiale lixum,nihilominus,quia te in istis propensiorem exteris perpe 1 ' ’ ' 3rcvlorl modo quo polfum quod cupis enodaho: Scias ik 1 ' uod inter a- stue,quod materia remotistuna dicitur Hyle,& cllprimordiale a ' liquid & ni- mn ‘ u m rerum principium,de quo quod dicit Augustinus resera' 1 ^ hi/percipitur, ait enim cum aliquid infoime concipio,pi ius nihil intclligo.q 11 ' 1 .
iritclligcbam.quia sicut nihil videndo,tenebrx vidennit,nibil h' 11 ^

, P H11 o s o p H i *<£•
i' V at, diendo auditur silentium. Sequitur ergo quod hyle sit u- ' ,c l l ’ 0< l >nter aliquid Lc nihil percipitur, aha vero materia, quae " oncl adeo remota dicitur cLos : quod quidem Chaos estru- cimos, malt. d!S '"‘lifieftaque moles,in quo omnia erant confusas commixta, »"/<«'
?" am ->h| appdlant materiam sive massam consulam : ab initio saniem; ali) materiam caeli Sc terra: informem , qu* primum ex ‘sihilo factaest; de qua pollmodum cunctaiigiUatim per specie»
'■anasf ormasq; proprias prodierunt : quam L:\ctantius sicdehmt. Laß antius.
Chaos est rudis jnordinataq-, materia , cöfuia congeries,6c ut me- Aff.' ‘ hus istam primam materiam intclligas.qua; tibi super omnes alias cstncccssn ia; eo quod absq; ea opus tuum minime petsicies: di- rm ^ rma „ t _
Cim tibi planius qualis ipsa est, quia quamvis in principio Ium- cf y^ r(4 xr ti. inusDenspraiparavit quatuor elementa, qua; erant confusam ea, cimos ijuare «o quod terra & aqua , quae lunt aliis graviora attingebant usque diatur matt. ad oi bem Inure.Sc ignis Lc aer leviora uctens clementis descende- ri« eonfuß. haut usque ad terrae centrum: Quai e talis materia merito dice- Laptdu ™*- batur contusa, i emansit tantum m mundo isto aliqua pars illius '
materiae contuiic, qtire ab omnibus cognoscitur & palam vendis ^ m4 _
fur, Pauci tamen (imt,qui hujusmodi Chaos sive materiam eon- t „,„adomnrs tufam esse opinantur; quare(fili)erittibinecesseeam scire,cum j mm at prop<n tine ipsa (ut superius dixi) in vanum laboratis , quia in fe existens j«. informis, & apta ad omnes formas, tacilime Chaos formant sortietur, qualem attribuere ei cupies; & si uberius de ea inquirere volueris, vide Raimundum insuo testamento cap. 30. & 75. ibi videbis , quomodo Deus primo quintam essentiam creavit,io * qua i* omnibus operibus universaliter comprehendor, quam in tres partes instar sua: essentia: divisit, & de parte prima magi? pura creavit angelos. De fecunda cadunt fc stellas,& de tertia mundum Non intelligis tamen, quum Deus creavit terram simul absque alia temporis successione, 8c absque materia praecedenti , qua: respicit successionem generis : ego enim te hic instruo, ad tui operis propositum , quod pnmac divisioui affundatur,quare si absque divisione perficere intendis,conatus tuus eat impossibilis. De ista tertia parte divisa 111 quinque partes Deus creavit primo quintam substantiam: de canetis quatitor elementa. Lege ergo capitula superius allegata,& omnia ista ad longum habebis. Jam fili restat videre de naturis, quae sunt simpliciores clementis,Icias ergo duas esse naturas: prima caloris .alrcrafr i- Du* natur*. gorisinatura caloris activa est; frigoris vcropassva; Calor gene- Caltr g ,f ’' r, - ratur a motu,& fiigus vel natura frigoris a quietudine terra:: lc- ,ltr ' ge Aviccnnam in clavi sapientia: Sc invenies ista omnia adlon- gum.Sc delectabili modo ventilata, distingucijdo quid sit simplex con,politum <ie simplici: & compositum de composito. Dux pumx naturx dicuntur simplices,opus v^ro ipsius dicitur sim
ulex dc
Not4.

Jn opere phyfleo non cupitur «d ex quo me- t4Üaßtnt.
yr Dialogus
plex de simplici,quod est natura caloris, frigiditatis, humiditati* & siccitatis,& super istarum naturarum generatione dicit quod >" principio Creator ablque sermonis prolatione dixit,fiat talis creatura; postea creata est creatura, qua: nec magna nec parva, nec subtilis nec grossa,nec movens, nec quiescens dici potuit, neqt"! alia quacunque declaratione determinari, nec rei cuilibet adimi- lari, in qua quidem omnia potentialiter extiterant, quae ut ad a- ctum reducerentur creavit creaturam fecundam,quam lucem appellari decrevit; ha:c Avicenna quantum ad quatuor Elementa) jam dixi tibi quod reductio ad ipsa est nimis remota, ad qualitates vero ab illis provenientes,habita tamen materia prima Ac propinqua facies reductionem. Quia necessario habes Elementa dividere,quare non indiges aliis materiis: materia illa confusa excepta, propter rationes (uperius distas.
Filmt, Benedicta sis Domina,ego omnia tua dicta notavi super ista reductione ad primam materiam, non tamen bene video, quomodo corpora rcincrudcre possum: filtern in mineralibus: inanimalibus vero rem fatis facilem video ,perlcminaeorum, quae ab istis indigesta producuntur.
Caput V.
In >fln opere physico non cupitur td ex <juo met aUu-funt, adducens exemptum de creatione hominis : item quomodo res in 'vtficrtbm terre ctrculandogenerantur.
Natura. Non mirum est, quod nondum perpipis modum,CO quod illa ex quibus procedunt,ista adhuc ignoras.
sitim. Quid illud est ergo in mineralibus, quod tetragoni' mendaressye in primam materiam reducere praecipis ?
Natura. Jamquetibi dixi, quod ex fine cujuscunque rei resultat principium ejus.
Fi tuet. Verum est Domina, ut videre videor quod ex fine cujuscunque rei resultat mihi materia, quod tamen erit forma non beqe percipio, quod metalla homogenen lunt: in ipsis autem pars a suo toto non differt; in heterogeneis vero,sicut in animalibus & vegetabilibus,semina sunt fatis perceptibilia.
Natura. Fili, dixi tibi, quod it quo dependet alicujusprincipium, in eodem erit fui incrementum.
Fihui. At si hoc verum sit, sequitur quod forma St materia sive eorum incrementum erit ex Mercurio, & sulphure, eo quod secundum omnes Philosophos, metalla omnia ex ipsis originem ceperunt.
Natura. Fili,verum dicis,non oportet tamen in tuo magi ferio capere illud, ex quo metalla finit,sed illud quod ex ipsis est : verbi gratia, captam primum exemplum in homine , qui natura naturante principio factus est ex limo terra: quidem,unde primus
factus.

_ Philosophie- 5?
«st, quod est illude* quo ipse efts kd ex eo popismate sive s f »"ate ä quod ex ipso cst: ltdn in vegetabilibus capiamus can- Jcm similitudinein. Planta emmfut superius expressum tun) ge- neratut vel potius producitur ex subtili ««eo vel «meo .simul ergo ad ipsam productam caperetur terreum & aquam, quantumcunque subtilissimum,nunquam intentum u • eftectum. nI captatur ergo illud . ex quo 'P l »f ‘ %
inen vel (uvculwsejus:mineralia vero generantur cxlu p argento vivo,qua: quidem pro opere tuo perficiendo muume ca fiuntur,cujus rationem tibi conscqucnter ostendam,per compo fitionem saponis,qui ex aqua extracta ex cineribus clavellatis, & iepe conjut- oleo vel sapo efficitur. Quia fi quodUbet istorum per (c capere-
k>r, 8c congelaretur aqua, five lixivium in lal,non eflet pollmi c,
postea facere saponem : Inde quod similiter accidit de sulphure, Sulphat prtm quod primo erat aqua,cuius natura erat frigida & hunrida , quae. ** *^’f vrsm postea circulando pet calorem lolis.v erritur in aerenr, cu|US natu- ^ uf jn atr - ra est calida & luimida, denique vertitur ignem, cujus natui a elt calida & sicca, cum quo postea se temperat terra , & sic efficitur sulphur. Et eodem modo inrclligc de Mercurio, kd non eodem ordine,eo quod alter est stimme calidus,alter summe frigidus. Si ^ tamen illa aqua unde componuntur ante talem circulationem ha- ’ J
bcretut, posset inde metallum fieri, sicut dictum est de sipone . ^ quod postea linllo modo fieri poliit; quare concluditur sicut dictum cst, de animalibus, Lc vegetabilibus, illud non esse capien- ^
dum , ex quo metallaliim , tedquod ex ipsis scilicet metallis est; „ ut <i
si ergo me mtc!lexisti,fili,(iilphur &. argentum vivum, unde crea- n(a ur(nlj
tui l.ipis.nonkntill.r, ex quibus metalla generantur, quodeont- bustibiliaiiintjled illud quod exiptis est, quod cst non urens.
C a i> u t VI.
Hatura docet Artu filiumjt non fosse faceti materiam,ex «jUtt Mercunut l'hilosopborumßt,t. /juarefyocatur Mercuri** Philosophorum.
( Filtu* . Profecto Domina, omne illud quod dixisti, verum arbitror, cd quod per |.im dictas similitudines apparet,quod sic iit in l ei veritate,nihilominus funi magis contusus quam primo lueram: quod nullo modo intelligerepossum,qualis debet cflciOator- ma. Philosophici dicunt, cape Mercurium nostrum, 6c sulphur nostrum,& tu dicis illa non intrare in magisterio. Quid ergo decipiam ignoro,cum nulla alia lulphura neque argenta viva cognosco.
Uatura. Pili, Philosophi dicunt accipe Mercurium nostrum in hoc dant tibi intelligere, quod non loquuntur de communi, quia dicunt nostrum; Mcrcilrius eyim dicitur eorum, sicut filius patris dicitur, nui eum genuit, quii non cst mihi (inquit natura )
' n datum

94 Dialogus
datum producere formn Mei curium de potentia ad actum, absis adjutorio Philosophi,quare merito dicitur ipsoium,quia cum uity' ad effectum producum.
C a i* u r V11.
lie Natura docet rent omnem b.there juurn contrartum.Vlt**, ubt est attralho,tkeent & retentio, & ejuod at truthofei' fl si magnete artem manifestat.
Ftltia. Enarra milii obsecro, qualis elf iste Mercurius, qui d>' titur seinen metallorum.
Natura, fili per hoc quod dixi tibi superius fjiero te intellig c ' i e,quas (it tua materia , eo quod ex fine tua; intentionis resulte s » scias ctgo quod omnes res aliquid habent odille & aliquid am 3 ’ re> quanlvis in lapidibus convenientius dicitur attractio: qifai sl amor vel odium,quod in animalibus melius congruit j Vide crg° Gravi & leve qualis res in mundo sit, tua materia propinquior, III attractiost® neceßäna. (cilicct, sciens quod levia superius non posiiiisfcinsi gravium iiist' rius Consortio detineri, utraque ergo in opere erunt necestariSi grave & leve; inter qu* attractio quemadmodum inter caiila*** & effectum, homo enim liituens mulierem trahit & trahitur ab ip(a magis quam a casteris animalibus extra suum genus ddliaiU (peciern existentibus. Modo simili stomachus tuus esuriens,vi!> 5 cibariis,magis ea appetit, quam multa quae ab oculis videntur: nam solum ille appetit, quod natur» sii» convenit: quare fcioS *AMoClii. <l u °d ubi fit attractio, ibi erit retentio. Digestio (equitur, & p c( Retentio. consequens Evacuatio: quod quidem oportet fieri in tuo opere, 'Di&eflto. eodem modo , ac eodem ordine. Primo in summitate vasis vi'
£v»(uatio. cc stomachi, 2. centro ipsius loco epatis, 3. inter poros Lc ipsius
meatus: quemadmodum in venis, öc 4.5c ultimo in omnibus paf' tibus corporis ut in membris.
Ftina. Prosecto Domina ego fatis percipio omnia creata I1 3 ' bere aliquid odisse vel amare : Quamobrem Philosophus dicit, in habentibus symbolum facilior est transitus,tamen au istud propositum,hoc videtur,dTe contra dicta philosophorum,qui dicunt linam icin fore in opere necessariam, cui nihil additur: nifiquod superflua removentur: 5 i ergo suent attractio,necessario duas rc* c ifc ibi oportet.
Natura. Pili,nunquid definitionem speciei ignoras,qu® prodicatur in numero differentibus. Vir Lc muliet non disterunt ip c ' cie,sed numero ranttmi: sie in isto magisterio,erit alia disterenti 3 ’ quia erunt duo in carne una, super quod dabo tibi exemplum 111 ipso homine, qui quidem generatur ex spermate activo naturali, & spermate paffivo innaturali,cum sanguine menstruali contr 3 naturam; quae quidem spermata ab ipso menstruali originalst^ proveniunt: Imo est matrix, in qua hujusmodi recipiuntur , <\ ü *
ison

Philosophie. Ss
non differt al> ipso (anguine, neque totum coi pus scilicet utntst- *1**5' & mulieris *. vide ergo qualiter ego operer in una 5 e.quas
ffuidcmnon differt,nisi incombinatione Elementorum. Imitare " lc er g° m opere tuo & laetaberis, & tunc velificabitur illud di-
Uoi ante primitus assumptum , natura te docebit; Qupdnab
* 0 itinere declinaveris nunquam ad bonum finem pervenies;
no ejuod in portentis non delector. Scias itaque fili > quod attra - ^ttraßie/tr-
ct‘o ferri a magnete propalat atque manifeftat sapientibus ma)o- « <* £""*
fcnrpaitcin secretorum meorum ; quia per hoc perpendis quod
Mractio non fit in animalibus duntaxat.fed est in lapidibus,diipo-
11 c e>go materiam tuam sagaciter, & confidera bene naturam ejus
P et ca.quce superius dicta (unt; per hoc enim cognosees formam
bbi congruam atque operi tuo convenientem; qua habita nihil
tibi deerit.
Caput VI11
Quid fit depuratto ,& sine tlla^ux qutequam toni operabitur-in hac arte, juratorum mayslcnum tu tnaterta prapa- rat tone confijl tt ,& quod -durum Stulgt non fit laftdu materia.
hihm. O Domina, ego te obsecro,ut mihi dicas , quare Philosophi dicunt loltmexaltari in arietem debere,an ibi (itmotus Arietis observandus ? ipfo fole alcendente vel (öle ibidem conveniente J
Natura. O fili scias,quod Philosophi non dicunt hoc , ut mo- Mtdich<* «• Uis caeli movetur eo quod omni hora St momento est generatio ■ alure aperten ni atq; corruptioni congruus ; quia hoc dicunt quod (ol superius exaltatur in arietis signo, quod est Saturni casus & domus Martis ,2muttt qu* est; quia est totus colericus, sic oportet quod lbl infernus, Unde opus tuum fit exaltetur in domo Mattis, in ariete lcilicet > qui est tuus clibanus,in quo deprimitur frigiditas,quae est propria Saturno,8c calor exaltatur,qui est cauta exaltationisuu tolis.
Ftitut. Quomodo Domina, nonintelligo,quod iblnoller exaltetur propter clibani calorem, quia perfectus ell,ut omnes PUi- lofophi testantur.
Natur», (ntclligc fili,quod virtute ignis sol tuus depuratur, Dtpumticdi- qua: quidem depuratio a Philosophis pro exaltatione intelligitur: oi*r St quia in aiiete sol incipit alterniere ad augem,id est (itum fasti - tK - gium.quod ulterius aliiendere non postit; simili modo (ol tuus (eiTipcr exaltatur,usque ad finem operis. ithut. De quo sole loqueris Domina ?
Natura . Neque de superno loquor,neque de illo qui vulgari- iturum vut- tCr sol nuncupatur, eo quod (i non sit mixtus non potest exaltari, i' ”‘ n ‘ft “f" ''bra id quod est; ego loquor de (öle Philolöphorü qui est una res Vl '>s, & parvi pretii,qui per istud nnigistcnum potest exaltari super f * tnm ' °* > aurum ‘

:iW
S >6 Dialogus
aurum gradibus infinitis, & efficitur impretiabilc pretium, ac > fauuis incomparabilis.
CaMit IV.
Necejsltrio in hac arte duo necejsare* ejse,nempe agens 0 f* ttens ; Quea unum & ßmplex non ager mfcipfum. .
Filmt. Benedictus sit qui te creavit Domina, & benedicta in omnibus operibus tuis, jam enim sapere incipio,& intueri 11'- 11 ’ nobililsimam operationem,per tua gloriosa dicta : pollquain c ( go tua doctrina mediante formam & materaim habeo cunn 1 ’ 0 Forma irma- cfo exaltationis nostri solis in ariete; |ani ostende milii obfecsi tina. qua ratione forma agit,materia veio patitur: quia si menöftl ^ 1
Opinio,ibi latet arcanum, quia ejusmodi actio est necessaria,p rfl ' pter certam proportionem numerorum & mensurarum.
Natura. Fili verum dicis,quia tota vis magister! j tui ibico* 1 ' sistit,sed ad hoc intelligendumno habes ignorare,scientiam ist '"' 1 Hoc scientia este scientiam quatuor elementorum, qux fiiper omnes alias ub f ' 1 est tjuatucr E- rius ac melius de eorum symbolizatione & discordantia tracti.’
Iementorum. & qux ipsorum sint nobilia,qtix ignobilia; qux activa, qux p, a ' siva: quamvis omnia vicillim agunt, & patiuntur, qux conco 1 ' dantia & qux discordantia,quam fymbolizationem intelligimi 15 ’ cAgemsemper quibus arte prxeeptis scies qua ratione agens agit & materia p 3 ' suo patiente titur.quia (Alist. teste,) omne agens suo passo nobilius est : C l1 ' notitiae. juscunque ergo tuum agens complexionis extiterit,fiium patie 11 * Par tn parem contrarium nccestario esse debet; verbi gratia, si tua materia si 1 ' non batet tm - gjjj. ß. p,ccx complexionis fuerit,operx pretium eTit tuum agei>' calidx&humidx complexionis esse , quod par in patena non b 3 ' bet imperium; Sis ergo cautus ibi > nam Philosophi nihil cclaV c ' re nisi qux nunc quxris.
Filme. O bona Domina,ego te summe ftagitip.ut hxc me do' cere non dedigneris, quia meo judicio pastiis iste oft omnium di>' sicilimus.
Natura. Verum dicis omnia enim per pondus, numerum ^ mensuram este creata; nemo lanx mentis ambigit, sunt taM^ talia bene recteque cognoscere,admodum difficilia, nemoenb ' 1 hoc enucleat, nisi sit de electis sapientibus, quia rari limi, qui 1,1 talibus delectantur,tu vero es fragilis Lc parvx capacitatis, qu * 11 Exemplum de per fatis familiare exemplum te instruam: & hoc super horni 111 homtnugene- generatione, in qua vir dicitur agens, & mulier pdticnsjSi crL ratione. agens fit suo pasto nobilius, oportet quod magis nobiliora esi" ignu & aer mcnta (j n t in ipso,qux sunt ignis Lc aer,alia Vero duo terra ÜC aq u ^ sunt noti tora p c jjj cet j n patiente sunt; ncirl intelligas tamen, quin omnia q 1 ’ 3 Terra & aqua tuor sint,tam in agente quam in patiente: sed non eodem ordiisi' patientia. quia(ut jam dictum estjpar in parem non habet imperium. Qi* al .
sequitur, quod si femina estef adeo calida sicut vit, generatis ^
fenum.

. p . PiH UOSOPHIA
JP ' s roinime sequeretur. Oportet ergo: quod mulier iit ._
^' da rel Pt-ctu viri,cum ergo tuam materiam habueris,sua. com- ^
1 txioue optime speculata,iiium agens sacilime tepeues ,&hoc ^ lns ^ ciUmt ”exeundo latitudinem speciei quam quxris. reperitmiu.
Omnia quae dicis peroptime intelligo,modum tarnen pioportionandi non video.
datura. Ego prosecto te tatis rudent invenio» quate unum exemplum tui naturae simile tibi dabo, ii aliquis tibi praeciperet Cxempium, ut lapidem projiceres,quem si nimis gravem sive ponderolum invenires,diceres eum te projicere nonpofic ,moao simii' faceres de levitate; quare tentando immediate perpendis , si proportio debita sit intev te & ipsum. Ite cum esuris St vides cibaria,ignoras 4 l! äntum excis tibi (ufficiat > comedendo illico sentis virtute tui stomachi, quantum tibi convenit, fac ergo similitermtuonu- gistetio,
ftltttt. Certissime Domitia dicta tua verillimi sunt. minime tapicn dubiis meis satisfaciunt. Certus enim sum bis sicut in curteris pondus certum este deter minatum; tu veto me lue instruis, non per causam quemadmodum Philosophi scire oportere dicunt : sed potius sicut rustici idiotx hnjumodi probare solent; eo quod calidus stomachus,Scfortis plus potest in diger endo quam frigidus & debilis in productione alicujusipeciei depofcntiaad actum; opinor tibi certam mensuram este observandam, imo pondus atque numerum determinatum, & quod hoc sit canta totius effectus.
Caput 5£.
Htc/cientia eflpars eaiala,(Spoteji doceri th aure,medo <puts fitat proporttonem ponderum.
Natum. Verum est quod dicis, fili, ista tarnen non sunt palam Dtum timtK- dicenda neque manifestanda, nisi Deum timentibus, & hoc per »i».
colloquia, co quod (cripta tam ah indignis, quam dignis videri H * c postum, quare aliqui dixerunt, istam scientiam este partem caba- ?* n e "“ 4 v lx,qux receptio interpretatur,per colloquium icilicct. Nam Philosophi de ea tractantes tantis amigmatibus, tropicis scirpis, gryphis,atque problematibus involvunt, quod tantum docet Pythagoras iuo silentio,quantsi ipsi scripturis suis; hjc ergo in ista f rutice latet lepus, eo quod ista proportio est clavis omnium fecreto- runi ; cp.ua metalla quae ab una radice originem sumpsenmt, iri Pondere diversificantur,per istam proportionem duntaxat, atque Quomodo me. lapides pretiosi ab ipsis metallis hon differunt qualitate, calore tatu & l«pi~ v el levitate,fulioneve,nisi ista mensura sive proportione median- *» difftnmt, 'e - eo quod illud,quod producit metalla in este, ea gubernatione edicte similiter preciosos lapillos in este producit, secundum ^^en diversa insttumenta,atque informationem diver{am,quam ' c accipit,vel ab ipso artifice mihi ministrante.
2 . t-ol O OafuT
97
valde S&«**

Lctttt generat <jr conservat.
Pondera fa - fientum.
C A 1> U T X I.
Quomodo Natura regit omma, tam inferiora tpuamsuperi 11 ' ra,cerne mensuris ranoniiue elementorum.
Btltus. Quid intelligis,Domina, pci iustmmenta diversa a t( I' informationem diversam ?
Natura, liuelligu quod locus generat Vel conservat locatu 11 ’’ quod quidem l.ullmsin libro primo liix quinta; essentiae, capi tU ' lo quod incipit; Referimus,namque tibi, egregie ventilat, dicendo,fili audi,quid iliper ista proportione dicit; haec est multiplis’ tio& proportio tincturae, quam Dominus noster dedit mihi inV turae ad faciendum transmutationem. Quoniam exunopugi^j’ terrae,5c novem aeris,fiunt decem pugilli aqua: j & de tino pug“' lo aqux.Sc novem ignis,fiunt decem pugilli aeris,ascendendo r f . ( scalam vivificationis naturae grosse,in simplicem & altam: lio 111 liter ex uno pugillo ignis, ix novem aqua' fiunt decem aeris m° r l viva, tui, qui est aqua viva; & iterum de uno pugillo acris mortui, q 1 ! 1 est aqua viva,& novena’ terra,fiunt decem aqua: glorificatar.InN’ lige ergo quia illa est docti ina,per quam omnis men)ura,& om' llS temperantia indiget fici i ; Lc est necelsuium quod Iic fiat m Hupenden- arte,quia aliter fieri non potest. Ista enim proportio est cathel^ tm tota natu- deaurata , & rota circulorum totius sectili, perquam ego natu 1 ' 1 ra gutenia- gfibcrncr, per omnia mea instrumenta in rotando & circulasti tur. fixe Raimundus.
Caput XII.
In hac arte radit.es mctaMorum/unt cognoscenda Cogn'** hac fetentta catera fetent t.i factle cognojcentur. idcttt 1 Deus omniumfetennarum donator Orandus eil.
Kadiees-me- fehlt- Obsecro Domina, doce me cfavioi e ac faciliore nio^ talhnlm sunt fi poteris,nam ista quae nupe retulisti,liint nimis obscui a. cognoJleOd*. Natura. Fili,utere consilio Avicenux, qui dicit,qiuid cog 111 ' tio metallorum eorumque radicum, fäciie facit hoc magistcriu"’' scutate naturas eorum, & facilime quod tu delideras invente*' scias quod per cognitionem Ipeciei quam quxris,qualis ista p r °j portio este debet Noli ergo ulterius de iplii inquirere ,eoq" p ‘ m.rgilho meo non placet, quod talia divulgantur; sed stude dii 1 ' gcntei.iSc implora tui citatorii auxilium,ntliia misericordia rui" 1 ' imellectum illuminare dignetur, non ista Ipccic thintaxat, led omnibus aliis, ut una cum isto magisterio omnia simul agnole ; j s ' Dem demior Quia quicunquc istam lcienriam per causam & rationem istte* /ktetetum e- gct,omnia mea scie lecreta eidem propalabuntur; eo quod tt/ randudtst. c st peculiaris ad omnes alias cognolcendas. Adhuc fili,volo te stt'
Cogmta hac rf| quod Arithmetici (uam materiam in Dyade live binario cctt 1 Är foimam vero in monade sive in unitate. NamAve r ',
a^cog jam- commentate" Arillotelis'inqiur Infima supremis propor"

N
. Philosophie-
«J^aV^vit. QuavefiU .prodent« interroga«.. MtttcrU ,ß,„ U ' U ,c l"i de talibus dubitant. Imo inter irnlle umn .' «»ano <£.f„ r .
^iconiidetatjcn^distopciceht mAtcvia.iivcsoirn-iyi 1 ma - n mtU _
to ^«'pivmtnr; nam eorum interrogatio non est n> 1 ' tt.
'«»•Hmi.ciuamli semel mtelligunt argentum vn um--ist , d ^ikiamtß*
Lunt ulterius. Silnbipartlcns.vehmicus.U^ 'iZniHn-
n " c modum moi tificandi iplum,qtn.i tuncf existimat cltr(r -.
magiilciiuin, cum in rei veritate sunt magis remoti q tuerunt.quave Inner dubiis tuis te stimme laudo.
Cauut XIV.
In nu»,erit omnia fitetjitnt. Imo elcmer-ta ccrttt tiutr.ertt t
Filius. Profecto Domina,memini me legisse in nrmcipio Boc ^«tind ßs_ bilde consolatione Philosophia-. Tu qui numens elementa ligas, ‘ f quod eum temere non lic dixisse arbitror,vidi & certo expen- ^
mento elementa invicem combinari, aliquo numeio,xtuoa a 10 merlt minime fien potest; praeterea Philosophi mira dicunt de mime- tur _ ris. Nant Picus Mirandulanus ita eos extollit, ut non verratur dicere,per iplos relponderi poste, ad omne scibile, quod protecto veristimurn arbitror. Quare libentius de iis inteirogallcm i lalvb quod Hujusmodi docere recusas. , , ..
Natura. Multa secreta in numeris sita sunt, nihilominus it Injiumn« -- mihi intimaveris, in quibus erudiri cupis,ego forte [necibus tuis rmiajuajunt
acquidcam.
Filius. Ego enim informari cupio stiper corpus teqtiatnm > ve potius aequandum; nam Philosophi affirmant, medicina nosti a mediante omne corpus tam humanum quam minerale, sive vegetabile,vectificari posse ; Ii ergo aequatum non luerit, quomodo dabit quod non hauet?
Caput XV.
Nae scientia eß mVefiigatrtx rerum nat uralt um, qria pervenitur ad cognitionem abditarum rerum.
Natura. Prosecto fili,quod quaeris fatis arduum est, quia tamen primo super dubiis tuis respondere spoponderam, omnia tibi manifestabo, lub conditione tamen quod nemini indigno regelabis. Idcirco primum scire debes,quod ista scientia stiper ese- ? c >'is profundius secreta mea investigat, eo quod ipstt tola tmita- tur nie, tam in generationibus,quam in transmutationibus per di- Suiones superiores declaratas. Qux quidem ostendunt,quai a- v,itura unitu tioiie vegetabilia in animalibus 8c animalia in hominibus, hoc «« neturam
^st dictum carnem & sanguinem humanum convertuntur;deniq-,
fa viinatur omnimodas elementorum combinationes, qi em
Averso sum,&i ' '
: numerantur
\
. -..».im uiIlHUllUUtlb cicmci . - r - —-
'Averso sunt,& (ut Avieenna; placer) centum quadraginta quin- < L llti numen,'O,' Quibus omnia per me propagata generantur,
G 2 yaiian.

lOo
Dialogus
variantur,atq; diversificantur: quarum Sc cognitio ad illud q l, ° quieris inveniendum erit tibi admodum neccstäria ; po(Tuntq llC I45.pra:dictiad 24. modos reduci i quos prout consequenter plicabo,quibus auditis percipies aliquas qualitates agere Sc pat>' Sc hoc fecundum magis 8c minus,per quas quidem finalitcr inV £ nies modum aiquandi elementa in uno corpore > quod est» 111 , quod quaeris. Non opineris tamen quod talis xquatio fieri f°‘' ut lecundum quantitatem levis & gravis, quia corpus sic mixtu'' 1 neque moveretur neque quiesceret, oportet cigo quod fiatst eundum substantias & qualitates elementorum quantum ad qualitatem virtutis potentia: in operando, quia postibile est a nuiltuin de terra ponere minus de igne, ut illud quod terrae c *. habeat tantam potentiam ad agendum sicut illud de igne; Et’ 1 , de exteris. Quae cum sic suerint congregata: in mixto,Ehilolop* 1 mixtam habere squalitatem, in quo quidem maxime dclcct 01 ' eo quod in tali corpore neque est actio > neque pastio, videre p° tes in auro,quod minime corrumpi potest, ratione pra-dicts qualitatis: ad istas ergo combinationcsaccedamus. Quare prii"; 1 talis est,quia aut erunt duo elementa, scilicet majora, Sc duoi’ 11 ' nora,aut tria majora & unum minus, aut tria minora Sc uni>J? majus i aut omnia a qualiter. Et haec combinatio non potest secundum pondus,neq; fecundum quantitates qualitatum: op 01 ' tet ergo ut sit secundum virtutes & potentias actiyas ipsarum q" a ' litatum, eo quod complexiones attenduntur penes potentias ^ Virtutes qualitatum, Sc non penes pondus Sc quantitatem. Intc*' lige ergo quod ego lue loquor,de complexionibus,pi out dixi tiv superius,si vero duo sunt majora,aut erunt ignis,aer,aqua Sc teri* 1 erunt minora : hic est pi imus modus: Aut erunt ignis ScacrU’ 1 nora,Sc aqua Sc terra majora; Sc hic est lecundus modus : Aut runt ignis Sc aqua majora ; Et hic est tertius modus: Aut ig l,lS Sc aqua minora , Sc aer Sc teira majora; Et hic est quartus » lsl dtis: A ut quod ignis Sc terra ltinf majora , Sc aer Sc aqua sunt m» nora: Et hic est quintus. Aut ignis Sc teri a sunt minora, Sc ad c aqua majora; Sc sic est sexnrs: si vero aei combinetur cum a‘I 11,1 Sctenactit prius dictum est de ignejautcum terra fiunt comb" 1,1 ' tioncsicx: Licet non erunt modi diversi fecundum rcin sed Jum (cciindmn rationem combinandi, ut paret: Quia lidicituf' quod aci Sc aqua sint majora, terra Sc ignis sunt minora , jar» 1 ^ iextus modus; sivero dicatur, quod aer Sc aqua sint minora > L ignis Sc rena sunt majora,sic fiet modus quintus: si vero dicat' 1 ^ quod acr Sc aqua linit majora, Sc terra Sc ignis minora, time c quartus modus; sic c converso tunc est tertius modus; si vero ‘ ^ catur.quod aqua Sc terra sunt majora,ignis Sc acr minora,tunc <■ fecundus modus; si vero e couvcilo, tunc est primus m°‘

_ Philosophiae. ioi
xiLSrc intelligere debes, quod Avicenna obnubilando lias dii i- •tones,ponit duodecim modos,qui (unr non nisi (ex secundum tci ' «natem. Qa, (; dwidantuv m viginti quatitor,quilibet 4 modos
Nam cum diciu U > quod acr& ignis lunt majora.potclt,
file quod ignis (it maximus,& aer minor. & aqua minor. * ren a numina. Et (ic possunt modi omnes ali) variari perquatuoi, e- eundum formam nunc dictam. Nam in secundo modo cum t ignis & aer sunt minores, & aqua & te u a majores,po- rest esse quod ignis sit minimus,aer ma jor, aqua major, terra ma-
mma j & iic primus modus: vel ignis minimus, aermajor, teiia
rr>ajor,aqua maxima; & iic secundus: vel aer sit minimus > ignis nrajor, aqua major & aqua maxima; & (ic esi modus quartus. Et iic intilligc per alios modos per exemplum diorum. Quare,fili,(i jsia omnia cognoscere volucris, lege ipsum Aviccnnam m (iia majori Alcbcmia,
Caput XVI,
Quatuor sunt gradu* in rerum natura & non plurts , Cii quod aurum efl ultimus appetit ut materia £5" forma- Fihui. O Domina,non eil mihi possibile tuae doctrina; dulcedinem explicare: quare te siimmc (lag ito , ut me jam instruas su - per illo corpore aiquato,in quo neque est actio,neque pastio ,ubi dixisti tc quiescere: co quod in illo est ultimus appetitus Ionum & materia?.
A latura. Fili scias, quod complexio xqualis & temperata est liti mus ep- fx qualitate quantitatum,quantum ad potentias activas,qua: qui- petitus mnte- dem dicitur lrabac siiosgradus; lallem respectu complexionis humanae, 5 c hoc usque ad 4. secundum gradum domini), vel se- u eundum aliquos usque ad decem gradus,quamvis Latininondo- m „ ß
ccanr pltircs gradus quam quatuor, respectu (ensus dc humana: , xaur o,jid a- complexionis,tum natui aliter,3c fecundum (e infiniti possunt este quvtdw ijt gradus temperati,&aequalitatis. Tu veto inaequalitate tua lia- auro. bebis respectum ad aurum , ad instar ejus ndarquabis opus quod quaeris,& hoc fier cum radices ejus cognosces, alias decipietis.
Ftlttee- Deo adjuvante tuam doctrinam imitando (pero pervenire ad optatum ; deprecor tc tamen, ut exponas mihi istos quatitor gradus,(t eundum sensum humante complexionis.
Caput XV] I.
•*dhuc fetent tam graduum prosequitur, & quod gradus u- nt <e altum superat.
Natura. Fili scias, quod primus gradus respectu human* torriplcxionis est ille , in quo est «qualitas,fecundus vero «quali. tCl 'excedit.rertius quodammodo acUassionem declinat; (cdqu.ir-
Propter suum excessum l*dit senium. Exempli gratia. Aqua g n dui ,mm IKw ‘ l Uin tepida sensum succumbit,nec delectatur lenius inea . de «itcrumsi,p<~
■ g 3 sic fft

Omne mani, festum ejt sm acculto utra- rinnt.
I
Nota.
JOl B> I A l Q G 11 S
sic est primus gradus. Quando vero est bene temperata, caü4^ cum frigido.ut sensus in eo delectetur, tunc est secundus gradi' 5. Quando vero est calida, &. lccctit lcnlimi, tunc est gradus iertii |5 .< seJli est bulliens,tunc est quartus gradus. Et sic isti gradus post"" t ire in infinitum-, quantum ad nos fecundum argumentum ist 11 ' rum qualitatum, tamen iit quarto statu, relpfstuhuniaiur coti)' plexionis. Maxime cum complexio, de qua sirpei ius jactum c' ’
dicitur aequalis,& temperata humanx complexionis, eo quod cl' human» naturae maxime conveniens: non sauren sentiendus' Lt lcicitdo quod gradus desideratur hic in rebus,quantum ad f- r ctum & senium; & lecundum virtutem {fc potestatem vidi. Nar 11 ' Zingiber fecundum tactum» naturam , ll-nfuni & (utyhntiam frigidum & siccum; icd fecundum virtutem complexionis, 1 ''- . calidum & liumidum. Et vinum est frigidum & Irumidmii 1 L ' » eundum tactum exteriorem, Sc fecundum iubstantiam t< Ic"'
■ fitm ; & fecundum virtutem complexionis est calidum & siccus 1 ' Et sic intclligcrepotes, quod unum magisterium est luo necu" 1 ' contrarium.
' Ftlim. O Domina,quam dulcia sunt eloquia tua! declara n' 1 ' hi adime modicum super illa aequatione quam tantum tiesidei'’’ quia m istis combinationibus me in tantis involvisti,quod cm p" [ ' ti adltxrcam ignoro.
IF.aura. Si magis de illo corpore xquato vel »quando st" ; ddideras,audi quid super hoc sentiunt Philosophi.
C*ru t XVIII.
Htc do cet qutdft quadratura Circuit,quam rnulttperttt f** 1 fira quarunt, ut Artfiotelern no inttUiguutfoaria tr*il‘ ,f tur tn hoc capitoni.
Natura. Euclides in Rosario sic ait : hujus aquae pioportio"- 1 Ie feire poteris, (i multiplices pondus corporum m duodeci 1 ". Item quidem alius: si continens habuerit duas libras,appone d*l 0 decim grana Mercurij praeparati :■ Itent lapis aquila: sit <>■ nientum, id est pars terra:, quia modicum de fermento tot-'. - masiant corrumpit. ^ocratesir. turba,si parum dc auro pofu f ''* cxictunctura poteus 6c candida. Parmenides, unum iuperat R ■ ccnt. Hali, quantitatem i plani ,&(cias ejus pondus, 5c adde c> humiditatequantum potest elfe: ejus quantitas non habet p°" dos determinatum. Item & alius meti ice dicit: cujus pars rerum sit germine plena. Intractati) quiincipitterrast.it. dvbet bibere tantum,quantum de vino ipstunest. Itent ineo« 1 ’ tractatu,pone tantum dc vino,quantum de altero alio. jstacon dc complexionibus corporum; Spiritus debet este pt°f ^
"tem in alio tractatu: Props' ,,
Po.vel decima pars corporis. Iter
corporis sit fecundum rationem tuam; proportio, verp ipcn
Pro) ;ti'
'V
nlVi elf

P H J LQ S O P HI -£• . T *
sexta pa f sntedicin*. Item m tractatu qui mcipit, > em • ra nde pater,per quadrangulummteUige quatupr e emvma.r». per duodecim : tertiarias imbibttiones: accipe pom. eia,t §° quadrangulumm rotundumtotum habe ’ 1 ,
advertendum cft oppido,quod pondera in Uodoeo t a . (imK qualia fine angulo, & illud ideo quia sic utimur tsqu. ‘ ’
t! go de unoquoque aequale eorum pondus. Iterum a trice: Sulphuris Lc tantum capiatur de sturnine quantum, tractatus quia nimis sermo: vide quod quantitas matris 1 V filnmi, ut habeat se numems ternarius, 4. vicibus in te de ut- i-- Audi liiniliter quid Hermes super hoc definit. O fil> iap' c n >a ( inquit) scitote aquam (apicnter ponderatam este ,cuius \ ropor tionem docebo consequenter. Accipe ergo de humoi e 2. tevtjas» 5 c dc rubore meridionali,4. partem, de laut, id est.tciia emina 1^ militer, & de auripigmento similiter dimidium, qUA nuit otte. Qmc quidem veiba myfticalunt mysteriis plena, & tentu obicum relata. Irem JoannesDanstin, qui luit excellens Philosophus,aa quendam Cardinalem tcnbcns. Ex denario divino statues unitatem. Item Raym. Lulius cap. 91. Et ideo demonstraumi est, quod vapor menstrualis terrestris Lc argenti vivi, non debent excedere,neque pondus metalli puri,nisi aequaliter illi- Et ideni cap 82. Adjunge (ibi capite rubeo novenam partem i cujus complexio est caluhstima, cum duabus partibus pedis albi. Item Comes Bcrnhardus: E>< us fecit unum Lc decem,$c decies iplum mubap 1- cavit, Lc iterum idem , pone docimam partem cum decima p a Vj l , Item Arnpldus de villa nov a. Non sis prodigus neque avarus, (cd tene medium. Item alius: llv sit opus summum minus exigit un- eja nununum. Irem Lc quidem alius s Pondera propono , quibus hic secreta repono, Pondera qiVinque Jovis vivi,sint vincta duobus > Ponstera quinque meri e re.es , dant vulnera Marti. Item Lc alius,sunt 24. honr dici, adde unum, 8c erunt 25. Fih,cgo postem
adducere adhuc plui a eorum dicta ad istud propositum, le meo jqdicio ista videntur dubiis tuis (arisUcerc polle: siillaintelligis, quia quamvis divei sificautur invicem,iufeotentiis concordatut.v naen omnes, in sensu Lc intentior,e.
Fiitm. Ego gratias tibi ago immensas 6 bona Domina, sirpe t amnibus beneficiis tuis,non modo duntaxat, sed multo tempore antehac exhibitis, tu enim mc hic pulcre Lc sagaciter instruxisti, quamvis illa quae nunc retulisti, sunt satis oblcura atq; admodum difficilia; spero tamen ( gratia D H1 interveniente) mediantibus illis ad optatum pervenire: memini e nuat me lcgillc in libro Mati« sororis Moysi,Matrimonifica glimmt cum gumnri: Et Moric- Pus inquit,fac ut f umus rubeus afbunt capiat -. modum agendi ta- 'h.tst laon declarat, sicut multis modis jam (licet ob(cuve)secisti
G 4 Na t*?*

104 Dialogus
Natura. Non est ista scientia quemadmodum de creteris, ista omnibus dari non debet: pauci enim (iint tanta gratia dig 1 ’ 1, <pvtwt txpt- Quare eam per aenigmata, parabolas,scirpos,gryphos tropicos,^ leuseltgere. hujulmodi, de more antiquorum tradere oportet. Sapientes^'
VtDtmma- mm & D E o dilecti sciunt eligere granum ex paleis, & teriacaif
gna virtutem ~ ... v v i
posuit:procu- eonneere de serpente. Nam Bacone citato,ubicunque DKu
ßodia dtjfieul- magnam virtutem posuit,ibi magnam difficultatem pro custodi- 1 tatemrelm- reliquit,ut est videre in viperis, in quibus maximum Iccrctnm l*' tet,cum magno periculo, atque difficultate. Taceo istam icief' tiam quas ducit majorem partem hominum in ea laborantium a“ confusionem: eo quod rari admodum iunt qui eam inveniant; infiniti vero qui per eam deperdantur: tamen nihil in mundo e# Trecibui erga verius invenitur. Tu vero (i prima lectione qiix tibi retuli intel- summum bo. ligerc nequiveris, reitera lectionem: & roga Creatorem ut mu» 1 »ä a/tduum intellectum illuminare dignetur. Et sic finalster quod quanis inc •ff*’ yenies.
C k p u t XIX.
Hac scientia non acquiritur receptu aut vanu ßudtü,fid /•<' bor.mdo.medt tundo,& re tpsapraflando.
Ftinu. Ego te imploro Domina, ur unum saltem ex dicti* tuis enucleare mihi non dedigneris, dixisti enim superius vigin- ti quatlior hora: iunt diei, adde unum fient viginri quinque- Quod utique yeriffimum este arbitror, quid tarpen per hoc veli* ignoro.
Natura. Non te praeteriit, quod sole lucente dies est in dic tuo : quod est sol tuus ad istud opus peragendum: adde unum lunae,qui est Mercurius, & erunt 25. habes ne jam quid iit.
Ft/ttss. Imo Domina, quare itenuti atque iterum de omnibus vilibus meis regradiof. Profecto multum obligamur Philosophis,qui hanc scientiam nobis taliter tradiderunt, ut eam acquirendi cautos atque subtiles, imo & Deo magis devotos redderent. Bene inquit Cato,dicens: Dulcia non meminit qui non gustavit amara,Dignus non est imperio qui negligit certare pro illo- Quis etiam victoriam potest (perarc sine pugna ?
Caput XX.
J)ocet quid ßt prtmuni molens tn rebus naturalibus. Quotn»' do ex uno grano feminato natura multiplicat m insttt' tum. Sie & eirs factt imitatione natura ; Et absoluto /<*' ptdtpoteris ad talemsormam ducere qualem'volueris. Natura. Jam fili yideo quost sapere incipis, quare libentius tui ejl spiri- a qiodo te instruam. Scias ergo quod primum movens in m e tui viget abi- natura,est spiritus vegetativus.qui in vegetabilibus humor aereus» Iu, ignit na- inanimalibus vero humor radicalis: vel calor innatus dicitur: F jt ^urantfrcalt. est prppric ignis naturas; Non intclligas tamen 0 quod sit c.ili dllS , ' stinsS,
Jdtrturius
rbiUfipho.
sum»
Trtxtu inn4~

Philosophie* . . ^üccm,
^ n ' S ? c f* Cc,, 5* Im» ut prius dixi.cst naturalis : q ui P’°P lie r. 'std catid™ &■
, U1 calidn s ^ h mn ;,j us . Scptopter boc l’hilofopbi 1CU h H midut.
l-'pidcm eflc vegetabilem , eo cptod absque tali ipmtu neque crel- yeret pullularet:. , , . ^ >
Filirts. Quomodo f#m crescere ac pullulare ‘ us ’° -j'-
tg» enim 1Km imctlQo quod crclcat neque mu tip j ’ ■
l’ 1 »ut panis crescit apponendo magis de farina »Sere a dipinni laciendum reqiusiris. . . , <v „a;,-In*
N*tura. ljiluu male intclligis: eo quod lapis id e ni quam quaeris pullulat, & multipiicauu, quemadmodum g> an ■sumenti cadens in terram bonam , cum mortuum tuent , mu u»nfructum allert. Quia(Divo Paulo tcstante)quodlemma«« ^
Pontiuttiticatur nili prius corrumpatur, & moriatm t-uin e tumpitui ergo multa alia grana inele producere potens. 0 limiU bic intclligci e debes.qvua de uno calco quod elt poru us nn niwium ,orano excepto, centum mille talenta quod dt ponetis maximum; imo inillesies mille millia talenta &uique iiunhnt- tum.sine fine,aut aliquo numero determinato, qu.muun iple volueris de potentia ad actum producere. Quare fatis debile exemplum de pane astumptisti, eo quod panis nullam cum eo simibm- dinem habet ( fermentatione dimtaxat excepta ) qua; quidem m ^ lum dt isto opere est admodum necellavia, & hoc pluribus. Exemp um ^ at _
in hominis creatione vel potius generatione, Ii matrix mu iens ritimc non habuerit aliquid de menstruis post iptorum generationem,
(qua: ibi pro fermentis capiuntur generatio hominis estet impq - fibilis. Similiter panis quem pro exemplo adduxisti, si non ci- mentarctur, estet fatis ditbeile eum ducet c in saporem pantstQuj- re fili multa secreta latent in fermentatione; qua;longum estet r ^ { m t/l .
enarrare. Quia jn rei veritate.ibi latet tere totum feci euim.Qtua^ ^ ptrft-
postquam lapis est completus & pertectus, tu poteris cum duce- lilu >pillrs ,£ re ad quamcunque formam quam volucris, ista fomentatione du.cmf.i u- mediamc. Vide ad hoc propositum quid dicunt PMoloydu. .
Omne fixum in fixo, vertitur innaturam fixi. Nonne vides iper- wk ma in omnibus animalibus unum? eo quod gcncrarui ex langui- ne bis cocto, & tamen in diversitatem loci in quo projicitur pro- | ducit diversas formas? Adverte ergo quid dixi tupenus,quod locus »encrat locatum. Sperma enim in omnibus animalibus est, Spirm* tft
' quemadmodum Mercurius in mineralibus; dicitur emm Meicu- ■»»£'•» *
* ..... i i ^ JlaaJicnti.im- nnm
f IUS ,
adeo in
tmadmodum Mercurius lniniueiumiua, ..
s propter suam mirabilem convertibilitatis adhaerentium: nam eo versipellis est, quod iemper illi nstimilatur cui jungitur, llt . -«--L~.,;cUrwnii«est.Scfortunatus,cum
Hic.
Mercurii»*
\OvcvtipclllSClT, Cjuoa lcnipmuimmuuvM-- o Mercurm
ln luperiovi astronomia, cum bonis bonus est.Sc fortunatus,cum ' vet ß. t Walis malus & infortunatus.scias ergo ipsum in astronomia infe- vtori temere non poste modo simili nstimilamm.nam in inferiori- > u& Pmninose habet, licut in superioribus,qua: omnia profe-
G s
An te

Qm n»n incesti »nondu er-
Spiritu* vegetabili* noctjjk-
Jtaymund. & Rtipefitßa de qutntit tjjen- nu.
Tharmacepo- htrum tncdi- ctna mutatur sed non mutant.
Materia lapidi* debet ejse tncerrupubi-
lu.
Exemplum.
Lapit multiplicatur multitudine spirituum.
io 6 Dialogus
cto te intellexisse arbitrabar, nili paulo ante latis stolide locut 11 ®
estes.
Filius. iEdepol,Domina mcmjni me audivisti’ quendam I’“ 1 ' losophum dicere : qui nondum erravst, nondum incepit; sine n lC ergo paulatim errare antequam incipianijquia inmnltis aliis etia^ ambigo , quamquam gratiose in omnibus quaestionibus meis ^ lpondtsti:ego adhuc incertus (um, luper hoc quod (iipaius dixh' 1 ' ipstimopoi tere habere spii itum vegetativum : non emm in urin^ ralibus (alent spiriium videre postum. In animalibus sive in v't' getabilihusipluin claie video.
Caput XXI.
Medicin 4 pharmacopccorum sunt corruptibiles > Medici»^
pbyßcorum incorruptibilis ; Lapu multiplicatur mulnt^
dtneffurituum
Natura. Audi Fili,quid Raymundus Lulius & joannes deR 11 ' peseistaejus collega,in litis quintis cstentiis stiper hoc sentiunt’ : Velle pi asservare per rent putridam & cito corruptibilem, & |C ' ■ formati per remdcfoimitati lubjectam,&faeeie eorruptihth^ | per rem deficientem , & infirmum curare per rem infirmam, ^ ! pulcre siieere per rem fcrdam est fanrasticum 8c inane. Cuinih’ . enim medicina poteris omnem infirmitatem etiam dclperata 11 '. j sanate: Aurum & argentum lapidcsque producere prcciolos;* 1 [ ergo iplii de re conuptibili fasta estet,quemadmodum medicini j de praeparatione apothecam, quarum virtus momentanea rcccd 1 * i prima actione projecta ; quoniam non mutant, sed mutantu*’ j quamvis actionem fecerunt ad di verlasch gestione tamen stiperalt te)vertitur substantia carum in idem medicatum : eo quod h"’ 1 ! ex lcbus cito corruptibilibus composita: (ut superius dixi) Am 1 ! etiam quid RogeriusUacon luper hoc sentit; Ait erum mepist 01 ’. de retardatione senectutis: Res quamplurimas qux luas vires fortitudines ostendunt,sua fonna,siia materia,estentia,colore,d 11 rabilitaic,conservatione,&corruptione.Nam utipfeait:illud cbd servat quamdtu conservatur; & illud corrumpit, quam c-to eo' rumpitur. Vide ergo qualis complexionis & potestatis este drb c ' ’ Quia si (it corruptioni (uhjecta,m vanum luper eam luboiub'*’ Quia ut Job placuit: quis potest facere mundum de imm' 111 coeeptum semme; per illas rationes clare videre potes, rem ist*’ 1 ’’' quam qusevis, minime subjici coi ruptioni. Quantum ei go ad Jb’ ’ quod de spiritu vegetabili dubitastis Nonne vides, quod h£'‘ num frumenti vel alterius si mutis perforatum luerit anteq 11 ’’ ^ feminatur, perdet suum Ipituum vegetabilem , qui.inon p ot ! crescere nisi illo spiritu mediante. Deficiente emm cauta,ergo ficict & estestus. Modo simili,quomodo Ipcrahis ex parva q ll ‘ , titate tui lapidis medicinam multiplicate in infinitum, nisi
\

.... Philosophie. t ®?
, , ms H'w'nis. ^uUaincf.im rem vegetare possum absque illo.
cstpumapotcmia in homine dicta vcgetabtltsQiotcn- £"£££
tM clc mt nt at \ excepta )'& hallet sub se potentiam generattvam u .b aliu cjuatuo V potentiis , quas ego explanavi tibi npenu > rit p 0 i e mi* p*
QlCUlUur niM>. ... - riterd<btlitd»
cum äs Otv
. . . ».„«....«»»quasego cxpui»»» »«* "’r“
icimtur appctitiVA, memiva, di^olUvaV öc expuluva, 4 '
Hnc propouionatx liint sine aliqua alteratione , nt ego ip J chnavi, totum hominis corpus etit senurvt - & aliapotentia, q» ^
‘J’cinw (cniibilis completa. Perfecte diiuiicns, per luos qnint]
'enliis extet iorcs.omnia eovnm objecta , & i> deinceps tertia, qm djcituv imaginativ,!: denique & quarta, qu* rationalis dicitur.
' ide enim aliquid in potentia vegetabili debilitatum, seu na ts potemiainlatuatut; quia putat videte qux non videt, & au ire <-]us non audit: gustus non est ei bonus,nec recte d.ifcermt pet o - factum. Quare ipsa vegetabili potentia alterat a; altet antut e
ibtnmutr exterat potentix.Peroptimc ergo loquitur illam potentiam vegetabilem, live (pivitttm cius peculiarem,ad tuam medicinam gcnciundam livcproduccndam.Quod si tu(ut prius di.vistt) ignoras talem spiritum tot e irt mineralibus , inquire dtugenter de >f niM rJJ eo,tam m corporibus quam in lpinribus.live mediis.quia Ime >pto m cw( ,_
nunquam perficies. ,ibm <jk«i ;*i-
fthut. Profecto,Domina,omnia qttxdixisti verisimilia nint , u . pvimafjontc,tamen sunt intellectu disticilia. Memor Ium te doni- fc superius,medicinam instar quod non iit nurum.,
auri este aequandam, sequitur ergo
Natura. Dedi superius distinctionem auri,ubi de Angelis (o- lis locuta sunt; quaiis ille sol t;st , qui exaltati debet,cum nop- nulVis rationibus: Quare fbl vulgi non exaltatur , quem Plinius in Materiam a. ma naturali historia definit,dicens : Sol omnium corporum no- f '^ otlistim.us,nihil igne deperit, tantisque incendiis rogisque durante materia. Perpendis jam, quod ji aequatus in litis qualitatibus non e st ct ,ignem tolerare minime portet,& hoc durante materia.Qua- ,c dixi tibi, quod adinftav stuv qualitatis . medicinam tuam ad*- quare neceff' cft.Non erit ergo ille medimna,ted coad,uvansiquta « non habet illum spiritum vegetabilem m le.de quo locuta ium,
quamvis Rasis dicit tincturam esse in lapidibus, quemadmodum
f°r inanimaiibus.F.t sic clare vides quod ipse non est, sed Philolo- pborm-n qui exaltandus est; ego enim iplurn exaltavi quamum postibile est. (^re d.c.turcan.s,alter vero visis, & P a. V. pret.,: t-xaha ergo ipsum iubliimndo ulque adsuum fastigium. ne- -
»an venenes eum per attractionem, quam superius dedat avi; & cu m vistcris cnm lic exaltatum, tunc esto certus,te operarim una ^- stuiapuritas est unius cflenti*,impuritas veio diveilatum. ""
\ 'de ergo disi»cntor,ut unam rem & non plurcshabeas,6c in lunt- ^«.mubisatbsaciam , totius attts istud secretum per anaccpha- ■ Iteolm

toS D I A I O G 11 s
larosin ndcrabo. Intellige fili,istam scientiam se omnino habete, quemadmodum alimenta in alitum. Ego vero superius loci'* 4 sum dcappctitiva,retcntiva,& tjigcstiva, nie iterum conabor,i' 011 solum modum digestionis tibi ostendere, verum etiam qua ra- tione ipsum in alitum vertitur.
Caput ' XXII.
Dtgeftto fit beneficio calor ts httmidi , (fi nonfuflictt in operi calorem externum habere, fid illum qui m materia de- htescit.
Natura. Intelligc fili, quod ubicunque vegetativum est p>° instrumento,sensitivum vero pro motore: quare apparet digesti 0 fieri virtute motoris, & non instrumenri: Quia, dato quod ani- Digesttcfit be. mal siimat sibi aliquod vegetabile pro cibo , non tamen convenit ntfitio moto 4 j|| c cibus in vcgetale , sed in sensitivum; oportet ergo quod ipl* ru ' conversio fiat virtute caloris naturalis illius ipsum cibum di-
gerentis: Eo quod nullam aliam causam quare hoe fit perpendi- mus. Non est tamen verisimile hoc fieri (calore duntaxat medi- ante)quia si sic, digestio fieret citius per focum, quam per calorem naturalem. Quae sic sitcta, non tamen converteretur in sanguinem & carnem tfc olla, (ut experientia docet) nccclse est ergo, aliquam aliam caulam occultam ibi este , qu® minime apparet, Sc dato quod locus conservat & generat locatum, (ut iiiperius dictum estffamen illa causa non per hoc propalatur: est tamen aliquo modo satisfaciens dubiis hominum. Intelligc ergo fili quod Celor extemui calor extrinsecus ignis,non eris tibi sufficiens in tuo opere,habitis •‘»sufficit, etiam omnibus rebus operi neccstariia cum illo calore naturali materiam digerente,nisi illam causam occultam etiam habueris, ln motore U- quam ego clare luc aperui, sime bene intellexisti. Ipsa enimla- tet fir »on m tet in motore, öcqon in instrumento,ut supeiiusdictum est,
' Caput XXIII.
Natura docet rem omnem effio cum amata, id eff.fiiritu Vegetabili, ojut quidem Spiritus moVet rei ad ejjie Item harte artem , arbttrtj naßrt non effie /edDet omnipotentis ideo mVocandus Ö" orandus er?.
Filius. Domina,tu hic profunde loqueris id videre videor,illa qu® nunc adduxisti tangunt rem eum acu, non tamen bene vi' deo,quomodo ad instar illius eaiisiv occultat postum opus metiin dirigere,nisi quod dicis motorem illius effectus este caulam. Erit ergo illa causii in anima,qu® nullum effectum faciet, nisi c.xiste» s in corpore propiio.co quod natura,non nisi in Iu a litatur natura, ut dicitur de spiritibus in corporibus mortuis existentibus. q" 1-1 quamvis faciunt movere ipsa corpora, loqui Sc comedere; no° tamen digerunt per calorem naturalem,quem minime habent,3c p;r consequens per illam aliam causam occulram,de qua sic locU' sa es, ' jffatuc*‘

109 -
Philosophi artem potius occultare conati furit quam patefacere .* Etenim
^ Metallis scientia tota consistit & eorum radicibus; propterea characteribus, diversisqj Nomi* nibus ad artem occultandam usi sunt: Ego vero studiosis scientis plane,ut nactus sum in meis peregrinationibus offero: bonique consulite i
j Vianti.
| Silvani .
1 1
| Vulcani.
| Penates. | Heroes.
| Superi. |
F. i Per nympha.
t tt Aquitanus, Lemures,
Manu.
%
1 4
<?
I O I
1 r
<c
P lumbum.
j Stannum.
Tenum.
| Aurum. \
Cuprum.'
Mercurius.
Argentum,
Myjimum ex-
Mysterium.
Mysterium,
| Mysterium.
Mysterium.
Mysterium Con
Mysterium.
trema mictionis.
Ordinis.
Contritionis.
| Altarts.
Confugi).
firtrtationis.
Baptismatis.
Sal »urinum.
Sal armonia-
1 Sal petra.
| Sal commune.
Vttrtolum.
Alumen plu -
Alumen.
cum.
1
tn°fum.
_ Splen.
Epar.
Tei.
| Cor. |
Renes.
pulmo.
Cerebrum.
jbntimomum.
Vifmat. j
Chobolt.
Sulphur. |
Thutia.
Ciriabrium.
Tale.
Capricornus.
Libra.
Aries.
| Leo.
Taurus.
Virgo,
Cancer.
Kollua.
| Columba.
Struthio.
| Aquila.
Pavo.
Ciconia.
Cinnus.
Ltnum.
Hordeum. |
Avena.
| Triticum. |
Pila.
Milium.
Siligo.
Vrjus. |
Ovts. |
Equus.
Vmcornu. 1
Alces.
panthera.
Tigris.
llufo.
Aranea. j
Scorpio.
Draco. j Lacerta viridis.
Eafilifcus,
Serpens.
Oei repitas. \
Senettus.
Virilitas plena.\Virilttas prima.\
luvenilit.ts.
Pueritia.
Infantia.
Calx metallo* \
Oleum rei reß- 1
Sal metallo -
\Tinctura metal- 1
Crocus metallo-
Mercuriusme-
Liquor metal-
tum. |
1 a metallorum.i
tum.
lorum. |
tum.
tallorum.
lorum.
Putrefactio. |
Destillatio.
Calctnatio.
Transmutatio. |
Coagulatio. J
Subliniatio.
Solutio.
Dtj terrestres. |
Di) aerei. |
Di) ignei.
Dtj caleftes. |
Dtj mortui. |
Dtj aquei.
D>) infernales.
Hic cnbuh inserenda «st pagina 105. sectihdi pastis »ante prologum lib. 12. portarum GeorgijRiplei.

Philosophi je. . , l0 9
X*tur*. Fili, optime relpondistt, quia sic est m rei ventate.
Junge ergo ammamcum suo corpore «uo Ipintu mediante )qu.a
anima nullo alio modo coaffiimct suum corpus,nisi pei propmirn ^ / f
Quitum,eo quod mlh est in natura,a luo corj.’ 0 « nurus lemou,
'verum si interponatur spiritus cum utroque syro o iz >
corpus pei (e inefficax & rnepui, longeque a natura anima; icmo- cum, kamen existens conformis utrique laede utrumque, ‘
iramque ftet attractus. Intellige ergo qux tibi dixi, quia per
a ttingcs magisterium. Quodiiomnia capere primo impetu ne
quiveris,roga Creatorem tuum , ut gratiam iiiam concedere ti i Crtatar rtntm dignetur .mediante qua intelliges & complebis. Nolitamen wnc medicinam ab ipso qimere.ut alios excedas & supcibus, q - t p.-
admodum faciunt arrogantes Sc ambitiosi te ipsos de pollel loni fMTtm bus suis jactantes,quoniam omnes talts,non lolumaDeo, le ad ma „ um e jp c , ista scientia,& omni Dei dono reprobati, 6e indigni inventi lunt. ja.
Scrutare ergo illam, ut omnibus viribus Deo ier vias ,& videas quantum iple fecit pro hominibus bona: voluntatis, Sc sic finali- tßtnStmmr. ter,qui milencordia infinitus est,gratiis infinitis dignum invenies» cujus 1'anctistjmum nomen sit benedictum. Arnen.
GEORGIt RIPLeTXnGU IN LIB. SVVM
XII. PORTARUM PROLOGUS.
O Lumen incomprehefibile, Gloriosum in majeßatc.
Cujus radiorum claritas offuscat nofira lumina.
Omittas in fu bß ant ia, & triplex m Deitate,
Hyerartlw jubilei gratulatis geotificatto.
O misericors,animoru purificatio, & puraperpetuatio.
Ex occurrentibus periculis (jui nos eripis benigne.
Ex hac turbulentavaüe vanitatis calo infers.
O potentiae?sapientia , b benignitas inexplicabilis,
Sußine me quotidie , fisfc meus gubernator, yt nunquam tibi vtta mea dtßlueat ,sed potim Tibi obediam tanquam fidelis profeffor.
Iu meo pmctpto{Bone Deus) audi preces meas.
Virtute tua gratia adauge voluntatem meam.
Da fimul ut pes im voluntatem tuam absolvere.
O scrinium excellens & abundans omni thesauro,
Tu es d quo omnis bonitas largißime manat M homines atque ad quamlibet Creaturam« •

no Axiomata
Digneris igitur meri opus um potentis dextra.
Ne tempus noßrum tn vit.i teramus inutiliter.
Concede linesrattdcvtt victum nobis comparemus ne inpO' culumgtande peccatorum incurramus: Et quandoquidem' 1 tua de causa renuntiavimus nostitc voluntati, inundoSccq' 1 “ 1 ',. jilicentiis ejus. Tanquam proprium Ac spontaneum piosestu'0 , me recipe , cum ex te lolo dependent noftnl fiducia tota: ultc" 11 ^ non postumus : hos t ilpi submittamus oportet,occultos tuos tl^ sauros dignare nobis detegere.Ostende nobis tua abscondita, ' u j, bisque (is benignus. Inter alios qui te prosesti sunt,me ipfhm 0 fero cum humili submistionc orantem,ut tuus servtis possim e" 1 ' vita integra,non aliena a mea profclltone: Deprecor Domine 1 mihi velis tgnolccre,famulis tuis fidelibus 11 tua secreta aperuct 0 ' Arnen.
GEORGII RIPLEI DVODECIM ?05'
TARVM AXIOMATA PHILOSOPH I C A.
tus aternus in principo omnia ex nihilo, Sphanicnrh os 1 J—'&obluuum ex consulo chao creavit.
Ex una Mafla confusa creata liint omnia quae nunc sunt, sloc principium unum este potest, ad declarandum nostri nedicti lapidis materiam.
Noster lapis appellatur Microcofmus ,unus 8c trinus,Mag» c '‘ atque Sulphur,& Mercurius a Natura propot tionatus.
Philosoph! vocant argentum vivum, & non vulgare, sine q u ° nullum existenS este potest.
Propinquius invenitur in quibusdam rebus; quam in aliis- Intelligas tres este Mercurios, qui sunt claves totius scient'^’ K ayilYutVdus voCat sua menstrua,tine quibus nihil fit in arte. , „ Mercurius aliorum corporum essentialis, nostri lapidis prtt 1 puum materiale est. ■
I.apis est anima & substantia, per quam terra recipit spien“ 0 rem. ■
CJpid aliud est Aurum & Argentum quam terra munda; a' 0 esc rubea. .
Totum compositum vocamus nostrum plumbum > qua» 1 ® splendoris a Sole & Luna provenit. ,
Tülle ab eis praef atum splendorem,& tunc terra erit parvi 1110 menti. .
Nullum corpus immundum ( excepto uno) quod vulg-V 1 ^
ä Plnlosophis vocatur Leo viridis,quod est medium cobjung^E

tlnfW- > t , Philosophica. m
ii Uni no ^ nter Soiem Lc Lunam cum pcrscdionc, intrat magistc-
nrvi m , b nl princi P ia "«terialia debent solvi & formalia, alioqni
m
momenti.
it '
parvi ei!« , . .
Haec menstrua noscas ubi dico,li« quibus vera cakmatio nec
naturalis diffolutio fieri potest.
Hic lapis est vapor potentialis metalli > ltunc qu p 1 ras oporret te este cautum. „ ,.
lhvisibile profesto est hoc Menstruum, quanquam illuc» Kcun- da aqua philotbphica per lepaiationem elementorum m torma aquae clarae facit apparete. Et ex hoc Menstruo labore exuberaro turn eo potest fieri sulphur naturae fi sit cii culatumin Ipiritum p nim. Tum cum co potetis diffolveve tuaxn baüro autma diversis modis. ..
Oleum inde extrahitur coloris aurei aut huic simi e ex no r fuutili rubto plumbo. Nam Raymundus cum proxutrus e ruQni.ex co fecit aurum potabile,quodillum revisicavit.
Istud aurum potabile, sive oleum citissime occidit Mercurium Crudum > qust (uptr eum prodicitur,8t Mercurius ille tingit stabil» tinctura omnia copora in Solem & I unam perfecte. Hoc pacto guberna basim utramque Sc rubeam Scalbam.
Calcinatio est purgatio nostri lapidis,eum restatuan« (uo proprio naturali calore > inducens solutionem nostro lapidi mprimiS nccestariam.
Neque enim corrosivis, aut4gne (pio, aut aquis ardentibus, aut vapore plumbi,noster lapis calcinatur: nam hujusmodi calcr- natione, corpora destruuntur, quae diminuunt humiditatem nostri lapidis.
!n calcinationt nostra humidum radicale multiplicamus: nam genus cum genere habet inclinationem appetibilem,qui hoc non novit,caecus est in scientia. .
Junge genus cum genere,& (peciemcum tpecie,ut aequum est - nam unumquodque lernen respondet tuo proprio scmim.
Omnis Spiritus figitur cum calcibus lui generis.
Philosophi calcem conficiunt unctuotam.tam albam quam rubeam,trium graduum,antequam nostra basis sit pertecta, liquida ut Ceva,alioquin nulli cstusiti . .
Annum enim tunumus pro nostra expectat >one: nam minoris temporis Ipacio,calx nostra non potest consici.
Si aqua tua aequalis fuerit, in proportione cum terra, ea ore mensurato,ex his e mei git novunr germen,simul album atque rubeum,quod in igne perpetuo durabit.
Eae trinitatem unitatis sine d>stent!one,h«c est cettistinaaoptt- ‘siaque ptopoitio. ■ •-
* Quo

IU Axiomata
Qnqminor pars(pinnuilis, hoc f.iuhor erit dissolutio r 0, f’
S iiam ii nimia aqua terram submergeres , qitod totum o p l,s 1
Sempcr hoc in pectore geras,m nunquam tua terra aqua (u* 1 Cetui.
Noli quaerere in re id,quod in ea non est, ut,in Ovis, fhng l,,n ' vino,vitriolo,aut in mediis mineralibus.
Nihil emolumenti in rebus non metallicis est.
In metallis,ex metallis,per meralla,perfecta metalla fiunt- Primum omnium tuorum Elementorum fac rotationem, ^ 1 aquam terram converte ante omnia: Deinde ex Aqua fac aeid’ 1 ' Sc aerem reduc in ignem. Hoc peracto, retrorsum reduc terf* 11 tuam, aliter iucastum laboras.
Lapis noster habet nomina propemodum infinita: nam ab 11 n.iquaquere,qux nigra est in aspectu,denominatur. Cum luci" 1 fit,tunc habet nomina jucunditatis, Iccunduin res albas firniß 1 & rubeas, &tandem est una res.
Virtute nostri primi Menstrui dari ac lucidi,in quo corpora i’ 0 ' stra patiuntur Eclipsin,6c a suis duns & siccis compactionib" fubuh.'.nnir,& in suam primam materiam retrogradiuntur.
Nihil liic est praeter Sororem & Fratrem,id elf, agens & piatis 115 ' Sulphur Lc Mercurius coesscntialia generantur.
Dissolutio unius partis corpoi alis,caufiit congelationem al tC ' rius partis spiritualis.
Cum terra prorsus In cincrcttfredigitur.tunc est aqua conge' 1 ’ r.a.hoc intellige, Quando corpus a prima sua forma est alterat 111 " nova forma immediate inducitur.
Nilul est in rerum Natura spoliatum omni forma.
Omne metallum fuit aliquando aqua mineralis. Qnamobre 1 "’ cum aqua rediguntur in aquam omnia, in qua aqua naturalis finit quatuor qualitates repugnantes cum diversitate.
In uno vitro debent omnia fieri,ovo simili in forma & b<t" claulo. p
Nunquam permittas tuum vitrum este calidius, quam ut p" sis sustinere mauu nuda, quamdiu lubet, durante tempore I®* 11 tioms.
Cave ne vitrum hoc vel aperias, vel moveas unquam, ab > n ‘ tio usque ad finem, fi secus leteris,opus tuum perficies nusq 11 " 1 "!
Exsicca terram,donec illa sitiat calcinando : alioquin in van" laboras.
Materiam in duas partes divide, ita, ut subtile a grosso scp arC ' donec terra in fundo manserit colore livido. ^
1’ars altera spiritualis est, &. volatilis, led omnia illa in 111,3 tcm debent converti.
Aqu^ 1 ' I

&
#
iiO f '
eifl'
■aiii
i«'
ittf,
t>0* f)5, It«' 1
■ 19 '
TIi I
-ck
pc
J'
ilii'
litt»
Si
n»
*t I
Philosophica. ji *
A Q. u M,ndqu.im debes lcvivisicare lapidem,vide 11! destil es «atn.anv.-quavn cum ca opereris, (xpius per ie (olumiuodo ex vi- <u poteris cognoscere, quum erit purgata a (xculcntrs tribas, <\uam aliqui possunt multiplicare cum Saturno ,& alos tubltair- tus.spias tciicuruis. ,
Deltilla eam, donec sit munda & tenuis, ut ,iqua,co oi « «actu leoiplendcnti livido.rctinenstimuiliramfiguram&P oi cl ° tem. Cum ea hnmcctavit Hermes luant arborem- cum luo vitio, kcitque crescere in altum flores. ,
Tunt enim ertveia theriaca, maxime valet ad expellenda venena , Kc in Ino opere mirabilia qn.ed.mi ostendit . multos morte exuttens, vitatque iervans. Vlnde eant ne miteeas cum corrosivis
Hei mes eam vocavit situm ventum, ob suum volatum proc i Vem a Sole & lauta,marito & uxore, laciens Ntox cum eo apt- dent nostruni volatilem,mor tuum vitae reddeus , vitamq, impei- tiens Soli & lauta;, marito 8cuxori.
Itaque prrus dividas quod prius natura ligarat, Mercurium el- scntinlem convertens in ventum, sine qua naturali & sitbtili tepa- rationc,nunquam profutura complebitur generatio.
Aqua debet septies esse sublimata > alias nulla naturaliter et dissolutio, nec putrefactionem ullam videbis-picis instar 'qui d« »nec apparebunt colores, ob desectum ignis iit tuo vitro operantis.
Qnatuor stritt ignium genera,qux (cive debes Naturalis,Iuna- turalis, contra naturam, & elcmcntalis qui accendit lignum > ns ignibus utimur, & non aliis pluribus.
Ignis Naturx tuest omnibus rebus, & est tertium menstruum. Innaturalis ignis occasionatus vocatus, & est ignis cinerum dc balneorum ad putretackndum,6c absque Itis mlnl perduces ad pulici aciendum. .
Ignis contra Naturam debet excruciare corpora,iple est draco violenter comburens,ut ignis inienti.
Fac igitur ignem intus in tuo vitro, qui comburat corpora cfh- cacius.quam ignis Elcmcntalis. ,
De Coniunctione.
Conpiiictio est copulatio separatar um qualitatum,vel adxqua-
t10 C^st 1 non potest separare Elementa, & ca dividere, aviaab- «rrrat. , .
Vivide Animam a Corpore, anima causabitconjnnstroitenR Perpetuam. ....
Mas,id est Sol noster debet baberc n cs partes,5e unus uxor no- ' ,ct n,runc par cum pari gaudebit scrupei.
L. l'cl. . . H
Cciti uni

I
114 Axiomata *
Centum quinquaginta dies,in putrefactione usque ad alu* nem,instar oculorum piscium. , ^
Sine dubio solutio & connexio sunt duo principia ardua: M scientia:,licet plura alia principia sint.
De Putrefactione.
Ea est corporum interemtio, tanto tempore in balneo, ve'" stro fimo, dum noctes tranlielint nonaginta,in humido ca °J 1 hoc conserva diligenter. Mox postea nigredo erit tibi index,fi 110 illa ad putrefactionem properat. . .
Nam simul ut pix liquida, eo renrpore turgescent & cbull ,c ' colores instar iridis, aspectu pulccrnmi, Sctunc Aqua incip * 1 mnino dealbari. ^
In corporibus humidis calor temperatus agens, nigredo" pant.qua habita non est quod timeas: nam eo modo subfcq ' 11 ' 1 germinatio nosttilapidis, & statnn cum triginta dies traniien 1111 ' Uvas habebis. Hoc est nostrum Adrop, Uzisur atque pluinb 11 rubeum.
A violento calore ac subiro frigore defende vitrum tuum , 111 deratoque adeo utere igne, & cave a vitrificationc.
Adverre quani tibi deligas materiam ,ne misceas de sal" 11 , sulphuribus, nec mediis mineralibus: Nam quicquid Sop' 11 ' garriar,Sulphur nostrum & Mercurius sunt in Metallis ramum
Si Deus hanc leientiam per medium aliquod tibi conccm* ne detegas quicuncjue sit qui postulet,nec.favore nec pretio 3 ^ quo. Ne sis opprestor, scortator, impudens, led Deo (erviJ*' pauperes sint tibi curae.
De Coagulatione.
Congelatio est mollium rerum induratio in calore cane 1 confixatioque spirituum volatilium. §
Elementa protinus convertuntur, nostra aurem conge * 111
minime: qute congelata inaeie non liquescit in Aquam opus nostrum destrueretur.
Cum Materia i acta est candida, tunc Spiritus cum cors
ali " 1
bus congelabuntur. Tibi est adhucstamendiis longus terit 11
.os 1 '
similitudine P 1 ' £
antequam talis congelatio tibi appareat in laruriL
Causa horum omnium est casor tempcratiilimus opera* 1 * movens continenter m.uerinm. y
Crede mihi omnis peiiit tuus labor nisi terra tua revifi CL ' tlir qua.Congelationemveiam nunquam videbis. p
Aqua est (ecretum ex vita omnium rerum in toto orbe ^ flentium,a qua res lingula* habent (inun initium,ut cernere socminis parturientibus.quia prius aqua ab illis ante partum C1 tm nos line magnis doloribus,

i' 1 .
i
1 <> i r
»<
id*
!*'
»*:
(il'
Jl' 1 ,fse
d»
n»
,ii'
v»
ci'
3 '
sf
.i»
\X
ib’
Philosophica.
ns
a Sc Tei-
r» Ibliiij^ '"•Writm- liio proprio menstruo quod Aqua 'ntcll 1 „ 1 l r0duxit > ct 'i"s color eh viridis proprio alpectu. ftvual« ^ n,,nc quod igni a nostra Aqua iic acuara vocatur Mcq- pcr conÖA n:> - m < l ua terranostrasoluta est, Sc naturaliter calcm.ua QjUir) a ^ ncn ’ : ut ea nunquam poslint dividi. c ' r cumv 1 ' et ‘^‘ itnbilritiones septeni, tuilc itenurt debes totam tione olve, e Sc puti elaeei e omnem illam materiam line addito, u>„' .i» 10 nigredinem spectans, tunc in albedinem congela r ube<{i,j en l "^.^ a: * IT> stnem perduxisti: ac poli'pe, medium, ii
Pustfi a ^ l,a tU;1 c *‘ v sti u ‘ft induas partes,cum prima parte corpora Po(L.^ antUC ’ fecunda pavs imbibitionibus destinatur, cum qua
^teamarena demnr.unr,st ..
m
.
uns cum ad Rubedinem.
statimque super levi igne albisicatur, _
De CiSa tione.
. libatio vocatur nutritio nosttse materiae siccx,lacte & cibo da- *J S utrstque moderate , donec reducatur ad tertium ordinem. ^Unquam illi tantum des,ut eam suffoces, ne aquei humores fuscent sanguinem: nam fi bibit nimium , provocandus est Vomj». tu$,alioqum diu xgrotabit.
, Tubus vicibus rotam tuam circumvertes servans dicta- ciba- tinnis Regulam,ac tum,quamprimum ignem scnsenr, uri cera q. offline fundetur.
De Sublimat ion e.
Ke sublimes ad summitatem valis: nam line violentia,non co- gestores ad fundum.
emperato calore inferne quadraginta dictum spacio, donec >gium (,t 2c obscurum.
. '-Dipora dgm putrefiunt sublimantur magis ac magis, donec 1,1 ->quam omnia elevata fuerint.
Sublimauonenifacimus tribus de causis-, prima est ut corpus stat spirituale,secundo,nt spiritus siat corporalis, Sc sixenu cum «o,8c consubstantialis fiat. Tertia caula est, ut ab originali mv lr >Unditia purgetur,& ejus salsedo sulphurea diminuatur in eo qua c st infectum,sublimantur in altum albiora nive.
De Fermentation».
^ er *nentationes fiunt diversis modis, per quas medicina nostra f ei petuatur.
hvclaram Aquam quidam solvunt Solem Sc Lunam, & cum or um medicina, faciunt ea coagulati, talis fermeotatio non est »ostn propositi.
r.^oc totum est de nostra intentione > ut prius atteres antequam rm< mtcs.
'S c tuam Aquam & terram simul lVatim.Sc cum medicina tu,a
Fd jr

n 6 Axiomata f irn
fluit ut cera,tunc vide fur supra) ut Cupra amnlgamata eamP r ° f , , 10l cias.Et cum omne illud liinu) est mixtum supra tuum vitiu' 11 >
ne clausum fac ignun,donec totum (it fixum, tunc fac tut
ncm.licut placet tibi,quin ea efl medicina omnino perteda, » w Ji t |,
cies fermentum ttmm.tani rubrum,quatn album. tia ;
Verafermentano est animat cum coigore incorporatio,t‘‘ ’ p, c
raus ei naturalem odorem,gtistnm, 8c colorem,pei naturale' 111 ,
spiflationem rerum Cepaiatarum. .j, ostj
Nam licut magnes trahit ad lc ferrum , fic nostra terra p er turam trahit deorsum animam itum ad (e,elevatam cum ved ^ ac
Nam terra; feimentum elf line dubio aqua: . &. vicuiu 11,1 '! J, a ^
ter- v, _ i() ,
A quam Cadmus maxime odoriferam, cum qua omnia cd 1 ^ ra in oleum reducimm , cum quo noliram medicinam tam 1 ^, fluentem. Qmntam essentiam vocamus haue aqtu.ni, honst 11 ' 1 , que fanat omnes xgritudines; fac igitur Ulettni cx Sole & st ul quod est fermentum odoratu f ragrantifliinum.
De Exaltatione, ..
Exaltatio parum differt a fublimationc»fi verba PlailoCöp** rum inrelligis. . ,,1
Si igitur velis tua corpora exaltare, illa sublima primo Sp 1 ^ vna;,donec tcrr.r fit bene lubtiliataper naturalem redificatid 1 ^ omnium Elementorum. Tunc pretiosiora multo erunt ^ propter quintam essentiam,quam retinent. . ^ ■
Quando frigus vincit calorem,tum in aquam aer convest 11 .j & fic duo contraria simul pbviam fiunt,donec cuiq; cuna** 1 : rede conveniat. ^
Hoc modo igitur fac ut circuletur unumquodque in al tf ',,, festinanter exaltans,ac in uno viti o bene sigillato luce omnia P 1 l agantur non manibus. f.
Converte aquam in terram,quas est protinus nidus alioN 11 ?^ lcmcutoruin: Nam terra in igne est, qua- in aere quiescit. 1 circulationem debes incipere in occidente,tum post mc> lJ Vctliis donec exaltentur.
De M u , t i n i c Aii o n v . . ,(,
Multiplicatio cil res,qua: facit augmentum nn dicinx,in c ° l( ii odoi e.virmte&quantitatemam elt ignis,qui excitatus nu>'Jl_bj' moi itur.fcd (empor tecum liabitar, cujus una scintilla potest c-
larc plus ignis in virtute multiplicati.
Dives est ille qui particulam habet nosti i Elixiris,qii' a P^Jjr'
attgeii in infinitum una via, fi dtflblvas nosti um pulvere' 1 ^ nun , & facias horum frequentem cons-.ulatioium, tu fac * cS ^ mcntarionein, & fic potes illum multiplicare, ut in vitro d 1 i( ,
o al borem vocat aii-odn p"
vini-” i
in modum .u boiis, quam I louu.
E
teilt
dtiti
Si
‘itat
i«p
•i-iii
ttiet
V
frit
litat
indi
A
H
Wls
PtQ
nn;
tU;
tte:
Pei
tin
pa

nO'!
1,1 ! ||!*
,/j
f\
1 ^.’
i/
|l/'
1>/
C,*“'
0 ^
,(i £ '
■lU?
fima m . - Philosophica. 117
noris f a( f. s Uri um granum multiplicatur in mille, fi sapienter Sicut Uum projectionem.
' ur Awl° CUS l' ulvcrii:miS sic cum liquore paulatim tempera- liquori. Cn a ^clatur major quantitas liquoris, tingit multo plus tia; 5: W1 5 Ua,1 titate, quam (i eilet integer in sua grossi lubltan- pi 0 )„n "os^um Elixir , quo tenuius factum fuerit,iioc largius se Coo,.' Uatillctllr u sparget.
ostia,: l' t ' u , tu 'im ignem vesperi xque ac mane , ne tibi sit opus di^ m u ill ] l| irere inter vicinos, ut ab illis accipias mutuo, qto ac m S ra 'uebis eo amplius lucraberis,multiplica scmpermagis l,,,b c |§ 1S In tuo vitro , enutriens illum Mercurio dum vixeris,lic Ne f- am l^‘ us tfuam tibi opus cnt. tci^t’ \ Cnilrn proptci ca peccatis, sed Domino Deo tuo at- diincn mscrvias ' Cogita te aliquando ante Dei tribunal aslisten- unc rationem redditurum.
De Proiectione.
tuictura fit 1
era & non variabilis,probabis cum pauca quan-
8i
i^temr-dicina: metallo vel Mercurio ,ut pix adhxrcbit& lingat .^tctionc ut omnem ignem (iistincat: sed multi per ignoran- «it'r,, n ' xmu 't opus suum, quum faciunt projectionem super v . ‘ Um impurum.
Crit jj. c t't ^sedicinam tuam projicias super fermentum tuum,tmn
litat Uc \! cniU| miin fiangibile ut vitrum, projice illam trangibi-
itidi C ; IT1 "l', ra corpora mundata, tunc habebis Metallum omni ItiQiuo probatunu
e us /Etersus Benedictus Amen.
RECAPITVLATIO.
Utende diligenter latitudinem nosti i lapidis, & incipe in oc- . ejdentc.ubimas rubens & conjux alba stent unum.desponf.v 11 ‘pii itu vine,ut vivant in amore & quiete.
Tena deaquaxqualiterproportionatis: & una terra: protritis spiritus & etiam bona proportio, quae est spiritus duodecim l^o quatitor partibus.terVae sive corporis. Tres partes termina: Sc "itttn viri debes accipere.
Et quo minus f uerit de spiritu in hac desponsatione,eo citius ’^tTi calcinationem absolves.
tr |xl° pacto perfecte calcinatis corpora dissolves, divides & ptt- l'cil' C A S,&omnia fccictnalia nostraeinfimae Astronomia:cum ti« ' ntc ll>gcntia omnium polorum in nostro cado lucen- p ^-l°nb«s inexplicabilibus pulcriorcs nunquam sunt visi,ap- j; t ' Ullt ante persectum album.
perfectum, album, Citcinus Sc salsus citrinus, & postea H 3 at-ji-Jt-.

1
xiS Axiomata ....
apparebit sanguis rubeus impet mutabilis, Tumhabesm e ^' c ' nam tertii or Jinis in suo genere multiplicabilem.
Sed hoc secretum omnino non debes ignorare , qurd n0 mas rubeus non tingit,nec illius conjunx, donec tingantur.
Si igitur velis tibi hac ane rem parare,altitudinem tuorum c °^ potum absconde,6t patefac eorum profunditatem , dcstrucsP mam qualitatem omnium tuomm materialium,& ICcttndas r] 1 i lirares excellentiores,quam primum in bis li para: & in uno vi imo regimine converte quatuornaturas inunum, ,
Dividendum erit tuum Elixir rubeum in partes, antcq« anl bificet: qubd pones in duobus vin is. ,
Si vis habere Sollst Lumc duplex Elixir, lac fit; Tun lCl Meicnrio multiplica statim in tftagnam quantitatem , ii in'" 1 1 lu.bes tantum,ufcrtchlrar solum impleat: poteris multipli' i simul ia album St uibeum, utetiath ii vivas nulle annis, verte illam in perfectum oleum , quod in circulatione fieri d c fecundum nostrum proyolitvm: Haec olea figent crudum ^ curium in pertectum Solem Se I,unam, , j
Hanc Oleagineam (ubilanrinm fixam Se puram Raynu* n ^ sium Baiihicuin vocavit,cujus nunquam um planam fecit ct>P eaubnom. i.
Memento Nominent este nobilillimam creaturam in e<> politione terrena, quod unquam Detis creavit, in quo q lU ' tU c( , Elementouim pro.portionatorum per naturam nenti alis curiahtas , qua: omnino ruhst constat, pioducuui arte mincta,
Nam nostra Metalla nihil aliud iimt quam nostrae ditat nimirum Solis & Lunae,ur Raymirndus sapientei notat, iph'^ Luna', Se Solis lucidi, In has duas mineras Iccreta de(c<- ,(1 “ 1 .. 'quahivis splendor iit absconditus tuo vilui: Arte potes em ce Vitappar'eatriiahilest'e. . ^
Hunc lapident absconsum, Nahe unam rem purifica,lava »’ liquore donec albescat, turn ieimenta (apientci, & sic hab summam totius operis.
SEQJVNTVR ALIA AXIOMATA Philosophie.
I.bcrtus libro de mineralibus dicit, quod aurum iibiq 1 . ^
1 peritur. quia non est res aliqua sine quatitor Eleinci ,t,s nientara.inqua non invenianu allium in ultima astiniticM e 11 saliter,& id?o dicit ubique lapidis rnateria repetitur. ^[s.
Item dicit 5c i>r'6bat,'cjüöd,sriä>;ima virstus Mineralis lest M 1 bet h'örhme,& ihafcimc in ’capitc ihrer Senfesut (Üb ventum est aüi urti in 'granis Minutis '& lobldhgis-.qu’öd eV
A
4\' 1
Jmstir, msi hsbAibtevctjicHRa Virtus hiintT.dis,
I

1*9
■PhIIOSOFHICA.» n •
ncralis cst in eUxvvc nostto,& pi opter hoc dicitur, quo ap» c 1
^ treS partes iMofop}«* «>»“3**^
ostendit m partem mineralem > vegetabilern > 1 lc j c q > mp
Vivus continentur in uno lapide , (cilicct m . is f lV ’ e minerale, noc nomine Mercuri) : quia omne > de qu° « • V veget., bile vel animale, nomine Mercuri) apv 5,1 de onuubus rebus lanis fien non pollet, > cona>
y erum non esset nam (inquit) plura lunt, qu* so ' 1 "S omne lant. ttOnulanus dicit,quod Philosophi vocant ‘1 • no ,
illud,'aquo quatuor elementa possunt separavi peiai ssum alcberni.um : sed a quocunque vegetabili & atumaU p^ ssmper amficmm nostrum alchemicumElernua »''. ( ; cus . go a quocunque vegetabili vel animali P oi \ .q,'Ablynthio.si.
Videmus autem quod fi extrahamus aqua - J *, vc , repente extrahit calor igneus, extrahitur ' iun ]' ' ^' c ) in1 ‘ calore manem partes terra: adustas: si autem procem t...,,,,,
moderato,qui est similis naturali,extrahitur tamumrn ditas vitalis, & sic reliqua erunt pertecte cocta, tun a t cruditate.
Ex terra & aqua sunt Metalla.Scquxcunque igne liquescunt
•orti mixtione,convertitur aqua in quoddam genus teri ® adustae, qu,t in (e aliquam talis substantiam continet, vel aluminis,& ideo euer in principio sui testamenti dicit: ab omni re combusta fici i al posse. Hic sal, qui occultatur in tali terra addusta, est princii pium rcmotistimnm omnium metallorum, Sc vulgo nominatur viti iohim, Sc illud est medhi.X minerale Sc proprium semen gc- ueiandi omnia metalla.
Metalla invicem transmutari possunt, quia naturalia sunt.Sc eo. tum materia cst eadem Hermes ponebat circulationem in me* tallis, ut in Elementis. Nam imum metallum tua corruptione convellitur in aliud.
Rasis libro di vini tatis inquit: Scias res Nat nvx subtili artificio ita simul alligatas esse,quod in qualibet rc, est res quxhbet in po- tenti.uquamvis actu non videatur.
Accipc lapidem honorarum,& pone eum in euembit am,& cooperi cum cum Alembico& luta optime,postea mitte in stcrco- ’e calidissimo,postea destillabis eum, & pones (ub eo recipiens in ‘d quod destilletur aqua,& sic dimittes quotstq; tota aqua dcstil- letur, & exsiccabitur humiditas,& potent siccitas (stpva cum: Postea extrahes eum siccum,& servabis aquam,quae destillavit cx c o,quousque sit tibi necessaria. Accipies corpus siccum quod re-
•^tanfit in stutdo cucurbitae.&tcres ipsum i 8c pones in vale apto
^Suadum quantitate Materi*, in simum equinum,inhumabis v a»
H A bst'%.

no Axiomata
bene occlusum,& hoc per quadraginta dies renovando fimum nC rcfripdc.it, &solvetur medicina in (e, fic fiet aqua (pilla alba. cum fic cam videris,teias ejus pondus,fic adde de ejus aqua im‘li c ' ratem ponderis,quam rdcrvalli, claude bene vas. Tunc medid' na congelabitur in simili quantitate dierum, quibus (bluta fi 1 ' 1 prius.
In Elixire aqua est anima lapidis,virtus aquae est spiritus lapidi*’ quia aqua aliquando dicitur Lapis.
Videmus naturaliter unum,generare sibi plura similia : ita ait'" ficialiter iol generat (olem.
Compositio in hoc magisterio ,cst conjunctio sive matrim 0 ' niun i congelati tjiintus eunt corpore soluto & eorum conjuncti' & torum pastio est supra iguem.
Nam caliditas ell ejus nutrimentum ,& anima non dimitti co r pus,ncc eunt eo conjungitur omnimoda conjunctione nili p f( mutationem uniulque h lua virtute & proprietate, & post nuit- 1 ' tionem suarum natui arum. Et lixcest solutio & congelatio.
Et scias quod hanc lolutioncnr fic congelationem jam cela' ,c ' ltint lapientes.
Nili estet compositio non produceretur res in este, fic divisio?" separare partes compositi,& fic separatio fuit ejus conjunctio.
Et dico quod in corpore non morabitur spiritus nec in eo c*>l> nec cum eo ullatenus remanebit,quousque ipsum corpus manes 1 ex stibtilitarc fic tenuatione,ut habet spiritus.
Et cum jam ipsum attenuatum fuerit fic fnbtiliauim, fic cxie*'* t a sua densitate Sc spistitudine ad tenuitatem,fic a grosfit ie,a corp°' rntate ad (pirimalcm,commiscebitur tunc spii itibus subtilibus,^ imbibetur in eis,fic sic uterque evadet unum fic idem,fic non lcp* 1 ' rabuntur sicut nec aqua mixta aquar. 1
Constat procreationis tam pertectorum quam impersecton ** 11 argentum vivum fic sulphur este materiam, fic line his duob**’ nullam novam fieri poste tiansmutationem.
Quare mirandum est,quod aliquis prudens suam fundet inte* 1 ' tionem supra animalia sive vegetabilia. qua: valde limt rcniof- 1 ’ cum satis inveniantur pimeralia propinqua,ne« crcdcnduni s f quod aliquis philosophorum posuerit artem in pne dictis rcni ° tl5 rufi similitudinaric, fic sic de jure nos oportet accipere argenti * 111 vivum fic sulphur pro lapidis materia. Nec Mercurium'' viv *" 11 nec sulphur per fc solum , aliquod generat metallum: sed ex a* 11 ' borum commixtione,diveilametalla diversimode procreant ** 1 fic mineralia multa.
Ergo ex amborum commixtione materia nostra constat e>*' genda: (cd finale nostrum secretum est maxime occultuimE* st 113 ■re minerali debeat ficVi propinquius fic vicinius. Ex hocipl* 111 ' tl*g«e lylicite ^ pcsr.iip. ,* *’ 01115

. P H 1 1 O S O P IU JA- fx
Poncignur quod eligatur materia nolU-i p p T
b-"."- siutt,lKiU,»bSv«s sive omne V'°‘^ c f 1 c "“ uc , d '
T n r ^ P™ s ^ '^nmm vivum & iu ^’' ‘ t ^nuunvi’ ''cxcut.mnti-, cum Jiobis lUtmapvopo *■ b
VU *Etsi v ,lp '' ur - ,, s,mrswntissiun\an«s,ca-
u ^' t "Ageremus ex animalibus ut (unt. ■ t? animalibus P^b,ui in;)', cüjcstiOjOva «allinstrum , & ornnw l l n:L F r occdum,opouevet ex ipsis sien aigcntum vivvmv ^ p.
Non nego quod metalla cui Idmmincrahbus p o solvi poliuntac sophisticaloima per ca introduci,ut n ! homines.
lotest quoque plumbi nigredo sive immunditia abstergi ve- »tamen plumbum iemper erit plumbum: licet alias qualitates introducant,ut appareat argentum.
Unumquodque coi pus metallicum in se sulphur expresse ha- here dignoscitur & Mercurium , tum liquescit calore mediante: npparct Mercurii substantia,& Sulphuris maxime in colore 8c cutc 'ubea superius natante: sed proprium naturae unius,esi adhxren- tia alterius,cum tinum sine alio Metallum generare non postit Et in quantum sulphur sit magis simplex,in tantum magis gaudet & t oh anet Mercurio simplici ac mundo: ut soitius unum cum alio conjungatur.
Opera natura: & artis sunt eadem Ierunt: quia opera naturselunt invisibilia & occulta.
essentia; tantum forma dis-
P H r S I C A C H £ M l C A
C Tnthemica.
E ' Ulm ess rebus omnibus a natura productis, tam superiores quam inferiores virtutes indic.
Artificialis corruptio necessaria ad separationem spirituum, quo lautius tcconjunctse vivant, vitamque extens communicent meliorem.
Scopus Her mrticx doctrina:, est medicina qtitcdnm universalis, quae nedum insensatorum corpora, sed hominum etiam corruptiones atque morbos omnes indifferenter auferat.
Corpora nostra voluntarie mori posse manente via naturali, {piritusque nostros sive animas inteilectualiter ac supra naturam a hiis corporibus distrahi, non dissoluto vinculo physico , Se hoc V'osiinde cogitando,meditando, terrena dcspiciendio,coelestia laniando.
Isiophctica, naturalia, spagyrica & poetica arcana pleraque o- nutia tecta sunt.
W ipsum videmus passtm in natura facere voluisse Deum in o- u 'hus, utpotc lub vih pretiolum.ne rapiatur ab indignis, con- ^stete.
tzuan-.

ixx Axiomata
Quantum auri vilis arena 8c spreti lapides velant oculis ea cernentibus , qus manus ignorantis abjicit, Sc pes conculcat inscius.
Quam occulte steriles regiones,in (uperficie opibus ditavit ut' cognitis,quas negavit fertilibus.
Physicis corporibus inest quadam veritas aut virtus incorruptibilis occulta, eam fore medicinam veram,si modo liberetur a suis compedibus & atetro carcere.a quo detinetur.
Certum &certistimum quodvis Elemcntatum aliud in sc corie tinct.quam Elementa,quod quidem omnibus minime notum est» sed paucissimis certum.
Omnis anima sublimioris cujufdam essentiae particeps est.
Coelum & Elementa liate inferiora unius & ejuldem este sub" stanti®,necaliter differre quam per accidens, uti corruptibile & incorruptibile,purum Si impurum,agens Sc patiens,grave Sc lev f > serenum & opacum,ex quo omnia sunt accidentia Sc non sub- ftantix.
Substantiarum enim est generare,S: non accidentium.
Impossibile ut aliquis mortalium hanc attem intclligat, nisi divino lumine prius illustretur.
Quanto magis ad unionem vergit medicina , tanto magis a® Vitam accedir ä morte procul discedens.
Unus est Deus Sc non pluves: unum etiam per itnum ex nihil 0 . mundum in mente siia prius creare voluit,ac subinde in effectu 11 ' producere: quo continerentur omnia qu® crcaict in ipso: DeU S utcstrtin omnibus unus.
Res omnis ä Deo este habet suunt, ä natura qu® a nihilo verb 0 Dei este habuit, nascitur.
Creatarum reruin docet unicum este genus generalissimum’ äquo reliqua genera, species Sc individua nata sunt, indiesq' 1 f propagantur in finena uiqueseculi,h®c res est Natura primitiva ** Deo creata.
Corpora naturalia rerum insensatarum, afiiis spiritibus divi** re purgataque: rursus illis in (ili resurrectionem, id est,persecti 0 ' »em,conjungi poste: spe sutu rar. nostra’ resurrectionis.
Tria sunt itaque h.xc ad vitam naturalem : spiritus ut moveU 5 ’ anima motus iple.Sc corpus motum,qu® finiri Conjuncta natus 3 ' | le quid unum efficiunt. [
Prima rerum tria sunt principia omnium: Forma,Lux aut vi (ä I natur®, Sc materia.
Chaos Chcmicum, est universale quid, omnia qn® nos op cr ‘’* I irmr in se concludens, a cujus vrptre debet ingeniosus artifex ' ccre materiam (uam, formam, (Jcelum Sc Elementa,ut ex iffi s lllCJ dieinas conficiat.
^latei Ki (pagitica dicitur prima Sc universalis materia, sive M c ^

t , Philosophica! n$
rms .ad vegetationem movens, & particularem form® mate- nani exf, ~i, *■• r _ 1
« aiicns a formante. *
orma autem rerum est virtus generativa.qua sibi simile quod- alio Pr ? dl,c potest,ut hominis Forma in homine latet &. non m
’ ai oris in arbore,nec non in metallo metalli.
1 "da non debent opus ingredi, led per sublimationem eva- f. a dlatera vasis Ipblimatorij.utab inani superfiuaque terra " libera. Et tunc forma est lapidis,& non ante,& dicitur siil-
F ln, r Natime. V
Ccduni est Mercurius noster, coelestis coloris ob incorruptibi- rvatern. Habet enim proprietatem in (b spiritus incorruptibilis, qoi est velut anima habens in se conditionem corporis, qui gene- rat producit ex eo femen,ut loemina.
Virtus generandi tum nutriendi,in eo consistit, hac de causa, in " ac arte Menstruum vocatur, & coelum ratione motus.
Necessarium enim e st,ut in coelo formae tamdiu digerantur,do- nec ad medicinam priorem ventum sit.
Generatio in genere est occultarunt formarum manifestatio.
Quicquid huic coelo fuci itimposituin,solvitur.
Itent si convenientia rei soluta: suerint addita, fiet id ipsum quod operabitur,etiam ex pluribus unum.
Et scias, quod Philosophi multa capita fecerunt de lapide, stc jublimationc,destillatione, separatione, putrefactione, ablutione, lucerationc.calcmatione.qua: omnia sunt una, 8c operatio in uno
C °MP£NDirM ALBERTI MAGiU, DE OBJV
n ‘ct*Uorum materta,supra tjunm Spagyrtcus ra- _ dtcaha principiafundet.
Areria vero principalisomniumMetallorum in suis mineris, de qua ipsit causantur, est aqua sicca,quam aquam vivam Vel argentum vivum nominamus, Sc Iphitus foetens,quem aliter sulphur appellamus: non tamen in natura sua proutsimt in mineris sitis creata, quia in locis sitis ubi generantur, nullum metallum invenitur,sed potius ista materia est litbstantia qutedam,a natura creata,habens in sc naturam & substantiam istorum duorum t &ex ista tali materlh vel substantia suorum praedictorum procreata,generatur & creatur quaedam substantia subtilis fumosi in visceribus terr*, & venis mineralibus, ubi congregantur 2c detinentur.
Et deinde adveniens virtus naturalis super ipsam fumosam ma- f eiiam eam congelat, & unit fe cum ea unione inseparabili & fir- ”' a .per decoctionem naturalem.
bx bis pater, quod in metallis sunt quartior Elementa natura- lltr > & quod (um homogenen , quia nihil aliud sunt, quam sumt
subti •

I
u4 Axiomata
snbtililTimi, per decoctionem naturalem insuis mineris congela 1 &fixi,& in metalli naturam conversi.
Item patet,quod humidum radicale metallorum in eorum cal' cinatione propter homogeneitatem & fortem unionem elemeO' torum invicem in ipsis consumitur nec separatur, sicut separatui humidum lapidis: quia non esi unitum in cis eum sicco in phu‘" nio utriulque.
Mirabilis natui x modus in generandis metallis.
Est quxdani materia in minei is uniformis, videlicet argentum Vivum & siilplnu in uno corpore, exquamatciin facit naturaliter exire illam fumosimi fhbst.intiam seu materiam subtilem , qu* beneficio natm® convertitur in liletallum. Materia illa fumosa» esi quoddam corpus. Kt illa fumosa ab ea generata est quidam spiritus: Et sic natura facit de corpore spiritum dc sic facit alcen- ; dere a terra in e telum, id est rem corporalem facit lpintua)ein,& ! postea circulando rem spiritualem facit corporalem,&sic dc coelo descendit in tcrrain. !
Item patet: quod omnia metalla quantum ad radicem natur*» j sunt ejufdcm substant ix vel materia;; & tamen non sunt cjntdcm 1 fbrmx : Et hoc est propter infirmitatem dc sanitatem munditiem & immunditiem: paucitatem & quantitatem ipsius fiibstantix argenti vivi.de fiilplniris.in unione dc con junctione naturali: dc propter naturam minerai ii divo larum , dc longam vel brevem ipf h>5 liauirx decoctionem.
E.st qttxdam materia vel snbst.mtia propria argenti vivi dc fid' phui um fumosa dc (ilbtilissima, ex natura prxdictorum duorum per nostrum artificium gene tata,limpidissima, clara tanqtiam la- Ktt*. cryma, in qua latet & liabit at spiritus quintx estentix, ut interius
dicemus. Non tamen est m ista substantia ipsum sulphur, nec ipsum argentum vivum prout sunt innatura luam minens: seri est pars quidam ipsorum duorum qux non est argentum vivun 1 & sulphur.
Quidam Philosophi dicunt, quod ex solo argento vivo sine admixtione (iilphurum hic materia generatur: sed liocestidom» quia argentum vivum habet in se naturaliter sulphur rubeum mixtum: dc hoc sulphur rubeum ab albeduie ipsius propriam 3 ' nu separavimus, vidimus.
Nullo modo substantia fumosa prxdicta potest naturaliter eh' ei nisi ex substantiis prxdictorum duorum argenti vivi dc sulphuris insimul admistis. Terra dc aer sunt patientia: Aquadcigm* sunt agentia: aqua est masculus: dc terra est ftemina.
Item nota quod faciendo generari prxdictam fumosam materiam a (iibstantiis prxdictorum duorum Mercuri) vivi dc sulpl )U " fis,6c suorum adjunctorum: quod dicta substantia simul unita est

, Philosophica. u f
h' D Mmmodocovpou,anuo exit ista fumosa substantia: Nam /^«‘stxafecndei eilten a in ca-lmn quandnm materiam vel i an, iam corporalem,in materiam vel substantiamipititua- m • 6c cum poftea ipla materia vel iubstantia Spiritualis facta est, ougelatiir & fixatnr.Sc in lapidem convertitur ume laeit discor- ^ decocio in terram: öc nutciüun vel fubstantiani ipiritua- em serato saert corporalem. Et Philosophus quidam dicit: , c ! l ‘°' i ex iola substantia Memmi line addiumento substantia: "“phimim,lapis elicitur vel geueratu?: Non hoc intclligit de substantia iumolit prxdicta, in qua latet lpmtus quintae cstcntix, quem quaiimus ; quo tingamus, (cd de (iibstantia fixa 8c firma la- pidis,qua; est te. ra ipsius.in qua figitur idem spiritus,qua terra ipfc lapis spiritualis impraegnatur rn ventre venti,per magilleriumhu- )Us artis.
Philosophi considerantes eorum materiam, qua: est in vase suo.St calorem sentit, evaporatur in speciem sumi, St ascendit in capite vasis: St vocant fublimationcm.
Et videntes quod descendebat in fundo vasis .vocaverunt descensionem , adhuc videntes insptstan materiam Sc denigrari , Sc faetorem malum dare, vocaverunt putrefactionem Sc caput corvi.
Videntes colorem nigrum & fuscum Sc malum post longum tempus dimittere,Sc aliqualcm albedinem admodum cinerei coloris devenire,vocaverunt incinerationcm seu dealbationem.
Ideo summa totius artis nihil aliud est, nisi extractio aquae ex teri a,& aqua: supra terra dimistio, donec put refiat ipsa: Et lixc tenacum aqua putrescit, Sc cum müdificata fuerit auxilio cuncta egentis,totum magisterium perficitur.
s'ide , (perma philosophorum, est aqua viva,lena autem est corpus Imperfectum: Qerac: terra dicitur mater omnium elementorum.
Solutio corporis Sc coagulatio (unt duo, sed habent unam o- per.Itionem, quia corpus non solvitur nisi cum coagulatur spiritus. Quum aqua conjungitur terlx, aqua iuahunriditateSc virtute eam dissolvere conatur,nam facit eam subtiliorem quam prius erat: Sc reddit eam sibi consimilem: quia aqua est terra subtilior i similiter facit anima in corpore,& eodem modo inlpiflatur ac iua cum terra.
Ideo inter solutionem corporis & coagulationem spiritus non est disserentia temporis nec diversum opus in aliquo.
f uni tersa in nigrum solvitur pulverent, Sc incipit aliquan- sl 'lum de Mercurio fecum retinere, tunc agit masculus in fbemi- "ani.idell Av.ot in terram: nam dominante aqua, terra multi* 1'heatuv.
Datur

ir§ Is A AOI Houamdt
Datur in rerum natura coipus metallicum anoddnm, facis ' 9 solutionis,facilisque putrefactionis, (i ejus pra.pnrationem nod 1 » felix Medicus eris, totis conatibus in eo votum tuum ding c '
Vale.
ISAACl HOLLaNDI FRAGMENT VM DE lapide Phtlcjophorum,
C llm decrevisti super Venerem ad rubrum projectionem sacC' re,memineris lapidis materiam lento igne semper liiblimar 6 atq; etiam fixare,qui tametsi longioris e It temporis, tamen ea ratione humiditas ejus melius conservatur.
Laptdis /ublimaue.
Ergo ad terram tuam vel corpus vel fermentum vel rem fixam Volatilem reddendam,miscenda; sunt rei volatilis partes tres cun’ rei fixae parte una,ac moderato igne sublimanda:,ut ante ostendi« Quando partes volatiles 1 fixas superant, eas fecum in sublime rapiunt idque tanto facilius; tunc enim fe mutuo avidius amplectuntur. Alij totam materiam in vitro fixaiidam ponunt ut prius, & apparent quotquot liint in mundo colores, tumque paulatim minui incipiunt ac tandem in unum colorem album omnes delinent quo gaudeto, quia tunc lapis est fixus. Hic rursum fuerunt alij prioribus illis paulo acutiores,qui lapidem suum huculq; perductum omnibus numeris completum elfe rati super Mercurium & Jovem nullo cum fructu projecerunt, quod non fundi pollet neque ingredi,unde hi re desperata ab opere destiterunt. Contr« haud dubie opinaturi, si veterum scripta intcllexistent,in quibuS paffim ajunt inferiorem mundum rore majali tamdiu este hurnC' ctandum,donec albos flores & rubros ferat.
Item Regem lacte liio este nutriendum donec adoleverit, ad haec terram clara aqua paradisi irrigandam,qua; crebro in coelum ascendit atque in terram descendit.
Itaque ut ad operis complementum perveniamus cum lapide tuo,ut supra dictum est, fixato misce quartam partem spiritus ut sint lapidis partes;. Se spiritus pars una, pone in vitro fixatoris, nnaque illa spiritus pars brevi fpacio cum lapide fixabitur. Nam quemadmodum tres spiritus partes facile unam corporis fecum in sublime trahunt, ita contra tres fixae unam volatilem haud difficulter fixamuniusque fecum natura: & complexionis efficiunt! jam vero illa parte fixata, servata semper eadem fixi & volatilis proportione alteram ei milce cum eo fixandam,idque tamdiu repctc.donec lapis tuus super candentem Veneris laminam fundatur , eamque non aliter quam oleum corium siccum penetrat, tunc habes lapidem Philolbphorum omnibus numeris absolutum.
£x l|>s jam apparet,quantum materiae initio sit sumendum > ll£
univef-

„nives De Lapide Phil OS. il 7
jsj aw ""»»pus pcificiatur, quanraque spirituum copia sit opu*. spiriti 'n'" 10 eorum quantitas cum terra elf lixanda &
Iurl.,r a Cllm «rrafixatus tripla lemper novi spiritus portione lixar/ C tra| w«ius. Et rursum tota materia eam fermento luo fit v‘, Clmnri P l0 fi cm p cr spirituum fublimajida,donec tota facta rc i° a ^ 1S J& tertio atq; ultimo fixata, novo rursum spiritui inlc- - i idonee indar butyri liquescat. Itaque liate omnia fpui- r' ^ c '° svisiei debent.
r ,.p' -quantoplus(jiitituum cum eofixatur,tanto redditur 11 . adeo ut tandem in viscosum pulverem pollet redigi,
M Ul .linis quam butyrum in Iole funderetur, quod omnino noti P ,[ - ut,sed ab en cavendum tibi efl & pro metalli natura vel n ‘ 1 minus liquabilis reddendus, ut si super Venerem vclts P’' 1 ‘e minus sit f ufibilis quam super Jovem,& si super Jovem ’ v qnamlnper Saturnum, & si lupa Saturnum minus quam 1 i Mcruivium.
aas omnia metalla prius purificari debere & sordibus mun- yatijde bot vide llaacum prima parte de medicina lirper album.
Lapidu multiplicam*.
que lapidem tuum hoc modo multiplicabis: primum ex x- c i' • ! 'i>s('ambusSalis petra: & vitrioli ä luis sxcibus separati fac a quam fortem juxta artem, caput moituum pulveriza.ic inaqua ^oiunnini solve.filtra & congela,tere dum sit impalpabile, assum c VI aquam suam fortem ante extractam, dellilla quantum qui- b 0, es.Caput mortuum rursum pulvcriza, lolve, filtra, con- B c '' ^ destilla ut prius idque s.tc toties,donec totum sal una cum j, a for ti ascendat,habebisque pretiosam aquam rubram nocta 11 ar ignis infernalis lucentem , banc ver balneum Mar.destillan- 0 ^vbobandoqtte rectifica; donec ex balneo tota alcendat, erit* st ue tunc pitcparnta ad lapidem tuum in ea per lolutipnem hoc Alodo multiplicandum. Solve benedictum tuum lapidem in tua aqua, quod protinus fiet,pone in balneo tepido adlutatoquc a- iembico cum recipiente aquam ab co extrahe,qua abstracta pub Vei is aliquid ex cucurbita exime, ac per candentem laminam an fit volatilis explora, ut alibi dixi, tum affunde rui sum aquam,& vxtrabe ut prius, ut nihil amplius ascendat, iterumque proba,an liquanto quam ante fit volatilius,quod si non est,affunde rurium a quanifbrtcm,6c destilla ut supra,donec universus pulvis ä cait- lamina avolet, quod signum est sufficienter este solutum, btne ter quaterve absque ulla faecum additione sublima ut stipc- \ 1Us > tunc in furno fixatorio.igae primum lento, deinde per gta- ^^’duni lit fixus,tunc pondei a, {k ad tres partes fixi unam spjvi- S a diunge, ite-rumque fixa ut prius , idque opus reitera, donec “ 0c < fuit 'mbluriatum sit fixum,quod cito cotinget.ejuia in omnibus lui*

1 iS IsAACI IIOLLANDI
bus filis (.»artibus semel 1 'uir fixum, pars itaque fixa alteram Scito lapidem nollrum nec fixum este,nec volatilem,feti eile >" e utrumque Sc Iphitum xq;te torre.
Porro quod nos hic fixationem appellamus,id revera non n*' tiocst.scd duntaxat subtiles partes rursum in unum cogere, " ignem denuo serat,Sc ad projectionem fiat aptus.
Sic igitur poteris lapidem tuum bis vel ter multiplicare, sed n". saepius,quia nimia lita litbtilitate.cum in aquam lolvcretur, mvi * 1 biliter avolaret Sc attingeret,led hxc hactenus.
Antiqui Philosophi in lapide conficiendo aquas sortes igtio^ runtjled cogebantur calcinatiombus, reTciberatioinbus, lob " 10 nibus in aere,aceto,congelationibus lapidem litum paulatim "P* ni e, donec spiritualis redderetur. Cum autem omnino pctlect 11 cslet, non callebant veram artem multiplicandi, led in aceto d e ' stillato reddebant instar olei clari, quod cum rursum in dur" 11 ' ntastam vellent compingere,solem decorporatum Sc instari -" 1 guinis rubrum unica solutione & congelatione cum eo niib^ baut , sicque in furno secreto levi igne in mastam rubram dce°' quebant.
Sciendum est sub omni viriditate latere nigredinem, ac sub " l | grcdinc albedinem.Sc quicqttid omnino a P>co creatum est,id ' c in intrinseco luo vel in cxtrinlccoperfectam ruln ditierr. conti" e ’ ,e. Etcniin quicquid extrinsecus rubrum est , intrinsecus albi " 11 ! est, Sc econtra, infinitis femper interjectis coloribus inter b jC ‘ duo.
Lapis qualis est in extrinseco, talis est in intrinsce o Sc in med |0 ' sitpra qtiamcunque rem projicitur,in eo persectum opus exerect' ejusqCte intrinsecum in exttinlocum.Sc econtra mutat. Est aut fl11 Luna in intrinseco suo, bonus Sol clarus Sc ruber. Et lapis luj 1 ^ Venerem projectus ejus intrinsecum quod album est, extra
vocat
sitqueLuna alba Sc clara, rubedine ejus intra comp
ullfl.
Sic unumquodque metallum tincturam suam in ie continet, b' C ad rubrum sive ad album,ita si lapis nullam ex le tincturam dar et ' (quod tamen facit) metalla non sint ea opus habitura. |
Lapis metallorum occultas tincturas ferarum elicit,sicut S ö vegetare omnia sacit.Sc tamen si 1000 annis suos radios in fern 1 " 1 figat,nitquam in id vel odore vel colorem vel gustum ex se inh" 1 ' dir, nam ea in femine latent conclusi, nunquam in lucem Sc i" 11 ' stunt proditura,aut fructus aliqui ex femine emersuri, nisi 1 ° 1 radiis calefierent 6 c penetrarentur. Et tamen ex proprio suo cO' pot e quicquam iis nnpcitiat. Deus namque omnibus rebus ci"" tis inclusit id quo opus habet,Sc inest unicuique latis tinctui® > llC ' que alterius adjtm icnto indiget > Sc it,a cuique est medicina, que ad siti pellectionem inoibommquc omnium ptolbg" 11 ^

ncmnii fn , , De Laimpe Philos. . , n 9
li op cve ' :tbct opus,live in vegetabili live animali, vel minei a-
Cteav^ n ° n f ^ ct > opera Vei non essent perfecta. (quod absit) feerent. anu l llc ^eus ad perfectionem omnia,itii uc nulla re indi-
Qü° autem quidque ad perfectionem vicinius, eo
ss’ 0 Ampliaus,esi fe supremo luo fi m ac,< -'_ & (upre , „um pauciores colores habet. Cum auten. ad extremum«»»^ dim .
^crn,niq Ucm ;v D co cstotdtnatumpcrvcmr,tim _, _
taxat t
i'""" “■»-'w uiuiuiii.uuin pcryc 111 'nt us quam extra habet tincturam, ita omnes omnium Pectit tu ^ Ul antca m co apparebant vires 6c fatuitates in fc com-
rolorum
, De materia felienda.
. «teria autem lapidis ita solvenda venit, ut semper ejus o- P rationes in balneo lint faciendas,donec in leonem viridem ver- Jatuv, ultra solvi debet in aqua roris Maij,vel li per (e lolvatur in Umido,lolutum evapora St aquam serva, & evapora donec hu- ^‘ditas eousque (it consumpta,nt lupcrficies pellicula obtegi in- C1 piat,tunc vas refrigeratum in cella frigida Sc humida colloca 6c ‘nateria instar lalis petrae aut aluminis in lapillos congelabitur, quibus exemptis, quod reliquum elf evapora utpiius , iterumque congela,fac ut prius,ut tota materia tiia in lapillos abeat, hos o- ^ nncsm phiala impolitos in cineribus calidis colloca, & protinus
j^aquamconvertentur,quam cv -ss 10ra & habebis pulverem al-
'm.quem per duas aut tres orationes dominicas in reverherato- ta'V > l'". C ° ca '° sC ut duntaxat rubeat, tunc exime & aqua dcstilla- ° r Vt ' ,c ) uo d clarum est per filnum extrahe tk lic continua, do- ftcc fit subtilis,& (erva. 1
Deus benedictus in secula, Amen.
%S&S.TlON£S ET RESPO NSsOBTES PHILO- Jophica B.a portu S. Mana ^e/uttdui.
\ A Ercuvij prxnaratio philosophica,est ut e jus obscuritas plum- -fVl bea tota tollatur ,& translucidus & clarus transparens reddatur. 2 . ut ejus terras gravitas nimia subtrahatur: quare nimia terrestreitas & aqueitas impedit ejus vires,;. ut ejus ab igne vo- | a nlitas quoque tollatur. Hacc (unt superflua in Mercurio qux j^pediunt ejus perfectiones. Et sic,per deputationem per artem nt sal philosophorum : abluitur lale & aceto philosophorum t Xlfare superflua ä natura sunt removenda, & absentia fup- Vsenda. r
. Quastto.
Ut 'um Mercurius arte ex corporibus perfectis extractus suo l P°u aut Mercurio vulgi commixtus, veram Se philosophiern^ *■ Vol- 1 det con-

i?o Qu^st. et Respons. ,
det conjunctionem, ad generationem physicam lapidis nostfi * B ‘ fidentem: sicut quorundam est simia opinio.
Qusflumps rejponsio.
Non minus corporum Mercurius efficiet cum suis corporibi' s ’ sicut speima hominis extra corpus suum nihil generat, quoni® 1 " non est seminatum in locum sibi a natura paratum, pradem 1 ' 1 cum locus conservet & generet locatum. Ita etiam simile non 3* grt in siium simile,sicut ignis non agit in ignem, nec aqua in 3 ; quam. Mercurius solis calidus dc siccus est. Sol pariter; ergo ub 1 non est pastio,nec ibi erit actio. Si homo gignere cupit,illum n c ' cestario oportet,ut feminet semen situm ip aliam terram, qu-n” m proprium ipsius corpus. Ideo res omnis dementata suam p>' priam habet matricem,in qua generatur & multiplicatur sua if e ' cies : atqui Sol non est propria terra sui Mercuri,, m qua post' 1 multiplicari & generari per corruptionem: Imo aurum seminas® oportet sub conservatione lux tomix. Atcpii Mercurius aut' non est forma auri, & ideo Meicuiius auri & coipus auri/eh 1 ' bent tanquam duo masculi,& duo masculi non generant.
quitjho.
Si ergo Mercurius auri jungeretur Mercurio vulgi ut ilii corti' misceretur, an posset aliquid efficere ad generationem lapidis ?
Responsio.
Satis superius ostensum est,duos masculos liaudquaqiiampos' sequicquam generare! paiilörmitei nec duas femellas. Illidud Meicurij se habent veluti duxaqux vclduxfcmellx: Idcirco p» r in parem non habet imperium. In rebus naturalibus nccestlu '^ oportet ad persectam generationem duo concurrere, nempe 3' gens tk patiens, in debito sublecto optime disposito; atqui Met' curius solis 8< Mercurius vulgi simul juncti nihil agunt, se“ manent tanquam duo corpora mortua: sicut terra tenx & aq»3 aqttx.
Quxrunt summa indagatione philosophi purissimam Meid 1 ' rij substantiam, qux pro terra & materia habetur. Circa qüan 1 sulphur natura: seminetur: tir in ea putrescat: & loco matrici* habeatur ista terra, in qua mulieris semen conservatum . (in v111 semen expectans: quo invicem uniantur & commisceantur in ' separabiliter unum calidum & siccum; aliud vero frigidum ^ humidum.utliumiditate & frigiditate unius, calor & decitas alterius contemperetur. Et certo tempore erumpet seminatum de potentia materix« in formam specificam in actum. Nam miH 9 qualitas primo & per (e potest agere: omnis actio enim ad f 01 ' mam tanquam ad sinstantiam pertinet. Etenim est principi 11131 quoddam efficiens.
Mi*

iZl
De Lapide Philos.
vr Ait<* rtßfonßo ft\?e ratto.
‘»tura enim operatur iemper circulantcr, nunquam retroeo Kim* eheu- n ’^^'^öccdit.ßcinidfm femper redit non fcmpci- eodem Ur.tcr opero-
nuin?' clll * aLls ^ u Dmgramim ? proccditnathra I &»Hiltiplic 1 it u- r " r *
11 'fülle non eodem modo.
dert- a* ' coi pus ejus virtute seminaria non tantum non «in *»icd etiam multiplicata & aucta: quod autem aiS ne- ^tn violenter I■ '^ttamfaceie potest,quoniam ar$ violenter vinculum natura: mturevincu. Io^cuiHutc tei frangit, quo fracto, nctcst.vno seminaria virtus «m/r«nz,c.
rel evanescit.
Sed natura vinculum sua: natura: (imilis blande solvit quo so- M«f«M vin- ut °: ita seminaria virtus magis crescit,quia aerem accipit, St sic cutum/juM- woven incipit. 7‘J
Ars Mercurium corporum faciendo vinculum naturae frangit: angendo virtus seminaria .ideis, vinculum illud , scilicet ipiri- tlls vegetabilis,ignis naturalis colligans corpus cum spiritu evalescit,ideo Mercurius solis commistus corpori lito nihil genera- blt: Licet sit currens,tamen coipus cll sine anima Csc spiiitu,St per c onscq acns iiioituum manet :&quicquid artifex moliatur nun- Mercurituou- Cluam sublimabit, quva non est vivus, potius inpvistmum corpus r, non est V ‘- teducit: ita de lima intclligendum est. vm '
Elixir multiplicatur cum eodem Mercurio, ex quo procreatum cit.inrpommdo supra jam ablolutum opus, juxta iapicntnm pon- er a,ita in virtute ut quantitate multiplicabitur. ii* c esi non me* scium opinio , 'herum judicium tnhiK-
r '‘>"',?ro6« tumrte .
B. Penorus a Portu Aquitanus.
V. M. D.
Iterum de Mercurio.
Quemadmodum tria sunt,quae terram impediunt quo minus germinet, scilicctfiigui maximum,calor maxinius.humiditas maxima : Mulieres steriles eo modo fiunt, nimia lumiiduate laxatur matrix St femen defluit nec retinetur: pariter nimiasiccit.ite a- cescit lernen & unde germinet non liebet. Noster quoque Mcr- cuvius ita habet,respectu supradictoruiri. Si terram fertilem cu- P'mtis neceflario eam excolere oportet purgando,arando,ex- ^scndo.urSt a superfluis mundando, qua: postea a nimia bunii- 'tate frigiditate,& siccitate liberata lemcntale, quale velimus ln e.aiw feminare, nobis centuplum afferat : pari modo de sterili ^'liere: eam si velimus fertilem reddere, ejus matricem irnpri- S ad temperantiam conemur restituere. Aliter vir qruequid dabitur ad prolem gignendam,fi usti a laborat.
I “a
His

ras 1
lzr. Qujest. et Respons.
His exemplis philosophum naturam imitari oportet ut te' 1 illam virginem paret, mundet, calefaciat & a inis superfluitat 1 ^ Si peccato originali quod a suis primis parentibus contraxit.lt> 1 ' ' purificet, redimat, opeix pretium est hoc faciat,hoc est fiijxt ''* 1 demere & ablent,ia lupplcrc. Quid in eo Mercurio superflui’ ^ ~ ' Ad:»’l.rntnm fie omnia eriam este n>‘>
lli>'
este dicis ? Dico terram ob Ada: lapsum 8c omnia etiam este >»->^
dict.t.Sc per coiilcqtiens morti obnoxia Si redemptione op ( us 1 buiste. Nullum eo inquinatum aut abominationem faciens »^ grediturparadifum.niii piius per ignem & aquam mundetui ^ regcnctclur (inquit ChiistusJ oportet dentio hoitiinem renal cl ’ : quantum sit ffenex, aliter regni coelestis particeps erit minin lC ' i Tet-ra autem circa quam [eminatur nurum f/tulojef kor u!>> ’ est Mrrcunm ipsorum. Sed antequam eo nomine insigni» t1ir ’ necestc (ut antea dictum) est mundetur &ex«i!cfiat. Multas» 1 ' I perfihitates fecum habet,quas nisi demas nihil efficies. Exalta fl ' ( go illum hoc est fac mori,ut morte lua alios contaminatos fu° s fratres vivificet. Illum intei licere oportet cum rebus qtix n® 11 extra ejus proprietatem, quas philosophi ponunt in suis libris f vocant fublimationem, ideo sales in hoc opere ncccfliirij fi |nt ‘ : Et absque iis nullum fit acceptabile sacrificium. Et hoc fit ut j lU ' ristimaejus substantia eliciatur; qtia habita , spiritu quinta; este 11 ' tix impraegnabis donec fatur fiat. Serva &. Deum adora, illist lie subditus esto tempore vita; tua;.
Jam virginem terram habes, da illi maritum sibi convenies tcm.Rcgina Saba est, ergo regeln diademate coronatum oporte 1 ' ubi accipiendus? Ca-le stem solent exteris corporibus spleni' rem (uuln communicare videmus, pariter Ibi terrenus sive >»>' ncralis, ita faciet, fi in calo suo convenienti pofufcris.quod Reg' 11,1 Saba vocatur,qux venit ex finibus terra - ,ut videret gloriam SalO' wonis.ita Mercurius noster reliquit proprias fuaS terras St indui* pulcherrimis candidis vestimentis fe Salomoni submisit, & n 0 ’ 1 alij extraneo, & immundo.
Quod (i philosophicum opus isto nostro non intelligis ferip t0 ’ lteque aliorum librorum lectione illud intelligcs, verum vel» 11 nolint fateri cogimur,diversas ad hanc artem este vias, quibus»^ obtenebratur. Sed si quis semel ab hoc inextricabili labyi intlio ‘ e extricaverit t nihil in rerum natura tam abditujtt,(ive fupci» 15 sive in hoc inferiori, quin ilii non fit familiare 6< manifestus 11 ' Deufst lifne, utiliter age.
° |
Fe/tX qttetbfaciunt alienaptrichU cautum, ;
B. a Porfu fanct* !
Mafi.i.

De Lapide Phhos. i}}
6'£K CANONES PHILO-
C 0r P°m sua compotmS Jtrat« ab argento vivo, qu* ab «»-«*. *u m Ä ran,M •• modst st"o ipsum suent purum vel unpu- ' »lpnure mundo vel immundo. .
■ 31 - 1 ' geraum vivum coagulatur tx sulphure puro, in quo elt vis * ' lta j ls hmnlcx erit mirum.
1 "‘phur hient debile,ix Mercurius bonae substanti®,convet- *"'pium in a’s. •
, 1 Vtro argentum vivum suerit pondcrolum, terreum 8c imtin-
l| ni,& (ulphur immundum & foetidum tci reum, ik lix® lubstan- u * ht uijc tenum.
- \ lc disterunt corpora metallica ab argento vivo secundum quou 111 ‘P* 1S tuest (ulphur extraneum vel adurens.
Multa quantitas teile hirris est eorum imperfectio, Sc multa, <r
quantitas Mercurij est eorum perfectio. tmpcrsr to
uulplnir comburit tx. comburitur,& perfectionem ifl otnm 0- unde _
P c 'e impedit. '
duplex est sulphur,vivum scilicet & urens,
Sulphur autem vivum simplex cauiat aurum Jc argentum, & Aurum ^tbd ahud est quam vapor calidus £x siccus, qui vapor calidus est ^ hecus & generatur cx puristima siccitate terrestri,in qua siccita-^^, CIIHr lc praedominatut ignis. &r«r,
Sulphur quanto magis simplex est, tanto magis gaudet Seco- Sulphur J!m » '*rct Metem io simplici & mundo. P lex '
Sulphur vulgi femper inficit Sc denigrat, corrumpit quoquo pho ^ aru ^ cllim piaretur, quare non est sulphur plulolo-
Snlphur philosonhorum est ignis simplex vivus , alia corpora ^ tl J >, ’ UT f 1 ’’“ 'VMnunSj^cc.i nunuiwns. Namcli uipeiausc imminuitis ,3t per “■
•tttificium magis depuratum
Omnium philosophorum est intentio > pefus perficere cum Meliore.
Mercurius crudus tx aqua clara ab initio fictus, appetit femper ( ' or P m IU Äset-, corrodere scilicet aurum & argentum qux sime natura; vicina hurt , quod Mercurius ex corporibus congelatus id prxllare nus- ^ af ' qstam potest.
, Unumquodque compositum separati necefse est, qux separa- Oo in 0fS t .st,
stllstcquidex solo igne simplici & tenuisti mo creatum est, id n 'q»r bibit neque dormit, aut comedit, sed quod ex ipiflq igne tr catum est,secus te habet.
ta ^' uc Vai lx creatura: conspiciuntur? Quia quartior eleineiv ‘ »rte-r (e lernt. inimica, nam cuncta e' pmenta si ex eodem efleu&.
V
!

JtäincrA philosophica.
kA(JUA madc. factent.
Quttre vocatur lapit philosophorum.
*
Tondera notat.
Superius &
infertus.
^Qua in pulverem versa.
1Z4 Canones LV'lI,
crcats,unius edent naturx.öt convenirent, ("cd Dei potestate tiO* ta lunt & copulata & pacem perpetuam oblcrvabunt.
Compositio est duplicis complexionis,una enim huinida, al tf ' ravcrolicca.
Elure? vix sunt ad lianc artem investigandem , quastande’ ad duas vias philolbpbi reduxerunt, umvcrlalem & partiet* 1 rem.
Particularis via fit aqua sicca mediante , & minera v° c:l tur : multiplicatur Mcrcurij vulgi additione : nulla fit p r °' jectio. _
Universalis qux multiplicatur multitudine spirituum,est aq 11 qux madefacit manus, paucis cognita.
Asis incidens in Silam aquam dicitur fermentum auri, 1 qut fit ut aqua,qux coquendo congelatur. L t tunc apparet ttf bedo.
Hoc xs dum primo coquitur fit aqua: Sc quanto magis coq 111 ' tur,magis inipistatui quousque lapis fit, omni metallo luperd 11 ' nens: unde non lapidis philosophorum sortitum est. .,
1 Si aquam ipsum dixeris, verum dicis. Si aquam negas,non so negas : ue ergo pluralitate nominum decipiaris.
Oportet igitur ex xre nostro accipere partem uuam.Sc ex aq u permanente,qux etiam xs vocatur,tres partes.
Est autem totum magisterium, ut superius fiat inferius: serius fiat superius, decoquatur donec plumbum xris fluat e'" 1 ’ fermento in principio vel medio, vel fine adhibito, Sc tunc tinf? & vellit cera fluet. ^
Nihilaliudexpedit quam aquam Sc vaporem sublimare, q ll ° fiet cum videritis illas duas naturas purificatas aquam fieri, f0 tiunque corpus magnefix in aquam liquefactum, tunc certe 0
inuia vapor facta sunt, & reste, tum enim vapor continet h 111 " compar.
1'hilolbphi uti umque in vaporem nominaverunt, eo. q l,od -, trumque in decoctione jungis ur Sc unum alterum continet,& gere non permittit,ergo permanentia fiunt.
Veteres opus ex duobus este dixerunt, & hxc duo juncta 110 nulli vocaverunt compositum,eo quod illa duo quartior lunt ,* «st nim siccitas & humiditas, ipiritus & vapor. „
Si dubitas quomodo aqua pulvis fiat,oportet corpus quod n erat aqua,antequam in aquam caderet simul, cum aqua fiat aq 0 & aqua aqux misceatur fic unum fiant. ^js
Ignari autem cum audiunt aqux nomen, putant aquam fi 11 elfe , li libros philosophorum imelligercnr, icicnt utique aq' 1, ^ permanentem este : qux absque tuo compari,cum quo facta pnmn.permanens este nqn potest.

De Lapide Philos. izp
f)] C nn,i 1 \ 1 , UtC , m ac l ll: ' vocatur aqua nuri ignis, venenum bonum. Ha ayuttß te un,' '5 rc do,quare omnem pluralitatem dimitte. N.uuta enim Manni» Pon~ r c °sitenta est. tani , operi» i-
C °q»»ite coquite leni igne quousque l.qucfi« 'I Tor* est,na-
««atuv.calorcatimaquxWtonmtaquafiet ; 0 .
*) uc aquam vertatis. ad opus piecioiiim no P totum
P°»et corpus debile ficu cum aqua, ut aqua, donec hat toti
aqua.
Nonne videtis hominis compositionem esse ex 3 ""™* ^
P°' e.iic oportet nos duo <;oniungere,quam commi p uiut
‘ os oplu compar averunt conjugibus, ex quorum amp 3l.lVC<V» . ,
Ls concipiens argentum Vivum concipiens aes congelatur in terra > igne.
Scitote argentum vivum esse ignem, omne corpus combu- öl-r« bie in - tcnsjnanis quam ituris,corpora mortificans. ttUigtw &•
. 4 . .. . . • o tfttrCHYtOi QM
Argentum ergo vivum argento vivo lui generis |ungitc, ix ar- m *dt- canum habebitis. sacn.
ss s vocant nummum. Nigredo autem philosophorum,plumbum vocaverunt.
Duplex aurem est compositio, unam humido, altera in sicco, compofitiel *- quum prudenter coquuntur,fiunt unum , & nominantur plu- pidu duplex, hrnorum nominum: cum rubrum fit,auri flos, auri fermentum, solla auri, sulphur rubrum, & auripigmentum. ,Pum autem Cordum permanet, plumbum sciis, virga metalli Se lamina di-
Sc
sses non fiunt nvsi secundum naturas carum, ut homo de ho- min e,leo de leone.
Si medicinam curantem metalla quaeris,origo erit in metallis, Cl >m species a tiro genere tingatur -. metalla tamen in aquam tim- plicem clcincntalcm reduci ,non est sic intclligcndum.quia ex simplici nihil sit,sed ex composito.
Natura clivis quaedam insita rebus, qua: ex similibus similia procreat,cunctas res auget Sc alit. Deus est natura,&natura Deus,a Deo oritur aliquid proximum ei.
Natura Mercurialis est,qua pascimur & nutrimur, sine ipso non vis animalium nec plantarum,ipso enim iernoto a re quacum- *b' e ,statim sequitur corruptio & mors,cum sit fermentum vitae, ‘desistentia; rerum universarum.
M ^ niS pbdosophoram est aqua eorum, si sciveris ignem igni, ctcuvium Mercurio conjungere,sufficit tibi.
■^'gentum vivum est spiritus, 6c dicitur aqua permanens, aco- n ' bvc menstruum & aliis nominipus.
1 4

1)6 Canones LVII.
Spiritm tft Spiritus sive aqua est elyxir albedinis & rubedinis tinctur* tmiiur.tor. nec non (piritus tingens & aqua metallica, pertundens se in c°'.' ftu tt &cm, pus, iptuin vivificando. Et corpus est recipiens tincturam a ipso (piritii,5cnon ab alio. Et illud quod fixat ipii inim est st* 1 " 1 ' & incremabile,& nominatur sulphur philolophorum.
Cavendum est ne spiritus qui corpus exsiccat & a corpore ^ 1 siccatur,fiat volatilis. Nam si evolabit it coipore, corpus pcst t ' ctumesie non potest.
Junge humidum sicco,& lactabitur j quia humidum est tpirit u * & anima : siccum dicitur terra,aut corpus mortuum .
Notandum quodalind est unchtolum,& aliud viscosum; N 3 * 1 ' exhumido vilcolb generatur lapis: sed ex unctuoto metalla g e ' iterantur.
Quicquid veritatis in arte Alchemix consistit,est coniungf r< humidum sicco : pro hunndo intclligc ipnitiini liquidum , omni sorde mundarum : & pio sicco intclligc coipuspertectm 11 ' purumiSccalcinattim. Et revtra harum duarum partium opcij' tio constat,hoc est siteere fixum volatile & volatile fixum, id c'ft spiritum sixare.
si>u.indp videbis in principio operis quasi grana rubra & 1,1 congelatione veluti oculi pitcmm, A: quali grana piperata,(cias tC justam semitam nmbulalse: sin autent, fruilra labores. l/w m <tpi rr Omnis actio generalis unum habet tempus, in quo perfici' fani cUgmZ. ^ cerminetur. Non enim est actus sine motu, Sc non est op c ' ratio sine termino.
Si vis elementa mineralia accipere, non accipias de primis de ultimis,sed de mediis,ad creandum lapidem.
Cum volucris comedere cape panem & djmitte farina 111 ' & quando volucris facere panem, accipe farinam & dimitte 1,1 tieum.
Separare elementa, est hetcrogenca segregare, qux sunt ^ cC> ' dentia. Et elementa conjungere est liomogenea cumulare. est,qux sinit de natura bumidi radicalis.
Est maxime y.ivcndumne spiritus,qtn corpus exsiccat, fiat v °” latilis. Si vas in hac arte non cstet cjaulimt , tota vis cxhal ar<|f ’ sicut in generatione metalli, si fumus ex quo metallum geru-h* tui expirarct,non generaretur metallum.
Nens ante mundi constitutionem in (e ipso permanens, vol ll,t eßcntiam <fua s ua benignitate res ab seterno cognitas prodire in este: carun^ 1 ' 1 7.Z'LZll in 1 'i ntcipioquand.im essentiam creavit,erudis lineamentis ndhi> c ineffigiatam, quam Moles terram inanem & vacuam app^jl ’ modo abyssum &. aquam,Anaxagoras vero chaos, in quo cst * spuitus quem qua: iimus. p ut
Discrimen in. ter unduosum & viscosum. Not usu di- gntshtnum.
Xsm.m ccrtu - •'rfci.ii* ojjr-
aMe ita mine-
T*U firmiter culuderc ne- cejjo cfl .
Deus HUm
tnitfo creavit.

tmago eil omnis natura > qu creaturis lins annectitur, ergo Scgloriasitnee W»»" r '”"' v
^ Merc. exAuro T v
eus « f go omnia implet nt non iit aliquid ubi nonfir.cuius natata, qui multiplici --trione quodammodo
..,..go omnia mDcosimt; au laus honos
1 per J dum Clu ilium.
" £ * c ^//, sl r E argenti rivi EX ATRO
' er «'xtr.,a,o,y uam a tjuoii.it» celebri aegenerojo Domino Boheme h.tbui , tibi gratis
G , offero.
^bcrRfx Atabum solertiffimus rerum naturalium indaga- tomit: Totius rei thesaurus estcalcitvatio. Et quia vcteics a q'US fortibus carebant, violcntillimo igne res omnes in calcem ‘'educebam. Unde vitri inventio orta est. Istis temporibus via r! ‘viov ac compendiosior inventa est, qua aquis acribus metalla '•alcinantur,ut videre licet in hac recepta.
Caicmatto auri prußanttßima.. hr> Aqua; regis in qua diflolve aurum, deinde accipe aquam c otYmninem puram & in ea iolvc tartarum calcinatum quantum ^ ls ,parva quantitas sufficit, id est tantum ut paulatim guttando t J ciamus cadere aurum ad fundum, quod alias difficillime face- 'rr. Et nota,oportet ut vas dissolutionis sit amplum,Sc ut parum Enor si fictu a qua; istius tartari pro una vice infundas, alias evolaret totum, /«*«<. q"od diligenter cavendum est. Porro quando tota calx jam est ' n tundo .oportet illam bene dulcificare cum aqua calida,,&: in ■gneo vastulo mundo & polito paulatim exsiccare, per (e sine “'lo calore adhibito, secus si fieret, abiret inauras cum maximo lonitu &. strepitu, hast ar pulveris tormentari), adeo ut ne unicum Res inouitt*. atomum repcrirc postit, ut quidem mihi teraccidit: Nam cum cwccatum argenteo parvo cochleari super tabulam vitrcam(sine "no calore)moverem subito concepit flammam,& similem lom- r-»n edidit, St si magnum aliquod stlopetiim fuistct explosum : mß oriam*. adeo ut auditum pene mihi ademerit . Et ita totum suit disper- tu digna. sum , Sc omnia qtuc attigit rupta Sc fracta. Ideo caute agendum est, Sc lignea spatula potitis quam ulla alia movendum majoris secuiitatis gratia. Tandem cum jam bene sit exsiccatum oportet illi addere sulphur commune quantum vis.idestpro arbitrio, Sc bene perlutare , superposito cooperculo quod superius parvum gramen habeat, ut flamma sulphuris exire queat. His peractis, detur illi ignis circuli, Lc exuratur optime. Nota bene. Ego ucinceps ad majorem perfectionem, adhuc aurum ita exustum ^everberavi atque ita fuit calx adeo delicata,adeo pulchra, & co- lovis adeo alti, ut ad biunitatein tenderet, cui parem nunquam
I 5
Mercis-

frepxrdtü
sii».
i}8 Extract. Merc. ex Auro.
Mercurtj /turi ext raff to: sed priw aurum tu crtßtfö reducere oportet talt modo.
fy. Salis nitri partes duas.vitrioli ad flavedinem calcinati P? 1 tem unam.fac in aquam fortem : ad tb. j. hujus aquae fortis ref
[i
nCI
silis armeniaci uncias quatuor,solvatur in alia aqua forti; llt '
aqua regis. Oportet autem salem armeniacum prius pc- , commune fusumsublimare,ut aurum citius aggrediatur, vat: in hac aqua regis dissolve qurum quantum placet, & p°‘ . abstrahe aquam ad medietatem usque,& sine vas refrigerare . materia, Scita fient cristalli,& tantum quantum ponderant c(1 stalli adde salis communis fusi, & simul bene contere, Si si'P cs , funde de nova aqua forti vel regis > & iterum extrahe,quo sivP"',
Cornelius , donec aqua debilis fiat, Sc suas vires amittat, & tl ' abstrahe totam aquam ad siccitatem ufquc.Deindc fuperinsi' n v de quinta essentia vini, id est, quae ex tartaro ad albedinem cfll £l nato rubedinem extraxit,quantum sufficit, sinasque in digestis quo diutius, eo melius. Tandem abstrahe paulatim, & ad ex tr £ mum igne vchementilfimo pelle, & ascendet pulcherrimus f 11 vifculus flavi coloris,qui etiam rcvivificatur. Si ejus una p 3 ' misceatur cum duabus partibus tartari calcinati, & f ublimctu r '! moris est.tunt ascendet auri Mercurius vere vivus. Habes,C.n 1 “ 1 ' de lector, verä Mercuri j auri extractionem. Nobilisille accipis' duas partes fupradicti Mcrcurij,& partem unam calcis auri, i>'^ simul coquebat,sed Mei curium non solvebat, neque adlucrtk* 1 suo corpori. Quare hoc ? rationem posui superius in quaistio 1 ’! bus Brevi plura, Deo volente, daturus, praesertim tractatum > aquis tingentibus, Alterum, de aquis mercurialibus,quibus metalla in Mercurium currentem subito mutantur.
Vale, & Deum time.
Virtutem posuere dn sudore parandam.

JHRYSORRHOAS, SIVE'DE
E CHEMICA DIALOGUS, QUO
t j 0j ^ .^'Emas hujus Scienda’ actiones, rationi ac ra- a 'otis principiis consentaneas eile demonstrat: 11Tl postorum vero &c sycophantarum somnia Sc nugas detegit.
Chryfopbtlm, Theos braßm , \
HYr^^E nptTUAM illam ac communem hominum mise- öJ© liam deplorare non fatis postum,cum videam omnia ea, in quibus honorum etiam vix umbrae verlantuv, ^v^Otam elfe difficilia ac intricata, ut nancisci illa nedum "ilelnuus quisque poffit: nacta tandem,tam celeri pede nos lii- Ij'Mt, At ea i ursum,quae cum atrocitate, peri culis,omni denique 'alorum acervo conjuncta sunt,ita nobis constant er immineant, ht conspirasse in humanam perniciem judicari poffint. Mo- n 'entoenim pessum imus,miseria, paupertate, infirmitate, dola- r!bl,s obruimur: ut autem f elices simus, ut ditemur, ut sanemur, 'Luitis annis opus est: ut non indigeamus, vix ulloscpulo nobi» nt 'ngit. Etenim quantum res meas attinet’, in ea plane con- 'tione versor. Nam cum a vita: mcx quasi exordio, nihil prius ut d *‘ Ueri kamen palam erubesco) inoptatis habuerim, quam ' 'podum ditdeerem: atque ipsius auri sitis me totpm cor- P ,cr *t absolutam tamen id conicquendi methodum nondum 1111 c °n(equuuis. Desperans licet voti me suturum compotem,extrema tamen quxque experiri lubet.ipsamq; artem, quam Alchcmisticam vulgus dicit,jam aliquamdiu intermissam, favente Mercurio, rurliun aggrediar. Sed vidcp obambulantem illic Theophrastum ab Honcnheim, hominem, 11 quepr Germania, Unquam tulit, hujus artis absolutum artificem, quem si eam in sententiam perducere postem, ut mihi in hoc natatu adjumento fit,suturus lum pvoculdubio hominum fcliciffimus. Iplum pri- tno magnificis promissis, post etiam minis aggrediar. Salve a- fficorum prxcipue,o Theophraste. Theop. Salvus sis tu, o le- P‘dum caput. Sed quid tolus hic oberras ? quid negotij est, quod lta ar >xie tecum obmurmuras ? Aspiciebam te jamdudum non si- n e magno risu jactantem brachia & caput,micantem digitis, calcantem pedibus. Bacchico te correptum furore existimabam. j ' ,1 *(- No r> Bacchico, b bone,sed Pluti enthusiasmate lum perci- . ’ ' "?ophr.(guid Plutti murmuras ? nos Plutum illum irrequie-

UIA108US
tum prorsus dxmonem , ad Plutonis cancellos relegatum cupj' mus,& vita; potius tranquilla:dabimus operam Chiyf. Te c>»>' «lern auctore sperarem , me eam polle tranquillitatem conseq 11 ' 1 Tua in manu mea ialus est: qui li mihi adjumento este velis > et ' secturumme id scio, ut brevi limus ambo hominum p> ima 1 "' Thcop. Ego quidem, 6 Chrylophile, quantum in me est, on 11 ' 1 meo consilio öe auxilio 1 modo id cum manifesto meo periri'^ conjunctum non sit) addic tibi non refragabor. Verum q 1 "“ rei sit,breviter expone. Chryl.Non dubito quin ad aures tuas pc r ‘ venerit, quantum ego non opiun tantum & pecuniarum,k’ <1 (quod estpreciosiusjtcmporis jacturae,circa eam /cientia; petlU' 1 ' (ioncm.quam Chemicam eruditiores nominant, st eei im, pud 1 ’ 1 ' que (atcii.quod negare non postum, quam ego a nequissimo iH° liominum genere , quile Akliemistasdr philpiophoimn diicip 1 *' los scilicet, jactitant.lim misei e dclulusiquodque estgiavistimiu' 1 ' quantum ego mea: valetudini, ob (cetidas fuligini s, halitusqU 1 teterrimos, quos in cavernis Trogloditarum more delitefcei' 5 ’ pertuli .nocuerim , quorum omnium jactura (am ingens est, 11 )' etranqilla qua: inde commoda,re omni absoluta colligi potui!" ient,nullius rnornent irrst irnadasim. rheop.Ha.ha.lu-. diilpcrea*' 1 ’ nisi ego(quamvis rerum omnium estew in/eius) id>pfum fubolu>- Qiuim cmm mense pi.vtcnto hortensem illam tuam domiwcU lam praeterirem, tam foedum quendam fumum , atque ati um liibterranea illa fornace erumpentem animadverti, nt Avcrnah' lS ibif.UKCscstl' crediderim,in quilnis Canidia stlis lemunbiisdap 1 '* decoxisset. Verum ne sinistram de tua prudentia opinionem cO lV cipctem,obstabant in primis tua aucto i itas, deinde quod fumi’ 10 loco natus es: postea maturior retas conjuncta cum rruun cxj’ c ' riemia.postreinototmanilistisliina exempla .quibus alieno I- 1 '' (eni periculo cautiorem te redditum nunquam dubitaflem. I’ 1 ' 1 ' suadere itaque mihi non poteram, te illis rebus , qua; manifest 0 cum detrimento lunt conjunctx,multo minus (celestistimis fy<T' phantis,ac ipsius verae artis calumniatoribus, animum pom". advertere Chiyf Ego vero cantus in hac re sui, quantum deb 1 ’ 1 ' Venim ne ego intentatum relinquerem id, quod tot auctor 1111 ’ communicatculoindubitatum redditur? prafertimquum on’ 111 ’ qurc adhoc negotium pertinent, ruant multis antiquis & rcec 1 ^ t;ioribus magni nominis Philosophis diligentissime sint pei lcri| lf "'. postremo qmim mihi nec ingenium,nec opes, ocium , ali.xve r ‘ bene gerenda: occasiones deestent. Sed quid de exemplis ? q 1 "’ 1 tu solus ( quem finem hujus artis nflecutiim , obque id on ,n ‘ s felicem pradicanr multorum mihi instar satisfacias ? (Jiii /> 11 ”, meis desolatis opem serie, & meam cladem in nudus utufO s” procellis luctantem jn portum deducere velis ,laciam ut

imciw DeAlchemia. hi
Pot- ’T'Amum tibi ornamenti ex mea amicitia, auctoritate,
0 uiT') a, " 1lmilwat - Tl ' co V' :iv Agnosco crocodyh lacrymas.Chiyfi ^ J d 'ccb, !s > Thcoph.Dixi mc tuam agno.cerc bene volentiam* dun^i^ exi ^ otl to sermone intelligo.me:' quem tibi ad conUilcn- ficri'^ C p'^’ ’ bac iti re minime iatisfadnnim. Te namque polle Muod 0,1 ''°si ot em,ut viraatq; adeo nimi tranquillitatem ex eo latio IVlClltc tl, a vetias, nancisci poliis,tam est honestati, imo ipsi ttlt0,1 st‘ntancum,c]iiam ii Vestales lthyphallica celebrent, niic IC, - Ut 'st'“' ' uct c ' av ' us intclligas,efficiam: si de artis Che-
Vei *. Vlacru turni quantum ad meam quidem cognitionem per- ex ss'^dam altius repetere liceat. Chrysi Id vero jaindudum ^J >rt ” u, si'r.Thcop lnprimis existimes oportet,artem Chemi- Peste seientiarum omnium ut ingcnioiiilimam, sic humano PoiV^H ITU,x ’ nlc utilem,iifioiiccessu iam , ita ut (quemadmodum j .. a intelliges non Iit indigna,ut rotfi aliquis circa eam aetatem u mat Et tamen latius quam credebas, patet. Univcriam ira- 1 c tum cani qu* circa metalla, tum eam qu* circa metallica p. 1 'Uui, duplici constitutam differentia existimabimus: Altera ybcisortn principiis,Sc exnpiius iympathis 5c antipathi« ra- i 'll/ 511 * cmanads, sitmma eum lande de admiratione est con- ^.,p " Altera talis quidem esse videtur. Videri itaque quam neV^'r ** ’ Spphistica est: Cuius eventus quum fallax sit,» tii 'e'' 'H' u 'i"’m unquam, ab illis vero, epai cum vulgo ien- (ji^’b're omnibus,retepta est. Prior illa, ex natur« secretis (ut eft 'st ir " liU 'dos,pulcerrimos, salutares etiam, ne dicam divinos e i *blet proferre: ex illa quadam ab ingeniolis hominibu# Ia (urit atque inventa,sed ita vulgata, ut artes amplius dici non eteantur. Quadam hujus Icienti« vires nondum quidem in- Cn '* iquoc majori in numero esse creduntur. Et sic arcana mc- ■to nominanda siunt. Tertio,Quaedam inventa quidem sunt, (cd ^apaucislimis atque fere nemini ( nist cui summus natui« moderator id demonstravit )tot legulis conflitcrunt. Ex quibus o« btnibus unum illud praecipuum totius artis Chemie« scopus, ac '(crus finis,miro certe artificio , altoque silentio semper ablcon- Awm: ut merarcana illa; adhuc connumerari debeat. Quo fit- jsum est,ut plerique hominum, id non esse in rerum natura,con. a seermagis quam vere affirmate audeant. Ad hunc scopum I 'cingendum, quum tot ingenia frustra laborarint.toto ( quod liti "^betrautes ccclo, ut tamen aliquid egiste vulgo videantur, c arn'T« lapienti* inhaerentes, ad alteram illam, quam Sophisti- teo i °' x ’ ,ut confugerent, confuhum eile duxerunt: atque sic nu- (ut poilea dicam)'pi(cau lunt. Chrysi Expone hac exta ' "edeio enim qu* inventa hujus artis, qu*nondum iu"cn- as ' 1 heop. Chemica inventa (nt pvxcipua persequar) lunt
paitun

i4i Dialogus
partim cii ca metalla ip(a, partim circa metallica. Circa metallis Kxc fere poliunt constitui.Quxdam cx metallis pci miseerc (imi 1 " ut aliquid aliud esse appareant, exempla cujus (atissuntvulga 1,1, Quxdam etiam immutare, (olidiora reddere, colorem in pleri*' que mutare,ponderi adjicere,aut (quod sicilitis) detrahere, nio*' llora quxdam,alia duriora eiKcere: omnia tamen hxcabsq; fallendi studio. Alia circa metallica versantur, cum metallis a 1 ' lrilominus conncctenda: ut sunt deaurationes, deargentabo»^ (lubetenim nunc verbis uti inlolcntionbus) ipl.x frpararioneS' in quem usum aqua; illae potentillimx parata; sunt. Ex quibus » v dagatx sunt metallicorum vires admirandae. Illinc ileprchcni^ | metallicorum cum metallis amicitiae atq; odium, quod syirip- 1 '. tiliam recte dicimus:utantimonij,liydrargyrij,siilphuris,capi»» 1 *' chrysocolla:,plumbi cinerij,plumbi candidioris,& (i qua sunt ah' 1 ' i cum auro,aigcnto,orichalco.HiS succedit pulveris pyrici inventi admiranda sua vi,tonitrus imitans, ac fulgetra, eoulq, nunc pr°’ gfcssum.ut absq; strepitu eunde fere impetum retineat.Huc pervivet scientia,qtia vitrum in longistimas lineas deducitur Item co»' ficiendispecula:inprimis vero quxcx electro exquisitissima fiu» 1 ; quamvis alia qux comburentia nominantur, cx optica, di(cipdr na, ab Archimede primum inventa, prodierint, bractearum i”' dem,qux gemmis supponuntur,compositio. Omitto, ut ea q» 1 * ad varia remedia pertinent, commemorem: quum nullum tc 1 * medicamentum ab his immune sit. Nonne exhalationes univct' fx.quas destillationes nominant ( quarum extremum Quinta es sifntia a recentionbus dicta)artiChemicx simt obnoxia; ? Non» c colorum prxcipux compositiones ? Nonne nobilissimi illi ac saluberrimi suffitus,& odores admodum preciosi ? Ne de reducti 0 ' Ilibus omnium (ere simplicium in tenuistimos spiritus dica” 1 ' jbleque silentio praeterire decet fusiones metallicas , quibus vi* quidqual» est ingeniosius,accuratius. Postremo 6c illud inve”' tum merito referendum, quo mappa: & mantilia,item & meos" 6 f mir, -pix»On aqua,sed ignibus eluuntur, nec tamen vitiant 01 ’ Quxoinnia prxclaristimx Chcmicx artis beneficio, ad nostra 1 ’ 1 cognitionem, jam dudum pervenerunt. Chrysop. Intelligo q llSC dicis ad amulsim omnia. Qux autem ea (iint, qux nondum venta dicis ? Thcopli. Quasi vero de iis verba facere liceat, q 11 ?
in ferum natura nondum limt.
Inveniri tamen multo plura p°
(lc
neris adhuc latent. Chry(op. Superclf ut jam ea,qux inventa q 1 ”' dem artis Chemicx dixisti, (cd paticistimis constate, nunc nob>* «censeas. Theoph. Ea siint. Vitrum ad adamantinam duritie ” 1
P et

perdu De Alchemia. I^r
taq Ue re: Morbis desperatis cxmetallicis prscstantistinia.subi- «cni 1 ltmcdia exhibere: Imo quod omnem txccdit admiratio- ^ervar' 01 ^, ln - 1S natur am ab imminentibus morbis immunem coiv- tra 0l C *. *' c quasi dicas senectam excludere. Adde & illud con^ ^unic 1 ' 1 sr 1H ' w ' vcncnatolunlc l uc vim > alltid otum exquisitissi- f''(T 0l . ( , Crtl,1 ' mu m<lue,quole nuper a Miieno quodam rustico, seu 8lectiss Tltt ' l ^ IC0 ’ ta ^ u potius quam coniilo, ex re (ut audio) nc- a uctor lllla ^‘'^'ctum, quod liii ipsius experientia multoties ipse dentis C ° 1Tl Proba v it. Postremo quod eorum omnium,quxha- a c co enillT rei avi vim atque efficaciam longe cxcedit.id est,certa Uls ‘^pendiosa methodus,qua sttbtiliffimiatq; tenuiilimi Ijnri- a "ctio antUr ’ C 1 U *' 3US absoluta metalla, & multiplici proportione i; /• ra >® c subtiliora,(nulla prorsus tentata fallaci metämorpho- The i bstantioc immutatione) redigi postum. Chrysop. Euge b-ao °s ' ra ^ c >boc jam dudum, ut proferres,expectabam: dimiltis ria |j Ue c ' ct ens J qu;e dixisti,omnibus,hoc (blutn diligentius exami- fan U11US ' s^ ll i us ego experimenti indagandi fiducia tot expen- p^riP cr tul i ,tot libros, a variis orbis partibus ad me perlatos, est -r : ^ os interpretandos tot eruditis commisi. Verum (quod dir i' c ’ n muin ) frustratus spe omni in mediis procellis, ut prius pulos^" ffi"bus etiam mihi, tanquam ad Sircnos sco-
htulti ,COn{cnescc ndu«n - admodum timeo. Te itaque iblum cx bito ,t l ll0ril,T ' consilio usus sum, habeo reliquum,qui mihi & il • ttfnt |. Um indicare,&quarcuiique ad hoc negocmm pcrti- °ent' C j- ' care P otcS Theo.Ut ex illis tuis libris,cujusquc tandem p r( j ls dicantur,postis,id quod ultimo a me loco dictum est.com- sf u e , n d ei c »uon minus opei osum est,quam ex Tantali hortis fi u- t « de«,pete, llt autem illi tui consultores, quive suam tibi iu 1 e operam pollicentur,id pra-stare possint,tam est facile,quam ^ Ur atramento candidum reddere : quum ii fere universi impo- . 01 es sint,aut stulti.qui (ibi ipsis tum aliis persuadere audent,(e ea tclligerc qiuc nesciunt. In libris autem quasi omnibus mera condentur aenigmata, mera; ambages & tenebrae, nulli etiam Cc- d'podi extricabilin. Cbrys Quare igitur (sihxc ita sinn) tantun- ^'n operis, illi scriptores circa hoc ncgociumadhi-
iiift* 1 " 1 *' Clu tam a "dacter absolutam hominibus scientiam atq; ~ 'Ultionem pollicentur? Tlicoph. Hoc quidem, uti refers, fä- lllu " a b omnibus sere , ut nonnegarim , ita mihi quatuor potisti- i Tlo l ^' atlo iiibiis,quo id committerent, videntur elfe inducti. Pn- stuti cxtrccrcnt ingenia hominum ociosorum. Scctindo.utan- i H ' ICm ingeniosis,plcraq; celeberrima simul & utilissima, tcnia",' leiluinaru n t . 'ndagandi. Tertio , ut curiolbs homines, i- rci it) ' C Oj ros, M ,n< l l, c adeo aurum sitiunt, misere (ut par erat) vexa- ’ "uique opera tk laboribus (non line illorum magna delectat io-
i

Nonne Iioc toties fiictum^
144 Dialogus
lectatione atque risu) abuterentur eis mtelligis; quum eidem rei plurima nomina passnn indidcrii'* 1 quam ipii Jovi olim cognomina fuerunt ab idolorum cultorib 11 * impolita ? 1'ollrcino ut rellatum polleris relinquei cnr,(e nati ,|!< secreta ipsasque actiones pbyiicas intellexisse. Chiyfl Curerg**
ciit'
iu*
non tacere potius,quam vcrbolitlimis commentariis, ea, qu; ino unquam intclligit,maluerunt perscribere ■ quibus diligent inspectis in eam ducor sententiam: meras elfe nugas, rcruniq l,t umbras.ab ipsis impotioribus aut daemone potius quodam l’!' 1 ' tonico ad evertendum plerasque confictas. Theoph. Nelioc 11 ' nivcrliiliter affirmes oportet 6 Chryfoph. Verum raccrc ill ,s ’ mea quidem pace.licuiilet quali omnibus. Quod autem pva't^ figmenta in aliquorum libris nilul eile dicis,(acis tu more lllom 11 ' 1 qui de re non intellecta ,ncc vilä unquam, judicant, ac quein ;H ' modum caeci de coloribus, fateor librorum magnum esse aed' vum, quantum ad meam quidem cognitionem pervellit, oiu 11 ^ circa hoc ncgociumimpeditos,quorum magna pars indigni fu 1 ’*’ ut ab homine ingeniolo infpiciantur: & tamen Hermetis, A vic s|V nae,Avcrroi$,& similium nomine circumferuntur: quum illi i’ 0 .' thilimtAab Europaeis hominibus iildemque barbaris, coi 11 !’ 1 ' lati: veluti, ut paucos referam, a Ricbardo Anglico, Gilgiso^' Chustoph.Parisiensi, Moneno, Rosino, Stephano.qui sc om 1 '^ philofopltos (l! diis placet) nominare audent. Huc pertinent ^ belli,qui Mariae sororis Moysi titulum mentiuntur. Rurliim nh'T rum extant commentaria, si cum judicio legantur, ferenda q 0 )’ dem,nec lectu indigna: ex quibus tamen ut te expedias, Tb 1 '^ filo opus cll. Quorum ex antiquioribus primum locum Citl’. rl scripta obtineant,Sc Simplicii. Recenliorcs sinn Jo de Rüpelei'^' Rogerius liaccho lcre,& AloilinsMarlianus. Nullus tamen ^ nions fiusic mentis deprehenditur, quam Joan. Aufuiilmws A 1 ' gurcll.Chryf Deus bone, cur ego non tantum ante annos pDss* intellexi’Vei Hm tu rebus desperatis fer remedium Theoph. Q^r vero me poliis uti consultore, qui ab omnium illorum, quos t" 1 ' quam hac de re vei ba fecisse intellexisti,i« (quod aju‘ ,t {
opinione dillidcam, non quidem quantum ad ea pertinet, 4 ll J lnijus artis beneficio inventa & vulgata sunt. Illa enim vera c methodica experientia comprobavit. Quod fi circa illa vC 1 Vcdari,poteris nonmagno dispendio occupatione honesta, 1 _ line vana jucunditate aetatem transigere. Exempli loco sint > llC j rallicac fusiones, quibus non animalcula solum & solidiora, * fl &. herbae,flores,imo minutillhna qu.rquc possunt accurati^ 1 ” exprimi, irem destillationes,nt nominant,quarum beneficio »j 1 herba:, 5 c succus tantum, led & lacrymx arborum , imo lag 11 ^ Si ipsi silices,in olea,in aquas, in spiritus deduci polhmt. In jp

iimiUKus
De Aichjmia. 145
f u l-nil ■ > *i ^! c *P rt ' s ) tibi gratificari non gravabor, Cbrys. Quid major" f C Mulionibus,& dcflilkuinnibus narras ? Ego longe iruhi b 0 dic, tC ^ Um pollicitus. Intclligis quid velint. Etutunover- bus me?' ^ ‘ n P r i‘«>s leite cupio: An permutari metalla, & qui- t'ssn-m 1 " S P°m nt jsin ignobiliora innobiliora, inque aurum putus aut"* 1 MJupd b 'd fieri polle dixeris: fiipercst ut, qui illi fpiri- Voc an ^ bnt,quibus bujulmodi transsubstanti.uio fut illi •nile' , exponas. Nam esse lvrc tibi perspecta non potes ire tUin laS H^opir Absurdum est te ea a me dilecte velle, qttxego rient' ll " )ni ^' rc mc ( i"n confestits: quarum rerum ego iple expe- pera Ull ^ n . llnc l l, ' ,,T1 feei. Te vero inanem insumpsisse bactenus o- quam r illsum P tl,ru 'n deinceps , imperitia physicarum rerum H X|0 at ‘ s manifestas,te prodit, ll.ee enim recepta sunt a physicis Cuius""" ■ Ex nihilo , nihil posse generari. Generationis autem Cl * U ! c l Ue P r >n c ipia(iufine verborum ambiguitate dicant) eum eo 1 ®u generare nituntur, non ddlideant oportet, sed quod plurt- lall 1 " ^'"bai dieam-eum eo participent. Ita nec ex ovo fit mc- 11111 > nee ex metallo crocodilus , cum vice versa alterutrum Ut Et tamen longe absurdiora peragere conatus cs. Vt-
1 ad tua interrogata apertius respondeant: Permutari metalla,
A *r Cttlm *^ a q u * pondere & tenuitate diffident, non possunt, j , lllT1 au,c ni gravitate 6c soliditate sui a c.xtcns dissidet: Ergo, inte " S ^ Ua: m P 1 edictis vix distidcnt.non dicam: neque id ad tua Qui rt0 ^ ata pertinet. Chrylbp. Attamen nec ipsi Arabes anti- j m ° Us 11011 negant, quod tu pro falso soles asserere. Theoph.
‘norunt dicta non es assecutus. Cur non illud dictum, aiu 0lacu '' dhs loco esse solet, diligentius examinafli ? dum - Generatum debere ad sua prtncipta reduci. 1 illinc tuas ambages profer & somnia. Velttti tvanssubstantia- °ncm , aut generationem rerum artificialem,live ex nihilo' P Cl aitein: qua: absurda sunt a natura: legibus,in quibus iymp.t- hl a nulla. Huc pertinent ea qua: toties repetita, ac velttti in tvi- ' * ls tecantata sunt, ut referre denuo pocnitcat,dum dicunt. Rerum omnium e fle materiam quandam primam, quam Hylen nominant: &cx ea generationem perpetuam. Illa autem materia printa,ad generationem comparata, potentia est: ittleipsaveto a ctus: econtravio: Quatunt respectu potentia notiert, eas nun- ^Qana suscipiet (ut in superiori exemplo patet.) Complexa vero a 0 >nta,ctii tunc fiibjacct,actum consequitur. Et,quod etiam huc Prrtiitct, ipl.uvt materiam primam noti temerario qua’cunq; per- ■ o cl 'e,!ed cenam in se retinere quantitate, quam indefinitam di- cu C A tl F c b*e quidem quum sint manisestisstma.tu tamen una tUlS sycophantis insanire maluisti. Et quse naturalis ratio ctl «primx conyemte statuit: tu incendiis atque ustionibus *• K subjicis r

i4<» Diaiogus
subjicis: quum negare nou possis, tc omnem generationis pe f ‘ l1 sioncm ex ignibus petere: quum ignis nec elementum fit status dum.ncegencrarcpolsit.sedcxteiiusomniarevocarc: quumr "' 1 teria generans intus omnia revocet. Chrys Assentin tibi poss llll1 | quum id pernegas quod etiam ipsis Arabibus est receptissimi 11 ^ quod non metalla solum, sed ipsa metallica ignibus tam mult 1 ’ riam subjiciant. Theoph. Eadem semper chorda oberras. J ^ 1 non de metallicis operationibus amplius liquor: sed de re»“ ctione generatorum ad sua principia. Arabes equidem, ut u 1 * cum non dissentiant,a Zoroastre didicerunt,ignis naturam esse ll omnia consumat,consumptisque omnibus, ut una pereat. lestis quidem caloris proprium est generare, non ignei. Chrys iidem Arabes dicunt, Generationem omnium metallorum e® 1 ' flare his principiis, hydrargyrio (edicet & sulphure. Ergo ex b/ drargyrio & sulphure aurum confici potest. Theoph. Si cinj'-j barim dixisses, fortassis assentiver: Verum an non vides ase 1 este conficere,aliud generare? Exemplo fierres dilucidior, idq 1 ! crassa, ut ajunt,Minerva proponam. Si grana tritici decemq fll '; tibi obtulerit, & dicat panem polle ex iis infinita proportio 11 confici, quum idipsum tu intclligas, sicile credis: & generat 1 ^ Yiem.qusead hoc requiritur, ipiamque moram, quum non ag® ! sed tempus, ( ut in proverbio est ) spicas proserat, siibintcllig 1 * Quqdsihomincm.aut ex rcmotislimis Indiis, aut Islandia orii ,|V dum,edocere hac velis, qui neque sementa, neque meflem ^ quam vidit: tuque nolis cum illo aperte agere,sed mera anigi 1 ' 1 ’ ta prasscvibas.veluti terram primo calcinandam, terendam, solvenda,defodienda, sublimanda, postea coagulanda (agno » 1 opinor tuas voces)& excoquenda: Ille ni fallor,intelligit, terra 111 aratro sulcandam,vertendas iterum glebas , sementa jacienda c (> ' to ordine & quantitate .expectandam eorum quae naseunuu tVl3 ' turitatem, demesso jam multiplici frumento , non sine op cr * transmutanda in panem. Et illa tamen amigmata quae tuis üb® continentur, magis sunt inexplicabilia. Chrys Verissima st 1 ' 1, dem narras, verum ad id, unde digrestus es,redi. Dicebas g f|lt rara ad sua initia reduci debere,idque naturae esse consentaneos Atqui hoc mihi videtur esse impossibile. Theoph. Imo m 1 * 1 ( quamvis experientiam non fecerim) admodum facile: tam 1 ^ ^ras «hv S-nVtot. Exempli loco sit. CUii ablyntlutr vinum artifie 1 ? (itis conficere volunt, hoc uti poliunt compendio. Si in tciu' 1 ' 1 ' mum spiritum ipsam herbam perducam: cui tanta vis inciseF°' test,ut unicum mystrum toti C|uadrantalt infusum, id toru 111 ll ( fiii natui am rapiat, saporem & odorem ablynthii cxprinic ,,,S j Cui non simile quiddam,circa metalla quoque evenne polsiti 11 ^ video. Chrys. Ejusmodi (imt qua: reseri tu fieri non peflseast^

poffi S ” e S ot 'i experimenta feceris, aut quoties lubet experui L ct ;c l u amviS constanter id distimules,nihil igitur aliud jam ex- •j.| °'Muain ut calamo arrepto, rem totam mihi perscribas, fciienf • ^ quorsum est hoc i me exigere? Si enim hacc exacte 'h>m nosti mysteriorum eam este legem inviolabilem: Se- | c . r , ! l u * dicuntur non debere este manifesta. Deinde,Ii quid ta- tur u taflcm aut experiri voluissem,idqj faterer apertius, iequere- brsh*' lc g onum non successerit: tum me ridendum omnibus xeffss" & limilis tuis illis erronibus existimandus: Si vero suC- ' le dixero,Sc hoc plerique intelligerent: Jam intelligis id non ca Jf“ne absque manifesto meo periculo. CUm ut ingenue di- , 0c tale fit negotium,cujus actiones, nulli fere privato ho- >n, unquam sine "detrimento, ipsis autem regibus saepe exitio 'te. Ergo nec sapienti quidem optandum,nisi adeo absoluto,UC . ‘atn omnium opum affluentiam spernere postit, Sc nullius rei tdigere. Jamque (ni fallor) intelligis qui fiat,quod hujus scientias tcana ad paucissimos tot seculis devenerint. Chrys. Ego vero ' nullis omnino scriptis libris hacc arcana unquam com- 'na,sed quemadmodum ac Hebraeorum Cabala dicitur,tradi- ’°nc solum posteritati constitisse. Theo. Etsi hacc sint verisimilia, a ttamen est verissimum, hanc sententiam olim fuisse etiam absqj ®mni f Uco obscuritate,sed apertissime libris commissam t Sc ab iu fs' C1S a< ^ f’ r;rcos Europaeos devolutam.Chrys.Quasi vero po- 1 et a Gricis hominibus vanissimis tanta caligine lopita.latuisi vix apud Cimmerios in densissimis tenebris occultam t 5*‘vuit. Theo. Recte tu quidem de Cimmeriis: sed difficile est rodite quod omnes petunt. QuodverUminthesaUrisdepre- c ndis,qui tanto periculo effodiuntur. Item in absoluta: formas Eminis,quae tot habent insidiantes. Verum legisti ne de Argo- •'Sutarum apud Poetas in Colchum expeditione ? Chrys Imo sirorum apparatum & profectionem ex Apollonio Rhodio didici. Thcoph. Anima dvertistine, in illa totam latere de artis Chemie« •nventis historiam ? ChrysMinimc. Theoph. Idipfiim suboluissc Aloisium Marlianum arbitrot, qui suos de hac arte commenta- *ios Vellus aureum nominat: Magnum enim quiddam fuisse credendum est, ob quod tantum itineris Sc molestiarum, tentato primum pelago Graecis proceres,duce Jasone,insumerent. Arietem •taque velleris aurei nihil potius fuisse credendum est,quam pelles libros quod pergamenum postea dixerunt, aureis conscriptos •teris,quibus universa hujus artis arcana continebantur. Sulpen- ntri vero in Aeta: Colchorum regis penetralibus, 8c in ipso tem- J ° - non sine perpetua hominum custodia, tzuo ineffabili the- ,^"ro,a Medea filia,amoris insania percita, holpitibus ostenso, 0n infinita* tantum habuisse divitias, sed & alia miranda pere-
K a gisse
De Alchimia.
*47

148 Dialogus ,
gisse credendum est. Praesertim cum exiguo negocio, quod nU lis aliis medicaminibus fieri potest, ATonem socerum dcciepb 111 firmiori valetudini & quasi juventa: restituerit. Neque vero nj tanquam fabulosa penituS rideas : cum senectus nihil aliud 11 quam naturalis caloris imminutio. Imminuitur autem,cum tu prohibetur: ergo quod vires illius confervai c potest, imini 1 ’ 11 tionem potest cohibere. Expende an ipse Apollonius meta" rum pastini in suo poemate mentionem laciat. Chrys Dii bom r ‘ tu teipsum argute mihi prodis ? Ex his tuis dictis certior sao" sum, te in ipsis absolutae scientia: penetralibus versui. NonH c tu idem multoties pra-rtitisti ? Jam vero id pernegas ? Nonne * deploratistimis morbis tulisti suppetias ? cum medicorum scl' 0l ‘ nunquam sis ingressus: sed solis illis tuis cethereis qualitatibus abstractis,medicandi facultate omnes Europa: medicos antei s tas,iliique palmam jamdudum tibi porrigunt. Tergiversari illud diutius sine gravi mea offensa non poteris. Thcoph.Etia 1 ” ha’c pro veris agnoscerem, nosti tamen a sapientibus este dictu 111 Quod occultum effe vis, nemini dixeris. Fateor me quidem e . metallorum,tum metallicorum energia atque efficacia, m 11 * ipsius Phy lices auxilio deprehendisse, quorum praxis ad utiHff tem publicam ipiamque medendi artem plurimum confert. i vero tcntaffe quidquam puvati mei emolumenti ergo, nem 11 ' usquam potest este perspectum,cum iutelligam id regibus ipso^,
J asoni fuisse exitio : qui ä propria conjuge, forte quia ineam 1 ' 1 oc mysterium tractallct,una cimi liberis funditus eversus, lib f1 autem cum aula regia exusti. Expende jam,oblecto,an tale q 11 . piam homini sapienti optandum sit: quantunique, tu hodie i” 1 ' ni, ut sapcrc incipias, pro meis monitis sis obligatus, praefert 11 cum luce clarius perspectum tibi sit,quam misere in ipsius C^' £ mixsbpstismatis.lis versatus, & pisces aureo hamo ceperis. Ci 1( s que inhnitisfquantum ego quidem scio)idem acciderit,ut dci<*' tum valetudine,tum bonis omnibus: id postremo sunt molis 1 »' 1 malint videri,quam hujus artis este periti > potmsque este credas aurum ement iri,quam aurum postidere, cum miseris omnibu* 1 -
habentes solarii, nt pcenattim socios habeant quolcunq
uc
.. desunt,eosqiie circumveniant, in manifestissima dncrimina pe IU _ ccntcs. Chrys Tanta usus es argumentorum vehementia, »r , ' 1! ’ 1 , muni meum ah iis,quibus addictus erat, omnino di vertent. ^ que nec verbum quidem amplius de haere faciam , si unica saltem liicro no re admonitus.Rogo itaqiie.uk aperte indicare lJll _ hi velis, quo indicio,ego libros non tantum sophisticos atq; thos.fcd Se ipsos sycophantas,artilquccalumniatores,prima h ost a te dignoscere pollim. Theo. Id ego in tui gratiam brevissimis^
|iO c
ri
t
(
si
a
v
c
1 l
g
Cl
si
ti
1
P
n
vi
si;
ai
si:
g
P
ci
if
o
p'
ii
b
dl
b
c;
ir
t<
si
«
si
h
<3
a
t
c
l
ponam. Ac quantum ad libros spectat, nihil pestilentius 111 ^
«eff

IlUl'
ilH 11
li# £
Ili'
n 0 '
in"'
II«'
,in<
stiii
.in
|S^ ,'Ctrl»®
A
ct.
jt»:
It. 1 '
>Ki
,r.
>1
ec
> 1 '
ni'
ii"
it'
H'
A
,|l
i)f
,a
i'
i-
i-
nfpoti . De Aichemia. 149
turos lrrc pfin~c scias,quam aliquot illorii uugas.qui se exposi- Ouon' lticlUon,m Iciipta pollicentur, & interpretes se jactant. IcTcnti ° ITlu ' c (' 1 ' on » c c)I.ullus strenue se exercuit. Qui ut plcrasquc artes (j' S,lta ^ c l' anc artem fccde conspurcavit: cumque omnes Venit ,° Ccrc nititur,ipse verone unam novit: eo dementiae per- ces ( ^,’. lt P r] Lis docere velit, quam disccre:ita hujus etiam Sophist». ] L1Sl l! lni postur.x Antesignanus esse voluit. Hujus sanna; libcl- Sato CU|11S Indium. Omnis sapientia a Deo, &c. in quo nu- Cnf)[ j l£ a,ut sms verbis dicam) omnia Philosophorum aenigmata o^ndicula 6c errores ostendere, de tenebris inTuccm tu m n^ l,ru . rn P°H".'Ctur: tandem ubi barbarica loquacitate mul- stnai a ' *^ an ' s ' tnintricatioresLal^rinthos lectorem dimittit, P r osct' S ''' nm ^ U11T * librum Semitam directam nominat. Res q u risu digna, persuadere sibi eorum scientiam, qua; nun- jj * U'd'cit , existimans universum mortalium genus tam este Uj P. 1 nm.quam ipse est,donec propriam ignorantiam cum sum- Vi( 1 8 n °™inia eruditioribus manifestat. H*c prolixius refutare nat & lni ^ U b'it.ut illum homunculum,qui (e Philosophum nomi- •tiiti ^'P' cnt ‘ am Ubi a Deo tributam,insipientia: arguerem. De nibt^ UOrUm Criptis tantum periculi non est. Secundo ex sermo- Rreffi P !° timiS impostorem cognolces: Cum stntim a primo con- Pide"'s "lietislapidem.lapidem(inquam)philosophicum,la est- e a , nctum > to u.'t. Hoc enim primum inlama; argumentum speci 1 * - ndc -rlist"»t annorum expensas perserendas dicat: (i de obii llS l"bterraneis,surnellis,rectis, incurvis,apertis,occultis, quis,pendentibus verba fecerit,.st de ustionibus igneque per- j o aut (altem diuturno, st de carbonibus vallium , montium , C Vltl * s ai boi eis,si de exercitio majoris & minoris operis,,st dc ^ ercurio philosophico,de rege antimonij, dc luto lapientia:, de ^ odecim aquis ad id pertinentibus. Sed quis omnem stultitiam 1 evibuscomprehendet? Eumitaquequi hujusmodi sonat, di- fatque este ad hoc institutum nccellaria , aut insanum judica, aut •sopostorem,aut utrumque. Quod si tentare aliquid cnm eo perrexeris, intelliges brevi quod Gratcis exclamare tibi liceat * S-airetvjss a tcpvKvi. Illum hominem, in tuam hortulanam proti- sil 's cryptam detrude, & ad hydrargyrij decoctionem & arsenici c °mpelle : ut ita celerem sibi interitum,in exercitio humano usui j^flario,stipendij loco,consciat. Quod si in aliquem cui omnia '"his artis arcana postent esse perspecta ( qualem nullibi esse cre- incideres, mihi nunquam fiet verisimile, illum te vera t|o ls myste,ia edocturum: cum sitis manifestum sit, quid poten- ,j e tcs latrapa: in illos,a quibus reconditas scientias addiscunt,tan- bus 1 m ° llantlu ' > ac quam ipsi merccdcm pro immensis labor,, sotcrant, nisi malint magnifice este milcri.ifcin aureis com.
K ; pedibtt*

ISO Responsio
pedibus per omnem aetatem degere. Id non negarim poste pf 1 ' rorum conversationibus quantum ad omnes praeclaras (cienti 3 * spectat, mentis tenebras discutere. Quod & ipse Socrates, md 11 scilicet se unquam scientiam administrasse fatetur; sed quem 3 “' modum medicus non quidem visum praestat, verum deterse cab' ginc,acrem in objectum dirigit, ita Lc circa scientias contingi 1 ,' Maxime vero in absoluta Chemicac nostrae cognitione locum 1 “ Iiabcre, lapientibus est perspectum: quibus equidem (st modo vf' Jint)ditescerc,ut est facilimum.ita insipientibus (qui nil^l prius n' optatis habent)maxime arduum. Sapientiae autem prtvmia ipl 3 * divitias este,qua: cum mir^varietate aerumnarum conjunctae,^ jpsius fortunae ludibrio expositae sunt, nemo unquam sanae me 1 '" tis fatebitur. Igitur nec optandae. Quamque ha:c ita fe habe 31 ' 1 ’ intemperantia tajnen hominum, Scsepientiae inopia, cum ant' «stimm pertinacia conjuncta, ipsique (ut Sophocles dicebat) c3 '
f idatum furentes equi, sta multos agunt praecipites,ut mise r3ltl ancatque precariam vitam,ejusque commoda, pluris quam 0 ' jmneis verae felicitatis rationes faciant. Quibus evenire necessn 11 ' fst , ut priusquam fapere incipiant, extremum infortunium, ® ipsa^Ar^, illo miserando eaiu stedoque interitu dejiciat atq 3 ^ pessqndet.
IOSEPHI QJERCETANI, ARME* niaci , D. Medici.
AD IACOBI AVBERTI VENDONIS && 0RTV ET CAVSIS METALLORVM CONTst A Chcmicos explicationem; Ac primum ad ejus Epistolam coiwtiatoriam.qua Paracelsicorum.quos vocat,nonnulla remedia evertere conatnr;
BREVIS RESPONSIO,
Efponfurus A l >berti libello de origine metallorum® eorum causis,etsi responsione non magnopere dig 1 ' 0 ’ illud in prinps prapterjrc nec debeo nec possum > vC hementer mirari me istorum hominum audaci 3111 ’ qui hanc artem penitus damnare & exeerari audeant, tot vct e ^ rum, eoiumque maximorum virorum auctoritate comp» 0 “, tam, quales sunt in primis Hermes Trismegistus, Geber, ' |us,Amoldus Villanpvanus.ipsequc adeo noster Aviccnna, ss 1 ?" tum testimonia, & auctoritate, & argumentis usit denique >P* confirmata, graviora sane sunt, quam ut dicteriis aut ratiunc“ jstiusmodi hominum elevari tam facile possunt.Hoc quidem °° Ccdo,quorundam imperitorum ac etiam interdum improbo»* 1 ^

An A« BERT llM. Ifl
rnnar' <m P 0 ^ u,|S fäctum,utpeslime audiant ChcmicirScdda- j c j 0 ÄHer abusum res pratscvtim tantas , quantam baue cslg n obis in c ^' n d°, profecto ne? jure potest nec debet. Tot enim illa ante h c ' Opt.Max. opera patefacit,tot pandit naturae arcana, tot ar >ima'' 1 ^ nc,tas pharmacorum praeparationes, herbarum denjqj jp( 0 ‘ ntlllI n, mineralium, ac omnium pene rerum abditos & so *Uisi ' atUr ® hnu reconditos ulus depromit, ut in humanum ge- “S*ci sint, qui scpultam illam volunt. AdParacelsum vero Ei* att ‘ n f 1 > equidem mihi nequaquam proposui illius Theolo- qi) P att0c inium suscipere, neque ipsi in omnibus astipulariun- test 01 ^Opitavi, tanquam in ejus verba jurassem. Sed prae ter id firn" 1101111 " 11 d uo Erasinus illum quilnhdain epistolis .ornavit,au» do C ^° ^ Iccrc öc tueri j multa illum pene divinitus in re medica ii t ^ re,Sc st"* nunquam fatis admirari St prxdicare grata poite- rq 6 P°^* f >de quibus alius dabitur,ut (pero,dicendi locus. Ea ve- j u > A uberte,ut omnes norint quo judicio susceperis oppugnan- sils a t5 c de duobus illis agamus quae tibi in libelluli tui pi nsatione Ce P'sti exagitanda,homo sane,uti video peracutus. Horum u- »socmpcUudanuin,valde periculosum; alterum nempe ad' orum oculorum cancri, ridiculum etiam credis. Ac primum,
1 Puram putas non este illud Dioscoridis Ladanum,quaeris quod- am ill Ul j j] t Hoc igitur diseas ex me,sic a Cliemiatns ipsum vores* certe medicamentum, St quod plane suo nomini
ponderit, ii Laudanum dicas. Sed ex opio, inquis, conficitur. Oi) Vei ° 1 ^ Uc ' quod hunc stupoicin animo etiam tuo inducit ?
sii i*. 11 ™ * anc 'H'.? loge meliori praeparatione quam vulgo sit u- reccptum,adhibetur: non sine vini spiritu, infusipnis diambrae 1 menses aliquot,non (ine essentia croci, castorei .coraliorum, ^rgamarum.mum,*, oleoq; cinnamomi,caryopliylloi um.ma - -St anisi: ex quibus ut artis est recte mixtis.su illud praestantisli- muni medicamentum ad arcendos omnes fervores, sistendas dc- u xiones, dolorcsq; omnes mittun in modum sedandos: ita ta- men hoc ut calorem nativum non cxtitiguat.quem potius conserat St tuetur,spiritus corroborando, tantum abest ut ipsos stupe» *3eiat,vel motum(quod est dictu ndiculum)partibus adunat: led hhra quadam qua pollet facultate vires juvando,ut ex superiorum Ascriptione,debitaque St non vulgari praeparatione ac mixtione *onjicerclifet. Quid dices,si addidero, adhiberi prxtcreavc- ‘Uam auri eflentiam, variis doctiffimoi um Philosophorum , d/eorum scriptis,antiquitus etiam commendatam? Ride bis, f a ,.’’S not ant tibi istam essentiam, plurimis tamen Philosophi* biliarem. At idipsum aurum este dico, temperatissimum ad lutu r * juvandu robur, öcadverfos affectus melancholicos,ad exoso ventriculum, ad cardiacos, Sc praeter rationem modios
K. + efficax

rlr Responsio ,
efficax remedium. Ca te in ipsius essentia,quam in tuo auro '° liato,nuilto majorem facultatem incile merito credideris. D 3 ' 11 & illud,mi Auberte,in eo purissimo, vim illam occultarum p 1 " prietatum majoicm este, quam in tuis jusculis cum auro coct |S ' i Nec tamen,puto,credes, hoc enim nimis eilet abiurdam) auriti"! quod ne ignis quidem ardore torreri abfumive potest.
ut scribit Poeta) ntlde/tentuuro
Jgne^tlur solum con/umte n uU.i 'vetujiut,
sic ncc[uerul)igo,rtur tcrugo constat utf.t.
Cuucl.t Adeo ftrmn tlln compugtiut h crcnt) a nativo calore decoqui aut devinci ita poste, ut cor, integra |C ' pianente illius substant ia,ipio conoborati quodammodo qut‘ at ’ quum lit hacc Philolopbprum lententia , Terram videlicet °' panem este mortuam, & spiritus rtrum in corporibus so1° s ?g«f-
Cattorum Laudanum ipsum quamvis opiaticum, non ita t3 pien convitiis est lacestcndunt. Id enim prius non conect" 1 ? 11 periculi plenum existere, adeoque nimia sua frigiditate mortis' rum.Paracelliei.qui vera’ & antiqua'Medicina tamen sunrleö 3 tores, laris atTcquunfur. Nec enim dubitat ipsorum quilq" 31 ?’ quin opium ut liiam illam narcoticam vim pene amittat, ä niu^lj solo croco,castoreo,Sc myrrha emendetur, Qua'correctio q" 1 1 prohibet,quin meliori eu.an pra'paratione fiat? Nam aloe q"° que ne sui acrimonia venas exedat, abluitur & veratrum nigri"" 1 altas valde timendum & periculosum, {ut a Chemiatris hoc ctia"' (siscas)vini spiritn & anili oleo commodum fic uliii redditur," 1 etiam tuto pueris administrari postit.ad hydropem & omnes i" e ' lancholicos affectus. Non ergo ita temere & impiudcnter 1""! damnanda opintica,ex quibus varia componuntur pharntaca 3 vehementes cruciatus consopiendos coheotum, lupbriticort' 1 "’ plevrcticorum, arthriticorum,ad somnum acce,lendum, ac t" 1 ' sim leniendam, sanguinis excrctionem cohibendam, dcstist ;1tl< ?" pesque omnes sistendas: quale ScPhilonium illud est vetusti 01 . 1 ' busetiamMedicjsprobatuip. Sed& opiatica sunt necessaria antidotis ad principes partes corroborandas,ad arcendam cui" yis veneni malignitatem & infinitos alios affectus: ut videre e in summa illa Thcriaca ab Andromacho seniore descripta,q" atl etiam opij unciae tres ingrediuntur: itemque in Mithridati) q" srt , $c ultima prasparatione, quam Galenus, Aetius, aliique Gr» c * c Antipatro & Cjeophanto vetustioribus Medicis depromplc 1 " 0 ' pu jus etiam vires TTheriaca; proximas descripserunt. Excipii .' faste non ita esse temperatam hujus Laudani nostri compohsi 0 pem.ut illa est Theriacae Andvomachi. Illam igitur noste tc P' 111 it,quam reprehendere: rjqam tamen -cratio coipwe" £

& . Ad Aubertum. isf
diun Cmia Perutilem satis demonstrat. Quod unicum reme- nio l ’ tc Uiicjue iimilcs habere sanus esset ad multos curandos ls ' bos -stuam vanis istis herbarum decoctis uti,quibus per quam teifwn^' excruciantur. Opio quidem fcipfum vitae taedio in- l.iii 1*^* ^' c ‘ n ium Ctccinnae patrem Plinius scribit: at nostro c j‘ 1n0n t' n i o i cpci ict ur , sät scio, qui suo damno usus fuerit,
.«« ta nicn fallo Lc impudenter scribis. Imo multi docti pii- t c ' 111 fidem facient,cum felicissimo successi, & aegrorum utili- d 'a' 01 ' mc diocri in omnibus defluxionibus, Sc incendiis sedan- S P aliis quibus praescribitur affectibus,non line ratione exhibe- ' ujus praestantillimi medicamenti compositionem ac praepa- 'tionem descriptam, tibi tuique similibus incognitam, praelo lrim ifistem,nisi tua me cogerent scripta expendere, an margari- as Expediat quibusvis cooculcandas praeberi. Venio ad alterum ‘Medicamentum ; quod rediculum vocas. Oculos cancri calcina- 0s quartana laborantibus a nobis exhiberi rides ac praesertim quod ima dosi sdquidrachmam hujus cineris, st,aeque mixtionis ' u quartana; curationem praescribamus, condudisque tandem tot cancrorum oculos suggerere vix posse totum Lemanum la- c Um. Quod certe est veriflimum , Nullos enim is lacus continet ta ncros,Astacos autem plurimos: quod tu,mi Auberte,male annotasti. Crustatorum enim qua: Graecis dicuntur,
unt quatuor praecipue genera. Unum dicitur id est,
t -ulta: alterum gammarum vocant > quem «V«kov Galenus appellat : Tertium xstfiT«, quem squillam dicunt, & quartum Can- etunr quem i»o, Graeci nuncupant. Quorum diversa esse ge- oera doctis fatis constat. Astaci, quos cancros putasti, qui Gallis oicuntur afcrefyijfrs ,locustis (unt similes parumque aut nihil dif- erunt.nisi tantum chelarum brachiorumque quorundam varie- ,a te. Corpus enim caudamque longam habent , in qua pinnae quinque inveniuntur. Alt solis cancris corpus est rotundum, ut qui nullam prorsus caudam habeant, quod illis minimi sit usus : quandoquidem proxime terram vitam agunt,cavernasque subire solent,neque plui imum natant. Quod ut melius intelligas, potetis consulere Aristotelem, Plinium , & praesertim Edoardum Plin.M. ^otthonum libro io.de different, animalium : Matthioli quoq, Hiß. 9-«-7- c °mmentaria in Discoridem.qui te omnes docebunt magnum P r *cipue esse discrimen inter astacum , de quo tu imprudens loqueris & cancrum fluviatilem aut marinum. Sed dices, non ita fultum curandum esse de verbis; istaque crustatorumaniman- siuiu genera ut plurimum inter se conf undi. Esto: Haec etiam ^ "Et dicta volui,quod iis egere te videam, Sc ut hinc nostra cla- evadat disputatio. Cancrorum oculos calcinatos in qunrta- ' 5 ? la - 1 cnbi duobus modis absurdum putas,nempe quod siccita-
K i te Sf

i H Responsio
te St acntnnrua augeant quartanariorum affectum : Subtilis prO' secto argutia ac tanto Medico digna. Non ignoramus, mi Ai' betae,continentem causam sive febris quartana: niateriam,ipfi |T ' succum melancholicum elfe , qui cum propriis ex causis multi* cumulatur, nec calore nativo regi potest,tandem putrescens h* 1,( febrem incendit. Hunc melancholicum humorem faciunt Med 1 ' ei duplicem: unum naturalem, qui est quasi fex 8c limus lingi 1 " «is: Alterum adustum, qui quorumvis humorum torrctactorul' velut tartarum est concretum, aut cinis. Id sit pralertim ex bist flava,Se melancholia adusta,quamvis & interdum ex pituit.1 toi" re facta,si Arabibus credimus. Quum ergo melancholicus succi*» qui frigidus est & siccus,harum fit febrium materia: illarum cal' fampartim frigidam & liceam este tecum fatebimur: At ficcO* rum & acriorum omnium ulit illum augeri negabimus,ut falsari - Namquü hic humor sua natura crassus sit,vifcidus ac lentus,ateji is exuperans,potissimum in liene, in mesenterio, Sc circum hyp°' chonai ia coacervari soleat,S< tandem temporis luccessii indura* ri: certe illum emolliendum, digerendum, rarefaciendum, atte* nuandum incidendumq; esse Medicorum doctorum dubitat nui* Jus.qu.-e autem pro hac intentione, minore pollent facultate
sive emollientia, aut p*Xxxnxtt Graecis dicuntur: qu^ majore vi calidiora atq; tenuiora sunt,ad fecundum tertiumve or* dinelh Graecis,Latinis rarefacientia diciitut, quae calo*
rcSe mediocri siccitate solidas compactasq; materias solvunt ac diffundunt,fcirrhosq; omnes lienis & vilcerum affectorum eniol' liunt.digerunt.ac dissipant. Quorum medicamentorum tempest 1 ' vu» pradertim usus in quartanis St requiritur Sc valde laudatur- Sic cortex fraxini,capparis,radix brioni*,cucumeris agrestis,ebu* li, St iridis,calida omnia St sicca etiam aliqua tertio gradu, du"* ties omnes emolliunt S t discutiunt affumta vel etiam apposita f°' iis: lienesipfps induratos liquefaciunt Scabfumunt.^ Sic de aM' moniaco,bdellio,opoponace,galbano dicerem: quae quavis cali' da Sc sicca sint omnia,tamen magnam habere vim emolliendis digerendi tonsoribus ipsis notum est. Ergo emollientia Sc tarefa* cientia,quum ad quartanae curationem conveniant, ut omnes ‘ a * tentur, tempestive sumpta» non ita absurdum putabis ac ridsti* lum , Jacobe, si quidam etiam utantur cinere oculorum* Se - ' 111 ' quando capitum cancrorum, aut illorum defectu etiam gamti*' rorum. Cincrescnim illorum crustatorum animantium, oculo* rum prahci tiin,magnam etiam exsiccando habent vim attcnuai' di Sc rclolvcndi faecem illam humoris melancholici, quam ra"-'* rum concretum,qui a te Patacellici nuncupantur,appellant. Qi? c fi calcinationes istas quibus nos faipius utimur, abhorres > 'dff, tur fiat,expostulas; huc distas, Aubortc,exGastw desimpl"^^
i

AdAubertum. ifS
ftun, i' b ' Undecimo » c l uum de salc verba faciens,talia refert: Sal u- Ctf. tu i: c ( ]b Pr 't quidem potentius,quam ustionis expers, quanto sci- aut. U ^ tdlus corpus, accepta ab igne facultate,redditur. Quum e °dem libro scribit,qua: tenuium sunt partium medica- ', ta,1 ' s qua; (iint crastarum partium plus habeant efficacia;, ct- 1 P ar em lortita fuerint facultatem,nimirii quia melius pene- ent , nos ea lola ratione utimur calcitratis cancris,prxserrim ad ® c es tartareunr humorem evolvendum. Nam calcinatione, a terum extrahitur; sal autenr sale solo resolvi potest,fr bene in- elll gas: atque ita non contraria contrariis, sed similia similibus ^aridisees, quamvis alia nondum tibi perspecta ratione. Cur l °qui spongiarum calculos, cur adustum vitrum,cur inaresa-
Um hircinum sanguinem,cur cochlearum cincrcs, cur calcina-
'Umjudaicum lapidem, euros sepiae calculo aut renum tartaro, ta nta vi prodesse diceres ? Intelligo, Confugeres ad (aeram asino- f u nianchoram, nempe proprietatum occultarum: quod tamen *pso sale fieri,qui illos resolvit, & per urinas expellit,ratio ipsa do- Cct> Quid ergo diceres de Troglodyte laudatissimo illo amiquoru Medicamento ad eandem affectionem, cujus meminit P. ffiginet. ''“•S-cap.^.ubihaec scripta rcliquit.Hic inquam,totus falecondi- tUs >crudusqj frequenter commanducatus , calculos jam creatos P e r urinam expellit,inposterumq; generari prohibet Qu<?d fi in» tc get comburatur cum pennis,cinis universus per se & cum piperis momento, ex meto Le meile potus, idem potest essicere. Vi» es,quomodo etiam antiqui absurdis, ut scribis,illis cinctibus ufi ■ n t,8c quibus in affectibus, nempe in calculis ipsis renum cm an» ls ,quorum tamen materia,humoi est ita etiam crastus, ut calore «pidescat. Quantum autem calcinati cancri ad eundem affe»
«um valeant sä) Holkrio & Matthiolo annotatum, atque ini!» hes certa experientia compertum suit. Necprxtcrmittani inter tS tera qua; huic affectui adhibentur medicamenta, crystallum quod primas tenet : crystallum inquam , reverberatorio calcina»
Wiu.ex quo tadein extrahitur sal,ex cujus resolutione in humido,
"t prxstantissimum oleum, ad omnes etiam delendas viscerum °t)stmctiones perutile. Non est ergo quod tam ridiculum putes i ^cinaris cancrorum oculis depromptum remedium, nec ita in ’Psum acerbitatis tuse virus evomas. Hoc addam ex Galeno o- ^"iumque veterum sententia,cos ipsos calcinatos cancros totius fi*bstantix proprietate, canis rabidi morsibus mirabiliter essica- Ccs este.Rabient autem etiam siccissimum esse affectum denotant 0* fapl- •psins Galeni verba, quae refert ex Pelope siro praeceptore. Non a °s re, inquit, cancer, quum animal sit aquaticum, prodest ä cane e- * 0, ' J?bido morsis,quibus videlicet metus est, ne corripiantur affectu ^fislimo, nempe rabie. Nunc sitpei est m de acrunonia, quam
m ean-

X>» simph mtä.facul.
Hb.z.mp. 17 .
D« simpl. mid.faeul.
--IS.
Simpl. II.
Simpl. 4 . #.Ig.
Lib.diFt,
brtb.
i (<S Responsio
in cancrorum calcinatione invenis,verba faciam. Ea,inquis,qu- 11 ,' tanam auget. Atqui vereor,ne quid fit etiam acris sapor, te plajjf ignorare existis verbis docti existiment. Acrem cninvnonf* 1 cancrorum cinerem nobis facile fuerit demonstrare, liquides acria esse calidissima omnibus Physicis est notum. Cu;usm‘>“ constituuntur duplicia a Medicis. Alia enim edi possint, alia c>" sunt inepta : illa dulcem quandam > saltem obscuram, admixtu 1 ’ 1 habent qualitatem , ista mortifera fiint, si Galeno credimus, saltem omnia cuti nostra: imposita ulcus celeriter moliuntur. *• ha;c vera acria dici possunt, ubi videlicet alienis qualitatibus no” permiscentur,quorum terminus ac proprius finis est urere, quen 1 ' admodum amari abstergere, Se dulcis nutrire. Id autem cancro' rum cinerem non efficere monstrant Galeni verba, quum de d 1 “ serentiis amari aciisque saporis dilputat. Acrem enim,admixta 1 ” quandam lnmiiditni em b.ibetc refert: amaros autem omnes n 0 ” modo calidam habete facultatem,fcd & siccam fatetur, cineriq uC (uti cos qui optime comparet) adsimiles dicit. Qua ratione m c ' litis dixisset,oculorum cancrorum cinerem amarum quam acre 111 esse,quorum cum absumitur ac defluit humor in vaporem a c a ' lore solutus,siccitas & cincratio efficiuntur: unde non acrem.fi' amaram acquirunt qualitatem, 5t substantiam quamvis teri' e ' strem, tenuem tamen, quanto scilicet subtilius ipsum corpus a c ' ccpta ab igne facultate redditur,ut supra cx Galeno diximus, e- 1 ' lidumque & siccum necessario efficitur: proinde amarumqt' 0 ' que abstergere,comminuere,secare crassos vifcofbsquchumorct' sicut cinis & nitrum,non est dubium, nt docet Gal. quem mcli' lS alias poteris consulere, ne etiam ipsotum primordiorum ignart* S plane videaris. Sed quoniam aliquid & tibi condonandum viden> age,concedo tibi lubcns,acrem elfe cancrorum calcem , q ll ° autem quartanam sin acrimonia augeat, id ego pernego. Na 1 ” quaeso te,mi homo,an non sinapi,piper,allia, ab omnibus dogi”®' ticis tum Graecis,tum Arabibus, ab ipfoque Paulo /k-sinet.qn-”' tanariis adeo conceduntur, ut etiam pro victu prxfcribantur ,1,f
>ß
tff
diatrion pipereon vel difpoliticon , quod appellant, an non in, medicamenta quartanae censentur ? Nec alienum etiam erit J* 1 medium proferre Hollcrij celeberrimi Medici verba in hanc l fl1 tentiam.quum de victu quartanariorum disserit. Quod ad -cturn attinet,inquit initio e materia media intervallis quoque a initio ad vigorem,rebus aeribus,ut sinapi, & salsamentis uti l> cct | quorum & post vigorem tempestivus usus est. Addit sub fine 1 ” ’ Nam ideo salsamenta imperantur,quia fal incidit, attenuat, d>n” tit excrementa,sicccat,virtutem colligit & roborat. Hisce < ,n ”j* hus puto tibi fatis,omuibiisque esse perspectum, quam toto c * aberraveris in contemnendo nostro remedio, cx vera certe P°S

H^ticori
Ad Aubertum,
doctrina deprompto. Quoniam autem extera qux
1/7 qux taces,ccce tibi
SUitisT^u'° Eduntur simplicia ignoras,aut saltem tac p rjc Cab or,Sccompositionem tradam. Recipit radicem aronis q ( | e , r ? t ® rr '>item diacori vulgaris,Sc pimpinellx prxparatas. at- lcc atas,oculos cancri salcinatos,(quorum pro unaquaque ri 11011 ingreditur medius scrupulus ) lernen naslurtij, & saccha- CQ( . ’ Omnmin sr mixtura: dosis est cochlear unum mane, pro odorando imbecilliori ventriculo, Se ad pellendas viscerum (
Vis p 111 ^’ 011 «,duritiesque lienis optimum remedium: Se quam- jyj amili.ue , saepius tamen probatum > ac doctissimis plerisquc tai ' CIS ' 10c ' lc usitatum. Istud autem tam absurdum este,ac quar- (i • 1| ns obeste,Doctorum dicere puto neminem. Debuisti ergo,
( j f ]° coas Paracelli medicamenta redarguere, speciosius aliquid "gere, in quo magnitudinem ingenij tui exerceres, eruditio- ni que tuam probares. Sunt enim illa,quamvis, ut tu invidiose ocas.Theophrastica,tamen rationi consentanea, ac docto cuivis '•dico probanda. At tu illa sortaste nec divino Hippocrati, nec a 'eno cognita suisse dices,ideoq; concludes rejicienda: sed illud °° <olo judicio, nulla tamen cum ratione. Non enim summam jjj uoctrii am.Sc divinam illorum eruditionem contemnimus, nec °rum piam violamus memoriam, quod dicimus illos in re me- Ca quidem primos claruisse, non tamen omnium medicamcn- >um genera tentasle.aut illorum omnium etiam facultatem gnoviise. Viva enim brevis, ut inquit Hippocrates, Sc ars ista !•' * 5 J rca experientiam etiam periculosam versatur nimium Ionum i C P u ^ uit Galenum fateri, quum de Hydrargyro scribit 9. tet' ' Ca P' l9, * e nullum fecisse ipsius periculum, neque quod inest nia I' 1 ’ ^ devoraretur, neque ubi foris admoveretur. Neque _ quod putes Theophrastum tot remediorum inauditorum pri- fu suisse inventorem, quorum notitiam ipsemet in
p, 1 ? "bris fatetur se habuisse ex colloquio diversorum doctiss.tum .. uosopliorunr tum Medicoriun, sEgyptiorum Sc Arabum prx - Cltlni , apud quos ille discendi causa per aliquot annos etiam ca- PUviis remansit,cx quibus tot pulcra remediorum spolia tandem “"portavit :qua: quidem omnia siint depromta partimex aroma- “"u hn baruin/ructimin, florum, Sc seminum extractis veris 0- ^>Sc laxantium omnium essentiis, quorum etiam plus prosteiet ^.quam tot Sc drachmae Sc unci«: qux tamen etiam ut tota “nantia onerentur, feminari Sc supennjici poflunt proprio sali, a °d in multis praestare licet, sicut in aliis terra rejici debet,tan- I> a >N plane mortua, Sc purgationi pu orsus contraria. Lx variis hirz r'^ asinarum, gumini, Sc exterorum vegetabilium generi- qur, , unUu ' varix,pulcrx.Sc valde utiles praeparationes: la dwodmn Sc cx multorum animalium diversis partibus, ex
quibus

iyS Responsio >
quibus rectfc pneparatis multa conflantur medicamenta valdi (^ lubria: ut cx vera praeparatione nnimiae, Thcophrasticis (olis n" ta,laudatissimum fit medicamentum in pestilentibus aftectib" 5 ' ex oleo 8c (ale cranii hominis non humati ad Epilepsiam: cx ole mellis & cerae ad tophos, axungiarumqUc, aliis pncparationib" ad leniendum fle melius resolvendum. Sic etiam exmolcho,") betta,castflreo»ex monocerotis cornu,eborc,cornu & ofle corc» cervi, ad cardiacos & alios affectus: & ex aliis infinitis mu'* fiunt extracta, quorum omnium rectam edocuit ais Chcmi^’ quam damnas, praeparationem. Non enim ex (olis metalli^*’ non ex pretiosis lapidibus,Se gemmis,ut inepte multi putant» toti orbi persuadent, Theophrasticn desumuntur remedia: fl" 9, nec acria sunt nec violenta,ut ignari Sc rerum imperiti damit® 1 * sed dulcissima,naturaeque nostrae familiarissima, quam spiritu"* praestantia conservant, vivificant, ab impuritatibus, (olis pio"" que sudoribus expurgant, tota denique substantia non par" proficiunt,ut Doctorum multi quotidie felici cum succeflu eX| ,c ^ riuntur. Sed de his plus quam fatis. Jam ergo ad ea quae de >" c tallis scribis,nobis progrediendum.
•Agrii. Uh. I,
* UMM,
Vk
AD JACOBI AVBERTI VINDONIS
ORTU ET CAUSIS METALLORUM
contra Chemicos explicationem.
10SEPHI QVERCETAN1 ARME -
ntaci D. Medici refponfio.
E t a L t u m este corpus fossile natui a vel liquidus ut argentum vivum : vel durum quodque ignis ar" re liquefieri possit,sicut aurum, argentum, aes,pl""|j .. ,,. bum, stannum: vel molliri, veluti ferrum, non»"
scribunt.Alii autem propria nominis significatione omnia q»*^ visceribus terrae effodiuntur metalli nomine ulurparunt. nesicritus scripsit in Carmania este metallum rubricae: In E)'" circa Atlantem,salis,Herodotus. Hocquctestatur Plin.lib.;?-'" nat. bist. Alii vero id quod liquatum in suam reducitur pri»>" ^ formam quodque ductile Sc malleo extendi potest,estque dut" &imprestile .proprie metallum este dixerunt. Hacque rati® illa praesertim in (ex diviserunt, in Aurum scilicet, Argentum, r® Stannum, Plumbum, Sc Ferrum. Addiderunt nonnulli M cr rium , non quod actu sed quod potentia metallum merito u' tut. Hkc autem Planctarum vocabulis Chemici nominare c , liievcrunt, non ut ipsorum materiam ad planctas reseram inepte putat Aubcrtus: fcd partim moti similitudine q ua
Ist
R
ri
ai
h
ai
ri
tn
tii
>11
Ol
in
bi
le
ru
n;
tu
cc
af
ut
«c
n.i
k>
te
Ri
Ist
p«
q<
A
C
di
KS
g
ti.
n«
>n
rn
q>
>il
ec
°i

*n a > "* Ad Aubertum. rfy
rnc t \Vl" rt1 ac P r *cipuorum sydmim,qun latione perfectiora duo *'>Ma & Lunam appellaverunt: & propter duritiem ter-
ac arp 1 e,tl,c l ucrn belli & armorum Deum Poeta: sunt commenti: ^ler . . tn,n vivum propter maximum ac pene incertum motum, arcan"s Um dixerunt: partirn etiam Pythagoricorum instar,ut r urn * m '"volucris quibusdam aenigmatieis obtegerent. Carte- hum 011 ■ vi^ico rationem, cur stibium inter metalla proprii rim Crar * ^vbeat: quare ex illorum genere (pace Agricolae dixe- illo' CU,US au ^ or ‘ Tatc nititur Aubci tus) est excipiendum-.quum 0 rutTIC |cfinitiont omnino repugnet. Siquidem liquata metalla j nia -'d suam redeunt formam propriam, ductiliaque, dura Sc bus "' ' U * Unt omnia: qua ratione a multis lapidibus liquabili* ‘ ln quibus non esthumiditas valide permixta cum ii cco ter* r ll >secernuntur: quemadmodum Sc ab infinitis marchasira- m generibus 8c semimetallis.Stibium autem liquefactum pristi- omnino amittere formam rerum periti quotidie experiun- u r>Sc quum ipsum nec ductile este, nec imprimi posse ipso usu proprie metallum id dici non potest. Veruntamcnhoc ti a? are P' acuit Tuberto nostro, in metallicis usiy, adde erudito, t adhuc lomuiet glaciale stannum, (quod vere bisemunimcst. C| nercum illud plumbi genus de quo plura Agricola lib. x. dc at foss!)(i,b mm excoctum,ac Chemicorum regulum esse: quod ^ a bsurdum.Non enim stannum glaciale quod bifcmunim Ujj v appellatur,stibium est ullo modo praeparatum: neque Che- „u^ 0 , 1 " rf gtilus, tartaro <5c nitro extractus,bisemutum dici potest, ista 1 Jo ^' S »°mnibusquefiinc mentis relinquo judicandum. Sed dro» 3 a< ^ rem,quum metalli nomine plura, ut diximus, no«
quii n* 3Wen dicantur.Estq; sane Auberto istud condonandum. An U1 | fodinas usquam conspexit,ut de his tecte judicaret: nec lc °ISe sententiam percepit. Interim conqueritur ille: quod .. 'miti metalla ipsh dividant,in persecta Sc imperfecta: idque ri - ‘vylum putat multis de caulis. Primo, quod quaedam tt adita a e beio definitio, non minus uni quam alteri metallo conveniat, p Ullrn tamen,ut probe persecta ab imperfectis discernerentur,una IS >altera aliis definitio fuerit statuenda. Quasi vero viri defini- 10 puero non conveniat,quamvis ad viri aetatem nondum perve- j et b» Sc aliis accidentibus videatur ab ipso, quemadmodum 8c Ct se metalla,differre. Sic alia ac diversa este deberet coralio* „ J" -dbcmmi Sc rubrorum definitio, quamvis inter se differant, t int lat ‘ onc absolutae coctionis Sc terminata:, alba non atttge- Cc e s, Cr ^ c ct'°nis ultimum gradum: quorum tamen omnium una a *m est definitio. Sed ut suam melius comprobet Aubcrtus |{,! a ll0tlc, v'>qua:cunque essentialem habent formam, quam sin- ttetalla habeteccttumest, persecta necessario esse scribit:

z. MtUvr* * A t'
itfo Responsio * .
ptamque & rerum parentem naturam in suo obeundo mune 1 naudjquaquam cessare vel quiescere,nili impediatur,dum scopi 11 ” sibi propositum attigerit. Addit,materiam ex qua naturale nt 3 liquid, & circa quam verlatur natura, tantiiper moveri dum esi 111 ’ tialem suam sit affecuta formam. Ex hi» omnibus tandem c° a eludit metalla reste in persecta Lc imperfecta dividi non polsc> llC que aurum aliis pia’stantins ac perfectius, etsi splendidius & rcfl '
peratius,ullo modo dici debete: qua: omnia nunquam manca
futilia, nobis sunt confutanda. Atque ut omnia debito ordi^ persequamur,aurum ipsum a veris Philosophis perfectius cacte 1 metallis ac prxstantitts & purius merito dici, nobis est dem 0 ' 1 Arandum,ut hinc concludamus, metalla in perfecta &imperf'<> ; ä Chemicis non sine ratione distingui. Ergo ut nitar etiam auct” ritate Agricola:,a quo piadertiin Atibertus ista hia omniad prompsit: is certe non solum splendore,led & colore, sapore , 0 dote,pondere ac potestate differre mter (e metalla leribit lib- E " ortu Sc causis subterraneorum: praecipue de splendore (quem 1 Auberte in auro & argento etiam adeste confiteris) verba sacic |lS ' inquit. Sed quo humor ipse suerit (itbtilior,densior, & purior metallum est nitidius & splendidius: qua de causia etiam hac p alt{ caetcris pire stat aurum. Cujus auri praestantiam ipse etiam Ag' 1 ' cola quaerit 111 differentiis odoris,siipons & ponderis. Imperfe 1 , enim metalla,quum le in liquorem induerint, amara gustu pe st|/ j piuntur,utxsdcfeiTum. Amaritudinis autem causit est terra- 1 ”' ! usta,quam ea metalla participant,ut ipse Agricola testatur. RQ qua vero propter terram puram aut aquam uberiorem , non a”' modum sensili sapore liquores afficiunt: imo liibdulci,ut aii rl, v| & argentum. Quin etiam quum ipsi auro terra insit purissima- optime cum sua aqua teperara, sum ii perexiguum, vixqj sensis 11 quum uritur, ex se emittit,& dulcem magis quam foetidum-l’ 1 ^ tereaaddit Georgius, auro,dum igne purgatur, excrcmen* 1 ” quasi nullum ineste ob puritatem, reliquis multum: sedco( llu uni quam alteri,quo f uerit impurius. Et etiam auri praestanti - 1 ipsius vi ac potestate investiganda, quod prater ipsum & in 111 ’ 1 catera in cineritio &copclla 111 fumum evanescant Tac violo' ‘ ignis intereant: quod illis accidit, prout terra minus pura.m 1111 j que bona temperatio 111 ipsis repetitur, atque id uni quam citius,ut serro accidit, propter terram impuram qua: multa ei 1 ^ est. Sed quum aurum unicum nullo igneo ardore coniuwi p 0 ^ sit,ut inquit Arist.nihilque amittat sui ponderis, si aut exuratur -1 examinetur: terram ipliim habere purilfiinarri & optimecun’ ^ aqua commixtam oportet: unde fit illius terra arceat ^ ccOI ’ 111 neat humorem, ne eum expiref: contra humor, tueatur tc>!‘
• ' - - ■ -i
ii'
ne accendatur,ut inquit Agricola: quod fit,ut alii v olunt, ex
St l" 1 '
r<
in
rei
rill
111 ;
est
nei
pci
des
ctir
stia
pe,
Vir
VUl
eia
rar
fit;
Jpsi
pra
ein
exi
tio
qu,
qu,
eni
fet
Sci
«cf
Co
pu
tu,
uti
St
rui
tusu,
sin
qu
eti
»c
tui

. Ad Aubertiim. isit
^'ktiliffimis, & non habentibus aliquod impurum ad- sc ltQH' lTl ^ SC lat 'oneaurum fecundum naturam rerum cil purius ri flim' S ITIt:t; dhs üc illa pretio (ito vincit,quia siniphcillimü 8c pu- fiiain f* 11 lnct;| bmn est,& ab imperfectione elementorum ptopter d t .p 0ln iaiii remotissimum. Sic Plinius,uni rerum, inquit, nil ( j t ; rt ll |, nilro , igne: quod& cecinit Poeta, ut ex superioribus vitile e Atque exhis colligere licet, inter oiqnia metalla unum 8c n ai ! rum - llo 'i solum sp!endidiffinuim,tcmperati(Thvmmque,scd dici r ccti «nm«,ci.ius rclpcctu ccutera metalla merito imperfecta n ‘ nt , Ur - Nam iemper tendit natura ad solam perfectionem , p c r^5 ; 'd auri consectionem, quod iolum inter metalla dicitur jw-n. Urn - Nullum enim agens naturale, ut dicunt Philosophi,
1 lr a ^ actione in sua materia,nec iepardtur, nisi cum introdu- oue formae in illa materia. Ergo quamdiu agens est cd junctum
- , / ria: > v ci agit in materiam, id dicitur imperfectum , quoniam
tu • *° |- ti non est,nisi per introductionem formae. Quum lgi-
v r 111 omnibus metallis aqua qxdam viscosa,quam argentum vi-
1,11 Philosophi Chemici propter consormitatcm appellant,subji* c atUr loc ° materia:,& sulphur,quod ita quadam similitudine vo- t i nt ’ a S e ntis & introducentis formam in illa materia, non potc- ios "^rallum dici perfectum, nisi ;i quo separatum suerit
Pr U ? 1 * l dphur. Sed quoniam reliqua metalla habent admixtum c i n 1 lc ‘ Uni sulphur in materia quo perimuntur, denigrantur, cal- fx I^| tUr, ® c comburuntur, (quod illis accidit solum propter illam riouriV' 011 '™ ^ccam.nempe sulphur,quod sit materia apta igni- q lt0 * ' ac de causa imperfecta omnino dicuntur. At c contrario, cp'od s 111 ' *°* u,ri aimim est omnino ipso sulphure exspoliatum, enim 3 s S 'J Cr * c denotat atrii & argenti vivi affinitas: ( omnia s e t j Ut i' 1 “' 1 1’liivus, ei innatant prxtcr aurum, quod unum ad L:b.N*t.
in ■ „ 1ac natione est immune ab omnibus istis corruptionibus 33 .tap .6 A p 'S llc & extra ignem. Meriroautcmdicitiirsoluinperfectuni t 0 . Ori ? latu m secundum primam & veram intentionem natur* :
Pur ^ ctUlll >quia pervenit ad ultimum finem in quo completur: t u m,c l u 'a agens non est immixtum materia:,sed ab ipsa scpara-
- 1 s' hanc sententiam h.xc scribit Arist. Met. 3. c. ultimo , dc ^ alhs verba faciens. Quocirca inquit, ÖC terram in se continent r llt ^ Unu » omma , quod siccam exhalationem habeant. Atau- ttts Unum °mnunn nequaquam uri solet Sed his non conteit- s llnt ta ^ 0n ih u s, respondebit Aubcrtus : Quaecunque essentialem si n a , lcut » formam, ea perfecta esse neccssc oli: metalla autem 'Nen ' ^ Uam * l| bstantialem habere formam praeter bardum ali- 'tiam cl ?fd or 'ein, neminem negare dicet, & hac ratione omnia R o'brs s C s er<c ^ a concludet. Sed huic objectioni relpondercr tuta siu tlS l 'l at * acl ' f ’• Nam illx res quidem qua: praestant in na-
a .petfectx dieütur m fu» specte perluam formam substo n- 2 ' V ° L l tiakm

i6r
Rk SPONSIO
tialem,sed quaedam prxstant natura in (ua tpccie.qua: tarnen p"^ ficiuntur quoquo modo per suam formam substantialem > J quam est quidam terminus motus,(ed quia feruntur ad aliam to" stantialem formam ultimam quae omnino rem ipsäm comple 3t ; perficit: ideo dicuntur este imperfecta, quam diu sub illa prin 1, j forma permanent, habita ratione ultimae illius ad cujus asteq 11 ' 1 tionem contendunt. Quod (i non habeatur rat io ultimae iH' ll! | formae,sed in fe solum conlidcrcntur, (unt (ane perfecta in illa ^ > specte,per illam litam formam substantialem,prout exigit illa t('f cies. Hoc in generatione ovorum omnes vident, in qua est t] 111 ' dam terminus motus in acquisitione (iix Ibi mx fubstnntialis.q 1 '*' sic permanet. Se* a ova sunt eo destinata ä natura.uti' 01 ’
permaneant lub illa forma,sed ad generandam avcm,& ita fit tC i quilttio siibstantialis forma; ultima': ideo dicuntur ova este > 01 ' perfecta sub forma ovi, pertecta autem res illa est post generat 10 ' nent avis,cum ibi fit tinis ovorum ultimus. Hocquoq; est de w 3 .' tallis judicandum,qux licet qtiandam ftnt astet uta in tua tpccic c feudalem formä, non postum t amen dici pet lecta, habita ratio 11 ? auri.quod lolum , nt diximus,pet lectum est, quin pervenerint a finem illum ultimum ablblutum, nempe ad ipsius am i pertect 10 nem,Se auruin evaserint. Et quemadmodum in generatione C 1 !' bryonisfit comparatio anima: vegetabilis ad lenii bilem, Sc tenf' bilis ad rationalem,quia illa tiint ticut dilpotidones ad rational 1 ' 11 ' & non sicut fornix, ftc imper'testa alia metalla ad aurum fe h J ’ bete videntur. Itaque Cbcmicipbilosopbi mento diviserunt n’f talla in perfecta & imperfecta. Nam quamvis metallorum dist tV i entia lit in forma ip(a,non erit tamen proprie disterentia tpcctC' fient equi & hominis ditfei frnda, (cd liirnetiir magis proprie pf |lC> materiam & partes ejus, (cilicet (ecundum digestum & indi2 c ' sttun,conipletum& incompletum,quum illa litu ejuldem prop*' 11 ® materiae penitus,sed indigesta dc incompleta, determinata ad a°' rum. Quod amem Imum, quia magis ustu hominum conti 110 ' det,nobilius idcirco auro judicat Aubcmis,id opinor, ne Medi 01 * quidem ullis quantumvis indoctis, aurum tamen non lenti» 1 ptantibus pertuakrit. Sed de auri pixstami.t dc perfectione f ltlS a me dictum puto. At quoniam diximus omnia metalla ej» 1 ^'- 1 " •fle materia: propria:, quamvis non pariter in omnibus dig c ^‘T’ qua in re vertitur quxstionis cardo, jam ad materiam illam uter- 1 lorum perquirendam accedendum. Metallorum,quemadii' 0 ^" 1 " & reliquorum mixtorum corporum,duplicem constituunt » 1,lst ^ Jiam Philosophi: tinam generalem & lemoritliinam.qtia-'t' 11111 «in ex elementis,tanquam ex omnium rerum primariis,ex q»»' 1 ut (implicistimis constant ,& in quae fiinphtillinia refolvii» 11 * 1 '^ l.fonun autem elementorum qualitates vmutesque tantu» 1 "'^

mim Ad Aubirtiim. iS;
tcn j tra nsirr .omninoque misceri Peripatetici in Stoicos con- astirnv t ' C ' U ' '1^°' 11111 sobstantias rotas esse totis permixtas contra ctibus "? COnainui - Sed miliis lubricarum opinionum istis stu- re a u i’ U ' tutl >u' & tranquillum portum nos recipimus, & in hac eflp, ’ p l ’ comprobamus opinionem, existimantis in mixtis non G a | ltla ltcr aut actu , led potestate lubsistcre elementa: Quod q u Itaturlib primo methodi medendi) ubi elementa luis
' lt,lt ibus duntaxat tota lotis misceri scribit. Pelecunda vero to tiii°^' la 'l >,0l un ' materia,non una,led longe diversa etiam mul- teri" 11 ^'^Holophorum opinio. Alij enim halitum humidumma- a ‘ mmCta ^ onlm proximam dixerunt, ut Aristoteles: nonnulli qj . ma ' 1 's elementis affectam,quod Agi icola: placuit,cujus opi- At J!, acil titur noster Aubertus: alij cinerem aqua madetactum. an> ' CI11IC1 > quorum opinionem Aubertus pcrveiterc conatur, li f ,C i n ! Um Vlvum iplorum materiam dixeruntiaddiderunt nonnul- p u 11 l'bur. Qua; omnes opiniones breviter ac diligenter nobis nt exanimanda:,ut res clarior evadat,& immerito Anbei tum &
^jpsintotpr.xclaros Chemicos Philosophos irruisse omnes m- - '2ant. Aristoteles Philosophorum facile princeps eorum qua: Mct.ctf,
consti. ,Uum ’-
fiü
Uii*' 1 ln tra tf rram & supra potestate ac vi castelli,duplicem j n rnat enam,halitum videlicet & vaporem , quorum mixtione V C ^ rr *penetrahbi.s fieri & nasci omnia censet: eaque pro di- •allj 3 natura niatc ria: bifaria distinguit,nempe in loslilia & in mc- teri Ca ^offlia lic dicuntur,quod fodiantur e terra, & similia sint *xh I CH °nec lünt liquabilia, ut lapidum genera,qua: ex sicca & n at |° ne a 'dore incenia,& humidumfuo calore conliimcnte, buoi ° t ' atT ' m °do adurente,conficiuntur. Alia liint metallica, a d ii Um st' la; dani (unt Insilia aut liquabilia, quod plus accedant a Pl> n tUlam btimidi quam sicci, ut plumbum & stannum: & ita Pes a 111111 quod facilius liquentur, quam ducantur. Ductilia c °Dtra, quae majori cum difficultate fundantur , ut feri um : oj. nim Ptoxmia materia est halitus vaporosos , qui frigore co- Ur & concrescit in metalla lecundum sententiam Aristotc- * quem tamen noster Aubertus credit reprehensione di- p u ™- bsom inquit, in rerum natura accideie haudquam id >tieso ’ - U uno extremo contrariove in alterum line aliquo q t Jis 0 b'at transitus. Constat autem contrariis pr.vdita este y Cl ' ‘ ,atl bus tum metalla, tum halitus, quod hi tcnuillinu , illa fiis “ Wcr astistima. *#Iincconcludit in metallorum oitu.hali- ^ a Po>esquenceellario prius in humorem concrdccre, quam tla fia indurclcerc, Haec ille ex Agricola depromiit. Sed im- gcj^cpffbcniiim Aristotelem defendit latis tuperque virlon- ‘jjbmusjacobus Schecgkius comincnt.luisinlib. nieteo- »q Ua U 0t ' u ) 31 c * occr alium cllc halitum sive vaporem ex quo conctekat, tk alium ex quo metalla : quum etiam alius
L t lucx

r64 Responsio
sit ex quo pruina. Ponderosior enim & craflior est interdi* 11 ' quam is sit ex quo aqua. Qua ratione remoriorem ptopo« 111 . metalloiummateriam,qui aquam illam elfe dicunt, quam “1
halitum: quum magna pars pw ex his halitibus & vap°
sis materiis,caloris vi ex aqua & terra excitatis,gignantur: st 111 ’ j
- 1 . ■ DS - - Nil'',
sircunditas terra; Sc aqua; nulla sit absque calore. Calor O 11 tanquam primam sobolem & laetum,procreat duo luee, i» st 11 ^! tum natura parentum vigor,quatuor nempe elementorum > 11 pra’Ientutur,& conspirat genitalis quodammodo vis eoi und sl1 ''' qualitatibus duabus mascula vi agentibus, exteris vero dita® quasi femineis patientibus: utrilque vero tanquam patri tcn 1 ! rationi eeelesti obedientibus. Unde procreari inanima luve cO 1 ! sueverunt instrumento qualitatum primarum. Illud autem si 1 ’ ipib percipi potest: offerunt enim lelc tam crasti vapores lub tC(
raneis in locis interdum,ut relpirare (odientibus non licear, atst'
iit
interdum etiam propter crallitudinem, teste C aleno, luffocei' 11 ’ Quod li tam crasti sunt,quis credet contrariis prxdita eile q 11 ' 1 tatibustum metalla,tum halitus,quo minus etiam iinc alsi’
medio in lolidam metallorum materiam concrclcerc polU 1 ’ 1 '
quemadmodum & ponderosus vapor in pruinam ? Deinde h $
pluiste & (erro, nein superno aere Iapides
s etiam
ac talia illa c< ! r .
pot a & concrescere & procreavi, innumeri testantur, quom ot
. 10 .
tandem luec ex aqua & terra potius,generabuntur, quibus co>® morandi in acre locus non cst.quant cx halitu bc vapore,qui A-' l’ £
nctrare&coiilistercillictcmiitare ix calore polliim ? Quare« 111 talla cx halitu potius,quam ex aqua orni en nun est: qtuh.il« 11 ' 5 ' quoniam crastus est > facile etiam cuncrclcu. Sed quid plura« 1 his? quum omnia ex iisorin in quae ultimo reducantur ornn'®’ 1 ' rhrlolophis constet ? Metalla autem omnia pi a ter duo peisi‘-*‘ 1 ' qute ob majorem decoctionem , compactam magis ac fixam bentmateriam,nonne m halitum aut vaporem reducuntur,
examine cjneritij & copcllae omnimodo in auras evandeunt
> n'
»jiiuriif v\ v\/|'uiuu>i v * uiiv»*»*- .
furnum equidem,non qui convertatur in aquam , aut qtn i 11111 ^ faciat,(edciadum.piopter terreum admixtum, t\- qui ii more cO n crescat, &inlpistctur. k)tqod certa experientia quotirliecct« 1 «' pyiotcchnicis, <Sc facilius etiam a Philosophis (his lublmiat« 01 ^ bus percipi potest. Hoc ipsimi probant Tuun.Cadmi.i.Pomp" lyx.be i eliqua hnjitlmodi, quas cx vaporibslsmetalloium (uWlstjf^ p.u ictibus soruacum aditarent,&in ipsis leRmis ci alios eos e' 1 ^ denotant,ncc aquam ullo modo i cprelcntant Obimiteltat f‘r um suo plumbeo argumento Aubcrrus, qm Aristotelis lenite 11 ' ndere conatus est ,nec de libi ignotis temere judsi f '
ti.un piolcim,^.. ...^. . ^
rxpcitiscudat,ac craflistimosexistimet este cos vapores,est 1
bu. metalla primo concrclcuni, £x (iuealteto medio iiidmai» 1 1 Pi 0 '
P.O,
Phis
rtnr
pur
vesci
Lcsi,
§ ll si
attir
sifiii
ar Ri
cui
ter?
qui,
iitet
pitu
'gisi
simi
"ter
^g«
aliis itat 'alii *Ur, ; sia i sios
»n-ip
fert
tine
sillT
feei
'eri
cor
piit
Do
arg,
pol
de
s e(i
trei
'e,
siib
sub
fiat

Pr 0 p ü Ac Aubfrthm. I 6f
phis fil'f'''r 0 Aristotele, quam dc exteris doctis. viris acPhilolb- r uiiiq u ' U ^ aill ">.>m,v»ie.mius. Albcm Magni, Geben, vcliquo- pra-c) CCa 5 b ° lu ' 1 'i°* l,m ( böcenim nomine liimmos illos vivos i c f' c lli‘t U,s "‘c nollcr censor exornat ) Icntcntiam Aubertus in eo S( i'nl metallorum proximam materiam argencum vivum g Urn f dixerint, illosqnea recta via aberrare nonnullis ar- aitinpj ltIS oHendere con.tiur. l’nirai qnod ad argentum vivum 11 ( lllii |> , 1 l «al]on,n, ul eile materiam propriam dicit non e fle vc- a r „ lln t,c l u °d in duritiem conci electe non postit. Egregium l.uie qu & dignum quod a lito auctore toties repeteretur,
rete mcn K 1 " a "obis (itpra responsum accepit. Dicit concres- qui v , n ° n P°ste,quod iit aerea’ (ubstantix .argentum vivum. At- n lc . ' forem quem supra ex A rillot.concludimus proximam eflc l>itiif. 0nm ' materiam, quis aereum eile respectu aqux non fate- i„i ' & tamen eum conercsccrepoill quis inficiabitur ? Aereum * r lateor esse argentum vivum, quod idcirco Philosophorum Piet * nit>l; ’^ mrl 11011 ( 111(1 potentia > esse censuerunt. Sed ita ta- f' r j ' ' U ‘rcum eile dico,ut vaporem emittat eradi (limum , quique nll ” <llc roncrdcat.utvidete cllin Mercurio (iiblimato, Sc multis ita t I ^ U1S l 11 al sai ationibus.quibussumos & vapores emittit,non 'ai! " 11CI1 “ u ‘rcos,quin condensentur. Sed quid dices de iplis me- t Ur j 1 , 11 l ,fl lectjs, qux ut jam lupi a momiimtts, dum examinan- ri a ” lni °s & auras evandeunt ? quid denique de illorum mate- ll0s ^ 01 ni;1111 nihilum redacta ? nonne vaporent cradiim, quem in ir>s ICmiUS ai S nitlmi vivum.iplbrum materiam lateberis,quum t'er t ”' Jn dem metalla reducantur? Sed ex Aristotele luce ad- ti ncant CUlls; Qjue ad aquam pertinent ,d plus acris insecon- tum Vlv <,Uam ac ] 11 x,concrelcere 11011 possunt, ut oleum St argen- se | tl,n > Metallorum autem materiam in duritiem cogi ncccf- te r j a ’ l 0 c l u imetallisormam non inducerent; Eorum ergo nra- toitc - .i * 1 critar gentiun vivum,quum in duritiem haudquaquam P>ior'*"' n C P 0 '* 11 Sed hoc argumentum nihilo est efficacius Prob * : ' I O co,lcc di s enim ponit.qux nec ipic prius aliquo modo at „ ant > 6 « qua: jam nos negavimus. Nam dedimus quidem illi Poss 1,1111 Vl vum nerex este (ubstantix,concredere vero ideo non e, c ( f ’ ' K ‘ganuis: quuin vapores contra ipsius lentendam con- 1 es C o^ rt f ^ Cllln nstravcrimus. Et quidem Aubertus arte indueres ,? 6 * lail d negat,sed in duritiem aut formam metallicam con- tc ii t ^' C 1 ve am ' sive natura non existimat. Quasi vero existima • JU.H e - Cni demonstrare. Argentum igitur vivum metallorum esse liibi\ n) larn nc 8 at > e aula vero quam assert, nempe quod (it aereae ^ssan*'* ’ nub ‘" S c d momenti, siquidem vaporem este aere» tiam l:C ,! cs l ,< sll1 a< l ua: & nihilominus tarne» proximant mate • cta lorum ex Arist. ostendimus. Ttnqtie a« ea liint ditlin-
l 3 guviuU.

1 66 Rf. s i> o n s i o
guenda: nam qnx prorliis ac (impliciter aerea sunt,a prtcdonii" 1 ® non possunt coagulari neque a calido,neque a frigido, st" 0 , ipsorum humidiras aerea exsiccari non postit deficiente tencH 11 ’ qua ratione etiam ipsa supernatant aquae, teste Aristotele, ut 0- lettm: & facile inflammantur, quod sint materia ignis, ut ipl |ll,) oleum,& ligna etiam quae supernatant aquae praeter ebeni"* 1 ' quod terrestrius sit ut ex ipsius pondere judicari potest. At arge 11 ' tf»m vivum nec inflammatur,nec ignis est materia, imo ipsi i""; aqua’ adversiflimum : nec leve est, imo ponderosiflimum, ut jpio etiam supernatent metallorum omnium loluliflima qu^' 1 \ corpora, uno excepto pi opter amborum maximam allinitatc" 1, > cx quibus constat alterius iplum este hibll.tntix quam simplici 11 ' 1 , aerea;,olei instar. Ad huius igitur argenti vix i (imihmdincm,n lC • tallorurn materiam proximam dixerunt Cheinici Philolog'”' iplum este argentum vivum generatum ex valida commixti 011 prima; omnium materia; metallorum,ex humido videlicet vib°' (b.mcomlnistibili,incorporato terrestri lubtilr, xqu.tluer & h” titer commixto per minima , in cavernis terra; mineralib llS ' Huic vero sagax natura(qiurm materia (e ipsam non producat 1 clle)adiunxit agens proprium , nempe sulphur, quod nilul a' 111 ' quam pingui do quxdam terra; in fodinis propriis generata,’ 1 per temperatam decoctionem condcnt.ua , ut illud iplum argr’ 11 tutu vivum digerendo 8c coquendo in metalli (bi mam cony cs tat: itaque sulphur istud ad argentum vivum (te (e habet, masculus ad feminam , & sicut proprium agens ad propriam teriam. Notr quod hoc argentum vivum Sc hoc tiilphur,ut iiu’P’j quidam putät, in lua natura per se in fodinis repebantur,(ed q" p j iinthxc iam a natura commixta & in naturam terra; longtst ,|Tl ‘ concoctione redacta. Et hxc quidem est materia propinqua " lC _ tallorurn, quemadmodum in generatione hominis,cibus est P 1 ^ piuquior materia quam elementa, sanguis quam cibi ipfidP* ma adhuc sanguine ipso est propinquius, tandemque coi»>n"a° digesta materia recipit formam hominis. Sic quum ex q" at11 : clementis tanquam ex generali & prima materia, metalla " primo dicamur,hoc etiam ordine disposito flat nec este est •r, licet ut extis elementis fiant vapores, ex vaporibus aqua v"* 0 ^ (qua: est adhuc materia propinquior vaporibus ipsis, ite A>" ^ patrocinando nobis iplis contradicere putet Aubmus ) §c g>’ 1 *^ immixta ten x tcmiistimx lulpluncx.qux dicitur argenn 1111 vum.ex quo tanquam propinquiore materia mediante " 1lXtl f nteci, fit aurum. vel metallum a' 111 ,
& actione sulphuris extrinu
pia" 1
eundum majorem ant minorem digestionem ipsius natur*’
Ut (cribit Plulolbpus Metapli. Quando aliquid sieb ex aliq" 0 Uti,fit aiu cx medio L, Imperfecta extremum & pertectum > ^
e'

t
P uet ovir- At> AuBERTUM.
»■edca w ....' a ! ltex _ extrcm0 extremum,ut cxaqua.aer.
16 ? Sed age.
ll wterin US "oütum Aubcmim. Is lulphur etiam metallorum nibu s Ijq 11 ™ c non polle Icribit. Verum audiamus quibus tatis-
i poste
ca]j Jo '° C P^bet. lstud,inquit, fecundum Aristotelem,ex halitu ealidn | & sicco nascitur: metalla vero ex alio halitu
f ed p ^jjnidoque & parum unctuoso generantur. Bellum certe, j]ib 1|S ^ ll lcUl n argumentum,quo ex iam impugnatis h se opinio« ha A - n' 3 Isobare nititur. Recordatur ergo fe prius halitum con« ailte 11 otc j e, ti,materiam non este metallorum astirmasse; Nunc tont h consiteri metalla ex ipsis halitibus generari. Ergo ipse sibi ham r IClt,m ‘^' " K * a i ^lutatioW non sit opus. Addit ut ienten- blla 111111 .F°bet lulphur humore molleseere instar (alis: me* p 0 Xo ° (olo igne forti liquari. Sed ex talio antecedente non a etv ^ crt consequens: Nullo enim modo solvitur lulphur in tir i’ | ealorc liquefit instar plumbi: St hoc saltem prius expe- UP ebuerat, rerum liibterranearum noster perscrutator, quam ri t | ) Uea ^ eo audacter quod (alsissimum clt, affinere. Contorque« cilf' U,r tc ' um ‘'lud in ipliim potest, quod in Chcmicos se conje« jj c arbitrabitur. Sed enim aereae lulphur dicit esse lubstantiae: t Ct>( ]ue ipsum coagmentari cogique non posse: Ego verocon- sii Ullni ^>p> a demonstravi. Cenare non est quod aliud ä me re- ite " U111 l-xipectet.quum neque nostram coarguerit sententiam, l >nu r lnm firmis rationibus demonstrarit. Caeterum vel illud phur I u ®cit,quod omnes lapientes Chemici clamant,nempe lui- buvit '° C,t l lKH * vocant, non esse lulphur illud vulgi: quod com- vo COn:l bustione nigredinis & adustionis,Sc comburitur: quum dnd m P lo prium sulphur albisicet.rubisicet .coagulet .perficiat i n sn2n ar ® t>ntl ' ni >fiud vivum Chemicum etiam vulgo ignotum, ailr j.. ant, am auri secundum naturam,aut lapidis philolophici Se <lue s< ’T rR urn artem. Hoc est verum lulphur occultum, unica- nii lnt ‘ l,la '8c umbra solis, Sc coagulum proprium argenti vivi 1'hii C l UOt ^ ‘diversis nominibus Sc luis involucris Sc aenigmatibus rar ^ opbi adumbrarunt. Ex quibus patet Aubertum toto aber- On C ClC * 0,olT 'nibusq; modis quum de sulphure sibi incognito lo- Ql^b'^etito repudiandum: neq; suille lacestendos philosophos
C| nicos,quod dicant argentum vivumSc sulphur,materiam este
gallorum, ut qui de argento vivo Sclulphure non vulgaribus rni^hlligant. Sciunt enim h*cdequibus loquuntur.inmetallo- j u i°‘hnis in ipsa natura sua non repeviri, seu ex bis ambobus a« n atl ” ei ‘st^ddam tertium commixtum,ut jam diximus,obtinens i, nu lra, >P ro P r iet.ues,8c virtutes ipsorum, ut ex eo possit generari* flr 1 ^«°% metallorum pro iplius compositionis, digestionis, ria,n Cld ' Vtl<ltate ' 1 iiCC sufficient de metallorum proxima mate«
' ‘ ' Uain Aubcrtus este vult aquam, ab aliis elementis affectam;
k 4 sed

lst$ Rü SPONSIO
sed causamcur ita sentiat,obticuit, dicere contentus hoc ab .''1 |,! fuisse proditum,sive in alienis (criptis a se repertum : qua - v"> cCt ' te est hominis qui alterius fide, non autem ratione sententia 111 suam demonstret,quod veri philosophi (olent. Sed jam ad se n °* vocant essectiiees caulae,quas constituunt philosophi duph ctS ’ totidemque patibiles. Calor enim & frigus dicuntur ab Arid 0 ' tcl.ü-oojTci. ,quod vim habeant admovendum: hunudum vef® & siccum a-xSfiT /k« , quorum causa, res peipen magis aliq 111 “' quam age re (olent, dicunturquc astici a prioribus qualitativ? tanquam ä nobilioribus ac natura eminentioribus, & quorum e>- ficacitate forma in rebus pioncetur. Materia enim non p cr Cognoscitur,(ed propter mut.itionem , qua: nulla este (olet si llf perpclsione quemadmodum nec ipsi line tactu,quae per<ri(*Q v,t> &i concretionem,ac per introductionem actus & lormae abolet' ir ' Civternm oblervandum est ex mixtura sicci Sc lnimidi, imp 1 ** 1 " 5 cclncrcta dici corpora, deinde mollia aut dura: Quorum conc fC '
torum triplex est disterentia. Nam vel est humor aqueus qui cot 1 ' crescit, vel est siccum quiddam terrenum,vel mixtum cxutrisq llfl Ila - e etiam alias funduntur,alias siccantur, alias hnniectantur, lias mollescunt. Incoagulabilia sunt autem, quae sicca (imi > ignea,ut mei Sc mustum : & qux sunt huniida aerea ä pratdomt' nio,ut olcaginola. Quart- hxc etiam non lunt elementa > ncq l,c materia illatum pcrpdlionum. Corporum autem qua; co |V crdeunt & indurantur ex Arist.alia ex calore ita afficiuntur, -d 1-1 äsrigore: A calore quidem humorem exsiccante, a frigore ve>'° calidum exprimente. Quae igitur coagulantur a calido per abso 1 ' j tiam humidi,solvuntur a (rigido,quod humidum iterum in:; 11 '“ i facit,ut (al. Qua; autem caloris privatione concrelcnnr, (oh>»'' lur a calido iterum iugredienre.ut metalla. Quicquid enim u 11 ' solvitur liquescens,aut igne liquescit, aut aqua. Qua: hipiclacit 3' qua concreta suerint a calido ficcoque.id est igneo ^alcu c, op° r ' ter: qua: vero liquefacit ignis, aut quorum concretionem alist 11 ' 5 ex parte solvit, (ut cornu) a frigore coalescunt: liquidem co» 11-1 ’ riorttm cftcctuum contrarja: (unt causae. Et quoniam calore 11 quefamt metalla,illa etiam frigore tanquam causa effectrice P' 1 ’ mo concrescant, neccffeelt: de quo Philosophorum Chem> c0 ' rum nullus dubitat,quamvis,ut loquitur aliquando Aristotele* ’ experientia contrarium nobis demonstret: ial enim etiam e -1 ' 0 * re concretum,igne ipso solvi potest & liquefieri,ut sum sacp 111 * ^ per;us,dtctturque illud sal sufibile. Neque Albertus Magnus si 1111 ' mus Philosophus reprehendi debuit a nostro Alberto , quod v« metalla efficiendi referat ad calorem quum de solo calore lT1 ' l s'
it. Sciendum est igitur tef
me intellexerit Albentis, ut ipse putat,
Aiistotc)e,res causa frigoris pati magis dici,quam agere:

videl r • Ad Aubjrtum. 169
q Ua , j5 et ‘siglis cstproprium patientium elementorum nempe a- lec j * cr ['a:,qiia: ambo natura limt frigida. Etenim non aliunde suatFt Ulllt ^'g Us quemadmodum calorem, (cd remotione caloris nt ‘i'& C '" Wl ' ra rdrigddmfincc refrigerantur externa causa, iic.ur ad 'S 11 ' 5 ' Quare licet frigus in mixtis vim efficiendi obtineat:
^'""^peiwitm tamen magis raiet quam ad generandum, t U r, 1C ° 11011 ’ ta '‘‘prehendendi lunt Chcmici, etiamsi dicam na- tai" lm "'^procreationem metallorum egere subterraneo cnlote, dio^ Uam ckectrice causa cssicaciovi,qui misceat,mutet, disponat, j )r ^ <:i ‘ 1t > ac coquat jplorurn materiam,ac tandem longo tempotis pj rric ' l 'iipiam in aurum informet tamquam in ultimum finem. Cor^ llt C ° S ct ' ; ' nl cuminati in eo oportuit, quod vim aliquam ad P°runr c.clestium influxum referant. Illorum enim lernen- ■ tu confirmat Aiill lib. de cado & mundo, & lib.de causis pro- r etatum elementorum, his verbis: Quia prima,inquit, pnnei- * am °ventiaad generationem & itnroductioncm forma: mvi- aquaque re, sunt stella: Sc corpora fitpcrcadestia per motum & Ucem. Ipsa enim lunt,qua: primo movent mota ab intelligcntns, d l)atl 't.\m generationis & corruptionis perficiendam ad coufer- ationem (pecierum & ab iis datur forma & perfectio, & ut vult ‘oloco.iol & homo hominem generant. Neque ex hnciatio- j lc rc &c concludit Aubertus Chemiae artem vanam elTc, fi vi stcl- j? 1 llm coalescant metalla, quum Cheroicis hac vi cadefli frut non ceat. Credunt enim illi cum Philosopho,si motu & luce corpo- 'uii cadeflium,iplonmiquc situ ac aspectu,introducuntur lor- S a 1 a " d<: ' 110, a > idem per consequens & in metallis contingere. e d id fit tanquam ex causa generali ac valde retpora:propinquio- l ctnenim,ut diximus,habent alteram efficientem causam nempi calorem, cujus vi metalla concreta in visceribus terrx dispomm- tUr > digeruntur, ae perficiuntur. His ergo explicatis videndum cluo tendat Aubertus, Sc quinam situltimus ipsius scopus. Che- ’J’iftarum laborem caflum ac irritum eile vulr.qiicni in pcificieiv dis metallis ipsi suscipiunt: negatque aes,stannum,fenum,aut phimbunssqns: imperfecta ab ipsis dicuntur) ulla arte perfici,con- v crtiqucin aurum & argentum posse. Ac primo quidem, inquit, 'ortstat illa quatuor metalla die persecta: Imo veto nos imperia e fle paulo ante demonstravimus multis dc causis: neque nc gari potest,quin arte & leviori p, «paratione, in sua soccie illa perfectiora Sc pi «stant iora reddautur. Recte igitur Anst. 4. Me- e°r.e.6. Sed sen um quoque inquit, elaboratum liquatur, ita ut "ruidum fiat, & rursus concrescat. Nec secus chalybem facere consuevere. Eervi namque faex fubsidet, atque in imum secerni, 'c: ubi autem sxpc defaecatum suit, ac purum mundumque e- a ‘bfit chalybs. At ferrum eo pvasstantius est, quo minus habet
I' 5
exue-

Kfi.m. 3.
»/>• 4-
Mjt. Ub.y. •ay. 6.
t?o Responsio
excrementi. Sed missam faciamus auctoritatem,quum rationi""
—u;~:- i-• .• <• ■
philosophicis hocipliim antea fatis evicerimus, quibuslatis^ perque lohnn aurum perfectum este commonstravimus, cS»^ veroomnia.imperfecta. Addit prseterea Anbei tus,ut impost 1 ^ lern reddat transmutationis artem; Ea qua* arte perficiunt"»^ formantur,artificialia eile, metalla autem nominis notione ac» 1 ' lentix definitione,naturalia esse, Mineralia enim sunt inquit: autem ä solo naturali principio ducuntur,ergo naturalia sunt, 'j*' que ex Aristotele. Naturalia enim effectionis fine principium 1(1 Ic habent: qua: vero per artem efficiuntur, minime, sed extr" 1 ' lccus äi ab aliis obtinent. Addit ut fiimmatim absolvat,arte laut naturalem indi formam, ex quo metalla haberi artificia^ concludit. Age igitur nostrum est officium ista evertere, ut
dem veram este Chemicam artem demonstremus, quae nat 1 *
ram ipsam imitando metalla transmutet. Diximus lupi a ei dici imperfecta,quxiiint in motu ad eam formam ad quam ulm ino dellinantur: perfecta autem,quum pervenerunt ad fines" motus. Et quoniam lohnn aurum ad ultunum terminum ro°' tus pervcnisle & fbininnistccuiulum veram natura: intentione" 1 ’ jam nosollendniuts: ideo ipsum solum perfectum, reliqua ve* roqiuefuntin motu ad fouram auri »imperfecta este conclu"' mus: quoruimamen perfectionem ipsa n.uura lempci pcrleq" 1 ' tur m luo sinu,ut illa tandem,sed longo temporis protractu in a"' rum convertat. Hoc autem poflunt metallici effbstoies testar 1 ’ qui in centum pondo plumbi reperiunv aliquot uncias aigei" 1 optimi, quod illis pro maximo lucro habetur. Sed & in fodi" 1 * nonnullis xris,invenitur quoque aurum,(ic &. in argenti fodinis 1 quod ubi compcienim istarum rerum periti, vel quoties arge"' Ium imperfectum inveniunt, propter indigestionem,fodinas ° c ' eludere conlueverimt.suadenique ut per triginta annos aut pl"' res ita dimittamur,donec fiat perfecta concoctio a calore Cubtef' ranco. Sic etiam scribit simius,in auro ipso argentum vario po"' dereincile,alibi dena,alibi nona,alibi octava parte. Inunota"' tum,inquit Gall. metallo, quod vocant Albiciarenfe, vicefi"^ sexta portio invenitur,ideo exteris praest.quod fit fecundum n"' jiorem aut majorem natura’ digestionem,ut conjicere licet. Cu" 1 enim est completa digestio,tunc aurum invenitur obnzum, p"' iiflhvm,& vere perfectum. Ex quibus patet metalla, quamvis ii nt in quodam termino motus, non tamen este in ultimo, iplaquc Via & transitu este ad aurum tanquam ad solum perfectum. Vb>' 'unque etiam aliqua inventa est vena metalli non procul luven 1 '
tur alia : Vndceiiam mei alia Gra tis in Plinio videntur dicta est" 1 quasi quod alia post alia inveniantur. Sed dicet mlia 1 ""
kntci.tt,tui Anbei lus,Si per uliciiorcin decoctionem, impeifref 1
reduc* 1 "'
r «d«can
sthtdtcr
remex
S 11 * «ic
Clc > sed c ' 11n qu "»Iia.u l’'i>ncs i
j!!‘S 0 ir
‘hnat.i
,T H'n pj-
Mone, fiam m ct mdiu
tc enim ^ stam runi: tisJcfr
calore
ciarm,
Nam.i
COlTlpI
<)»afia hifcipi 1'erfeS ftioni* gent c landet dinata
(Opim
ficit.q >Ma n ; fierno prae st; nfiüs :
re,
qr
ntove
a gcm
Cst.qu
CCt.Ck
»b, fi 1'°» i]

ret Wn n • Ad Aubertum. ^ 171
jlUid t'pr, tUt Sn auv 1,111 a natura, cm' non «pectatur ä fossoribus 'P l, s, pixlcrtim cum si hoc contingeret, multo uberio
17 *
nn CX Ca re quxllum sint habituri ? Respondemus,quaedam eile
'•Iliae m«^n 1 .. r. «A l,Mim i.v
V€U cquxitiimiint n.umimr ivci}>unuv.. r -.
Z X tallorum generationem diversam laciant,no lolum m (pe-
> iMstiM-iotofiK..c Rr U’cundum vcüioncs Of lo-
11 111 miltllLlUMlVIlI MI » \ .- .
ei' cain l' vo pnctatibus & accidentibus fecundum regiones & lo- aC ji)j , 11a j. ^'"uus oiiuntur. Quemadmodum & db^hsicantur ani- c ’ jj, . 1 j ()i l ‘ l ’ t,t si'iibitAriilot.6meanimalibus. In A^^ito enim scor- '*■’ ju ,.j s |? cs ‘'°n llmt venenati,aliis in locis contra: 5c triticum tempo- 11,11 1 - liliis' 1110 * ccuil dum ipsir loca degenerat in siliginem, contraquc !itl,1 l, lll , tr ‘>i<um. Sic de metallis dicendum, qux quamvis de-
% ^' ata sint a natura ad finem illum , nempe ut siant aurum: ta-
CU 1- Pti 11 ^ 10 rk 'S' onum Scmincrarumdivei,(itate, iphmimquecoirli- 1M ' a fi a ° IU ,c l u:v J '"' 1 possunt ad (uum pcisectionis gradum perduci, ut 111 ci ''a a,llllm • quaedam remanent in tramite imperfectionis , le- ia f 'Udum etiam diversitatem digellionis & depurationis. Debilio-
U ll | & ft 11111 c ‘^ orc > liatura quaedam coagulat indigesta , ut plumbum inest 1 stannum : qmedam adurente ac superfluo calore, ut res iSc fer- 1,10 tis' 1 } -st"oddam contra propter ipsius caloris peniti iam Lc agen- neisti s detectum non concrescit, ut argentum vivum. Lunam deniq;
1 vC' c a!or t latis temperato, longe vero tcmperatillimo Solem, ip(a luti' na tura producit, minime egentem aliqua operatione qua perfi- ■qiii- ^' Ullr . ut qui sit assecutus ultimum finem & complementum, a ast' am.ut inquit Aristoteles fecundo de e telo & mundo : Bonum “ Iam ^ 0lri plementum illud unum est, quod non indiget operatione," irnii Tja fiat bonum: & perfectio omnis rertun est in eo posita ,ut "
l 11 ' 1 * n' C ,'.P 1 '' nt uhmium illius complementum. Quoniam ergo im- “
inis- l*a ecta metalla non pervenerunt ad illum ultimum finem perfe- yren' loms complementum propter canfas proedictas: idcoindi- s ce- gent opei atiqnc artis,eu jus auxilio naturam iplant imitando , illa
plu' J,1 dein perficiantur,ac ultimum finem aflequantur, ad quem or-
,tei* “'»ata sunt a natura,nempe ut fiant aurum. Nam m scribit philo- “ iOst' “pluis fecundo Physicorum: Omnimodo quidem ars aliqua per- " tast- . cst.qu« natura non potest operat i,alia vero imitatui . Sic arte ad-
jjiist j Ut a statura,flores fructusque suos arbores producunt, etiam hy-
nti' b erno tempore in regionibus (rigidis,quod ex (e sola nequaquam
'nili Pstestarct natura,ut videre est Heydelbcrgx in hypocausto dopst' st"“* Palatini,& multis aliis in locis. In toto autem Chemia: ope-
iint te , quod naturam omnino quiescere, & solam artem subjectum e i" st'overc dicit Aubertus ,fallillime dicitur. Nam ratione n.uurx ctst' a j", cntls > Chemia est opus naturale, siquidem materia illud ipscun isti' lt >quod decoquendo appetit, retinet, digerit, expellit, perinil- t j' t,<: st n 'umpit,generat Sc informat, praecepto D e i Omnipoten- : ’ llC pc ’ 1,0 tcm l'oic lapidem , cum quo natura informat metalla ■i(.i 1 'pscm permixtionem. Ratione autem minislnij,', Chcn-.i-
• 1,v ca, l.v>
1

jjt Responsio
ca,fateor,est opus artificiale,non quod ars corrumpat, generet ac informer,sed hactenus iblum quod hoc totum liibministret natura; operanti, quod lbla per fe alias efficere non pollet. Natu i; ' enim ad generandum aurum duplici modo operatur, uno, pd * c Lc primo,quum in mineris propriis & ex litis principiis aurum g c " »trat, quo modoimpollibilc est artem imitari naturam. Secundo opeiaturper primo .videlicet quia primo generat aliquod imperfectorum ex iildenr principiis mitia mincta ip(umq l,e ultimo convertit in aurum: quomodo ats ipsam (equitur nat 11 ' rämjfcCo quod ex imperfectis metallis, licut & natura ipsi, a 11 ' i um tandem proci ect. Ex his patet aliquid ex aliquo fieri duph' citer, (cilicct mediate & immediate, cum fecundum Arist. lib. 9' Wta.plui es pollint este materia: ejusdem rei,nempe mediata, & immediata,quamvis oporteat mediatam materiam ultimo redii' ciad immediatam: alio enim modo ex materiis diveilis res di' ■frerf* producerentur. Quoniam igitur ars mediatam & miinC' diatam eandem allumit materiam,quam& natura,illamqi media* tam ultimo ad immediatam i educit, ut dc ipsi natura, hahetqiie unum Sc idem agens, quod iplimi argentum vivum exlpolict, - ,c tandem ipsum transformet: & Iit artis idem finis ac materiat’ nempe ut ex unione istius formae cum lita materia aurum tandem generet: non dubium est artem, naturam ipsam imitando , in milibus ex imperfectis perlectum metallum cöficcic polle quemadmodum & ipsa natura conficit,ut (iipra diximus. Qnoium cum caul.V lint omnes eaedem, neceffirio Sc ipla eadem eile eos demque producere effectus est necelle. Neque cos censeo excii- simios,qui liibjcctum Chcmieomm philofophoium qiixiiintm vegetabilibus: Illorum enim operatio est inanis .quoniam non potest fieri generatio,nili tx proximis convenientibus & nnm c ' diatis. Abj m rebus animalium operationes luas impendunt,pr#' Icrtim in ovo,quod opus Umm, quadam moti (imilitudine ovorum, Chemici philolbphi ovum appellarim: dixerintque ipsum ovum,quemadinodum & elixir.quatuorelementa continere,C' 1 ' jus corticem terram appellant: pelliculam, aerem : albumen, n* quam: & vitellum,ignem. Sie etiam iidem Philolbphi lapidem situm xnigmatice dixerunt unum este in tribus, & tria in uno > quod in le contineat corpus quod liat, animam qux vivificat , & spiritum qui tingit. Hxc xnigm.ua qui non intellexerunt,I'!’ 1 pcrlualcrum ovum este philosophorum lapidem,quod tria in uno contineat,nempe corticem, vitellum, &,aquani, idcoqtic tandem concluserunt, ovum este unicam illam materiam a Chcmicis requisitam,non minus qrtidem decepti quam alij.non animadvertentes minime quadrare hanc materiam educendo inde metallo-
Homo

Ii
Ad Atili FRTUM. IJf
pc° ni ° Cn ‘ m hominem !>cnciat,& bellis,bestiam. Hoc quia ex va nri Cl - luo tum detrimentof ut acccpi) bonus A ubertus,qui o- ea vil Iphite decoquendo, centenos aliquot decoxit aureos, ins'' atUl •'•rein, quali illuni fefellerit: immerito quidem, quum ^ potius aberrant, nec prxstarc ipsius culpam ai s teneatur, ^niis eni m debet jungi cum genere, & Ipecicscum specie , 8c u- ' n, quodque germen respondere luo semini, ut liipra diximus, t P‘? Je, unt alsj, qui fui Elixiris materiam quaeram non in vege- rib lbuS aut animalibus, sed in rebus subterraneis Lc propinquto- , lls ; Dicunt enim artem naturam imitari, idcoque ex iisdem r'tttcipiis ex quibus & natura operatur, censent eile laborandum, “ r gfntumq UC vivum & sulphur, qux audiunt metallorum proxi- 1ai) H'(lc materiam, decoquunt. Sed perdunt tniseri oleum & "ferant, quum argentum vivum philosophorum, non fit illud "'garc, nec etiam"commune sulphur, ut jam dixi. Ecquis enim pollet in mensura & proportione debita consequi intentionem Juturae ? nento prolecto : Deinde argentum vivum si vel minimo 'gni admoveas, exhalat, ac etiant mixtunt (ccernitur, Sc liilphue ^lam non difficulter, quum tarnen horum amborum conjunctio itnecefiaria ad sinent usque digestionis in generatione metallo- Sic falluntur quotquot, m niardiasitis,rntia,amimonio, at - . c ‘sico,auripigmento,lapidetn illum quaerunt, cum sit vel sulphur “ueparabilt omnino,& tamen debeat separari ultimo, ut jam di- ^■niiis, vel minori igne cum separetur, Ihbjectumnon este pbilo - opuieiint satis denotat omnium philolbphomm scriptura. Er- ant etiant qui marem Solem ccnleut accipiendum, seminant Lucani,qux duo amalgainant (liceat enim artis vocabulis uri) cum ' ulgavi Mercurio, & ex tribus unum laciunt, illaquc decoquunt hetnicc,sublimant,Sc ex illis tandem animam eliciunt, quam u)- t!rn ° fixare conantur. Nant a philolbphomm leriptis discedunt, stui satentur omnes uno ore,agens junctum este Lc propornona- tu nt;i natura in minens,eunt (ua materia: dieunque unicam clle [5 n i > in qua lunt quatuor elementa bene proportionata.ut ibi sit hgens & fixum,tingens Sc tinctum, album & rubeum , masculus “^«»inasimul composita. Est ergo,ut etiam supra jam dixi- ” UlS ,qnxdam rertia natura communis & alterat a ex diversa com- fl ' | xsionc,& digestione sulphuris & argenti vivi, in qua est vis mi- ^lalisad generandum mixtum: qux duo agunt & patiuntur ita J''L C1 ,r perpetuo, donec traducantur a forma corporum imper- c 'orum primo generatorum ( non separato adhuc agente a sita '•'teria ) in formam aliam, & tandem pervenerint, continuatis 'Rfstionibus & purificationibus,ad ultimam illam & vei c perfe.
*°rm.im , qux ell sornta auri,in qua estulimus teimiims <J1Us ,ubi etiant agens omnino ä htamatena icparauu Hoc
quii

/.
Cakinati«
II. Seht velli.
sternent. ft~ furatu.
174 Responsio
quid (It multi qimnnt, pauciifimi inveniunt, nut si invencri 0 *’ Thtlofipbtc, prxp.ir.itiones ignorant & intrntioncsphilolbphoi um, quot 111 ” Uptdh «fera- llle j lc j na ex j|) js (blum elicitur per artem,in quibus habitabat p°' tentialitcr per naturam , & in quibus perfectio prima: mater 11 ”' Otrrniaqncmetalla reperiuntur.
Hanc autem illi postquam invenerunt materiam ,piimo cal” 1 ' nandam cenlcnt,& ab omnibus litis Ibrdibus purgandam, cal°' rem restituendo > humoremque innatum conservando. Nant i<* calcinationcChemica nulla debet fieri corporis diminutio, ”” a potius multiplicatio.
Peinde calcitratam materiam, ipsius cralTiticm attenuando» in quandam liquidam lubstantiam ac in litam primam materia 1 ’’ reducunt,quam vocant aquam mineralem, qua: manus non n’ 1 ' dcfiicit. Ttincquc fit unum in genere, in numero non item : jus Solem appellant patrem .matrem Lunam, & mediatore 1 ’ 1 Mercurium :& alteratur corpus lira propria forma, sed nova ”” inducitur immediate,quum nihil iu rerum natura omni spoliatu” 1 (bima repei iatur.
Hoc tacto separant ex ipfii jam soluta quatuor elementa, ill 1 ' que dividunt in duas partes, in ascendentem aut Ipirirualem»^ inferiorem live terrenam : qttx dux partes limt unius tamen”' 1 ' turx.nam inferior est fermentum ipliim figens,& luperior est a” 1 ' nia totam ipiiien vivificans. Harum tamen divisio est neccflä 1 ' 111 » ut facilius transmutentur tandem inter se omnes , Sc pars terre” 1 transeundo, in aquam , nigrescat, & aqua postea, transeundo aerem,dealbetur,aer in ignem convertatur.
Separatione elementovii tacta,conjunctionem faciunt aqua: & aeris cum terra & igne,ut unumquodque elementorum inalter 0 dilpcrgatur,lervataproportione: trilmuntquc liac rationen’ 1 ' utres partes aqux lux, feminx vero novem: Sc tunc tinnle 1”° liinili Applaudit,& par pari gaudet, propter concupiscentiam hxrentix materialis maximx & formae liilphurex. -
Hxc ita conjuncta putrefaciunt.bumido tamen calore ( igne acccnlo, Mercurius separetur, vel in altum letatur prop rel naturam luam spiiiitialrmjut hac corruptione alteretur mater 11 ’» 5c elementa natui aliter dividantur, & regeneratio stiblequ 1 ”” 1. Nihil enim nascitur vel crcicit, ne inanimatum quidem, nili p u ' trclactione facta.
1’ost putrefactionem, ad coagulationem accedunt, atque f°* dem calore tempcratillimo perpetuo materia alterante tam i”' ti insecus qnam extrinsecus operantur , donec materia albescat N perlatum referat iimilitudinem: fitque tum spirituum volatili'”’ 1 «um corporibus «onluatto ac vera congelatio. Album h° c st 11 *
iv.
Ctniuniiie,
V.
futrtsalU«.
VI
(«tgulati«.

IX
Fnmnutru«
„ A T) A 11 1? E R T 11 M. »7f
l c ^ Vs1 cantCliemici philosophi,&liilphur album incombustibi- •J od nunquam ab igne recedit.
5 j|. .r’ «binionem denique se conserunt, nempe ad liibtilis in- t //. “ °uationem & craili subtiliationeni.comnnleendo aquam luam CAmtk Utf 1 ' : ' ncre - ^ lac suum cum terra foliata, moderate quidem, lc albedo & rubedo,bonitas & quantitas & virtus iplius cielc.it tr j^5 c atur, atque coquendo Lc iterum coquendo materia nu-
ill ^ " Ilc materiam sublimant sublimatione tamen non vulgari Vili. J^puolic ab immunditiis omnibus expurgant, coi pus extol- d >° ’ ac ipsum Ipirituale & (pii itum corporalem ac fixum red- . ®°>|alledinemquc (iilpliuream minuendo, ut totum dcalbc- ^j^ihflime liquefieri postit.
_ Absoluta (uliliniatione materiam fermentant, spiritum cum 0 tCll 'a dealbata,& calce tanquam cum (iio fermento coii)tm- s n “°>aut animam cum corpore incorporando. Non enim poT nt ostendere liias vimires permanentes accidentia ipitim.dia,
11 c umcorpoiilnisfixisconjimgantui,tanquam cum fennouo 1 ’°d reducit libi appolitstm ad liti naturam,colorent Lc laporem,
J ei mutuatu hanc & communem corporis Lc Iph itus imprestio- Crr ',stne qua opus perfici non potest, quemadmodum nec pasta fermento fermentari.
ce n ; 1 i° rcm •'lutent nobilitatem materia:, illam exaltandam x n ent spiritum augendo, tetramque lublitnando Lc lubtiliando, tio 11Js " ra ^ cm 'cctificationem, omnium elenientovuni circuli- Hem Lc veram graduationent ii 'formn , donec ad pcrlccluui an 'plcxum reducantur. 1 '
, ■ UIK Salamandram suant solutionibus Lc coagulationibus XI. «teratis nt virtute angent: Lc cum novo termento m virtute & Muantitateqdque in infinitum. *"■
p ( ^''nnofaciunt projcctioiiem (uper imperfecta,ponderis unius xn 'ptaplma : (ceundum mcdicmie perfectionem. Qu.mto eram prajitti', a 8 ls stibtiliaiur5c tingitur, tanto abundantius operatur: Sclie ‘tturant imitando, imperfecta metalla perficiunt, ac in Lunam a ^o!em convertunt , ex propviaque lplius materia purificata lubtiliata > deinde decoctione & digestione fix.ita , donec C l,um >«ndem in rubrum prodeat colorem: volutilisque iur- g at E t > Lc iterum fixa, donec ingi estum habeat Lc perlecte tin- pid’ Uarn conficiunt medicinam, luumque pulverem, quem !a- V C| .p ni 1 'bilolophicum vocant: ldque vaiiisopeiationibui.dt- a rtls ls . l<; s HIS ,l'>luiibus,vafis,nniltisqiie fornacibus, ut cxpvadictis i “toto 1 ? periti * 0ltc conjicient: quum tamen vcrophilolopho,
*0 loc magno licet opere Iit unica operatio 5 unicaq; via,res as Un «m, Iulus ignis, lblaque lomax,ut omnes illi uno orc
taten-

i7 6 Responsio ■■
suemur. H;ec autem omnia obiicr annotare volui, quo Mas 1 ' 1 Aubettidephilolbphoium lapide Icntcmiam everterem ( o c ’ f bus enim ignotis cuilibet fas elt imperitiam iiiam prodendo , tj 11 g.ubSc ut nudam tum auri tum argenti formam abstractam a I*) concreto (quod tamen iple cxirtimatjmateiiain non este phil 0 ^ pliicx medicinae demonstrarem. Sed (inquit ille) exquanaii' 1 componatur lapis,non curo: attamen quum ens non Iit nati» a le,naturalem etiam formam induere non potest, (ed artificiali solum & tucatam. Polium ego hic provocare ad multorum 1,1 cnitim virorum testimonium : sed ratione potius existimo niti' dum este. Dico igitur metalla vere transmutat», cognolci pC^ sta , non per formam ipfoi uni prxcxistentcm aut introducta^' (hoc enim est impoinbilc)sed per accidentia,proprietates, Sc fy' sionesqua: lequuntut formas: Itaque fi in transmutato metae illa omnia quae in vero repciiuntur, in quovis examine, certe if 1 '; habere formam noti fucatam , led auri vel argenti mineralis jui «nidum est. Nam id quod e stielt operationem oculi, est oculi 1 ;' Scccontmno, ut Icribit Philosophus 4. Meteor. Piaetciea la(^
dem philolbphoruni naturalem elfe demonstravimus , cx ip 1
0
efficiendi ratione: tdque mediante agente naturali, scilicet ig |,c ' cum colore lito naturali,odore, & lorma naturali: qua: sunt t slI nue accidentales , (equentes suam determinatam substantiale 11 ' lorrnarn , arte administrante libi materiam. Ars enim est co1 ! nexa cum njtura,quoniam artis principium est ipsa natura ut Ib 1 ' plit Philosophus 2. Phyf Qua ratione ars potest dici naturalis, |1 ‘ r turaliaqtie iplitts opera: naturales itidem lorma:. Naturales en' 1 " formte dicuntur dupliciter: nempe aut quum natura libi pi*l 1,r rat materiam,& prxrerea introducit formam, ut in homine,&1*'
jude: aut cum ars libi liibminiitr.u prxparatquc ( non ultima N
&
men praeparatione) materiam , quam natura tamen disponit praeparat ad ultimum tiique: formamque in eam introducit, in generatione cerullte & minij videre est. Neque novum l ’ quo.l ais in multis (equitur naturam, multaque naturalia art * componi Sc perfici poliunt: quod etiam innuit Arist.+.Metaph^ lii de Colchotare Sc Calchamo verba faciens. Natura enim 1,1 quit in mineris atramento, nrn generat attramenta: modum a " tem generationis iple ostendit. Testatur tamen paulo post " , duo atramenta etiam arte componi Sc perfici poste. Ars en 1 * quum (it imitatrix natura:,ut scribit 2. Mctaphyf.astnmendo 0 llamiam sciri aut acris ( cx quibus naturaliter illa.fiunt) illam*!" tnmillrando naturae,Ibluticmiluis,, destillationibus Sc coagulat^ I mbus rciicrntis.illa tandem ingeniose perficit, Sc ita perlecte q u £ dem,ut habeant ealdcm proprietates Sc operationes act> v ‘' s ^. j pustivas,quales habent Sc mineralia illa duo atramenta, Id*’ 111 1
ib e oJ1 ,
ln cc l*Olo ptop •tatui
secta
'ium
«)üap
Vcnt;
cattu
«and f ‘am *« fi* sequi *°rc( noin «onfi kem< Sum
QUCc
hoc
natts
dam
filtlu ftion tacti fis i n
dicte
fiisii
Scip
bitrt
ptoc
null ab A «nal Har, lacc lia fitts ctm hile ters t>r« qui hse

j Ad Aubertum. *77
v irione ßlis cernitur. Repentur enim alius mineralis,ut in a °sonia,alius estfactitius,ut in Gallia: easdem tamen habens J^Prietatcs & passiones quales mineralis, qua ratione Sc vere a Juralis dici potest,8c ejus forma etiam dici naturalis & vere per- c «a. Sic quoque de metallis sentiendum. Nam quemadmo- ^ proprii materia: defectus est potissimum in cauia, cur cx rc sapiant non gignatur altera ei similis: sic si materia idonea in- Cn ta est; cauta est praecipua cur ex uno alterum ei simile produ- at Ur. Itaque quoniam arti transmutatorix est possibileinvenitc at 'dcm auri & argenti materiam omnino naturalem, id est fernst illam naturam,argentum illud vivum videlicet,cum sulphu- / 410 coagulatum & commixtum: sitque facile ipsam naturam , 1 u i 6c imitari in suis operationibus,quoniam ipsä suavissimo ca- 0rc decoquit Sc digerit illam materiam, donec in ultimo termi- n ° 010 tu*,ab ipsa ejus agens separetur,nempe extraneum sulphur: insequitur exparte agentis & propria; ac naturalis materia:, ar- sem dsei g,- possibilem Sc vere naturalem. Sed tandem ad istud ar- Sutnentunt confugiet Aubertus: Siauriatgentivc speciem mtro- j* Uc «ret lapis ille philosophicus, illud sibi assimilaret,atque alium 0c modo formaret lapidem philosophicum. Respondeo hanc j^tallorum conversionem este ipsorum reductionem ad quodam medium,nempe ad temperationem, & xquabilitatem illam t' r nmam(qux in solo auro rcperitur)in substantia, colore, dige- 'One,fusione, sonoritate, 8c aliis proprietatibus. Hxc sufficient J ctenus a nobis disputata,non ut de existimatione Auberti exte- t'sin rebus quicquam detraham, sed ut cum, Sc qui ejus libellum "'cteriis silis ornandum putarunt, ostenderem tot acerbis convi- sos immerentes proscidisse. Dcniq; ut veritati patrocinarer,cujus ot ipsom studiosum este oportet, si bonus est,qualem eum este arbitror. Neque enim haec sunt a me excogitata, sed a doctiss. viris prodita.ccrtissimisqueargumentis confirmata: nemequisquam k/<* «»'».//A **'stirrvct illotum sola auctoritate uti, qux tamen nec ipsa debuit natur*l. Hijt. *b Auberto contemni. Quis enim illos existimet vel temere, vel 31 -c. 4.7,., t* t>ala fid c in-, no bi s arcana, jurejurando etiam sancta, reliquisse ?
M at >c igitur ipsam philofophix partem, quam usque adeo acerbe lac «ssit,improbat,cavillatur,ausim ego contra affirmare, nun- ^am satis laudari ac pro meritis prxdican poste,live ipsa sola na-
| Ut « miracula, qux cx abditissimo suo sinu eruit, juvet nos con- r.f'PWissivc utilitates illius spectemus, qux pene sunt mnumera- 1 c *,pcr illa infinita quibus artes plurimas illustrat. Nam ut cas- ra Prxtcrmittam.vel solius lapidis philosophici virtus ca est, ac qut am * a> ut plcrisquc sananais morbis sufficiat ,& veras aeex- b J lt . as Medicamentorum prxparationes commonstret: sed c lli sordere mirum non est qui impurioribus sunt assueti, aitc a. y»t. M quibus

178
PRyCFA.TIO AD RlGHM
quilniMmwa consuetudo jus facit. Ego veto illuismodi l* 0111 '' nes commoneo vel ut dilcant meliora,vel ut melius institutis* 1 ®, invideant,vel (altemignota non leprrliendant: (inminus ,* 11 ! 1 tamen coi tun conatus morabimur, quia futurum Icimus ,ut°/ tineat veritas,& illas tandem tenebras iuo fulgore dispellens, f ' 1 j gulacujusmodirtipla litnt patefaciat. j
IN Cirri REGIS
MAXIMILIAN! EXCF.LLEN-
T1SSIM/E M A1ESTATI JOANNE 5 DEE, LONDI N E N SI S, IMPERIVM optat FeliciUimum.
IV Ai dua caufa, mea e on ditionis hominem W' l gern tantum tam exiguo donare munere ,a nt ' [ mare possunt,ha amba, nunc, me ad hoc fai E* 1 ' *dum impulere. Benevolentia nimirum ttst vestram Majestatem mea maxima : & muneris tpfiusjdd parvi,tum raritas magna, tmu bonitas haud afpernaust' Benevolentiam vobis excitavere & conciliavere fempit nam ; vestra admiranda virtutes: Qua tanta sunt, ut, s 11 tlJas oculata non perspexerint fide,aliis quidem, vel medi°' cruer credant , raristma, de eisdem, luet verissima,n> lt ' rantibus, sed qui easdem diligenter accttratiusfosunt i otl ' templati präsentes : orationis,[e, dtctiomfs maxima lab 0 ' raturos tnopta ac paupertate fatebuntur ; quam prin oratorie m earundem omnem se diffundere cupiant atiff 1 ' tudmem. Ilujusce rei i ausas, Ego proxime jam praterd 1 Septembri,m Hungaricr vestri Regni Posomo, ahqt^ trahens moram,luculentifiimas easq } varus exploratas d'°' dis,oculariis eognovi testis.
De muneris autemsmole quidem ipsa exigusquod di‘ e ' rem raritate, verbis, quam fieri postit, pane ifitmis; >>ff h mentis indaganti conamine toto ,ouurnt humana vd* duplex, iuque diversasscntenti.ts,cursus (quorum alteri mgiediuntur pleris, omnes ) istac considerandus ratio» 1,
diia>d

M A X I M I n A N UM. 17 9
{{“‘tniprmum, infanti* lonseiloturmulo , Pueritia que : adol <‘fitntttm jam,quod vita deinceps ingredientur genus; animum torquere incipiat optio : tunc, m ancipius jiuuaj al ' quantulum h a fu ant es bivio : ßatunnt tandenr.rrl (vc- r,/ atu btj quidem & virtutis capti amore (ad pbiiojopoan- d,i> n,roto reliquo vita jpacio,nervos contendendos omnes :
' ,f certe,mundanis irretiti illecebris , aut divitiarum
fl' l grantes cupiditate ) delicatam quastitofamve vitam du- C( rc, modis jollicite laborandum omnibus• Et istorum , ,,v tle,profecto vel facilime invenias: ubi illorum (finie- riHs scilicet qui philosophia operam navant ) vix unum Monstrare queas: qui tpfa Pbystca,saltem prima veras de- guftant fundamenta. At,qui ealestium vinum & aäio- titim: rerum aliarum ortusifiatus, obitusque, suent peni- ttu spleniusq, perscrutatus caussas : ne eorum quidem, qui fi totos ad sapientia studia convertere, millesimum in medium adferre, Reff. litteraria potejt. Qiüd ergo, qui, ifiis difficultatibus superatis omnibus , adfupercxleftium virtu• tuni, m et ap byfi carumqtte influentiarum ffeculationcm& c omprehensioncm affirarit,Vbi hunc, in toto terrarum O r- ho (nostris istu deploratistimis temporibus) Magnanimum, vel Vnum HEROA ? Cum juxta prioris nostra (haud temere reccptafnillcstma proportionis progressum : Ex centum SINCERE PHlLOSOPHANTIUM MYRIA-
disus: At ex promiscua hominum sortis, Cenmyriadum millibus, Hunc Vnicum FELICISSIMUM foetum exspectare debemus. Cujus fic demonstrata Raritatis Hieroglyphicum Typum,ad Pjtbagon- c «m (di& am) appingamus liter am. Vbi vestra Excellentia at tentius intuenti, majora fise ( consideranda) offerre videantur, Mysteria : ex nostris hoc modo descripta Ctfmopd- l,t >os Theoriis .
M %
ttpan-

i8o
Pr^fatio ad Regem
iooo
abtssvs
1000900
ym
TTPANNOS si N E T M A T I K Oj,
^AdepsiS>M»flO it 1$ |
So^of IOOO'
■si £ R, <pt\or6- <p6f
JOQOOOO
1000000000
Fr* m
\Solic$tu-
do
IOOO.
TERRA
OP
Aboles
ARBOR
Pueri
Infam
A QVA
TIO:
C E N r I A.
raritatis
T IA.
T I A.
In quo nunc triplicis istius (philosophica) explicata t*' vitatis gradu ( dementißime REX ) optarem quidem I* 1 meum ejfe, cenferifc munus : vel ipse, qui artium maxiti *'! rum, rerumqffecretißtmarum cognitione excellis & abuti' das,facilipossis affequi conjectura. At in infimo primoqd phtlofophandigenere,statuere: non id d me arroganter e) 1 faäum existimo. Et fi ab humo altius interdum videat* j caput levare velle : Ex eodem ergo & Bonitatis gradu sfc' | durus uberes de isto meoJperandos munere , vestra CelfitU' 1 dint polliceri,audeo. Et,hac quoque raritate prrditum tß’ hoc nostrum munus : Quod eo genere scribendi,uffi ad eti' tremum orationis filum , contextum eil, quo nunquam, hodiernum ufy diem,aliquodfuisse absolutum opus,ve! ditione accipere potui , vel ex maiorum intelligere monti’ mentis.
Hierogljtpbuum etiam licet appellem, fubeße tarnen v lumen & robur quafi Mathematicum , qui penitus exain 1 ' narit,fatebitur: quod in tam raris faditart rebus fatis cjr rarum liquet . An non hoc ranm,quafo,Aftronomicos vulgäres Planetarum thar alleres, (ex mortuu aut mutis,aid
sal«*

f , »'' It
p
" I i '!
6 .
s Maxjmiuanom. r8l
Wem quasi Barbaris ad banc horam notu-,) jam vita tm- s Ut immortali-. &in omni lingua & natione , propriat e i°quentistimt explicare pojje vires ? Cui etiam acce- lt & istud valde rarum : externa eorundem copora»ad n Wtcasiamfuas(optimu argumentis Hieroglyphicts) ejfe r * v °cata reflitutave Symmetrias. Quafi, vel eadem fu tf- y nt olim, apud Seclum prius: vel tales fore nostri optaf- ' ent Maiores. In Ecliptica Dodecatemoriorum notis,quam n ° Vo ,felicis idem praftare tentaverinm fuccejju,&id Vl dere ut ett rarum, ita novum prorsus. Et hac omnia in Un Ko,eo% Mercuri ), charactere llteroglyphuo (acumine 1 u °dampramnnito) includi,ett omnino ranßtmum. Vere er g»,ille, nobis totius Astronomia restitutor & instaurator n °minaripoteH : & nostri IEIIO V/Etn hoc genere nun- ut Sacram banc scriptionis artem , vel Novam conde- n m»t pntnt: vel exinäam prorsus, & ex omni hominum memoria deletam,eius revocaremus monitts.ldque,d nobis,
" 0c *ft salium modo , ut placidtßime , & quafi sua sponte, tiieroglyphica illa interpretationes omnes, fest in medio po- *ant : Violentum nil, vel improprium quafi per totum videri opusculum potest.
Et hac, ita Londinenfi nostro Hermetts Sigillo (ad sempiternam hominum memoriam) consignari ? ut,in eodem » ne superfluum punitum unum ? & ad hac qua diximus fi- 8 n ificanda , (longefa maiora) ne unum deficiat punitum ;
°mnes cogentur,maxime fateri rarum. At pra cateris,iUt,
*}ti in philosophia sapientias profundioribus difquisitioni-
^us nomen possunt profiteri suum. Sic enim testtficabun - tUr Grammatici: dum rationes ejfe reddendas,de littera- >u> n formu,fitu, locis in ordine Alphabetario, nexibus va- tl>t ,Valore numerali , alisifi plurimis (qua circa trium lin- Siaruni Alphabeta primaria considerari debent) hic ad- *‘°neri fe videbunt. Vt & alias,tam rarum ejfe Gramma- ,c «w, q Ut Grammaticam unam ejfe scientiam, ab uno l ! ie ndam homine , exalte defendere postit : quam illum, >§ 57 - ' M j quem
9 .
I

i8r PrjEfatio ad Regem
ln speculo v- quem supra m tcrru demonftravinm ranstmtim: Apol°'
tutati*, . .»• _ j.tr. _-. r,..J . i.i.:. . L. ..*./*■ ,rit
mmu,pv^4. t i ce} (J i tm Aefferuimuo. Sed tanta de Inu mtbt couJi* nl
J , ' c - n . • f: - )
p elogia p
gero Buccone mjsteria,qua foluhfima habent (tum ijiius artu Gramm*' r 4 "^ 0 - tH(C : tum eorum qua ejusdem eruantur auxilio mjpertO' rum) in Sctcrofandis D E l Omnipotentis fc npturu fundamenta ; quanta nec libro explicare magno queatiii nec locus iße jam requiret e videtur. Neque mireris i0 Romanorum Rex inclyte ; me, alpbabetariam htcrafut* 111 magna continere mysteria, nunc obiter referre: Cum ipj e ’ qui omnium myßei torum Anltor estjolus, ad primam & ultimam, fcipjum comparet liter am. (Ouod non m Gr* ct( solum ejje inteliigcndum lingua : sed tum m llcbraa, tu,}i tu latina,variis ,cx ane ista > demonjiranpouttviu.) quanta, tum, debe.ait ejje , intermediarum mysteria ? ^ non mirum, hoc,in lueris fu conflare: cum & visibili*^ invisibilia omnia : manifesta, & occulttjsma (natura vu arttjabipfoluo emanantia, ad ejus Bonitatem, S*p lCl> ' tiatn & Potentiam , ptadicandam , celebrandamque aU°' bu,diligcnttfma indagine sunt perlustranda. Inde , c f mdRom.c.i. tufationc omni carere llumanum Genus, docebat Paul« 1 ' Lnamfi, nullum aliud dc Inis haberet scriptum iuon>m c K tum ; quam ex Creatione , ipso digito DI I, in omnibus est (x arat uni creaturis. At, hoc nunc non ago ,cunostusst tl ista ab omnibus requirere velim Grammaticis: fedipj° s ’ qui rerum abdita eruere mysteria laborant : cum,testes /<*' iere nos,rarum quoddam m hoc genet e,(ex nostra MoH*” ' demonstrasse exemplum: tum amice admonere ; priw^j IMystiiasquc, llebraorum,Gr<ccorum,&Latinorum littst] d Deo solo profectas, & Mortalibus traditas. (Quies 11 humana jactare solet arrogantia) carumep, omnium ras, ex punitis,retiis lineis & circulorum peripberti *,( ,nir6 T bdt fapientifsjmoijj dijpofitis artificio)prodiijfe. ’
jA*tth.c.<i. emnem Mofaiu legis sensum,uffcaAlodim & AptcM» ,,n ' pktionem omnium,considerandum ejje , nos docuit <ttei lalcjtis nostri Patris sapientia: quasi in IOD 6"
t

I
| , Maximiuanum. r8;
' e * quibus omnes Hcbraorum litem, Vocales^ consurgunt)
11 titiia considerationis legalis, saäa Analyst : Nolis tamen efl id contrarium ,V nitate apicis chireck, ^^ota manente: trinitatem mona-
j llM co N SU BST ANT L ALI U M , 1 N UNITATE
^Psius'Iod, conspicuam, Amplecientibus:
X RECTA DESCENDENTE LINEA UNA i E T t\ '
D 1 V E R S 1 S PERIPHERIE PARTIBUS, j° N|: oh m a t A m. l'mle fatis enucleate , eodem la- : r e detegimus: primos homines tamstupendam liebrat-
hterarum & Nekjidotbt fahrn am , ex tam mysticis indere principiis,fine prasenti/iimo divini numinis affia- 1 tu >non potuiffe. Qua etiamfi minima eorum sunt,qua vul- Sarium Crammatkorum ponderentur judiciis : dum ta- nit 'n,quo fefe ad omnem literam & Ncsudotht generatio- ntM - &qnam mirabili accommodent artificio,apte a ft- P’tnrtbas considerantur,maxima,perpluraque (absolutis i- ‘ in ‘'gog!a)illos edocent myfiena. Sed dmistts, hoc mo- l0 ' Uterarum istis, & lingua Philosophis ; Mathematicos n tos,raritatis ijtiusnostri muneris, adducam fincerißtmos ß es. Arithmeticus,(non dico,Logißa)an non mirabitur, umet Oi suos,quos a rebus corporaris abflratlos,&feufdi~ hs omnibus liberos ; in Dianeeas recondebat receßtbus', ibi- que mentis variis tractabat actionibus: eosdem, hic in no- ßro opere,tamquam concretos & corporeos ostendi, jieri- que : eorundem animas,formalesque vitas, ab cts,in no- flrosf icerni usus ? An non maxime mirabitur, tantum vi- dere Monadis foetum : cui nec ulla Monas alio, vtl numerus ^ditione accedit: nec intrinsece ad ipsam multiplhan- d,l ‘ adhiberi potcsl ? An non admiratione afficietur ma - Xthla ; in rei & tensus fubtilisiima generalis regula: u- rci - tanqtiam Chaos,propoßtßad omne dissolvendum ^’thrnetiemn dubium,habilis) censum ipsum,& volorem, ß qß'mationm ( potentia in ipsa Re latentis) hic primo ‘P er examine, Denario explicari numero? Accuratis di-
M 4 rijiouti

i&4 Praefatio ad Regem visionis & aquationis operibus (rei ut illa ars prafcn mediantibus prius / Geometra (mi Rex) fibi de artis sua fl* satu plene constare principia (quod valde mirum eft) tfl( ' piet bafitare : cum,hic, in secreto, murmurari, innuifa t!l ' telligef.Quadrato,Circulare , omnino aquale hujus Moti* dis Hieroglyphica Mysterio dari. Archimedisqtttdiftos SH' dores hic, exceüenttsiimo compensari poste fruäu: licet te* 1 ' tatu haud fuerit ipse ajfecutusproblema.In magnis voluffl sat di. Musteus,quo stupore die postit jure affici meritistu” 6 cum fine motu &sono, inexplicabiles, caleftesfy hic itites' get Hamonias?& Astrommus an non perpesti sub dio alg ris,vigiliarum & laborum pcenitebitse makime, cum,bd’ fine aeris ulla perferenda injunasub tello, clausu undist f fenestris ostiuque,ad quodeunj,\ datum tempus,caleftiu c» r ' porum peupboras oculis exattistime queat observare ? * hoc quidem, fine Mechanicis ullis, ex ligno vel O riehst 1 ^ conscitis instrumentis ? & perspeäivus ,sui ingeniystupis tatem condemnabit: qui, utjuxtaparaboliea coniseäio lineam(apte in gyrum circitacia ) Jpeculum efficeret,tn°^ laboraris omnibus quo propositam quamcun% (igni ob» 0 ' xiamfinateria,incredibili ex radiis solaribus vexaret cal°' re: cum,Iste,ex tetrahedrisedione trigonica,linea exhib tur,ex cuius forma circulat a,feri potest ffieculum;quod(V ( nubibus soli subdultts) quoscunque lapides, vel metalli quodcunfo in impalpabiles qua fi, vi caloris ( veristimef»*' xima)redigere potest pulveres.Et,qui ponderum subtili fi 1 ' culationi toto vita tempore insudarit : quam bene,suos i» collocatos este labores,sumptus^ judicabit: cum,hi(^ e ' mentum terra supra aquam natare poste certifiimatxf' rientia,Monadis nostra docebit magisterium ? Haudfi qui rationes pleni & Vacui(argumentum uff ab ipfi s losophia incunabulis controvtrsum)diligentistme vetitis' runt : videruntque,ea lege, & natura ( quasi indistol^y vinculo d Deo Opt.Max.)coordinatas,connexas, & cop^ tas elementorum proximorum este superficies: ut i» *1"^

M AXIM I LI A NUM. l8s
ntre & a< }ua,sursum deorsum , horsum tUorsum,(ex torum unttni sententia ) ducendis mpeüendisve ; hominibus mi- f anda cofidentißime oßendere poßint {variis & illi quidem
,n Vent'n Reip.sunt utiles : ut hydraulicorum totum artifi- **** Monßrat>& reliquaHeronutbautnatopoeetica',ut nunc P acet illa nominare.) At, quod terra elementum,sursum, tn *gt>em,per aquam,ulla machina exantlare poßit nullus tXt ^ a profeßione,ßbi venditabit. Noßra tamen Monadis s tor i*>fieri posse ,demonftrant. O sapientißtme Rex, iß*
*” m ontu veflra, memonafc reponatis Thesauris jecretis- Z 1 ’»», Ad Cabalifiam jam venio Hcbrattm : qui ubisuam ». ' J tc diftam)Geotnetriam Notariacon,& Tzyruph[artusue trtS quafi pracipuas claves ] extrasanila nuncupata lin- g u <* exerceri fines videbit : imo undiquaque [ex obviis quinque , visibilibus & invisibilibus ] huius»[d Deo] recepti aditionis Mjflica notas, characteres^ corrogari ; vel, hanc quofy artem,tum vocabitSanftam\[veritate coaflw, fi i*telligat}vel non ludaorum, tantum;sed omnium gen- tium, nationum & linguarum,sint m&trvrroKiisU tm- uem ejfe Deum benevolentißtmum fatebitur : nullum - que mortalem se excusare pojse, de santta huius noßra lingua imperitia. Quam , in nafirtsad Parifiensts Aphorif mis , Realem nominavi Cabalam,five ra wr@-: ut illam vulgarem alteram ; cabalißicam nomino Grammaticam five n Mypcirequa notißimis literis, ab homine scriptilibus infißit. Hac autem , qua creationis nobis eft nata lege, [ut paulus innuit] Realis Cabala Grammatica quoque quadam divinior eS: cum artium iß a fit inventrix nOvd- *um, & abßmfißimarumfidelißma explicatrix: ut hoc *°firo ali) tentare exemplo > de cetero, poßint. No» exhor- ft fcts, bene scio, [6 Rex] licet jam,in veflra Regia prasen- *ia>Magicam hanc proponere audeam parabolam. Ter- re firt quoddam corpus, Mona s hat noßra hierogljpbicaan i ten tro centri,latens, poßidet:quod,quafit Aüuandum divi-
na potentia,fine verbis,ipsa docet: cui jam Aäuato lunaris \ M S &[*•

l86 PRitfAIlO AD RlOEU
filaris efl[nutrimento perpetuo] Copulanda, influetis
gonetica : licet,ante,in calo vel alibi, fuere ab eodem k 1 ’ fore Separatismen. Uac[net nutu]facta Gam.ua, [ qH‘ 1 ®’ Yarifienfibus, funi thc y&K/aiis yaia.v interpretatus: id fi’ matrimonii terram:fivc influentialts con/ugij,terrester. gmim] fu]ier suam nativam terram,eadem,ulterius nuO 111 tioh potest,vel irrigari, quam ad quartam magnam vct(§ Mctaphjfiiam revolutionem completam, quo finito f r °' grefimn : quiatuif, in Mciamorphofin, primus ipse abib li \ rarifitmc que,post , mortalium i onjpn tetur oculis. iUt > J Rex optime,vera elf, toties decantata [& fine feiere] M*' goriim Invisibilitas : qua [ut posteri omnes fatebuntur n ui ' n gut ] uofira esi Monadis comesa theoriis. Expcrtifi» 111 * Medicus etiam ex iljdtth ,fa ; ilttue Hippocratis M)fiic Ltb. dtfl&tib. a sequetur voluntatem. Si ter enim Quid,cui,addendo * 11 auferendum (u: ut, ipsam artem sub maximo Moti du n ostra. i ompendio, & Medicinam ipsam contineri , l 11 ' bens deinde fateri velit. Bcr} liifiit tis, hu, tn lamina Cf]' Jlalhnaomnia quicfnb < ,t/o Luna,in terravcl aquisvct' fantur, exacitfiime videre potest: & in carbunculo fi v( Dttt lapide, aeream omnem & igneam regionem exfi 6 ' rabit. Et,fi Voarchad»nitco > noßr& Hieroglpphica Mo> ut ' dis,theoria vigesima prima ,jattsfac tat, Voarb Beth A^ 11 ' mothfiei ulandmn ministret : ad Indos vel Americos, illi cjfe philosophandi gratia,peregrinandum,fatebitur.
Denique de adeptivo generefquicqtiid vel AriotonA rS subministrat e,vel polliceri pofiir, vel v iginti annorum i> !,t ' ximi Hermetis labores sunt assecuti) licet ad Puristenf 1 ’ sua Monade peculiari (anagogica apodixi illustratum ) lias scripserimus: vestra 1 , tamen Majestati Regia conftAU' ter afferimus,id omne,analogia o nostra Monadis btcrogty' phica opere,ita ad vivum exprimi ; ut similius aliud exi’» 1 ' pium,humanogeneri non posset proponi. Quod,insetpfi l,lh dupliciter,traducere debet : ipsum,scilicet, dignificM gi tire opus . & operis imitari dignificationem.
u.
>z
H-
^Am. ijö 2 .
Vulg
tlieo
<■0111
des
fing
stra
L««
ßpi
tllit
Up
bm
nie
>Js
e at
Ait
go:
tut
rit
na
aL
m
ce
H
9 '
/-
ei
n
x
•i
t
t
>
N«» 1

M A XI M 1 L I A N UM. ^7
fiitif a me ; imo vereor fi hac hominum audnct , ne plusfuis ; de raritate noflri huiufte. munem ll( oreiu ht >fjc Aidimfnpluu inclyte diadematis honore) l0, “ euas lu-x o Maximiliane : eiusdem limitibus ejujdcm u pmin bonitatem. Satu ergo jit , ( Regum omnuini decus J'Hgn lare)hoc nojirum munus,dum,iam ejje rarum demon- r avertnius diiigentius,neminem tamen (litet invidxhn- petulantia maledieentifinnum quidem ) avem est' Ac- stpicam nui (sit are pojje. Taut um profecto abcfjc, ut yuste, indignitatem ferat calumniar, modcstißtmt omnes 'puntijstiuify fatebuntur philosophi: quod non dedigna- Autut illiquidem, una mecum,laudcs d? honorem ilhRboc- n ‘tt au mgere,ex cujus (olius misericordiis alis , mrtjsimas *ftas omnes eum timore & amore extraxerimus tbeoreii- la{ plumas : contra nostram per Adamum introductam nu- ditatcni: ut eisdem, ignorantia asternmis quibusdam fri- Z^ibus, multo resisteremus alacriores : & errorum ttirpi- tu dinem,d pbilofophantium tegeremus oculis ; honejLe I e- rita tisstudiofifiimi. Et quamvis audontate aliqua huma- n a,nullo modo,hic fumus freti ; fieubt tamen, antiqui fimi alicuius philosophi, opportune poterat nostro ttiustrari lumine,aliquod notabile ditium vel scriptum ; ibi,illud amice nostris exhibere posteris, non recufavimus. Veluti in Menuetts , ostants , Pythagora , Dcmoiritt, & Anaxagorx cjaibufdani Mfsteriü: in qux , ex nostris bkroglyphuis de- /‘endimus demonstrationibus, non tanquamab illis,fidem Mendicantes in istis- M istam tantam raritatem, na, hbique coniuncla comitatur bonitas: ut nihil,vel aperte teile, in b 0 c libello d nobis este positum, protesiemur, huod non idem honestum, sincerum, dignitati humana, a P<umsi( : pictam perfeäißima religmiscf vero studio u- t, i'ßimim. Et ut certe in tam arduis Mysteriis
n ° B potest, nist ille,qui,eorum perstdtifimam habet omnem Mplitudincni: ficnemo citius infantiam suam,malitiam,
V e l arrogantiam proderet,quam ille,qui, quicquam eorum
qux

i88 PRiEFATio ad Regem qua hic vestrasapientia commendavimus,vel tanquaM $ , pium condemnare,vel tanquam frivolum reiicere attd t,( Cum rei,cum nullum vel judicio acutiorem,vel usu exptj' tiorem : vel auctoritate potentiorem ; vel sinceritates Itorem ; adducere quis poßtt testem, quam summus ide^ 1 ' gum Rex omnipotens, Regem fecerit Maximilianunt e,t ergo mihi vestra August aMaiestas instar aliorum omnit>#' cui hac nostra, probata este, haberiquerata,non foliis’ trtbolariorum multorum obturabit ora Grammaticaftis tum - sed etiam, multorum pbilosophantium eriget an 1 ' tnos: vel humi, tam, propter tantorum Mysteriorum f rt ' clamatam incertitudmem, jacentes ; vel propter rem& raritatem imperitorum superba timentes judicia, df bona cum malis (temere, promtsiueque,ex nomints solay tnihtudine ,) condemnare solent studia , cum maxi »' 1 deplorando(interdum)optimorum librorum interitu, qttf rum utrumque, Reipublica Christiana , plurimum ,vat^ temporibus, attulisse detrimenti, claristtme constare P S ' test ; apto nimirum ad tam magna tractanda, capessens que ingenio,velpriori ratione perterrefacto: veljam,q< il ' dem,cum progressus haud mediocres fecerit,rustice etufl e,1i , & superbe, ab imperitis judicibus,universo tam nob tam% divino Mysteriorum condemnato studio. At alte ntisect loci,singulis scientiis honestis,suas comparare attid'
las falsas Hias quidem, umbr atiles, odiosas, molestas ,1101t 11 ' nuntque societati inutiles . Quas falas, & ea ratione q Uit vulgares captant homines & exercent: non vulgarisol u,,> sed sapientistimi cuiustfo judicio explodendas , condemnati' dasque,&fateihur ; & ita diligentißimesmi ,'nos q u0 ' que,suademus. Sed,qui, Corpora illa, vel esse nesciant,vel ubi,vel qualia sunt ■, quorum ista tenutßima sunt utnb r *’ quomodo,illi,hominum non vulgarium, non vulgaria c° n ' dtmnarestudia, vel audent, vel saltem jure possunt 1 Via f Justitia . Vim uique, quodsuum est, sic, tribuatur,in st 1 * Vulgaribus sciolis,artium magnarum umbras non sectatttt - bussolum ,sed easdem etiamseler atißimc anentientibw
adulti'
*du *» «.(
( Ui
ve/,
eri)
inii
fu»
corj
fifi
diq,
init
Si»,
fap,
na mu qu,
H
Mh
Uti
diu
hoc
m
k»!
h ej
tu
Se
p»
*n
M
d,
i «i i di

Maximilian um. ^ l %9
^Iterantibusque: nugas errorum , omncnifo adscriba- »J« impietatem: atin honte filidü^studiis provectioribus trieft umoribus tum confirmatis , tum sua integritate s art ßmti : vel,vtm(ob levemvulgi calumniam) inferre .
eorum in odium vocare nomen , ftudiaque : vel in dif- (Tln ien,vitam : non filum inhumanum id mihi (o Rex) sed ,h,u ftum & quasi impium videtur. IS! am, ut corporum quo- tUr ncunque,omnes ubicum^ umbra, communes cum ipfis Ctr poribus Terminos habent: {quod Mathematicis ectno- f j ßimum ) eodem modo ,& hic, phrases loquendi , fcribtn- *fie : umbru»vertsty ipfis corporibus, communes effe perdunt Sophi, vbi , imperiti , temerarif, & praf miptuofr ^flnia, umbras captant filas, nudas , & inanes: dum ipfi hpientfores philosophi, Corporum filtdafruantiir doctri- Ha c> fructugratifiimo. Sic% vere, illud, usu venire vide- Lw - ^: ut iliis,id quod habere fi putabant, ( umbratile ) tan- 9 # <»»b non solidum &sincerum,ex manibus eripiatur ,ju~ flißime : & corpora tractantibus,umbrarum omnis Jit con- j te ffa honesta legitimas comprehensio & cognitio, epßodc- igitur oportet, (o Rex,) inter Vmbram & Corpus: & u J r *usfy distinguere fines,vires,&ujus, lujtitu täe est Gla- hus, Regius, lmperatoriusque : cuius, ut alia multa, ita & hoc,ect prostare divinum munus. Et arte profecto quadam, ,n terdum:ipfi Sophi,Vmbratilesfiguras, intra ipsorum corporum sinuosos anfractus libenter admittunt: ne asinis in hjpcridum hortos,ruditer irruentibus,electifiimaprabean- {t *r lactuu, cum illis sufiuant cardui. Ignosces mihid ' , mundum , de iniustitia (ex Christi auctoritate ) ar-
1 Meriti. neque hoc,ullo modo,hoc loco,hiis temporibus,tuo fr *firtim conmemoratasaptentu parerga censeri volo ; tn>0 superflua quidem. Atfr hac hactenus.Hunc ergo meum ^ un adisHieroglyphicafoetum (conceptionequidem Lon - i ttl *nfim, nativitate vero Antvvcrptenfim) vestra fire- n 'ßi>n<t Maiestatt, humillime offero: obnixe a vobis conten- 'ut eiusdem non dedignemtni, nunc quidem,fleri Vn >pater; pojlverb, cum erit & atatt grandior ,&fid«
i

%
jüa comnutHdabtliory in vcfirasempvr vobi* ntji;rvif e H prajentia. Pto vestro deinceps egoeundou habest ^ clenientißtme Rex:qttt,ut milu vijuses toto partus tcWf re blandißtmo ajpetlu,ame oculos versari nuas it.f , e* ! ' ttone,faule mihi expeditum ß bums tu hu ein cdiiion:s> a nappAnt boremfeusti. Kam qrtem auuosprttts continuos a fc‘ftd r ’m'untjtrupro- mente ,gest.mmea,uindci,i incredibili vcfira adiasd 111 p*dtumat,cu, mtervauum, virtute ntaguetica , duodecim solum die 111 * Jpacio,in hanc communem auramplacidissime fum en '** txsApb. }2. Quod,felix fattftumfy ijje.tum veflra Augusta Celfitu^ 1 tum ardcntifiimis meis stmerißinu veritatis fluitis , ( } f.
190 P R M F A T I O AD R E G. M A X.
ptdiumattcUj intervallum,virtute Magnetica , duodecim solum dn' !t
omni femper exhibeatur, decantetur f creatura. Anien- Antvverpia:, Anno 1564 . Januarii 29 .
TrPOGR^PHO
CVILIELMO SILVIO AMICO S V O singvlakt,
Joannes Dee I.ondinensis S. P. D.
V ides amice mi, optime cuilielme, quam unie e cb^*!
pr.ulanßnnas habeam, illustristmtt Regis M<iX l,, \[ i hani virtutes,cui ex cordis meis scriniis, rara, excellas ; fimacjj communico Arcana : eas ratione,illi communi (,t>> ( da 1 uravfut etiamplures per terrarum orbem(cum in el, { honorem, propter eximias suas, Regiasfc virtutes: tui» alit ex illo libi cxemolum tanixnt ' aut eV Reoitr saoienm l
fime vacare Regnorum gubernaculis: & philofopH 0 ”'".
wß«*
potest)plures, inquam, eisdemfrut ; vestra diligentia > , fide queant. Duo igitur sunt,qua mihi es orandus me.unum,ut ubiq ; accuratam meam,in lit er arum vas' e te, punitis, liuAs,diagrammatibus, schematibus, nU>ne ^ t1 »
Htin
t

Ad Typographum.
191
omni 1
jJ um >quodege(r>eintm)pepw... -.,
corpus ; Typographie negligentia,vc!munium, vi tfornieprodeat in lutem : indignum siquidem, Rege ran- 8 ' ln dtgnnm veresthilofophantium jiudtis, r laborth-. pios/ri eopenitijstmestapijiimcquc examinando, toliocau ■ °‘ tnt 'Maximis.Cavere tamen Jans, de i jio, mihi raleoi, Jortunio, dum te elegi, istim novit er nati operis paren- ^st Typographien m: qui omnibus modis, nitidum,Juisij, fle CO} npofitum membris,tua creatura,emittere potes, fundum,quod a te prastan optarem, haud ist leve id. Widem . Nimirum, promtjcuo ut hominum generi, hos ce, n! dlo modo, m manus des libellos . Non quod illis ego hac V* l dtm,vel meliora,invideam: Sed hoc inde ori turum ma- 1 JKjpicans : Non solum,quod ex ipso labyrintho ,fe mtje- tl ' n >inquani extricare poJJunt : (Ingenium interea tn- (rt 'dibihbus angentes modis ; pejs'imefe fias projptcientts Tet familiaris negotiis )sed etiam, quod altis quoque, (illis tn Vw»i)vel, ingredi suadebunt iter : vel de eiujdem , vehit u'explorata, certitudine,sceleratissime ementiemur ; im- Pyiores,hom 1 numq, larva : Vel denique,talia Dei Magna- a ' c ffe,negare ■, aut me am, rabidiJiime accusare fince- ,lt atem audebunt: nunc tandem dejperabutfdi ; Vt, primo, ><ec Mysteria,cum maxima prafumtiont aggrejii sunt temerarii, At in hoc tanti momenti negotio,Ji te bene a >n »ltts lam annis novi (vel propter amuitiam nostram-. W Reip, Christ iame utilitatem-, vel saltem propter ipstus ftyuntistima Maximihani Heroicas virtutes, qua nihil Ct »imune cum hominum vulgari habent forte) cavebis,Jpe- r °>ne fidem tuam frustra reqmfiviffe videar. Cavebis tu Wdem; c ir per tejionestisthni omnes librorum mercatores, '■deas.
ExMusoo nostro Antvverpicnsi:
An. 1564. lamia, jo.
MO-

ch
*91
M o
NAS
MONAS HIEROGLYPHlCi
IOANNIS DEE,LONDIMENSIS, thcmatic£, Magice, Cabalistice, Anagogi- «que» explicata.
AD
Sapientissimum
ROMANORVM, BOHEMIiE, ET HVNGAB.WE RtGEM ,
MAXIMILIAN UM.
THEOREM A /.
*E r lineam rectam,circulumque, prima, simpkifl' 1 ' 1 ! J que fuit rerum, tum, non existentium, tum in natjj r i latentium involucris, in lucem productio, rep‘^' c ^tatioque.
TUEOR. II.
A T nec sine recta,circulus; nec sine puncto, recta artifi cl ° fieri potest. Puncti proinde,monadisque ratione,res, Sc esse coeperunt primo: Et quae ♦
~ ' fue-
peripheria sunt affcctx.fquanriEcumque rint j Centralis puncti nullo modo carere possunt ministerio.
s
Monas. H i eroget p h I' C A.
THEOR. It
M Onadis, igitur, Hierogly phic® cö- (picuü Centrale punctum, terram refert; circa quam, tum Sol tum Luna, reliquique planctae suos conficiunt cursus. Et in hoc munere, quia dignitatem Sol obtinet summam,iplum, (per excellentiam,) circulo notamus integro cen troque visibili. r T 1
THEOR. IK , 0 ,
L Vnae Hemicyclium,licet hic»solari sit circulo quasi 'priulque: tamen solem tamquam dominum, regemqu« s u ‘^ n observat: eiusdem lorma ac vicinitate adeo gaudere videtur ,* 1 illum in Semidiametri aemuletur magnitudine,(vulgaribus apP . tente hominibus, )& ad eundem, femper suum convertat l* 1111 .^ solaribusque ita tandem imbui radiis appctat^utinfundcmfl
tran
E
l(<
«tim
Olli
put
ilct
tep
0,11
>cs
Xir
»J13
ftu
l Ul
cte
cte
co
EI
H
B
si,
ti

tl . Hieroguphica. l-;
0[J s ‘°fmata ,’toto dilpareatcado: donec aliquot post diebus, ' llla ^' ac qua depinximus,appareant Corniculata figura.
E t THEOR. V.
^‘Unari certe Semicirculo ad Iblare complementum perdu- ‘rii ° ’ est veljx-re Lemane dies unus. Sit ergo pri-
s,quo lux est facta Philosophorum.
TUEOR. f'I.
^ ‘ crn ,lunamque,rectilinex cruci inniti, hic videmus. Qua:, jj ‘l’!” Ternarium, tum Quaternarium, apposite fatis > ratione kpuficare Hieroglypluca potest. Ternarium quidem: ex dua- p s ^ Cl ^' s - & communi utrifque, quasi copulativo j nt ‘°- Quaternarium vero: ex 4. rectis , inclu- ntl “ us Angulos rectos. Singulis, bis, (ad hoc) petitis j (sicquc, ibidem, fecrctilfime etiam Octo- ,lrius ><c offert; quem,dubito an nostri praedccesso- s ,magi, unquam conspexerint: notabiique ma- ‘me.) Primorum patrum.öc sophorum Ternarius,
‘■agictis,corpore, spiritu, & anima, constabat. Unde, manifc- l 'm hic primarium habemus SeptentMrm. Ex duabus nimiis" 1 rectis,& communi puncto: deinde cx 4. rectis, ab uno pun- °>scfe, separantibus.
E theor. Vll.
Cernentis,extra suas sedes naturales,dimotis : sii os ad easdem reditus,naturaliter,per rectas facere lineas, dislocata: eorun- . c m homogenes: partes experientem docebunt : absurdum gitur non erit, per 4. rectas, ab unico puncto, individuoque in ontrarias excurrentes partes, quarum Elementorum, (in quae ementata,singula,tandem resolvi possunt) innuere mysterium, oc etiam notabis diligenter; Geometras docere lineam cx puncti fluxu produci : nos hic simili ratione fieri monemus: :? lur > Elementares nostra: linent,cx Stillx.ctanquam puncti Phy. '‘ci)contmuo casu, (quasi fluxu) in Mechanica nostra producantur Magia.
THEOR. RUI.
sj Uaternarii pvxterea Expansio Cabalistica, secundum usita- ' s s££ Numerationis Phrasin, (dum dicimus, Unum, duo,tria, stuatuor) Denarium fummatim exhibet. Ut & ipse Py- "agoras dicere solebat: Nam 1.2. 3.6c 4.decem conficiunt. Non ergo.CRuxRcctilinea, (id est, Vigesima & Prima Roma- siv ^ tera ) ex +■ 6“ri rectis judicata , ad D e n a r i u m
Nufieandum, ab Antiquissimis Latinis Philosophis est alium* Vini r^ 0cus c riam illi est ibidem definitus,Vbi Ternarius, ‘uam per Septenarium ducens, illum statuit.
Vtl. 2. N
THEOR.

rc>4 Monas
tueor, ix
H Oc autem nostrae M onadi s , Soli, Lun.« que , opt ' 1 . '
liirf
l convenire videbitur: cum eorundem per 4 . Elementos 11 . Magiam,Exactissima in snas Lineas fuerit facta S E p a R a T Dcmdequc,per earundem Linearum Pcriphoras (Ad omnis cn ' datae lineae Magnitudinem licet Circulum describere: per G f metriac lcges)Circularis,in Complemento S o 1 a r i, fuerit coNiuNCTio. Tunc enim latere non potest, quantum nos”. Monadis,Soli,Lunaque,Crucis Denaria insct^ Proportio.
TUEOR. X.
D odecatemorii Arietis, omnibus est notissima, quae cü f Astronomorum usu ( quali Aciocid« > Acummataque r gura ista: —-- Ut Sc ab lioc coeli loco»Triplicitatis notari yVy Exordium constat. At ignis ergo mi*'** rium (in ' hujus Praxi Monadi s)requiri(ignifi^.
dum,Arietis adjecimus Altronomicam notam. Sicqueb‘ c
I Lu N A.
f
rm
I So 1.
Elementa.
6 N 15.
ter, nostrae Monadis, unam absolvimus Coi^p sideratione Hierogly- phicam: quam sic volumus unico Contextu Hicroglyphico 1 proferri.
Monadis Istius Luna et Soi , sua s E f* RARi volunt Elementa, in quibus 1)5^,
RIA VIOEB1T PROPORTIO} ID QUE IGNIS MINISTERIO.
TUEOR. XI.
A Rictis Nota Mystica, ex duobus Semicirculis, in coniO 1 ^' Puncto connexis,constituta Aequinoctialis Nycthcmrr* * co aptissime assignatur. Viginti enim Si quatuor Hor.it 11 ' Tempus, AEquinoctii modo distributum, Secretissimasobn r denotat Propoitioncs, Nostras dico,respectu Terra:. TUEOR. XII.
A Ntiquissimi Sapientes Magi quinque Planetarum nobis t r * didere Noras Hieroglyphicas: Compositas quidem on 11 ^’ ex Lu n a; vel S o l 1 s Characteribus -. cum Elcmcntoj 1 " aut Arietis Hieroglyphico Signo. Veluti istas, quas hic vid<l figuras.Quas singulas modo Hicroglyphico,ex nostris prius 'pl Fundamentis,non erit explicare ditneile. At primum, de >>s ^. Lunas habent Chaiactcrcin, nos nunc Paraphrastice
de

Hl ER06IVJHICA.
w
Ü1
Saturnus,
L
of
lupiter.
Z
LjL
Mercurius.
!
i *
Mars.
Mercurius
. °>aribus deinde. Lunaris nostra Natura,dum per Ele- 5 nt orum scientiam, circa nostram semel revoluta Terram.
e |<Rnus mystice dicebatur. Et eadem de causa. Jovis quoji «habebat nomen: istamque retinebat figuram secretiorem.
' Minam, tertia elcmentatam vice obscurius sic notabant. MUfm Mercurium vocare solent, k . Qui, quam iit Lu- j. ARIS > v idetis.Istum, Quart a Re- volutione produci,
. Ct Qll'dam velint Sophi: nostro Secreto proposito
m «n,non erit id contrarium ; Mo- do Spiritus Puiiili-
b'rf\^ a ^' cus ' l° co ^unae>Aku- tcutam administra-
ci!i ^ua virtute Spirituali,nobiscum Soiu s,per Mediam
\is J)
f
PUfiifimamsim- r'tistimamque * nobis prarpa- «^tam Terram
Geogamicas _
iämattenm dUCCnS ,mpnmcns st uc figuras j vei illarum loco . il- THEOR. Xlll.
Aftis ergo Character Mysticus,an non ex SottsSc Amentis Hieroglyphicis est conftatus ? elcmentali(panim)inter- ^cniente Magisterio ? Et Veneris, quaeso, annon ex S o 11 s, 3 c elementorum pleniore explicatione ? Isti ergo Planctae, S o i a- n E m respiciunt mpupog*» Opusque *A>*^»wu;eVi«5: In cuius Psogreslu fit tandem coipicuus Mercurius ille alter: Prio-
* ls quidc uterinus Frater. Lu nari icit. Solariq; Elcmen-
'°som completa Magia,ut ex' pvelfissime nobis ipicHic-
j. Slyphicus loquitur Nuncius I modo in illum oculos dc (If" aurc mque illi praibcrc’ attentiorem velimus. Et,
L üt u t>Ei,)iste est rhilosophorum Mercurius, ille cclebem- ^^Microcosmus &Ad am. At solebant tamen expertilfi- ll °nnulli,hujus loco gtaduquc Soi em ipsum ponere. Quod
N 2 nos

ry6
Monas
nos hac nostra aetate non postumus praestare 5 nisi Ani*<*
aa ratam,
huic Off
t
&
GT
9
'i
I.
t
A
%
O
aliquam a Corpore , arte P yronomica fc X£vtr6K0£*XMtu praeficeremus.
Quod & factu est difficile: & propter igneos, fulphureofq; quos fecum adfert halitus,pe- riculosiffimum. Sed illa,certe,
Anima, mira praestare poterit. Nimirum,tum ad Lunyr, discum, (Vel Mercurii, sal rem) Luciferum; Imo &■
Pyroenta, indissolubilibus ligare vinculis. Tum tertio (ut volunt) loco, (ad feptena-
Tottm sistro- rium nostrum complendum _
nomi* „tfe. numei um)folem nobis istum exhibere i'Iulolopiiorum. Utoh 11 ’ 1 "ornia '***' ^"oi um Theorematum arcanis, significandis; videte quam 4i ea t erhei- uctc.quam aperte nostra: Monadis Hicroglyphicx, respondeat A salit. natonna ista.
THEO ii. XIK
E X Sole & Luna totum hoc pendere magisterium jam hoc c^' re confirmatum est. Hujus,etiam Termaximus ille Herm cS ' nosolim admonuit; Ejus patrem Solem, esse, astcrens: Lun- 11 ? 1 autem,matrem: nutriri vero scimus in terra lemnia Radiis ni' 1 ’!' runi lunaribus & solaribus, lingularem circa eandem exerce»"' bus influentiam.
THEOR. Xr.
S Olis proinde I.unxque circa terram labores, Philosophis p r ° ponimus considerandos. Hujus quidem,quo modo, dm 11 !" ariete versatur solare jubar: ipsa tunc in proximo (scilicet ta» 1 ' 1 ' signo,lncis novam recipiat dignitatem: exalteturque supra m 1 ’ 1 ' tas sibi vires. Quam (prae aliis notabilem magis ) I .uminariu» 1 ) vicinitatem, charactere quodam mystico explicabant vctcreS’ tauri insignito nomine. Quam quidem Lunas este exalt- 111 " nem,usque ab ipla prima hominum astate (inter Astronomor 1 ’ placita)memorix esse proditum,notiiiimum est. Atintellig 1 ” 1 mysterium illi soli, qui absoluti evasere mysteriorum Antifl |ll -*j llt & simili ratione, Veneris este domum, dixere Taurum ; c f nimirum prolificique conjugalis amoris,sic enim h <pv<rtf •rifx-tla/ : Ut magnus ille Ostancs in secretissimis silis recoitdid’ mysteriis. .
Solis vero, qua ratione, ipse post aliquas fui luminis adm>>■ eclipses; Martium robur accipit; & in ejuldem quoque dom^

HIEROGLYPHE
(nostro scilicet Ariete ) v eluti in sua triumphare icitur Exaltatione. Qu® ! Taurus, ficretistima mysteria no-
etiam Monas claris- sir-
>»rie
Aries.
L«1N as. TATIO'
l 97
EXU-
elementa.
SOLIS EXALTATIO.
,"‘‘ v » perfectistimeque «rnonftrat : Taum
S Ul dem ista qua: hic est c picta Hieroslyphica
hguraißc illa Martis: , -
^ llam >2.Sc IZ. Theoremate adduximus: qua: Solem Recta in Metem tendentem,indicat. Ex praesenti autem Theoria, ?' a nostra: MoNADissesc offert Anatomia Cabalistica : cu|u* ll ta est vera artificiosaque explicatio. Lun /v soiisQttE e x- a Eiationes, mediante Elementorum scientia.
A&'NOTATIO.
hic maximepere notanda cjfc cetifio: unum,cjuod Tau* ' Hxroglyphtca iflafigura, »obis Grxcorum Dtphihongumx, acie reprafentet, Pnm& Decimationis , Centris um sim per Jugularem Terminationem. Secundo,ex apta Metathefi Lo- 1* 'dupliciter nobü ALPHA commonsfrat : Circulo ($ Se- ,c ’rculo Tangent ihm jolumfictfe mutua{ut hicfiecantibus.
THEOR. XVL
| Ana nobis de Cruce, paucis ad nostrum propositum, est philosophandum. Crux nostra, licet ex duabus Rectis (ut dixi- itii!s)&a;qualibus illis quidem,consecta sit: non se mutuo tamen Iti aiquales dissecant longitudines Sed tum aequales , tum inaequales partes, in Mystica nostra: Crucis distributione, haberi voluimus. Innuentes,in Binarum ita sectarum potestate ( eo quod ®qualissuntMagnitudinis) Crucis quoque iEquilatera:,virtu- lem latere. Generalistime enim, Cruce, ex aequalibus Rectis , fieri iussa j aquali profecto linearum Decussatione, eam fieri debere,Natura: quredam requirit Justitia. Secundum cujus Justi- Normam,de /F.quilatera Cruce ( qualis est Latini Alphabeti "sera vigesima prima ) haec qusesequuntur,perpendendapropo- "c-Dtis. Crucis, Rectilinere, Rectangulac, & iEquilatcra:, si per ^«rmune sectionis punctum, 8t Contrapositos angulos. Resta
d ‘cunque transire concipiatur: Ex utraque parte , sic transeun- J* Rectae, Crucis factae partes, sunt omnino similes £c aequales; ^si?rum si gurre, eaedem sunt,cum illa Latinorum Utera,quae Vo- tma essc Quinta . recepta est. & ad Quinarium denotandum a- L Antiquissimos Latinorum Philosophos usitatissima erat: "st^naud absurde ah illis este lactum cenico; cum lit Denarij
N i nosti i,

1?$ Monas
nostri Conformis Medietas. Ex illis ergo figuras sic dupl* c3t (ex hac Hypothetica Crucis divisiyne) provenientis , ea ratio® 1 qua Quinarium utracquereprxscntant (licet erecta altera, altera autem hic sit eversa) movemur,
Radicum Quadratarum hic imitari Multiplicationem Quadratam: (qua; hic mirabiliter in numerum circularem incidit,scilicet Qumarium)
Unde produci certo constat, viginti Sc quinque:
( ut Sc ipsa litera , est vigesima: & vocalium jj,
Quinta.) Nunc vero alium (itum ipsius Crucis asquilaterar. eo? ■ derabimus: istum nimirum: qui nostrae Monadicae Crucis 5' est similis: Similem autem hic fieri Crucis Divisionem bipartit.am(utsupra)stipponimus. Unde alterius literx, Latini Alphabeti,se monstrat etiam geminata figura: erecta una; eversa,& aversa,altera: Qua:(ex Latinorum vetustisllma consuetudine ) a3 quinquaginta repraesentandum , in usu est. Istud inde mihi primo staturum ' idctur: Eo quod sit & illa quidem Qui- nanj Nota; ex nostro Crucis denario, essentialiter desump ta ‘ n eo situ locatae,quo,omnium Mysteriorum Maximi, ipsa CruX > consunnnatistima, Hieroglyphica Nota: Unde denarij pot sl tcm.in (iia quinaria vimite complectens, quinquagenario m 1 ' 1 ' ro tanquanr (uo parti»,Aauilatur. O.mi Deus, quanta steria? nomen illi, EI/. Imo & hac ratione quoque, r denariam Crucis virtutem respicere videtur, quod medio l° c< Jj ( inter primam Alphabeti literam, & ipsum Crucis denarium ^ constituta: & ab alterutra , ipsa sit,ordine, decima. Et erst" Cruce,duas ejusmodi integrales este partes ostendimus (»»^ ralein nunc solum eatundem vim considerantes ) Centena* 1 '' inde excrescere apertislimum est. At si, ex Quadratorum * c r f mutuam patiantur multiplicationem, bis nulle, quingenta reddent: qui hujus quadratus, ad prioris circularis numeri <\ dratum,comparatus: & eidem applicatus,etiam centenarium« ^ nuo restituet: ut & ipsa crux,secundum sui denarii potentis? 1 ’■ explicans,Centurio este agnoscetur: Et tamen cum sit nih u 0 cus ipse crucis character: Unum'quoque represcntat: Hi cC (pr.xrcr alia dignislima)ab istis crucis Theoriis,numerare, & P £)r gredi jam fumus edocti ad hunc modum : Unum, decem' c t um. Denaria sic nos evehente crucis proportione.
TUEOR. XVll.
U T ex sexto Theoremate liquere potest, in cruce nostmfi tuor rectos considerari angulos: Quorum unicuiq llC «arijattribuere significationem, praecedens doceret Thcor^^, Uno quidem locatis modo; At alterum obtinentibus

Hierogiyphica. 1 9 !)
,llem Theorema quinquagenarii numeri, fieri Hieroglyphicas ***' Amittit: ita.evidentissimnm est, crucem denarium nota- r vul gariter:Tum in Latini Alphabeti ordine, litcram este v.ge-
"marn . sil.. J. -n r. st- -1 MprubulrSidicti.
* \
-3t
IV
I 1 f
«F
0’ I Ii' i
■;i 0 : t i i» [ # ' teil »>' f
■o-
Ur >que8t quantamcunque aliam habet potestatem. F,x qm Amnibus,optima demonstratione cabalistica concludi pol e <lc ™ us : crucem nostram, mystis, ducenta quinquaginta duo mi- l abili compendio significare poste. Quater enim quinque, qua- tCr st u inquagjnta; decem,'viginti unum Lc unum: ducenta qu>n- Quaginta duo efficiunt. (Liem numerum. duabus adhuc alus jationibus: ex praemissis ut nos elicere possumus; ita Cabahsticis yyronibus,eundem commendamus eruendum: brevnatinc ltu- uentes; Ejusdem tamen magistralis numeri, vanam produttio- n em artificiosam, Philosophorum dignam judicantes confidera-
"one. Nec vos,aliam,hic,Myst.igogiam celabo, memorabilem.
trucem nostram in duas alias litcras, se distribui nassam, viden- tcs: Si, ut numeralem earundem virtutem quodammodo perpendimus prius,ita viciffim nunc illarum verbalem vim, cum lpla cru cc,conferemus,quod inde oriatur Lux: Verbum,hualcoc *Q a gistrak(ex illa Tctnarij,in unitate verbi, conspiratione oc con- Cn lu)cvun summa admiratione,intelligemus-
THEOR. Xrill. .
E X duodecimo 8cdecimotcrtio Theorematibus nostris colligi pptest, caslcstem Astrononnam, inserioris esse quasi parentem öc magistram. Sublevatis ergo in caelum oculis Cabalifticis (ex praidictoriun mysteriorum Theorica illuminatis) talem ad amussim nostrae Monadis,conlpicicmus Anatomiam : in naturas lumine,vitaque fele lic nobis lemper ostendentem & luopte nutu, leere, tissrma hujusce Physicae Analyscos mysteria , apertissime detegentem- Ovi autem figuram isti coordinatio-1 ni adhibere i caelestis nuncij dum ’
Theoricos.cxlestcsq; gestus, fumus liquando contemplati, fuimus edo- Jfi Ovalem enim,ipsum,in ssithcve, suo cursu figurare circuitione, A stro- j?°mis est notissimum.Et.cum dictu,
'apie m \,(at esse debebat: Et nostras ""jus caelestis consilii interpretatio-
c ' s l sic Hveroglypbice propositas:) ,, .
P r *dictis omnino consentaneas : Hinc moniti,discant mileiri Ib'Akhemistae snos agnoscere errores varios: Quy sitAlbu* ° 4 mn«S

loo Monas .
minis ovorum aqua; quod ex vitellis oleum. Qua: ovot^ calx:Hinc,impciitillimi illiimpostores:cum illorum ddper- 1 * 10 nc.intelligant: Aliaquc his similia,perplura. Hic proportio 11 ,
tum a natura, serctotnm habemus. Hoc illud est ovum atr._ linum, quod fcarabeus olim diliupit propter iniuriam, quaiR midis brutisque hominibus, illius avis violentia & crudelitas 'j! tulit. Licet ad scarabei antrum ( auxili j implorandi gratia) 11 quibusconfugicntibus.non inde tum libertatis: Sed ipse 1°!J fcarabeus,hanc libi vindicandam injuriam,modis omnibus cX>*. mans: Ut erat alacri animo,constantiquc voluntate paratus > 1 ad id pi :tstanduin,nec viribus carebat, nec ingenio : Unde vs'j; conatibus aquilam dum persequeretur (carabcus: Subtilistu 11 ® mi >rte usus,illiustandem( vel in Jovis grrmi^ depositum) ovi 1 ”’' in tciram prxeipitau adeoque diliuinpi effetit. Et eadem, a' 1 ® ratione aqmhnamtandemtotam Ipecicm.e terris deh vistet se® 1 *- bees,nisi,(malum tantum praecavens J Jupiter effecisset: Quo ® n tempore,aquilae iua iolicitc curant ova , nulli ut circum voli tC j) scarabei. illis tum consulerem,qui istius avis vexantur crude tat-, ab ipsis Iit liocanrhnris (qui ita certis temporum currit 111 latitando vivum ) inililTiir.ini artem discere. Quibus, jam non laciant ipsi,rstet tamen longe gratistimnm , luis indiciis & pivs.de luo mimico, vindictam (limi poste. Et hic (O Rex) 1,0 /hsooutu conari n e ut agam.ted Oedipum,faterentur,si adeffC’fj illi quorum mentcs.it a de naturae summis fabulati mysteriis , p^' mo subivit. Elfe p>- o secto quosdam novi qui scarabei artistt 1 ®' fi haberent,distolunim aquilinum ovum , calcem cjuldem.c 111 ^ albumine puro,totoque temperarent pruno. Deinde illud T crl ’. pevamentum,vitelli liquore toto, artificioso ordine, oblinercd' volvendo rrvolvendoquc: llr Scarabei suas conglomerant pii® Ita magna fieret ovi Metamorphosis: Jam scilicet disparente >
quasi involuto Al -
buminc ipso ( illis multis veluti Helicis Revolutionibus fastis) jn ipso Vi- trlbnoso liquore.
Cujus attificij, tale Hicroglyphicum lignum > naturae haud dilplicebit Oecono mis. S*culis prioribus , inultum efle a gravistimis » & an- tiquilfimis celebratum Philosophis, ta- Ic artificium, legi- ®er ;
Q
o+~
I

m . Hieroglvphica. 201
ß «mffirmim Sc utilissimum. Anaxagoras certe, ex hoc Ma- b ' ' r ‘°’ excellentissimam, post, fecit meciicmfr. ut in suo rSt <p WIK ~ t libelle videte licet. Nihil hic esse extra nosti ac j^onadis virtutem Hieroglyphicam, qui animum istis mysteriis n cei ius applicat, claristime perspiciet.
THEOli XIX. .
( J ' 7 od Sol & Luna, omnilms exteris Planetis, longe fortius inferiora cuncta Elementata corpora, suas corporales inundant vircs:oninimn rerum corporatarum Analyfis Pyronoini- 'n. effectu demonstrat: l unat dum refundunt aqueum humorem,
'• olisque igneum liquorem: quibus,rerum mortalium sustentatur
corpulentia terrestris.
L THEOR. XX.
Icet fatis bona ratione Hieroglypbica, supra, demonstravimus, Elementa, perlinens rectas significari: hic tarnende erucis nostree puncto quasi centrali., exactissimam dabimus fpecula- honem. In ternarij nostri consideratione, nullo modo , illud ab - este potest: in eonostiibinarii situ. Si n. abesse posse, quis (divita: imperitus Mathefeos) contenderet : abesse supponat. Non erit ergo reliquus binarius noster : Sed emerget quaternarius: puncti illius ablatione, difeontinuata linearum unitate. At Binarem este reliquum, una nobifeum liippoliiit adversarius noster: Erit ergo 6c binarius, idem, 8c quaternarius, eadem considcratio- oe. Quod rii tthiiarm esse fatis manifestum. Adeste ergo ex o- mni necessitate debet illud punctum, quod cum binario,nostrum constituat ternarium: ner aliud quid ejus locolubstitui potest. Nontamen est dc Hypostatica proprietate ipsius binarii : nae aliquo modo pars. Quod non sit pars, hinc demonstratur. Omnes linex partes, stmt lineae. At illud c st c punctum, hypothesis confirmat. Non ergo binarii illius pars aliqua : Vnde multo minus de Hypostatica proprietate binarii. Proinde notandum est maxime, quod & propriam habeat Hypostasim: Et nihilominus tamen, m ipsis nostri binarii longitudinibus linearibus,contineatur. Et quta fic ^truque didetur ejji commune, quandam, ipsum, binam, secretam recipere imaginem censeri. Vnde quaternarium, btc , demonßramm in ternario quiescentem. Tu mi, Deus, mihi ignoscas obsecro , si erga tuam peccaverim Majestatem, tantum in publicis scriptis - revelans,mysterium. Sed ^erc^quod, soli, qui sunt digni illud vere intelligent. Vei gannis Mrnc ad nostrx crucis , illum, quem assignavimus quaternarium. ' hi an abesse illud punctum potest, quod ibi repraesentatur perpendamus. Mathematica prosecto nos docet removeri poste, ^aninon solum, eo separato,reliquus est noster qu»tcrnarius:scd Cu M distinctior lon»e tum clarior in omnium oculis ctit factus.
N j Nulla

i°i Monas .\
NnÜa suasubstantialisproportionis recedente par/e' st*! perfluo,(fi confuponn pun(lo,fic damnato, reiedot^. O 0 nipotens divina \vÄ\e$Xi, quantam tuisaptctbu* (fijotts't nr descriptis, dtfiofituque lege inejjejapientiam, (fi tneflabt' . Mjftenorum infinitatem, confiteri cogimur mortales : fi* 1 !\t ocima terrena secreta (fi *> fana, unitu ißiuc purtllt a mt<\ m tuo lumine) locati (fi examinati, (»dicto vano, expl ic<l (fi fidehßinie demonfiran queant f punttt ‘videlicet narto tltVmo, nullo modo/uptrflut: atpun/lt in quatuort mentorum regno, comfiderati fkcrtlenti qutdem , corrupti’ lu, tenebrico fi. Oterejue, ejuaterque beatos tUos, ejut illui ,et ^ nant fi u a ficopulativum ) adipt/ct possunt punäum: (fi Cjuat ern.tr tt,tetrurn (fisuperfluum,amandare tenebraris 1 ' que relinquere principi. Sie ad claritatis ntVea, fi alba ,u ^ Vestium ornamenta perVememtt»: O Maximiliane , Que 111 .' j Deus (ista Mystagogia, aut Austriacte familiae aliquem ) i lW!i '" I mum aliquando faciat ( vel me quidem in Christo dormio 1 ' 1 :' j ad fui tremendi nominis honerem : in istis, (puncti mte ’ 1 i superflui,) abominandis tenebris & ulterius, intolerabilis' Sed ne iple jam superflua ( non apto fc, loco) profundam vc>h a ' intra propositi mei cancellos, actutum, tunc me recipiam. quia, illis sermonem jam ablolvcrim, quorum ocuk in eorum dent corde: Nunc milii ad illos convertenda Oratio est, quOi l1 ’ 1 ' corda in eorum adhuc prormneantoculis.Quae hoc loco dixim 11 ?’ cn crucis adferipta figura,aliquo modo reprxfentare potest. F* 1 ' inum , de puncto, inoinis «qualibus lineis («qualiter & m«q 1,3 ü liter decustätisJnecestärio ; veluti hic, ad A deinde, ad B ( U 113 .* quandam puncti superflui ablati vacuitatem) distinctas videt* quatuor rectas luteas a puncto, prius illis communi, separatas: illis inde, nullo eveniente tui detrimento. Ista est via, per quam nostra Monas, per binarium, Terna- l iumque progrediens, in Quaternario purificato, sibi uni restituatur, per «qualitatis proportionem (Quodque enim totum, suis omnibus partibus est aequale.) Hotque dum fiat, nihil interea extem*' rum admittit nostra Monas,unitarum, numerorumve: Cum >P 3 libi exactissime sufficiat: tuis absolutissima numeris omnibus. ,f * quorum amplitudinem, tum magicis diffunditur modis:tum ' 1011 vulgari, post, artificis industria, Sc maximo ipsius Monadis e,n ° e lomento, (indignitates potentia)ad suam primamproprinmq u jvstmiitur materiam interim, quae ad gcnuiuapi hxreditariamfy

Sin no ii spectant proportionem, omni modo & diligentia, rcse- > re l«ctisque in aeternum faecibus.
_ TUEOR. XXI.
Sj I. quod in nostra: Monadis receilmus. interius latebat involutum, eilet in lucem erutum ; commutatisque vicibus, ejusdem 1 artes prima;, qualique exteriores, loco includerentur medio» v'!rst S ^ cvct Monadis Philosophica transformatio , superius j : Nunc vero , mysticae Monadis, aliam vobis proponemus ° C1 ‘em commutationem; partibus illis, unde luperioium plane- tatutn,characteres nostriHieroglvphici,sese nobis obtulere prius, tusum lue erectis: caque ratione, reliquis deinceps Planetis, eum ‘‘ngulis sortientibus litum , quem iliis Plato adscnbcre sere Vlsua ®*t_: Si rite expolitione ista desumamur. In ipso tmm Acumine Arietino, conveniunt Saturnus, Jupiter, Mars: delccn- - dendo, crux VeneriMcrcurioquc inlervit. Sequuntur tandem iplc sol, 8c infima Luna. Sedhsec alio sunt ven-' blanda loco: nostrx tamen Monadis holce nolui celat e Thclauros Philosophicos. Sicqueunam rationem dare, c ur ita Monadis mutari firuin, conlulttim duximus. Sed, ■ a ba, qua: in rem vestram este scio, videte, auditeque, de hoc situ, Majora: paucisque explicanda. Distribuamus igitur Monadem, (hoc novo ntodo locatam) in Anatomicamcmbra. L D.C, Vbi, ln *st° novo Ternario , ipsius D, & C,
Vel rusticis quidem, sunt notae Figur*.
A t ille tertius, qui per B designatur, non
tam facile a cunctis cognosc) potest Nec illud quidem leviter est considerandum: illas tam notas formas, D, Sc C; separatas diversasque ab illo B. ostendere essentias: Secundo, quod istius C,cornua, deorsum, quasi terram versus converti conlpiciantur: Lt, D, illius, ea pars qux ipsam C, illuminat: versus terram, deorsum scilicet, respicit: in cujus solius centro, est visibile punctum: vere terrestre & quod utraque denique D, dc C, ad inferiora magis loca, hic suum Hicrogly- phicumfaciunt indicium, quam B. Terra autem Hieroglyphice, stabilitatem, & fixionem notare nobis potest. Qualia ergo sint D , & C, inde, concludendum relinquo. Unde etiam magnum n unc notare secretum, quisque potest: de priore Sole 8t Luna, diximus, quomodo hinc interpretationem pkniorem,6c *****
*'nie neccstäriam , recipere postiint . illis quidem, usque in hunc lursiim positis: Lunaribusque Cornibus furtum elevatis, ‘h'd de hoc setis Tertii nunc illius, juxta nostrx Hieroglyphe?:
HlEUOGlYPHKA.
20 $

204
Monas
artis fundamenta examinemus naturam. Primo, in capite gf^‘ re videtur Lunam duplicem, vel arietem, nostrum, ijtdn iv 'j sum mystice.) Deinde Elementorum haber annexum HieroSj phicumsignum. Quantum ad Lunam duplicatam attinet'- 5 (juxta materiam subjectam) explicari potest duplex LunX § r ' dus. De gradibus loquimur illis, quales Pbylices periti, quat" ^ tantum inter omnes possint invenire creatas naturas: nimii uif e se, vivere, sentire, & intelligere. Primos ergo duos istorum dus, huic ineste annotantes: sic dicemus: luna exirtens, viva ' tam vero quidam per motum definiunt, motus autem si' x ' ,v notissima: species. Crux certe qua: adjuncta est: Elementorum i" requiri notat artificium. Praeterea; in istis nostris Theoriis, ut micirculum , lunae este Hieroglyphicum (a-pillime tradidim 1 ’ 5 " Ita 8c integrum circulum, solem significare: hic nutem, duo u" semicirculi; sed separati ( ad commune punctum copulati tamOV qui si apte conjungantur (ut arte postsunt quidem) solarem n °“l circularenrque referre postsunt plenitudinem. Ex istis simul coi' 11 ' deratis, sic lummatim, Hicroglyphice, nos hanc proferre lentitiam patet. Luna extjlens^t^oa, per Elementorum traHa»“ magißertum : habens potentium j ut solarem repra/entet s e ' ititudtnem,suit jimui arte connexis semicirculis. Comple tui'ergo: fiatqueille, (quem diximus) circulus: ut, per E literau 1 ' hic annotavimus. Memores ergo (imus, primo hunc solarem g f3 ' dum, non natura nobis fuisse obvium, sed artificialem, factiriu tn ' que jam este. Et eum quidem, nobis fe obtulisse primo aspectu & natura sua, (scilicet in B.) suis partibus laxis.fluxis, dissolutis; a 011 solide in solarem speciem compastis. Deinde horum semicirculorum Scmidiamctrum, non este squalem Semidiametro (nobis ita natorum, 8c omnibus notissimorum ) led minoteU' multo. Vnde clarum est: non este tanta: amplitudinis, iplim 1 quantae sunt ipsa D,C. Et hoc bene nobis confirmat E ipfuu 1: opere isto circulari,a,B. in speciem E, promoto. Nam inde nob' 8 emergit Veneris solum character. Apertum ergo jam fecimu s > Hieroglyphicis istis syllogismis: ex B, non sperandum nobis verum D. Nec fuisse primo veram C,innatura B: Unde non fuit ra luna, viva. De vita ergo Sc motu quoque jam dubitare potes - an vera Lc naturaliter,sic fe habeant: Erunt tamen, ut jam prudentibus elucidavimus, ad minus Analogica quidem, omnia, qu* mili (de B) dicuntur Phrasi: ut & superius, qux de G, & P. P e . r ' strinximus breviter, Analogice: ipsi B.cum suis clementis,propi' ic conveniunt. Qux de arietis etiam natura adduximus, huic debent exacte convenire: cum eandem illius in (ho capite (licet >a- vcrfurOgcstet figuram: ut & Elementorum eadem nota m)™" ca, ipsi B, adjungitur.

HlEROGLYPHICA. 20f
^ tx nae tamen Anatomia videmus, quod ex ur*co nostrae tllls a ,s C01 pore (tali disjecto arte ) iste novus prodierit terna- htters ^ ü ^ ltarc non possumus,ejuscemodi membra,mutuam falu ^, arn P^ cxur:i Sjmputhtam, umonemtjueMonadicum a&.
> sua quasi sponte, admissura: Ita in istis Membris virtus est vegeta.
'Psu °^ cnit l uc annotare libuit, (animi recreandi gratia ;) Quod Punct "obis,Rusticas tot literasexpcditiilime exhibet, quot ist a '/ur1um, conspicienda in capite, & quasi Fronte gerit f ter ti- C, ^ CCt trCS ' "t } ut & alias quasi (ex: (summatim autem 'Uicir a \-^ l '^ eS va ^ c ^ c impolitas, fluxiles volubilesque: ut,ex fett,. rcu ‘is, uno vel pluribus, easdem esse factas videtis. Sed ex- lor rumli tcrarorumq;maiiibusincst firmior slabiliorque istas Io ’ literas ratio. Mysteriorum infinitatem, hic ante ocu- j, j 111 : (ed volui cum hoc ludicro, istam abrumpere theoria. li<>o ^ - a * um tamcn me quorundam promoturum conatus intcl- stt ° ^P r '° s i s uo Mystico situi restituta nostra Monade: compo- . ls queartificiolesinguUsmembris ) saltem moneam eosdem, •j, rt '‘ , 'que: accuratius, nunc eruere, quis fuit Ignis ille Arietinus: p ■ Piatis prima:: Quis ille aequinoctialis noster: Quis in causa lt > quod Sol Exaltari poterat Supra vulgarem suum gradum : yaqucpnotn, perplura„5'cc«»^*r fasuentlortbu-t percurrere tur Sed nos ad alia nunc properantes , digito ran*
sed • lIS ,tcr indicare, ( cui insistere debeant) non amice solum, r ('eidissime voluimus ■. Mysteriorum (ut diximus ) alio*
tacentes tamciymfinitatcm conlpicuam.
THEOR. XXII.
M Ondum nostri Monadis esse exhausta Mysteria, facile lique • hit.fi secretiora quidam Artis Sancti va(a( omnino caba- l:' lc a illa quidem ) Solis initiatis revelanda; ex ejusdem Mona- ? ls officina caute desumpta, vestri serenitati Regii, nunc exhi ■ ot'eriin spectanda. Omni ergo Nexu nostri Monadis sapienter dll *oluto, singulis partibus (distinctionis gratia) litcralcs adda- 11,115 notas; prout hic factum videtis. Monemus ergo,», esse vas *t u oddam artificiale, ex A &B: cum (utriusque communi, & jam , ^jtfeftando Semidiametro ) ipsi quidevn M, factum: &, ab phabeti Graeci, prima, hac Utera, lola partium locali Metathesi» ili Vertu,T,: ut videtis: Ex recta enim, circulo & iemicirculo,veram p ' Us * Mysticamquc jam nos primi docemus,Symmetriam ("licet etl ‘'m monuimus, ex circulo & (emicircnlo eandemfieri ^ & otootatamen in idem recidunt propositum Mysticum, (at, ^ Primum quidem aliorum (tint vaibrum quasi imagines:) * Addern Vitrei,Cautem terrei. Sed,fecundo in loco,A,&^, nos
' memo-

*o 6 Monas
memores reddere postum, cujusd.im Pistilli & mortarii, ex xia ( vere) tali praeparandorum, ut cum iisdem marga, ritas artificiales non perfo ratas, laminasChrystallinas ;
Bcryllinasque : Chrysoly thos, Rubinos deinde pretiosos: Carbunculos & alios rarilfimos lapides artificia les iu pulveres iubtilistimos conteramus. Denique quod cum w notatum videtis, va finium est, Mysterionim plenillimum: & ab ipfii ultima alphabeti Graeci litera, y y ( ad liram primam instituta Mystagogiam nunc vestitu-',,■ ta) vel sola partium manifestetaM atltefilocalidifirepans.exl dus & illa quoque constante fciniciieul is. De vulgaribus pr# 1 ^ ; rea nccelfariis vasoniin, tum figuris, tum (unde fieri dcbrnt) 111 ^ teriis, non est ncccste hoc loco, ut verba faciamus. Hoc tarnt 11 1 »it considerandum, «, siri mirneris obeundi captare occafion^' ex secretistlmo brevUTimoquc ipiraculi Artificio; Sc (
mtw vvv wen nVcn ' «totyoo »rm lino vinium tw
tyrombus trp, ris cxpcditillmium eliciet primordiale fpcciine 1 ?’ interim dum Subtiliora praeparandi artificio illis innotescat V> 3 ' At in A, vitreo (m praecipui fui officii functione, aer omnis eXt £f ' nus, ventusve , damnum adfenct magnum.
*i, autem Omnium est Hou arum Homo. n^w-jKot
T ?< it f*i quis jam non potest fubodorari fiiavilliP 105
& saluberrimos fructus: vel ex istarum ( dico ) duarum u 1 "' tum litcrarum enafeentes Mysterio? quorum aliquos quasi in lp c ' culo videndos, propius aliquantulum ex nostrisHefpcridumH^' tis adducemus: nihil, extra nostram Monadem, in medium
rentes, Ipsa enim quae in Alpha apparet recta linea, omologa
illi
est, ex postremae Anatomiae crucis parte ea quae litera M,notR° s ' reliqua etiam, inde patere potest, unde luic veniant.

Hierolyphica,
Pt> o
3 r? 2
* 3 3 >
.5-3.3
tt L
5' 2. t,
n> a
^ His paucis, tales me lciouon , Iblum, sed Apodixes
c ‘His , quibus igneus intus viget gliscitque vigor, Jccaddtis . r ^So: ut faeile jam magno Democrito autem praebeant: totJ» ^«praecedenti i' *p*k} rrxirU fio^Sx K*ree<rKiv»<raj
itt^‘ L |i" iai411011 MvdiKit die hoc Dogma,fedMvr»*« & Arcanum; » Si' * *’ t l" 1 •tileniit, quod kiyy piixtf'S xiirftu (uGo^evirus ; <>* ° ütStvwtt. hii ti,s f.itiHi ifj-armj, »diter»-
TfiEOK.

Monas
ioS
TUEOR, xx 111.
S Vmmctrias.jam , in nosti x Monadis constructione Hiemis j pbica, a nobis observatas : Sc ab illis, qui in annulis, sigd' is ., eandem gestare, vel aliter habere, gratum erit, oblcrvandas: ‘ curate annotatas hic exhibemus. Iu nomine Ic(u Christi pro n . - bis Cruci affixi cujus spiritus celeriter haec per me scribentis,r J
~ ‘ ' - tuo' 1 ' '
dcl" ;
inum tantum, esse me, Sc opto.Sc (pero.)Ex Elementorum > Cruce, omnes istas nunc petemus mensuras. Vel hac qrii' (juxtaPropositi Argumenti Materiam ) ratione,quod,sub cO-’ 1 “ Lunx,quidquid lore generationis capit exordium, vel cxQua tU ; elementis est coagmentatum: vel dementaris iplit quidem cn^ sentia: Idqtte modis variis, non vulgariter cognitis. Et q ll, ‘ 1 nulla rc creata, dementa ip(a,inxquait sunt proportione, vd v , tute: arte tamen ad aequalitatem in quibusdam (ut Sophi nOI ' ul ’ | rebus, reduci possunt: in Cruce nostra, xqtialcs & non xquji constituimus partes , Quod, alia ratione, idem Sc diverluw: u' unum Sc plura, nominare possumus, Crucis xquilatcrx, (ut 11 pra monuimus) in secreto, admittentes proprietatem. At, siSy 11 ' mctiiarum hic positarum, rationes (quastenemus' singula 5 ’, medium adduceremus, vel aliter, quamfsapicntib.) abunde b' 1 . 1 *’ per totum fecimus opusculum,demonstraremus caulasjpropd 1 nostri,limites, nobis,haud temere prxlcriptos, transiliremus.
Accepto, in plano , puncto aliquo: vdivti A: per idem, uti>"' <|UC ducatur recta latis longa: qux lit C.A, K Sc super lineam b’ C, a puncto A, erigatur perpendicularis ““ turinquead lufficientem ptoductalongi- indincm( m insinitum,solent dicereQeo- metrx: bene, incommoda prxeaventes) qux admittatur esse D A E. lam in A Kj accipiatur punctum, ubi libet; sit B habita primum nunc A,B. (nostri scilicet o- peris communi mensitra)hujus, tripla capiatur,ab A versus C:Sc ponatur esse A C ipsius A B. dupla fiat A E. Et dupla ipsius A B, lit A D. Ita quod tota DE, sit ipsius AB, quadrupla,sic ergo nosträCruce cle- mcntaleconfecimus, ex, AB, A C AD,
& A E. Linearum scilicet quaternario.
NunccxB K, resecctur rectaxqualis ipsi AD:Sc sitB. I.CentroI,Sc IntervalloI B,
describatur circulus; qui sit BR: secans _
rectam A K, in puncto R. a puncto R, verius K, rescindatur re^ «qualis ipsi AB; ctsitRK ad punctum K, educatur iitrinqu c ’ a ,
ang u

“hgnlosrct Hi EROGtYPHICA. 209
qu* i;, p f5* os >cum ipfä AK) sufficientis longitudinis linea recta:
'v r 'pfeK, puncto, versusF, refeceturrecta,ipsi AI>
ftnncir i 1 centro deinde K, & intervallo X F. describatur
Punct* ‘ fac luod F,K, 1*, sitejusdeDiameter. TendS
sdlon Ur ? ’1^‘ recta; A,C ducatur perpendicularis, utrinque nca iuKcientem extenso. & sit O.C.QJPostca ex li-
Et sit r \a P un< -^ um , C, accipiatur recta, «qualis A, B. line*: C,H o' • Ccntro M & interstitio M, C, describatur semicirculus C’q’ . 'CUMsviamkte, sit CM. O & simili denique ratione, ex sit cSa ^ a .^ punctum C, rcsecetur linea «qualis ipsi A , B: St G,q ' c . cri,r0 igitur N,&longitudine N,C,fiat semicirculus, C, mnes U ' us ’^ QJ>t Diameter. Iam afferimus requisitas o. esse ' Ulno “‘ a Monade,Symmetrias, explicatas, dcscriptasquc
*fiet°) nCre tamen Mechanicum libet-.C.K, totam lineam, novem \_j 1 , a iarn >Partium; qualium,nostra Fundamentalis,A,B, una est.
p. a ' a , v '' 1 ' 'Hcadhoc idem opus absolvendum accedere po* sur i Diametros,semidiamrtrosque omnes, obscuris hic
Osiuuntur Mcchanici)lincis designari debere. Nec ullum visi, t crelinquendum Centrum ‘.excepto centro 'osori:quod, lue, linat J>notatum v 'da.t. I.itcrasquc adjungehdas nullas,tum ad <>r- j am Um > ( 11011 ncctffitatcm aliquam Myffic.imä nobis ea ratione .
, ■ Considerandam) peripheri* (blari, latitudinem siipcrficialetn test tr fm,s parallelo uno descripto) Mechanicus adjicere po* terti 7 ^ a "clorum vero distantia > per quartam quintamve par- - >A,B, vel circiter, fieri potest. Lunari autem, illam tribuere Ptdcm, qua (olet prima, post suam cum sole conjunctionem, in oappareic. videlicet corniculata admodum. Quodfiet 1 , sii . puncto, vcrmsR, accipiatur illa (quam diximus)qnarta, quin* Vcparsline«A,B.6tlupcrejus line* fine ranquam ccntro, lc- •uidiametro vero lunari, trahatur ista fecunda peripheri* pars, ad ^ruirquc prioris semicirculi contactum nitidum. Simile quid ad M> N, puncta, fieri potest: erectis ibi perpendicularibus: in qui- bus pars, ipsius A B, sexta,vei minor accipiatur: ubisocto centro, floribus autem M,C, & N.C, semidiamctris, ducantur extrinse- ' Us > illi fecundi, quasi f micirculi. l'ci ipsos denique, nosti a» cru- 15 sectas, utrimque possunt parallel« protrahi, a mediis nerocta- * n ’>vcl decimam partem ipsius A,B,distantes: ltautnostra crux, fatuor superficicbus quasi linearibus, ea ratione conficiatur: v‘ ,a turn latitudo, sit quarta vel qtiinta pars lpisius A B, recta:.H*c Viu^^"^ a ' apposita figura, volui aliquo modo adumbrare: qua: >Nt unusquisque pro siri animi sententia, facere potest: modo iniu*? 1 ' n °stris Mysticis Symmetriis, nulla (vel minima) inferatuc neca quidem ncgligenu», temporis tandem progressu, AV. a. O Vera*

no Monas
verarum istarum (& maxime necessariarum ) commcnsiirationum Hicroglyphi- carum perturbetur , pcreatve disciplina nova: longe amplior ma jorque quam hoc libello, eandem vel potuimus, vel voluimus quidem explicare. Ut temporis filia,
Dei nutu, docebit Veritas.
At, quae cuivis esse obvia possunt, in istis nostrae Monadis symmetriis se exercenti, Methodice jam quaedam, ob oculos ponemus- Primum quidem ordientes a nostrae crucis linearum Qimernario : eo habito reipectu, quo, Quaruoresse lineas, simpliciter enuntiare, quis potest; Deinde de earundemlinearumQuaternario prout peculiarem, Mysticamquc, alio modo ha- oentpartitionem, & rationem; Tertio, numeris, quos vel isto loco, vel ex aliis,per totum libellum,t' 1 *. nis, artificiose elicuimus, utilia quaedam a Deo in natura, em** stinata officia, nonnullis monstrabimus exemplis: aliaque opP 0 ‘ tunis inseremus locis: qui fructum haud exiguum serent, p r0 intellecta: hseque breviflime absolvemus.
QUATERNARII PYTHA- , Omnis possibilis G ORICI _ _ thesis,24.
Summa Pythagorica.
{ -
I Omnimoda partium ^ ditio, dac.30.
n»'
Nofler Metathe/eos Canon.
N Aturali ordine, ä prima Monade, descriptis quotcunq** £ meris: si a primo ad ultimum, fiat continuata multipl 1 ^’ ut, primi in secundum: producti in tertium: illiusque prod»» Quartum: similique modo ad ultimum : productum ultim 11 omnem poffibilcm Mctathcsim in illis tot locis, determinat- rique ratione,in quibuscumque.tot diversis rebus: hanc ego rationem, tibi (6 Rex) plurimum commendo : tum in ou 1111 ^ tunc examinatione, tum in aliis Reipub. negotiis utiliffim^ hac ego in Hebraeorum Tssirtiph (sivcThmura ; cumma * 1 voluptate uri Iolco,

Extern
Ci ALIS.
Hiero g lyphica.
ARII ART 1 FI- s Continuata multipli- I catio, — dat — tr.
211
uuiipivA) • y ••
additio
— dac j c 7.
Omnimodae par 'i^Z. tium additionis summa -cft—■ — 24.
r
OmnipoffibiliMc- tathesi quaternarii, aequalis quae auri physicam 24. Karat. determinat sanitatem , & bonitatem summam, supra terram dum habetur per se.
^Onsum equidem nescius, perplures alios, ex Quaternarii Bl) "tithmetica vi rtute,& Formalitate.in lucem adterri potuifle Sed qui istis, naturae evolvi, illustrarique obscuritatem Luam, non deprehenderit: majori eorum multitudine,obtun- Uum, non acui sentiret ingenium. Nostris ergo numeris (ut sii- uvs polliciti) quantum insii auctoritatis, in Elementis Ponde- adis,in Temporum Menluris definiendis,denique in rerum po- 'wati & virtuti, certis praescribendis Gradibus, ex sequentibus id * tr pendcndum exhibemus schematibus.
« *

Mona»
u»
? Agens
€X(€M*
sloP
- ^ 30.
* Numeri noßri bnnc hubtntdi- gmtAtem : Vt illorum StioUre legst, pecCAtumßs eentrA HAture ßspicnttAm : <jUA ... eitdemnos docere fV' wlir, (in Myße- rtüJuis maxtmie exAminAndit) fniim eertit li- mitUmflAtitefue ttti deSitneiA»- ■tnr.
lst\
<- + o.-
ffirtmi jDenArin
j AccfUtß- ^ idelf,i.lo.lOO. I tA, inter - \jufinstA.
'•nn.
^"4* c
/ Anxlj» ticA
{ vzrexi
I Sjntbeti- i y»vc
*-CAi
t-yavi
pAr/icn-]
Uaua
Tem.j {.fern. \
j Putrt
Ctntrt.
Magi-
\ßrAltA.
ftAf. ')
IV
Ci
‘l^Ftrm,
r
t

Hierogiyphica.’
ni
^Htlquorurn aenigma, Decu- P »Proportionis, cxplicatü.
OCTONARIUS
no str* CRUCIS
*—lrA[»rs tK
ra
c
W
r Horizon
Ignis
Aeris
oc
'\*v ./
V
jT «s- \T©fl
X
r>
- ! 3 I s jj
p 1 -° 1 Sf
1 1 c»
E
UÜ
-E.
»r
Corp
REGNUM oris: Spiritus-.Anima::
t*
i
UJ
S
o
r>
Ö
cr
W
|sp
E 8
8
i-
8
n
■S
n
H t/i yi
' Sv \i2lCTVS ‘V&s'
HORIZON AETERNITATIS

an
Monas
0 #
E Xistis Schematibus, plura elici possunt: (sipenititts co” ^ rentur) quam apertis par est proferre verbis. Hoc t* 11 ’ prxeaeteris monemus singulare unum, ( a nobis etiam Prim'" nilcum tota hac nova evulgatum arte) Rationem hic in r"C este positam, ob quam, (Quaternarius, vel Denarius, Numera' 1 , nibus finem imponit quendam: eamque causam quam atl’".^ Majores nostri, non fuisse absolutam exactamque asserimus- istam quam nunc narrabimus.
Postquam ista Monas est sibi integre,plenec|; Physi- ceque Restituta, (tum quidem est Monas, UnitilTima, Magorumque judicata Unitas ) neque in Naturae, neque ullius Artis efrpotestate, Rändern siepius Quam Quater, per Superccelcstes Revolutiones, ad Progressum ullum, Motumque faciendum impcl Iere: (Acinde progignitur Ille, quem nos ob eminentiam suam, sic notari volumus,) Idq"^ j
t de causa, quod ne-c inElemontali mundo.neccce" nec supercoelcsti, sit aliqua Potestas,Creata influe')' lis: Qua,'tunc, non suerit absolutissime Ditata tata. .
' ” ' Cujus, hunc vertim Effectum, Quatuor sin’ 1 " 1
iphantes Clarissimi Viri, Opere sunt consecuti: U°. -
f
lim) Philosopl
u;
diu, Maximo Rei Miraculo Attoniti, Tandem ad Dei Opt- ^ Canendas, prxdicandasque Laudes, se totos. deinceps coi’ vcr ', bant: Qui, ea ratione, illis tantam sapientiam, & super Cre'L rascatteras, Potentiam, Imperiumque fuisset largitus amp muni.
TUEOR. XXIr. x f .
f T, nostrum hujus Libelli Exordium , a Puncto, Rect- 1 ' < j culoque coepimus: Sicquecx nostro Monadico Punct 0 ’ jf , tiearcm nostrorum Elementorum effluxionem extremam 111 u i culum circumduximus, Analogum fere ipsi ctiquinoctia''’ ^ Horis 24. suam conficit circuitionem: Ita,nunc tandem, narii omnimodam Metathesim; (Numero definita!«, 24 - tamorphoiimq; hac nostra Vigesima Quarta con(ummab‘^ [1 j ) terminabimusque Theoria: Acf honorem, gloriamque c i l, !l < “Jti (teste, Mysteriorum divinorum Archiprxsule, Ioanne, in ~s {[ : Apocalypfeos Capitis parte quarta ultimaque) in Thron® * e ^ In cujus medio circuituque, animalia quatuor(singula A‘ a * habentia) sine requic die ac nocte, dicunt: Sanctus, Sanct 115 ’*^ ctus Dominus Deus Omnipotens: Qui erat.- &, Qui, est' ^ Reventurus est: Quem etiam, ex 24. SeSibus, in circuitu posi |lS ’ niores 24. procidentes (aureis suis abjectis coronis ) adoran^ f , ccntes: Dignus es Domine accipere gloriam Sc honorem » c ^

tm ' Quia,Tu creasti omnia,Se propter voluntatem tuam sunt, ct eatasunr. Amen.
vicit
Litera Quarta,
r w A -
^"•Deus ><iolunt*tem habilitatem^ dedit . dt^num hoe
JHftertum, »ternis fic cognoscere hterarum Monimentt*. 'Mrwjaj hos ce suos , flactdtßtmt »(/öftere, lannarii lydie “ u dttn ij, Jnchoatoti
Anno i $ 6 4. Antvverpiac.
HlEROGlYPHlCA.
tlf
TELIECml TVDICAT tyTRITATEM
Gtomc^
Vulgaris, Hic, Oculus CALIGABIT dlffidetque w plurimum.
Lavrentii venturae
VENETI, ARTIUM ET MEDICINA! D.
**£ Ratione confici e ubi Lapidis
philosophici, Liber.
OV0D ARS ALCHEMIR est 'htr*.
Caput I.
Vir 1 opinantur, artem Alchemist non este artem veram ad ejuod moventur duobus fundamentis, f, Pnmo, quoniam dicit Aristoteles in libro 4. 'Mcte- tt , —» oror. Sciant artifices Alchemijc.lpecies metallorum
ir » ha rnUtari non F ossc - Secundo, quia vident omnes laborante» n ctu C * rtc ’ non n '^ sophisticas facere transmutationes, & nemi- lo fi e V - C Q s ' stuapropter existimant & credunt, quod cum a nul- tru mh VlC * Cnt ’ vet ^ ^ rca '' tct a nullo quoq; fieri poste. Sed neu- or um fundamentorum cogit artem hanc pretiosislimam
0 i & cxcel-

»rS
De Lapid*
& excellentiflimam non esse veram. Non valet etenim adversariorum fundamentum: quoniam bene verum est. ut cit philosophus Alphidius, ac Rosarius major; Quod species , tum non transmutantur, sed bene individua quarundam fp cClf ad invicem transmutari possunt. Et patet hoc ad oculum. P f * sertim in his quae habent lymbolum ad invicem in una vel d 1 '
bus qualitatibus , ut constat in elementis, & sic ex terra fit lap 1 *’ & ex ligno cinis, & ex cinere & lapidibus vitrum,&c. Sic q ll0< l', accidit in metallis: quoniam omnia metalla communicant in 11 materia, quae est argentum vivum cum suo sulphure. Etlou' differunt metalla per majorem vel per minorem dieestiontfl 1 ' quae fit per sulphuris fui maturationem, mediante decocti 011 .' Lst enim sulphur forma metallorum, & praesertim auri: non <] llt ' demsulphurvulgi, sedalteratum, ut dicit Magister Bonus ph>* sophiis. Ex his dictis colligitur, quod si per artem potest fieri tV e dicina, quae habeat in se virtutem & proprietatem praedicti *^. fhuris mineralis alterari, talis medicina ab arte ficta, p°M metalla imperfecta, Lc argentum vivum adperfectorum n®t®, ram transformare. Propter quod loannes Scotus & multi ® philosophi dicunt , & concedunt esse verum, quod met®*, transmutari non possunt quocunque modo vel ingemo , prius reducantur ad suam ptimam materiam. Prima aute** 1 materia omnium metallorum est argentum vivum & fulphu*' non quidem in natura sua, sed alterata, id est, conversa in vap 0 ' tcm.Et sic prima materia metallorum est vapor humidus unct u °' sus, urriufque naturam, scilicet sulphuris & argenti vivi in se co®' tinens Ex his ergo necessario sequitur, quod si per artem p°'
test extrahi hujusmodi vapor unctuosusex his rebus inquit* 11 est, 2c repetitur consimilis illi,qui in mineris terrae generat met®*' Ia, poterit confici medicina, qua; simplicia corpora imperfect 3 ' dc lupra argentum vivum projecta producat in vcium & f et ' sectum coipus metallicum longius persectum omni natur®* 1 * 5ed sciendum est, quod haec medicina ex quibusdam faciliu* uberius, ex aliis Vero difficilius ac imperfectius extrahitur, sint ipsa metalla, sive aliae quxlibet res. Sed hoc fieri non pote**' risi tales res prius per putrefactionem corrumpantur, & per deb 1 ' tam decoctionem ac longam digestionem, aliam nobiliorem f° ( ' nam acquirant.
Secundum etiam fundamentum , quo argumentantur C oSl ' tra, non cogit • & ratio nostra est, ut inquit Getier in sua Sum« 1 ’* Hnagnae perfectionis Gap. XI. in quo pertractat confutationes sationum, artem simpliciter negantium, St est; quoniam advc s ' sario in suo arguendi modo non cadit necessitas,quo quis ad p® u ' M rcspisicns.coaictatur credere arte hanc non cuc veram *■ fi 1113 ^

simili v »t» . . Phiiosophico. 117
t 0l . * . 3 ^afori ac j minus t suam corroborat phantasiam Äc er* t> er) ! T) ' mc l u il' u s non continetur necessitas , sed tantum contitt- o Uo l a w Pluribus. Amplius , certum est nostris temporibus, Rno r P au . c '^' m ' rcperiuntur philosophi, qui secreta natur* co- bj tlS Can b>rno illa quaerere & cognoscere negligunt. Et ideo de- s CUjn °P cratl0n ibus res imperfectas meliorare & perficere nc- UtQt 1 ‘ plerumque ignorant aptas ab ineptis,propinquas are- V Uf S “"cernere. Et propter hoc multi aeviant Sc desipiunt.
siuei/'r auuni phdo.ophi alrioris erant ingeni), Sein operando
Pter ° ' 0rcs Nant.ut aitLudovicusLazaicili: Philosophi pro« 5n . '“gnofeenda profunda secreta natura:, ausi sunt aliquoties C , 0 p, "“"e.Sc m silvis ac montibus commorari, ut solerti inge- s rfa'i U,t * rCntUr ^ydera.quas vires habeant,& qua: loca terra: /int 9 cli'qu* materi*. & quod discrimen in illis. Et ideo tlUt ! 0l l 'm utilitatem , Se suorum filiorum,hoc divinum magiste« soli l' Ct ‘i sorum longam investigationem inventum suit, quia ^ 1 ( ' n J. fhdosophi.Se eorum filij intelligunt vim naturae ,& ejus p 0 1 ,° "Ipnem non ignorant. Cum ergo multi & magni philo- libr *'' erant,hanc artem transiniitatoriam posse fieri, ac plures jp|- s ln scriptis post fe reliquerint,iniquum est,St stultum,negare sio m ai, em non esse veram, etiamsi ulla ratio, aut experientia q a »<'ssrur, & comprobet. Proptcrca bene dixit Morienus, distantia est inter sapientemScinsipientem, Scinter fc. & videntem, Sc idem est judicium inter male operantem c cientem. Concluditur ergo cx his,quod hsc ars est vera.
^ 0ß WON OMMES Qfl CREDVNT ARTEM heram ejfe,jctun/ ea un, &fecundum tum efer*trt.
cu c A ”•
^«nt vero qui credunt firmiter, hanc artem nobilissimam ve* tam esse, pxd utrum vera sit experiendo non attentaverunt,nec ^“oave sci uut Credit quidam eorum qualitercunquc debilis,
* f “habiliter veritati consentit Sc adhaeret, aut multitudine di- j 1 ?'“!«,aut magnitudine auctorum, sed convictus pugn* cedit. ' bab' llt j m u "a res,qux omnes ad credendum facile trahit, scilicet »no a cu piditas,8c voluptatum aviditas. Sola enim voluptas, maxime facit. Dicit enim Ludo vicus Lazarelli philo- licii US: homines terrenis deliciis dediti,ante omnia terrenas de* t Cr as .°P ta “t,8c ad eas comparandas nihil operis vd laboris pr*- ‘ttunt juxta illud Vergilij vatis tximij:
Quid non mortalia fefforacogM
Quia c, Au {' f* cra f ame ’-
r £° homines universi quzrunt delicias, St ut quantum pof-
O j fune

n8
De Lapide
sunt bene beateque vivere valeant, omnes fere hujus muni
di«*;
lici«, maxime per divitias haberi possunt, juxta illud conimj
ui' c
adagium: Pecuniae obediunt omnia: & philosophus in dicit: Ad hoc nummus inventus est, ut fit quali fidejuss° r ^ bendi pro eo, quodcunque homo voluerit. Maximae a 11 divitiae per hujus artis magisterium pollicentur,ut pote vcrun'' rum & verum argentum, & utrumque multum sine magno « ^ re,ex quibus nummi figurentur, per quos omnia habeantur: circo homines scientes & non scientes facile credunt, & P 10 ^! do aftectant ac probando acquirere tentant. Sunt tamen ^ qui laborando artis veritatem attingunt, cujus rei antcpr* c, F exposita est causa,scilicet secretorum ignorantia,& studendi ligentia. Est quoque hujus specialis ratio duplex: prima ** taphorica locutio. Dicit Avicenna: Consideravi libros an 1 manuum artem,& inveni eos vacuos rationibus,vel ratiocina rubus ,qua: sunt apud omnem artem, & repen plurimum^ quod in eis continetur, alienationi simile, id est metaphora* similitudines: sed cum ego me reduxi ad principia naturalia, gnovi tunc artem veram este. Secunda est falsorum cum ^ commixtio: unde Arnaldus ait in suo testamento: philcsi 0 !’^ duplicem modum in eorum libris posuerunt : Unum ver»* 1 ’‘ alium salsum : verum autem per verba obscura, ut nisi a fili' 5 ctrinx possent intelligi, ne impiis scilicet, via agendi profana rctur: falsum vero (ub verbis intelligentibus polucrunt,&l ,u ( - communitcr sequuntur operantes in Mercurio, Sulphure, A| . nico.dc etiam in ipsis corporibus, & nihil invenerunt. Sun« *e ff lur plurimi,qui in hac arte laborant in vanum: quia nec psst-, ingenio poslunt invenire opportuna, nec ex aliorum sente* 1 veram intelligcrc & extrahere queunt. Aut enim pecca»* debita materia,aut in inconvcniehti operatione. Quare co» lendum est talibus, ut aut ab operando manussuasTulpc»»' 11 aut libros diligentius legant,& lecta plenius intelligcrc stude** 11 * unde in libro Saturni dicitur: philosophi non scripserunt l** 1 ^ suos,nisi filijs eorum, 6c filios eorum voco, qui perfecte i* 1 **^ gunt dicta eorum,& non secundum literam. Nam operati» eundum intentionem liter«, est distipatio divitiarum,de tems 0 perditio.
QVOD PRIMVM FVNDAMZNTVM HVIVS J& lS ’ tff cognoscere proprietates medtctn<t.
C A P. III. ^
F inis hujus artis est producere medicinam > qu« omnia Ia imperfecta,& argentum vivum convertat in verum a* 1 Sc argentum ita bonum m omnibus suis proprietatibus, * lC ” ^id

/
illud j Philosophico. ri-
tiir T° d r ' atura producit. Aurum enim est finis ultimus na- p t ®. a l rt ' s, ' n ptneratione metallorum. Elixir veto est fints P ln quiflimus ad aurum: quia est in potentia propinqiiistima, 'urn lrn j n ’ m forma auri, convertens omnia metalla m ;u> Port’ 1 '' d ‘ Cit m3 g'st‘ , r Bonus in cap. 4. Talis autem medicina o. int Ct c l 110c l f*r perfectifs. sicut etiam forma auri perfectilsima est t ' r °">ncs formas metallorum,quae est ultima forma ad quam * ""««ra,* terminus ultra quem natura transire non poti st sin Ct ,- ‘ S: >n auro quippe est status. Perfectissima autem erit, liai° n 0 ' U,TI corpora imperfecta transmutet» de una forma ad a- Optimam, reducendo ipsa corpora in materiam suam pri- „ ' ,T1 ’ icd etiam ipsum argentum vivum siibito ante illius luto ' l oa "nl ct ’& in igne confervet, & convertat illud in momen- c '»Solifiaimvmm,, ut dicit Geber in Capite de Medicinis Ic p' 1 .. 1 Ofdmis. Unde eadem medicina quae perficit metalla im- ^ . e ” a » «iam coagulat, & perficit argentum vivum in Solem ci t , nam: Quia solum una est medicina,qua; totum hoeperfi-
■Unde nisi medicina sit talis, quod corpus liquefactum in nio- im nt ° ^^nudet ä forma piima sub qua erat, 8c removeat omnes Perfectiones, St similiter reducat ad ultimam simplicitatem f atcr ‘* primae, St in eodem momento inducat aliam novam s ° l >na m ,lcilicet Auri,nondum est perfecta,qualem ars quaerit, 'niiler si argentum in ortu suo subito non coaguletur,cum illa t J- a f ua evolaret, 8t fugeret cum ea simul. Ex qua te colligi- v - ’Sl Uo d componentia metalla, scilicet sulphur St argentum tio Un J ,non permanent sub illa forma siib qua erant in prima mix- ex nc ' ua >sed agunt St patiuntur ad invicem continue, quousque f 0 'P ls generetur forma metalli. Et primo quidem generatur r ma metalli imperfecti, in quo sulphur, quod est agens, non- "tr est separatum plene a fua materia, quae est argentum vivum: Srr°d ostendit eorundem metallorum faeculentia St adustibilitas. >iL°d si digestio continuetur usque ad ultimum, quousque fcili- ctta gens totaliter separetur a materia, tunc generatur nova for- *"?«qua: est forma auri, & est ultima St perfectissima, & a natura Py* n cipalitcx intenta. Et haec mineralia composita sunt ex suis «‘«mentis , i mo clementis in determinatis quantitatibus, St ^«nfuris ,naturae quidem notis, nobis autem omnino ignotis, J ‘mul aprincipio mixtis in loco uno minerali, in quo virtus coele- J ‘ s «onfervatur. Unde natura permiscet praedicta duo minei- P Ia ab exordio in certis tncnfiuis & ponderibus cum soraitie Sc ‘quinamento in mineris suis, ipsa vero deinceps agunt ad in- lc «m,Sr patiuntur simul digerendo, quousque in fine digestionis tur*" ^ Ura ^ digesta a suis inquinamentis ac sordibus scpare- !r * & tunc peisicttur in metallum. Et manto digestio peilectior

*1© Db Lapidb j
ctior est,tanto metallum minus impuritatis habet. Quando «"g® | digestio est completa,tunc forma agens,qua: est sulphur, totalis I separatur a materia argenti vivi: quia ä principio sulphur extrin* fecum est argento vivo & naturae contrarium: & ideo in subst an ' tiaejus non transit ut materia,std tantum agit in ipsum argentum vivum,liem in rem aptam ad patiendum, & sic alterarum alter* 1 digerendo, & purum ab impuro separat: sicque post longam d[' gestionem,sua virtute dilponk materiam ad hmplicitatem nobi' Kstimam: & tandem de potentia materiae educit formam, q 11 ^ eandem in alia specie constituit, quam prius fuit, Quaproptf* ipsa quoque metalli forma,&pr*sertim auri, jam sulphur dic> non potest: quibus quamvis substantia sit in quantum compof> tl substantialis principalis par est: tamen materia sua appellari nofl debet: quia non idem este habet in composito, quod extra ha'
buit,quod ostendit virtus: quia quamvis in parte sit similis, öcc- eadem tamen longe est alterius naturae, quia excellentioris virtU' tis Sc disparatae,vel disteparat*. Unde aequivoce dicitur sulphur, quod est in corpore persccto,& nunquam corpori unitur. Cum etiam diversificcntur sulphura in duobus corporibus imperfecti*« qua: utique differunt specie,led non nisi per formas substantiale* 1 & ideo coi pus in quo taliter materia & forma uniuntur utriusq ue nomine, non incongrue quandoque ex ea nuncupantur, unum tamen proprium nomen & commune retinent,quod utrumquf «omplcctitur. Ex quibus manifeste deprehenditur, quod mat£' tia proxima metallorum est argentum vivum & sulphur non it* sua materia: quia sunt miner* distinctae, 6c ubi ill* reperiuntur, no reperiuntur metalla,sed in natura alterata Sc alterate. Proxim* enim materia metallorum, ut superius (lictum est, vapor est un- ctuofus humidus,ex utroque principio causatus. Oportet enim unoeodemque tempore ex ambobus spiritibus vapores elevari« icsibi occun ere, 5c in uno loco > quem natura pr*paravit com - nusceri,& soliditate loci conservari. Nisi enim locus ille eilet lb' lidus,exhalarent. Sed frigiditas loci ipsos jam commixtos con* densat 8c confortat. Sic fit, ut ad se invicem agere, ac pati inci' piant,& alterare sc mutuo, & digerere fnbtiliando & impura st' parando,quouique in metalli naturam simul vertamur. Hocau* tem fieri minime potest sine calore ventris teri* cooperante & movente. Qui utique calor causatur a motu,& a lumine cffst' ftium corporum,& per eum vivtu« eorundem locis mineralibus« ipsisque mineris imprimitur: per quem generatio metallorum diversimode completur. Hi ergo vapores proxima (imt met**' lorum elementa,& ideo metalla in ipsa resolvi possunt, tam p ct naturam,quam per artem,sicut ex ipsis sunt genira. Et hacc elf' menta disterunt ab elementis mundi,qu* ex illis sunt compostm-

|r PmiOSOPHICO. 121
int ii 0Inn,a !' unt de intentione philosophorum: & hoc modo jjj c f ‘8' tur dictum Aristotelis in 4 .Meteororum, quod specie« «d C s ° rUm lransmutar i non postunt ad invicem nisi reducantur uam primam materiam. Materia ergo prima intclligitur a “ omni forma denudata. Non igitur nova forma in. ceff' UC ! ttu "d' prius corrumpatur, Sein generatione rerum est pro- £ r Us . prima forma ad ultimam per multas formas media*. rii5° ^ ' st conu P t i° nc: quia generatio unius est corruptio alte- t Et sic metalla reducuntur ad primam materiam, quando uiguntur ad illam primam simplicitatem, quam habuerunt cle- rif enta COrurn in P r ima compositione : in qua certe suerunt ipt- US 8c vapores per naturam perfectibiles ad compositi formam. t * e ?mnia in perfectione medicinae considerare oportet. Opor- enim medicinam ex his rebus fieri, qua: metallis maxime con- munt, {* amicabilia sint ipsis quoque metallorum principiis, jj lrt ute, natura & ratione similia. Ars quippe, ut dicit magister Unus,ex iisdem principiis, aut omnino similibus generat medi- *>nam. ex quibus natura generat metalla. Oportet etiam hanc J" m ex qua medicina elicitur, este ex suis elementis in debito nu- cr °,pondere8c mensura, a natura etiam compositam tali pro- Puttione.ut natura: metallorum maxime sit conformis, & optime Corn plcxionata: similiter cstnunc eadem res natura composita: jlura proportionem activorum & paslivorum ncjpfit: aut male ^ 11 componere utramque naturam, scilicet agentis & patientis * st c proportionatorum.ut mutua actione Si passione alterentur, ,.saliam formam disponantur: quarum una obtineat locum uipnuris & masculi,altera locum argenti vivi.scu teminx. Medi- . na cuim,ut dicit Magister Bonus in tertio capite,medium locum n ct inter sulphur & argentum vivum cum debita proportione cutimixta; quia sunt principia metallorum. Hoc modo &au- ** ni qui est ultimus finis & persectrls. ä natura intentat: Scidco Medicina habere debet uniformem naturam cum utroque extre- ^.tenens proprietatem & virtutem sulphuris & argenti vivi si- n,u '.8c perficiens metalla imperfecta in verum aurum. Scdutiqs Materia ista.cx qua fieri debet clixir $c tinctura philosophorum,a Pfincipio per suam naturam metalla tingere in aurum non potest, 'cut nec aliqua res in mundo manet in sua natura: quia natura a *cm materiam nunquam praeparavit. Et ideo necclie est illam •fiplius digerere per virtutem uilphuris agentis & transmutanti* * Ua propria forma in aliam nobiliorem formam, qux est for- ^ a aur f Et solum enim sulphur habet potentiam & virtutem Serendi,ac tingendi materiam suam,& non alienam: unde non rOtcst res transire dc forma ad formam, nisi denudetur per altera- llc> congruas L prima forma sub qua erat. Et sic quando
clixir

Jir
Df. Lapide
ab
elixirperficitnr forma sua, debet primo materia ejus spolia" «milibus accidentibus prioris formae, & ad ultimam limpj 1 "" 1 tem reduci per operationes convenientes, & tandem nova t°' n in momento indui, quae constituat elixir, habens potentia « 1 in formandi omnia metalla. Quare elixir non erit eadem res,q llSC prius erat, nec suarum partium, sed multo excellentioris n-' tU J xx St virtutis,quam ante. Est enim elixir non solum qualitas, st etiam substantia: & ideo junctum metallis , stibito mutat ea"! aliam speciem & naturam. Et similiter etiam haec res per" c non potest, nisi in loco apto & cum calore extrinleco niovc> ltc ’ qui ingenio artificis administrandus est recte. Sed de his poste " 115 liio loco dicendum erit. Sic ergo medicina ista fici i oportet e* his tebus.quae metallorum naturae conveniunt: nec fieri pol" sine commixtione rei tingentis albae, vel rubeas intensae, nec si"® diuturnitate,& laboris initantia: qua omnis illius substantia,^ puristima, alba quidem in luna, citrina vero intenta in sole pe" 1 ' citur. Et cum hac absolvitur hujus operis mystcriü in medicina" 1 ' qua: argento vivo maxime adhaeret Sc illud coagulat, ac com'"' titinsolificum vcllunificum. Ex hoc manifeste relinquitur, dicit Geber, ex quocunque eliciatur haec medicina, oportet ipsi 1 "! este primo subtilissima: & purissima: sobstantiae ex natura sua " 1 adhaerentis: fecundo habere perfacilem liquefactiomsremilf 0 ' nem ad modum ceras: tertio fixam este super ignis pugnam. Su" c ergo quinqueVonditioncs.quas medicina habete debet, utcoH 1 ' gitur ex verbis Gebens.
Prima est ut facile fundatur, &in prositndo corporis alterandi, hoc est,per minima subito misceatur, ipsum persecte Sc compl"® alterando.
Secunda est, ut illustret cum fulgore splendente in album v " eurinum. Hacc autem duo non faceret medicina, nisi subtil, 1 *' rctur valde cum praeparatione certa Sc determinata: Sc nisi si"' gidissima.scusulgcntissinia ex illo siibstantia eliceretur cum do sua: separationis. Sic enim in fusione separat omnem tc" { ' streitatem/ulphureitatcm, Sc immunditiam ac commixto.
Tertia determinatam fusionem lunarem & solarem addue* c ' quod non faceret, nisi ves tingens in perfectum albü vel rube "" 1 ei miseerctur.
Quarta quod sit fixa, ita quod sequatur perpetua altcratio & immutabilis: quia non permaneret ejus imptestio, nisisigercl""
Quinta quod caufet ,'ondus debitu metallo,& per consequ" l5 j omnes proprietates naturales, quas habet aurum optimum, V* argentum purissimum ex natura sus mincra: »que perfectas ,* 11 etiam perfectiores.
Causa ponderis magni est densitas, quando scilicet partes W

Philosophico. iij
s u( /-lIoali 0 intercedente subtilitas enim fle uniformitas in <j Us antla & essentia corporum condensat & consolidat, ac pon- po "g«' propter quod aurum omnibus metallis est solidius fle s «btir r0sms " Qssanto autem majoris ponderis sunt metalla, Se 'deo 10riS ^"bstautiL, tanto etiam sunt majoris perfectionis: Se s Ullt a " r "m est prcciosius e attexis omnibus metallis. Haec autem cul-w °P ort ct praecognoscere volentem recte de arte specu- ari de practicave.
^°R PHILOSOPHIS TANTVM D ATVM EST noscere £? facere hanc medicinam,
. C a P. IV.
\J r* la Vcr ° superius notificatum est, Philosophos hancattem de a ouisse,ouia omnes adierunt Lapidem Philoiophorum, fle 'int C ? m ‘ railt ' a canunt scribendo; videndum est, utrum habuc- kien'J- 1 proprio ingenio, an divino adminiculo. Pro quo scili ll,< l u od duo sunt, quae gravia fle difficilia ad inveniendum, t 0 j ct Materia ex qua generatur Elixir St ejus regimen. In tanta a P'i i Cruni multitudine difficile fuit cognoscere, qua: tes sit t Cr _ / btiic operi,fle natur« mcrallorum propinquior. Multo au- caci lffla,ms est cognoscere fle scire, qui sit modus agendi effi- gtiib° r 1 *' tut etiam difficilius fuit cognoscere,qu« metalla, 8c ex heilt US f 'ucipüs generantur,quam quo ordine, fle quomodo per- v Cn r ' tUr ' stamen utrumque sua industria fle investigatione in- C 0D n,nr ' De primo dicit Magister Bonus philosophus Cap. vj. i. S fl o caulae materialis non est modicum munus introeunti-
otis
qu*,;'*™ istam. H*c enim est, quam antiqui philosophipriu* OiD,,!'s riIllt ’ ut in cognitionem caulae formalis devenirent. Quia c "ius ° rn ’ a ^bet propriam materiam, ex qua extrahitur, ime ar tc /Agnitione vacui erant a cognitione, fle per consequens ab 1 0( - Q | Operatione. Secundo dicit Magister Bonus ibidem: Thi- t t ]l f 'ngeniati sunt subtilissimo ingenio Se profundissimo in- dj„ „ 11 tl, m operatione mirabili,sublimi fle occulta,per quandam < tl ° ncm congruam fle appropi iatam extrahere argentum vi* Ut c cx ar lenico.quod est omnino idem cum argento vivo vulgi, lo c m CI pso congeletur,sicut au tu m liquefactum,cum Icipso lo- ßciim ^ U ' Uu ‘ a b intrinseco suo sulphure: habet enim istud ar* tiaj Viv "m ab intrinseco luo lulphur prxdistum sibi lubstan- siatur ' ,r °P rium - Omne autem lulphur, aut sulphuris habens ho<, * babet proprietatem congelandi argentum vivum. Ex P r Opr aur,c l u °st philosophi utrimque habuerunt,scii, certam fle Siod i'"” ^ a 'ci iam,flc ipsius certum magisterium : ex qua 6c per ^. v - a P ,d 'm philosophorum, qui precioiior omnium lapidum Cltci eompolucrunr. Nem tamen est dubium, quin cum
maximi»

«4 , De Lapide . „
maximis periculis multis erroribus, plui imis laboribus ,p rum ad hoc secretum pervenerint,sicut Geber de Ce refert. ^ aliis quoque dicitur ab eodem: Voluerunt philosophi qu* 1 * 1 ^ hanc sulphuris divisionem,quia dixerunt, arlenicum sulphur t vel comparem sulphuris,non autem argentum vivum. Qidjd manifesto est sulphur, in occulto vero argentum vivurn,q Ui ’ a scilicet sublimatur nivis albcdine,deberent cum anxietate re sc,& laborare in investigando & ratiocinando, &experi £l ) saepius in cognitione istius occultae materiae, quae est in arlf * 1 Unde philosophi manifeste pofuerut arsenicum, sive aunpig 111 ^ tum materiam lapidis. Occultum dicitur, quod est in re.inf tentia, & primo intellectu comprehenditur: Manifestum au' f ^
ä rimo sensu comprehenditur, Sc est actu in re ipsa. ^ ' ^ iphi, scilicet, Hermes,Geber, Avicenna,& Rasis dixe rU ( , nabere naturam sulphuris potius, quam argenti vivi, quam' > s ^ gentum vivum valde luperet in ejus compositione, occulta" quantum potuerunt maximum secretum quod est in eo. E » 1 I( de natura argenti vivi existentis in ipso, nihil manifeste dixem nisi procul & quasi vilipendendo. Unde Morienus, Auripig 1 » 1 tum convertit -es in albedinem, licet aliquantulum aes cor rU f pat: quam corruptionem medicari sapientis est. Arsenici' 11 ’,;, nim in manifesto habet materiam fulpnuream, volatilem,
vam: in occulto vero,argenteam,albam fixam, sub qua est r ^
do aurea fixa. Cum ergo hoc argentum vivum fuerit fpol' 3 ’ .j, a suo sulphure, habet naturam suam occultam in (e ipso eo sapientes conari sunt naturam argenti vivi occulti inarse' 1 '^ cum suo occulto manifestare,& cum maximo ingenio ex eo » ll ■,
sulphur Elixir tacere. Unde dicit Isafis in libro perfecti
llfl*
sterij: Non sufficit hujus artis inquisitori, & operatori, rfr j( „ tantum manifestas & apparentes cognoscere naturas (nihil r .
in arte proficeret,ndi earundem interiores & occultas abiq llC .. tore cognosceret.) Sed verba hrec non sunt intelligcnda ‘ eC ^
,!m.lir..d<
dum superficiem , sed secundum significata per >nn»»>'- ^ Et ideo concludit Magister Bonus, sic natura in mineris n» f,a ^ rum generavit Auripigmentum, ex quo facit metalla: f‘ c n ‘ : ra inferta arti generavit Arsenicum extra mincras metallp»^ quod alterius natura in aliud noli transmutat, ut ars accipi 3 » 1 ! 1 j & alteret & transmutet ipsum in substantiam veram Elixir- ii natura hoc non freister, ars Alchemiae penitus vana eilet & utilis. Quamvis ergo philosophi per suum ingenium ‘ a „ rent,& materiam ac operationem invenerint, nihilominus t » 1 dicendum tst,quod Deo revelante vel inspirante utrumq l,c ^ buerunt. Quia Deus, qui est omnium rerum prima «rcator,& gubernator,perluam lapienuamSebonitatem^'^
ssl>
duu
Veii
ani,
'psa
r CS,
hnti
«til
feti
Pro
flic
t»n
°ni
rnis
»cf
sio,
Utij
»On
fice
»rar
Phi
tl ci
ius
*»e.
tia t
»ni
siti
sct,
>n'
&al
»Ut.
Phi
«tt
fici
b rc
ttc(
ftifi

si S ] 10 . Philosophico. 22 /
d Uni min '0'lS diversas tribuit gratias pro tempore & loco, seeun- 'hiu^ U r idlTit cx P ei l"e illis, quibus largitur. Quod non solum '"lim"- v at " S , P ir 'tunIibus > quales subent pro fine salutem ipp a ' C ° Cv ' ,tutcs .lecl etiam de temporalibus, qu.v ad corpora tes p Utcn;lrn rcs qxteriores pertinent,quales sunt divitia-, ltono- ^ntir nitaS ’ b’ 1 'nudo > & mechanica: artes. Sed inter alias artes tttilit cs * CXcc llemior est hxc ars tamen propter plrilosopbicam Pttisf^T' c l u ' : ' P^Holopbia: propinquior est: tum propter o- P r OD ac ' lt ' lt!rm - quia non diu laborandum . nec graviter: tum Pjj c ° tc . 1 1 uctuum immensitatem,quia innumera bona sequuntur. °Uin | lani ^ a P lS uiter omnes nobilior Sc mirabilior est, ideo non Oj^n I Us ^ mu ; quia meliora paucioribus conveniunt. Non njj s ! Us dico,utnoscant quid sit, & quomodofiatiledpaucilli- t)c j'. au,r qui norunt hac ut faciant. Quia Deus ordinat omnia, fi Q 1 '’ e ' aliis noceant. Si malis d.lretnr,multum nocere pollent:
bonis,omnes non bene uterentur tanto munere. Sic- Co .'Primi ac probi philosophi, quia ad communem utilitatem fice Crc “ ant: ideo merito acceperunt hoc donum Dei,ut sibi sus« ,r an? 11 ’ ^ ah>s benefacerent. Ideo dixit Calid (ut habetur in Phil s *° nc Castrensis) Secretum Dei gloriosi maxime est foror c] ° lo phKe. Inspiratum autem est ä Deo prophetis suis, & certis iüs ^'"edentibus in eum. Et Hermes juxta principium: Huste a 'p tCrn ai ti s scientiam ab unius tantum Dei habes lnlpiratio- l *ant ^orientis: Intentio omnis hominis,hanc divinam (ciendi 11011 debet, nili donum Dcialtilli-
fitb n ' a P n ' - qui suis servis eam ostendit: cujus nomen semper s Crv Crit:t !ictiim. Item Geber ait: Ars nostra in potentia Dei rein q. U | f C 1 U ' CU1 vl 'l r cam largitur & liibtrahit. Et Parmenides Jj a j Ur “ a : Hoc autem specialiter est, cui Deus polle tribuit. Ec * n "Puiba: Regimen ejus majus est, qua ratione pcrcipia- pi ’ ni u ab inspiratione divina detur: propter quod dicunt omnes j. ‘ oso phi,quod est donum Dei: quia (cienti illud & perficienti,
fi Cci P>cnti Deus laroiturSc non subtrahit: Scienti veröde |- Jb ‘ cnt '.6c non recipienti. illud Deus largitur ac subtrabir . ,,ii a Wn I? 5 0cu hs evanescit, quod tunc retineri deberet, lten -n !> b « u mi:Multi habent lapidem nostrum 6c cognoscunt,(eu.
C J US virtutem. Et fi fcivcstt ejus virtutem > nihil v.uc - scirent operationem ejus. ■ Operatio autem non p-i- c stiri, nisi per moximum donum Dei, vel per doch inaiir pcritilfimi magistri: & totum id it voluntate divina derivatur.
»-«/. 2 .
P

De Lapide
, OrOD PHILOSOPHI OCCPLTHFERV^ hunc lapidem & ejus regimen.
C A P. V.
P Hilosophi occultaverunt hunc prcciosum lapidem dupl| cl p.
Primo de co (ub allegoria loqucntes: undcMorientis> n ^ strensi. Sunt libri dc hac scientia iiib figura compoliti: st ll0l ß; pars major oblcura multum, ac sententiis connexa, ut non oL litis compositoribus poflint intelligi: unde ipsimi multis non 1 bus nominaverunt, qua: tamen sibi non conveniunt apud res: suum autc proprium nomen tacuerunt,quo apud vulg u * .
minatur. Quod si aliquando eum nominant suo proprio n° ^. nc.semper tailicn aliquid addunt,ut scilicet intelligentes abtu 3 \ j ne cognolcatur, ut dicit Lilium. Secundo varias operatione^ j pondera tingunt. Unde dicitur in turba: Philosophi mult a 1^, mmt,quorum nihil faciunt. Faciunt autem hoc propter duas c ^ sis. Primo ut reddant artificem in operando intelligent 1 ' 11 ' ! solicitum Se cautum. Oportet enim artificem qui eoruml'“ ^ legit, non lolum literac attendat, ted rerum naturas consid c Omnes quippe sciunt, quod si metalla imperfecta debeant p* r ^ oportet quod perficiantur ä sulphure & argento vivo: si'd " ^ omnes sciunt quod est illud argentum vivum, 6c quale. E r ’ ^ multi ignoranter operantur. Quare qulintiomittit te huicop debet auctoritatibus & rationibus este sillcitus, & casualiter sL l.iii,ut dicit Magister bonus cap. v. Oportet artificem altin'1 ^ imcllccttiuti.utpcr suum intellectum percipiat opera, qm . l £t , fecundum naturam vilui occulta,Lc percipiat operationem tam, qua: est (iipra naturam Vlndc Geber : Oportet artid 1 ^ altissima perscrutatione adjuvari per doctrinam. Si enim s c, ‘ tiam qunntumcimqi acquisierit,nisi ab industria natuiali ju v!;t ^ ad epulas tam preciolas non invitabitur: & in puncto inerro 1 caderer, niti per industriam luam remedium adhibere sciat N' Haly figurative loquitar de hoc puncto dicens: quod radies 5 ^ rum minctarum sunt in aere, & summitates in terra ,&q 1,3l, ot evelluntur ä luis locis,auditui sonus teiribilis, & sequitur 11111 magnus. Quare vade cito,quia cito evanescunt. .
Secundo ne mali liturum S hanc scientiam sibi usurpent. *■* S scribitur in libro Saturni: Lapis noster benedictus ab orm 11 est notus. Nam in viis projicitur, & quilibet ipsum haberfP lest. Proprer quod antiqui philosophi abscondo unt,tam j
lapidem,quam viam suam magisterium ejus. Nec iniretis, st“ philosophi finem & principium m.igisterij praitcrniiserunt,^ dium tantum prolequentes. Nam ii totum fuillet traditum ^ msestc.quidain impij cam indigne usiirpastcnt. Item alm* P

r PrtuosüJ’rticö. ii?
lo pluu inquit, tc adhortari non praetermittam, ut nemini. quam» j' s t,b > caiistimo,nostrorum occultorum thelauros aperias,ne ru- as «c albas rosas nostri viridarii, olida: & foetentes capi * depa- CAnt - Et ideo etiam nos debemus similiter occultare, & nulli tla mamicorum notistcare,ne divinUmfurorem contra nos ex- ‘tetiius. Unde Mamster Bonus, Munus explico,quod in armario ^ 0r dis vestri secreturis occultare velitis: quod limilitet intclligen* 1 > & intelligcre volenti, stib poena anathematis divinae irae nari a- c v elitis: (icuti praecepit Hermes & Aristoteles,& ali j quamplu-
•»“»i philosophi.
i-'iPlS PHsLOSOPHOR V M, EX KNA JeU re } & non ex plunbw conficitur.
* C A P. VI.
1 ^ *** Anceps videndum est,st hic lapis est simplex, vel ex pluri* ex n S CoiT 'P obu,s - Et dicendum est, quod lapis philosophorum,,
* nat' 1 " 8 ' U * originis est una simplex res individua. Quia sicut
d, t Ura generatus est, ita (olusin boc magisterium intrat sine ad- Eth >nC a * lcu|us alterius rei,extra naturam (ii* speciei existentis. Nol° C 0rtlnfs philosophi affirmant,dicit enim Mundus in Turba; f 0 . UCco mpositionis pluralitatem curare: neque ea quae philo- '»ti "st 1 ^ u ‘ s bbn5 posuerunt. Veritatis namque arcanum,natura nisi ^f ’kstlud in ventre suo occultum non videtur, neque scitur q ü;( a la P'emibus. Et in libro Saturni: Ista scientia nihil aliud est, collise'secta inspiratio Bei : quia totum magisterium ili una re Elui * .st 11 ® dicitur Adrop Similiter Moricnus in Castrensi:
Sre ' htquit pnma St pj incipahs lubstantia, 6c materia est una, 'Ur Ca . c ^ unui,, A c umea fit uilum , vel aliquid aliud (ibiaddi- dtl '^"minuitur. Et Hermes ,quomodocXunoonini.iprccc- E‘fla - ^sic h°c magistethimexunafit lubstantia atque materia. M °ricn,inquit,multiplicia (iint ejusdem radicis nomina, sed u- ^radiccni hujus magisterii substantiam absque materia inve* t|j CS ' E 'Se moi , jq atura conjungit naturam ,& natura gaudetna- ra .Sc tamen non est nisi unica natura,5c genus umim.Sc (iibstan- 4| l^ na » : * c cslemia una. Item Alphiditis in Turba: Unus est lapi,, sih tina compositio,atque unum vas ad album 3c rubrum
j 0r '^ si» c 'cndum. Et ideo concludit Rosarius: Oportet inqnisi- hujus artis constantis este voluntatis in opere,ut non modo din ,tn0< ^ 0 dlud attentare praesumat: quoniam in rerum multitii* t, s * ar * Hostia non perficitur. Est enim lapis unus, via una lmca- s u ‘ ™icina ima cui nihil additur extranei,iicc minuitur,nisi quod 3 ln t |us P r:E l ,aratlol 'c removentur. Quoniam si aliquid «* prI' CUm tlb ' apponeretur, statim corrumperetur, 5c non fieret 0 stUod quaeritur.
t* » Q^OI>

ib» s
iiS De Lapide
QTOD LAPIS NOSTER VNVS EXISTE#$’ flures tn (e res continet.
C A P. VII.
Q Uamvis autem lapis unus sit in substantia & natura, est ^ men ex pluribus rebus compositus, ex quibus sua perfct* 1 , causatur,non solum sicut multx res alia: in extraneo occulto, jf & in manifesto partibus suis distinctus: unum enim continet,' c ^ conjungit,duo componunt medicinam: itaque sunt uno in c ° r pore juncta tria,ut ait quidam plnloiophus. Hercules inMorit’ 110 Castrensi: Hoc magisterium ex una propria radice procedit,‘l 11 '. postmodum in pltires res expanditur, & iterum ad unum reve* 1 } tur. Et iterum ibidem ait quidam lapiens: Propria creatio hon 11 ms est Iperma, 6c ex uno homine mulier extracta est, ex cp u scii, mare & femina,multi sihj & filix in colore & aspectu dilb 1111 , les nati sunt.Sc continue nalcuntur. Primum ergo continet du 0 ' unde Farmen, in Turb Natura natura laetatur: natura nattut»" vincit,& superat. Unde scriptum est: Propter hoc relinquet h°' mo patrem & matrem suam.Sc adhxrcbit uxori lux,& erunt du° in carne una. Et ista duo sunt Sol & LunaiEt Moricnus qui sup 1 ^ Non studeas hoc magisterium circa quadibcl alia quxrerect quxrendo erraic:quoniam ad ejus effectum non pervenies,v's] uC dum Sol & Luna in unum eoi pus redigantur. Et Aliratus aiuQii 1 veritatem vult (equi,accipiat Solis ardorem & Luna: (putum- Hamis in Turba: Si sumferis sulphur & argentum vivum, qu°“" libet sicut est in natura (iia, oportet te illa commiscere, quia p r °" portionem debitam ingenium humanst penitus ignorat, & post c * coquere in solidam mallam, quod nihil valet. Ideo invenien 11 ' 5 quaedam corpora,in quibus praedicta duo , scilicet sulphur & ;,r ' gentrim vivum fitnt debito modo adunata , 8; hoc est feci (tti'”' maximum, & propter hoc dicit Atnald. Iste lapis vocatur Mi 1 ' 115 ’ id est Mercurius sulphureus. Item in libro Saturni: Lapis ll0 V.q qui est Mercurius philosophorum, non invenitur in cavernis, J l est corpus 8c spiritus. Secundo lapis continet tria, ^oannes 1" c ' Tota fortitudo artis deprehenditur tantum in tribus, scilicet S°* ' Luna & Mercurio,cum liix praeparationis causis: quia in his elf ^ bus corporibus solum repetitur sulphur (apientum, utrumqt' 0 |c licet album & rubrum, in quibus natura sagax continet lei llC ^ iiium. Et in his tantum insunt radi) tingentes cum adjutorio P® stri Solis,Lapis autem Mercuri) complectitur utrumque. f bi: Qui cum trinus lit in per Ionis, hujus rei verum nomen e Alberis vel albar xris, quod ex tribus componitur .scilicet aqua& igne,quemadmodum 8; ovum quod rubeum , & Sc.comcem continet. Deinde ex dictis uibus unum q» 1 “ ^

Philosophico. 229
’ P ld his,qui gallina alente exit. Similiter hoccompo- t Us „ lc g 1 ")ine fit & putrefactione, ex qua fit aer qui elf fpiri- n Us ') C ■ ' tcm ' a pis philosophorum est unus in trinitatu, Se tri- P^sst 1 Unitate,c l u ‘ a ln le habet coipus,animam Se spiritum. Cor- t ttl . at ’ an >ma vivificat, spiritus tingit. Item Bonus Cap. 2 . Malus * CXOrdl ° operationis debet dic una absolute,in qua fit vir. Lj]i^ 0 M 10r 'Mpiritus,5c anima: limilis materia: minerali, linde i, U] j n, ’ llna sola res est,habens in (e corpus,animam Se spiritum si- In cujus operatione non elf neceflarium aliquod t 0t ,Uvans - ant adminiculans : in cujus figura Ezcchiel vidit PfOhT 'l rota ’ ^ ^ Mntum vitx qui erat m medio rotarum. Et Perl Cl i c at l u ‘buldam vocatur Deus terrestris. Sed absit ut a , t n|' c derogemus honori divino: quod Deo proprie convenit jj)j t lla ' T1 us creatur*, nisi pet similitudinem. Per hxc expti- lau rnatura lapidis, compositio, & virtus inaestimabilis. Tertio tiif COllt 'net quatuor : quia ex quatitor elementis componi. sib'> n ° n *°^ um beut exterae res omnes habent elementa quatuor diil "st 1110 comm 'xta, verum etiam di vilia locis,& in suis lphxris exu”^ 3 ’ '-bide dixit Hermes in Morieno Castrensi: quatuor ftai n ° on,nia procedunt: ideo sic magisterium ex una fit sub. lj nt - 1,1 at que materia. Et licet quatuor elementa in uno corpore ltl ,l, . n ^ a , vel unita, Se disjuncta per totum corpus diffusa: ta- d C] ^ dlVc, sum habent colorem Se dominium. Et Astauus in eo- fi i i ? lf ' Quatuor elementa (eil. caliditas, Se humiditas,siccitas & t( -'ua n S tX "no sonte sunt Se procedunt. Iladiees sunt aqua 8c da s i, a "tem ex his composita (untssunt ignis Se aer. Et Mannas ^ datura uatnra lxtatur,natura natura continet,natut» plure'" 11 ViiKlt ^ superat : Se tamen sunt divers* natur* nec quib S , V f luln una natura habens in se quator naturas, Se res suas, fiia ipli liifficit. Et inlib.Saturni dicitur: I,apis noster est c i n §"lus in elfe, Se quadrangulus in qualitate. Et fixe quatuor i n lapide sunt in ejus occulto corpore, valde proportio- . a oe«c,& hominis complexioni valde convcnicntillima. Unde Vla universali dicitur , in hac re sunt quatuor elementa optime q * "aturam propi rionnta.ibique figens Se fixum,tingens Se tin- album & rubeum, malculus Se semina simul composita, <j 0n U ° rum Ipermatum in hoc opere non oportet esse quietem, Uidj F^rrnilcenntur. Propter quod hic lapis maximam simili- v Ulr | lc ‘ n habet cum ovo. Dicit enim Pandulphus in Tmb. O- ru tll c ° nt >nrt quatuor elementa, scii, corticem, scii- terram, albu- lj c ct ^ u ° d est aqua,pelliculam que est aer,vitellum quod est ignis: est cau" ' a P' s continet eodem orcime quatuor elementa. Et h*c ta m ' a st"are philosophi hac artem nominaverunt Ovum. Non ut dicit Lilium,vocant ovum simpliciter, sed cum additio-
p * ne. No*

ijo Di Lapide ,
ne. Nominant enim lapidem ovum philosophorum, propst' piiUtudinem quam habet cum ovo. Imo propter harc pr*“ 1 asfimilatur Mundo. LlndeMorienus: In hoc lapide quatuorc 01 ' sinentur elementa. Affundatur enim mundo & mundi coflH’ _ titioni,nec in hoc mundo alius lapis repetitur, qui huic alti 1 ’ 11 ‘ pur in effectu vel natura. Quicumque alium lapidem ad hoc n’ gisterium quzfierit, omnis ejus operatio vana erit.
QJsoa L .$ P1S EST VILIS ET pr.eaosui.
Caput VIII.
P Ostquam dictum est de lapide compositione,videndun 1 ,
dc ejus vilitate & nobilitate. De ejus vilitate dicit Moriei’ 1 !* Omnis res qua: magno emitur precio, in hujus operis nrtim mendax & inutilis reperitur. Et Haly dicit: Invenitur hic lap'*‘ pud pauperem & divitem,& apud euntem & sedentem. Et in ’ Saturni: Quilihetcognoli.it lapidem, Sc exci cognoscunt,dc hae j-e possunt. Et dc precio hipus inquit Rasis in lif>. verhör. LaU“ tur qui creavit carissimum ex vilissimo. Et I.iliuni,ut Zinon? 1 ! Hic autem lapis palam minimo emitur precio, quod si novist* venditores,iplum in manibus tenerent, & nullo modo vendei' £ j! ’ Dc utroque dicit Rasis uti supra : Ars ista longe exteris pt® renda est.in qua est parva impensa,parvus labpr, tempus bteved^ erum magnum, optanda securitas, Sc hilaritatem comitans gitas, Sc est lapis non lapis, vilis ac preciofus, obscurus Se elect u |j unius nominis & multorum nominum. Idem quoque lap> 5 e . precio(islimus,quia sine iplo non operatur natura. Sed quon’ 0 “. idem potest esse vilislimus Sc prcciosiifimus ? relpondendun 1 c ' Quia in se consideratus vilis est: quia etiam saepe in stcrqtid"’^ projicitur, & pro vili precio emitur: sed si consideratur quant 11 ' 1 ad effectum,tuncestprcciosistimus,quiaex eo sitclixirnobd"' jnum. Et sic In eo sunt omnia metalla in potentia, & praes* 1 * 1 __ aurum,quod est prccioslimum. Et hoc dupliciter:primo in p° tCl \ tia remota ante ejus praiparationcm : fecundo in potentia p r ° pinquifsima post ejus perfectionem.Unde secundum intenti° r,C j |1 inagistri Boni in V. Cap.Natura generat dc ente in potentia,* 05 actu in instanti, ut dicit Aristoteles in nono Mctaphysices.p 1 ^ L • dentibus tamen omnibus dispositionibus congruis, habili* 311 tnis materiam ad formam suscipiendam , Sc secundum quod 111 . teria diversimode disponitur, alia Sc alia forma in eam intro« l,c . tur. Omnis autem generatio est cx propinquis principiis, & l "’ a . vocis,ut patet in VII. Metnphysices. Sicut ergo duo spiritus tutae,scilicet sulphur Sc argentum vivum sunt in potentia cor s° |9 , qqja sunt principia corporum metallorum,& c converso m at *| ^

Philosophico. i ? 1
Cr & formalster, ut patet oculata fide in mineris suis. Ex solis e- , m l!lls spiritibu* natura facit actu corpora,& e converso. Et non 0r nttusct n d o corpora spiritibus ut convertat spiritus adcorpora. ^ Camars generat elixir neeeflärio ex iisdem principiis proxi, ls fic univocis, ex quibus aurum generatur: quia elixir e it toi ma tl Proxima : aut principia auri sunt duo soli spiritus, scihce^ u
phurT'
tibn s f ar 8 clltum vivum. Ulterius,natura facit ex it a ' ^^mixtionealicujus corporis,corpora fixa Icilicct Sole: Pfictat ^ Hltus ta * es l ,cr congruam digcilioncm recipiunt pvo- %Uut Cni ’ ^ natuiam , &: cilcnriam corporis, & ex solis le ipsis Beitel r " Er S°«> a ™ ars sX ^olis spiritibus super ignem suum alt er ,. l *! r fixum. Erficut/pirirus minerales non sunt vulgi, sed f*cst c l, lc etiam soiritus artis. Et sicut natura de solis spiritibus p° f . i 0r ^ Qra U 1 actu,ex Ins scilicet ipiritibus, qiue sunt corpora in stlis . la ' l ' ct "'' 1 " ars dibetfacere. Et sicut natura nihil miscet n<1 tu 1 j Cl -' is; ’ cpiia impediret generationem, sic &ats. Et sicut 5 l, U( j ra o <> habet principia, unum quod tenet naturam agentis,Sc fient ^"od tenet naturam materiae,(cupatientis, sic etiam ars. Et ^ c fen 1UUa c 1 'ctncipia simul componit in certis mensoris Se. n 0l , Anatis ponderibus ,iic eiiam ars debet componere, (cd ars ^ icire debita pondera: ergo oportet quodtnnquam ;tn- tu,.j a,a a ccipiat ä natura composita. Erit ergo una materia a na- c o llc j 0 ‘'^ tr '" a ,in qua ars operari debet, & illa sufficit. Ex quibus qus ^ tur »quod oportet neeeflärio , quod omnes differentia?, in h Q . lnt in aum minerali actu, sint quoque in lapide,& i* elixir scilicet ntW ’^ mamfettentur in auro , quod sit per elixir in actu, P-iflib graviflimum, citiinifliiuiim,splendidiflnTuim,inv
. • Ex C a diiicmibns, tempcratilTimum & maxime medicina fixi;a n ° m uibus his ulterius concluditur: quod illi duo spiritus Cip, a & atllra commixti, feil sulphur 6c argentum vivum sum prin- a . cuateria metallenst , 5c (unt metalla in ponmtia-.ergo etiam c ‘ S cx solis eisdem principiis vel oninino (ubtilibus a natur* m * Sct *s generat elixir,quod est aurum in potentia,praecedente c ’^congruapr.eparatione.EtsonUUiq, illi spiritus per se solor b cn c solis corpus in potentia. Sic ergo spiritus mercurialis, exi- s ' u b)ectunx natura:,& spiritus sibi omnino similis,artis subje- L. p^* Cl ' m suerit, per artem fublimationis ingeniosam mundatu* tt 1 fp. l S atUs ^sordibussuis,& per congruum ignem venerit ad or- sci Vc tUnc est spiritus simplex fugiens in actu,que philosophi prae- Ku n runt >^c est corpus in potentia propinquissima. Ergo oportet tcr c Perficere abfq; additione altctijus extrinseci, & convcr. sicm s COr l! Us m actu , quod fit elixir fixum Sc rubicundissimum ■'ngui*, dc tuav tu corpus solare Philosophorum , Sc tip-
P 4 thu a

rzr. De Lapide sr
ctura perennis, & hoc eft aurum philosophorum & phimbu ^ rcs philosophorum, de quo Mylvefindus ait: ./Es nostrum n ° n ^ tingens,antequam (it fugiens. Et hoc est sulphur philofop” 0 ^ & ipsorum aurum occultum m argento vivo philoloph° r , Unde manifestum est . quod non solum corpora metall 01 ' 11 . suis tantummodo spiritibus fiunt,sed fere omnium aliorum lT1 f^ talium generatio est ex vaporibus proprijs, sive simplici^ 1 ’ 5 ' jj commixtis , qui vapores omnium sunt de genere lpirituun 1 ’ C l fugiunt ii calido , & tamen m fine digestionis figuntur au*p p Condringente: iv figuntur per (e cum suis corporibus occulti* ^ flentibus m eis in potentia, absque permixtione alterius co'Pß extnnfeci cnjupcuinque : ex his patet pretiositas lapidis, 1,111 plura de hoc interius a nobis declarabuntur.
QJfOD LhPIS PHILOSOPHORUM V propr/um nomen haket, £? tamen multu no- m>nbn* appellatur.
C A V. I X. isl
H ic lapis benedictus, sicut una res est, ita etiam uno pr”^p nomine nominatur (cilicqttrisoms,nihilominus quasi tis,& omnium rerum nominibus. Et liate multitudo nonn” duobus processit generibus hominum.primo ä Philosophis. ,
Boncllus in Turba : Hui. rei propter diversos colores in ”l j c tionc apparentes diversa nomina imponendo praifcntant. *■ idemlfoncllus: Invidi nomina multiplicaverunt, ut post f|0 ^ f|1 j ducerenr, ut ait Hermogenes. Philosophi autem liunc I- 1 !’” | 3 . diverso nomine & diversimode appellant. Nunc enim nom”” pidis, nunc animalium : uunc aeris vel stanni, vel ferri, vd f" . bi ; imo omnium corporum nominibus nuncupaverunt,i' 1 " 11 f,. ritus,nunc corporis,nunc ovi,nunc cujusvis rei nomine ipso 1 ” f j. pellant,ut dicit Lilium Et hoc fecerunt propter tres caulas ‘ c s> tiones. Prima est, propter colores in ejus operatione app arfsl
fiu* i
& significantes varietatem & effectuum diversitatem. I» T nim operatione omnes colores, qui hodie in mundo excog
ef> r
postunt,apparent Et ideo scciidum diversos colores in ip* a „j. tione apparentes diversificantur per philosophos ejus n ””’ß s ; Unde dicit Motienus in translatione nova quam fecit Can r Sapientes hoc magisterium multum quaerunt, deinveso”” ’ t, mant & ornanr.stulti vero ipsum derident, & pro nihilo rep” Ignorant enim quid hoc fit, Sc sunt multa nomina quibus apP^ laut ipsum sopientes in locis suis: quorum unum est ipcrina/l ^ quando vertitur in sanguinem mutatur, ac demum coagula ,p sit quali frustum carnis comestum. Sunrctiam aliaplun*”^, pa,quorum omnium est una radix,sed fecundum divo'”*^ ^

ö Ms . .. Philosophico. rz;
'erla J ' V(, * sos colores, ac diversas naturas nomina multa & di- norn *nnjit it imponunt. Secunda ratio est propter conti» ) Cl ' m Duitatum rerum in se. Est enim cx omnibus quatuor e- c i lnc| ' t | s ' K lapis consectus, uttoperius dictum est: quare cujus» er, o, e lci elementata: nomine ipiimi nominant. Sunt etiam in spjfi t 11n,a metalla in potentia, Sc multa mirabilia opera, Sc virtus & a , ■ 11111 & corpoi nm, ac proprietas mineralium, vegetabilium be T' 1 Ulln ttum ’ & nobilitas omnium lapidum pretiosorum ''U uin.dc ideo omnium nomina sibi non immerito usurpat. ip( 0 C1 yiliagoras in Ttirb. Ipie lapis est prccioliflimus, quia fine ti s n n ° 11 operatur natura: cujus nomen est unum, Sc tamen mul- <e u . v m ' n| l )l >sj)omjnjmus eum, propter sii* natur* dignitatem
*cellcntiam.
caula est propter occultationem ejus. Unde dicit I.i- U nt " insipientes hunclapidcm cognoscerent, non vili ut saci- rj e P*' Cc '° ipsimi venderent. Item Daucim philosophus in Mo- fect ' ,a l' lcnics hujus magisterii nomina & eftcctuscjusarq; con- l10n aha de causa multiplicaverunt, nisi ut lapientes hoc Quo lr ’ ul l’ 'ustrucrent , insipientes veto penitus excaicarcnt.
'uam sicut boe magisterium unum proprium nomen habet, i, n C Ulu deputatur: sic etiam habet unam confectionem Sc q, 1 Vl am linearem. Et ideo ( ut dicit Lilium ) si vulgus sciret h a „ 111111 didäurum in manibus teneret, non vilipenderet utique c c ( a rern vilissimam & preciosillimam. Sed hoc Deus a populo Vlt > ne mundus devastaretur.
Quod multi lapidem invenire non poffunt,
/ed errant.
C A p u i X.
^hi philosophorum libros legentes, & credentes lapidem r 1’hilulophorum poste fieri, quxrunt Sc non inveniunt,labo- j 1 & errant, ac vitam suam perdunt, ac rerum substantiam. Cu- . r ei dupj ex causa: prima proprii nominis occultatio, non c- llo minant eum proprio nomine (impliciter, sed cum adjun- i«n ^‘ ldc Lilium - Hunc lapidem Reges quaerentes non invenc- p^i, t,n 'fi Pauci: seil. ii, quibus Deus revelavit. Nam fi aliquando Ai 0 *°phi, hanc rem proprio nomine vocant, semper ejus nomi* dan 11U ‘ d sictl addunt, quod est propreren nc notum fiat. Secun. He c | ‘ llimim diversorum multitudo. Unde in li. Morioni ait Er» 1'^dul aliud magisterii in errore traxit,quam varietas Sc mul- t ant 0 uominnrn, & quia in una sola consectione nomina sic mu* U 0 * h«nt'colores multi. Itaque libros percurrentes, & vau.i Rtia"x! * nvcn 'cntes, filiam concipiunt opinionem de lapidis ma- ‘°i diversi diversam, fecundum quod cos tantalia propria, &
P 5 non

E
rz4 De Lapide .- t
Bon rati® naturalis instigat. Ex qua re contingit, quod ali<st ul 1 una materia laborant: alii in alia; omnes vero in materia 11 convenienti, quorum multa sirnt genera^ De horum _ fuerunt multi, & magnae auctoritatis viri, & in philosophi- 1 r moli, qui natura: principia universaliter conlideravei unt & n proxima. Et sicut ad generationem particularium conlider" 0 dam di scenderunt, & false de generatione metallorum judsc 1 '^ runt: sicut etiam in principiis aitis Sc ejus operationibus fc c runt diversis, 8c ideo semper sophistica opera fecerunt, Sc st 11 ’ per in sophisticis permanserunt, nunquam pervenientes ad ih*" apidis pellectionem, quam Ehilofophi intenderunt. Alii vct in artis & natura: veris principiis operati fuci unt, sed regimen ir tis verum & directum nö minus ignoraverunt, & ideo non erraverunt. Cum ergo multi cognoscerent quod elixir est ma auri & argenti informans & transformans metalla imp eltc cta, existimaverunt, quod elixir deberet fieri ex principiis " lC lallorum, principia autem metallorum (unt sulphur<$c arg c!1 tum vivum. Ex qua ut concludebant, quod lapis Philolop' 10 ' rum fieri habet ex altero horum, aut ex ambobus simul: QÜ 111 eorundem nominibus Philosophi lapidem nominant. Alii ' ,cl<> his arsenicum addiderunt, alii exmarchasita qualibet , aut th l1 ' «ia, autarvtimonio, aut reliquis mineralibus operationem sc cC ' runt. C atteri in rebus animalium, aut vegetabilium operat' 0 '' nem suam impenderunt, Sc omnes delusi sunt propter utriusq ue defectum, scilicet materiae convenientis & operationis debiti' quia nesciverunt judicium de propriis Sc proximis principiis, q"* sunt tria, scilicet argentum vivum Sc (iilphuv aiterata,& in weiis°' ra debita commixta a natura, & calor mineralis digerens, Sc v,r ' tus loci qui cstgenerationisprincipinm, impressa coelestibus c° c ' potibus,: quorumquodlibct in corporibus generandis diversis' 1 ' tem inducit per se:plus autem omnia simul. Ex primo scqi" n '^ diversitas elementorum, imo potius elementatoruin, ex qi>i°" metalla generantur. Ex secundo diversitas perfectionum: cx diverla digestione, puriora, vel impuriora elementa mcta‘‘° tum generantur , Le qommiscentur, Sc commixta pioprictanf ur ' Ex tertio vero diverse species mineralium procreantur. Qiii irlV vis ergo metalla 5c marchasitoe habeant communiter duo pi' 0 ’ 1 * principia, scilicet sulphur & argentum vivum tamen quia q u1 !' titas & mensura. ac mixtio sc digestio in diversis est valde. 01 ' versa, ( Diversitas enim mixtionis Sc digestionis causat divers^ temin materia diversimode paflibilem ) etiam sic fuerint e*d el qualitates elementorum, sive in simplicibus sive in comp 0 " 11 Ideo, metalla participant ad invicem m communibus P 1 ^ 10 '^ \uis, quia tendunt ad unam formam finalem. Non autsr ^j JV ,

H^chasi Philosophie o. i ? jr
P r 'ficiii t3 ' aut ftilpiiur, aut argentum vivum in natura sua sun« 8< ni,](' foni P 0n entia metalla, sed una tertia natura confusa n°i^ i m kita nicnfnra ex ipfisgcnevata : alioquin natura P'tnd " ’ n unum locü coacervare ad generationem com- hah^t^'A* llfc natura mineralium, nec etiam Vegetabilium divis; 1 0S n’Oius locales ad generationem. Ars autem habet in pj 4t 01 coniunctionci oportet c-igo quod ista terna natura fa- itcnti u , Ul Un ^"^ndam communem alteratam a natura compo- lli 0n ^■ c l l [ a; proveniat ex eorum diversa commixtione & dige fasiti r U ' ' ac , natura tertia est vu mineralis ad generatione coin j Us ’ Oni po(itouim autem duo iiint genera.Vnum quidem eu Co iTin r J 1 .s oncntlri omninp subjiciuntur pro materia. & ex horum tiorj; ltlollt ' fit nova forma diversa a fonnis (iiornm simpliciii: tali ' tffn Zairer in ipsis potentia ad ulteriorem formam me. c| la ^ m > 1 l ix postit fieri per digestionem natura’, ut sunt nur. pOi lt *’ atrat,1 enta & magncfia. Quaedam vero sunt, cu jus com- a» Cn IUla non omnino subjiciuntur pro materia, sed unum est pro ilfa f C ’ ^ a H"d pro materia. Ettalia quidem non manent fiib P t ^otMa, sub qua componentia fuerunt in prima compositione, {^ tr 13 '’°c per mutuam actionem & pastionem possunt digeri, gailt ";nn,tati de forma in formam, tam diu, quousque attin- t Uf i ultl, nam formam & perfectionem, qux est forma auri: 8c ?.S Cns leparatur a materia: & talis digestio est ui generatione i t1 ,_ ° tllm , quortm materia est mixta ex duobus principiis ia s° t n ) " s '* c ^- ex sulphure Se argento vivo, & non manet lut» illas a din ■ ” fiua est in prima compositione, sed agunt & patiuntur?
ijj, u , CClri continue, qnousq; generatur nova forma, fc. corporis c Oiif & tunc agens nondum separatum est a materia, sed st
!ite r s CtUr digestio usque ad ultimum, qnousq; fc.agens tota. m viP-Hetur a materia , tuncigiturgeneratur nova forma, feil. itin' 3 ' Pefecti, qux est forma auri. Ex quibus patet, quod o- j ' a 'Mineralia sunt composita ex suis elementis in quantitatibus «0 erni ‘ nat >s,& mensuris commixtis: ita quod mifcibilium unum tio^stnus nec posterius altero: sed simul & semel est gcneip- iar, lm l >llcium & compositorum Sc e converso. Sicut etiam fit lcif Cnctatl0nc lactis, quod est compositum ex tribus substantiis, ^ ' '■■'1*0, butyro Se f ero : & eorum generatio est simul cum la- f *d ^ fi'*, contludisur,quod cum metalla sint composita (olunt tic, “ us > lc- argento vivo & sulphure, Se similiter corunde mi- ars debeat imitari natui ani,omnino necessarium est quod l, bu ced « ex iisdem principiis, ex quibus natura,omnino aut sirrii- qui^^Botciationcmelixiris, & eadem pondera observet. Ex r )tJt 'is P atet > quod qui in (olo lulpluirc laborant, invanum labo- d nmq qujjr,quia Jiilpbiirquantunjcunqj depuretur ner sisti-
limauo

r;6 D E L A p i d e ^
limationem, non potest este de compositione & substanti 3 a (J nec potest (abjici pro materia, quia nullum acens subjici tlir l if materia. Secundo quia liilpburiblum non nabetmarcii- 11 ^ quam agat per digestionem continuam,ex qua ultimate sicut de potentia materia: extrahat. Quia si hoc fieri pallet, ^ tur quod maxime hoc fieri deberet in minei a, in qua ad pe.rstt . nem medicinae reduceretur. Et postquam subito commisct' etiam vivo, Sc subito coagularet in metallum, quod non fit- : tio vero quia liilphur figi non potest, nili calcmatum, nec cah'Ej tur,nisi per (iiblimationnn,quod utrimque est difficile valde, fll combustibilc. Multo autem difficilius est ipliuiTtnige' 1 ’ ^ Aura pcrlcctaiimpostibile autem fugiente qualem Elixir req 1 " 1
Alii vero qui in solo argento vivo laborant, plus errant,q 1 ’ 1 - admodum Aldimnrus inquit: Qui primo ipliun lublinrat, &£ steain octuaginta diebus fixar lento igne, quouique habeat 1» ^ nem metallicam: (ed vana est hxc medicina, qui» ex sola n l3tC ^ patiente sine sulphure agente non perficitur,etiam cum argc nt ^ vivum multam habeat impuritatem & grollitiem, per te non potest. .
Alii nutem ex argento vivo 6c sulphure simul mixtis conat* ^ cete lapidem: quod non minus inipoffibile est. Primo sive libet pro le digerat, sive simul commixta, non poterit conM^ intentionem natur». Secundo quia quanta (it eorum nrenh 11 neeestaria, tam i;i mineralibus, quam in metallis nemo Icite I 1 , 1 * tert.' Tewio quum qnodliftet per (clit difficilis pi »parat ' 0 " 1 ' commixtis ambobus sinuil erunt magis dillicilimx.
Alii autem laborant in solo auro, led nec hi leciindiim intcn t! nem philoiophorum faciunt. Pritno, quia licet suum liilpb 1 " . tingens suum argentum vivum , de cujus potentia extracti» 11 ", non tamen est sufficiens ad generandum luam tincturam, cun 1 . 1 '“ tinctura sit ultimus gradus in metallis. Secundo quia opus pl' 1 )(1 sophorum non est sumtuolum, apud illos scilicet, qui recte v* 3 natur» & regimen debitum investigarunt. Et de hac inqiih ^ ben Non oportet tua bona consumere: quia vili precio, { ,
principia non ignoraveris, qnx rilii trademus, ad compleri»" s venies magisterium. Aurum est aurem sumnioliim : defies^., petes cogerentur hoc gloviolum opus postponere ? ¥,t eum °P tcat artificem pluries errare, pauper non pollet iterato ph» >^ jam opus rcincipcre, sicut exigit ais ista. Et lic hi,qui ad» lt,s perationem istam & intelligcmiam perfectam adprop»»] 11 " 1 'j propter maximam paupertatem operari non pollent. Ve q'” dicit Geber: Hi tamen ultima paupertate deprclli, ex d iipcn' 8 ^ nis indigentia, coguntur hoc gloriosum opus postponere. Eso paupertas uon prohibet ab operatione lapidis, led ultimam-

op 0rt Philosophico. 2)7
lis, i n ’ C ''! oc ' a ^ exordio operationis, materia anis sit una & vi- ^aliAr v * m,s c °rporis ( fpmtiis,& anima: iimilis materix mi iis !-i, A11 VtTO Jabot ant cum Mercurio <Sc tere, aciemicuto so-
'Vdlun jenter s
quod i
ex hoc luivmnt, quia philosophi lapidem lic- cd decipiuntur Primo quia philosophi lo- p| 1yi; Ul “Je aere philoiophorum, quod etiam aurum nostrum, vel * S vid'! m |' tui: similiter ferrum, vel plumbum. Secundo,quia n, m c habet multas sulphureitates impuras, lnftcictes & cor- P°ffu medicinas, qua: in purgationibus omniuo anten i non tl tni o m ’ Vt ^ v ' x Tale autem luiphur non est de edentia auri. Au- siti, t a ll °que est ex naturis lucidiliimis 6c puristimis,& ejus partes Vj s aur 1, r S & natura:, & non diverse. Tertio.qnam-
t *ntun , s nH ’ nt,,mcom,nisceatur « t3,ncn uurnmnon potest aes 'httiui I J Ul v ’ rtutc perficere, quantum per ipsum ä liia virtute di- t5 His ^' ce ndum est de omnibus qui operantur in aliis me -
'ä" mu sisi tei laborant,& post longum laborem nihil aut pa- th^Eeiuunt. Quare ut dicitur ab Arnaldo in libro ejustesta- 1 ‘ ta ' cs Icilicct operationes sunt valde prolixa:, fastidiosa, & ’ c ‘tui 1 '" Un ' expentarum, & quandoque propter unum detectum, ’btis 1nc S ot ' l| m perditur. Et licet bene incipiamus, autdimitti- ii Cl i’l'’" tIH 'gl | g c mcs fumus. Quare etiamsi ex metallis postit P>tur 15 ' con ‘ültius dimittitur opus, quam inchoatur, vel inci-
bnf p^ 10 si'nt qui laborant cum salibus,atramentis,Sc alumini- c #t ’ Vc "tes cum iptis aut eorum aquis solem , aut lunam, aut Et bj n > & postea distill.mt & congelant diflolutas calces.
ti 0 t lci ^| llc gi avius enant: quia ha: res longius absitnt ab inten-
g c ,^ u - ' ero magis veritati appropinquant, qui scilicet cum ar- Pus T lv °^ auro laborant vd argento: ideo quia aiimm tstcor- Pcr st °bilistimunv. & argentum vivum nobilistinius spiritus, de tba s 01 ! ' 171 commixtionem ac digestionem potest extrahi amis 'Jeci, ■ si' fecundum intentionem philoiophorum agunt.sed
v . h* c y lmu,r in omnibus quibus utuntur philosophi. Scito quod ' I s 0ti, lr ‘ yftic a est: ipsi autem applicant nomina ad ipsas res sicut v ol u nt 'a 1 si‘ lol °phi enim cü de argento vivo velanto loquuntur, ' ! 9ftt 11 «cta ita intelügi <!c argento \ ivo piiilolophoi tim. ut dc Pbilof , 0lo ' )h °i' um - ( ict ia aurum philosophorum est luiphur > ’ Op Qt °Psi 0l 'um. quod extrahitur dc argento Vivo philosophoru.
* f C1 ^° oecultti nomina in dictis philosophorum conlidera-
' Aji 'psi' si'snisicata, volentem non errare.
' | c o«u>os Cr ° J a si° Ii,nt * n arsenico ve) auripigmento: quia utrumq;
! t*t * ltUm «st a natura ex duobus principiis mineralibus, seist. “ cnt ° vivo ft lulpstute, quod ostendit lublireatio splendens
& tiu-

?.t8 De f.AplDi j.
defingens albedincm: limiliterliquefactio metallica. Quo" tcm tingat argentum vivum habet a sulphure coagulante 1 ! 1 (fl & digerente. Unde fi primo arsenicum decoquatur inac""^,: bus, licut in aceto,urina & salc,& postea lnb!imctutcunicai cl f | metallorum & salibus, efficitur albiilimum licur nix , & trai'*y ren» sicut crystallus. Similiter arsenicum est valde pondei' 0 ^
ets mtl »mm iKtlp . irA nstnHtu nnn i-,nr/»st li-i I», 1 ,-/* nili iil -lliz"
ücinflammabilc, sed pondus non potest habere nili abarKs^
vivo, inflammationem vero a sulphure. Ergo arsenicum erit
icstum, & principium apud naturam in generatione auri, — . ■ S , artem in generatione Elixiris, m dicit magister Pomis eap 3 8ed hi gravilfirne erant, Primo quia uamr.i arsenici est vol^ , de adustiva. Secundo quia est difficilis fixionis &fusionis. 1 j, «io quia solum dealbatur in minori opere : grave autem est^j^j tutatem ex oceulto ejus extrahere - quamvis in natura sua s»n j( ,
habeat, ratione cujus fixari pollet, & rubefieri, quod etiai’ 1 j|
gento vivo suo per minima inseparabiliter conjunctum est A ‘L i coagulat, & aliquantulum digerit. Quarto, quia quamvis®* 1 ^, sophi videantur ipsum affinere materiam lapidis, tamen soq 3 tur de ipso sub metaphora: quod ostendunt alia verba eOtu" 3 philosophorum , qua: de arsenico vulgi verificari non p°' '
Loquuntur enim philosophi de aha re , qua le habet in sua c ° [l|( paratione 3c proprictaubus ad modum arsenici. Et boc vo* - ? j, aricmcum, quandoque etiam auripigmentum: Quia sicut anso; cum pruno est citrinum, postea manilestatur occultum, qu° aigentum vivum occultum cum suo lulphurc occulto: f>c ctl ' £ j, illa rcs.de qua lapis philosophorum fit, primo in operatio* 14 trimum & nigrescit, postea albescit, in quaalbedincest occ' 3 tubedo: de qua re superius clarius dictum est. ^
Alii vero laborant lnmarchalita, thucia, magnefia, ant"" 0 ’^. & similibus, led vane. Primo, quia a marchafita lubsta""' 1 ^ movetur sulphur totaliter per ignem lentum, & suum arg«" 1 m vivum remanet infundo vasis moi tificatum,quamvis pom 3 c ^ g , finitione fortiori sublimetur in Aludel, sed sulphur in gc» cl3 |S , nc metalli est necessarium usque ad complementum digeu |0 y Ergo etiam in generatione clixu is. Secundo quia argenti 1 " 1 r^ t inarchaiita: sublimatum,non liquefit liqucfactionc metallis n t j<j 1 quod tamen requiritur tam in metallo, quam in Elixiri. ,, c c quia in mineris metallorum non reperitur inarchaiita alifl 113 ’- f(i ( j aliquid obtinens ejus proprietates, scdinomnimincra l ' e P e |^i, argentum vivum Sc (iilphur. Ergo illa sunt principia mctall?* 3 j S
non hxc.trao similiter & artis. Et quasi eadem rationes 1""^ .1 _ ».__■ A > . > > .st..sin " 1
thucia, magnefia & antimonio, nili quod sulphur istorum < modo est separabile ab cis.
Alii quoque laborant ad faciendum lapidem, dequm^.^-
ani
Te
gUl
t>Us
dici
ttej
Pof
tur
itit (
los,
plu
PtU
«is
Up:
Uu:
«Ul
libi
c
«t!
qir
Uai
«ni
*ti
«it
Pn
l«r
Ple
«Ul
his
l«f
P«'
ad
tlQ
«0
fu
po
t'U!

Test ■'^us.sivc de aliquibus pa
Pui tu “ inc >Basilisco,Busonc, Salamandra & reliquis. Alii dc iäst- . hominis , spermate,cranco,&c. Alii ex ovis & infinitis rc»
Philosophico.
artibus eorum , veluti ex Ostreis,
^milibus quod vanum esset enarrare. Et horum omnium, ut trefi nia g>stcr Arnaldus, est unus operandi modus , scilicet ut pu- p 0 n ailt & separentur elementa per alenibicum, & rectificentur, tur Emeetur terra, deinde conjungantur & simul congelcn- int 04 ■ cntur - Sed nec hic modus est conveniens natura:, aut de lo ,^°ne philosophorum. Ex quo concludendum est, quod phi- plui I ° rUm omnmm v krbis cum de lapide loquuntur usi sunt; 5c nt , m ‘ bus aliis nominibus, Sc non sunt mentiti secundum intentio- PtUrt'^ 0111 "’' c l H ' a allegoria dixerunt veritatem, tamen im-
sisl ? ntcs significata ieram prout voces sonant acceperunt, & in J at ? 0rjvtTur ‘t, ied sc & alios deceperunt, nec ad cognitionem P'Qis philosophorum pervenerunt,nec etiam pei secte appropin- ^«unt, (ed semper sophistica fecerunt. Quia operatio secun- i.i m ''ferarum intentionem est dislipatio divitiarum, ut dicitur in r ° Saturni.
conditiones hnteat lupis , & per quttßgtt* ccgno/tt feßtt.
CAput IX.
Unmvis lapis philosophorumcognoseifaciliter nonpoflit: x/Csi'aa philosophi aliarum rerum nominibus eum nominant,
m V"“' '’ nllolo ph-
ni." , ^"bseuiant, 8cproprium ejus nomen tacent,
? ,s fidelis si
tamen si
«atu;
uei it,& frequenter corü liberos legerit,& si intellectu
siiin ^ °P era viderit.inlpirante Deo inveniet quod quaerit. Sunt p r i 1 ai,a; res qua: faciunt invenire hunc lapidem cum magisterio. c 't -^n CS cum diligenti inquisitione. Unde Rolarius di-
Pio \ u ln legendis libris deses extiterit, in praeparandis rcbu* j c ’f'ptus esse non potent. Sane liber librum exponit & aperit,ac p, l11o nem cxplicatiquia quod in uno est diminutum,in alio est cx- ^ ct "m. Non ergo potest de levi ad practicam assuescere, cujus '* ‘ n theoria renuerit desildare. Et in Lilio sctibitm : Qui citiu« P 11 pervenire ad artem nostram,libros nostros non aspiciat-.quo- W 11 ? a 8»am molestiam S< in juriam nobis inserunt antequam a Ptrl°Ä bus inu 'figantur: semel vel bis vel ter nostris voluminibus aj j) s - Secunda res est fidelitas honestata,cum devota oratione "o|i CU . ,n Unde magister in Lilio: Qui curvat dorsum suum in tOoi( 1S 'fi r ' s legendis, eisque vacat, 8c non est in vanis implicitus ^.^"'bdorrnminupprccatm,regnabit in regno indeficienter Pote,- fi’ mov *atur. Et ante dicit Liliunr.fi ex dictis aut dicendis n6 t'uf c '} a lliquis ad nostri lapidis notitiam pervenire propter of- 'oncin lui ingenii, non reprehendat lapientes, sed leiplum.
Si

i4o DeLapide
Si enim quaesierit & ignorans (ir, noicat quod Dens cel.ivitau veritatem. Nam si Deus ipse sciret in co mentem fidelem, sl ^ que veritatem inspiraret, ut ait'Diomedes: Ex quo etiam 0,11 liunc lapidem celare debent, Sc maxime regimen ejus, ne m 1 ■ >ms inimicorum deveniat, Sc nos simus postea causa ipsis m** r Lendi, unde a Deo puniri mereamur. Deus autem (olus p°‘ ^ gratis cui vult largiri, nec largiendo peccat: qniainjuilns cfl f potest, aut imprudens, sed perfecte cognoscit quid hom»» ^ expediat. Ab liac ergo arte benedicta sunt vetiti milites n 1 ' 1 j s L; ac deliciarum soeminalium , clientes scelerum, truces, vind' .
avidi,cupidi, avari, homicida:, ac prophani. Sed ut ait q ul ' optimus Philologus:
Huc lentat patrice Cedrus,pietatis amator :
Et ejuicuHCjue Deum & fjdera fanda colit.
.da**
Nam latet impios hscc sancta atque aurea virtus. Hic ergo
laf'
ni)
tam diligenter a philosophis occultatus, difficulter invenitur.^ 1 multa alia metalla transmutat,sive vere sive sophistice inveni® 1 . tamen quibus Dens ipse (avet,& qui sensum verborum atten« 1 ^ & ii5 voces. Lapis hic dicitur a philosophis a-s propter simil>j ut i f : nem, & tamen aes non est: est tamen xs philosophorum. "'Lil
Eximcirus in Turba : Scitote omnes periti mente, quod nidb 1 ®,..
tinctura vera, nisi ex nostro are. Et hoc intelligenduinfst’ m eundum Lilium , quando compositio nostra persecta est > * v elixir conversa. Hoc as, corpus, animam,& spiritum hahc'E
I pUS> CI14II I U|11I,VA. lpil Jl lljll I UH.1V */
eo fit aqua, ut patet per feciucntia philosophorum dicta in hse^ Dicitur etiam ferrum. Unde Rosinus: Recipe ferrum & du c j laminas. Et Rasis in libro Lumen luminum inquit. Vivi»? 1 g : ( genium Se purum ex ferro ego ipse administrationc expreß'sep tandem in Auri purissimam speciem converri, Quod non i 11 *’^ ginn tamen de ferro vulgari, (ed de ferro philolophoruni l] r °Q t - colorcm similem cum ferro, quem in decoctione accepit, si cUf ^ i,im dc acie. Linde Rosinus ait: Jf.s cum dealbatum est > & c ,
au-i)"'
rubeum factum est,ipsum aurum dicimus. Hoc autem a:s st u . . hu iini ignorant. Vocatur etiam plumbum, Socrates inT')"V,|
I;
L-itote quod absque plumbo nulla fit tinctura vera, eo quod vl
l'U-
habeat, Sc Democritus: Plumbum nostrum coque quousq l,e ,,, licum fiat. Et dicitur plumbum, quia in manifesto est ar£C ,,tl tllf in occulto vero aurum , Sc quia calcinatum fit rubeum. Vo 4 - 3 []t ctiatn Magnesia ab invidis, quia in ea est maximum arcanuP''^ dicit Rasen in Turba. Plura vero sunt alia nomina, qua: nar . l '^ p t ejus exprimunt, sed a [emotis. Sunt alia qua: expressius ind'^j, quid sit lapis; primo,quia harc res est composita ex corpore o) g ma. Unde Amigantms in Turba: £is nostrum habet corp 1 ^
animam ut homo, Lt quemadmodum hominum spiratio
»etl
astu
«st;
stiai
dici
ru n
lost
We
ttia
Ulj
ani
pis
See
T
diti
Pol
txl
t
Pid
tid
rui
>d (
At
«ni
X
du
ni\
ibi
fcu
bal
mi
fit
T.
«a
fit
bu
fis
S,5
H
m
fit

... . Philosophico. 24t
* rc - «c res nostra humido inspirator-. Seproptcr hoc a quibusdam ’25 au >r homo. Unde Raymundus Massiliensis: Rapis ab homine fututus est, i|| u d qu od abundat in eo in vere. Quapropter iplum «animal,quod corpora roborat. Et Hermes: Lapis estin re ani- spiritualis: linde Aristoteles libro (te Secretis sccrctoia ‘ Clt > quod lapi? est mineralis, vegetabilis, 8e animalis: qmaho- l j? 1 proprietates & naturas fervat Unde quidam magister Plu- ophus ait: Deo persolvamus honorc^qui pennas alnsq; negat, rhoraq; donat. Cum ergo lapis sit cftnpositus ex corpore, anlaßt spiritu carere non potest: quia spiritus vinculum est ani- * Sc corporis: quare etiam ex tribus compositus dicitur, scilicet |"rna, spiritu,& corpore, ut supra dictum est. Unde Io. Tcb.La- P 1S c adens fit ex tribus, nulli datur nisi quibus fit inspirarnine Dei. rctindo dicitur Ovum philosopborum, propter similitudinem S«arn habet ad ovum, ut dicit Lilium, & idem loa. Tcb. Atten- «e Veritatem tantum consistere in tribus, ex quibus fiat veraco- Positio, \
t\
* 0 q v VidelicetiUDamcx.iuuc<tju, iuuu uuuunv ss^s...»
pidis U,ri ? camc rapere, si scis capere novum»tractando rem lati^ .’? Uo « Produxit isi brutorum, dulce pomum est odorum,flo- Cllrrj s ' lc P°mulus. Item alius philosophus: Qui argentum vivit *dou j Urn ' r " : ^ vitello ovi nostri tlngetc noverit, ad arcanum A r , la ?f ^ c > tu r philosophorum sulphur se pervenisscsa.it. Et cui ‘ ' Cct ‘ n animalibus Se vegetabilibusDcus donaverit uni- < 1 1 '* t.V ap ' dem Perfectum physicum, Se medicinam persectam» h 0[tl 3 * 5et transmutare omnia metalla in solem Se lunam, tamen d Ua 0 n ° n Potest eum sacilime invenire. Tertio habet lapis in sc niy « a sotas principa les. Unde dicitur in libro qui dicitur Via u- 'bi ft c S: 1,1 * lac rc * unt stuatuor elementa optime pronortionata: p c 5“ "gens Se fixum, tingens ac tinctum, album & rubeum, ma- ■ Us Se foemina insimul composita. Sunt enim duo (pennata in 5 ar te necessaria, scilicet maris ßefoemmas. Mas dicit t» Sol: soe- jj t ‘ na d ‘citut Luna: Sol dicitur pater, Luiw dicitur mater; & no« Lu L Pr * gnatio ' m(l masculus soeniin* jungatur. Unde Basten in y' ba: Scitote qu°d natura illa est mas&foemina, & invidi vo- ^ ? run tcam magnesiam, eo quod in «3 est maximum arcanum. bJ* «! s fissidam philosophus dixit: Lapis habet duos colores, al- E ( i ’ ,ci "cet Se rubeum. albu in manifesto 6t rubeum in occulto. Si'f'dus Se siccus: Se ex hoc est oleum tingetis. Et in lib. septem Pl Sn fi rUrn d ' c « Ul Annuitis aureus argento coopertus. Et hoc U, a( - j at lapidem philosophicum, qui quide in sito profundo est ® ^ auretis.se in sito manifesto est argenteus Se foentincus. °dianus adhuc ait: Lapis noster est albis*. Scauiuiss.&c. Sc f' «I. a. Q__ in ipsi*

i 4 i De Laude z
Sc in ipso snnt quatuor elementa. In iplius occulto est calid' ta | { | liccitas, in ejus manifesto t(l frigiditas Sc humiditas. Id c l u °^ 1( ( in occulto, est oleum Sc est de natura (olis & ignis: frigiditas - est fumus aquosus,& est de natura aqua: & Iunx. Item Am 3 * (]J Lapis sthjdicus est pro parte fixus, Sc pro parte non fixus, ,
latilis:aliter enim non teneret naturam argenti vivi Sc metall* i° qux est medium: quinjuturx fixx conjungitur natura vol.’ 11
uaji.i
UtlRj
rem
Sc quando est ei junctunfc incorporatur naturx fixx, Se fixa""
de eius natura volatili dicit Morte" .
con"
i" i
num cum altero. Ite
translatione nova: Quicquid ad hoc opus veUnagistcrium '■' J " J ceris,in luijus principio veritatem non invenerit, inutile est : st 1 ^ namq; boni potest fcpurai i, cum ip(a res non saliat, nec Iec> 011 mundo commilceatur, ita Icilicctquod in nnü corpus redig 3 ^ Item de natpra ejus fixa dixit Rofiuius major, loquens de arg e ' vivo persectistimo: Laudetur ergoDeus,qui ex vili creavit pf cC i; fimi, ut cum mineralibus maximum teneat (ymbolum in na " 1 ' Sc Deus dedit illi substautiain, & fiubstantix proprietates > fi u '
nulli contingit ex rebus in natura poslidere. Unde ipfuni
folt^
est,quod ignem luperat, & ab eo non superatur, sed in eo biliter quiescit,eo gnudciw.Ipliuti namq, (blutn continet in > e ■ i tum quo indigemus in nostro magisterio, linde hoc argenti' 111 vum continet in fe sulphur 1'uum bonum,quo coagulatur in '°}, e vel lunam, secundum diversum digestionis modum. Et in "" Lilii dicitur, quamvis autem multx fint gemnix, ex quibus q"' dam poenas ignis nequeunt sustinere: nam eo diminuuntur:' autem applicationes nostra ,qux fiunt ex gumina nostras (S jp notabili nostro lapide, pxnas ignis sustinent, nec unquam ctl ^
Minuuntur, quoniam in igne nutritae sunt. Unde mundus p 1 (ophtts, O quam multi sunt investigatores huius gumma: > & '*jj. pauci suut qui cognoscunt eam, de utraq; natura fimul. U lH * c |in cit Rotor. Sc alius philosophus: In via univcrtoli istorum du 0l f ^ coi porum conjunctio neccstai ia est in ista arte ad utruniq; c "' jj. quia unum alterum lolvit S: volatile facit, ac unum altern 01 1 a gitSc sixar, Sc loquuntur de Mercurio, luna & sole, quia q 111 , hxe tria m una vc exilium. Unde Rofiir. Non opera is nih c , Mercurio, (olc Sc luna: quia tota ars in istis conlistit. Non 3l,t ■ loquitur deSole,Luna ScMercm io vulgari, (cd dcnostroMc'* 11 '^ qui solem,lunam,& iulphur pliiloioplioi um in ic continet. E { hoc etiam diciturin libS.ttur Cxcus est,qui de re adustibd' F U . j,j facere artem, cum operatio divina fit ex pura Cubitantia, igne perdurat line aliqua combustione. Omnes enim ali* ieS n „u combiistioiieiii ignis dcstrmmtur, Se consumuntur.&c. A ll .‘ [0 . autem & argentum in arte nostra (imul ordines, & hulxso 1 *^. tum magisterium: non tamen dico aurum vel ai genium '

^ Philosophico. 2.45
nost 1 at n5 Wum nostrum, & argentum vivum nostrum, & atirum flr , 111111 e stiulphm nostmm. Et hoc totum nihil aliud est, quam ^j^muin vivum de argento vivo, & sulphur de sulphure. Non £j' tc mt( -‘llig.is ad litcram quod ego dixi, nisi figurative In fubje- ^ enim nostro liint malculus & foeinma, similiter sol & luna.
Cr ”° ^ lna ^oli, tu me indiges, sicut gallus indiget galli- pj- C ' l'' s omnibus hoc elicitur secretum:quod sicut duo sunt ,.j. ! lcl P' a metallorum in natura, sic etiam duo luntprincipia clbti- illtc >*eilicct argentum vivum 6c sulphur, quae omnibus prasse ls Ominibus nominantur.Idcm quippe est dicere masculus & miVia,q U0( j sulphur & argentum vivum.ldcm sol & lunaiidcm er ®c mater, idem vir & uxori idem calidum & frigidum: idem & aquaiidem Auripigmentum & Arsenicum, Si his similia, tes s? C en ' lni unius Scejusdc rei diversas significantur proprieta- l’ ^ dll ° coloi cs quos Lapis habet, scilicet rubeus & albus. Inter n autt ni omnia nomina, nomen Solis & Lunae proprie Lapidi V' . convenit, sed magis proprie nomen sulphuris & argenti t Se per consequens Arsenici, maxime autem proprie Mercurii
1 lri cn p, ac omnibus (ibi attribuitur. Adhuc in lapide nostro sunt fl nes planetas virtute, duo tamen praecipue, scilicet Sol & Luna; Jc c * lc ris praidommantur, Dicitur enim in hb. Mireris: Est ea- 111 Una res qua tuor elementa continens, & septem planetasiduo cis (, Cm ^ nt meantes,St quinque non meantes. EtRhodianus di- snli "^.omnes plancta:, Si eorum imagines insitis locis, sicut in Do ^ L ’is temporibus operantur. Et infra sic: In omnibus coriis US Chemiae quilibet plancta suo loco fiiam facit imaginem ne ^ U ^ ai J complementum operis. Sol ergo ScLuna principium tc- fiit tec " ncm - Et sicut sola principio occultatur in Luna, ita in ni * Occultatus extrahitur a Luna. Lapis autem magis proprie ful- ^ llr 8c Mercurius dicitur: quia horum vim tenet ik naturam. Vn- l d ‘ citl >r magistcrBorius in Postilla quinti cap. Sicut ex menstruo t bs quc (emine non generatur embrio, nec ex ovis venti fir gene- av ‘s, quia virtus animae non est in eis nisi ex spermate matis: c ex argento vivo nunquam fit aurum neque argentum, neque la m elixir absque sulphuris actione: quia non est ineo virtus ge- „ tatlVa nisi per sulphur. Item sicut ex spermate solo, aut semine menstruo Si materia feminae non generatur aliquod elfr’ < l U011 ‘ am tota materia generationis Si nutrimenti non q 1111 „ cx femina, sic ex (olo sulphure absque argento vivo nun- *Hul ' Ct auruin » neque elixir. Ergo oportet ista duo principia si- fi cut ailalura commixta concurrere ad generationem elixiiis;
ct ! am ad generat ionem metallorum. Sulphur ergo luaa- p r j ' i§ Cnt ar g cnturn vivum, dans sibi tincturam metallicam, a baitl > postea rubeam. Argentum autem vivum in sua natura

z44 Di Lapidi
tura manens, quantumcunque album & purum non tingit Tua c, _ lrditatc ac iiccitatc. Et li 3 s conditiones lapis noster habet. ? l ° pterquod sub allegorica materia lapis dicitur a magistro Eo' 1 ®' Arsenicum, & non immerito: quia Arsenicum utramq, natur * 1 continet, scilicet sulphuris & argenti vivi. Arsenicum enim baP c naturas & propVictates, & substantias illorum commixtas:& *F S ^ scilicet Arsenicum est obtinens vices fic vicariarum illorum , & c principium natur* per illorum commixtionem, cum habeat f° tentias & virtutes ipsorum. ProptcrquoddicitGcbei inCap; a principiis natur* in generatione metallorum: Tria sunt princip 1 natur*, scilicet argentum vivum,sulphur, & compar sulphu* 1 * ' quod etiam At senicum est. Enterum in eodem capitulo: Prin^ 1 , pia naturalia in opere natur* sunt spiritus foetus, & aqua v»' a _ quam Sc aquam siccam concedimus nominari. Quia argen»», vivum in Arsenicum coagulatum est aqua sicca. Sic ergo maA 1 ster Bonus lapidem appellat Arsenicum, utintclligatur scilicet cj tramque naturam in eo este unitam in tertia natura, qu* n° n sulphur vulgi, nec argentum vivum vulgi: sed est unum habe 1 ^ eorundem virtutes ac proprietates: Scetiam ut initlligatur, q u ° In lapidis nostri sublimatione, primo ad albedinem procedi» 11 ' iu cujus ventre vera & perf ecta latet rubedo linde dicitMoric»’ Scias quod sulphur, & Arzcnech, id est Auripigmentum conib" runtiir, & a combustione cito consumuntur: quomodo ergo pectatis, aut expectare vultis dc eo, quod cito ab ignis combuft' 0 ’ ue consumitur,& in carbonem redigitur,&c. Quod verbi»» c% ' ponens magister Bonus dicit: Quod considerando Arsemcui» ^ eundum quod est it natura productum, totum comburitur»‘l l " nunquam sulphur combustibile separatur ab aliis pai tibus, std 0 mnes simul evanescunt. Similiter etiam in minori opere,Ii t»l* te ^ figatur, nunquam ingreditur: sed considerando naturam ejus» 1 - cultam, qu* de natura auri, sic non combm it 111: quia partes el 1 ’* occultxper piosimditlimum ingenium separantur a sulphur^ 1 */ Et ideo videtur quod Moricn. sub allegoria (it locutus, hei» > 1 ’
& alii philosophi semper consueverunt.
Lapis quoque maxime proprie dicittirMcrcuiius a philosopj' ' co quod secundum totam naturam liiam habet proprietates» ^ cur», & illas retinet in principio, medio & fine. In principi» st dem, quia opus incipit natura volatili, qu* similem albcdi»^ j habet cum atgento vivo. In medio autem: quia tota mat c " a ' perf ectifll albedinem cum splendore ci istallino conducitur-!» vero,quia quamvis extrahatur rubedo dc occultis ejus, nus tota materia Mercurialis est, quia quanto metalla fiant p>»
ctiora, tanto plutdc Mercurio dc minus dc sulphure habent- ^
pter quod aurum stilum totaliter spoliatum est alulphuie.^F^

t . Phuosophico.' 14;
fixu * f |v m Egestionem: Et ideo magis incorruptibile & magis» c j ■ m c ' omnibus metallis. Et si quamvis a principio sulphur in- Post ^ tingere argentum viv. diversis coloribus,tamen
U 0ll 8 atT l digestionem , argentum vivum ex se habet poten- p| Ui COa gulandi & tingendi sine alio sulphure, vel cum paulo lui- a r rc ' “itaqueenim tinctura, scilicet albedinis & rubedinis est do v tl0t l Ut fi 1 ' 1 itu: albedo tamen proprie est ab argento viv.rube*. Phu C1 ° 3 proprie. Cum ergo argem. viv. receperit a fui-
*iiis^ C lncoa 8 u '‘ uionf > dc digestione virtutem & substantiam eli- 1 cc, ptct etiam ab ipso potentiam tingendi & transformandi dt«e(l COl ^ l,S m totalium persectum, & primo in album in prima Sot a 1 '*'’ * ccun do in rubeum in ultima digestione. Primaer- g crei nt ‘ Urs * est ab argento vivo, quam tum recipit a sulphure di- t jg c ltc ’ cujus signum est, quod omne metallum cum fuerit pu- Sul 0tllI ’ 1,o st cn< Jit in manifesto potius naturam argenti vivi coa- Sc ,, , < l uam sulphuris, propter exuberantiam ejus in manifesto. c du - a etiam rinctnra est ab argento vivo, quia de ejus materia V» tl,llr ^ onna ultima. Et boc modo lapis dicitur argentum vi- ^ u,. x, h oc argentum vivum est ex corporibus extinctum, Sc est tor eratu , m w argento vivo, & est ex masculo, Sc coagulatur a suo se \y ° tC ’d est, ä sulphure philosophorum,quod nunquam Pus s ' UUr f °’ ^t quamvis argentum vivum trahat suum cor-
z. f Ca,rn ad volatum,tamen subito corpus illud interimit ipsum. Ar« 0 ' 131 rctmct >» igne. Unde dicit Rasis in Lumine luminum:
ra j' tUni vivurn volans & spirituale, totius operis est exordium, duiis '\ Crn Unde Sol, ut ibidem dicitur, iq hoc loco albe-
p r n atur.a volante muliebrem suscipit formam: sed quia rubor 'ar»i > Ct r "' 1lliuir Soli' Quamvis enim solide & vere sit rubeus, irin 111 primo prodit ad albedinem propter naturam argenti vivi, russ * 1 ^ ' adix rubedinis occnlra, quemadmodum mimum in ce- V C 1 H"de Pythagoras inquit: Sol est albus apparitione,rubeus 10 experimento. Piopscrhoc Rasis hoc aurum albü vocat cor.
’ Us uentriim. Et quando hic Mercurius oritur, simul cum eo in Cn ^re Ibo oritur sol & luna.Sol vero simul ascendens retinet Sc fi- s’ 1 Mercuriuni, abscondens cum in ventre suo. Vnde si sol simul ibP' ^ crci,r '° 11 ö ascenderet volando,non uniretur ei,nec figeret lun" 11 Ff 1 lloc enim » quia simul ascendunt, unum recipit virtute & P cr alunfEt ideo tunc spiritus vincit corpus, 8c corpus spiritü.öc «us° nVCrUmtur ;u ' unam naturam. VndcconcluditMagisterBo- ti ‘ n v quod origo istius radicis & firmamenti! est dictusMercu- Viv j. ! mMl ' s »p u rgatus,mundus Sc candidus. Et de hoc argento fach l3iCIt ^fis.ipsn desiccat ,htimcctat, infrigidat & calefacit, & dicit ^ i 3s contrar ‘ as fecundum suum condimentum. Et Geber lr >bb,E>cnudatorüincap.dcAuco. SinonposuerisLcvamcti-
Q_5 tm«

140' De Lapide
tum, totam amitteseonsectioncm. Quia si argentum viv. nsc sl ^ dens in fublimatione, simul in unum cum suo corpore,non po t£ separari ab eo, ncc cconverlo secundum substantiam & loco ^ r ’ cessitrio ergo aut simul recedent, aut simul manebunt. Si ve ' 0 corpus receperit vim & dominium supra spiritum, tunc conve' tit ipsum ad naturam sitam, öc sic permanebunt^e extero in ar ,ct ’ num. Si vero spiritus receperit vim ac dominium supra corpi’*j tunc simul evolant, & annihilatur opus. Et hujus speculatio c pulcra: quia omnis res generabilis & corruptibilis habet Iu 1 "" contrarium in leipla in potentia, quod potest deduc» ad nct" 1 " absque prxlentia & permixtione contrarii (ni exterioris. Et > n isto modo quod erat fixunr in potentia, in non sixiun lcduct 1 " 1 ’ in actu,retinet non fixum. Unde Geber ait: Si summa volatili* h 1 " peraverit (immiam fixi,volabit cum ca-.si autem summa fixi ("P c ' raverit (iimmam volatilis, figetur simul cum ca Planum aute 1 ” est quod fixum (uperans volatile, petficitopus: volatile aute Imperans fixum perimit > Si annihilat opus. Unde tn Turb. dicitur: Irritate bellum intet xs& argentum viv. quia pariter tendunt,&c. Irritare bellum est destruere ipfitm scilicet eo rrnip t,1<: quando volunt pacificari post bellum , & hoc est Solis & Lurta^ Sulphuris & Mercurii. In quo oportet toties facere fixum \olat|' lc,& econvei Io, quousque simul figantur, St fluant in verum hu”' ficum Si (olificiun, alterando. Et hoc argentum viv. desponlatn’ cum anio,& econvevlb fecundum philosophos. Et quia una substantia est (iibjcctitm fixi & volatilis,possibile est,quod fixum et " 11 volatili ascendat, Sc cconverlo volatile cum fixo fixetur. Et ho c totum fit in uno vale, absque manuum contritione. Ex bis crg° patet, quod lapis propriissime vocatur Mercurius, quamvis et' 1 ' 1 ’’ nominetur am uni philosophorum de argento vivo extractum» ^ pluribus etiam aliis nominibus infinitis.
Quarto de lapidis generatione dicit Zinon: Hic lapis componitur ex lacte volatilium. Et lib. qui dicitur via universalis. Su“ t /autem ncccfliuia luee duo (pennata m arte ista, scilicet mästn* 1 ' nuin & femininum, & oportet quod fpermata habeant idonea 1 ’ 1 conceptaculum, vel receptaculum sux substanti® & lux n.n ur ^ consonum. In quo, ut quidam magnus philolophus inquit > s ” 4 perfectiones exerceant Et illud vas est Luna , tk ideo dixit H**' mes, mater ejus est Luna. De (Itis autem conditionibus senim«’“ bus & (ignis dicitMorien. inCastrensi: tactus hujus lapidisest m°‘ lis,& est major mollities in eo,plus quam in suo corpore. vero illius multum est grave, & ejus gustus dulcissimus, ejustl" substantia vel natura aerea : &ejrtsodor ante confectionem c gravis & scetidus , &adiniilatur odori fcpulchrorum. Item p " iosophnsM.uthonysait: Hxc res ussi, tussi appcllatm : r°^ e ','- u ' s

Philosophico. H7
ius odor bonus 5c suavis, & nihil remanet i» ea obscuritatis &
'OCtOlij.
De regimine lufidü $n genere. w C A P u T XII.
0!?° materia lapidis, nunc dicendum est ile Regimine ejus t, enim sciunt lapidem, sed regimen ejus ignorant, Vndc
st j ' c oportet, quod ctli multi in hac arte operantes,imo pene inh- lai * jV ravMr » >n cognoscendo materiam propriam Lc immediatam r'disi longe plurcs ac multo magis falluntur & decipiuntur in e-
’ Us gubei
Vc n?u e,n,t ‘°nc, & ideo paucissimi ad perfectionem lapidis per- Vix af 1 ’ ^ lv "" c v ' x > vlx unus. Unde in via universali dicitur: ^eiit 1 st Uls '' oc opus excellentistiad finem optimum fine impedi* Ijjj o perducit,Et oportet artificem hujus magillcrii cum multis ty r , s öc erroribus ad perfectione ejus pervenire. Et in lib. Sulci» ' C ! tllr: Multi habent lapidem nostrum & cognoscunt, sed necto • S virtutem: {it fi scirent virtutem nihil valeret,nili scirent spir 1 C,US operatione Operatio autem non potest (ciri,nisi per in. < *iaij tl ° ,1Cm ^ei.anr per doctrinam & institutione magistri. Rho- Perv^"Ost> dicir: In hoc opere Alchemist multi errant, & pauci Cllu ' n t ad ejus perfectionem, llujus autem causam assignat V"'h. In dicto nostro lapide, humor aereus subtilis cü n4° 0,äca . c l«o(us cum terreo sicco, ita sunt coadunati homoge- V| cem'(°^ V ' X v 1 ' nlmt l llam »>si subtilillimo artificis ingenio,ah in- ta tCm c P a rari postimt; Beatus ergo ille qui tantam ingenii fubtili- • a depius eil in hoc mundo; quoniam absque hujusmodi fir- r lmt 'Ohe, omnes practicanrcs, Icu operantes in vanum laborave - id Co ■c-tqnja tamen est difficultas in hujusmodi separatione, Pcrv r>n "°’ Vs l y i* »uns inter omnes mundi philosophos ad ipsii uiiit Cl ' l ' C potest cum effectu. Non ergo quisquam jactet fc scire Pid s ^ ' ,r| fliccm dic, nisi sciat praedictoshumores in dicto la- Pu C< l tlc lh'aic. Quivero (civerit facere hanc separationem, & - 1 l0ri ‘s partes, scilicet aereas, (pn irnales , fuhtililiimas, in unum
soi ." alltCfa du; 1 ai e, Si ex ipsis medicinam formare, erit indaga- di t) j cc ‘ o( * perfectionis,&idcoMorien. operantem cautum r.ed,- ej u ’ s - Hic est hujus rei radix ut qui eam addiscere voluerit, dis c j. °| ’. na m primo a magistro accipiat, postea magister coram, pwi'ost^uenter pn tractet eam. Stmteniin hujus scientiae dc ; stte ‘Hcula Sc multa distantia est inter lapicntcsSc insipientes, soaojQ 1 ca -‘ cu m & videntem : Nec ille qui dispositionem hujus so e, Us P" probationem recte cognoverit,est ut,ille,qui adhuc
sotio ^“mtione per libros persistit. Ex his dicitur quod ope- dt eniLi) r iln< l” sir > necessaria est in hoc physico magisterio, ni- 0, ar.iSc Costis philosophus : Quamvis autc noster lapis
O t x ut

iOs e
-.4? De Lapide
jam in fe naturaliter tincturam contineat,quoniam in cois magncsiac, id est terrae ("fatuus quidam delinanda addidit galli* 1 * perfecte creatus est: attamen per le motum non habet, ut fi> 1t jcir completum, nisi moveatur arte & operatione. Quare F philosophum dictum est: Fili extrahe ä radio suam umbram- * jam dicunt hoc Mundus, Theoplulus, Hermes. Igitur operi’ 1 nobis necessaria est, sicu 1 vides in infantc.qui quantum ad eventi 0 nem attinet,nascitur persectus: imperfectus tamen quoad Ope^ tionem, nisi nutriatur. Ideo diverlae artes adinvenra: sunt a ph* 1 ^ sophis, ut ait quidam philosophus ut compleatur ab arte quod f «natura derelictum. Delirat qui salsa imaginatur, aut vera <F' ^ non expedit, fatur. Finis autem luijus operationis est, ut elicit 0 her, ut in lapide nostro melioretur tinctura ejus plus quam est 1 sua natura. Et Bonell ait: E» elementis nihil fit absque regm' 11 ’ summa ratione directo,dee.
Quale regimen m ßjtciah neceßarmm esi arti.
Cap. XIII.
CEd& quale regimen huic arti sit neccstärium, deinceps perstii' x-' tandum est. Quibusdam autem visum fuit, quod tegimen , pidis lolum opus naturas, ita quod artista nihil aliud agat, nisiip* 1 ' jnvale claudere, Sc in aere liilpcndere umbroso, &a tiubiuidu quieto, vel in terra sepelire, cum hoc observatis congruis tcmP® ribus anni,mensium,dierum &horarum,atq, opportunis auld’ 1 ' planetarum Sc astrorum, ita quod reliqua omnia natura perag, usq, adcomplementum.Et sie lapidis rechnen non eilet alitul>st uä applicatio ad debita loca H tempora. Quod videtur ex hoc p r °' bavi.quiaipla metalla in vilceribus terrae, lapides quoq; mineralia atq; nascentia lolo calore & virtute qua: a corpori^' 1 caelestibus caulantur, ad luum complementum producuntur. ^ Rosar inquit: Sufficiat autem tibi,materiam sufficienter dilp° n< jj re extimleciis: quoniam ipsa sufficienter intrinsecus opeiatur,-’ fui perfectionem. Habet enim motum sibi inhxrrmem (ecu n ^ «nam viam & unum ordinem meliorem ac certiorem quam P." sit ab homine cogitari in creatione cujuslibet generati. Ideo tan praeparamentum este debet Magisterio philosophorum. Qm* 1 r ' 3 . tura, nisi impedita fuerit per contrarium,non potest praeterire m° tum liium certum,antequam habeat tempus ad impraegnandus «d pamiricndü, ad nutriendum,ad operandum.Et simihter ctiat** tx hoc argumentum trahitur: quod philosophi dicunt,decoct' 0 ' pem lapidis faciendam esse in calore Solis. Similiter etiam ex ^° c ’ quod philosophi annü in quartior tempera distinguunt, Sc secn" dum horum varietatem dicunt, lapidem esse regendi!. ,
AMyniqf utb. Annui;divditui mquatuor partes: pnms cst'^
«msfr,
^tst;
>Uxta>
Ct g0,{
Muh; fcphe 'l'iod Pnfic fierj < c oti(l Oper a ptai SltilT atqu natu Win
Wer
'gn,
Nvn
satij
Ven
abs
M
est<
ter
pai
tio
tui
Nl!
tni
I
re
b,
al
h
cl
ii

*msf j Philosophico. r4-
ti a c „ n S' da & humida: fecunda est ver,calidum & humidum: ter- ju v | as calida 8c sicca: quarta est autumnus frigidus &. siccus,
Cr ' Unc modum oportet nos duas naturas regere. Dealbate ° ’ C- Et quidam versificator dicit:
' c m ‘ ht,ifuid numerum gemmulis ^trtbttt auget:
00 *>*<Hr*factt,fi}>ecie>um<]UCmfita hirtus, catoredo gradtemta cursu. m ° *>s na:uret diß/ttnens ordme^tres.
■drsergo& natur* facit ■, fi deficte una,
^'llt er,s alterna ejuam^u mtrand*poteßas, &c. sop h a 3 * un ’ , qu.v dc hac re scribuntur: sed siquis libros pltilo- ^“od l Ul11 rrrlcgeiulo/iiligenta rcctcque examinaverit,inveniet Pnfi ■ ll P'^' s rcgimeimine calore ignis per artem administrato fierj Cl "ou potest. Omnes cnimphiloibplii ponunt magisterium c °nst UVn '? nc ' Elude Morien. inquit, Fornacem plnlofophorum Ou n ’ as ’.’ n qua igne physicum acccndas.Et idem,maxima huius efficacia in itio igne perpenditur: nam cum eominera; anii ' tUr ‘® i male ar.imae in suis corporibus retinentur, 6c cum eo at K Cl 'm corpore conjunguntur, &. ignis est tota hujus rei vera ^^Pctfcaa probatio. Et non intelligitur ex hoc quod calor min/T ^ffKciat,led oportet ignem elementarem exhibere seu ad- I dei ' U ^ c,s,c„r patet ex alijs ejusdem verbis,qua: infra ponuntur. 'Rnc' ■ Cltu . r in lifi.Satur.totum regimen nostri operis consistit in n 0 ' m vase & clauiitra. Et certe sine ipsis magisterium perfici sa n Idem Rhodian.ait:Opus Mercunj quod est inerma
v cntr' S ^ caro, ' ta creantur in ventre Athanor,sicut infans in a^ s c '""lieris. Et Boncdus ait: Ex elementis nihil fit utile Sc ijg j Cot npositione & regimine, co quod fperma ex sanguine effet s nC ” encratllr > ^c. Si enim humiditas uteri & calor non t^^Pcrma non maneret,neque foetus perficeretur. Foetus au- p c * tr actus non nisi nutritur, & igne parce 6c paulatim dum tio [ cst.Sc quando magis, 8cc. sieScte oportet in hac opera- 'acere :sciasque quod absque calore nihil unquam genera- tum Item certum est, quod oportet m generatione mctallo- m calorem esse continuum: quoniam servaretur in suis vasis gu^ Cra ''' ,US,tc d non conservaretur, nisi mons estet solidus, 8c fn- | c : rc "mstans calorem compelleret ad inferiora, & stringerer. r toa simih : l.apidis decoctio mclixir neceslario fit cumcalo-
bcro ntlm '° in va<c ->pro conservato, quod ficrinon posset in li-
*bis a f rC ' ff* 1 "' nunc f rigore nimio,nunc humider excelTivo,nunc Xj a a tcr ationibus decoctio variaretur. Et ideo dicit Albertus c bem' US ^ lo temo mineralium. Hoc agit calor ignis in AU tjs. leis ‘d"mmodo sit temperatus,quod agit calor solis in mine» stUta in utroque virtus planetarum Lc (ledarum recepta, dc-
Q 5 fertur

-so
Dr L a t i i> f.
in
fertur ad vasa, tcbus ipsis infunditur. Similiter oportet ic nClT1 y generatione «lixivis este majorem > quam in generatione clc n ! c , torum : alioquin si idem estet utrobique aequalis, oportet e"' 1 unum eile tempus squale in utraque generatione : & sie in m> bus annorum elixirnon perficeretur. Quare ut dicit magistc'" nus in V. capitulo: Aliud cll regimen ejusdem rei eum ig" c cl ^,
"'‘i
titrobique sit calor. Propter quod Sc aliud tempus est in gc ntt ‘ 1
tione auri,6c aliud in generatione cltxirts. Ex quo sequitur,q l, °. oportet alium calorem adhibere ,& intensiorem, & magis c° n rmum per artem, quam natura ministrat. Sic enim ars liipP , . valet longitudinem naturalis operationis. Unde Rolaritis a,t ' Solicitc regimina exerceas, & ad virtute pervenies: quodqu>u e ^ jiecper fe.ircc mirncnlole, ut forte putas, feefirteße operatione ^ tisicis cum sagaci ingenio perficitur, finde philosophi sui"''' ponunt,quod hoc opus ctlars mulierum ac puerorum ludit*- lioc ideo dixerunt,quia mulieium opus est coquere: non au tcl coquitur line jgne: ergo nec hoc opus fit, vel fieri potest sine 't? 1 ' Sic ergo igne an exteriori ministrato,per artificem perficitur. runt ex hoc non concluditur, quin etiam natuia operetur. enim omnia perficit ,& artifex solum applicat res necessaria* •, inter csrera ignem,utpotc maxime ncccstarium. Cum enim 1 !': materia partim sit fixa, a principio administrandus est sibi 'A 1 &: usque ad finem continuandus .temperatus tamen, umritte" p.iulatim alliiefcat ignemsiifterre,donec ultimo tota figatur- 1 nulluin omnino ignem pertimefc.it. Hic enim est finis artis 1 ' 1 generetur liilphur, live elixir omnino incrrmabile: sicut et" 1 ' 11 finis natui .reis,ut generetur attnim.quod in igne non diminuat 1 ' 0 Hoc amem per nihil aliud fit convenienter, sicut per iguem: fiepaulatint virtute ignis roboratur, Scadinconuptibihtatcm -fi’ propinquat. Regimen ei go hujus arris est ignis calor, & noU 1°. ium calor natui.siis, ve! lapidis,vel cxlestiü luminalium: " fC e necestarium observare ortus 6c cursus carlcstiumlignorum;' 1 . . aspectus planctarum, vel tempora anni, aut dies vel horas-/" quantum pertinet ad bonitatem radicis , de qua posterius m cC tur. (JuiahujusnostiiLapidis generatio est omnino natim 1 ^ sicut aliarum rerum,quas natura producit, ct. ejus effectus h" 11 ^ ter,quamvis divinus & caelestis sit dicendus propter suanre* c lentiam,corporalis,nec non ct spirituali*: qualis est imagini"" *' annuloniin Cujiissigniimrsl, quod ejus qiuelibet paisea"d f ! virtutem habet eum toro, & tantum valet conti itus, aut lique'- ctus, quantum integer: nec in ejus generatione justum esi ul ' quam ab aliquo philosopho observare characteres, verba, gationes, aut alias ceremonias magicae artis proprias. Et hoc quod docet Lilium considerare in hoc opere quatuor temp^’

8{(] Philosophico. zfi
ii ar “ ! 0rilm cursum ac pl.metarum : licet in aliquibus hocrcpc- ji, c cr ‘P tis >non oportet tamen. Nam quali omnia qux in hac U S f..® 1 ' c, cntia simt Iciipta ad occultandum eam, non ut in cacte iwp ntl ’ s icitur.• Quxeunque Icnpta (unt.ad nostram doctri. lcn Pta limt.
A^rc
»*>/r
:i pta limt.
QJ'OD aD regimen pertinet,
bonam hebere radicem.
C A P. XIV.
est' C ° mn ’ a -""em oportet lapidis philosophorum radicem iori a j Co l n ' mam: alioqmn nihil fit. Dicit enim Morienus: Ma- ^ 0l 'esa i Un ' US °l vr ' s est in inquilitione lpecierum,quae suntme- magisterium. Nam unaquaeque inincra multorum est dcf u ni ' Et in libro Saturni dicitur. Accipe lapidem nostrum Seilte ITl0 "ono,Lc non recipias ipsum nili recentem cum lito san- c l ,| ain t0t °' l Rn ’ *n viaunivcrlali: Species novae meliores liutt PUru '' ntlc l ua: - Et Mundus in turba: Caveatis ne aes capiatis nili p 1=e 111 mundum. Ad hoc ergo quod radix sit optima v oportet Poriip IC tl la circa ipsam attendere. Prinis) quod ex optimis cor- g Untl Us ext rahatur. Ex bonis enim arbonbus boni fructus colli- ^m c p AcXnielioiibus arboribus meliores gumma: effluunt; & bo n j s 'itibus gallinis meliora ova procreantur: & bonus pastus su nt ni ac Pingues facit carnes. I n genere gallinarum meliores alb.x. Inter complexiones melior est sanguinea Uu(j c '"ter aetates melior & magis robusta est juventus.
lb„. marius dicit; Non comedes desilio, cujus nuter men-
...
hct,;, patitur: ledli comedis de pinguiori carne comede,&ha- - .““aunim ^ _..: A v, _
Cll ius
aurum. Et in libro Saturni dicitur; Non comedas de filio
ru ni atcr sit leprosa: quia si puram substantiam habcmus.pu- Uii sta i r P Us creare postumus: & si makulus fuerit leprosus 8c fc- tu lst le P r olh, ncceste est corpus leprosum generare. Unde 11 pu- O'Pns creare volumus,oportet nos habere purum malcu. iu„ °mni sorde mundum: & puram lemimam ab omni sorde & similiter purum semen clarum ab omni lorde munii,, 'pf^aymnndusde terminis inquit; Accipe gummi dein- lifest . erc poteris,quodest gummi nigrum & clarum m ma- Hasi-ni nitc “m in occulto, aut dc Hispania, Sc conjunge simul Sc C |, U ", Uum fcmina.&c. . .
pi^„ I ' i ' lu ' n circa quod attendere debes, est, quod femina im- si iinid luo ‘««ine masculino. Est enim lapidis generatio,qua- W“ fenerationi hominis; quia oportet concurrere femen an Ull a u e' ni aris Icilicct 8c feminae. Omnis enim virtus generativ»
tUl avi' C • si’mine maris, llude sicut ex ovis venti non genera- ^' ltl ' ex ovo philolophomm non generatur lapis, nisi fe-
lv. m a

ist De Lapide ^
mina ä suo semine,scilicet a suo mi»re fuerit impr*gnata. ,
semen est virtus ignea penetrans & tingens, & est coaguli" 11 p gulans menstruum, öc est anima (eu spiritus subtilis vivifie 311 .^ propter hoc quidam philosophus ait: Sicut homo nos I ^ generari (ine conjunctione vm & mulieris,(ic medicina nost r ^ jj. >
conjunctione maris & femina;: Mas enim est calidus & 1>cA
;l" 1 <
mina vero frigida & humida. In urriufque aurem coniu n ^Vji' contemperatur caliditascum frigiditate, & (iccitas cum j täte: quianonconvenientergeneraturanimal,si excedat tas frigiditatem, & e convecto , vel siccitas humiditatem fr c necto, lnutriulque autem commixtione extrema conti" 113 ^ ducuntur ad mediam dispositionem, scilicet ad temperat" 111 ditarem. Vita cn:m viventium in calido & humido co" supple, temperato, ut habet doctrina Aristotelis: sic P fr<, ,Jii' de lapide nostro uno est: qui non solum compositus est ^ plici natura,Icilicet masculo & femina ut supra dictum est, 13 ^ cujus ad le invicem agunt & patiuntur, perficiunt & persict 111 ’ c \ ut in sequentibus apparebit: sed etiam ex sua origine p lllTl ^’ 1 |s, fpermate masculi & ex (pennate femina: & menstruo condi denascendo oritur: propter quod animal dicitur, quia in" tia vitam habet,& femper utique volatilem : nisi in sterq" 1 mittatur. Et quia animal domesticum est, quidam ipsi" 11 . J( immerito hominem nominaverunt. Unde in libro Sati" 1 ' 1 sof hujus lapidis procreatione prima 8c fecunda dicitur : Si m 3 ' c ^ • cuni femina conjungitur per temperamentum, medianteip 1 ' 1 te.necesse est ex menstruo generationem fieri. Et quidat 1 ' 3 ^ Philosophus ait: lllaves.de qua lapis fit,vocatur Rebis,isi s bis composita, vel res ex duobus composita. Et vere st 1Slt ’V simul vel semel in ventre terrae,id est,matris compositus 1 " tetur,& altera vice invasi- vitreo componitur,ut in elixirp cl ^ c n' tur. Ex duobus autem composita , ex fpermate maris & ftiuo feminae, ist est, ex rubeo & albo nascitur, etiam i" tcr t ct, momes.qui sunt pater & mater. Alij tamen inter duos >" . -j- id est sulphur & argentum vivum.vcl solem & lunam: ^“.'jlie 111 prietatem lapidis in fe iplo considerant: illi vero suam 01 demonstrant : quia ex masculo 8c femina genitus est: ^ maris & feminae proprietates in fe retinet Sc conservat.
Tertio quod attenditur est, quod in optimo tempore 3 , fl i" tur: tunc enim qu-elibet res ad burnauum venit ulhm st" 3
fui natui a Sc perfectissima est. Lapis autem noster,sio" ". reperitnr.ita Sc in omni tempore repentur: sed non in 0" 1 ! 1 sapore asqualis virtutis est sicut ncc in omni loco. Qli* ^ scentia suum tempus proprium habent: quilibet frtict" 3 o< tar tunc meliores sunt, cum manui sunt: sic Lapis nosto ^ A

fst fXc j , Philosophico. jyj
tc 'A]ia U °° US P r ' mo extempore, scilicet quando nascitur in vc- eni ITl CUm 8 llni mi telino calore maturatur dc efHuit & Nostrum Sui T 1VCrn ° tem P° lc optimum effunditur. Quia enim fiin^, 111 “ humani natura- maxime approximat, 8cgenerationi a- tu r,Sc Ultn a P]' r opinquat: (anguis autem in vere maxime auge- dutt, . an ! nia l‘ a ao commixtionem incitantur, & aves ad cuban- c onv C |- C ° Ulnc hip'dis nostri materia eligi debet.de ad opus ttir, ^ v , llci ’ n| i |m e tunc applicatur, ut avis noster volans produca- tcrr hin^ ^ umata >* IVC deplumata. Unde dicit llaymundus dc **** Ponatur autem Lapis in vale physico in principio vc* dus Jq a C p! stcntc 111 Ariete. Hoc enim tempore, ut ait Raymun- sarir, U j' 1 ‘ ^nfis, magis augmentatur calor dc humiditas,similiter iriaui j* cholera simul. Et ideo etiam hoc elementum lapidi* pUj 5 .,- Ullt htt in vere, dc hoc modo natura juvat artem , dc tem- rcc Cnt Planta: magisterium. Secundo ex novitate fructus: gu] ls meliores sunt antiquatis, si lunt maturi: Quia ex lin- tf a | llt t0Us genitus.a suis radicibus avulsus, paulatim nutius ex- ^'Hri ' r ’ ^"ouiqne totaliter corrumpatur. Noster autem lapi* ti lr aiu,s csi.de cito virtus ejus exh.ii.it, nisi nostro calore niirria- dist lt ‘deo antiquatu, operi nolito non congruit, sicut antea n c « Sed recens dl omnino incorruptus, dtc.
1 regimen fj>efi*t httiere^M offtrtnnnm.
E C a p. XV.
va,^ a hud quod ad ipiiim regimen est necessarium, scilicet 5 u °d C st ptlmi contectioni lapidis. Cognita ergo radice bona, fic Utin l Pnus,oportet cognolccic vas,quod est posterius: in quo sibi optio loco lapis gignitur. Unaquaeque enim res inloco rj(ji|<. ''’tniente generatur. Hujus ergo lapidis vastam admi. tes n. ’ Va Me necestarium. Unde aicitMorienus: Si lapicn- lapj , ' ls Expolitiones de qualitate valis, in quo conficitur creatio v «tiir i,00n "'ttnistent,nunquam ad perfectionem magisterii periit, ‘ C Patuissent. Ostendi enim (uperius, quod hoc magiite- U t ^ n ° n "tuitum distat ab hominis creatione: hominis autem i» v 110,1 nisi in ventre materno perficitur. Animalia emny r n , x . tl Ucni atium,calido luimorc temperato, rx (permatum co m - quij 0l1c «luntur dc perficiuntur,nt dicitMoncnus. Metalla fide pu „ m 111 ventre terra; decoquente gignuntur. Fcctus m utero Co,1 iect S " Uc ^ a procreatur. Oportet autem conditionem vasis Hou Ularc cx natura lapidis. Lapis quippe philosophorum Q^„ ur , nisi tota ejus virtus retineatur intra vas luum. lottijj P 01 tet vas»in quo hoc magisterium agitur, primo esse »Ut ctn (* Ut T ignem sustinere poslit. linde dicit Lilium : Hoc P ld cum&circulare vasnentimeu» ignem «sic oportet,
dc uou

Ls4
D k Lapide
4c non porosum sed valde solidum, linde dicitur in lib. ^ , Multi fecerunt vata de terra, Sc de ferro, Se invenerunt ta"“' j deceptos: quia spiritus fugiunt per poios,& ideo ad perfeo 1 magistcrijnon potuerunt pervenire. j|
Tertio quod lir viticum ex una sola materia: Yitii" 11 ', ( r> in igne creatur :&ideo fortius omnibus igltem liisemct. ^ jj' iam vitrum (bbdum > nec habet poros: ideo Iphitus in eo e* 1 ■ re non poliunt,ut dicitur in eodem lib.de alia autem materi*:'. cunqucnon valeret. Quarto quod iit bonum,& fpistum-,
Lilium: Pauca cuint vala ex his vatis lapideis, quibus v' tr ^
utuntur, durant, quin & conoduntm in opere, vclicind""^ Ideo dicit Morienus: Et pone commiitos in vase (pisto K r universali dicitur: Ponatur qu.elibet pars (eorfum in urinali '’ 1 duplo.
Quinto quod lit ventre rotundum,& collo longum & st'^„ ^ Unde dicit Pandulphus Se Hortnlcus. Rotundum sit vel ^ in modum caelestis luna:. Er in via universali dicitur: Vala* 1 ’ 1 j vitrea sint,qua habeant fundum rotundum & collum long 1 " 1 ^ Mentiti am dimidij pedis vel circa os strictum, ita tamen? , Ihm, quod postis pollicem introfigere, & sint formata ad ^i.
phiala:, &(mt (pista & fortia: aliter istam aquam tenere no*'P icnt.scd prae nimia cjnsfortitudinc frangerentur. . ^
Sexto, unum tantum vas iusticit. linde Lilium ait: Seiend est philosophos huic nostra: operationi tantum unicum vas * ll j { buere: quia omnes de operatione loqucntes, fempcrdici" 1 '“, vase in singulari. Unde Bonel).ait:Suo imponite vasi. Xisttis'jL que ait: Suoque imponite vasi angusti oris. Et in lib.Satuvni^ (I1 tum perficitur in uno vase,St non in pluribus. Et Geber: Et tc>"'^ istud fit in uno furno & in uno vase. Hoc est ergo vas nutnnQ quod ä diversis nominibus nominatur. Dicitur enim prim 0 philolophorum, frequenter a solis philosoph.inventum tanti“ 1 , nugis congruum operationi lapidis. Dicitur etiam ovunt sophorum: quia ad formam ovi dilpositum est, Se dicitur 1" j, tnatorium, ex eo, quia in eo lapis sublimatur. Dicitur ctri’ 11 brunnquia in eo lapis guttatim sicut per cribrum aqua dc (cf, ’ [ll ( Unde Mireris dicit. Suo cribro ipsum cribari oportet, f 11 ''j t) adhuc sphaera,quia ad illius similitudinem factum est. Ef < l u, ‘.j ) j eo lapis fiipcrius St inferius voluitur & rotatur sicut in (ii° p eircul.iritcr. linde Mireris ait, Sphaera fpbaerate Se inveni«'*’. ^ Afeanus : Aurum cribro sphaerae'septies cribrari oportet. etiam (epuleruni, quia m eo lapis sepelitur, St ignis opet' 3 * 1 ^ moritur,ut dicitur m Symbolo. Appellatur praeterea Carcci ineo masculus Se femina violenter detinentur. Dicitur & a , antiquus,St Leo viridis a Morione: quia fortis est ut Leo.

I
jy . Philosophico. 255
n n rCtla ? lVrinale .C uc mbita,lioccia,rhiala, Ovum,5c alijs nmltis m| nibus nominatur.
modvs imponendi lapidem in sivm
eflrunrtm,{$fctretjuis ccngrutet & <]**# mcan- cengrum, cH » ecejjar/um. x C A p. XVI.
sunt qui lapidem cognoscunt, qui tamen ipsum incernis . S' u e imponunt in vas A ideo non efficiunt, quod quaerunt. hitU ''s ' 10C duplex est error. Primus quidem eorum,qui maseu- f tn a stmina separant, & masculos malcttlis fcorlum, & feminas l’ho °' S forium copulant. Et hi decipiuntur cx verbis philoso- fitu j llrn ’^ c stuibus (bntniavit Alphytris Arislcus, quando ivit per ban " n ' mans St invenit regem & gentes suas, qtli non generata stui applicabant inconvenienter mares maribus, & (emi- ^ c 'ttmis, & conjunxit fi fi um regis sorori sua;, & statim fuit pj^ Uux ' S filinsvcgis:&c. Secundus error est illorum,qui totum la- l)is t> ' f crci1 do commiscent ,& post commixtum imponunt. Et lni 'bter salluntur cx philosophorum scriptis. Dicit enim Mo- ben' US ' Reci rf fumum album & rubeum, & eftunde ambos, Se Pus C Cornmixt os in vale spislo,&c. Et Arislcus ait; Accipite cor- ^ vobis dentonstraviA inde tabellas tenues coaptate, Sc at tc ''?'• Sc d philolbphi optime dicunt,si ipsorum verba bene ot |- aniUr ' Oportet enim quatitor ex hujusmodi impolitio- $0] 5. > rvarc - Primo quidem quod simul masculus & femina, s Ullt , Rl,1 'a,fulphur 6c argentum vivum, rubeum 6c album, quae ttiv - f. Cni ' ,’ n vas ponantur; nec unquam unum ab altero feparc- £ t (i | '^! a scriptum est: Quos Deus conjunxit homo non separes, pot a CI uis dictum est , quod masculus line femina generare non Co huee e converso, & quod fixum non fixum fixat, necestario 1 Cl, rrunt ad generationem metallorum in natura. Sol vero Sc jJi a d generationem Elixiris in arte, & similiter in natura con- >n aik '■ llldc dixit Mireris: Accipe lapidem & simul commiste dus ■ lu brum institi-, fac sicut fermentum in pasta. EtMun- ''' ,l| tba -. Caveatis ne ars capiatis nisi mundum & purum. Viist jenter vasi imponite 5c orate Deum,ut hunc lapidem si ti o ‘ n °.P m ‘ mixtum. Ex quo stquttur, quod non ante impo-
o Pc cm 'Nistendnm est per artificem: led post per naturam & A Uri ' U ^nt. Et sic verbum Hcrm. intelligitur. Accipe lapidem
«»Hfj a . —V».» , V> ..'”'5 , 1 i
scilicet aquae permanenti commiicc, öcc. Lt cUct fermentum non coagularetur aqua. Propter ^tclii/ P r ophctista appellatur Coagulum, coagulans. Sic Vi *A SlU,r ^ Uoc * superius dictum est. Et pone commixtos m 0c cR commixto« a natura. Unde quidam magnus philosophas

rs<5 Dh Lapide p
phus ait: Cum muliere virum claude in eodem sepulcro. ^ Socrates ait: Arcanum operis fit ex masculo & semina, vi etl .^ malculi recepta, gaudet femina, &c. Et Raymundus de tenf 1 * ' " ■ " ■ " • un 1 ' 1 '
itf " 1
inquit: Conjunge simul masculum cum semina, & in via sili duorum (pennatum: ln hoc opere non oportet esse c l u ' ctl ^ donec pcrmifccantuv.&c- Et in horum figuram inquit Her* 1 .- f Sol meus & radij mei intranet sunt in me. Et hoc est somnis* ad Eiuhesiam, de homine neci dato,habente corpus albii*** ’ i | caput aureti ac divisum in circuitu,&c.Et ha;c est vifiosenior* 5 ’^ vidit in carcerejoscph Iphxram solis & sphaeram luna:.Et Ar t£ ait: Recipe masculum & feminam purgatos ,&aequis p oll ”„ bus simul f unde: ita per feminam concipiat malculum > ut dc seulo nihil videatur: deinde in laminas subtilissimas ded* 1 ^ deinde scindatur,8c in domum vitream ponantur. Rasis q 110 ^ in Turba ait: Filij doctrina: introducite vitrum citrinutn C !1 tixoic sua in balneum post conjugium, & iterum in turba '■ * ^ diatur ergo sepulcrum, & sepeliatur mulier cum viro mot&° fimo equino,id est,coquantur in calore humido, quousque 'P . te jungantur, &c. Violenter ergo miscetur, sed sponte no>* i |(J contritionem, sed per calorem, non extra vas,quia prius a* 13 ^, permixti & conjuncti sunt, sed in vase, quia ibi totaliter un' ull ^ s , it ideo in principio resident in fundo vasis sicut lapilli: u»dp | naldus ait: Recipe dc aqua puri lolis,& de aqua pur* luna: i" 1 ( mixtis 6c unitis,8c pone in vas vitreum extra lolem: 6c tunc c! I sol & luna residentes sicut parvi lapides. Ex his intelligitin'-*! 11 ® lapides imponi poslunt in vitium innumero quovis ad lib**“.^ E* 'deo vas sit concavum & bona: capacitatis. Sccundu*i* cl ) j, multitudinem materi* oportet vasis multitudinem leu cap llCl |j, fem statuere. Debet autem semiplenum tantum este: ctirius est,ut j.tantum pars fit plena & du* vacua:,& minus c»^, & ideo dicitur in lib. Satur. Pone vas cum materia in (cut«‘ a ^ bcnrc cineres in spistitudinc 2. dTgitorum, & stet supra ig n<rI ’' surnrllo,&solum 3 pars vasis sit cooperta cum cineribus c pi estis,& firma bene vas ne pendeat ad partem, &c. Qi! 3lT1 autem lapis pollitf' in numero pari vel impari: tamen m 1111 impar magis est mysticus & divinus: unde Raymund.de tc 1 ' 111 siris cxptcstc dicit. Pone autem 25. sorbilia in vase clauso,& vasin balneo philosophorum, ita quod calor solis ubiqi* c l’ 0 ^ vas circundare: & Senior sub figura vidit 9. aquilas, & st 3tU s ^ in medio super cathedram cum tabula marmorea in U 1311 (po duas aves,unam cum alis & aliam sine alis: una tenebat r °j, c . caudam alterius,& e converso, & sphxrä solis sphatram h“ 1 ^’ 0 - Secundo quod Sol sive masculus ponatur integre. fdcO 3 net Mundus in Turba: ista duo sipicnccr vati imponite.

t tms . Phjiosophico. 2; 7
si avj ’ t a P !cn tcr,quia cavendum est, ne caiimimpatur sphxra solis;
- a ^ u nlm peretur,/ol debet iterato extrahi: Facile ex- di s i) Ur *' Cll ^ lruis vel calamus subtilis, politus tritici,abscidis no- f ac if c r °pHlat„r ulque ad ventrem vasis £c infigatur. Sic enim T llt j J lrn P 0nc tur,si fiat canna vitrea, subtilis, &<". Theophilus in tiixt-.'" ^ cc 'P' te tnagnesiam aljbam & aquam vivam masculo 3t )Ua ' tcr ‘ tc coquendo non cutn manibus quousq; fiat tenuis | Vi tc i]' . alius quidam phiiof ait Oportet autem album cum ! tl) s so' l,lte g r ° ponere, & cito claudere: quia cito evanescit vit- Clv cn c 1S ^aufiira retineatur. Llude Sc Joan. Tcb. Ovum sci 3s 1 C ‘ lan gatur ) actus ne interimatur in solari circulo, vitellum Te ! tare,c l ui ' n ovo rubificare nitorem vis rubedinis, in y 3s 10 stuod nihil subjungatur, nec aqua nec pulvis, sed solus Ha j n P 0n atur. Finde Geber : Est enim unus lapis, una medici- fl(5 fl 1 ' 3 magisterium consistit: cui non addimus rem extra- i>„a' Cc a “ ea diminuimus,nili quod »> praeparatione ejus fuper- estl0v emus. Et Diomedes in T 4 fcba ait: Venerabili uti- quoniam namra non emendatur nisi in sua natura: Jt fi, 0 r no '‘ alienum introducere, nec pulverem nec ullam rem. ptt Ur a * ms ait: Si aliud extraneum libi addatur, statim corriun-
priusquam imponatur superflua ab eo removeantur. pt r i^f ,US mundatio, post primam ejus purificationem, quae I 'ost to U l0nem completur, nihil fiipei fluunt, nihil diminutum in <}Ujp 'aP'fle repetitur. Effusio eign ejus est purgatio, in sua ec imu« natUtala l ,is puristimus est : unde in via uiuwrlali non
b,
e* . ventionem de purificatione terra: nostrx alba: dc ru-
k's ; ’ • 0 fluod fatis purificat.« & mundata: inveniantur vena- •ttiiUj s ta,viel1 ' purificatio sufficiens est, ut educatur extra do- llc ratu UaiV ' ^ u ' alienam domum includatur. In propria domo gc- Vol a rav ' s Volans, & in aliena domo lapis tingens, utraque avis tente S 3<1 rc " um menias Sc capita salit. Quia artem hanc appa- c 0rif m>utr aquc avis,plumata ac deplumata dedit, homiminique e Xci ;° rtla relinquere nescit. Pater ejus pigros ad laborandum a tttl a ‘> "täte, fatigatos laboribus pascit filios, delicatos recreat j fnat - Rumpe ergo domum, frange parietes, putilli- Un c (‘J dc c « ra he succum cum sanguine; coque ut edere poliis, farta, lt Ar naldus in hbro Secretorum: Pura lapidem: tere tfstto,' '• i,an ge caniculam: elige carnem teneram, Sc habebis ftirnam. In una ergo re omnia membra latent,orruua *caHa lucent. Horum duo sunt artifices, duo vasa, duo tcmpqra, duo fi ustus, duo sines, una ialus, See.
do
W. x.
R

De Lapids
SZfOD CLAFSf'RA EST AD REGI- me h necejfantt.
C A 1 > U T XVII.
N On solum oportet vas ede fortistimum, sed etiam clausi"' 5 '* muniallimam :quia sicut dictum est > m(i spiritus subtil 1 ” 1 | (
retineantur,totum magisterium perditur. Statini autem ut .
impositus est vasi > incipit propter angustiam carceris liidorc» siibtiliiliinx partes exhalare,& quanto diutius coquitur,W" spiritus magis multiplicantur,subtiliantur & fortificantur. Et 1 " ,
statim ab initio opoi ict vas claudere, Sc sorti sigillo obstruere, n
flores fugiant,& totum magisterium amittatur. Quid ju var( iovtisinmim vas habere,& non elfe clausuram ejus firmam K 5 ptiinam ? Ncc etiam sufficit quod sit firma,nisi etiam sit soli"" nia: quod tunc est,quando milio modo est porosa. Omnes c r $ philolbphifortcm cl.iusuranfpcrfuadcnt. Dicitad hoc Mund"’ vatis.os firmiter claudite. ^Thcophilus ait: Vasis autem os fi 1 " 5 * ter claude,ne flores I iigianr. Artephus,In domum vitream po " 3 tur.Sc cum cemento fortillimc cooperiatur, ne aer intret, & " . miditasintrochisa exeat. Et in libro Saturni dicitur: 1 ’onC I" pidem nostrum cum tota substantia sua in vas nostruin, & cla"" optime ne respirare postit. Et Morienus dicit: Claude os cum bitumine ne venti evadant: In longum enim venti in V J j multiplicantur & calidisllmi efficiuntur, ita ut sit periculum' £ quod vas frangatur, vel sigillum rumpatur. Unde Haly fig l " s ’ rive dicit de his ventis: Scias quod radices luarum mincrai" 1 ” sunt in aert,& summitates in terra: & quando evelluntur ä j" 1 * locis,auditur (onus terribilis, & erit timor magnus. Vade c""’ quia cito evanescunt,&c. Et ideo dicitur in libro Saturni: S" 1 ?* quod totum regimen in igne Sc vase consistit: quia si osv " 1 ' 5 non est bene clanltim,sumi qui sunt liibcilillimi e vadunt,& tot" 1 ’’ inagisteriuin annnllabitur. Est eigo duplex periculum si cla» 1 " 1 ' non iit fbrris,primo quod perdatur opus & labor, sicut dib" 1 ’ est: sicundo quod inteificiat vel Ixdat artificem: quia ä prinOP 1 lapis est sicut toxicum mortificans: in medio sicut Iph itus vc' l£ mens Se liibtilis, omnia penetrans: in fine sicut medicina p cl ^ ctistiine limans. Unde dicit Artcplius: Duo sunt cavenda in M ’ 1 _ dis magisterio: primum ne igne incendatur: secundum ne cx" 'et: quialxdciet labor.intem.öc multasincainfirmitatesinJ"^ t ct,Scc. Quare necesse est > vas fortissime claudere, Sc cum un clausura Sc non cum pluribus. Et qui hoc ignorat,errat ut . Claude ergo firmiter os vasis cum sigillo Uermetis utreipi 1 '®^ 11011 postit, Spiritus enim promptus est adfugienduin.quand®^
vobciatus indocte. Ergo aliqui fecerunt, qui sigillaverunt
«U
Nl
s
fo
cu
> 11 ,
Fo
tii
fo
tu
Sc
U
pc
tti
$0
stili
*
«1
Vi
ti
it
h
it
it
h
t
t
h
t
v
ii
t
1

tTu ni0 ö j a lm pastata tum (ale: alij etiam cum alijs,ut de cerussa, siip,, ’ 10l ° aimeno, & impastata fortiter cum vernicc liquida ^>n<i,; ar T 0rCm: omnes tandem fuerunt decepti: Ego au-
v j ® tlb ‘ - quod cum nulla re fortiori potest sigillari vas, nisi qui a si n r °i'i Studc cr S° ad inveniendum hoc sigillum secretum: ttiQ(j Us e 1 lo ma gisteriuni perfici non potest. Et de hoc est duplex Fora la a i P riI ' nus per torturam colli. Ponitur enim tegula per* Vi llls ;; c °Hum bocciafocu vasis,& stiper ipsam tegulam ponitur cai ^ 0lll bus, quoufqiie collum sit ignitum, postea cum tUr lUt d' S '® n ‘ r ‘ s, ^ u lorcipe ferrea,collum comprimitur & torqUe- Scd tlJ ° cet tractatus Lucis.Et hoc proprie sigillum Hcrmetis est, '•a ig n j c oportet collum este longum fatis,& cum maxima caute* pet i Sn - ’ lta ut 'uateria inferius manens, nqllo modo destruatur f v auc l*datur. Secundus modus est sic: collum in fupre- fo ru jJ lc ‘•■'lestat, & postea superponatur Se circüducatur vitrum fra 0 ," n ^''quettctuin. Et tunc vitrum forti igne liquefactum in- iirl 0co ° 1 P«duos digitos debet habere circulum vitreum aliud, qu 0 d ln st 110 ponitur alembich, non minus magnum vel altum, aliis a^/ottet in os inferioris urinalis per oppositum > quam in
P»
riosoPtnco.
vit toli.
^tftillationibus, ut docetur in via universali, Se postea cum
t l u efactq l ut praedixi,claudere in circuitu.
^Ofl
fvrnvs grr DicirrR aTha-
nor>wcceJs<tnm est.
Cap. XVIII.
^ stat rn ' nils sintis est conveniens, in quo vascum materia totü rc V atUr ,Sc igne decoquatur, Supra enim est dictum,quod stitz. stielt ma gisterij Se nostri operis in igne,in vase & in clau- tllr i n 7r a si>'e istis perfici magisterium non potest, ut apei tc dici* inf u . '“ Saturni: Ignis debitus certe administrari non potest,nisi iti tr n “ a d hoc apto. Oportet ergo fecundum dictum Morieni *' a cis”i ationenova >qu°d artifex sciat ignis qualitatem Se suae for- tisf ' * si militcr ignis ascensionem: in qua videlicet parte torna* ‘"att m i qUo loco ‘g nis dfbct acendi,Sec.Ei circa hoc tria opor-
»>itn n<icrc : primo fornacis debitam dispositionem Se conve.
He c J m *gnis proportionem,ut videlicet. non sit fornis magnus, nimis altus,non nimis depreflus, & ut pa- * ll ftturt° n bl ' tll imis grofli.ieu fpifli, nec minus tenues: sed talitct Vet ac Us>ut sufficientem calorem Se continuum recipiat Se fer- tim s . IT1 ’ n| sti ct. Magnus enim furnus Se parvus vel grostiis Se tc- Mo t ’j 0,1 modern calore aequaliter Se continue calefiunt. Unde quo«'-«: Ubi supra fornacem philosophorum construas, in (W bnCm philofopnicum accendas : aut enim ejus materia ex c cc it composita, aut ex foliis olivarum, quod nihil aliud
IV a «st:

i6o De Lapide t
est : quam ignem xqualcm in combustione durare. QS* secundo,ut calor atqtialiter tangat vas ubique in altitudinen ia rite. Unde dicit Mireris: Sepelias autem vas in ignea natura. N® ra autem ignea subtus & undique in circuitu posita, ipsum v®* medio positum duobus oportet te naturae igneae digitis vel triP cooperire donec mellis colore , vel sulphuris rubri, vel vc rtn lionis induatur. Et Rayirumdus de Terminis: Apta vas in baln philosophorum, ita quod calor solis ubiqj circa vas postit cii* 11 dare. Et ibidem ubi liipva dicit Mireris: Et hoc totum fit in ig** c . vitreo vafc.quod vas figuli contineat.Et in Soliloquio philosos co dicitur: Colloca phialam vitream inter cineres cribratos, i u P furnum sibi aptum. Et in lib. Saturni ait:Pone vas in furno, & cU ' cinere subtus & ad latera, & sint duae partes vasis discoope* desuper,Sctertia pars cooperta ,Se commoda bene ignem iri si* rn ‘ Et in via universali dicitur: Cineres sint sub vitro ad spistitudin c unius digiti tantum; deinde adiguem temperatum lub vase * c . rcoquodcincrescontinet. Unde Lilium: Dracone autem in^ sepulto, ignis trium frustorum siccorum subtilium in fovea* 0 nacisaccendatur.Morien.quoque ait: Cavendo etiam, ne stau** 0 ignis ullatenus pratdictui as contingat: nam omnia in dam*" 1 . verterentur, &c. Unde Lilium: Fiat autem sub vasculo ignis c!l1 bonum paucorum ad vasis pi obationem Sc calefactionem,& P j plurium graduum,ignem augmentando continua ipsum ulque 3 ij. dies,ut fornax optime dcficcctm , ,& probetur an vas sitii* 'p .' 1 duraturum? Si autem fornax per se absque igne desiccata este 1 ' tunc siisliciet praedictum ignem carbonum fieri tantum per dies. Tertio vase in furno posito, non removeatur, nec modo tangatur,donec opus fit completum, linde dicit M° rlC _ nusinCastrensi: Vas amem liiseioinaciinviolabiliter,utaitH ct , mes, fitmitcrque adhiercat, donec totum tempus fermentati 01 ’ 1 ? Etlieb compleatur. Et in lib. Satumidicitur: Non autem p° fs tangi aqua nostra sine damno. nisi quando est lacta: qiiiaai" s .^ est venenosa & foetida : & multi philosophi dixerunt, quod t 0 * 1 cum mortificans. His ergo consideratis construe fornacem, ‘ lCl ._ ' docetur in libro Quintx csleut i;c, aut sicut dicit Saturnus: 1*> P r ' mis habens bonam terram, argillam scilicet, quam impasta cl ” ( stercore equino sicco, & pamm de subtili arena, ut melius t«**- calorem igms. Ali) impastam cum argilla optime cribrat® - cum stercore equino sicco, admiscende; capillos hominum fosminutim aut cimaturainpannorum. Altitudo fumi sit* 10 ' 1 cubiti & trium digitorum & fornax sit rotunda, & in inrdso " solarium cum decem foraminibus: Habeat autem duas P° |ta n ’ unam supra solarium, per quam ignis imponatur: Sc alterari* 1 fenus piope terram, per quam recipiat acrem; Vas autem cU
Hia* c ’

Philosophico. i6i
Jl en a pone in scutella terrea habente cinere* ad spissitudmem ® ut » um digitorum,8c stet scutella supra ignem in tmnello & vege 'pium ut sit lentus & continuus, & firma bene vas, nependeat ad
P a ftcmalicjuam,6clblum tertia pars vasis sit cooperta cum eme-
1 Us comprciils. Et Lucas ait^nquibusifcilicct vase &ioinaec, est potius visio sive depictio »quam scriptum, item /- a ‘Ornace caput ejus totum liniatur extrinsecus cum aqua ubi Ca ^ x viva comperta subtilis, Alumen faecum vini, sal prspara- ■ pulvis corticum ovorum crudorum. Furnus quoque stet 1 °co luminoso, securo a ventis & alsis incommodis Sine hoc Athanorc nihil fit: quia fine eo calor tam necelfanus genc- ^ tlQ ni lapidis, nec conservari, nec continuari potest ui rempera- bto congruo, sicur ars requirit.
R f '0O /iv NOSTRO REGI MINE NOS EST aha operatta manuatis »tß
tam C a i>. XIX
i pidis 1 )-*, ^ u mest, quod ignis est necessarius in magisterio Iasio - n °ndum declaratum est, utrum alia requiratur opera- %arat' ' S ca lcinatio .sublimatio, destillatio, elementorum cu ntur i0 ' ll1c inoratio, & similes operationes multae, quae fieri di- tem Po r ' n l a pidis regimine, ac multae reiterationes ac pondera & «erit ta ^‘“‘ n ^a,led si quis recte philosophorum dicta perspe- Una c ’^ n y cn | ct V>od in tanto magisterio, sola est una operatio 6c c ^i°: & omnes aliae operationes, de quibus loquun- Honuz C t ? ntum peraguntur & perficiuntur. Dicit enim magister detetn!” H uapittilo: Omnes ponunt quod sit unumtcmpuc album & continuam decoctionis ad perficiendum elixir
tet tUin ‘“bcum, quamvis quandoque tempora varient & m- ^ilor‘ 1ntln doctrina ad errorem idiotarum. EtHamisin Turb. m 0(i C) P^ multa ponunt,quomm nihil faciunt. Quoniam unus das Us,Una lesest: nonergo teras manibus nec coquas,necfun- m e d^ U ° vis modo cum ilhs qua: praecipiunt medici: quoniam b unt "a Una estqu»m tincturam puram appellaverunt. Plum- t)i tas llostr um quando putrescit vocatur aes v quando finit humi- si 0|1 * af § cnt i vivi exaltati,vocant putrefactionem,sed postegres- q Uan j’ "'gredinis ad citrinum colorem. dicunt eam Aurum: sed tap ” ‘Uerit ex tinctura tertia dicitur flos auri: quando ex quar- ct 0r u Cntu m dicitur: sed quando ultima dicitur venenum tin- sipi Cl ' Widern: Sapientes libros sub, figura componunt,ut in- est COn r S P cn ‘ tu * exc*ccnt. Dico autem quod sapientibus una nati lrar c ”‘°> u na via,una res, unum regimen -. cujus consectio est adnut-L 1 , 11 nnif atio, seil. calidi cum frigido Schumidicuinsicca 1 ls commixtio. Uud« Mireris Sc ali j plurcs in Turb. di-
& i cur*;
-

r6r
Db Lapide
eunt: Una dispositione totum magisterium terminatur 3, tanquamä radice sumunt quaelibet vires & tincturam. I*« 1 (( phus autem opus divisit,dicens: Coque,contere, reitera: & 11 ,, t adeat & videas ne oberrcs.Nam commiscere, coquere, re,astare, calcinarc, dealbare, terere, aquare & tingcie,plu> a • nomina eorum: tamen regimen unum tantum est. Et dicu nt 1 dam si philofbphi scirent,quod una combustio.i. unus modu quendi sibi sulficeret,non toties dicta eorum teiterarent:q ll0 ^. t( | s men ideo fecerunt, ut teratur &; regatur compositum, & coquatur ,& ue nos tideat cöinonncrunt. Est ergo actio un a -5., | est coquere,ut ait Theophil. Sc etiam Geber inlib. radicunV Jj,! ticnter continueque decoque,unde totum regimen cum ig ,lC ' ^ citur enim in Turb. mannum contritione non indigeris: qi 10111 ,, contritio fit cum igne: unde cum omnia conversa suerint i a quam diligenter contrita sum. Et Alphid. Cum solvimus. I>" „
tervallo temporis calcitramus,sublimamus, separamus 6ccont '
nimus: & inter (olutionem & compositionem corporis Sc 'r c, tus non intervenit fpacium temporis. Unde solutio nostra ca,tst vera compositio Et in lib. Satur. Volo te docere igne' 11 ^ strum ubi jacet tota perfectio: quui cum igne opus perficituf’
manibus perfici non potest: quia cum igne teritur,cum ig ^ trcscir, & cum igne destillatur, cum igne purgatur & sublin ,J ■ cum igne solvitur <Sc coagulatur Sc calcitratur, cum igne fit V° ^ ledc fixum : etiam ad luinc senium oportet intelligcrc etia 1 ' 1 mentorum separationem,mundationem,reiterationem junctioneni.lltide oportet elementa amoena suprema,& j*” 1 K, rificata supra Icvemligncm incendi,quousq; conjungantur & i0 ^ templenrur se,& pausatim comburantur, quousq; in illo levi >§ cxiccctur. Et oportet reablui & mundificari.ac igne dealbari.^, usq; omnis res fiat unus color. Item in Tui b.iSucntia nost^lL. tuor elementoru & qualitatum eorü ad invicem conversio-j" ^ verte ergo elemeta,& quod quiris invenies. Nota endquo“ 1 ’j, est separatio elementorum quatuor,sicut idiotae & imperiti u 1 ligunt.sed in natura elementorum est quoddam arcanum ab'<s ^ ditum,duorum scilicet elementorum,quorum opus & virtu* Lis titur,quae sunt terra 5c aqua: alia vero duo elcmenta,seilit stl ^ t | S , Sc aer non tanguntur, ncc videntur, nili in piion-bus elei l1lll (tl t qui sunt terra &aqua: quoniam ignis in decoctione l ,crV l c i eorum colores. Terra est major omnium elementorum.& c lia . alia procedunt, & ad ipsam vertuntur: Sc niti jungantur 'ß‘ 1 tuor elementa, nihil operamur. Est ergo lapis unus qiiamn' bens colores secundum quatuor elementa. IteminTu’b- verte elementa, & quod quiris invenies. Convertere aurcw menta,est facere humidum siccum & fugiens fixum. Qiü 1 P^se
di
rit
«E
&
«c
se
in
di
1'
a<
tt
v
v
0
V
h
r
t
i
(
f
t

dispos Philosophico. r 6 ;
r 'tum nC ^' m!ttatl,r in ignc.qturulque corpus mutetur in spi- Spj r i ' ^ rarum tingens remaneat. Et Ras dicit in ?.lib.vevbor.
Ritiu "Üu verr ‘ tllr i' 1 corpus: Sc tunc facta est amicitia inter fi i- ^ tf 1 " ^ ' iurn| duni,mter calidum 6c siccum Et hoc fit virtute Rei i (1 ho 1, £ eramcnto ’gnis, 5c moderantia terminorum ignis, &c. Et f C p c . conversio tincturarum ad invicem: quia ut dicitur in lib,
■g*«tapraeceptorum: Quicunquc sciverit convertere alitum (jj c -^ entl,m /ciet etiam convertere argentum in aumm.Et Rosir. q Uo !°P° net elementa ad invicem convertere, id est, circuiaviter, a <W ^ öc humidi eum frigido Sc sicco subtili diipositionr
•nidit ”' S co, 1 i lmctio > ur dicit Moricn Aer enim & aqua in hti- Vj ce conveniunt,terra & ignis in siccitate. Et ideo ha-c ad in-
V^cile convertuntur,& tardius ad invicem separantur. Ignis trio ' ac l 113 ’ tetta Sc aer ad invicem non convertuntur, nisi pri- Ve s ,n a crem, & terra primo in aquam convertantur, vel econ- p U) Cum ergo siccum converteris in frigidum, & frigidum in h humidum in calidum, tunc totum habebis magistes-
r . C cn,cn tormu. Ergo separationonestrealis, fcd est tinctu- Az n '“&naturarumtransmutatio. Unde diciturinlib.Saturni, sim 1 foedes.1 l/aronc: &Eaton & Azoch lemper sunt
sed , ^ nun< l u * separantur, imo semper manent simul conjuncti: tlo diversitatem colorsi philosophi nominaverunt multis
H, c ""” Us - Et hoc modo oportet, quod operator pondera ele- sicr)i° r " rn ' ^ lei rr, iuostemperamenti ignis sciat, ut dicit magi- sint ° I1US '0 v.capitulo: non quod haec pondera trutina artifici otUnj^p ' ^ aitifex debet cognoscere, quod quando elementa R>nc * Unt & apparuerint munda ad oculum in uno elemento, ,, t nd natl "' a ponderavit in illo uno elemento omnia elementa se- f ex Utn naturalem & verant proportionem. Er ideo nisi avti- e). Co 8 n °vcrit tempus determinatum mundificationis istorum Co torum , necesiario ignorabit eorum pondera & ipsorum ■ ^Positionen,. Et per consequens nihil novit. Et ideo dicitur ^ C"irtine luntinum : pondus ä memoria nunquam labatur. Ex tum Utem determinatione opus .redditur gvaviflimum. Quarv 1 c 'sim ad actum coquendi, dicitur opus mulierum; quia lic
t tI . a ■ viflimum: sed quantum ad regiminis moderandam S, «Je*k* n -° rurn ’R n ' s ' tl,st c est nravisiiniunt. linde Moricn. loqnens
*tta T iS coniectionibus dicit: Hatc autem compositio non fit cuius gravitate quampluriini lapientes sunt cojj- seeu 'i ^"de philosophi nihil {rutrum rerum posuerunt, nisi go nt lln \ prxdicta pondera, nec aliud occultaverunt Si et ’ l' 1 dicit magister Bon. in v. capit. Credimus quod' omnes i nu 1 0 P«ationum , quos dcsevibit Geber, concurrant sinnst
0 v a(c > absque m.uwum ulla contritione,quia folii, i.pus cll
R H omc..

aß 4
De Lambi
i6'
conterens totam materiam ad mrainque tincturam simul p f ciendam. In hac autem trituratione, oportet artificem uti rU ,^ bus & oculis valde fiepe , tanqu.un juvantibus naturis X 11 strantibusnaturae. Non tamen pvopierea quod manibus«"*. ^ sed quia non pervenitur ad rei scientiam , nili pei visioiienr'"E dicitur in commento Stolicarum. Et ideo dicit Geber: Nili art> habear sua persecta organa, non poterit ad hujus operis eon’P ^ mcnuini per se venire, si puta sit ctecus aut in extremis truUj^ tus: & tertium instrumentum est ultra praedicta duo,.dniTim llS tdlectus: ut scii.per suum intellectum comprehendat ex vi!' S °i ta, qua: fiint secundum naturam occulta, & percipiat opem"
. ■ d'vinam.quae supra naturam. N.s enim naturali industri*J. Vi ■.■! nnmicunque per doctrinam ejus scientiam acquisu’ 1 1 ad-. •'.i.' t .tinpieciolasnon invitabitur,ut dicit Gcb.nec in P"
. •aoremsuum emendaret,cui remedium adhibere ignora 1 Ex his evidenter apparet, quod Lapis noster solius ignis reg'""., j indiget, quia in schabet naturas integras ac persectas, quibus' sufficit,& ieipium lolvit, ac (cipkim co.igulit.seipsum dealba'« ^ ipsum rubisicat.scipsum gubernare fiicit. Omnia tamen luce ficiunuirmcdiante igne, ignis enim primum aquam extral" 1 ’ mediante aqua & igne omnia complentur. Ideo dicit, Mo" f / i Az.och & ignis Latonem abluunt & truindificant, & ejus obio" tatem penitus ab eo auset um , seu eripiunt, si tamen recte modum disposueris. Et ait Maria in Turba: Non oportet ut" contritione & commixtione &. toto regimine, nisi illa aqu*^ permanente,& hoc est acetum acerrimum, quod facit aurum merum spiritum, sine quo nec albedo, nec nigredo, nec riib c “ fieri potest, Lee. Ex his repi ebenditur error illorum, qui lapid" manibus conterunt, & destillando aquam per alcmbicunisep rant alia elementa: sicut est etiam ei ror illorum, qui eonti it'0" oleum ä Lapide extrahunt: quia non est alius modus extrahes di oleum pliilosophorum a sulphure Sc argento vivo, quam ignem & aquam,veliiti quidam philolophus scribens filio f"° 3 perte declaravit;
QFOa IN REGIMINE L4P IDIS NOS sunt d&erfi gradus ignis.
C A P. XX. - ^
Q Uibusdam autem visum fuit , quod in regimine ignis,di v *" gradus pro diversis temporibus ad diversos effectus pr 0 “^
paf'
cendos & colores atque naturas administrandi, & q" lolophoium verba hoc videntur insinuare. Dicit enim dulphus in Turba: Caveatis nc incendatis ignem intensio' ^ ante terminum,& videte quod ignis sit bene levis ad rem de* j a .

rfi'
in'
ni'
i isi
,uc
e>'
Ic'
S'
e'
i'
i'
r-
^ Philosophico.' r6L
ti 0ll ’ "ONec coaguletur: Ergo videtur quod minus post dealba - fu f ni debeat augeri ignis. Item quidam alius philosophus in q ü aa it: Oportet aes nostrum comburere cum altera parte a- t tn Q ut 6mul liquefiat in aqua: ipsa autem aqua in terrä versa,in- J 3 pi orcn ’ ignem facite. Et Rnymundus de terminis dicitiPonatur U lat S,n principio veris in vale philosophico, &.permitte donec q u 'oj ria ^ en 'S lctur > & tunc augmenta calorem solis fecundum gj tlI nat uraaLigmentat,&c. Sole autem excunte in Leone, rc- ^nis* ?^ tls CUnl intenso balneo usque ad perfectionem verae albe - bone C ' Et A1 I 1 ' 1 ' C * 1US tbcit: Qualibet autem vice, tacta inecra- ] 0t io at l u *fupcr terram, fortifica ignem in calcinationc, quoulqj all r 1 ' Cat l ua: & ignis obscuritas penitus rcccdat, Et dicit Lilium ta, jv!! s VCI ^ a Rosori ad.Euthcsiam. Quatuor fiintanni rempo. titiat? ' CCt ^)'r>tis,Ver,/kistas, Autumnus: intcllige quod in istis Ullis U ?' anm temporibus ab hyeme in hac operatione inchoa- l atlQ llc est, ab lninrido & frigido, & ad ver pervenimus perpiillu- U t est, colorum apparitionem, qua; fit levi decoctione
u eni Vcic ' tiemde ad aestatem pervenimus, scilicet adcitrinatio- tu n ’s ci oiajorcm so ms intensionem, ut in «state. Ultimo ad nu- U) ils u Procedimus ,Sc majori calore ad rubificationcm perveni- Ou lr j btdramenqui recte philosophorum verba inspicit,reperiet ^calb S Vc ^ c ’ stuod femper ignis fit «qualis,& prxscrrim usque ad m 0r p atl0n cm. Unde dicitur in Turba: Scitote quod primus hu - n 0s (u ll S*dus est: Cavete ergo ab igne: quare philosophi juflcrunt dicit- v Vlter re g crc > donec nat sulphur incremabile. Et Moriemts ac c e n(1 0r ' laccm pbil°sophoram construas, in qua ignem phyficü ex sol; aS: . aut cn ‘ m tnatetla ex stercore ovino erit composita,aut bustj' S j varum. Hoc ante nihil aliud est, quam ut ignis in comitiati,. siC <auravc queat,quousque in co album remanserit benefir- lq 0r j n, hec propter ignis exustionem succensum inveneris. Et Castrensi dicit: Quando coipus immundum dirc- Pon ’ rnittc >0 eo postea de fermento quartam fui partem, Sc dc- s Uo ° s c , < ; Ul ti in sole & decoquas, sitque ejus ignis blandus, & per arde d ' CS squalis ardendo perduret, e jus scilicet ignis indesinenter fj at a * squalis, ita quod nec invalescat nec debilior existat aut ipp a 'i ^Pterquod dicit lsoncllus in Turba: Nisi sit in illa re quod qu 0 , Cl ’icndet, id quod quaeritis non fiet: revera «nim in ea est ti a , -'bsim emendet, nisi fugetur igne nimio, vel nimia f> stinan- Si ö u : 1 . ° patientia & mora necessaria sunt. Unde Zmon ait; Utjq u S ' n bac arte introductus ejus sciret naturam, prolixitatem tet. ^ < ^ c l u . t -odi sustineret, donec propositum nutu Dei extrahetur, "“onenus ait: Sciat artifex fui ignis acccnfioncm , mime- his e Lo ' ClUm sooruin.&c. & coram ponderum mensuram. Ex & P a iet quod ignis jugiter debet esse «qualis ufq; ad finem R i operis.

r66 De Lapide >#()
operis. Si autem quandoque jubeatur intensior fieri» aut o 19 ' non est referendum tamen ad intcnlionem caloris scilicet tcltl t (( rts. Quanto enim res diutius in aequali calore durat, tant^l^ ignis actionem magis de una natura ad aliam alteratur & 1,11 y tuv. Et ideo quae primo fuit liquida, postmodum erit fic ca '^, quae primo fuit nigra, vel alba, postmodum fuit citrina > & bea,&c,
Q*tdignu detetfemper tfse lenttu & comtnum.
C A P. XXI.
eius“?
ist*
S Ed cum ignis multi Cmt gradus, videndum nunc est >q ^ esse debet, an magnus an debilis. Ad quod tamen refpof“ - dum cfbquod primo ignis debet esse lentus. UndeLilium j
Scias quod abique calore, nihil unquam generatur, Sc quod ct ^ intenfiis peris c facit, Öc quod balneum frigidum fugat cen’1’^ tum. lVi ignem vero temperatum coi pus fit lua ve & con' rl1 ’
plll
Nam igne levi humiditas corrumpens extrahitur. Philo^1^ enim testamur omnes, fenon invenisse ignem extrahenten 1 miditates corrumpentes alium, quam levem, prolixitatem 1 * nteudantes, & festinantiam simul vituperantes Sc merito- f|j, fi compositum plus quam oportet regatur, cxtmgtiirur. bro Saturni dicitur: Tota operatio est in regimine ignis: q u,J feit ignem regere, veniet ad perfectionem. Ille qui regit fiiam igne lento, potest venire ad arcanum, Sc fic materia n° n a, trificatur.Sc femper manet solubilisicum violento vero igne/ 1 y f icatur in tantum induratur quod non potest solvi, nilis" | (S ximo laboie , quod nihil prodest- Oportet enim partes h'h^ separate a partibus gi ollis,& non fixas ä fixis: non autem ussi eum lento igne. Nam fi fierent cum igne violento,a»"^ ^ »ia combuteretui, aut cum partibus subtilibus simul ascei'd c ^ panes giofl®,& illas inticercnt. Et ideo ontnes philoloph 1 v ° iT|) f, ignem esse liiavem. Unde Hermes ait: Separabis terram ah 'p )f . subtile a grosso suaviter cum magno ingenio. Et Mon« 11 ^ Quod .lutem hxc corpora maxime coaptat. olcaginari est : 1 f f,
illa vivificat atque conjungit, Sc cx illis omnibus unum coff'"' j c . ficitur. Quapropter ignis blandistiimts componi Sc app 0111 j t o bet, qui luis diebus femper durer sequatis. Nam calore ig nlS incorpon serpente, festina combustione ipsum corpus con tut. Nant corpora postquam luas non retinent animas iiintiii cito. Endica autem bene omnibus corporibus c . osl , v -c
ai combustione dosen»' V.
Nam ea vivificat & aptat, & ab omni.. u .
conjuncta quxdam in alijs , Sc insimul mixta a calore ni* 1 ’ fenditj'ejusq, fortitudo est nimis magna,Sce. 1’ropterquo

P H I E O S O V H I C©.. 167
Achaee verbal Morienus : AzocheVismshtonem abluunt Sc •uundificant, & ejus obscuritatem ab co penitus eripiunt. Et "°«ellus ait in Turba: Nihil est hujus artis (cientia, quam vapor ^'Ublinutio argenti vivi per multos dies levi igne. Item lento ^&*quali drtom.cndalii.it, ui.oborctur ad pugnanugnis:
«ideoTcb.
In humere cei/acetur,
(jf seriore coleretur, ignit tn temperte.
humere thclo nunc ßrmetur, ne ad latus declinetur, ßrt/io luftentaculo.
Stc mittatur matrix flare, gemmam diäam maturare,
- m hurnory loculo.
Per humores tunc ngatur, ne lapis nofler corrumpatur aflu* Violentia.
Lentus quippe calor datur, fcedasorde amputatur
p ., aqua lutuleutta. Item PandulphuS;
quod ignis fit bene levis ad rem dealbandam, donec co- gnus s"-' ■ Et ‘ n v >a universali dicitur: Si ignis eilet nimis ma- tilis e . ntlls fumidus evolaret,c\- fi-angerctur vas,& spiritus sub i'° l atn' > Cf ® cclll 'do ignis lentus debet este continuus, &. nec ad ternp "?*«■ Unde in via universali eadem dicitur: Da ignem furn V«Cr lub vale terreo, quod cineres continet: vase autem in ignis. a P t0 Polito, ignis continuetur. Et Monenus inquit: Ejus h 0l "definenter ardeat «qualis,Se. Et ut dicitur in Turba:llna t 1(r , diinuatur calor, aut frigus sitpcret. Et in libro Saturni dicr- •tin' j C ° dixerunt omnes philosophi, leviter astando facietis o- qtr 1 CC °^‘ ones - Et Monenus ait: Cavcnedcluisdicbusali-
fij a C 'PUivilcaris, aut augmentes, aut minues Si ergo ejus ignis lt t ndu * Amitis, qui per (uos dies «qualiter ardendo perdurer, p ^osinus : Scitote quod «s non comburitur extemplo,sed eidir ' m 8c qwcquid de ipso combuntur, ipsum in humorem oc- a d inr EtG «bcr dicit: Oportet optantem sedulum operi usq S trnjp 1US c °nsummationcm insistere , ut non dimittat opus de- pu s ;i atun J' quia sic damnum acquireret. Sic Lilium: Dimisit o- 'deo gP er ' C( ^um propter terribilia mala qu« occurrerunt sibi, & decoctiones non sunt augendae, ita non sunt intermit latites - ^ "t ltb Saturni dicitur.lnhoc sunt multi decepti labo
^vtior' V- E Ea dissolutione coagulant, deinde calcinant curi “S'Us calore: Sc lie laciunt tnomnidecoctione,qtiode
- mur

rs8 De Lapidi { ,
contra GeberutM, qui ponit tot.im artem in sola sublimafm nt, ‘ ))) quam puriffima pars dividitur, &c. quod non tit nisi per 1*"? ^ ignem, qui apud philosophos dicitm Cal or solis, quia est st' aVl tl] s: calor illius. Etenim calor solis non est violentus, (cd tempera calor autem ignis est fortior, quam calor solis. Propter q 1101 " ,, Xcrunt plulolophi, suaviter coque & lento igne. Ignis en 1111 tis destruit opus & diflipat: ignis amem lentus ad sanitatem P ^ ducit,& unam substanriam generat. Et ut dicit Gelier : ignishumiditatisnaturalis, (iveradicalis est conservativus, ^ fionis tributivus: vehementior autem humiditatis est conlu°H
vus. His ergo cognitis, adhuc restat dubium, quantus catos 1 huic operi est ncceffitrius &. lufficics-.quia in lento lient 6c in plnres poliunt intelligi gradus. Est enim lentior lento, l> ctlt ^ forti, fortior forti. Ideo difficilius inter omnia arti neceflat'* regime ignis. Dicitur enim in lib.SaturnhScias quod qui 0 P cr ‘p tur in hac (cientia, iunt decepti in regimine ignis plus quam i n re, quia nesciunt temperantiam ignis. Multi enim sciunt rem» . ejus regimen ignorant. Disce ergo regimen Solis: quia ibi in tota perfectio. Potes hoc regimen addilcere ex duobus, rt ’ c rendo ad naturam & ad scripturam. Primo ergo natura so 111 ’ ^inatio tua. Nam facit natura luam concoctionem plane & $
tmue per calorem solis in visceribus terrae, quoulquc ex (pim 1 ^ vaporis mineralibus generantur metalla: sic tu quoque rege 0 ?^ suum, 8c invenies perfectam scientiam. Non tamen postum"? > hoc naturam quantum ad omnia imitari: nec oportet, l|t ,,, mngistcrBonus.led sufficit continuum,St lentum calorem, f ecU dum operationem debitam,ad nostrum opus adhibere, so ut n tura ad fuurn: quamvis non qodem gradu caloris. .
Secundo fume philosophorum dicta, & considera quem c * rem dicant lentum. Unde Theopliilus ait in Turba: Oportet' 1 ^ tem lento igne comburi,& humiditate quadam uti ovorum 11 tticatione. EtMoyliusait: Et debet sic comburi St dealbari 1 ?^ quam ovorum nutrice, id est, levi decoctione. Sicut enim ? ^ eit aqua pugnam ignis prolixitate corrumpendi, contine' 11 "’ putrefaciendi,St inlpistandi, (ciltcet calore Solis, hoc est levi m ctione res congelantur. Balneum enim, id est, intensus cal° r * rirc facit. Item loan. Teb
G^ium coque tn urdore :
coque tantum fotu more,
traft Atu tum benevolo. ^,5
Item Mireris; Nonne nutricis gallinae calore fit ex ovo volatilis? Similiter hujus putrefactionis calore fit ex ovo no gallus volans. Et ideo putrefiat in mati mendici iTgypt*- STyili' terrat Petlarum egent subsidio /Fgypti. Et Rasis in T
do{
pof
sol
dit<
tritt
pr»
M
tvL
Ali;
sor
yit«
•dei
«tf
'gn
Uti
sott
'*(i
icit
tr ?
Pso
tui
sos
sitb
dei
fici
c ut
fta,
»et
tes
fid
fili
firi
Ve;
be
1 ? te.
H
pfi
sol
2
soi

■is*
ii i' id'
n£f'
f'’'
öl'*
,(lil
t»
r/t
B'
ilis
icl<
ui v i r
in-
u<
u«
i»
[i«
r
v
r
i'
doQ. Philosophico. rS-
Post fln * lntr °d u cite maritum citi inum cum uxore sua in balnei t u st,?" ^om.Sc non incendatis pulverem igne,ne opere & mo- di tc privetur Reddite eis sudorem suum. Et iterum:Inccn- r 1 i rn i'8 ncm - requiemque eis constituite: & cavete ne fugetis cos p ra , t ° '§ ne , comburendo venerandum regem. Ex his collige jyj ^.quod tantum opoitct este calorem,quo aquam emittas c o£V °’ ^ nu st° modo induretur, seu congeletur: quia levidc- Alia ° ,lcCon tra naturam aliorum gumini sudat, 6c coagulatur, tü,. frigido, & hoc in aere calido coagulatur. Ideo dici*
Vit tr 7Saturni, tere & cribra in vase philosophico, decoque le- itj Co j d ‘S ncm > donec color ejus mutetur in violaceum. Quod quia tali igne debes coquere, quod simul teratur durii 'S«e *?• , Umidl, ro- Unde in Soliloquio dicitur: Cui superpone i„y. c hnlem,&c. Cognoscitur & ignis lentus sic, sicut dicitur t e „ 13 Uruvcr *uli. Dicitur autem ignis temperatus, quando potes ] fc jj c "'unum diu stiper fundum vasis terrei , sive scutella:, sine t Cni ° nc - Similiter etiam in libro Lucis dicitur ignis lentus siv« "*** ■ quamdiu manum in ventre furni potes tenere. Ignis Phic C ^ Uls > imo lcntislimus dicitur calor solis sive ignis philofo- t n i n dS ® e< l videndum etiam quo fomento ille calorgencratur.Est t Uj "I quadruplex calor igneus ad modum solis, per artem cauli». suC CUndum philosophos : primus fimi,fecundus balnei, tertius de i^ ration ' s > quartus carbonum, flihil tamen hic dicendum eft kieje,,^ T"' k" cwlesti, nec de igne flammx: quia primus ialuf- c Utii s a. ut sopra dictum est,&c. Secundus vero adustivus, a- starr,,, Omnino impertinens : quia superius prohibitum est , ne tet llr 3 ^ as contingat, eo quod infans noster tenerrimus damna* te s ' ^st autem tertius ignis intrinsecus rebus, ut sunt olea Sc. se d secundum hec lapis noster suum in sc habet ignem,
atite 0t '°* US > nisi exteriori calore excitetur & moveatur. Re» s u U n a .cvita nec aliud aliquid sibi adjungitur: quia slatimejus stri' , tia *n corrumperet, ut prxdictum est. Solus ergo solis no* Ve,,, ' a l'poncndus est per artem, ut ignis lapidis ad astum mo-
^«»t s &C ‘ Visorn est ergo quibusdam > quod Iapis sub terra de- Onj^li'ii Alii in fimo equino calido : Alii in balneo Marix: r MV VCr ' 3a fhilolophorum videantur horum alterum prxeipe- ^ari IClt C, 'im Rosarius major:Coque autem & destilla i» balnei» phlj*’ quousque videas nigrunr totum in oleum conversum. Al. stbr*w S . ailtcni ait: Vas stercore humido eircunda. Et RaynAind.
rep Cr [ r * lc P f£e cipit in componendo. Sed si quis bene scrutetur, Atl, an Ct ‘ l^’isolophorum intentionem este, quod omnia fiant in sor «„--um igne carborum: Qui quando lentus est, dicitur ca- qui, hü , n r t . calor balnei, Sc calor solis. Ille enim ignis humidus est, “"ditatcm in lapide caul'atöc extrahit. Est etiam simi casor,

rjo De Lapide }
lor, quia putrefacit. Est etiam calor tert ae : quia Atlianot de fC 9c fimo construitur, Talis etiam calor melius potest in a quali continuari, quam calor balnei & simi, & non lohnn humcct 1 ' 11 principio lapidem, sed etiam in fine desiccat. Experiri ergo cUl bet singula licet, led ratio Sc auctoritas in omnibus prrevalet l'- 11 estephilosophorum intentionem. Illorum namq; priora den^ Arant, sed & posteriora indicabunt adhuc. Dicitur■ etiam in * l !^ Sisermentum sibi immikes, ut dicit Hermes, depone ips tl|s>1 _ sole, id est in simo equino ad coquendum , donec hacc duo 1,1 ^ nuin redigantur corpus siccum,&c. Et iterum in Turba eadcf dicitur. Effodiatur ergo lepulchrnm , & sepeliatur mulier cui” vl ro mortuo in fimo equino, id est coquatur in calore levi, ac tc"’ perato,quoulque (ponte jungantur. Cujus fimi equini decc”-' 1 ctt apud philosophos obteura transfiguratio, hoc est in nigf f ‘ _ nem conversio. Et superius dictum est quod igne facere de stef c ° rc equino, vel de foliis olivat,nihil aliud est,nili ut in combulb 01 aequalis ac levis perdurer. Et hic ignis non potest este, nisi ig°' lampadis cum oleo, linde quidam philosophus ait: 1’onc ciu-' 111 ? bitam bene lutatam, Lc sepelias ventre equino calido , & fac aq"* evolare continue cum igne lampadis, donec tota cxici it,&i” atC . ria nigra fuerit in fundo,&c. Et in Soliloquio philosophico de ig 1 febrili loquens dicit. Qui non potest fieri nili per licinium I.”"!’ ' dis cum oleo. Et in lib. Satum. dicitur: Ignis philosophicus )>° estigms vulgaris. Multi ipsum putaverunt debere fieri cui” c ‘ ir ’ bombus, ciun lignis, vel cum loliis olivarum, vel cum stet 011 bus animalium, vel cum oleo , & est ibi bona intentio, dun”'' 0 ^ do tamen sciant tacere licinium debite, & hi pene omnes sunt”*' cepti: quia nos non habemus nisi unum ignem: & hic estcüli cin ! _ philosophico. Licinium autem hoc nunquam coinburitur,nc c . minuitur. Fit autem cum Talch praeparato cum filis bonibad 1115 ’ vel vibicinis, id est, factis de tubere vibicis arboris. Undcnil” j’ portet operatorem facere, nisi oleum tantum ponere. Cui” igitur igne perficitur operatio nostra,alitet autem non. lam e>” ^ docui, quod ignis excelsivus est causa erroris.ignis vero lentu* c causa perfectionis. Ignis ergo philosophicus de licinio este dc” ' &c(Ie dc tribus filis, & fila non sint grostä. Etloan. Teb. ait*
*4/ia Vej9 e conservatur, tribuefilit igniatur, cum lunan ratito.
Filio Vtstusit quaternis, rubra lux ut tn lucernis lucet afrtmordto. e.
Ex his conclude, quod ignis philosophicus noster, est ig nlS ^ lis, balnei. fimi 6c lampadis. Idem enim sunt, ut fe-mper

ar <leat ri . Philosophico. i 7 i
' ’ ni ‘ l sone ardcat in ultima rubes actione, quando sulphur biljt 01111110 » nc i t mabile factum,parum augetur. & quali inlcnsi- S^a tr ^ e ' ^ lunc namque modum Ipiritus aereus primo cum a- quju^^uur: deinde anima, qua: est liilphur Sc tinctura soluta: lj,i rti ltCl , Um corpori reddita, per ipliiin corpus vivificatur, & pau- Ho n ■ ‘gnis sufferentiam diiponitur, quousque ultimo ignem q l)0( j lrr ' eat ' Unde lapis ultimo ad tantam perfectionem venit, tUr ut '? nc inditur, ut oleum, in acre vero parum frigido indura, tjj- R 15t,Ve l cera,nunquam tamen in igne diminuitur etiamli sta- igicrn ann * S m 'S nCi 9 ula c d ignis ex igne , debet reduci ad ho c (k l l l,0US( ]ue ignem non timeat,ut dicit Calid. in Turba. Et ti Sc .oleum philosophorum cx coujunstioncanimx & corpo- sujjtii tc vtum, a quo corpore anima prius fuit extracta periplum conj lr> .’ stuiest aqua & vapor aereus: qui spiritus corpori non *nin ^ itUr ’ terum > nili mediante anima. Et ideo opoi tet prius
«Ori
nartl extractam cum spiritu uniri, ur postea ambo limul cum
tUrt ° lc conjungantur,Sc vivificent ipliim corpus Si occultam na - t ct y 1 0’^fifcstcnt. Hoc autem oleo nili calido & humido fepa- fil tll ''7 Crl >^cri posset,ut ait quidam philolbphusad Thomam ** tribcns > humido namque aqua: extrahitur calido anima, ti r ,J Ua ^ et 'enditcorpus a combustione, Si funditur: animavero ° colore firmo Lc permanente.
determinate tempore perficitur.
C A P. XXII.
d
Po| Cf f S Vcro ^empore videndum est, scilicet quanto tem- *Unt. r\ C . ,P' S perficitur. Circa quod philosophi varia lcripfe- Vt p at Jp> laan ' enim breve tempus assignant, Si quidam longum, citj Us ‘o Lilio. Ex qua re perpendi potest, quod uno tempore citju s ‘ fr nci potest quam in alio; sinnltter ctiä ab uno operatore $ Un j;wnr ab alto. Similiter ct-iiiin uno loco citius quam in alio.
'lis
lrt1 duo qua: opus accelerant vel retardant: licuit sunt duo «i> 5 c ,9."* perficiunt vel destruunt,fc.mdull|ia operantis, & vir- itlt cllert nilllcntis ' Unus enim magister altero ingeniosior est, &
|0 u, u P Cr ipicacior,6c exercitio diligeniioi'& cautior: Quiep-
•fioder ° lCm «dicem eligit,aptiora vala & instrumenta parat, ecom tl0ra regimina accomodat,profundius caulas ad cftcctus, comparando prolpiuc,nobiliora loca excipit,devotiori
tifex dis* 1 ? ^ ductis oblequitur, citius proficit. Ideo jubetur at* Lic >lu * a ccrc , primo Deum Opt. Max. votis i
v . - r .o Eleum Opt. Max. votis Si puro corde co-
a drab oi nintcUt: ct- altiff illustretur,&. universa impedimenta,quae Pt)fi' Unt a d v erlario nostro afferuntur, quae innumera accidere *aiocar, & j C j US °l' ere i emoveantur. Secundo vero saepe circa va« ddijjcntcr cx vilis coloribus Si natura; vatiis formis cö*
(icere

171
De Lapide
sui*
jiccrc,& comprehendere mirabilia opera naturae & Dei cuiP causis & effectibus & signis,ut ex his se dirigere in regimine *
& pericula & incommoda praecavere. Unde dicit Lilium: 1 sophi posuerunt hujus combustionis, vel affationis terminun 1 ,j versum, forte propter locorum diversitatem hujusmodi ( °, 0( asicco:quiain numido velocius,& in sicco tardius congelatur opus, ut ait Astanus: Teneas cumHcrmcte, ut toties cont»" tur, iteretur, & teratur opus in fimo coquendo, donec vi< u js tefiat, ita quod operis mutatio te doceat. Quamvis etiam 1 f
solum hoc opus sine arte non efficiat, tamen multum coopC 3 * & adjuvat: quia in omne opus natur« per se influit. Ethos 3 opus, licet sit artis, est tamen etiam natur«, quia igne P er " c ' c , Dictum est autem supra,quod coelestis virtus per ignem max' sicut etiam per alia media elementa locts Si rebus efficiendi* fluit, Sc uno tempore plus quam in alio, & similiter uni loco f quam alteri: ut quotidiana manifestat cxperi«ntia:&ideo e *'• parte potest accidere acceleratio, vel operis lapidis tardatio: >> etiam non omnes gallinx «quali tempore pullos edunt. ™ ^ quid tamen sit, magna differentia in tempore este non p ot , e ., Omnes autem communiter ponunt y. menses operi perficies 1 aliqui vero plus : alii minus. Unde inquit Plato, quod paucj 0 . dies prxparationis est circuitus & revolutio luminaris maj° r ^ Et Rasis in lib. trium verborum: Spiritus iste vertitur in corpij 5 ’ corpus in spiritum, Sc iterum spiritus in corpus,&c. & tunC >* est amicitia inter frigidum & humidum, inter calidum Si sied" 1 " Et hoc fit virtute Dei, ac temperamento ignis, ac moderanti* minorum illius. Et hujus longitudinis terminus est duorUi" septem,&c. Propter quod oportet artificem solicitum eile i' 1 s st . Limine ignis. Item in libro Saturni dicitunPonc vas ad sole« 1 urum in Arietis signo, & dum fuerit in Leone, morare prope'! .J usque dum venerit in Sagittarium, & respice quomodo nig rC £ (t albescit, vel rubescit,&c. Et Rhodianus dicit: In hoc °P° rC j(, saltus I un«,& circulus Solis:& sunt in eo tres gradus, prim" 5 f j, bilis, fecundus firmus, tertius perfectus. Et sunt tres termin" mus quando Sol est in Ariete&in sua exaltatione : fed>" t)J quando est in Leone, tertius quando est i» Sagittario. Item tubus mensibus foetum conservat: aer totidem fovet: ign>* 1 dem custodit & colorat. Et Mireris dicit: triplex est icgim cl1 j )ir pidis. primum frigidum & humidum, fecundum calidum * : ^ midum temperatum, tertium calidum & siccum. Item alius Philosophus ait:Secunduin philosophos,Lapis noster p 31 ^, distat a generatione hominis, & ideo in quadraginta diebus 1 paratur per ejus solutionem & putre&ctionem." Deinde vci 0 ^ flue ad quintum mensem perficitur in medicinam albam

4iir Um ..<, PintosoPHico. i 7 j
hj x „ Efficitur enim tunc ranquam oleum album ut
Vjg u tl,nc convertit Mercurium in Aurum album (licet in par- qy!" ai . lr, * ate > »ili postea compolitum illud denuo lacte suo taii- ^Ho 111Jns [^'"’de nutrwtur, 8c bibatquantum bibere poterit: ditie C In “!t°rics reiteretur, semper expectando coleires, & albe- 'inst 111 ta ^ cni > l>ve rubedinem, quousque fiat Draco linens, <34 h 0 Ufa nrmistima virtutis suprema:. Deinceps vero usque ad bp ls 111 Unsern convertitur in lapidem rubeum 6t fixum. Unde alL faa tum teneri debet in igne quousque de una natura in de uno colore in alium amplius mutari non postit, sed Uj c !1 ~ ut Anguis rubicundistimus, fluens in igne ficutcera: itata- f 0() L ' 1,8 > quod nunquam diminuatur. Et hoc est oleum philo- l},^.‘ CUm convertens Mercurium, 8c metalla imperfecta in lolem pi t l0 . reni minerali. Unde medicina post quartum mensem inci- Etfi l ^ Cre ’ & continue atigmentatur in virtute, colore Sc fixione. f j Ci c n °n immerito hominis generationi allimilatur, ut dicit Mo- qu * j Castrensi : Primo enim est coitus, id est solutio seminis scilicet Mercurius calore destillat Secundo conceptio* (j 0 na ° cornus per aquam distolvitur, Tertio irnprscgnatio,quan- pj Univ crsalitei commiseent ipermata: St haec fiunt per quadra- - ta dies. Quarto generatio sive ortus,quando videlicet anima “"dnur, & , t d persectam albedinem ducitur: quod fit se c und st no° a m in septuaginta diebus, vel circa. Quinto nutritio quan- rubedinem & fixionem roboratur & firmatur. In albedine Ici?, 0 a P's oritur, sed in rubedine cibatur, & in fortitudinem viri- 111 nutrjtu r persecte,&c.
in uno regimine esi unum solum opue,&plura opera firnul.
Caput XXIII.
( ) Uamvis autem lapis nosterfiat ex una re, Sc solo uno regi
inti
:qma ei
st
.. ^wine ignis, fient fiipra dictum est: tamen an, inSipio: tlat n tes imperfecta, Sc etiam non fit clixir persectum, nisi per at. Cstl perficiatur. Non perficitur ergo nisi per varias digestiones. “pCquä ad perfectam digestione perveniatur. Divcrla: quoque gestiones generant diversos colores ad invicem tamen oidina- p^-ut videmus ad senium. Diversi autc colores m eadem re libi
^’' c >ati°, 5 c habet in se diversos contrariosq; effectus, & recipit seina varia, & fiunt in una re diversa opera, quae tamen, quia terminum tendunt: unum quoq; opus dicuntur. Ex fine intentio & unitas operis , ex diversitate effectuum est distin Vel.z. $ ct'»

274 D K L A P I D E 0
ctio operum, linum ergo opus est fubliniatio: multa opcta ^ solutio,putrcfactio.calcinatio,fixio,6c his similia. Primo numopuselHublmiatio. Dicit enim Alphidiusßc similiter a- 1 ( — totius operis intentio nostra, non est aliud, nili ut * lin |j )llV
lapis nobis notus, qui dicitur Arabice Adrop, Latine vero F bum:ScestlapisphilolbphorumhabensexcellentiHimas vi |tl super omnes lapides,&ponatur in vase philolophicqadfubl» 11 ^ dum : Sctamdiulublimctur: donec in ultimam puritatem 1» mationi« deveniat. Et luce est prima & vera operatio. Geber q que ponit totam artem in sola sublimatione. Et verum dici» st haec fubliniatio, scilicet philosophica, non est iiiblimatio V». 1'cd comprehendit utique omnes bas septem operationes. ^ ma est purificatio: ut pm illima liibstantiam accipias. Secunda loluuo.ut totam materiam in aquas Iblvas. Tertia est purifica ex eo, quia nilul nalcitur nili piius putielcat. Et ideo pulter» ut nugis digestamclius (ep.uemur. Quarta est ablutio :c l l,ia u , sordida oportet ut abluatur ä connmpente impuritate. Ide»'' tem est ablutio, inceiatioix mundatio, commixtio & comp»* in lue arte. Qumt.i est coagulatio: quia oportet, quod aq» a ^ vitei deliecetur in sole eum terra, & coaguletur Sc revertat» 1 pulverem. Sexta est calcinatio : quia res calcinata est magis -'L. ad sublimationcni, & est propinquior fixioni. Et hoc ii multis P Josopbis vocatur liilio, & mvatiabilis. Et omnes istsc operatio» sunt & fiunt inlblalnblimatione. Et ideo qm persede n° vt:s . sublimare,totum opus pnficcrc potest. Est ergo Iiiblimatio p»^' [ sulnihlfimaniin agi olfis, vel non fixarum a fixis separatio. partes non fixie elevantur per fimum, seu per fumum. Et op°' tc _
, providere ut non lugiam, led cum fixis figantur. Etsdeo i nent, ut ulociorem lutioiiem praestent partibus magis p°}'l eVcas a \ indicatione detendant. Per has ergo septem dilpol»'^ nes. qna: linit in liiblim.iiujne, quilibet imelligens potest v c »‘ ad perfectionem opeiis. Ei lioc totum fit ex uno vale. Ideo» lis negliuens in nnuid.il ione.quie completur per Iiiblimatio"^,. quia qualis inundatio , talis lequctur per eum perfectio, k* ergo elicitur,quod fubliniatio dicitur lapidis affinatio, ut fc»' li.it sublimis in substantia, viit,ute 6c colore. Unde ait Hci»» s Turb. Qui sciverit aereum at> aquolb, & aquoluni ä tenco m lequclbaie, & puriores paites. i. aereas spirituales ac l»b rl 1 mas adjuvare, & cxiplis medicinam formare, erit imlaga tor F l tcililfimiv perlcctionis. fit licui dicit Geber: Imperfectum i» stro magisterio pcifieinius per le, line alicujus rei cxtrnnf® c °. mixtione. I .apis enim noster a principio imperfestus est > j*' _
tmmq; pcisicimus quod ineoest, lcil. corpus dclpintunie» «fillim» ingemo, tcpai.uid ,0 pummabunpuro, liibuic a

spiri Unl , Philosophico. r/>
do u a . ■' corporeo, Sc (eparata optmie mundando ac subtilian- ^'oais 1 C 'S c ^ l0,u ' nl Sc decoctionem, & liibtiliata uniendo, & im- pi- 0 j Vlrtul ibns i 3 c coloribus peificicndo pcr fixionem, quousq}
Philosophico.
medicinam purissimam, <Sc subtilissimam,penetran-
,l,uu| > leo per graaus aa nane lapiciispeviccnoncm trau- Debet enim lapis ille per artem (iiblimationis, ad ^ Aradii complementi paulatim pervenire. Quod ex iis iit < .. c * rt 'ssime cognoscitur:utponit Ioan.Scotus in suaquxstio- 8 j p, ’ "uat aere (ubtilior & lacte nitidior: fi sit vino i utilentior, ir^'i l Ul Ue, ubicuiulior: fi fit electi o liquidior: si fit gracili (puma di Qr . „ ®fior: si sit furioso vento (pirilualior: Ii (it aqua viva limpi- tn,^ - 1 "t ignis pugna fixior Sc fortior: fi sit in omni frigore,quan- 1,^1 ? ll |'q; magno,& in omni calore quaiitumainq; parvo incoa- t ln( 'r 1|s omnino. Et hic omnia per definitionem Alchcmi.e e Q can tur: quam ponit Lilium dicens: Alchemia est substantia hon 0rea cx 11110 & P cr unum eompo(ita, id est, per unam opera« c ^? 11 pretiosiora ad invicem > per cognitionem Sc effectum: Sc naturali commixtione in genus melius naturaliter conver- f Utr er S° medicina estMercurius non vulgi,sed philo(bpho«
$l ,Cl 'hiblimatioiiein mundatus, (ubtiliatus, tinctus & fixatus,
ton CantUr - cluam ponit Lilium dicens: Alchemia est substantia
f Utr er S° medicina estMercurius non vulgi,sed philo(bpho« {(■^.l^’ fiiblimafiouem mundatus, (ubtiliatus, tinctus & fixatus, d^j tl: nisi tinctus,&c. Quia qualis erit ejus dispositio Sc mun« V, a hs crit&riiis nrrsectio. lYHectio enim manis nersieir.
tin.ur'-M’erpcnd.urr.quod virtus lapidis elt multiplicabilis in m- lj, Ul 111 ' Quia si pcr congruam (iiblimationem potest perfici ad E r ad 111 E la dmri virtutis & nobilitatis , poterit utiq; ad majorem qu 0 ' ,rri 'Per majorem perfici (iiblimationem,nec erit status in alite,,- 110 gradu, (altem nobis noto. Quamvis non (it unn in toto ia r, rr ' ltlr Operatio, cui ac dicitur subliniatio: propter unum finem
tfg: 110 gradu, (altem nobis noto. Quamvis non (it unn in toto 'li o lnr Operatio, quae dicitur subliniatio: propter unum finem |>!q Anibus intentum : est tamen nihilominus multipli-x operatio sci4' )tci diversos effectus & colores ac naturas, qui in uno opere, rfi.^b'mine p cr varia tempora evidentes fiunt visui. Sunt quippe
0t c ■'-‘.iciones,!tinttlCS,UllKquaujui . " —.■•„'juv. au
Vn !' 110 U 6 t l ! aJ phues. Qui tamen omnes velut panes perle Qlar ini,ltionis i'» 11 ,>n stiblmiationc una comuni,omnes pa, ti
tio^^Petationesconncctuntur, sicut particulares scu (iiblinu- fi'Un S ln S u fi'i es. Omnes enim habent particularem fine Sc coin- ficj^ 111 'Communis est perfecta lublimatio & colorltio.leu puri« pij tl °' ^•'ttieulaiis vero talis. Inter citeravcroopcia fuhr duc» ®c ot) 1 , a '‘ lll qna immediata, (ub fine ultimo, scilicet opus albfl iiiljj as '"ficum. Una enim ik eadem medicina ad album Sc ad stUod disterunt per majore & minorem digestibilis Sc m-dt>»i s^ti pripai.ui#iiis. Unde ait quidam philo«
S -

vj6 De LApide
sophus. Nihil potest fieri Aurum, nisi prius fuerit Argentut®- quibus infradicetur. De his dicit Morien. in translatione n Istud magisterium binis indiget creationibus, atque binis eo”^
ctionibus, quae ita ad invicem sunt connexae, quod quando ,
carum perficitur, totum magisterium similiter perficitur. £ tt3 j, una via constat ejus natura, atcp una confectio talis est, qu al1 * r tcra,&c. Dc his in Turba dicitur, est ex duobus, öc aqua sinn ^ ex duabus naturis, & opus allu & rubei est unum opus:op' 15 ' est medietas operis & pi incipiumiopus vero rubei est fecund* n dictas. Ideo totum opus unum & primum opus,quod nonp r * , dit. Aliud opus est extractio tincturarum: & fecundum hoc et<‘ , potest poni duplex regimen. Unde dicit Mirer. Noscas aure q 1 ’ i philosophorum regimen duplex essunum tamen difficilius,q" oportet humiditate regi & a statione. Altera ante figura si cClt ‘ )£ , regitiu & humiditate E odem modo pollent distingui ties o| rationes, & earum similiter tria regimina,sic etiam quatitor.' ^ de singulis vel exteris, sed nunc non est necesie sermone « 1 Y'^ longare, quare fummatim principales operationes perstringe 11 , sunt, ut br eviter ordo naturarum habeatur, & ex his plura ab 3 telligantur ab ingenioso artifice: non enim omnia (cribcnda 111 j sed nec etiam scribi postum. At inutiliter huic arti (e applsi 31 -’^,. non ex leipib plura operi ncccsliu ia Si opportuna noverit cxcu.^ tare. Dicitur ergo in lib. Saturni: Accommoda bene ignen’ furno,& fac quod tota materia lolvatur in aqua: deinde rege’ ! s to igne,donec major pars vertatur iu pulvei em nigrfi Quia q 1 ' 3 do lapis noster est in vase nostro,& materia nostra sentit Iole stium,statim solvetur in aquam. Ista autem aqua salit in cap llt '* lis per fumum, id est,per ventum, fett per acrem, & postea ite’ 11 ^ descendit ad fundst vasis, & solvit materiam & reliqua paula 111 ’’ aqua. Et sic simul est f itblitnatio & dissolutio Lapidis,& utru^J- scii, ascensus Si descensus dicitur distolutio. Postea incipit i 11 ? lati Si converti in terra: & paulatim terra stans super aqua,dcse ( dit ad fundum vasis, £t efficitur nigra & foetulenta. Et tunc d 1 ^ 1 ^ putrefactio. Post vero longum tempus terra nigra calore so* 1 ’ ()£ aquxabfblutionisremirtitcoloremöc odorem foetidum. E ct ^ vocatur Ablutio seu Mundatio Deinde vero aqua diminui' 1 "’ . terra per temperatum solem desiccatur, Sc tunc vocatur Ce>** «quia tota materia convertitur in terram fi bene scias opera" ihoe tota vis regiminis consistit, ut scilicet convertatur in te> rJl ^ Conversa vero tota materia in terram strictam stantem, « et fundentem, vocatur tunc congclatio-A usq; ad hoc tempus dum est cum maxima cautela: quia in hoc consistit quali rot’ magisterium. Unde Hcrro. Vis ejus jnregra est, fi versa fue" _ twraun. Totum enim magisterium non cii aliud, nisi facere " ^

ti'oftfm rA Philosophico. 17;
latn r. " t££ am öc congelationem persectam. Materia Veto conqe-
j Pfr s.i:. J_ cl: _„ ^ J..r. -- -,. - -.
’Wb ^ Cr ma iorcm solis decoctionem perfecte desiccata , incipit i)(j an j ri ’ & fundi m oleum album: k tunc dicitur Calcinatio, 8c do (J t f° Vci£cr ' £ usq; ad perfectam albedinem: ita quod illa aibe- pi s c n u P c , r omnes albedines, tunc vocatui Dealbatio:&tunc La- Usq l!c ferfectus ad album. Quo facto continuandus esi ignis, quoll^ ' a l MS non varietur amplius de colore in colorem, led tc- thi,. lnaurr > 6cinvariabilcm colorem &l rubicundissimum. Et
io],,. 'rixio. Jbt acr.apis notier pnyucus perrectus oc ao- s est ad^beum.
R^ed cognitio colorum necejsurin efl ud dirigendum regimen noßrum.
C A p. XXIV.
Cr utas colorum, ostendit diversitatem digestionum. In
in v '" mi diversitatem digestionis, quamdiu res ipsir est in motu & lj s a S e| ierationis.Wnicuiq; tamen rei est proprius color &. natura fltVU ail< ^° complemento ultimae digestionis, sicut patet in
pliil r S ^ f uctibus,& in lignis & animalibus. Cum ergo Iapis st.ln °^ 101um iouga arte perducatur, & per multas digestiones *0 / eat ’ ' n numens quoque coloribus variatur. Sed quia res artis 6to tlat . Ul£e ’ unum lohnn colorent sibi proprium determinare; 'ius '*1 non ll£ i* 1 > feti sit ad aliud, ex fine ad quem fit oportet titr’ C ° 01 ' eni determinari. Fit autem ad Aurum, aurum autem fit esi,quate neccsiluio eitrinum participabit. Et quia nor»
nj, aur um fiat, sed ut ex aliis metallis aurum faciat, alia vero.
plii' r ^ f‘ uctibus,& in lignis 8c animalibus. Cum ergo Iapis
'ius '*1 non ll£ i" > fcd sit ad aliud, ex sine ad quem fit oportet
] 0 ‘ * a ‘nfuis coloribus ab aureo distant multum, & una res co- pej' 3 ’ ' 1 ' tCri rnixta coloi em utriusq; variat, & minor majore im- p r j 1£,nf c color intentus acquiritur, nisi alterum colorem & pro- 0 111 Urultü excedat. Et ex hoc ncccstäi io concluditur,quod ante 'j 1 ' 1 oportet artificem piaicognosccic colore proprium &na. tlTi ’ °l ucm dixit debet habere,ut prius Ii, in cognitione,quod c debet ultimum in cxecutionc. Non sufficit autem ut sit citri- l 0f Sc ' tr ini £ aic Auri,quia sic non tingeret metalla imperfecta inco- „ 0 Cm auri. Ncc (allicit ut fit rubeus quacunq; rubedine: quia sic ttr- 1 It ' u si am quantitatem tingeret invariabilitcr, seu immutabili- 11011 omne rubeum tingit eitrinum,fcd rubeum valde cx- Vcn Cns • Quare oportet,quod artifex per congruam digestionem tjf l ? £ a d colorem Elixir ab arte inventum. Et illud rubeum eri« c„i Y cn£ 'si>mum &i immutabile fecundum speciem, & etiam lebe,. Un jnstnus:non autem fecundi majus: quiafemperdebet ha- ' r *iin^°r au R cru ^d ante hunc colorem rubeum cxcellcntiUimii, ltl fnn^alii colores, qui sunt imperfecti •• quos natura nec ars
S 1
piise-.

17? Di Lapidi
principaliter consideras, sed tamen sunt via & praesagia,
lt ,
de indicia coloiis persecti. Et ideo ars illos non niiiltQ con ! ,/•> nisi in quantum sunt indicia perveniendi ad persectum ac de , ratum colorem. Et aliqui ex his coloribus sunt magis propiW 6e manifesta indicia bonae dispositionis ad finem intentum ergo principaliter intendit ars, ut vera de cisliabcatur cogi 1 ' de de aliis non curat. Sic ergo haec ars tres principales ionu‘ f , colores: ex quibus conjecturare potest, fi operando benep' () ditur.de fi sit spes estectum consequendi. Sunt autem hi trcs.nse ^ nlbus de rubeus: niger in principio, albus inmedifyibeiis v£' fine operis. Niger comiprioncm indicat rei,& bonam pern 11 ' > nem vd commixtionem burnidicum terreo, de est generati initium. Ndul enim gencratur.nisi cx alteio corrupto. Albedo > o est signum terminatae humid itaris lupa fluat Vnde calor asi ^ inhumidum generat nigredinem, & agens in siccum, defiee- 1 '^, Jiumiditateni, generat albrdincm. Rubedo vero causatur, tinuotui calor in siccum album, linde omnes philosbpl' 1 1" runt istos tres colores in tegimine lapidis diligenter cftnlidct _ Si eo ordine quo dicti litnt. Rolar. dixit: Observa diligenter, < lC ^ pus tuum rubeat ante nigredinem, depereat per combusti 011 ^ tinctura. Decoque omnia simul in aqua alba, donec versa l licrl Si,
prodest, co quod in initio regendi vultis albedinem: tunc m-- ^ facitis,dec. Et Socrates ait: Coquite ipsum donec fiat ping"£ spissa: Eostea accendite ignem sub eo, donec fiat lapis albus, stea iterum coquite donec privetur humore, & fiat pulvis ItcEximenusin Tur. Coquendo ipsum liquefacite, quousst’ ^ aqua,vclut argent. vivum: deinde aqua nitri imbuite, donec fr 1 '
aqua,vclut argent. vivum: deinde aqua . ir
minius liquefactus: deinde coquite, donec coaguletur de fiR * no simile Tunc maximum est arcanum scilicet lapis, quic*“^ buscompofitus est. Regite ipsum iterato coquendo doi> cC ut crocus excellentissimi coloris Se perfectionis,dee.
Quod, promum in regimine opuo, ( iuptde poßto') e$ dijsoluim.
C a p. XXV.
I
S torum duorum corporum, scilicet Solis de Lun* cii Merc“^ conjunctio in hac arte est necessaria ad album Elixir de riib^ quia cum ipsis Mercurius miscetur, de figitur cii maximo i |1 S cD ()fl &ed boc minime pervenit ad artificem durae cervicis. Et hoc
qitclligitur ( ut dicit Rosarius ) de sole dc luna de Mercurio d 1 ^^
nigredinem. Si enim inprincipiomixtionisfcceris multum iP, comburuntur omnia,de (equitur corruptio in tincturis. Unde*‘ tt dul. in Tur.ait: Caveatis ne incendatis ignem intensiorem 3 ^ terminum: quoniam sic a:s nostrum rubeum fit, eiuod nihil v° . ■ ■ enutuncruK
ri*

„ st ^ Philosophico. 279
j r - a metallica consideratisstcd bene de nostro lapide,qui omniil p 0 r, l 1|1 / c confinrrpi oprjcratcs. Est enim compotitus ex cor- Sl|( J ' c tlicet albo & rubeo: ik ex spiritu mercuriali volatili. Non ptin, 111 CX ^' s ^ tlrxir.nili corporum eorundem reductio ad suam
1111,1,11 materiam, quae est aquavilcola.
* F n| hil aliud ira convenienter fit. stetit i '*ip:
f r ‘m;
bn.a:
Hacc autem reductio ( aliud ita convenienter fit, sicut per Argentum vivü, qm ,'Pio lapide est: quia iptnni habet poste solem & lunam ad iuam rnateuam reducere: Ideo indiges, quodindilsoltitione ^"'ais multum labores, scilicet subtiliores partes a grossioribus , Putiores ab impuris disgregando. Otrtrc verum operis princi- ''‘■‘It lapidis dillblnrio. Ex qua re cognolciuir, quod lapis non tiizp ^ ^ mu ' en, l e: st 1 ” 3 1,1 Ulis praecedit vel calcinatio vel fiibli- 10 ‘ <ed perhoclcil. principium corpora ad natui am primam
fstlr
,& fiminimim
t»n Untur: c l ,, ** 1 ** c corpora miteentur cum spiritu,! sttt * W1 ' ^ mmt l uani iepatantur, iicut ncc aqua mixta aqutc, & u - P llc ]> >N altcuun agit, ficut in rem stia - naturae propinquam. Et r c ioltttio corporis fit cum coagulatione (piritus, & coagulatio r r, Uis fit cum solutione corporis. Et ideo patienter sustine & co- „ e ® Cr eitcra:qnia quanto magis teris, tanto magis mollificas, cV ” mirtj subtilias: lic enim Iph itus cum corpore impastattir: quas Cu Crr> jmpastantur, ex toto resolvuntur, 6 c haccunpastatio fit J( ~ 1Tl all;ui°ne. Ex hac radice sequitur: quod corpus cum (piritu <lh? U ^ 1,: ' & sublimatur, ac spiritus cum corpore fixatur: & umm- U ° 3m ^ c ‘ 1adcm naturam, eandem virtutem, eundem colota 1 Cc ‘piunt. Et quamvis hoc fiat post tempus longum, hujus fj r j en 'nitium est ipta solutio: & ideo maxime ad artem est neces fyjV ®c hoc volunt pbilolophi unanimes. Dicit namque lialy in V^Nsti quodlibet corpus in aquam vertatis,ad opus non per- ctin' CtlS ' Pandulph. Scito quod omne corpus dissolvitur, & Sii VP ll ' tu cui commixtum est, sirproculdubio cito spirituale. t ^'lltev Bonellus ait: Nili corpora f pista cum natura corpore ca- j- llte diu diruantur, quousque corpora fiant incorporea, & vclut I^ Uds tenuis convertatur, non poteris illam tenuiifimnm anima »jlJS^htem extrahere, qua: in naturali ventre occulta est. Iter»
v lc °philus dicit: Accipite magueliam albam, id est aquam vi.
‘ m . mixtam malculo, deterite coquendo non cum manibus ° u squ c tcntiis fiat aqua. Et loan. T hebern.
Hac res primo confrscesur (f confriem a. bume&ctHr aqua tnfufihtls.
Ut pars nulla remittet U' partisgrajjit, qutn aquettU'
- Limpham insolubilem.
" Gallinarias auctor ait : Scito quod magisterium
S 4
non perficitis,,

iSo De Lapide ^
citur, nisi tota terra solvatur. Haec sunt dicta in genere de tione lapidis, oportet autem specialibus de ipsa disserere. P' '* , considerandus elt finis propter quem sit. Fit autem propter« primo quidem ut corpora ad summam simplicitatem reduc« 11 ^ id est, ut simpliciora redigantur quam fieri possunt,ut dicit Scotus. Ideo primo solvuntur, ut posterius paularim sublima 11 ad maximam subtilitatem ea reducere postimus. Op>us solutionis ( ut dicit Rosarius) fuit inventum non propter an , nisi ad subtiliandum. Primo ergo corpora dissolvuntur cum jPL tibus, ut fiant ficut spiritus: Se ut post hoc magis tnagisq; W* 1 cntur.quoLisq, totaliter ad naturam spirituum reducantur. to ergo pluries solvitur medicina subtiliatur & coagulatur, 1 « 11 , magis subtilior efficitur & virtuosior. Unde omnia qua: subi 1111 '.
ciu 11
a«'
tur duobus modis sublimantur,quaedam per se, Sc quaedam aliis. Mercurius ergo cum fit spiritus, per se sublimatur: terra tem nostra cum sit calx corporis non sublimatur, nisi incorp 01 ' ta optime cum Mercurio. Contere ergo calcem Sc, imbibe c« ^ Mercurio nostro, Sc coque donec fiat unum corpus: & non tleat hoc ipsum tnultotics reiterare: quia coipus non ascendit 1' sum, nisi incorporetur cum Mercurio. Et ideo neccstse est,ut q u «^ tum potes magis corpus subtilies, Sc animam suam subtrah« 5 tum Mercurio fortiter pistes quousq; fiant unum. Haec ergo io* tio diciturprima sublimatio lapidis: & hanc lublirnationem*? . mus , ut reducamus corpora ad subtilem naturam, ut fiant fij. spiritus,Sc reducamus ea ad suam primam materiam , Scutas 111 ' mant unum colorem, Sc nisi haec solutio praecedat, alix subi 11113 " tiones sunt siiblimationes inconvenientes, & non convenio 1 *^ subsequuntur. Haec quoq; solutio dicitur contritio quae nö fit 11,3 nib sed igne, ut supra dictum est. Haec etiam solutio in aquam 11 intelligitur fieri, sicut fit solutio vulgaris in aquam nubis, s«“ 1 _ solutio qua: fit in aquam unctuos.im seu pinguem, ut inquit tus Se alii, donec totum resolvatur in aquam, Scfiat res una 1 « 1 dem Haec tamen solutio non est propiie solutio, licet sic apP e . tur, sed potius liquefactio ad modu cerae. Ab hac ergo distolu«. ne prima incipit, & lic per multos gradus lapis philosophicus (lt teritur, quousque ultimo loco perfectiffime subtiliatus rC1 ” . neat, habens virtutem omnino spiiitualem , ad penetrandum 0 , tnnia solida Sc dura,ut dicit Hermes.Et isto modo"educitur de tentia ad actum perfectum. Supra enim dictum est , quod a p rll j' cipio lapis imperfectus est,5c compositus etiam de corpore & W ritu, habens in se pro parte naturam volatilem, id est, aerea' ' Sc pro parte fixam, id eil terream. Est enim de natura Mere 1 * 11 «st adhuc de natura solis 8c lunat. Unde virtus mercurialis eV0 ia ' Si vinus torporis fixa est. Quare tamen unum in alterum ag«^

Rutrum . PhiiosöphicoT r8l
to Hr>r mc l ue Imperfectum , alterum perficit midiante regimin* Pus? U0: . id ^° ambo volant ut spiritus : ambofixantur, ut cor- ti|j, äs ^«''separabiliter uniuntur. Et nihilominus naturalis sub-. subii, %' l, tualitas perfrequentem iterationem solutionis 8c () 1 (l 0 ] ll ' ,tlOn >s augetur, 8c completur,ut vult Rofar. Secundo fit eo,., Ut !° - ut ex corporibus anima extrahi postit. In ipfis enim Vfliih US natl "amfixi habentibus est anima cum tinctura alba ipfijr* ea '^ l ^Pc anima est veru philosophorum sulphur 5c oleum habet «1’^ c l Ulnta essentia corporum,quia liilphuris proprietatem 'iititi ' V ' rtutcm coagulandi Mercurium ac tingendi. Et idea te ^ r 3 Maria prophetissa , Coagulum coagulans,& ab Herme- Ptvff a U ' termentum. Haec autem anima non potest habere g Cn j. virtutem & completam coagulandi Mercurium ,Sc tin- Por c /-^ctalla,nist extrahatur ex (iiis (idphmeitatibus & cum cor- g, t . A*° conjungatur: In suis enim sulphuribus complete tin» ed^^tcurio autem unita spiritualior efficitur: & Mercurius ,r ah'' llni conjungendi tincturas. Nec haec anima potest ex- <J,fr ? C(, rporibus nisi persecte distblutis: quia per omnes partes s c j 3 est. Corpora quoq; non dissolvuntur nisi per Mercurium: si,- Cc subito dislolvuntur.sed pauiatim. Quare oportet lapidem ry a m ° cum labore ac industria dissolvere, Sc cum tepore, ut ant- tilj extrahi & cum Mercurio uniri,& cum spiritu subtili fub- «JxWec facta fuerit spiritualis omnino, 8c non possit sacer» ^"rituale. Et hoc volunt omnes philosophi. Pisit iy 3l n ™‘tctis: Calor solis, spiritus aeris, & humiditas roris ani- in n fi cx Oahit & vegetat. Ignea enim natura igne fluminis & if t0 orni equorum sequestratur,ac fit tandem viridis coloris. Et Hi t i. v ° c atu r Avis & sulphur,^ simile est margaritis sinceris ac (cj ls >Sc butyro albo recenti. Fex vero residua nigra est corpus : di^^i'Ua tenuis est,quae est ncr,6{c. linde Pandulphus in Turba t 1 lt ' Oportet primo aes nostrum levi igne comburi, sicut ovum p 0r Cgallinx nutritur,ne comburatur. Er sit vas undique clausa "b ut ejus calor augeatur, ejusque corpus diruatur ac deinde Jji'tus ejus tinoens extrahatur. Scito autem quod omne corpus fi uolvitur cumfpiritu cui mixtum cfr> Sc fit proculdubio cito fpi- Ua 'c : Omnis autem spiritus a corporibus alteratur: Lc fit color s l >ngens Sc contra ignem stans. Et si patiens fueris in coquen- P r °!ixitate, omnis spiritus tinget, eer Ccun ^° considerare oportet, per quid fiat h*c dissolutio. Et tn tc scias quod no n fit nisi per aquam Mercurij. Lapis noster suD* 1 sollis est, Sc tenerrimus, Sc partim frigidus & humidus, ut tte o tiUS ,am dictum est,ad modicum ignem sudat fortiter,& gut- S ta «dcs vduti limpidislima: aqua: generat in vase nostro, quaq
S i dessen-
5

rkr. De Lahsi ,
descendentes corpus mollificant, Sc mirabiliter perfora** • iterum ibepius ascendunt, Se deicendunt,quousque totui* 1 ^ pus attenuent dc distolvant. Quando autem corpus mag' , •It ut aqua liquefactum , tunc omnia vapor facta sunt, ut d ,c { in Lilio: Calor ergo est primum movens: quia aqua cx 1 '^ ladt, quae iter ad fugiendum non inveniens , quamvis fug“ 1 , essentialis, si iterum in corpus incidit,cum eo congelatur, ^ ^ lov ejus variatur,&c. Ut dicitur ibidem in tractatu MifcruL' muni autem inopeie est aqua: quia hoc non procedit alui* 1 ’ fl per iptnm extrahitur tinctura pro rubeo & albo opere. J‘ j, in via universali dicitur: Vale in furno apto appoiito c ° ^ nuetur ignis. Tunc vapor materia: ascendit in Alcnib'^ suriunt subtilistlme : & convertetur ibident in aquam ser fn ' limpidam,declarant, habentem lacryinaeformant,i 5 cnatur ;lt11 s ntniuni spccici um, a quibus generatur: & delccndit rurfu 11 ’
l , t qr ... r
rostrum cornicis, id est per collum vasis alentbici. Et b«c i,£ l
quia subtilis est,ingreditur corpus,& extrahit primo ariiinan 1 » j inde reliquum totum dissolvit, & in aquam convertit- P lC f , namque in libro Septeni Sigillorum: Spiritus Mercuri j ipsus 111 ^ pus subtiliter ingrediens, 8c ad liniplicent naturam dispone* 1 *' j
(o>
coquite aes nostrum, donec corpus leve fiat Sc impalpab^^
Vale enim fi 1 ' 1 ”.
- i m
trahit ab eo animant, Sc fecum iit acrem portar. Sicquc va s cx duobus dementis principaliter compositus, qui prius fM Jt gidus & Itumidiis. Et Haly dicit: Vase autent firmiter cl‘ lU ,
rate donec cum aqua sit diligenter contritum.
ter clauso,convertitur liuntiditas super corpus, 3c lol vit iph"" p nienle pliilosophorunt. Mensis vero illorum secundum < 1 "^, dant sunt tres dies & tres noctes. Et quidant per decent di fS •unn Sc alij per 40. dies in circa: & alij etiam quinqueill lS-1 u( «tont. Hic autem aqua multis nominibus noimnatut. Vo^ enmtaquam.il is: quia major est ejus copia quam rern.Sc d 1 ' ^ «pua est amara cx ignea natura quam acquirit. Unde dic* 1111 v Turba: Accipiteis nostrum , delevi lgnccoquitecumaq 1111 , ris, donec tabui.« confringantur,i.dissolvantur,Sc fiat aqua, vC nec fi.lt saginatum brodium. Vocatur praeterea Aqua ^ propter abundantiam guttarum, Sc proprer earum guttam* 11 ritatem.decilo ascendentium. Unde Lilium ad hoc inq** 1 *; ,|j cipicntcs audientes aquam putant eunt elfe aquam nui> 15: ' c ,, libros nostii os degistent»scirent eant utique aqiunt perma 1 ’ 6 ' 1 ^ esse: Qui tansen absque 1 'uo corpore*, cum quo dissoluta f“' rje facta sunt unum, permanens este non potest. Vocatur p rt> P ^
Aqua permanens. Unde ex istis ait: Accipite lapidem Aut>m
r. _ n . r r „_ r..~ impOW
,1lU
,’r*.
Vtuntori suo commiscete,qui est aqua permanens, ac suo ,nl s ^e vasi supra levem igpcm, quoulque liquefiat. Vocatur ess
'Ace“"'

pHItOSOPtHOB. 2?5
llnj 11 !! 1 acer f-immn: qui est acuta & penetra riva 3e dilToltitiva.
c “**merus: /Es nostrum comtnilccte cum aceto acerrimo, 9 Cc c l' l,te ac regite, donec Hat aqua. Irent alius ait: Est autem '■'in)' 111 ' '’ ccnni uun > quod facit Aiiiuni este merum spiritum: $c Arp' nil ^ etl 'r corpori, vertit ipstim in spiritum. Vocatur etiam
„ r ir corpori, vertit ipstim in spiritum.
|'r<i ),tllln bvtun.quia Habet colorem, splendorem, virtutem & tst 1 v Ct:itc,T1 ar g<-*mi vit 1 mineralis, etiam quia frigida & huntid.i n, a . n ^c 1-ilium; Nant primus ejus Humor est frigidus. Et iste tiQix i lc . lt ' u ’ Ipiritus.scu Argentum vivum,quod argentum vivum älij la “ cttlr niti ex corporibus liquel,ictis: ut ajunt Movicn.de plures.&c. Vocatur etiam Fumus albus, quia pernio, uuni ascendit,& ad albcdin-nt lactis tendit. Unde idem Mo«
Attidi
'cit: Harum (pecicrum tres ad totum magisterium fiiffi-
qux habet alas integras , <k voians vult volare • ted alia qux non habet alas, retinet volantem & prohi-i a volatu, 3c ipsam facit fecum (edere, & tunc colligatas
C lu • u.uum ipcucii
ttia ’ , 1Cft >Emnus albus, I.eo viridis, & aqnafgetida. Vocatur C j ^anda Draconis : quia sci). Draco, id est corpus, vel terra, |>o- k Mevorat ^ nc ' L ' tialimarms ait: Ihre aqua exiens ä cor- tith bU ^* U)s dicitur Cauda Draconis, qux ab ipso Dracone p.mla- K. tot a devoratur. Item Hermes i« Turba. Ex isto lapide exit ,^0-qui comedit caudam suam.Ex ipso enim nubes ascendunt, ä( j 'tendunt nubes ac pluviae. Dicitur emm avis volans,quia avis in altum,id est in coelum evolat: Se tamen jurum fft C r atn Propter nutrimentum descendit, linde nutrix omnium j a Et Hermes pater ait. Masculus retinet volantem,& vo- ciu!. C ^ ^niina, qux habet alas integras , 3c Volans vi bet o is C ’
t C(c ‘* 1M a Volatu, Se ipsam i
t^. n !* sunt, & in carcerem, See. nisi denuo per artem solvam *Qcatur etiam spiritus, propter subtilitatem sux natur*, enim per medium vaporis subtilis .quamvis postea bitt, j ° s acrc perculsus infpisteuir in aquam, '['andern virtus aerea lj la manet, penetrans corpora Se fubtilians: Unde in ‘t urba b'ttir. Nota quod spiritus est aqua, qux extrahit animam a cor- J,j\ lc *8c anima illa est unctura soluta,dee. Dicunt enim philoto. *■/' Petiti: Tria sunt componentia nostrum xs, scilicet corpus, P lr itiis & auima. Mulus etiam aliis nominibus nominatur,Se J a ° n immerito: quoniam ut dicit 1.ilium: Aqua illa est natura ii- j- Ca: lestis ) q tlx c i cin emara iu corporibus existentia suo regimine ro 1arat ' iterum ea componens in unum reducit. Ultimo ve- r C0l 'sidaa n dum est > quod aqua dissolvens corpus, litam naturi* 1 . ">utat Sc colorem. Quia enim corpus in ea Se cum ea dis-
^ VltUr . efficitur spissa utmcl, vel brodium saginatum (uttfc- alb' n ^ ) & albo colore cploratur. Citrinutn enim cum n, t"ixtttm, croceum, vel prope viridem causat eoiorem :
■ quod corpus tottuti liquefactum, vocatur Avis vi» i-
dts.ie

i84 DeLapide jf
dis, secundum dictum Mireris superius allegatum, pj.
ligna utique cognoscitur prima dissolutio completa, quando licet coipus Se aqua ubique Sc in omnibus partibus aequali, V« rum disterenti profunditur croceo colore inter citrinuw ^ ' bum ipsarum partium componentium medio, vel quatis , Quod ideo jungitur, quia album superat in quantitate c ^ rin | 1 | ll s
& parva seu modica facta est digestio. Et propter hoc col° r H dealbedinc,quam de citrinitate participat. Et propterea P ^ lapidis liquefactionem,materia plus butyro liquefacto > q lUin ’ ^ teri unctuoso aut pingui assimilatur. Et hoc est quod die‘ tUl ^ Soliloquio philosophico. Dillolutio ergo partium c ol s 0 perfecti > coagulat tenuem substantiam lactis in massam dcn (311 ' quae erit quasi butyrum ductile coagulatum , Sc est ferme 11 *" j pallae. Unde in Turba dicitur: iEs nostrum oportet cc»nv cum altera parte aquae. Illud enim aes incidens in aquam,d> cl ^ fermentum auri, si bene rigatis: Ipla enim simul coquuntU 1 ’^ liquefiunt ut aqua. Ex his ergo conclude cum Rosario,sicut £ til prius dictum cit, quod hic non intclligitur solutio, reducti 0 'j 1 . quam,sed quod siccum convei tas in humidum, grossum in ' ll ^ lc,corporeum in spirituale, compositum m simplum. Et h° c ^ quod fiibtilies lpfiim quantum potes. Nam prout erit d*I'8 l prxparatio, ita etiam erit medicina perfecta.'
QyoO SECKNDVM IN REGIMINE OP? S
eff putresxflio.
- C A P. xxvi.
Orpora qua: non solvuntur, non subtiliantur: ideo op°^^'
V
'lio-
ut in solutione lapidis patienter labores,partes crassiores tiliores lubtili.indo, & iubtiliores a cralsioribus segregando > nec totum corpus subtile fiat, Sc spirituale atque volatile. 31 ^
autem,ut dictum est,fit per argentum vivum, quod est aer corporis dissolutivum,Sc ipsius animam paulat.-in extrahendo
cum in cadum portat, Sc pet boc ejus virtus continue
'"'"so
eeti»''
calore ignis eoopetante. Quapropter ultimate totum eoss ^ dituit atque vincit,atque fecum in acrem portat. Sed anteq 11, ad hanc perfectionem reducat ipsum corpus,necefle est qu°d c , c0 pus primum m aquam solvat, Sc solvendo putrefaciat. 1 . ptimus modus solutionis est , materiam putrefacere, enim putrefactio a principio simul cum solutione, sed n°nc completa est putrefactio, quando matci ia tota in aquam est 10 »a,sed postea completur: Sc in hac putrefactione lapis iterum 1 ^, lius solvitur, quam prius suerat solutus: quia quanto l , ' l,s . al, t yr, mv, deopeutiones continuantur, tauto plus lapis lubtd' 3 ,

•P 0tnm Philosophico. r8s
^ Ul r ' er go magisterium consistit in putrefactione: quia si putri- sj-q ■ n ° n fuerit,ad nihilum deveniet,ut idem ait. 1’utrcfactionem Itct A lrn 'S rcdo > & !>oc inhumido. Causa autem movens ad pu~ aoj.,' 1 lolu 'm est easortemperatus. Linde dicit Avicenna: Calat q® ls m Lurido generat nigredinem 6cc. Haec ergo tria conse- t Cl) i niUr H mutuo, sc. humiditas', putredo & nigredo. Unde Ar- ijs' Us d'cit: Stet autem domus vitrea lubtiliter situata, quo* gia C lnatc ria induta, humida, paulatim eveniat putrida & ni*
ergo notandum est, quod putrefactio est necessaria, pri- r iCc rt ’ 111 lapidem: quia non fit generatio nisi post corruptionem, ^^lioratur res nisi prius ejus forma Ipenims destruatur: lapi* tr» ai,tern ad persectam formam Elixiris perducere quxriims i Ul jf P'ius corrumpendus erit. Unde dicitur in Turba: Et lapi* j^quatuor habens colores,fecundum quatuor elementa qui (i ^ , >tUl >s non fuerit, ipse solus manet, si autem mortuus fuerit, V,.' Uir > fructum affert. Et in libro Septem sigillorum dicitur; ^ ! putridum fuerit ad arcanum pervenire non poteris. Et ut tQ Clt ^aymundus de Terminis : Hasc putrefactio fit m Ariete sa nVcn >entnis, Unde in Ariete tota materia debet este convcr- lr > substantiam homogeneam. Et in hoc nullus debet errare; tQ tum secretum jacet in principio operis, scilicet in perfe*
pA Ccil udo. Nota quod; haec putrefactio est duorum corporum la- universali commixtio. Unde dicitur in lib. Miseru- c f . Portet quod sol qui est unius generis cum luna, bibat 6c in- 'sor.öc abundanter potet dc aqua Lunx, & amicabiliter con- t h . “ at >ac per minima conjungatur: quia natura congaudet na-
ser;
Pitii
^-propter conformitate naturarum. Tunc enim fperma id est
t §Ucd 0 solaris, Subintrat in corpus lunare, & per minimas par- h S ^°mmilcetur, & universali commixtione sibi conncctuntur, 8c Jfp'°cliina fit prxgnans, quod sinn quadraginta diebus. Unde , Uai is commixtio fieret,non sequeretur partus,ut refert Morie- ^ f' nili fiat imprxgnatio, non ent ortus.
0 > er tionota,quod tria sunt signa putrefactionis, se. c ° r ,Aridus,aclubtilitaspulmis, ut fit fine tactu.
color niger, Ignis enim
"‘"iiurnido denigrat Iapidem in prxparationc. Et ista deni- ,| 10 est signum pci scctx commixtionis,& fulccptioms unius ad •dm aiB * ut diciuir ‘ n Turba. Sicut autem dissolutio per argen- g. i Vlv um,ita etiam putrefactio dc dcnigratio,quia est humidum: tJi, Ulr "ditas cum altera mixta, putrefacit, & impinguat St nigre- Vlv ' m * n ducit. Unde ut dicit Rosarius : Quamvis argentum (ccj? l' r *mo albislimum ascendat per fublimationcm, tamen dc- endo, Sc fecum corpore commiKcndo ,petdissolutionem
transit

nt
i8<) D F. L a i> f d £
inIpccicrhMercurij,quem fi postea decoxeris in balneo quousque videas torum in oleum nigrum converliim,turre e> vi distolutiOmssignurh. Et ideo post dissolutionem P r ‘ in '] I11 | t ., aquam riebet poni ad putrefaciendum, complete decoquend 1 ’ vi ighe,donec introducatur in eo alia forma in colore nigra» 111 dorela'rida,intastulubtilis& dilcötinua. Unde in Liliodid 11 quod quanquam die illa nigredo ejus durat, femina domina h. c. usque ad albediiiem : & liumiditasargenti vivi eitcorn 111 peusdte. Et Moricn.in translatione nova ait. Totum nost' l, L jTiagistcriuinnihil aliud est nisi extractio aquas ex terra,dc i sClll , 3 hujus super terram dimidio, donec putrescat. Hicenn"- u i l . putrescit cum aqua,dcc. Et Raynnind. de Terni, aderit: U° n , tota materia denigretur,dcc. Et Gallinar. etiam: Donec n iatC m fiindo nigra fuci it, dcc. Et Joanncs Teb.
t'arruptiontt pr&bct fignum,
tjuod elf omnt laude dignum, colar in nigredines'
Odor quoque est lignum ablolmx putrefactionis, non q" a cunque, sed gravis», dc omnino intolerabilis. Solutio enin’ 1 ' putrefactio cum foetido odore incipit, & continue crescit ni‘r ad luminum: dc ideo toxicunl dc venenum mortificans die 11 , in lib.Satur.ante feil. perfectionem, dc interficit corpora hum» 111 ^ post vero corpora metallica. Iste autem ejus odor magis tcllcctuquam sensu percipitur. Q^tia qualis sit in opere,exp 1 ' 1 » mento didicimus ante opus. In opere enim pricavcndm 11 ^ iummopere, ne odor ejus sentiatur, quia putrefactio non conisi tnr.fi odor adhuc sentiatur. Hic lapidis duplex proprietas ,P s i
limilittidiiiem mortui exprimitur. In Lilio namque dicitur,q 11 ® lapis ab initio levem ignem exigit, demortuo similis videtur P 1 * dies,ut homo in suo tumulcndc ibidem Theophilus: Illius Vis venter armis plenus est, dc veneno, linde :
Nigrescit demum aty, ohdos effundit odore». ^
Teitium quoque signum putrefactionis complet*, estP 11 sine tactu: quod tamen non tactu sed visu probandum est- . hoc est,ut fit totum ut oleum nigrum, vel Linguis fiibrubcus :1 quod totum vd major pars materi* fit uniformiter nigra,& liv dilcontinua, fcd una pars ab alia. Et hoc dicit Thcoph. E" diamr ergo sepulcrum illi draconi, dc sepeliatur illic mulierct" co,donec vertatur in sanguinem.
Quarto nota, quod hic nigredo prxcedit albedinem. E> |C ' tur enim in I.ilio.: Ubi loquitur de albedine dc rubedine: utraque non fit absque nigredine: quia nigredo prima fac 1 ? 1 __ opere occurrit. Et hoc primam elavem operis este iignih^ mus. Et Mireris dicit : Oportet autem terram piius sepeliti' |?ctia panni Aigyptij, postea oportet candidati compositum,ut

PhI [OSOPHItOi
^ cns & p,cimanens. Deinde rubeum fieri. &c. £t alius qui-
-- Tum ’cera operis primordia nefies
torpore cum fusco magne sta nigra ‘v/iieiur. s Cl ^P ter quod ait Mundus: Ista duo vali sapienter imponite,Se lj S . P (r ac humiliter Deum orate,ut hunc nostrum lapidem videa- ^ 11 opere commixtum, tunc coquite paulatim extrahentes ani-* r tJ !l' ,ac inspicite ii factus sit lapis niger. Quia si ita est, optime ji c " s sin autem,regite ipsum albo liquore,quod est maximum ^ , donec stat nigredine coopertus. F.x his ergo patet,
lup “ “'gtedo est principale signum complet* putrefactionis, so* ' 0ll is,commixtionis, impr*guationis,&c.
%£‘o<Attrttumcpu* in regimtnelapidee eitdealbatio. w C a p. XXVII.
PjhitLir autem corpus sic denigtatum este mortuum, linde Gallinarius dixit: Hanc autem nigri solutionem corpori»
1 ^Oe mortui solutionem vocamus, Se communiter fit in qua* >rad, ' -- '
Se v “. lr . a dle bus: quare neccsic est ipsum abluere ut mundum stat* }> ' v ificar ; - postea, ut vitam & virtutem recuperet. Quia dicit if! St 'Us: Converte lapidem ile bono in melius Se non in peius, convertitur,quando fit Elixir compositum. In peius - quando corrumpitur: quia tunc damnum est Se non lu ■ Corrumpitur ergo lapis non ut mortuus maneat, sed ut ad nauiram, Se majorem virtutem per digestionem perve* tfct. Et ideo dicitur in tractatu Miserula. In primo opere appa» Ce si( jS rc do, sed corpora ambo abluuntur per aquam superius as. stiju ' ntc m per subbmationem . Se iterum descendentem per dc- 5 d ^ l0 nem clarificantur Se vivificantur .postea erunt albissima o^dum marmoris relucentis Se (alis albissimi. Et tunc de rit j Us corporibus facit lunam : hoc est autem, quando nupse- tr^'h. quando in vale suo comnuxn suerint
r autem,
rint per minima,
Sein
xficcationem: nuit enim gc-
Se,. , n «uram coiverint per ignis ex W\' m sibum, qui totam parenteiam (uam pra-valebtt. Quia is phuua per fe non tingunt, silius autem hic picatus est tinctu-
hs.
Sii hoc est complementum primi operis. Quod opus est SaT),' 11 °l ,us 8c ludus puerorum, scilicet post prapar ationem: fr 0 Se Aioth tibi stissicmnt: Exhisitaq; apparet totus
Us US ‘ ^hfdinisrfcd tamen ut clarius ordo Se cauta; cum effe-
fcic e? '*} hac operatione distinctius auctori patefiant, drstufius est p c "hcndru!- 11 ‘nto i
‘gne '8^»r scias,quod oportet abluere corpus mortuum cum
vta lir'^ 113 ' Et de hac aqua Morieiius testatur: Hxc terra cum sutrelert, Se cumaqua muudstuauu. Sciunt omnes,

Lapide ' jctI y
De igne autem inquit A^,^,
188 D e
quod aqua eorum (ordes abluit. _ o slll „
na: Calor agens inficcumcausat albcdinem: quia sic hum 1 ;. tcm corrumpentem consumit. Ideo ut dicitur in libro Sa* ^ Ignis calceS lapidum albificat. Et de utroque dicit Morie. o a & ignis Latonem abluunt & muiulificant.Sc ejus obscuritate . eo penitus eripiunt. Et ob hanc causam aqua calida fort'“ luit,quam frigida. Unde cera rore & calore albisicatmvj! u . vero humore & sole candidatur. Et hic est causa, quare P trefactionem lapidis, oportet ignem continuare, quotis^ * j, fiat. Per ignis enim continuationem, terra calcinatur & tm ^ tur continue plus, & paulatim dissecatur, Sc ideo ultimo de- * tur. Ad quam dealbationem , cooperatur aqua qui cl ' n ’j s 3 terra continue imbibitur, 6c calore exhalat: imo potius ip»-’ ^ incorporatur & distccatur. Ideo dixit Ignotus: Sipc tcre £| , 1 ci cum aqua sna.Sc iterato calcina, quousque aqua: & ignis lo (l g obscuritas penitus recedat. Secundus modus talis est '■ putrefacta, inferius manet in vase, quamvis propter calore» y solventem, femper aliqui spiritus subtiles & aerei, cum vap° | { j quofo in vasis ascendunt. Eli materia ad modum aqua: > v ’ c nigri,adhuc grossa Lc gravis, ac impura posita seu c0 p|;jii ( cx corpore,spiritu Lc anima. Ars autem ex ea desiderans componere quirit eandem subtiliare > ac tingere perfecto e° ic fixarc. Hoc autem fieri nequit nisi subtile a grosso fep arC iterum per subtile grossum fubtilict, & ambo iterum ^ jungat, ac simul fixet. Quare subtili ingenio, sublimati 01 ^ invenit,quae fit per calorem digerentem, separantem, elevans, purificantem,fortificantem,conjungentem,dissecantem & 0 ^ tem. Postquam ergo materia fuerit putrefacta, oportet <• 1 ^ de extractione aqui ä terra: quia impossibile est fieri um 00 ,, spiritus & corporis,nisi in aerem per fublimationem , post trefactionem. Igitur continuando lentum ignem,separatur -
trJ'
ä terra per destillationem,6c simul cum aqua & per aquam • -gj faitur anima a corpore, ut dicit Rofar. & illa aqua est a pr“ ^jjc,
quidem grossior & obscurior: quia a corrupto corpore as ^g
in longum tamen efficitur subtilis,clara Sc alba. Am^jsc«» 1 ' cum aqua & per aquam extrahitur. Aqua namque prim° c , dit,& ascendendo sirbtiliatur.ac iterum descendit,& corpris P.^ trat.Sc dissolvit cum auxilio caloi is,£c subtilem ejus iubst 311 ^ l(C - quasi quintam essentiam, ä partibus terrestribus segregat, ß tum alceiidens fecum in ccdum portat. Propter hoc putrefactio lapidis^ut anima extrahi possit,6c si non putrem „ trahi non posset. Hic ergo fublimatio tamdiu contintietu^^ usque tota anima extrahatur. Ex qua re nota, quod lap» S ^ ; 0£ partes principales dividitur. Pruna est quae ftulum a(< c11
/

h;
*'fsta
Philosophico.
289
ac l ua qui est lnnni sta Se limpida. Et quamvis ascendat pe e a qi m v 'aporis,tamen frigidiori aere repercustiis, iterum veluti h^ c COn denlatur, & delcendit ad hiimectandum terram. Et tc fyect ,am an ' ma - quae totum lapidem yivificat, & sc habet Vc t Q. tU olci: öc a tpiibuldam dicitur Fumus albus: a quibusdam de a ' ICl-rurn acerrimum: quae in colore niveo ascendit, & est val- aqua hxc habet fecum animam, id est tincturam so- Vc ro 111 spiritu depuratam, ex corporibus extractam. Altera
Dljo P 3rs remanet inferius fixa : Schxc vocatur terra nutrix,fex; to f p c 13 * & melius aliis nominibus nominatur. Dicitur etiam H* P c USmort '»> 111 quo nihil est vitx, quia ablata est anima sua. t)U 5 aLtlcn a terra non est abjicienda: quia III (arcibus est quod n^ls!) Et ex hac terra prima pars est nutrienda: propter quod tc tfa ctccc pti sunt,qui diu laborat,& nihil faciunt: quia extraneas £tpi S a ddunt in sublimatione. Et illud quod superius ascendit;
15 Oblimant, ac feces subtus remanentes projiciunt, igno-
UHjj^i ^ndcm quid sitpfoprie lapis noster. Nos autem non volu- tOh,", a “ uls qux interius mnr: icu votumus eas trennn in unum
partes,qttxelevantur in lublimationc.rcmaneantlepa- a “bis q UJC inferius sunt: (cd volumus eas iterum i
tio^’tte.&c. Quia post primam purificationem qux per solu-
ttlii
Netu
a completur, non Invenitur quicquam (uperfluum, nec di- ' n nostro lapide. Ex his igitur patet,quod in extractioni a terra anima contrave pluspurificatur, lubtiliatur, fortifi- 0 a^ Cr . e * clt ' n qualitate, virtute tk colore. Efficitur enim ulti-
iiti.
fotu, r ' ,tl,r in quantitate,ac debilitat in virtute, linde manet dc- O^.j ^mortua, nec vivificatur nili (ibi reddatur anima sua. Oirj t> a sttWndo fit, anima fluit in spiritum; suum corpus, & aufert Cn m Ctn ejus nigredinem,ac immunditiam. Et quando milcctut r ltu P'*d, cto (uo corpore,fit unum cuinco,Sc vertit ipliini in Ipi- t)l c j p’ öc invariabili colore colorat. Et cX hoc habet proprietatem ‘•Uo * Cllt P ri »s aquar. Aqua enim abluit Sc mundat. oleum vero f 1 eolorat .Sicut enim aqua non subito, sed paulat itn ä terra Wim r * ccurn animam extrahit:,k.i etiam non (ubito, (cd pau-
'<lio l U * ,Cr terram reducitur: quia non (innil tota cum terra (ua t,‘gUlatur & de(iccatur,led per partes : ita quod aqua: qualitas Utf^gilqtper tempora diminuitur quouiq; tota ddiccctur, to ^P ll *'’erenic6 vertatur. Et hoc fit eodem ordine cum igneleu- c o n ('. l p tlc extractione dictum est. Et totum magisterium in hoc diu,- u ^dorien.ut extrahatur aqua a terra, de iterü super terram 1(j tatl ' r .Qiua perhoc,nl Hermes inquit: Lapis accipit vim Iti- ' tn ' dv interiorem,& fit (pii itualis & corporalis: (ed cave „e
ma ut nix: terra vero inferius delcendit, 6c continue
Per
Vb
bp, s p S> f Ur >i audis divilionem lapidis in terram dc aquam : Quia e*nper cll unus,dc est in co Iphitus,coipus dc anuria. Et licut y 2 . T tx und

290 Df. Lapide .>
ex «no «tero snnul proceflcrunt,& vicislim quandoque j.r- quandoque patiuntur: Ita etiam sunt individua; societati 5, nim nunquam unum ab altero separatui vere > sed quo »u' ((, separari videntur; imo nec unum sine alio este ullo modo p ^ ut dicit Lilium. Nam siti spiritus separati sunt per viam P e j | ,|i- natura-. Ita quod ab invicem non fcnaraiitur, ut dicit C3eb cr .^,1 bro Radicum Ex hoc accipe, quod hanc differentiam lapidis potius Intellectus artificis percipit, quam oculus yi ^ quandoq; sensui appareat diversitas. 8 e inner enim post nem lapidis,aliquid siiperius volat, & aliquid inferius n quamdiu lapis non eff fixus. Et semper quod ascendit,aliq l,l0 ( % pons fecum rapit in aerem, & quod inferius manet, Icrnp ]fl quam ascendentem imbibit Tantum enim descendit, q"‘ 11 ^
ascendit: quia in tota sii a spliana omnia volutantur seu cito'
tur calore ab inferiori expellente, & elevante vaporabile,& re it superiori constringente ac deprimente. Quod autem dit.ltatim corpus subintrat, & ad volatum diiponit: quia lp 1( ^ cffiiibtilis & ex ignea virtute acutus. Ex hoc contingit»*1 ViV quamvis it principio extractionis, aliquid terra; nigra; in fu ,u sis videatur resident-, & poli tempus tamen ad ultimump’®,, catioue aqua-,& ignis tiituratione,totum diiltpntur8clubtiu Sc tandem totuni ascendit in aerem, cum spiritu rapitur » p mul.sedpnulatim; fiuntque omnino linunt corpus & Ipiriti' 8, ^ ex illo consequitur totum, unum babens colorem, vi/tut el j, proprietatem. Deinceps vero iterum per praicipitationei« 1 - 0 ^. nuam > totum sublimatum inferius figitur, paulatim tann' ll,c l 0l . ulq; nilulamplitisalccndat. Et tunc ipiritus couvcrlus est i" ^ j,,i pus, N tamen corpus virtutem spiritus nou amittit. Qy' ! l- e % ipiritus fubtilillinu facti luerunt; corpus quoque fubtilm" 11 ^ , manet; quia est tes exiffens de natura quintx elsentix. quoq; Ipiritus clanllimi, fulgent illimi: ergo & corpus, f Ai punlfimi ,crgo dc coipus punffimum. Fuerunt albiilim 1 ^ : corpus albiflnr.nm. Et sic dealiis. Non cil tamen leffimandmst , ffatiin quatio corpus inferius quiescit, fit (inis fixum,aut ter ad album tinctum, nisi lortc tnbito totum <ubliin.st uir ’ <j f i inferius fixum quiescar, fundetis !c »i oleum (j; 1 cndid 1 1fi 11111 n '’ tl |s, quocunque modo aut tempore hoc fi.it, certum est,quod 4” 1 .jj anima dc corpus Ium perfettiili i,e uniti,& plene facta eA a,v . fC inter calidum Ininiidum/rigidum & siccum. D.c hoc Himinisloqmnu Moriemis,dicens: Et si perfecte corpus nt> da veri;, U q sum non desiccaveris, neque bene dealbatum 1 ,,i
deris,& in «. sm ar 1 m.u• i non uiffcueris-, & omnem ejt>» »** fll iii nt> ,ibl! u!ei is,donec post luam innndisicationcm, tinctma 1,1 .J dcculat, nihil penitus hujus magittaij direxisti-

. Philosophi c o. r-r
S^aqu Clt ° cor P us innrcditlir, cjiioc cum corpore nlicno
Ii.
tonjLinyitin-. Et Rosarius: Duo sunt clcmcnr.i, lapidea,
taqua: Cum ergo
«t,terra & ignis: & duo aquatica, scilicet aer &aqua: a r jf ls v ^ ro calcinaruni.est aqueo privatum humore tcj.j 111 ''tiai libenter,aqueum bibet. Reduc igitur aquam luper t)i- 0 ', n 'Palatini coquendo,donec terra fiat aloa.&c. Item,in li- tilit er e ■ tnl1 Sigillis dicitur: Spiritus Mercurii ipsum corpus liib- at, CQ ln S ri -'diens, & ad simplicem materiam diiponens .extrahit Hj-j. ai \ 1| nani & fecum in acrem poitat. Postea vero ipso copo- Piex f,°* lt0 ' & ac ' "atutarn quintae essentiae redacto,quae est sim-
»Udet.
’terum animam infundit. Corpus vero eam amplectens, Ci t Spiritus quoque cum anima corpus intrans ipsum perfi- ^t ift IT>0l tl ' um facit vivum: & dum resurgit,in perpetuum vivit. C Dn - a an una est mediatrix inter corpus ifc spiritum > & ipla eo* Pot n & ligat conjunctione inseparabili: Spiritus enim non s 0l) l 1 Un >ri cum corpore, nisi per animam quae est Solis Lc philo- L-p ° rur n tinctura. Videns igitur anima suunt coi pus mortuum, l C fv l llrtl ,compatiens descendit,& vivificat illud. Et quia ex cce- 'litatione sublimis, & purissima atque virtuosistima esse- D Jt 'opium quoque corpus liium perenni vita & immortali do- n iin C ' ^ Mireris philosophus ait: Spiritus qui extrahitur est a- ttiljjj (i^. a ’ x autcm nigra remanens & residua est cprpus,in quo qu 0 j Anima tenuis est,quae est aer: corpus vero spissum,
''Rtn L terra ' Oportet autem unumquodq; eorum regimen or- lirf S ‘'abnc.quoulq, spissum attenuetur,& tenue incorporetur. f Ctio eci 'im est quod quatris. Non autem cineres vilipendas in- 'liesloco existentes : sed igne carbonum coque per silure* Im.’^'Hdq; carbo fiat. Deinde (piritu ab eo sequestrato, tere ac t Cri) 0rc m ci redde,quo prius ipsum liquefecisti,&c. Oportet au- p 0 |i P°ft hoc liquefactum fici i,ut ä sua natura alteretur, quoulquc iw^olutionem fi-it spirituale aetenue. Reddita igitur ci ani- Rtj, Ua>c l u * ejus fuit essentia,& vita, fit tenuis, ut ipla anima au- 'orporc reddita vivificat mortuum. h, t c ‘' tl ° scias,quod oportet artificem, lapidem non lohnn deaU ’.'rd petlectam albedinem etiam sibi aarc,& ideo ncccsse est, d u ''P sa 'n prius praecognoscere,ut a ^ ipsun sciat per quo Idä gta- ^sti '* Ven,rc - quia non omnis albedo laris tingit ad Luuain: nec lapi? stuando lapis albus est,latis etiam est fixus. Oportet igitur fit fsc' 1 * 1 Elimare,& sublimando dealbare, donec (it albillimus, ^"tiiT ignis pugnam. A nigredine ergo ad veram albc-
P l 'r lono
ttp, * :• *' j iigum tempus attendimus,& per multos colores,an- 8e,i e ' r ^' tni| ltimam digestionem color proprius intentus ab arte ' CeJ Ur ’ l|t dicit Magister Bon. in cap. vj. Colores omnes utcs ultruruni quocumque numero sint , cx incom- T 2 plet.idi-

i«?i De Lapi de (|f
pleta digestione sunt. Etideoaitisexinipstsnonsistit ibi, f £ “
' .1 . r r- . X7 I-
jiV
* > . , .f$0\
ditad ultimum tanquanr in mente sua praefixum. Videam 11 * 1
quanta esse debeat albedo lapidis. Dicit namque Ham. in * scitote quod eunt Mercurius dealbatur: fit sulphur album P 1 '^, sophorum incombustibile,continens in se venenum. Quod Is ,, dori maimon est simile, quod invidi Ethelia vocant, dtam'K mentum,& tincturam: quia solum liilphur aes dealbat. N 01 ’ 1 ,,, test autem dealbare a:s,mfi m priori operatione suerit dealbas hoc tamen cfl fugitivum nili a lulphure rubro retineatur, & c f( , j tractatus miserula dicie.Erunt albissima ad modum manno 11 *, ! lucentis öc falis albissimi. Et tunc de omnibus corporibus 1 *^ ; I.unam. Et Ignotus ait:Fortifica ignem in calcinationc,quouM ( , ’ terra egrediatur alba ex ignis fortitudine. Et ideo fiepius ter f | rameum aqua sua: & iterato calcina quousque aquae & ig lll5 (ll , j tione obscuritas penitus recedat: post purificationem aute*n ^ j bclcit,postea citrinelcit. Imo ut ait Gaiiinar. sie pius albolf* 1 ’ j stepius citrinelcit, ac lacpius nigrelcit. Et fecundum alium :
sophorum,saepius rubescit, Se lapms citrinelcit: ac siepius list 1 ^, öc saepius coagulatur ante veram albedinem, imo omnes c °^ res mundi prius apparent: & ultimo sequitur vera albcdc*. |()) Ignotus lubjunxit.qux tunc vei a est, quando veluti oculi pi' 1 ' 1 ,, in eo elucescunt: & tunc est in rectitudine lapis congelatus. ^, videris albedinem omnibus fiipra eminentem (idnn Gast 111 p quit)omncs colores mundi ante apparentes, omnes tamen H’ 1 ] -, nantur in unum colorem,fcil.albcdinem perlectam, qua: est ^ ’ militudinem marmoris ctmilcantis. Isiccautcin continii-' 11 ' 11 ^, ■ uno vale fle uno igne in simo equino calido & humide), de» 11 ' 1 . t (, vatur saepius, fle iterum congeletur ac inlpiUcturin uiallam simam fle albi coloris, qu« m itjgido mduv.mu ad modniuF 1 ^, vel giiminx durae. Et ha c prima decoctio continuanda cfl j . diu,quousque Draco vivificetur, fle fiat lapis crist.illiiHiS.t 111 '“ tingens fle congelans Mei curium, lac mutans quxcuinquc lllf / llf l.i in veram lunam. Ei alius philolopluis ait; I.apis albus d"- aurum album, fle clltampiam oleum album ut mx,flcc. ergo sic est persectus,adeo ut fluat veluti cera absque fumo '■*. ,,, dore: timcpioprie lac virginis dicitur, fecundum Galli 11 - 3 J lib.Satur legitur : Ei it sicut lac inccians, liquescens, peiietrau* modum aquar fix e liiper ignis pugnam: fle cadit nume> u ‘ super nulle. Dicitur cuamaqua \ me,quia illuminat oiii |,e dum, ut apparet ibidem. Dicitur etiam aqua perennis,ac n ’ ( . altis nominibus nominatur, llxeauicm fecundum quold- 1111 1^.. ficitiirinpiurefitctioiie in 36.dicbus,fecunduiuahosin 7 0, cc dum alios in 8o.ni circa.
pt/d

itrf?
•s/
pl/
s
<! ,« : lll/ i
■st«''
,i/' i
it/
ii/
,u/ ; W ' P
-jl»"
yfi
l#’
•
J' 1 ," :
(fls
ic'l*'
Jl"'
ri»'
t.' 1 '
lii'l
,d"
in*
>1'
juf
di'
in»
iP
st-
Phiiosophico.’ 2p$
regimen nostri lapidis in conjunttioneßtritn (st corporis e0 di’hinum.
b c A P. XXVIII.
"itiir autem h;ec ars divina ratione partis regiminis super phj lla * u, atn cxirtentisSc intellectum, ut volunt omnes philoso- t|n a)1 j 11 ^ autem regimen divinum fit tempore dealbationis,
al^ 0 fc-conjunctio fit animarum, spii ituum & corporum dc- ti llm °' l ' m ’• t]uia Itax conjunctio dependet a tutela divina. Fit v U]„i /'uto boc sc.quod medicina coagulat argentu vivum, non di c j^‘ **• lapidis, nisi in ortu suo (iibito coaguletur, cum illa me- K •«equa loquitur Oeb. Volatae sugit cum tota illa medicina. dt a p tllr cuim ibi non de argento vivo vulgi, quamvis verba visi: l " n ' r '
rH' fia.
iijuJ 111 «e sonare, sed de argento vivo quod coagulatum est,& i., 1 'n elixir. Unde oportet quod ab exordio sit una sola mate- uasit virtus corporis & spiritus, Lc animae,similis medici-
Ntz^ualiti
''■'beat omne illud quo indiget ad luam operationem in rcgi-
», non indigeat aliquo extraneo adminiculante,(ed
‘"itis , omnt
Ue ni i)c1ministratione,(ivc ad sublimationem.five ad fixatio- t.llij IVc bcp'efactioncm , live ad congelationem, sive quicquid c 'f' Dicit enim Lil. Una sola res est, habens in se corpus, Vn^P-ntum tingttitia simul: In cujus operatione non ell di^Qr' 11 ' 11111 ! aliud coadjuvans,6cc. Est etiam unumquodqi prte- l > fa.'p a J 1111 ?0r porum & spirituum, si praeparatione perfecta fuerit '"ftii f 'sibum, vel rubeum elixir per le solum. Est enim u- Vo^i^JJ’cntum ad album & rubeum, linde Rasde argento vi- ' "iti 01lo phorum loquens ait i Nolo mireris quod argentum vi- ^ "'se ratione inter corpora, Sein praecedenti inter spiritus i)ili, c ave rim,sna; namq; natura: convertibilitas hoc exigit. Unde Slt >bnbu S & nunc spiritibus societur. Spiritibus namq; Ibant,. lat ‘°nabilitcr propter fugacitatem ab igne, quem habet ft l l^ Uai b corrigatur. Et quia exaltat corpora cum est corrc- CQw,’ Cor P°iilnis quoque associatur de jure: quia in ipsum omnia tc(Vj a converti possunt: Se ipsum ex omnibus corporibus po- c Uti,. ' ,c j : Iffi« illa pulcin disputa
fl
Imitatio,quam ponit Rasis inter Meti 1 ' ' vident efle totum Mcr-
ji " ■furum, ostendit quod volunt lapident este totunt Mcr i n f uo oeenlto habere aurum,Icu (Ulph« r - Ex quibit
-fwVluod lapis philosophorum ell solus Mercurius: quia to- "tath f 11 ** 118 fugiens. Et ideo quamvis argentum vivum (e ha- Jfij 0 tl '"udum feminae in compositione elixiris, cum tota pri- ati|i s ’'' rati °c'ms est, ut malcnli. Et hoc est quod tam diu est vo- ' ,a Ws j U: !! 11 ^'u non continetur ä corpore, quod est sulphur eoa- 'tt iliy^. "fff Hoc autem corpus non aliunde sibi additur,sed ha- 10 soa natura in potentia,reducitur autem in actum,quan-
T J do per

5-94
De Lapide
ifj*"
do per congruam digestionem accipit proprietatem 5c nakv' ^ corporis. Et tunc ex loloseipso dicitur corpus, linde et' 31 ^ omnibus operationibus metallorum & mineralium fere ° nlll |- v c compositiofit ex solis spiritibus vel ex vaporibus propn' 5 ’ ^ simplicibus sive commixtis: qui quidem dicuntur fpiriruSii : pterfugacitatem a calido, qui tamen in fine digestionis fig ,, i’ frigido, & figuntur per le cum (iris corporibus occultis exim.^. bus in cis potentia absq; permixtione alterius corporis ex 11 & hoc est a natura spiriuuim terrestri: quia gravia elementa fixionis causa,maxime autem terra, quae impiellionom dist K ' , ( recipit, led postea fortiter tenet: facilius tamen recipit, h 3 ^, '■ cicommisceatur. Unde manifestum est,quod etiam ipn'itu 5 t nerales exquatuor elementis sunt compositi: & gravia * lCl j lsl £ levia sunt vaporali a calore digerente. Levia enim elementa modo giaviora (ibi commixta fecum sublimant: gravior 3 mencxhocnon peidunt naturam suam omnino,nec pr°F rl _ tem naturae luae: quia sic non postent redire ä corpore* 1 * 11 spiritualem: quod tamen penitus salium est: quia corpora spiritus in potentia: & econverso spiritus (unt corpora • n F <3 ll jj tia. Ira etiam est m his spiritus.ex quibus clixir coniponi>" r ; yp cum elementa gravia suntfixationis caullt, quando (init ll ^ tltl lerr digesta & purgata, & habent vim corporis sulphuris. E c 1 ‘ ^„r nunquam iiint (eparata ir levioribus elementis : qbia levio> 3 | { , in gravioribus , iicut una sola res habet in te omnia quat** 0 ' ^ { , menta,& agens Sc patiens, & quicquid libi est nccessinh" 11-11 y, nerationem elixiris. Sic ergo Mercurius noster purgatus f sr |p lema sordibus per ignem congruum,est spiritus fugic*’ s * 1111 Lt citer actu,& est corpus in potentia propinquissima. Eigo °P° ,is ut reducamnsipsum ad coipus in actu: & tunc etiam est c0l ^$ solare philosophorum Sc tinctura & aurum pItilosbphotuM plumbum Ü< -cs illorum. Ve quo dicit Milvesindus: ssis >'*' L „r non fit tingens antequam sit fugiens. Et hoc nurum est u ^ c st philosophorum, occultum in argento vivo ipsorum. Ide st ^ disputatio. Et hoc aurum est fermentum uti iusque tinct ur f’ j l0 c alba: & rubcar.Argentum autem vivum est fermentum- u ^i dicunt philosophi: Fermentum auri aurum est, sicut ferr° c . i( , pasta:,pasta est. Nunquam autem dicunt fermentum arge* 11 y gcntnin est: quia omnis fermentatio Sc omnis fixio in ner aurum non per argentum. Ideo dixit Geber : Nulh ,rn stc lorum submergitur in Mercurio, nisi sol Et Alphidius M "‘^c, natura solis dixit: Spiritus commiscentur Sc figuntur maximo ingenio, quod non pervenit ad artificem dur* cC s |l0 |i Et Hermes dixit: Contemplare quod verum fermentum all (T ' „t<* est nisi ex sua natura: sua autem natura, non est usti cx ar r

Vlv - N Phi lOSOPHICO.’
Mo ^ l( " r ' ci ^ e a solutione digesto. De quo argento vivo inquit ru ric ” lIS: Quod fumus albus est tinctura corporum inottuo- fi(. r ' ^i!°d fi fumus albus non eflvt,nullatenus aurum Alchemiae iitR* 3 ?* 1 ^' ^boc argento vit o Se sulphure occulto in ip(o,di- «ni i inlibro Verborum: Siccius Alchemist tingit aliud Tunc ^ C ] 1T1 Umidum a (iio liceo coagulatur, quemadmodum aurum, trio ^ cr ' 1 liquefacta coagulatur a iuo liceo intrinseco. Et per bime t(Js ^ fit. ut (it tinctura Innui ,& commixtio corporis Sc spiri- > l ' 1 fer ^ ^ l?oc est lulpbur tingens , nec comburens i Lc ignis tingens
qtif j 11 y 1 .? 1 Et hoc est quod Hermes vult. Vis ejus integra est,
dii- ! Eth a ^ Ucnt ' n tt ' n lm > id est ad fixionem per coagulationem.
A jj „° c ffodo simul mundatur corpora, St (piritus,ac animae a fit-
,<•>.' . u 'fatibus & a combustionibus ,Sc resurgunt stiper fxces liias.
1 . 1 ' * 10 “ac conjunctione spiritus, animae,8c corporis, lola divina
[.i- j u * ntla operatur in mente, Se regimine artificis. Et de hac con- .tJ j. 'ctione dixit Moricn. In hora conjunctionis maxima nrirabi- uiit Apparebunt Et haec coniunctio reservatur solum in divina fiv j, Clltla i Deus est conditor naturarum Sc in omnibus nat uris o-
„ii ^ i ' u ’ lr: Sc ideo vocatui quasi mimculola quia est stiper intelle-
,ttc j fp'Uimamim. Homo enim nec tempus conjunctionis biijul-
fit t c ®gno(ecre potest, nec etiam plene modum comprehendenti ‘ 1 U| a in fine digestionis, Sc prope omnia elementa similiter
\v ^ ‘ l' 0l ' a > (piritus Sc animx Sc sulphura Sc tinctura; omnes sinnst
c difi tlniJ80 bibjecto commixta, Sc in fine digestionis prima’ num-
f' lu n CJtl0nis a i' oinmbus inquinamentis : quia tunc anima fo»
* cito’ s ritUr & non antea Et hoc optts fitlubtto : quia anima
r f Cq U|| irr corpus ingreditur { ut dicitur Moiiemts.) j.im enim
i5 c Vcr la * um 111 spbitus.Sc sinnst ascendunt. Et itmimi Oportet
'< t Vtr ferc (piritus in corpora, id est linml coagulare. Et non fit
ii c siifi completa elementorum mundificationc: cptam quidem
T , r°rtct artificem optime praecognoscere : Sc per consequens 1 s l 1 ! 1 ’ 15 determinatum compositionis elementorum: tuucenini U ^si°lulpbur philosophor um argentum vivum coagulat limiti,
«tfi:
i tincturam Sc Elixir. Et in hoc estra-
,. Xa * ac perficit ipsum in
Xac fortitudo totius magisterij. Unde omnes velle videntur, v'°d hae c compositio fiat subito in complemento. Quamvis ■ illud coipus quod est aurum,sive philophorum sulphur sit til* C ® Xun Vtamen argentum vivum, quod de lui natura est vola» '•filiere fecum ad volatum conatur ipsum. Et sic est magna inter ea: quia unum est avis fine alis, alterum vero cum Vel Etml 'oc puncto consistit vera perfectio totius Alchemiae,. p t | '""'"bilatio. Et iste sol qui est in argento vivo philolophovum,. f (p 1 ' n ° ptoitnt albedinem propter naturam argenti vivi,quod otIUs operis exordium, Sc radix Sc firmamentum. Ideo voca»
T 4 tur au-

rx>6 Df Lapite
tur auram album. Est tamen m eo radix rubedinis occulta ^
admodum minium in ceruffä. Et hoc modo fixum cum non n simul ascendunt: & oritur simul sol cum luna in ventre Merci' ^ Mercurius ergo fugiens & fecum rapiens, idem subito captu'. CO& figitur in igne. Unde (i Ibi cum Mercurio non alcen« 1 ' non potuisset simul volare, necpcimisceri cum eo, nec M e ' c . rius pollet figi per solem. Cum autem simul ascendant, & i lC ' n | sceantur,ac simul lublimcntur, unum denique non poterit ab* tero separati. Aut enim totum recedit, aut totum manebit, num poterit tccipcre dominium liipcr alterum, & e coiiveilo. ergo (pii itus vincit .volabit coi pus cum eo. si autem corpus cit, figitur spiritus cum eo: Fixum autem superans volntih’>P fl £ cit opus. Volatile autem lupevans fixum, annihilat opus. ' .. ergo est tempus perfectionis & annihilationis. Et ejus radi* firmamentum est Mercurius sublimatus, purgatus, candidus ^ hic spiritus cum anima in ortu luo est cum mirabili candor*'* bistinuis, sicut nix in actu : suum tamen corpus est rubicundi' Itium, ijcut (anguis in potentia propinqua. Ex Ius ergo elici", * quod mei ito boc opus dicitur divinum, quia non perficitur m" ^ summa virtute Dei.Non est cniin in potestate artificis,led tui v" ipse Deus ClementilTimus largitur. Et in hoc puncto tot" 111 c ^ periculum. Transacto autem boc puncto,nullum amplius id P^ viculum. Quia m boc tantum innui exaltatur Iphitus, fiunt corpora. Unde Geber inquit: Error qui accidit in arte- ^ ejus emendatio est in puncto: & haccest cum coelestia tetrem bus conjunguntur. Est igitur triplex periculum in regimine t" 1 "’* lapidis. Primum ne lapis comburatur, seu vitrificctur.aut'" cturiscorrnmpavur. Secundum ne spiritus fugiant, & corp"^" fundo mortuum maneat. Et utiumque ceitc stat in artificis '"" l * stria & temperamento ignis. Tertium vero ne corpus limule"" spiritu 6c anima evolet,& hoc est maximum pcriculum.Et q° ,1lT \ vis requirat moderandam regiminis ex part e artificis, tamd'^ sufficit sine divina virtute. Et ideo quantum ad hoc dicitur, r £ b ' men ejus majus est quam ratione percipiatur, nili ex inspira""' numinis suprema. Quapropter fitpeiius justum est, quod ar'h ■ sit Deo opt.maximo de votus,humilis,pius,ac bona mente,& dl gens ac patientiffimus in operatione. Nunc vero hoc addend" est, quod etiam alsiduus 3c longanimis, ne festinet, sed 1'""" t cordis rabie,ira,motu,quiete ac pacifice post tempus d^""", optatos fructus expectet: sicut etiam optimi agricolae fem’ 0,1 j|__ tes faciunt,ut dicit Lilium. Habet insuper diligens artifex ""P fcmex biis utilitatem,& utramq; maximam. Primo maxi" 11 c ^ lauri acquisitionem: secundo mirabilium operum naturali' 1 guitionem & cjjpeiientiain : qua: omnia corpon utiliHiso"

. Philosophico, 197
*!ui 'T* Et ideo dicitur opus mulierum, Lt ludu? puerorum;
.^"Hofopluis ille nihil aliud facere habet, quam suaviter co, 8j ' C ‘^ n 'irabilia opera,quae qttideevenient, soletti cura notare, t| 1C( j ,, f. ln ’ ;l cum delectatione considerare intellectu» & oculis in-
"> sicut
pueri in ludis delectantur, £c nunquam satiantur. Dc-
tai nenDeum in luisopenlnisfeniperlaudare,illiquedebitas
u, a .“-'in
PUu l3S rc ^ ci 1 c » ne cum pueris tandem laborans, vanus fiat & va- l'atp ^tquia ut liipra dictum est, hoc dicitur Ovum, ratione t at i IUrn > fluas in se continet lapis noster, unde illi aflimilatur, l ud °^n,a„i calprisgallina:cubantis , itaestopusmulierum,il.
& custodire usque ad ortum pulli. Et est ludus puero, l ’ ln de, ova faciliter rubisicare coquendo.
^i ,c,d J>cutfixio eU l.iptdu complementum, tta fixioni* radteem (fi ordmem cognoscere efl necej- J'artum.
Caput XXIX.
yj Portet tamen artificem non casualiter, sed prudentissime & fixi CX1 at ‘ onc semper operari singula, maxime ad medicinae fu» n, a ' >lltnv ' quia fixio est, qu* omnia perficit > & in perpetim per- ft an lent ' a ^ Jc ‘ t,ut P atet cx supcrioiibus in tertio capitulo, mcdici- dc(\' fi crma ncntcm facere jn igne , ita ut non comburatur neque «e 0 rUatUl ’ aut diminuatur, neque in substantia, neque in virtute, 'lain' C0,0K ' seu tinctura, sed potius augeatur. Unde dicit qui- ^ffimusphilofoph». : Dapis noster tamdin in regimine taq ^ ct T enci i, quousque de una natura in aliam amplius mu-
V 0 , ^follir. Oportet namque facere toties fixum volatile, Sc r u , n j! fixum, quousque totum figatur & fluat, & alteret in vc- fttuit° ' Cum & hinificum. Sic enim irritatur bellum, id est, de- cq. llr >u sulphur coagulatis,& argentum vivum volans,& etiam *fte sonitui amicitia intei elementa. De qua dicit Rasis: Spiritus j n c ° n ' ertitur in corpus, & coipus in spiritum: & iterum spiritus >»; öc tunc facta est amicitia inter frigidum & calidum, &
setn' CaliJu ni 6c siccum. Et hoc fit solum virtute Dei & tgms
j ^Pcranicnto, ac moderantia terminorum illius, ut saepe prx-
Xl| Uus.
^ videamus qu-eso nunc fixionis radicem Lc fundamentum, ante proxima fixioni fitlphur est: quia ho« solum est,quod 0^ Cntl,1 i'vivum coagulat. Idem autem est,coagulans & fixans. |)ctfi rtCt instiper medicinam cfle fixam, ergo & sulphur medicina v UW 1<:n ?’ necessario erit fixum.Tale autc fitlphur non est sulphur t°rp l ’ c l[ lia illud est adurens. Oportet igitur illud extrahere ex spl llu r v Hl!> > 'n quibus est fitlphur non adurens Talia autem sunt 1 dll °, scilicet Sol & Luna. Ista ergo duo corpora subtiliter
T i pra:..

DeLapide ^
prsparamus, nt ex ipsis super terram sulphur haheamus.culv st argentum vivum tingamus: sicut subtus terram, (ut vult Av* na) hxc duo corpora non liint mmeralkv.sed sicut superius dic ^ est, animalia sunt. Oportet tamen hxc corpora cum ^ c,cll j f( l sublimare, donec totum ascendat cum'Mercurio non vulgär«, bene cum Mercurio, qui ex ipsis corpor ibus est. Cum cucu' scilicet erit clausa, ita ut Mercurius non postit exire: q uW 11 sublimatur nisi vir tute aeris. Et ideo si locum invenerit ape> tl ' ’ evolabit in fumum Scinde magisterium perdetur. Illud aute'"^ gentum vivum coagulabitur vi sulphuris albi non urentis,'" ‘ gentumi & hoc, si argentum vivum sit purumiAc illud est ,rs .^ . r , ira, de qua Alchemist* possunt facere argentum, id est W'* & ad album per magisterium. Si autem fuerit liilplnn opti ,1lU cum rubore clarum, & fuerit cum eo vis argenteitatis & l‘ cc "‘ rt , similiter non urentis, erit icf optima ad Elixir (olis fhcicndt'^.^ Et primo quidem potest sulphur album, deinde rubeum ■ t nihil potest fieri aurum, nisi pnus (it argentum. Hxc est se nt ^ t(>
Sic et?
tia Ignoti, Ac ( ut creditur) Alphidii, Ac similiter Rolarij. proxima ea usi fixionis est sulphur, sed secundum eundem primam radicem, qux est ex parte elementorum. Dicis eniff
est' 11
st"'
mida, terra continuat Ac constringit.
Siccum enim rarum ‘
v c-
ideo acquirit ab humido partium continuationem, humid"" 1 ro a sicco firmam impreifionem. IIumidum enim lol""’ < j vl , recipit impreifionem, Accito dimittit: siccum vero solum"'' ■ ter recipit impressionem, & tarde, (ed receptam difficilstes'"'^,
tit. Ambo enim in (imul contemperata, firmam linprcll
adipiscurttur, Ac similiter fortem pugnam contra ignem- g minum namque prohibet siccum a combustibilitate^sicci"" v humidum a fluxibilitate. In uri umque ergo per se ignis Ist 1 "' ",,, habet dominium : aer autem quia calidus & bumidus estct" r ‘ ‘iis. & aquam clarificat, Acrarificat, ut fiat extenlibilis Ach"' . Ignis vero totmncompositum rubisicat,consolidat Ac facit enim acrem per (irbtilia commisceri: aquam quoqitf terra constringit Ac fixat, A< per consequens tincturam ei r ^, lt
st
saritis ex sententia ejusdem Alphidii Aqua est medium c""'"^ gens tincturas olei, seiliceraeris Ac igniscum terra. Tribu*' tem elementis completur Elixir album,qux (unt terra,aqu" ^ f (ignis enim non intrat ad album). Rubeum vero inon 1 '" 1 quatuor verritur rotis. U nde primo oportet re aquam dest". [ & postea oleum commiscere, ut ster luper aquam, id est d'** 1 "’j datur per aquam. 1'ostca vero aqua cum terra figenda est > c , firmiter adhaereat: quia (i umim de quatuor occidisti, oi" ncS 0 ^ cidisti. Tcrfacrgo cum in se sit fixa, retinet fecum ac sigst sementa: Ac primo quidem aquam. Hxc ergo quia frigida Ac

tr jk . Philosophico. 299
j(- Ul *' Ex his ergo intclligc, quod gravia elementa magis ad fi- i tv nc "’ & quiete mittant, ii operentur in coinpofito.quam levia: a( j a I' us ad talionem tincturarum: nihilominus omnia omnilnis Xio 0111 '"' 1 coo perantur: maxime autem cooperatur ignis ad fi- c u neni > propter suam virtutem activam, penetrantem, & aliasc- ra 11 Poeantem & siccantem. Quare prima fixionis causa esi tcr- fixor omnibus est clementis: deinde veto aqua, quia sic- def^ i 1 ’ 1 !'*' contemperanda: est piopinquior, Sc sua frigiditate Q^dha combustione: postremo vero ignis perficit fixionem, qy IUs l'&nuin est, quod inauro, inquo ignis plus dominatur •tih ' 11 * n ar j! n ito. major est fixio , &per consequens etiam Elixir „ l( c . Um fixius est quam album. Et sic intclligc quod dictum est, ty . 'BJfis in album Elixir non intrat, supple principaliter : quia Vis 1,1 " © lunt omnia quatuor elementa , non tamen est tanta W st CC c ^ectus ejus ibi, sicut in Elixir rubeo : cui additur ignis s c ' c ‘ hdphur rubeum, non ab exti inseco junctus,sed ab extrin- _ 0 extractas. Et hoc recipe tua: cognitionis fundamentum, Uti ' n operatione Elixir is, terrea natura quae dicitur corpus, ,j. ^'issiteum spiritu(librilissimouniversaliter commixta, Sc cum co subtilislime sublimata : etsi 11011 videatur ab ipsis ^.'^entis distincta, est tamen proxima causa coagulationis & fise nis ' Et ex ea (iimst cum aquea substantia,est origo sulphuris & edenti, j t j )a;c n . ltura st xa t -st in omnibus compositis ex qua- t e ^ r gementis, quanutmeunque fubtilientur, & ad spiritualita- pote UCantL 'i • quandoque quidem i n actu, nnandomie autem in
in astu, quandoque autem in — Et ideo omnia in sciplis habent, quo fixentur nifi evo- r j 0r ' Ad hanc autem fixionem maxime cooperatur ignis exte- tem’ 3 ^ n, ‘nistratus per artem, ut supra dictum est. Qui si sit in - l a "P.eeatus, fixionem ei impedit : quia humiditatem radicalem Prdis conservat, & non consumit. Ex huuiiditatc autem prae- r üe lapis fusionem acquirit. Ex his iterum disce de quo ele- esU " 110 * u m quolibet regimine plus vel minus,quia ab initio lapis t !, ‘Sidus &. hmnidus,ultimo calidus Sc siccus. Et hoc in visu, in- ' llc ctu vero calidus & humidus est tcmpcratilTime, sicut est au- Connolcat eruo quantum crescat vel decrescat quailibet cl1[, cntorum qualitas.
Q'.'d m rrgtmme Updii ultimum complementum eß rubedo ftngutnen.
^ Caput XXX.
ante de albedinelapidis: nunc ultimo loco dicendum I cl ' de rubedine ejus, quae scilicet est regiminis ejusdem com- Am. p r0 quo (cias primo, quod eadem res est; fermentii 1 «rubei Elixiris,scilicet ovum nolVrum: quod tamen esse non
posset.

$oo De Lapide
posset, nisi eius sulphur utramque naturam participaret, aut m 11 _ ea re esset aliquid, quod solem 6c lunam ad communem nnt "' -j c & colore argenti vivi reduceret. Quamvis igitur in nostro laf" sol & luna (int distincti loco, proprietate & colore (sicut ex WP dictis patet) tamen quia sunt propinquae naturae, unum ad alt cl tadle convertitur, & ad mutuam actionem & passione duo >p£ mata unitiisime sibi commilcentur, quod maxime fit in p lltr " ctionc: ideo in unam naturam, virtutem & colorem transo 111 quare etiam cx ambabus unum Elixir ad album & rubeum p 1 ' 1 tem generari pptest, non tamen uno tempore, sed unum p°^ 3 . terunt per diversos modos digestionum. Quia tamen Ibi uig 111 est luna & fixior ejus natura , atque fixori metallo similis i principatus fermenti sibi attribuitur, ut scii, dicitur solcss' c ' mentum albi & rubri Elixins,& quod non melioratur nisi c»m nec completur cum alio. Ideo dixit Hermes, nunquam fi 1 flfl ctura rubea vera ablque Iapide rubeo. Album namque sol 1 " ablque rubeo lapide, non tingeret in rubeum perfectum. f ns " beo enim major est vis sulphuris noiuircntis : Quia ntascub" calidior, purior & pinguior, magisque digesta, quam m albo, 1 quo est feminina frigidior, impurior,magilquc fugitiva. Sedq 111 I.una primum habet dominium, & ad (e lolcin convertit li>""" dando ei naturam, calorem Sc proprietatem: ideo quamvis m-V argenti vivi naturam sapiat, quam sulphuris, quia volatilis, 111,11 immerito fermentum albi F.lixn is nominatur. Utrtiniqnc tam c11 fermentum cx utroque est corpore, principalius est cx Iole. N-’ 01 ambo corpora propinquitate naturarum, cx uno patre & ul ' 3 matre ottarum, in unam primam argenti vivi naturam, altcr.md 0 transirmtanuir: ut deinceps ex illa, jd est cx occulto < jus duo, - phurea fermenta exttahi poslmt, album primo , deinde vuU' 1 " 11 ' Neque enim fermentum proprie dicitur, nisi quando Mercuri"* cum ipso coagulatur, & in speciem argenti vel auvi tingitur. “ principio autem neutrum fermentum dicitur , nisi quia mate 11 " est unde fermentum extrahitur. Sic ergo sol principaliter p el * ctionem lapidis dat, & ultimum complementum,& ex ipso an' 11 '" est, & sulphur tingens, & spiritus Mercurii, qui est ex luna aci |CI & impraegnans, & ultimo ad liiam naturam Sc colorem trahe" 5 ' Et hoc eu quod dicitur in Turba : Azoch nequit lubstantial ltC Latoni suum auferre colorem, neque eum immutare, nisi q 1 !"' 1 tum ad tempus: sed Eaton ab Azoch suam aufert albedinem 1""' stantlalitcr : quoniainest ei mirabilis fortitudo,quae super o« 1 "^ colores apparet. Nam ex quo color ejus abluitur, & lnan>g r< ' t atque immundities.ei aufertur, ita quod album appareat : 1 quidem super Azoch dominatur, & eum reddit mbicvnduni. ^ Moriciuij ait: Nihil est quod a Latone luant oblcuntnrem > ^

ii«
f Philosophico. ;ol
m postit auferre colorem. Sed Azoch est quasi suum regimenti v *dclic. quod decoquitur: nam Sc cum colorat,& album icd-
fuli ^ iterum Laton dominatur Azoch, id elt, vivum animal deum reddit. Et iterum in Turba dicitur: Quamvis sulphur U'aiculus , in hoc tamen loco scilicet, quando anima quae est lr,tus siilphuris, Sc aurum philosophorum nuncupatur, c\trahi- Et r >nia(culus natura volente,formam mulieris fulcipit Scpatitur. ^ ln i-ilio dicit Zinon: Hoc ovum, quoniam habet vitam, anima ti ncrat ' oncm ex * e extrahit, non autem ex alio, & ex ejus ven- cst f ° rcs extrahuntur, & feipfum germinare facit, St quod intus tri's° ras m ‘ttiti Sc quod est foras, mittit intus. Ita quod cx- s(i r Cc »m emendat intrinsecum, & e converlb, donec rubeum, (j ' C<:t daturalitcr rubeum Sc in corpore occultum, vertatur in alio ni ’' n P>ima feil, operis parte. Unde Concludit Alphidius : 11- eif Un n dUornni corporum conjunctio cum Mercurio, nccclfaria j ln “sc parte ad Elixir rubeum Sc album. Quia quamvis aurum corpora sit magis compactum Scflxum, tamen cum V 0 , olv >tur, Sc in partes minittillimas (eparatur, fit ipiritualc Sc e- ans sicut Mercurius, Sc secum portat in tincturam rubeam: arsi, fturn vero similiter albam, nec fuit corpus aliquod dignius So- Putius, aut ejus umbra, sine qua nullum argentum vivum gc- s atUl 'tingens.
S ic Ctu ndo (cras quod albedo neceslärio praecedit fubedmem, da t Ut Cn ' rri non potest fieri perfectum album in lapide,nisi praecedat 'n^ llmi - ita non potest fieri perfectum rubeum, nisi praeeat* ■ Nigredo enim est caput corvi, Sc principium operis. Uon' Clt ^'otus: Sc primo in opere apparet, ut inquitLiliunr.ideo f u . Poteil fieri aliquod perfectum citriuum de nigio, nisi prius Cii/'* ''dtum ( ut refert Alphidius.) Et dicit perfectum citrinum, (L la a, ’te (iepius etiam citi inefeit Sc fepius rubescit, Sc dtp e albc- ty 1 ’‘ u superius dictum est: sed perfecta citrinitas non genera - si [ ' n * a Pidc, nisi post excellentem albedinem. Cujus cautam ase 'gnat Eolarius: Quia nihil potest fieri aurum, nisi prius fuerit ar- : unde qmTcit aurum convet tere in argentum , scit etiam t otnm convertere m aurum. Aurum autem non potest fie- p| ar 8 c ntu m m fi p rms fuerit corruptum: quando autem corrum- ctu' l > n ’8 r um. De nigro autcrn non est transitus ad perfe- ad citrinum nisi per allium: sicut nec de cittino fit transitus c q a but«, m (i p nu j fuerit nigrum. Citr inatio enyn nihil aliud Cau l j llani nigredinis ablutio. Calor namque agens inhunfido, casiw 1 - nigredinem
agens veto rn siccum, Sc si continuet
s CCei ltllrin hatent caufat. Etideo dicit Lilrum : Nili corpora dit- f *tiis ' ncm apparent color eS animae. Et interius dicit: Spr» an *ua non uniuntur cum corpore vero modo, nisi in albo e»-

}0i De Lai>i b e
bo colore : quia tunc omnes colores, qui hodie in mundo gitau poliunt, apparem > & tunc firmantur nyinum colorei”’ est in albctlincm conveniunt. Ocalbatioenimcfl totms opr> lS, (f ilium, 5c firmamentum: nec unie variatur in di verlos colo 1 ( scilicet veros) prxterqtiam m rubeum, in quo est tinis ult* in ^ Citrinatio enim qux tii inter rubedinem, & albcdinem > 11 dicitur color. In decoctione vero post albcdinem, ad citi> lllt jp rem pervenitur, ignis in regimine augmentato : Sc post alb c ( nem en are non potes. Unde Mireris philotbpbus ait: Op 01 terram prius tepeliri in petia panni iEgyptij: postea candida 11 ^ ponet compositum, ut stat denique lulphur tingens & l ,crl ’’ ri
Ul« <*mm ^ninnfiir Uicvtffln»^
, ut nat
nens, deinde rubeum steti. Bis enim denigratur, bis citris ^ & bis rubet. Secundus autem rubor est tingens, qui non fin 1 ^ post primam dealbationem, st philosophice opereris, id est c,1l ^ s dealbas, beatus eris. At st subito boc videns , terror lTtaSi’ 1 tibi eveniet. Et ideo Raynumdus de Terminis: Postputrctao nem oportet recreare lulphur : cujus dies critici lunt no» 3 ? j ta ad plus: postea nullus potest errare. Unde icito tertio: st 11 ® post completam albedinem , debes procedere ad rubedi 11 intentam : oportet enim rubedinem medicina: este intcnla 111 ’ dicit Geber, quod stefitut postquam sulphur duorum pr*di‘ rum corporum non adurens, lactum tst album , perma|° r
ignis decoctionem fiat rubeum. Sic enim ex argento fit aU rl
iil"'
Et lic sulphur album & rubeum ( ut inquit Rolar.) habent e* u jj‘ materia metallorum ad plenum depurata, divcrlimode t:im fl1 gesta. Et Plato dicit: Iit omni argento inest lulphur tub f 11 (lC Bc tale sulphur inest Soli & Lunae. Rosarius ait: lplii na* llC l c , corpora lucentia, quibus infinit radii tingentes, tingunrque , r. corpora albedine & rubedine vera, fecundum quod >l's 3 rmt prxparata. Quoniam lulphur album non urens, ad 31 8 ^ tum per majorem ignis digestionem, potest fieri lulphur 1 . u( ji ad aurum Unde in Turba dicitur: Cum videritis ipsum n'j? ß totum, scitote quod in illius nigredinis ventre albedo occuj 1 '
& tunc oportet albedinem illam extrahi a sua nigredine. eunda vero decoctione , ponenda est albedo in vase s> 10 . p fili,- 'isti umentis, & lento igne sunt coquenda, donec 01 " ll !'!pp b 1 fiant. Cutn autem albcdinem illam supereminentem v*“ tis in vale, tunc rati estote, quod rubor est in albedine illa ab 11 - dir-s. Et tunc non oportet ipsum extrahere: sed tamdiu & que donec totum rubeum fiat. In hac autem rubifiention 6 sunt diligenter & caute observanda : primo ut vas non exo^ ^ tut nec tangatur : secundo ut calor blandus & xqualis ulq finem continuetur , licut superius etiam demonstratum
Unde Moricnus dc utroque loquens lic ait. Qi°d cor ' n ^j u iii
l

Philosophico.
tft\i j ' «ituaursixu } 0 }
Part Uln ^' rexcr ' s > mitte in eo postea de fomento quartam fui kland** '^ c f one cuni ' n Iole ut decoquas, fitque ejus ignis
fi>h,
Se quod vas tuse fornaci inviolabiliter adhaereat, donec
Al" tem P us fcrmentationis Echeb, id est Solis compleatur dsalh C * 1USa ‘ t ' Tunc est in rectitudine congelatus: cum vide- i n "Unem omnibus supereminentem : tunc certus esto quod f C I«« rubedo: & ideo non oportet te ipiitm extrahe-
cin ■ • nec °quere : donec totum rubeum fiat, fit tamen prius
Plii r ]r Us ^ c *trinus, igne augmentato. Omnes autem philofo- ‘ 11 allerim. ;-_c„_: _i_. i.,—-«
1tttnt,ignem levem fieri oportere donec sulphur 0 ' 1 • • Exlioc etiam patet, quod adlutc in tertia d - "Et ignem levem este : quia quamvis (ulphur album fit in-
fiatincre- decoctionc
1 . r »“'* 111 icvtuu.ut . ejiuaijiuutivia uu^iiui »uuunv ut j
fiat' * b ^ c ’ »liquo modo adhuc crcmabilcf st, quod ostendit va- ( u 0 . c °i°rum, antequam in rubedine firmetur : sicut patet ex fotibus, fictu etiam argentum. Quarto & ultimo icies Sotere quando lapis est omnino perfectus : primo quidem n “° f jus rubedo amplius non variatur nec minuitur. Et hoc iter lt ° tnbicundistimus, fient (anguis in actu, ut dixit magi- (j^n n,U| s.Iwtmdo quando funditur in igne subito sicut cera,nec Ul 'tUr, nec diminuitur, unde refert Calid. in Tuiba: Spiritus a qua, qui« extrahit animam a corpore : & illa anima est fet- msi n 7 . corporis, & est sicut fumus lubtilis, insensibilis, & non J" cctu cst praesens, led est ejus actus manifestatio oculorum, o'"sex igne: & ideo debet reduci ad ignem, ut inde non b, tl Cat 'gnnn. Et Rudianus dicit: Haec est prima omnium pro- ipsius olei, ut non faciat fornum, nec strepitum ul- plu ’ 1 “ cu >rat per omnia, & contingat laminam ferream, aerea, , Eam, vel argenteam, & figat fecum illis, Ac 11011 timeat ‘Itc'n nec minuatur, nec a metallis (eparenirejus tinctura, lln- P 'Ulinarius concludit: Eodem modo robificatur & dealbatur , ' *' ls > 6 c in eodem loco Ac vale ac regimine continua decoctio- ^ n ’ > donec totum compositum fiat unus lapis rubeus, tingens _ l, au -tonnans omnia in verum (okin & ad omne judicium Ac
x ''nien
Q^°d ‘vtrrui lapidis noftrtprecitfn eff, immensa , multiplex Ö* admirabilis- - C a P. XXXI.
f 1 autem rubeo lapide, omne tunc corpus tingit ad perscite l ,\ 11CITi * ut inquit Alphidms : Quia , ut dixit magister hon. Hin '*! '• Ca pituli, non solum alterat, sed etiam in instanti trans ■ fione 1 ' ^ ™ sc l uc violentia permilcctur rei altcrabili,cum spolia- H la ° mn him liiperstuorum & adulhbilium. F.t est sicut for- u “ "^ens viriu aliter & Active uuures differentias & passiones.

Zv4
De Lapide
fiones, quas habet aurum minerale. Et ideo facit metalla oH* subito fixa , citrina, fnlgidiUima, ponderosa ultima g r:l ' 11 jj. muta in sonoritate, & omnino eadem virtute medicinal*- 1 cut verum & purissimum ac preciolilliinum aurum. ^ forma inter omnes foi mas mundi, non lohnn est qualitas, b . 3 , i am quantitas, quia corpulenta est. Propter hoc dicitur T ‘ 11 . ta, Toxicum & venenum Philosophorum: eo quia subito c °X,t lat Sc fixat suum argentum vivum quali interimendo, ac p el j, ipsum in tinctura, Se elixis aliorum metallorum. Et hoc 111 ligitur de sulphure Auri, quod non additur ab cxtnnseco, b 4 * trahitur ingeniose, & quali miraculose per regimen debiti* 111 tis, dc argento vivo, cum quo liirml per sublimationem IlU ' nl 11 ,i tur: quia secundum Geberum, sulphur tingens est solum ,,otl 1{/ naturae: & tamen dicitur additamentum tingentis. Pe l l0C neno dicit Mundus in Turba : Cum hoc venenum coi puSJ* trat, invariabili colore ipsum colorat, & nunquam dimitti* pus animam: quia nonpostunt ultra separari. Collige quod hic lapis philosophorum habet excellentissimas virtub 5 - ; per omnes alios lapides, ut inquit Alphi. Est autemsoi (petinl* plex ejus virtus immensa. Prima quidem, quia Mercurium dum in igne positum, & qualibet alia metalla subito in verso muni solem meliorem omni naturali convertit : ut dicit 11 rius Sc Morienus in translatione nova. Istud quoque est M magisterii secretum, quod hujus rei una pars mille partes i°F rillmium Echeb convertit. Secunda quod homines in su- lVl1 { te & juventute conservat, repellendo ab eis cunctos lang**° r j’ Tandem quod lepram depellit, caducum niorbum, & alia’ f 11 ^ tas fere incurabiles infirmitates mulcet, ac etiam removet-, haic omnia operatur plus quam omnes medicorum medb 11 ^ vel potiones, vel confectiones quaxunque. Pratservat etso'so, protegit haec medicina in confectis apposita, nequis nl0l ^ U jo- dem advenire in suturum postit, ut dicit Eilium. Sicqi fit arItl ^,, tum & medicina omnium corporum curandorum ct pw8'"^e rum, tam metallicorum quam humanorum, kosarius q l|0 ji multa spccificat, dicens .-Conservat sanitatem, & roborat tem, reparat juventutem, purgat spiritualia, purgat pulmo" venena cuncta expellit, morbos tollit, leprosos in vino 4,1 paulatirr
m curat.
Tertia, quia multa mirabilia cum ca fiunt in aliis rebus- ^ lium affert insuper: Vitrum malleabile facit, &ex crysttm® cum ea carbunculum trahimus, & ex mille perlis unam p r4C rc (C , dem & naturali similem componimus. Arnaldus in libro * 11 ,
stamenti dicit: quod Mercurius non potest retineri cum st 110 lt f que coipo, e absque physico lapide: Sc ideo omnes operatio^

^®s r . Philosophigö- jop
M b ^op!uÜ!cL: 5c inlitiles , quar tamen omnes deducerentur tn c j^ Jnilrri “ n em , & effictum sortirentur, (i cum hujus lapidis „“perficerentur. Ex quibus conclude cum I.ilio : quod haic c um lumma diligentia est perquirenda super omnes tabil c f vu ! ;1 ^> ac inferiores thesauros ,Sc plusquam aurum po* Vui,, '.T, u °d ignari ac imprudentes empirici vocant, ac de auro Titi^ 1 ,lc ‘ unt > & intelligunt) quo in eorum confectionibus po- Vj rc e S es > principes & magnates sanitatem /ibi quaerunt conseris p j c l u ‘ a baec nostra vere divina est, spiritualior, lubtilior phyfi- ^j“ litl0n e. & longe exteris efficacior ontnibus,precio, virtute; ‘flrrioi tali laude quacumque.
Quod mtdnina tfi multiplicabilis in infinitam, C? dcpcrfcfttcnt tUtue .
C A P. XXXII.
J^Edicina quoque si sit perfecta, multiplicabilis efle judicatui 1 p 1 ^ u °darnmodo in infinitum. Est autem triplex modus bj‘P’ llCan «si eam. Primus quidem solvendo eam per se !ac- [ J S,ßc congelando. H&’C autem solutio Sc congelatio non fit nisi tlfi C ' U ' a Po^stuam medicina didicit pugnam contra ignem ncrc . quanto diutius in igne steterit, tanto ejus bonitas aü- defs^ a ^r. Solutio ergo illa est lique factio ejus ad modum olei: tk ei pfum autem congelatur inacte. Hoc latis manifestatur p Ct pff r ' or 'bus. Quia etiam liquefiendo & coiigclando.ad suam tlo nem pervenit. Ergo ex eadem ratione 8c caula iterum q Uo , l “ r > 8c iterum Sc congeletur, Sc perfectior erit. Et hoc est la t(J E-osar. dicit: Quanto pluries solvitur, sublimatur & coagu» so, .Mediana, tanto melms & abundantius operatur. Hicaute fij c tlQ ‘nteiligittir non in aquam roris, ut fatuiputant: sed quod lj Cs I* 11 convertas in huirridum, Sc giostiim in simplum, Sc subti- tl) S 'psom quantum potes. Opus enim solutionis fuit inven- qi^nni/iadsubtlUandum. Et hoc est de intentione Geber, f “Xum lapidem cum modis sublimationis docet saepius volati- soctbtccte, ut saepius fixave quousque fluat, & alteret in complc- i^ I t0 fobfico , certo. Ex reiteratione enim resultat bonitas Sc fi« t ‘ citas ’ ut quaedam medicina centuplum, Sc quxdam in i». { a Ulla quodammodo corpiis vere Sc perfecte postit transmu- i p Us ' ^eundus modus clt projiciendo medicinam super cor- pcrfeA^r Um ’ unam partem (upra centum partes corporis p ci , >. 1 i qua projectione facta, cooperi vas > & pone in furno se 3 Uo,: ^'cs.Sc fac primo lenttnti Ignem > postea fortiorem; filis csf'j au 8 m enta ignem, psKilatiso tamen , Sc per fisos grate* inusof cntCr ' & comrii eris fliediCii/S. Eodem rriodopo- oplicare projiciendo medicinam. scilicet partem unam yel - a - V soper

eri £
30 6 De Lapide
super centumpartes Mercurii, crudi, calefacti: quia toties ^ pulvis fubrilistiinus, & rubicundiffimus. Et hattest intenti 0 phidij: Et liare piojcctio pluries potest reiterari super corp uS P sectum,vel tupra Mercurium crudnm:& tandem super corpu**^ persectum: & tunc procul dubio convertitur in illud metal| u,n ^ per quod primo medicina suent projecta. Ei opter quod 1 > nlC ^ cina projiciatur primo liiper plumbum, lovem vel Venerem ■ . post illam secundam projeceris super Solem vel Lunam, P 10 ^. dubio in corpus imperfectum convertetur: in illud videlieet' ■ per quod primam medicinam projecisti. Ethoc viderurRayf 11 .< dus approbare in ejus epistola. Hujusoutc multiplicationis P°. fibilitas ex his arguitur , quod omnes philosophi dicunt mf ** 1 .formare perfecte mille partes Mercurij crudi vel c ° •
spirituales & subtiles separat & libi coadunat: partes
1* ..s._> 1 /- • r 1/■
vero g
Sed
fas, corruptibiles, & combustibiles vel consumit,vel separat, hoc in torpore pei lecto non est,maxime autem in auro,qm a res imputas & combustibiles non habet. Ergo medicina t° libi coadunabit, fc per consequens illa fecunda medicina erit ^ pe major m quantitate, quam eilet fecunda medicina fa
irporc mipcriccto, tnamii 11011 iit major in potenti
a tk virtU'
te.
:st vein r<:
nam transformare perfecte mille partes Mercurij >.>»». •- , )(
poris imperfecti, in naturam, substantiam & proprietatem v Solis, ut Rosarius astcrit. Corpus autem perfectum melius 1 dicinx impreffionem recipit : quia purius & fixius ex sua nat est: ergo erit possibile ex eo medicinam persectiilimam>ai rius corporis efficere. Et iterum ex hoc apparet: quia dicit p mis in Turb. Si projiciatur una parsmedicinx super dccein s'^ tes corporis imperfecti, totum efficitur medicina. Et fi iterum bus una pars projiciatui super decent alias partes corporis > perfecti, iterum totum efficitur medicina,ita quod illius una pa ’ iterum projecta supra decem alias partes corporis, transitum 1 iplirm in corpus perfectum: (cilicct in verum solem vel lnn 3 * ’ fecundum medicinx qualitatem. Et hoc rationabiliter dici‘ ll ‘ £ quia lcmd projicere unam partem liiper mille, & ter pioj' ccr unam partem iiipcr decem partes, in idem redit. Sed sentel p r °^ jiccre tinam paitcm liiper mille , convertet corpus iinpersedm in corpus perfectum. Ergo terprojicere etiam convertet. quo alt erum neccllario (equitur : quod projicere medicinam
per corpus perfectum, reddit fecundam medicinam persectu»“^ quam Ii projiceietur liiper coipus imperfectum: cr<;ocfb c3 J ejus ostendet fc ad majorem qualitatem convertendam- jus autcfimi lamentum hoc est. quia medicina tant e vii tutis et cfficaeix propter liram spiritualitatem ac subtilitatem quod' 11 to corpora per minima penerrat, & partes puras aquoias.aeio^
*4sr,
'Ne
'Dadi
'airta,
*tali;
di
antpl
"lau
acit
»fajt
sti i]
'Orp
Ht
stio;
PtO,
Lff
tur
Wej
»nn
»ili
goi
er C ;
tio
lirb
Cc
Pe
>u
»0
tUi
gt
pc
ts
tu
<1
tl
fi
e
ti
ti
lloc tamen icito, quod secunda medicina non potelt^

SÄt, r 1 I' HlLOSOi>HlCÖ. }CJ
li c ^ ' | UlT1 perfectionis primae, nec tertia ad gradum fecundae, & co 1( j llSi Quia ut idem Hamis dicit : Quamvis medicina sibi ' a| )ti Unet f art<:s aereas, spirituales & subtiles, non potest eas ad tj^ij m ^‘‘itualitatcm reducere , quanta ipla medicina habet •- v,rt us eltponderola, me ni urat a ac determinata, sicut rerum : & impenditur per corporis partes, in quibus ! Vei ^ a - lboptcr quod projectio toties ponet iterari, quod e tla '.' U ‘ s n °n haberet vim medicina: seu convertendi. Similiter
tiQn 1 Projiceretur medicina super quantitatem nimis magnam, f 8( j t c ° nVci teret in corpus perfectum. Scmper enim medicina n 'aii? UaiUUm P otc ^» dt ideo quanto plus projicitur, vel super ‘■iit*’ tal ^° virtus ejus minuitur. Et sic ex una parte medi- sij ■ P r,n> i gradus perficiuntur mille partes corporis imperfe- V^pus perfectum: & eX una parte tertii gradus, solum de ' Quia sicut medicina per multas alterationcs deducitur di ^brTrr tatC seu groslitie & impeisectiOnc ad Ipifitualitatein & sti ‘ urnam nnturnnr: ita etiam ü converso per multas proje- PtOß CS d ' da ™ w dc Ipudtualitatc ad corporis grossi naturam» cr Partes grostas > quibus inseparabilitei incoiporatur. tlrr aniCn animadvertendum , quod lacilius projectio perfici- cr e ’ si Uri| u lapidis procreatio. Difficilis enim medicina: pro ij ni ' t ‘o> tfuia lubtilc aquolum est in materia lapidis valde fortiter »ili 1101 cum terreo sicco, & vix, vel nunquam separati potest» go Maximo & subtilissimo ingenio artificis, & non nisi Ion- vt Ca( . r or *- Et tamen talis separatio exigitur ad medictn«: pro- ‘ P°st creationem medicina: hujusmodi separa- facd ‘ s >n corporibus: quia medicina sua ijuritualitare ac i*.'* ate penetrat subito Corpora & luo calore alterat, digerit, ferf ft Cr,nm disponit, Se purum ab impuro , subrise ä groll» 111 fi r d^g^g^&sequvstmr, & subtile purum libi artinrilat,& «\o r * 4 Abstantia transformat. Quia quamvis medicina fit mi- t\, t ^“utitate corpore alterando, est tamen multo major vir- gtofr ^ CO Vincit iplUM, non tamen plclrc aslirnilarc potest: quare Pot‘ft S ac terreas partes fortiter aereis commixtas separare nö : 6c ideo virtus medicinae diminuitur in projectione.
ta
Et
vir-
'"** v y »IHU3 ... ,
ls eti Uni,m ^ oc niaximum est secretum, quod medicina: c ^ns m in s ro ^‘ ct,onc potest niigcri , hon solum in quantitate Vet mc j. ,rd cli: >ni in virtute pectectionis Sc bonitatis: (I vidcli- fUn» p ICllln projiciatur super corpus debita proportione, & to~ sel Vat “ ni / u ( r >» ignem, & augeatur per Ilios gradus, & lacpmj enim v p fa 'l' uis congeletur,quousque stuat plusquam cera. 8se '"wm seb," oiediciiue digerente, öc calore movente, panlatim Olatur, q atur: Lc ad spiritualem naturam omnino transfor- Quaproptcr si in projectione in tantum medicina esset
V * debi-

;o8 De Labide /fus^'
■debilitata, quod ingressum amplius non haberet, ing^y.^dd datur,si primae pars medicinae sibi jungatur & coquatur, >o ^ & congelando quousque fluat. Quanto tamen mediem tus est minor, tanto temperatiorem ignem a principio k dus temporis necestärii convenit administrare. Si autem dicina prima & perfectilsima nihil remanliflet quod addatv^,^ ter inde agere oportebit : quod tamen summopere nraec®' est ab ingeniolo artifice, nc hoc sibi eveniat, eo quod lum 1 . £ , tum semel Iapidem composuifle, nec oportet ultra op»* rare. Quia omnino medicina absoluta philosophice in n» 11 ' 1 cil multiplicabilis. ■ $
Tcrtiur praeterea modus est; ut vult Rosarius, quod niedm. pars aliquanta sive elbae, fiverubca:, conjungatur lapidi sim . e curio novo, qui nunquam in opere fuerit, & ponatur in dig» liciis prius, & coquatur putrefaciendo, sublimando Sc fi* al r , donec totum sit oleum tinctum: tunc iterum habes lapidem 1 ^ sectum, Sc hoc fit in paucis diebus, Scminoi i dilpendio, wb° ^ periculo, Scroper caute (erva aliquid pro fermento, tam d c ‘ quamde rubeo. Et excusabit te liacc prudens consideratio a r.^ lioribus laboribus. Nam hoc idem velle videtur Raymundj tertia distinctione, ubi loquitur defermentatione in print'P'®.^ bri,& in Practica ejus arboris physicalis in capite fecundo, & a ttiarn apud intelligentes philosophos.
Recapitulatio totius operit, cum eonclufiottt figtllatiovis t litta.
Caput XXXIII. & ultimum.
T Otius operis summa, seu intentio nostra vel finalis sc°P 1 ^ alius non est, nisi nt fumatur lapis jam in capitulis ll0tl,s ’ ia <cum operis instantia assiduetur super ipsum industria siiblimationis primi gradus, ut penitus a corrumpente m ,lt Impuritate. Deinde fecundo cum ipso soluto sublimetur I additamentum, id est fermentum liilphurisalbi Sc,ubei, d°’ in ultimum modum siiblimationis, id est lubtiliationis Sc P u ). ‘ tfspervcniar, & ultimo volatile, id est fpiiitualc fiat. ergo tertio cum fixionis modo figatur, donec in ignis alpt> ,
quiescat. 1 Sed nondum completum est opus in albo, ut q ul
toeta dicit:
Xon tamen htrsinit, non eil ea meta talorum.
Quamvis in hoc uno meta praeparationis consistat (ut n 'ssj e Hebet) Ideo ultimo Sc quarto nxü volatile fiat, Sc iterum vo fixum per modii solutionis Sc siiblimationis toties reiterando ^ lutisoiem Sc congslati.oncm tjuOusque fluat plus quam ccr *’ rf t

t*rtt i
P H I t O S O P H I CQ.
Artiti* 11 C0m l^ emcnto bmifico & solifico certo
)0- Et hoc est
Ujj-j. -•'■•■»juvaiiv.iuv» nuuiivu --
q Ul , Uni praeparationis seu perfectionis complementum, & hic r a l >is "oster Philosophicus , sive naturale Si artificiale .Prcc P< r"r m ' operatur iu hoc mundo inferiori secreta natura:
«ilia . 4 ,ma <u pcr omne precium ac Regum opes, ineompara- ftoa ^ Ua: quidem probis & fidelibus tantum sunt revelata, siis autcm ntipiis, pusillanimis, ociosisquc hominibus vel tyran- (|, a ’I 111 sontra creatoris nostri voluntatem vitia colunt, Clui- cbatitatern negligijnt, virtutem supprimunt, ac studiosos y D [ji’ 1 ^ 8 perdunt. Esis ergo quatuor gradibus fublimationis, Miut u P ?r ' U! ienarratis, totum magisterium nostrum cumDei sc cu |^° perficitur. Qui sit beiredistus Si gloriosus in secula
» c o n c z. r s i o.
J^jUltide hoc lapide Benedicto libros ediderunt, & falsa v«. lijji tlS) fopbistica sinceris interseruerunt: & dum tam nobi ^ unam arte a pravis occultare studuerunt, quod omnibus dum- fitr,. f n<>11 "occant aliisque damua inserant, bonos quoque u cum malis in errores devios, ac dispendia innumera perlb- ^"or rerumque Lr temporis adduxerunt : quod uu»> tamen fi- h t el lc Autem clarilsime & patenter lapidis magisterium cx- ^ um est: nullus error positus, nulla salsitas juncta. Hicquip- s cir ° ni "« errores & salsitates elucidantur Si eliduntur. Verum iso portet - stnod hoc opus Beo omnium creatori, & Cltri- k Cr _ lnil,m redemtori solummodo dicatum est. Ideo qui id ha- "^birumintelligeie, qui intt llectum complere voluerit, secier* P I UTIurn b' 31 si > l ut * > deinde communi Si facrolanctx £l a J 11 * Pei utilitati. Quod fi nonfccetit, sciat cenislime alan- «c jmv tatc ' & Christi cunctorum vivotum. & mortuorum ver® it\ s Uo > l ‘dicc, se gravilsime puniendum & damnandum hic «e iu Utllr Q seculo. Stude ergo & diligenter optimis auctoribus «ov m4,c ' cum dies dici eructet verbum > liber librum aperiat, Se ” oct > indicet scientiam: tenta, experire sine toedio, pete, pul- Rt f lna gnum feryorem'patienti* !Sc caritatiä paulatim accin- acl summam magistcrij investigationem,Sc ad optatam per- le m , em . cu P is pervenire, dedenique in virtute talis esto qua-
ta m P to prie lapidem este concupiscis. Imperfectus es, ad debi - ^ymi ' c ‘ onem 2"^cla. Foetidus es 6c immundus, pui ga tc la- ti 1S f a ' s ' Sublimate moribus ac virtutibus: orna te & colora gra-. te 111 istat' mCnra 1! bns. Fac animam sublimem & caelestium coi,- p ÜS ‘ t ’ 0n ' subtilem ac angelicis ijnritibus conformem, utcor- ^otruDsh?’ Ut Vilem cwcrempostlt vivificare, dealbare, atque P l »ste St immortale, impalSbileque omnino, per Tefu,
v i <&-:&

jio De Lapic! jiyjfli
Christi domini nostri resurrectionem,effitfere,atque ut fX t p
visione tandem illuminata, & ineffabili luce perfusa, Co f P ^ demproprium, sed resuseitatum, aeternae gloriae splendore,- beo fulgore, illustrare valeat. Quoniam haec immortalis, jj ex occulto ayima: in corpus redundabit. Horum persect^ ^ formam Se figuram hic noster celebratifT lapis gerit, ac or 0 . Allegoriam praesens insinuat. Et hoc sit libri verum ? ,ji 3' tnm claulura fortius, & omni terreno signo terribilius. 1111 gis, ac honestiisimum.
ÄNIGMA DELLA 1’IETRA PHISICA P 1 Coi en?o Ventura Venctiano P.
N EU Intlta parte ptu calda dei mondoi Najc 7 psetra ttalbor ch' en fe rtnchtudo 'Virtu tnfintte, ehe hengon dal cielo : l)ett e Pantheora, bench' en \jfla ‘vile Tenutaßa da moltt ‘vana (fi saccea.
$oghon It Eletti, (fi o/ue ehe de natura Hanno l' altt/ecrett, extrarne d/angue Per artificio a null’ altro (econdo, pt per ehem cjja V’ e Mercurio (fi Jolfifo^
'Oro (fi Argento, non gta tjueidcl olgo Ma humor celefte caldo, ^ontuoß , totsuo terreo focule, fredd’&Jecco, x JEegart insterne con mirabtlmodo. *
Antmajptnto (fi torpo, tpuatro (fi <vno Qui con tldon dt Dio hont a (fi pactenga pattea tndufina ,fiuoco (fi tempo longo.
Pal sustans^a fin 1 ai te. a dal gio prefio Immondo corpo , (fifa chinra (fi lucente*
L’ arte dt nott ofeura , (fi rajsercna Quellt piufiate, fin che ben' (niti Leggier (fi graue fit ano' l raro (fi den fi oilgran marririo efltoftt di fyulcano :
S tefi’ Eljxirfichtama, (fi medicina ’ ognt leprojbsana (fi imperfeilo Metallo, (fi corpo humano d marauighi*
Questas a neco t' huom,to fa felice Contento (fi lieto'n JesteJso,e tranqutUo*
T>t (tirtu colmo e accesd chantade, jFm all’ vltimo dt degi' anni suo »- Onde dobbtam per sempre al g ran Monaft** Prtma casa (fi Motor deUa natura.
P.e fin dont dtvtnt, (fi dt queft amico q$
»

PfUlOSOPHICO.
J»
C«» 'viro asfettto, (js purtta di corti Rinder graue immort al,gloria & honore.
IO ANNES AURELIUS AUGU-
e\ Rill U S,
1 agite exemtam tenebris hanc cernite Lucem
ss^ 0rt ales,cacisque ‘vtu ••‘verute gressum » nc f M tantum Qs depetit te ‘vsrut >, / u m, auo'vulous iners fi notie ter artem
-•••im miscere manus furat, netura rerum fi* ‘iaiet, (f causa« adeo (peti ure latente te. J^oton tmpurte mantbussruudutor a^varut ^s‘ n gat,decoilor item : qutsquts've fabrili
q ft< valet, motits've etiam, cui perdita cordi ^ l ^ l,>ae rcator < be'vague, & didetue urbi
16 ' & incumbens telluri, ar’visquecctendss, y st' multa amrnoprafirttm Ö" magna minatur p, ’’1 ut fimttcs hac Vulgo querere /uett ^* H demala tantum > 'vel habendi prorsus amore, H sopiens,superos tnprtmis qut colat, Qf qui fsfccndti penttut causis modo gaudeat, huc fi ^fcrar, hanc tot/sfiletur Utribus artem. l* ,c comes harebstgra<vu exploratio rerum Tn**** na tura pafitm veshgtaJe/vans .
4^ mora J<>Usctres cursus remorata sequetur, jy ‘sura ohm flabilis patientiafinem :
/y 4 * labor, tngenuofque mo'vens indujlriagresfue aberit,‘vitreum que feretra«, scilicet unum IU ^ opus atque unam/ecum rem dfntqueducet
^ tpl* .. .. x x a, ff, m e t elf t 4 stP h t ioa t •» e U g t
7 a g**m iter, & lentoperSf«dens $mn*ap*jji* l n “uue miris oculos mentemq.\ repertu
p - - „
/) a rt < & aßiduum fallentfpeffata laborem, t’he'r ** arcan ‘ t tetios tellure recludet ‘"‘Uros, tgnotum argenttpondus & auri-
f : . J - r. S*,f.e InatdfMf*
P>Q s " ’ ..
°jum angelicae lapirntixungor cxicmo,
fini.» s nlac fi>nx finis, regalis glorix opus
si|.."" lls machina: hnis, regalis giona. -.
fii t0 ”'^ ncs scientias hujus mundi, arcanum Dei spiraculum, njnif ‘nilosophix , Regum gratia, vis dominorum, Propheta- Ip Cci[ | 0, > Philosophorum invidia, thcsutnisincomparabilis , '“J 1 iattitiae, fuga tristitiae, mater virtutum, humanae na- ^tn c r ' gUmi - Er ?° repellendi repellantur, A justi (ustificentur ‘ u?: Mea voxmitta salutans, fohim in tabernaculis jnsto-
V 4
tum

;ir I O A N« F R. M I R. A N D. . aV i.
rum audiatur. Ejiciendi ergo sunt mali peccatores, late"' 1 » ^ ti, prodigi, ne per ista secretorum secreta, delitiis affluente ■ pejora flagitia perpetranda excedant. st i.
Regnans regnabo, Lc regnum meum non habebit finem o • tus venientibus ad me, Lc percipientibus salubriter, ‘
constanter,
Certum estfrocul hinc arcere profanum. ^
Hoc donum Dei praeclarum nullus habere potest, nisi met ^ ejus purificet erga Deum ipsum maximum, mente lcili cct ste puro ac simpliciifitno.
JOAN. FR. MIRAND0LA5 £>OM. CONCORDI^EQUE COMlTp OPVS AVREVM DE AVRO TVM
jESTIMANDO, TUM CONFICIENDO» tum utendo, ad conjugem.
LIBER TR1MVS.
C A P u T I. ^
jtrnrM semper. a primordiis.
/erum tpfiusque incentionis initiofic aßt matum cePJ e " fu nationum, ut res eat eras meS ttretur.
V r u m, quod olim tanti factum, tantique nunc sim fieri cernimus , quamnam ob causam tam miam aestimatione fui ment ibus humanis ia ^ ll ^ 0) (,' > insertamque tenacius infixerit, mihi sirpe conl ' )1 jrn
■Venit m mentem , ut exactius disputando cognoscere: hmc id, videbam tanta cura, & tam supei vacanea quaeri solem, l,t ut rito priscis ab auctoribus latinae linguae nomen traxiflt ab avertendis mentib. hominti, tantoq; studio quaesitü cu ^° T)L -n ut jure dederit ansam Graecis plane suspicandi deductum un* th wjehv quod scilicet piae caeteris custodiretur,ind c q ; v j.
ii vocabulum efficeretur. Rart.e alia cum utile fortastis aUf s U j p 0 la deri postes,nullo vero modp necessarium suapte natura ,R ■ mortalium conspiratione progrediebatur animus ultra pe"^ dys, videlicet habend* veritatis. Atqj imprimis recordabatur per non fuisse praefectum aurum caeteris, non metallis m0 -^f a , alsis externis omnibus consensu nationum : nam vel 5*P r V,* Vel. tacita seculorum omnium conspiratio. ut aliis «jfciintur externa praeponendum ipsuqaarbitrarcr» roihiom" ’

»k, De Auro, Lib. I. _ zr;
P^h'adcbatur , nulla cnnn inter primordia conditi hominis & literarum mopumcnris antujuistmiis «La- d c f l c ^ »«ne auro permulta secula vitam homine* agitalse ncc 8u n ,- c>"> scripserint paulo ante Trojana tempora inventu^ l C fi Wa ° Laco: & argentum ab siido Scythiae Rege , & qui retp- c| Ui y a . Cce Ptum Thoanti Eaclique, & Erichthonio', & qui Spli.Sc t ? s ul sano,& qgi etiam Chryso, cujus opinionis fuit Hippocra- Spj c ‘J lls inventore rav x>£ v<r ' ov > Itvc est aurum cognominatum. Iliis' a 'b t l UOc l uc proditum memorix, aurum in ulum non habest; ^""ropa, nniltoque minus conflaturam ejus ante Phceni- «b *** sempora. Quid ? quod auctis etiam Grcfcorum florentur, rebus tantaim auri non potuifle tota Grxcia corradi (rata^ t lcilcus ) ut inaurati caput postet Apollinis Amyclci: Tao* ( Ul , r ' |Uc tari taten ejns.simu! Si caritatem apud Philippum regem \ u ) a ,ut bene (ibi actum duceret aurea phyala, & ea quidem pai- üt Cr s° t,n ,quam St liib cervicali reconderet, si vera monumentis li^' ^n rnandav it 'Duris Samius, quem Philippi morem summ* '* ntiror adseriptum a Plinio,cum in aureum Philippi po.cu- 0 V ' hcm " r! Abfuerat tantum Grxcis, ut id metalli cole- c 0 ’etiam legibus uti vetuerint. Illud ex historiis plane We ) Umi c ^>*‘ nc aureis argenteisque nummis & stetisse, & cre- ^ i ace dxmpna; procubi#<e, £c comiiflc, cum subLylhndr« - u “‘as captis Athenis aureas admisisset. Accedebat Plato,
suis
m
legibus prohibuit aurum ab ullo privato poilidcri:
5 iji 1Ti C 'p Cr n etiam de argento promulgaverat. Occurrebat illius tju e 0 ‘ 0l 'taflis rarissimum quondam in Grxcia fuisse argenti at- trip 4* "sum, solisque in templis id videri solitum. Nec nisi in Qcefid llS & imagunculis, quas primum Lydix Reges Gyges,6c
Vtoi'f o • u * L
, Us > deindp Siculi Tyranni posuissent. Mox Phocensibus Vtilp '° S P°l ,u lantibus id metalli per Grxciam quoque modo lii(T co ?P 1 sl<-‘- Nec non ad auri mimifiidam «{limationem il- ij. ‘"'Ili succurrebat,quod apud Hebrxps in ejus copia metalli sit xs,auro prxstantius; modo retulerit vera Jolephus ia
b?V m ° Sc in undecimo antiquitatum.
5hsse s" 1 '"""flatum esse historiis ipso in Italia castris suis interdi- ninu ^Partacum ,kc quis aurum haberet, aut amentum. Et pofl; Afij.. 11 /' 3 tot scculorum curricula perseverasse apud nonnullas Iulo • ^ss'ca: gentes, ut alix parvo duxerint aurum, aliaepro ni - 4 e Ctu "" habuerint, ac in India, qux putatur auri feracissima, si "on'fP J (T C quam vicit Alexander Macedo, faciamus mentionem, cepi “ - aurum - ex ejus rerum gestarum Grxcis scriptoribus ac-
iphnn ’ tarncti ' flnepta Bcrsidc tantum auri nactum regem 5'flta fLq/’fl fllnd.convchendum vix fuerint fatis mulorum tri- "ha. Colligamus igitur convenisse quidem mortales, u^
Y J aurum
Veniebat etiam ad me-

?J 4
I O A N. F R. Mirand.
co»'
aurum nimio plus aestimarem, cur autem convenerint 001 . ^ stare, nec ratum femper statumque fuisse, ut omnibus in un ' )[1V sum nationibus placuerit am um menliiram este rerum c ? er3
Caput II.
,Ut*“
vul f
it»-
nt £
or*" 11 ' » 0 ' itr
Quod non tanti utfit ducendum fit murum ex utt de ret natura petita.
M inimi vero ducebam argumentum , quo persuadere
hominibus quidam simt adnixi: Plurimum este ustn 01 _
libus aurum. Nam contra ipse ferrum objiciebam, st°e st 11 . s; Agriculturaconiistit,ars non minus ncccstaria,quam colin !- Jjicc Atque ut ait Xenophon omnium artium mater, & nutrix» c j t . /Tdificatoria fatis extruitur, nec Nautica plane custoditur» u tam Militarem, qua: tametst nocet quibusdam, non tamen bqs: suffragabatur statim nobis hemistichion illud serrPst"^ centius aurum,atque dictum aliud non absimile : auro tcr> u ter bella gratius. o|lV j.
Proximumque huic accedebat id elogij,proscissum este c ^ tiis aurum ab optimis quibusque, & ad pernitiem vitae rep * 1 Subinde quoque recordabat & miratam olim vetustnteM- dignatam (imul: quod prius tenuerit aurum, cum id elu‘h teretur-sub Mida:fabula; cui nihil omnino solidae opis acl 0 , congesta moles auri pr«stitisset, ♦ferro usus in rebus conH 111 ^ dis pollens causa non luerit auri tantopere aestimandi ,euu' ‘ ^ quistimi Reges,non aurum & argentum, (cd *splane stst 11,11 ,^11 cujus rei ferunt inventorem Saturnii, a quo sit etiam nunenf » 1 aerarium,quod Caecilio Cypriano placuit,quamquam ferib »"’ 1 fi lignandae monetae principem fuisse Janum Saturni hofpiicm,qui navim, qua vectus ille fuerat, nummis n’ 1 ! 1 ''J..,,. Apud Romanos quoque primum xri fuit inusta nota, d c,n yjy gento,& aliquot post annos auro ; quandoquidem pivH lllS ^ B . manorum (eptem Regum Servius inullit aeri notam; pi 011115 lulunt fabius argento; mox & aurum quoque lignaturo-
Caput UI. ,
Quod afi itnatioprace/lens auri nonpendeat ex n>ed ,c
Q Uac vero de medica facultate sumebantur a me, c0 ”! I .‘ ;J j $c ipsum Epicheretnata quaepiam communia, & ex l ® 1 0 ,
ex ope temperamenti corporei.de longinquo ducta» p>° "'^Jciti que cx eadem facultate desumebantur contraria, qiiandost 1 p ex aggestis aureis nummis illa laetitia est tantisper,dum 111 rnurn divitis,posse alia qua: (ibi placeant nummorum eross^ r0 - comparari,sed imaginationis & cogitationis, A 01011 'jjctita' prium est,non temperaturae corporea:, quo de crasta que mate rja dissultat huc accedit, quod multa sint quae 1 ^

'°fporu :
Di Auro, Lib. I.
m
^ v ;.temperationi prodesse dicunt magis, atque etiam a
y .'aicisautiquioiibus laudata magis ad vitam rcfocillandam. Sc i_ res c °ntmode sufficiendas, quorum facilius multo , minoriquc ^ J^ndio compotes efficimur ; Neque enim ulla metalla *‘r’u n t,ut est apud. peripatetice! antiquiores receptum. e H u eunt enim concoqui ßc,ut m carnem Certantur (ß f.tn.
Quod Si comprobatum est experimentis eorum , qui in r Qrimi turbinibus,& regionum vastitate perculsi, subterraneis £ pecubus occulentes fele .nummos aureos complicatos instar , ta P°ti j demiserunt in ventrem, mox eos suo pondere, suoque "te comperemnr.
t)U H ffirte deperiit absumtumque fuit innato calore, id ds Cm P arum > alioqui optimum extitisset vita; remedium Ju- 1S , dum Hierosolyma obsideretur, ad Titum Cselarenr confusi utibus, si aurum concoqueretur, lic ut nutriret deglutientes, ^utque non fuissent ab avariffimis Astyriis & Arabibus diflecti, au Uim quod ante demiserant in ventrem eorum de visceribus b ra ’ c, enr,quorum tam ingens numerus,ut una nocte duobus "minurn millibus sint intestina concisa, cujus rei auctor est Jose - t ^ ' Confirmator Egcsippus.
^‘tlprts igitur illis in ventriculo condebantur aurei nummi,tar»- Oiffr'” arta ' non sumebantur ad famem tolerandam,quoniara inst 1 *' 1 lam str totum corpus, & modificati fuissent exterorum n c a , r iliorum. Quid ? quod nec odore quoque mulcet aurum, bii a P ore s° vet cos vapores,qui de humanis tolluntur corpori- s >a medicis spiritus nuncupati, quin etiam ingrato sunt sapore ^11, omnia, Lc odore sulphureo, atque ideo non possunt qua* s omodonen eheste iis, qui xgre decumhum,tantum abest,ut ^/-'Untern ammäsuodclinimcmo retineant. Extat Magni Albem t jv. tc ntia generatim lata,sapores & odores omnium metallorum ■ Quoquo modo fetidos, tametsi m minimum odoris, ita mir “Bum insit fetoris in auro,propter coalitam sulphuris in tempe- an °ne ipsius eximiam subtilitatem: siint autem, quas & olfactu s °lum,sed gustu magis opitulentur fanis seque, Sc argrotis.ac ln °ri quam aurum precio veneant, Cum vero fese ingereret ^'‘nioriat,Plinium feripsisle quondam vulneratis aurum applicari, n “nantibus contra veneficia, ui minu* nocerent, aliis quoque """“His apem ferre; Non excidebat etiam memoria plurcs ab t ac ni Plinio ( si magno ille prafiudicio nobis esse quiret,) vitupe- ‘7^.m quam laudationes esse perscriptas; Nec non illum er, , e fartis auro virus quoddam incsse,eamque inprimis ab ° Ptoditan ' ' • - ^ ' '
di
-ici > am rcc0 ‘dabar clausulam, cui enim fodiendi causa me- Ueriw' t l u ? 6 non excludit aurum postea aliorum certe,ut ci mos r Kus.id factum est auctor iiatc.
Cita

;i6 IoA'H- Fr. Mirawb." x tfßi-
Citat enim Varronem,cujus tarnen setatis vir, & in nreai tcria praecipuus. Dipicondes nullius ex auro med , c ,ll - t ' ^ experimenta. Dixi artate Varronis Discoridem vixiste, eo’ j
nem secutus opinionem ,&i Suidai monumenta, etsi sc>° malunt aetate Plini) smile Dioseondem,propter Lienij Bau 1 p
tionem/ed vellem eos animadvertisle, vixissequoqueDt° jj dtm Arrij tempore,cui dicat volumen de simplici medicin®’ •
dico non ejus,quem de aspiratione Catullus irridet: »ce e) 11 nostrae religionis hostis acerrimus, bl.ilphennns in Christ 11111 minum pcrvicaciflimc jecit,sed ejus qui Alexandrinus pantci & Augusto Cajian post partam victoriam de Antonio & .
patra magno est habitus honore,sed sive antiquior Plinio D' 0 • rides, si ve aequalis, parum videtur referre. Varro certe triu 1 ^ rali proscriptione consurttus est,& siib Antonio triumviro 0° ^ ipse Diolco.rides.a quo deinceps Graecia, Latium, Baibaria>m c ^, cam materiam accepit, atque id quidem priori damus op 111 ’ £ posteriori vero, quod apud Plinium Diofcoridis est mentio , antiquioris,sive pfoximi,sivemavissequalis. ,j t
Hic sane Dioscorides cujus visseculi vir suerit, multa tra 1
propriis capitibus argenti vtvi, aeris,ferri, plumbi medicam e ^ non auri: Atque ejus ctiain vix incminitinhpdrargyi'o> ca de t-^ Ia,quod si haustum fuerit, nocucritque.ei malo auri ramenta 1 ^ ^urrant,atque hoc inter tractandum medicam materiam > ^ _ vero dislerir de venenis aconito dicit repugnare merum w st- r pandens aurum sit extinctnm,at hoc non illi proprium dicit. 1 communem esse medelam argento ferro ferrique (coria: > l l «antundem polleant, idque Paulus sfigineta recipit differt 11 * ■venenis. Galenus longe junior Dioscoridc, neque de po f £ 3 simplicium medicamentorum disserens, neque de compo*’ 111 ^ ipsorum, auri meminit, quantum ipse meminerim: Nec'g 11 Nicandrum Colophonium cecinisse in Aiexipharmacis all ^j, vel argentum prodesse, nam live quod Poeta fuerit, sive t l u ” ulT) Dioscoridc, & Galeno, tanti fastus non sit, utejustestimo n hac in causa pro legitimo citaretur, sive quod argentum |
awum,wiiifcccrt scribjt valere,parum videtur habere ^ j
menti; Nam signat turbidum effici liquorem mctallo» c,,nd . que potari: sed ego tamen non abnuerim aurum medicam ^ S obtinere ; sed quantula quaeso portio reperietur si confer® 111 ; innumerabilibus rebus,quibus inest potestas medendi,abigen )’ :
venena? par sit dc argento, judicum. Quod si nec medicae <?pem facultati,nqc voluptati confert: Un3e quaeso illa cotm ilis tot vasorum sive aureorum, sive argenteorum conqmu»!^ trat labores aggestio ? Videtur enim mensa argenteis saltem v* ^ iffjjsufta delignari nobilitas : At Vitruvius i« octavo libro, ^

h u . ^ Dfc Aüro 1,ib. I. JI 7
'Hess — CnS,a ^ talrem cum meminisset, ostendissetque plumbo jj .. vitium,proptereaque fistulis ejus aquas infici,planesubjun- '«porem argenteum (olere vitari: Cum ij qui extructas habe- t argcnteoium vasorum mensas, tamen propter sipoiis inte- fL , atCm fictilibus uti consucsscnr ; Quibus certe consentiunt Usu "oib.e tempestatis principes, qui posthabitis ad mensirun* 1 0 111 at genteis,& crateribus & patinis, praeoptant (ibi ad fercu- j) 0( Utn nilm dicicm fictilia vasa cx Indu , Aethiopia, Aigypto com- , * ata > qua; (i defuerint, prusiaca malint ex Bythima convecta, tini C ” non hntfigulis nati genitoribus, ut ille de Agathocle ce- ,.j r j’ e l u ' propterea Samia vasa praetulei it argenteis. Jamtrium- Hqj llt0nuiS > qui auctore Mesilla in omnibus obscenis desideriis j ? .dftebatur nisi auro,saporem auri non concupiistc proditur,rc- n ' c sutemvideturTropeja Neronis, qu* (oleas ex auro suis (, ts slru pedibus nobilioribus induit. Non ignoto medicos Ara- Undasse literis , aurum quamquam non nutrit, mulcere ta- ( ati n Ocu '* os . Addo ego & imaginariam vim ratione explicata; Od 11 nc Igitur faciendum, ut metiatur omnia ? cordis trcrtrotl "t ferre q UO q UO modo credam naturali usus ratione ? neque
H ‘ m c °nscquitur, ut antea dicebamus, ut ftustra videantur illa a Nicandri.
Caput IV.
potabili *ttro non pendere prdeipU*'» ipßtH
H mei,iUt nobilitatem.
ego non decernendo, sed disputando perstrinxerim i l 0|) j ‘Nando Sc potabili auro dicuntur uti quidam ad omnes tol- tu^ aSa? gritudines & sinitateni tuendam, atque ad vitam, quan- a C ' >Ct - v ‘ res tiatui ae licet, prorogandam. £go vero ut id non I,. l ' cr Uo, sic astcrucrim, poste id ipsiim ab iiS,qui contradicendi j , 1 Na pollen,,controversiam duci; forte dicem constare littis tlu Cos * c l u ' propinant aurum, id quidem proprie non potari,sed ^ P°ttionem subtiliorem purioremque conjunctas essenti* tt'patione signatam.
Nnl f et r m su P« ipsi quinta essentia corporum fupcnorlrm, curri O “'«bella pugnata inter maximos philolophne duces quo- »ion *"“«** adhuc confligant. a quo nam steterit Victoria, certe jw k^tiuntur Platonici » Öc Pcripatcticxfcholx, cujusprinci* ton,. °ptai(e potius illam quintam naturam quam probasse qüjn'i ! nt > nec sine admissis quinque suppositionibus quic- ttde t ' a “ cic virium,<5c cteloiiiquicnt ea non conceditur,con- tx mcll r n 5 " s *qmfe sub coelo sunt de elementis coalita. Nam sive siy c c, “ Vc ex (ulphure,& hydrargyro, (ive ex aqua stillati meti» 4 r 'aquagltunsecreta,(cu mavis ex nvbMimv quodam
genere

$l8 10 AN. ERt MIRANDI jj c ,
genere chalcanthi,per multos duces attrnitati, potabile _ f germtauium, subtiliorem indc vim detrahi fatebuntur; Qili! 1 ' , tstentiam detrahi non aflehtientur, quam fi corrogare j f3 . rint ex effectibus elementariis , quas in ca hon reperili p'® 1 fIJl bunt,pra;sto erit responsum ,ut contendant illos a PF? , ' r l°-' nl i' pro re suggerere, concursibus quoque causarum diversis, & 1 s num conflatis atque refractis tribuent effectus, quos äi promere queant: Deinde si gratis id condonent Pcripatett^^ quomodo alteri eorum dogmati non obmmeiaveiint > >“ c
Io An. Fr» Mirandi
metallis animalia non vivere ? Verum ut rixantibus ititer
fiihC'
dicis finiendam litem relinquant, site afferent qualcumquc ^ nes ad hanc diem perpenderint potabilis auri faciendi; caS dem ad aurum per sie bibendum non pertingere: 1 iqt' et ab cis (olere deduci aurum in cinerem, seu calcem dicere ma rint:quod multis sit modis,adeo ut reducere in pristinam t° 1,rl '^ s , si forte libuerit,aut nullo id modo postis, aut aegre,si quidem a ^ cesttthumor , quem si funditus dempseris, aurum fuffiu 1 *' 1 - ^ Aristotelis,Theophrastique decretum,metallis omnibus sic 1,lC ^ liquorem,ut eo constituatur ipfot um natura,&a natura lap 1 “ aperte dirimatur. . y.
Igitur adjicient ipsi,non bibetur aurum, sied ejus rei,qu* ‘ ul " j, rnm,portio liquore distbluta extraneo,cui potestas insit inter ,T> j liendam.attcmiandamque auri calcem,quidpiam excerpere, st 1 ^ bibi postit, sicut et iam in gemmis pollicentur, quas bibi P r °^|j S non poste,nemo est qui nesciat, quod si dixerint defensore 5 > etiam modis aurum liquelccre, non inficias quod lvetintoPl^. gnato res, (ed afleruerint id fieri vel aquis confiimptricib» 5 ’ 5 f dente sale varij generis,vel succis mordacibus, ita ut vis in ' cr ‘' 0 ,
iuri natura in (ese mentionem habeas,ca non erit apta M>n ^ ni, quemadmodum ante deductum est ex peripatetico. “ ^
mixta loquaus natura, ca etiam ipsi dicent sie judice non c f trCl5 rnm: constat enim propinari liquorem, qui guttatim cx ^ s . Vasis fluxerit > dum ignis calore vapores in sublime c ' e Jt * jjct- tuntur in aquam, & alia miscet i,qua: de reliqua petuntur ni ^ ^ nae facultate: id veto si vel aurum sit, vel gemmas non ii dicentur excrementa bibere, qui bibunt vinum c 1 “ 1 ' cto i solo excrementorum varia congerie ad id muneris ping uC ‘ j Egi causam eotum.qui autumpotabile vellent dispendeie, 1 gi ego quidem colligere maluerim, & optarim egregie P° , ^y.
ftn corporis aliorumquesalubritatem, pracipue cum iati ^ stet Antonium chirurgum nostrum, superioribus annis
auro,tollaturque desita (ede, quam ei fuerat inde contendere qtiicquatn non acquirere illuni constituatur humana: fovenda: naturae sincerius

De Auro. Lib. 1. ;r>»
(3[j ..** foro Cornelij ptliili morientcm paucis diebus ab ipsa tjjj '“traiti sanitati pristinae restituisti:,solo potabili auro, quod & s ÜS ( ,atlu * Nicolai, cujus mentio fiet libro tertio, confecc* Nih d ' lma ’ c l M dc te mihi sermo suturus amplior in cisvolu- in Us - quae inscripsi de venenorum remediis, & adhuc sub P rcniu >ttur. Sed sit collectum aurum, sit etiam potui tj S . n a d lalubritatcm, fovtastis inde manaverit tanta nobili- t'm s n »tanta conquirendi ejus fames & rabies? Cum libra una E'Oii ,CCa ^' soluta in humorem, vel uni non Regi modo, (cd re- Vtni* U ' cdt -'n queat, & inter mille mortalium Miriadas vix in* il| 0 S ^ Uln decin] viros, qui aurum potabile quierant, & inter fitit Vl *duo sunt qui potionis aure* conficiendas fcij.gnanque
n C A P U T V.
^ *urt purttM (S diuturnitas proprie, non fit caufit
1 ^ utfiat ab hommtbm tanti.
tu”'puritas auro praecipuam auctoritatem conciliasse credi* $t t j ,C0 S‘ , crnu s hac in re fubesse fallaciam .siquidem St lordet, C^^hrinus forte quam extera metalla,sed tingit tamen & fot e ttS "tquinat propter sulphur,quod non ei lolum quali*
to stv j lscct u r ,sed ipsa substantia, uti prodidit Albertus literis,Se experientia, proindeque fortassis iEgyptiis Hermes c sidphuris aurum exprellit. Num quxfo vitri quam auri «c ‘fuvitas ? ut hinc princeps ille Romanus formidaverit Phrm C ^.‘ Poslct.ut coeperat, Lc malleum sustinere perseverasset, Rt i« 5Cr 'P c ‘ ct auro partes, Sc omnibus metallis viam prxdude*
. htercimoniis.
tl >Qtp dm , tUl ‘ lltas ‘ius celebratur , sed succurrat menti diutur- liiY, S Cl k lapides, St majore habitos precio, qui nec sentiunt s 0rd ^ec ignem, nec ulla omnino contrahunt recrementa,nec ri S a bllSh 'a'culaiu contrectatores, qux nequeunt evitari si trive- b(j C l!Uus: At funditur aurum , non funduntur lapides, num metallis commune? quxcumpioptereainufum S«an nWU,m ,uei int recepta , ut sint in commutandis rebus tan* Va dim°nia, postpositumque aunun hac in te fuerit olim f c „ ti |- ai .Sento, videtur id ipsius detrahere gratia:, St dettahe- tflTe latl ' Novimus enim quod ante (ubindicamus relatum literarum, xs Romae primum a Servio Rege fi* «!!t c Py . ,> Lc Pop. Rom. ne argento quidem signato ulimi, ^n iln J lr ' n laellum.post annos circita iexccntos ab urbe condita. Lc auv 0 °£ U ,‘ dc, ? llu l 3 Fabio confide indita est ei metallo nota.moX ^S'hi ct • ** a "">s plnsfexagmta, populus id»m victx Car* erisque natiombus imperavitr ui pendcrant argentea
tributa,

^0
IoAn'. Fr, Mirandi , l ; j0 ;
tributa,non aurea, ut non solum diuturnitas metalli ;seu c ) • sus in causa esse nequeat; cum & aes signatum, & signat 1 ^ ^ gontum diuturniora etiam sint habita penes externas nati° n ’ ^ transalpini Galli communi argenti nomine pecuniam hp'V ij; expresserunt, ä principe philosophorum Diatone minus au 1 tam,quippe qui legem tulit ei, quam instituebat, civitati , nc P;
ntrrrMir nummis. rnlihn« nt- ^
rii gentibus,ne in congregandis aureis ) & argenteis inlamret. »
" . “ uruita.&muylc,*
que hinc fortassis ä Lyrico caritatum est auruiii tni materia mali.
tantum abfuit, ut aurora; colorem, unde quibusdam
juum cu, nun cuc iiinu. ruere cv cjm aurum au igut 1"" fyott' «detrimentum rati sint, Aristotelis in tertio meteororum au^
täte nixi, qua: quidem auctoritas, aut non solida est,aut h° ,
percepta,convincitur enim experimentis, suum minui aUl0 Ljifc dus igne vehementi maximeque diuturno. Proditum ss' . 1 j literis,& aetate nostra comprobatum est,aurum evanescere i» b j positum quodam permixto pulvere quo »0» urbani , rußtet, atque eorum muliercula possunt abundare) co j| j y il l' tum item parva re in hominum usu piatcipucvci sata detra^ ^ vum colorem auro, net unquam reddi posse, ubi fenis , 1 «ctum est, manente colore aureo apud cum pulverem, f u,u u - Jt ctu rutilus ab illo fulgor abscessit. Quo d vero late dilate texatur in telas aurum hoc illi dl cum argento commune. t
s
%
%
*trj
At'
Cxpui- VI.
jhelgorem non esse tn causa ut aurum precio rtbtu ali* antecellat Jsiite quia afletlei ocuiotjt'ie quia no n
do/orAtur is dilatetur. >
QEd oblectat inqtiient oculos auri color suavis. Irinius n j|j r ^vithoc.öc illi argentum antetulit fulgore«, qui sit diei »n’' .
argentum antetulit fulgore«, qui... — ^ slU Cc militaribus signis,quoniam longius emicet familiarior. ^ arirnm similitudine lyderum, citeris praelatum metallis al , ^ uSj tur.cum & in gemmis, aliisque rebus color ille non sit pr* cl P ^
.. > .» 1 —". • .. C [C 0 ‘
ruiti nuncupari cocpistc.pncferret omnibus, cur autem 10 distet in causa fuisse nomenclaturam, cum rescire facile P° U jj C C' non displicuisse bonis auctoribus, ä Sabinorum lingua, q 11 ' jp c , bant, ausum, una permutata litera translatum vocabulum * U1 ^ Utcumque fuerit, oculos Pliisij plus auro delectabat arg** 1 ^,,, qua in re si quod scripsit,sentiebat, improbari non potest,st“ af j suram plane perpestus est, cum prodidit aurum pondere f u P r( j a plumbo: reclamant enim posteritatis experimenta: d“ m iilItl minimum auri deperire usu censuit, meminisse poterit c * l 8 ‘j° 11 jnl' attritu,& aureum consumi nummum,& annulum > & st 11 , J. p at> muni est,non esse nihil. Fuere & qui aurum ab igne null 11 „f,
%
sto.
«ii,
<hs
tn
»n,
au t
«iit
'stst
■*d
I»
ai
stij
*bi
bi,
tt
S-
Vc
f,
fp:
»i,
l*
v,
bi
tc
tc
h t
s

De Auro. Lib. I.
n' ° e on 8 ms cva gcr, quicquam non rcperi, quod sic solidi > 5 t jo ltcrctur »ur inde fralicre pollent gentes desiderii sili validas Juj, Cs U' auro tantopere xstimando, idque tam avida siti per- Vi ° ’ ut ‘l'udam propterea lernet in excavatos montes in- t Cos T «onnulli scie in profimdissimo? specus,quos appellant pu- j>e r ’ '■Ruttcrcnt, alij ex fluminibus ramenta ejus colligere fata- 3^ ^jaJcxtKBuw Indix plagas, vel perexustatn tolibus <h s r lc r litotis oram, vel per Zephyrum in auroram ad antipo- V iVlgate n tll1 cc id quidem ut vel aurum obrizum, Grxco b 0ra . Ut ° r Vocabulo,pararent sibi,vel colophonem quondam ela- ^>ic"m' Vcluti nunc solet Lutetia: Pariliorum, sed rude corpus ' i " a mque materiam,proinde non temere invenies quid no* tan ta p Vl d° cujusque rei natura; cognoscenda: farisf eiat: unde tftp ltc )us habendi cupido »eum non tanti sit ejus uius, quanti , quo jam hominum maxima pars humana omnia dri »otutinam non divina sub eadem mensura dausiflet.
CapuT VII.
Q* e d «uri prac/pua nobtUtat non pendeat tX sncris Uteri*.
diut Amationis precium dc sacris literis pendebit, nec fj C)( Urn 'tas: nam etsi divinitus in cis mandatum legimus,mul- tju c 3ur ° puto fieri debere ad Judaici templi cultum, folemnes- are . m °uias; item quod sic cantatum a Propheta novimus t V, J Cl de auro Arabix;memmi(Tc tamen debemus eorum,qu^ tUc)i u J°ifphi testimonio signavimus, hoc est aliquod xs auro biOf! S , c >cx quo inter Davidis manubias in vento scripsit Salo* tsd,.''' 1 ' 1 ' templofccifsevas,'quodmare magnum appellaretur. Cerdo Xcrxis cempestate custodibus pecuniarum cx genere sa- L. K|i tUm restituisse vasa xrea.qux penderent duodecim talenta, V tla llT| arentur auro meliora. Debemus etiam novillc mysticis Wn > ' ni * >us aur0 sapientiam sceris literis significari, argento clo- ‘plen^r 1 ' mtclligentiaequc lumen comparatum auro eo esse **'%!»• ' stuo minus terream faeculentiam admiserit, instar an-
hri, m Arabia solere nasci mandatum est literis, fuapte natura ’ n ullo ignis usu, propterenque vocatum apyron , ut est a W 0ro proditum memorix. Hatcsintadprxfens delibata,»r ea est Deus bonitate quod sese.testante Chrylosto- w"“ 1 '* ad humanam infirmitatem multis in rebus,qnx ad Ceris a,, r st s S Scmium usus pertinebant ? Quid > quod eisdem ex Iri rejeLfam Sc improbatam deptxbendas xstimatio- ^Nru^A O^'sm Prophetam aurum suum fecerunt sibi Idola, A P 0 stolus aurfi atq; argentum nuncupavit corniptibi* J‘ cohus aurum scripsit xruginem contraxisse,ut propterea Vtl ' -- X jure
I

jn Io an. Fr. Mir anu- . . in ; n ii>
jure id non mediocrem debeat admirationem parere 10 _d> eorum, qui atqui sint rerum aestimatores, undenam t J » • a ,i( piditas,cuin suapte natura aut nulla sit ejus utilitas,aut pa' certe non magna,quando & aliis rebus ea,qua: astri liinf, 1 ” . j-„. tur communia,& a multis,quas aurum metitur, re bus eg rc s perctur.
C a p u r VIII.
Quod auri nobilita« non pendtat ex concitiand*
gejlanti grana. ^
E Nimvero quis tam hebes,ut credat auri conquisitores <] ^ viste gestatione illius sibi gratiam conciliari: relatum cflU £( . monumentis,(ed inanibus, ex auro quod non esset ignem e r^, tum,confici (olere unguentum,cujus uliis gratiam magorum ,.
r . , U l __r II- ..... l-irmtlO^
ttf-
fu comparet iis,qui hcliochryso herba coronarentur; latstst^ ut mihi quidem videtur auri, non gestatione conciliari g | A
alia
uist
let,invidia vero conflari ob aggestos nummorum aureoi •••- (t mulos,tantum abest ut amor Se benevolentia propaget!»- „j
hasc,quisnam mortalium magicis vanitatibus adstipulatur Xjj sciat unguentum illud aureum conficere, ut sciens ejus a sit: quotuscunque vel ex antiquitate, vel ex nostra ataltN^. ptei eam causam qtuent aurum,tum fi quaerat,quemnam re P hrliochiyso coronatum herba,& unguentatum apyr° n j ‘ „i gratiam per populos, Sc per aulas regias emendicare ? D» d fligitur tanta increvit cupiditas auri, ut nulla evidenti caU ' a c , S pulsi homines, praiter quam quod ita inter eos tacita q 11,1 “' 1 - minus necefläria,& utinam non perniciosa conspiratione nent,aurwti ipsum rebus omnibus exteris anteponant
eo»'
nec
eo»'
UlC
tenti vel Ipecubus Dalmaticis vel Callaicis antris fluei»»"^ ^ gurgitum aureis arenis, nec cis etiam navigationibus q»* „ e (
«lique Salomonis tempestate petebatur aurum, Curari! >P» artem fieri: domiqitc tot labore* pro auro (actitio (ape »° j*, jq; eioresaut lev iores quam pro nativo navigationes & bed** 1 1 susceperit: videmus enim plerolque non manibus tnod° j; operam, ut per res metallicas igne adlcito parent ain u,C‘ ^^4 eöpositioncs innumeras conquirere,Vel singularia so utal / Philolhphorst.ut auriferos pulvereS,lapidesvc confit» 1 »!’ 1 i(jt , vulgus ioqaitur, sint minerales, dici latine metallici de ^ live vcgcral >:les, hoc est ex herbis At stirpibus, (iveanim 1 c est ex animantibus educti,sive mixti ex duobus vcltub u conflati ex re eommnui vel aerea , vel terrea: unde & » f f i' stirpes, & animalia duxerunt originem. Audivi en» vivosadhueveii.in hominem,qui (e jactaverit ejus altl q-(]e, llt octingenta volumina: praterea Ichedas innumeras extu ^ [!t .

S(j t . . De Auro Lib. I.
tiir '^ Inta ^?kcm millia compositionum numerus protendere- Cor ’ Ceitc no» ut conciliaret libi gratiam ejus gestatione,sed ut
libi placerent, compos.votorum fieret,tart-
auri apud mortales industria,tam vel nulla causa,vel sci / s P ra:tcr miserorum mortalium niTdum tacituinquc con-
*OAN
FR. PICI MIR. D. CON-
Cordis, q. comitis de avro
AD VXOREM.
Liber Secundus.
C A P. I.
OfitD Af'Rf'M, ET QriÜ ARGENTUM,
.e Itemq, de artis qua fit aurum Komme.
IT A c t e n u s dstputatum sit de auro cestimando, nunc T' I de arte, qua confici postit disterendum est, solet enim ^ versari inter doctos indoctosque fieri poßtr an note q u pofitt quaestio,eaquemultis foeda disceptationibus, adi t u ‘ s P r ° Viribus tollendas, vel utcumque sedandas generatim, &on ^ ' n .^versum, non per partes atque minutias utilitas mc bi s "^diocris invitavit: interest enim hominum R.P. ne in amat,^ 0 * ' e ‘ s ’ n rc ^ us pertractandis, qüx & sint communes, 6c ^,^^0>finium ora verIentur. ,Primum 'iero nomen,subinde »r/- tj t | ’ß’demumpoteßarem artis indicabimus, per varias facul- fq c j ‘serari* scliolas, longe latcque versatam. Ars igitur auri 'Mi Chrysopctia Grarcis dicta, latinis eodem est ctiant nurt- t nP at » Vocabulo .mutando vero metalla in universum, Chemia Appellata Grtecis.quos plurimum scquuti Arabas Alchcmtam ° ca ycrunt. Definierunt autem Graeci Chemiam , utsiteaprae- tast 3 ** 0 ^ ac ' cn d> auri,atque argenti. Nam quanquam Sc alia rne- qV a Per eam fiunt,a nobilioribus tamen atque prxeipuis nomen so t “n it ’ ita ut etiam argyropeeia, & Chryfopceia postea dicere- Putarunt quidam a succis Chemiam nominandam, quibus ■qß Iolaus Barbarus videtur assentiri, sed verius a fundendo, id i n ^ postremo ipsius artis officio, & quidem H. literagratca.quae <j ctl j °. n g a m apud Latinos verti solet pro re fusoria dare litem vi- t 0c !y ,l * lecon, ultis: metallicam artem dici posse,fatis constat, gesci°i rnctalla “i & dicuntur, & utiles R.P. judicantur apudlc- qtia de CS j i,A l U ‘ auro > argentoque parando solent operam dare,, quo p, rc ‘ at ‘ us opere piocedente. Conmium nomine metalli, P tra comprehendantur, juris interpretes uti maluerunt,
X a quibu»

314 I O A N. F R. M I R A N D. stff)
quibus etiam placuit anis vocabulo nummos aureos uw quemadmodum scripsit Ulpianus. Sileo quod ab Alcium 0 nulli,sed nulla ut arbitror ratione,deducendam putant nun c 1 tioncm.uthinc Erasmum virum in literis late versatum dei ,j
dialogum edidisse, ctntitulusalclnmistica; Dentirer inq 1 lumlei
iinin "
(equi vulgus maluistc, nec agnoville articulum al. apud bes p.iilim habitum, detraxisteque aspirationem qua: dein includi, st vel ä fundendo, vel a succorum conficiendorum 1 testate vocabulum derivaretur. Nec minus miror,imo magis, utpote nullo pacto condonandum Eralino, qui h' 10 ea de re,nomenque refugerit, & uiiolitum quoddam vocabu cxcogitarit.
Caput 11,
T>e artu ipßm ortgtne atque progrejjtt. ^
P Rincipium artis,Vincentius Ikllovaccnsis repetit a p 1111,0 neris humani parente,perque varios t> aduccs ad alios non' ^ los apostolicumque Dominicum pci venit:a quo ipse multa > e tetur didicisse. Alij Trismegiston Hermetem maluere Cl ,cs0 j principem facultatis lapideis in tabulis quibusdam scriptae‘ Hebron civitatem repertis. Nec defuere qui scriberent in dele Sinac revelatam divinitus Hebraeo cuidam viro, (ed ranturum 0 ^ generarim ad opus tabernaculi sederis constituendum. vero quantum a Cirascis Latinisque auctoribus colligere | ,otl ' ’ compcrio artem antiquissimam quidem, (ed paulo ante num bellum, utpote vetustissimis illis Graecorum mnp° n j’ ejus mentionem iub involucris fabularUm & aenigmatum j lis indicatam,(ie Eurysthei mala cupieritis aurea justum ' Lll ' rfcllus interpretatur, (ic Jasonis in Colchos navigatio dee !* 1 '' 1 ^ apud Suidam.ut non auream Phryxi pellem , (ed membrana» 1 ^
rietinam.qua faciendi auri facultas describeretur, qu*snun 1,c ^
Argonautae, quanquam non me sugit Varronem id tribuim S lenbus pecudum, Strabonem hirsutis pelliculis ovium »I 111 , auri colligerentur ramenta de fluviis. Verumeliimvero H 1 ' 1 . ,
runt membranam suistc non vellus, hon hirsuta terga per' 11 ^ vetustiores Gncci, inter quos & Charax,& Apollonius, & P° ^ Colchici' navigationis interpretes & Eulhthius, qua de re J inter narrandum experimenta, siit (it ad praesens indicaslem auctoribus existimatum (üb fabulosi velleris aurei t e S ll "^ ff i descriptionem significatam auri per artem faciendi: sie & agnum, ita enim loquuntur GraCci tragoediarum Icriptores,'^^ tini, quorum Cicero meminit, arietem vero, non agnum Sci ^ nuncupat, (ic inquam nonnulli interpretantur Atrei dum agnum, arictemve, ut delcriptani potestatem auri

| cct . De Auro Lib. II. ;ry
^iis(' r s S ‘ n ^ nucn t- Nam Atrei & Pelopis opes ex metalli* ^ili/ | ‘P tUm reliquit Callisthenes Olynthius, Aristotelis & to .P ulus >& consanguineus, quas opes alij ex viva pecude Var- Con(' Wen »Plo derivatas volunt: Alij ex argentea phyala in qua ? rtUrn esset emblema; sicut äqyh hoc est agnum in lese ! lllei et. Cacteruin ars faciendi auri Gtancis auctoribus fe- ' 1ni ; accepta sit, an a Persis, Aigyptiis, casterisquc nationibus, ° r ’ ent ‘ ioli propinquiores habeantur, manaverit, non fatis gy *° compertum : QnanquamSc in Persis Hostancm& in R- Pj 0 ^amorum quam Hcrmetem Chemica scripsisse proditum di u nicil1 °riat, peiieverasleque r?; %(vravaixf in /Fgypto stu- ti a . cx rsio ingentes opes parata’ sint usque ad tempora Diocle- '.Gra-cis monumentis constat,quibus 6c Diocletiani,Jc Maxr- ia V Urcs gestx continentur: idque etiam spectari datur bifariam q '-indas collectaneis , pariterque competi Democritum apud ta' 0 * Principem chemicae facultatis in oriente verlatum ab /F- hiin 15,3 ' >tr *' s,a h Indis,multa didicisti’; eum inquam Democr i - •pr •’ st"em Hippocrates est admiratus , quem laudavit etiam ri1 . )0 T1 ° > stucm Plato non est auftis incessere, quem virum jure nQul ' ms Celsus appellavit. Ab hoc stuxit Democrititia iiit * ’ Si Abderitica nuncupata est. Cujus inter Aristotelis Uta'r 1CtCtes Sichaei Ptcllus non solum meminit, ted a le reve- w' 5 ‘ te ' USarcana ’ Hic enim post Rhetorica, Historica, Phy- C ' ’ Mathematica, scripsit & Chemica,nec non&medica,quae 1^ h*utino Imperatori dedicavit. Olympiodorus quoque A- scuVr lCus & Platonicus,& Aristotelis interpres Chemica scripsit:
i lt: etiam Heliodorus ad Theodosium Imperatorem, scripsit •pi^ephanus ad Eraclium Carlarcin, ut Africanum Cyncsium, an f °l’hilum aliosq; praeteream, ipsum etiam Zosimmn, Alex- Voi lcu m Philosophum, qui de arte compoluerit duo dc triginta u Utitia; Quorum omnium prxerpta solent in Democritum f o an e referri,qui suit natura: solcrtissimus indagator, Sc beneficio j^g'ssnnie «tatis. Nam lum centum vixit annos,multa depre* J'^it.qua; lneratorum vulgus latuere: scribebat autem fitb- toi CU r e ss itcepta.non quidem ea ratione ut videri nollet Chc- Ca sciens; Verumtit ea prxeeptaconsectaneis essent amicis- r'on! anU " 11modo nota . Si ignota vulgo, proptereaque novabat hcn7 na . ut ab ipsis duntaxat, qui rem alioqui tenuissent, depre- iaentut.atq; hinc non possim non mirari cötra Hermolaum o cr . arum <virum alioqui dc literis bene meritum hoc scribendi Ve | a ' S m Hcmocrnitia schola solum damnasse, Sc vel malignitati < U sus° a k nti:c icwlisse acceptum. Meminisse poterat antiqui- P^os^r Homcro diversa rebus unis indita nomina, Sc aliis fu» >' «is imos dictionibus uti consuevisse, Sc gentium antistites
X 3 norv
/

, siciles
;r/5 Io AN. Fu.. Mir AND.
non eisdem quo vulgus uti solere vocabulis, nec non !>.—
Uti recordaretur, quod certe legilTe illum minime dubito, l* i tistimum & praecipuum fuisse in omni secta,quae inter philosophos praecellentior haberetur, ut occulerent sua dog ta, apud Pythagoricos maxime & Hcraclititios , nam ilh * l ' t ^ & symbolis utebantur, hi ut Plato scribit aenigmatibus,& cl iT‘ |r declarationem quaererent xnigmatum,xnigmatibus aliis rf l _ deb.int. Plato quoque velamentis plurimis lita dogmata nexuit, mutatus & ipse Syras Palaestinos, quorum mos au ^ Hieronymo erat parabolis uti, ut innumera iilcam, quibus t refelli Barbarus posset,ni sumatur inde ansa defensionis,quod ediderit ille corollarium emendaturus ii quid inconsultius ai tavisset,r antiautemfaciebant fu* phtlojophi.t arca** tlh sapientia cultores,un prophanis,utt multitudini quefien nota vellem; Depopulata vero Graecia,
ost" lC ^
enti 11 "?
nationem Roman. Impenj, desolata Italia Barbararum gen ^ prebris vastitatibus, cum recepta; colique coepta: litcrx Iu» 1 ^ Mauris & Arabum populis , in eam quoque linguam niul ta 3 . chemicx volumina translata sum, ex quibus 3c i pii quoque^ ‘ ri,ii prxeipue, qui Bethicam incoluere, compilaverunt hy {k operam quoque & impensam non recusarunt. Hinc & A' 1 na,& Rliasis ,& Geber ,& Arabum denique philosbp>hort» fl merosa Turba de rebus chemicis edidere volumina, quos al>st^ post tempore & Vincentius & magnus Albertus Lc ahj plurifl 11 cuti sunt. Sed enim desierat jam pene facultatis hujusee st uS tum attinet ad scripta celebritas,cum Arnoldus änova viU- 1 rioris Hilpanix, & postea Raymundus Balearicus tum muh' 5 .^ luminibus,tum novis inventis,tum publicis experimentis rtll V u ,
I ienc dilabcntcm erexere, & illustriorem quam aliquot ante ^
is fuisset,reddidere,quo factum uti quilibet vel paulo erudioOj^ >n rebus metcorologicis apud Peripateticos inter dispu’ 311 ^ Versatus, vel paulo curiosior in exploranda natura rerum > vt f ciendi auri paulo appetentior , occasionem sibi non deesse r3 j 0 , dederit operam transmutationi metallorum,vel discendae, ve ^ cendx: quanquam ex neotericis Aristotelis sectatoribus, st ^ arte disputaverit praeter Timonem paucos invenias: At st" rem confectis experimetis sirmare lentaverit numerosal^'^ tiiS , munes fere numeros superantem multitudinem plane coinptr Tantus enim concursus ut ad tmpersttßtmos quostu r*t'<**. nent. Unde & inanes irritique conceptus paslim ostentada proptereaq; coeptum dubitari, veranc ars an impostura ccn esset, auri per artem conficiendi pollicitatio, cum ex vaius P ^ mistis patrimoniorum detrimenta conspicerentur,ex detun ,
jion diiiialimus esset lapsus in crimen fui ti V* monet*: st“ 3 ^^^

C)( * D'e Auro. Lib. II. 517
tmj am ^enttiis aliquando interdictum,Hermolaus est auctor,ne ,1,, 5 fx l 5ei >fetur aurum facere,eisdem etiam causis inter eos, qui C i tl "!° r 'f 1u s ierunt sententiam Christiano ritu, summasque de litas ( r ' atisc l uc conficiunt,disputationes multae, vetandane facul- ^ cllc t. an admittenda ? Ut f*pe fieri solet, cum pravi vel do-
l, 0 ' a} 1 cu ) u spiaui professores vel nocenter aliquod negotium a ^'1 licitum exercentes numero solent excrescere. Sic olim Rhetor,
fhi
«a
Q Lacedxmone profugi, sic expulsi Roma non solum rhe- | U| ^ CS> ^ Cl i & philosophi, & medici. Dubitatum autem non so- dicu" ner concessa computari deberet studium , & opus ut Gratri D p llt sgunmolm sed herine pollet,ut ars naturae feri et integram hoc"' 1115 amo conficiendo,illud censorum sacerdotum proprium, fj tl * tu ralmm philolbplionun, utilene idlactitium aurum eflet, per — ^ crct 2c human* accommodum natur*, lubinde medici tlui(i epllnt . eveditane res tantummodo foret, au probata ex - quorum non auriti haberentur testes solum , sed ocu- Sj at| tani ptincipes quam rude pariter & eruditum vulgus Iciscita- njr^.bus dc rebus & aliis ad hxc pertinentibus articularim so-
Sci| lputaturi.
c a p. m.
,** te *t(*i legtttnianefit, an stem f Quid Prtnctpes,condi- legum Ö” canonum, qutdmterpretcs, quid tbtolo■ £t> 0 *quid fyulgo fitmmiftavocandiAecrt-
]W . * eraK( -
1 "tcipes conditoresque, & interpretes legum civilium &ca* |, lls 'Jhum Eccleli*, 8cii quoque quibus placuit cx factitiis juri- q^i !,; Co l°g ori imq , ie doctrinis summulas conficere conscienti* Pto "onibus accommodas, iterum alii diversarum rerum (eri- 1CS diverso comperiuntur #e auro conficiendo, Sc sensisle, Sc in artlSrct ulist'e, de principibus conditoribusque postea, nunc de spretibus. Apud Gulielmum Minatensem epstcopiim Scejux Ppendiccs operis nomine speculi juris celebrati (jf legitimam r 5 veram artem faciendi auri P P■ uttlem decernitur, hanc a j".h'uti am lo,firmavit,5< Oldradus,& Nicolaus Panormitanus,& ii)"' S, c jureconsultis Sc interpretibus canonum pertuadere leges a J* Va, entiniani C*saris priores, in codice Justiniani polii*, ubi g'tur dc metallariis, quas legesncc ab interpretibus ordinariis ri- b 0 pCrc f IRas.nec a posterioribus plane castigatas,tum ostendemus fortm vol «mine,cum fiat mentio dc experimentis,petsunsit fniH Acc ursius Florentinus, qui glossemata civilibus appo- tjus ' r US ’ **• c l u ‘ tamfn perlegerunt, qux mihi pcrlpectx sunt tenti US commentationes super artis magister'iomeq; enim coiv aitem pioballc diligenter. etiam ejusexpohnj praerepta, . X + iut>-

Z2.8 I O A N. F R, M I R A N 0. ((i .
subscripto scmper nomine , non secus ac (i pandectas inte r P r retur j Angelus Clavasinus in summa sua detestatur anem-st"'^ etsi leviter tueri,tamen potiusquam impugnare visus ejusue ^ ordinis summae auctor ejus,qux Rostella nuncupatur,List"' enarravit Angeli summn! im extreme,sic non impugnatam artem inrerpretatur.ut uner improbos iit habendus,qui ea u ^ Contra vero multis r.,bombus Si Joannes Ligur, & Salvem ^ praedicatorum oidine, suis in libris lummarum, titulo. A- 11111 s£< patis.CIavalinum impugnantes,argumentis ejus aprrtist |nlC stiterunt. Thomas Cajeranus tam sua in summula,quam i" 1 ' logicis commentariis pr» arris veritate 'em r ntiam tulit,eo m° quem fumus paulo post dicturi. Sed theologi celebres Al|’ fi1 & Thomas suis monumentis arti faverunt,quanquam in 1"^-. lententia declaranda inter ejus interpretes aliqua distensio ad s cordiain per nos quoad fieri poterit,luo loco revocanda. aurem Albertus quanquam inulta Icnplit de vertendis nicct^ artemque recepit,tria tamen praieipua inter plures ratipm' s- ruit, Primum 'eosfa/li,yut •utur mer.tUorun,/pectes nonpojje, dedisteque illos Aristoteli, quod Aviccnnae daud"'"^, rat: deinde ab eodem (ubindicatum imitationem reterendam in primani materiam metallorum,qua; ai tis adjumento rf " l,C e 3t js tur in diversam speciem. Demum colligit Albertus longo ' progrestu, metallicae peritos artis medicorum instar prog'^^ quorum probabilior illa semita,cujus ductu purgat sulphur Si genium vivum,riteque illotum permixtio paratur, quorum v"' tibus.ut ejus utar propriis verbis, omnis metalli species iuduc""^ deducique demum scribit vivum argentum ad duritiem,& de diversas formas mctallorü. Sanctus Thomas in summ® 1 lC p logicae fecunda parte,secundi voluminis, astirmat Chen" ca: VC 15 satem,quam non asseruerat in secundo in sententias thcolog'^ commentario: propterea varius hac in re multis visus est-"' loco manifestius apparebit,cum aperte sententiam ipsius i" 1 ^ pretabimur. Quantum ad praesens attinct.scctatorThm 11 ®’ h vester ejusdem cTTsententi®, utfiert aurum per artem ‘} u “ t J s in qua sententia Ioannes non permansit; AtCajetanus "F lOI V,/ sua in summula censet. artem ipsam dummodosine ft*"**?# ex fise illicitam non habendam,nec m peccatu numerat“' Venditionem rei per artem effeäa fipro eadem , cj»* e ^’Jt 0 . pr te fiat Venditio : in commentariis vero super Sanst' *■ m® summa theologica, scribit artem quidem possibilem> aut non humanam, aut principum este, postquam sapientes c fuluerunt, de artis potestate nil disserit, ut alijsmquxstio"'^,. acute solet. Qua in re illud nonnulli demirantur, qui ubi a
veritatem $c auctoritate Sk ratione divi Thomae confiim^o

illi Co , . , De Auro Lib. I. ;r-
c Qnvin ° mini decrev ^ r ^ P°ss*bUcm : Id & ca ipsa Thomas rario tone,,] 's’ '! Uod ^admittit,cur non humana? si principes8cab eis i\ Dtl g 11 'apientes eam queunt exercere,cur siiperhominem?quasi tj,^ principes, & sapientes inter homines recensendi.Quos
at0 wodis omnibus expetivit adRerumrmbl.selicitatcm, pp u jf ' llt ant principes operam darent 1’hilosopnis, autPhiloso- c a p ( e P- administrarent. Verum ca postet ratione Cajctanus a iiatj' 1111,1 defendi, quod & rari sunt principes, qui percallcant res Ca nt f ,lSc opibus principum indiget magna pars eorum, qui va- affiier^ tn ' cac: P' opterea nequeunt, nisi principum virorum opes
V
experimentis uti, qua: magnas requirunt impensas. TOtenr calumniam effugerat ante Io. Pici patrui mei respon-
d»in
a ür ' emm eumconsuk-ret Antonius frater, fierine postet siliu 01 C>£ arte > respondit consulenti, fieri quidem poste, sed difti- Ca n C ’ ^ u bi autem dubium (anctum Thomam in sua theologi- 3Uti 3ni morte proventus non potuit absolvere, artem faciendi ierr, fi* 11 ' 0 m:i g' S admittendam decrevisse,quanto majora perar- t c C11 queant quam aurum, ut dicturi sumus, procedente ope- d’ . n denrque decrevisse in commentariis super Severim libro liti i Ultntc editis, legitimam este artem, 5c naturali Philosophiae H “ n!0r « loquuntur subalternatam. I-egi praeterldlibiumS. quii ^ de arte ipsa metallica,si non mentitur auctorem titulus, ti 0 t 8' t i | nus videtur eo comprobari, quia Albcrti fit in eo men- H Praeceptoris; quod Regimnaldo mittitur, ad quem aha et- n?s Thomam ipsum plane constqclegi quoque in opinio-
Vtfo de auro argentoque faciendo commentaria: inulti alj '•ucnticac nominis non finis gnari, ut mihi quidem videtur, quiddam expiscati sunt, aut potius ex penu sua satisne in- ^li j a nescio depromserunr, quo nomen alchcmia: defugerunt Co ' f “ccula: solitum attribui > ne de ca ic scripturis ingereretur „ ' Uu Mia,quod ante subindicavimus. Quod vero scripsit Lias- S *1fe capitale.fi quisfejus ipsius verba repono)akhumisticam J'^'at absque Principis permistu; plurimi non ferunt ei arti ni- ni '° plus addicti,multoque minus qui facti sunt compotes diutur- ilL^rinicntis: exigunt enim ptimumab homine docto, quis 0 ), 11 - Nam multi Principes sub supremo, multi sub regibus, L', Un ' pleriquc subestc ipsi Romano Principi minime volunt, C»r Cc l l, *runt voluerit ne princeps ille quisquis suerit priorum « aru »> leges jam tot feculis publicatas cum de metallariis de- p Cr Ur edicto suo privato demoliri ? Demum subdidere, edictii rc tll)] mncs provincias promulgari oportuisse, & promulgatum Hntin, c °nsuetudine atque confirmari, alioqui computaretur inter vh c 2 • ata irrita: exigunt quoque, factam secretionem ejus lc *> verum mentitur auriun argentwnque, eujus me-
X $ minis

z;o Io an. Fr. Mi Rand. . tCl .
minit Ioan. Pontifex ejus nominis fecundus fup. XX. Meri' 1 - 5 iam Alligerius ./Etruscas: illius item qua quaeritur ab * nerl ] l yj. illiteratisque mutatio metallorum: atq; ejus demum,qu*' c ’ ^ (V . mia doctrina, vel ceitis experimentis,argentum aurumque ^ eorum principiis, vel ex metallis imperfectioribus plane C° n quam juste vetat i non poste tam doctores theologiae , c l l,an ^ u ,fl terprctcs canonum,ex justa: legis definitione contenderunt, ^ ea haberi debeat injusta lex, qua id quod alienum est, abi'l’ 1 , qna id, quod plurimis prodest, prohibetur, vetatur, abpe 1 ^ quid enim praetendi poterit aut justitia fretum > aut honestate^.
manus in propria simul atque aliena commoda paratas i.- ,
que cohibeas,ut prosit,ut juvet, ut afferat commoda hon'» 1 g in homines potestas data est divina conformata potestati, c e non consonat eo illam penitus abuti nomine; atque omni vi F s destitui, sacrarum peritis literarum extra omnem controve* ■ definitur, ut mittam mentionem non este factam eorum , st l ”^. 0 , habent ipsis in leges civiles, nec nisi pi rescriptis conditionibus luerunt elfe lubjtcti. Hxc ab Erasino desiderabantm , cxig ( turque, nisi existimatum fuistet illum joco id verius quam . protuliste.linxisteque ut nomina complura ita & fabulam - st’ ‘ ( deret avidos auri conficiendi, nimisque credulosimpoltoi* ^ quorum magna turba est,eoque major, quod in ipsos & v dormire leges existimantur, expectarinuaq; potuisset ab e°_ statam qUoquomodo quxstionem uti clisiblvcret aliena ia» 1 -' ‘ storitate, quandoquidem,libro eo, cuiglolfulas Aecursius* 1 !’.! s fuit, scriptum reperiturjiublicx dandum commoditati, F’ ‘ nC 'J,p, ut resciant,confectores auri quinam sint, privata: veroVenitt' 11 etiam ipsis ut peragant; quod no vere,modo caute negotii" 11 P ^ sequam ur; Edictum vero loannis x.vij ejus generis est, q»°‘: inter legitima septem volumina tanquam membrum juri<J' cl c (cl p potis non est rcccpium ,'fcd loris mansit, extravagari dicit* 11 > st nec ipsum reluctatur arti: nam qui eo temere uti pro 31 8 u |f volunt,ut resipiscant,moneri poterunt in ipso limine,hoc c> ^ dicti rubrica, prxseribitnr emnr de crimine falsi, at nos de v er ojutntur arte, quae salsitatis nomine taxari non potest, ' lC d u i tribunalia trahi,ut apud Accursium,apud 6nlielmnm Lc asio > ^. eos ritelcqnuti, decernitur, eo maxime loco ubiagi tut “ e ne falsi: nisi enim vel in materia vel in forma deprehendat» 1 ^ ^ «as, poenae nomine nihil infligi potest , uti Ealdus adnota' (J usibus feudorum, dum habetur de regalibus mentio: 1,1 vero ipso in progreslii deprehenditur adversus mendaces >^. flores falfosque artifices dirigi pontificium sermonem, dust ^ bitut, pauperes Alchemistas spondere, quas non exhibe» yitias, eosdem itent distimulare salsitatem, ut tandem, st" 1

tjj De Auro. Lib. II. ;;»
tr )ri r rflllni natura , este verum aurum & argentum sophistica i confingant. Ptomdeque tantum veri auri vel ar-
Ijfy lHll ' llcos m usus pauperum coguntur reponere, quantü falsi, (arjj J, aut vendiderint, aut dederint in solutum, qui vero ryone- u ‘ tcr inam cx auro ipso, non vero, sed Sophistico, quod liib u , r ' P'ocui avennt , & ipsorum etiam deferri bona, ßccarccri Ho B ir f * n ancipari jubentur. Haie illius summa de falsis,
t ** 1 jUUUUIU, il
' c >ti| V s" S ' un ^ c ‘' s promulgati, quam ipsismet etiam pvxlcripti* s * Cr me reposuimus.
Caput IV.
^irfde aUf . t artem conficiendo sentiendum fit, ex
Jv philosophia, naturali dependere.
M(-<> ' 1utcm nonab edictis principum, non ab interpretibus taver^ 11111 ^ can onum, non ab iis,qui de aliorum dictis luas exa- tuvali Ul \£ 3 ß' nas > & de moribus humanis decreverunt, ied a na- (j. (t pbilolophix principiis in universum verene aliquid arte si^** aboqui promittit natura, hoc est, num eandem fotrna, W. .j t 1 lJln > essentiam, diversis ex primordiis orit i, fierique con- 1^'ilor . nav 't item quaestio mutanda; forma; ab ipsis plurimum oplus ambigentibus, vei tine species, Kc promiscue postenl ^ata vero partieulatim conciendi auri disceptat io de me- st ät “ t 0 8 i( i> s voluminibus Aristotelis, qua; quidem varie peitra- Nijz 3 ,n lu ’ llcc adeoscse prsebent ad liquidumperspicacibusingestu, Unaa da. ut certa inde & inconcussa dogmata peitrahi que-
(lit j, Ul ^ c fuere qui artem impugnaverint, quibusAvicena resi- e* ^‘dsttme.rcsistitGcberusaliiqj permulti, quanquam speci? Cq^c c 8 r ° mutari negat Aviccnna, ud m communem materiam t<. r ' tctu t formas induci; verum quod attinet ad Aristotele, prae-
_jl..:. _-i £»..1.. .a..-™ __ ^
c tt • - JTt quod hujus rei non fecit exactam mentionem, eis videli- ^'"’uluminibus , quas legitima illius este putantur: nam exi. ttr ^st^dä nonnulla,quse arti favent ab ordine Ai istotclico,prae- ‘atim certum illud est, quod de metallis non nisi gene-
Oriri , ■ miit m meteoris, aflerens ea sic ex humidis plurimum tac a y a P 0t >hus, ut cx plurimum siccis lapides & sulphur ,Sc fanda. iiit C f ' lci ailtui ibabita quodammodo proportione ad ea,quae no ill a Q r X cavern «* sed acris fiunt regione sublimi, proptercaq; ab. ^ a litu* Ca VQcc nuncupata meteora, ibi enim voluit exhumido tva, (i 1 ] COntrc ^ ccre nubes&pluvias,ex sicco igneoq; ventos,fulge- ititer f ' Ulna ' & id genus extera coalescere, quanquam nonnihil * n diciu n ■ uit ^dbriminis, praeter haec nullum fanc dedit evidens d°q lll( ) c '' ls 1,1 1'bris,exactam ullam disciplina expromendi,quan- t|Us mtCni Ultc ' exor dia dicit qua-pia se dubitatum,& Alexander r f<; s docet difficilia dic cognitu, qu* Aristoteles eo irt
opere?

;;r. Ioan. Fr. Mirakd.
opere pertractat; Olimpiodorus etiam longe omclim>>> hinc facile queas utrocumquc volucris modo de AristoK «mate persentire, & disticuliatcmparitcr deprehendere c ^ jjs- racultatis : cum Aristoteles magnus vir in litetis dubitate ferit,& quadam quali superficie tractare, quae illi P c I cl ^ fr trJ' fuapte natura videbantur ndstipulari. Sed a Theophrasto p ^ hi potest, quod timenda: liti quadrare queat. Nam sttiarrN .j, scribit in libro dc lapidibus , Ic de metallis quidem distet tu 1 ’ j que totum quodeunque fuerit temporis edacitate periit» e*' tamen dixit illa constare,sicut lapides ex terra,unde illa ba, Ta'jMiraÄi xtcrctirlg ugyvtot %l u<r0<
indeque latis indicavit solere per artifices peritos aurum Frodit cmm memor/* fitiat/t ctnubecrim *b Athett/et>J ,{ *‘ dum aurumfacere se j/ut.t'v/ßet : Nam nisi sperastet illa coccinea duci aurum poste,non est cur infudalfct operi- ut enim est arena, qua: dicitur Chiylamos sic aurum fieri sollt 11 ^ lolttum est illud ex fodinis erui, quod & apud leges civih‘ s percipiant plane conspicuum, (jua dc re fumus in operis p>^
Iit minus peritos instructuri,qno3 si non aurum assequutus» . nabarimCallias, initium tamen auri procul dubio est . '^jn * Quandoquidem apud peritos artifices constat in cinaban > .
genti, & auri latere principia, conjicer e quoq; nonnihil p°T* Avi* ex condiscipulo Callisthene, -c ipsum, & Theophrastum» ^ stotelcin praeceptorem in ea suille sententia, uti metalla l’° . inter sc verti, cum unam tantum formam illis astignavt’ 1 ' 11 ‘1^ Callisthenes, quam facile Galenus admisit, ex accidenti . t: ' n '|Hc differre illa, nonnullis rationibus argumentatus, si legitimst G,deni, non luppolititius liber habendus est : Ego vero ut 3 . ^ tiri hacin rc duce ratione Callistheni postem .effecit etiam plex crperientia, qna seorsum aurum, seorsum argentum “ lV granulis effici unoeodemque pharmaco: itemq; limuli aU ‘ limul & argentum eodem tempore, eodemq; pharmaco **P mero Ium intuitus, <k l! quando quod jacebat ab auro di< c 11 liquore eo acuto, quem vulgus partiente aquam appellat,cv> 1 reram, multum auri contineri facto id periculo plane com *’ fi , sed de experimentis luo loco diligentius agetur. Vincentuis, gundus ille qui maxima confecit omnis pene rei lityrau* j„
mina, dum agit de natura, veram artem non tantum a *5 c . - n , t ■ 3 ■ — fieri*-*-*
tam asserit, qua aurum segregari, verum etiam eam qua fet, motus Sc ipse fortassis rei experientia, utpote quidepic'^^
derit id c atteris in metallis latitare : Alii & plurimi quidem
solum segregari, quod negari non potest, sed gipst» etiam tm^. contedunt,rationibus ex philosophia’ suppcllcctili plane e en ^ pris. Equidem scio inter siraxos Aristotelis inteipretes
ili«

tl^., De Auro Lib. II. ;;;
’Uru CIYl Pullum, qui multis rationibus adductis asseruerit poste ftiiiii 01 ! )Cr attcm cx non MtUren, ejusque rei felias, Ii teste mc- | C( j Vlas ostendit. lunio*tdfjiri aurum poste quidem lenierunt, feri Ul latm,1 e, Ulfe Bbl»Ptftsiimus oftenliin. Cxterum multi ;ir t/fi U " t ' COmm bSEhtciitlcre opinionem funtvist, ut aurum q llQ " eri queat, tametsi & difficultatem, & pericula c.iulentur, ' n "oinero est Timon in ultima in tcitium meteororum ij) C ot ^'S librum quaestione 5 Dubitationem auxit nonnullis i 0 r ‘j 1 Asornnc nomen, quod varto sigmficatnsumi solet a Phi- 115 >,&quantum ad hanc rem attinet de specie &arre mu- !), Uh tn * ar ' am loqui consueverunt : liant enim qui dicant non Vij ' tl 'Peciem, sed in singulare, quod privum quiddam sit, tndi- (w, 111 a liitnmcupant, sub specie contentum, cum soleant re* » arn & ab ipsis speciei principiis, & aliunde quoque proficisci, a „ 1 CC J* S ac animantia quaip iam, qnorum ortus non tantum est <5 T ni 'naque, sed aliunde, quem tarnen ortum nec visit, nec etj ari ^ n ' Ut fisc r evcns: idcirco quae generantur ex coitu, & rebus a Nd V il rll l ,t,s oriuntur, spcciene differant an minime, consuevit tn lt . Philosophos dubitari; quorum itonnulli ut remota non adii, Cn nt P r ‘ncipia priora, sic proxima negare nequeunt, qualia f ato p' lc S isse me apud Galenü, sive ille Pergamenus fuerit enar- lft s e Y*‘Ppocratis, sive alius ejusdem hominis,ut cum ex ovo pullatur non solum gallina: incubatu, sed & mammarum mu- n Cni lfa calore , & equiciibani tepore : sunt quiintelligi quxstio- tt,^ e *'tn & (ola artis operatione, & mixta etiam operatione na - sn|j-’ ea distinstione conciliant litem»speciem quoque ipsi f Q decernunt, utquicquam mutari queat, quod pertinet ad * duntaxat stante materia, quod fanc sit artis minus adju- 8t j^stUidem natui x, sed per se qui equam non exercentis, cui c at dicatur famulari: id autem minime rentur abiurdum, si di. tr, tfit defendatur, sunt qui accipiant ut eis verbis intciiigatur, n Uo l ,' la «i cum forma mutari, sic, ut alia penitus & cx integro sit, »nat Cclte »0,1 admittitur ä sapientibus fieri poste vel ab arte,vel inde ' soniam id fit solius divina; potestatis proprium, pro- < lvi /^ cx argento vel alio quopiam metallo fit aurum, aut in. VqJj Ul "}i fieri dicunt, aut fi speciem fieri malint, materia manete fti u ton «am mutari, quandoquidem materies ea, qua: fuerat itaq,,"“'genti forma, postea fiib auri forma repentur: pars * C| iaf P 1 '* 1 ' 1 '- 1 tantummodo permutari dicitur, si speciem ex maßt ir l1 v tm; ' c l Uc constare cum Ichola Peripateticorum recipimus, s; 1)u q° Thoim, & Jis qui nobiliores inter neote- sjiccic,* ir ' ^ unt - quanquam non desuerunt cx philolbplvis, qui tütest n CUn ? clicunt, formam solam velint intclligi: Dici quoque on absolute mutari quicquam, quoniam pars abit, pars
conjun-

so an. Fr. Mirand. iS jpsiirf
conjungitur, intervertendum ; tum cum occupa' 3 ei r s ( materia forma discedit » id auteturf equentiffim c ‘ cn . crt jtuf cum absumptis eduliis dilperit co(uinerma , Sc materia ^ per concoctionem. Cauterum apud Iurt jggl^ ultos alist" 3 ." ^^ ]|r speciem desumi aliter, cii scribituniSR speciem, >* 1
no & plumbo verbi causa fiat aurumtgenus enim videtur) cie capere, ni forte ibi una tantummodo tpccics (it habita' lorum, ut aes,plumbum, stannum, argentum, (uc> una a" rl ju cetur specie perfecta, ad cujus praecipuum gradum cstcraj ^ queant ascendere ? Quod qui defendere vellet, nec per e 11 p metalli etymologiam, nec per validam rationem reprehen let, tantum abest,ut a scholis philoiophorum eliminaret"' ■ ^ enim opinio isthec acceptaLallistheni.de quo supra dissc rt ' quam si recipimus, rejiciamus illos oportet > qui variis au^zi planetis varias metallorum formas, inter quos Ioannes n jt;i'
ii quos est secutus in exponendo Aristotelem , quo in l° c0 .V. untern illam expromsit.quam mille oculi sunt aversati, bis m> nus exploserunt, hoc est ferrum non liquefieri, sed enim >P‘‘ ctos jam experientia fuisse planetarios constat, cum un ° C p )I ttal tempore, uno eodemque pharmaco, ut ante narrabam" 5 jj, aurum, simul argentum, quandoque uno grano, quando<1 ^ versis oriri, sierique contigerit, ut nil somniare queant Au ^: quod huic rei patrocinetur per Solis Iovisque conjunct' 0 . fit enim quotidie diversiihmis eorum planetarum fthema" ^ Sed quoniam Astrelogorum vanitas & a Ioannc Picopatr" 0 semel & a me laepe confutata est,in eam amplius invehi n0 0 ’ 0 st'et Vero Callisthenis opinionem tueri vellet, non difficilst« 1 Alberto rcfjiondc re, contrariam opinionem praeponenti, t" u Jf magis, cum apud Iofephum traditum sit memoriae -ex" J^i- tn metalla , vitreamque id genus arenam plurimam ink '0 y defuisse dicat.NecjGalcnus abnuat in opere de simplici" mentorum porestate vitream arenam, & auream, sim 1 " 111 ]]jcfl> qua: autem eodem in loco vel in proximo generantur mc ‘ vel ejusdem esse natura:, vel facilime in aliam verti,pl' ltlcC ss_ r ^r turnest. Verum cum isthaec quaestio töta pendeataspct^’. ^ji 1 ' que, dignoscenda, proinde de discerniculis formarü, sp e ^.,,ii f que prius disquirendum,deccnicndumque esset. Qi°" cl - ,n<' arduum, & altislimae proprium philosophia:, nemo P' uSt j U |- u [)sd'
diocritcr doctus ignorat. Mcminique me longioris operae .]|j,
lii, hanc ipsam pertractasse materiam,ut omnium longe dim ^ imam, idque cum in examine vanitatis doctrina: gentiun} *■ * jc tatis Christianae disciplinae,tum in theorematibus quae r' c «r^'
humana perfectione,qua: si huc vellem congerere,proi
derer semitam: & quasi labyrinthum ingrederer naturae;

«hin,,, De Auro - Lib - Ir - iif
lll 'n f . n,ätlls poetis Mcander tot flexus habet. quot millia )i- l'al) 1 ^inde nascerentur,nunquam sub humanis judicibus finem j*' Aonide seponenda haec sum, fle ad communem seu Itij, • igenda, lht sit ostcndille sierint' queat aurum per artent,an W*s C> qui scire cupiat eum habere oportere in consilio kholas t Cs 0 °pliorum, ego vero eunt mihi suppetierint ingenii saculta- pu t ’^ lllTll,m ad plana reducere conabor ca,qua multi conii agosii & aspera: deinde experimenta quibus edoctus ad hxc icri- h, as a nic converti quantum licebit iüa per lineamenta qy ’UOn per coloies, & lucem iubsignabo, & propositionibus Uc at ' l >otcro breviflimis negocium conficiam. Hactenus enim ij l)c 1Si lat um, qui de artis potestate, Cc de speciei mutatione, aliis- 1) °nnullis,varii varia decreverint.
C A l> U T V.
Artem quettt nurum,
i\ '•'!)' hominum rerum naturam rite contemplanti dubium H ar - 1 ‘* f debet, cum ab homine mutentur elementa, qux sub lu- 5 n . S'°bo in syncci a coeunt: noventur etiam fiirpcs fle quandoqj jj o Alitia varia illorum mixtione peracta : non polle ab eodem ^ .'"‘sie multo facilius metalla mutari. Videmus pallim ex acre, ^‘gUcrn, & aqua fieri, & ex iis etiam terram, artis beneficio. Vt - >•*'** Plantas Artifictogtgni non Antea tyas, mtficru^ tpfa- ^ tlatur * s > <2 ? 9tartari. Videmus & sola loci mutatione hoc // ( ^biemis aqua, & ambientis aeris mollem herbam Iasidem ‘ c ui coralio nomen. Viderunt multi liteiisq; prodiderunt ex ijd * montanae decursu, ex aspergine, lacustris aqua’ pelles ani- carnes in lapidem mutari, ytdtego & fi lues & ul (J^ ^ndes conversas intoplutni.Lcgimusapcs fieri & crabrones e t - °' l nac flc equina: carni hominis accesserit industria. I.egimus L a ‘» in sacris litteris pelles gignendarum ovium, diversis colori* ,, S "'signes, eildemq; literis plane cognitum,post annorum nnil.
l llt| icnl.,f lu sseaMagis /Egyptiis conseda Animantia. fia ra "’ terca , qnaso, quid prohibet c, indem teifbimä , quam sub* communi vocabulo Pliilotbphi nuncupant, diversi* Jqj ,|ll ' c >piis, etiam genere disserentibus, w^po/fe /» materia. 1 0 ‘ J1 "dem hujus rei amplisllma quotidie facit ignis lornia > Casis J 11 n ° n dico,ut improbata explosaqtte AlexandriAphrodisien- non pariat ambiguitatem,led veram forma,qua de siib- a siti '** deq, Ipccie ipsa eam sortita est: hanc certe formam ignis sol fi- "H"b, item ignis ejulilem speciei promit in materiam. Et q ü;) j arnno n specie solum, sed genere diverläs pariter promit, siltiis ?si u 'd° ni repercussu radiorum solarium, qui non elcmen- calcstes Sesunt, fle habentur j sublunaria, multa vero
igne

?;6 Io an. Fr. Mir and.
igne flammescunt, ardent, convertuntur. Sic hoc fitm te j S perficie, cur fieri non potuerit utrobiquc ? hoc est in lubt"> ^ ^ spectibus, & in acre puriore ? Dices fortasiis perfectio' ^
formam auri , forma ignis, repugnabo fi mihi placuerit i > line ratione; propterca quod simplex non est elemenu "' 1 & jj ejusmodi, utoli idpolfis anteponere ilii aurum, quodwixtu cx elementis. ,
Nullum cninr purum elementum potest tangi, ut in »eho ristotelis receptum est: ignis autem si perseveret, cx fest ? u j jjii feveraret, ni sibi deestent alimenta, cur non auro perfectior • ^ usui mortalium, supra quem dilputare in adversum quilq; P ^ accommodatior? Quis enim paulo peritior nesciat,omnes g tes indigere igne: qui quidem quamquam naturalis res est. ^ ^ cellaria, multis tamen fit modis, puta per naturam ex * u aere Sc radiorum quoque solarium repercussu, per artem c* • j tu folidotü corporum,fomentisque variis,cujus ignis inter 01 ^ fublunarcs formas habentur & mirae Sc plurimae proprietates» narrat in libro de igne Theophrastus, quem librum intra ^ juventutis metas a Graeco in Latinsi converti, sed non edidi. ‘1 niain mancum erat exemplar, & semilacerum. Caitenun r igne certum est omnes nationes egere. ,
Multas vero &fuiste gentes ut ante diximus, & este ad pn* j aperte constat, qux non utantur auro, sicut nec ulla moneta aurea vel argentea. Quemadmodum Spartani quondam , 11 v f)1 enim iis ullo id modo licebat per leges Lycurgi, qui muris et** . cives interdixit,objiciens,ut ille cecinit nudam Lacedaemona o Iis, qua: tamen aliquando öefuit , öc habita est Glacias Quod si contendas praeferte aurum igni, tum auro formas i tam perfectiores erutas per artem e gremio natura:, quales la^ in literis legimus inditas in materia mysterio magorum» ss!! ,,, Videlicet sit famulata naturaifensilis enim anima est omni p r: * )lt tiorauro. Proinde recipit Augustinus formas qua: omni pr* ‘ corporiposse rerum naturalium instrumentis promi,cuji' s •j 11 g . litate assensus Thomas, & eadem pariter usus ratione fecundo lumine fecunda: partis Theologica: summa;, non negavit ‘i? r aurumfiertfer artem fojse, k si verum fit, vendi licere.
Caput XI.
SententiaThom/tAquinatie de etnficiettde
aure declaratur, . ^
S Ed occurrit obiter ut opinionem Sancti Tlioma:, qnaWf iJt .
interpretes distraxerunt declaramus , is enim secundo trum sententias commentario , visus est artem abnuere, pro Vero in Theologica iiiiuma. Idcirco contrarius sibi ip (l ( L^ [lir/

*stim De Auro. Lxb. II. 557
C|n c > conciliare senia diversa quidam sunt adnixi, sed pleris- S r ' ° n fecerunt latis. Utrum ipse satisfecero, lectores judicent; '*tlus CrtC n °n attentior in primis Ioanni Lygui i qui auri formam eri t ab arte nobilitatis gratia: proptcrcaq; conficiendi auri a dn
att- "avat
aa . "olcrir. Nam perlectTorem uti diximus ibrmam Thomas
P r °pri<
Iqu>
r fs r Utlt > ^ loc est animam sensilem. Quorum lese Magi eftecto- jj* riltn oaturalium suis instrumentis prxstitci unt.
e eo item moveor, quod nelciant inveni re artifices , qua: lQ r - ' C a 55 a ot,quae proprie patiantur. Quoniam nec ignorant ea* tr ai) P Us estc,& humore, multisq; vaporibus, quibus ad metalla 'J,^ niut, ' ln da uti soleat natura; Adde quod quaja^cms negare j '^Themas,tonßanteraßirma^it longo J>oß tempore,hoc M>n summam conßceret theologicam, tanquam ultimum optntenum teflamentum. Nec illo etiam movebor, m otus est Lygur Sylvester opinatus cum Petro Gomatc, 8. f lt „ 0,llani in commentario fecundo de imperfectis artificibus, in «üi(r’ a Geologie» de persectis loquutum, iis concessisse, illis abtrat Nam de arte conficiendi, non de artificibus
ftru mCntio ' fl uac ars quoniam natura: ministerio & in-
bjj mcn bs utitur, ab omnibus potest ad perfectionem duci,a qui- tin* ^° tc ® exerceri, sive incorporei spiritus, sive homines illi fue- ’ ai 't naturaliter, aut supra naturam edocti. p c j, Vai 'ictas enim ministrorum, artem non tollit 1 , aut minuit per ’ei ’n tUra; viribus nitentem quidem, sed quandoque Scjuvan- 1 l 01 ^ sperantem: nam etsi natur* peccatum accusarunt ^^Puilolophi ob materi* fluxilis contumaciam, quam tamen t Jrr i rarri regi ab intelligente, leparataque mente voluerint, multo terj Cl ' crc 't | rius artis errata confessi fuere, cum non modo mate- tCn *'pugnantis occasio lese ingesserit, sed pollliahitx suerunt bUlat rerum efficiendarum a recta ratione prsef criptx.qua ratio- 1 Usu s homo fuerit, non abuliis,tantum abest ut en et,ut ipsius a ' am uatut*, si qu* interciderint errata, corrigat. Ergo cum Sc p ‘ tCs >p&s natura subministret, ipsaque ars incumbat natur*, sc- juvent, sibique quodam modo subserviant invicem,po- p al ‘quandopev artis peritiam adjuvante natura fieri. quod fit da rV a 'Nmet naturam, & etiam aliquando constantius in verten- '«blunari materia, exemplo utamur ejusmet auri, de quo dis- ittd Ir>Us ' Quid prohibet homines illius formam alus 111 metallis & solis, dcjgnis beneficio? quam formam sole tantunr- 0 Nja natura latebrosis in terra: kdibus, commolita est: nam ^'Plmre & vivo argento fiat aurum , ut placuit & Demo* p,ic° ^phii inus, ut etiam mihi ostensum est, experientia nnilti- lil, t ‘ ' Ve 'd aliis etiam ex vaporibus effici queat > qui putiores & ’ habeantur, sublatis nihilominus cis ex rebus, tk in unam P»/. a. Y constati»

jjS Io A N. Fr. Mi RAND. r-rh^
conflatis naturam,(ive ex quadam aqua non cognita, fl 1111 ^
phrastus citavit, ied non cxprelfit, live mavis ex aqua > 3 ’ j|«,
fertur accepta Democrito, lixivia nuncupata, cui iit nllX , : ‘ e |le- non eam dico calcem, quam impugnavit Albertus : dive* - p nim quae citata dl a Democrito, liquidem & Lixa solebat an Lj tus pro aqua desumi, unde lixa apud exercitum Lc elixa car ® iirn i- apud vulgus. Aut enim ea voce vivum argcnttt persenigma r % ficavitDemocritus: aut metallum in aquam resolutum qua- P p materia metallorum dici potest, astentientibus etiam Pei >P cis, quorum princeps illa etiam prodidit vJaro« • 1 : t |
quam eisdem ex rebus sive aliis ex rerum generibus, qu* P q^.,71 limis in rccdlibus terra: occuluerit natura,fiat aimun.non d rebus usi homines, idem efficient ? an imitari calorem '°^ s ' runt quoad natura permiserit ? quanquam hoc minine nec num existimaverim. - Jj-
Neque enim audiendi tanquam philosophi, qtiirentur q. ctitant aurum a (olis calore tantummodo gigni, quali 11011 )fll c- lor solis universalis causa rerum quae in sub lunari machina g ^ rantur, & corrumpuntur, qui quidem calor tam in speluncis, tcrrancisqtie specubus, quam in terra; planitie dotes suas em ^
quasi latebrosis in terrae meatibus non sit ignis, quo ’ U P] 0 u vapor excitetur, habitus parens tk alumnus auri, quem '8 lie ( ' u e solum Sicilia: Athna, vicinaeque insulae patefaciunt, sod ple' 1 in montibus Europa- atque in Apennino est iple conspicuus- rerum qui ane ingenue tenent, in communi materia metallo 11 proprias indunt formas, explosis prioribus formis, idq ue c0 nehmt non vi tantummodo conliimptricium aquarum, vel P° ^ liate diversorum Iniis generum , ve! olei diversarum condi 11 . - num f acultate, led auro ipso quandoque ad propagationem^ generis per subtilitatem artis instituto, cui mixta etiam so 111 dum ipsius auri nota pi imordia , atque in hunc modum m" - . siitagunr metalla, & lapides, pulveresque constare conantm > 4 ^ btis multum conficiant .itui, parva ex re, cui nomen Elixi f lolophis Arabum taChmi est, latini vocaverunt medicinam, ^
cos (comiti, quibus... dici constat quo nomine sa;p luS
tur Pscllus.
Caput Vll.
Qutd surumfattum arte natt've auropoßtt ejjeperfea.m.
I is itaque modis experiuntur formam eruere de sinu ipim ^ ura, quam certe foimam perquirere lalcitariquc P°td un j affinibus Callaicis, extensque folloribusaiin, Cx argenti, q 11 illis obiter, & aliud agentibus, qualique de longinquo facere

U D E A 11 R O L I B. I L JJjJ
^ ai " licuit de metallorum generatione, dum illa colligerent;,
Sue T frC;1m C ° S ’ c l l1 ‘dicti iunt Idri mi, Tagi > Pactoli, aliorum- D t j alv c°s fluviorum scrutari, & metiri maris Athlaiuicilittora; tQ ? tcr ’apillos Versicolores auri grana colligerent, non solum ve- Hon j 0 P era ’ ^iud etia\n agentes , atque mspcistö' ac üt plc-
. eienttalii.
rJ CfTt tlVcro supientior-fS Assererent divina providentia fepe qui- j, e 0 * cu ta*>led semper justa facere metallorum transmutatio- C q (] . P urirnos mortalium. Accepi enim factum argentum duni pier* nslc ^' c ' na quaereretur, in qua vivum argentum rebus alii* mucebat ur. Vidt ego tum argentum flen 8i aurum» te V 'i* fu ' rum Jperarctur. Legi etiam (pirituum supernorum t c ;, at ’onc traditam antiquitus artem auri faciundi, & mea aeta- Ptri Ufu cven isse non legi, sed audivi, quod cum agetur de ex- r J)( , t rnent ‘ s apertius indicabo : malorum item datmonum com- iis C11 jsi Uan doquefieri potuisse, ut suspicer, rnoveOr quod lire- tn P r °d , tum est, olim remedia medica per somnum reveiafte dx- i diversis in templis, quemadmodum latius me disseruisse q. . IUl > dumstlpcrllitiosas pt assensiones confutarem, prxeipue« c >n libris quos inscripsi de rerum promotione, & in meis quo~ q meorum Hymnorum commentariis , sed & multa qmbut . °c Utuntur medici prxeepta simili superstitione (ufccpit anti - b„l! as > dummodo Vera literarum monumentis ea mandaverit retentati.
siquidem cremato Afculapii templo retulisse chartis Hippo- . Cltl praeceptiones medicinae per quietem haustas memorias tn' ltU ' T1 c ^ : sossunr enim & vera dcemoncs prodere, quanqUani . Ut siat minime licet curare: essectu vero, postquam eum ve- nil ‘ cumpernim , postum homines uti, non catcnus ut lk 'jriatio dxmonica suscipienda, led quatenus effectus ipic sit res,Severa exfefe iitapte nattira, atque in Deutn ut m pii - ? at >Utn omnis veri, omnisqtlc boni auctorem plane referenda» ll quide m cx malignis hominum daemomtmq; facinoribus elicere j'ovitbeus bonas tanta ipse esttamque ineffabili benignitate, cui an dcm, quod fumus, quod movemur, quod Vivimus acceptum crt debere, & Pauli Apostoli auctoritate Sc ratione didicisseope-
** Precium est.
VcrUm enim vero ut parte alia iron putem revelatam quando- ii c prihtalignos daemones auri faciendi potestatem, ea mihi ia- ^ *atto persuadet, quod nbn nisi malignis eam revelaret homini- tcn alltl ' s quos ilnbm malignitate perlualum haberet: cosau- test °' 1 '' nes divina justitia hon permittit ut animi virus cum po- quid' COn > unctum effundant in perniciem generis humani Qua* cnri tatio videtur ycrisimilibus experimentis comlhtinni »
X a quando

ii»ob*
?4o Ioan. Fr. Mirand. .
quando nec paucos etiam aureos luis sectatoribus impf 1 , leaenis ludis, de quibus egimus m dialogo triplici,cui n0 ! ne ^ Jc Bonis itaq, spiritibus seramus acceptum, si quid est revela •
artis veritate lingulari, aliquo privilegio, sed doctrina; oi e r
cntice id facilius tribuendum.
;iment |S '
Diversa enim cum diversis variis colligerent experin potuerunt artis periti multa cognolccrcuieq, enim aut uno eo, aut uno modo tantum promit aurum natura. Vidit;AI ^ ele se scribens purum inter arenas fluviatiles aurum» impurum tlivit commixtis lapidibus ortum, instar venarum, subditque s multo post aurum natum inter arenas melius elfe , cujus rei asta t causas. Alteram sulphuris puritatem majorem inter ea ^ & siccas arenas versati, seequentiusquc loti & ejus quoque t quod inest vivo argento, quod quidem & lavit Lc subtilius re ait ac purius fluminis lotura frequens. Alteram causam v0 .; uC se meatuum obturationem cunr occlusus calor in fundo convolvitur in seiner, St concoquitur ad auri substantiam not ” „ rem depromendam, atque isthaec ille, dum haberet mcntion locorum, in quibus metalla generentur. . f
Ego vero ex fluminis decursu collectum aurum dici a P u jjf, servari nitidissimum quidem & modicis admodum ramentis separatum. Quod cum propreren purissimum aurum putav» ^ facto periculo multum habere admixtum argenti compertu 011 Albertus idem mox cum de auri natura disterit,& granum a* 1 11 ventum, quod multarum librarum pondus excederet. Cen tUI marcharum vocabulo usus est ille, id autem Barbarum nome 1 ) octo designat uncias, ut octies centum unciis huste granum > <l" perpenderunt,deprehenderint. In Germania quoqj montanst® 1 ^ rum lua tempestate narrat inventum, quod dum excoquebam minus cactciis consumebatur, vilioris tamen suille pretii pi'°F t ^ novitatem prodit; quam certe caulam,utnofesiibtiliorcm I’* 11 ’“, omiserat, quiplurcs nihilominus am i collectiones plane eita's rat ex sturninum ramentis, ut in Tago Hi(pamx,l'ado Italiae * bro Thracia:, Pactolo Asiae, Gange India:, ncc ullum este ablo 1 tius aurum prodiderat, ut cursu ipso tritum atque politum.
Non tacuit etiam, puteorum lcrobcs,monnumq, ruinas: U 1 omisit Canalitium, Canalienleve, & quod glarea; ,na>inoiu>m honet amum, & tanquam per venas divagatur. Itaque & au qui montium in cavernis, fluviorum in ripis, & in pelagi littos bus quaeritant aurum ab iis, item quibus lese illud obtulit al"^ agentibus, erudiri potuerunt artifices, ipsiusque indagare na (1 ram, mox genitalem calorem imitari, nunc igne somitop»* 10 ' nunc lento, nunc acri,atque eo modo vires experiri airis eum m . tuia conjuncte, Sc multis tandem experimentis vclitti exge,nt^

>Ql Uc . P.E Auro. Lib. II. Z4l
° V Wri 3Ur ' ^® tum educere, & tanquam obstetricari, iJ. ,*Pe lactitando artem nancisci, qua; non solum naturam dici- 'llod ltar ‘*.^d plane perficere, ut non absonum hinc videri queat fissi mu 'tis asseritur jam factum, Sc me vidistc non abnuo, id est arterr > posse natura: adjumento aurum, auro nativo per- dif c s ’ CCf te coloratius, & Albcni perliiasit auctoritas, 8c osten- tr ils Plentia apud multos etiam a philosopho Pfello prodita 11- l^ocu.t arte si cr i perfectius aurum micis,ramentis,frustu- j ™n,atq; ut ejus verbis utar, x^vemSifi^ct tsitst*. htfbr' 1,J ' iace ' r " v: caeterum si inter id aurum quod ab imis terras ftiij^ 15 w »itur discrimen invenitur, ut aliud alio prcciosius exi- eti atVi Ur ’ tjuod nisi Lc Plinius-narravisset, Sc Alberttis & Diodorus Ul Il,tcr ‘tdtia dicebamus; sacrae tamen litera: prius asseruc - c$ t| ,’. < l Uar umtestimonio novimus Indicum aurum praestabilius id tr ” a ueri,fi discrimen inquam invenitur in opere naturx,cur • nucn dum in operibus artis ? qu« non solum superat im- tiir a!li l0rcm artem, verum etiam & ope mtnistcrioq; natura, na- Kil). < l ll '" 1 doquc ipsam aunulando finierat, ut ante diximus, & srjp. USc °mpertü in coloribus,fapoi ibus,aliisqs permultis.Sane 'tiloj in lacra Genesi in terra Chavilah; sed apud L X X. öt ‘'als; ‘ditione jacetEvilat, quam esse in India vetei es produnt, 3u ‘-um 8c terra- illius aurum esse optimum, II latina stamus tti, at 'onc k.«a'o>LXX interpretes verterunt ex Hebraeo contcx- patat, ° l < ^ bonum mavis interpretari ve! pulchrum, certe cö- Pu1 c l llclVl non effugies, nisi malueris confiteri non este bonum ttiijj. ‘ m Ve aurum , quod aliis in provinciis gigneretur. Quid 3ur u * ca ufc ut aurum per excellentia ibi este diceretur,& bonü dit ltl ' nisi alicubi non e stet bonum aurii, aut ea nou esset prae- di c , b °nitate, qua polleret aurumEvilat? comparatione vero diri -d'num dubitari nequit, &c bonum pariter comparatione ,* l ° abnues, dum in fui generis substantia referatur ad id,quod
'ad,
*e s n ° u sit pi icdltum bonitate; ergo discrimen auri colligere v‘ <n ‘ r ‘ l »sue eff, discrimen inquam vel specie, vel gradu,
S-. ‘^Hc fllsrvi.w,-.* * r n - - — i—.
Jrq." “'“ c discrimen nec in arte ipsa, si ars arti conferatur,"nec in lii «mi natura contendit, est abnegandum. Adest & Vli- *o t ’ r sii
i wcantis aurmn excellens,uJ quod exauripigmen-
■°t e c °nsccifiet, de qua re suo loco^Jatius eodem au—
Pond^ lan f 3tlllT, «st memoria: ,’omniauro inessc argentum vario forti 0 p’ a ‘bi dena,alibi nona, alibi octava parte,alibi quinta,quas htufiz ,, r ° j‘ tu ‘ t electrum repugnans veneno : Quibus ex rebus, ddde° dUntur: ' Hr ' discrimina.
a Ubi. <l»od aliis metallis aurum inest alibi purius , impurius sagiri a^ 1 -.quod & rebus non metallicis inest aurum sic, ut crtl testimonio m sutura humant Cranet capilln^ r 3
v
circum-

H l Tp A N. F R. Mi RAND. ,
circumjacentibusJit intentum. Inventum eute^* (( f, in perdicum 'ventriculis tempestate ir\ca, sive iit ill* c ' um jjv? r* superficiei^ conspiceretur instar granorum deghiticru generatum sit cx eduliorum occulta potestate, quibus L sint auri exordia communicata, praecipue in Malorum m herbarum potestate nobilitatis, quandoquidem non cino lacu parte quadam Albani campi perdices illas u>' -p.
dum eis in locis adhuc pene puer militarem non sine dem ‘ <j ne percepi: causam tunc ignorabam; nec latis perquire - hanc diem forrallis indeprehensam, quamquam capi de piis auri pendere conjicio, tum quod nihil prohibet id > st" terrae cavernis occulitur, etiam in superficie r t perit ‘ (lt
poste, tum quod herbis ipsis atque radicibus viminelfc p° ’ g b sic loquar, aurincam pegari, nisi proterve,non potest, I f . similia sunt visa etiam in quadrupedibus animantibus: rete* . jnim digni fide viri se Cretatis in montibus ibices vidiste > st 1 ' dentes Aurigineo colore suffusi dient , prateipue qua parte} ^ tmt e gingivis,atque herbas tangunt, quarum cstinldJ Cie Cantata celebritas. ' ^ifi'
Mitto ejus naturam auri,quod obrizpn vocavit Grcciad- J, placuit llidoj o. At sectatoribus Latinum este vocabulum > 1 obradiet splendore. Nec abest h veri similitudine dc P lin ctumideste, qui scripsit aurum > quod ignis simili colore i atque ipsum obrizum vocant, sed qui Grxcas percalluere u inter qrios Hermolaus vir nostra: artaris, malunt Gratce voc® lum enictuni quasi hoc est, teneuim, molle, delle^u* §
sive ut mihi venit in mentem fortassis quod ex °P,
( ii odeatgermii, e,quasique Legitima radice luboleseat, 1> VC1 ueris este natura comparatum, sive arte superant« natum 111 - j„, Hebrxi habent pro obrizo, quod septuaginta repolueru .|jj. terpretes, aliquando loci nomen,aliquando verbum,qu 0 “! 1 ^ £ i> nium queas in Latinum convertere, & quandoque etiam ^ nomine quod proprie purissima respondeat non abhorru S( atque fortassis id ipliim est, quod apyron appellavit aotie) ^ auctore Diodoro, effollum e cuniculis Arabiae, nullo igne j fS siictum, colore i|a lucido , ut ipsi inclusos auro preciosos ‘l^ ((i reddat splendidiores, ut obiter inde subnotem mbnsttatum locum Psalmi, & dabitur ei dc auro Arabia - .
Nam pra-ter alias significationes ad metalH ejus P r * ^yiii
liam pertinere potest ut ex ea conscenditur animo ad
apicem sapientia , quam sub auri vocabulo mystico nomus stat indicatam. Itaque promit natura variis modis aurü , a ^i- jnterdum nnturx ministra, interdum aemula, ejusque ip 1 | tl | j|i l1 jift yrctrrx, varie quoque promere solet, falluntur

t( W . De Auro * tlB. II. $4$
tu r it a V |”n? rus potestatem non sicuti par est, quippe qui ren- Sf'am u ” c . naturali facultati, ut non censeant natui« di-
qujj "omine , quo tamen in primis pollet, est enim natura ßtilt ' m c0 " nitl0nc praedita, curo (it habitus animi ratione vi- ^’^’otelligentis, quo munere naturam mutam & ratione Utoj 1 '* 9 ^stitutam regit, atque disponit, & inter regendum & Adt?™ 111 "’ CUm ‘ m * tatur eam, tum xmulatur, tum superat t ata p e quod inter natui x laudes illa etiam quandoque nume« tls ;,Mu°d attero (imulet: sic figuris suapte natura delineant co[' >armorc: ®* c ' n gftt’ma Polycratis, aliisque permultis pia - d Ux iji 11 l ,<:itll m est, ficetum ingeniosus Poeta retulit, naturam i„ V "tfivum arcum artis irmt.it, One , per illud carmen, cujus si est: Antrumne mortale reccstu arte laboratum > nulla
v ibu aVci j u Ottern ingenio natura (ha. Nam pumice vivo, Se k- p aul S tophis nativum duxerat arcum. Sed de artis potestate O’ost: tantum id hoc loco deductum sit, ut com]ielcantur lpj r ° !1,ri 8'squi pergunt inficiari artem ad faciendum aurum a- c Q ,' re ^ ustra > quanto magis nulla id ratione contendunt, Se
"Stt/' 1 "j t ’ t-totnnique absit ut idnequcqt, quod etiam valeat tt!f a ^* adjumento Sc accessione diligenti* mutam superare ua-
Caput VI11.
tnsdU generattm aurum pofie fieri per artem ,<jua *** hi« tn re ut tu altis plurimis naturam arde tnduflrta deß t tu tam jit-
Cu pcret '
O t f erat ars inChrysopcfiiaparanda, superat adjumento nritu- d 0 rM natUrai » tpthna, artis beneficio destitutam. Non rn (plen- p 1 ‘oluiruxti diximus, sed Sc in celeritate conficiendi, quod ^ ‘nter narrandum experimenta manifestum. Superat etiam n C llt methodis pluribus id consequatur: nam quinque modis gc-
tr atim aurum per artem fieri potest.
* fimum dum metallum extrahitur a metallo, ut cum ex «ere ■’S'ntuiti excernitur, quod mc vidisse incmini. Delitescunt . ">m in alterutris metalla fcpenuroero, prxeipueque argentum «auro. -e~ /. i u arcentoreperiatur, oc-
'"’turn - —
ctioris.
Ia sscpcnumeiu, u
Contraquc fit, ut & aurum in argento reperiatur, oc- obnubitur etiam plumbo & xri nonnihil metalli perse-
peinde compositione rerum metallicarum < ' Ul J JUs rebus mineralia nomen fastum est a vulgo, ' ■
Pellationem secuto: sunt enim cis *n_tcbus metallicis aun prmci- P‘a, prxeipueque vivo in argento & in sulphure, q 'S Uun , quod etiam mc Vidisse non abmio. •
X 4 TcU!<a
m
H

j44 Io an. Fr. Mirand. . f0 y,(i
Tertio fit atmim ex auri femine, femen annello v,rn F f ;
■ 1 1 _J-..n ,
Tertio fit aurum ex auri femine, femen appello virt’ F (j cam: est enim inrdita cuicunque rei naturali virtus quaedam >
propaget.
Quarto ex r«, qu« perfectior auro sit, aurmn paratur men sine auri femine conflatur ea res, nec sine pi incipiis: sint apta generatio»!. Summum fuit hac in re philotf
ingenium, pr«cellcns indusii ia, demirandum amficium.fl 11 '^. quidem partes i ci quas deligunt ad conficiendum nurum j tumvc, diflepai ant multas innaturas, quacpropoitioneq 1 '^, respondent S: elementis, & coelo, sive illud vellit quintam 1 ,
tiam constituant more Peripatetico, sive tanquam P in .", c „ii' ignem ritu Platonicorum ■. junguntque & auri & hydragy 1 "- 1 c ^ nan, utquemadrnodiifubluuaria juncta coelo, & clenit i’ l,b ‘ .
-_/1 l.l_ r... c....i. ..:l ... __ >.,,.n lernn
bus propagantur, ficipfi utuntur luis illis naturis, meiaum»" & rerum metallicarum feminibus, ad auri atque argenti nui {lfllmnm foecunditatcm. Hica.uitmmaJ.ftt (Js generale e> magnarum rerum efseilor, tres, quos ante narra < c> n,iit r iteutares appellantur, r
Quintus vocatur is, qui priore ignobilioreque mctalb >° disjecta, posteriorem & potiorein formam in materiam m et cam inducit) Primus modus tuen etf,mint»u ficundMt ”‘ et
fet ......... _j fiet-,. __
Nec admirandum quod ante diximus, artem natur« oene ^ superate naturam, cum in aliis etiam rebus quae aurofae' e '' conducitur, praestare natur« artem usam natuvae beneficio yid (
mus: siquidem in aqua, in oleo, in sale confectis per artent 'F mirabiles inesse a Deo nntestatec nnmm m-^ic ,n(is.
oc tatis , cx otet quae pepertt natura vires «quare non detur: de longtßime falluntur, qui putant eo non posse ‘*(t ir ‘ >r ( ‘ tem quopergn natura, utpropterea quod nativum en, & In ingenio fretum , femper sublimius habendum sit atque p c
ctius, si conferatur ei quod ars molitur. a .
Neque enim collatas volumus per fefc atque seorsum vire* j turee viribus artis, sed artem natur« fretam muneribus con1 ' , jst » posse dicimus natur«(ut ita dixerim)nud« & inerti, atq; ita c ° poni, ut ars interdum prxstantior esse, Lc videatur & sit- ,
Quid autem mirum j cum etiam natur« privilegio non detur ars, qu« quidem uti diximus,& ipsa natur« est appen-U 1 censenda : natur« inquam non furd«, sed mtelligentis, oigtl ^ tis, atque proficientis. Hoc in domibus, in vestimentis. >» o vit« munere perspicimus. quod rude prorsus Sc impolitum c ni ars human« mentis, hoc est natur« melioris: tanquam no ' simum animatumque instrumentum accessissetcujus ij!*‘ ulfl(

De Auro Li n. 11>
»ut qui in cavernis cvvptisquc montium
J-l: - .. 3X r *• . A,
,JJ. II. 34f
montium delituislenthomi-
ts > tXl -'sis videlicet cxcavatifquc in fornices domunculis multo*
'ti decursu (cculoi uni, paucis hebdomadibus non in casis mo*
° ed in palatiis degant,qui frondibus arborum, qui pellibus ani* ^ntuim inconditis operirentur lancis, lancisquc pannis non nui e confectis vestiantur, qui crudis oleribus, ferino lacte,langut- ra tllta carnc vescerentur,paratis ad salubritatem & non indeco*
1 ^ v °l u ptatem cibis ejus artis beneficio nutriantur.
t n p c 111 H 11 e si percenseas univerla > reperies, artem perfectam hoc t u . P' entl m naturam hominis, muta: naturae quae illi fubllerm* r 1 ante eellcrc. Quibus rebus colligitur non este dignum stupo- f i ’ ut st“odhaec centum molitur annis »illa paucis diebus & pau- a horis ejus ipsius ministerio compleat: (ic medicina,pi- f 1 a 1 militaris aucta atque firmata est: sic philosophia vires ad- F* est,& theologi* plurimum famulata,cum naturae contem- r Jtio hominis ingenio freta & experimento firmata vires po- c “tesque fublunarium rerum, herbarum, fruticum, lapidum,a- '^alitnn indagaverit, quarum notitia in admirationem exci ve*
, lt genus humanum & perduxerit ad providentiae divina: consi- cta nda 1'ccreva: multa quoque procedentibus feculis experiun- ,Ur arte, qttx quoniam antiquitus non visebantur ab "Viis» qui *' 1 ' 1 oculis non percepere, vix credi queant- Mirabatur olim , ctu st,is ineste fontibus nonnullis vim saxificam, cum spectarent j. e eturentes rivulos aquarum longo post tempore, herbis & ce- -Psobiis lapideam continua irrigatione communicasse naturam. V nr ar ^ e 8° dum 11011 solum siepe legissem, sed etiam semel ‘distem in Italiae finibus, cum per Tclinam vallem a r ipa Laty CUs ad Alpes Rhetras iter facerem: sed desiit admiratio post- M“am spect av i non iam maniplos filicum, aut ulmi frondes annua
fr . r >- r. J - fi. - Ofa
p a y' um > aurum verlos rnnumuu:!“. . . , r „_^
c u ' s a “te feculis compositae funt,pecuharesquc dotes aquarum, t aiTi a " a ferrum , xs alia voret, aurum alia, argentum alia : Mitr 5 Uro Vu § ar< :m illam & notistimam,qua secernitur argentum ab li'br 0 , p tl de “ S st 1 «* natura profudit, quasque in quinto decimo *;/<>«?, & in XXI. volumine naturalis historiae collector du» t Crn ' 11Ct ‘Him,nulla jam subire mentem postit demiratio prode* »et;, ‘e° n Paradoxon id modo, sed adynaton lector existima- topgff^ bibifine ulic.vA avbitrOt,Moc*<n»e„-
V ‘ S inso’ CUl iu f cr bydrargyrosolo, quod in sublime sit elatum,
sale veri? 11 * ston lne ^ acerrimis,Lc consumptricibus aquis: super rn „ 1Ila djstolvir,nulla omnino
Y i theo-

?4 6 Io AN. Fr. MlRAND. t.
theologicum illud,quod muta natura, vel de longinquo > eu ^ |)cr transennam allucinata dicitur, id est admirabilem P a in ^ al ]0 fiam parvo tempore poste fieri natui alium rerum huc w>u> ^ novo supremae potestatis, quae cum accesserit, dubium el>e^ queat,etiam pervicacibus ingeniis efficiendam, quam inde riius aeternam,in ictu oculi palingenesiam vidit, & aliud idej'’ __ pora crassiora per subtiliora, atque bare per spiritus regi “ib . ses.fic ut major omnino vis subtiliffimo insit tcmiiffimoque^ ritui quam vasta: molis corpori, exemploque potest hoc cmiw ^ jn promptu este. Ponat quis si adsit commoditas Sc alurru nl ejus falis, quod e laterculis exsudat coctilibus, decem millia P do super una argenti lamina parvi ponderis,ut lölv atur in ast 11 . 31 ^ nunquam solvetur etiam si decem annis presta tantis pondeii ^ fiierit Ponat unciolam vaporum subtiliorum,7*» de $ 11 * e demreLue effluxerint ac tantum argentum .quoderatm solida fluidi naturam humoris induet, hoc non naturae st“ ‘ tis opus naturam pertractantis, nec id quidem vario desulto* ^ que ingenio, sed stato,firmoque tenore sic,ut nequeat **■ imperitis varietas effectus in medium duci, quemadmodum 1 ritis olim doctisque scriptoribus, Plinio, Senecae, Viwuvio c tigit,cum de Styge aqua dissererent, opere si non artis,st 1 | tura:, quam aquam alius perrodere dixit, alius congelare' 1 > alius diffilirc: contraria plane sunth.ee , nec cohaerentia m 11 * ' subde oleum , quo intime penetrantur ipsa metalla, q u0 . icunt, quo tabefiunt, quo liquantur, quo & intus & in cute co tantur. ^
Necsilcam multiplicem falis confectionem, quo supe r * tU f i l [j > marinus,montanus,Arenarius läl apud vetustatem cogniti > ut 'l )|e salcpcr artem confecto ialiri eorum ( ut sic dixerim ) quodeu 1 ' 1 ^ jiofset: id autem sit ex rebus, qua; nullo modo videntur ex rebus etiam tam calidis & obnoxiis igni, quam quod ut mede sulpl;urc vidiste non abnuo tractum salem conteml ^ rem flamma:,& eximio splendore sic f ulgidum, Sc candidu ,, ^ |J1 ei conferri nequeat ille, quem produnt Graeci scriptores re sestarum Alexandri Macedonis, in ffgyptum donomit tclC , ^ litos antistites Hammonis oraculi: fuit öc ante paucos jiosti)justIr meo consectus sal tam visu pulcher, quam suavis 8' ^ ex herba, cujus mea paicuaDitionis ferrariae,ficMantuan* “ l£ contermina, pixeipue referta sunt.
Nam cum penderent mihi pastore, externi vectigal ex " > , pote eujus esu pecudibus argtis afferretur auxiliü , cogi« v * quem gustatu referebat herba in causa esse sanitati, atque ita Padus consueris ripis coercetur, ne vicinos campos inundet, ^ Ijpcmettda copia sese nobis cxlribct, montano & maritimo

Weh,' r DE AlIRO Ll ”* n< . . ?4?
,>;or,fuav,orque,ita rebus quoque metallicis , m conjectura
c a “ l 'i accommodatior , omillimi faciam penetrantem, exte-. j, t cm »& adurentem potestatem, parvo temporis momento 'ompettam, cujus impetu prioris disjicitur metalli forma, ''liti vi S ’. a > facile potest immitti gcnerariqtie alia ejusdem artis -|j 1 er *°, & ope naturae. Quam etsi regi quamquam mutam »Ost UC 1 '^ Cntia non enante dixerit quispiam, ex adverso tamen tu f? tcr ' t afferri plus adjumenti rei constituendae, cum mens , lt "ominis arte instructa,&ulu confirmata, suppetias tulc* ■nitilto certe majora viliintur,ne dum scripta leguntur,quam q (1 m etalla promiscue fiant,humano artificio paucis diebus, t. )' 1 ,l ' v i s e »* natura nou generet, pisi post annorum multa curri«
ittb * Michael hsellus paucis schedulis artem scribens quam itu trtltuu ' philosophia: prius examinandam iuscepcrat, recipi j, atUr proditam a Strabone naturalem vim quandam sontis ( j s Rufantem,non recipi metallorum verlas in alterutrum at« ^ ^^heio formas,quarum multas ille commemorat. Nego»
, '' llo qui ut idem censet nisi honesta quadam vi, qui pras« C i )cr « coegisset.
^ G a i> u x IX-
e<t Jsmum non e [se, ut auri fer artem confis tendi ftrttm Jtthtihorii piit{efopkt*f refundam (fi ai/fi rusam ^ cognttmnem fit jiqutttm.
^Ec audiendi, qui dicunt este necessarium uti elementorum 4’ttmarumque ab cis dissultantium qualitatum proportio« ^ a d aurum faciendum pernoscamus : inventi enim lunt,qni c <nt fabulati,nihil enim eorum quod natura promit, cognitum esset, si primordia ipsorum ncccsse esset antea pernovisse ; "e enim nec sensus pertingit, nec ratio penetrat,nisi conjecturi« ^‘otisdam incertis, plurimum. & in utramque partem vacillan«
Sf M n ec abstrusis etiam causis indagandis vacavisse necesseest r r| tum artificem auri conficiendi, fati; est, si suopte ingenio na- Ur * ministrü se praebeat semper gignentis,Se prometis quicquam « O ut ei superne mandatum esi. Sic obstetrix sectus naturam T am prorsus ignorat,nou perquirit, sed egerenti foetum mulieri fi °Pcram-.sic agricultor tritici,& hordei qualitatibus pernoscen« seri remittens, ubi «arum segetum semina terra: commi-
Vtct' " ^ occaverit sovenr, non frustra fui laboris praemisi ex* J' «.seslicet „umeros*,& omnem fcetum exuberantis sobolit, o u CUl ’ 1 incumbit insitioni, non qualis sit utriusquearboris, q mipsecoiiuiiiwit,nauira,tvon qualis habeatur forma glutinis,
non

J+8 Io AN. Fit. MuAND. n pj
ncm quo modo über mollescat libro curiose Iciscitatm, 3t adactis,at insertis oculis sobolesecntcm prolem infpecMt q re« fructusque promuntur.
Quid ? quod homo, quem cum sole hominem gign ei c Aristoteles, prole educit semine, nö semper tamen,nam w c ex mille etiam congrdübus vix unus quandoq; non ii nti 1 ®’ fit ratus,ut etiam sit minterofus, nihilo tamen minus (ut lcn ^ ignorat ipse naturam, quae nec plane philolophis cog» lta > medicis rixantibus jam dudum inter, lese an sit quod fiuit alimento, an e cerebro,an c toto corpore, an aliunde > V S lVojiciaturnc ä solo mare? num & femina: quicquam kn' ^ profundatur. Qtuc cum incerta,cum prorsus etiam ig» 01 at ’ ■ |S lit,non frustratur propreren iobolc, sed ii prolis cum feine» fuerit,idque propriis locis receperit non sterilis mulier, co" 4 : rantque reliqua munia, tam agentis viri, quam patientis b 1,1 ad eundem eff ectum necrsl'uia , concipitur infans ipso natui X dmc,?csu.utcmporcprc*dit in lucem. , „
N«n secus in arte conficiendi auri, omntum qua ,n ' ß meatu operantur longe prsftamißima , conlideiande 1111 evenire,neque enim fuerit necesteuti pernofcantavtifiees 011 ’ genera lpeciesquc rerum metallicarum, quibus minerali® nomen vulgus: ea enim vix pernovit parens ipsa , qu* i»* c ea vernis occulitur nativa verum, tot scilicet sunt tanta divertit® tam amplo St penitus inscrutabili numeio:sed fatis est perca!“ 11 cognatioresnainras experimento cognitas, fat pernovisse
ita: non tamen nm" ' ' 1l '°
_ ___ 4 .. „ ^v.^.iiLa», larpcrnoville 111
tionis instituta: non tamen pernegamus lapient iores habe»
artifices eos,qui naturam cati fat mn efficientium haberent e*f ^ ratarr, ut percallerent in communi elementorum materia p l priam indere formam auri: aut et iam postquam ipsa matfi i a ,^"^ jrmiiis occupata esset a forma ignobilioris metalli, lavere tanquam mederi didicistet, sic ut pellere postent prioieM^ ^ arrepti deturbare sede, atque inter pellendum viam percalse' 14 ^ qua subinde nobiliorem ipsa in sede quirent collocare, st 11 ' , pauci illi [mot es, gut noverunt quadam eff 'e abßrufa in itt
lis ad fi multiplicandum fimtna, quod & scripsifle Anst s>, ‘' infecundo de animalium «enci ationc libro manifestum cst- 4 ^^ causam indicat prolifici feminis rerum naturalium cam‘] ue ‘ i)t acceptam,non igni, aut tali potestati, sed ei calido qui conti» 1 in femine, & re spumosa, quem spiritus vocabulo exprim' 1 ’ quo sit natura elementorum stellarum proportioni responde» "Placuit Aristotelis verba Graeca subscribere, quae varie in translata ,zr«vr*iy sin «y rm ttxiguctTi 'mnr yiuput iiteu^ o-jrqiMaiäa.Ty KatAiqiMyaySvjttav. Tauras x’fi u (' ^ V
TtutVTi) S'omftistTt. ddM Ta initiati, ttftßaylfiim ty 7«^

i, , __ De An Ro Lib. II. 34 P
f.- .? w H !) jv r» iry%vJt**Ti dliJ{r*5 WKeAVTG^' to 1* t*
„J"« sapientes artifices omni studio diligentiaque cura. exp./ nc natur am ex metallis tractam postidcrc. Cum nuilti letn CII * >a - Ct ' C ' S ct '* m quinta f ecere nomen essentta , ut gencra-
Clu , C ^"> tenerent. Quemadmodum caelum generaJis est Vfr,*' ^ crducere quoque moliti sunt terrosam materiam inpul* Vtr/ 11 Ca ' c ' S ln star cxcoctai.iliveifaque subinde salis & olei para- ac luam C s Cra valld * potestatis, St fluxiorem materiam cogere ia 5 tr ( s & " nt3Jmxl; subtiliorem vero tenuislimos in vapores, 8c ci(j ,0t '8 st i* aemulantes potestatem. At hoc, ut diximus,artifi- «h, nc ? m,1 'bus non este neccstanum, ut pernoverint,proinde car. t Cr . lllllus 'uter initia nostrorum aenigmatum, quaefiullitibi erunt sine aenigmate, id sic exequuti.
renet fio causae abstrusa q? germina rerum Rui tenet,i/ie qutdemJupremm & cpumtts esto •Artifices mter ,sed nec noStJJh necefie esi "fer, nec tanta tibi,utprtmumper culmina cati,
Vertue attes e velites t rati ut pragrandtbut alis ■blox inde ad matris descendens 'viscera magna Rcptessseilatum thalamos prolem atq } nepotes ® H tphuris,& n jrvi argenti m caligine caca, mihi crede sat est <hres tenuisse propinquas,
Et- J^ c,as unum gemmo,quod pendet ab ortu.
illic: visenda. Sed quantum ad propositum prx- ttat-raj- 1 ‘P uta tionis pertinet, sat sit artificibus non ignorare quae pQrid(-' mUS >s»t probe tenere secreta quaepiam 8c vulgo ignota ni a „in‘ a tc rum, & vasorum varietates, quibus paratur & quorum Wd'ir Cl ^ experientia ope naturae pcrdocta.de quibus quando* ii cr 1 'etuit Albertus , cum verba faceret de locis ubi metalla gc- Pata Ulr '‘PUnquam juniores longe plurima invenerunt atque Per VttUnt vase eadem quoque natura duce, & industria, oppido ‘ha? nixa experimetis,tepores etiam noverunt & acres flam-
fereft ldoneUm tempus ignis adhibendi Sc removendi: Ncc non ^/■!a C uU vitrea %el terrea parando operi congnta,qui- y t , u ' mo dum suffragatur nova materies in terrx cavernis in- ’stuae latuit vetustatem.
*a t ii, Caput X.
‘ lttrum nostro fieculo quam secutis prioribus pofe fit- & contra Vituperatores artis ,& contra non* os etiam egregios scriptores perperam de Cinnabars, bjdrargjro , (5 pterssque rebus alsis
ls au dissentientes,
u "m rebus potest nostra tempestate facilius aurum fieri
quam'
H

lö AN. F R. Ml RÄNÖ.
tjuam apud antiquos: illi enim simplicius rcm peragcba .x quibus utebantur rebus,ipsis nunc utuntur pauci, seit aliis & quidem plurimis .tametsi trat aprici eos usus quahindam •*' , imetallicarum, quamm nec fatis habetur apud nostros artl ^ j|r nominislyncera cognitio.est enim verbi cauia, staM st '
» " - ’ r " ar. ü j,
dubito^,j
quam nonnulli illam fele tenere putant,longe falluntur.
Ego vero tres ni fallor ad minus res inveniri non duW ll -'’' 1 l| t bus id nomen competere postit. Pyntnn quis novit, nist ca 1 L quidam existimant jqqx vulgo dicitur Marcasita: sandaraca 1111 F. s to non cognosci,nisi cam qua: mihi Venctiis allata rubri f ,{ nomine vocabatur. Cinnabarim, cum dicis, quis non tek Bucasis Arabis compohtioncnr dicere ex vivo argento * ll F j reque coagmentatam, a vera Cinnabari tam distantem st 11 ^ Leone simia: est in colore aliqua, nulla in re similitudo, u ' , loco manifestum stet. Quis monstrabit Chrysocollam ve 11 ' 1 ^ artificibus & auri faciendi magistris decantatam: eam, in 9^{. nativam Chrysocollam,non illam quam Plinius docuit, nC rim an subinnuit.ncc eam quam Galenus indicavit. . nfl j Nam cujus vis est ipsam conficere t sed nihilominus pm r . jj habemus non lolum advecta regionibus longinquis , sed 111 Jjj, Italia comperta. Nam multa de terra: cavernis eruuntur m c jj, ca,quibus veteres compotes non fuerunt: existimo fieri pene diebus,idque testimoniis non abjiciendis assertum est, al las rerum metallicarum mixtiones, quarum ut vatij col° rcS bcntur&sapores,ita promunturab eis effectus varij* ioJi ciJI ■„ bus prope iubstamiam accidentibus, ea vero cum majori^ 0 ^, nunc patent, minorique pretio veneunt, neq; hoc solum a ‘* cr j f , rim.propterea quod antiquitus fodinis Italicis Romanor« 111 creto parceretur.
Nam quanquam aliunde multa importantur, pasTImq l ' e
fur
peditantur.qux ad rem maximo opere faciant: pleriqu e
tau*. 1
1110V
nascuntur,& componuntur etiam ut dixi plurima, quar no 11 r ' antiquitas, Chalcanthum verbi gratia, cum dicebant il‘ 1 f‘j[il conficiebant negotium: neque albi nulla mentio cu l uS , 3 | c as.' Cyaneus apparet color, est Sc videre cinereo pallore Cr>a , f) thum: est & viridi facie, & faphirina, Se varia , quibus »t c ^ ita potestas longe diversa,sulphur,eum dicebat iVv{»» b° c e expertum ignem,num ultra fortasfis antiqui progredieban tU ' ( j ( .
Videas nunc Apyroh ipsum ediere sulfulgido j,
Brum, videas & album ,& cmertum,& Viride, & flavum,^, grum.de rufium,sic ut flammeo colore videatur cum rubrica ^ tendere. Alia praetereo, quae quoniam nec Graecatene»^,
Latina vocabula,minime hoc loco percensuerim. Apud A
ttlem non temere neque ferio invenies »nominarim c * tar,3 lI jits

<iw i , d . e Auro Lib. II. 5 jt
i'Atov,>£ -9-wcm: & paulo post X,,»«. Co^ ÜCi[ W inmedium veluti lapis,non illa cinnabaris cujus tOf A°'*nd* ex vivo argento, Sc lulphuic lSucasis Arabs inven» Hiijjj ' a “*tus,nec illa quidem quam perhibent ex pugna draco* e ' c phantum in India gigni, (cd quas de teri a; cavernis c- lta|ja' tU s ,S£ ' m portabatur ex Africa,mea aetate bis quod Iciam i„ ttliq Vl a e st,ratam etiam eam tempore Augusti fuistc scriptum tajv c . tUnt ÄDiolcorides&: Vitruvius, quorum alter pro medi» Hü, * atc > alter pro sedium pictura de rebus metallicis dissc- l 0ril| ount autem 8c dicuntur ea metallica qua; in fodinis mctal»
8c Ch l ? Vcn iuntur, ex illis enim eruuntur,auctore Theophrasto, tt(J p/ ® c °lla,&|Cyanus,& Ochra, 8c minium, Sc sandaraca,tam- ^ocollaA Cyanus arenosa sint, Ochra Sc minium terrea, tn, 1( raca vero & arrenicon (ille hoc nomine citat, quod alij di- pt Q j. !; en icum) pulverea ,nilii)que distare illa inter (e, memoriae ^ cx ' oco non est praetereundum colligi poste,fidem tq^^stam este scriptoribus quibusdam, nominis alioquilati* ris ,Sc in Ochra delcribendaSc in aliis pleiisque. tf, p, llriUlri docet Theophrastus, Ochram nilabarsenico dister» ty r Ul »io vero longo aliter,qui & in aliis etiam npertislime labi» ^ih' 101 cum Chrylocollam,sulphur,Cinnabarim citastct Plinius, tl Rti Unir l uot l ue voluit iplumeste,Graecis Milton, & Cinnabarim s]j (J( C j U l' ar i: alibi vero hoc iplum detestatur, certe aliud Milton, Tl, Cmnabarim este invenies, Sc apud Aristotelem, & apud to^fst^stum,etiam apud Galenum, qui aliam citat etiam Mil- Vioj cnir >iam, hoc est terram illam repugnantem venenis, cujus ftif s fl millia glebulas dicit accepistc signatas a sacerdote,dum in» baq ?PP l st'stct Lemno, sed praeter haec,certe diversam a Cinna- te S l “ 0 n mvenies apud alios egregios rerum naturx scripto- dii ’ ll) 0r nm aliqui non xmsl&upt sed xm»ß»p nuncupant: ejus ^cies indicat Theophrastus.
5 , tc llc ‘am si, apte natura in Hiberia, & Colchis natam,alteram Da . ‘festam, non jam ex vivo argento & sulphure, sed ex are» P r im° CClnca > stuam Atheniensis Callias ante annos nonaginta te jn Hls ^eogitalset, dum ex ea spcrallet aurum dicere. Qna in to t ° n “ m plicem modo, sed multiplicem Phnij deprehendas er* Ham Sc minium pro Cinnabari docet a Callia conse- W ün ,l f°ri«te Theophrasti, qui tamen apertissime secernital- kq . a ® abero,seorlumquc de minio,(eorsiun dc Cinnabari ver*
Ve r ^f tCrea scribit ipse arenosam este Cinnabarim, Theophrastus tcl Cs j'P'deam, atque ut sua loquitur lingua AiiCise quod Ai rsto- »f r ^ r( nte Prodiderat per ha:c verba r« fixit®* i* r *i*vrt)s yiyuvi
Prxtcrea

Io AN. Fr. Mi RAND.
asci
1 U A N. r 1C. JVl l «, A IX u< t jjj!..
Prxterea minium, quod a'ftmt» vocavit Dioseortd > a ßj docet in Ephdo Plinius,cujus rei nullum verbum ' n T ’ c °^j n na' monimentis: scribit enim Theophrastus, in Epheso h el1 barim arte, atque ut ipse loquitur x.xl‘ i^yrnrlm- Q115 1t „ r *i dum in Colchis Sc Hybetia nasci Cinnabarim sponte ejusdem repono verbum «uro^vef. Cinnabaris 'S ltin , c hoS ; locum designavit in Epheso,naturalis apud Hyberos, & L c g- Minio vero non ei quod nunc fit ex plumbo,& minij n an * r \ c0ll . lorem atmulatur.sed cujus est e terrae profundilfim* latebn^^ ^ quisitio ,loca diversa tribuit: tametsi duo minij fecit gen ^ alterum per se nasceretur, alterum conficeretur. Unde > ‘ ^ verba,«Vi J''« «V«{ H /tu uvriftxroi, h 3't TiZ’ lxl, 'r- y a )Je
Theophrastus Cinnabarim memoriae prodidit duram c C | ]j s ad- atque lapideam,quod ipse quoque testari postum, öc° cu Versantium plane subjicere. ^ (j,<y
Milton vero hoc est minium & Ochram terrae natui- f| cicm praeferre docet, quo loco etiam miraremur Hermo Dioscoridis Corollarium edidisset, non emendantem e j ( , Plin. quos voluit in sua quam ediderat Pliniana castigat*® . tat sendete. Caeterum duos Cinnabaris modos tantummod^^. ipse Theophrastus, nullam habens mentionem draconum phantum languinis, quem Cinnabaris nomine citat PJ*n 11 ’, quem ante Dioseoridcs exploserat ä vera Cinnabari dm cte0 ^ (i , quam(ut opinor)voluit Bucasis vel quivis alius antiquior ** 0
ri.Sc minime potuit, colorem quadam exparte non ex snte ^ a , consecutus: nam factitia Cinnabaris in fronte suum rubores?', turalis in recessu gestat splendidiorem multo, & quod so n e!"j S c x repraesentet magis,unde ortum habuerit opinio elisi fang 1 " 11 ,j, pugna draconum & elephantum ,sive Historia fuerit ejus* e* gOjsive fabula. f j U 5
Adde quod Cinnabaris naturalis cum aduritur flamma . illustrior est atque sincerior,nebulosior factitiae, ex cujus rog hil restat. Restat ea, quam natura peperit.in qua videas^.^ argenti scintillare micas,in factitia qualdam quali lineas ere res hydrargyri: neque enim separaverim vivum argentum a ■, drargyio Plini j more, factitium hunc, illud nativum ar . . c (t contra Dioseoiidcrn eodem citat nomine, tam quod fact* tlU jjj
cx minio ,quam quod natura bifariam parit, dum ex arge* 1 ‘j
pendet speluncarum fornicibus,ubi concrevit in guttas, & “ fodinis etiam per se colligitur. - e ^
Proinde magnusfut mihi videtur) hinc deprehenditur P?“ 1 ^ ror, ab aliis etiam aliquando taxatus, quippe qui secernit m ^ ; genera,quod unum est duntaxat e lapide illud fluere arbito eju» enim ut inquit vomica,liquoris «terni,quod rcru omu**^ p lf(

ftonvsit De Auro Iib. II. j«
* lc lem & r InC autcm proficisci ratus, ergo nmul Diofeo-
Viv u 1,öc;l " os boni nomi nis scriptores liydrargyros clt idem quod jq lla n ar S tnu im,apud Plinium non idem, Gtaci siquidem illud q UQ ' r m av g cn team nuncupaverunt, ab aquae & eoiore, & fluido Ü- S^atini de iplo motu vivum appellaverunt. hjyj 1 st llo que ipsi non fatis hac in re constare videtur idem Pli- s a ,i s CUni hydrareyrij nomine ustis,solo inaurari dicat argentum, t llr /."'M prodidit non difiia re illum a vivo argento, quo utun- <st. lvi 0 ‘ a bri, cum aurata vah reddunt ex meris argenteis. Eo- Vi Us '?Etetiam utebantur (quis neget) ij quorum meminit Vitru- l f j s , U1 c ptimo: scribit autem fleri vivum argentum ex marmo- ig^iJ^S^ntiscumid colligunt artifices,postquam resedit iumus H 0l a pore suscitatus,Se eodem pariter uti eos quis dubitat ? qui Q»a ■ °"° cx Minio & marmore,sed ex metallis omnibus eruunt. CjJjj - 11 ' rc superatur etiam a posteritate vetustas, nunc enim ex Viv u 1 nec disticilime quidem extrahitur live argentum
do r V lVc bydrargyron malueris appellare, nec cx metallis mo* C; isi 0 C j cx Metallicis rebus complurimis > ut cx cis praestetur oc- Krii ^Mirationis,quod Galenus vir ratus in literis,taurus iu ex- tju s ricn tis versatus allimarit bydrargyron nonnasei.scdfieri: Ljf■ Cnin i cum de potestate simplicium medicamentorum verti!,' Crct *>sthac verba (liat i«. 'tV< ras xuratpvay tpx^Kxxav , sW Non est cx iis pharmacis > equae sua sponte na-’
£ 111 ,sed ex iis, qua conficiuntur, hij 1) *n Cru m nec apud Vincentium, nec apud Albcrtum, qui pri- iiirnp 1 Oracos & Arabes inter doctos viros hujuscemodi re- kse '«* mentionem, datur legere tam numerosa quam nunc S c ‘Ui, Umcon S cncs * cu i us usus ^ a P ud -'tui confectores, Lc arra,^? 0 tniin si recte numeravi genera post metallorum natu- dj n iter is retulit Albertus, sal, Atramentum, Alumen, Arseni- *o v ’ Ul ^ u ° «ondusit auripigmentum, quod Sc maxime debeat St'od^r 1 "Omine: scribit enim sic Vitruvius auripigmentum . seculi ai 'striicon Graxe dicitur,foditur Ponto,Dioscorules ejus vir l Qtis ’" 0n yius id esse bonitatis voluit sed pallidius,aurei vero co- litiQ Pernae bonitatis > quod in Hellelponti Mysia nasceretur, ttia t n' mc s f 1 ^ -auripigmenti, Lc arsenici vocabulo est usus, quo <jüod se, "Vitruvium usi stmt & Celsus, & Plinius,tertium genus tUn r,ri"c I)"" §c Arabes latinique medici, & Albertus rcrule- O ll( r , ctuerunt, qui non album sed medii coloris dixerint, ripetiun''l' fo voluerunt intclligi.qnod prodidit Albertus, tensu tiu ni u 'j 11 ’ n edum auctoritate. Ad hxc Marcalitam citat Ni-» Icd m- tls _ “ a M> quanquatn ea non est apud illum opus natur«.
Vol. L,
Marea-

3/4 Io AN. Fr. Ml RAND. ß. nö |)
Marcasitam vero cognitam priscis adhuc (iit dictu 111 c vC - inveniri,nili ea iit quam Diostorides 8c Galenus Pyriten« ^ , lf ,
runt.serturquc acceptum Democrito inveniri eam & auie»-^. genteo colore, Lc a:rco,addo & stanneo,& plumbeo > tan« mein ilii aeream in medicaminibus dclignare videantur. 1 .
veto pro Cadmia (vmt qui reponendam voluere. U‘ tirn . j nt el electrum citavit Albertus, quod tamen fi natura idpep^ 1 ^ e , metalla reponendum , fi ars eduxerit,non est inter ea, qua: lx’is protundistimis eruuntur, numerandum. p., rl) tit
At eo linit numero nunc ea qua- foflbres in lucem p 10
ad parandum aurum, ut vix queas parvo temporis spatio s^ £) c scre: namprarter album llludarlenicum, cuiaCrystal' 0 j, nomen,& tuciam, qua: tametsi quibusdam etiam Graecis 11 ^
|U £
tcrur nomine , Cadmia dicebatur antiquitus, multa t nera maichalitae .quorum soite non memmere, multa 4”^, Chalcanthi genera ut antea nari atmn, ignota priscis, multa .
sulphuris. Adde etiam multa Talchi genera, multa st 11 Antimoniiapud antiquos nusquam citati, etfi quidam ' U1 sub stibio reponere, nulla (ut puto) live auctoritate P rl ’ c ^"^’ 0 cc, valida ratione. Ad haec multa aluminum genera , qui* 11 tC c p nec effectu prodit antiquitas faciendo tum auro mirum P J . ^ nantia. Prodam nunc literis , quod ante paucos dies lia didici,ostentatam mihi tuilfe renngincamCilinabarist«> t apud antiquos eum nulla fit mentio, ne istum quidem (11 o: diderim,eam non inventam quidem ä me, necquastitamaft 111 quis estim inveniet quod non quaeritur ? quis autem qturoU^p innatura rerum este nunquam audiverit? illam certe repe* 111 i tis conjecturis (ub Cinnabali, fi ulla est, liib re inctalli ca ^ |lt ^ nendam, pondus ti grave, subniger, cincreusquc prima ( color, qui fi teratur, permanet: fi aduratur, ruborem 0 ^ Jjt, Porro liilpliuns.quod est in ea,pars cierulea cum flamma d> *- ,,
primum , deinde qaod est vivi argenti prorlits evanescit, 11 ' sulphuris pars pertinax est, & flamm* contemtrix: fi vcr0 (fr. gatur liquidis couiumtricium aquarum vaporibus, contf* ^ Nam portio sulphurea magno impetu loivitur in aquam > tal ’ rt j 0) abestut igneo rclitlatlinuori: relistit autem vivi argen» qua:minime nbfiunta m fundo valis candida relidet, relI V nl rU ui narravi,quam,ut coniector, non novit vetustas, qux etfi a|| ipla moliebatur,ut ant ea dicttun,paucioribus rebus tamen e
Praeterea calcuiatione' ut Alberti utar verbis) (iiblimationc, latione,exterisque actionibus,quatum vel nulla prorsus v * ,, explicata pi steis auri coistrcloi ibus dilciplma, multa nosti 3 -' .
pellatis artifices moliuntur: eis cuim datur eodem atictoi*
CCtV'

i De Auro Lib. II» Z55
' n ^'nen idem ab Arabicis scriptoribus mutuo perceptum ^dicinam l-atini exprimunt, ) quo ita penetrari constat priores "‘«aliorum species. ut eas corrumpere queat sic. ut relicta solum
materia, von nrovria, resultet artis molimine metalli
^fersa species. * ‘
Wem vasa pertractans artificum, tingi posse docet quodeum»
r u e vis metallum i» auri colorem, atq»(ut ejusmet propria rere- attr verba)sorte pulcriorem.si fuerit nobile clixir, in quo nilwum rt averit artifex: boc autem cx loco facilius artem tueri postent, essent unam tantum in metallis formam defensuri, nec omni»
0 ‘me tutela maneret,qui plures tueri vellet formas,non conten- Us eis,quas Albertus admisit: ejus cmm rationibus in adversum ^“gitatis responderet,non fele quidem eas perlectas, (cd quodam« odo inchoatas aflererc, quas ille admisit in prima rerum gcoc- “nium, coTiuptibilinmque materia.
, Urum isthaec subtiliora & sunt 3c habentur, quä ut videantur ° c loco pertractanda,tantum huc sint allata,ut non solum varia* ^enda; artis vias non deesse cognoscant vulgi sententiis obliga« ll, led plures etiam adeste, quam quibus sint usi veteres artifices, “"dtoquc facilius compesci queant qui artem auriferam sine ra- tl °nc valida deturbare moliuntur sua sede,quam pridem & legiti- 1110 titulo,& lontia temporum praescriptione,possedit: possunt Tn,1, Hx iis ,quac diximus, didicisse, non uno tantum ,scd multis aurum fieri poflir,multoque commodius, quam sit ieculis “tetioribus factitatum: nam eorum, qua: ante nota erant,fieri ^P°tes queunt,& artis longo usu crevit industria: (ubindeque «'■'utibus eandem rem praeclaris ingeniis prodiit folertia: qua« propter desinere juie debent a calumniis importunioribus vitu- PrratOfes Chemie« facultatis,qui tametsi in eodem numero no« ! nt >qui subtiliores naturae caulas teneant, nec carum capaces tamnum q Uas philosophi peracute vestigarunt, nihilominus ne- infidas ire,unicuique rei vtstigium, pro suo modulo, non ®«sse bonitatis divinae,qu* suas effundit dotes, easque arte poste Io oorari,ut similia progignant.
. Nequeunt item experimenta negate non absimilia .vcluti odo- " S P?rv. songistimasafflanti* intercapedines, fermenti modie. ®' a ffatn farinae ingentem in sublime tollentis , Magnetis abiens «rum sibi conjungentis,ecbeneidos animantis vnlsimnus navi- ^afferentis moram, parvi vaporis infecti,quo multa hominum Pestilentia tabefiunt : cur enim si quae narravimus con- t' ft *^° ^ (ut sic dixcrim)quodam quasi aspectu virtutis & po» Ji . at * s mutant res,ducunt, atque reducunt, qu« ni fenili ipsi) de» P« teuf;, suissent, mortalium quispiam non putavistet antea; enr
^gaverint nmtari nequire metalla,evi tensus adstipulctur,
L r
nec ra- sio te-

;s6 IoAN. Fr. Mirand. ^
tio reclamet ? cogitent quxso, num quispiam unquam 1 num suo studio, suo quoque labore particulatimpotuerit diciste.cur magna carina: moles a parvo pisciculo detineatur ^ mobilis ? cur ingens sanna: congeries modico fustollatin ici to? cur minimo rei odoratae suffitu tota domus abunde n*'» ^ vestesque renideantur’ cur ferrum nulla machina protrahat 111 ’^ in aere pendeat prxfcnte magnete ? Cur tenuis invif'bilisc] lic « por potestatem habeat regiones cum habitatoribus afferendique perniciem i Nam quanquam plurima sunt 1 ^ tata de qualitatibus primis,de intermediis, de propriis* de > ll l mis.de imis, de ignotis, ut ad occultarum rerum iuijusmo 1 gnitionem philoloplii pervenirent: (\c,ut quot capit* tot pene dijscnttenttumfententtas A^rf/w/o.Nilnltanien a £ quo utcumque quiescere queat animus, inventum dt acl ,, diem, quam quod res cui id tribuitur ca lit, quae dicitur mutua amicitia,inimicitiave, atque ut Graecis dicebatur 'Ir''.. tilia, quae demum fit abstrusit qua:dant natura rerum & hensa.non secus dicendum, cum modico %elunius He/ pt**' ^ herbarum succo mobile flmdumquc argentum fift ,tur ' ^ obdurescit; cum ttem hjdrargyros altoqus solam *d *<? fotentsam prorsus e'vantdus ‘velargentum < velinaurud >
tttkr : aut cum f alis & aluminum tenuissimis grumis, aut di' fis olei aquammve generibus, aut rebus aliis vulgo non cog 1 tis id fiat,siquidem ut ars omnibus ejusmodi tam est ejus Id- 1 . * circumquaque protenta consideratio ,mhil elementarium > nl ’j t eorum quae conflata limt ex elementis praetermittit, comi;? 1 ^ item,disjungit,copulat,evellit, susque deque vertit,quod m fcl s, pertractandum, ut variet, ut novet, ut perficiat, quod fiib^„ neis in specubus * vel in terrae superficii: comperit ad reimst““^ sibipioposuit absolvendam. Fuit apud theologos dispu tat0 ) l sl . quaestio, Creandi ne ? hoc est es nihilo quicquam faciem' 1 '!’ testatem fbli Pco propriam Si alsignatain omnipotenti:*: 1 ^ na communicare creatae rei posset ipse creator ? öc sums' 0 ' terutra opinione olim dictae sententiae, sed utcumque dccrc a ne statuatur, nulli dubium communicatam non die aut nl,tl aut ani potdlateinca majorem, qua quicquam priorem a111 ^ formam, & posteriorem admittit: nant quod natui acent annisfiert dicitur .artefit untus hera dimidio, & /*p e,n 1 raparte ccHteßma. jC
Vidi ego monstrante amico'nem semel, minus decimas*^ horae disjici metallum, sic, ut sulphur alta petierit, hydrargr ima: Vidi prioris metalli sortna prorsus abolita,subito n °/!' ir - id est aurealn solertia artis imponi, non sie natura fbla.hoc cf ‘ tis beneficio destituta facit, non ira vetustas fecit, ut ex

DeAuivoLib. Iit* V7
•ibti&eft plant perspectum , sed opus ernt \°np,HMtsubrclUo^im^ * St ‘ flmr & plane laut aemulati naturam po j^ 1 “^ camcm cl _ Sw'is diebus pcripicuum celerrime m r " ov i sm odoalias-, “«mque converti,sive per coctionem, st ^ lentcmisE; r ‘ ; ' m vanae (um ab antiquitate , dc nutne. ntcm quidem
Ununi tantum hocloco tetigimus modum p - , s j n dicavi-
"'«alla mutandi: al'os (upcviovibus ‘ ss lono ms minime ^"s.quos quoniam iupratiactavimus, tcpti a
«onvenit.
iOAN. 1'R. pici MIR. D.
COMITIS Q^CONCORI).
» E A U R O.
Tiber Tertius.
Caput I.
°£ ANT1QT1S EXPERIMENTIS IN At'RO f er artem Chemicam facienda.
E Gimus primo libro de auri lestimatione,monstrantesnui, 'am carllam inveniri, quae fit efKcax ad pertundendum, taurum fieri debere autum, utres universas metiatur; te* s "tn s r d0Vmis a ^ at ' s opinionibus diverse facultatis austobt! "binde probavimus ex principiis philotbphiac, theologis in n" 1 ^sputantibus, artepojjefieri. Tertio quod habemus ^"'bus 5e antiqua 8c rcccntiora experimenta pertractantes, bib T* ^ u, ^ c > & heri etiam identidem aurum convincemus : Sed'i ernus quoque de utu monita saluberrima, ne in abutinn fi m cdccus proclivis lapsus fiat. Certistintnm porro constantil- C (p l ' mc l»cest,£; consentit publico firmatum, suille aliquando '«‘«m aurum,& arte, & industria hominum, at que ut ab nnti- ^"uimis repetant,primum hominem Vinccniiusliellovaccnsis 1 ag'ttrnm artis potuit,ut inter initia diximus,<V per illi proximos ^^'e Molen ad apostolictim Dominicum Sc sua tempora per- n ’! t G t*cis proditur, quod etiam indicavimus,non alia de cauta *iir f r ift Coic hida regionem Argonautas . nec ut poetice fer- peil 4 ° ncm cx ft.ctx regis domo vexiste in Grasciam 1'hryxi "aiui' 1 av ' rcani >scdlihrum ex arietis pelle contectum,quo notce- j n j 1 ^"'bus modis per artem cliemicam fieri aurum pollet, Pro- p C ll«n' C n °n iniutia priscis ffi(s phvyxauuu vellus vocatum esse a uieampropter ami faciendi potestatem.
z ;
Videri

IoAv. Fr. Mirand. m
Videri hoc & in vulgatis & in reconditis libi is facile a. ^ ^ apud Suid® monumenta late commendatum i. posteritati ^ mento,paucis autem & (uboblcurc apud Apollonium >n e f |p ( argo*autico,ubi canit phryxseum vellus ä Mercurio posim ^ aureum. Quo in loco Gr®cus enarrator scribit MerciuilC ^ ctu pellem arietis aurum effectam, quo quid exprestiusCn £
favere arti potest: ejus enim ea verba ry Tä , ‘ jj 0 ,ia
^ti-r«V Claristimc vero Charax non tam I" „ quam philosophia nobilis prodidit memori®,pellem ad q">" vigarunt Argonaut® non arietis animantis habendam, ' e thodum fuisse consectionis auri^«--5^««, ut ille ait, srsfmW 4 ^ hoc est membrana comprehen(am,idiplum citat Eufthatl 1 '" DionysiiLybici geographiam. Quid? quodSc inp>' 0 ^ er “ > ,
cejjcrut Gr.ta< \:c Um aureum , cum cfutjpi.ini de reit** 1 precio/as conficeret. Sub involucris etiam fabularumi 11 ?. 1 ' j S Ium occuluerunt scriptores antiqui scriptum dogma conlct juri comprehensum este arietis membrana, qu® in dornot R.cxs, custodiretur,sed modum etiam indicatum voluerun 1 ^ Methodum subsignatam,Draconis & Meicurij nomine, liq ll!t notissimum apud artis Chemie® profeilores ^fcum \fi Mercurtt nomine (fi Brucfuu etiam figmficart 'io<* ^
Proinde confectum dici aurum Mercurii contactu , &Praco pervigilem positum ad aure® pellis custodiam volunr. ® cl p ise etiam legimus in Oi pineis versibus de raptu velleris aurei, * u sub arbore,qu® pluyxxä pellem sustineret,pratum,in quo 1,111 qu® sistendo vivo argento conducere creduntur, aperte cCtn dantur. Nec solum frutices & olera fcd calchantum.id est mentum non calachanton, sive etiam pfalachantan.ut a renl tallicadispesceretur herbarum vocabulum: itaque non uno t^ tum loco fabulosam pellem, (cd librum, quo ars aurifera doc/h tur,velleris aurei nomine signavit antiquitas. Nec abest; 111 • litudine veri penes vetustatem Chry(opoei®,idest faciendi J1 > ’ scriptas compositiones, pellis aure®, 6c agni vel arietis - 1 » Unde illud Ovidii Poet®, arboris au r
nuncupatione notatas.
„nun'
nomen par est effinxisse, quoniam ex arbore fructus expio 111 tur, ut ex compositione descripta parantur effectus , qui votis,& illud quoque spectare huc videtur futtiv® devehat aui pelliculae. ,
Nec defuere qui Tantali quoque divitias tulerint accepta* c mic® compositioni descript* in pellibus agni: unde sit & ^ e £j a c
filij& Pelopidarum regnum longe lareque propagatum, absonum visum non sit quassisse Thyestem natu minorem P c pis agnum,hoc est in agni pelle faciendi auri compositionem e ratam, quam in arcanis habuerit natu major Atreus, cxt01 ^ uC

(V Df- Auro Lib. IIT. zyy
ab uxore fratris cognitas stupra, ex quo Sc odia & ob| cllr ' m ® cana: ttagcrdia:. Meminerunt hujus rei, quanquam ^ a Piriu° V £ anlf,nto 6c .iiit,quislimi poetas, & Cicero, Seneca, Sc fcttf fj S u P''a quoque nobis pi oditum est,Callisthenis auctoii- > on ex velleribus ovium aut vectigalibus, verum rxmetalli:;
vcucriousovumi aur ' 'T ,•
stille diviuas Pelopidarum, tcdremotitluiusetian
" 'ancidis,
^on im,-notemur, a Vluveibus & Graecis ad alias nationes
■r« »/1. • " i _stnrtlO (A151CI1-
ti ^ a 8? ta est ars,quam maxime coluerunt iFgyptij studio (apien- *•'deditislimi, apud pios Diocletiani temfeflate, tamftibh- p' 77 ‘"»e/ faciendi f '.n ulta- ojuatn agrt colendi > quam 1IC 3<i onstantmi tempora iua cum av.ct orirate productam fuisse prodi- jji m t ^> utco tempore philosophus Michael PsellusGratcalingua ctlum de faciendo auro elegantem composuerit, sheet forralle quispiam , cui nonextat ars ipsa qu:e publice 'Pjond.uvi dicitur cxtitiste ? I)jcam cgo( ut omittam plurima quae ^Ponderi podenr ) cur non extat avspuvpureac tingenda? vclhs, ^Oiiin Tyro lohnn & Sidone quondam celebris , led m toto tergum orbe decantata ? nusquam hodie ut, l t d nec ostreum illud c ^ius ex sanguinecolorparab.itur apud artifices agnoscitur: fa- %rdi auri materia in promptu est,(k facultas adesspUuibus inio- '’betiamsiinjssgypto funditus petiisset: ca:terum nec Catio de- ^erat ante via conficiendi auri,extat enim Pliniitcstitnoniuin tri- § c simo tertio naturalis historiae libro, qui docuit unam esse fa- c ' c ndi auri rationem,cx auripigmento, quod in Syria fodiebatur P'ctoribus in summa tellure auri colore.
Jnssu,inquit,Cajus excoqui magnum pondus,8c plane fecit au- Uin excellens,sed ita parvi ponderis, ut detrimentum sentiret,no- atn renr Plinius prodit ex iolo auripigmento, factumque dicit y'Urn per artent > cujus ici fortasse potuit esse testis oculatus:
y — esi artem , mi»- - - ..- , -.....
lx t rat enim superiorum Cxfarum aetate, Sc nonsolum usque ad pervenit intpcriiim. Nec ad Claudium tantummodo, qui Cajunt rewnavit, sed ad Vcspafianum. Militavit enim cum
d, uanico Ca-sarc., ves ab co gestas memoriae mandavit, Clau- fujp^^que filium ejus,qui Cajo cx Germanico fratre nepoti diil i c ^ m Principatu, Messihnamque ei astidentem dicit.se villis' 7"'^ Publica ederet spectacula, sub Nerone quoq; scripsisse G a , 1 “'stusjunior affirmavit,naturalcmquc historiam Vespa- p r ,'Pstsse,titnlns ejus indicavit.
c !"arn Cn *' t Saitis detrimcntuin.fbrtasse in causa fuit minorcopia ft 0m oportuisset, Sc major impeala navigandi convehendique t,i C1 ^auripigmentum,sensisset is forstn emolumentum, (i tau» sicritus ."asthilse-i,quantam m Carmania repetiti scnofit One- ' cnl ‘ffct,fi /f-gvpticuum suta percaluisset,qmb Diodetti»
Z
110 I U]UX

z6o Ioan. Fr. Mxrand. .. övä e-
no cujus supra meminimus fuere formidini. Scriptum e> 1 eorum monumentis,Diocletianum Cxfnrem cum quJ
humane midclirerqueafflixistct, ventus ne arte faciem' 1 pollebant,reparatis divitiis ausus sumerent rebellandU" lrros omnes Chemie* facultatis conquiri atque combuu id videri apud Suidam in decima elementi collectanea. 1 0 e,,
cletianum tanta fuit non cv auripigmento, sed ex arena -> ^
ciendi auri vis,ut publice id fieret ab iis qui artem tenebant » ^
modo scrupulos quosdam aureos Caelari penderent, fi 1 " dC , 0 '|ital durillx priores in Codice 'ustinuni titulo de metallariisj- ^ sunt leges. Hxc arena Clirylainos Grxcis nuncupata, d' \ ^ & Hispanis & Latinis Balux, id apud leges civiles öt apud 1 11 A» fatis apparet,ume loquar deridiculis vocum harumba" ' Chrylamos glossematibus Accursii.
Quidam noltri temporis vir alioqni diligens & erudtt 1 ^ Chryfamo (cd Cbrysamon legendum putat, idque vas tatur quo funditur aurum. Sed Clirysale illi nomen elf Stpud Plautum,Sctribus nunc inversis literis vulgo profert 111 ' ^ e , famon vero omni proculdubio legi debet, hoc est ‘ m ' c: ',’lit- na, qux quidem non fodiebatur, sed colligebatur ex n" rl tore, St ex ea mixtionibus quibusdam parabaturaurum- ..^j De hac duae illic priores leges decernunt, relicjuae de intclhgcndx.fiuod ex verborum serie, St ex diversitate ve^ 1 ?’ sive ut Lex air,Canonis, deprehendi facile potest. Nam Ch c ^. sl scrupulos paucos,fossores vero decimam partem Cxla>'i s debebant. Id genus fiiciendi auri perChemicam,primus ex sis 1 prodidit Psellus,docens arenam esse quandam mai inmaw llC (J ralemve.qt^ aurea diceretur a colore A' a quibusdam arena a ul ^ vocaretur,cujus hxc verba, in ztxqxXm * fl ,.
Xcuwmi ano p etStiSr» ecvh
Galenus quoq; dum de potestate disserit simplicisi medicam" 1 ^ rum de terra sermonem exorsus Chry(itidos,& Argyritides 10 ^ tionem facit,mox de arena aurea loquitur, quomodo a, l q j a ir> crii conjectarentur ex quätitate meminit, ut hinc etiam fi 11 "" l)0 , re ipsa inter balucem,8t Chryfamon deprehendas discrimen > niam minima Plinio ramenta sunt ejus auri.qux baluca dicet" ^ Chryfamos vero etsi minutissimis constet granulis, ea tari aurea non sunt,sed aureo colore,St aurum inde multa coct 11 ’."^ riisque mixtionibus parabitur. Alioqui non ita paucis coni« metallariis Cxsitris adnumerari, ex hac ipse aurum extrahere cuit Psellus. & quinque vel sex alias confectiones literis Multa tamen obtestatione professus, id se facere quasi
honesta quadam vi,unde illa ejus verba « SUinfa *
TVfxn/i,

A ,. De Auro: Lib. III. ?6>
Hi,(y '* c Alberti testimonium extat experimentis, qu* legerat, L .,' 11 ile,i per artem aurum poste, utpotc qui vulgato illi atque t C |j m ° P' ofato (sic enim par erat) alienius luit, unicuique m ar- lYl0 '? P l ; r «o credendum este. Quid ? quod non aliorum tantum- Hvn°i’ !r^ P l 0 P na etiam duxit in medium experimenta. Nam de niiin n ' Cns a ' gento, ubi substantiam id este dixisset materialem s ent ' 11,111 "^rallorum, in quo virtute sulphuris digerentis, Sc init« strn, ,S owcipeietni & argenti & auri partus instar humoris men- diilis'i ,cn,m ’ subdidit id cum ad speciem incipit accedere,glan- Ycrti '* l ' e ^ erc primum , deinde paulatim constare atque con-
^ei-irV 1 10c Albertus non in terra; speluncis abditisque naturas täte , ' nec l ue tnim eo lese unquam penetrasse eum fossorum
"^refert, sed vel domi vel sub dioalioquinec otiii illi sitisse C!( Pedentibus montium ruinis id conspicari. Neque enim tam Vol 0 m Um °^ litus (i,i ’ ut ' m im ° barathro mersus tam diu morari «il er, nulla luce fictus,parva spe reditus,ut esset tcstisHydrar- W'ssiulphuusquc nuptiarum. quae sorte centesimo quoque an- celebrantur, ut pernolceret quo modo tetris in cubilibus fic- "t; extat enim Arnaldi philosophi Cc medici nobilis testimo- Um > atque experimentum literis proditum, apud legalia monti« c cnta > & additamenta Gulidmi, qui sibi speculatoris,obtinuit Agnomentum, scribit enim Arnaldum ipsum, qui miris ibi lau m Us extollitur, virgulas auri quas confecisset Romae omni pro- v e | 1 p ni ^ u hmisissc,i(lque, m titulo refertur de crimine falsi, nec est tisli >nil ' c omissam aquam,qua excernitur aurum ab argento,cer- (ji mu P r obandi auri.&numcris omnibus efficax argumentum,fi bati CU C|US u ^ us ea tempestate fuit; sed certe ignis non defuit pro- ditt°’ m st Uo si exuratur,lepties.fistitium aurum evanescit,ut pro- Uti Alberto, qui tamen suit Arnaldo satis antiquior: sed
U 'ueaiicu m Rnymundum sileam multis operibus nobilem, P ll,s quamad noli r* tempestatis viros deveniam, referam testi- ° t niu >n Coloniensis Alberti ex ordine minorum de seipso. st wf C11 ' m c um scripsisset volumen dc quinta essentia Ipccicrutn '“binarium,& quot modis a singulis terme rebus extralii posset, "Nexuit f c patuisse, modo voluisset ostendere, quibus tanderifcx °ftrin a lij S p ervcnirc daretur lectori, ut in ictu oculi metalla int- tia ^ mutarentur in argentum ,& aurum, ejusque rcvsenten- a >n revelatam sibi asserit modo intellcctili, cum retineretur in
cat
cete i
"*'• Vctcn > aut se ne penderet eam exsui oris decretis conte« ji Us ’ ^t ille ait, communibus Evangclicis viris, quo nomine orsi ‘ s Vl |°ssanctiFrancisci subjectos institutis appellavit > nema. jj^ s 0 t '' E, uone instigante prolabantur in Alchemicas operatio * c h' Ql ''am philosophorum nemo litis in libris veritatem ape.
Z J
veritatem ape« ruit,

)6r, Io A N. Fr. Mi RAND* 6 ; fl de
ruit, sed obtexuerit in parabolis incomprchenlibild’ 1 ’* ’ ' n jjt non dari, ut ad sublimia illa Chemie* facultatis arcana p* ^ ^
quispiam, nisi per altiilimam contemplationem
vitarnss'S
ctissimam, nua mens cius Deo conjuncta suerit, quod po" cl all'ci ucrat eile conccflum.
(suti"
„M
C A P. II.
De experimentis noffra tempeftatu inauro conft' en ubi multa de praccUentta Cbemtca
facultati«. &
"'Ertistiinum est non auribus modo, sed oculis, 5c 11111 viventium, Sc meis etiam comprobatum, aetate mea
ivei (ionis, & argentum Se • iur " vf ot
esse per artem metallicae con v>., .- v
pissime, nec una tantum compositione, ied plurimis,"** 111 ^ jj. ad id comptobandum voluminibus paulo ante lectis a m* ’.jocatis Leoni Pontifici Maximo, quae veram artem indica' c ^ tcC tur: tantumque est ut abnuant experimenta, ut auctor" 111 qui scripsit carmine librum sie exorsus sit.
Auriferam parans animi pro % tribus artem 1 Quejitam nobis & longo temporepartam.
Atque ita etiam aliam Chrylbpocjam clauserat de se canens-
-- Sic alter Iason,
Aurea fatltci depexit ( beflcraColcko.
Nam Poetis facile verisimile scribitur pro vero, tantost u *
fcis, quod ille Poetarum more scribere se fatis prodidit >" ' jnioris voluminis, cum de portis coi nea Sttburnca fec' 1 ’ tionem : historicorum etiam multi non sunt hac in causa i" tC ^ culatos testes habendi, qualis ille mihi videtur, qui script""^ quit in suo quodam magna; Molis volumine tres vel q"" § compositiones sistendi mobilis argenti Scauri conficiendi, >' «nim missa faciamus. . ,,-e
Reseram vero primum, quas mihi sunt auribus, deinde l^._ oculis compertissima. Obiit ante paucos annos Nicola" ^ randulanus sacerdos ex minorum ordine senex nobis not" s ‘ ^, in^er vitae, scelerisque purus, ac praeterea multa: abst"’ 11 ' (llJ . multae solitudinis,& qui vivus mortuusque apud liios fo“" f „j, gn* sanctitatis est habitus, & divinarum particeps revelat'^ quarum nonnullas ad me in Germaniam per te conjunx m' ‘ cordari facile potes, Sc prasdictum bellum, quod siib tifice Venetis illatum est. Is & Bononiae argentum & ‘ js , rum ex arte fecit multorum testimonio, fecit Sc Hierofo)" ^ ubi multos annos religionis gratia moram traxit praeses nis viris, ibique sese aurum freiste, mihique id ore suo rrtu i .„ {
vit adhuc, qui contestatur. Narravit etiam mihi nuper ^"^,.,, 1 -
illS
«hi:
urg
‘?en
•"ant
'•one
seris
siiin
"Olli
I>,
se
pt
«IS a serii Osei «seit
Ostst
jhcb
0,1111
seju
oists
"oi\
s
hib
£
*****
hsts
sei
gm
cta
seu
vif
ter
K
se;
tii,
fa
se
se
ftl
se
bi
ta
se
Si

De Auro. Lib. IH. ^
. 'fUrgus Mirandulanus ejus ex fratre nepos, P a ^ u i^rmnouc Sttitttaue confessum auri faciendi artem perca er Cera*
> ¥m scriptum diversis de vebus ostend.t. m qu.bus «c ra ^
^ socii testimonio, & duobus-etiam exp v( . [0 mu ? ta .
'faciendi artem, ibi quidem sibi notatam,
> 'nterpositione tcrum sub obliquis cam sermon.bus plane
""»latam. .
Praeterea fuit inter mortales aetate nostra Apollinar is ex ^ P"cdica torU m sacerdos boni nominis, qui non du ls »Sivmarc scie modos plus vitrinti constanter tenere, q
verur- -
»trn
viginti constanter tenere, quinus alind ipsi, peractisquae ad religio- *’ habue-
01 »urum conticeret. Nec Pertineant, ubi fele libentius animi cauta vertaten! ,
»onf «ovis inventis couverlionum metallicarum, lati
tl'fbi C l ntlonc ea comimini usui prodeste magis,quam singuli* ba m IS m »terariis versari praeliis philosophicis altercando. vidc- tUiu Ur CUim sortastis philolophia: id esse proprium 6c medicinae , ti * autca professores fuerant. Legerant apnd Aristotelem illi,. • rc ‘ generationem alterius esse corruptionem , id vero non in 'Versi, m sed pauiculatim fien-.legerant etiam elementa misten, »»« de iplis coalelcunt elementis permutari.
^ Notabant Deum & naturam nihil fecisse frustra, compertu h.t- ^ mant hominem naturae interioris principem constitutum.ea»,«, ^Z'ntoßen per naturam söffet, ejuod nnr.quArn fitretffontt ** ca esset hominis ingenio destituta , hoc ininiitioni- ^ 0 ^so° l unl> in pictura, irvmedicina.in omni fere vitae munere,si »„ P. lc »»m evat.cur este deberet obscurum in metallis, adeo ma- starcl - socctate, ut aliud saepenumero delitescat in alio: spe- t Cstta ,'" C Mettium naturam ingeniorum debere norant, ut con- Viss c /• *! n . . o en cratim solum, 8c in communi res naturas cogno- sonli!' a |P' l arc tuapte spöte ad notitiä, qu^ per partes insinuetur, tini ■ ^ sobjiciatur: disputationes Cyclicas in incerto vagari, Sc ||. r C I S n solio plus scse destunt tuas imaginationes pro veritate co- m C .sostrt, at s cn s u j p atcre , & hortiimim publica consensione fir- m n ' Cx »rte Chemiccs provenire posse apud humanam societate ix^ nHrn & prtccliens emolumentum,<juo mortultum multt- ^' , * r,t f‘*ccurraturtgest*tf . quandoquidem inventa esse pluri- 3 EMedia vulnerum & morborum ex olei diversis generibus fu^sososarte, ut loquitur vulgus Alchemistarum, ad quos Nto r , l - SniC| fi c i sententia remittuntur ij, quibus salubris olei pluri» bu s ex Petitut; nec non alexipharmaca plurima qurede multis re* ta m ‘| n ' r sole mixtis multaque cottura dependeant, ab cis parari tur - c * <l u am eruditi cognoverunt: aurum postremo confici- 5 td ut "a ^opia quandoque misera pauperum egestas levata est. experimenta unde videor aigtcfitts, redeam, scriptum
erat

;64
IO A N. F R. M I R A N D.
dio 10 '
itf*
erat Romae, publico in templo, nescio an clade recens (0 siP fuci it epitaphium auri ex plumbo colit iftori, suit aI,tc r j ) ! 0 , un’ ,£ nos Venetiis, qui publico multorum nobilissimorum ' stimonio, ex re par^uLt , <ju& necpipensgrttm c l uit excede’-et, magnum sitis auri pondus ex vivo argento . rit: fuit in ditione mea, qui ti ibus testimoniis ex rc <r "!p nll iiii Jf ' rium aequante vivi argenti unciam verterit in probatu 1 ^, t o gentum, atque unum cx his qui viderunt cum alloquc' ^| 0l iS' audivi se quidem diligenter conversionem inspexisse rei > ^ que cinerei suisse medicinam, qua consecta est transmuta . v j t ad Venio ad ea, qua: nostris oculis atra velamen pat uero hanc diem vir milii notus & amicus, qui plus sexagies m 1 ( - cl) r& bus cx rebus metallicis nurum & argentum confecit nicf 1 j„ c 0' nec una tantum via, sed multis id e ii assequutus: vidi etia ft jj
,8t'
lectione aqnx metallicae, in qua nec argent ii, nec autrrm, t
sulphur,authydrargyronauri principia poneretur,ex in 1 !' 1llt itJ t f gentum, simul & aurum generatum suisse, sed non ea q 1 ^ ; v id< ut frequentari posset,minus enim lucrum quam mss^^cti 111 ' quoque, ut inter operis initia prodidi, (xpentuuero & a>
Lt aur um progigni,seoi sumque illorum essusa grana,& "'^inH 11 ' non parum auri delituisse: vidi aquarum vi ex aere argen al) ri, nimum tamen extrahi. Atque unahxc est, ut ante dixin 1 argentique faciendi ratio, led non multum existimanda» cll j0 impei sectioribtis metallis id, quod inest pei fectoruin e> 11 '. 3 ]i- vero non ex metallis, sed metallicis rebus fit aurum, m* quando paratur utilitas: sed rem hanc ut veram ita numero contingit experiri. Est alius ut existimo inter v lV ? huc, neque enim constat illum inter eos versari desiisse, C J! I,tities libuerit suis ex furnulis promitur aurum, parva imp cl ' ^D 1 ' cisque diebus, quod pto auro purisiimo vendit publicis » iris, cutis & naturae beneficio magis invitatus quam quippe cui fatis amplae sint opes, amplissimae vero artis n 1 ^j f rit
Vivit ad hunc temporis articulum , nisi parvo antea
diem'
rsom«
scn' 1 '
a-S'^
llC
intervallo, vir cui non desunt opes ad tolerandam per' nobilis conditionem, cu jus manibus xs vidi conversum tum & aurum quodam succo, siveherbx, sive frutidS , praepotenti vim suam in id metallum adigente. . , 1irl 0 C
Non desinamicserre, quod milii linnavit inops q'" ^ 3 ,i!. per quietem assequutum, atque opere mox idem c0 ' n s|. rCt f° Is dum anxius esset animi, ne' sitis inteihgevct quo se veri toleranda fame, premebatur cnijn annonx caritate max' ^ 0c inebaturxrc alieno, premebatur ingenti numero m |0 " tradidit sopori conspcxitque e velitem quendam catalog . ^,^t, ruro adscriptuin, qui faciendi auri artem per anigmnt. j c j t] d*
i

<u , De Auro. Lib. I. J<fs
„ ili subindicavit. qua uteretur ad aurum conficicndü,
t 1S .'s 11 ' 114 aurum fecit,primum ex icle,non tamen magni ponde- i > 1 d talis tum ut inde paraverit victum familiae» ex seno quoq;
H L a . l ‘ rui » lecit. ex auripigmento ter vel quater,Sccxpeutncnto ^ 'fecit manifestum, auriferam artem non’banamcfle ,/ed cn causa aenigmata ipse paulo post animi gratia, hexa-
q '' s VC1 'ibus exaravi, quorü nonnulla citavi supra proaemmni- “t epilogum adpoiui, ubi de eo,qui iit vere dives ipsis carmi- }' s etiam disterui.
tt alium qui duobus modis in verum argentum,cui mixtum *di*/v rUrn ‘ vetteret vivum argentum, vidi ex cinnabari quibusda ^•lectis rebus excluso Lc argento, St auro (imul aurum fieri,(imul ^ Sentum, vidi ex mera cinnabari olei eu jusdam simplicis admix' n c aurum Lc argentum ied parvi momenti, vidi iaepe lrydrat- F r °n, 8c qui erat ex plumbo Lc a:rc detractus, Lc in argentum, Se , aurum transformari. Demum superioribus diebus 8c oculis j. ai 'fi,&contrcctavi manibus,aurum quod me inspectante factum }*it ex argento trium circiter horarum ipacio, nulla piius argenti asta vel m vivum argentum,vel in aquam conversione,hoc est in Ptimam metallorum materiam , ut bine ipsa revincantur experi- '^tia, qui cum artem transmutandi metalli defendant, eos tamen c alumnientui, qui contendunt id poste fieri, nisi prius ad mato |‘ a m metallis communem, redigatur id metalli, quod transmu-
Caput III.
eorum qui imprudenter 9 i superantperitos Jaciendi aun, qutbuo pra aliis naturascruta- tonbiu phtlojopht competat _ appellatio-
At isthaec exempla ratione & auctoritate multiplici communi' ta putavi fore, uti me iplum ut alios exercerem tibique faris in farte facerent, & qux scio este cei tislima ad multorum caliginem ‘ttovendam patetaceicnv.ncq; enim me continere potui, ut qua:- ^aiDnonscriberem Sttui causa Sc admonitionis illorum, qui se- j **wprudcnter sententiam eorum qua; non cognoverunt. Pro-
opera; mihi videbor fecisse, ;si commoniti sic fue- >en ' me Utl Adeant non contendere; deinceps & asserere, qua: bili° rant stbi ab aliis non poste, Sc quod est deterius, detesta-
ti s USc l Uc ’ Vf l criminis reos agere, vel tanquam suspectos arnen- ai /> orius exsibilare viros, qui artent aun faciendi velritetenc- •»e 1, C!tCte cant perite, & quod tfl non minuo commiseratio- »mnuKi r '^ U adscnbere maligno damoui quod Dea
qtttj * r,ta " jr “niloii , quod benitfrtnnbui, quoti natura, , *1uodindußrta Jit adscnbendum, Quid

Z66
IoAN. F R. MiRANÖ.
flU»
Quid enim est, quod vertatur in dubium, si poresta* dLinonir ducatur in medium, an experimentis Chemie- 1 ^ ^ (:i , tis quispiam non imperitus sublimiorum, etiam non ’” ,Ll r uii' rum ejusmodi vituperatores ita compcsoct.ut Sc P artl i^ n ,id*' matris, quoiplimetnatisunt, sub ambiguo reponatur. l .^ j t J moa pravus potuerit in formam versus ,tion Amphury 0 mariti, aut cujusvis alterius compreslisse matrem virum - tam este, qui liberis daret operam. , . ^ $f'
Nota est historia de conceptu & Macedonis Alexandri^
leuci regis, & longo post tempore Merlin! , multisariaqu nostros fheologos, öc antiquiores, & neotericos,prodd fuccuborum & incuborum doemonum, iiklcm in rebus tas, atque fallacia, an & sanitas de ane medica ducta C ' 1 J' 0 fb lä patietur, cum (c(e immilcere queat daimon, & afferre ve l(r
vel vulneribus invisibilia remedia, & alia facere permulta».^jps nim 8c alii meminere , & nos etiam eis in dialogis, quivu y est Strix sive de ludificatione dasmonum, ut omittam H'PPjyiii tis ptincipis medicorum decreta, quorum Apollo falsi’ s 8 c jjU Deus auctor est habitus a vetustate multifariam oracu Daemonicis, qua: decreta fumsisse Hippocratem de temf 10 f |fe> lapii concremato, supra jam diximus memoria: prodi”»^ rorum tamen decretorum apud nostros est usus quatenus tur vera. . s jU'
Quoniam omnis veri Deus maximus optimus primär’ j s) ctorest, proinde vituperatores dilcant reprehendi abAn’" qui paucis inspectis ferunt sententiam : Discant apud jure* f tf.i : tos improbari ut inciviles, qui judicant tota lege non ? , ^u’" Discant vehementer damnari ab Annaeo , & irrideri C« Caelarem qui lites dirimeret una parte tantum audita,& ^i»
tra: subinde condiscant fieri quidem aurum posse perexp c sine siibtiliorum cognitione literarumised esse non p®st cC . a tU' matum numeris omnibus artis Chemie* professorem, st U * pci>' talem Philosophiam probe non percalluerit, & ad sensu* J„]iv menta deduxerit ea,quorum vaga consideratione torq>’ el1 nmi, ea inquam tractata sepe firmata nunquam, benefici experimentorum sepenumero comperta. ^fcid'
Cur Philosophi nomen adferibam ei, qui philosoph |C * ‘ f tah rationis quosdam libros viderit, sed herbarum > fruticum > cV
lorum, lapidum,illorumq; potestatis & comroistionis, ^ c plii' fionis fuerit prorsus ignarus. Iustius ei competet appei’ nt ^ losophi, qui res primii natur* generatnn noverit, deinde t jjuC'* teslubluiiariuni, fubterrenorumque germinum vires P c $c
rit i ut hinc rerum inferiorum concordiam & litem , sub'U j,)
generationem, interitumque mente percipiat: confcend^c^.

. De Auro. Lib. III. 167
Ut lr ‘™°nem divinae majestatis, qu* homini non soluni donarit. 'tia ' S ^ itas, «c in visceribus tcirx conclusas agnoscat, sed cas Uat m ^° Iru Cül »stitu«c queat ejus ipsius munere & adjumento “**: proindeque multis nominibus juvare mortales, Sein Poris bonis & in externis facile postit.
Suant fi ui tenuem tanto garrulis antestabit disputatoribus,
&d*V C ° r * 5US umbr3C coipotis > quantum veritas mutabun- s ‘p'rxst e ° n ' S operationibus : nam si verbis antecellunt facta, v 'to nU r CrC § randia qwam loqui, competet verius ejusmodi tc 'um 1 ? oi>bi nomen, atquepnestantius:anprxtuleritatquus ivz *stimator eum, qui rem demonstrat, poniiquc sub ocu- CQ n ’. 1 ' qui tantummodo suis imaginationibus fretus, vel per c tpt j u “ e ® dialecticae facultatis locos, vel per metaphysicascon- ptr s nCS r q"idquam fapere videatur, nunquam certus, sem- tfrt" , ) ct P s >i cm p CI >n argumentis ttanslatitijs occupatus? Pinie e fop ullae nomen , illi lapienti* antiquitas tribuisset, non renantibus Peripateticis, quorum dogmata, ccidunt ad senium, ^quoluasptomeresatagunt probationes : q UO senibChemic* »cultatis periti ■spernentes eundem promunt m repugnantem jWmm, fibique parant ex illo victoriam: pro.nte neque , mere , neque ime ratione ptopensioneque repevias dictum ttip,'* C1S e ' usmocbVH0S sapientes este eorumque decreta nun-
i Cnt P u d Arabes vere ipsorum instrumenta, etiam lutum, quo so- biise 1111 *“ bt ’ m ' cae ptoscstores, donata sunt titulo lapientia:, tam vim s vcro qnam periti noverunt artifices, ab ipsis quos nomina» 'txer^oct>, omnibus eis qui organicas live instrumentarias nei c - fntaues > attcllaic; tllln ""tum fit. (quis est enim is qui toi a 0 inter Iromines , quibus cuin vivimus multis jam seculis , lv mitr c ut aurum metiretur externa omnia, qua: Peripatetici Stoici eommoda nuncupaverunt, 6c quod est mirandum a S ls proprium corpus non parva pars mortalium discrimini p r ° nis «Ponit auri consequendi causa, ut impios illos suique o u °' US oblitos praeteream, qui animam etiam postponunt auro, tui° C n te & abutuntur improbi, & probi acbenc-moratiutun- •Ui s Ht ' C ’ stuibtis si c astitus demissum est boc rarissimum mu- >ut maximas eos gratiasDeo Ise habere, & quod fieri potest ctc >re convenit. sic nullum omnino mortalium quantum- cunque diviti > quantumlibet praepotenti debent invidisse.
Caput

;68
I O A N. F R. MI RAND-
Caput IV. u/ie t t
Si fyere competit ah ext ernte emptam ddbitie appe< perstii aurtfactendt per artem Chcmicatn} u
competere. ^
C Erte suit apud antiquos, quis esset dives, Sc quos* 10 - c tiS cupandus- non parva questio philosophis, oratorio 11 > ^pSi non intacta, cum ille de Crasso, an tu solus dives ? r j, ® qui sola divitemphilosophiametitusest: scd&divitt^'&^jdi- positis in socnore nummis divitem,picta; quoque vestis, ‘ ßd vitem, qui opinarentur non defuere ? Qui vero dieeic proprie d&item , qui religioneinprtmu imbutu* Cni' 1 ! ^ jf- tndeJjnccra famtatcpolteret mentis & corporii,def>
genti atque aurifaciendtpoteßate pruditas ejjct , nC
videretur improbandus. j,nu>'
Nam qui bonis animi prxeipuis caret omnino est p aiI l ,e ^iii" antum abest uti sit dives, nec id ipsum nominis ei mci > n ;
ii(i
coi’ 1 '
tantum
mune fiet, qui miseria corporis laborat, identidem lewp^
(cnH’
optatae sanitatis & qui securus belli non erit, pendebit st 1 ’ oJl cS nutu principum, & qui peregrinx' vacat mercatui X, aut - |,jt femper horrebit, aut iratum mare , & qui ruris opibus | llC ]u- fxpenumero metuet noxiam fructibus intemperiem, q 111 eris inhonestis vacant, Si sxneratitijs mendis incumbunt, 1 ,-t-
quam quod male audiunt bene institutis hominibus, proP ^c! iam scelerata.- conscientiae morfii torquentur, si quo P 3 ^ 0 . jfq) diva jure poterunt numerari, quando etiam paratae ab 3 l 3 gv>> divitia: possunt eripi fheilime, regna & principatus s*P c n ’ c ,,a- nescit nemo , qui novit etiam mendicatum victa Carthaginem, at eam artem, quae in animo lani hominis est, qui* 3 jtf
rit, quoad vixerit? quis prohibebit ubi terrarum fuerit, S) ignis adsoerit, & certi non defuerint aut liquores aut p u quo minus aurum sibinon conficiat.
iti£
Certe quod multis hominum millibus Germani, f ,3nn ° 1 1 0 |iiS' ,principes, multis mensibus eruunt c montium fpcluncj 5 P aI) t diffimis, quodque etiam vix triennio magna dasie sib 1 Hiipaniarum reges cum eBcthicis ScLusitanis portubus ora ^ ventes Atlanticos Si Indicos fluctus metiuntur,ut ignotas j,a
regiones auri feraces, id artis am eae compos, Si minori irn| ^ 0 . parat, & majori cum lucro, paucisquc diebus vel domi V y : 0 , q« 3 Jpitio considens parvo, etiam siepius ministrorum famulmo, , rem oculis in eis qua: ante citavimus aureis argentisque.au b libus, carmine placuit significari.
Di'bes agri, dt'öes ptttat <öeßü , Cß aula PracclJ«, & regni nunquam eß me judice

j; De Auro Lib. Ili. 5^
u *quam enim ds'ves puppt sifretu* Hybera .
y r ' n «re Atlantiacum Boret contemptor Osi aufiis jh Uf c °l°r<ttis gaxjas conjectet üb Indu » e tutem di<ves, celso cut mittit Olympo * trnit *genttor, ( botis optare fecundis tcquid mortales possunt , cum lumtnc teil a ell 'fbutttsfidei,sanam tfetn corpore Jano j^ ntem habet, externis etiam qua commod* ^ifiti . honaCbryfippo, rebus ballatur opimis.
«quando bumantgeneris pars maximasiefb ^ou misera argento]semper metitur & auro,
‘ttonlle quidem nuncpajsim creditur,arca ^‘plenasruitur, & abundat utroque metalloi ~^ c eeptosque domi nummos aliena remittit n re gna , ut numero numerum reserata tabella splscet, lucrisque nohis, nsSoa fcenora tungat, princeps, populusque rapax pradentur & und*
Mergantur pelagi, & bellis raptantur tmquss, bite mihisiemper erst dieses, magis tUe caminis Qui trahit e proprits argem i pondus (f aurt •Annua centena superet quod fcenora mensa,
Absque dolo praloo , fine ‘it,fine fraude malsgnd, ttopcnfa fretstspauca,paucisq-diebus:
Rjoai lucrum nequeunt reges , poputique nec hoft es fati auferre, aut fyafli inclementia ponti,
Hr gamenta foti, nam flafvum ‘vertit in aurum QUPsiodocunquc libet,filisibi conscius tpfi . Ut satis appareat, quod attinet ad externa, illum facile omni* tedere, qui tenuerit artem auri faciendi,ut in castum panduram il- * am suam jactaverit antiquitas fubulola, & ostentaverit frustra fstUlti illud dfOXtdeiM,
Caput V.
<H°d aurum modo fatuum non sit {quod nec licere <vendi
fobab,l,u, v idetur)/edfaaittum &,/yncerum det erutis non sit inter medendum condit tonis quam nativum & fofitte,fedfape
A melioris,
Usenet etiam is multum mortalibus inter medendum opis;
, modo ferat aurum aut aegrotis aut fanis emolumentum, u- ct u tdem omnibus qui praestantiores litcras novere notum est au* J um «te confectum, si verum sit, ejus esse prorsus essentiae (ive stttantum species communi uiu dignoscitur cum eo auro, T u °d arte elicitur ex terrae cavernis, aut dc fluminum colligitur Yol A a arcrus.

370 IöAH. F R. MjRAND.
arcnis, 6c easdem illud habere ad communem usum P r0 P C1 ,|n' quibus pollet aurum de fodinis erutum metallicis: c011 0 ije- explosa sententia est , qui conciliare diversas opiniones liantur, quod concedebant alterum arte heri poste, |ie S
rerum. orie t!lt ‘ -
Neque enim unquam sine suis qualitatibus sive P ro P (I11 j t iO' bus seu mavis dotibus invenitur natui a corporea,nec 1(1 c0 P. 1 ijii' nem alicujus estenti*, si naturam sequimur, pervenire u H ^ postumus eis abolitis dotibus. Proinde ceniuit Arist ott ’ 0 - dem ipsas condiliones,quus quamquam multas & varias u y, cabulo Quußi“v)x.iTa ltoe est accidentia nuncupavit, 2U | aU . seeirdum id quod est, videlicet rei naturam,nos juvare: >>> , ^
nun arte consectum eandem teneat estentiam , tenebit q" , 0) consequens ealdem qualitates cum eo, quod naturaP e l’ el ! ’ uC li- atque sta e juldem prorsus erit prccij, & tanti aestimati ven cebit. Omnia diximus accidentia,qux quidem ab auri t V ir j(t»3» peritis queant internosci,non eorum quxdam,nm etiam p 1 quoniam si velumini deesset ad integritatem, id hilsiw tlS ^(pu- nc sulpcctum haberi postet: Scquanquam ij de nioribu tant, volunt fictitiumaurum vel argentum pro sictitio st 11 uan ti phisticum dici solet, vendi licere, ut scilicet tanti veneat»*) jure faciendum est, si rite aestimetur: nihilominus, quonia 1 ’ 1 prae se fert primo in aspectu, aliud gestat clausu in pcn crr j! tC ,i- res est plena periculi: ptopterea nunquam iu eorum vg° pp Ll riC
tiam pedibus manibusque concesserim, quandoquidem P"^;, minus prudentes, quorum magna pars versatur inter * aperte deludi. . j[„,j
Accedit luic quod substerni videtur fraudulentis lion» 1 ^^ Icmitaquxpiain salix furmxq; monctx per consecti ol ’ cn ’ il( j l |3 avgcnriquc fictitij.quod Ibphisticmn nuncupatur. Nam q u3 S jc diversi lime munera laciendi cudendiq; metalli, divei l*q> habeantur Scsint qux alterutrum parant: quoniam al'd 3 ss dit, subsequitur altera: nihilominus impostores faciliore' 11 ^
tur doli mali viam nacti, qui metallum jam habent falluM'^^„j qui legitimum conantur pervertere mixtione deterioris: sivero malis hominibus augenda est faciendi malefici) t0n nl u' tas. Iiac de cauta foitastis Magnus Albertus dum arten' st l -n u lit> tantui metalla t.uiquam veram reliquisset,, eam iit sih-" 11 art ,liqua eoiores tantummodo vel auri vel argenti mentiunt" ces plurimi, qui ubi fulvum auri pallorem 6t alborem * ir S ott S putant se minoribus indidillc metallis , exultant vcluti eo i artis facti, 6cemptores plane ludificamur. ,
Contlai e quoque pol est viris prudentibus, si verum cl ‘ ^ quamquam factiuuui, non nativum, diuipnodohditHiin

Otz Aüro. Lib. in.
17 *
r. us ftiuo. ..
'"rmsticvimvcnon sit, exhiberi posse , mixtum cibis ascxiphai- i k ' ls ' •"'quarumdecoctis,non secusacid . quod erutumdicitur i: ‘atebvosis terrae cubilibus, multoque etiam utilius, quam quod °ta prmctpum, aut R.l\ signatur, hoc ipsum quoniam multos ■''et, id negotii latius explicate tetttabo: novi enim qui tarnet i ®Urum conficere notant, docere tamen ejus conficiendi ai tem a "cos Sc atfines recusabant,ne abuterentur ea-seis veriti, toc e *'e hctitium aurum aut vivi argenti,aut alicuius rei.qu* noxia pu- , c . tUv fi ea vescamur, naturam superet. Audierant enim tortam?
1 u d. mt/cuit urgenti letbalta pondera rj&t,cogeret at cele- gemmata necem , & facile quotundant legerant libros, "thuuantium proprietates nativi auri, prsecipueque Istitiam at- CI entis & repugnantis lepr«, non repetiri in auro fictitio, quibus tam rite repugnavit Timon inter disputandum de rebus meteo- tologicis, quam perperam admisit astrologicas imagines ad auri xontestionem acccrscndas.
Liberavciim ego eos qui hac fulbicione laborant ab omni metu : nam si verum est aurum, quod fit per artem, veram atm tenet essentiam, 6c quod est sequens accidentia omnia, qua: secundum naturam fluunt ab ea, ut ante monstravimus: ergo (k la. titi.uu afferet, modo ea: sint partes auri, & adversabitur lepra:, si ad au- »tim id pertinet.
At dixeris fortafle, in aurum quod ars molitur & vivum argentum Sc alias quoque res venenatas ingtedi. Affirmaverim Sc ego * x rebus cildent imis intense sedibus aurum procreari. Deinde mbdiderim posse per artem fieri aurum multifaria, non uno tan- ' u m modo. Adjecero Se illud fi qua: sorte adhibentur ad artem '•umplendam venenata fomenta, non ad rssemiam rei qinc fit ea st Ct fiugei'e,scd haberi inter instrumenta transmutationis: Huc & illudctiam attulero, vivum aigcntum. cum vel in argentum foliam, vel in aurum est redactum, ut vivum argentum este desiit,ita vitalem amisisse proptietatem, sive ea fluxerit de occulta quali- '«c. liv c ut placuit Alberto de manstesto acumine, quod ex tn- tzote & immote coaluci it.Nam Se si gvadumtngovis.Uvunoiilquc lf cuttdum superare noluit, netvis tamen ob idnocere decrevit,
I ^•"'quauUuntqiumabmtnonl.iü.ida vivum argentum . ledea,
j 1,d » esse natura, idque de ipsius assenfit iacisc nonnulUsque alua
flualitatibus tueri contendunt.
auccm omiserim per multas conversiones, ea omntm
1 ^ u *^enen>ita dicuntur purgan beneficio tgnufifi altam for-,
a(, am . reaturam induere, quod sene contingit etiam itv 'cuiteiraneis ipccubus,ubi sulphur,aes,vivum argenti! conveniunt * d Pmi-stenjsttr. substantiam auri. Quod quanquam apud eos qui «mtra scn,si Wlt saluberrimum habetur, tamen e» quibus conficte,
A a z

371 Io AN. Fr. Mi RAND.
batur, antequam maturetur 6c diversam naturam e flet na
iam apud eosdem inter noxia computabantur. . ,
Si dixeris habere in se rerum naturam parata qiiaep» 1 . pharmaca quibus careat ais : Dicam ego, quisnam est, <l u s tt . luerit ipsam naturam, cum pareret aurum ? quis perconta' rit«bstrctricesnatura;,, ut adpra-scriptum noscere queat.q „x ctversentur, quaenam repellantur,qtuvnam (int ab omni 1 1 ^ 3 .
libera, quaertam sint qux priusquam conveniant inia°P ^ mutant vinis, quaenam lint quae inter id parandum,aut po q . illud eftccerint, exuantur eo. Confirmar i possent ha;c cXC ‘ tll j animalium, quae ijs vescuntur salubriter, quorum du ncc ‘ 1 [ inl a- alia, in causa est coquendi & transmutandi varia vis,a dtvei. nans animantis natura.
Atque iterum exemplis venenatarum rerum uti postem ^ „t mittionibus concoctionibusque quibusdam evadunt tastm 1 * ’ . in theriacis antidotisq; plurimis plane compertu est'.corrtta q ^
avio uim\4«jLiov|j ['lurnma vump* * “-. . r ,tC Jl 0 *
fit, ut ex salubribus fiant perniciosi, nulla adjecta tonnte , xia qualitate. Sit in exemplo gallinaceum ovum,quod *- rU p 0 ,- fiiitplcrisquc omnibus excitat naulcarii, si leniter coctu 1111 ^ j ()< bitioni iit aptum mirum perquam elfe lalubre, (i P cnltU p 1 (lul' luerit igne nimio inter edulia noxia praecipue numeratur. v3 ,
tat enim non tantum ex varia rerum mixtione varia natu’ riaeque proprietates effluunt, ied ex coctura vel nimia ' e ...jjpei' rna. Ad haec cum factitium aUrum non distinguatur a natui- j' (1> humanam cognitionem, alioqui nec eile , nec dici posset 0» speciei si diversis accidentibus, qua- ducunt ad rei substa» 11,111 . )sll gnolcendam secerneretur, cum impiam non disting liaU ' r ’|, nl , nullum est periculum, jam nulla caula perii uli: Quoniam a j quod coqucndü in cacabo ponis, quod radis, quoupc> cl ' t,S ’ u (]i- in subtilissima ramenta dissecas, quod in aqua mergis se rv ma bulliendum, nescis tu prorlus c visceribus terr a: sit cl H rll hominis arte confectum ? Adde cum antiquitus efsect» 1 » ‘ aliquando sit, alioqui no stetisset ars apud plcrosquestf “ a jn,;.
bus locis gentium omnium consensione fuisset explosa j c ,u
lata, ne dum vivus homo rcperiretur,qui jactaret se a,t ! S tl 3 ,r>il' octingenta justa volumina, & prarterea leptciVr supra tr ig» £
lia praecepta legisse, cum antiquitus inquam sit enect u,u ’ " experimentis jam probavimus j . 3t ivO
Qmd habes tu aut causic aut argumenti uti fictio»» 1 'pistas, dispescas. Non signum aut inusta nota, quoniam »»' ^ 3 J
ut artas nostra, signabat aurum nota virorum principu '^ n j C )C officinas publicas convehebat secernendum. Norico o ' ^
a"
-U»Ul»
ares eo:
lores
enim lapis tanqnam honoratius arbiter inter p... -- u>
neutro dat litem. Non pondus, quandoquidem bilanx , 1L ut
di- vdL 1 '

De Auro. Lib. III.
* Cr g« ab examine. Non teneritas, mollitudove, cum utrumque Asterni transtantique non reluctatur. Non effectus .namque **}!* c °mcsto aut epoto auro , id jure non potes adlcribcie, quod a 'US diversa; affcnbet rei. ratione nullo pacto leviore: cum enim FUra simul non seorsum assumuntur ad quidpiam emetendum > li 'Versi promuntur effectus,cui natura: rei diversitate eam debeas dsiribere, certo non noveris, nisi diversos rerum illarum natu tas , qua: simul convenere, seorsum percallueris: nunquam enim eerit occasio quod alteri adseribitur, adseribendi alteri, tanto- 'b'e lese illa praebebit amplior, quanto fuerit major mixtio, aut rila "is numerosa congeries.
siaq, 1- nescis distinguere verum aurum quod partu natura: na- l ' s es ab eo, quod tibi peperit artis industria, nunquä rite propi ■ t ' a l’is aurum. Nam aut omne habendum noxium,si quodpiadica- tUr insalubre, cum non habeatur, uti vidimus legitimum discei nimium, aut omne salubre, si aurum, quatenus aurum natui a: ho- ni| num convenire dicatur,aut omne dubium,si alterum ab altero n °n secernis vel l.apidc Lydio,vel examine,vel aqua demum,cui "omen est inditum a partitione, quoniam aurum ab argento dispescit, atque ita ab alterutro pernitiem non excludis.
Quid? quod si ullum est ialubre, id tamen quod nota principii rerum publicarum in usu est ementium Sc vendentium, putandum est insolubrc. Miiccturenim xs ut lapis Hcradius de cole- Cct at coloratus indicium. Miscentur Sc alia nonnulla,sactitium quoque acerrimum, quod ammoniacon hoc est arenariCi falsi» "pmine citatur. Nitrum etiam quandoque & id vivi argenti no- XlUrri > cui nomen stictttnr est ex eo, quod in sublime tollatur, quo- tl, 'Uoruniü concoctione contrahitur virus: xiu cmm ruhigere- Cren ’cr, turnte, tjuam (lomacho noceat , quis ignorat ? Sc praeter cam alia quee diximus perniciosa, quorum ulirs est in ascilccndo a " rc >s nummis fulgore apud argentarios & fabros auri : colorant
Cnii%* _ ^ . _lliJi.ie nt-i nvnvic/*mirrt' ntn: rrtrn.a
f c "' ,w, uiu UlilLHt Utu»«*» {-
jT 1 Et de salubritate satis multa: nunc artis modum subfigne- 11S dc vulgi sallam opinionem refellamus.
Caput VI.
g^ on ‘tto multiplex eorum, tjut aure per Chemiam facie ». 71 ‘•‘v,/»/ operam, ftmulcfc Vulgata tUtta quas tortu,cur plurimt (int tnopes , <jut aurifera arti
pacant, atjjoiunu.
ar tem quaerunt aurum monitos velim, »e
^Os autem qui per
t qu* --j..- _
ti^^nfacultatei fese dedant experimentis, rteSe chtd cer-
niu * rn,ft ‘ tf ‘t ßudta, neu magnaifibipolliceanturdt^yias,
I P* ,nc ‘patut tjfcftent & regna ‘vana Jpe lusi. Ut enim
Aa s
Dens

$74 Io AN. Fr. Mirasti. , kitll r)
Deus non permittit, omnes homines tcnuionsfut vulgo
fortunae, qui aut gloria: student, aut mercaturam exercent’ llt
aut regno principatuve potiri,aut ingentibus affinere ai" j,
etiam noluit cos omnes, qui liter.mtm (Hidiis incumbunt' ^ quorum vel aequare gloriam, vel superare; non iecus pu > ,
hac in re, ut magna fic perdifficili & rara, quandoqu'“ 1 dena Deusp ro Arbitrio dtflrtbmtJu», non noß ro. ^llt
Nam si vananoxinq, cogitaverint,qui parant aurum mutare metalla, si plus nitnio libi promiserint, Sc in aere (u ^ ^ proverhio solet) castella aedificaverint, facile iesc decipit'* 1 1 ‘j./p eludendos agnoscant: cum a seipsis, tum ah improbor;'™ & tuum & hominum fraudulenta nequitia. Memini cdoft" 111 quendam ab amico , cui factum dicebatur fiiperniim oras ß sese quam quaereret auri faciendi facultatem non indepti" ad superbiam, si ad nocendum abutt retur, concedendam 1 j compos evaderet in bonum animx & corporis. Novi altum mihi asterii semel (e ex mobili argento quod vivum di cltur ’. e le verumq; argentum confecisse iuccts, öc foliis herbarum - 11 * vendidisse peritis explorandae metallicae veritatis, eisdem o> fum se foliis frustra, & quod semel perfecerat, nunquam • quamquam id latpe tentaverit, perficerepotuiffe.
Alium novi,qui adhuc apud vivos moratur, cui clina argen ^ & aumm circiter quindecies per artem effectum esset, am' 1 ’ tein eam, accepitquc oraculo focij per quietena habito,id ^
mentis vitio contigiste, ut hinc etiam veritatem apostojb| condiscamus, neq; qui plantat,neq; qui rigat est aliquid, lest mentum dat Deus. Retulit quidam mihi fefe aurum ex ‘ ir S f ’jf c fecisse semel magna copia, fecundo cisdena se usum rebus rce^ quidem, sed minima femper quantitate, sic ut detrimentum* £ majus esse supputaverit. Venisse in mentem, uti detnineu' 11 * 1 ' £ fugere posset, si non ex argento sed ex acre melioris e0 . -„uiit metalli feie consequi experiretur, idq; feconjecturisfin™' 5 n, urn , tentavisse,cumque ineo finsterm rem fefe speraret indeptu* ■ . miris modis evenisse, ut nihil omnino consequeretur. Allst 11 ^ evanida, aliquando casibus variis intercurrentibus, ejust* ^ conditionis, ut aperte cognosceret impedimenta aliunde st**** humana potestate proficisci.
Idem affirmavit ab amico, qui expertus hoc ipsum fi'**® ’ flXS , cepisse,qui cum ex cinnabari fecisset argentum optimum>**F' f mero fefe postea insistentem operi majore cum diligentis * e jj P
eventu rei fuisse frustratum, ut autem rationibus eventa c e
mata : Nam in iis, qua: de terra: cavernis eruuntur, tibi IT h ^ s :
necessaria etiam monstra,quandoque & abortivos partus v*
Jrodit in naturalibus quaestionibus Annaeus Seneca, sicut i ^
i

,, De Auro. Lib. HI. , 17 f
«»potibus, sic m illis humores s«P* vitia Us . vel loci quassatio, vel lenium, aut frigus, au
^turam.uimittam&ignis.vclexubewmipmvddefca^,
£.»«*5« vel imperitiam. ve' indiligentiam, l,lcal ^" ’ t " 1Gll 's multiplicia commenta ,fed e//®**»'* > 7 / ope -
> affluxerint, non autem „h P« ad fi‘.
*»> perdes-. & cum tempore jaäuram factes t >p f’ ^quidem in nostris aenigmatibus, fcd absque pc p Smatum cecinisse, meminimus.
Jfmmodo perpetuumfer.Vet natura tenorem,
*» manus artificis,dum mens non fluxerit ufijudm, j etenim fuerit progignere plurima monstra,
£ H, tiu mterdum nimia oppressa calore,
^erdum mtntmo defetta, ut frigida multa ^ ‘ ,, er J inm gestaresoletsua Viscera partu,
'filet artificis diversa per aVta ferri " IeK slaJJata nimis duroqut intenta lateri,
stamen in fartum eundi a hac quasiiseris ante ' Veltt omnipotens, fine quo sunt irrita fempev
‘luehinc fejfa manus defictitr tramtterello,
■Af
^etura atque artu molimina euntia,nec uUis /J" Vita, aut Virespossunt conjistere rebus. q erdumque maltss Damon fe/e ingerit atque jfi n 'aperturbat, ni compescatur Olympo ;
0,7 m emim, memini m fultum mut arter atra, ,
datura transverso, jamque metallum Ztc S J'" X ocu ^' s ’ res est non falsa rentdens, l^fi t , Cen > flammaVttlrscem tendere inauras exiguis ,pai Voqtse afflata Vapore ^■'•■‘fubtto, en tenues. eVanida Ventor, f. lr ‘‘**4r, causamquefimulstrutabar Olympo, affulsit menti caltgine pulsa, crucis signum pepulit ludibria nigri j, K > & m prtfiunt res etlrenoVata Vigorem, g* honor nostro etl,&tantapotentsa regi , humanum ligno jervaVit ab alto,
fi}'üf or fi s nistet placidus,fiesepta fecundet,
/// t, bt tu adjiciesfolert , utri usque met alii p^ tc *' 9 u *m quod dederant tibi Roma caVerttd, iiec' n ‘l u ° d Callaicit effoderat jdflur tn antris,
Posthac regis Phrygij mtraberis durum.
'Wcqr^ non inutiliter, quod ante dixi, repetam , neque enim fcf 0n •' ^'s possunt ignari, nec pervicaces superfluo commoneri. Utiliter inquam repetam, non posse hinc artis vituperato.
A a + re.

Ioan. Fr. Miranb* . . lon i,
res larcire calumniam. Nam quemadmodum nec ag ric0 a . pee medicina; prudens obmmciaveris ob amissum prove» (t( j - gri,&ob id quod agri moriantur, cum non ab artefolm 11 > j t natura oca divino decrero prxeipuis causis id plane | st ,
Jic nec ab auro 6c aigento faciendo abhorrueris ob erret terdum irritos,aut minus uberes. Artis enim praecepta n»^. . na iunt, nec omnibus firmata numeris. Cur igitur ncceU. primxvamque artem agri colendi, cum inanis vrtquanpoq ditus, non calumniaris ? nec rejicis utilem non minus cjunin rem medendi corporibus Immanis facultatem, cum non pr° Nempe quod noris sruslrari diversis ex caulis promiilos a pectus frequenter poste; doctum id fortassis ab ipsarum a rtl scriptore Coi nelio. . j fJ ,
Ut enim ait alimenta fanis corporibus agricultura , fit tem xgns medicina promittit. Non prxstari inquit
nec sanitatem , sed promitti: prudentissime id quidem ctus interdum irritos : non secus pollicetur Chemicicp 1 ' 0 _ j 0
artis auium & argentum
o An considentior ipse in auro facis
fuerit quam Hippocrates in reducenda prospera valetudine jus est lententia, experimentum plenum este periculi. Ollf 11 ’ quidem nec malagmata prolunt (emper, qux prolutura h r 1 antiquitas, nrquelimpliciamedicamentaprxstantlempei - st ( pollicentur: neque medicorum etiam collegia, ne non m° r - 0 , aeger, cui adsistunt semper, efficiunt, tametsi sanitatem f*P e ‘ ponderint. .
Adde paucorum esse sublimem illum apicem faciendi auf 1 .p ona pondera parva cum impensa, Nam peculiari Dei dono r limis id est conceflum, ut propterea plurimum interfit, »iu f ^ Conficias auri, multo cum lucro. Nam parum fecistc quid lf ^ Ad solam speculationem id tantum pertinet, ut agnoscatur 11 Verum, quod inter fe metalla vertuntur. Ad divitias nihil 8c >’ ^ gnarum rerum effectus, ctirmili sexcentis queas modis aui u' 11 1^, rare: sunt enim qui vix possunt impensis tolerare, sunt c l ü \ e ctf i, rint detrimenta, lusit qui statum non habeant & fixum t»“ 11 ’ n . sed varium, ut dissolvere facile possis quxstionem vulgi feile* £ tis identidem: Cur egeant sxpenumero, qui aurum f e * e 3 pofle non diffitentur,in promptu solutio: .
Aut enim parum conficiunt auri, aut si multum, plurimi* -j impensis, aut variant experimenta , sic ut quod fxpc contin L ir perpetuo tenore non respondeat. At metus immaniorum \i cipum & avarissimorü perturbat, aut locus aptus deest.aut , tas & famulitium non adest. Ut omittam levem multorum ^ eptam credulitatem cum impertia conjunctam, & fraudu ^ ar^fieum nequitia versipellem, quibus rebus etiam l u ^ uCa s,

De Auro Li b. IU. 377
•^«mattem calumnias irrorare : Sed qmd mu um . cx ur- U |s quandoque non lucrum provenire - led fep *
^•andp etiam in fodinis id saepe nostra tempe a ?
■ c, n vetustati. Unde illa Demetrii Phalerann quxsitores aura | er 'erra: cavernas falsa reprehensio, quod mam P
11 Prodigunt, nec eorum, quae scrutantur, facti c P ’ l'°siidebant. perdidere. Verum ut adsint °nuua,qua pa.avc^
' S ‘"agno studio, magna impcnfa ,quae votis etia ,, . m Oiacuprcvis, «o» adsit divinum decretus» > fr u fl r
didere licet in operibus naturae hoc ipsum» quandoquidem in ^"Ueptibus origineque mortalium propter conditiones varias ^'tincas sterilitatis, inutilisque maiculini feminis , plurimae quo- 'l'rc esse possunt causae,quibus fiat abortus, & prxter illas e ne suarium divinat propositum voluntatis > ut in lucem proc ca in- ’i' ns > qui delitescebat in utero. Quanto magis illud idem con- P' r an dabitur in artis essectibus. Ad summam nulla est ars nixa foniecturis ,qux scmpcr stata sit Sc immobilis, nec ulla est tam ^ et ta,tam inconcussa > qiue magna ex parte mutationi matciuc Ovn iit obnoxia , omnino vero lubfecta divinae voluntati. Qu® si tibi in auto conficiendo faverit, ab omni mentis elatione cupi- ‘sineque caveto , nunquam non formidans,'«/ beneficium ttbt fi‘ ut concessum an <fd senam ? Sc sirpe cogitans illud Augustini
non
gat nilnus verum elegans elogium: Quod multa Dem ne- tia > ?«•* concedit iratws. Quare primum Deogra-
lmni0 ’rak's habeto , Sc quoad fieri potest referto: deinde Pie ^ Modestia istud accipito cxleste munus, coque Sc simcte,Sc 8c , ) 1 | terc>a ^ sitnctillimx Trinitatis, quae unus est Deus, honorem tc,n ° n ' lm - atc l ue ad P ro l’ nam Sc aliorum hominum utilita-
ji ogIrTTTächönIs-
° E alchemia libellus, cui titvlvm fecit, specvlvm
Alchemia. PRi.FdriO,
Ultieariam multisque modis loquebantur olim philosophi per sua sctipta.cum vcluti in xnigma- te, Sc quasi nebulosa voce scientiam quandam prae qy e —exteris nobilem, nobis penitus obumbratam reii« llw,ec sub desperationis velo negatam omninQ,& hoc non
A a 5 fintz

z?8 Spcuium Aichem. .-^s,
fine causa. Quare ego praecipio,ut pia: omnibus aliori' 01 c J^jj. super ista septem capitula, transformationem metallorum ^ continentia, mentem tuam firmiter fundes,& eorum F r * licl medium Se finem (iepius in corde revolvas, Se fiibtilitateni in cis invenies,qua adimplebitur animus tuus.
DE
DIFFINITIONIBUS C a P. I.
I
Npfuribtts antiquorum codicibus plures inveniuntur ist 11 ' fis diffinitiones,quarum intentiones nos in hoc capitulo e?. 1 derare oportet: nam Hermes de hac scientia dicit, Alchemia |fl tia corporea ex uno, Se per unum simpliciter compolita, l ir £ fiora ad in vicem per cognitionem Se effictum conjungens, ^ ' dem naturali commiffione in genus melioris convertens. ^ quidam dicit: Alchemia, est (cientia docens transformare ojj gemis metalli in alterum: Et hoc per medicinam propriam. ' patet m multis Philosophorum lihiis. Quare Alchemia,est .[ x j r tia docens fiicere, Se generare quatidam medicinam, quat E nuncupatur, quae quando projicitur super metalla, (eu col F imperfecta,perficit ipia complete in momento projectionis.
De Princiftu naturahbut, frocreatiombu* mineralium.
Caput II.
S Famdo principia naturalia, Se procreationes mineralium P e ^ secte declarabo, linde primo notandum est, quod P' ' nC 'j|', mineralia in mineris sunt Argentum vivum & Sulphur. Ex 1 *' procreantur cuncta metalla, Se omnia mineralia, quorum m“ 1 * sunt species,Se diversae. Sed dico quod natura semperprop? l " r ' ficcontcuditadpersectionemauri. Sed accidentia divcrla fuP e venientia transformant metalla,(icut in multis invenitur Ph 110 phorurn libris aperte. Nam fccundumpuritatcm Se impu» tJt ^ pratdictotum duorum,scilicet Argenti vivi &Sutphuiis.P lir3 impura metalla generantur, videlicet: Aunim, argentum. f juim.pltfnobiim,cuprum,ferrum. De quorum natura., vi ^ e !jj,i puritate 8c impuritate vel immunda (iipcrfluitate Se defectu- accipe vera. De natura Auri: Aurum quidem est corpus P c ^ ctum.ex argento puro, fixo, claro, rubeo, Se ex (iilpluirc m 11 » ^ fixo rubeo,non adurente generatum, Se nullum habet defectu ' De natura Argenti: Argentum est corpus mundum, purum,» ^ persectum,ex argento vivo puro,sere fixo,claro, St albo,Se de ^ sulphure procreatum,Se deficit ei pauca fixatio,Se color cum dere. De natura Stanni: Stannum est corpus mundum ' l l 1 P e ^ r cturn.ex argento vivo,puro,fixo,Senon fixo,claro,albo in

I
I
Rogfrii Bachon» 37?
, r ficit ci foh decoctio sive digt-ilic). Denauua v y YO nTv .
, 1,111 est corpus immundum ik Imperfectum, ex .r g manif'c- ‘"AnonfiL, terreo . fieculemo. aliquantulum Ibo
rubeo in occulto A ex tali sulphure MU \^ i 0 J uo . f l'rocrcatum . & deficit e . puritas . fixatio,cum co!m^
»enatura Cu P ri:Cu P rum est corpus .mmundum & «W ■ ex argento vivo , impuro , non fixo, tcrl ^ r V‘c ■ ei 'u non claro, & ex tali liilphurc generatum: & : mnuro 10 Apuvnas cum pondere,habetque nimis de colore P * ^terresticitate non adurente. De natura ferri: leirur i P" immundum & imperfectum, ex argento vivo impuro . nrs Uo .terrdhiadurente ,albo Sc rubro non claro,& exta i P l , r !senvratumA deficit ei fiiiio, puritas fk pondus A m’ *
.fiilphure fixo immundo , St tetvestreitate adurente. £
K-m dicta Alchemist» quilibet notare debet.
Ex (futbm froptHtjuius m.itenx Elixiru fit eiiciend/r..
Caut IU,
jHjam dictis, sufficienter determinata est procreatio tam perferorum quam imperfectorum metallorum. Nunc ad mate- w mimperfectam perficiendam eligendamque redeamus. Cuirv ^ Opitulis praccdentibus fatis notum sit, quod ex argento vivo ’mpbnre cuncta procreentur metalla A quomodoipforuro im- bi^'^ 'mmundiciaquecori umpit, Le cum nulla res metallis ad- s Pert' o^'cat.qus: non ex ipsis sit composita seu orta, fatis nobis treu r rc ' ilK l u ‘ u ' r > quod nulla res extranea, quae ex his duobus rut ? Um psit origine, potens est & sufficiens ipsa perficere , vel Conti , transm utationem Eacere novam. Quare admirandum est A °d aliquis prudens suam fundat intentionem super animalia* r 'j* vegetabilia quse valde sunt remota, cum inveniantur mine- , a fatis propinqua. Nec credendum est omnino, quod ali- JJUis Philosophorum, posuerit artem in praedictis remotis,nisi si- ''litudjnarie. Sed ex praedictis duobus fiunt metalla cuncta, eis adha:rct,nec eis conjungitur, nec ea transmutat,nisi S«od c.t illi s e ß £ t ( lc de jure oportet nos accipere Argentum ‘ Vu m & Sulphur, pro lapidis nostri materia. Nec argentum ' v um per se (olum,nec sulphur perfe solum aliquod generat c tallum,lcct ex amborum commistione diverse metalla diversi» °,?. e Procreantur A mineralia multa. Ergo ex amborum com- secr l ° nc matcna nostra constat eligenda. Sed finale nostrum r?n ' lUm > est excellentissimum & maxime occultum: Ex qua ‘ferali debeat ficu propinquius k vicinius Sc hoc ipsum eligere

jSo
Speculum Alchem.
iostf J
e r.v
sulphur per longam decoctionem, a qnibtis.Sc a quorum
tione excusarmir, cum nobis natura proponat Argentum'
& Sulphur. Etsi eligeremus ex animalibus,ut sunt languis 11 nus,capilli,urina.cgestio,ova gallinarum,Sc omnia qua.’ ex a» u|l1
i viralibus procedunt, oporteict etiam ex iplis siei i argentum ’
& sulphur decoquendo, a quibus excusamur,ut prius. Sn ' c jj Jy rernus ex mediis mineralibus ut sunt omnia genera M' 1 ? 111 ,,), lum.Marchasitarum.Tutiaiiim, Atramentorum, seu vitriolo/_ aluminum, Baut . at h,(alium, Se alio, um multorum, oportet v' ter,ut ex praedictis, argentum vivum inde fieri, Se sulpl»» jj, qu<mdo,;i quibus,ut ab aliis praecedentibus, excufimur Er geremus ahquem cx septem spiritibus per (e, utlolum ar S C11 vivum,aut (iilphur solummodo, aut argentum vivum & »” ut duobus sulphuribuslaut sulphur vivum, aut auripigmentum ^ arsenicum citrinum,aut lubeum solum vel compar, neq" ^ pc.siceremus: quia cum nunquam natura perficit abq" 1 .' amborum commistione requali.nec nos, a qiiilms tunc,ut a1 ^ dictis argento vivo Se sulphure, in sua natura cxcnlhmur. p liter,si eligeremus ipsa, quodlibet sicut cstopoitct nos c0l1 in0 . Icere (ecundum debitam proportionem, quam humatum 1 'b rat ingenium,& postmodum decoquere ad coagulatione» 1111 lidammall.ini. Et ideo excusamur a receptione ambo,»» sua propria natura,videlicet argenti vivi Se sulphuris,c»m '£ n< ? „ S ro»s dictam proportionem , & inveniamus corpora i» t l l V.p,i- invenimus praedicta proportionata, coagulata Se coadunata »' bito modo. Hoc secretum tene secretius. Aurum cft perfectum Se masculinum,sine superfluitate aliqua aut dim» 1 ( ne. Et si imperfecta sola liquefactione sibi commista l H l rStiu 11 estet clixir ad rubeum. Argentum est etiam corpus fere p 0 .! 1 ,- nC & femineum,quod si etiam imperfecta fere perficeret sola s» - , vulgari,estet clixir ad album, quod non est, nec este pot' » > solummodo perfecta sunt. Quod si illa perfectio estet c0 '
,,crficerr
retur,
scibilis imperfectis, non imperfectum eum perfectis p sed potius illorum perfectio cum imperfectis diminueret»'^ impersiceretur. Sed si eslent plusquam perfecta, vel in dup ‘ ^ in quadruplo , centuplo,vel ultra, interim pellicerent imp cr Et quia natura scsnper operatur simpliciter: perfectio '» c ’ u5n b' plex est.Sc inseparabilis, & incommiscibilis, ncc arte ad 0 P^ n ‘ tU r breviandum ponerentur in lapide pro fermento, & reduce^ g ( tunc in pristinum,cum summa volatilis superat sinnim» 11 ^ f,uia aurum est corpus persectum cx argento vivo rubeo ' ^

R O G E R I I B A C H o U. extali sulphure, ideo non eligimus iplum pro materia U- j'’®isad Elixir rubeum,eo quod ita {impliciter est pei tectum, tine "ludificatione ingeniosa,& tam fortiter digestum, Se coctum na- Urali «liditate. quod cum igne nostro artificiali vix in aurum Se ' r g«uum operari valemus. Et quamvis natura aliquid perficiar» ' at »en intime mundificaie, seu perficere . ac purificare ignorat. r 111 '! simpliciter operatur super illud, quod habet. pfemus aurum vel argentum pro materia lapidis,vix aut d.mcul- . ct 'nvtnn cmus ignem in eis agentem. Et licet non ignoremus S'tetn, tamen ad intimam (ui mundificationem Sc perfectionem f^venire non possemus,propter (in fortilfimarn compactionem, tompositionem naturalem: quare cxculamur a receptione e^nii ad rubeum,(eu secundi ad album,cum inveniamus reni, vel 01 PUs aliquod,ex tam mundo,vel mundiore sulphure St argenta lv °,stiper quod natura parum,vel minimum est operata, quod ^'ti igne nostro artificiali, & experientia artis nöstrae , adeon- | r uam fui decoctionem, muudihcationcm, & colorationcni Sc potionem cum ingeniolo nostro opere,super hoc continuato,va- Cj >tius pervenire. Eligenda est ergo materia, in qua estargen- tll m vivum mundum,purum, clarum,album , 6c rubeum, non ad CQ Uaplcmentnm perductum,(ed commistum aequaliter St propor- * l0r >ahtcr,per modum debitum cum sulphure tali > St m massam °hdam congelata, ut cum ingenio & prudentia nostra > igneque ^>o artificiali ad mundiciam sili intimam & ad ipibrum pm ita- pervenire postimus, Sc talem efficere , quod ipsa post operis stj^pstnientum sit millies nullcfies fortior & perfectior, quam P a corpora simplicia caliditatc naturali decocta. Esto igitur pru- ? ns - Nam si in capitulis meis subtilis St ingeniosus fueris, ia jl u ibus manifesta probatione, & aperte lintemm lapidis cogno- j C ' n dam demonstravi, gustabis illud delectabile,stiper quod Vhi- 0 °phorum intentio cadit tota.
e *•vedo agendi, & igne modtrando& tontinUando. t —, Caput IV,
^Redo te invenisse, si non cs duustimx cervicis, Sc velo igno- Cf ran fi® totaliter perfusus, vel insipientia:, per verba jam dicta, sim 9m Philosophorum materiam, lapidis benedicti peritorum, C Of l erc l uani opeiatio Alchemi* clt adhibenda, cum imperfecta his n mUt P ec " ctr e > & hoc cum plusquam perfectis; Et cum no- fios T 1 * 1111 ac Mit imperfecta solummodo cum perfectis, oportet & C } Uam perficere materiam in capitulis notam cum nostro cfi i n c , : '° DI c artificiali. Et fi ignoramus agendi modum, quid g ct { CC[( 1 3 * stuod non videmus qualiter natura qua: olim metalla "'fqutntcr operatur ? Nonne ridemus quod m irunemi
pcf

;8r. Speculum A l c ii e M.
per continuatam calidiratcm.quac in montibus mincram' , qua; grofsities in tantum decoquitur & inlpillauir.ut fiat i’ C 'j fCl i' pus argentum vivum? Et ex pinguedine terrae per eandem ^ ^ ctionem Lc caliditatem generatur sulphur ? Ea quod per 1 ‘"^nuditatem perseveranter siiper ipliuontinuatam.cx pra:dict lS '■■ dum ipsorum puritatem & impuritatem, cuncta generanti ^ talla ? Et quod natura tam perfecta,quam imperfecta cuncta, ^ decoctione perficit, five facit metalla ? O nimia dementia, vos, rogo , cogit per aliena regimina melancholica Kt ev' velle perficereprxdicta ? Quemadmodum quidam dicit: ' ^ g . bis qui vultis superare naturam,& metalla plusquam perfief r £ t vo regimine seu opere orto ex capitofitatc vestra infenlata Deus natur« dedit viam linearem, scii, decoctionem cont,l " i , n |j Cc vos insipientes ipsam imitari spei njtis.vel ignoratis. ItctP'.
& azot tibi luHiciunt. Alibique. Calor omnia perficit.Et al> ^ n , que,coque,coc|ue,& non te ta-deat. Et alibi.Fiat ignis -vestet dus & mitis,qui per Ungulos dies femper «qualis ardendo p ret,nec invalescat,sin aliter,sequetur maximum damnum-E^ a ],.. Patienter & continue.Et alibi. Tere ipfiim septem vicibus- E bi. Scias quod una re,videlicet lapide, una via, scilicet coq llCI ’ t(|( , & uno vale totum magisterium terminatur. Et alibi. lg llC Et alibi. Hoc opus multum creationi hominis alsiinilatin - enim infans in principio levioribus nutritur cibis, ostibns a 11 confortatis, (emper fortioribus: sic & magisterium istud, P r " £ |j indiget igne lento,quo femper in decoctionis edentia qunlib 1 -^^ agendum. Et quamvis femper loquamur de igne lento, re ' (l( , tamen leniimus,quod in operis regimine paulatim & vicim 1 " que ad finem augmentandus & majorandus est ignis.
De qualitate %afis atquefornacis. Caput V.
T Erminum, modumque agendi jam determinavimus, j. [£ de vale ac fornace,qualiter & ex quibas fieri debeant, a" licet. Cum natura naturali igne in mineris metalla decoq 113 *’. ^ coctionem illam sine vase ad hoc apto denegat. Et si fectati proponimus in coquendo, quare vas ejus esset repi- >, dum } Videamus ergo primo,qualis locus sit generationis m lorum. Manifeste percipitur in mineralium locis,quod in a montis est calor, «qualiter perdurans, cujus natura est ‘ el L. ascendere, qui in ascendendo femper desiccat ubique lat aquam (pistiorem fcu grossiorem in ventre > seu vc ‘’ 15 ’ j 0 ci five montis absconditam in argentum vivum : Et si m iu ffi i- pinguedo mineralis ex terra hujusmodi calefacta fuit con ^f c xC win venis terrae,currit per montem,& est sulphur. Et ut ' jjctf

(■ Rogerii Bac hon.
venis prstdictis illius loci. illud sulphur cx pinguedinetcr- *>ut pvaetactum eft, Feneratum , obvi.it etiam aig«-nto vi\ o (ur ' tlam scriptum est)in venis terrae,& aquar spilsiuid.nem mineralis r°cv€at. Ibi per calorem iu monte aequaliter perdurantem» Jpngo generantur tempore div«rsa metalla » secundum loci divcr> , ta tem. In mineralium vero locis invenitur calidius jemper j/ lrans - Ob ha:c de iure nobis notandum constat. quod mons j.'ueralis externus est ubique clausus in (eiplb & lapideus, quia ^'talor exire valeret, nequaquam metalla procrearentur. Si j r S Q naturam imitari intendimus, habemus neccfle tali modo Ur nm ri> ac j m q ar montium, non magnitudine, scd caliditate °ntinu a providere, ita quod ignis impolitus, cum alccndit, Xlt urn non inveniat, Sc reverberet calor vas, materiam lapidi* ontinens i n sc,firmiter clausum. Quod vas rotundum debet
'c cum parvo collo, de vitro, vel de terra aliqua, naturam sive
c °nipactionem vitri praesentantem, cujus os ctuntali cooperto- bitumine debet este lignatum vel sigillatum. Et sicut in I ““neris calor immediate non tangit materiam (iilphuns, & ar- ! Sdlti vivwquia terra montis intet est ubique: sic immediate ignis ' ' J ngci c non debet vas in sc materiam continens praeditiorum» m alio vase similiter clauso illud est ponendum, ut ita materna superius & interius, & ubicunque sit melius & aptius,calot tCr npcratus attingat: unde Aristoteles dicit in Lumine luminum, " Ut) d Mercurius in triplici vale est coquendus, & quod vas de vi- r olit dun\limo,Ycl,quod melius est, de terra naturam vitri posi
“dente.
l>e c °l°rdtn accident atthui ejfentiaUbtn in ofert
apparentibus.
E C A P U T VI.
j'quisita lapidis materia, modum agendi temim cogo«- Ccs ’fer quem modum, per quod icgimen lapis decoquendi “eoioribus diversis sscpins transmutatur. Unde quidam ait: j>‘ Hc °lovcs, tot nomina. Secundum diversos colores m opere ^'7-t«,pcr Philolophos ejus nomina variata lime, linde in Pisf l<lis nostri operatione > clLputrefactio appellata,Sc fit la- g^^mger. Unde quidam dixit: Cum inveneris ipsum ni- opo- ' lc ‘ as quod in nigredine illaalbedooccultataell,Sc nunc Vcro ’ Ut ‘"ani extrahere a (iibtilisiima illa nigredine ejus. Post J c , n P utr eiattionein rubelcit, non rubedine vera, de quo qui- S ‘ e P“'s rubescit Sc iirpius ciuiuelat, & sepius liquescit, diflölvi'* c s üa ti u * auir ante veram albedmem. Et leiplum etiam scjpjum ' ‘ e ‘l’sum coagulat, scipsiim putrefacit, scipsuin color; ni °m{icat, scipsiun vrvilicat, (eipsutn deuigratj, leiplti
Litn dealbat»

3 §4 Speculum A i c h e m. ;
dealbat,seipsum rubore decorat cum albcdinc. Fitcti3 nl «> unde alius ait: Coque eum donec natus viridis tibi app* est ejus anima. Et altus. Scias quod in viriditate anima i sinatur. Apparet etiam ante albedinem color pavoms, 111 damsicait: Scias quod omnes colores qui in mundo i’ 0 sc' excogitari posttint,apparent ante albedinem, Si deinde a ^ quitur vera,unde quidam ait: Cum autem purus dccoqj** ^ nec vcluti oculi piscium elucescat,ejus utilitas expectaiiaa ^ tunc lapis in rotunditatem est congelatus. Alnis autem ait • j ,g inveneris albedinem luperemientem in vale,esto certus st u trJ , albedine illa rubedo occultata est, & tunc oportet te >nam here: veruntamen coque, donec totum rubeum fiat. inter veram abedinem & veram rubedinem , quidam t' n 1|fl color,de quo dicitur: Post albedinem errare non P° teS |j )C j[: augmentando ignem ad cineritium pervenies, de quo an (]1
Ne cinerem vilipendas , nam Deus reddet tibi Et tunc ultimo Rex diademate rubeo coronatur, N
Dei.
De medaprojtcitndi medicinamsuper quod Iit* tmperseftorum.
Caput VII.
.steril
R Ei promisso finem persecte complevi, videlicet
magni,adelixircxcellentiilimum rubeum Si albuo 1 • ^ dum. Finalster de modo projectionis, quas operis est c01 * f f. mentum, Si laetitia desiderata & expectata, tractare nos °P j)j Et rubeum quidem dixir,citnnat in infinitum, ac omnia transmutat in aurum purilfimum. Album vero Elixi 1 ‘pi
- • " ‘ al f e stV
' -am/uut ft-iu
usquein infinitum, & quodcunque metallum ducit ad
perfectam. Sed sciendum est,quod unum metallum mag 1
motum ä perfectione quam aliud : Et aliud propinq 11111 ^^' Vicinius. Et quamvis quodlibet metallum per Elixir ad l ,c . 0 piH' nem reducatur,tamen levius,citius,& melius,& pcrsectm^F qua reducuntur,quam multum remota. Et cum inventa - r lt |Tt talium propinquum & vicinum perfectioni, excusamur j. 1 3j Sf
a multis remotis. Quae vero metalla remota’& p l0 P ^js,! 1 quod propinquius Si vicinius perfectioni fit, in ca P ltu j te j J £ * lapiens & ingeniolirs fueris, fatis aperte invenies» Levet ^tJ»
terminatum. Etproculdubio qui m hoc meo Speculo in ^ r3 ,a, «st ingeniatus, quod sua industria invenire scit matertan^^c bene lapit super quod corpus ad perfectionem sitprojic 1 . ■j 0 (ir dicina. Nam praecursores istius artis qui eam per wa * ppfi 1 '
phiam invenerunt, demonstrant digitis latis manifestes. , j]3'
tem,Si denudatam cura dicunt: Natura naturam con

*üra
Rogerii Bachon. ;8s
naturam superat. Et natura obvians lux naturx Uratur, &
!? alienas transmutatur naturas. Et alibi. Omne simile applaudit /'mili, quia similitudo dicitur caula amicitiae, de quo inulti Pnuosophi notabile secretum reliquerunt. Scias quod anima COr pus limn, cito ingreditur, qux cuna corpore alieno nullatenus c °njunoi nil ., Et Animaenim cito corpus ingrediturluumi
? ua ni si cum alieno corpore conjungere statueris, mea um a- orabis : Nant & ipsa vicinitas magis est lucida. Quia enim cor-
P° r ain regimine fiunt incorporea,Se econverso,incorporea cor-
P°rea , Sein complemento totum corpus fit spirituale fixum: Sc 'Pua elixir illud spirituale evidenter , sive album, sive rubeum ul- a na,urlm suam tam multum est praeparatum & deductum, non C ‘ utitum, quod incommiscibile est corpori, super quo Iblum- *a°do projicitur liquefacto. Grave est etiam projicere super mil- millia Lc ultra, Sc illa in continenti penetrare Se transmutare. Xpatevobis unum secretum magnum & occultum jam tradam. '“Omniisccnda est pars una cum mille corporis vicinioris, Sc hoc to tUm includatur firmiter in vase apto, & pone in Furno fixionis, pnmo cum igne lento, & semper augmentando ignem per tres dies.doncc inseparabiliter sint conjuncta. Et hoc est opus trium dierum. Tunc iterum 8c finalster pro jicienda est pars qua-libcn 'stivis una super alias mille partes cujuslibet corporis vicinioris. ^ istud est opus unius diei, seu unius liorx, vel momenti. De ilio semper mirabilis est laudandus Deus noster in aeternum.
stlCH ARDI ANGLICI
i Libellus utilissimus
iW X»M«e«»Cui titulum fecit, Correctorium.
Prdßttio. Quomodo ars imitetur naturam. Caput i.
C UM omnis rerum emendatio illius rei naturam augmen- tet, cujus est: Ideo in multis Philosophorum datis, per artem emendatur natura ultra suum motum , quem j._ habuit in prima forma. Et tamen nulla res labora- me diante natura, cum ipsa natura in arte occulte Sc dm" 1 CCC ' ; ' ljorct P cr 31t ' s administrationem: per hoc sequitur, b Ql Cudatl °nem naturx virtutis esse augmentationem, Sc artis la- Lum"' ‘"‘ us rc ‘ emendationem. Quoniam natura perficit t cr i rc j= radum >quem naturaliter perficere potest, & illum prx- * c H u it,nili ips a natuta impedita suerit per artis injpedimen.
L1> tum .

Z86 CORREC TOJR.IUM . p
tum. Quamvis enim ars naturam non transcendat, ' aclf , „,r vam naturam per fimplicemlaborcrn, tamen ars transcen ^ turam,quoad illam naturam quam potest proprie lubtilia'^.^ ideo dicitur: Ars imitatur naturam , non quod novam ^ sed quod illius naturae virtutem subtilict. Ad haec incip proficere, ubi natura deficit,subtilem naturam ime incluta regere, & ipsam manifestare. Cum natura generat metalla» cturas generare nequit,quamvis bene tincturam in le plena* 1 } culte contineat. Unde philosophus: Natura continet in fe 9'’ r indiget,& non perficitur, nifimovcaturaitcSc operatione. re in nostro opere ars non est aliud, quam adjuvamen natu f p quod patet in Inultis artium operibus I.nicomm: ubi natura r^, muni producit lignum: Secundo,ustio ignis de ligno cllKl f {J; Tertio ars dc cinere vitrum: Et hoc totaliter intelligendu 111 ^ Si in cineribus ista prima materia vitri occulta non suisset, ar
quaquam vitrum inde pi oduxifsct.aut perfecisset, sine naturas ^
habita. Et sic perpendes, quod e nullis rebus aliquid elici P 0 ^ )je quod in ipsis non existit: ideo omnis species in sua specie A genus iniuo genere, & omnis natura In sua natura, natura
Virtutis affi;ctat augmentum , & fructum affert juxta JJ - ram suam,& non in alia natura sibi contraria > cum omne natum iuo femini corretpondeat, hoc dicimus quoad gener* nem. Non generatur ab homine, nisi homo, nec ab aliqu° ^ nisi simile iiti,& quoad naturam imitandam per artem, »° n ‘ J e hoc aliqua res simpliciter laborans per ministerium n.vtur-r»^ per naturas illius complexionem: quoniam si aliena nntu 1 ' 1 P ^ jor introducitur, immediate ars simpliciter non imitatur natui® Icd illae pejores natur® extraneas inficiunt illam naturam A ^ timnonfit ex ea quod fieri credebatur: quoniam omnepcl"^ borans in aliqua re .nititur melius destruere, & omne melium ^ borans in aliqua re,nititur peius perficere. Et ideo unicuiqu e tisici naturam imitari ncerste est, Sc illius naturam cognosce' cu|us rei naturam ars (iia imitatur alioquisatuc per artem >P 1C turam dignos citur emendare.
Studium PhiUjophit, ejsc uecejsartum ad h.ir> e * rte,n Caput II.
S TudiuinsecundumDoctorcsamovet ignorantiam,& r . c , lTl humanum intellectum ad veram scientiam, & cogniti'm cujushbet rei. Ergo in primis neccflc est, per studium ' suavis operis, scientiam acquirere, & per Philosophie:! 1 " ^ ^ genium acuere,cum in ipsis (it cognita via ventans. fcovantes laborem non despexerint, fiuctum inde provenio ^ dulciter gustabunt. Qui vero studere abhonuesint, lal> 01 *
"w peip

p Ricrr. Anglici. ’ 387
iiji'' C ” < ^ 1nt ' n * llls cogitationibus, utrum ais ipsomlti sit naturae f c > praecipue illius ici, cujus naturam ais illorum cmcnda~ f c c “ ct ' Nani praetor natur« iinitJtioncm mtpostibilc est insis Philoiopbornni ad perfectum finem perpetrare: sicut hl? 'oquitiu Philofbphus: Hi transeunt ad practicam - sicut ^ ) "' USa si ^ft'nuiii.iidcicns ad quid porrigat rostnim,nisi in quanta* T^scxteriorcs.siiicintellectu,pervisum & gustum ad pa- ^ ri ist bic ipsi asini sine veris principiis & studiis
tiiv . Uo '' 5,ac naturamm cognitione, quartum perficere opera na*
Op*’ &, «creuim sccterislimum totius naturalis Philoi.ophix.ac , quodbohunem ornat mqnbns, ditat beneficiis, p, pauperi, 0; corpus humanum incolume conservat,
tti r , Cl ' Sri sanitatem. Et postea subditur de illius occulta: na- ^■'^d.cmat Et ideo Omnes hujus artis beneficium diligen* ^‘Wits insistere reneltrtu , Üi ex Übt is veritatem exhaurite »St » Cx Ebulis fictis & operibus mendosis , cum hax ars ntillate- tj * '^faciter inveniat ür^ quamvis hominibus multa; sophistica- iift CS ®P1 1-Ucai '* : ) nili post terminum studii & plulofopliiconim «ovum cognitionem , seu ner scientis fidelem informationem arn docetur. Qui enim in legendis libris deles eviter it,in prar- Hrandis rebus promptus elfe non poterit, ik ultra : Nou bau; H'jtstdc levipractieae alTudcerc cujus mens in studiis renuit *ic-
'"«are.
De principiis naturalibus,
e Cmuit 111 .
On est autcisi haesitandum hanc artem habere veta principia t , lla «ualia,cum iplir natura corpora metallica formet in uiine- »qttöd patet per Aristotelem 4. Mcteoton. ubi distinguit corpo- n «nctaba in quatuor lpecies: In lapides, in liquctaiitiva, in tul- 1 »1.1, Üc sales, Sc hoturn quaedam lime 1 arx iiibstannx, & com- ^htmnis debilis, & quaedam fortis fubstantix , & quadam eo- | ‘‘•»tductiiij,, &quxdam non. Etqu« illorum rationes genera- i 0| " s sint,pavet ibidem: ergo hic non est neceste poni.
Quetfini partes mineralium.
i C a p u x IV.
j^istinguuntur autem corpora mineralia specialiter induas n , l'ai tcs.lcilicet in parient metallicam,id est metalla,qua; ongi- , u 'ex Mercurio ducunt, ut aurum, argentum,uipntm.U.nauiin, ferrum, ^ esicuntut mineralia majora: Et in par- wram Me * alcm ' st 1 '* on y urn cx Mc ' aU10 11011 ducunt,ut Hies; psivir » alumina, virriolmn, aricnicum, auripigmentum,ml- "• ‘ lril >ha,Sc dicuntur mineralia minora: liuit tamen n r
il b t posst

z88
CORRECTOIUUM
pora non metallica,cum manifestum sit,quod majora
iulphure*^
ginen’
id est corpora metallica,originem habeant ex sll
vivo,secundum magis & minus depurato. Et nunc p° ji.i- serentiam eorum generationis, Lc dicam unde ougu 0 ho( l,|fl beant, quod tamen sufficienter patet in multis philolop libris.
De Met allii ,qu* originem ducunt ex Mercurie ingeneres.
C a i j u r V. ofigt'
S llnt autem ductibilia , omnia liquabilia metalla ’ st'-'f^ntia nem ducunt ex Mercurio: nam materia eorum est u* fl/ aquea,mista cum lubstantia tei rac, commillione forti, oc n fa test unum ab altero separari : quare congelatur substantia illius cum frigore magno post actionem caloris, & >de» nl fj biliafunt ,<5c fabricabilia. Sed non congelatur iola a< l^‘ n ’jp(is siccitate, qux altcravit aqueitatan&tenellreivatem.c 1111 ’ ß c % humor non est nimis unstuofus: nam congelatio eorum
siccitate terrestri,ideo non faciliter solvitur, nisi per actionc loris vehementem in ipsis, secundum quod sunt fortius ac commista.
Quomodo metalU ex Mercurio fixnt , in J]>ecitJ‘
C a p u t VI. f ,
R Erum natura omnium liquabilium genera naturaliter rata est ex Mercurio,vel argento vivo,& siri sulphuris iuu ‘ «ia, eo quod proprium est argenti Vivi quod coagulatur ex' *’l^ re,sicut ex calore sulphuris albi vel rubei non urentis. U” ristot.in 4 . Met. Si sulphur album non urens fuerit,congcl 3 * 1 ^, curium in argentum bonum. Si sulphur purum cum rub° ^ r , rum,& in eo vis igueitatis simpliciter non urentis, C01I S C jli' curium in aurum puriffimum: quoniam omne siccunH 1, ^ ter ebibit suum humidum, ut in luis partibus sit coufumm Vapor ergo siilphuris argentum vivum coagulantis ex , fisti- flantia est terreus,subtilis,aereus,decoctils, & digest uS ^.^ 5 , mistione prima sibi unita a concoctione caloiis. Postea e jj decocta & digesta, donec habeat vim sulphuream coa8> ^ MercuiiUin in corpora metallica, secundum quod luip 1 simplex, vel adurens, quod perfectionem vel imperfectio metallis caufat,m postea apparebit Exemplum de Iiis,q»o rum prima materia sit argentum vivum : quoniam cum per calorem,convertitur in ipsiim. Certum quippe e l'’ .pölvitiP' suille argentum vivum , quia omnis res de eo, inquoarc est: nam glacies convertitur in aquam,calore mediante, t rinnt est ergo prius aquam glaciem suille. 0‘

Rich. AnGEICI. 309
8 ^ W«, sulphur* & Mere uri],& q**ff* *?£**"" wr/a/4« n, £ cner*li,&quomodo ftrj eßa ab »«' />erfe#« differant-
Caput VII-
Ic notandum est,quod sulphur proveitft cx pingtedinc ■tente,
: u ' nimera per temperatam decoctionem inspmata,quoti qi
''dutetur & siccalv.u. Et quum indurata suerit, Sulplnir vocatur, ‘hgentimt vero vivum in sua radice prima, est compositum ex
Cl l a alba,subtili,nimmm sulphurea, cum aqua clara tortitci act-
ttl «a,8t unita tali unione per minima, quonlq; humidumtempe- ctllr a licco, & siccum ab humido aequaliter, donec nat strbstan- ‘ a l 'na, non qnideens in superficie plana»nec adhxreat tangenti r'optersiccitatem,queealteravit aqueitatemln ipso. Elt autem '° m ogcneum in natura,quia aut totum remanet in ignc.oc fixum, totum evolat infumum, quum iit incombustile, & aereum, jhuc cft lignum perfectionis : & ideo quum postea de terra sul- fhuvca decurrit, calefactum superius ascendit. Vlndc in sua na- ' l "a est,ut per calorem sublimetur. Vcrimtanten continua sub- ‘'''atione nimium sublimando depuratur, decoquitur,5c inspislä-
qnid' ^' er - ^ , U’^ ur a 'hum & rubeum gradatim congelatur quod '"vn '" m * u 'p' lur ihllol virur multoties, & postea congelat argen- ^ illius sublimatione inceratur caloris actione, donec m '“'bus annorum iuccestive, & operatione natura: in per- ni , ric 'nn'etanu m c°ngclcmr. Er sic quidem i pia natura invasis Pcribus 1 mediante calore operatur metalla. In istis ergo o- fic cre , n . atui 'am imitari oportet quicunqup vult medicinam per- itv CQ ""persestonim perfectionem,licet ista corpora disterant
m f 01 > l i°nc sua ab argento vivo, qua: ab co generantur co- quD iplum suerit purum vel impurum, & sulphure geat Vci hiimundo, sibi extraneo, ut dictum est. Si enim ar -
fiitr, Umv ' VUrn coagulatur 'a fitlphure albo,non mente,erit argen- i liilir Sl cor 'gulatur cx fitlphure puro, in quo est vis igncitaris.si- debq non U| cntis, erit aurum. Si vei‘o sulphur fuerit malum Se »tj a ,5c Mercurius bonae substanti® .convertit ipsum in xs.Si ve. fultum vivum fuerit porosum, terreum Sc immundum, Sc ti # ‘e' lrctl:| nrimmundum,foetidum Sc terreum,Scfix® substan- Videt CX *^° ' Cl runl > quod postea, nonfunditur. Stannum vero n 0n JJ r at gentum vivum bonum habere, sulphur vero malum, Vero \ Cl \ C "'istum, 6c quasi non bene congelatum. Plumbum !y etidui t a * ll enUlm vivum malum & gi ollum, mali saporis Sc to rium ?' ,ac " c hihs virtutis: unde assidue per ignis violentiam 1 "ur. s| c «Jiöemnt corpora metallica ab argento vivo,
st b 3 sccun*

390 Correctori um
scundum quod ipsis inest sulphur extraneum, vel adur ^^fiiifl surmlex. Ex se consideratur,qux virtus (it in ipsis- nmha quantitas sulphuris fit infectio, St multa qii.rn»tai-^^ vivi >n ipfis dignoscitur este persessi» , cum st incowh" ^»> aereum.quoniam silplu» eombrnit, & comburitur, A p c ^,1’* nem omni tempore impedit. H.ec de verbo ad vei Philosophorum dista super Aristot. in 4 Meteor. Cr <-’ 11 est autem, quod Ipsorum Philolophorum veritas in dacio nunquam eitrepeua. Sie sariens ars loquitur '^"V/hs* 11 * ex quibus elici ventas potest : nec est ei edendum fabul' s 1 operibus mendosis,ah opere n.iiniomnino extianei-' lltl Jit j Qui credit mendacio, &c non secretis 1'hilosophorum ! > j tempus eum opeia, & labores.
b>eforn*iUioae mtrteruhum, ynAortg/xetn ex M ef curto ttctt ducunt.
p u T V 11 I.
S ! 1
a t qti
titauteinmedia mineralia secundum quod dicturn l '
o aginem ex Mercurio non ducunt,id est, ix Mercurio 1 #p qno,& debilis lubstamiae: & lioium qu.xdam limt (ale*> st pn qu. fiunt bumido 1 -.cilitcr.ut alumen & ekalcantlnun, la 1 b" I p SdV •iiimomacus.u! petra: lapidis, & omnia genera sah" $ quaedam (i ... unstuola.uec liquefiunt !olo luunoie s- lC ' 11 j,;/ auripicmrn.vini . arsenicum, sulphur . & alia sulphurea- „r aqueitas .ulplnutoium eu rommtsta cum terra viscos’« : tritt opi sorti eum ferventia caloris, donec facta sunl‘ ,ntt de poma coagulata sunt cx sugor' 1 . Atramenra vero coN'c,q ta lunt ex lale & lulphure, & lapidibus. Creditur m eb^.,iv! mineralis aliquorum liquabilium, qux ex eis fiunt > vel c ^i, j tl. um &colcotar,quar generantur ex majoribus granis at u' | 8c non tolvuntur, nili lolvainr ialtedo cum ipsis*,q"® 0 ^ ,il" ! fiilpluite, & postea congelatur in (Vigore,&istud jam aca ^ 0 A * c '.:
nnncialem.ab aliquibus corporibus naturaliter in terra, q cipit vin. ten 1 am erit rqbcinn, vcl terreum,& colcota 1 - .^i, l au.cm vur, .crearo accipit, hoc erit viride acris, vel chafia ^ lli.de est polTibile ista duo, scilicet colcotar & chalca"*t f jii ipso generali. Quamvis autem omnia prxdicta partici^.^f.v vi mine rali cum metallis,tamen corpora metallica anihera ^ ip (is feri non postum, cum alterius (int natur* > & cum e>b ^ 0 , mai. ria propinqua originem non duxerint. _ Nontam f , qum cum ipsis pollint metalla purgari aut distolvi, ac form.» per ea introduci, ut in ipsis errent homines. - 1 °, r . nli' 1 * 1 " q- -,- psm-bi nigredo sive immundicia abstergi,verimtameKj ( ji inuu leniper ntanet plumbum, quamvis videatur argen .^ 0 '

flU*
Richt. Angi ici. 391
8 »trodiicant in eo novas qualitates alias,ut appareat argentum.
}q Pikees etiam possunt facere congelationes per ea, id est,ex c CrcUr io ltumidum extrahere cum rebus siccis, ut videatur Mer- r, us coagulatus, sed ista coagulatio est pessima: Philosopho, se 1 * 1 autein c °agulatio, non humidnni exiccat, sed Mercurium Ak r ' 1 ^'. ca ^ S tumiditatis consumptione coagulat. Audi quid n « Aristoteles: Sciant artifices Alchcmia.',tpecies rerum trans- ei tl ' tar ‘ non 1'osse.ied similia illis facere postum, & tingere rubeum | e lm °>& album tingere colore rubeo , donec fiat multum simi, Mer"°' Vt ' ‘ 1r o wnl °> l ' t hi qui conjungunt llannum,cuprum, 5 e per CUrium >^c inde faciunt aurum sophisticum. Sic expolitio mineralia non est impqstibilis, aut vapor caloris, porr- tu ' 5| ,am dimmutio contra haec non stant,sed contra verum au- tltrf, ar 8 CMUm > stuse nequaquam in natura & arte concedun* c j cn.nisi reductione corporum iuprimam materiam : siespe*
S Urum transmutari possunt, ut postea Aristoteles subdit: tu '° C 'f° n P C1 *Alam liquefactionem, sed per congelati Mer- "I resolutionem > cum admistione lui spiritus,corpus in Mcrcu- ‘uni yansrormatur.
Pegeacrattencsulphurif Srulgi, &fimpl,cis, & AUrcurij.
Caput IX.
^Um jam dictum sit,quod liilphur in metallis est impedimenti tllm,mmc pono differentiam so Mercuri) generatione & sul- etu' 11S,t l'l' llnviS cx utraque parte eausent metallum, scilicet Mcr- luluh S j ltCf ’ &siiphurcx parte accidentali, tamen illud *all a 111 aia ' 1uc est duplex, vivum Sc adurens. Vivum caufat inc- Vise , r c i l1amvis "nurn disseri ab alio, fecundum quod plus existit ositate terrx infectum, cum tamen sulphur simplex vivum, u| ans aurum & argentum non est nisi vapor calidus & siccus, ®*nerat U s cx purissima siccitate terrestri, inquo omnibus modis P'-tdominatm igms, & illud dicitur elementum cum Mercnno ^ttallorum. Sed generatio sulphuris vulgi differt a genera» l0 ne Mercurij.ut dictum est, quod aqueitas sulphuris vulgi est; °mmist a cum tcrrcstrcitatc viseosiflima, cum fervente calore,Sc '^siintunctuosa. Sic generatio Mercurij differt in parte se- jl'^da a generatione sulphuris istius, cum sit generatus ex terra jstlissima, albissima, sulphurea, cum limpidissima aqua quam err a parit admistione fortissima,ita quod tmnm ab altero separari ( n possit, donec non quiescat in (uperficie plana, nec adhx- lion'T 5 “'”'' Propter siccitatem terra:,quae alterat aqueitatem ra- Slici' t0rt ' S a uurist>oms, & ideo est elementum cum sulphure lim- 0rri ‘iium ductibilmm, Vel proprie, simile est aljquibuj
H t 4 ductibi-

;x-r Courbctoiuiim
ductibilibus,Sc ideo propter concordiam aliquam ipsort" 1! ' rationum,commiscetur sulphur Mercurio, & unum alteras/ ^j, in natura. Quare unumquodque corpus metallicum 111 |- ( jt
phur exprefle habere dignoscitur St Mercurium. Cum^ lC l calore mediante , apparet Mercurij suhllantia & sulphuris > )(11# me in colore Sc cute rubea superius natante. Sed propn' 1 " 1 rae unius est adhaerentia alterius, cum unum line alio nu-’^jp generare non postit. Et in quantum sulphur fit magis fin 1 P tantum magis gaudet Sccoha-ret Mercurio simplici ncm 1,n . V lS fortius unum cum alio conjungatur,& sic tunc perfectiora <■'* 1 generantur metalla.
■a n 11 '
Quod impoßtbiltßt media mi«eruliaiirttßci>tbit ef fieri metall«.
C A P,ll T X.
C Edqnia in praecedente capitulo determinatum est, m ' n0l ’ r[ n3' nevalia artificialiter non poise fieri metalla: ideo pro|? te ^ia jjorem veritatem,restat hoc fortius probandum. Primo (i c ^ rCl) , minora mineralia de prima metallorum materia, qnx est ‘ „ e .
rius, non sunt generata. Cum autem generatio eorum e" iteratione Mcrcurij in primo differat in lorma,& materiast*^^} positione : ideo etiam metalla fieri non postum : q ll,a g^i speciei una est materia prima, & spenna ex quo generatu 1 '- prima pars antecedentis patet, quia minora mineralia U° generata ex Mercurio, ut patet per Aristotelem & Avk cn '.‘. t(1 t Ideo si deberent fieri metalla, oporteret quod primo tr ‘ / ’ nS ,"c f ri in materiam primam metallorum. Sed quia artificiali"' 1 ' K nt( ;- non potest,ideo metalla minime erunt. Sic fecunda P arS c y cedentis sufficienter patet, ut declaratum est in piares" jf , situlo. Secundo ad idem: (lui a minora mineralia ptincip 11 tis artificialiter fieri non poflunt, quod est Mercurius, id c ° ^ t ). medium Sc finem non pertingunt,quae iunt metallum 8c 1111 Consequentia tenet: quia nutrimentum in homine per nem, non potest fieri homo, nili prius convertatur in st- . or j sic addito suo simili, novus generatur homo. Sed qu‘ a ' ^yi mineralia a metallis extraneae fiintnatura:,quamvis minerali participent,tamen debilioris sunt virtutis, & a,aUl q 0 \y ideo natura metallica de ipsis non gaudet, sed ea resp 1 " 1, .f cer eit' servat autem ea qux suae naturae sunt. Verbi gratia: Si«" tur aqua Sc terra,tunc separantur ab invicem,quia terra p« «damcntuni.cum sit gravis Sc sicca, aqua vero superficiem. quaquam artificialiter sic possunt conjungi,quoa istae d. u ® ‘ r£ jt stent in una natura conjunctim, quamvis aqua postit a ur j,i ftundarc terram. Sed quod siccitas terree artificialiter m"

tamvj Ricii, Anguci.’
Kc i '^ Um ac l ucurn >«edi impossibile est,licet ferra madefiat aqua» le 'r 0 ™ ni ' ner ‘ , ^ n possunt conjungicuin metallis, Se ea ptuga- ’ '^ K l uo "todo novam longam introducere, icti cian ipiis Q ( ninncrt > & illud immaturum maturare natura non concedit.
^ U,t 1 st' 1 ' toc& tam <livcr(a negotia, & (bphisticatio. vtab) 11 ^ cc ’s^ n ^ lm> ltoniines adducunt > scilicet rcsimproportio- ,jj 1 ; es ’ st' ,;c nec naturam dant, ncc eam vccipitmr, scilicet sectin- Vtt iS ’ tf ? ;lS ov °™ni. crines, (anguinei«rusi hominis,basiliscum, st nifS > nerhas, stercus humamini: & sic de infinitis generibus fcct c °wm,volcmcs cumpeslimis optima perficere, &. naturx de- q lla c " n ' '>' s adimplete. Sed quia m lus naturalibus , ncc ali- st r C, " ,s talium unquam vetat« materiam imaginando sunt per» detu 3 ' 1 ’ VO ' entes Arctis feminare & metere niticti.qnod latis vitet r ""sostihde, ut dicitur, Qnx seminaverit liomo, bxc Sc mc* j ' tr g° si stercus (eminar, stercus inveniet. Quare non est mist^ ' ^ U0< ^ "tilhis in tali stercore perficit,cum (int delusi & omnes fi «adhaerentes. Semina igitur aurum & argentum, ut afferant e!> ii"? cumlaboi e tno, mediante natura, quia ipsum habet, Sc fj. u 4stuod qtixns.Cf nulla alia tes mundi: cum alia omnia sint k. 'If“’ ^n^imr ced.im p cr assiduitatem, & examen. Sunt aliqui Alchemist.« m minoribus mineralibus laborantes, scilicet tu)us UOr 'P lt ' t '“ l,S »sit sulphure vulgi,Sc. arsenico,8c auripigmen- sale arnmoniaco,volentes ex his tinctui as pcrficeretfed illud ^HUmc facere possunt, ut patet per diffinitionem naturx. Quia C ''° n el ^ a ' nlc *' c l 1,am tingens tinctum in naturam suam n Wr° rmn ' e ' ^ setini sine ulla separatioft permanere, docens 'innei''” 1 i’ rct ' 1 ' lr ‘ sontia ignem persequentem: & ita, ut natura tinxrp tlS concordent: vevbt gvatia, Si ex atuo vel argento
in st 15 P'"mbum, vel stannum, vel aliquod tale, quod concordat ' lUls > quia originem ex utraque parte ex Mercurio duxerunt i hir' n ' ' T ' aturum immaturo conjungitur, cum maturo perficio c 1,1 tali via. Sed cum isti quattior spiritus sint alterius natur®
. l " metallis, tit sufficienter prius dictum est: ideo fi tingunt,tunc d ^>o, utrum debeant convertere, vel converti. Si converti, ‘ llc tinctura non est, ut pnus patuit per ejus definitionem: si au- ^ t h convertere, tunc tingendum convertet in suam naturam , & t ^. c e st terrena, naturx metalli cx contraria: ideo tingendo ntCr y a lu '« facere non potest. Quod autem tingens tingendum coit» ^ stat in suam naturam, probatur, quia omne generans naturali, est sibi simile,sed quia natura quatuor spirituum generans
tei- tC r Ca ’ u si’° generabit libi simile, quod etiam erit terrea ma. qux ' Cllt . 'b lum ' Sic etiam omnem aliam tincturam fatuam, vjjj • '"veniturin proprietate metallicx naturx,delpicias cum
l s natutx extraneis, quia in ipsis non est aliud, nisi rerum st b j consutu^

394
Correctori um
nar«!i ter
sin'
ptio, temporis perditio & laboris, cum omnia ista app af< metalla, Bt non existenter , qua- per minora mineralia, ve c i milia liint praeparata. Et ergo stultum est, quarerein re, antra non tmt in illa, sicut verum aurum & argentum u' ie ° u *dis & adustibilibus.
De differemia/utphnru <bulgi, 0" ¥biU>fifh«ru* l fi ,n pt/CM nett adurentie.
Caput XI. ((y
Unc quaerendum est de disterentia sulphuris simph c ‘ s ” • i-’ tophorum non adurentis, & sulphuris vulgi. Cum p‘ ^ phus generaliter loquatur: sulphur coagulat Mercurium j omne sulphur Mercurium coagulet ^ Dicendum est quod ‘ ^ Quia omne sulphur vulgi, secundum Philosophum, met- 1 ' ^ ^ contrarium. Item Avicenna : Non intrat in magisterium st° quia non est ortum ab eo, cum semper inficiat, denigret,
rumpat, quocunque modo per artificium pi .rpnreun .
Este>'
est
ipsum ignis insectus. Ergo 11 figitur, fusionem impedit ," c . postibile corpori conjungi , cujus exemplum cernitur ist ie 0 , quod sulphur fixum, grostum, immundum iu se habere dig 11 ^,j S tur. Si vero calcitratur, in terream redit substantiam, mortuus. Et quomodo )>ossct abis metallis vitam mipst'<” c '. ^ bet cnitn duplicem supevstuitatcm, inst.rnrmabilem substast' 1 ' . ■ & terream faeculentiam. Igitur per hoc considera sulphur' r u & non Pbilolbphorum, cum sit ignis simplex , vivus, '’ ivi , f ul ,r alia ccupora mortua,E ea maturans,& ita quod natura' dr!eo' supplet, cum ipsum sit per (c fiipeifluae maturitatis, fct 1 "' ,j S quod in sua natura est persectum & per artificium magis ac depuratum. Unde iterum Avicenna: Tale sulpluuno' 1 'ct lS ritur siiper terram, nisi quantum exillit in istis duobus coi|’ or ' Sole Sc Luna. Infole autem periectius, quia magis est (Ium & decoctum. Philoiophi aurem subtiliter sinn irnag)^ p quomodo ex istis corporibus pevfectioribuilulphura illa ct 11,1 ^, Icnt, & ipsorum qualitates melius purgari per artem, tik h° l j t> ret in arte mediante natura, quod antea in ipsis non quamvis plenarie occulte habuerint. Et hoc neqnaqst an1 jj,, «onctdunt sine corporis solutione, & in primam materiasti ^ ctione, quod est argentum vivum, ex quo fasta sunt ab hoc sine ulla admistione rerum extranearum,cum cxtran c * n ‘ a f * lapidem nostrum non emendent: quoniam nihil eoRven’ ^ nisi quod propinquius est ei, cum sit medicina simplicis,ac 11 ,,
ralis naturae,cx aqua Mercuriali producta, in qua aurum & ar ^,. tum prius sunt loluta. Verbi gratia: Sim simplici aqu.iC° n b ^ P> glacies * ex nive creavit virtus, in ea folvitur peicalotci'^'^

R i c A n g l i c r. JP/
^ in primam suhstamiam aqueam. Sdic aqua tingitur cx vir,
,u ^. qusc occulta suit in glacie. Si autem glacies non resolvitur l!* -1 calorem m aquam, non conjungitur aqua: > in qua jacet, nec 1 1 aquam tinnit tua virtute, quie in ea ante coagulata ruit cx Pane tpecieruin Sic eodem mojo, si corpus non resolvens m a 'cnvinni per Mcrcm ium,occultam virtutem ex eo habere non P‘ ncs . puta, sulphur digestum , & decoctum per opus natura: i«
Inuu m. Sic lapis est unus, una medicina ,qus fecundum pbilo- '°l'hos dicitur Rebis, id est cx bina re, Icilicet ex corpore & iptt hUi albo ve\ mbeo, in quo multi fatui erraverunt, divetumode ^’onemes illud:
Uti Retis i« AtHie xeihßima normafigurie.
Id est, du* res, & luv duae res luntuitares ,id est aqua conjun, t*t corpori,qua corpus solvitur in spirirü.id est in acjurtm mrnera* c qua tactü est ab initio: & sic cx corpore & lpiritu fit una aqua •nineralis, quae dicitur dixit, id est, fermentum: quia tunc aqua & 'irritus est una rc$,cxquafit tinctura & medicina omnium covpo- "im purgandorum, quod mullis famis videtur imposlibilc. Igitur ex ima re, qua: est aqua corporis, & (piritus, medicina perfici” tut . Unde, verius;
Hxc fallit multos sua per problemata stultos.
•Ars unum pofctt rem, quum quiete tene noscit,
Hanc optant plura rem , retficcfi tamen una.
»onfinulu pmeji,pretio quoque'bilis,
Hec contemnenda, nam perficit tllafiupenda.
Hanc tu /ixare debes > (fi in igne domare:
quod (fi ascendat , (fi rurjus ad tnfima tendat.
'fitpa rem capi am. per rem prine hancjatts aptatu, t-tnu er extr.illam, fit massam conterefallam.
M*cnon fcfttnct.fed temporis erdtnefiet.
Item alij versus, quod corpus grossum fiat spiritus subsilis, id 'ft fixum volatile: & c converso, volatile fiat fixum, f/pera res lenis quoque fit 'tafis tri amtenis.
dum calcatur, tamen a doliis ad a m at UT Alij versus, quod vice verla fit fixum.
Se d dumfixatur b*c res, (fi in igne domatur.
^*•0 tegit umbra sua, rerum /übst anu a quinta.
Id est fermentum fecundum, qualiter incepisti, taliter finis* c "m fermento. Alij versus de Inccrationc, eunt tunditur, tunq **ninia cum eo tunduntur.
°*t»tacontungtttfijutsdttur, omniafiundtt.
F c sequuntur plutes versus secundum Albertum, ad quos rt- di' tt0 studlo sos. Et sic exposui tibi quid sit Rebis, & clixir,& Me- v icina, Sc nude dicantur, & qu.-c aqua Philosophorum, ex qua vi* Vv fiunt elementa postea > §c i‘ convcrlb unurv. fiant, Versus,
Quante?
: >
I

Zy6 Correctori um
Quatuer ex unefiunt, £s* qu.ituer unum,
Hac sunt secretu, ßc gaudebit fine metu. , •» ^
Et sic secundum Philosophos habemus naturam sipP" 11 f (t Mercurii super terram, ex quibus aurum & argentum sisti" sub terra. Ex his dictis videtur,quomodo ars imitatur naU»'
& per nullum alium modum.
Qttomodo/ulpbur album rubeum exiß^ttn Luna & Sole,
Caput XII.
C Um sit dictum , quod sulphur Philoiophorum rubeum , stat in Sole, per majorem digestionem & sulphur alb" 11 '^ Luna per minor,-m digestionem. * Unde Philolophus: tio non est aliud quam completa digestio. Nam calor.ige ,lS humiduni,primo generat nigredinem,& agens in lucum g c0 albedinem, quam albedineni ignis transcendit,agens in eo, P 111 simam citrinttatem caustit. Et h;vc omnia in plumbi calcii"' 11 attendipostimt. Etiam dicit Philolophus : quod jam aestu u>i" quodque persectorum corporum suum sulphur bonum eu a curio contineat,Icilicet aurum aureum, & argentum argente" Ideo litlphur album per citrinitatem fitauretim, eo quod llilp rubeum, id est ignis litbstamia est ibi, qtuhoc album plusd>K^ sit, &sic sulphur album &: rubeum ex utraque parte existit in ^ Quare igms est summa ejus pet sectio, utut igne generati. E cl amicabiliter congaudet natura lira: ignex natura;. Unde q lirtl tur : lltrnm aliquae res extraneae hoc in corporibus possint C3 U ’ sare ? Cum ars non lit aliud, mediat ite natura, nili coctio & 'i>8^ ilio illius natgras per simplicem laborem. Verbi gratia. U C "'' S ne cuvnsiurcxi, & video urinam meam albam, judico me Saturn doimivilsie, repono igitur me ad dormiendum, & aeC , f P v somno, urina fit citrma, & hoc nullo alio modo fit, nisi pc> Irionem caloris naturalis: Sic liquere naturam per artem si" 11 ter decoquendo, digerendo & maturando, Stsubtiliando, ‘- 11 jam actu contineat natura in se ignem naturalem,quo matuu" ' hanc nlix res non habent, tx eum date noti polsimt. In Luna' c non est, nisi sulphur simplex album, non tantum digestum -j rubeum, cum non sit nigredine privatum per actionem cal° r ' quem in se naturaliter continet,sed ignis species est obtecta & j* culta, agens tam in arte, quam in natura, Sc e converso. Et K ^ non est impossibile,quod ars,mediante natura,hoc plus digf ra o|) perficiat, cum naturaliter natura appareat perficere: sed per se n potest, nisi juvetur arte & operatione: quamvis illil.rboics,, credo, nonpetveniant ad hominem dur® cervicis. Ost" 1 bon' ^ bpra totes raro inveniuntur. Etidco non sit verum argentu» ^

, Rien. Anglici.
Utl 'm. nisi fiat ita dmestum Lc decoctum. velutmechcma. cum 3"» tingitur, <$c in melms melioratur peju*. Quia ominum Plnlo- °l'hoi um intentio est, cum meliori peius perficere. Quod fatui ^utrarie mtelligunt: quia cum pejori melius perficere nituntur, *l'oc qiuvrunt in re , qi;od nunquam tuitinjlla, feil. aui um Lc - r §entuni in stercoribus, & in rebus adustibilibus > & hoc faciunt 0 phistice, ut appareant hominibus vera, ut dictum est piius.
Quod mahn corporibus &grüt non est utile hoc sulphur querere, cttmtn ipfit nonpt.
C a i>. XIII.
f j Uaeri vero non immerito potest, utrum in alijs aegris coi po- .V'^ihus, hoc siilphur, (cilicet album & rubeum, ad Mercurium ,r, gendum elici polfit i Dico quod non. Quia prius dictum est, 'Ifiod in iplls non est aliqua materia majoris temperantia;, Lc mi- "Oris farcis, quam in istis duobus corporibus, quibus insunt radij tu 'gem es, quibus uti possis ad tingendum, sed cum alijs non tin- |es, cum prius dictum fit, quod m (c contineant sulphur foetidum °t adustibile, & non viitualis naturae, sicut in istis, cum omnis ars fion valeat nisi prohibita natura quam sequatur. Postes tamen Pfii gare metalla imperfecta cum minoribus mineralibus, & cum jjfirgataeflent, non haberent auream vel argenteam naturam in quia decoctio vel digestio aurea no fuit in cis,sicut in istis duo- "s corporibus nec sulphur ita maturum, & ideo ipsis immaturis "cciuTcndum est cum maturo, ut maturentur. Igitur non tin- |"nt, sed tinguntur, quia tinctura auri vel argenti in ipsis habet v 0 P°rtionabilfin naturam, quia cum eis qriginem ex Mercurio fixerunt. Ex bis manifeste patet, quod minora mineralia tingere ?" postunt. Quia si corpora imperfecta metallica, quae convc- fi'filrt cum auro & argento ex parte Mcrcuiij tingei c non possunt, ^c naturam auream sive argenteam infundere, quomodo tande ‘i"! facere possent, qux non conveniunt m aliqua natura cum eis ? ^'deo non est tingendum, nisi cum illis, quibus inest virtus tin- 8'fidi. Tinge ergo cum auro & argento, quia aurum aureum, & “JBttuumaroenteum tribuit colorem & naturam. Quare omnia a Jdespiciaf, cum ipsis nullus fructus sit, sed iolum rerum pcrdi- * l °> nec non temporis & laboris.
Quod aurum curet infirmitates » 0? alia corpora metallica.
Caput XIV.
fifitem inter vulgares & dictos Philosophos aurum finvä plurc C S n T t ' t ' 1Uod ' n P r ' lna dispositione manens, lepram curet, Sc alla * virtutes habeat, £< hoc non estuilipvopHi «impleta
C|11V

C O «. R E C T O ft I tl M ;
<jus digestionem, quia excellentia ignis in co ageris OlTU 111 '™'^ humores conluriiit in corporibus ivgris existentes, tarn in ^ J ' ;l quam in frigidis caulis.Sed hoc argentum facere nonpotci > M tanta fiipcissiiir.’.tcm ignis non habet,& tantum non est dig c ^cisse coctum naturali maturitate. Tamen isto non obstante 'b ^ rates in ie occulte & virtualiter habet, sed non ita plene ,st u ' 4 ‘j r huc ignis non vincit alias qualitates elementares sicut in* 1 * 10, ^ ideo argentum m siiapruna dispositione manens,non
pram ita potenter, nisi prius per artem digeratur, quoi'lst 111 ' ^ beat summos gradus auri. & omnem maniritatcm. Oi !'"' 0 ‘ aegra corpora metallica > mimis cluant infirmitates, ** rCU 1 ^jj l ,d
llt>d ,rct< jirlliS
quod magis disterunt in perfectione & maturitate ab eis, minus, alud magis differt, dc fecundum hoc minus curant, st'
est ex defectu sulphuris infecti, foetidi & urentis, ex quo in g cl . coagulationis facta simtah initio,& ideo non curant,cumig nl ^ ipsis ita infectus fit elementaiibus faecibus, <Scurens, cun' al stione aliarum elementarium qualitatum. „
Nunc ad propositionem primam virtutis auri curantis, g. autem tanti vigoris sit promulgatum, & hocin prima ftia sitione manens : Quid est mirum, si in medicinam ('(icute-ff’^ tunt est) per artis ministerium sequentis naturam redigatur • ^ jus virtus liibtilietur per digestionem decoctionis, & quali 141 " purgandarum, quodplutesac infinitas, seu omnesagrit' 1 “ 11 ’ _ ume habeat curare ? Quod patet per Arnoldum de Nova vili * 1 lX pcrtillimum medicum hujus lummi operis, qui Dominum ^f’ 0 . stolicum,Dominum Innocentium a peste incurabili cum hac'^ c _ dteina * tinctum,& oper X naturae per artis ministcriü, non est nun, aut argentum vulgi, quoniam additur cis additio rnag 11,1 ’.^ pi ofpentatilaus multarii utilitatum,ad omnem aegritudinem cll,l s . hbet genens expellendam. Et nominanter has assignavit'
De sene facit juvenem,& senem revirescere facit naturam, c ° n x , vat sanitatem, roborat infirmitatem, omnem corporis cxp c * !lt ^ gritudinem, venenum declinat a corde, arterias humect-m immunditiem .! pulmone dissolvit, vulneratum consolida, ‘ ]> guinem mundificat, lapidem frangit, contenta in spirit“ 4 ” purgat,fi caput reumaticum est, purgat a stuxu, stomnclmm ^ lore naturali confortat. Et si atgritudo fuerit unius inensi s > ,n ^ eam in uno die vel hora : fi verb aegritudo fuerit unius annr- ' nateä in octo diebus: si vero morbus sucj-itamiquifs longo > ^ pote, cum aliis medicinis incurabilis, sinat eam in dimidio 1 ,j, fe. O felix scientia cum sciente. Quare | 10 n immerito h* c 111 j A cina super omnes alias medicorum medianas est qmetenda, qui habet ea, incomparabile habet rhefatu ii, & in salubri c ° n cS latione natus est, in hoc loculo dives, divitijs infinitis

k klCH. Angiict. }99
^pimcipcs hujus (cculi. Oms non diligeret iiiper tali*, qux (a* ? Um Sc longaevum se utentem, lupra omnes medicorum medici- .“bconstrvamstuni ipsum ditem,& alios noiVdrpaupcient H*c !" nt tona justa coram Deo & hominibus, non per uluram aequi-
-- .v.^iviuin 1C UlCllUlll) luj-a«'-'***
^»ccmlcwantfcum ipsum ditent,&alios i
," nt bvua justa coram Deo 6c hominibus, : , oma i«
Sseufraude «cdeceptionemendacium,
^«pnonem plurimorum, ut in omnium ^ . ^ T
^‘one; qüiäh^c ars est7p«iale“donum Dei, ut dicitur: Labore» ^mnim tuarum quia manducabis, beatus es, & bcncnbient.
c d e contrario, ait beatus Augustinus ad omnes alios Alchemt-
J? s > qui homines fophisticationibus deludunt - Vos deceptores ns, Se lententia excommunicationis aggravati, cum vestra ope- a > elementa fasta sint Se mala. Et excludens seu salvans artifices atu 'ani imitantes, quamvis pauci huius artis veritatem lunutic j°gnolcere valeant, ut supra ad propositum dictum est de virtute b')us medicinae. Si trnst.it ores in stercore aurum & argentum Sttaiiehtcs in libris ipfoiutn propriis, quos 6c ipsi pvopiic compcw Uttl 'nt, Se iplos tamen compostiissc Plulolopbos testantur, quod Vt| itas non testatur, quoniam veritatem posuerunt: Quili« verj- 115 philosophorum ( ut dictum est ab aliquo ) informa mendacii n 0n cernitur unquam fuisse repu ta, sed scinpcr naturae motum 5c Postum imitatur. Sic enim inlibrisvcfttis scriptis in arte Alche- j?)’*. Caveas tibi ab odore ejus , ne interficiat. Ecce qualis me- ,‘tina, quae quum vivificare deberet, mortem inducit. Quate , °e non est mirum, quod si res toxieativa, cum antea ex stercöi •- Us & venenosis receptis sit composita. Videte fatui, quomodo
' ■ - - Quare tantum fatu
^min°^ | a disserant ab operibus naturae.
Aliter) T Iu, i usmoci ' rebus altis, ad qu* pervenire non poterit» sidit h “ boron do ? nisi miraculose fieret contra naturam, ut ac- sus i Cat ° saurii, qui de virgis fecit aurum St argentum , confi- \ 0 i . poteutiaDei.Sc de arena maris lapides precioios. Dico enim ll’ ^' Ul * is cst medicina, tale fit Se aurum Se argentum. Cum s 0 .l~ a ! n seminaveritis, merdammetcie visi estis, Se apparentia* ion " ‘sationum. Revertamini fratres ad viam ventatis,qui eam potatis, quoniam proptci vosmeiipibs consulo studere & la* bssx'’ ^ipicmum dictare volvendo, ex quibus veritas elici po- ict l ■ 1,on casualiter,aut temci e ad opera accedite, per hoc qtiod lc ' ‘ Vu r: Recipe hoc vel illud,id est merdam, & sile stercus. Scito- b!|" t Uo d h*c ars a Philosophis occulte tradita est propter ejus no» 110,1 ®stimate eam in foro esse venalem «aut venden- ^«mendam, sicut libri vestri multarum falsitntü continent. ft trcus cilllt > altet vendit, distas mihi merdam, & ego te docebo
sti t „ Ua p Slc perme'datus alium permerdat, & omnis rmmdus exj- Paupertauh niCrdaflls ' Vo!<: ' trs l J § 0 alios ditarc.vos ipsis infiniti* 1,1,3 estis subjecti. Fratre* revertamini, eckn Sapientia
cojjno-

! vero 11
4oo Correctori iiM
cognoscat vos errare cum libris vestris. Philosophouim ' nte |lc- bros perlegite, 5c pellectos repetite. Siaute repetitos oo^^ff xeritis, nonDoctores, seu Philosophos reprehendatis, lc ignoranti* calumniam reddatis.
<Quad duo particularia tantum pnt iteratu hac a s f quorumpfimum est tn Mercurio.
Caput XV. ^ n ,js
P Rimum universaliter omnibus insuentibus, ad quosp** ^„t pervenerint, declaro, quod in totius hujus artis serie. 11 nili duo particularia, qu* particulariter pel liciuntur “* U cjjli' Philosophos Cenaturam. Quamvis deceptores infinitas jtjjrs cationes, dealbationes & rubificationes faciant, quib> uS sll [,e 0 , deluduntur. Primum particulare, tam in albo quam >n j. £(t existit in Mercurio, sine administratione medicinaeperreet' > j. corpus, cum quo perficitur, in se ipsius tincturam contine- L j t) cularitcr, fi moveatur arte & operatione, velmi natura Primum quod in natura particulariter ex utraque specie p 1 ’ 1 ^
est cum Mercurius sit prima materia omnium metallorum» ^ c , positus cx terra alba nimium sulphurea & aqua clara,& me ^ do terr* transparcat limpiditatein aqux , & sit color in eo- ^ mus, ut docet experientia, & hic sit immaturus, poslibile el fieri Solem & Lunam. Unde Philosophus: Adinisef atU ( . r j[J corporibus metallicis, quia liint de materia ejus, & ip6 8^' ^l-> sunt ab eo, & ideo per artificium illud sibi potest mittere “ig^, naturam in eum, ut cum eis perficiatur: Et sic quibus c0ll ’f £U jH tur metallis fit similis ipsis, sine aliqua admistione extranea» ‘ jl( . simpliciter natura congaudeat lii* natur* , & non per ;1 ll y c n£- dium extraneum, scii, cum Sole Sol, cum Luna Luna, eu* 11 v j^i re Venus, &:sic de aliis; quia unumquodque mittit in ’ u rl l, suam»etiam quia continet in se sulphur suum bonum unlV> ‘ a $£ quod per artem maturatur. Quare alia metalla siccoa^n ^ insecta per sulphur particulariter,sicut ipsum Sol & Luna n polliint. Prima ratio est. Si enim corpora impcrscct-' 1111 Lfo' transformarentur & admiscerentur cum Sole & Luna, tul JJ, S' rusn Mercurius haberet illud in se prxhabitum sulphur ma si purgarchtur, adhuc in tantum purgari non possent, c l u ° il( , c rtd cerentur in Mercurium, sicut ante talem superfluitatem:.
dissolvi. Et cum in eo dii 0 ^i-
posset corpus perfectum in eo dissolvi. Et cum in co pollet, naturis ex utraque parte seratis, unumquodque
mse
satione ab altero separaretur ex quo non haberet i- persectam occultare, cum qua solutiones propria;ip 'f* 1 ' cere possent, mediante arte, ut alia corpora persecta lu . K> «um natura sua, qu* naturaliter est persecta- Scvmdar

, klCH. ÄnGLICI. 4 ot
'"'oluta adjungerentur pertectis corporibus, minus nurum Ce ar- § c ntum fieri potient, eunt naturaln et per congelationem ex utra- . H u e parte natura; eorum serata: (int; Se cum non fit medium ape- tlCns illas naturas , nec una vis in aliam conjungi postit naturali Injunctione, nec mitti, ita ut redeant in Mercurium , ex quo ex , "aqueparte originem duxerunt: Ideopeiaspentatcmigmsab ® V| cem separantur, lcilicct per combustionem naturae lmperre ■
*> ®t per resistentiam natura: perfectae, ut bene cernitur. Sed ' u 'u conjungere volueris, facias medium per Mercurium, qui dif- P vit Se aperit naturas,ut simpliciter unum possit transire in aliud,
? P c 'fcctum vim mittere in imperfectum , ut fecum perficiatur.
1 hi sunt labores via: particularis,quibus aurum & argentum fie- " potest, sed universaliter non. Nota. Mercurius crudus dissolvit torpora, 8c reducit ea in primam materiam, sed Mercurius corpo- tl 'nt hoc facere non potest. Eft enim propter cruditatem lui iiil- Pnuris, quod in prima habuit alba terra, cx qua cum aqua clara ta §us est ab initio, quia istud crudum semper appetit corrodere, *J'!qd suas naturae vicinius est: primo aitrum, fecundo argentum,
^ sic de casteris. Quare alter Mercurius corporum sic facere noti Potest, quia per congelationem illud crudum sulphur, quod antea 'tiit in illo, est altcratum in natura, 8c ideo non corrodit sidit primum, nec seratum aperit, äc ideo tina vis non mittitur in aliam, ''^unumquodque manet per se, quamvis confluctualiter (inf ' Qr >jimcta, fecundo naturaliter ex utraque parte sunt serata. Qua- ' ‘i examinatione,5: per asperitatem ignis imperfectum combu - llr > cum unanatuiaaltensuccurrere non possit. Sed cum ar- »eiiturn vivunt crudum hoc facere postit, scii, natur.-ls seratas ape- iltun a q U;E quc res sua? natura: vicina: sit ad juvamen: ideo si 'Uolvcvit argentum inveniet argenteam naturam, & si aurum, 'ivenict aurcant naturam, si plumbum plumbeam, & sic de aliis, b'> ipsorum sulphur congelatur,ut dicit Philosophus, Sc simile fit Ul 's. Si vero ista corpora quas silam naturam participant, lcilicct ^Perfecta non possunt ipsitm perficere, minime ista, qus suae na- l,r ® non sunt, nec in minerali cum eo participant, sicut tu quas- *' S M multis stercoribus. Et ideo est particulariter polhbile ex cd ^"nrgentum & aurum, Sein aliis corporibus non, utaudivisti; s Duplex est sokmo corporum m Mercurium, perMercu-
kmi & j a a q U;im Mercurialem. Prima lolutio requiritur ad par- dJ-nWia, secunda ad universalia. Prima solutio coipoiumirt jddcurnim, non est aliud nisi congelati resolutio, id est,quod per °larn solutionem seratum aperitur, propteringressum unius na- . Ur * in aliam, Sc ista rclblutio est in particularibus. Secunda io- in aquam Mercurialem, & luve est in universalibus: & ista onhtp cr sol am s 0 i u tionem sulphuris immaturi in Mercurium, foi . i. C C sed
i

io-
illi'
4oz Correctori «m
sed per putrefactio nem corporis & spiritus in calido ^
Cum putrefactio omnium rerum natura ad invicem. fit solutio 5c separatio, Öciic separentur partes ad invicc" ta:, ut unaqiueque pars separetur ab alia. Et hoc fit per '° nc p, nem elcmemoium , qua: in generatione Mercurii sunt con ^ scilicet aqua: & teri a;. Et eicdcm partes cum purgata: fur' natura per convei (ioneiVi conjunguntur, Lcplusicdiligu» t pteripsorum niundificationemquam antea: quamvisilts> ratio fieri non postit in corporibus, nisi per spiritum. Et transcendit naturam m una via, quod artificialia subito fiu«^ ^ tamen naturalia ante prolixe facta fuerint. Non credas c l tl0 j ul n elementa vulgaria, sicut aqua nubis, & consimilia: sed huwi aqua, frigidum terra, calidum aer, siccum ignis. Et sic si ,nt 111 JtJ turis rerum elementarium, cum nequaquam ars pofiit P a,t j ul jt naturaliter separare , quod simpliciter in elementa ^ CC . U|1 al j» quodfuerint, transmutentur, cum primo natura mutavit U • qualitatem in aliam. Taliter ars bene separare potest, ut ■' dum ä sicco, frigidum a calido separetur. Sed tamen un»ss litas adhuc de naturali consistione poflidet naturam altcOJ.^j aliqua parte, per hoc possunt per artem vice versa conjungi«
divisa sunt. Si enim una qualitas non participaret natuiaU’’^
tenus, scilicet aqua naturam terne in frigiditate ,&aeraq ll ‘^ humiditate, tk lic de caneris tunc sequer etur, quod naturale o\ esset totaliter desti uctum, cum simplicia essent elementa, tse 1 ' 1 ' leaftuu nnt ante Mercurii generationem > & ars destruxisse' 1 j, ram a capite incipiens, scilicet ab aln o & argqmo. ulriue »d s urum, id est, argentum vivum: & ultra ista principia ad siwse^. elementa, iecundum quod antea fuerunt ante Mercurii si 11 0 tionem, quod tamen ira remote in arte est possibile. Er >> c possibile, ume sequeretur, quod dc novo cXrra primani man Mercunj scilicet metallorum, ars componeret elementa, &'jj, versa grncr.n et Mercurium , sicut tldhuxisict. quod est * nl sf pC , bile ai tificialitci fieri. Sed bene ars destruit h capite usque i des, i.l est, Metem im» ii pt-ctibns atdificans ulque ad caput, in tilionfoiman.iruialisf nlistantia', quam antea fuit. Sicdivu tur fjieciesreium , eum in alum formam transmutantur > T antea fuerunt, quod dicit Anflottles: Sciant artifices Alens 11 ^ species renuti transmutari non poste , quod vemni est , ut i confirmat, nisi in primam materiam convertantur, id est , ia argentum vivum, & ultra hoc non confuso« cum ficu fit impossibile.

Rich. Angi, i ci. 4<=t
De fecundo particuiari, yHod edi tn Luo*'
Caput XVI.
Vlum superius dictiun sit, quod Luna contineat in se sulphur 'S^album, sicut aurum, cum ignis species sub albedine irr eo °btc cta sit: ideo omne argentum cis polhbile fieri aurum, ut dl Philolbphus: Non eil aurum quod non piius fuerit argentum.
' c argentum continet m se aliquas qualitates indigestas, qua: ('"Hunt ab eo purgari, ita quod per artem particulariter transeat "* Mercurium fixum, id eil, m vipinisfimam naturam ami > quia ' Ullc omne illud continet inio, quod & aurum > per appositio- nc ni sulphuris rubei rhilolophorum, per hoc prius digeritur, &ci* '"natio in eo causatur in adjunctione corporis perfecti, cum lue* "nt simpliciter unius natura:. Hoc autem in aliis corporibus fic- est impossibile, eum tantam vicinitatem natura: pertecte non Abeant, sicut ipsum,quia esi impedimentum in genet atione ipso- "'m per sulphttradnstibile & fetidum: nec ipla iunt medium, dc 1 1 ’0 loquitur 1'hiloloplius': Non fit transitus ab extremo in ex- fiemum, nisi per medium id est, exMcrcuiionon generatur aurum, nisi prius fuerit argentum, nec mte habent sulphur igni* simpliciter non urentis sed sulphur adurens, 6c ideo in Mercurium sirumparticularitct transfoimati non poliunt, cum scrnper pra> fictum sulphur ea comburat per ignis examinationem. Et sic ha- “ ts rationes, quomodo particulariter aurum $c argentum ficti
De Sopbiflun purticuUnbm.
i
, C a P. XVII.
Ä Rtistotelcs dicit: Sciant nltificcs Alcheinia:, species icitim "ansmutari non polse.lcd similia illis socere pollimt, &tin- ° erc t ubcinn citvino, ut videatui autum, & album tingei e, do- " Cc sit multum simile auro vel atgemo. Possum quoque plumbi ''"'tiiindi! ias nbsterpei c, vel alterius corporis, ut Videatur aurum ei aro ( . Iwum . VC tumamcn plumbum iemper manet plumbum, 'um i u | c nnn aurum & argentum, sicut prius dictmn est;
l" hi. qui accipiunt salem aninioniactmi, vel alia minora nunn a- la >'it in ip|] S fodant homines, (ed aurum & argentum Ibplnsti- Cl 'm faciunt. Conjunguntur enim llannum & cuprum cumMer- s ll "o, ut apparear hominibus argentum, Öc aliquo modo fabrica- 1 c >& in igneexamin.ibile.secuudtini eos qui inigite experti sunt, ^^‘"en tnhoc deluduntur., & in examinatione naturae. Adu- tcam > lecundiim quod ell, veram naturam argen-
aliqu ? Qn habet in se, sicut apparet in colore & examinatione “ ltw - Prima ratio est, Cuprum continet in se Meram,m» Cr, z mundum

4°4 Correctori um ,
mundum aliqualiter, nist in quantum in sulphure exiuit de 1 j u quia sulphur fictidum dcadultibilchabet, quod inqtianlum^^ stibile, comburit: dc rubedinem non ratione digestionis ha ’ latione sulphuris rubei & immundi, tamen Mercurius hab j _ stantiam pix sulphure, & ideo tardius in igne deficit, quam 1 bum vel stannum: quoniam Mercurius resistit, nisi in violentiam patitur a sulphure sibi commisto. Et quod p CI F bum citius comburitur, hoc est ratione Mercuri j plumbi »r>pe^ cti, quia infectus Mercurius cum infecto sulphure, sicut ph ,nl ^ est, quaerit aliquid vicinum suae imperfectioni , & cum argen & cuprum conupistasiint.in argento non invenit aliquam ic |n ^ sectam, sicut in cupro, ubi invenit primo sulphur adurens, cU • tius commiscetur. Et incommistionc universali Mercurius cM magis inficitur, cum plumbum sit ex utraque parte, scilicet curij & sulphuris insectum, & plus malum citius adhaereat ui^ quam bono. Et in quantum majus malum malo cohaeret, m ‘ tum debilius dc pejus erit. Et ideo citius coadhairet cupro, st' , ‘ ar , argento, inficiens & comburens illud, cum natura cupri ingenti, ut audivisti, ex utraque parte sint serata:, pejorilubvd non postum : & ideo comburitur cuprum ab argento, q 11 *^ ctualiter Conjuncta suerunt. Naturaliter autem ex utraque p* natur* eorum sunt seratae. Et sic bene plumbum comburit prum ab argento, quod tardius separatur sine plumbo, c l"° r ' in quantum magis comburitur, in tantum debilius ent&con' ^ stibile. Sed in conjunctione stanni cum cupro dc Mercurio, ^ !c cui ius aperit aliquo modo naturas seratas, & conjunpit h* c du^ scilicet stannum dc cuprum. Nam cum ex utraque parte aliq 11 motio mundum habeant Mercuiium, & sulphur malum debdh commistum, conjungitur Mercurius Mercurio : sed quia ha potentiam sulphuris, variando colorem cupri, quiexist* tin ■ phure, ita quod nova i orma appareat, & jam ita cito snlpb 111 , S buri n®n possit, sicut ante ipsum Mercurium,& Mercuriusci» coagulatur per ea, dc alteratur cum ipsis in natura, sic ut ^ c ft modo appareat argentum, quamvis verum argentum non es > ^
debitadigestibde decoctio, dcliilpluii non
in eo non suerit dc
simplicis dc victualis naturae, sicut ipsimi argentum vivum > ^
aurum dc argentum ex utraque parte f iii Mercuri j Si siilpbu' lS oC ficiemei sim digesta, & bonae maturitatis, dein omnidigcu“ ^ persecta. Sic nahes argentum sophisticum ex stanno, cll l ,1 ° 11 j. Mercurio: dc si tunc admiscerent aliquos pulveres minorum ^ ncralium, tunc magis debilitarent sulphur, St sic non eslet sibile, quod Mercurius ageret (iipcr potentiam naturale , sed ^ per in fine diminuitur, dc comburitur in igne, cum s ulphur no Yirtualisnaturar,licutipseMercurius,sedsemperocculte cun ’ f]lJ

Ri CH. Angiici. 40 /
inficiens Mercurium, quamvis Mercurius sit suppeditatus, ^uc postmodum i n stercus redeat > secundum quod stercus fuit, '"einteilige, quomodo verum aurum & argentum disterant ab au '0& argento sophistico. quamvis plures lophisticationes fiant '•°dem modo per alia metalla in rubeo, vel in albo, adjunctis me- ‘is mineralibus, vel aliquot lplbrum. Sunt vero ipsi laboran- c sdclttfi ( aestimantes bonum fecundum apparentiam, hoc fa- hj 1 ^ > * 0lum ignorantia , quod non cognoscunt naturas mctal-
De ‘iit* un&crfitli, sermo gener *lx.
C A P. XVIII.
r\Eterminato Prologo lui jus artis, Sc particularibus ejus,nunc dicemus de via universali, in qua ars imitatur naturam. Est — ailtc m via universalis , ut audivisti liipcrius, postibilis innaturis ^Mallorum, plantare ramos, in quibus crescunt flores miri odo- tis -Sc rolulae tam albae, quam rube®. Primum autem incipere, lolvcre lapidem in suam primam materiam, Sc est conjunctio torporis Sc spiritus, ut ex cisfiat una aqua Mercurialis, linde A- Viccnna: Pi imumque incipere, est solvere lapidem in suum Mercurium. VndeRalis Philosophus : Nisi corpora solvas, in vanum laboras, scilicet argentum & Mercurium, ad clixir album. & am ü StMcrcurium ad clixir rubeum. Et hoc in balneo rorido, ratione putrelactionis, ut corpora vstcositate aquae Mercurialis solvantur.. Unde Parmenides : Cum conjuncta est in unum permanens a- ^ ua 1.cum qua fit ab initio, postea sequitur elementorum divisio,
? ‘Psorum purgatio. Unde Albertus magnus: quatitor ex uno nut "> St quatuor umim: id est, ex aqua mercuriali. Tertium est sttr* nnmdificatio, de quo dicit Moricnus philosophus. H*c a- ct Ua eum terra lira putreicit.pcr boc magisterium totum dirigetur. Unde R a st s philosophus; junge siccum humido : humidiim est at l l,a ,(iccurn vero terra. Postea lequitur terrae sublimatio.de qua dlci t Pai menides philosophus. Ipsum dealbatum cito igne subit- "> a te, ut exeat ex eo spiritus, qucminipso inveneris, & terra ma- nca t calcinata. de qua terra dicit Philosophus Parmenides Sc Mo. *“*««: Sic cinerem qui est in fundo. ne vihpendas, quia est dia- *»*» corporis tui, Sc permanentium cinis. Sic Ium quatuor ele- m ""a sic praeparata, ut superius intellexisti. Nec conjunxeris ea ai 'te ipsorum mundificationem, cum propter eorum immundi- tla 'n(cparcmuv, quod dicit Ascanius '. Spiritus non conjungun- ^* r corpori, donec asilis immunditiis perfecte fuerint denudati, j crirrvntum album Sc rubeum conjunguntur, secundum quod f ""c,ua sunt alba Sc rubea. Si alba > tunc requiritm ignis: ii yt- vta.tuftc elementapetignemlubificantur, utipl'a digerat, ma-
C c 5 turei;

4©<J Rosarius
turct, consolidet , & ablbrbcat sordes aquarum in conium ^ Habeat proportionabilcs virtutes quartior elementorum, j S in frigiditate & siccitate,aquae in frigiditate & humidit.tfC' • ^ in hiuir.iditate & caliditatc, mnisincaliditate & siccitate, lg' terra extrema sinit elementa. Aqua & aer lunt inedia en j qux conjunge per debita & vera pondera , ut plus diligant 1^ antea: primoteirarn cum aqua, iccundoacrem cum igne. 'a converte naturas, dc quod quart is invenies. Tunc terta ha 311 0 ad solvendum,aqua efficax ad mundandum, oleum vel aet 10 ‘1 S portatur spiritus ad miscendum: ignis ad tingendum, bic e" ! ^ retinet spiritum , licut spiritus reimet animam cum adjum 1 fermenti.
LIBELLUS ALItlSnEPi' xhMFJ^
UTUISS1MUS, F. T HERUM METALLI CA rU> cognitione rciertiffimus, Roseirius Minor inscriptus, ince' tl quidem, led barum tamen rerum non imperiti Auctoris.
T R ff. F A T I O.
RnigmitcltAne Alchemie, & de medttrt/htndt Auftori«.
C a P u T I.
I Mquit Auctor libri, qui Rosarius dicitur, descendi inh 0 ^ r meum, utvidetem plantas diveriorum nascentium, 1( flores exteros Rofatij mei, inveni rosam niveam, leti * itemque languincam, leti rubedine decoratam, elegi pulcn^. mam & inspexi quod paucae & rara;,quia non germinaverat' 1 ^
lapnnica. Dixiquevoce non tacita: Revenere,revertere,! ^
lane, revertere & augmenta Rosarium meum, per rotim' 11 t multiplica , seu de novo conllrue & planta , ut decorem' ’ albis Cc rubeis rosis splendentibus,seipcrlluisquc abstracti s ‘ yj ctis,utilibus ik ncccllariis diligenter intende. IpseauteHotti'• u, rofarnm plantas separavit, & replantavit, augmentavitq l | c cando, triplicando, quadruplicando,& sic viciffim multip>"- usque ad albcdinem plenam, & deinde ad rubedinem P cr .. .
Sed hoc totum per augmentationem plantarum, quod m t
cuit. Innuebat ante adliuc non latisfeciste, Quicquid tamen ^ lioc erat scibile , mihi plenarie demonilnwit: posentq; idc* pore debito rosas albas & rubeas in terra siia,diufisitqi> c fil * jn
icere tn terram suam, dico propriam, unde egrediebantur. primo anno fubsequeuti egresta est planta, quae annuat» millia rosarum pi odoxit. Et eccc hortus meus jam roiani* tllS

MlNOR. 407
est, educentibus sufficienterpro merosis, &proomttibus ititantibus amtuatim. veo itaque reddo laudes Se gratias Horni- «no gratas Et in hoc codice, ccctctis meliori, qui non Ime caulis Rosarius intitulatur,cuncta qu« vidi.Kc vera probavi,mtemgenu- bte ' lapientibus, 8c artifici ideonco perfecte scribam > utquicunqs P" portas, Hortulano mediante, ad hunc Rosarium mgreflus l!Cs it, no« (blutn de rosis pattem habebit,sed videbit etiam aites tl, n£torim\ operantium in Rosarium album, vel rubrum , Sc per c °nsequens acquiret discretionem discernendi circa hoc.intentto- ^eiu (cripturarum omnium, ubicmiq; magisterium obscurum Vl- c uitur Sc manifestum. Nam in hoc est veritas omnino muta, et 'nm vestita. Nuda fcientihus & discretis in piopmquiorilw; na- tl "isitiinerorutn: vestita autem stultis, in remotioribus, imo im- Postibilibu* naturis vegetabilium !< animalium iceundurn (blutn pmagistrorum artent invide obscurantium laborantibus, "ftfestant enim vobis scribo veritatem, & operationes certas 5 t Vcr as, Sc intcgvas, line deviatione aliqua.
Admonitio. Cxucnd.i duo genera /edu&trum i & ttrs confifiat tn Mercurio fixo.
Caput II.
CEd vere vere, multi venient pscudophilosophi post me, qui se~
O ducent operantes, quorum in genere tantummodo duos inanio , scientiam istam cooperientes. Erimus est ignorans arte!,
^ sophisticus: secundus vero sciens &. Philosophus invidus. Eri- m «s componit libros deceptorios, deceptiones sitas & lophisti- C5 testificantcs, Sc scribit super capita i piorum titulos Philosopho - honorum, ut videantur habere bonam artent, Scclixirper- 'ectum. Et ut magis credantur ab hominibus .ferunt pulveres "fidunt, albi, vel rubei, & tractant aurum & argentum: scd le- st l, entes deficiunt in operationibus, dum probant scripta illo- n,m ' Secundus est totus invidus, Sccomposimlibros de illis., < l u * magis remota sunt ii veritate, ad prolongandnmhommesti Vla v era, quantum potest, studetque probare dicta sua per solas
'ttiones, qua: videntur insipientibus esse cettissim*-. tlle pomt
in herbis, & plantarum fvustibus, & ut multis vegetabih- Us extraneis St remotis. Vel ut videatur nobis relinquere veram , magis philosophice loquitur > accipiens fundamentum rP er quatuor elementa, quae sunt materia* Philosophie», caquc * ni r'lri5 extrahit, vclut a vegetabilibus > Sc animalibus, & a, mu!» lt aliis extraneis, videlicet ab ovo, a capillis, a (anguine, a ster- j TC ’ ^ uvina.aspermate, a bufonibus, Sc ab aliis multis, quern- modum scnpta illorum demonstrant, Sc declarant. Vel po- u nutupi 0 alio, vel simiiitudmavic, vel ad planum, St ponit to,-
C c 4 tam

4°S Rosarius . , ibBl
tarnartctq vel in principiis prxdictis, vel in mediis m |n . c ‘ j, jrcmoti?, ut est atramentum, sal borax, alumen, marclwstt') ’ gnesia, tntia, & alia mineralia multa. Et quamvis praedicta ^ ad festinationem quandoque, & ad mundificationem, 3 i(C ,
loris auginentationem, tamen invident, qui ea ponunt pj° 1 ria Philosophica completa. Et sic detegunt artem, vel crini 11 1 ^ riuni, Sc fu ducunt insipientes, ut vilipendant artem: & st 1131 . jp accipiant veram materiam, & naturam mineralem, tamen | 111 versas eorum operationes fictas & imposlibiles, fcu inep-'tas, K ^ hibent insipientem pervenire ad complementum. Et p n° ve phupix artem comparantes per totum ut supra,creditis cxpctj’ j dum bonum & transmutationem bonam, & vetam, ab cito ab ignis combustione destruitur, Sein cineres redigitm"^ ^ dicitur, quod sulphur 3c auripigmentum cito comburuntui • . |( ignis combustione cito consumuntur ? Sed azot sempet u> manet incombustum. Perfectum in metallis est aigct lturn . Vum, fixum, ut supra.
2Pe eodem , quod Mercurius fixus perficiat , & dfatfi 0 c ? e * nonum ffi libelli m duas partes.
Caput 111.
I Am probavi aperte, & secundum rectam veritatem, quot^, sectus in metallis, estdefestus argenti vivi > fixi & puri, ded . quid eligitur in bae arte ad perficiendum , est cauta illius: & ct |, in ipso est perfectio, 6c non in aliquo alio. Scias hoc, n< ti.adt'0^ livioni, ubicunque inveneris ipimn, tene pro lapide mai ol ‘ ’ ‘ c , nulla res similis existit, nec potest facere quod facit. 5> est ctum, corrigit; si fixum,figit: si liquidum, solvit,si Ipitlinn co- 1 ? ^ lat: si tinctum tingit, ipsum enim praecellit cuncta corpora 1,1 ritate. Et si postet poenam sustinere ignis, laceret ex eo sulphure suo congelato elixircxccllcntislimum. Accipitur' t' ^ & mortuum, feci purum est (crnper eligendum quod vivi' 113 ■$) Multa: operationes ex eo fiunt, qua; dividuntur per duo. fit cum adjuvamine: fecunda ex sc solo, sed natura procedit c sito sulphure : In duobus vero versiculis binas operationes 1 . lecte complebo. Et scribamquicquidprobavi, vel feci, vct' fi. Ex dictis Philosophorum nihil teneo ad praesens, nisi q u0(3 5 ,,p mant dista mea quia veritatem dicam, L» liber factus fum ab 11 ^>2. fntclligat ergo qui visit dicta mea.
PRIMUM CAPUT.
Promißio di^ifio dicendarum de operationibus
Mchemi a. r ut r
"IN primo capitulo dicam cunctas operationes, qua: cpre.
A wt dc »nateria cura auxsiio diviflo > fice* Nullup* fopbu ^

, Minor. 4^9
h « n c librum intrabit ponam scmper regimen, ad perfectio- perducens. Multa liquidem limt coadjuvantia. Picobrc- ltet > quod adjuvamcq calcinationis est hoc ( Sc primo dicam dc S°tporibus,)
De calctnatione Saturni C5’_/» < vr«,
C A P. II.
^.Atnrnus Sc Jupiter calcinantur cum adjutorio ignis primo , 5c CU| n industria artificis, & hoc igne non superante suam fixatio- n< " ! " 'n vase terreo,sorti, movendo cum baculo ferreo, donec sinf genier, na. Cineres imbibuntur cum aquis acutis mundantibus, d rubeum valet urina humana purificata aqua (anguinis,vel ace- nin rubeum. Ad album valet acetum album, aqua (alis com* *lHmis,6c. aluminis , & alia acerba multa: post imbibitionem dc* 'tcantur ad ignem vel Solem, dpnec pervenerint ad calcemal- am vel rubeam. Item calcinantur cum adjutorio salium, & alia c ^cinatio bona est, Sc per adjutorium vitiioh & aliorum acuto- ru m. Calcinantur etiam cum adjutorio sulphuris, seu auripigmenti,& illa est melior. Sed optime calcinantur cum Mercurio *ic: Trimo Sc amalgamontur, Sc terantur, Sc abluantur cum acu- bs, ulquc ad emendationem perfectam, deinde misceantur cum silibus acutis terendo , Sc cum aluminibus 3c aliis acerbis,& exic- ventur Sc erodantur , deinde deponatur salsedo cum ablutione, litamen Mercurius, priusquam dc(iccctuv,cum(ale per sublima- fitmem extractus , Sc (ic remanet calx alba, qua melior este non Pptest. Et tegulam tibi do generalem, quod qualitercunque cal- ^'ncuir Jupiter cum igne, facit calcem albam, Saturnus lempo; tu heam,m(i eum acutis fiujrit dealbata.
De Calcinatione Venerit Martis.
Caput III.
V-HUS ScMars cum adjutorio ignis calcinantur, primo in * • ** ülorum'.
..rntiun. De Venere,unum —
*«*«^(»©*7”calcinantuv etiam per ignitipnem Sc ex- fitistionem in acutis, donec totaliter convertamur in squamas, ^"emadmodum Jupiter St Saturnus calcinantur per abstlractio- ’vnrnia; scorix, deinde imbibitur calx cum acutis St falsis,donec J^ c rit rubeum Sc mundum. Potest etiam Veneris calx dealbari _'Manis. Calcinatur etiam cum sulphure Sc auripigmento,mistis »\u' ni fi‘ n ' s .vcl cum limatura illorum: quin etiam cum salibus» ^fibus.Lt aliis corrosivis. Et nrxparatur calx cum ablutio- ' 04 "csiccatioue, dsucc luent ad libitum. Calcinantur etiam
Cc i multuu*

4io Rosarius , & c >
multum bene per ignitionem&extinctionem inMercun 0 » 'j, quid in qualibet txtinctionc abradi potest, abraditur cu ^ tcllo, St iteratur opus, donec sit ad libitum: Sc prsparau' £ll , ablutione & desiccatione cum salibus, Sc abstrahendo ^ rium: & fiet calx optima. Et scias . quod calx corporis n 01 jr» tur.nisi calcinetur cum igne. Et hoc dico,quia omnia c° positint calcinari super vapores acutorum, vel cum acutis, melior calcinatio corporum fit cum Mercurio.
DeealcmatteneSolu Cf Luna.
Caput IV. >
S OI Sc Luna caleinantur ad modum Veneris & Martis/" <1/^ melius est, & optimum,per amalgnmationcm cum M"’ ^
Sc ablutionem, Sc desiccationem, vel per abstractionem p e
rii per siiblimationem,sicut est narratum. Spiritus vero no« 1 sunt calcinari, nisi prius sint fixi.
Decalcmatiane aliarum rerum mißuraru# 1 '
Caput V.
C Aleinantur Sc alix res multae ad extrahendum tincturas’ illis, Sc siibtilicimu illarum partes Sc mundentur. Et quodquodlibct coipus per se calcinatur , & fi aliqua con|i |n rfi tur, Sc calcincnuir simul,fit calx mirabilis in cftectu. Ne 0 viscaris hoc,tenta,Sc op rimum retine. Hoc de his sufficit.
De /ulhmatiene JfnrUuum.
Caput Vfi
C Ublimantur Sc spiritus Sc media mineralia, cum adjuvant •^Spiritus sublimantur vel a salibus, vel ab atramentis, '<•' • ^ aluminibus > vel a corporibus, vel ab istis mistis. Er nota sij. sublimatio fit causa purificationis tincturas. Si sublimantur 4 ritus cum immundis,immundantur: fi cum adhaerentibus rei > nent magis fixi cum tinctura inferius, quod quaerimus. U n necestitate oportet mundentur prius per acuta, Sc per lava" aut per unicam separationem impuri a puro. Cogitate dih£" super hoc. Nam illud medium est secretum. Spiritus mundi tos cum calcibus puris corpoHim sublimate, donec figantur, videbitis me verum dixisle.
Defitblimatione cerporum imperfelteruru.
Caput VII.
Q Ublimantur corpota cum adjutorio ignis, Se hoc exprei ' ^ dignis. Ethoc fit ad habendam materiam munde tempern •
Nam quod uimis est volatile, St tetrestreitas immunda, div^
«n I t,i> 1 tu
»u
S
P»
t)U
8 «
t>n
te.
tu.
v c
>e,
fu,
I
Pe
te
ef
pr
I
al
ei
ci
L
rr
ir
t\

jieri.]'
ufl 1
c u-
[ei*
Osi
Minor.
"* r r« sublimationcm, & remanet substantia temperat«i, «t ixi, 'l u am quaerimus. Sublimantur etiam cum rebus „
, <:u ’" sulphure, auripigmento , & abis tpnibus. Et > > . ^ ^
' Ol t ovibns non fixis,ut (unt lupiter & Saturnus,qm ' . r
j '«W» poliunt lubfiman.ai cum quolibet pradictoiu« • &
' Us ^ Mai s qux sublimtotuv cum pvxdtct'S.
i
£>e snkl'imanone corporum perferorum.
io»
u-
iP
■jf
if
CaPut VIII.
nr >tandum praecipue,quod corpora fixa possunt ct i anl . '"«ari, Icilicet Sol & Runa. Sed caufit elevationis est.utb-rc r'inficemns , vel sulphure vel auripigmento, vel argento vi\o» ^'°dca tacit alcenderc citius per reiterationem, & v ocl1 ’* ' lj l 'tUur. Ethoc est secretum intimum > quod dico pro iri > c ' 11 ncs leve celant. Dico tamen: Corpora debent fici r.ucoq fca 'u ascendendo, 8e incorporea corpora in descendendo. - a N ' t ' 1,1 mdustiia est, de corpore facere spiritum, 8c ecouyevto. Sist Vcr Um est,quodst summa volatilis liiperat liimmam (ixi,finalster l d v ertetui m corpus (pii itualc vel album,vel rubeum. Vere non 'Utriimdus.nam denudavi omnino.
De fixationem.
^ Caput IX.
E 1 v ®‘, n ! r • Ultcrn omne volatile cum mundatur per juvamen ignis, p tr a j l C |cct decoctione d\iuurna(&hoc est meum secrctum)aut t frat i ICU,Us rei fixae adjutorium, hoc est per imbibitionemA rci- rst u ° 4H m pr*dictorü,ut in lublimatione narravi aperte. Et hoc p t c 1Um de secretis meis magnis. Corpora etiam figuntur, ue "guravi calcinando vel coquendo solo igne.
De desttHattonem.
CAPUT X.
Ij^dlaotur autem multa pro adjuvatqmc opetis istius. De- alu . a * Uf aqua ä vitriolo viridi vel Romano, a (ale petrae , & riirn 1 ' 11 '- Pomoso,quae mavime valet pto adjutorio istius operisr ciir '^* a cn ' m solvuntur mirabiliter omnia corpora cruda & eal- t>efl n’ 00 *P"‘ UlS ealcinati vel fixi, (blutione mirabili Sepulcra. m ; n ! ' 1lltUl '8c aliae aquae multicAolca.de salibus, atramentis,alii«
malib" 5 ’^^'' s tebusmultis,mineralibus,vegetabilibus & ani-
ct ®ntium s " ,utinve *‘ tu *' ‘ B 1 »'»risPliiloibphorum de hac arte tra-

4U
R.O SARUIS De folu;icnc_j.
Caput XI.
S Qlvuntur omnia corpora & spiritus cum adjutorio as l l, | 11ll itis rosivai supradictx, vel cum aliis aquis corrosivis,qi i:C ^ fiunt modis > 8c quia talia in multis inveniuntur Philosoph ^ libris latis veraciter & aperte, exculamur de illis in h° c Rosario tractare. Sed hoc teneas amice mi, quod meli"'
rm vivo. & ad 11,1
lmio in igne in fimi calore, & cum Mercurro vivo, & a d 11
dum ablutus est, sed in pi imo dicitur venenum Icu res
Pe ceratione^.
Caput XII.
'Erantur corpora calcinata cum corporibus resolutis
j V o
t0>'
jjba (
m< s
imbibendo & cerando: & quamvis multae sim imbibi*' 0 a
r.f"
corpönmi .tarnen melior sit cum Mercurio, scilicet qn ; aqua viva depurata. Et melior inceratio fit cum azot v
gutta saponis. Nam aqua corporis, cum corpus redactui"
Mercurium dicitur sanguis, & qualicunque modo abq»"l ctl1 # Icis inceratur, non valet quicqnam, nili oleum prius sil fi*" 1 ’ ]C , tncombullibiletactum: Sc illud oleum nonhalicturnih s *' ; j tallis fixis,: (cias hoc excellentissimum secretum, & quod" •* Catum apud Philosophos invenitur.
De ceagulatten^j.
Caput X i 11.
C Oagulaimir cuncta resoluta cum adjutorio ignis & (
vasis firmiter clausis, sed tene a me hoc (iic ictum, q ll ° L . j perfecte coagulata est, qua’ fluit cum igmtione conven"' 1 ' 11 ’ jj cumcxpcctatione examinis ignis. Sin autem non, te itera op u *' pervenies per reiterationem ad pi oposicum,domino an» ucl '
De Vartnulanbue ad album in genert-J-
Caput XIV. ia
E Cce narravi tibi cunctas operationes veras & " e< ; c ,‘^da" 1 opere hujus artis ad laborem abbreviandum, & am 11 .‘ £ . u i;iri J naturam generaliter. Modo satisfaciam,specialia & p" 1 ' r p<r meliora enodabo in hoc capitulo. Primo ergo quomod , 0 ,is, ra augmentantur,& postea dc abbreviatione temporis ** •flpitf' & elixir. Et quia nullo modo potest fieri rubeum verum,"^ ^„aa cedat album,talia vero ad auginentandas rosas albas, ut - ^ | lfl c perfecta,tibi dono. Primo deliccandum est corpus ^""^idi'^ per calcinationem quam narravi. Et i sta estcaula.ut \ iftiqs,cum quo proponimus augmentare ipsam, radie. rll '.jt‘ S

C0>'
uls*
rui»
0>
rsf'
■it#»
de*'
ho«
m*
ei»
,a
fi»
\<r
fi
i e
e"
4t;
L-
R Minor. f
!? ri ^ius illi adhareat sine separatione, deinde calcinandum est ll *d corpus non fixum, cum quo proponis operari, 8c hoc ut per ; * a 'ti figatur. Nam volatile in ipsis evolat per calcmat.oncm ignis.
; * rrmanet terra azyma & munda. Per eandem enant calcwa- tlc "tcm deletur unctu osit as glutinosa, Sc immunditia de corpore.
! 7 , reducmir rn stamm pristmnm. Lc rernanetterra mimda.no» i . Utens, nec denigrans corpora. Deinde rciolve calcem tm mundam & clavam, (icut deinonftravk mCap. 1 °‘Utionis. Secundo calcem azymam cujufvis corporis hrni iter ^°We, aquas coiqungc, 6c illam liene commistam congela in aliam albam, & in fine congelationis descende per botum. rk elior modus est iste,quam unquam probavi. Accepi unam "artem'corporis fixi, Sc tres partes non fixi, item rclolutam 'altem I.unae,& aquam etiam corporis non fixi, iterum conjun- ^bam istam aquam, conjunctam compolui cum prima m» a P r «dicta iterum calcinata & resoluta, & erat tunc attgmctitata V m ' la pars,Se tres fui partes: illud totum congelatum feci teciut- 0 delcendet e,illud opus reiteraVi quindecim vicibus, nec mello» *"nt Lunam Deus unquam creavit, tenui ipsam auro cariorem, fiiveni etiam alium modum leviorem multum, videlicet inibi - "rudo calcem corporis non fixi, culti aqua calcis Lunst, terendo ^"»cerando super marmor, bene desiccando,8c descendendo.
iterum secunda vice novam calcem non fixi, imbibendo, cum '"ioltito calcis nova; Lunae, apponendo calcem primae massae,vi- "icet unam partem istius cum tribus partibus alterius > deinde "urcando St descendendo»St reiterando per quindecim vices.
' c ""im perveni ad lamam multo meliorem naturali. Propterea Pmbavi Sc alium modum adhuc multo leviorem, videlicet rcsoV* "ndo Lunam calcinatam in aquam,& imbibendo eum illa aqua p""m corporis non fixi, terendo St desiccando,& descendendo, reiteravi hoc opus de nova materia ,& quando deficca- «at posui super tres partes de novo desiccato, cum parte ima ?f*prtcecdemis Mnerara.nihil tamen de reiterationibus orni' "•fcmvcniin decima quinta vice Lunam bonam «quipollcntem T tllt ali. Homo etiam bene rotest transire. si vult melius,cum ""em reiterationibus, vel circiter, quanto plus tamen reiteratur Pus metallicum, tanto melius. Et Scias quod praedictae reloiu- i'° n " s optime fieri postum cum aquis corrosivis,sed lempcr m«- 01 ‘ ‘solutio fit cum Mercurio. Scias hoc: O quam multa bona procedunt ex corporibus cum Mercurio amalgamatis. Haec )anr dixiut generali,'nunc vero de quolibet corpore simpliciter tractabo.
n*

414
R O S A R I U S
De Parttculartbue ad album /» jfectcJ- C A P U 1 XV.
Ccipe imam partem Lunae, & quinque partes vel tey . j,ji j Sc descende simul per botum , ut prxtastum est, & yd | bonam lamam. Accipe unam paitem Limae, & duaspa*^■’ ^ tantiidem de Venere,& delceudc per bot uni fimul.ut pr* 1 ’ i|CS cst.Sc habebis bonam Lunam. Accipe partem unam Lim*.* ^ , partes Saturni, & fac descendere per botum limul ,perni0‘ ^ praedictum , & habebis meliorem Lunam. Accipe unam p* ,r ( Lunae, & tres partes Jovis, & fiic descendere ista ad » lV ' efl1 ^, 1 s botum, sicut narratum eit ante, & est Luna optima. xqui|’° ^ | naturali in omni examine fine fine. Si fidelis est (ci mo meus. (]1 , te memores animae meae,propter cn.qux dixi. Itemialiter fieri pote fi optima operatio per anialgaiiiationeiji Mercurii- ^ nam desiccatam amalgama cum Mercurio, ana, (cd sint in « l : Mercurii,vel amalgamationis Martis,& pone fex partes una parte primae: totum amalgamatum limul decoque, u Mercurius (it separatus, & descende, lk reitera hoc opus q u, |' ())) cim vicibus, & erit Lima bona. Amalgamatur etiam L un; ' l , r Mercurio,sicut praedixi,& Venus etiam anialgainari debet a d dum Martis,dux partes illius,5c una amalgamationis lublii" c ^
& descendatur per modum jam dictum, & cum opus jam fl 11 "-„jt cies reiteratum est,erit Luna bona. AmalgamaturLuna P r ‘ f . l ' l |‘ l is cum Mercurio,& Saturnus chiii eodem ana , & tres parte* ‘P cum 1.una pone, sublimando descendendo, & reiterand 0 prxscriptiun modum,& pervenies ad Lunam meliorem- «amatur praecipue Luna cum Mercurio, & Jupiter cum eod c ’ ana.de lint de iplo tres partes cum una parte Lunae, <5c pen fl ‘ j, tionem liiblimationis.pro Mercurii separatione, &pd r*-’ 1 tioneni delienlionis operis pervenies ad Lunans nicli° rC,1 ' r nnindo. Prxdicta vero lufiicnmtin albarum rosarum aug 11 latione.
De Particularibus ad rubeum tugeuercJ- Caput XVI.
resi"
A Datigmcntandas rosa« rubeas procedamus. Prima generalis elf: PonciiiQinni opere rubeo Solem> inoduin I.iinani in azymo. Sed notandum,quod calas q 1 ’ 0 ^, dani corporum (olo ignis adjutorio rubificantur, quc»"" non. Quorum i ubificautur,sunt liate: talx Martis, Veneris. ^
.furni. Calx veröl unat, Jovis, & Mercuri j fixi,non rubiheam ^ lo adjutorio ignis, inlioc capitulo primo, (edin capitulo* 1 fecundo, & ultimo iu magno videlicet tna«tfieiio,calx "

M.
iVLl N o R. ^ . s W
^bificatur ad libitumSc tingunt su«^copituloprimmcnm Philosophorum. Rubificanturtarnen in ho - P ‘.f £rr i,&o- j'bns tingentibus,licut sunt sulphur, atramentum,.‘st V ccctatili- i C ’ lm rubicundum Philosophicum a cst opm ndi,sicut
kus.Nicl animalibus rxtrastum. Lt talis rn i Jissolvcn-
»Ibo Lern, , icd in hoc opere Seiest calcin nd 'S^d.Uo^^ f s - Solvamur & omnia corpora non fixa cale . • ^^Iventi- J C| u calci nationem rubificatain aquis conom dtsccn-
SdicotubicuitiiovibuB ,aquas camunge^conge .
m mastam rubeam , m de albo fecisti, & «' tcr3ho ^“m' ^ymo fecisti, per quindecim vices, Sc habebis opem 1 ■ P ^ c ctam. \n lroc enim opere servare poteris omnem m° 1 -
J?ndi, quenr in albo narravi, St istud est in his qua: vu i■ • 1 ^ ^ Ui 't cum adjutorio ignis. Et quod omnes calces corj • w
Car 'poliunt, cum adjuvaminc multarum icrul ~,quri m abo- tc stat hic nobis declarare. Sed ouia de tahbvrs, qua . ^ u .
Ua vera repelluntur in lib. Philosophicis istius artis, 1 bedinctingentcs, pulveres, St olea, cum quibus ca ce ...... a, .L
tobibunuu .desiccantur,solvuntur, & congelantur, 6c et "sque ad rubedinem : ergo videtur nobis liipcrflmnn c
ttactarc: Solis tamcrumcturäua Ipecialcm, ad Cttisfacicn m ■
accipiatis.
Particulare ad rubeum i" fiecie-t- Caput XV11.
^ aquam salsam calidam > postea in dulcem calidam, ^
‘u acetum multotics. puta viginti vicibus limaturam M.trt ""•ate quousque lit clava ,bene munda, & ponite eam in vale \ \- il w .velviueatO,cum optimo aceto albo, per plure* dies, quout- qit c i , ... vurirlcvt ciuod erit cito. T une penatui m d c n.i\‘ hoc ' VlU ‘ vul l, aestiUetut sopius quousque illa limatu-
pCT a) .’T° ' colorem rubeum, ßc in quali-
b Cr "' Un n " v '7 ll ' U ' 1 0.1,1 imbibe, & cxicca.tah
^'m hbta una. St de sanguine humano recenti hbt a una - tnracdc capillis Immanis bene mundis, permilcenra m y
tritunda. llcinde recipe talis anrmoniaci bcnctiiti duas i las,
■commilce omtua simul, Sc illa vinxata ponantur in illa cum City - rt cribellato,St accendatur lub ca ignis lenis,Sc cum lotum resolutum tue-
I

4>6 Rosarius
vumfuerit in aquam,tunc projice dc sulphure citrino ' u P er nC quantum est medietas omnium medicinarum: removeat»! >- vas ab igne velociter,movendo totum simul,postea projice in cucurbitam ad destillandum,& toties destilla liiper txci commiscendo cum aqua, qux ab eis destillatur, donec maneant infundo sicca. Istud mistum & tritum cui» C,1 * L ' dissolutis congelatum «tingit peculiose: & ista est tincturi"’ o tabilis/cuanimafis.
Apoßrophe ad Le florem , erat te ad Deum-
Capui XVIII.
E Cee Amice mi dilecte,ecce quam multa bona jam n‘ irraV, ! 1( ).
his qua: in Rosario meo continentur. Non vales . tan J. e, J>‘ t is hueper prardicta, ex illo aliquas accipere rosas. Nam prefundissimis,murisque fortissimis,ac propugnaculis m»» 1 ^ farius meus tam fortiter est firmatus, quod nemo per aliq» 0 jjj, genium intrare valet,nisi per septem portas firmissimas öc >»^^< cas,mulsis clavibus mirabiliter clausas. O clemcntissii» e v ac misericors,si jam aliquid peccavi,respice super me oculis bf c hitatis tii.x, quia tu solus cognoscis corda hominum, & m e istud dixistecx fonte misericordia: figlo. Et deprecor te h" ; liter & devote coelestis pater, ut non intret in corda iniq» 01 " . sciant autem fili j sapientiae & intellectus, quod Hortulanus >» ^ gratia Spiritus Sancti paracleti infusus & repletus, solam j, elavem demonstravit, per quam cuncta: porta: in ictu oculi »' , rabiliter, Sc quasi miraculose aperiuntur, in mei Rosarii c->s'' lo primo. Et gratiam, quam milii Hortulanus meus fct ir .1 benignitate, pie & amicabilitcr scribam omnibus doctis i» tc gentibus.
Cetnpofitit Ac/utsortit, e/ua eff cla^ie Rofiertj-
Caput XIX. ^
A Ccepit enim Hortulanus tres herbas, quas generatas i»^, in loco Rosarii ex eadem terra,dc qua Rosarius est cgtf ^ & erant Chelidonia, Portulaca marina, & Mercurialis. ■' >f|r tribus composuit elavem pra:distam, quem modum comp» 1 a , di vobis perfectissime enedabo. R.duas libras vitrioli virw V i duas falis petrae,& unam libram aluminis plumosi,terendo st 1 ' ^ libet per se. Deinde conjunge. Postea habeas aludel vi» 1 ^ bene lutatum exterius circumquaque luto sapientix.&pone'»^
pulverem pncdictorum,& alembicum desuper vitreum,ju» 1
ct 11 .
o» sl '
firmiter cum bono luto sigilla,ut respirare non valeat, & Pst'' ^ per furnum destillationis dando illi lentum ignem. Dem «»imprima aqua piimo, quam recipias in phialam vitrcai» ^

Minor. , 4*7
^go collo, sitque phiala cum ^^n^alembicus sorus coloVe
“ l fto: continua ignem lentuni, done • . . , Primairt
c ' lr '"o (it coloratus,Lc istud estsig" um a q cum ce ra, Sc
^‘«de aquam cum fui phiala depone, augmentando
ri'ouc nUam phialam, qiwm«?Sd fcfta^«to
i"cm, donec alembicus intuS rubcica , st o . & .
7'UNim-c. Depone phialam cum aqua '«unda,«^ s iUa ^ Potte novam phialam fpistam cum collo m \ ot .?. n setnper i
fortislimc cumluto optimo,& augmentand h st°'rec tota aqua fuerit egrefia. quam depone, g bs eum luto figulorum, & usui reserva.
Laudet Aqu* fradiffa.
\ St « est aqua fortis preiriofissima, virtuosa.stUL d.cuur aqua cor-
r °siva, 6c vere clavis est,per quam lolam cu P £ um .
^«allinae,videlicet llosarii mei, aperiuntur m momento.
'sta clave minerali potes reserar» septem portas prse ’
tr are Rosarium, Se accipere rosas albas vel tub ”* 1 ' : ^a-
planta volueris,secundum velle tuum. Et indu 'j >lta " A V( m istam fecum habuerit,cuncta in Rosario existent . , p »
'°tdistui,ut intus per «vumhöspitetur. Cumilta q °tto(iva potes in momento resolvere cuncta cor P°' ’ ^
> Sc l"am calcitrata, omnes spiritus, 6c omnia miner ‘ ’ dictum
'Pidespreclosos.&.cOngelatc quando volueris ,ut p ,
■stimme t--.
Q "a hora. Ista enim aqua tales habet effectus mirabiles & t des, quod resolvit solidum, Sc reddit liquidum, mundat fundum, corrodit superfluum, figit fugitivum, consolidat ^‘gregatum’augmentat tincturam azymam optime. & rubeam» , n| a penetrat,durum mellificat, & molle indurat,Sc difcordan- ’ r ' S c Oncordat,& est clavis totius hujus artis in hoc capitulo nostro.
dicam de ipsa ? EJUS laudes inveniuntur interminabiles. Va- t'^aqua prima Sc fecunda ad multa in hac arte: ton,uligeam- simul, nec meliorem rem habere potcS '"mundo ad ablueh- > calces corporum quascuuquc. Quia omnis imthundiua; e ^fdo , cörniptio , Se sulphureitas adurens,per eam tblhtur. In c >bus vero est maxima tinstura.studcas in ipsis: tam meam , a gnum arcanum. Imbibe feces cum terta aqua prima sc lecun- dimitte stare 6c incorporari per quätuoroics.iterumde-
j ,.P cr praescriptum modum, 8c habebis plus de aqua forti cor- him a' c l uam prius habuisti, 6c hoc est finale secretum. 1« hac c- acma ? Ua ' 'csoivuntur cuhct* tinctura: coadunandae: earum enim “ Ust t admisceri potest eum aquis corporum calcitratorum z, x>d Sere-

4i S Rosarius . w, r!
& resolutorum: in ea enim resolvuntur Saturnus & Jup^ ’ u( & Venus, Mercurius, Sol & Luna. 1’eripsam etiam meh" Liniar, öc multa alia,cum quibus opus abbreviatur,colorat" r >‘ ß mentatur. Et hxc de prima parte primi capituli susfic 111111 ' s3 , iplam tamen complendam,de lecunda iplius parte & ultim 3 , itabo. Nam bene sequitur elixir eum juvamine, polt ° n ' corporum perlectam augmentationcm. *
Reclufio Rostrti per eandem aquam-
Caput XXI.
CllK!'
C Orpus putrefactum , 6c deinde cum calore temperato, , que retentione,Icti rclcrvatione luxhumiditatis radica t j, losophice calcinatum dillolve. Sitque tamen prius mundati omni re corrumpente,& hoc principio operis, Sc istud est" ' mo, litque calx alba corporis vicininoris imperfecti > s ern ’ ^ 0 \- . quoque azymum bene mundatum,Sc calcinatum azymum ve,ut primum. Aqux mundädx limt ab immunda sacce,j jungendo in phialam vitream cum stricto collo 2c alto.c i ct firmi (lime (igilletur. Pondus etiam est notandum, suntq>st partesqnatuor imperfecti, Setina perfecti. Ponenda e ‘ phiala cum aqua in furno coagulationis, donec totum coag' ^ in lapidem coagulatione bon.i.Sc fixa. Et habes tunc plnnt> r ^ fani tu, unius anni. Item fecunda vice resolve novam ma tcl ^ ut prius, in eadem proportione, lapidemque coagulatum ' t? solve,litque ana de illis. Aquas relolutas coaduna, & un ‘ t: ' S ^,(i' gela per prxtactum modum, & habebis plantas duorum rum. Tertio relolve de materia nova,ut prius in pondere l J ^ l|t nnni| nmi.Sc conjunge cum lapide duorum reloluto, con °| 0 |i* prius,& habebis Rolarium tenerrime florentem , Sc decem producentem. Quarto, no\ am relolve materiam, ut p nlis ’ tl jS per nv pioportione xqn.ili lapidis primi anni, Sc conjungi * * 3 - anni tertii lapidis, & congela ut prius , Sc habebis lap’^ 1 ’ 11 ^^, driennii viginti lloies rosu uni producentem, Sc hoc fac q (C t &Rolarins quinqnennistriginta producit rosas. Sexto,p*° {0 - centum rotas. Septimo , ducentas rotäs. Octavo, trccenn^^, las. Nono,mille. Decimo, duo millia. Undecimo, tri* 1 pe- Duodecimo,centum millia. Dccimotertio, ducenta 'V 1 ^'fic* 11 cimoquarto,trecenta millia. Decimo quinto,mille millia-*' |j v c die deciinaquinta, habebis opus Lunx persectum. I" ru ^°’iti S
it> S ’
ad rubeum, (emper operaberis in calcibus corporum rum Sc relolutis , Sc cum rclblutioiu Solis. Sed tene hoc meiin^ lecretum. In quantum plus tinctura cum adjutoriis augrm 1 v .j, tanto ali ius tinnit. Stude Sc proba in arte pr.edicta , & cU s i|tf s tci lonunatus.Dc cunctis autem juvantibus Sc auxiliis hu|U

J\i I N O R. 4I<J
^hifeste satis in prima parte istius capituli primi dictum est, ideo n ' e ' stoserii capitulum finio.
Pcrftd,onU causam solum Mercurium effej-
C a !> u t I-
lAlctnnt est superius, quod huius artis pretiosissima: finalis im tentio est meliorare, metalla impertesta, &. ad gradum per- uttecte supremum. Et imperfectio Sc corruptio eorum progt e- ^ut ex desectu boni & puti argenti vivi fixi, sicut multoties dixi» p omnes dicunt Fhiloiopln pei it i. Relinquitur itaque ipsum io- Ultl eile pevfcctivum. Ehgamur ergo ipsimi, & perficiamus > stucmadmoduro tunc fecerunt 1'hilosophi, qui perfectionem habebant. Ipsum solum, quicquid scribitur, est lapis, quem 1'ltilo- JPphi laudant ubique > quem occultant in infinitis parabolis, 8c * c tiptutis fictis, 5c limilitudinibus , & detegunt eum cum magnis suis philolophiis. Et jam talem inspiravit mihi Spiritus Dei gratam,quod cum duobus verbis ejus omnes libros philosophicos ste arte exponam. Ecce verhütn Spiritus Sancti: Mercurius est labis quem honorant Philolbphi. Divilitm est cor meum , & sicut librum aperiens legat quilibet & intclligat. Solum argentum vivum quierimus. Iu iplo enim totum est quod desideramus: ergo suam in le continet tincturam. O quam preciosa creatura est illa, & delectabilis: Deus enim meliorem non creav it,proster animam rationalem. Habet in f c corpus, animam & (pii itum.Coi pus star, aniniavivificat, spiritus tingit. Ista fitnt in Mercurio (olo ex aquae Rrossitic.vi sulphuris puri non urentis congelato. Mch curius ergo lapis noster est,ncc alia res este potest,quem aquam liceant nomi- Papius,eo quod vi sulphuris azynti, vel rubri uniformiter est in- jjpistatüs.ä quo cuncta cot pota trahunt originem, ex >p(o enim "Unt.Bc in ipfunt revertuntur. Verbi gratia: Sol cxMeicurio vi- v o puro fit,& iterum revertitur in argentum vivum per ingenium» «the de cunctis corporibus habet fieri.
De differentia Mercuriorum Caput II.
Qs-d dico vobis istud,quod argentum vivum cx Sole factum,ma- ° lotis est virtutis incomparabiliter.Sc velociorem dat fixionem, stuam illud quod non erat coipus: (crnpct tamen est aigcutum vl- '’unr de argento vivo,St est calidum Sc luimidum,& m.ticulinunt, ^stjentum vero vivum ex Luna factum,dat fixationem velocem, stundest frigidum,siccum,5r femineum. Argentum vero vivum ^"°d non erat corpus,cx quo tamen generantur corpora,non dif, , cu abalio argento vivo, nisi in (ola digestione, & periplum 1o- aliter «minia corpora in argentum vivum revertuntur.
Dd a
I

.i ® 1
4it> Rosakius
Ojmilitudo %t/tm um^erftlem mfinuAns.
C A P U T IV. er ,J
C Uncta nascentia seu plantae cx terra cgrelfir, nonne set*|P terram reveituntur ? & ha: postquam in eadem terra > u ‘ ^ iterum per tempus putrefacto:, tunc totum est terra. Se ( j qualem virtutem illa terra habet. Videmus enim quod e* ^ frumentum nascitur, habens stipulam & grana multa: & j ll( . aitisicialitcr stipula: in terram reponuntur, cum fimus fact* ^ rint,videmus quod totus fimus revertitur in terram per | ,lltl fifionem. Sed grana reservata» si iterum ponantur in eaden 1 ^ ia stipularum tuarum praidicta , multo magis augmenta*’ quod expertis agricolis constat. Sic corpora tubmcrla»’ curium per convenientem putrefactionem revertuntur in a*» tum vivum, quod prius suerunt, & postea grana metallica "* ( dem terra putrida projecta multiplicantur, & innumera*** crescunt.
Profite* tahgtne obdufttt.
Caput IV.
M Odus vero agendi talis est ad modum natur*. Argc** 11 ^ vivum nostrum vi sulphuris azymi Vel rubei non ure® j congelatum seu lnspilsatitm > in primis est mundandum ab <**' ( j sorde & supeifluitate.quas per ingenium deleri potest: & 1 ^ ingenium est snblimatio.qu* sic fit: Ponatur lapis in vate as 1 : 1 ' super mediocrem ignem,agitando ipsum Mercui ium, ut tota >> f nuditas superflua evolet, qua: est in eo accidentalis, cx qua o>"' corrumperetur,8c hoc non omittas,& tunc remanebit (postst' 3 ,' totum aquosum & indigestum, quod nimis erat volatile, cri«“ positum,cum igne non Tiipcrantc luam radicalcm fixionem) ®L stantia temperata inter fixum & non fixum, apta pro opere' complendo. Sitquc femen seu fermentum mundistune p***v tum,cujuS una pars lüfficit ad duodecim lapidis purgati: fiat*" . borum ingeniosa amalgamatio : deinde totum amalga*r* ; ’ tu ponatur invale sortistirho, vitreo,cum collo stricto,aut in teri c_' \itri densitatem seu compactione sustinens, quod melius eso 11 . qu<t bs firmiter sigillatum: fiatque furnus mannus philoi°F i cus,& spissus, in cujus medio ponatur vas sottiflrriium, atupl**.' terreum,potens in igne durare,in illo sunt locanda cuncta va ! materiam continentia, & tunc cooperiatur furnus,sitque super* ■ cum fpisto cooperculo clausus,lintque in illius summitate st , f il . rl V, na tria,vel quatuor.ad surtium delegandum, lubjiciatur ignis l f tus perseveranter. Ignis lentus dicitur, qui lapidis fixatiö*’ s nequit liiperare, tk ignis regimen tale debet este, quod plumb® in iplb continue remaneret suium. Et hoc solus manifest»- | f

ta| e Minor. 411
co n ^ lr,c l ue regimen habebis in centum viginti quatuor diebus fas? ■ am P lltlc f-ictionem. Nigicdo quoque est signum putre- pj 10 ' us approbatum. Adhuc per pvxdictumregimen,habebis
fundum lign um> ^od erit rubedo durans per triginta dies: in c n sVa °uiebus complebitur perfecte. Tertium autem lignum p c Vlr ‘ c *‘ tas >quod in caUditatc complebitur praedicto regimine in ^ ptuaginva diebus. Inter tertium vero ligmim,& inter quartum,
JParcbsit omnes colores qui excogitari postimt, tunc fit ibi nw- "noiuum^opulatio.Lc tpivitus Sc anima; conjunctio: tunc enim •innantur (intui, & quodlibet prius per se liih ligno,scilicet in t c ‘ m ° fl guo dominabatur coipus, in secundo ligno spiritus, in tat 'o^uima. Tempus conjunctionis regimine modicii augmenti completum rn septuaginta diebus omnino; Sc lupevvc- c 1 ugtuim quartum > quod evit a^ymatio utilis , uansibuntquc m augmentato regimine centum quadraginta dics.dc erit com- ttiim albedinis signum quod diximus. Si postea continuaveris gnnen cum augmcnto.vidcbis inter quartum Sc quintum ci- ‘es diicoloratos, sint tamen chari apud te: nam Deus reddet r. ls nquetactioncm, infundendo Spiritum sirum igneum, & vide- >s, cum Deus voluerit, lignum quintum, claritate & rubedine Plendida inenarrabiliter decoratum. Time Deum, & honora 'sim de tua substantia.
De tinffur/e fersest a fropruttttihw C A P U. T V.
"Ita quidem in hoc Rosario meo narrata sunt ad operis co- ,j . gijitioncm habendam,& ignorantes ad magisterium verita* i ^"Rtod^ccndos. Et quia nihil in eo ponitur superfluum,»ec f l, ni Volo mittere diminutum * Rclpice rubeum completum, ? 'si^eum a lua rubedine diminutum, St omnem rubedinem fixi, ^ 110 fixi,mortui Sc vivi,mineralium,vegetabilium Sc animalium: i t1 PJcc vivum vivificantem, ct mortuum mortificantem, ab j- Um albistcantem, Sc rubeum vubificantem, atque imperfectam r'tsicicntem. in quantum autem albedo persecti augmentatur, I 1 blitum tingit in albcdincm,& fic de rubeo. Sed nota.öc consi-
quajia lint corpora, & quid cis. in sua liquesactionc adhiberi P°stitA f ecum p fi rse V crct,& permaneat in examine: neque enim
q>'si-imum,n«s ' ' '-
p jnctura corpo
CICV,V4. „ .. .
anum.ncw'ubenm tingit corpora in Lunam 5c Solem.
■ corporis, talis esse debet, quod ipsa cum corpore liquens "'sisimisecatuv ,& ipsum liquefactum ingrediatur,quernad-
dcbc^qPssinimet corpus laceret cum eodem. Tinctura ergo n ctseiu c 'ubstnntia corporea,ex corporibus extracta, vd per be- '*y < ’ 1 hcn' mc ^‘ orum mineralium, vegetabilium, seu animalium p 1 tat a,istrescmpei corporea. Ycristimae&go tinctura albe-
n ^ 1 divsis

tu> :
4U Rosarius Minor.
dinis est sulphur,ex Lima vera albissimum: & per xatubedinis cstlulphur, cxSole vero rubicundissimum, unum poslibile sicut & aliud.Hoc scit artifex prudens & di c Zp/logu* seu recapttularto omntum dttioru»*’
Caput _V1. • ,{juS
i argenti vivi crudi, frigidi & humidi,« Pj 1 '
dantur & rcctitic.muir, tinguntur & complentur, &
coadjutores & mediatores corporum conjungendorum.st
uoi'
F"
commistioncveroproportionatapra.dictoruinpra-parati .
pultat nova forma, bc sic sit clixir, in quantum mater ia pl"
Sol naturalis est digesta & tincta.
»»*> Hofitrti mtnorii incerte Ausiore*)-
in-
vi'
S I per juvamen..-£.-..- • ■. .
beneficium extrahitur f ulplnu eitas calida,sicca & munu., Jntrens omnia causa firac virtutis adurentis,remanet argu> ,,! st)i ynm purum & coctum in corporibus , vi sulphuris cong 1 ‘
Sic per juvamen alicujus argenti vivi extrahitur ä Luna "• j^.
sulphur puntlimuni, Sc remanet sulphur azimum.vcl i»l H " n ’ v( l gens nigredines &. fixum. Cujus una pars tingit duas,vel ,l 1 ”' quatitor, vel lex partes cum juvamine prima: partisin I- 111 l’.ars vero una rubei tingit argenti vivi cocti m I.cap freund" rituienr ipsius argenti i ivi partes duas,vel tres,vel qiiatuop,' tl|1 ,v ut de albo. Inivero & ult.cap. tingit una pars sulphuris ; vel Solis partes mille corporis,id est,argenti vivi cocti,& vlS „
sulphuris per a>tisicis industriam in tantum atignuntatt" ^ t jgne,vi 1 cum juvamine , quod post complementum ull e l h |Js i- mille,\rl mille millia,& ultra, tanien solo igne cuncta per^ rur. N.atn omnis tinctura alba vel rubea debet iccipcicco ab igne,aliter igne non valet. Juvamenta autem Ium la)’!' l , j^t les , cum quibus tinctura: punias & fixio augmentatut,'" 1 ova,capilli,sanguis,argentum vivum.liilphur, auripigmen 111 ’.pi- ammontacus,atramentum, alumen, lal mtri.tiiikar.tutia,) 1 ’'! 1 ^ sita,magne(ia,&c. Non tamen putes aliquod istorum f""" r 1 , r pro opere per Ii: solum complendo.Sunr enim ndirm»cj^ , ’>^| 11 ,- si adjutores,cum quibus,&cttm quorum juvaminccorp 0,- |
iiB'
preciosiora & meliora apud noslcmper lunt inventa,« 1 ' ‘ ff / pilli,& sanguis juvenis masculi ex quibus quatuor extrab ll "|. j{ j 1 ,s
lemenra,qua: postquam rectisicata lunt,supplent defect 1 "” L tl iU ex metallis praipar.ui,ncc metalla per (e, nec lapides P er j n lapi' Sed ex his quatitor elementa extracta pro oleo ponunt 111 P- de,aurproaniir..i tincta. Calx vero coiporum metall 01 ll ' q ( tr parata,pro corpore azimo vel rubeo. Spitiu»vero albus (j,. betis ex corporibus extrahitur, vel figitur , «^-»paratur - 1
met spiritibus. Si ejetevis autem lapidibus abluitur lapi* Iit datur,figitur & tingitur, & recttficatur in operis festi" 111101 ^ )f ,

MAGNI EPISCOPI RATISI30- stensisjde Alcliemia Pnrfatio.
n i * sapientia 1 Domino Deo est, 5c cum illo suit aPsCäl? semper,& est ante arvum. Quicunque ergo diligit fa- ^F^pientiam, apust ipsum qiucr.it ,6c abipfo petat,quia i iplc dat omnibus astlucntcr, & non improperat, ple
«nimest altitudo,& profunditas omnis icicntirc, & tbelauuisto- tius sapicntixiquoniam ex ip(b,& in iplo.Scper ipsum sunt omnia:
^ sine ejus voluntate nihil potest ticir.ipli honor 5c gloria in fecu- **lcculorum. Arnen.
finde m principio mei sermonis invoco ejus auxilium, qui (ons 6c origo omnium bonorum, ut iplc per luam bonita* ,cr " fic pietatem digneiur parvitatem Icientiae meat supplere pet gratiam sui Spiritus Sancti, ut per meam doctrinam lumen quod in tenebris latet,manifestare valeam, Lc errantes ad (emitam veritatis perducere: quod ipse prxstare dignetur qui ledet in excelsis, Arnen.
Cum multas, regiones & plurimas provincias, nec non civitates & castella causa Icientiae ,qux vocatur Alchcmia maximo la- bore perlustraverim,8c ä literatis viris & lapientibus , de ipsa arte a b ipits diligenter inquilierim, ut ipsam plenius investigarem: & Cl 'm scripta omnia peiscribcrein , Lc in operibus ipsorum siepifli- nie persudarem,non inveni tamen verum in his.quoc libri cotum ■'sttrni.ibant. Aspexi ergo libros contradicentium Lc nffirman- inveni eos vacuos este ab omni profectu , Lc ab omni bono a "«nos. Inveni enim multos praedivites litetatos , Abbates, 1’rx- pofitos, Canonicos, l’bylicos.Sc illitcratos, qui pro eadem arte n >agnasfecerunt expensas, atque labores, 6c tandem deficiebant, 'Ittoiuam artem investigare non valebant. Ego vero nondelpc- ra vi,qum facerem labores & expensts infinitas, vigilans,& de lo- ad locum migrans omni tempore , ac meditans, sicut dicit A- Vieettna -. Si hxc res est, quomodo est? & fi non est, quomodo fönest? Tandempcrlcveravi studendo,meditando .laborando in operibus e jusdem, quousque quod quaerebam inveni, non ex •««ascientia, sed ex Spiritus Sancti gratia. Unde cumfaperem intclljgcrcm quod naturam superaret, diligentius vigilare coe- l n in decoctionibus Lc sublimationibus, solutionibus Lc distil- * at 'onibus , ccrationibus, Lc calcinationibtts,atque coagulationi- ns Alchemiac 4 6c in multis aliis laboribus, donec inveni: Este fnstibilen, transmutationem in solem & lunam Quod, uv.ilto ‘^«UommnauuAUt in omni examinatione 8c malleationc.
Dd 4 Ego

4*4. De Alchemia
Ego vero mittimus Philosophonim intendo scribere so c " 5 ^ismeis veram artem,levem & infallibilem: ita tamen» ut ^ tes non videant,& audientes non intelligant. Unde rogo, ^ juro vos pev Creatorem mundi, ut occultetis libium u ]|j s ye- Omnibus insipientibus. Vobis enim secretum revelabo,' 1 ' ro Secreta secretorum recludo, propter invidiam hujus n scientiae. Stulti enim eant despiciunt, quod ad eam p crt L *, r c- non possunt: unde exosam eam habent, nec possibilem et c ^ dunr. ideo invident illis qui in ea operantur, 5c dicunt eo- ^ falsarios. Caveatis ergo nein ista operatione alicui secreta 11 , reveletis. Iterum moneo, ut sitis cauti: & perseverare in °1^ 0 , tionibus.Sc nolite fastidium habere , scientes quod post ope' flem vestram magna sequetur utilitas.
Df ds^erßs erroribus.
K Une autem qualiter ad tanti operis laborem accedes , beatis m hoc meo Opusculo breviter Sc simpliciter. v° ^ formabo. Ostendam tamen vobis primo omnes devia"on^^ <rrOrcs,& offendicula hujus artis, in quibus inulti fercon ^ errant. Vidi enim quosdam, qui cum magna diligentia <l uflS sublimationes faciebant, & ulterius procedere non valebant» 1^ fundamentum non habebant. Vidi & alios bonum priP. cl P ^ habentes,sed propter nimiam potationem,& alias vanitates, 1^ facere non valebant. Vidi alios qui decoctionem, destillat 10 '
& lublimationem bonam fecerunt: sed propter nimiam p>° ..^ gationem operis opus reliquerunt imperfectum. Vidi & 3 qui veram artem habuerunt, St diligenter operibus pr-esnc 1 " sed in sublimarionibus perdiderunt spiritus propter vaiä P 0 '^ ^ «nde& dubitaverunt, & ulterius artem non curaverunt- ' 1 a . alios qui artent investigare cupientes , tempus statutum n°" , lentesexpectare,nimis veloces fecerunt iiiblimationcs, u c * j, tiones.Sc solutiones: Sc ideo spiritus insectos , rub'gi natoS l, ,]li iueb.ant,& aquas solutas, & destillatas, turbulentas: unde ■ etiam dubitaverunt. Vidi quam plures, qui cum dilige 1111,10 ^ insistebam, & tandem deficiebant,quia res pro lublevainenf 0 habebant: unde versus:
Cum labor in damno efl,crefctt mortalis egefla*t %
Multa licetfaptas t re ßnc, nullus eris'. . (i c
Unde pauperibus non valet ars ista, quia ad minus vult W expensas duobus annis. Et fi contingat in opere errare, ve longare/quod non perveniat ad egestatem, ut in pluribus expertus. Vidi alios qui sublimationes faciebant puras | £- nas ad quinque sublimationes: & quum plures facere non * V.ar«,sophisti«abant, 6s Vuiciejn dealbabant, addent« q u " yC j i
I
F

Aj.ber.ti Magni, 4i£
ct' '«tam partem Luna:, St scipsos Sc alios decipiebant. Vidi a- v° Sc l"ispinnis sublimabant & figebant volentes cmn cis ungere . eiiei cm vel Martem, & quum imprestlonem noafecerunt, neqs V'^teffionem habebant, dubitaverunt. Vidi quoque quosdam !) üi spiritus fixos habebant, 6e ipsos cum oleo togrediente cera- .■"'b donec ingressionem in corporababcbant, addentes tamen * lc l'ianr partem Lunae, 5 c ita figebant Venerem in album, qpod "t'tlc erat Lnnae in mallcatione & examinatione, 8c albedinc, 5 e ^aod pertranlivit bis aut ter examinationem, & tamen non fuit ft'secta; quia Venus non luit calcinata nec purgata a sua cortu- ptione. Unde dicit Aristoteles: Noncredp metalla transformari r°ne, ni fi reducantur in primam materiam, id est m calcem per 'Elis adustionem: & tunc postibilc est illud. Vidi tamen & alios '''plentes, qui ad plenum Iph itus & pulveres sublimabant, Se figebant, solutiones St destillationes ex pulveribus parabant, postea toagulabant, -V postea metalla calcitrabant, corpora dealbabant ad album, rubificabant ad rubeum, postea calcem reducebant in solidam rnaslam, & ipsa tingebant in Solem &. Lunam, qua: me- 'Us erant omni naturali in omni examinatione & mallcntionc.Vi- dens er go tot errare > jant decrevi scribere vera & probata opera.
meliora omnium Philosophorum, in quibus laboravi, &. sum apertus, nihil aliud scribam, nisi quod oculis meis vidi.
Vndc oriantur metalla.
A Lchemiaestars ad Alchiino inventa, & dicitur ab archymo.
O raee, qupd est masta Latine- Per hanc enim artem redu- u 'ntur metalla, qua; in mineris sunt; corrupta, Se imperfecta ad Perfect;i onenl Et notandum, quod metalla disserunt inter se ac- Srclentali forma tantum, nec eslentiali: ergo possibilis est spoliatio Accidentium in metallis. Unde postibilc est per. artem novum Cot pus constitui; quia ompu metallorum genera generantur in tcrr a ex (ulphnrc tk argento vivo commistis, vel etiam propter '"«m foetidam. Sicut enim puer ia ventre matris soae ex corru- P'a matrice contrahit infirmitatem ex causa loci per accidens, & Corr "ptione, quamvis Ipetma fuerit mundum, tamen fit puer le- P r °fus Sc immundus caufit matricis corruptx; Sic est in metallis, fl Uac corrumpuntur, vel sulphure corrupto, vel terra foetida: unde
'ateest differentia ommum metallorum, qua disterunt inter se: /viansto enim sulphur mundum rubeum occurris argento vivo in Crra . inde aurü »cncratiu tempore brevi vel longo per alstduita- * u ’* v ct decoctionem natura: sibi subservientis. Quando vera '""'duin Se album occurrit argento viyo m terra munda,inde gc- , eratUr »tgentum , quod differt ab auvp iri hoc, quod sulphur in ■ uro ' "bcum, in argento album suerit. Quando autem sulphur-
D d 5 rubeum^

flS 1 '
416 Di Aichemu ;„j«
rubeum, corruptum Se 111 ens occurrit argento vivo m te' generatur cuprum, & non differt ab auro nisi in hoc,cjuoi ^ ^ non fuit corruptum. Quando vero sitlphuralbum.coni'l £ urens occuirit argento vivo in terra,inde generatur stanni ,j {0 quia stridet inter dentes, Sc velocem habet liquefactioneim ^ fi
est, quia argentum vivum non luit bene commistu cum i" l ,o
Quando vero sulphur album,corruptum 5 c urens occiint" 1 1» ^ vivo in terra foetida, inde generatur ferrum. Quando iulp 1 ' j(JI , gruin & corruptum occurrit argento vivo, inde generatu' 1 ^ jj bum, de quo dicit Arist. quod plumbum est aurum leproh"’^.^ latis dictum est, unde metalla habeant originem, St quom° l ^ £ ter se differant forma accidentali, & non eisentiali. Rest at 1 videre, de probationibus Philolitpboruin, <Sc auctoritatibus»^.^ modo probent elfe veram hanc ai tem, ut obviare polii * 1 ' 115 qui contradicunt eam non este veram.
Probat artem sichern ta. tjse ‘ieram.
V Olunt ergo quidam contradicere, & quamplures, ^ 111 |l} , me illi qui nö intelligunr aliquid de .11 te, nec metallo" 1111 ^, tutas cognoscunt, & nckiunt quid lit eorum intrinsecum u ( trinfecuin, & dimensiones & profunditates metallorum 111 ! . |V , cognoscentes. Istis igitur, cum objiciunt Aristotelis verba “' s 1 tis: Sciant artifices Alchcmix rerum fpreies permutari 1,011 I se: 1 eipondendum, hoc dixifle de ipsis qui credunt & volu" 1 | talla acfhuc coi rupta transfubstantiarc : quod sine dubio j
potest. Audiant ergo verba Aristotelis qua; sequuntur ' £
experientia destmit Formam Ipccicrum, & maxime in m«-' 1 ® 1 £',#■ . hocestverum, quando aliquod metallum est calcinatun 1 »* jj de fit cinis & calx, qua: teritur & lavatur, & ceratur cui" ‘fj, ; acutis, donec fiat alba & viva : & sic per calcinationcs & ,1,f £ j »as diversas amittunt humiditatem coi ruptam, Sc adullh'- 1111 ’ ^ ; acquirunt humiditatem aeream vivificantem ipse coipo 1 ^’^, ■ calx mundata reducitur ad solidam inafsem : quas mafse eipere tincturam albam 5 c rubeam. Unde aitfleimes: spiritus ingredi corpora nun poffunt, nili purgata, & > 1011 oluntur, nisi aqua duce. Aristoteles dicit. Non credo q ll ° ^ talla possint transfubstantiari, nisi reducantur ad primam riam, id (ist numdificcntur ä corruptione sua per ignis ad"
Adhuc contradicentibus, & non credentibus melius obV* jjf lo, quia quod scimus loquimur, & quod vidimus testanu" ^^9: mus species diverses recipere formas diverses diversis terni sicut pates in Arsenico, quod est irdienm.Sc per decoct'"^^,^ assiduitatem erit nigruna, per siibliipntHNnem erit album» tale. Et sone aliquis diceret > quod tale* species dc s.k' 1 ' P

Alberti Magni. 417
'fsnsmutari de colore in colorem, sed in metallis impoflihile. Vnibns rclpondeo ex evidenti cauli» per divcrlas probationes * evidentias, eorum errorem penitus destruens : Videmus e- """ ex argento generari azurum , quod dicitur transmarinum, quod tamen cum natura fit pertectum, carens omni corruptione, Mills videtur, & est destruere accidentale quam eslentiale vi- tntus enim cuprum recipere colorem citrinumcx lapide cala- 'tain.n 1 , qnunr tamen neutrum fit perfectum , neque cuprum, "fque lapis c.ilaminans, quia in ambobus agit ignis. Videmus quod ex st.mno fitlithargyrium, & stannum per nimiam deco- tionem vertitur in colorem auri, quod tamenpoliibile estet 'otivertiin Ipeciem argenti, cum de natura ejus fit. Videmus Sc V'un conveni in argentum vivum, quod videtur quibusdam ,m poslibile : Sc quare fit poliibile jam rationem dixi tupcrius, q il °d omnia metalla generantur ex argento vivo & sulphure: un- ~ L ' cum argen viv. sit origo omnium metallorum, etiam postibi- bile est ut temnn redigatur in arg. viv. Nonne, verbi gratia, aqua hquida tempore hyemis per nimiam frigiditatem induratur > Sc fit glacies, nonne glacies a calore Solis solvitur St erit aqua,ut prius? ha est de argento vivo ubicunque est in terra, Sc si ibi est sulphur, Ume ista duo coadunantur timui, Sc per decoctionem tempera- fiflimain longo tempore indurantur, Se erit lapis mineralis, de quo trahitur metallum. Videmus etiam quod ex plumbo fit cerusta, ex cerutla minium, ex minio plumbum. Ecce jam fatis ■Manifeste probatum clt, quomodo species permutantur de cola- | c m colorem usque ad tertiam vel quartam form am. finde nul- 0 m odo dubitandum est, quin metalla corrupta postmt reduci ad ■Untätern per medicinas luas, lam positum est fundamentum ad Uttem istam i videamus qriodfupeiirdisicemiis. 8i enim stiper x- dificavcrimus farnum, vel lignum, vel stipulam, ignis consumet ° m ‘tia. Inveniamus ergo lapides, quos ignis non destruat, neque corrumpat: tunc lecuri erimus ab omni perturbatione. Et hiendum quodeaquadiximus de impedimento aitis, & princi- P‘o,6c postea de probationibus ejusdem, ideo dicta este , ut av- tcni verameslc stabiliamus, Scc. Nunc videndum qualiter a- Fendum fit, Sc quo tempore, Sc quo loco. Et primo incipiendum *h firmare etiam praecepta Primum ergo praeceptum est, ut ar- hlex h u)us art i s fit tacitus secretus. & nulli revelet tuumfecre- ,u 'n. quod nulla r.vioiie ulterius manifestet: sciens pro certo, S“°d fi plures (citent, nullo modopertransibit,quin divulgetur, ^ quuni divulgatum fuerit, pro fall aiio reputabitur: & ita erit ia P^ditioue, Sc opus imperfectum remanebit. Secundum praeqe- Ptuu, est, „ t arotex habeat locum, Sc domum fpecialwn extra ho-
minuin

DeAichemia
minum conlpcctum , in qua sint dux camerae vel trcsinfi“ 1 flant operationes ad (iiblmrandum, solutiones, & dcstdl- 11 ' faciendam, sicut in posterum docebo. Tcvtiumestutpb e ^ tempus in quo sit operandum, & horas ad fublimationes, c* . fl . tiones, &destillationes:quia non valerent in hyemc subi 1111 ' 1 . t: nes. solutiones vero ft caicinationes omni tempore fieri p°* ^ hxc autem omnia in operibus lucide docebo. Quartum 1 ' ’
' artifex hujus artis sit sedulus & frequens circa operationes, bc ' ^
(ittxdioius, sed perseveret usque ad linem. Quod si incepi non perseveraverit, res & tempus amittet. Quintum, ut lcC cium artis institutionem operetur: primo in conu inonibit 5 ' \ , eundo in fublimationibus, tertio in fixionibus, quarto in ean j, tionibus, quinto in (blutionibus, sexto in destillationibus, ‘ f P mo incoagulationibus:& sic perQtdincm. Si autem tingf ss F ter fublimationcm, 6c coagulare, & iblvete destillationem v°* ( rit, perdet pulveres litos: quia quum projecti fuerint, non | C ' , bit ex eis quicquam, sed revolabit citissime. Vel si cum fix lS P/. veribus, qui non sunt soluti nec destillati tingere voluerit, 11011 jj gredientur nec permiseemur corporibus. Sextumest,»tst 111 ^, vala, in quibus debent poni mediemx, vetaqtisu, vel olea, f_ lVL j c per igne vel non, debent este vitrea, vel vin eata. Si emm 111 Cnpr.co ponantur aquae acutx, stent inde virides: Si autem 111 reo vel plumbeo, denigramur & inficiuntur: Si in fictili l’ c | cf trabunt, & destruentur omnia. Septimum est, quod caveve d c . ante omnia, nc apud principes vel potentes intromittas te aj ll l' _ bus operationibus, propter dua mala; llemm intiomise' 115 tunc de temponc ad tempus vequirent a te , & dicent, quomodo succedit tibi? quando videbimus aliquid boni ? valentes expectarefmem operis,dicent,nihil elfe, trullam este» 1 ^ &tunc habebis txdium maximum. Etliad finem born 1111 ‘ £(11 perduxeris, indignationem perpetuam ex hoc acquires. Si a" ^ -d finem bonum perveneris, cogitabunt perpetuo te liabo 1 . permittent te abire: & ita illaqueatus eris verbis oris tui, 1 * p monibus propriis irretitus. Octavum prxeeptum est, nec a* lC l bus intromittat se de operationibus, qui non habent expense 5 \ ^
nas ad mimis, & ut omnia postit coparai e, qux ad artem h 111 . 1 ,p t , cellaria, ncc non & inutilia: & si inuomiseiit se, & expense-' 1
Ccrint, res tunc 6c omnia amittet.
Q^ot fwnißnt nccejfitrii, & qmtles, & yaantt.
U.nc videndum est, quomodo fiant surnclli, 5c qu ■*“ ’ iiintneccstlirii. Ad quod sciendum est, quod surnclli .^cri ad quantitatem opens. Si
i,
ril.debfj
es trbi sint futficienres,
of“

bp A L BERTI MacNI. 4 i«J
ftiit ^ 3 8 num volueris inchoare, tunc eo majores construendi t c l autcm cx iguumtibi liuait,siirndlosfecundum quantita- U VClUm ^ medicinarum construes. Volo tamen ponere Ut 'i 111 ' 1111 ^"ncllorum, & quantitatem secundum quod expedit f„_" „visthus, quam pauperibus. Trimo ergo dicendum est de
fu,
quae cir- murus pet
ri 'ello Philosophico.* Stauiaturfurnusprope parietem,ubi ven nere postit: furnus vero distet a pariete per longitudinem in hunc modum. Fiat fovea in tdna ad ulna; profundita- c ’' n . latitudinem duarum fpannatum vel paulo plus > m »natur argilla magisterii,(uner quam constituatur n c,r ^itu m decadem argilla.
w . De qukhtate'nel quantitatesurni.
J^Eeipe de argilla'simplici & appone ad quartior partes quisi- k»rn partem argilla; figulorum , Sc contere optime, & adde r» r Uin de aiena, & iterum comete (aliqui apponunt consulto fi- »mcqirjniim, aut (altem aquam, in qua ille fimus fuerit disto- ' »s ) quo facto, fac murum, vt dixi, super foveam in altitudine •orum pedum, vel parum minus, St ad spissitudinem Ipanna' u- »is, & permitte siccari, Sc tunc habeas totam f actam de argilla »gulorum, ctua: ignem fortem sustinere postit, qua: undique sic P'tforata, habens 50. & 60. foramina, fecundum rota: quantitati 1 ' > ad modum digiti superius arcta, inferius vero ampla, ut li- cr ius postit descendere cinis: inferius vero in terra fiat meatus a rct tcri . am parietem, antequam rota superponatur, & ille fit
Usc » cafoveam, extra vero parietem amplus quasi ad unam tmoTst ’ llt vamus 'errare postit: qui meatus debet liniri argilla: l »s • ° ^"ferponatur rora,ita ut amplitudo foraminum fit fub-
din ^ tUnt ' telum 6»k min us super murum St rotam, ad (pislitu- ch" C f' f P ann *' murus vero fit in altitudine super rotä unius bra- P I1: fiiriuts vero habeat foramen in medio super rotam ubicar- _ ° Ucs imponantur. Superius vero habeat foramen, ubi vasa calcatoria imponantur: quod foramen coopetiatur postea , cum j^ D pertorio sibi apto, furnus quoque’habeat subtus (alibi supra) '»mina parva quartior vel quinque in amplitudine trium digi- r '’m. Et ha:c est forma furni.
j Erieterea fcichdum est, quod super rotant debes ponere tripd- dfp'd* 6 argilla fastum, super quo ponantur vasa calcinatoria, ut
*luk 0 / r
' »“ter ponantur carbones.
f^«s, & quales sint furni fubhmat&i & unde.
^ '«*endumtstdefi\rocUissublimativis,qm ad minus otf-
ent 'sttduo rclquatuor, Se fiantperonmiacumiota, &
Meatst,

4$0 D E A t. C II E M I A ^
meatu, Jc foraminibus, sicut fumus philolbphicns, cxccpt oC l )jt non debent este tanta’ capacitatis: & illi debent simul sta» c ' ©mnilnis pollint ministrare.
Qualessint furni deß /Hatorii.
F Urnelli destillato, ii sic facie ndi linit: fiant ut supra d s 3 b"^t fiat murus rotundus super terram ad Ipistitudinem digitorum, in latitudinem vero trium palmorum: & liabeat^ nax perci,cuitum foramen in amplitudine trium digitorum- ^ nnsvero fit amplior superius, cpiam siibuismlmncmodiiu 1 ' ejus figura demonstrat. Deistisfiimis fiant tantummodo qui fitsticiunt ad destillandutn. V'alavero lint fiirnellis apr- 1 ad destillandum, alia ad calcinandum, alia ad coagulandum- ‘l i g , ,um formam ponemus in fine libri. Rcpcries in Catio pl” 1 phorum lllstadij.Scc.
Defurne hureariorum. ^
F Urnus vineariorum fiat cum exteris in fine, qui fatis f^ 1 ’ ccff.uitis ad vitreandum.
Quomodo ‘eafa fifiiha de^ttrtxntur.
R F.cipc qnodatnquc vas volueris devitrearc, scilicet va st v gilbi bene combustiun, & Imito bene cum minio sic tco’P 10: Recipe aquam Se impone de termento cervisia: vel vim tum addecimant patrem aquae, S< misceas simul, Scpoi^ 3 n. pone minium quantum volucris ,& misce bene simul, & ,lld j c ' nas vas cum penicillo, & cum manu, vel permitte siccari, st ll<, |P it siccato pone m furnum, concavitatem lubtus vertendo > >t?st^,,. jaceat liipcr duo ferramenta fortia, quae in medio fornacis b' 3 ^. lira. Et fi vis plura vasa imponere, melius est ut claudas os , nacis cum lapide Se argilla,& fac ignem lentum primo ad fp 3 ^ unius horae,postea vigo,-a ignem, quousque videas mim 1 " 1 ' £ fluere sicut ceram: tunc cella & permitte infrigidari, & tunC ( j ,,ii' & invenies vnlir tua optime vitreata. Hoc tamen nota, q ll ° ^ finium factum de ccnista dccliplo plus valet ipsa cerufla, q" 3 " ^,1' mum factum de cinere plumbi. Data doctrina de furn<m> s ’ dicendum est de spiritibus & medicinis.
Quod quatuor suntJpintue metallorum qui ttng lltlt ' ^jj, ^ Ciendum ergo quodquatuor siint metallorum spiritus >^|,l *• cct Mercurius, sulphur, auripigmentum , vel arsenici» 11 ’^' armoniacum: isti quatitor (pii itus tingunt metalla in album 1 beuni, id est in Solem ScLunamaion tamen per fc, nili parentur ad hoc cum medicinis divcifis, & non effugiant 'n I cum steterint in igne faciunt mirabilia opera, faciunt

^ Alberti Magni. 431
Vf l love Lunam.de Venere vel Saturno,Sole m. Et ut bre- ^r dicam, omnia metalla traniiibstantianturin Solem & Lunä, jpa paria f llnt 0mn ; na tuiali in omnibus operibus, excepto quod 'Uiin Alchcmiae non trahitur ab adamante: Se aurum Alche- f 15 1,011 l*ti(katcor hominis, nec curat lepram , Sc vulnus ex eo ^ uim tumdeit, quod non facit ex auro naturali: In omnibus c- ^ lr>1 aliis operibus, scilicet malleatione, & colore durat m arter- ^ lH V\ lus quatuor spiritibus fit tinctura, qtl* dicitur Elixir ‘abicc, fermentum Latine.
0?£“lsit Ehxtr , & qttod massa metallorum transsubflan- tianturper hos quatuor spiritus.
J^St autem Elixir nomen Arabicum > Latine vero significat fer- ^ n, entum: quia sicut panis fermentatur & levatur per bonum lt| "tMum, ita mali* metallorum transfubstamiantur per hos V'atlior spiritus in album & rubeum, Sc maxime per Mercurium, SUia ipse est fons & origo omnium metallorum.
Degeneribus medicinarum & nominibus earum. sNE fpiiitibus vero aliis & medicinis,quae fint,& quomodo no- minentur, sic est intelligendum.fcil. sal commune, sal alkali,
1.1 rutri, sal borax, alumen zucharinum, alumen jameni, tanarü, *ttamentum, viride ocris,lapis calaminaris, cupcrosta, tutia, ciliarium, minium,ccrusta, ova gallinarum, testa; ovorum, accni, ^ l >na,cadmia, marchasita, magnclia Sc ali*res mult*, de quibus
Y l0t libro non habemus neceste. Ista vero non tingunt,sed sunt sUvantia spiritus ut citius prxparcntur, & citius solvantur,6c nr aquis ipibium terantur calces metallorum, & acquirant hu- ‘Uttatem rectificantem ipsa corpora Hxc autem quomodo ^»parentur, Sc ubi inveniantur , Sc calcinentur, Sc solvantur, Se rstillentur, per ordinem in sequentibus ostendemus.
Quidfit Mercurius, Cfi unde nascatur.
Ji St autem Mercurius aqua viscosa in visceribus terrae, fubstan- ''ti* subtilis terrae albae per caloie temperatistimum unita tali hnione aequaliter: ideoq; fugit in superficieplana de facili, & pio* I' 1 ' 1 aquositatem non adha-ret, licet viscosam habeat substantia, P'opu r suam siccitatem, qux illi obtemperat, Se illam adhxrerc
110.1 permittit. Est etiam materia metallorum cum sulphure. " Japis rubeus de quo extrahitur argentum vivum, &ii*
i J r 'n Montibus, maxime in cloacis veteribus in multa quaiv......
I01 ** a,ura ejus est frigida Sc humida; Sc est fons omnium mctal- Iui . llm ■ ®c ab eo procreantur omnia, ut luprad,fiunt est. Crca- nulltu' 0 CUlM 0,,111, l'ubmetallis, Sc miscetur ferro, Scsineipsb 11 "^talium deaurari potest Additio., A,genuun vivum
cum

De AlchemiA
cum sulphure & sale armoniaco, suhltmanim conveititur verem rubeum splendentem: & iterum ustum in igne, r substantiam humidam & fluentem.
Qutdßt sulphur, & quid operetur, & ufo in$en/*tur.
in p j
redit»*
er»'
CUlphur vero pinguedo terrae est in mincra terras per terop.^. ^ tam decoctionem inspistata, quousque induretur, Stfl" 1 1 .
cum indurata suerit, vocatur sulphur. Foi tiflirriam htlp>> ^ perationem habet, Sc est uniformis substantiae in partibus t" 1 ^ ^ jdeo nort aufertur ab eo oleum ejus per destillationem, sic ut ‘.$ liis rebus oleum habentibus, sed per aquas acutas sulphur" 1 K decoquendo; invenitur in terra, aliquando in montibus, anst ,,p do in paludibus: est etiam multiplex, scilicet album, rubeus’ ^ ride, citrinum, nigrum: Se etiam quoddam mortuum. ' t) a iest illud quod de terra extrahitur mundum iulum ,& valet c ° scabiem. Mortuum vero efl quod fusum est in cannis, hitur in apothecis. Additio. Sulphur igneam habet naturam» r Jiquefit utgutnma, Sc totum fumus est.
Quid (it auripigmentum, (S unde nascatur •
iili" iul !
A Uripigmcntum est lapis mineralis, Seste fit, Sterqui- ^ terrestre in cavernis terrae per longam decoctione trar^ substantiam auripigmenti. Duplex est in eo viscositas: alia >" ( lis, alia gi offa: nna tollitur per ablutionem & decoctiönC" 1 ..^ inurina, alia persublimationem, ut interius dicetur. Add" 1 . Auripigmentum est calidum, comburens, nisi candidetiir. pigmentum sublimatum, cuprum in argenti speciem dcalb.";' ; que super salis gemmae partes quatuor,duabus talis armoni* cl J, positis, superius inferiori superpone: habens itaque tertio c ° mutationem, videbis optatum;
Qutd fit Arsenicum. jj,
A JUenicum est dc materia subtili, colorem habens sulph" r . ^ & est lapis rubeus: natura ejus est sicut auripigmenti,« 05 ., ^ erit albus Sc i ubeus:de facili sublimatur. Duobus enim mod" Inflentur, scilicet per decoctionem & sublimationem.
Quod sal armohiaCum fit duplex. jj;-
CAi armoniacm« duplex est, scilicet naturale & artificiale- flfltalc est quod invenitur in terra duplex, scilicet album i.,, bmmiquorum tamen utrumque extrahitur de minera durat* ra, saporem liabrns vehementer talium, natura e jus calida ca. Est etiam lavativnm, mundificativum & subtiliativum- ^ tificiale est melius naturali in opere nostro: & ipsum estno , 0 - •mnibus salibus , Ce convertit Mercurium in aquam,

. Äiberti Magni. 4Z?
to assatur 8c teritur, & mittitur in aliquo loco hujimdo ad < |' v <'nduiTV.öc cum ipso ferrü & plumbum (blvitur. Iplüm quoq, oleum, quod concelavit siccitas ignis. Natura ejus est calida ^Wnida, & est (pintus subtilis ad elixir: nam (ineipsoni-c fol- j Cllt ur nec ingrediemur. Et (ciendum est. quod per ipsum nqi» bibantur corpora, nec rubificantur, nec transsubstamiantui sili 11 * per alios (pii itus: sed ipse dat aliis introitu, & purgat, 6c mun- ‘bcat corporah nigredine: tunc relinquit ibi'lpirituscum c° r po- •bus permistos, Lc coadjuvat eos , 8c postea rea dir. Auditio, ^na (alis armoniaci sublimati, vel non, sed per filrvum, vel plu- ‘es per pannum subtilem & (pissiim colati cuilibet corpori calci- a to in aliud corpus fusile praebet ingressum ; st illud calematum *P e >n eo imbibatur, & postmodum congeletur, Lc ultimo pul- C| izetur & dissolvatur, binde crocus ferri hoc modo prxpara- Us > argento auri optimi tincturam praebet.
Qu/d <öaleat p%lcommune, CSquomodoprtfArttur- ^Al commune est claviger hujus artis, quia claudit & aperit o- _ mnia, 8c sine illo inillum opus Alchcmiae pei fici potest. Prae* Paiatuv autem sic; Accipe de eo quantum vis, & lolve ipstim ia piortaiiolo cum aqua calida movendo, donec solutum (it, tunc ^ola per pannum spissum in vas lineum, k quod remanet supra andum, iterum cum aqua calida; sicut prius, solve, donec totum °* utu m.Tune aquam illam coque in vase vitreo,aut plumbeo, M cupreo, donec aqiia evanescat; & sal revertatur in priorem sta*
. Tunc accipe illud (a!, 6c pone in ollam novam ad furnum a cinationis(olla debet claudi) & sicca optime,& serva usq, dum p° ceam te qualiter debes solvere 8c destillare. Additio Non de*
. Seri in metallo, quia non est bonum; ut expertus sum, sed in
; a 'c terreo plumbato i ut dicit Geber in libro de 1'ersi. ctiom« In- ' Vestigati Qne in particula prima. Distblve sei in aqua calida, diltb- jntuni destilla per filtrum, destillatum congela in vale apto cum nto igne. Alii postea ponunt iii furno calcinationis aut panis, Öc Secant optime > & fervant.
■ . siquä fUiit cujmlibft.
C,'It autem sal fundens sic: Recipe sal de Pictavia, 8c fere minii- *■ te in mortario cupreo: pöstea imple quatuor vesicas mutoni- y as >6cliga illas cum corda per collum ut nori respirent: postea . a "eas cacabum plenum aqua pluviali, &pone unum baculum ^'^nsvevlo cacavi, ad quem lulpende tuas vesicas, & submerge j ri j C l u ' 1 ulque ad collum, & ibi dimitte per diem naturalem, dc- non C a t, a ''. c & cola aquam extra quam irinis reperies, & qitod
fotvi ^'Molinum, repone in cacabo per alium diem ut prius, 8c Clt>Us Strias, quousque totus lal resolvatur in aquam, postea
Vol.
£c
destilla

454 De Alciiemia ^
destilla fc congela: postea congelatum pone in potto tcrre ? irl . per ignem carbonum undique accensum .bene tamen p'"' S to, & tunc dimitte in igne aut furno quowsqtteignis extiucW , & postquam infriguiatum est, aperi tuum (al quod erit ut na Ium, & hoc liat leptem vicibus Oc non minus.
Quid'ialeat/Äl^/^ali, & quomodo pm- m paretur.
S AI alkali est qui spestat ad artem istam, & quando bcncf '^P paratus est» tunc solvit omnes calces coiporum in sol' masläm. Natura ejus est calida Schumida. Fiat autem sic : 1 £< cipe cineres quercus putridas in magna quantitate, vel eint clavellatospropiies qua: habentur ad pannos abluendos, & s ., f tere minutiilime, & accipe sextam partem de calce viva, & n 11 limul, Sc pone pannum ipiisum supert tinam , & desuper P 0 ^
cinerem cum calce mistum, quantum pannus capere potestis
funde desuper aquam ferventem,& cola in lixivium,donec toP amaritudinem extraxeris: Sc tunc dejice istum stratum > & P^. £ alium , & huic tac sicut priori. Habita autem tota a (sua, n 11 ^ relidere in eodem vase usque mane , < 5 c destilla per hltrurn: 1 ^ decoque eam in caldario, donec aqua evanescar, & non des nium: tunc permitte infrigidari, & erit lapis durus, quod dic' Alkali, id est farx amaritudinis : & tunc accipe hunc salem, &P ne in ollam ulque ad medium, & pone non clauluminsornae fl1 ’' Lc dato ei in piimo lentum ignem, quoulque bulliendo nO »' 1 ”- 1 niat ( live saliat) postea da illi fortiorem, quoulque totum >
(cat & liqiielcat lient cera: tunc defunde cum forcipe in a!i->>" u ' lam in continenti, quiah aliquid tardaveris,non poteris clfundr’ 1 *’ quia cito indurabitur: & tunc habebis filem alkali album, pone invale viti eo in loco calido & licco, quia li in loco htii”‘ l ^ poneres, solverenir. A initio. Fiat amem aliter licial alkali. ' cipe dccinric cuiusdam hcib:v, qux dicitur Soda , &bcnt'' fl ® lc, tk bulli in ollam cum aqua,\ lac tranlirc per caligam,b clltC retum , iemcl aut ois: deinde destilla per filnum, postea po |lC ^ potto terreo novo, cc ad lentum ignem congela primo , dc)P ^ augmenta ignem, quoulque bene congeletur: tunc ponas 111 ^ loco mundo & licco. Alumen (aieolum dicitur alumen alk* alofor, &cmistlavellatus,autexeofact:tim. Alumen i allicl l! re 5 c solve in tribus libris aqux urinae destillata:, deinde dem pcrsthrmn novum, deinde congela album, postea tere super l' 1 ; 1 ^ mor, deinde rota aliud marnim cum aceto destillato, & pone.' men illud tritum dcliipcr inclinando marmor ab una parte, ut o
^ jjj y n s ,i tuMn-zs l.rii 1 1 X- r .. <-t-, .fi 's e llt.llll'sts 111 DCl”
nioi m
imi nniimucuipvi iiivuiuiinit/ uiiiillioi uc . f
vale vitreo aqua clara, & terrestreiias maneat liipcr >U- l terra alba, & hoc liat in loco frigido Sc rorido, & pona*
in V-P

ÄIeSrti Magni. 454
I” vase vitreo bene obturato: hanc aquam potes coi.^e ate;m^ c
vilTilno ignebumido, Sc cum hoc alumine fixattu P
"ac aqua lavantur corpora calcinata.
Quid m jaleatsal commune > »uemodt
fraf aretur. ■
& Ccipede alumine quantum VIS, 8c pone usque a^ne n™
^ vel minnsin ollam, & dande vas. Sc pone m tunurm , & ’1 ■"
>no dnigticmVchruni. & postea fortem tkpenw ; P diem intentum in tab igne polle a extrahe quum lueu > h ‘
,Ur n> Lc invenies alumen albius nive, quod i erva, f 1 “, f . a qua ad album, super lapidem marmoreum in loco 1 'b ... {Wo. Additio. Bot modo dicto potest reiolvi a urnen q Wt in aquam . vel terendo cumpaucolasis anmonw« lubUrnatt*
V(1 1 politum ad dissolvendum super marmOr, ut m rm P°re aqux calidx, aut alitet.
Quomodo Atramentum rubistcatur, C?solvitur tn aquam.
A Tramenrum eft terra niora, odorem habens siilphut cum,
cum crematur in igne: mutatur ejus color niger m u 'neum W ealcinationem , qUcrti nunquam amittit de cancro {vip atramenti triti quantum ms, Sc pone in ollam usque a *
■vel ad summum, Scdaudc eum coopertorio, Staigt •' i > , desiccatum pone insumo calcinationis, Sc da ignem primo tum per tres horas, poste A fortiorem tribus horis, donato - rubelest, 8c in tali calore stare permitte per diem & noctem, occa • Ve ne liquefiat, postea permitte infrigidari Sc extrahe, tunc habe- bis atramentum rubrum, quod vocatur stos atramenti, llcterva ergo: nam quando solutum est in aquam. tunc i ubificanuu (piri- w.... ^ . miemrtiuiou.im amittent*
paratur : Tere minute > on.uvjviv. , c .
lautum aquae urinx, quod superet alumen de duobus digitis, Sc voque quousque alumen {it dislblutum in aqtia, postea destilla pet nhrum, deinde congela & licca inter duas patellas terreas tupet lentum ignem. Et iic debes siccare res, quas non potes ad Solati secare, nisi sint Ipititns: quia eorum exiccatio est alia, Sc sic fit: vonc eum in vale undique clauso, praeterquam superius, ubi lic b :uv um loramen ad quantitatem pisi, & vascum materia pone »ofiirno siccari, dum panis fuerit extractus, vel factus sit modi- tu «i calidior, Sc ibi (Witte per totam noctem > Sc in mana repe. Paries si Ccilm . & haec pi »paratio dicitur Exiccatio. Quatrcili rvnstotcledf Perfecto magisterio.
E e t SJuornfc

V:
4)6 De Alchemia
Quotaodoprtp aratur fartarum , ut oleumfi‘*t
quo calces feliuntur. ^
T Artarum est res qua: multum valet ad istam artem’, st 110 ^ g praeparatur: Recipe mnarum crassum rubei vel albi V 1 imple ex eo ollam, & claude; postea pone in fumum, Lc da 'S 1 primo lentum, postea fortioiem; hoc fac tribus diebus dei' 0 . 0 bus', ita quod olla rubescat, postea extrahe & reierva, & ”° C c0 ,> oleum facere ex eo, cum quo lolverc poteris omnes calces ^ porum & fpiritinim in aquam, Sc ipia est unum de retinae' Additio. Non est bonum implere ollam in forti igne, & hoc expertus pluries.
Quomodo stridearisfit, Cfi quomodo rubificatur, fis 1 omnia ‘balet ad artent tflam.
' Iride aeris fac sic: Lamina: ieris primo cum sale armoni^. & meile resolutis inuncta: suspendantur super vapores 3 fortis im olla forti, & claude valde Bene ne aliquo modo res''
& ponatur in loco calido, ut acetum evaporet,6c permittatur ^ tribus hebdomadibus, vel quatuor, postea aperi , 8c invciuc 4 ride anis adhairere laminis, qtrod abrade & ierva , &itertttw spende larhinas super acetum sicut prius, donec totaliter con' ^ tantur in viride aciis: postea ad ignem positum calcina per on"’‘ ’ fcut de atramento docui, Se erit color r ubcus, qui nunquam struetur: qui quando solutus est in aquam, cum ipso coipo' 3 spiritus rubifienntur colore perpetuo: & ipsum est unum de >' etl ’ naculis spirituum: & in ipsa aqua simt secreta multa. Add'" 0 ' Vel sic fit a:s viride : Recipe limaturae Veneris libram unam»' j trioli, falis armoniaci, ana libram (emis, de omnibus cum*? 1 aceto fac pastam, pone in Vase vitreo in fimo equino: ibi putres'
& efficietur viride acris nobile, filos. Tolle patellam nu'" 1 ' 1 ^ mam de aeramine, Sc (ulpendas liiper acetum acerrimum > ,,
ne ad Solem immobiliter: post quatuordecim dies aperies,&■ f jj- leipsam patellam, colligcsqueflorem, öcfacieslärim inufld 1 mum. Nota quod Geber dicit in lili. Fornacum, in cap. f“! 1 ( quod Venus debet elfe purgata & dissoluta, ix ex ca extrah' sulphur mundistiminri, tingens & fixum.
Quomodofiat Ctnnabriurn, (fi de quo.
C Innabriuin est res nobilis, qtix ad artem spectat, Le voca'^ llsifur: firque cx argento vivo, & sulphure, sic: Rccipd , curii partes duas, Lc sulphuris tertiam partem, Lc contere ad dum Vcrniilionis, Lc ponein vas vitretiin, angustum habens c ^ Ium , Lc bene linias ubique cum argilla ad ipistitudinem uni" s L Hitfi Lc desiccatum pone stiper tripodem, Lc obstrue os vasis b s " '

^ . Alberti Magni.’ 437
^ , a 'S llcm lentum fere per dimidium diem : post vigora ignem *ub ll!S ’ ^ a ^ a l lcr mtcgum diem, donec videas stipcrins iumü jj: eurt > exire, tunc permitte infrigidare , extrahe, & frange vas, ^'»1« cinnabrium fixum, bonum: exercita te ergo , & inve- iit Vcnt ' ,tem . Et nota, quodctimincmnabrio tibi visum sue- b, ’ ;. c l tl °d vas incipit superius (udare, aperi valde caute, Si vide- f 0 J. Ul1 ">m croceum exhalare, qui post modicam horam trans* * tur ' n colorem rubeum sive cinnnbrii: postea accipe li- p C|l ^ o< in ampullam mitte, ik extrahe, &. videbis: fi fatis sictunc c 'Uer \ tte ‘’^'R'dare. Additio. Sed primo lavetur Mercurius cum l'litir'l u *& s »!*.&ptrtra»situn» vari panni. Similiter etiam fiil- •aiit u ‘ at * n urina , Si aceto , auferendo nebulam siiperna- Cu J m ' & post exiccctur > scilicet per unum diem in aceto, & fe- P*rt °u Ul H ' a decoquatur. Sed vidi in scriptis istam: Recipe duas ' crci "ii, tres partes sulphuris, quatuorpartes falis armo- u ' rl.xc Hermes.
Q^etnodo (y undafit Afurium.
^Tsi Azurium non sit necessarium in arte nostra, tamen dc eo ponam doctrinam : Recipe duas partes Mcroutii ,& ter- >am partem sulphuris, & quartam partem (alis armoniaci: Irate Potitcrc sicut docui dccinabrio, in vase vitreo positum: asta per ^tima ut cinnabrium : Lc cum videris per vitrum fumum bla- ^ eum, tunc latis est: & cum insrigidatumsuerit, frange vas, Sc 'venies azurium nobile : tunc contere f iiper lapidem ffne aqua, 'habebis ex eo cxpcnsiistuas. Additio. Aliqui dicunt,quod _as vitreum debeat manere apertum , donec materia; humidita* Xnalata suerit super ignem. Vidi in quodam tractatu circa pon- ' !viS a/.uri 22. pondera Mercurii,*, sulphuris, & 4. falis armoniaci. hem vidi in alio tractatu poni unum pondus armoniaci, duplum stilphm is vivi, triplumMcrcurii. lutato vase ponatur infimo tvi- "fio, postea decoque, ut fiipra Hermes. Adhuc alius modus: sttcipe Ub.t Mercurii,sulphuris uncias 4. falis armoniaci uncias 2. voiitcre & sublima, & fietAzuiium ultramarinumlento igne. A 'ius modus; Recipe Mercurii drachmas 1 a.sitlphtiris vivi drach- 4. falis armoniaci drzchmas Aliter : Recipe duas partes Osti am,, tertiam partem sulphuris, & octavam partem falis ar- ‘"oniaei: pulvcrizcntur Sc ponantur in vitro lutato, 8c strictum *°‘lum habente / detur mediocris ignis per dimidium diem : Sc f°rtis, Sc lutetur foramen, Sc si blavius fumus exiverit, fatis c st, 5 cc. Alibi zz. pondera Mercurii, sulphuris 8. falis mmonuci 4. & stat per omnia sicut usifur.
Ee 3
Qutrmit

4?S De Alchemia
Quomodoßt cerujßt, & unde.
C Erussa sic fit: Recipe laminas plumbi, Sc suspende eai s 1 '^, vapores acey so.rtisin olla forti , & claude vas, & poi' f u b fS co calido, Sc per omniaf.ic sicut tccicti de viridi sei is, & m ' c ! lS cerusiam laminis adligere , quam collige & (erva donec ha magnam quantitatem, Se inde fac mmiuiu.
Quomodoßt mimum de arujsd.
M inium de caussa sic fis. Cerussam tcie bene super Vap'^ cum aqua,Se (ac inde quasi pastilla,S: pone in vas fictile matum'ad modum bacini non habens rotunditatem vel
gitudinem, sed prius pone ollarn magnam super lapidem, V* per duos parietes e.\ argilla, ex altitudine unuis spannar, Se s'l ^ illos pone ollam, ita quod os oli* (uper unum parietem fundus (uper alium, & tunc depone vasculum cum eerutta n 1 dium ollae, & illud cooperi di alio vale libi apto,& da pruno- tum ignem,cVpoltcafortiprcni, per dimidium diem :tunc p sl *
mimum bonum.
t.e rntugidan, Se invenies cerusiam aliquantulum rubeam. ^ runi fac sicut: prius, terendo per dimidium diem, tunc cxtrah c > invenies
Quomodefit mftttutn de anere plumbi.
A Ccipe ollam fle pone super duos parietes , (icut docui b'1 1 '^ & plumbum impone, & da ignem torrem : cum liqueta 1 ^ 11 fuerit, habeas cochlear terreum longum > cum quo moveas c ° 11 ' tinue. & cito incineretur: & hoc fac tamdiu donec incineretur t® tum: quod infrigidatum per pannum lineum. vel per strich'i" ^ bnim extrahe quod remanserit: iterum projice in ollam do ut prius, donec torum redigatur inpulverem (ubtileni, st 1 ! ^ iterum cribratum stiper lapidem iterum tere cum aqua , & ^ 'J ia , per omnia fac ut docui dc caussa, terendo , affando „fionct beas nainium. , rj5
Additio. Minium etiam sic fit : Accipe quinque aut fex 11 ß \ c Saturni, in quolibet potto, 8c facias fundi bene calidum, ferrum intus cannam, usquequo veniat totum in pulverem > f mitte quiescere duas horas, tunc Jistempcra in urina, &p°° e tl . horas (uper ignem in porto bene calidum per octavam P'' rlt ' 1 [,fii nilis horas, dimitte ignem diminui per setplum , tunc habet i 11 ^^ colorem: & postea oportet iterum terere (ttpct* unam mt' 1 JTl & iterum miuerc in cannas, & ibi dimittere per diem ad se® r . ignem competenter: & tactum est. Aliter: Recipe rertrarrrf ^ tem falis gemmae, duas partes arsenici ruber,& tantundeffl 3I » vi vi, & miscebis simul, & (acies minium inde.
S$ l

Alberti Magni, 4;9
Quidßt suhltmatto, gf quot modis potcBfitri. ^Ublimntio autem est rei siccx per ignem elevatio ciun adhae- rrmia (ui vasis. Sublimabovero diversisientur secundum di» >
. jrutatem spirituum fublunandonini Quxdam vero fit cum .gnitione, ut march.rfitx, magne(ix& uitix : quxdam vero ciun g»mone mediocri, ut Mercurii & arsenici: quxdam cum igne re- iillo.nt (iilphui is. Quxd.un vero sublimatio Mercurii est,ut fiat poliatio terrest, citatis illius, Sc aquntatis mutatio. Est autem genium separata terra superflua firpius commista cum rebus, cü 1 ibusaslinit itemnon habet: Sc fiiblimationcm ipsius itareite- • r e '«pius: L< limum genus est calx corticum ovorum, & tnar* oi is albi, & vitrum tenuistime tritum, & otnnc genus (illis prx- 1 'st’ 11 v <ro mundatur, ab aliis vero noni, nili fuerim in
ten i i° n<: cor l , °' ;1: sed corrumpunt potius, quia sulphurata»
: i tabent omnia talia,quse cum ipso insubliinauoneasccnden-
„i opus con uniptint. Kt propter hoc, ii sublimas ii stmmo vel er., m , o- pust h>bi>>uatioiicm ipsum conspicies nigredine intectu:
■ . .
r' Cnit ’ ^ 0c * UR nutem remotionis aqueitatis est, ut quando ^ uimileetur cum calcibus cum quibus (iiblimat i debet, teratur sup COn - UnirCCatlu ' cum ‘"‘ s > donec 4e eo aliquid non appareat, Sc cum aqueitas removeatur: qua recedente, Lc lc-
4 )l| *y^l Ueuas Mercurii recedit, sicut in icquentibus iublimationi-
C Q*idsit c*lcin*tto ,Qf q„ot modii fiat.
■mcmnrio amem est cujushbct ici per ignem pulverizati» ex privatione humi ditatis partes consolidantis. Calcinanmr au. *Cro corpora ä sua perfectione diminuta. Calcinariones autf sunt "'Versae. Calcinanturcorpora,utliilphureitas illa dcfcedans & c °rnimpcns deleatur: comburitur enim omnis (ulphureitas ex Quacunque readustiva , quxfmccalcinatione deleri non posset, specialis enim mollium scilicet corporum peream ca indurare, c d manifestius imprimitur, & citius induratur. Causa veio calci- r ' a, '°nis spirituum ci\, ut meliils figantur &c citius solvamur in a. ^ttam : quia omne gemis calcinati fixius est, Sc facilioris sublima.
1 quam non calcinati. Corpora ergo mollia per ignem dc
i ^ a cui poflimt calcinati : corpora vero dura per ignem vehemen- ^ in fine docebo. Additio. I,una calcinatur (ic: Recipe un- juin' Un ' lin Juliae purislimsc.aut plus, quantum vis, de qua fac la» B - s 4s tenues sicut ungues manus,& tertiam partem falis comnru- P»ctcn°!r m " ni prxparatione prxparati, Sc calcinati, & quartani r ' Mercurio sublimato, & fac pulverem dc dicto Merci,.
E« 4 t-y

44P
De Auhemia
curio & sale simul tritis: postea cementa dictas laminas in f" -J matorio, ponendo primum lectum de dicto pulvere, öc fecunoU ^ lectum di laminis dictis, &con(equenterlectuatim: dei 11 “ 1 ' 3 sublimationcm cum igne lento donec tota liumiditasdict‘ iri1 ^ rerum mistarum evanes cat: deinde claude bene orificium, inenta igne per diem naturalem: & cave ne removeas vasate immediate, sid dimitte infrigidari per tres hoias, Scnoli npei•>' vas doncefit frigidum,quia exhalarent spiritus,&dum vas<m gidum, remove, & extrahe Mercurium sublimatu clai una ut c *\ »alium, & pone ad partem,postea extrahe 1 unam tuam cum ' ,1 communi relictam femicalcinatam, &terelimiiH;iiem&L ul, r' lemicalcinatam (uper paropsidem,fi fieri postit: fi teri non P 0 ^',' pone in castola vitrea,& cum aquis fcrventilius separa totum t* 1 ’ donec nihil salsedinis ad linguam sentias: tunc desicca calcei’ 1 '^, Hctam in fundo paropsidis, & calcinaiterum cum novo ^ Mercurio sublimato quinquies vel lexies. Et in qualibet vice p° calcinationem lava calcent Luna:, donec nifiil (alsidinis in h 11 ?!'. sentias, & Luna tua calcinata fit albistima & mundissima, ut rJ 1 ftellarum, taliter quod fi fundas partem dicta: calcis cum bora ct > vel nitro, vel cum bono sale alkali, invenies lunam tuam convP sam in at» um album.
Qgttd fit coagulatio,Cfi ad tjutd fiat. latio autem est liquorosic rei ad solidam m a fi am P
C Oagulatio aiitem est liquor— .... ■ - •,
htimiditatis privationem reductio. Caulh vero inveut' 01 - ejus est Mercurii induratio, & medicinarum solutarum ab aq u ^'T
ciu» vn I.U.IIUIIIIUUUHUU, evuicaicinarum loiutarum ao at r - täte illis admista ablutio: coagulatur ante Mercurius ex freq“ f p . illius praecipitatione curn violentia ad ignis asperitatem. A(p fl ^ tas autem ignis illius aqueitatem rcmovct.&hoc fit in long 0 va - & arcto.
Quid fit fixio, (S quod madis figantur corpora.
' St autem fixio rei fugientis ab igne conveniens aptatis : i vero inventionis ejus est, ut omnis tinctura > ominsq, 3
- - ~ ■ icor
cta
— — .«. y n>ri.iuiv/umv|uauir Ul UIIIIIO UIIUULI, OllllliPM'
ratio perpetuetur in altero, & non mutetur: figuntur enim <■ pora a perfectione diminuta per calcinationem, quando l°j' r f tur a sulphureirate volante & corrumpeiReifiguntur enim > u P & arsenicum duobus modis: uno modo pet iterationem si'bim
tionis super illa in aliis, vel quousque stent. Figuntur etiam Ii’’ 11 '
• nc nliA mrt/lrt le 111 eoi- /•nm . i __ . - 11 _ _„„1
tus alio modo, scilicet cum aquis metallorum, vel cum oleo
tari, sicut dicam inferius. Additio. Recipe Mercurii siibhm i\l.„ n.i-i_ r ■ , '• r... J—ru'
m*,.», --«uviiua. iiUULUU, XVlClWUlil *
falis armoniaci ana, sublima sipfies, vel quousque fundatur. «m in fundo manebit lanis: illum tere & solve in loco h timido,
in fundo manebit lapis: illuni tere & solve in loco humide», aqua: cum ista aqua imbibe arsenicum mctallinum, tunc io ^ cum aceto destillato, & destilla septeni vicibus* autcong ela ’ solve, fiet lapis.

ici' l phu i ta»e S-up6.r A^rb
/fViSNokU^ p.CtSG^ V
. Auierti Magni. 44!
..Arsenicum autem fit roet.illmum fundendo cum duabus par- vbvss saponis albi , & mia arsenici. Aliter fit in libro Fornacum a- P^dGcberum : ibi vide, si vis. Sublima Mercurium, aut sulphur, i* 11 ' arsenicum prsepara /aut plura illorum simul cum sale tartari, sale petra:,aut armoniaco, Sc boc fiat toties, quousque stent ■ ^a,de inde extrahe sal cum aqua calida.
_ {?«raf fit (alutto , (fi quot mt>dnfi<*t.
^Olutio autem est cuiuslibet rei calcin.it , t in aquam resolutio:
causa vero inventionis ejus,ut suum intrinsecum fiat extrinse- • U '“ > & econtra: & ut conveniens fit ad destillandum: fic enim I (l '"'catur omnis ejus corruptio. Fit autem lolutio aut calidita- humiditate, vel frigiditate & humiditate, fient sequentibus
“ocebo. b
fili
D
Additi
-mO. Aliqui solvunt postquam suit calcinatum,cum tanto
. ponderis de iulpliui c incrucibulo clauso cum aqua aut succo
“'nonum. ■
Q^tdfit defliflado, (fi quomodo , (fi quarta.
'Fstillatio autem est vaporum aquosorum insuo vase eleva tio: di versificatur autem, quia quaedam est (inc igne, quae- ( am '_ cro cum ignejqux cum ionc est, duorum generum inveni- “r: Quadam vero est per elevationem ut illa qux fit per alem- 'cum: quaedam vero est per descensum. ut ea quae fit per can- ^am,6c per ignem vasibus superpositum,8cc. Causa yero genera- cuiuslibet dilationis est pui ificatio liquorum a fece sua. Vide- US enim rem destillatam puriorem ernei. Causa specialis aquas F"' * fuit imbibitio spirituum & mcdicinaruiti mundarum: ut si SUando egemus imbibitionc.aquä puram habeamus,qux fecen* r°st illius resolutionem non habeat vel dimittat. qua medicinae “ostra:,&spiritus mundati infici possunt: causa vero inventionis “^stillationis est qux per descensum cannae fit, olei puri innatura •“a exträctio.quando per sensum oleum in natura sua combusti* “de haben non poterat, ut patet in petroleo. Destillationis air* 'coi qux per liltrum perficitur inventionis causa est, solius aquae ktenitas.
Additio. Sublimatur Mercurius sic. R. vitrioli cxiccati, falis J Qr >ivnunis calcinati ante unciam unam : pulverizentur Sc mi- * Cc antut, addatur vicc post vicem uncia una Mercurii.conteran. lllt ad invicem superaspergendo acetum destillatum parum,ut “'elius fortificetur,vel quod melius est,parum aquae fortis: quia tor 1US Mortificabitur,postea pone in (iibiimatono. Et si sublima- creu' 1 ' iuciIt vitro,fiat mediantibus cineribus lutum sit de
rUst /, F u 'v<:iizata cum farina distemperata cum albumine ovo- ‘u lublimatonum fuerit terreum fiat super carbones, <k.
E e -s sit

44i De Alchemia
iit lutum dc argilla, calce viva cum stercore equorum, falis fle papyro optime madefacta.
Qutdßt ceratio ,0" tjutmodofiut.
eutn 3<l ul
P
C Eratio autem est rei non fusibilis & siccae mollific-uu^ hoc patet,quod causa inventionis ejus est, ut qtioding' c v |( . nem non habebat ex privatione liqutfactionis, in corpus au rationem ( fcu incerationem) mollificetur, ut fluat, & > n ^ f; nem habeat. Putaverunt quidamcerationem ex oleis aquis debere fieri,sed erroneum est: in nullis enim totahuin 1 “' invenitur melius quam in sulphure & arsenico. Modus a" 1 t Ceratioms per illos est,ut totiens per rem cerandam multipl"^, cotum fublimatio, quoufq; in illud humiditatem invenient c! ” ^ fionem bonam praestent: hoc aurem non fiet ante illorum P*-'.^ ctam mundationem ab omni re corrumpente. Sed melius > ^ vidctur.nt eorum olea prius figantur per oleum tartari, fle lis oleis fiat omnis cerario competens: fle hate de his liid '"- 1 '. ■ Additio. Ccratio quidem est neccflaria in omnibus m 1 * bus tam Ipiiinnim quam lapidum,quam corporii: in hocco» c dant omnes Philosophi. Modus cerationis est talis: Cerciut c ° pus donec appareat ut cera mollis,& natet desuper aqua: f°' ' c c, phiala (iib fimo,post destilla lerne!, St remove taxem, quia est' quantulum nigra :ckinde gela in fornace parva. Signa trans' ^ lationis iimt.li mutatur parum de illo Elixir post congelarim" ' pone in cmcibulo super ignem Ii fundatu?, est boruun: Ii i' 01 ’’ 1 deas ad regimen.
Quomodo Mercurium prtp.ir.-tbts , super nfoef deatbakrs.
R Ecipe dc Mercurio libram unam, fle contere super lapi^’? 1 sic: R. calccm corticis ovorum, live calccm marmoris 1,1 ’ sive viridis an is, fle pone ex eo liiper lapidem,fle fuperf u"^ ^ tum Ibi te,fle contere in pastam : postea appone dc Mercurio Pj { rum,5e convctc donec nihil appareat, fle iterum parum appP llC ,, Mercurio fle contcrc simul sicut prius, Se appone parum dc I->» ^ »noniaco-.vcl tere omnia simul, donec non appareat Mcrc» rl ^ tunc freies ex hoc frustula ad modum pastillarum, fle pone >» donec nihil appareat. Tunc fac ex eo pastilla, fle pouc in v" 5 cturnad modum, sente lia:, & pone ad siccandum m fornacem 11 ' diocritcr calefactam, ne per nimium calorem Mercurius c ' nefeat. Dc Mercurio sit libra i. dc Calce sit libra i. de Sale ari" Iliaco est mensura ut lemper tranas tantum quantum de k- 1 j(
& quantum dc Mercurio: fle debet conteri donec nihil app* rC de Mercurio. Quum autem bene desiccatum fuerit, iterum (° tfCfe,sicut prius cum aceto, donoc non appareat,fle pone ad s'^"^

A,
d u A E BERTI MA 6 NI. 44)
m Hoc autem est lignum persectar contritionis, quum ipsius js 1,111 rnadefactmn ctun saliva super argeteum denarium inde Is tl | Un ' "on adhaeserit Metern ius: ii autem adhasterit, non est bene J 1 ’ 1 ' 1 ; spornn autet* linis inerit,contere minutissime sine aliqua polit uni in fiiblimationem, coopertorium superpo- (j- .Ov tamen non est piancrmittcndnm, quum imposueris me- jj ^'"am.quia iiipcrlicicm epis a;qites cum penna pectinando : Et Ut V ' S c ^ lu luni cum aiyilla in conjunctione vasorum optime ls 1 e;piicr,& politum super immun ftiblimationis da ignem ii r | ""sumdiem lentum,donec ista humiditasevaporet: quod tii^ ‘"Imponendo laminam, donec cxiccctm : cum cxicca- "It' 1 Uc " r ' f e l' llt de eum argilla bene, & da ignem simiorem, & in ""o da fortistimmn: C\ cum nox est permitteinfrigidari: ma- ' ''Peri, & quicqmd de eo vi\ um fuerit, apparebit m superiori |i' "t aUidd: altera vero pars jacebit supra satees sicut mxqnilvt- ^ ab, le circa parietes interioris vasis, aliquando in superiori va- ^ ■"lud collige Sc icserva: vivum sicut prius contere cum saeci- "sdc iublinia donec habeas ipsum totum mortuum & pulveri- "c-Lt ira coutere totiens &c sublima, donec habeas iptiim to- •m mortuum öcpulvci izabile. Tune ulterius nc apponas ei ali- 5 1>CI " lisl u °rein,quia statim reciperet luam vivacitatem, cSc labor lus c *l« inanis. Recipe tunc de lalc praeparato ut docui,& bene [■'/j 1 ^ Occata parte una, appone partem dimidiam Mercurii ^ ‘mati.Cc cum manu misce simul,& pone illud in V3S ad subii- e . ailc | Ul "> S: plana luperius Sc claude,& tiiblima sicut prius: mang tiahe.Scquod liiblmiatum est collige & pl yba.si in t scibus ati- 1 "d 1 emunient,hac nota,accipe de faece, id est, de sale parumpei.
l 1one siipcrcarboncs.it simugar.tunc secunda die idem sublima scut prius per diem,& postea collig* diligenter valde omnia ist« "ststimataiSc tertio cum novo i.ste pone ad fiiblimandiun; & sic •Hc sicut prius,& invenies supernivem dealbatum. Tunc probati a dhuc insiccibus aliquid remanicriuSc si aliquid remanserit,lubli- *" a donec totum habeas: tunc accipe iterum novum salem, Sc fac "eut prius quater vel plunes usque ad fixionem, 6c serva.
Additio, A Tale* etiam optime ealcinatur. Magister Joide ^ c Un in luo magno opere apponit etiam viride apris, quod ta- *"en est contra Gebcruin in capitulo dc sublimatione Mercurii;
dicit,quod sublimari debet cumhis.qux fiilphurcitattm non siabent, &c. Modus sublimandi Mercurium melior omnibus: ' asis in libro Divinationis qui est 23.vel 70.Sumc sal gemma: par- j' 1 ? "nam,atramenti itgyptn partem aliam,quas bene teras. De. iie C *"1 >C! ns jace arg. vivi quantum ipsae sunt, & totum simul be- p Ct . tCratur , deinde ponatur infundo alludes pergamenum, öesu. ‘psiim ponatut sal gemma: &flatus,cui fnperpgnatiu medicina,
postit

444 De Alchemia x
postquam illa desiccata fuerit, quod nihil humoris fit C * 11 ctum: & accendatur tub eo prius ignis paucus: deinde aug*” ^ tettir donec argentum sublimetur vivunfl pestea ipsum f»'”*'. optime tere , Sc (iiblima ipliim: fitque caput aludel inprim* s ^ r jstum, postea arctum successive & magis angustum, donec rf*^. sicut palma tuanus: Sublimabitur enim sicut crystallus inp -1 ^ bus alludel sub scuto. De eo vero quod est super icutum.nO*’^ lapis,sed erit pulvis albus: & hoc eiit leptcm vicibus. Si^ firmatum fit super ignem,& tabulam ignitam, erit bene A l*” 1 ^' reitera sublimationcm cum atramento & sale, ita quod fup f 1 L '|. put angustetur: ipsum enim currit(vel haeret) & facit rabula* 1 ’* bam.Sc argentum merum.
Si saepius,lublimaveris Mercurium, in qualibet vice debes*” nuere quintam partem fecum: si cum vitnolo &i sale sublim cS supra,debent astata etse.
Lutum quo junctura: claudantur fit ex cinere, argilla,' J , communi dissolutis in utina. Aliqui cum albumine ovi & ca ce viva •
Quomodo ßK'ttur, albiscatur, figiturfalphur. TJR.'ino decoquatur sulphur in aceto sorti per diem integr*'” 1 ' sitque bene prius tritum super auferendo nebulam qua* i "f natat: postea permitte siccari, dcteic ipsum & pone tantund cl _ aluminis pratparati ut docui, & projice in vas ad fubliman”” 11 sicut Mercurium,sciens quod tantus ignis non est faciendus fe” Mercurii, sed remisso Sc lento ignefiiblimaper dieminteg*' mane extrahe Sc invenies sublimatum & nigrum: Sublima se c1111 ' do & erit album : (iiblima tertio & appone fa!,Sc erit albistt* 11 *" 1 ^ itera ejus sublimationem tertio & quarto,& usque ad fixionen’» 1 ^ serva. Additio. Sublimatur sicut arsenicum, sed majore rndip decoctione 6c longiori.
|Quomodo albißcatur auripigmentum. Uaipigmentum debes terere & decoquere uno die in aCft °’
■ & alio die in urina: postea appone ei tantundem de fui*? 11 ferri,Lc milite bene simul,postea fiiblima ipsum,per omnia faci***^ do,ut de sulphure docui,& erit album. Additio: Auripig 01 !?? tum dicitur arsenicum citrifnim. Auripigmentum aceto praparatum quoad serenum sit exaltatum: quantum enim ^ munditiem nullum melius,Rasis idem alibi: Sal superon””' praeparat ipsum.
Quomodo albißcatur arsenicum.
A R-senicum vero est ejusdem natura: cum auripigmento » e non est neccssc decoqui: tere igiturbene Sc imbibe
A

r-i phu /feb Cteijs-
4v>sNjMUs; p.soSkfj' V
AtBERTi Magni. 44f
acet0 forti{Rogerius dicit necto destillato, videas ubi loquitur de ' 0t i'’Ornm calcinatione)bis vel ter, vel quater,& toties desicca. Se tl ‘nc potest servari in pulvere quod erit aptum ad cnlcinandun* *°rpora: (i vero vis sublimare, tere bene pev se, & appone sibi ^ntum de fuligine ferri, Se sublima septies vel pluries per omnia, de Mercurio docui Se erit albius nive.
Quomodo proferatur sal armeniacum.
^ AI armoniacum sic sublima: tere ipsum bene cum tanto salis j eommunis bene praeparati sine Omni liquore, & pone ad sub- ntaudum cum lento igne pertreS horas,postea cum forti igne per 'em: mane extrahe, & quod sublimatum est reserva, & pero- 'niasae ut de Mercurio docui: cum eisdem (alibi noxis)f*cibus luna bis vel tcr.fic reserva ad partem.
Additio. De sale communi praipafaro dissoluto incera salem fmoniacum , Sc post incevationcm desicca: St hoc toties fac infando & desiccando,quousque ia! armoniacus recipiat de aqua ais quantum ipsum est: tunc eo utere. Sali atmoniaco soluto n aceto Se destillato per filtrum , 6c siccaro ad Solem appone tan- ndem fahs combusti in chiteo & 'cineribus calidis, Sc simul te- ‘ ntur > a b'que alia imbibit ione sublimetur,5c ci it sufficienter prae- Pjuatuin ad omnem dispositionem: quod probatur fi liquescat ^oiquc fumo super laminam ignitam.s 1 sc Roger.Bacon.Alij sub- ^|nant cum sale gemma»: sed ülud fal debet die optime siccatum ftibf *^ nem ' ^ cum sale atmoniaco subtilissime tritum. Alij ‘mant cum sale communi, Sc Talco praeparato insimul tritis suhl' 0 t C commun ' praeparato, Sc in circuitu fublimatorii, St
)li 11Tiau " ben® quater aut quinquies. Propxratto satis armo- ‘* ct secundum ka(im. R. de sale armoniaco crystalline», tere utn tanto spumae maris 6c sale nitro , St ipsimi sublima, (infundo f | p c s pergamemnn pone, & super stratum salis assati) Se fume "hlimatuni, coque ipsum positum in cannis in aqua, solvetur c- ~ lrn : destilla ipsum, aut solve ipsum in vesica,vel in kisti sellis * u P c r aquam Sc destilla ipsum,5c exeo operare, i . Salem armoniacum fixum solvere est difficile: imbibe ergo 1 ^sum ex aceto Sc inhumato in fimo, solvetur enim,destilla ipsum,
p.rave ne tibi totam assumas aquam, sed tantum quantum po~ l,1 sti de spiritu quem solvere voluisti, See.
H De tju/t sulflahtia fiat ignis.
Abita doctrina de subiimaripne spirituum, restat jam vidc- i c de ignis fitbstantia: dico ergS quod ignis debet esse de car-
carh Us ^ u pbci de causa: prima est,quia minor est labor flib'[icerc fcjC'*'»“*» ligna: secundo,quia ligna dant fumum multum,- ‘ f tci ' fumum non bene poster »onsiderari.Sc vasa finderentise
a easo»S

44 <? Dt AichemiA. , iiU
ii colore ignis,ut fepius contingit, quando argilla non eft "
& quando vasa non surit bcncconlbulla , Se cum scindunt"'• timeritfumus albus quod facile videtur luper ignem ,q l " 11 carbonibus,Se quum vaia fumigant, flatim deponantur ab '2 altas amitteretur sublimatio. Unde cavendum est nefiat I" quod superius vas,scilicet aludel,debet devitriatum, inferii' 5 ' non est necesle. Solet etiam quandoque medicina in sciirelW^ «Jurari,qua: non potest sublimari : unde non est dubitandi" 11 ’. . fecundo teri debet & apponi parum plus de fecibus, &fubti* ,t sublimari, & erit bene sublim atum.
De fixationespirituum, caput additum. , j,
F 'Ix.ttio sulphuris: Pulvcriza illud,& liga in panno lineo,& k u Ii inaqua cum calce viva,primo ponendo calcent ulq; ad' d)um vasis,& residuum implendo cum aqua communi, & quod sacculus non tangat fundunt vasis,sed stet in medio, st" £ nc ligando superius & inferius, apponendo parvum lapide' 11 ^ descendat & bulliat sic 24. horis, vel cii ea, fcntper liovant aq l, ‘ 1 calidam superponendo, dum aqua defecerit : deinde extr" ^ tuum sulphur,& fac bullirem aqua dulci, ut purgetur a taste > fcctum est. '
^ 4 qaa fortißima adfixitndum omnemß>'tritum. PrilfO ctifica aquam lapidis occulti albi, scilicet libras quatitor eunt Ist tuta calcis corticum o\ orum inhumando & destillando,& hoC >• fepius : deinde in illa aqua,scilicet in una libra cum dimidia‘T pone uncias duas falis communis praeparati in secundo gradu 1* uncias duas falis alkali optime praeparati,& unciam unam falis s r moninci quater sublimati, ik unciam unam aluminis pium* c0 ‘ agulari post luam praeparationem: 8 c omnes isti sales diflnst^ tur in ista aqua, & cum ista fixa omnes spiritus in cucurbitis " plicatis vasit bene lutando. Haec Arnoldus. Tamen cum 'st‘ s sibus sit multa destillatio,&saliunt sublimatio,& cum fecibus ' ductio,& in aquam ab eis destillatam resolutio,& hoc culti sp' rlt & absque illis vasis duplicntis:& aliquoticns in septima subi"" tione spiritus erit fixus cum aqua viitutc ialiunt in fundo c'*' bitx, ut lamina ignitionem sustinens: Lc aliquoticns in q""^ £ sublimationc aqua erit fixata pro quarta parte sui, & opo" c ^ addere aliam pro fixatione spiritus complenda. Aliqui dic'" ' quod ponendo Mercnrium sublimatum super laminam stat" 1 " 1 - vel ferream in cellario statim vertetur in aquam, quam per »" ^ Ultiones, & congelationes rex facilius fixatur. Aqua abstracto albuminibus ovot ii,& deinde rectificata a calce corticum, al""^ ne jameni, &(ale arntoniaco ana uncia nna est summe fixa' spirituum super omneS aquas, ut intra sequitur. Mercurius

S»c e f p B w n-* /HUehK s.v^p»4f Ah~ soc t*t k—
/fv>s So p, c* s c» f|" c
t AlBlRTI MaSNIi 44?
"Abitur lioc modo. Tere in mortario Mercurium sublimatum cu m Tartiho & sale communi crudis, & tunc sublima, Se iterum Sc sublima,8c continua usque decies, vel pluries,renovande*
'U singulis contritionibus ial & tat tarum: Sc exinde fixabirur Mer- 1’ixatur quoque Mercurius in cucurbitis duplicatis muno , lc cum oleo tartari (upcrfuib, faciendo lentum ignem duabus oris primis,postea fortificando continue per dicm.quoulquc ni- siUiqüoris aicendat, quod probatur dilcodpcrictido cucurbitam ®0t aperiendo foramen, aut desuper imponendo virgulam corih a d tentandum si in fundo sit adhuc liquor: quia si sit durum,tunC e c fixum : quod si non sit, fortifica ignem tribus horis, postcadi- ^"ttcinfrigidari.cxtrahe.tere,imbibe,&coque septies.
Mercurn: Sume de sale armeniaco. St de maris fpum* Püttes atquales.quas bene teras, Se asperge de iis in cucurbita una, ®cpone argentum vivum desuper,& quod ex eo remartterit invol- Ve ipsum Sc destilla cum igne debili: Sc destillabitur in prinus a- h Ul ' alba,in qua non est umitas-.postca ignem parumper vigora.Oc 4«ftrllabiniT aqua argenti vivi,live suevit in principio viVinu, a at lublimatum. Omnes sales fixat, fixat Mercurium,similiter & ’al armoniacus fixat simul sublimando, quousque Mercurius fundatur. Bixatur autem Mercurius cum fnlc alkali,& cum calce corporum , ant cum utroque, & hoc in igne temperato, Sc vase ad oc apto: quia ignis temperatus est humiditatis conservativus ®dfu(ionc n i: cxccslivus vero, fusionis turbativus,icti lmpcdni- ' üs - Nixari potest Mercurius sublimando inter duas scutellas bene ■g'U.nas, altcrnatim vertendo , & ponendo scutellam inieriorcnt u P ct ' us ,St superiorem inferius quatuordecinr aut quindecim vi- ^bus.Sc tunc fixabirur. Aliqui dicunt, quod hoc debet fieri ili va»
, c terreo , Sc i it c modus est per ordinem ignis. Si vis spiritus fub- «matos fixos tacere,lolvc calccs coi porum cum aqua talis armo* «uici, & ex i uc a imbibe cos > quia erunt fixi : qma ratione c »lcis figuniur spiritus. ut inquit Bacon. Vixatio falis avmoniacit C alcem vivam impasta cum albo ovorum, Sc fac q.a.crucibula.Sc C0l Mude m cis solem annonsocum in preciis detractum, Sc cir- Cll, 'd.\ tum dicta pasta, Sc desicca -. postea fac sibi aliam tunicam de luto sopientia:,Sc desicca, Sc lepcli in cinei ibus calidis per duos dies St noctes,8c erit fixum: tunc dislblvc it\ acnuam calidam, Sc si Vls cola Sc congela,Sc erit purum.
Hic incipit aperire & docere secreta hujue artis.
docui re colligere diversos flores plenos odoramento* ti i so 1 ' iovu>t nm,in quibus i e dolet sanitas Sc pulcritudo cum gj 0J filin-TT mund idnc est flos florum,rosa rosarum,Sc lilium convaso l-ciave ergo juvenis in adolescentia tua, Sc collide flores,
quia

-U8 De Alchemu
quia introduxi tc in hortum Paradisi: facias ergo ex ip'" ^ nani capiti tuo.utgaudcas&fruarisdelitiis Iuijus mundi.
insis
ergo tibi nunc senium: nunc faciam te intt lligcre (fercta I' artis,Sc quod diu celatum est, nunc manifestabo in lucem- ^ perius ergo sublimare & colligere flores ipsorum docui- vero docebo ipsos plantare, ut ti ustum multum afferant , * s ctus ipsorum in iternum permaneat. Docebo te figere P"''.j- sublimatoS.ut in igne pofhnf permanere & corporibus adu ” 3 permisceri,Sc hoc duobus modis.
H/c docet figere pulveret ,üt cum corforihm f er " misceantur.
A Ccipc ergo de quoquo horum volucris libram una vel" j, fine omni alia re, Se pone in vas fixionis, quod sit fbrrt' ,1t ^ fiipcr foraminibus ex argilla boria vineariorum ad fpistitu“ 1 ^), digiti,& non lit vitrearum, Se claude rimas cum argilla bona» ^ luto sapientia:: quo facto pone super stimmn fublimation' s > ignem per diem integrum: & fi sit xstas, quantitas ignis sit J Mercuri) sublimati post meridiem: mane autem facto veitC <1 est superius deorsum: hoc fac ad minus duabus vicibus: tun<-‘ f ( 11 & vide (I pulvis est fixus hoc modo: Pone de ipso parim 1 ” carbones,fi datfumum, nondum est fixus,fi autem non fi' 1 ” ® ß fune est fixus: Sc hoc est sigrium de omni Ipiritu. Si autem n°” j, fixus,repone super furnum, claudendo iplurn vas sicut p' ILli ^ ignem per j. dies: vel tandm quousq; audias sonum in rase < c l 1 ^,
lapillos' cadentes , quod laepius contingit, quando est nim'* s ' l|( ftum (alibi dicitur, ut probetur litper laminam ignitam fi' ” , L Sc currat,vel non det fumum .) Secundus inodus est cum
tionc olei tartari.Fit autem ficRecipe arsenicum fubhmatm 11 »^ sulphur,vel auripigmentum,& contere super lapidein v”" 10 ,!' 1 tartari, quousq, totum liquidum fiat: postea pone in phiala ” 1 ^ j iream, & pone ipsimi in cineribus cribratis per cribrum ;
pone vas cum cineribus super furnum destillationis, Sc da ’S” ^ primo lentum valde,quasi vorando,ne vas frangatur. Koste" ^ c j, calefactum fit vitrum, fac majorem ignem, Sc lic desicca m e fiam in vase aperto,fi vis:fcd melius concluso,quod fuperp 0 ”* | (t , Icnrbico recipiens aquam ab eo destillatam, quia ad mul fil V fj(C j- Deliccata medicina frange vas, quia alio modo non pote"^^ pere, Sc invenies pulveres induratos ut lapident, quem te'*- ut p ruis,cum oleo super destillando, iterum frange vitrum» ^ fy cipe, & tere bene, & pone in aliam ampullam, Sc pone in h'” quino calido per septem dics,& tunc solvetur in aquam: t' l ”y ^ ne vas in cineribus calidis & coagula lento igne donec induo,^ habebis spiritus fixos,& erit tinctura firma Sc permanens. 1 *rgo de hoc pulvere unam partem super quinquaginta partc^

’M'pl-ym i l»eb^ L_ <j!*r A*r(r>Ci*i
/fvtsebc MUf p.t+SGf^ v
Aluerti Magni. . 440
tls calcinati, vel Veneris, & erit bonum in omni ma canone Eminatione.
Qjtahter uno modo /oluntur.stiritm ,»
C Olvumur etiam spiritus duobus modis: uno '"odo: oemc Ooko tartavi, (cdpolt leptimam congelationem r c j Per lapidem marmoreum in cellatium valde uinu > ‘ •_
clinatus (it lapis.ut quicquid resolverit, statim defeci Reum superpositum. . ...
Solvuntur alio modo spiritus in aquam,scilicet per ‘ c l .‘ ,•
l‘ S armoniaci.quoe sic fit: Pone ipfiuu.vel qucmcunquc a ni • lem praeparatum super lapidem in foveam resolutionis,\ c
larium vitreum,& statim resolvitur in aquam. cum '4 pulveres sublimatos solvendos tere. Hcic nota,quo po 4 • lublimatus fuerit Mercurius, nunquam miscen debet cun • 4 liquore, nifi cum aqua (alis communis, vel annomaci >
Etari. Tere ergo pulverem eum hac aqua septies,« toties sicca -, postea pone pulverem tritum super lapidem,5c une uu 10 cito solvetur in aquam, quam reserva ad destillandum: coi poi a Verricalcinata eodem modo solvuntur,ut spiritus, scilicet nos assis, & flos atramenti,de quibus per omnia ut de ipimibus clt a- c kndum,& quemlibet per fe ad destillandum. Additiones, siim (ad capitis principium refer hoc ) ad omnem o Utm> c - erit necessarium. Rasis. Oleum aquila: sic fit: Recipe i ‘
falis armeniaci. & mole super lapidem cum unna quantum 'nfficit admodum pasta: tunesae str atum primo de calce communi,secundo desiste avmoniaco,tertiodccalce: & luperlalem Pone calcem ovorum in parva quantitate , & ad ignem pone ait fundendum Se cum fusum suerit,depone ab igne,« iuper lapidem poucA dissolve oleum infra qnarnor dies.« pone m vale vnveo« serva. Aliqui impastam sal amtoniacum,albumen OVI« calcem,
sciunt pomum, & lutant, desiccant,& fidunt in igne. A rgem um solvitur, donec Iuper ipsum ingrediatur
Vero
~ vivum nunquam ,- , , ö
'st bonus,desiccatus, am tritus.aut alkali,& extingue ipsum leptieS;
Postea vivifica ipsum cum aqua calida, & tunc solve ipium: & ita feceris,non solvetur. Rasis: Sumatur aqua sistis armonia- f 1 Oblimati ter vel quater, & imbibatur Mercurius sublimatus ex J) ac .aqua paulatim dcpaulatim, & post quamlibet imbibitionem dc sicca ad Solem,vel ad ignem debilem: post claude os vasis fir- R'iter . 6c' pone in fimo.Lc stet ibi septem diebus: quod si non sit Jst'Rum, renova fimum per 7. dies > donec (it aqua clara. Oleum * " lctr ‘' n dum: Recipe falis armoniaci, falis communis ana |- ; tci " "nam.Hr duas partes calcis viva: non extinct* cum pauco '“RspotQi. & invase vitreo prine Sc destilla ad lentum ignem:
a. h t Sc qujn-

4sO
De Alchemia
& quando completa est destillatio, iterum repone ad ^ dum,St hoc ter: & hoc est oleum album ad incerandum , IX * nja ad dulcificandum,(eu mollificandum calces metallorum,& 0Sl qua: serviunt ad opus album: fcd hoc non debet hic este, ^ u5
jas* 1 *'
Aqua Mercurii fit ad unam unciam Mercurii cum
unciis aquar fortis, facta de duabus panibus aluminis puta ,
ni & altera pai te stilis petras- Aliter sic fit: Coagulo Mercuf' sublimatum fundendo septies aut octies stannum brilliern r ipsum,qualibet vicc cooperiendo crucibulum, ne fumus e* ‘ & efficitur nigrum, aut coloris olei: deinde tere optuue manno r cum pauco aqux falis aimoniaci.&poneinfit 110 '^ cum («lutum suet it destilla,aut per filtrum.aut in destillato^ 0 ' ^ cum hac aqua fit elixir cum calce Lunas, & arsenico sublim 010 ’ oleo albo 1’hilosophorum. .. y
Sulphuri* dissolutio : Accipe mundati libram unam 3 ’ i mizadir (sublimati ) tantundem aceti candidi sublimati, quinque partibus sulphuris sit aequale,ineoeno ponatur,* 1 ;’ mutando femper dic tertio. Rasis. Habes ad longum in A" tcle de perfectione, in capitulo Separationis sulphuris. Am' 2 ' 1 partem unam,s pumae marinae partes tres,duas falis, urinat p 01 * j imam,tcvc,cibr,i,in cucurbita repone,adjecto vivo argento ‘l u , fatis est: deinde quoque leve & lpaciolum adhibito inccnq 11 " quum candida manaverit aqua, ipsimi operi necessariam l c ' v ‘. ( inbumatio femper necessaria : ctenum quoque ad quatuot ° |f transmutandum , donec quod quaeris ad oculum deprehe”. Sed puto istud Ralitn dixisse, corporis dissolutionem faciens 1 ' pro majori opere: ergo nota. Mercurius secundo vel terti 0 stillatus ib alumine j.imcni vel roch* solvitur per seipthm Wf, marmor in loco rondo velhumido:& melius credo fi cum crU poneretur.
Quomodo ral/ijicitmurß/trittn tnaquam ruhe*'#'
Line videndum est qualiter rubificantur spiritus. ss‘ :C jj 1 , ergo aquam rubeam atramenti destillatam, & cum ip 1,1 '. < bibe spiritus (fixos) quos volueris vubrficavc, septies tere° imbibendo,astando, & tunc pone ad solvendum fiipcr lapifi* 11 ^, solvetur in l ubicundillimam aquam. Additio. Aqua rubea 0 debet destillari per dellillatornim , nili fit illa cujus color est* 1- ' fiipcr ignem,alus destillaretur alba.
Quomodo itijua dtjh/lmur duplta modo.
D Estillatiofic fit: pone aquam quam volucris destillare destillationis, Sepone vaSin cineres, ut supra, & destiss’ ’ hoc fi ealiditate Sc siccitate. Si autem vis caliditate S: hii>m° ■
N!
te destillare,pone aquam m vas, in quo cineres prius f uciint.
i» '

/S-i-SN} MU"s p.USC.fj'
, Albert i Magni» 4s l
ft ' c -i’darium super furnum destillationis, & >n ipsam Aquam po- ''r fornum,Se desuper vitrum, St firma ne declinet ad aliquam par- tc, ti,sed stet directe. Et fiimmopcre praecave, ne unquam frigi* dtini vitrum ponas in aquam calidam, vel e contra: alioqum 'angeretur,& amitteres laborem tuum. Et nota, quod quando vas vis excipere debes permittere infrigidari cum aqua, tatta destillatione. Hoc autem caveas in destillatione > ne aqua bulliar ,n destinatione. Et per banc doctrinam destillationis omnes a- c l l '-' s reserva: hoc totum reserva quod sequens doctrina Lc >of* n ' a ostendit. Additio. Mejunt corporum ; Recipe calcem Solis aitt Lunae,8c falis armoniaci litblnnati ana, Se in simul contere fit* fer lapidem: deinde fiiblimctur ä calce corporum lal anlionia- Se reitera septies conterendo Se iublimando: tunc pone super apidem ad solvcndinn. Aliqui tamen antequam subliment imbibunt in.rteriam.Sc conterunt cum aqua boracis distoluti Se hoc •actunt septies, Ad corpora follendum tn «quam : Corpora «lemata tere cum ana solis armoniaci Se calcis corticum ovo- 1 tinv.tunc pone in phiala vin i ad lentum innern , donec totum iit Una maslaunfr igida, Sefranoe phialam,deinde pulvcriza, Se pone pulverem in loco distblutionis. Sic etiam possunt spiritus (iihli- Uiati in aquam resolvi super mannpr.vd in fimo eum s«pc reno- yando. Si vero vis reducere in sua corpora, cong*la ad lentum ^ 'Suem,& funde cum attinear. Aurum cakinatum cum sole, per ac etum acidissimum iolvitur in aquam rubeam»
b Ad oleum destillandum.
Estillatioqua: fit per descensum cannae talis est: Sume fictile j. Va s formatum tali forma,St impone cineres > vel radices , vel *>gna,vel lapides,ex quibus oleum vis dcllül.uc , St fac fostäm in *erra,8cm ipsa vas pone subtus sculptum, Se desuper vas cannas,Se 'laude bene ne respirent, St permitte dciiccavi: tunc obstrue vas desubtus cum terra: postea Vae superius ignem lentum per unam *'pram,postea fortiorem augendo ignem de hor a in horam donec •Hnndiam diem compleveris, Se permitte infrigidari,St aquam,Se *>lcum destillatum reserva.
Coagulatio omnium aquarumflefit.
P Oagul.vt io v ero omnium aquatum (ic fit ex caliditate St sic- citare. 1’onc ergo aquam,quam desiccare volueris, in vas vi. !' ci "n,habens angustum collum,St pone in cineribus luper ignem Jc ntuvn , & coa°ulabitnr infra sex horas in laminam albam vel 1 '■'be.rm, 0
. Quomodo calctnantur Sol (3 Luna.
|j talcinauotiibiis omnium metallorum videndum est. Et ptinro de cakinatione Soiis Stlurna:. Recipe ergo limaturas,
E f 3 Cllju»

raltf'
4 si De Alchemia
cujus eorum volueris, & positas in aceto per novem dies cxtt- &exiccatum tere in pulverem: polten aliunde aquam ann° n1 ^ cam terendo 6c siccando sexies :& tunc pone super lapide'**’ j docui ad solvendum, & destilla, 6c lerva: & de hac aqua p° nc aquas pulvtrum.Hoc autem nota,quod aquas Solis debes p 01 rc ad rubeam aquam,& aquas Luna; ad albam.
Pe cucurbita.
•Ucurbita est vas quod debet stare iil aqua, usq; ad junct’ 11 : 1 ^ 'firmatum in caldario,ut norf moveatur: nec cucurbita a f . ^
tangere tundum, quia frangeretur, Lc cum aqua minuitur >
snn/lnc filnm rnlirlnm X r nrvt tm 1/.1S ID
fundas aliam scilicet calidam & non frigidam, quia vas geretur.
Quomodo calcmantur alia metalla,
A
Ccipc laminas & calcsac eas,postea linas cum aqua faliM'
iub
sal corrodit omnem humiditatem corruptam, qux est i » (0 poribus,Se pone ibi vas fictile formatum in hunc modum: & " ple laminis, & pone in furno calcinatibnis super tripodem,&
pone carbones, &fac ignem fortem, & sit furnus clausus:^ . ,
rubescunt,tunc extinguatur, ita tamen ne fluant: & in tali e ;l ^,
permitte stare, quousque per ignem destruamur: mane extr
& quod calcinatum est abrade & lerva, & quod rcmanlerit, l,c
rum linas cum aqua falis, faciendo donec calcinatum sit. tiones. Calcinatio Solis Se I amae sit per amalgamat ionem CiiP' vis,cum partibus Mercurii & (alis communis ana,ponendo li>f c , ignem lentum continue movendo, quoulque Mercurius cvol-" 11 ’ efeinde lava cum aqua tepida, & per filtrum destilla, &inven"* corpus tuum in calcem redactum. Calcinatio alia Solis & *:|j nae, & aliorum corporum habetur in Aristot. de Perlest, m 3 ." 1 ^ Item calcinatio Solis & Lunae duplex habetur in libro lintris K° gerii Baccon. qm intiuilaiur, de modo componendi medie 11 ’' 1 per aequationem elementorum, in capitulo de Calcinationc 1 -' 01 potum,ubi etiam ponit calcinationes aliorum corporum. ^
Calcinatio aurt; Funde ipsum, 6c fac inde laminas tenut^ imple crucibulum feri cum,& cooperi, öc dimitte fundere a» 11 le communi, vel armoniaco aliquantulum praeparato, & iC ^ c . mali granati, quia per acuitatem filium & aceti teritur in p"’ 1 . rem: deinde pone in furaio panis per diem & noctem, & e>" 3 calcem rubeam citrinam.cui non est par. ^
Calcinatio argenti: Funde ipsum, & (acias inde laminas' ^ imple crucibulum ferreum,tum pone in crucibulo filem co 11 ” 1 ^ nem tritum aliquantulum,praeparatum,donec fit plcniumco 0 }’
& funde,quia cito funditur beneficio filis,postea tere, quia c11 ' , bene teritur per salem, öe poue in furno panis per diem & ' iaC «nam.Sc extrahe calcem Luna:,cui ucm est par. c/l
C,
falis
tluan
P>an
him)
Perd
liin
C.
falis,
11 ncii dien- C, acet( Vicil, ad n Scio dein,
habe
tur (
S
c um
t)V10(
c, nn
ttlc\
’nla
V irivj
L:
std)
para
S-tt
stet,
Peri
f’ofl
star
P"h
ttiir
alie
liec
Inu
fcl

ral' f '
o«> a '
itr> u l
i,,#
icb< 1
r,'">'
sra"'
co 1 '
iuf'
,»>"
lo> c
jlih
ite;
jib'
|llS'
ntt
'f
ii »■ iii ' 5 ii-
‘jit
'.0'
ii"
■}>•
&
\y 1 0 e- \\(
fe
Y
I'
n
Aiberti Magni* 4T?
C alcinath plnmbs t Plumbum funde - salis communis, Se aceto acevvimo aloo $ ,
ciuantulum praeparatus & solutus postea cxtmg , m _
stuam quadraginta vicibus plumbum tusum, enu P pani*
,ll in)inoUam oppilatam,cruda,r>,avgiU" tam: ^
per diem & nodem t mane extrahe calcem mve. colo.» pomlero
Calltasiostanns : Funde & extingue decem Vtc ibus in aqu» kliscommunis soluti in aceto acerrimo albo, nu e ,
suctis mellis apum,deinde tere Se pone in ollam m uo P diem Jc noctem: extrahe calcem Lunae. .„.vmnisSc
c «kfn*ttoserrt: Tere & imbibe de aqua cca c|ecem
»ceto (orbatum,Se malt manati,in quo tolvatur sol.Sc hc»"ccen' v icibus in cinere; post natet cum trituratione mtl »‘b" a, c bus a d stiensuram quinque digitorum,Se pone tub fimo tincta"
ßelblvctur: postea congela aquam per diem unam, «!
deinde tere Se pone in snrno panis per diem Se noctem ‘ .
habebis calcem rubeam fient sanguis; Se est calx Solis, tj lur Crocusserti. , f -
Qftlctn.itto aris Fac sevis laminas, suspende ,11 UCCCO or
cum tinacttlis tn olla posita infimodecemdtebus.extia re -
ci"od invenies, Se hoc (ac, donec finiantur laminae. e >n t. tl,m aceto,Se frica suaviter > Se quando videns ac l ua ' 1 ( l cl asti.
^ viridem,cola per pannum,Se fa:cempro|ice,qu® u,,\itatcm N»: detnde dmriuc residete 6c cola. & ««p e subg^W»
Vln dis aeris. Caleinatio argenti vivi ponitur tn capit I dationis.
L Qusmodo laminas Veneris calcinabit.
Amittas Veneri: incide ad latitudinem denariorum , Se Ima* cum aqua solis .Semone unum ordinem ad, h^dum ■“"cibuso. *'d prius involvas,Se revolvas ex utraque parte cui * ^ onec val
parato cum aceto, Se ita pone stramm super r > , r- -
•mpleatur.Sc claude eunt argilla ne rcipiret,8tpcvmi ’
*e tunc in fmno calcinationis pone, Se tbibcncpcrqua stet.itauttotum vasculum bene mbescat: cave tarnen nc Per nimium calorem i undatur Se liquescat,quod sieptus c ° n _& * postea permitte infrigidari, 8c excipe, & invenve» totan -
ctatra: ita quod bene teretur in mortario, vel lapide. I »
Pulverem Se reserva, residuum vero quod non est calcitratum,
,M m illinas,Sc melius calcitra. Additio. Ablutio sevis tubet C -u>> »stetur cum medietate fm de auripigmento, deinde abluatur ao- ,H- c fiat piuunr Se fac ipsum ddeendere donec descendat, ita album Ut atgcntuuv Se mole,Se utere eo.fi non ita luerit,tere tpium & h'v-iA tacinfiim delecndcte donec sic perveniat.
1 Ff % Que-

4s4 Ds Aichemi A
Quomodo ealx corporum reducitur in massam. RttjU** 1 etiam tu Ithro Furnacum Gehen.
R Eductio vero calcis corporum in solidam mastam Hcfi* ■ ^ dpi* calcem cujuscunquc metalli volueris, Sc tere op t,irl1 : ,, jier lapidem,poilea lava cum aqua calida bis vel ter & n '! p . c j- tum ejice: cum aqua pura descenderit,tunc fatis est: tunc dct u ^ tum optime tere, Sc appone aquam aluminjs jameni wid-'^ ;(V aqua filis communis,8c tere fortiter,Sc imbibe cttm aqua uW ^ tiens imbibendo & desiccando, donec fiat calx viva & aib®;' ^ hoc adalbuin)fc ita removeantur omnia sulphurea accident 1 ' 1 ^ ipsa,qua’ contraxit in terra : postea tere semel cum aqua alk-" 1 ’ cum desiccatum lir,pone in vaiculum,sciHcet-cmcibulum,& c de bene cum argilla, 8c fac foramen parvum in una parte,u rf - ^ masiaquandolulaest: Sepone in furnum, & sufflando d."g n vehementem , ut cito fundatur: S: cum fu Ia luerit, aperi fbia' 1 ^ & effunde materiam in canale feneum, nbitir stimm insust ' nl ' ( videbis maflam albam,& gaudebis. Et bxc masta potest tincturam albam vel rubeam , quia mundata est ab omni cd ptio.ne. Si autem ad rubeum laborare volucris, imbibe ea mrtal’orumcum aqua rubea ex flore utris, sive c\ ati amento,* minio lacta: Sc sie per omnia ut supra dictum cll: ultimo ei aqua alka!i,5c effunde sicut doctu: Sc erit malsa rubea,Scgaude.^ AdditIQ. Aliqui dillblvuni nitrum Sc alumen in aceto, ScCU 1 " . . lavanr nigredinem calcis. Alii reducunt Venerem lic : h,
salem alkali.fic lalcm nitri, Sc di sto! ve in urina puerorum, & cü c Jioc impasta calcem Veneris , Sc pone ad ignem lentum - f ii aliquantulum siccum: postea fortifica ignem, donec fi' sCd cl , ctum: deinde ignias, & in oleo communi extingue quatw s,r bus,& habebis Venerem similem Lunx , aut/altem fixam- bp autem Veneris sit cemcntando cum sale communi,donec te" 1 sit & lavari.
Hic incipit primo operari. . j,
F Eripe ergo in nomine Dei pij unam partem Mercij ' fecundam partem sulphuris, Sc tertiam partem avse» lCl '. ^ omnia nnlce simul, Sc appone dimidiam partem aquae arg 1 ' 1 ’ ( ' n - pone in vas vitreum, Sccalcsac ipsum superius cum ^°^\i
denti donec vitrum liquclcat &congcletur:tuncponeincii lCl1
tii>'
super -guein,& congela: quum autem congelatum suetit,e rlt j, ctura lixa Ingrediens permistam coagulationem conjuncti''*’ ^ unaiiva,perit verativa.Pone ergo dc hac tinctura unam p alte ‘ fr per centum partes ferri vel cupri purgati,& eritsemper boi 111 . ne dubio,in omni malleationc Sc examinatione, Sc dmabi
ternum. Additio. Nota hoc,quod tinctura debet dissolvi, & fj.fH

5— A-s bc ** <as*
A\n&hc M U s p>, c+q c >
R
Albe rti Magni. 4s.s
«tricorpori calcitrato,& in aquam converso: & dum aqua mi* kerur aqua;, nunquam ab invicem separantur, quemadmodum lodicum vinum rubeum multam tingit aquam. Vidi alio* tra *
Elatus,ubi hoc caput non erat,sed sequens soluftmodo.
Qua/iter ex/upradiftff omnibi** perfiettue
Sol Ö* l.un*. -
Ecipe nnam partem Merenvij iiiblimati & fixi, & alum arte*
■ mei fixi, & tertiam panem calcis Lunx , qua: supkt lapidem hene tritu«, Se imbibe cum aqua (alis avmoniaci, Se hoc ter ve quater terendo,imbibendo,asflmdo,ut lupra: & pone similiter at» °'vendum,& quod solvitur reserva: Se quando non t st (olutnm,
'ete melius,&appone modicum (alis armoniaci.Sc ita solvitur to- 'um. s^uum autem totum (biurum fuerit, pone ad destillandum,
^ destillabitur totum,sicut docui,in aquam calidam.Cave tamen ne 111 cineres ponas ad dcstilllandum.qttia induraretur pro maiori parte,&iterum oporteret te solvere ut prius, Cum autem tota (tf destillata,pone in cucurbitam vitream,& coagula,Se erit substantia alba,dura & perlpicua in modii crystalli liquescens super ignem ut ceva. Ingrediens St permanens. Pone ergo de ip(o unam par.
Um super centum partes cuiuslibet metalli purgati Sccalcinati,
Se erit bonum in omni tempore. Conlulo autem ne tingas cum *"oi aliquod metallum non purgatum, qua tinctura evanesceret
post duas vel tres examinationes.
Additiones. In libro Arillot. de Pei festo magisterio dicitur-. Sublimati Mcrcurij Sccalcinati, quod puto idem eile quod hxt; quia calcinatinon potest,quin primo (it fixum: Senili esiet calca» Oatum.non poster solvi. Circa siliern aliqui dicunt debere appo- 111 aliquod oleum album Pbiloiopborum ad incerandam illam medicnianv.Silpivitussixus non postit ingredi, adde de luo simili klon fixo.St distolve.Sc congela,& intrabit&c. Sic etiam Ii corpus <alcinatum non postit reduci in corpus, adde de (iio limili Inn- dendo cum illo,Se sic reducetur. Ovum Philosophen nm divide n\ quatitor partes, quarum quaelibet habet nnam naturam, deinde compone ipsum «qualiter proportionalitcrquc, ita quod non iit in eo divisio nec repuenamia, Sthabebi* propositum Domino concedente. Iste modiis est universalis: sed ego dividam tibi illud in operationes speciales: dividitur itaque in quatitor: & duo- lins modis fit bene & iine corruptione. Quando ergo habneiis *quam ex aere,Se aerem ex igne, Se ignem ex rerra tunc habebis. ~hlponcergo substantiam aeream per discretionem,8cdispone ‘"bstantiam terream per htimiditatem Se cahditatem, donec c °nvtniant Se conjungantur, & non discrepent, nec dividan- V| r • St tunc adjungas ei duas virtutes operativas, scilicet aquam ‘gncm.Sc tunc complebitur opus quod si pcvmiscueris aquam
rf 4 solam»

4s6 De Alc.hf.mia
solam,fiet Luna : si conjunxeris ignem,rubefaciet, Domino C0 n cedente.
SCR1P.TVM .ALBERTl SVPER *«* itrborem ArißotelU.
H /F.c est figura coeli, qux (blixra coeli nuncupatur, qux st 1 ’ 1 ' dem Iphxra continet in se octo nobili stimas figuras, fcib^ figuram primam, qux primus circulus appellatur, & est civcU‘ u deitatis,ejuia continet in se verba divinitatis. Secunda figura con- tinet in Ic septenarium numerum planetarum. Tertia figura, corruptibilia & generabilia in se continet quatuor elementa- Quarta figuia Draconem sxvistimum continet emanantem 3 prxdicto septenario numero planetarum. Quinta figura eap nt & mortem ipsius Draconis continet evidenter. Sexta figura q"^ tangit arboiem,(ex facies continet, &duo animalia,videlicet ci- conias. Septima figura qux tangit arborem cum planetis, til’ 1 funi literx albx,sextus circulus nominatur. Octava figura ad instar tul-joiis Solis arborem auream cum eis radicibus in le continet radiantem. Harum figurarum pnmx fi gurte , videlicet circuli divinitatis, expositio bxc est, quod ideo tali nomine appellamus : quia divinitatis nomina,id est lacixpaginx instituta, & i"' ra legalia & naturalia,qux ;t Deo infiillibilitcr creduntur emanat- se,fimt ibidem circumscripta. Sccnndx figurx videlicetSarvri'1 & aliorum planetarum explanatio, lixc est: Nam Saturnus'fu- 1 i rigiditate & siccitate format Diaconem. Jupiter vero prtvsta* Draconi luam caliditatem digerendo ipsimi inquandam fnbstaU' tiam lutosam apparentem, qux est plena caliditate & igneitate t & ideo non adhxrct tangenti. Mars vero sua caliditate & sicci- rate dividit ipfiim Draconem, & facit ipsum transcurrere per coelum. Sol vero colligit ipsum, & facit ipfiim aliquantulum vivere, quia ipse est patet creaturarum, & Draco prxdictus diligit ipsum propter fiiam caliditatem, ac tincturam, & (iuvistimum odorem, qui redolet ineo. Venusveto stia caliditate & siccitate congregata disjungit hinc inde membra Draconis transmittendo punctionibus multis per omnes juncturas eum pungendo,& ipluM Draconem quasi mortuum dimittendo. Mercurius vero & Lura eorum humiditates liiper ipsum infundentes, vivificant ipfiim, quia faciunt ipsum vivere, currere, ambulare, & sibi colorem mutare in Ipeciem sanguinis. Et in principio nigrum apparet, &in medio declinans ad albedinent,& in finerubicunditas est declinans in colorem capitis fui. Tcrtix figurx quatuor ese' memori! corruptibilium ßcgenerabilium declaratio hxc cst:quod ideo ipsa corruptibilia & generabilia nominantur : quia icm- per corrumpuntur & generantur, & quia alternantur ad invicem propter caliditatem & siccitatem, frigiditatem & humiditatem>
Et ideo.

/Vbc
i i I
i
l i i
I I
i i
! t < i > t
l I
i
i
j. *& v n 'Cl v lltMI Cii Ulli IV M puiMH vvu ... p — —-
j^ la Him , & in ea posuit suam imaginem Se similitudinem, Sc ibi ‘aco pugnavit cum imagine Dei, quousque fecit eam incidere . Mortem: & ideo Ileus dedit tantam porestatem ipsi imagini,ut ^ 3 posCr interficere istum Uipradictum Draconem: & ideo talis j}"ago luit inferta serpenti, St cis caput ejus, quia totum corpus . Ptitur caput, Sc ipsum caput odit corpus, Sc interkeit ipiiim in- Cl P'endo a cauda cum dentibus ipsum corrodere, quousque toni c ° r pus intret in caput, Sein eo permanet sempiterne. Sexta fi- f S^a continet lex facies Sc duas ciconias cum proprietatibus suis j j^apparentibus: quarum prima facies qutc permanet in sublimi- l,s > colorem optimum ostenditur habere: fecunda qua: in aquis *' 3t at, diminutionein natura: a prima declinat. Tertia qmc in an- ,r °> carbonis similitudinem habens, malam digestionem signifi- j. a, c um superflua humiditate, Sc pessima faeculentia qua: in ea est. v 1 'deo manu artificis oportet eam lavare cum elemento aquae in c >: ciconiarum igne supposito, donec aer in ore Sc in capite ci- oniarum ascendat, Sc per rostrum faciat cum evomere, quousq; ttim' 1 «thiopis portans similitudinem, fuerit bene lava-
fUnd^ ‘ nce P C1 it; albescere: Sc tnindiu hoc faciat, quousque rubi- ‘ tas ssiprema appareat. Septima figura, quae sextus circulus F f 5 nuncu-

t , Ai nf.RT) Magni. 4f7
t iilro ars & arrifcx materiam illorum elementorum disponit, Ca dividendo, Sc ad invicem conjungendo, removet ea ab eorum '''"i riier.i narura , Scttrnc mutata en qualitas eorum: quia calidi» dumidum ell nutritivum, propter caluiatcm Sc humiditatem, 3 (| * in eo ell. Frigidum Sc ttceum qux in eo erant, & frigidum, 1 (luniulum.sitibimdorum ell icirigcrativum,Sc infirmorum cu-
'," t ‘vuin:quia aperit oculos coccorum,Sc aures liudoi um, Sc mun-
at leproso*, & extendit nervos, & venas aperit, Sc mortuos re- Uigere lacit. Quarta figura ell Diaconis emanantis a praedictis c ptcnt piandis , quia ipic procedit per lubulilbmas influentias ‘‘eunentes in elementa: & deinde in coelis Ina materia sp: *1», in "nbihus habet linnn ergastulum: deinde cum aqua pluviali, Se j? ra ndinibns 'rerum delccnditin verram, conglutinatis cum ea,
hirque (ibi novam pelliculam. V.t fic incipit icvpcrc in cavernis fempertendit ad ima fi aliquid cum non impedierit, va- . ,f que usque ad aquas marinas: exinde egreditur, fi nullum libi "^pedimemum fuerit occui Ium > quousque ipse videat polum fic- Cu ndunv. Sc exinde rem ovetur Se revertitur ad primum. Sic nun- jl^ani defiflit ambulare, quia odit lucem, Sc (emper quaerit lc ab- condere n radiis Solis, Sc proptcrca vcnenolum est, Se non potest 'orno ipsum interficere line maiori veneno. (Tuintam figuram n . Q minamus de capite cius, 8c de mortciplius Draconis. Caput e His vivit in aeternum,& ideo caput denominatur vita gloriola,Sc an geb serviunt ei. Et baue imaginem potuit Deus in paradiso de* JOauim , Sein ca posuit luam imaginem & similitudinem, Sc ibi . 'aco pugnavit cum imagine Dei, quousque fecit eam incidere ! n oioi tem: Sc ideo Deus dedit tantam potestatem ipsi imagini,ut |Wa poifit interficere istum supradictum Draconem: Sc ideotalis 'nr.igo luit inferta serpenti, Sc est caput ejus, quia totum coipus * c qriitur caput, Sc ipsunr caput odit corpus, Sc interficit ipsum in- c 'P'endo a cauda cum dentibus ipsum corrodere, quousque toti» c °rpus intret in caput, Sc in co permanet sempiterne. Sexta fi- Ruta continet fex facies Sc duas ciconias cum proprietatibus suis I * apparentibus: quarum prima facies qux permanet in sublimi- ' US . colorem optimum ostenditur habere: fecunda qux in aquis " a *at, diminutionemnaturx ä prima declinat. Tertia qux inan- * to > carbonis similit udinem habens, malam digestionem signifi- £ at tum superflua humiditate, Sc peflima faeculentia qux in ea ell. ' 1 'deo manu artificis oportet eam lavare cum demento aqux in c 'ttre ciconiarum igne supposito, donec aer in ore Sc in capite ci- c °niarum ascendat, Sc per rostrum faciat cum evomere, quousq; ' a ptrt nign, m xthiopis portans similitudinem, fuerit bene lava- inceperit albescere: Sc tamdiu boc faciat, quoulque rubi- C n “«as suprema appareat. Septima figura, qux lextus circulus
Ff 5 nuncu-

4s8 De Aichemia Aiberti Magni. . ^
nuncupatur, quidquid circulus tangit arborem cum fig l, ris^ viem planetarum, ubi fiint liter* albi: melius est tacere quarn
r (• . .L._ i_:_... , ..nreci'
i
lapidum piceiolorii. Ibi suntthesauri absconditi innumeras' 1 - 1, dc nemo scit nisi cui Deus voluerit revelare. Ibi invenitur >■'! duello, onycbinus, carbunculus, topatius, amethystus, bory**J* & panthera : Sc est qitoddam ccrlum vitreum iimile crystallm 11 stile sicut aurum Et ideo Reges terrae portant ipiiim in capit' ,l suis: (api entes mulieres abscondunt illud: virgines fatui publt £ portant illud, quia depraedari desiderant. Pontifices & facem' tes religiosi, & monialcs lacerant ipsum, quia sic fuit eis lf’F 1 ratum a lege divina. Mercatores rem & agricolatores cum divites facti fiint, de nanti portant illum ab Oriente ulqueiM 1
divites facti fiint, de nanti portant illum ab Oriente ulquein^ cidentcm: dein Insulis qui fiint in Meridie magis viget. OcP figuraquam supra nominavimus, arborem auream est contn^ eum leprem ramis 6eradicibus apparentibus (tuam ciuidem ■
ille magnus Alexander Imperator Philippi Macedonum imi 11, totis silius in itineribus (uis invenit eam in multis regionibus, ibi invenit sepiilchrum Heimetis patris omnium Philosophen 11
plenum omnibus thclauris non metallicis, (edlirtris aureish 11 ' pris in tabula Zaradi, quae quidem scriptura continetur in tilti'^ libris, quos Galenus composuit, dc invenit qunndamar■boreil’ ' 4 ' »am ab extra intus tenentem viriditatem gloriosam, super ean 1 cl ' conia pulchcri ima ibi sedebat, quasi si- appellans circulum > l " ld ' fein : 6c ibi ipse aedificavit sedes aureas, dt posuit terminum i‘ inC ' sibus suis idontum. Faciamus finem in nostra figura coel*- Sciat lector, quod talis figura magis est in exuentia, quam in apparentia.
FINIS.

4T9
arset theoria
/ Ransmutationis metal.
L 1 c i£ CVM VOARCHADVM1A,
proportionibus, minieri s , & iconibus rei
J 0 A N N E
accommodis illustrata.
d F G F S T I N 0 Fchmo Audere.
V AN THEO
Ad Lectorem Prsefatio.
: Vamvts filentio vostram incultam indaginem 'jfyfotius prstmre dibuijfcmus: quam talis, ac tam ^admiranda metallica mixtionis verbum aliquod loqui, monentibus antiquis patribus : Nolite arbita propalare mortalibus-, attamen annuente causa pri- } >ia: trutinata immensa stup ematur ali .i ac omnibusfere oc- c ulta materia , non fine optimis institutionibus d prima fauste injpiratione jamdudttm accepit : quibus omnia nos debere fatemur. Opera pretium duximus sub umbraculo Solaris reflexus compendio veritatem ostendere : & gravis- fimam hanc transmutandi metalla provinciam eltdis penitas elucescere. Verum quia sub anigmatis pallio fortasse delitescere virtus illius videbitur ( ut par est ) id cognoscatur, velimus : nec aha dc causa appositum fuijse Schema, nifipropter Ingratos , Indignos, Sontes, Alienigenas , Prophanos, Adulatores, Apostatas, Anathematizatos, Maledicos, infideles, 6* t.istesHypocritas. Totum nunc rede: & breviter : & aperte dicetur. Cum copiosius in portione* Hivifionis : & m Speculo nostra mentis intuitus narretur. Vt hu en tes lux adveniens in luce clarificet: & aberran- tes hac accedente luce emendentur t & compotes grati* dono fruantut unitate.
ARTIS

ARTIS METALLICA
SCHEMA.
EXPOSITI O UTERA R V M
Schematis.
fffll* f '"'Onditor orrmium rerum Deus,suamaxima oninipot fl ’ V. ^ tia, ex Hyle creata Coelos Sc Terram formavit. Et cx _ ipsius Terr*plasinavitAd.u«, ac factum transtulit in Pj 1 * difum. Ibique de costa: non dc capite: nec de pedibus Ada: do ^ V H *: mientis Evam illi sociam extraxit. Eva postmndum a callido ,y - pente decepta: Adam dclulit: quo pariter postea fuerunt aE->>'
Afo ejecti.

Ars et Theoria. 461
Motm <2J *alterattones artte MetaUtc&■
A Cceptum prodi non dcbcre in arcanis arcanorum legitur:
. * tamen literas, five elementa A V: & E dicimus esse Mix- t'oncs aequales Materia:, Form*, & Medi; dispositi vi. C: vere» V'imum motum, id est, Occilioncm : Corruptionem: Calcina- tl °neni, vel Putrefactionem. Gilecundus motus est: Sc est Genendo. H vero tertius motus videlicet Augmentjiio, D: dicitur jPhjunctio:Diminutio,vc! Scparatio:& est quartus motus.F, Sc st, Urit elementa altcrantiaiqux dicuntuiFixioiBeatificatio: Sc Vita.
I
('nitittit MttiiUttstfermo.
H principio est omnipotentia : Naturarum Natura: Tempo- 1 Um tempus: Dominus aeternus: uiiiverlalis: supernus: & est u 'tus loliis Deus. Solus Pater: Filius: Spiritus sanctus: Sc Trini- tas una. Sola unitas: Substantia: Divinitas : Gloria: Majestas: Assentia: Exemplar: Throntis: Tabernaculum: & Torum. To- n Us: Ditonus: Tritonus: Diatcllaron : Diapente : Diapalon : Sc Harmonia. Hyle:Circinus: Punctum: Tinea : Mctros : Diametros : Circumterentia: Tiiangulus: Quadrangulus: Pentangulus: ^exanguius: Scptangulus: Octangulus: & Nonangulus: Numc- ’tus ; -jpinus: Duo: Tics: Quatitor: Quinque: Sex: Septem : Octo : Sc Novem. Caritas: Intelligent« : universalis animarum Corporumque Capacitas: Calorum universalis Operatio: Puri- tas; Simplicitas: Ignis: Aer: Aqua: Sc sola Terra. Solum Chaos: Elementorum mixtio ; Abyssus: Tenebrae: Lux: Dies St Nox. Solum Firmamentum : aquarum Separatio : ac Congregatio. Terrae Apparitio, Sc Virtus generativa. Solum Sulphur: Argen- trint vivum : spirituum Unio: Sc Res una sola. Solvis Sol: Luna: bellarum congregatio : Signorum: Dierum: Mentium: ac Anno- ttint Ordo. Sola Praeceptorum feries: Virtutum: Sacrificiorum, a 'timahum: vegetabilium: Sc metallorum Congregatio. Solus ^otor ; Vita : Transfubstantiator: Prima cauta, Medium, Sc
Einis.
•J- («c» fyimh iiu/if ritTniVfutTuii» tt^kuu.
M
r»T{»-
rtr.
nw»
non
»NT
P
£0} *n
*mn ann *
riin ime
artis

TAS. 'S v £ IGNIS
n
46‘i Ars et Theoria
ARTIS METALLICA!
Elemenia.
A E R.
'V1IHU
PRIMARUM QUALITATUM Metallorum Schema.
HUMIP
-I J 0 IS FRI GlP 1 '
THEORIA AC PRAXIS. ^
T Erminatio, recipientium est mutatio naturarum recep^ 1 per ineftabilem mixtionem calidi, id est, Ignis cum ^ hutnidi, id est, Aqux cum Sicco dilpositione perpetua, ^j^mti petua dispositio est fumus albus: Sc est Aqua albificans si 11 ‘ „
lapidem, ut ait Maria. Hxc res est aqua albificans indrnqe lapidem, id est, Indicum. Et ista aqua est aqua viva, qn® llCC ' Je citur, ut omnes allerunt. Et est argentum vivum Sapientum quo dicit Hermes, Custodite hoc Argentum vivum coagula^ ^ quod est in intimis thalamis, in quibus coagulatum est. *P 11 '. rC , nim Argentum vivum est de CORDE SATURhJH & c .. jns< tum Scolix, & dicitur Terra residua. Qui igitur verba aiu 1 ’ inquirat. Sed testamur per illum, qui nullius male pcipe ‘ j opus justificat,Lc nullius recte ac bene exaratum condemna
V-2
«e»«Xns-
Citntn.
K K T A S,.

Transmutat., Metallica. 4^5
Q isinc quod cadavimus de hac lapientia, jam deteximus,& imxi- arcanum (cicntiam & intcllectmyi habentibus patefecimus.
XU> vult er«o proficere in hac sapientia,oportet illam admirabile htixtioncm,ieu arcanum maximum componere, Se pollea iphun j^utare de natura in naturam; Luca hc dicente in ltnlia. Wun- rebus non indicetis, nili una tantu. Et ista res luta in unoquo- S u f gradu operum nostrorum in aliam vertitur naturam. Nam U'statur Geber, Ars talis uonconfittit in pluralitate rei um, cum I' Clt - Est enim Lapis unus, Medicina una, in quo magisteviü nonum conlistit, cui non addimus rem extraneam aliquam nec mi- nitimus, nili quod in praeparatione ejus superflua removemus, In ^'na ergo re consistit totum magillei ium istud, sc.in argento vivo.
M hoc expresse dicit Alphidius filio (ito. Scito fili, quod hic lapis,
‘fiu est radix, de quo omnes Sapientes tractaverunt, argentum vi- ^ut est: Et est quoddam argentum vivum albi coloris,& plusqua 'Ptculnm splendens. Item fertur in Turba. Initium totius operis NtMitdum.
albedo, id est argentum vivum. Ruborq, succedit. Notetis er- v §o quod Acetum, Agnus, Aibachest, Albedo, Alboracb, Album fiWibii, Anima, Aqua, Aquaalbificans, Aqua gravis, Aqua mei culillis,Aqua mimdific.ua, Aqu.i sicca, Aquatalchi,Aqua viva, Aqua ' iseola, Aqua vitte, Aqua urinae, Argentum vivum lapicntum, Argentum vivum coagulatum, Argyrion,Zotichon, Arsenicum,Au- *'pigmentü,Azoch,Cain, Ciunbar, Caput corvi, Calpachaia.Ca:- *am,Clieslephhai,Cor li\turni,Compav,corpusalbii,corpuscon- Ijariü, Vilius,Fumus albus,Guma.Hcimaphroditus.Hycms,humi “Uas adustiva.Huiniditas aquosa,Inimicus,Lapis unus,Magnesia,
Medicina una, medium diinositivii, menstruum, MERCURIUS, Occidens, Ollus, Ovum, Phlegma, Plumbum, Primus, punctum, r Atiix Saturnus, secretum Scoli.c, Senectus, Scrincch, servus fugi, fivtis, (ocius, Spiritus, stannum, sublimatum, (itccus, sudor Sohs,
Terra residua, Ventus, vespera, urina puerorum, vultur, Zibach, dc Ziva.idcm significant. Quorum omnium,& inultorum aliorfi ■ionun.a prolixitatis vitandis graiia omittimus. In compositione a «tcm hujus admirabilis mixtionis, seu maximi arcani, oportet “os (equi naturam. Nanr(ut ait Geber) natura per se agit. Nos a “ten\ oportet per sc tria scire,videlicet quid est natura, quot lunt '““uhe, & qualiter natui a operatur. ,
^Ecundutn autem Aristotelem fecundo physicae auscnltatio- f ‘“ S > Natura sic diffinitur. Natura est Principium, 8c Causa f c ° Vc "di, & quiescendi in illo in quo est primo, & per lc, & non Nan Ulst acc >dens, Item secundum Auctore perfecti magistcrij. Vuieli* ’ ^ complexiones primarum qualitatum sunt quatuor, Cali4itjs ; ct $i<cuas, uti» Igne. Calidius, & iiuiniduas,
utm

Ü^Unditm.
NtUndum.
1
Ktt*»dum.
ftclMdnm.
NttMtdumi
46"4 Transmutat. Metallica 1 . ^
ut in Acre. Humiditas,& frigiditas, ut in Aqua, Fiigid't- 1 , eJ citas , ut in terra. Omnes aurem ist« complexiones ll '' cC |^ )ll > sunt,nec est ulla istarum, quam quxrimus. Nam nos.qt'* 1 ( aequale, dc quo dicit Ioannicius, quod a qualis mixtio el quando cii moderatione incolume dicitur coi pus. Notetis ^ quod dicit cum moderatione, fcilic. pi atdictavnm nattirart'"' delicet Calidit.itis, humiditatis, frigiditatis, & siccitatis. t quando aliqua illarum naturarum aliam non excedit, tunc' m corpus aequale , quia tantum ell de una, quantum dc alia- _ noteris, quod incolume dicitur fanum, vel mundum ab omni sii corruptionis. Et lecundum Geber. Stannum eil P unl j l|0 . purillitnum, & est in eo aequalitas fixionis, vel ipiilitudinis rum componentium argenti vivi, scilicet Sc sulphuris, non ai «qualitas, quantum in mixtione argenti vivi. Item Hermes quit. Eilij Philosophorum corpora limt septem, quorump" . est Sol, eorum optimus Rex, 6c caput, quod nec terra corrump 1 nec res comburens comburit, nec aqua alteratur, eo quod'c plexio ejus est temperata, & natura directa , in Caliditate, H" ^ ditate,Frigiditate, Sc Siccitate. Nec in eo quid superfluum c vel diminutü.EtideoPhilosophi praetulerunt iplum & magi" ' verunt, & dixerunt, quod sic fe habet Sol in corporibus,quem modum Sol in Stellis. Suo enim lumine,& splendore omnia c0 ‘ mutabilia germinat, 5c omnes fructus perficit nutu Dei.
Quid plura, (i ad hoc pervenire poitimus ? Habemus p r0 P°, j tinnatum fere totum juxta Socratem dicentem. Iam ergo A , plumbi dispositionem vobis demonstravi, quo genito nihil a" 1 ^ est,quam opus mulierum, Sc ludus puerorum. Item notetis,
Ingrestio, Suminersio,Conjunctio, Connexio, Complexio,
politio, & Mixtio, idem significant in hac arte. Nihil enim , ditur, siummereitur, conjungitur, conncctitur, complect ltur ’ ponitur, quando miscetur. Ergo videamus quid sit mixtio' > *1 cognita per diffinitionem omnia alia cognolccntur. vt xtio Secundum ergo Philosophum primo dc generatione: ^ est mifeibilium alteratorü per minima conjunctorum finio- ^
tetis mifeibilium, id est, elementorum. Nam ipsa sunt prima 1^^ cipia unius cujusque mixti, nec ipsius mixti manifesta,nec oC ^ £lCl scire possumus naturam, nisi (ciamus ipsa elementa commi seu componere, unde Hermes dicit : Intellige fih quatuo
mentorum scientiam, quae suis posita sunt rationibus in * u _ ‘ . scondita apparitione. Eorum enim abscondita apparitio, 11 <1 j 0 .
quam significatur nisi componatur, eo quod no pernciun f
nec liti colores peragantur. Notetis etiam per minima, m ’ * £ jj indivisibilia. Nam si quid postet dividi, non eilet minim"
omnis pars minor sit luo toto. Apparet ergo quod per n " j c jj (

> Transmutat. Metallica. 465
’d e ft> per indivisibilia fit mixtio Elementorum. Et quod Elcmen- 'Uni iit minimum corporum apparentium , patet per «hstinitio- ^*i' ejus. Elementum enim minima particula corporis est.
Ertio, videamus qualiter operatur Natura. Et certe qtiatuor modis, scii, fecundum quaruor motus, qui sunt Corruptio, Generatio, Augmentum, Sc Dimumtio. Alteratio enim est (ecun- dum qualitatem mutatio. Agit ergo natura corrumpendo. Sed 'luia corruptionis nrulix iuntlpeeies, tcntemustolum de una.que ' ertitur in propositum nostrum. Et certe una est putrefactio.lln- de Hermes in allegoria iua. Scitore,quod artis origo est caput cor- '*> qui in nigredine noctis, 8 c in claritate dici fine alis volat, St a- ^latitudine nostra in (uo sanguine exeunte coloratio accipitur, Sc a suo dorso mera accipitur aqua. Non est aliud caput Corvi, nisi Nigredo noctis. Quia sicut ista est nigra, Sc obscura respectu diei, sic corpus putrclactft respectu corporis mundi, quod ex putrefa- ftiont oritur, seu ner nostrum artificium cxtrahitlir. Sed cuius ^oloris debet este illud corpus mundum? Certe albi coloris. Unde Hermes. Scitote rumoiUm inquisitores,& Sapientia’ filij,quod Vultur supra montem extentum in cacumen voce magna clamat, in quiens: Ego sum Albus nigri, Sc Citrinus albi, & Ri ibcus citri- ili, veridicus fima certe, Sc non mentior. Notetis ergo: Albus nigri. Nam ipsum album, ex nigro extrahimus. Item Alphiduis. Argentutti vivum quod ab eo, teil. corpore nigro extrahitur, est huundum, alh.itn, a corticibus mundum, ne opus pereat. Viso «rgo quod primus motus naturx est putrefacere, videndum est Qualiter fit.Et ut perfecte sciamus facere,oportet nos habere cognitionem principiorum tam i naturalium quam artificialium. Nam qui principia ignorant, finem non invenient, pllimum ergo principium naturale est materia, seu causa mate- A tialis tervx, aqux. ignis, Sc acris, sub nutu Dei, vel Marthck, quod Grxce neiifi theu dicitur, & Hebraice Rccou hcloim, politis in literis , 6 c numeris: notatis per lineam perpendicularem ut infra, ac divisis pctxqualcs & inxquales partes, tali videlicet hiodo.
N
- • ij
M . .
1»
V
. . 20
A . .
1
T
. • i»
R . .
*7
V
. - 20
T . -
*9
H . -
r
- - 7 Z
E . .
s
D
K . .
10
L
- - 4
I
• - 5
. .
7 1
9
Vtl. a.
o £
lS

4 €6
Ars et T heoria
4 »r
90
»
x
V
■•E
1
it
9
8
Putrefactio.
42
72 Generatio.
. 30
•
,
18 Altcratio.
. I*
.
.
90 . v»
.
N
.
.
S 0
►>
O
O
E
.
s
T
.
400
. p O
s
.
100
E
.
f
. . G .
I
.
10
700.
.
670
9 S 6 .
<->
.
9
» < I i
E
.
s
.50.
O
.
70
• • S •
T
.
400
.10.
-
4*4
600.
• '
'
» 5$4
646.
I S 4 2 .
Putrefactio
.
$39
Putrefactio.
Generatio.
.
3S6
Generatio
Altcratio.
'
229
Alteratio
4
5 9
it
9°
9
2
18
9
t
7*
i*
»->
1
77 4
$44
J2Ö
. U54- . 1642.
CEcundumcst Calor, id est Ignis alienus, qui cstinstrumenti'^ ^ movens lpiam materiam ad putrefaciendum, Seno»aliud J£ensm mundo.
U* ic
t» sp*

I
Transmutat. Mjetaüic^e. 467 Vlnde inquit Alphidius. Scito fili, quod substantia agens in hoe 'oto mundo dhmiim. Icilic. CAlov. Calore enim lublato mülus bnrnino motus est. Motus autem est actus,ideoqtie ditpoutionis, operis radix calor est. Sed cilm multi sunt gradus calorum, live Igms, videamus quid tit iste, & m quogradu est.
TU Teerte Ionis, sivrCnloi , est Ignis (ive Calor inteqsilNmtis;
sic testante Maria: Mensura Ignis tui esto sicut Sofism diebu* I"w,, & iidij. Et vpeatur Fumus equinus , ut inquit Alpmdms. Igne coquitur. quodtibi ostendam. Et est calidus, & liccus in quarto, cujus proprietas est augmentare siccitatem, condcnlandO
iiumiditateni. Nam sicut Ignis Fimi augmentat frigidum & niidum, propter fiiam frigiditatem öc humiditatem, qua: prolu- betm : Ita fortitudo Ignis calidi, Sc licti, siccitatem dilponit, naturam liumidam in naturam siccam (ut Icitis) terminando. Huic autem non aifimiiatur alius in mundo nisi Naturalis, qui est Ignis bolis in viicenbtis terrse. Visis igitur principiis naturalibus, Videamus Artificialia.
TiRincipia Artificialia siint instrumenta, in quibus perficitur isti ■* nutrefactio. Et primum est CARA HA. Secundum cstA- lllDF.L.idcst Venter equi: in quo debet poni materia: dcquö Vincendus dicit: Solutionis corporum Lc spirituum instrumenta linit multa; unum tamen dicitur Venter equi. Et fit duobus vasis, quorum alterum est Aludel, & in lpio materia ponitur, statque in Fornace: 6c subtus nutritur Ignis ; ut bulliat, Avicenna dicit, quod illae dilpolitioncs non poliunt fieri nili invale duplici cognito, quod vas est Venter equi supra nominatus. Item cum diffinitio iit omnino quid este i ci significans, videamus quid est putre- Iassio rei, utmelius cognoscamus eam.
CEcunduifi autem Ioanniciiim. Putrefactio est corruptio sub- 0 stantia: rei ex Vaporum retentione. Si enim dispergantur per »era, non putrefit. Quare debet aludel sic adaptari, ne respirare postit.Vel potest aliter sic definiri. Putrefactio est substantialis hu- miditatiis corruptio ex indigentia caloris naturalis, luperabundaiv- te calore alieno artificiali exterius agente. Notetis calore alieno firperabundante. Nam ipse calor alienus est instrumeutuut agens, MMMmw. fini perficiens putrefactionem corruptione humida.
Sed per qtiem modum facit hanc corruptionem calor ? Respondemus; Calor calefacit rtm libi superpositam, tk caletacien- *° facit evapofare humiditatem, qua humiditate omnes partes Reae terrea: continuabantur, & faciebant mium coipus conti- ^ Uv 'm,*c uuam rcm> A ita calor corrumpit, & putrefacit ipsam 1 m %ut videtur m ligno in igne posito. Nam fortitudo ea- 118 ^ lnw ignis, facit evaporare ä ligno Aquam, & Oleum, mea
U Ji a (liantibus

468 Ars et Theoria ,
«liantibus quibus lignum primo erat corpus continuum, wo« ^ post separationem Aqua:, & Olei, remanent cineres,& p 3 i’tcs 1#' cae ex totodilcontinuata:,8cpulverizatx. Et propter istam **m litudincm, putrefactio vocata fuit cinis ä Philosophis. Undem' cte inquit Hermes Ne argentum vivum «eghgcntix tradas > 111 grum cinerem dealbat, Sc per fäpiennun ignem fit opus. Ide vocata fuit etiam calcinatio , id est, Putrefactio propter eande 111 similitudinem. Nam sicut fortitudo igms privat lapidem suam|' nuditate Sc de ipso facit calcem, sic pmrefastio. Unde Patmen*" des in turba. Nisi veritatis naturam, ejusque compositiones, *'• complexiones (datis , Sc bene coaptetis consanguineum conia 11 ' guineis, & primum primo, inconvenienter facitis, nec quicqu 31t * operamini, eo quod natura: cum sitis consimilibus naturis coi« 6 " qucntureas,6dxiabunturineis. Namque putrescunt.vel d‘ S ! l,I T gunuir,eo quod natura naturam regit,qua- ipsam diruit, 6; in P u * verem vertit, 6c in pulverem deducit. Apparet ergo quod per P u ' tresactionem res destruitur,& in nihilum deducitur,sicut lapis p (t calcinationem. Viso igitur quid est putrefactio, Sc qualiter fit, 1 *' deamus signa per quxpostumus cognoscere quando erit p eI ■ cta, & quando non.
TVUo quidem sunt accidentia principalia, per quae postum 1 ^ ■'"'cognoscere ipsam este factayi, aut non, scilicet Color, & J; 1 ' ctus. Color.fcil. Niger,tactus fc.Ponderosus. Unde auctor pcrf e ' cti magisterii. Plumbum in sua altitudine est plumbum,6c aig cl1 ' tum, frigidum, siccum, terreum, melancholicum, nigium,!« 3111 * dum, foetidum, ponderofitm, & femineum;
Ex ijs ergo apparet, quod putrefactio tunc est perfecta quando est nigra, Sc ponderosa, Item notetis, quod argentum nosttui«» Calcinatio, Incineratio, Melancholia, Nigredo, Nox.Putrcfasho» Prxgnatio , Sc Sputum idem significant. Sed quid remanet cor-
ruptum post Putrefactionem? Respondemus: Substantia fön«#» qua: ante Putrefactionem erat in potentia rei introducta cx p t0 ' portione Elementorum,ex quibus erat composita. Quia waten!» hon ita corrumpitur, ut penitus annihiletur,seu ad nihilum 1C . catur, cum elementa destrui a nobis non fit possibile, sed Este«' 13 t & Forma, quam ex mixtione susceperant, bene nohitus ani««' laiiuir. Nam totum mtegi alc(ptita domus)confistit cx suisp alt ‘ bus integralibus. Destructa verd , feti disjuncta una parte a loc^ suo, quem locum prius habebat, in toto destruit ut forma, m ^ Ellcuua totius domus. St tamen remanent Lapides,Ligna,&F l J 1 ' damcnta,ex quibus constabat domus. Sic etiam in prop®« 1 hoflio.Nam s eparato humido a loco suo, quem habebat in c0 mixto dementari .tanqunm pars integr alis in toto , & hoc P cl , totem elevantem ipsum, & leparantem ab aliis partibus,ani« 11 ^

Transmutat. Metaeuca?.
* ur penitus forma, & essentia ipsius mixti. Substantia tamen stupidi non annihilatur, nec ipsa potest annihilari.
Sed contra. Nonne si ponamus ollam plenam aqua: ad igne, per virtutem caloris consumetur, ita quod nihil remanebit ? Ccr- *esic. Ergo substantia ejus penitus annihilatur. Respondemus: Quod Aqua habet substantiam valde subtilem, Seraram. Item habet contrarias qualitates penitus qualitatibus ignis. Nam Cah- ditas ignis frigiditati aquae opponitur,& siccitas hunuditati. Cutn * r go caliditas ignis frigiditati aqua: advenit, pugnant inter se : & h caliditas vincat aquae liumidx frigiditatem, in tantum lubtiliat, ^rarificat substantiam aquae , quod transmutat eam in (iibstan- tla m acris. Nam Aer generatur cx calido ignis, Sduimido aqua:,
^ terra ex sicco ignis, Sc frigido acpiac linde Moi ienus: Qua - tUov simt Elementa, quorum duo lunt principalia, Sc summope«
Ic contraria, ut Ignis, Sc aqua; alia vero duo generantur ex istis,
"t Aer, Sc terra. Hoc etiam declarat Albertus optime in libro 1’eri Gcnefcos. Item videmus nubem pluvialem virtute calorum surliim ascendere, 8c contra naturam aquam elevari. Nam Aqua de natura sua semper deorsum petit tanquant grave, 8c cum venit 2d locum perpetui frigoris, in quo frigiditas superat caliditatem, tunc nubes convertitur in Aquam virtute suae frigiditatis infpis- däntis, Sc convertentis substantiam nubis in aquam, Sc ita gencra- ; tur pluvia. Et etiam cum ventus borcalis, cujus natura est frigida,
& sicca, obviat australi, tunc si frigiditas borcalis superat calidita- tf m australem, condensatur, Sc congelatur nubes, Sc hxc aliquoties in aquam converritur, aliquoties in grandinem aliquoties ist .riivem. Ex quo apparet, quod substantia Elementorum non potest annihilat i, sed recipit transmutationem, cum natura uniti» •laturam alterius superat.
CEcundm autem motus natura: est Generatio. Cum ccfiruptio unius est Generatio alterius, Philosopho teste primo de generatione. Et est impossibile materiam esse, qua: non sit subaliqua Forma, primo physicorum. Nam quando agens destruxit mixtionem primam, seu proportionem elemcntorum.qux faciebat tem rsse sub prima forma, statim introducit aliam. Et quae forma est hia? certe corporis corrupti, quod vocatur a Sapientibus hujus att is Saturnus, vel plumbum, vel aes propter sitam nigredinem, ^ immunditiam,a qua nigredine,& immunditia debet rieri mun- ® at *o. Unde inquit Hermes. Hoc fili noscas, quod nisi quis sciat praegnationem, facere generate, mortificate, Sc specie» 1Vl ficare, lumen inducere, ac mundificarc, quousque igni pur- colorentur, Sc a maculis ultimis mundificcntut, veluta i 0 ssid U ’ CAt ' ncbns , mU ' lfo - Sl autcm hoc quispiam fecerit,mn- a 'gnitatis erit possessor, ut reges eum venerenflir. Itero alte-
G^z 3 rati«

Nttandur».
47® ArsetTheoria
ratio est mutatio secundum qualitatem tacta ex quadam mattn* locali permutatione. Qui quidem motus continet in te principar lia hujus magisterii, de quihtts dicit Gebet. Sunt itaque liujusi at- tis principia modi operationum lpiitisquibus explicatur Arti**' ad hoc magisterium , qui quidem ad te invicem (unt diveifi- '■‘f enim unus modus ltiblimatiq ) 6s.descenlio alter ,id est, secund 1 ' 5 ’ Et unus est destillatio, id est, tertius: Et unus ex modis est calciij 4 ' tio.id est, quartus. Et alius solutio, id est,quintus,textus coag"U' tio, septimus vero Fixio, Octavus demum est , cetatio, pRimus ergo modus fiiit sublimatio. Et causi inventionis est 15 luit, quia non noverunt antiqui Philosophi, ucc nos. nec st 1 " post nos venturi sunt, aliquod quod imitet corpora nili spi>>"'? solos, vel.quod naturam Iphitus, vel corporis insecontineat, ‘ c . hos proieäos super corpora sine illorum mundatione ,vidcru t ' t non persectos colores dare, vel ex toro coruunpeic, denig rare ’ qdvertere, & defoedare. Notetis ergo > quod dicimus line ill° r rum mundatione. Igitur mund, itio debet fieri ista a nig te | dinc, 8c tenebris. Et ita icittit Hermes. Sed quid est illud,st 110 parit istam nigredinem? certe btimiditas aquoia, & adustiva. U'V de auctor trium verborum dicit, quod luimiditas adustiva cn fumus aquosus .de quo dicitur, luimiditas aquosa, & adustiva c ° r ' rumpit opus, & tingit in nigredinem. Vcuun humiditas dla,q lUl! parit nigredinem , impedit album fumum, quo deficiente autuU' archimicc nonfir, Moiicno ita restante. Nili fumus albus st 11 *' lcr, am um archimi* non luisset, idem de hoc idem. Nota, qu° l ’ de sumo albo intetrogasti, scire te convenit: Fumus albus est* 1 '!' ma, & Spiritus illorum corporum , quqrum animas j,un extraximus , & iterum eas (Itis corporibus conjunximus, Ista ergo A* liima suum corpus ingressa dealii.it ipfiim, & inundat ab oif' 1 ? nigredine, linde Parmenides in Turba : Scitote, quod li s u P c ! , cies dealbatur , intrinleca ejus dealbantur, $c fi luperficicm e) u “ dt albaveritis, intrinseca ejus dealbabuntur. Item Lucas. Arg cl1 ^ autem vi vo gubernato omne corpus dealbatur,& natura natur* eonvertit.
Ciccum ergo ffc humidiim accipite, & extrahite fumum albu . *^ab ipsis, 5c custodite ncpere.it. Sed qualiter generatur ist? 1 mus albus? certe per putrefactionem, &mundificationem- 1 ^ mo materia corrumpitur,fitque per calorem ignis separatio uni • fumi adustivi, qui tingit in nigiedmcm, ab isto fumo albo, erat ante mixtus sibi in prima materia, sub una forma tarnen.^ ita recipit mundationem unam per ignem. Nani alteram 1'°^, modum recipit per artificium nostrum , fc, per fubliniationem» dcstillationf ,ut infra. Et hoc est, quod dicit Hippocrates 111 ii;V . jcilmis. In perturbatione , & vomitibus, qui (pome fiunt, 11 ss‘
' litos 0

Transmutat. Metallica. 47* lia oportet purgari, purgentur, in-ne eritj siverenon, econtra. Quod (k exponimus: In perturbatione ventris,id est, Putrefactio- mbus.qu* fiunt in Aludel, 8c vomitibus,qui sponte fiunt: id est, Sublimationibus, St Destillationibus, quae fiunt in Carana aken- stedo iurium ficut est vomitus,(i qualia oportet purgari,purgetur, bene est,si non, male. Ex iis ergo apparet,quod si bene sciamus facere Putrcfoctionem qux est turbatio Elementorum, seu Deligabo, vel Mundificatio, & bene per sublimationena & Destulatio- "tm separare hoc ab hoc, id cst.purum ab impuro nobis bene erit,
& fi non, male. Et notetis, quod adhaeret pars una fixa cum faecibus, qux nunquam per Ingeniorum genus aliquod separari ab
illis posset.
t Teum Fumus ille fuerit mundus, & albus, tunc erit aptus ad "^conjungendum cum suo corpore, ut diximus supra, aliter non, f citis Unde inquit Morienus. Si quis animam extraxerit, Sc eam sursum ascendere fecerit,&ab ea omnem nigredinem,& fotorem abluerit, postea cum suo corpore conjunxerit, Sc demum ttionificnverit .videbit maxima mirabilia in mundo. Visa igitur generatione itliusVumi albi, qui fit per separationem Fumi adustu'* ab eo in putrefactione, & mundificatione, videamus illam qux fit per sublimationero, ft destillationem. Et primo videamus, quid est fublimatio, 8c quare fuit inventa.
^Ublimatio enim est rei sicca.' per ignem elevatio ctini adhxren- tia fui vasis. Causa aurem inventionis ejus fuit mundatio spiri- tuum, aliter impostibilis est, ut jam dictum est supra.
J2)Estiilano vero est putrefactx liquorosx rei a fsece sux turbu- lenti» (eparatio > & hxc fuit generalis. Specialis autem fuit inquisitio aqua' purae,ira ut corpus solutum post ipsius aquae resolutionem non postit infici, nec corrumpi. l''yEstiUationem vero pluribus ponimus modis. scii, per mani- ' L cain, & cineritium. Per manicam enimfic: Fiat furnus destillationis, in quo primo collocetur carbo, St coaptetur ei bene , Sc postea super carbones accensos substantia destillanda ad spislitu- dinem unius digiti, Sc desuper etiam carbones usque ad summitatem furni, & dimittatur operari quousque totum destillettir. Modus vero alius per cineritium sic fit: Collocetur substantia in fovea cnicritij, ac desuper ligna accensa, 8c permittatur operari qnous- st»e tota munda exeat. Prima autem destillatio major est quam %unda, quia manicaacuitatcm caloris plus insert quam einen- ***tm. Fit etiam per balneum aren». Et causa inventionis talis baluci, ibit substanti» pur» in naturam suam extractio. Quo- t>am per destillationem primam Sc secundam substanti», suit b ab «TiV? 11 ' ’ 11 lola lercnitas. Visis ergo modis destillandi,Sc quid est v«*illauQ; accedamus ad feces. Verum fecundum Hemutcm
Gg + fe

47i Ars it Theoria
In unaquaque re corruptibili tria sunt consideranda.
nui"
quod est utile aqua,secundum oleum, tertium sex. TamC 11 ^ lum istorum habet esse in corpore isto corrupto, sed coniin"’’^. indivisum, quod corpus ab aliquibus vocatur hyle, unde di ^ Deus creavit primo coelos 6c teri am, quos coelos vocamus mationem , terram vero corpus nigrum. Et ex lupo istiu 5 plasmavit Deus Adam & ex Adam viraginem, quod estcoq^ nostrum, in quo sunt aliqua: essentiae corruptionis, qu* TJ- ip
fcentur. Unde inquit Alphidius, Scito fili, quod in libro brorum perfectio , & certistimum est opus eis qui i atiocinan < jam ergo mandavi tibi quod proponis, videlicet Adam , &r r ° r0 bui ea, quae opus corrumpunt, id est, Viraginem , a medicis' yocarur hoc opus corruptum massi ptyssinaria, ex qua geuer in stomacho chylus, tk ex hoc chylo generantut in hepateq ^ tuor humores, Icilicet Sanguis, Cholera, Phlegma, & Melanc lia i 8e ex ijs corpus sustentatur, nutritur, Se regitur. Hoc idem dicunt per aha - crba. Nam namra primo procedit instomac dealbando, secundo in hepate rubificando , ultimo in ltiem subtiliando. 3
A Capiamus ergo terram rubeam, ac cum sua aqua mundm "iua!udel,ignc Starre mediantibus, aequaliter conjungam | Ut corpus unum vivum, leu aqua licca, vel fumus albus nat 1 yiam putrefactionis. Haec aqua, leu putrefactio vocata sud ! ! tium operum, & clavis operum per Alphidium sic dicente, y c ' j fili, quod intus thdauri non sunt absconditi , verum in ea fer' coram tuis oculis cum domum ingredieris , volo tamen tibi " elavem tribuere, quam eorum signa voco, quod si rationem bes, residuas tres claves scies, Se extrahes tua scientia ex ea. 1’°^ ro haec una clavis est aqua sicca,quae fit per vas sapientum, & ir, ct do pueresactionis. Per istam vero elavem incipit opus, & ml ipsam postmodum extractio reliquam trium clavium > Se c0 %- te . Icuntur. Mixtum igitur ac putrefactum aequatum pr«edictiim> jum in mundo allide 1, nam aliud vas non potest ignem sim 111 llt recipiatur,colloceturque in furno generationis, ac detur ig nlS ’ j, totum illud in marthek deveniat, absque aliqua terminatio!’ ^ xnis praetermissa, quia motus debet esse continuus ( ut * CItlS l j 0 . nou interruptus. Propter«a mementote omnia necessaria st tisque totum perficiatur. , at #
ILrtius modus natur« est augmentum, quod fitadmo ^ 1 augmenti luna:. Nam sicut per aspectum solis luna ‘ nc ssp u e luminari, 8e postea omni dic augmentatur lumen ejus quod 1, tota sit illuminata, sic etiam magnesia incipit per fimum i >> 1 0 ri, donec tota fuerit ruhificata. Er hoc dicit Hermes in ^ suo, videlicet vitis sapientum, Succus in 42. diebus «xtia t

tjn, . Transmutät. Mr.TAiuc^. 47$ f, ltl0 ruirn *n30. peragitur, dc extero ipsum diminuit, tritu- a u „ Vci ° augmcntat , eo quod luna post. 11. diminuitur, & in 30. iY)^ «tatiu. Fit cu.im hacc conjunctio ad medii corporis S: ani. f,j ' üuit anima corpus ingreditur , Sc continet ipsum , sic
lK ’ 1 .- Alnhidim. l’l olequente
**->»> »curanima cornu» ucmm-1-■ - .. „
'ttrns albus coi pus suum. Unde inquit AlpVudms. 1 i
Vn« obviante ab eis fuga aufertur, & ventas «eqwtui ,& nati - J ce P u liium comparem ut inimicum, & <e ad invicem '*s6c contutent,quoniam a»,ima corpus introivit. Ist« P' ,
U cujjdnm punctum Martis secundum Hermeteni. 8 Cro ordinem eil Tovis, in domo cujus posuimus Martem. 'P'areibi.appositusfuit .videaturparticulanostrx diviuoms, titulo I r 1— Jlrir UodianllS
UUUItV ^ - '
-U cineritij.c. Res a lopis mundata. Idem dicit Rodiantts Notandum. tam embryone reducit. Notetis embryon.
tnibiyon enim est frustum carnis, seu massa ex qua natura or- rr ' at 'n matrice foetum: & disponit omnia membra sua. Sic muti P l >nct vmi est massa , seu lapis, ex quo totum magisterium pernet.
[ Ul ; item istud punctum est etiam materia, ex qua omnia tneral- ‘■1 ducunt originem. Unde inquit Alphidms. Ut enucleatius m- telhgas me loquentem.volo ut scias de qua materia metalla du* eunt originem. Attende itaque : Aqua gravis . Sc viscosa in Visceribus terrae non habens exitum foras, si prope est Sulphur, c ius excocta calore convertitur in argentum vivum. EtlicNo- Notandum. *ttis,quod Aqua viscosa, & Sulphur limt materia omnium metal- lo 'Um argenti vivi. Hoc idem dicit Geber, cum diffinit argen- 'urn vivum dicens: Argentum vivum est Aqua viscosa in vitee- 1 'bus tei vae,Substantia: subtilis, Albae terne per calorem tempera- 1'ssimum unita totali unione per minima,quousq; h umidum contemperetur a sicco,& siccum abliumido aequaliter. Notetis ergo, Notandum. Aquam viscosam, 8c Substantia albam, quam dicimus esse etiam Materiam argenti. Item notetis, per calorem temperatissimum tanquam per instrumentum perficiens ipsam. Item notetis mo- Notandum. dum perficiendi cum dicit, quousque humidum contemperetur cum sicco. Item notetis,quod aes, arbor, argentum, Argilla, Ar- Notandum* gyrion, caspa, chcsscph, Consanguineum corpus, Corpus improprium,corpus nigrnm,Eva,fada, femina,Gallina,Cimnis, Gumma alba,Hypostasis alba, Lignum, Linea, Luna,Magnesia alba,
Materia,Mater,Masta ptyssanaria, Medium cadum, Meridies, nigredo, niger cinis, Ovis, Sanguis,Secundus,fotor,substantia sub- tihs,ver,virago,virilitas, Unio spirituum, uva acerba, & tenebrae 'dem sunt. Visa autem mixtione > putrefactione, generatione,8c ^"gtnentatione argenti vivi, videamus ejus fixionem , qux fixio ™ per diminutionem.qux est quartus motus naturx, qu* dimi- r ut '° dieitur.Lc fit per decoctionem, ut narratum est supra prxas le gato sc crct0 Hcrmctis, vidcl. Vitis sapicntiun,&c. Nam sicut
C g 5 Luna.

J Koftndum.
tÄ.i#?
474 Ars et Theoria
Luna,postquam plena est, de diem diem incipit diminui, de ipsa nihil appareatsticalbcdo, & illuminatio istius cor f’° fc, cipit diminui per decoctionem, donec tota albedo dimi nu . tuS & appareat rubedo per nigredinem, Sc citrinitatem ,q 11 ® f apparebit,li non remansit aliquid de illa humiditate aquola mittit albedinem. Si vero remansit aliquid de illa b»m>
aquola, qux mittit albedhtctp, tunc non est facta f ** lcC 'a .
- • Et hoc c '
Siccetur ergo donec deveniat, St tunc bene erit.
quod dicit Hippocrates in aphoriiinis. Inanitio,si quale«” l^ tet fieri,Hat,& confert,& bene erit. Si vero non econtra.
Nota Inanitio,id est Exiccatio. Item Hermes. Pointe i£l nl H luimiditatcm, St in luimido ignem habitare facite, qui jusmodi humiditatis calorem augmentat, & siccitate com» 1 . nem,donec in finem ducatur, id est perfectum fiat. Item 1 Alphiditis: Inspice fili,quia scripturus funi tibi librum cnl uS ba si intellexeris, hanc artem invenies, si fueris de iis,qui eam ^ venient. Si veto ha>c verba non intellexeris, non accedas • ^
perandum nisi si incipias tcntarc, Sc aquas coquere: q ll; *F e faciendo fpistanrur putrefaciendi humiditate, vi siccitatis, n ipsius cujus genusest duo lapides de genere lapidum, extra fniin est ex lapidibus qux in quolibet anni tempore genera 1 ^ Notetis ergo, quod per putrefactionem fit Inspislatio aqua 1 "' ' est frigidi,St Humidi,St econtra, in siccitatis naturam, q 110 " 1 ,, paret,ut dictum est lupra.pei putrefactionem, St generatis» 11 *" g. secreto. Accipiamus ergo terram rubeam 5 cc. Nam frigid 11 "''^ humidum cum incipit alterari, efficitur nigrum,ut carbo. inquit Hermes in Allegoria fha: Lapis noster inquilinis c '" c ' Ml , jnili,Sc est citrinus,aureus, extrinsecus,St intrinsecus. Cum corpus ejus alteratur,sit nigrum,St tenebrosum,ut carbones. ^ littis autem ab eo ablatus colore est Rubeus. Spiritu autem, 1 «ima sibi redditis vivit,8c laetatur, Sc vides cum ridentem > <7. ^ rem,ac morte carentem. Benedictus igitur sit ille, cujus dilp" ^ tio sit haec, qui mortificat, Sc vivificat, Se omnipotens est 1 Hermes in eodem loco. Ego siim album nigri, Sc mg 111111 j Et sic apparet, quod alterari0 est ab albedine in mgrcdintm , nigredine in albedinem. Et ulterius ista deficcano sive dnp ^ tio continua fiet ejus conversio in caliditatis naturam , q 110 n in rubedinem, qux tamen provenit ex paucitate nigrities • Hoc idem dicit Kosinus cum dicit, quod ars Marthck »0» "j f ex Stagno. Ex quibus potest intelligi, quod unus est difpm 11 ^ albi.niori.citrini,6c rubei. Et hoc est, quod dicit Alphim ^ Scito sili, quod in hujus maris profundo margarita: diverlor ^ colorum nascuntur,in quo 5 c hyacinthus diversi coloris aice ' rf)t , §< etiam ipsimi scilicet Manhelc coloiat corpora per c0 rt [(|l1 ,.

su„ Transmutat. Metauic^.' 477
d tl ; vum enim suerit calidum, erit rubeum, cum vero frigida UC l r ’ Cr ‘ t “^um, similiter coloris, & candoris Solis, 6c T.u- obf 1 u “ e " m elf caliditas,& albedo est frigiditas,intcfligc ergo& b e j Cr '' a ; Hem notetis,quod rubedo est fignuin caliditatis, al- Notandum, sj 0 rigiditatis ,& istud est Tertium punctum artis secundum W dicit: T ertio mense operatur Mars agens in ma-
ipfj' 1 ’ ex li>s caliditate & siccitate dividit & sequestrat massam
^ ^cmbra disponit. Notetis membra. Nant sicut in Notandum- ‘ r,cc fatura disponit membra ipsius foetus, tanquam partes in- ji yales ip(i us foetus, sic ik istud corpus rubeum est pars nitegra- Post' ViliS ’' Cu mc ^ lcul ®' Nam in omni compositione,qua:fit ! ^ ; C ' Uam 'st"rs corpus creatum est, cadit femper tanquam pars.
| q U Q?' 'l ‘ s compositionis, ut inferius declarabitur. Item notetis. Notandum. tai | cqrpus herbee miilra nomina. Vocatui cnnn Adam, tj? 1 y i altum an ' m a,aries, aurum, cancer. Camercth,cinis tar- b,.i’ C i 10 . ra, C° r pus proprium. Corpus rubeum, Corsufle, Decb,
I tub^"' 1-crrum * lorma, frater,Fructus, gallus, Gopbris, gumma ! ea *'Homo,Iuventus,kibvit,Lapis indraderrus,Lapis Intius,La-
; S “'beus.lux.magnelia rubea, mane,Mars > Marthek, Masculus, bi) Ctr rti’ ni ' 1 " :ra ’ ncul ‘> 'tutus, Oleum matris,Oleum inconibusti- e, letim rubeum,Oliva,Oriens, Fater, reczon, rubedo, rubi-.
.us.bal Urina;, Scncon, Sol, Sulphur rubeum, Terra rubea , Tereus, thron, vmum, vitellus , vitriolum rubeum, vitrum, Za.-iph, 8c j an t multis aliis nominibus a Sapientibus appellatur, quae qui» e m nomina non sunt ei attributa secundum unam rationem,seu Ptoportioncm.Nani philosophi qui vocaverunt cum Adam,x(la>
, m . a §' a ' a ', tum . animam -. arietem, aurum, cancrum, car- »nerh, choleram,emere tartan, Corpus proprium. corh.fle, Decb, bchah, Formam, fratrem Fi uctumg.lUm, gophris, Hominem.’ luventutem,kibnt,Lapidem tndradcnmm l apidem, Indum,Ur- c cm,Mane,Martem, Marthek, Masculunv.Mctrou.MincranvNcu- friv. Nutrum: Olivam Orientem: Patrem: Kcczon, Sal urin.x, So- bm,tertium,thion, vinum,vitrum, Zaaph ; dixerunt hoc propter [ liram complexionem Nam omnia haec dixerunt quia Onlidi,8e ^'ccx complexionis sunt. Qui veto vocaverunt ipsum Corpus ?i'beum,mimuiam rubeam,Lapidem vubeu,magncsiam rubeam,
Vicum rubeum,rubedinem, rulnnum, Scricon, Sulphur rubeum,
Tettatn rubeam.vitellum > vittiolum rubeam ,propter colorem ri 'Wum hoc dixerunt. Qui autem nominaverunt ipsum fertum,
Oblini incombustibile, Oleum mattis,propter impotentiam fu- bonis diu* hoc dixerunt. Nam cum hoc corpus per decoctio.
privatum fit una humiditate.qua: faciebat ipsum fluere, &; ^'eetVecst corpus siccum non fluere, ideo vocaverunt ideflt^fer- , quia imer alia corpora ferrum dicitur maxime Fixum. Siq
qtiaas

476
Ars et Theoria
etiam istud corpus per privationem humiditatis>q' ,a: T ^ ipsum primo Volatile,modo est ncccsle.ut remaneat sixtiw E*p omnia corpora non fixa figuntur per talem privationem ^ l "T'> tatis, qua: vocata fuit calcinatio a multis Philosophis. 1 ’’ inquit Geber.Calcinatio est rei per ignem purificatio,(eu P uV rizatioex privatione humidiratis paries consolidantis,& f* 11 ^ facientis:Et caulainventionis calcinarionis Ipirituum esti l,t ! melius figantur. Sic ergo fir per privationem hitmiditatisvc _ tile fixum A molle duriim. Item fit mutatio dc natura in n Jt tam,*: aqu* in ignem secundum naturales Philosophos, ‘> f !cr ' bitttr in turba Philosophorum. Item mutatio complexioni » 11 ' 11 frigida: Sc httmida: complexionis,in calidam,Sc Siccam, seu matica: complexionis in Cholericam fecundum medicos. ^ _ fit Spirituale corporeum secundum Auctorem persecti r> i:, g’ . ftcrij. Item fit de manifesto occultum secundum Rodianun ' 1 tMminm. libro trium verborum. Item notetis,quod in uno quoque c ° r ' pore sunt tres dimensiones scii. Altitudo,Latitudo, Sc profund 11 ' 1 Philosopho teste primo coeli.
Altitudo est illud, quod manifeste apparet de corpore ,& P rl mo (irbiacet viiui nostro. Exempli gratia. Lapis noster in p r ' stl fui creatione cstaibus.d; ita apparet prima lacie quia die' 11 ' 1 ! ipsum fugidiini,& humidum ut est Rodiano lic asterente. L a f”. S noster est aquaticus,quia est frigidus, Sc htimidus, & aqua est gida, Sc huiiuda, Sc humida aqua currit. Ideo juro per jpium.quod i ertirn eil. iet.il is di/po/itio dieiturcorports altitud 0 '
Latitudo vero est illius medicini dispositio, per quam it" r profundum,qua: nostra medicina est,Se est vita altitudinis, ac f°' funditas,tanquam medium inter duo extrema, (eu contraria quod in extremum pervenitur, quia impostibilis est transit 115 q, extremo ad exti'emum sine medio. Sacpe enim dictum est, q llC,d lapis noster est humidsc St frigida: complexionis. Nam si volui' 111 * eum facere transire ad medicinam disponentem, ncccste eso 111 alteraqitalitasdestrnntm ineo. Destrmmr autem pcrputrcfrst 10 ' nem. Nam frigidum & humiduni per putrefactionem inspisft ,lir ’ & ejus humiditas vertitur in Siccitatem, Sdic fit transitus ad ,1,c " dicinam disponentem, qu=e cstcaliditas Sc siccitas, qua; d>fi tuC latitudo.
Natura tamen isiigido & huinido frigiditatem, & ä calide» & sicco siccitatem recipit,Sc fit terra. Postea vero per calorem cX' cedentem frigiditatem,qtue remansit in corpore, fit transitus contrarium destruendo frigiditatem,& introducendo caliditatcn'- quae dispositio dicitur profundum, (eu occultum corporis, & I' 01 " optime patet ia libro perfecti magisterii in particula illa: l ern" 1 ’ D soa altitudine estfrigidttm, humidum, calidum .siccum n'se 1
kiicu' 11 ,
C>n%P>'£'

Transmutat. Metallica. 47 ?
ktfcum , rubeum, acutum, odoriferum»masculum , cactua.
Viso demum qualiter argentum vivum transsubstantia ur e ^turain naturam (.defrigiditate,& humiditate in ca 1 lta ■ * ' 'teitatem. Et quia in isto puncto, major pars lhi o op ‘^ipit loqui. Ut Alphidiu* de minera Sulphur >ubcum d x t. Joteti,, quod minera hujus operis est sulphur rubeurn.Sc (ecun- 4l >m Lunam masculinum,cum dicit. Accipite M.mhoch »lliatccam 6cextera. Masculum enim promulgavit,«* piuies sapientes possent adduci in eandem sententiam > quos in pi *- ^utia omittimus brevitatis gratia. Ratio autem quare omn ere initium iiimplerunt in isto corpore rubeo, est, quia iltun c * Pus rubeum est principium totius tinctura:. Nec fit tinctura ver fuicco. Unde Rofinus inquit. Sciatis, quod non sint aliquis qu» ' n arte verbum dixerit a fidelitate denudatum prxter Hei metem. GUrtt dicit. Scitote,quod non fit tinctura unquam,nui ex ru e« ' ; 'pide. stem Geber ac essentia solis asserit, quod Sol creatus e exiubtilissima argenti vivi substantia ,& ex liibstantia paucalul- phuris mundi,& pura: rubedinis,fixi,dari, & a natura sui mundat» fingentis illud lcilicet Argentum vivum. Itent idem Geber dicit dc Sole. Aurum est prcciosistimum metallorum, & est tinctura firbedinis.quia tingit,transformat,Sc illuminat omne corpus,quoniam alumen est,& tinctura vera, Sc perfectio tomis operis divini. quodDeus electis luis largit ur,& non aliis, cui sit honor laus,« gloria. b
bISPOSITIONES 4JRTIS METALLlC fornax: Ignis alienus.
Caraha. Terra.
Aludel. Aqua.
Gradus. Ignis naturalis.
'Tempora. Aer.
Remotio superfluitatum Elementorum.
Mixtio aequalitatis praedictorum.
Putrefactio Mixtionis.
Generatio putrefactionis.
Augmentatio Generationis.
^'»lunetio Augmentation^.
% n 's Disjunctionis.
^Iteratio Ignis.
~ c stillatio Altetationis. ponderatio Destillationis.
*“ Jn rrn VUTO Ponderationis.
«qua examinationis Cinci itij.
. «»minationis Aqu».
Corpus

478 Ars et Th fori a
Corpus congregationis unionis. Aquarum examinationis Justificatio llmonis.
Caementum Justificationis. Forma.
Medium dilpofitivum. Matella,
luscitioJustificationis. Csementationis.
RES PkiNCIPytLES ET NECES- fttrt*. i fubnout.
E Tsi nostro libello aperte, lucide, & copiose materiam lag'^ Philosophici ( ut notum est) omnibus demonstravimus, e i u ^ que regimen etiam ulque ad consummationem deduximus; • I tamen,ut cnuclcatilis,& bicvius totum arcanum,& divinum 111 i nus aperiamusstliis doctrinae, tres cftc Philosophorum Iapide* ‘ cimus: Animalem,Vegetabilem, & mineralem. Qui ergo anitj 1 ® i lem perficere voluerit, exordium ab animalibus accipiat, I1CC 'v j co, congruoque tempore,imaginem viventem procreari P° . 1
intelligat. Si vero vegetabilem coni equi fovtaflc peroptaV crir ' sciat,qud nid lernen in terram cadens mortuum fuerit, (blutn tV 3 nebit,&limortuum fuerit, multum fructum dabit. Vei' 1 " 11 mineralem eligere maluerit, non ablque 472.304. 272. & sortietur optatum. Itaque qui habet aures audiendi aud>ct' Quoniam ipsum arcanutn maximum Omnibus bcnelnerentijj 11 notum ficti aequum cenluimus. Quicquidcnim antiqui Pl*“® sophi involm uni tenebris, St noctis caligine tradiderunt,jam ap^J' tc revelavimus. Si qui igitur ad perfectionem inventionis tam a< *' mirabilis thcfouri omnium maximi pervenerit,per illudmnx>' muni Dei nomen mortalibus ineffabile ipsum obsecramus, attl* 1 * eum obtestamur, 5 c constringimus, ut illum sincerae mentis probi' täte inviolabiliter custodiat, nc filiorum sapientum panem c,in ' kus projiciat.

Transmutat. Metauicä.
47 *
SKMMA Riy M JRTIS METALLICA.
N S/
^ 1 ( X
n y 2 . (
~{ N
\ j _
calidi'v / sicci yX.
AER* X
X HVMH
\ FRIG 1
Ignis, yf
TERRA.* X
S \fitVA»
n ttX
DIES» y
/lO >"i
I X
/I w
■ 4 —
>wX
<>
ti#/:
?o
<+y
X
Co • /
JSVX /
X •
\ RVBEV 1 M» /
x ° > ' \fvrT
'“pidu
Rumiri'
fri.
m *TKm. im,, btatut*
R " *>■«***.
<ts,
P r>n *Acldvif %
& Rcmpti» ßipcrßwt^ tUfn klcmem*
Äitxtto *^n^ t iitatü pr*4d- iierutn* Putresci*,
CUvü ftmm-
d*t& Js/iMui
pH*ltÜ *irzif+ fyfteratüz
tt$\& diftn.
, Mtü.CUtm
tcrtta f & fi. cunditm pmu
ünm artig 9
CUvig uhi" '*** & ter* ftUtrt
&l*Jn «Htf Mwcra p^
P? tHa 'E*fu*
* «xttttntu)*
*nu,
ÜOTARVM PRJEDICTAR VM oftenjie
'S» A. I I. o A. t
s Q. -6 0. 7 L. j
Ä - ‘7 V. 3 » N. *5 R. 17
R. 17

4So Ars et TheoriA
11 . 17 A. 1 E. $ E.
2 2 DECEM
4 7 2 304:
Capita ii l. concilii I). 1’aulusValavcsto.
D. FrancifcusContrareno.
V. PctmsMoccnico.
A Rrs transmutationis MetallicaeJo. Augustini Panthei fa ccr ' dotis Veneti l.eone.X.Pontifke Maximo,ac Leonardo E aU ' rctano optimo Principe in tedibusJoannis Tacuini imprestbri' 11 * a,ccuratistimi Vcnetiis edita. VII. Imis Septembris: M.D.XVUf Archttnsca sophtxjeu ma<bu Archsmags a
Dtcere,Veridicum jam capclcßor opsu.
Natura ex adytu tultt hac exempla sacerdos.
Felixrfus nojfi hac niyfltcasacra potcH.
Os G. H.
CVILtELMO HTEROSIsl POLO NO, V^ R ° Nobiliß. ^srtutibsuijue omnibsupradtto, loannes A»i u ' Jlmus Panthern Venetus sacerdos feinst altern aternam.
Q lianti tc faciamus,quem te alterum nos oflc dixerimus - hoc tibi aestimandum relinquimus, ex hoc facile jam c0t, y «ere poteris, quod tua unius caula laborem hunc Commenti' aggreffi fumus, Sc de Thesauris nostris Opus hoc novum tibi e*' cudimus,Sc tibi soli dicamus. In quo opere perspicue, ac dil llf _ reservavimus,& interpretati fumus locos omneis difficiles, terprctem desiderantes. Et qui obscuriores videbantur in rm*' 11 . illis institutionibus,quas de metallicis transmutationibus fup c . rl ° ribus annis edidimus. Quod per communes tibi Sc nobis am> c moniti fueramus,& perlitcras certiores facti te in illis asliduc ? fari, te scripta, & Exemplaria nostra nocturna versare man" l _ ajunt)verfare diurna,(ed torqueri quod nequires desiderii tuic0 . pos evadere,propter nonnullas in illis difficultates, qux ubi 11 intelligibiles censerentur. Nos certe Institutiones illas, qt> ant subjecta materia exigit, quantum facultas ipsa permittit , q 11 tum proscllio ipsa patitur, propriis ac signatis vocabulis ac u tis.apud artis profelsores contexuimus. Unaquaiquc enim pecu' ■ ■ habcttcrminos,&dicendi modos. Verum dum vitat ii' ;us, pauio obscuriores (fortastc) tyronibuscftc'^^ mus. fiiei.disimtqui de institutionibus illis nostris re ^
illaspai.e . ,iic> posse editas, parum non editas, Sc coguonTf^

I ... Transmutat. Metaiiic^i 48 t
' *'5tantum futuras,quibus per nos interpretat* tuerint. Ia quod f^ptium est solum in arte cabali stica, de qua plura alibi. Nam
j saevis magi* hujus recte initiati fuerint* ratiocinatis ne duce,
; 'Oscitatione usuque comite, fitte omnino nön truftrabuntur. Ii j Ptrsrvcraverint in illis evolvendis, fle ediscendis. Si denique ad 5*nc magiam capessendam natura apti sint, uti etiam de futuris ’ f°ctis,Oratoribus philosophis, medicis, ac reliquarum omnium Multatum professoribus dici a Sapientibus solet. Accedat opor- numerorum scientia * quod proprium ac substantiale hominis Pythagora & Plato ccnsucrunt. Unde hominem diffinientes di* * cru nt: Hdc est animal sciens numerare. Quam rem dum ani- Versaremus,ad consummatam totius rei cognitionem,placuit *ddcrc misturas, Lc proportiones metallorum« una curri rorum Ponderibus,& numeris. Accipe igitur Gubelme jucundissime,& Saneris Nob.litate Illustris,virtutibus (pectabilis.liberalitaris mU* n ‘ficentiaeque splendore celeberrime,ac doctillime.hos commen- * a ttos nostros omni auro precioliores. Ettibihabe cantfrmos* •■osque italegassingulatim quoscumque tetminos ponderando, p Contextum retexendo Philosophico move,Fidei,ac spei fervort ‘crvcns. Uv spiritu agente affletur metis tui * Animusque tuus, quomodo Levatum,Se ad spiritalem sensum«Semchtinmque adi* ( tibi patefiat. Quod tibi continget,li tute tibi ipli nön desue* '‘‘.hoCrtl, si dilectionem habebis, iit inquit Divus Paulus. BenO ^*le,& nos tibi amiciffimos,tuique nominis amantilfimos,5c ob* •vrvantissimos ama.
A VG f'STl Kt PANTHEI f'ENETt sacerdotii tneditam metallica trans mulionie Theoriam commentarinmi
"TUUa te admiratio capiat Guilielme vir omni in scientia eruditissime: ii in nostris commentariis non ita fumus ^ verbis penitus usi latinis, ut forsitan doctissima: aure* tu* audire expectabant. Nam ut pritno posteriorum inquit PhilofophusiNon omne interrogationem est unumquemque seichtein interrogare uccessc, nrq; fecundum omne interrogatum de unoquoque respondere, sed qu* sunt secundum Scien- t'am determinatam. Si enim disputat cum Geometra,fecundum ladest geometra, si rtiariiscstum est quöd bene* ex his aliquid ’khionstrat j si veto non > rriinime bene. Manifcftinri est autem quod non arguit geometram, sed fecundum accidens. Qua- *5 utique non erit in non geometricis de geometria disserendum« j^ptnpter side archcmia mysteriorum natur* mirabilium iit* n 8atri ce tecum agere volumus, verbis nos utique talibus neces- riU111 cst “ti.qu* hujuscemodi scienti* (uta philosophodicturtt Tom. a« Hh est«)

481 Aks et ThioRiA jU ,
cst,)congruant, St qualia ipsa exigere videtur materia. tem tecum de oratoris, aut Poetae officio verba facicm us > ronianos tunc,aut Vcrgilianos imitabimur lepores. j (1
ftUI* Accipe igitur lud he voph hc in Dei nomine , ut a Plaro»^.^ Timaeo praeceptum est. In omnibus live maximis, iiveruun divinum implorari debere auxilium. Et in vase terreo vitu’ 3 ’ cum Igne unius gradus, f. per horas, xxxiiii. candidiffimam * mam extrahe,ac per asccnlum ipsam diligenter ablue totam- pOstca cum 1piritu.Sc corpore,DEI.taliter conjunge,ut ad as ni huius libram,pet putrefactionem talis corporis > cum fr irl ’ Sc anima,generetur chylus,proportione, s Conjunctionis,& 11,1 tioms. Quatuov cum partibus,seu ponderibus quinque Sc nov e0 .’’ servatisliipcrporfidum .deinde(inealicujus aqua; lotione op 1 ' me terendo. Et hoc quouique devenias ad pondus libra) 0 . xxv. cum dimidia,ut pio multiplicationibus, vu.in vice una o lufficiant. <■
Deinde in aludel non viti cato (quod est terreum) & mv Mo equino (quod est ignis carbonum in loco putrefactio 01 *' öcnerarionis , Alterationis, &. Fixionis reconde. Qui st UIl \V Ignis dicitur exterior in ipsam Frigiditatem agen», hoc est ~ gredinem expolians. Et talis ignis, xxuu. horarum termii’ 11 in totum non permittatur transgredi. Quj tamen horai" numerus in duas aequales sit distributus partes, quxlibet lcu' c ^ ipsarum, xil. comprehendens horas, ut tali caractcrc. M-% lia tum est.
pOsthiec illi lludc ad inducendam Eetcrnam mortem,hoc est >
bificandum chylum.jam per putrefactionem,generationem. ^
alterationei»,atque fixionem tciminatum.Qnnter fcilicer inip' |U . putiesactione, Ter vero in generatione, bilque in alreratioiic > * in fixione leniti tantum iplum terendo. Cmn additione attat) 0 spiritus liti in charaha existentis liib N VTV, Stagno,vel Ma | ' t ‘ lC ’
generatum. QUod quippe erit per septuaginta duas vices n£> ■
duodecim multiplicando. Qua; quidem (ut patet) faciant <it ’ XXXVI Ac feptem vicibus reitera mixtionem cum pondeo septies vice qualibet supra illud quod luperelte omni vice a rrx ne coniperies, ita quod (emper caeterorum respectu tale ut o-
lit.Sv inquotationequatuor, ut inferius annotatum efle videt» »
supra etiam ostensumest. ß f
Onlideratio etiam respectu temporum animadvertenda e ^
quailunt septem viticibus trigefimusfextus multiplic- 1111 * ^ merus. Qui quidem continere videtur dies cclii- Et sic ba “• MARTJ1EK DEEB. Quod idem interpretatur quod
Dcob. Quod quidem aureum efl lithargyi ion , id est Bene i
Philosophorum lapis,medicina clixir, seu tinctura aurea, 1100 £l - (

i
t. Transmutat. Metallica'. 4#j
c i*.'ns. Quinimo quodlibet transmutans metallum, Una liiper S Ci mmi. quoniam archcmia ab Arctn, & mia Graxe derivatur. ^Chaldaice Arthenovevma adumas dicitur, qu* initium uni. 'stis clTe perhibent, quod quidem initium, seu principium nihil äliud dic videtur.nisi tinctura fixa, ut in nostri opufculnheronca ri Uonstratuni este compoties, capite illo scilicet: Vifo demum ^uilite, argent. vivum tianssubstamiatur de natura, innaturam» cetera,m m ipso. ■ ■ ■ .
pjEd ut omnia VEnigmata praxis hujus caristime Snlielme solve» > 1 e Valeas,nec Sphyngem tc coniulere in aliquo oporteat,ac luir- )J’s t)ivm;e (cienti* recipientium adytum ingrediaris, quid illud divinum Hebraicum verbum in se contineat, ac (ub ipso lateat, SUod supra diximus, Accipe in Dei nomine. lud. hc voph bc. 5c cetera, lstcvibus tibi(gratis)in prophani vulgi corttemtum.öc di- majestatis laudem, 4>c gloriam , dertronstrare decrevimus, ttiinimc liceat natura:arcana prpphanis manifestare, (ed Sa- pientiae duntaxatamatoribus. Quod sane fieri (blitum est,hxc a duQue tempora,ut non nisi metaphoris natur* secretiora tranarentur.
tT primo in Archcmia recipientia illud quod perludhevoph ite importatur,lunt Aer, Aqua, Ignis, & terra naturalis,hoc est <)Uatuor natur* elementa.
Dictio autem hsc comer ritoon primam designat natur* mandam.
Pjshc muchabelim recipientes.^
Ista veto gophris.lulphur iMmale.
H*c cbefleph hai,argentum vivunt minerale. jC T hxc It hocodut.horucut, unionem spirituum.
Quod idem quippe est, quod ovorum Gallinarum albumen Naturale.
Jj Ac ista dovor echad, rem unam solarii, qux est argilla cruda J simplex.
lud vero pro *re ponitur, & inter Cabalisticos numeros dcci- utam sibi vindicat quotationcm.
JjE primum de elementis exprimit aquam scilicet, & dt numeris Quinqde. . ,
Voph autem ignem,& ae numfcris fex,
He ista & ultima terram ostendit,& dc numeris Quinque. Q'st* autem,quot,& Qualia metallica,ik natutalia sint clemen- i n Cabalisticum atebimie* artis magisterium ingredienda. eQd euam ibrma,materia,medium dispositivum,aurum, argen- S*, m 'P^didum,argentum cakinatum,argentum vivum de corde siisit t 1,0lcUln sul P hl,ris > OH‘ dc l uc sit argilla simplexi Haud nos * c ,ar ri iutcllexissc. ac experientia in laboratorio nostro coiv
si 1 Fpexiste
ni>H
exapti
N'iüZ
inflor
rtNnrt
hn
mnnr}
nnw
3

V
Mil
sto*
484 Aus itThhoru j
spexisse cum hac de verba (ut nostra exigit amicitia ) haberetis. At tamen si forte qux palam operati sumus obii vinoni tradi “' 1 1 nos literis desiderii tui indicibus certiores reddas, ro'üccif equidem nos tibi libentiflime (pro \ irilrmoicm gerere, iterum ob mutuum , & non vulgarem inter nos amorem tu» . censere. Nam ä peripateticorum principe scriptum este coi»p c . mus : Amicitiam,unam in duobus corporibus viventem ani» 1 expostulare. Quamobrem cum te tali, tantoque profeq’-' 3 ''' amore,ut te cariorem habeamus neminem ; non immerito a» . bis haud petendum sed (gratis) exigedum este ccn(iiimns,ut o 111 cura,studio, atque diligentia, tua: enitamur parere volunt Cui nos paratos in omnibus offerimus,tradimus,Sc pollicemus-
DE METALLORUM SPIRITUS GENERATIONE.
CUmantur itaque bb.Decem humidi.quod est Aer, paritcvqij 1 ‘ ‘^Quinque sicci , terram insinuantis metallicam , quae >“ c quippe est,quod Saturni ccrusta, & in vase ferreo in carbonu»^' igne juncta constemur.
Umqiic liqütfacta fuerint in aqua, ex dulcedinis & acetof» atl 'squalitatibus consecta,in granula reducantur, postremo igne gradus fecundi in cucurbita serrea benefigil bich.&rtctptaculoterreo aiu- ncc Spiritus putus * & mUndv£
destillentur
iji»
lara cum ase 1 ’ 1
dei: 8c caraha.“ 0
habeatur.
(DE ÄIETALLORÜM ANIMA- GENERATIONE.
pRima quidem conjunctio, de libris fiet Aeris Decent ’ ^ ' v sex ignis, f de lud, devoph. Secunda viro de libris Qmnq ue ‘ qua?,Sc delib. Quinque terrae, videlicet de Hc,&He. . ? | 1(
-T'Evtia denique Scultima de omnibus simul,scilicet iud,bc'A°L;
hc.Ac mediantibus ignis gradibus, & hol is, ut supra sima extrahatur.
DE MIXTIONE CORPORIS, SPIR1TUSQU k METALLORUM ANIMA-.
"pi /~\Uartum insinuans est tiumcrum.Unde vice quatuoi» ufl ' '^iquatuor faciens,Corpus facit. {1
"C Quintum ostendit numerum. Unde quinquies septem >^. gelinnim quintum conficiunt numerü , & Spiritus tradit p
dera. scitas
J Nonam significat quotationem, Unde septies novem» 1 s
1 iimanj te> nam animae demonstrant quantitatem. ^ 1 !»

- Transmutat. Metaiuc-ä 48;
07 mm » autem cuncta mixta. DEI. Lib. xxr. cum dimidia.
^Efficitur autem divinum arcanum hoc equini fimi medio,quod 'st ignis(ut supralper horas, & per dies, sub NVTV ad fixttm parum, lxiiii. V ™ V
t^Ora: autem,& paritet fimi dies,erunt ex temporibus NVTV. Gradibus hujusmodi nostra in theorica non exprestis. f 11
DE TEMPORIBUS.
HOR# dies.
M.
i*'. Indicat. Et fex dies in putrefactione.
■ Decem in Generatione.
ia. Novem in alteratione.
’• Decem in fixione.
§Cito tamen mi Lcpidistime Guliclme,omnes praedictos motui» gradibus (ut supra) f fj\ terminari debere.
Dierum autem erit summa suis conjunctorum horis, xxxvi. Cribrationes vero,id est,reiterationes septimo clauduntur numero. Unde omnibus simul comprehensis,& aggregatis,patite*- Vie cum reiterationibus junctis, Dies erunt, cclii.
DE CARBONUM PRO OPERIS COMPLEMENTO QUANTITATE,
Sed ne quidpiam omittere videamur, quoniam ut facunde» Gceli,& Mundi inquit Philosophus: Parvus error m principio, Maximus est in fine; propterea & dc carbonum quantitate difle- 'ciidum esse censuimus.finc quibus prorsus aliquid recte agere 110 n videtur artifex.
Summa igititf carbonum omnium, a diebus tribu, pro ipso- r Um corba , quae Vcnetiis est eorum in usu, mensura erit corba- '«m.Lxxxiiii. Et medicina libras comprehendet, lxiiii. Ac ipsius Projectionis una supra centum.
DE MEDICIN# REITERATIONE.
^Reiterationibus autem medicina: cadet supra 1000 . icco».
‘ooooo. 1000000.10000090.100000000..
U ^'cnon finaliter una supra incomprehensibilem ntftnerum.
ude p er s Icu i a cuncta laudetur trinus»& unu» ineffabilis Deus, jbi' tantam nobis, dc tibi (gratis) ad misericordiam largitus ese p l, itiatn.
VE
Hh 3

par*-
486 Ars et Theoria
' DE PROPORTIONE ARGENTI TER ET A V R I.
Q Uoniamutxxxiiii Lib. Cap. primo inquit Plinius, Ql' a ^ gratia omnia exerceri cctpt.r (iinr.qua; gloriar causa p 1 lllS plecti solebant homines; Hinc nos qui prophanum ,&Ign-" 0 ^ vulgus odio habemus, nec ipsius gloria tangimur. Qp| u ’ 11 cum Poeta nostro cantamus: Procul ablirgloria vulgi; niarer). hanc sic literis mandare decrevimus,ut tenue(ur aiunt )dc tenui ^ trahatur,& precipue .1 tcGuliclme inomni scientiarum genere doctilsime. Qui non ut avarus ille Midas,aurum colis,nee Dipsas ille crastusipliim sitire videris. Sed pi opter bonarum af tium oblectamenta,studiaque totis viribus . die, noctuquccoi'"^ nuislucrubrationibus.tiidoribusisumptihusqiie (utpvoeeresg' tium claritatem quarrentes oliin facere soleh.uithniinme F ljrl j s '._ videris,ipsum auspicaris. Sed janr ad rem ipsam devt nienres di< ipus, quod si Hesperidum mala absque Diaconis periculo eu gere volueris,hacsrne duce) lemita progrediaris.
^Ccipeigitur terra: alba: partem unam. Aeris albi parces du* 1 *'
■ Et de.z.24.parti s tres.
THstillo terreo in Morrarioque tercoiu pulverem subtilistuT' 11111 ' ^ terram,& album aereum rediges.
Honnmsque posthac ipsum aspersum lotio cum 224. in.bf* cteis redactum : in terreo vase bene vitreato sepultum locabis,-
Q Uod postea suo cum operculo,parvo in ipsius cacumine foramme optime cum vulgari,simphcique argilla claude* - ** inter carbones accensos,lignornmque flammam per horam u» Jlsl coques.
JT^Einderefrigerato, vase novo in fictili inter carbones accc^ los iterum posito, materiam conflabis, ä qua icobem do 11 clarescat corili virga extrahendo , in ferreo Aurisabroium i"“ 1 mento,ab iplo depones,insrigidatamque servabis.
/ Um autem opus aggredi volucris. VERVCRA. 03. I.
03.
2 >-
3 >-
ii.
■* *■ fis.
Unumque polt aliud in novo fictili vase carbonibus acccn fundes, 8c realem argenteam mixturam habebis. ,
IN PROPORTIONE ARGENTI. SCHEDA. ARGENTUM MIiqOR ÄS MsNs )R ‘ 1,
TERFECTUS. P E R F E C T U s -
7.
.IQOÜ.
6.
.864.
S-
.720.
%
•5 76;
- 4 ;*
»r

Transmutat. Metalucj*.
?. 4 ? 1 - *•
z. .288. >*•
i. .44. 7 -
MIXTIO ARGENTI IN PROPORTIO- N E DIVISA.
487
a RGENTI
proporresponpen*
^ Nitidi,
tio.
TIA.
S76. k .
.576. 03.
iiii.
612.
.540.
ii».
Zr.
i.
6+8.
.304.
iiii.
I r ’
ii.
K 68+ '
.468.
ini.
a>-
x».
*'■ 720. k.
• 432. 03.
V.
Bona altera-
756.
.396.
v.
I r -
i.
tia.
792.
.360.
V-
3r r -
ii.
828.
.524.
V
ä r -
iii,
K. 864. k.
.288. 03.
vi.
Bona altera-
900.
-2)2.
vi.
I r -
i.
936.
.216.
VI.
§ r -
ii.
972.
.180.
vi.
a r -
iii.
K. 1008. K..
> >44- 03.
vii.
1024,
.182.
vi i.
K.
j6.
&ig4tHT4
1044,.
.to8.
vii.
l r -
i.
neta.
1080.
.72.
vii.
a r -
ii.
1092.
.60.
vii.
a r -
.ii k. 12.
Metuta.
1116.
36.
vii.
I r-
iii.
1128.
.24.
vii.
a r -
iii. K. 12.
Ctneritium .
de a v r0.
JjAdcm PoctilTtme Guiliclme qua; dc argento fieri supra dixi- ■^rtuis.de auro (i ipsius quatris mixtionem taliter facienda e fle dicimus.
JJUmatur enim Aquae marinae pars una. Igni» aethnse du* partes. Er de 234.
ln reliquis autem procedatur,ut supra dictum est,Duobus tan- tutn exceptis. Primo,quod ubi in argento pier horam unam, in a Uro pcf quartior materia coquatur horas. Alterum est, quod ^ r ’Scsactci) vaii- minime exigit talis mixtura fundi, nce in corput r 'duci debere,
Igituv cum hgati auji opus aggredi volueris :
ER -VaRga. oh. i.
ar. . s.
u JJ, r. . i.k. 10. accipiantur,
iostr 1Um poü aliud simul fundatur, Se inaurifabrorum ferre® “•tento,totum e vase ejectum, infrigidattimque fervetur.
Hh 4 IK
i

Am *t Theoria
ij? proportione avri sche,
A v rvm maior
PERFECTVS.
II.
. 22 .
Iv,
. 20 .
s
. 18 .
8 ,
. 16 .
7 -
. 14 .
6 .
• 18 .
5 -
. 10 .
4 -
8 .
r-
6 -
2 .
1 .
. 2 .
ARGENTVM MINOR
PERFECTVS,
.1.
. 2 .
!?.
• 4 -
.6.
• 7 -
. 8 .
• 9 -
.u.
MIXtto
AVRI in
avri proportio
fvlvi.
- 76 .
K. 576 .
jkr.
• 570 .
5 S 8 .
. 564 .
594 -
. 558 .
600 .
, 552 .
606 .
54 S.
« 12 .
■ 540 .
•»*
Jt' 6 * 4 .
K.J 28 .
6 ) 0 .
. 522 ,
6 ) 6 ,
. 516 .
624 .
. 510 .
« 48 .
. 504 .
6 ) 4 .
. 498 .
660 .
. 492 .
666 ,
. 486 .
PRO?QRTlONE DIVI 5 * 'respondentia.
JC. xii. g. xii. g. (. xiu g. i. xu. g. ». $.
XII. g. ii.
X». g. ii. I xii. g. iii.
XII. g. iii. {.
K.x
XI
Xii
xi
xiii
xi
X!
g- ( g- *• g. i. f
g. ». {.
g iii. g. iii. (■
twttur*. K.672.
« 7 «.
4 * 4 -
< 90 .
< 96 .
702.
70 *.
K. 48 «.
- 474 -
.468.
. 462 .
- 4 * 6 .
• 4 * 0 .
444 -
K. xiiii. j;.
xiiii g. £. xiiii. g. i. xiiii. g. i. t- Xiiii. g- ii- xiiii. g- Ü- f
xiiii. g. iii.
Xiiii. g. ii i i-

^• 780 .
726 .
752.
738 .
744.
750.
756.
762.
Tjeunsmutat. Metallica. 48-
K.432.
K.xv.
g-
.426.
XV.
g
.420
XV.
g-
-4-4.
XV.
g
.408.
XV.
g
.402.
XV.
g-
•496.
XV.
g
• 390 .
XV.
g-
7«8.
K.384.
K.xvi.
Atjf4**r4
774 .
• 37 *.
xvi. g {.
ftnrta .
780.
•3 7*.
XVI. g. 1 .
786.
•366.
XVI. g. 1. {.
792.
.360.
xvi. g. ii.
'
798 .
• 354 .
xvi. g. ii. (.
£ 04 *
.348.
xvi. g. iii. (.
•342.
xvi. g. iiii |.
K. 86.
822.
828.
* 34 -
*40.
*46.
* 52 .
858,
K.864.
860.
876.
882.
888 .
*94-
900.
906 .
9 > 2 .
9i8.
924.
930.
936.
94*.
94*.
? 54 ,
K.336.
Kxvii.
• 330 .
•xvii. g. L-
.324.
xvii. g. i.
.318.
xvii. g. i.r.
• 312 .
xvii. g. ii.
.306.
xvii. g. ii. {.
• 300.
xvii. g. iii.
• 294 .
xvii. g. iii. {
K.288.
.282.
.276.
.270.
»64.
.258.
.25*.
»46.
Kxviii. g. t , H 44 lt 4 T +
'xviii. g £. Ih.
xviii. g i.
XViii. g. i.{.
xviii. g. ii. xviii. g. ii. f. xviii. g. iii. xviii. g. iii.,|.
K.240.
. 234 -
.228.
. 222 .
.»> 6 .
. 210 .
•*04.
.198,
Hh
K-xix. xix. g. f. xix. g L
XIX. g. ».
xix. g. ii. xix. g. ii.f.
Xix. g. i», xix. g. iii, 5
S K.960,

B»»4 thtrsm
u».
G
nltcrd-
th*
4 -»
Ars *t
K.960.
K.192.
966.
.186.
972.
.180.
978.
' 7 A-
9 * 4 -
.168.
990.
. 1152 .
996 ,
■136.
1002.
• ISO.
K.t'oöS»
K..144.
1014.
.138.
loao.
.132.
1026.
,126,
> 032 .
.120.
IO38.
.11+.
IO44.
.108.
lO^O.
.102.
K 10.C6.
K.96.
10A2,
• 90 .
1068.
.84.
107 4.
• 7 *.
1080.
.72.
1086.
.66.
2 <79 2.
■ 60.
1098.
•J 4 .
K. 1104.
K..48.
1110. .
- 42 -
1116.
. 36 .
1112.
. 30 .
112S.
- 24 -
Theoria
K.xx.
xx. g. £.
xx. g. i.
xx. g. I. £.
XX. g. ii.
xx. g. ii. i,
xx. g. iii.
xx. g. iii. £•
K.xxi. xxi g. £.
xxi. g i.
xxi. g. i. £.
xxi. g. ii.
xxi. g. ii.£,
xxi. g. iii.
xxi. g. iii. £•
K.xxii.
xxii. g. £.
xxii. g. i.
xxii. g. i. L.
xxii. g. ii.
xxii. g. ii. 5.
xxii. g. iii. xxii. g. iii. £•
K. xxiii. g. xxiii. g. £ xxiii g i. xxiii. g. i. £ xxiii. g ii. xxiii. g. ii. £- xxiii. g. iii- xxiii. g. iii. £•
1134 -
.1*
1140,
.12,
1146.
.6.
H As itaque metattorum mixturis 8c operationes pro fw l ac clarioi i operis magisterio adjunximus, ut omnibu« i° pi tuis nos morem geffiife videremur. Vale igitur Guliclnoe 1 biliffimc nostri memor, qui omnium es virtutum decus, ii ornamentum.

451
Dedicatio.
andre" a e c; r it I illu-
ST1USS VENETORUM PRINCIPI,
Ioaoncs Augnstinus Pantheus Venetus Sacerdos, Imperium felix, ac diuturnum.
U m m u s ille opifex rerum, cujus sapientiae non est terminus, omnipotentia liia, hominem homini con- ciliat ad vitae societatem. Haec autem societas &con- greeatio Civitas & Respublica nuncupatur Civitas autem omnis etli naturali, communii]! totius populi ct >nfenfu, 5c justitix robore confletur & conlerverui: Venetorum tamen civitas sancta, praecipua quadam divini numinis providentia, ex multarum circumquaque urbitrm optimatibus, Ixvi- tiam dc immanitatem Atilas totam tunc devastantis Italiam, confugientibus pccu quondam per arcam Noe a diluvio paucis fervatis ) primum hunc in locum, ut infra (Anno Christi Icfu primo & B‘r.luftinUnl vigesimo supra quadringentesimum, octavo Calendas Aprilis: in * ""/">» «r» hora & iu angulo meridiei) sita est & congregata. Deinde quan- bu quam variis bclloi um turbinibus agitata fit saepius ac vcxataidivi- ’" P r ' nc, r , ‘- c - »a tamen o.pc femper adjuta, tantum crevit, ut & ommum alia- vattfr tam Reruinpublicarum (qusccunquc fama celebrentur) nulljus prorsus indigeat. Hain dici non potest quam testis fapientilTinto- rum Principtini consiliis, quam tortibus factis, quam sanctis Patrum institutis fundata , indies melius ac felicius purgata fuerit.
Quum ergo dominus aeternus, univctialis. supernus, per que Reges regnant, & Principes imperant: Tr Scrcmsllme, Iuvictislimc- que Princeps , post multas Legationes ,& praeclaros Magistratus sapienter exactos: post Illustre simul & felix Vcneti exercitus im- perium & moderamen: demumque post varios maris ac terrae labores, Mihentci fiifccpros, & gloriose superatos: huic optimae stcipublicx Principem, Moderatorem, patrixque Patrem merito praefecerit: ut unus dies, qui populum Venetum, & subditas Civitates , in tanto bellorum tumultu, tanta famis > pestisque mife- v >a nonnihil titubantes, tua prudentia, tuaque animi magnitu- dinc ■ veluii Hei cules coelum non solummodo susciperes, & to nlolji eiis: verum etiam tuereris ,& conservares : Quisigi- t,lr tarn impos mentis extiterit: qui non Te merito cunctis ve- rtim Patrem, tk Defensorem prxdicet? non instar excelsi Numinis ^' uei ctui! (iiium praesertim Is sis,qui subvenias omnibus,omni*
* ,s prolis, omnium commodo confidas, & saluti. Nam quis ne- * ,u “Oinim Principem, non tantum sibi, fcd suas Rripublica',suis
Civibus^

Dedicatio. .
Civibus, suis denique Populis natum esse ? Dum seditiosos sed““ cordes opprimit : superbos, ac rebelles castigat: humiles, & » u * diosos erigit, ac extollit. Nam profecto societatis humana: vin ' culum solveretur, nisi Prastes aliquis adesict: cujus opera, stud<°' Sc auctoritate, pravorum audacia reprimeretur: bonorum i»»°' centia conservaretur : studiosorum ingenia congruis virtuti p 1 ^' miis allicerentur, fic foverentur: ac vita: Sc honoris prsesidiah'b' ministrarentur. Pulchrum est enim hominem facteris pra:sta rC ' Ingenuis autem, & illustribus procelle: at quis non pulchrius c c »' seat & laudabilius , poste mulsos efficere felices? Qua:(f" lC ' potestas summis laudibus est efferenda , quoniam Serenist' n ' c Princeps tibi non fortuna, sed virtute extitit comparata. Ad te Pantlfcus amplitudinis tua: obfcrv.intistunus confugit, ac fnp" plex eimm Numen invocat, obleci.uque, ut & (e, St suum b° c opuiculum de transmutatione, puiihcationc, multiplicatio»^' & proportione Algenti, pariter St Auri Voarchadumia contr* Akhinuam nuncupatum, tuo hilari,ferenoque vultu suscipias, ^ tueare: ac (quo (oles Clientuli cujusque tui monumenta)pf*‘ l ' dio prosequaris. Vale.
REVERENDISSIMO CS
CHRISTO, D. D. ALTOBELL 0
AvEROLDO.Dbi. et ApoSTOf,IC^ SeD iS gratia Episcopo Polen. Sanctistimique D. N. 1’ap* Reycren- a<: per totam ditionem Venetam, cum potestate Legati Cardini* de latere, Legato dignist. loanncs Augustinus Pantheus Venetus sacerdos perennem felicitatem.
Amdin Voarcbadumia: nostra: (contra AlcheiniA» 1 ^ j via, Sc ratione ab Akhemia, St Sophia , diversi«)
^ tus in lucem emersistet (Prrclul Reverendist-) "
, nius quidam talibus verbis,assidue increpans,ab »l c pto deterruistet: Pantheu ? Quis te furor agit ; Q!!“ tibi audacia tantum arrogas? Ut implumem adhuc Avk u a nido abigas? Cui tantum abest ut vires (impetant advolat» 1 ^’ quod nec pedibus quidem tuto postit incedere? Quis hoc a<^ Pantheu fuipicetut ? Ut quo plura fe impedimenta oF)ksi lllt ’ impensius hunc tuum factum emitterefestmes: Etquod est n gisabsurdum : non Italiam modo, sed universum terrarum . »em, velis eum '
sententiam est)A
»»i . ijvu 4L<uJdiii uicmir,) icu umvcuuu* eum peragrare? Ac insuper s quod praeter estlANDREAMGamiM RruliamiflimumVciiet* .
pub. sidus, a cujus aulpitatistimo Nutu, ac-renutu,
univ
crfus
im-
iftii

D E D I cV T l O. 45>$
f cr H status pendet: audens incaute interpellare ? Vide (qiuvlo) quid aga?. Ille majoribus ncgocijs est implicitus: quam ut cujus- quam verbis possit vacare. Et nili lectore digna attuleris, suturü une dubio est, ut unde gratiam ipcrnsiindc contemtum Lc odium f efcras. Meum itaque conlilium (nec forraste imperium) hoc est, v ’ct impotentem adhueseetumhunc tantisper educandum, donec potentior, fidonge gratior prodire possit: vel (i prorsus edendum putas, ita exornare contendas, ut non turpis saltem videatur. His tr go monitis, läepissimc castigatus addubitavi (satcor)aliqunndiu, stc nimius patris indulgentissimiamor, rectum judicium sollcvct. Idcirco duos consului Censores, qui totum rursus opus, terque, quaterque, ab initio ad finem usque revolverent, explorarent, ac diligenter perpenderent. Discussis autem singulis quibusque, ni- nil intoto opere deprehensum est,quod addi, vel detrahi, vel murati debere videretur. Namque opus suis perfectum asserebant propoi tionibus: Partes universas convenire , insigni forma praestare, vegetum coipus esse,succi plenum, assiduo, ac diuturno labore firmatum: ut nullius critici judicium exhorrescatamum dun- tnxar exceptum est: venusta scilicet oris elegantia, cum tamen c» nos volentes, scientcsque dicendi magistris reliquerimus,contenti vdrborum simplicitate: ut illis verba non lententia- verbis ambitiosius inservirent. In quo (nisi me judicium fallit)humilirmis sa- ernrum literatum stylus, in quo diutius versati sumus, hanc nostri sermonis negligentiam fovet, titeturque, vulgatis saepius fit usita* ***> quam elegantibus, Si exquisitis verbis utens, quod nihil inc* Prius habeatur,quam in quitstione veritatisJcognolccndar.dc vc(- borum ornatu esse solicitum. Fides auctoris nö temere solet esse Hlspecta: ubi insolentes vocum lUccebut affectatur. Qui flore* pluris fructibus faciunt. non immerito { tanquam inanes) ä gravioribus Viris rejiciuntur. Nos haudeptaquarn populi plausum quaeritamus, latis habemus ac super,si pauci silentes introspiciant, ®t aliquid tanquam stupidi,vel i penitissimis naturae penetralibus, Veie remotissimiscccli adytis erutum admirentur. Reliquos vero, ceu indignos, fit nostrorum conceptuum ignaros parvi pendimus, sive rudi ingenio, ku humili sermone inculti censeamur: Cum hoc vel imprimis glonoiiim nobis futurum arbitremur ,li "*e ( qualiacunque sint) imperitiori multitudini dilplicuerint.
euim dicendi tantum gratia , lepos ve, sapientem hominem J. r ddit: Quin hoc etiam dedita opera facimus? ut celata veritate , u b »mariori cortice locutionis, vulgus ignarum a tantarum rcrü '«Ione absterreatur: quemadmodum Voarchadumici, Archica- Tque consuevere, qui Argcntumfic aurum oleis vel aquis oc- aitt ta 'c ; C,U ° v ^ cn£cS 11011 V1 ^ cant > & intelligentes non percipi-
Ciicumlpecti negociatoicsisluo»©, non supctficicm > kd
tliul.un

4Y4 D E T) Iit ATIO,
clausuri substantiam inquirunt Hic etiam non de nitisicio.o ‘ bonnn ambitu, led dc rcLniS lenis palma quaeritur, copcrcnn 1 quod ea premuntur, qux non in Gumnus.velm aere,,sedinau>^ vel potius in sempiternis mentibus cudenda sint. Qiupp c t l"‘_ cogmta.fic fervaw, vere beatum horni nein reddant, li rebus ag f(1 . disnaviterdet operam: non si omnium linguarum vcnnilate '- 11 ' tum fuerit imbutus. Non equidem hac re putamus gloriandi"^ quod meram (licet incomptam veritatem Cabaiisticis mctaU 01 gratiorem videamus lore : quam si eadem figmentis eloquciU 11 *’ & vano coloris velamine in publicum pervertisset. Cum litera cidar,spiritus autem vivificet. Sed si hac vera ellcnt(fbi taste W, piam contra nos merito did pollet, unde advocati, atque P llCI auxilium implorandum est : cujus patrocinio quacunque hbf> ingredi, liber aditus pateat. Atque ne diutius immoremuf; Altobellus Averoldus, nobilis Brixianus, Dci,& Apostolsta: st“ 1 gratia, Polen. Epilcopus, propontifex optimusiEn ultro omnst 1 mysticxphilolbphix canditatis patronus: cujus auspicio,&auct°, ritate, si libellus nie editus fuerit, cum apud omnes alios terras* 1 Dominos, tum prxeipueapud Venetorum ducemlcrcnistin" 11 ' 1 ’ picntiffimumque Senatum, sine ullo metu reprehensionis, vict ot volitare poterit. Hic Rcvcrcndillimus Antistes, ut antiquisti 111 '” 1 ' gentis Avcroldx nobilitatem, ut amplillimam totius coip 0 ' 1 dignitatem praetermittamus, qua sic eminet, ut, vel procul ir> tl< enti terrenum Numen,non hominem pia: le fetat, divino est "'e e nio, & ad promerendam femper novam gratiam compaiato. h 1 ' credibili nioium (navitate,ad hxc obvia,atque expetita onu 11 “ 11 eoitateiqua sit,ut quocunq; se vertat. omnia protinus hilai est fll ’ r ' Quo certior spes majorq, fiducia est nobis proposita impetran“ 1 ’ quod oramus, oramus autem, Reverendissime Pater, ut q» 31 ’^ longe , latcquc tua sacronfacta pollet auctoritas, opus hoc no>“ (in lucem edendum ) in tutelam recipias, quo prxlidio tuo u)** nimm, tutius in doctistimorum Virorum manus veniat. Est cnl nobis jampridem exploratum, quod li tuo quoque sulfragio> tU ° que iavOrc, ac numine comprobatum fuerit, extra omnem ast' positum, abomnique securum invtdiaper universum teria rU orbem volitabit. Quod si tua benignitate acciderit, Pantn tU - amplitudinis tuxoblcrvantislimus.quicquidaninti, corp 0 ' »isq; viribu* pollet, quoad vixerit, tibi dcditisllmum fore pollicetur. Vale.
VOÄA-

49 ?
VüARCHADUMlA CONTRA
ALCHEMIAM ARS DISTINCTA
ab Archemia» bt Sophia: cum additionibus» proportionibus , muneris, & figuris opportunis , loannis Augustini Panthei Veneti Sacerdotis.
“IPCrORI S INTENTIO DE VOARCHADVMl CÄ
prtstßianc, contra Aicbtmhtm, arte Htßinft a *h sirchcmut, & Sophi*.
Acue plerosquc admiraturos opinamur, lector huntanislime,perlegentes optts hoc Voarchadumia nuncupatum, contra Alchcmiam editum: & non parunt ab Archcntia, Se Sophia Icjunctiin. Qui(fa- nc ) quum aequo animo lingula iplo contenta revolverint, eos (profecto ) a lectione hujus operis minime animum suunt alienaturos putamus. Qua de re non a ratione alicnunt fore nequaquam duximus, in principio istius voluminis: cur nobis id evenci it appellasse , palam facere studiosis. Illa praesertim de vauta quod non solum innumeras (ut ita dicam) gentes maxime ' philolbphiae expertes, sed etiam viros amplissimos & honore & dignitate prtestantes, intuemur non parunt desiderare naturae pe- Bctraliapctkrurari: qua: circa prxeipuas argenti & auri transmutationes, purificationes. multiplicationes , Se proportiones, nul- lispaiccntcs expensis. luiHisquc laboribus, &. vigiliis. die noctu - que operam impendunt: ae circa eam rem versari videntur vel >pfo lucrandi desiderio ducti: vel cognolcrndi potius occasione al- iccti.ac ita rimantur iccrctiora natui .e mysteria. De quibus equidem quid hac in re verius aflerendum tcnfeamus juxta petitio- r um semitant brevibus, annuente domino xcerno omnipotenti,
Aperiemus.
Dicimus enim omnes metallicarum transmutationum artifi- gutdrtviri* c cs: Quadrifariam versari poste, ac laborare. 'tranmuutu
1‘nnto (sime) ntodo, luminaria scii, argentum Se aurum fin- mcuUomm. S^udo, hoc est in multis tinctuvaiuro generibus, & fophisticatio- Br»»,«, ''tuttspccicbus imperfectiora metalla colorando, iplaquc alteralt- duj - d° ; propria tamen ipsorum estentia, lubstantiaque remanente.
Qgani profestionem communi omnium conlenfii Alchcntiani(ab fe> ^' ^ dicta: qua: protecto ex jlcbnuca dictione interpretata lamlT’" 1 va mcousiliiintciponitm )v©camus. Quae quum nui- ^ Htv „ ^ 1 "beat veram Argenti 5c Aunexistentiam, tcdpiorius maßen!,

4y6 Auctoris ,, u j
nm auttm at nem ac salsam apparentiam: merito est (uti infra monstr^ 1 Habraam. tam rationibus, quam auctoritatibus) damnata & damnsnaS' F
nitusque de medio tollenda. . 1fC j
Stcundutma- Secundo autem modo, plcrique etiam viri boni & Fj ,r0 ' g. * m - ubique locorum laborant,spei antes Elixiria quaedam poste e'J >
Transmuta- cere cxvariis (utputant)matenis:illaq; in tantum vigoris ^ ' libratis apicem deducere: ut facta super quovis metallo ill> l * s m dicin* projectione, mox in argentum purum, 2c aurum
tia.
•AUbtmi*
transmutetur: St hoc tere m infinitum. Hanc autem meta»
iti“ 5
professionem ( etli non dicam vane speratam, sed divina p 0 ’^ alseqnendam gratia) vocant Archimiam i quasi unitatis, & veri consilii Principem. De qua sane admirabili transrnuW ^ ne plurima tam priscorum, quam neotericorum voluminf P, j. sim circumferuntur: Tubalcniam scii. Hermetis , 6ebri» A>F dii, Avieenn*, furbsc. Hortulani, Rosini, Albeiri.^rnaldi,« mundi, Mariae prophetis!*, Morieni.Christophori Parisifnsi S- liorumque quam plurimorum Arabum, Chaldaeorum, 6r? nun, Hebraeorum, Indorum, St Latinorum. Ex quorum “t «ibus, additionibus, contradictionibus, figuris, lineis, literis» taphoris, notis, prophetijs, punctis, similitudinibus, syncop' 5 ’ nonymis atque *nignraticis codicibus : nunquid possbil |S p transmutatio sit hucusque inventa, velinvenicudilpesind^* -j, scatur, modo in te quam fatis facile cognofcimns. Ac p<>n p . ,
r i v\i i r t • . i. __/T'_f"
lud Philosophi adagium in mentem venit atterentis inCatfg°' ^ Si circuli quadratura est scibilis, nondum tamen est scita, l^aj, veruntamen afficias quilin veram buminarium formam f 0 ! 1 ''), cis abjectis assequi pertentent, nulla (sane) ignoranti* pandos, sed laudibus efferendos existimamus tanquam ( c . arcanorum indagatores, (suorum plcrique si tantum opus c ° p ( f qui non potuerunt, admirandas attamen operationes, (experientia reste) adinvenerunt: ut videre licet de vitro CO . t . Ium, de coloribus purpurinam.de metallis Auricalcum, & *’ .jc modi, ut infra: ac in voluminibus tam nostris, quam a ' lsrl ^||it Mineralibus, Coloribus, Lapidibus, Vitris, Gemmis, St 1,lC \f- perti actatmn est. Illud attamen artis hujus arcanum minius P j|l{ tcreundum fore consuimus: quatenus Archimi* peritiore* g facilem ex argento, & auro transmutationem fieri pon 1 -' • monstrare possunt extracto quopiam luminarim« Sulphure argenti, vel auri Lapidem, Medicinam, Pulverem, ss crr ‘ 1s j' c ai lt guentum, Caput corvi, Elixir, vel Quintam essential« 0 qiiod(lane)cognitu dignum est.Sc visu mirabile,quamvis ‘ l . di facultas(fine luo coi pote, id est, absque reductione ad p' fl ,ti Materiam artis)null.i emergat operanti,led (vix)tantae« a k ,|- Cc auri, redundandi potentia, & copia, resultans ex project'

i .. Intentio. 497
» us Qmmx essentix,quantum extiterit Argentum & Aurum pri - '»urn dctextum.Vcmm enim vero pleriq; transmutationis hujus*
?»odi admiratione adeo excitati fuerunt, ut facile crediderint pec “ueriorem Quinta; e stent ia: illius fubtiliationcm.Sc lliperadditam rdectionem St virtutem. conficiendum esse vigorolum illud E- d^it, pro tollenda transmutatione (licet perperam) iri infinitum.
. c d hxc missa faciamus, quoniam longiorem videntur expouu- a > e sermonem, de quibus (professo) alias favente Domino ae*
«frio omnipotente periractabimus. ■ ■ .
, Tertio insuper modo, versari possunt ai tifices, quoad potisti Tirtiutma- *harn Auri purificationem (qui Voarchadumia est, ars scilicet, dm Punsitt- A Ut ' duarum csementationum perfectarum) tria peculiariter ope- f-'ntes, qnL maximum praestant Dominis, St Mercatoribus emo-
'»Mentum. .
. ^ NINUM, Uinc, majoiem Auri portionem cx cacmcntauonc cx- menU Vt)(kTm ssahendö. cb*d«m„.
Secundum magis Aurum depurando. Primum.
, Tertium denique paucioribus caemcritationibus, & expensis, *««»««*- perficiendo, eujus oppositum plerisque accidere solet ar- tmcibus, qui magis lignorum taimcntationibus, tk expensis, ac m< "
111 n°a AU " sputantia, reduridantiaque laborant. «»(t/p/iVm.
roitmno vero modo versari pöstunt artifices quoad veram ^ H uu riiultiplicationcni, quam multiplicandi Algenti, Aurique, ac exterorum metallorum facultatenficum interioribus animi,vel exterioribus metallorum) sub auctione Sopliii (qux Sapientia. St Voluntas est ddmiriorutn) collocandarii rore existimamus. Quä etsi vel difficilem, licet polsibilcrii, vel mediocris esse emolumenti, plcrique in dies ebnquerantur.noh desunt attamen,qui eam facere ampliffimum sperent; ac polliceantur.
Hanc autem, ut supra, arcanam purificationis Auri pvofcffio- item merito Voarchadurriiamappellandam fore crnsiiimus, Alchemie facultati pehituS cdntrariantem. Quandoquidem nulla fit Argenti, vel Auri existentia iri Alchcmia, in hac autem funtlu- minaria in esse perfectissimo: Hancque ab Archimia, St Sophia non absre sejunximus, quoniam Voarchadumia:, 8c auri Sophiae operatio, verius ac facilius ad effectum deducitur: Archimiat vero Major est promissio, quam operis cxcciitid.
. Ex iis igitur quisque facile conjiciet; qua de causa opus hoc ' r °arcbadumicum contra Alchemiam exegimus,ipsumque ab £ r «bimia, 8c Sophia distinximus. Nosque operis intentionem "tevibus jam explicuisse, nemo succenscre debet, neque lectione ^“’ US "Petis minime perterreri, sed secretiora Natura mysteria j^^Wjus adjumento suscepto perscrutari facilius & efficacius
tlt > 8t sophismata Alchcmiiiarum falsanorumque obtectas
s. Ii tendi-

IßCjuifitortt
Yotrcbadh-
»M,
498 Auctoris .
tendiculas praeivere. Quibus non parum doloris, pariter &
mnifuturum existimamus, hoc nostrum opusculum in lucem rnei liste, cum per illud hujusmodi detestandorum folsariori fraudes, deceptiones, & velamenta detegantur. A quibus m j sterum viris sanae mentis, ex nostri hujusmodi operis adnron lU ° ne, erit abstinendum.
PORTIO PRIMA.
Quo fetiori , Ö* magis consentaneo ‘vocabulo purificat!>’ nit siurt facultas appellari debeat.
Caput p rtmum.
Q Uoniam omnis doctrinae & disciplinae traditio, juxta P er * pateticol-um semitam > a quajstionc quid nominis, priusq“* ab ea qua; quid rei dicitur, exordium capere debet, vcluti pra^ ia scibilium dispositione intellectus, qua professionisillius apex’ 3 ' cilius pertingatur, nequaquam, candidissime lector, illud a ra tl0 t ne alienum fore existimamus hoc primum ostendere, quo potio rl vel aptiori vocabulo arcanam purificationis Auri facultatem ll ' ceat appellare, &an verbum illud Alchcmia, ad id potius Voat' chadumia ci magis congruere putandum sit. Neque profect^ vocem illam Voarchadumia te adeo latere arbitramur, ut Sc ip s3 nullius este rei significativam putes, Quandoquidem hac ini’ 0 ' stra tempestate studiosorum Iolci tia in lucem venerit ac pubb' eam notitiam Chaldaea professio, qua diebus nostris facile p 3 ' tuit» quod antehac plerosque latuit, artis scilicet ptisificati° lllS Auri duarum camentationii perfectam Inquisitores post ipfu n1 ' ut ajunt, Tubalchaim primum ipsius Auctorem, Chaldtcos a«' Indos potius extitisle. Quam alias Cxlestcm disciplinam vocarunt, Solino,Strabone, 1 ’lmioquc testibus, ac Ioanne Pico Mira 11 ' dulana: comite. Neque ambigere quispiam debet cur ipsius Auctores tam praclar x metallorum professioni ita abstrusum uid>' deiint vocabulum, hoc est Voarchadumia, quae vox equidem aptistima, omnique laude dignissima. Non autem Alchemie ut infra : ipsa arte existente imperfecta: illiberali: nulla virtute pr*' dita: nequeocculrtelapienti* participe, sed avara, nonnccclla* ria, falsissima, illicita , vana, neque aliquo pacto addiscenda, * l,t perquirenda. Imo adultera est operatio, mistura & tinctura s°*
f ihistica, apparens equidem, sed non existens, infamis, exeeram* is, explosa, & lUerito damnata, quam prorsus & nos culpam 115 ' exeeramur, (nnulque cum extravagante loannis. xxij- qt>* ,nt T pit:'Sptffidcnt, quas 11011 exhibent divitias, pauperes A Ich em '7 sta-. Nec non cum divi Imperatoris Constantini semperAug 11 constitutione incipiente : Quoniam nonnulli monetarii adult
rinam monetam clandestinis sceleribus exercent, sub 1 m'
Codi“ 5 '

r Intentio. 4 99
Codicis, de falsa moneta. Ex qua conlhiutionc tales adulterato:- n ' s ' capitali liipplicip plectuntur. Ac eum parte Confilij. x. Ve- p an Conflit. 'jetovutncontra Alcheinicos, cum additione incipiente, Tollen- x. Vinctorum. da linit de medio, mlcct.imui. Neque ipsam ab Arclios, & Mia 1488.17. Dt~ Cnecis particulis, ut nonnulli putant, habere derivationem affir- _««*
ni amus, quod significat Princeps, unius,tcu verius, veri consilii 4 ,umc ' jjuitatis. Scdjamad vcibum ipsum Voarchadumiadevenientes, Dcriyatjo simiis ipfüm derivavi, ac denominari ab auro duabus rubeis, Yoarchx'su. *l ll °d Chaldaeo idiomate componitur ab Voarh, Auro, particula mitey ^ ^ H(( j Indica primitiva, & Mea a adurnot Hebraice, ex duabus rubeis, nomum. 4 l| od 1 .atme significat Aurum duarum rubearum, hoc est dtiarti c *mentatiqnum pertectaruni. Qua: quidem partes simul juncta: voirficiunt dictionem liancVoarch mea a aduinot, qus maximam hu jus artis proprietatem exprimit & efficaciam Nequaquam vero vocabulum illud Alchcmia in hac admirabili professione consentaneum fore existimamus. Sed sone nobis quispiam -, . ita objiciet, undecumque verbum hoc deriveturVoarchadunna, '
parum refert. Cui dicimus hoc referre plurimum, imo totum,ut mox patere vel intuitu poterit. At si ultro cavillator obstabit inquietis: Et quid tandem ? Cii pateat Voarchaumenam artem fore iilibci alem,avaram,turpilucram, minimcqucneceffiuiam,impossibilem, nec perquirendam ut superius dixisti. At quippe ita caville objicientem errare plurimum censemus, nostramque pnrifi- ca fionis Auri duarum rubearum professionem csseVoarchau- 'Penam penitus abnegamus, longeq, ab invicem distare putamus oarchaumenam & voarchadumiam. Quamobrcm summopere ■tuitur cavillator ob iplanr vocabulorumaequivocationcm. Id- que memoria repetentes Poeticum facile rccenlebimus. Ne nobis impedimento sitis per Deum hospites, quandoquidem supra latis monstratum est laudabilem este Voarchaduiniarn: minime vero ^oarchaumenam Absitq; ab hac arcana professione omnis vocabulorum abusio, veluti plcriquc indies implicari solent, ac decipi, arbiti antes idem variis significari posse dictionibus. Ac pvo- pterea arbitramur hanc mirabilem facultatem vocari posse multifariam juxta ejusdem diversos, ac penitus varios effectus,puta Ä 1 - cbemiam,Chemiam, Calcimiam.Calcccumiain.Voarchäutncnä» ^Voarchadumiam. Quoniam horum omnium novissimum ^quo animo suscipimus & approbamus, idque merito sigtnfica- * c artem liberalem, virtute praiditam: Naturae consentaneam,
° c cultae sapientiae, non avaram, non vanam, possibilem, verissi.
^ani.Sc necessariam,rotisque ingenii viribus addiscendam,&pcr- ^urendjm. Reliqua vero tanquam prorsus illicitam artem ligni.
«o"'«* ^ ta ' lam detestamur, illo praesertim argumento, quam 4 "‘nitno ilUistuffimi consilii Decemvirum decreto: Constanri-
I i *■ mque
tm
Ul

jP rima diffim nitioVbarah#* dumi* & quid rti.
Cuieempetat
Voarcbadu - mia.
Secunda di fi finitu Voar - e badumia, drqttid rei.
JOO
Auctoris Intentio.
an*
nique imperatoris semper Augusti constitutione, ac extravag Ioannis xxij. ut supra prohibetur. Si quispiam de Alcbenria ' a tavetit, in consilii Decemvirum poenas incurrens coerceatur- dictis igitur patere potest, quo potiori vocabulo arcanam » a purificationis Auri, duarum caementationum perfectarum ‘ aC tatem appellare merito quisque debeat.
Keurcbudumi* quid ret, & cui campet ut.
C a p. I I.
E X supra dictis ergo jam patere arbitramur, lector peririlfa 1 ’^ quid primum ipsa sit, quandoquidem VoarchadumiafU 9 liberalis, virtutepratdita sapientiae occultae, non avara, non van ‘' possibilis,verissima, necestäria, & consequenter perquirenda, q u metallorum Cabala nuncupatur: Vaticiniumque, ac Nota. I“ c t co non generaliter omnibus convenire dicitur: sed specialiter tum unctis, Rerumque dominis, ac lapientibus, 8c Viris digW s > , beralibus; morigeratisque; ratione libertatis. ’ r [
CEcundo ea est tanquam regimert quoddam celatum Sc fc c ' e ' j ^tum, quod per manus tantum traditur filiis sapientum iüb W
(licet vulgo tenebris obvolutum)dispositionem,illuminationi'
conversionem, constrictionem»retentionem; metallificationc 111 ' purificationem, multiplicationem , Sc proportionem dem 01 ^ stans naturalium ligaminum absconsi St ablcondentis, aniu 1 ®. •
corporis, densi & rari, divini Sc humani, form* Sc materia:,'P
& volatilis, interioris & exterioris, metalli Sc petrae,mollis Sc d ur ’l occulti Sc manifesti, puri Sc misti, artificio quodam median^' 1 domino aeterno omnipotente instituto, liib Igne, An e; Aqua, £ Terra, vel magno arcano harum quatuoi literarum, Latt 1 ^ Kuph, Cadic, Sc Sameeh.quas in Voarchadumia idem sigu*ß c i l .j quöd Zain.Nun, Mem,& lod,quarum ch aracteres in quadi «P 1 ' disterentia apud Hebraeos habent ur. Novissimi autem, Sc IU"‘ les sunt ii (de quibus paulo infra Schemata patebunt) qui ^ archadumid idem significant, quod Aurum creatu in ex n» tH . «lementari, id est in visceribus terrae, purificatumque ob a ‘ ficiumDivisionis, ScCxmentationis, ac Hebraice fic denominatum, Zahaynjura mi TCvahiesodii,
Sche^

Prima. S ox
Sckema literarum ad Voarchadumiam pertinentium.
Quiritetur* Hera lit»ri~ rum ytarehi - äutmarun.
st
ST
n
p-
N
N
a
r*
a
ö
Ei.
3 .
sx"
st
3
st
w L
- i
w >
- Pp
F
■OJJOÖ ^13’
2
B
»
X
3
Sr*
V»
D-
9
-72
ST
o
*
O
p.
flKHpV
H
IU
C
*
ir
c n
5 '
9 ?
|
F» *
■s .
*•
st
£
•s
►tj
n
&
I« 5

5 »r
Porti®
. o
V '
HUm>E Q 0 « ^
Ttrtii thetra- (i tres In erarum Ut supra.
on i m 7 radr
pas öj o> j>
n ™ z
O“. •
p?
Tf
CT
£ r* O
a*
n
cr*
nfc^p
oo pö ?»
£
R?
S* f»
R
ConcefTi enim suere lupradicti chatlcteresMoyd in W flBte a Pominp seterno omnipotenti.

1* R. 1 M A.
Secundi veroin transitu ftuvii subscripti: Abrate concessi.
HUt<t>XQOF0<
o > co 2! g f n
, - . . r «. • » -
R» *
§scui<i/ raderet lite- ranem utfif* fT 4 *
E,VfA
•
• «
•
! H
wj 50
• «
• >
*
?r>
sr
fc
tr
fc
<v i
»
. i
li 4
Antii

5«4
Porti q
Antiquiores autem hi: & concessi EnqcH. th ph ch Z Y X V t
Trimi et]*r*> Heras Itte t*«
ram utjupr*.
Terti* definitio Vbtrrba- dumt€,fr qu td rei »
R Q_ P
N
M
iKASmwCS
Zt'Vxytr'SdM
H G
V
L A
Eruo ea est ars vens Auri subministrans stillst-"'' »am, virtutem metallicam extractivam in se con"' nentem, Exponensque quomodo ejus forma intu"' ^ seca fixa, non deficiens, nec urens, naturalitcrq, t" 1 ' cta crocea,(fc (ne pateat)impcdita a quodam,mi" > Tnpriitata c ^ n1ei1tar ‘ impertinente metallo Auri, quae educit ad perftct 1 "' ftrm**A*ri. nemfartifteio mediante) ex manifesta materia extrinleca rolati"'. ustibili, deficiente,adhaerente ipsi Auro universaliter unita.
pOstremo ea est naturalis substantia onerosa, corporalis, 6*?' ■* fusilis, ductilis, tinctaque & rarificata occulta Arg. vivi&S" phuris metallici innstibilis, quodam regimine Caemepti & ""I? te quadamAuri.in corpus densum ipsius Auri manifestii redi" ' Quae mistum relaxat (virtute ignis, <Sc caementi) sua uniform» P tentia. Et ipsum aurum (divisum ad terminatam purificatione" inAdumotaä quod est Bcthadumot, quae sunt rubeae duL> fo cet duae carrnentationes perfectae, ad mollitiem,sulgoremq" e
niratis, ut diciturXXIV.se deducit.
m
SluarU deß. fMttoyoarcliA- dunmt, & quidni,
efficiat
Vcarchadu-
»114.

Prima? joj>
Hflc autem non efficit ars illa Alchemica infamis Aquis aceti, g«W«W- ut dicitur Argenti vivi, nitri, vini, aut urinae » & aliis quibus- totur milcht- J Un quc Menstruis similium fsculentorum,cum aquarum fortium »m. 'P‘ritibus,& multiplici calcium , ac metallorum fumo, Antimo-
Pionitnque, Arsenicorum,Calcantium,Crocorum, Ferreti Hispa- P'iFloi is aeris,Gummarum, Lytargynorum, Marcafitarum, Mag- {’euim.Metallinarurq.Talcorum.ac Zelaminarum j nec non oleis at eiiciis,lini,nitri,sublimati,(ulphurisque, cinnabaris, craneis;ncc stoncum Terris tinctis,ac realgallibus, Caclidonis, Lunariis, Ar- S c ntims,succisvc Garioffilataesticrbarumque aliarum, ac tutiis.di- p ls quc venenis.in nescio quibus etiam frangibilibus Vasis vitreis
A'ttalticis.ad hocfalliffimisinstrumentis .Regiminequodam va- Frtneisc. te.
ri0 ,incerto, atque confuso .materiis variis projectis stiper Argen- troreh.dia.iij. turn purum > ut dicitur fixum , metallaque adustibiha, 8c °bscura topbisticando, ac cujusque metalli materiam majori imperfectione volatilis nigri,&adustibilisonerando: frustra,atque mani prorsus reductione circa ca laborant.
Ci' r igitur Voai chastumia sit ars liberalis virtute praedita sapientiae occultae,non avara,non vana,necessaria,possibilis, verissima , ix scita, ac summo studio addiscenda & perquirenda: patet; jam cx praedictis omnibus ratio, & diffinitio.
Quomodo fiat essa Poarchadume*,
i - Cap. III.'
! J A minatum Auti proportional ut infraj&Salis triti ana.men-
'fnra una capiatur. Argilla: deustae,pmsitaeq; tenuiter duae. ConseSlie
Cribro tammentuv Sal,scilicet Sc Argilla. Mistisque ad stratum v».mhadu- super stratum,m Ollis non vitrcatis,ac Furno reverberationis, eae- ”•>*• tnententur.
Notandum est autem, quod omnis cxmentatio(id est Rubea,
Hebraice Aduma)requirit pro singulis vicibus horas XXIV.ignis. Ketandum Nempe novem in augmentatione, novem irv fixatione, & sex demum in alteratione.
Rursus omnis Caementatio incipere debet a proportione divisa Cbai artorum viginti trium & Granorum trium cum duobus „ . C^uartis grani Auri fulvi. Ac pro qualibet vice detrahit ipsa Cx- * **!
trientario ab illa proportionata divisione tantum medium Grani ipsius proportionis, ncc ultra. Nccab Auro ullatenus illud dehabere dici potcst(quicquid dicant caetcri)cum Aurum ipsum in- an nihilabilc,omni superfluitate carens,perfectissimum omnino,ac ^rminatissumnn sit omnium aliorum metallorum adustibilium:
^ *ubstantia jubilans, ac subsistens in igne: qux nec a Cxmcnto ' 0 rrumpi tw . ncc a re qualibet comburente comburitur, nec ab a- A ,a 'oiorificante, viridi, aut dividere mortificatur,vel devoratur,
en *m in auro fulvo fupetfluum est, vel diminutum ? Certe Swtjfit.
I i S nihil

talutio.
Ketaadum.
Rvtandum.
jo <3 Portio
nihil. Quod si ineflet(quod protinus nc^auu^diminufis^tbfto 11 ' tiac.vel (iiperfluitas(ut est m ferro, Lt caetinis aliis adustibilibus i° c ' tallis: quorum naturales mixtiones maximam retinent adu» 1 ' bilem superfluitatem ) maximum sequeretur inconveniens on' 1 ’’ velamine denudandum: quod scilicet ner vices totum detrah 1 «** annihilari posset: quod est absurdum dicere,8c in facto vcrac> tcr falsum. Quia aurum fulvum evanescere non debet, prout ‘i 0 * potest : quemadmodum caeteris aliis adustibilibus accidit lllC ' tallis: immo hoc phantahna absit a mente philoiophantii'* 71 ' quod aurum fulvum aliquo pacto po(iit annihilari.
Item (ciendum,quod omnis caementario vehementer gravit 3 ' re facit ipsum aurum, rctpcctu illius Salis ingredientis per fusi° ne ignis,quod calidum cst,& siccum (ut notum estjper poros apert 0 * auri oh caliditatein, & siccitatem ipsius ignis: & nunquam tob 1 ' tur ab eo per contrarium, id est, per hunuditatem &si igiditate ltt ■sitae dementaris aquae non aperientis poros jam a Sale inebriato* - per ablutionem > Sc bullrtioneni ipsius aquae,qua:(licet siiperflud tamen conceditur.
Advertendum est igitur, quod non recipiatur tale aurum p r ® sufficienti respondente: nili pi ius post O sementationem iplam qua statim hic talis est fornaxjhabita fuerit idonea cautio deopt 1 ' ma fusione: ut Sal cum Icobibus lopx impia fusione penitus ib' pernatantibus removeatur ab auro.
Mißte m radtakta um tamseptuagefimifecundi Voarcht' dumteerutn elementorum.
C A r. IV.
O . 14 Lux minor: Insertio respondentia: Gharattst'
rum.xij.g, q;. i. in circa: seu xxnij g.qi.r.&dimid.in circa,
S . >8 . Jgms.id est, Lux major.
I . 9 . Commerrifon.
R . 17 . Aer,id est,Lux minor.
O . 14 . Lux major.
72 -
N . 13 . Oleum vitri.
6.7. Lux tninot : Insertio respondentiac Chara** rum.xiij.g. q>. 2.8c dimid.seu xxiij. g. q;, 2. in circa.
A . l . Materia prima artis.
T . 19 Ignis,id est,Lux major.
8 . 18 . Aer,id est. Lüx minor.
O . 14 . Lux major.
72 .
t-

P R. I M A.
Alateria prtrna artis , ad Vearchadumiar» requifita qmd fis. quo nomine docetur,qutd agat ,
& quttnodoßat.
C A P. V.
p St autem tmtcria prima artis pro conficienda Vonrchadu- Materia prL mia corpus albilsimnm, densum, satisque fusile, ad naturam Vtmreha.
waxim® subtilitatis aitificio solutionis aquae, ac aggregationis dani*. ignis reductum. Ejufquc estentia tantum constat ex tribus can- ^itiislimis (ahbus,animali scilicet, minerali, & vcgeistli, abstracta a particularibus materiis (olidioribus, hoc est igneis, aereis, a- 'pteis.&r terreis existentibus in quatuorelementis naturalibus e- lenientatoi um.qua: reperiuntur in stiblunanbus mistis: arg. vivo, metallo quocunque excepto.
Et tpi.inqu.tm a diversis diversimode (ut Elcazar in primaria, uptimtn. Rermanaquc lingua, qmc una, perfectaque, ac praesentanea perhibetur mctalloriim medicina, adpitoriunr Dei, seu verius congro gatioDei suscitata ) eadem denominetur, testantibus nobilcum lapientia; occuli® Patribus: ä Chaldaicis tamen, Arabicisque,
Arabice,Alicali,sive Calopali nuncupatur. Verbum ab ali (quod est summum ) & calop (quod bonum significat, quasi (ummum bonum Latine dicitur) compositum.
Disponit haec materia prima artis naturaliter, convertit»con- ^ {t fingit,ligat,ac proportionat omnem cakem.venantvc, roVpus- Hue metallicum,live spiritum volatilem. Iasi autem modo iub- nsinistrattir.coiisiciturque :
Extracta enim virtute formativa, constrictiva, continuativa, Confecit. Unctuofa.fcu vilcosa,ex gutta librarum quingentarum & quatuor ignis albi vini, reccntisquc > cum libris kpmaginta duabus aquas scelestis: in eaque solutis libris decem & octo falis calopali, facti ex libris centum & quinquaginta falis vegctalis , & centum mineralis,simul cum libris duodecim vegetalis , ac libris fex animalis,purificati ob evaporationem ignis lufticicntis, in olla terrea solida,hujusmodi salia ad instar olei bquefasti,convertantur.
Deinde igne continui’ reverberationis in fornace hoc congregatum pernoctem, Sc die, in optimo Cacabo ex terra valentina / ÄM , tr anster.mir nitidum oltum in vas ferreum, servando ( Corpus, ve lumine, c. hoc est aquam permanctitein.Bauvach.Boraccni.Ccram.Coagu- 8. CVm* ver». 11,11 > Chomer nstbn mea a melachot,Gemmam, Hyle, Lopam, materiam primam artis,pinguedinem, Sal alicali,alicali,amarum, ^'R'mu.elebiot, Terram potentialem, Tincar,Vitium 1’haraonis,
,c " ‘ n annihilabile,& extera) Oleum vitri.
hostiis igitur aulpiciis tantum intcliigentium aures pateant. Syneyrnw-.

tu alba: dr Ksirg.vivi. Mundatio superfluitatis
Vl v ; *
Sleflt» tlti flet vitrt : JEXemento- rumquc.
Mundatio e lemtntorum superfluit a - fum cw?» mu* |WM pttMM »irf«.
JMiflio ele- trientarie a- nimt eum *Arg, vtvt*
^letandum»
f<?8 Portio
Turificatio jptritm Voarchadumici: Extratfio Mum*^ mentam Voarchadumtca. Multiplicatio mtflur4 torforit,&jjnrttua Vo«rch*dumicorum,projccllOi Redufliojue Argenti \$ Auri.
C a p. VI.
E Lectis enim Aren* alba nitida partibus tribus ad mensur* 1 ^ & parte una Argenti vivi (quod aliter vocatur Aqua sicc a * extera) ut infra: f Notabis ergo,& extera;
primumque simul per lapideum Aludcl ad ignem contin 11 * subriliatiopis traductis in lapideo Caraha, fervetur sic Argcnt“' 1 ’ vivum: prius tamen ab omni satore& aquosa humiditate, jC nigredine adustiva per septem vices sic mundarum per ignem > ut patet infra: A.Notabis ergo quod dicimus sine ipsius munda« 0 ' ne, Üc extera;
sumpta deinde proportione illa uniusinet ponderis olei vi« 1 ’ .& materiae primae artis ut supra: B. factae ex sale triplici, partibu 5 item septem lucis minoris, quatuordecim lucis majoris,deccM ® octo Aeris,ac ignis partibus decem & novem, seu ut dicctiU'* 11 ' fra: Primum ergo principium naturale,C.&c,
paratisque omnibus his cum 6emma(arg.vivo excepto)silUU> virtus roborativasixa in elementis hujusmodi cxistens.pcr ignc>° continuae fusionis duarum horarum: qua: in fundo crucibuli rC ' manebit candida &citrina lucidi speculi ad instar spl endens: re* motis scobibus pariter fervetur, quam hic appellamus anima 10 dictorum elementorum fixam naturalem extractam.
Cujus pars una tantum fumatur cum partibus viginti quatuo s argent vivi mundati, ut praemissum est. Et per triturationem i° Porfido consimili.
Anima ipsa commixta cum dicto arg. vivo, in Sacculo ^ me0 ' per refi icationem in aqua calida,nigredinem omnem &scetorfp’ retinente, in Catino hgneo servetur, si quid sorte reliquum esu« nigredinis adhuc & satoris. Repetendo hunc ordinem toti**» quousque anima hxc pernitida prorsus, per vices deveniat (inK f " ventu argenti vivi, calidarque aquae jam dicta;) ad majorem f c ' renitatem quam erat primo.dc ad aquam albificantem ipsius domini regis metallorum,
Notandum est autem,quod deficiente hujusmodi anim*p* ,r * munditia ab illa mixtione aqu* vivxfumi albi, quae postmod»m simul per triturationem cum proportione suae materia: prim* 6 artis componitur (ut infra) 5c commiscetur post nigrificationer 0 ' dealbationem,citrinationem, & rubificationem ipsius anima:, “ are.vivi ipsum rubicundissimum, Stannum non decoquitur ci«° Sale elebrot jam dicto in lapideo aludcl cum requisitis suis eK'
me nt 31+1
i

Prima. so#
"Kntaribus naturis rubificatis.ad ultimam usque fixationem ipsa- tu m ( m supra ) naturalem elementorum rubificatorum, nee in Pt'inam materiam artis attrahitur illä naturalis estcntia,8c substantia fixa intima animae radicalls quaesita, ab ipsa forma dicto- f Um elementorumtommixtorum.imo ipsa penitus oneratur im- P l rb ctione. Nec also quovis ingenio, vel arte fieri potest,(quan- quam aliter narrent Alchcmistte) quam solo hoc artificio, autna- *ura ips a naturarum fieri queat in visceribus terrae, nec mundari, a "t teneri; Haec vero fi careat nigredine,albedine, citrmitatc, & tu hcdinej aut evanescatcum argento vivo, argentum purunt Sc Surum fulvum haud augebitur unquam. Quod testatur & Mo- rienuscum omnibus simul in Voarchadumia patribus, ut infra.
! p.Primus ergo modus est siiblimatio per totum: Attendatur ! >deo ne careat,nec deficiat, & extera.
i Ex hac deinde anima commista,nigrificata, dealbata,citriniza- Mißia ßi,i.
ta, ruUificataque sumatur pars una. Ve Oleo autem vitri tres tmiu »nimi partes sumantur. cum Olo vi.
Et ex aquis hujusmodi mollibus, & duris, stabilientibus, aptis - ,ri - que lustrari,qua: sunt anima,corpus,& spiritus,hoc est Sudor solis F '** tn * n '- cum corpore,& puro radicali ipsius animae majoris lucis ,& mi- noris elementorum rubificatorum, per triturationem,corruptio- olli vitri™ nem, generationem, augmentationem, fixationem, alteratio- nem cum loci mutatione simul junctis fiat per Nutum,&ignem Symmym*. gradus tricrücis novus'Adam : vel Sulphur rubeum non defi Rtitn*to C1 cns,nec urens. Nec non per septuplicem reiterationem: (em- fiptuplcx. per cum parte una animae rubificatae, tresque partes terra: mortuae praedictae restantis,quod est corpus nuncüpatum Subsolanus,
Oliva perpetua: &(ut infra, E.Visa autem «lectione,mundatione,
mistionei & csetcra:in notando illo : Item notabis quod istud
corpus habet multa nomina circa finem) Substantia rubea indefi-*
ciens,& urens. Hujus, tres partes, super unam auri, Sc argenti hejcau mt.
aha,St una tantlim ipsius auri & argenti > super C.partes, super D. tdum »
Partes(6c ut infra,M. In medicinae autem, & extera ) velliiperil- perarum tfi
lum indeterminatum numerum,tam argenti vivt, quam Metalli
reducta per projectionem, dabit argentum purum cum auro fui- ‘ t er,niic,cr -
Vo permistum. Quod quidem postea cincratum.seu cupellarum: mlnm™
*c deinde inquartatum.dividatur per aquam divisionis. Et argen- infipUioum demum etiam ab aqua per destillationem divisum,per fusio- MettUt. nem confletur. Atque aurum divisum, etiam ipsum RcdulUtar-' per fusionem, cum Chrysocolla reducatur, <hr «urii
H«c hactenus
I
4ifCMts4

JIO
PorTiO
Cudintid jy~ nonyt/t*.
tdrcana (facientia ad Voarchadnmiam , -durtsair'/em , dtmtam , officinam nummariam, (S mei,istorum C ab ala ) de Pondemtm > ciirn <t<K Sc/ie- maritiui.
C A P U t VII.
L lcct frondus a (Tinationis.Aunsah vilis, Cudi mi e, officinae n 1 ] 11 !'
marite,& mctallom Cabala,dividi postit; imaginarie )in inti** 1 . tum,ca tamen divisione relicta ( cum lit valde onerosa, Scii’*' 11 ! 1 * Pondus onus grave) vilibiliter, & juxta communem uluin,^ quentes Sophorum arcliicanoporum partitionem,ili novem u 1 ' cretis nominibus lectiones dividimus,qua: liint.
ftnderao t- Posta, Rubus, MarcuS, Marea (aliter Res) Vhcia,Quartus (a!i feC
4 irm*. Nummus aureus antiquus) Charattus (aliter Siliqua > Granum, ® eximus.
Posta est quantitas hac nostra a’tate & more Veneto, Marcat um. 40. ad charattos. 1152. singula Maica.tali mteihgno notata.
Rubus item. 20. Marcarum, hoc signo exprimitur ad 1'tonos uutem.6$.& 1. Fioni pro qualibet Marea in Auro, cujus Truncafiiac quadra» instrumentum bic patet. Ad Charattos lcxde-
Pmiui fiunt cim, Gj ana tria, Quartos duos, & sex nonagesi- 5 i^_
nios primos eximos eximi quarti grani singulo fiono : Itoc est ‘ ll fionos mille trecentos & (exaginta quinque per singulas vig' nt MarcaSjiit dictum est: Quorum Censorii eccc figura.
P°
w

Prima.
^tarcus vero Marcarum ifc. hac signatur figura.
^arca item undatum. 8. hoc inscribitur charactere.
^ncia quoque Quartorum. 4. ad tale deducitur contra lignum.
Quartus etiam Charattorum- zü. tali ostenditur nota.
^hatattus insuper Granorum. 4. hac indicatur imagine.
Eranorum Vero F.ximorum. 256.&ipium sub hoc reducitur Schemate.
M
m
03
-Wv
lH
L
/Vwt
No»
^ximo postfemo hic character impenditur.

fit Portio
Non est tamen ignorandum Granum iterum ipsum aiVi partes octo visibiles Eximorum. s.
Ducentesimum quinquagesimum sextum exi- mum,Grani.
Centesimum vigesimum octavum eximum ^ Grani.
Sexagesimum quartum eximum, Gräni.
Trigesimum secundum eximum,Grani.
Sextum decimum eximum,Grani.
Octavum eximum, Grani ,
1
L§6
128
1
64
t
72 !
qu:
nJ ( '
\

PjltMA.
fartum eJsithum, Grani, ae
$
titiigiaount.
m
n
4
a
Quoniam autem aUrtim fulvum,seu (utajunt) finum.nonmediocriter importat dc Eximo in Eximum, tam respectu quantita- s's,quam perfectionis; Ideo uti de re hon parum conducente, io* telligcntiae oculos aperiant reliqui.
Ctnftrullto pracifipenderis aqutlanck.
Caput VIII.
A Eqiiilancem, velBilancem e duobus lateribus jmo ab late-
rum aequalitate dictam,ex quadro perfecto, Sc firmi constare tUrmnfn dicimus. Fusti ejus longitudo tantum metitur, quanta est dimensio unius lateris quadri ejusdem. Medii autem, extremo- j umque crassitudo, sesquialteram habet proportionem,trium,sci*
«cet.ad duo. Hasta vero lancis,seu invisibilia bale super axem.
•n medio aequaliter distans ab extremis, in cacumen sursum erecta,pyramidis instar, a tribus m unum desinens minutum , ad fc- ihiquadri quantitatem (nempe terdena Sc tria minuta) protenditur. Juga quoque lantcm utrinque m axe complectens tan- fundem latitudinis,qua ntum invisibilis ipsa continet,Sc Bracha iu inferiori parte jugae sita,octavum longitudinis ipsius laneis sit. i~ila rursum ab extremis fusti ad Cöncuas pendentia, cum ipsis Una dimensionis fiant ejusdem, cujus latus est quadri. Conchae demum,nonam latetis cjusdemlnet quadri continet pattcm,ut in schemate hoc videre est. >
toescrtpttt Lariarum particularium operationum pro am pliert artit huju* eluctdattonej.
Caput XI. ai sum cum Förnacis ejus imagine.
(^Upn pars una, Aluminis dure seu Tartari, & Arsenici tres par-
^ tf s recipiantur. Duo extrema simul juncta Ferreo pistillo in M °K»tio orneo in pulveremredacta,aquaque deinde aspersa cum
tene. 2. K.k Venere

NttMdum.
HaUndum.
H.
si4 Portio .
Venere in bracteas deducta, sepultaque in Olla locentur. Ql'° j suo cum coopertorio in vertice ad crassitudinem subtilis calaw
perforato .vulgari ac simplici Argilla optime post obturetur.
perhoram mistura decoquatur in igne,leu Fornacula sublimat^ nis. Deinde ea extracta, & frigefacta , positaqtic rursus in F* 1 '® rio terreo mistura,cujus cum Fornace hic statimexprestaesti' 113 gö * inter prunas confletur. Ex qua scobes ferrea virga, doi’ fC elucescat,depurgentur. Denique ist instrumento ferreo, Cana»' seu Riclum dicto,a fusorio deponatur,setveturque frigefacta.
/Es ustum.
(^use facienda prxdiximus de arfo,eadem dc habendo /F s£ usto mistionem ipsius tradentes facienda censemus hac serie.
iEris pars una , Calcanti Romani dux ( seu Salis) & sulpl’ 0 ' ris tres partes fumantur. Reliqua omnia ut in praemistis, 6.!^ ventut.
Anielum album, & nigrum.
Sumatur de argento cupcllato: pars t.
ctiris, partes 2.
Plumbi nigri mollis* partes 3. ad pondus aequale. ;
Et simul fusa omnia, ac bene mista projiciantur in ana (hoc c ‘ tantundenr) Sulphuris tusi in Crucibulo bene operiendo. FrisT factum tandem hoc totum, & a scobibus per fusionem appu* 1 ^ mundificatum,fervetur in virgulis.
Idem est judicium in conficichdo Anicio albo, duobus t- 111 ' tum exceptis. Vno scilicet quod stannum loco plumbi nig f,: altero autem quod Arsenicum loco Sulphuris, capiatur bei ,£ contusum.
Aqua ad dividendum arg. ab aurd.
Capiatur de Nitro refecto,& Alumine ana. iEqualiter juncta,& in Mortario pulverizata simul per To rt ‘ 1 '^ bene circumlinitam fundo nudo,& Rccipicntetn sigillatum > stillentur pet ignem ad totam exhalationem spirituum,cum r c * £l vatione fpitaculi in sigillo ad opportunam occasionem. .
Discalcihetur hxc aqua divisionis per ignem etiam tum rattis sex argenti puri pro unaquaque libra aquae praedictae» ^ c ' vetui ad ulum. ■ ,
Notandum est autem, quod ana spiritus Aluminis usti f cU c cahti, at Nitri refecti, videlicet libra una de quolibet fupc r ciam unam cujuscunquc metalli in tenuissimis bracteis dedu ' ter reiterando,metallum convertit in transparens oleum.
Argenti,& auricalcum. , gt
AEvis panes tres cum tribus quartis sumantur ad pondu».

Prima. sis
P^rs una cum uno quarto Zclaminsc ih valle Siriana reperta: in ^'co nomine Oncda. Vocatur hacc Zelamina aliter Tuthia alba,
^ estminera Bergomentis. SternanturstatimlnCrucibulo,&per 'giR-ni continuaeiusionis duodecim horarum Fundentur cum Vi- ’*°>äc serventur ad usum, projectae primo iri laminas ä scobibus £ Cr optime mundificat*.
> Eadem traditur dispositio subministrando argcnticalcum, NoUndum. ^e tamen lege scilicet , quod pais dimidia cum hha octava x. ^'anni/cn /Ens arsi, fumatur loco Zdamiuae contra tres partes,& tr es quartas(ut lupra dictum est ; A;nS.
^ r gcntum maceratum.
Sumatur Ärg.in tenues bracteas tusum, & in Olla non vitreata c Uinuria Sulphuris tusi in Fornace ardeat per dies 18. per ternos superaddendo de novo Sulphure, deiude cum partibus 6. argenti Vivi,aliquantulum simul calefacti,maceretur diutina trituratione >n Porfidb. Abluatur aqua & bene desiccatum servetur in nitidissime. Vase vitreo, seu vitreato.
Aurum maceratum.
Bracteae auri fulvi ad tenuitatem ductae fortiter ignit* curti partibus fex argenti vivi, maceretur una Lota, demum macera tum aqlia j&benc desiccata servetur ad Ulum,sicut dictum est supra dc ärgentö.
^ullimcntum pro argento.
Sumantur dc aqua coelesti, lib. io. dc Tartaro albo tuso. lib. i. «Um tribus unciis.
c Et opera ipsa argentea mgrificata ad ignem, in Vase *neo polita i omnia simul bulliant, quoad nivis „risa, albescant. Tunc Cxtrdcta brustientur ad aqtiam frigidam,limpidamque. Tandem Tripolb cbut trita serventut.
Eullimentum pro aurei.
ise Lotio hominis.libio. fumantur.
Sulphuris unciarum quinque.
Tartari io.
Misceantur omnia tusa in Vase aeneo. Et in hoc opera aurea,
‘gne primum calefacta,imposita bulliant. donec crocea reddan- lu r ut Auripigmentum, Reliqua ad praemissum ordinem dc argento omnia rite serventur.
Notandum est autem i quod pars una Floris aeris cum ana Cai- c, , a nti Romani, & partibus duabus Nitri cum ana Salis armonlaci ' * m ‘
u ‘hta omnia simul cum dicto Lotio ut dictuin est, colorem auri "'•'cisfimum dant auro,ultra Charattos iL
est judicium redactis in bitumen praedictis simplicibus,
N k 2 cum
/

Portio .
tum acerrimo Aceto» Flore asm, scilicet Calcanto Romano» t ro,& Sale armoniaco,pcr modum rccoctionis.
Calx Argenti. ((
Procedatur ut dictum eil supra. F. Sumatur Arg. in tco» bracteas tusum: & caepeta.
Calx Ferri,& omnium aliorum metallorum duorum. I
Bracteis,seu laminis eu juscunquc metalli duri in fornacula ?\ \ mentationis per dies ai. ardentibus cum duabus partibus s canti Romam,Se tribus Sulphuris triti vel fine alia mistufa Calx metallica impalpabilis
CeruHä.MiniumöcZalolinum. j
Lamms Plumbi nigri mollis in terreo vase, interno funde? quatuor tantum digitos vitreato, cutn multo acerrimo Aceto' suspendantur ut continue per duos 8 c viginti dies Aceti vnp D ?‘ tangantur. Quo corrupta tandem Plumbi nigri essentia,& in f? verem album redacta, Cerusia nuncupatur. Hiec autem * rusa, sive residentia Plumbi nigri, ut (upra, usti, tenuissime,^ aqua,triti, positaque tn Capellis terreis sparsis, ac longis ad eu" tum,non lutatis quidem,veruntamen opertis inFurno ita soca^ Ut ignis tantummodo fundum eorum ascendens percutiat, 1 * non per rcvci bcrationem,uratur per horas 48. Interim autet» 1 * pius Ferreo instrumento agitata rcsidcntiaquoadusqUc in rube 11 ^ transmutetur colorem, tunc pariter mutato nomine non C c<i se,sed Minium appellatur. Hoc rursus triturarum, cum albo to,8c ad umbram desiccatum,in citriniim vertitur eoiorem, I 110 est Zololinum.
Cinnabaris constructio:
Argenti vivi pars t, ,
Sulphuris igne lento carbonum liquefacti, pars una & se 1 ” 1 ^ misceantur 111 vase ameo patulo ferreo instrumento ha? ,k quaquam ligneo. Durata autem frigore haec mistura, &pi n *'^ reponatur in vas vitreum idoneum optime lutatum,locatuo 11 ! ^ in fiirno fublimationis, fundo detecto, ac loco acri pervio 1 horas 14 remisso igni,mundando oleositatem Ferro quoad ierit per colum vaiis. Deinde per tantundem temporis i tenso vase laminis ferreis operto sixetur. Vbi tandem va* ‘ x geratum fuerit,rumpatur,servato cinnabari.
Consohdativuin Cinericii. ^
Argilla: deuste, öct'enuiver tus* pars una Capiatur ad w. Cineris lixivio demissi , & mortificari, dcsiccatiquc partes « Deinde simul ambo cribrata, pariter lcrvenrur.
Cupella,& Fornax cjuldcnr.
Sumatur pulvens Ai gilbe crudae pars ujia ad mtusur«' irn '
Spad*

jO»
Prima. js?
spodii ossium,sive cornuum castrati deustonwn subtiliter tuso- partes quatuor cum dimidia.
Diligenter cribrata serventur,St cum aqua humcctata in, Verra ^ftallica totum pariter excusum incorporetur.
Notandum est autem, quod qui format Cupellam ex Spodio '°lo non bene sentit omnino pro mercatore circa argentum Se ,u, um extrahendum. Advertant igitur pro majori, tutiori- 'lüe redundatione metalli, & ad minorem ejus defectum arCa- Büt n hoc Affinatores metallorum, Aurifices, & Cudimus Mercales. Ad quorum notitiam simul his tradimus fornacem cu- Pellationis.
Flos neris.
. Corporentur in lib. 640. Terra: viridis solutae inlib.240.Ace- J 1 acerrimi,cum lib. 26. unciisque $. Armoniaci,lib. 160. -Siris fo- lati inlib. J20. Aqua;divisionis
Omnia autem probe, mista, positaque in Ollis grossis sparsis *>on vitreatis superaddendo stiingantur. Deinde m sacculis de *01 io optime densis fervemur.
Metallina.
De infra scriptorum simplicium pulveribus, videlicet Realgalli,
Vel Auripigmenti,iive Arsenici,Calcis albae vivae recentis, Tartari
albi ana ad pondus fumatur, Albuminis autem ovi gallina: pars,
cu m qua pulveres ipsi,per setacium optime coopertum prius si-
^ul commisti, incorporentur. Bitumen* autem hujusmodi de- * tutum <«.
Jßdc idonea in Lotia detecta impositum per horas 12. igne ascen- menti,
°ria sublimetur. Vasis tamen fundum ad medium usque luto *x lana, seu tomento, & argilla, partibus duabus scilicet argilla:,
? una tomenti confecto sit oblinitum, & os patitei bombtet, vel uupaobturatum, Metallmam tandem reperies collo Vasis argenteo colore adhaerentem.
Oleum omnium metallorum. »
Vidcatursut supra H.) Aqua ad dividendum, circa finem.
Purpurina argentea ,Sc aurea.
Mistura Arg.vivi,Marchasitte,vel Stani,Arsenici,& Salis arWO- niaci ana,posita in Lotia vitri,si decoquatur per horas321. ad *gnem,colorabitur argenteo colore. Verum si loco Arsenici sub^j _
Fhur citrinü in pane nitido,* aureo colore ungetur,3t tunc dicc- cft ^r/st tUf aurea Purpurina. *
Rcfinatio Chrysocollae.
Refiltrata: in libris ducentis septuaginta Aqux caelestis,, librae
ona ginta Pastae,seu LapidisChrylocollx.aim libris decem Alu-
‘nis.Jc Aluminis fa cis libris octo,cum quatuor unciis uniufmet
rauderi*, i n y a se aeneo petlentam,continuamque-ignisexhala*
, cm »tautum liquentur ut aqua. Deinde ner optimam opre-
N k 3 turaitx,

I.
NetundiuB,
fi 8 Portio (■
■ tttram pannorum laneorum ne spiret, neve ullatenus spirare P 0 ^ fis. Vas refrigeratum per dies tres stabili in loco locetur. sus autem Borax in spondilibus vasis agglutinatus (habita p nnun per inclinationem optima aqua: evacuatione) ablutus frigida,Sc bene desiccatus ad Solem,nitidus,unctus Oleo li* 11 c do.ponderatusque.in Vase nitido fervetur.
Solidatura terna pro arg. St auro. ä
Partes tres argenti pro argento,vel auri pro auro. Et parS" JEris arsi pro argento,vel argenti pro anro sumpta: (facta ninj. minus mistione primum optima infusorio ad Ignem fusionis) ' ventui- laminae.'
Specula metallica frangibilia. .
Mistis per refusionem manica: partibus tribus atris, & P arsU jn Stanni tantum, projiciantur laminas ad planam, & pontcllu 1 ” ^ petra columbina altera alteri imminente. Misto nihilominus mtim ad ignem venti fufo Deinde lamina: ad mensurant ^ quantur ä superfluis eunt gladio,& planentut Smerillo medio ’' tentu ad siccum per longum,ac transversum,primo super ligi’ 3 ^ lis ex rabula hujusmodi agglutinatis cum Ciyplo crudo, &afl j stiper tabulam. Postea lustremur panno lineo i udi, vel cor>° parte donjestJca.Sponthu.vcl Tnpolo,& Ccrufla,aut Calce n-fj > ni, alpevfae tamen prius oleo. Deinde palmis manuum fu* 3 terlae,nitidata:„capsat3elerYcntut\
Specula non stangibilia. ^
Specula infrangibilia, ^ujusvis dimensionis ob malleatio nC in reliquo''nt proxime fupia dictum est.I.) rite fiant, prxterq 113 subjecta essentia,quae tantum constat de solo arg.cupcUato-
Spodium de ossibus. ^
Offa tibiarum boum deusta ad ignem continuum infotU aC caementationis per horas 2. Spodium vocatur de ossibus. Sflblimatum.
Sumptis de Nitro mollito.lib,50. ,
De Sale I I
D#Alumine, seu mollitis. j Vitriolo usto. | J
Et de argent. vivo ana lib, ro. , v v p
Omnibus simul junctis, arg. vivo tamen prius in aqua *^ ur > dendum quantum sufficiat in,Vase ligneo, mortificato. ^ 1 hujusmodi in Vase vitreos cum Alembich)apertop<r b°' a3 ad lentum ignem lignorum per Cineres sublimetur > serve [U diligenter. y } \t
Notandum nihilominus non poni de misto, pro quolibe plusquam 87. Insuper aqu* ultimo stillat* valent ad al ,aS - st mortificationes: ideo ferventur.

Prima. H*
Terra ad de argentandum metallum, & inaurandum. vOlutum igne argentum de cupella, quod i. in unciam unam
aquae divisionis,jungatur cum pulvere falis, Se Tartari albi,ana Undarum fex.
Sicque in Vase vitreato cum spatula lignea (non autem metal- *'ca)mista servetur terra calore densata.
Notandum est etiam talem ordinem penitus servandum este in conficienda terra pro inaurando ; qua: ab aqua divisionis, & argento seclusa mhdcfiat oleo auri,quod i.(aurj icilicct soluti)pro qualibet libra praedictorum pulverum.
Tuciac constructio.
Sumantur de antimonio libr. 96.
De Calce spicis libr.48.De alumine catino libr. *4.De aere arso sibi , t cum unciis quatuor. De plumbo Sc Stanno simul calcinatis sibr.8. videlicet pro una qualibet parte plumbi, du« partes Stanni.
H.xc omnia simul corporentur cum aqua, triturenturque in Pila figuli. Mistura deinde bine exempta, & in plano furfuribus (Irato adinstar placent® desiccata in igne carbonum per horam Coquatur,postea pinsetur,trituretur, actaminetur. De pulvere autem ejus tenuiori fiat bitumen cum Albumine ovorum, &idem Cannis ferri involutum, Sc inspersum grossiori pulvere ejusdem, atque sic in umbra siccatum per ignem reverberationis recoquatur iterum per horam.
Ubi autem nimium nigresceret: Cnnnx ut suprabituminat® candentes fiepius extinguantur in aqua Calcis plumbi Stanni, ut (upta dictum est. K..
Stabularia framijsa cur faßt afint.
C A v. X.
C Ingulariahxc (nempe) aqua divisionis, refinatio chrysocollae. c 5 a-sarsum ustum, Sc reliqua particularia supradicta non sit qui arbitretur temere posita,tanquam a principali ncgocio aliena, vel ut omnino superflua. Non enim frustra, imo necessaria ceu per gradus quosdam ad perlectioncm hujus magisterii purificationis auri(scilicct)ut cuique in his oculato palam est) posita sunt. Nam sicut arbor ex floribus feracem, uberemque fructuum mellem indicat,& ubi non affuerit ignis usquam fumus exhalat, sic hujus, •fodi exercitamenta cum insignia sint ac certitudo efficaci® & vetiatis prxmifforum.tum seopus quo hujus artis pseudoprofestb- fes (Asehemist* vulgo dicti) impingentes fracti protinus, 8c confusi revelentur, patefactaque eorum fraude, & fallit attdc, medio sublata, simplices tuti > Lc cautiores reddamur.
4 FQRr
N°t*ndnm.
K.
Nttandum.

sto Pomio
PORTIO SECyNDA.
K4yi**ptr- f.Z.an ijf- f»r.
Prtfjttio fort 'tonisfecttnd*.
C A P. I.
R Udis hxc, impolitaque nostra investigatio consulto satijj* praetereunda a nobis luisset,lector candidisiime,quam ut Jimis hujusmodi ars, atque spectanda genetricis naturae «nrU' (praecipue contra ipsiusmetsctentiae auctorum decreta vulgat' 0 ' nem prohibentia,ubi dieiturnefas este arcana revelare indigi quodam vel tenui susurro mortalibus patefieret. Cum taiU cn nobis persuasistemus omnipotentis naturae vim supremo mim'" 5 sapientiae filiis inspiratam(tametsi plerosque mortalium lateat)^ Vei munere innotnistezncsas.dc ab humano officio eandem iu ,f ' nebris perpetuo clausam tenere,prorsus aliurum duximus ,p"*' sertim cum nihil praestantius, nihil in humanis utilius repe 11 '/ postit,vel excogitari, fi modo Sophis longe supra ha:c caduca * fluxa elevatis »suerit revelata. C atterunt quo res ipsa obscuri 01 ’ ac difficilior cognitu lractenus haberi solet, eo lucidiorem orn" 1 ' bus.planiorcmque efficiemus. Nam quod Schema sub aenigru*' te politum fit,id fuit in causa, ne detractores Alchemist*, intstg nl ' ingratique facilem sese habere ad hxc mysteria aditum arbitres tur. Initiatis vero totam hujus artis rationem, compendiose» 55 accurate explicantes,aperiemus in portione divisionis, in spcci llC * nostro, quod j.un mente concepsum orsiindies lucubramus, jpfum intuentes lucis splsndore supervenientis illustrentur,® 5 devii ab hujus lucis jubare in semitam rectam dirigantur, & baepotitigratta, munere gaudiant veritatis tali sub schemate.
J

Secunda, +*.i
APERIO LIBRUM ET LEPTEM SIGNACULA.
y i.
riSfeMU
ÜMD
WL2S
ScherHAtH yiarchtdumict txptsiti*.
Cap. II
V isionem acceptam adominoaeternoomnipotenti palamfie- «*ym. ,»«» ri (indignis) non debere in atcanis arcanorum legitur, pro- *#.».4- Cw* ptcrea quod omnino metuendus sit dominus. Literas tamen V*"*
A. V. E. (ut in praemistis) dicimus este tnistionem uniutmet ponderis olei vitri, matcrixquf prima: artis, acris,& ignis, lucis majoris 8c minoris, ac argenti vivi septies mundati per sublitmtionem tum arena alba,insimulquc rubificatam. C. vcropiimummotü, .o,, frrf *d est occisionem, corruptione, caicinationem, ve! putrefactione.
secundus motus dst ,& est generatio. Uvero totius motus, videlicet augmentatio, D. dicitur fixatio, diminuti«, disjunctio, Syntnim^ y»l separatio, & est quartus moms E.&B fusu ..lemcnta altcran-
. sia cum

sil PORTIO;
tiacum loci mutatione,qua: dicuntur ignis mutatio: PavirtlC n - !
operatio,terminatioque rubific.itionis,öc est quintus ntotus.
Theorie A,>tc prosi re* Vourchadumteo a,rtio.\$ ejut/cht' mato tn muliipltcottone ttnilur*.
Cap. III.
McuiaUm. r I "Ei minatio recipientium est mutatio naturarum receptorius -*• pei ineffabilem mistionem calidi, (id est ignis, quod est Jl *r vum fulvum, cum frigido id est arg. vivo non vulgari, quod el. arg.vivum per ignem Sc arenam albam lepties munchitum, ut d>' fiutii est,ab arg.vivo.liumidi.id est,Aeris:quod cffargctV-puruU 1 ' cum auro fulvo, argentpquc vivo ut supra, msimuTrubific- 1 ’ 15 ’ cum(ieco,idest,oleovitri;dispolit(oncperpetua. Hacc est p e f' petua dispositio,est materia metallorum: Materiaque primärst 1 * f id est vitrum innambilabile: quod est oleum dictum: medn"» retinens arg vivum , aurum albificans) ut ait Maria. Et ist* qua gravis est,quae mcrcurialis dicitur: ut omnes afferunt. E 1 vivum (apienrum (id est argentum vivunt, ut dictum est, mund*' tum ab argento vivo ) de quo dicit Hermes: Custodite lioC- ir ' genium vivum coagulatum (id est mundatum ) quodestini' ltl ' mis thalamis: in quibus coagulatum est. Ipsum enim est Azod’ : CcestsccrcrumScolia: : Sc dicitur terra residua. Qui igitur verb* audit, ipse inquirat. Sed testamur per illum qui male perpetra»' rem nö justificat i & nullum recte agente condemnaturos jam d f ' texisle quicquid ante celavimus in hac lapientia: 8c maximum * r ' canum scientiam Sc intellectum habentibus patefecisse. Qui vtist rigo proficere in hac sapientia, oportet eum istam admii a bile”' Eleis io. Electioncm(mundarioneiu,mistionem, triturationem,&; calc‘ rJ '
tioncin, argenti. auri, argemique vivi, Sc olei vitii) seu arcan”® maximum componere,& postea ipsum mutare de natura in nat”' ram.I.uca fic dicente in Turba,pluribus rebus non indigetis: st'“ Tot* tomen unataiitum. Et ista res una, in unoque gradu operum nostiO' ^uodeHaltc- ruiti in aliam convertitur naturam. Idem testatur Sc 6ebe, cu>” fi materi * , (j lc j t . 3rs ta i; s non consistit in pluralitate rerum. Est enim >”*" f rima artu, t#naunS1 metallorum) 111 qua magisterium nostrum co”‘ l ' sistit: cui non addimus rem extraneam aliquam,ncc ininuim llS ‘ nisi quod in pratparationc ejus superflua removemus. In una cl ' go re consistit totum magisterium istud, ut nos recte ccnlirmi> s «' n
VsUndtwt. oleo vitriItilipet,5c arg. vivq mundo, animato, rubifieatoque. E*
hoc cxprdle dicit Alpuidius filio suo: Scito fili, quod est m»t ci ' a (& maceria prima artis) quae est radix.de qua omnes sipieo ,c ’ nactaverunt(olcum vitri, )& arg. vivum est. Et est quoddam vivum albi coloris: Sc plus quam speculum splendens Idem > tr ' tur in Turba. Initium totius operationis est Albcdo, id est ^ivum mundum animatum,cui rubor succedit. ^ ot '

Secunda. 5"
Notabis ergo,quod Acetum, .rEquatum.Albcdo, Album plu(tv Notandum sW'm.Aqua benedicta,metallica, sicca,talchi,viva,vffeofa,vitae, ’s
prinne puerorum,argeptum vivum animatum,coagulatum, Argy- kion zoticon,arsenicum, auripigmentum, azoch, cambar, caspa fbaia.ches feph cbai,compar,cor Saturni,deccmbcr.E,Euphrates, favonius, phlegma, Gumma alba, inimicus, insipidus,lubricum,
Materia una metallorum, medicina una, menstruum, Mercurius, occidens,ovum,puer,salsus, sedena .senectus, sc-
rinech, seth, sinistra, socius, sperma metallorum, s.iblimatum, succus, tevos, ventus, vespera, viginti unum,unctus, vultur, zibach,& zivd.idcm signin- ficant. Et id genus multa, qua» liic prolixitatis vitandae gratia omittimus.
In compositione autem hujus admirabilis mistionis,seu maximi arcani,oportet nos sequi naturam. Nam (ut ait Geber) Natura per se agit. Nos ergo oportet tria scire, videlicet quid sit natura,quot sint naturae,8c qualiter natura operetur in metallis productis.
Secundum autem Aristotelem (secundo Physicae auscultatio- Natura juM. nis)natura sic diffinitur: Natura est principium,& causa movendi, 5c quiescendi in illo,in quo est primo, 6c per se, & non secundum accidens.
Auctor autem petfecti magisterii: natur* (sive tu dicere ma- qm upltx. vis qualitates) sunt quatuor, videlicet Caliditas Sc siccitas, ut M igne. Caliditas & humiditas, uti in aere. Humiditas 5c frigiditas,ut in aqua. Frigidas & siccitas,ut in terra. Omnes autem ist* Complexiones inxqualcs sunt, nec est ulla istarum quam quaerimus. Nam nos quxrimus xqualc.de quo dicit Ioannicius: quod aequalis mixtio est una,quando cum moderatione, incolume dicitur coipus. -
Notabis ergo quod dicit cum moderatione,scilicet praedicta- Moderatio. rum naturarum, (cu qualitatum, videlicet caliditatis, humidita- tis,frigiditatis, Lc siccitatis. Nam quando aliqua istarum naturarum aliam non excedit: tunc dicitur corpus temperatum & aequale,quia tantum est de una quantum de alia, secundum debitam proportionem qualitatum ad este metalli requisitarum.
Item notabis,quod incolume dicitur fanum, remotum,calcina- Synonyma. tum,separatum,purificatum, dilpolitum,siccum,vel mundum ab Uavupnm*. °mni causa corruptionis. Et(secundum Gehenun) stannum vel Mundatio. plumbum album puriffimum: 8e est in eo squalitas fixionis,vel fpiflitudinis duorum componentium arg. vivi, scilicet & sulphu- l >s(inetallici) non autem acqqalitas,quantum in mixtione, (id est, qu.mtitatc,arg.vivi. Item Hermes inquit, fili, sapientum metalla V!lu stx(non enim argeitt.vivum est metallum, led materia ut infra,

quid.
Miseibilium^
d&nimum.
fi4 Portio
fra, Notabis Embryon.L. & caetera) metallorum »quorump rt ' anus est. Sol eorum optimus rex & caput, quod nec terra cof" rumpit, nec res comburens comburit, nec aqua (colorificans, vi' ridis, aut dividens) mortificat, vel devorat»eo quod substantia £' jus est terminata, & natura directa in ealiditate, humiditate, fvigj' ditate, & siccitate. Nec in eo quid superfluum est, vel diminun>' it ideo sapientes praitulerunt ipsum, & magnificaverunt, Si xerunt, quod sic schabet Sol in metallis, quemadmodum Sol >* stellis. Suo enim lumine & splendore omnia vegetabilia gern 11 , nant, &. omnes fructus perficiuntur nutu Dei. Quid plura si hoc pervenire postimus ? Habemus proporrionatum fere totiu 11 juxta Socratem dicentem: lam ergo albi plumbi dispositiond 11 vobis demonstravi, quo genito nihil aliud est quam opus mul‘ e ' rum, & ludus puerorum.
Cognito igitur quid sit natura per Miilosophnm, & quotupse*’ per auctorem persecti magisterii, aliorumquc iapientum sentd 1 ' tiam, restat videre quomodo operetur natura.
Nutur* mto- Operatur autem natura multifariam: sed potissimum per ni>#' m«de openrur tionem, quam sapientes variis appellarunt vocabulis, sciKcet, si 1 ' Synonymi«, gressionem > fubmcisionem, conjunctionem, connexione, co« 1 ' plexionem, compositionem,& mixtionem: idem significantibus Nihil enim ingreditur, submergitur,conjungitur, connectitun Clttvti ficun- complectitur, componitur, quam quod miscetur. Videamus er' go quid sit mixtio (Clavis enim fecunda est) quia ipsa cognitap cs diffinitionem omnia alia cognoscuntur.
Secundum autem Philosophum(primo de generatione)rnix'ti» est miseibilium altcratorum per minima conjunctorum unio.
Notabis Miseibilium, id est elementorum. Nam ipsa sunt p 11 ' ma principia umusejustme mixti. Sed ipsius mixti mauifestaw' occultamve scite nonpWiinutsnaturam, nisi sciamus ipsa ese' menta commiscere seu componere. Unde Hermes dicit: Intelsi' xc fili quatuor elementorum scientiam, qua: suis posita sunt >'*' j tionibus in sua abscondita apparitione. Eorum enim abscondit* j apparitio nequaquam exponitur, nisi componantur, eo quod»^ perficiuntur donec silis coloribus colorentur. ,.
Notabisetiam perminima, id est per indivisibilia. Nam si I 1 " posset dividi jam non estet minimum, ex quo diviso partes eo n»>' notes proveniunt: cumomnis pars minor sit suo toto. App* rCt ergo, quod per minima, id est per indivisibilia fit mixio eleu lclV ' f kmtnti dis- torum. Et quod elementum ut minimum metallorum coit>l’°' finitio. nentium patet per diffinitionem ejus, Elementum enim min" 1 '
particula est metalli.
jfotuiprl- Ad hoc autem, ut miscibilia misceantur, requiritur praevia Q' fuiu-CUvi) spositio, qu.xnon fit nisi per motum iu omni actione, ncdi" 11 ^

S E G U N D A. JlJ
. ^ixtinnc neocstänum. Motus autem (vel mutntio)dicitur(secuh- »V. & primi ^uni Aristotelem in Catcgorijs)sextuplcx, scilicet coi ruptio, ge- punäum. oeratio, augmentatio, diminutio , quam fixationem vocamus, Ctnuput. iteratio, tk laci mutatio. Scdali.s inpiocsentiarum omislis,Corruptionem tantum eligamus: nec eam quidem omni ex parte. Nä stultas liila se species habet. Sed ex his unam (quae putrefactio di- cttur) ad propositum facientem discutiemus.
Natura enim qua: nunquam otiatur,omnivario motu operanda Utitur: in primis autem omnium corruptione. Corruptio vero hic& putrefactio aequipollcnt sigvificato. Dejiac itaque in allegoria sua Hermes, sic inquit: Scitote quod artificii origo est caput Corvi: qui in nigredine noctis, 5c in claritate dici fine alis volat:
amaritudine nollra in suo sanguine exeunte coloratio accipitur: Se mera aqua a suo dorlo. Non est ergo aliud caput Corvi,
Uisi nigredo noctis, quia sicut ista est nigra & obfcuia respectu diei, sic spiritus iste putrefactus respectu spiritus mundi, qui ex putrefactione oritur, & per nostrum artificium extrahitur.
Sed cujus coloris debet este spiritus iste mundus ? Prosecto al- miullu bi. linde Hermes, Scitote rumorum inquisitores , it sapientiae sifttlit.' filii, quod Vultur supra montem extensum in cacumine voce magna clamat inqniens: Ego sum Album nigri, St citrinumalbi, & lubcum citrini, veridicus sum certe > St non mentior.
Notabis ergo album nigri. Nam ipsum album ex nigro extra- "irnus. Item Alphidins; Argentum autem vivum, quod ab eo seilicct cortice nigro extrahitur, est humidumalbum a corticibus mundum, ne opus pereat.
Viso ergo quod primus motus natur* est corrumpere, viden- dum est qualiter fiat. Et ut perfecte sciamus facere: oportet nos£ r ‘- habere cognitionem principiorum tam naturalium, quam at ufi- cialium. Nam qui principia ignorant, finem non inveniunt.
Primum ergo principium naturale, utprxdictum est, dicimus p rtmum Argentum vivum, Cum arena alba perignem ab Argento vivo septies inundatum, coagulatmnqtie, ac materialia ignis, Sc aeris, liib nomine Antybar, Martlvck, Stagno , vel Riloo ( quod Gia:ce Thelima dicitur, & Hebraice Rccon) positum in literis Se numc- Ws notatis ( ut hic infra ,& supra) per lineam perpendicularem “xhoando a penultima senium alccnäcndo, & in ultimam tcmii-
I.ux major. Coagulum.
*• Coagulum.
b' l9 ‘ Ignis, id est, Lux major *7- Aer, id est, Lux minor.
8 «Ü- seu
Lux minor, Insertio respondenw* Charaturucu : -4-i.
xxu). g. q ; , ij. cum

P 6 r ri o
M, i2. Hyle.
K. io. Aqua permanens.
72.
K. 1. Materia ^rima artis.
B. 2. Lux minor, insertio respondenti* Charaitorum*
f q;.ii). & ultra, leu.xxiij. g.q;.& >.
, 2Ä. Lux maior. 2.
H. 8. Aqua permanens.
T. 19. Ignis, id est, Lux major.
O. iz. Gemma.
A. 1. Cera.
R. 17. Aer, id est, Lux minor.
72.
tgnh alitnm.
Principi*
prwfipal$ 4 s
Secundum est Calor, id est, Ignis alienus, quod est instrurrtf 1 ', tum movensiplam materiam mistam ad putrefaciendum: Sc aliud agens in'mundo. Unde inquit Alpltidius: Scito fili,quod sc'®' stantia agens in tioc toto mundo est unum, scilicet calor. Calo rC enim sublato nullus omnino motus est. Motus autem est act uS ' Ideo dispositionis Lc totius operis artifex, calor est ignis. . i Sed cum multi sint gradus calorum, sive ignis, videamus q uld sit, & in quo gradu.
tt certe ignis, sive calor est ignis intentiffimus, fic testante M®' ria: Menliu a ignis tui, id est alieni, esto sicut Solis diebus tam»? a v.i. Noth acn ros, quod est caput zenit. Et vocatur fimus cq 111 ' nus: sed non est(scilicet per contrarium)ut inquit Alphidius:Ig? c ’ id est alieno, coquitur quod tibi ostendam. Et est calidus 8c b c . cus in quarto,cujus proprietas est augmentare siccitatem. condo' fando lnuniditatem. Nam sicut ignis fimi augmentat calidum ^ humidunr propter siiam caliditatcm Lc humiditatem utip cl1 ’ betun ita fortitudo ignis calidi Lc sicci siccitatem. Et disponis n * turam humidam, in liceam terminando. Huic autem non alu° latur alius in mundo, nisi naturalis, qui est ignis (olis in visc cnt) terra:.
Visis igitur principiis naturalibus, videamus artificialia- ^ Principia artificialia sunt duo principalia instrumenta: 1,1 ^ bus perficitur ista putrefactio. Et primum est lapideum Cara ^ lecundum est lapideum aludcl (id est venter equi) in quo de ^ poni materia mista. De quo Vinccntius dicit: Solutionum ( porum Sc spirituum instrumenta sunt multa: unum t amen d! ^ Vcntercqui. Et fit duobus yasis: quorum alter est lapideum ^j.

Secunda.. 517
dcl: Sein ipso materia mista ponitur, ttatque in fornace, Sesubtus Uutritur ignis ut bulliat Avicenna dicit, quod ista; dilpoiitiones Hon polTunt fieri nili invale duplici cognito , quod vas est venter 'qui supra nominatum.
Item cum diffinitio sit omnino quid est este rei significans: vi- jj'amus quid lit putrefactio jplius(lcilicet) materiae mistae, utme- ‘ius eam cognolcamus. . _
Secundum autem loartnicium putrefactio est corruptio lub- dantia: mistae materia; ex vaporum retentione. In nostro autem proposito, si vapores dispergamur per aerem ipsum: non putrefit, p utr ,. r*rqUe corrumpitur ipsa substantia mista materiae. Quare debet Sludel lic adaptati in obice: he relpirarc postit. Velpotcjf aliter sic diffiniri. Puirefitctio est lubstantialis humiditatis corruptio:ex inigentia caloris : fuperabundante calore alieno artificiali exterius agente.
Notabis calore alieno fuperabundante : Nam ipse calor a- Calirt»iitm. tanus est inffiumentum agens: lcu perficiens corruptione hu- Stssftu- nuda. */»»»>.
Sed si quaeratur, per quem modum facit hanc corruptionem calor: Respondemus, calor calefacit mistum sibi applicatum .- Se calefaciendo facit cVaporart humiditatem: qua omnes partes lic - eae continuabantur, Sc faciebant unum mixtum continuum, &
Ur >am rem. Et ita calor cbrrumpit, & putrefacit iplam rem: quia ni ixtum quod priuS ratione hutnidi erat,contittuum,ratione ejusdem exhalati efficitutdilcbntinuum, 6c amplius non persistit in substantia mixti, sicut videtur in ligno in igne posito. Naui fortitudo caloris ipsius ighis facit evapdraic a ligno aquam Sc oleum, bltdiantibus quibus lignum primö cratmixuihi compositum Sc eontininun, modo pbst evaporationem aqua: Sc olei, remanent eineres, Sc partes siccae ex toto difcontinuaix, Sc pulverizatae- Et PuirtfaRi» propter istam similitudinem: Putrefactio vocata fuit cinis a fapi- aUincinu: entibus. Unde vecte inquit Hermes Nec arg. vivum ncgligentue seu cahinaiit. tradas: nigrum enim cinerem dealbat, Sc per (apientutn ignem fit öpüs. Ideo vocata fuit etiam calcinatio,propter eandem linrilitu- dinefii. Nam sicut fortitudo ignis privat lapidem siia humiditate;
dc ipso facit calcem, sic putrefactio. Unde Parmenides in Tura Jja.-. nili veritatis naturam, ejusq; compositiones Sc complexionts ‘elatis, & bene coaptetis conlänguineum coh(ahguisieo:Sc pnmü t> c 'rno, inconvenienter facitis, nec cjuicquam operamini, eo quod jtaturte cum surfe consimilibus naturis censcqucntur eas. Sc l*ta- a »tur in eis. Nalnque putrescent vel disjungentur, eo quod na- ^* ra UatUram regit, qua: iplam diruit, &: in p>ulvcrem vertit Sc de- tMr" A Al’P'tt't ergo,quod per putrefactionem,res nostro destrui- * in aliud este deducitur, (icut lapis per calcinationem.
Visi»

SignufutM* faätonit. QttaliuUs <Arg. vivi mtxtu
Syiwiyma.
QH€stt9,
frlutit.
fiS P o n't i o
Vito autem qtiid sit purificatio, & qualiter fiat, videamus fifss per qux pollimus cognoscere quando erit perfecta, aut non.
Duo quidem finit accidentia principalia, per qux polluM» cognoscere ipsam esse perfectam, aut non: Color, scilicet nig cr ' Tactus vero ponderosus. Unde auctor perfecti magisterii, ph" 11 , bum, id est, argentum vivum mixtum, in sita altitudine est ph""' bum, & argentum frigidum, iiccurn, terreum, melancholsc 1 "! 1 ’ nigrum,marcidum, fetidum, ponderosum, &:.femineum. Ex 1 ergo apparet, quod putrefactio tunc est perfecta, quando est |ir gra, Si ponderosa.
Item notabis, quod argentum nostrum, calcinatio, incinefa 110 ’ melancholia, & nigredo idem significant.
At dices quid remanet calcitratum post cinerationemiRefp 01 ^ demus, ellentia m.itcrix mixtx metallicx, qux ante caicinati ol,C erat in potentia ipsius intloducta ex proportione elemento>u^' cx quibus erat composita. Quia t alis essentia non corrump‘ tl ' r ' ut aliquo pacto annihiletur, feti ad nihilum reducatur, cu |I, .f sentiam subjectam,iNaturamvc destrui a nobis non sit postss' ' sed quantitatem Scvirtutem illam qux dabat este tali mixto, ^ do per calcinationcnr & accidens veniens ab extra destructo & calcitrato, quam virtutem & quantitatem ex mixionc fusccp cr!lf ’ hxc qmde penitus annihilatur. Nam sicut fotum intcgralcss 1 '' j domus) consistit cx suis p.a tibtisintcgralibus unitis, Si disju^ situ una parte a loco suo, quem prius habebat in toto, destr ultt ^ 1 ipsum cfsc totius domus, A: tamen remanent lapides, ligna, & c ?„ mentum cx quibus constabar domus : Ita etiam fit ur prop 0 ' 1 ' nostro. Nam disjuncto humido ab ipso mixto dementari cu> ‘f 1 ' hxi cb.it tanquam parsinregtalis m toro , & hoc per calorem cl ' v.urttm ipsimi 5c separantem ab aliis paitibus, annihilatur q u ^_ titas humidi ipsius mixti, subjecta tamen cflentia humidinoU' niliilatur,nec potest annihilari. , 1
Sed cxvat (inquics)inoppositum experientia. Si enifn a Pf
tut igm olla aqux plena, invalescente ignis calore paulatrm .
halando minucturaqua ipsa, quoad nihil aqux penitus in oU' . manebit. Ergs) estentiaejus annihilabitur ? Huicautcnr (> ^i c ni respondemus, nequaquam militare contra positionem p quoniam de natura mixti metallici loquimur hic. Quod e** 1 ematur quoad futim elfe totius compositionis, tamen iss .. „I*
tit^ 01
nitus non destruitur: uti supra de domo explicuimus, Si la cooperiatur, ne vapores exhalare possint, aqua ipsa non videtur. Contra nostram igitur intentionem inductus p
lus non est, quamvis etiam juxta peripateticorum princip 1 / * no sitorum naturalium volumine) intentionem facilis cl |( i sio dubitationis indust», quoniam neque materia ipsin ,a st jll*

Secunda. P9
dia contraria ignis actione annihilatur, imo remanet. Noncnim .•“quittir, nihil remanet in olla, ergo subjecta aqua annihilatur. Et «me dicitur quod aqua habet materiam subtilem Se raram, & ex ‘■niiseqiienti valde pnllibileni.
hem .habet qualitates penitus contrarias qualitatibus ignis.
Nam validitas iunis ii igiditati aqua; opponitur, Se iiccitas humi- ditati. Cum eign ».alidttar ignis 1 rigiditatiaqua: advenit,pugnatu »Ne, (e: pe li c.ahditas vincit trigiditatem , tanto magis iiibnli.at Pe r ai isic.it aquam, quodeonveuit eam in aerem, 6c it a aqua: mate- fol non erit aliquo pacto corrupta, licet formam acris lulcipiat.
Nam aer generatur ex calido igms.Pthuinido aquae,& terra exsicco ignis Pe frigido aqua* linde Moricmis: Quatuorliuitdenieii- Ui, quorum duo lunt prineapaha Pe summopere contraria,nt ignis & aqua. Alia vero duo generamur ex illis, ut aer & terra. Hocide Dc his ,<jus itf quam optime declarat Albertus in libro Peri gencieos. Irem vi- S ,,ur **~ demus vapores aqneos virtute caloris furlimi ascendere,Pe contra tHr ' naturam luam elevari. Nam aqua suapte natura semper deorsum focum litum petit: tanquam grave. Cumque ii locum maximi frigoris attingunt ubi frigiditas superat caliditatcm, tunc virtute illius frigiditatis infpistamis in nubes j in aquam convertuntur: ac ita naturaliter descendunt, gencraturque pluvia. Et etiam cum ventus scptentrionaUsscujus natura elt frigida Pe licca'obviat au- llrali, tunc Ii frigiditas septentrionalis (iiperat caliditatcm australem, condensatur 8c congelatur in nubes,Se hx aliquando in pruinam, aliquando in grandinem , aliquando in nivcm,Sc aliquando in glaciem convertuntur. Ex quo apparet quod rerum materia non potest annihilari, sed recipit conversionem,cum natura unius naturam alterius superat in mixto.
Secundus motus natui ac est generatio. Et ai corruptio unius Mattu ficum iit generatio alterius ( philosopho teste primo de genet ationc) elt 1 *«- impossibile materiam este , qua- non Iit sub aliqua formn, primo +■ & physicorum. Quando ergo agens destruxit mixtionem primä Icu proportionem elementorum, quae faciebat rem este lub printa q.” fornta mixtionis', statint introducit aliam foi mani, per cujus iit- troductioucm, (it talis motus generationis.
Et qua: forma est illa in proposito nostro? Certe auri mixti cor - gu*fl,o. rupti, quod vocatur a sapientibus Chylus, (eu Agnus, Iupitcv.ik Mim», stannum:Saturniis,Pe plumbum,propter luam nigredinem & ini- Mundiciam, a qua nigredine Pc iniiinnidicic mundari debet, Unde 'uquit Hermes : Hpc fili noscas, quod nili quis sciat deducere rogitationem,mortificare, generare,Pc species vivificare, lumen •"ducere, ac mundiiicaie,quousque igni purgentur,colorcmui.Pe
«aculis ultimis itiundisiccntur, vcltit a iiigredihe&tenebris.ndul «uspect, Ut i ml ' 0C c l u “P lamK ' ct ' rlt iuffrmortalessetrkliipnqaie a- 11'

ftratitnum
D.
Subligatio tur inventa.
t%*4.
5Z0 Portio
De electione, mundatione, mixtione, corruptione, & generatse' ne, pauca nobis hxc pradibaste sufficiat, in sequentibus latius qi>* Uetiu §i»u- restant dicemus. Nunc autem de alterationccum partibus fu“ tut, Clavit 7. jltemis, ac concurrentibus dicendum putamus.
& tertium Alteratio est mutatio fecundum qualitatem facta per nos cs
Üt’litratin i» quadam locali permutatione. Qui motus continet in se prise 1 ' hct'muuuo. polia hujus magisterii, de quibus dicit Geber. Sunt itaque lu>!^ ne, Medi.- artis principia modi operationum ipsius: quibus applicatur aiU' fex ad hoc magisterium, qui quidem a se invicem sunt diversi. ® enim unus modus Sublimatio,Dcsecnlio secundus, tertius desej' latio: quartus calcinatio, solutio quintus, sextus coagulatio, lcp tl ' mus fixatio, ceratio ultimus.
Primus ei go modus est Sublimatio: Et propter hoc invcrit* fuit, quia non noverunt antiqui lapientes (cum sit impostibm prorsus) neque nos: nec qui 110S sequentur, aliquid quo conjise' gerentur anima:, nili spiritus lolos, vel quod naturam spiritus <■' anima: in se contineret, nisi coagulum. Quod piojcctum lup c ' argentum vivum, vel metallum tine ipsius mundatione, & inci'.' 1 ' satione, viderunt non pei sectos eoiores dare: sed ex toto corruo 1 ' pere, denigrare, adurei c, & defoedure.
Notabis ergo, quod dicimus sine ipsius mundatione. Igio’J mundatio tam corporis quam aniilix, iSc spiritus debet fieri ista nigredine, & tenebris. Et ita sentiunt Sophi.
Sed quid est illud . quod parit hanc nigredinem ? Humiditas •>' quosa,& adusti va. Unde auctor trium verborum dicit, quod l> l,/ nuditas adulliva est fumus aquosus. De quo dicitur: Huniidse’* aquosa & adulliva corrumpit opus: dc tingit in nigredinem. Ise' miditas autem illa qua: parit nigredinem: impedit fumum albm” quo deficiente aurum Archemiar, id est , aurum duarum cxnreO' tationum perfectarum, non fit. Moricno ita restante: Nili funse* albus fuislet: Aurum Archemix, id est Voarchadumicum op llSl non f nistet. Item de hoc idem: Quod autem interrogasti de se' moalbo, scire tibi convenit : Quod fumus albus est spiritus, gfnti vivi, illorum corporum, id est venarum , e quibus jam a>"' mas, id est metalla, live elementa extraximus, quiblisve itertse 1 eas conjunximus. Ista ergo anima in iplb spiritu arg. vivi ingre' dealbatur, & mundatur ab omui nigredine, & hujusmodi caiuse redundat in illa, linde Parmenides in Ttu ba: Scitote quod >> * perficies dealbatur , intrinseca ejus dealbabuntur. Eteco» tr ’ Item I.ucas, anima argento vivo ingresta dealbatur, Lc natura o' turam convertit. ,
Arenam ergo albam, & arg. vivum accipe: per ignem se ^ inationis, attrahe ex lapideo aludel inlapideo Caraha funium • bimi ab ipsis, & lumina eum diligentia serva ne pereat. j
Qitaßto.
Solutio.
Synonyma,

S E C N D A. f?T
, Sed qiulitcr gcrteratui iste fumus albus ? Procul dubio pet c6- gHastm IMnctioncm, & iiibtiliationcm. Primo argentum vivum '"mare- inalba conjungitimfitque postea per calorem ignis fubtilinuonis,
^paratio unius tumi adustivi', qui tingit in nigredinem, ab isto fullo albo, qui erat ante coujuntlus illi in materia argenti vivi. (iib Ina masta tamen: & ita recipit mundationem unam per ignem; llam &. alteram postmodum recipit per artificium nostrum, icili- c er per triturationem, corruptionem, generationem, nugmenta- stonctn, fixationem, Se ait cratio nem: cum ioci mutatione,ut supra, St infra, linde illud Hippocratis in Aphorifmis fatis concinne, atque eleganter huic rioitia; intentioni accommodare postc- wus: In pcrtiiibatione, & vomitu qu« (pontesium: (i qualia o- portet purgai i, purgentur, bene erit; (i vero non.e conv a. Quod sic exponimus transferentes : In pcrtiiibatione ventris, ideltpu- ttcfactionibns.qux fiunt in lapideo Aludcl,8c vomitibus,qui (pole fiunt,id est fublimationibus.quce fiunt in lapidcoCaralni ascendendo sursum, sicut est vomitus > si qualia oportet purgari, purgentur, bene est: Si non,male. Ex iis ergo apparet qnodsib. nc I iciamus facere mundationem ex turbatione elementorum: &pcr sublimationem, tiiturationem , St extera (epai.irebocab boe.id est punim ab impuro, nobis bene erit: Sc ii non, male
Et Notabis,quod adhxrct pars una fixa cum fecibus,quae nun- quam per ingeniorum genus aliquod, fepaiari ab illis potdl, eunt talis penitus fixa fuerit eum ipsis.
( Et cum fumus ille fuerit mundus & albus: tunc erit aptus conjungi eum ilia anima, (id est, munditia duorum Itimmariun 1 3c corpore, id est, oleo vitri ut dixi mus siipi a, aliter non. Linde inquit Morienus 1 8i quis animam, id ell, argentum, \ cL.m um a Visceribus terrx’ extraxerit, Sicam sursum aii-cndciv id est m argento vivo mundato ab algento vivo, ingredi leceiit, Si ab ea prius in Porfido cum ipso argento vivo Sc aqua ttiturata, omne nigredinem Scfoetorem, cum aqua etiam calida in sacculo abluerit: postea cum suo corpore olei vitri, prius corrupta, dealbata,ci- trinizata, rtibificataque conjunxerit, & demum per ignem corruptionis, generationis, augmentationis, fixationis, & alterationis, cum loci mutatione mortificavcrit > maxima mirabilia immundo Videbit.
Visa igitur generatione illius fumi albii qui fit pet separationem fünii adustivi ab eo in sublimatione , videamus illam qux fit pet j fiihlirn.nionem, Se formae fufa: coLimcntum. Et primo quid fit ! lublunatio: Se quare fuerit inventa dicamus.
Sublimatio enim est rei sicca: pet ignem elevatio» cum adbm- SuUimai». n üa partium subtilium (uo vasi.
v-itula autem mvcntion.icjus fuit mundatio spirituum, aliter
1-1 3 impofi

Ccltlhmti
dfsimtio.
Generatu.
Specialis.
CtUmemum
triplex.
Cineritium.
Balneum are-
s;r Portio
impossibilis est, ut jam dictum est supra. D. Primus ergo modu f
fublimatio. Et A. notabis ergo, Sc cserera.
Colamentuin vero, in proposito, est liquefacta: rei a sacce fi |? tuibnlentiae li-paratio: & ha-c fuit una causa generalis. Spectas autem cauia fuit inquisitio aquae pura:: ita ut forma s oluta pol* ipsius aqua: rdblutionem permaneat incorrupta.
Colamentuin vero tribus fieri ponimus modis,scilicet per m 3 ' nicam: per cineritium, dc per balneum arenae.
Per manicam quidem sic: Piat talis furnus colamenti, in qu° primo collocetur carbo, & coaptetur ei bene& postea supereas' bones accensos vena, eomulaque cum octo partibus plus grani*' lorum plumbi nigri mixta colanda, ad quantitatem unius digi"> & desiipcr etiam carbones usque ad summitatem furni ponantur» & cum ventosis follibus ausum cogatur ä Lopa effluere. MotJd vero alius per Cinericium sic fit.
Substantia dista ut supra cum plumbo nigro mixta collocetur in fovea Cinericii, ac desuper ligna accensa, & cogatur ut liipr» colari quousque imperfecta pev Gcta effluat, 6c fulva forma tot» munda residear. Primum autem colamentnm majus est fecunda Quia manica plus acuitatis caloris infert, quam Cineritium.
Eit etiam per Balneum arenae ut infra in fornace, cujus figtit» habetur in titulo moduli fornacis magistralis, modo ut supra i 1 * purificatione spiritus Voarchadumici. Et causa nostrae prip 1 * inventionis talis Balnea: arenae, fuit estentix purae argenti vi'’ 1 mundatio (ut dictum est) facta per elevationem. Per primus’ enim colamentuin, eSc fecundum, solum resultat clarificatio substantia:, Se estcnria: elementorum.
Vilis ergo modis colamenti, Se quid sit colamentnm, accedamus ad reliqua.
Quoniam autem (fremidum Hermctrm) in unaquaque re cos- riiptibili, tria fiant consideranda, primum quod est utile aqua, Is' eundum oleum, tertium fiex, tamen nullum istorum habet efl e distinctum in isto mixto corrupto, sed confusum, & indivisi” 1 *' Quod quidem ab aliquibus vocatur Cliomenstbn mea a rr>el*s chot, quod est vitrum inannihilabile, unde dicitur, Deus, id e» artifex, creavit id est miscuit, primo caelos,id est rarum, & terra 1 * 1 id est densum, quos caelos ad propositum ti ansferentes vocatu 11 * fublim.uionem, terram vero mixtum nigrum. EtcumrubrP istius terrae pLifmavir, id est multiplicavit Adam , id est aurum, f 1 cum Adam, viraginem, id csttincturam, mixtum nostrum • ltl
l
uo sunt aliquae corruptiones, quae per ignem expurgantur. Id 0 "
ie inquit Alphidins,scito sili, quod in libro fit librorum perfect' 0 ' & ccinflimum est opus eis, qui ratiocinantur, lam ergo m a ” da vi tibi quod proponis, videlicet Adam,Sc prohibui ea cma: op 11
1 corriirO'

Secunda. 5Z?
'orrumpnnt, id est, viraginem. Demum illud idem hac de re asserere postumus, quode de nutrimento corporis humani h medicis recte proditur. Primum enim Masta ptystanaria, live Chylus in stomacho conficitur. Deinde ex ea in epate qu 'tuor gignuntur humores scilicet Phlegma, (anguis, cholera, & melancho- lia. Postremo debita facta digestione, corpus humanum nutri- tL 'r,sustentatur, & regitur, iloc idem ipsi dicunt per alia verba.
^am natura primo digerit in stomacho dealbando. secundo in c pntevubisicando, ultimo in membris (iibtiliando, accongluti nando, perficicndoque. Tu vero, fi hxc (qtue diximus ) tui*
Naviter ac scite accommodaveris operationibus, facile, proculq, dubio voti compos evades.
Cape igitur in nomine sanctae, & individuae trinitatis mate kiam primam artis > cum aere, & igne lubificatis: una conjunctis (ut dictum est supra) in lapideo A lude!, ut mixtum unum fiat cum aqua sicca ( ut supra , & infra ; mundata per viam sublimationis.
Hxc aqua sicca imo mundatio e jus vocata fuit initium , & clavis operationis per Alphidium sic dicentem: Scito fili, quod thesauri non evanuerunt, verum intus servantur, Sc absconduntur atuis oculis cum domum ingredieris, volo tamen tibi unam elavem tribuere, quam eorum tignum voco, quod si rationem habes,residuas (ex claves (cies , & extrahes tua (cientia ex ea. Porro haec «na clavis est aqua licca, quxsit per vas lapientum, ct modum Sublimation». Per istam vero elavem incipit operatio, & fit per tpsam postmodum extractio reliquarum lex clavium, djccogno- siuntur.
Mixtpm igitur ac putrclastum cum majori Luce & minori x- quatum prxinstum m mundo lapideo Aludcl: nam aliud vas non potest ignem sustinere , recipiatur. Itcrumquc ipsimi collocetur >n furno generationis, ac detur ignis, ut totum illud in Murthck. deveniat, nulla terminatione ignrs pi xtermista, quia motus debet este continuus,& non interruptus. Propterna omnia ncccstaria recolantur quousque totum perficiatur.
Augmcntauo fit ad modum augmenti Lunae. Nam sicut per Motm r lfv aspectu lolis, Luna incipit illuminari, dic postea omni die augmen- tim, cUvu $, tatur lumen ejus, quousque tota sit illuminata, (ic etiam xquatfi & secundum incipit per fimum nibificari, donec totum fuerit rubificatum. Et P u ” a,tm - Redicit Hermes in fccrcto.(uo videlicet,vitisfapicntumsuccus ' Au S, 0,enU ' ' rt 4a. diebus extrahitur, ejus vinum in fine 30 . peragitur, de cx- u °' tcr ° ipsiitn diminui« Altcratio item augmentat, sicut Lima post *5- dies sti m i nu jtur, 8 c post 50 . augmentatur. g etiam hxc conjunctio ad modum corporis Scanimx Hjam
Ult anima corpus Ingrediens vivificat ipsimi, (ic sumus albus
L1 3 anima-

gmlryon.
x;4 Portio
animatus oleum vitri corpus suum. Unde inquit Alphidius, p*®‘ sequente fugientibus obviante, utrisque fuga aufertur ßc mora ic quitur, & natura cepit suum comparem ut inimicum: Se se ad ,n ' vicem continuerunt, Se continent, quoniam anima corpus intro' vit. Istud punctum est secundum punctum operationis, & in 0° tao lovis.quod estaugmentationis. Idem dicit Rhodianus, t"" 1 Embryonem reducit,
Notabis Embtyon. Sicut enimEmbryon est massa, ex qua tura format in matrice foetum, & disponit omnia membra suad l{
istud punctum cstmasla , ex qua totum magisterium perficit"'' Item istud punctum est etiam me." ria, exquaomnia metalla"" eunt originem- Unde inquit Alphidius, ut enucleatius intclli?? me loquentem, volo ut scias de qua materia metalla ducunt ot" ginem. Attende itaque,aqua »ravis & vi.cosa, in visceribus teri^ non habens exitum foras, fi prope habeat sulphur metallici!, c ) u ' Mattn* me- excr . - ..alore. convertitur in argenuu CIVIIIN. Et sie not ab'* 1 • „i.ua visi" oft , Se fulphurmctallicum linit materia genera" oistniu.,i nv iLlorum. 1 .oc idem dicit Geber , cum diffinit 9( geno m vivin, dicens, argentum vivum est aqua viscosa sulph'fi metallico dentata in visceribus terta:, per calorem temperati»" mumunita totali unione per minima , quousque humidum" 0 " temperetur a sicco , & siccum ab liumido a'qualiter.
Notabis ergo aquam viscosam. Se estentiam albam, quam di<* mus esse etiam, materiam particularem argenti Se stanni.
Item notabis calorem temperaulfimum ,tanquam instmnic" tum perficiens ipsam.
Item notabis modum perficiendi,cum dicit,quo- I usque humidumcontemperetur ä sicco.
Item notabis>quod Agentum, Argyrion, Bos.Ca spa , Chesieph, estentia alba, Eada, foemina, forma I mulieris,gallina,Giumis, he, hypostasis,Luna,olus, [ ovis, septem, Smerata, Se alia idem sunt.
Visa autem electione, mundatione , mixtione, corruptio"^ generatione, alteratione, cum loci mutatione, sublimatione, ^ Matta tjuitr- augmcntntione format, videamus ejus fixationem,qux fit per “!' **’ cl * 6 - minutionem, qui est quartus motus naturx, qux diminutis
taL.rum, *^rr- ■.v-.-un; fttid.
Notandum.
Cahr tempe -
tatifiimtu
modmperfi-
ttcndt.
& stfundn??t puntium. Fixatio ptr
tut, Se fit per decoctionem, ut narratum est süpra in praealleß"'” secreto Hermetis videlicet, vitis iapientum, & extera. Nam i>'" dminutiane. I-una postquam plena est.de dic in diem incipit diminui donec " ipsa nihil appareat, sic albe do, St illumiiiatio istius aequati inCP^ diminui per decoctionem, donec tota albedo diminuta sit, Se a P' pareat rubedo pet nigredinem, & citnnitatcm, q«x penitus apP 3 rebit ,si nonrcmanlerit aliquid de illa humiditate aquose»st” pvitsic albedmem. Si vero quid remanserit, uutc no» efiyV

S E C 11 H B A. JJf
^siccatio. Siccetur ergo donec deveniat & tunc bene erit. Cui *ei Sc illud Hippocratis in Aphorifmis aptamus ; Inanitio Ii qua- opoi tct fieri, fiat, confcrt,& bene erit. Si vero non, ccontra,
G'ossa . inanitio, id est, dcliccatio. Item Hermes. Ponite igni ’Psius humiditatem,& in humido ignem habitare facite, qui ignis siia validitate hujusmodi manifeflx humiditatis colorem anget, occulta; siccitatis combustionem, donec perfectum fiat. Item Alphidins, Inspice fili, quia scripturus sum tibi librum, cujus ' crba (i intellexeris, hanc artem invenies, si fueris de his, qui Dei Aratia sunt eam inventuri. Si vero liate verba non intellexeris,
■ion accedas ad operandum , nisi inceperis tentare , & aquas coepter e, qua: puttefacicndo spiflantur putrefactionis manifesta; bu- Hiiditate, & vi occulta; siccitatis ipsius corporis, cujus genus est: e)uodd.im (ist de genere salium. Extractum enim est ex Sal- Sdsos*. sitlis, quae in quolibet anni tempore generantur m gingivis mitium.
Notabis ergo, quod per putrefactionem fit inspiffitio ex cqn- Verfionc frigidi Sc I Amidi in caliditatcm, & siccitatem, quod apparet ibi supra. Cape igitur in nomine fanctx,& individuae trinitatis, Sc extera. Nam aurum mixtum cum Arg. vivo cum incipit alterari, etficitui nigrum ut carbo. Unde , inquit Hermes in alie* goria sua, Marthek noster inquisitus caret simili, & est citrinus aureus extrinsecus Sc intrinsecus. Cum autem mistum ejus alteranti. sit nigrum & tenebrosum ut carbo. Spiritu autem ab eo ab- Un> color est mbcus, spiritu item & anima sibi redditis vivit, & l.et.mir, & vides eum videntem, Sc hilarem, ac morte carentem, ftenedictus igitut sit ille, qui scit dispositionem hanc, qui mortificat 5c vivificat,, & omnipotens est. Item Hxmtcs in eodem loco.
Ego fum album nigri,5c nigrum all, i. Et sic apparet, quod altei a- tio est ab albedmc m nigredinem, & a nigredine in all, edinem. Et ulterius ista deliccatio, sive dispositio continue facit conversionem in caliditatis naturam, id est in rubedinem, quactamen provenit ex parva dealbatione. Hoc idem dicit Rosinus , cum ait, quod ars Martbek non fit nisi ex Risoo stanno, vel & extera. Ex quibus debet intclligi, quod unus est dispositor nigri, albi, citrini, rubei. Et hoc est quod dicit Alphidius, scito fili, quod in hujus maris profundoMargaritx diversorum colorum nascuntur,in quo At hyacinthus diversi coloris ascendit, & etiam ipsum sc.Marthek colorat corpora per colorem suum. Cum enim fuerit calidu, erit nibcum.cum vero frigidum fuerit,critalbum,similiter erit caloris jK candorisSolis Sc Tama;, Et rubeum est caliditas Scalbcdo est ^'g'ditas, intcllige emo Sc observa. Ite notabis,quod rubedo est qu*i
'gnum caliditatis,& albedo frigiditatis. Est istud est tertium pun- u lrtls >&c in domo M.utis, quod est altei axionis,Hetmete sic aT- k' streme»

tfotAhdum.
Kotandtm.
Synonym*.
somflexio.
Color rubeus. Impotentia hißonti.
Ct'rinatie
j-r:t
f "' mvK.tta.
Portio
sere ntc, tertio mense operatui Mars agens in materiant,qui t.x ^ uä caliditate& siccitate dividit Matiam ipsam, 6c membra dtlponit-
Notabis membra. Nam sicut in mati ice natura disponit wcw' bra tanquampartes integrales ipsius foetus, sie & istud corp^ rubeum tanquam partem integralem rtfcius confectionis medie' 1 ' nie. Nam in omnieompositionc , quar fit postquam istud coip 1 !' terminatum est , cadit lemper tanquam pars inrcgralis compos' nonis, ut inferius declarabitur.
It. m notabis, quod istud coi pus habet multa nomina Yoc*' tut enim Acidum,Acutum, Adam, Almagr.i, Altum, Alzqm.id* Aries, Aurum aUeiatum,tinctum,Cadim;i,&ancei,Canncili,Cl"' bur,Cholera,Cinis tattari, Coiluflc, Bchab, T-Vlicb,dextera. a* restas, forma viri, falco, 1 xx Gallus, (iopluit.Gi.imise , Tlii''’' 5 ' Hageralzcrnad,infinitum,Kibrit,lapisinduf, indra demus,Laauli,mane,MaiS, nialculus, M, "stick, Oli va perpetua,Oriens,petra stellata, rhlfbn, resident ia, rex Rateon, Sol, Subliti anus, Tatmta: ,tertm,s decimus, Rhelima.Thion, Tbita , Vau, Vena , Vnago,
Toaich.Xtt, Zahav, Ztnncch, Zumrnirlajsitlj. Et etiam multi* aliis nominibus appellatur ä lapientibus (Tga- quidem nomii^ non sunt ei attributa lecundum unam rationem , seu proportio' nem. Nam sapientes, qui vocaverunt illud Acidum, & extera* dixerunt sic proptrriuam alteratam complexionem. Calida: e " nim hic omnia 6? (iccx complexionis sunt cum alteremur. Ql! 1 vero nuncupaverunt ipliim Aduma, gummam rubeam, olens* 1 . rubeum, rubedinem, i tibinum, Set icon, liibstantiant rubeant* sulphur rubeum, vitellum, vitriolum rubeum, propter colore 111 rubeum hoc dixerunt. Qui autem nomi naverunt ipsum semini* oleum Maitts, propter impotentiam fusionis, i. dui x hocdixf' runt Nam cum hoc corpus per deeoctiounn piiv.ttum (it l' H ' midi täte superflua , qux faciebat ipsum fluere, & nec elfe sit coi' pus siccum non fluere, ideo vocaverunt id sertum , quia pr* al»* metallissettum dicitur maxime fixum. Sic criniri istud corptts per privationem iupcifltix bunii ditatis ,qux faciebat ipsum p rl ' mo fluidum, modo estneceflc,ut remaneat fixum. Nam omwA corpora non fixa.fixanturper talem privationem btimiditatis,q" 1 * 1 vocata suit calcinario ä multis lapientibus, linde inquit Gebe 1 '* calcinatio est rei per ignem purificatio^ seu pulvcrizatio ex p rl ' vatione hunuditatis partes confbliddntis, & flucte facienti*-
Et catfla inventionis calcinationisluminarium.argentorumqi vl ' votum insimul est, ut ibi magis, & melius'densetur terra, tsf ' i i u-lulu® in luminaribus convcrlä. Sic ergo fit per privatio* n< m hi.midir.nis, quod erat volatile fixum, & quod molle d°' riini. Item si: mutatio dc natura in naturam,& de aqua in igtje e
- ' cutid.it«.

S K C 11 N D A. fi?
fundum naturales ut legitur in Turba. Item mutatio complexionum , ut de frigida Sc humida complexione in calidam Sc liceam , icti de phlegmatica in cholericam > fecundum physico», siem fit quod erat spirituale corporeum,secundum auctorem perlecti magistesteiii. hem fit de manifesto occultum, secundum Khodianlim in libro trium verborum.
Sciendum est item,quod m unoquoque corpore sijnt tres di - Dimenßetri. 'henfiones scilicet longitudo,latitudo, & profunditas,Philosopho ple* sefte,primo coeli.
Longitudo,latitudoque est id corporis, quod maniteste apparet,nosti oque visui pmnum subjacet. Exempli gratia,corpus no - strq- artis in prima scia dispositione est album, & ita apparet pri- \
ma facie,quia dicimus ipsum frigidum,8c humidum, ut est. Rno- dianolic asserente,corpus nostrum est aquaticum, quia est frigidum 5c humidum,& aqua est frigida Lc humida. Humidum autem fluit. Quod utique verunr est,& talis dispositio dicitur corporis longitudo,ac latitudo.
Altitudo vero est illius medicinae dispositio, per quam itur ad profundum, qux nostra medicina est,& est vita altitudinis ac profunditatis,tanquanr medium inter duo extrema, seu contraria, per quod m extremum pervenitur, quia impossibilis est transitus de extremo ad extremum sine medio: teste philosopho, sexto Physicorum. Saepe enim dictum est,quod materia prima artis est humid« & frigid* complexionis , quam si volumus facere transii c ad medicinam diipositivam, necesse est ut altera qualitas destruatur in ea. Destruitur autem per putrefactionem. Nam frigidum & humidum per pmrelactione infpiflatur, & ejus humi« ditas vertitur in siccitatem, & lictit transitus ad medicina ditpo* sitiva.qu« est caliditasöc siccitas,qux sit Altitudo. Natura tamen a frigido & humido si igiditatcmA a calido Sc sicco siccitatem ic- cipit.Se fit corpus. Postea vero per calorem exceflivum, si qua humilitas remansit in corpore,fu oansitus ad contrarium,destruendo frigiditatem Se introducendo caliditatem.qu* dispositio dicitur profundum,(eu occultum corporis. Et hoc patet in libro pertecti ma giflerii in particula illa ferrum , id est Sulphur rubeum in (ita altitudine est frigidum.humidum,calidum, siccum, cholcri- JuTplnirü r *_ cum,rubeum, acutum, odorilenim, masculinum,&c. bei.
Hactenus vilum est qualiter materia, id est Sperma metallo» n>m argenti vivi passivi bene dispositi convertitur de natura in na- mraivi,scilicet de frigiditate & Imnnditatc in caliditatein&sicci- *atcin form* auri activi perfect« tinctur«. Et quia in istopun major pars sapientum incipit loqui,ut inquit Alphidius de mi- *'‘ va > qui dicit, sulphur rubeum. Lucas vero,masculinum,cutp
‘ clt 'A«ipite MatthckA dealbate eum.See.Et plures alios sapien-
L1 5 tespofr

F*rm* ne. taiUrnm.
Portio
tes possumus adducere in eandem sententiam, quos in pratsent»* omittimus brevitatis gratia. Ratio amem, quare omnes fere m 1 ' tium sumpserint ab ista forma rubea,est: quia ista forma rubea e> principium totius Tincturae, nec fit Tinctura vera fine ea. VnuC Rolinus inquit: Scitote quod non fuit aliquis,qui in hac arte ver' bum dixerit omni velamine denudatum prxter Hcrmctcni. 18 enim dicit: Scitote quod non fit tinctura unquam, nisi ex't' 1 ' beo lapide,i. auro fulvo cum arg. vivorubisicato. Item Geber a( Esten: ia (id est, substantia) Soiis asserit quod Sol creatus est** subtilissima argenti vivi substantia, & ex modica substantia S">' pliuris metallici mundi ,& pura; rubedinis, fixi, clari, & a natur- 1 fha mundati, tingentis illam substantiam, hem Geber dicit sole: aurum est pretiosissima metallorum forma, & tinctura ll1 ' bedinis: quia tingit, transformat, ik illuminat omne corp llS .' quoniam lumen cii.fc tinctura vera ,ik perfectio totius operis d 1 ' vini.quod Deus electis suis largitur: cui sitlaus femper, hoiiO r ' Sc gloria.
Syiwiym*
Sjaonym*
Symnymd
'Sjnuyma
Recjutßta Voarcb.tdumtca artü.
CAPVT QVARTVM.
P Ratteren instrumenta (qua; non pauca reperiuntur, Vincenti 0 teste) Affinationis, feil. Auritabrilis.Cudimixque quae sina"! 1 ad artem pnr lentem Voarchadumicam,tanquam eam ingredi 1 ' 11 ' tia requiruntur: nonnulla etiam ad propositum facientia, stimm*' tim resumendo,enucleabimus.
A.
Arquilanx.cum ponderibus justificatis, ut infra.
Aereum Plumbo nigro inundatus: 6c cummate i ia prima artis» aliter lux minor vocatur,&c.
Alteratio mixtionis.
Aludel, aliter venter equi confectum ex lapide lebetum, qui 01 dioecesi Mediolanensi invenitur > in loco vocato Chiavcna vico nomine Piur,petra columbina, tuso Veronensi, terra a r ' gillai.crucibulorum,scu valentina, 8cc.
Anthybar aliter Mattest, §c extera.
Aquali iter arg. vivum, & extera.
Aqua coelestis calida, Sc frigida,aliter pluvialis, &c.
•Aqua dividens.
Arena alba.
Artificem unctum gratia,morigeratumqucdibcium ac liberalem- Argumentatio mixtionis.
B.
Balneum arena;.
Carea-

Secunda
C.
Sf9
Cacabus confectus ex terra valendna.
Crementum.
Calor temperatilTimus.
Carbo.
Car, ihn confectum ex lapide lebetum (ut supra) petra columbi- Synonym* na.tulo Veronensi, vel terra arg ili*, crucibulorum, seu Valentin,!, &c.
Catinum ligneum..
Cliirothcca.
Clepsydra,aliter Horologium, See. Cliryiocolla.
Cinericium.
Coagulatio me Aduma,vel Acidi, See. Corruptio mixtionis,aliter putrefactio, See. Craticula ferrea,
Crucibuluin ferreum.
Cupella.
P.
Dimensiones.
Electio ingrediendum.
E.
r.
Filtratorium vas ligneum cum fundo marmorino, Fixatio Animae cum spiritu in corpore olei vitri. Fornax cum furnis,Se latrina aerea,aJiter Equus, Fusio.
Synonym*
Synonym *
Synonym 4
G.
Generatio corruptionis mixtionis.
I.
Ignis,aliter Lux major, Lee.
Ignis albus vivus,aliter Calx alba viva,Lee, Ignis alienus,aUterFimus equinus, See.
Ignis altcrattonis.
Ignis augmentationis.
Ignis corruptionis.
Ignis fixationis.
Ignis fusionis.
Ignis generationis.
Ignis lublimationis, aliter fubtiliationis, Lee, Insertio julhficauoMs,aliter Ligatura, Lee.
F-utum tomenti.
Synonym*
Synonym*
Synonym*
Synonym 4 Synonym*
Mani-

Portio
M.
gytunjm*
Syrunym*
tymfym»
ftlumn».
Tritßrtta.
tavimntum
medium.
'Ptmtu epiu.
54 »
Manica.
Materia metallorum,aliter argentum vivum,&c.
Materia prima artis, aliter corpus, Lee.
Mixtio elementaria animx cum argento vivo.
Mixtio spiritualisranimx cum oleo vitri.
Modi operationum.
Mundatio argenti viv,Elementorumque,
Mutatio loci.
N.
Nutus,id est temporis divisio.
O.
Olla terrea non vitreata.
V.
Frofidum molare.
Principia artificialia,naturaliaque.
Projectio me ad urna tam super insipidum, quam mcullupa,
R.
Receptaculum ligneum.
Registrmn ferreum.
Reiteratio miscibilium.
S.
Sacculus ex tela alba,.
Spumatonum instrumentum ferreum.
Sublimatio argenti vivi.
T.
Terra,aliter oleum vitri, Lcc.
Tria (alia.
Trituratio ntiscibilium.
CAPVT QVINTVM
TNteralia quae arti Voarchadumicae requiruntur, fornax sop c '" plectili sua instructa proponitur, sine qua nihil prorius opc ,nrt potest artifex. Hanc ex lapidibus argilla;, seu Tufis sectis, & si'!. 0 tomenti diximus construendam: juxta modulum hic infra p°‘’ tum. Quatuor igitur Columnae suis basibus innixae: altitudi'" 5 pedum trium & lemis,ad quatitor angulos nb invicem, long ltU '
dinis trium pedum,& totidem semipedum,latitudinis autem uii°'
rum pedum,discrete erigantur. Tria inter se strata Icu paviw^" ta,intervallis duobus distincta ( medium, scilicet ab infimo, q"! nis semipedibus inarcus sitlpensum, ü supremo vero leniisse 8^ mino recedens) continentia. Hoc inquam medium pavimentu (ubi jacet ignis )spondilibus dimidii sentis hinc, dehinc sep.*" 1 pedis ci.iffuudme sternatur. In cujus medio focularc Icu

Secunda« 5’4 i 1
|?nis quadrangulari forma statuatur, cujus latera pc%ansver(um otiorum pedum cum dimidio lemis,reliqua vero duo trium serui- Ptdum spatium metiantur, cum sua crate terrea super verram cr«tk> ferrea. setteam semipedalem in obice,seu ncmbello < ut vulgus appellat) fita, octava pedis circumdata, cum quatuov portis, cuique lateri P«n*. fi'a,quarum du* intei iores( unde flamma,ceu per caminos aestuet ‘n (urnos)dimidiati semipedis, exteriores autem ferreae claudeh- >es, dimensionem lemis capiant. Furni autem utrinque ad lon- Furni. gutu fornacis, pedis mensuram occupent. Registrum autem R'iißrum. sei reum,alteram interiorem portam obturans, tantum sit, quanta fuerit altitudo, ac latitudo intervalli, ab hoc ad supremum pagmentum. Subter cratem vero, ubi cineres igniti cadent (obelandum isinis periculum) flat Latrina anca longitudinis duo- Latrina di- rtim pedum,latitudinis unius, Lc totidem altitudinis, semiplena mense. seni per aqua, cum quatuor rotis, & annulis duobus, leoninis capitibus insertis, quibus ynpelli postit, & extrahi. Supremum tan- Supremum dem pavimentum sive planum circumvalletur moenibus dimidio pavimentum. femistecrastis. In ejus medio Canna situetur altitudine trium Canna. semipedum, semiflis vero capax per diametrum, tunicata autem dimidiato semipede,cum obice ab intus. Ejus plani area per lon- Plani are*. gum fornacis strata,canna? & lui contra forti interventu divisa pedem latitudinis habeat, cum Iplraculo ad utrumque extremum Spiraeulum. nihilo plus aperto,aliam dimidiati semipedis dimidio. A dextris c annae lex lapidei Aludel cum suis lapideis Caraha, lemiflis capa- Eludet. oes.tam in altitudine,quam latitudine, totidemque a sinistris po Caraha. nantur. Sic erit tota fornax tn omni lua dimensione consummata. Addito canna: operculo terreo,tuis cum gingivis ferreis ar- Optrculum. mato,inserto obici: cujus capulum sit instar forcipis: lon-se- tudinis trium pqdum & (emis, ip(i,m amplcctcns " operculum,in modum vectis retorti.
Summa-

PoRTfO
Summarium VonrchaJunii*.
1 4x
Jfnw»ri natu- TMTUm f*H*ne muten* fri- rna artis .
prim* mAtt* ■n* pr*diß*' Ziemet a c»
materi**»*-'
u!htum>elei’
que vitri- ^tundatie/ (l*VU 1- .Mixti OjCi*- i« corrH”
pjiB.primili
mitui - Cl*-)3 " primus» puaänm>$ e -
mt.CUv« 4- cUv .«*>
^««r.nto. U4i
6.<4s«. 9* n ‘
dum. -Alter : cuwi toci rwM- jution' 4"'"'
OT»t. C/4V. 7*
rcrt.p* n ~
tinni,mune.
r» ferset**- fundamen’ tum *rtH.
CALIDI
sicci
CO •
RVBEVM*
Rei necejfurtd Fdttrchetdumic* artu.
C*PVT PR1MVM.
liil
M Ultimodc irt pi accedentibus portionibus tuditum but, <] u ars Voarchadumica effer, quidque tractaret, ae in ie CC ! 1 ^ K neret: nec non qualia (int ignis,aer,& aqua metallica; infimu bificata, ac terra potentialis, aliaque diffuse superius enan-^’ modo reliquum cff,quod supeveft anis explere, ac literis u | d ^ u ,
>
i

Tertia. f4$
Igitur lector solertistime.pcr Chomerrison mea ä melachot ma- Ncteitdum. •etiam primam artis naturae vitri itotabis. •
Fer Muchabalim recipientes,Mccubalim recipientium.
Per Chesseph chai,arg.vivum,ab aig.vivo cum arena alba per ignem (quies mundato.
Pes Gophrit, lulpur rubeum, quod est Marthek septies multi- plicatum,
'tbochodut horucot.Iachid baruchot, Vnionem spirituum, hoc
ignem,5c aerem, albumen ovorum gallinarum nuncupatum,
Lt per Dovor.Davar ecltad,unam solam vem,nempe argillam trudam simplicem,oleum vitri,aurum, argentum, argentumque Vivum disponentem, convertentem, conilringcntcm, ligantem,
•>cc non dantem proportionem.
Superfluum enim, imo absurdum esse arbitramur spcciatim qux.quot & qualia sint elementa metallica.naturaliaquc.m V oar- chadumica: cabalisticurn magillciium metallqrum ingredientia aliter disteri a nobis. Quid item sit forma,quid materia prima artis,quid materia metallorum. Item quid medium dispolitivum.
Rursum quid oleum vitri,quid au, um, quid argentum : quid deinde arg. vivum de corde Saturni,id est de visceribus terras, quid dc- mq; Argilla cruda simplex.silciitio praeterire decretum fuit.Nam haec uti prima elementa, Sc sine quibus materia sciri non potest, tuilibet, vel mediocriter crudito notanda effe censemus. NtHndum.
Consummatur aute arcanii hoc mysterium fimi kstuini, hoc est ignis, medio (ut jam diximus) (ub ^hitu.dcterminatoquc temporis spatio,cum ti icvuci Cradu illo hujusmodi sicut superius «lucidavimus,
& ulterior erit sermo in sequentibus.
‘Ruanto temporu dierum > scilicet , horarum statu ofu* ftm operatione , ac reiteratione^.
CAPUT SECVNDVM.
Dies, St Horas.
N. Sex indicat & >2. in corruptione-
V. Decem in genitura.
T. Novem,& U. in augmcntationc.
V. Decem denique in fixatione cum altcrationc per loci mutari« ne na.
Motus namque jam dicti omnes tricruci illo Gradu terminandi sunt.
Summa vero dierum simul cum horis sunt dies 36.
Septenario autem numero cribrarioncs, id est reiterationes peineiunii.it . Quare horum ©mumm una congregatorum du s
Garhc’

5 44
Portio
Curionum tjuanttt.n pro Vaarchadumiit complemento.
CAPUT TERTI VM.
E Rror.cui statim cmergonti non occurritur, postea in j
sum anctus facile non concedmn emendari. Ne quiditi 11 "! ! ob negligentiam nostram ni opeic hnjulinodi desideiettu ■' ci trimum perfiictionem requisitum,subdimus etiam Carbonum qiiai' tl|J '
qmtnutm. tem. Nam line hac nunquam voti fui compos artifex evader Hujus ergo sumina est 84. Corbarum ad mensuram, qu;>' f netiisutimur,una scilicet pro quotis quibusque trinis dieN s ' Aduma existente librarum 475.0z.oquod > k. it.g.3. Quaesi' 1 ’ 1 . Postae 23.Rubtts.i.March*.&.& castera. Vna supra Decem pf r(s ' plumbi nigri projecta.
Mediem* Voarchadumic <t reiterationes alter at foto-
CAPVT QVARTVM. %
TNmedicinx autem Voarchadumicx reiterationibus cadit 11 i sitpra.C.pattes,supra.D.partes,& sic in reliquis Unus itast" ’ trinusque ineffabilis Opifex laudetur per secula cuncta, quia ! bonitate immensa Cabalisticis metallorum (hoc est visit p sst i pientibusjtantttm gratia:,munCrisquc largitus est.
Schema de proportione argenti. CAPVT QVTNTVM.
Arg. minus
persectum.
/Es minus imperfectum.
• 7 -
.1008.
1.
.6.
.864.
2.
- 5 -
.720.
3.
.576.
4 -
.432.
5 -
. 7 ..
.288.
6.
.1.
.144.
7 -
Mixtio Argenti proportione divisa.
PrMpium Argenti puri
Proportio.
Respondentia
mlteraticna K, .Z/6.
K. .576.
Oz. iiii
cArginti. , .612.
•540.
iiii. g» i-
.648.
.504.
ini. q»
.684.
.468.
iiii. ^ lii-
Smaalure - K. .720.
K. -4?r.
Oz. .V. .
*«>• .756.
.596.
•V. T ':,
N.ftreelte. 2
.36*.
•V. “•
ren..
•324.
•v. »*- K

I
K.
k.
Tertia;
864.
K; .28?;
Ot. VI.
.900.
.252.
.vi. 3>.
.936.
.216.
.VI. tz>. II.
.972.
.18S.
.vi. tp. iii.
.100?.
K. 144 - 0
! ©2. vii
.1024.
.128.
.vü. K.16.
.1044.
.108.
:vii. E- '•
.1080.
.72.»
.vii. ii.
.1092.
.60.
.vii ^7 ii K. lr
,iu6.
.36.
.vii. <p. iii.
.I128.
.24.
•vii. Q>. iii. K..I
In proper tione Attrt Sebem*.
C A V V T
SEXTVM.
Aurum magis persectum.
Argchrum minus petsectutn.
. 11.
22. * ..1.
. 10.
20. . .2.
-S
i«. ;.
;;8.
2«. . .4.
-7-
14.
12. . .6.
10. ..7.
-4-
8- ..8.
. >
.6. . .9.
-.2.
-4- -io-
. .1.
.2. .ti.
M etlterm. »««.
Nesiraalttr*.
Bona alter», tio.
Ligatura Veneta.
Monet* Cint- rimm.
Autl fulvi K,j 7 6.
Proportio.
H. 57 6.
Respondentia;
K. Xii.!
Principium
.582.
•57°.
.xii. g.
.588.
.564.
.Xii. g. i.
“2" ~inn
•594-
g*-
i
.600.
.JSZ.
.xii. g. ii.
2
.606.
.546.
.xii. g.ii.
t
.612.
.54°.
;xii. g. iii:
L
.618.
.534.1
.xii. g. iii
I
£.624;
k.j28.
"ST
•630.
.522;
.xiii. g.
X
.636.
- 5 IÖ.
Mil g. i.
%
1642.
•JIO.
♦xiii. .gi.
1
164*.
•504.
jciii. g.ii.
r
.654.
.498.
.xiii. g.ii.
1
.660.'
.492.
.xiii. 2. iii. z
.<866.
.48«.
.xiii. g.iij
1
2. fat.
iAm
2
A.L7L7

J Un* älter* fi ».
tkftfd dltt-
Ligitur* Vi‘ nrt*.
8»n4 *Ittra-
Ut .
Ntftfd aberant*
546
K. 672. .67». .684. 690, 696. 'joz. .708. -7 l 4-
K. .729. .726. -732.
■ 71 %.
.644.
•7jo.
.756.
.762.
K .768.
•774-
.780.
.786.
•792.
.79S.
.804.
.810.
K. 816. .822. .82*.
.834.
.840.
.846.
.852.
.858.
K. 864. .870.
. .876.
.882. . 888 . 894. .900. .906,
Portio
K.480.
K. xiiii
.464.
xiiii.
8-,
.468..
Xiiii.
8.'-
.462.
Xiiii-
g.i.
.456.
Xiiii-
g. n.
.450. J
Xiiii-
g.ii.
.444.
Xiiii-
g. m.
.438. .
xiiii
g. in.
K. .432.
K. xv
,426.
.XV.
S-.
.420.
XV.
8
4>4-
.XV.
8
.408.
.XV.
g.U.
.402.
.XV.
g.ii.
.396.
■XV.
8
.390.
.XV.
g.U».
K.. 384 -
K. xvi
8-
.378.
.xvi.
8-,
.372.
jtvi.
8-'-
.366.
■Xvi.
g...
.360.
.xvi.
g.U.
-354-
.xvi.
8 >i-
35*-
.xVi.
8 u>-
.34*-
.xvi.
g.uu
K. .336.
K. xv
.330-
XV
8-,
.324.
.XV
8
.318.
,XV
8'-.
-3I2-
.XV
g.U.
.306.
XV
gj..
*300.
JtV
g. IU-
.294.
•XVI
8
1
2 1 Z 1 2
1
2
K
1 X
X
2 I
r
1
r
1
2
t
2
1
2
1
2 x 2
1
2
X
-
K..238.
.r8r.
»276'
.270. .264. • .258.
.252.
.246.
K. xviii. r
.xviii. -
xviii. g- V J ,,
.xviii. g* V. 2
.xviii- K- *
.xviii- g- u : 2
.xviii- £• W* xviii. A.^' %

J47
K. .9».
.918.
• 914 -
•930.
•336.
•941.
- 94 »-
• 954 -
K.960.
• 966 .
-971.
.978.
•984.
•990.
.996.
• 1001.
R.10O*.
.1014, .1010. .1026, -lozr. •1038. •1044. • «OJO.
*..«056.
1062.
1068.
* 074 ^
1080.
1086,
»091.
109S.
K.1104.
.1110,
•1116.
.1122.
■«128.
•««34.
-1140.
'« 46 .
Tertia.
K. .240.
.234.
. 22 *.
. 222 .
a«6.
. 210 .
'204. .
.1.98.
K, .xix.
8-. JL.
.xix. g !. 2
.xix. g. i. 1
.xix. g. ii. 2
.xix g. ii. 1
.xix. g. iii. 2 .xix. g. iii. J_
.«92.
.186.
K.
.XX,
■XX. g.
i
.«So.
.XX. g.
i.
2
.«74.
.XX. g.
i.
1
.168.
-XX. g.
ii.
2
lio.
.162.
•XX. g.
ii.
1
.«56-
-XX. g.
iii.
-«50.
XX g.
iii.
1
•«44.
•K.
XXI.
.138.
.xxi. g.
V
.132.
•xxi. g
i.
2
.126.
-xxi-g.
i."
1
.120.
XXI. g.
ii.
2
.114.
-xxi. g.
Ü.
i
O
.xxi. g
iii.
2
.102.
g.
iii.
1
• 96.
-90.
K.
xxii.
■xxii. g.
2
.84.
-xxii. g i.
2
Nojfrs *ltcr*»
--78-
•Xxii. g.i.
1
Uo.
-71-
-xxii. a. ii.
2
. .66.
.xxii. s
. ii.
1
. .60.
.xxii. g. iii.
2
- -54-
»xxii. s. iii.
1
Sons
ttO.
..48.
K
xxiii.
Nostr* 4 lur&>
.-41.
•xxiii.
g.
1
Uo»
- .36-
.xxiii
8'-
2
-30.
.xxiii.
g- «•
1
--24.
•xxiii.
g. ii.
..18.
•xxiii.
c ii.
,.«2.
-.6.
.xxiii.
.xxiii.
g i«i. 2 g i‘>-_L
Hai 2

548 Portio
Res mugis principales ad VoarchadumiamptrttntnUlt Jub nota,cum ofienßone pr/tdtdarum notarum.
CAPVT SEPTIMVM.
M Etamorphosin quidem arg. vivi animati palam, abundequk ac dilucide prxsenti volumine, lector peritissime,(ut clari* est tu* sapiemix)j.un solo ejus intuitu publicavimus. Normam item ejus ad finem usque perfectum redegimus. Nunc autem prolixitati,laborique heredum doctrinae hujusmodi consulente* abscondita magis revelando, paucis arcani hujus mysterium resc* Ltptt fapien- ramus. Dicimus namque sapientum Lopas tres este: animales 1 tun» triplex' scilicet vegetalem,&mineralem. Persecturus itaque animalen 1 ' ab animatis fumat initium,sine quo, & congruo temporis fpatio- ideam educi viventem rpinime posse sciat. At vegctalem similit«* cupiensfillud non ignoret,granum cadens in terram ni moriatuk- solum esse mansurum & infructuosum; Mortuum vero fieri sef' tilc. Si denique appetat mineralem, votum nequaquam sortiti*' rum se agnolcat,sine processu,atque intelligent«. 448.400,, 3+t' & jrz. Quare quisque ad audiendum aures arrigas Aperte cq" 1 ' dem jam lupra,infraque patefecimus quicquid sapientes liactci' 11 * involutum suis migmatibus,S. involucris scripierunt. Notitia 1 " igitur tanti tamque mirandi mysterii, sub clementi nomine fil" denotati,quicunque nanciscetur, per sacrosanctum Dei nome"' eum admonemus & adjuramus,ita caute servet, ita ipsum tracte*' ne panis filiorum Alchemist«, indignisve tantum munus spoi" c nostra elargiamur.
Notarum fradidarumVoarchaiamta artit oßeußf-
I.
S A.
.1. A.
. . 1
. T
19.
c.
7 .e.
• 5* Qa,
16
E.
. 5-
N
.13.R.
17. V.
20
R.
>7-
I.
9-1.
9. A.
. J.
R.
»*•
s.
18.S.
18.E..
5-
AE.
0.
36.
30.
43-
64.
S
8
S
8
448. 400. 344. J12.
Mfslogtu pradtthrum. Caput edacum-
5 Am igitur qua: ad Aurifabrilcm .Cudirniam, officinam ""^ Manam, & cabala metallorum, ad metallorum pcrlct 1 ^

Tertia. 549
ars ana pertinentia sunt.prster materiam primam artis, ad mine- rarquc argenti & auri duarum rubearum, Thcoricam, ac practi- cam.propottionemve requisita; Denique mysterium ipsius arti§ Voarchadumicae penitus contra Alchcmiarri, haudque parunt distinctam ab Arclrcmia,5c Sopbia, ad tuam, lector candidissime, tqntemplntipnem edidimus. Pro quo deinde in speculo nostro Domino aeterno omnipotenti aspirante (si haec non diiplicuistc cognoverimus)altipra prosecto revelabimus pro nostra singulari erga virtutis indagatores,& cupidos veritatis benevolentia, aniso i que gratitudine,ac sinceritate.
Auiioris excufittio de multivueio vocabulorum usu in Ve4t- chudumte*sucultate. Caput nonum Ö“ ultimum.
ip Quum,sane,fore arbitramur,lector solertistime.cum Voar- '^■^-'chadumicamfacultatem vocibus ei consentaneis hactenus explicuerimus, ut nobis veniam praebeant eruditi Grammatici, uti solent caetcris disciplinarum professoribus,si quippiamhoc in nostro volumine scriptum, autobsolctis(utajunt) vocabulis praeter,vel contra majprum decreta dictum sit. |Id enim non temere, scu negligentia, ignorantiave factum putent , sed jure', nempe ipsius profelsionis ita exigentis evenisse: aut forsan tollenda: aequivocationis gratia ipsius vocis, vel saepius indicandas ferioris proprietatis occasione, vocem quampiam usurpatam misse,qua promtius aliquid arti consentaneum, ac praeter solitum Usum, veros tamen conceptus praeferente decuerit enudeafle. Quandoquidem nulli auctorum (nostro non solurq judicio, sed Cümmuni omnium consensu) in quacunque scribentium facultate hoc negatum existit • quin nonnullis,vclnti propriis terminis Uti liceat,atque suum servare stylum, ne proprios artis illius excedere . vel egredi limites (qupd omnino profanum e stet) videantur,cui (sane) veritati npertislime adstipulatur illa peripateticorum principis doctrina, edocentis (in genere relationis) oportere aliquando pro explicandis rerum proprietatibus » nomina confingere. Quamobrem & nos hunc (cribcndi morem servaste, ipsa ita exigente Voarchadumica facultate, nemo fuccenleat.
Editionis met a.
X7Oarchadumia aloanne Augustino Pantheo Veneto sacer- ' dote edita>felicibus auspiciis explicit. llcgnantc justiffiino Andrea Griti.
Mm ; Ity.

INDEX RERUM ET VER-
borum secundi voluminis.
A.
A Drop 114
/E s Hcbreorum auro prajlannue Z1Z
Albtdo lapldu quanta 292 Alchemie. definitio 378. 425 49J 496
Alchemie finit 218
Alchemiam 'ieram tjse artem probatur 216.217 426 Althemifiu fraudi eft nomen Mercurii 99
Alumen 434
Amalgamatio 175
Apollinaris quit. 363. modos aurum faciendi caäutt
ibid.
Aquafortie conficitur 41Ü Aqua in iafe elicita iar/cs mfigniturnonunibieo 282 Aqua rerie Maij I 2 g
Argentum definitur 14.378. 380
Argentum quando in iapor rtmiertatur. 40
Jirgentum ilium quid 22 Argentum iiium duplex 22 Argentum antntutam quid 16
Argeneumiiiume Baun O" argenti proxima materia potentia 21.78.357
Argentum itium solum non eft materia lapidis 256 tirgentum ilium recipit a sulphure tingendi iires 245
tergenti ilii praparatio , ut
transmutetur i» auruia 36
Argenti iiii accidentia Argyrcgoniaquid 24
AUgjro Chrj/opott« definit'* Cfi difiribuno 9
ArgjroChrjfbpaitfinie 7^ Argjropanam(fiChrjfopceia » 1 artem effe probatur 37. 0 feqq.
Ars efi natura mmtftra 7°' Z86. 404
Ars a an faeiendt qua habe* f nemina 3*’
Arsenicum non eft mater'* /aptdie 23 ®
A/ha nor quid 4 ?
Attrafuofit (fi inanimalil’** (fi lapidibitt 7 *
Augmentatie > 7 ®
Augur e/lue carminice cs fi mendat incrementum fi minis aursfict **
Anguß mm m Althcm'ß* 1 Sophißicantet 3^
Aurum definitur 14.378- 3^'
477 Als
Aurum (fiargentum no?*
fipantur tgnt (fi qt* r
18.19.3; 60 160,161.
fi"'*
Aurum dtjfofottur ft* 3 * ^
satU * teri Aurum pote/t arte fi"
337 iof tf "
Aurum faclttiurrt *4' ,y r .^q felhua * % ffior**'
Aurum quando apua ^
nosfgnart caperU ^ usl4 0

Et Ve rborum.
Aurum fit medicina 360. (fi quorsumprosint 153
397-39* Causa efficientis definiti» &
Aurum retinet in igne humi- difinbutio 15
ditarem 15. Causa efficientis vis a tribus
Aurifaciendi potefia« an dda- defendet • *4
montbu« regelata 339 Cerati« 4*2-442
Auri etjmcn (fi incentio 312 Chalcantum 35®
Auri (Js argenti proxima Chaot quid 9t
materia 17.18.32 Chemia effarij. 317.328
AurtCfi argenti 4 accidentia Chemia unde dicatur 323-
Chemia e fi prohibita 73-326 Chemica non deflttuitur natura '7*
Chemia in'hentörei $2J
Chemicascafus 141
Chemica intenta 34.2.145 Chemia ^indicantur a ita fi fhemia 66
»8
AurUm ttnuißimum (fi quare 20. cur grafyc 20.
Aurum non habet naturam nutriendi z>8
Aurum m cryfiaUtt quomodo reducatur 13*
Auripigmentum V Arsenicis quid differant 224.432 C hemici non inducunt for- Auripigmeon albtficatta 44; mas. 67
Aztech dominatur super Ca- Chemtci pariant de lapidi«
ton (fi 'htcifiim Az.ot Anuriam
B.
B aIux
Balneum aren *
Btfe mutum
C Alcinatio U2. 174 476
301 materia j 7
125 Chemie ificrtptoret cur obscuri 457 *43
Chrjsbgonia quid 24
360 Chrjsamot 360
532 CtbatiOquid I*J.I7J
159 Cinnabaris 3J0. (fi feqq. 334 Cinnabaris in 3W ressi'iatur 430. 21
sub cinnabari quid lateat m Catetnatienet vanorum 409. Citrmatio quid 396
452 Coagulatio quid 114. 174. 412.
Calcmatio auri praflantißi- 440 •
ma 137 Coagulatio omnium aquarum
Calor lentm (fi lentior quie 451
268 Camentatro jrij
Calore fi ne nihil procreari 26. Calamentum 532
jS. CottjunBio quid 113
Calx auri alttrati mutat CerporMm mineralium \fit- Mercur/ummetallorum sit ciet 387
Calx.philosophorum ,11 Creandi Vocabulum an natu.
Cancrorum 4. genera 153 rt (fi arti competat 356
‘innererum beult calctnati Crux 197
Mm 4 6 ru -

fND tX
GVucis cffonarius 21z
Crucis quaternarius 201 Crux hieroglyphica 198; stu- send a compendit effiat 199 Cucurbita 452
Cudtmta $48
Cuprum 379
D.
D Ealbatto lapidis quomo- dofiat 287.288
Dealbatu eil tot tus optrkfirmamentum 302
Depurattoquid 95
Desttüatto 411.441.451.452 Dtgesiiofit^trtute motoris 10 8 Digestio pura facit metalla, <cel impura 219.220
Dimensiones operum 476 Diffiolutio 30.174,412.441 Dtjffbluttb mtsttont opponitur 28
Dtjfolutioprima in Stasi quibus signis prodatur 284 Dfaesquis 116.368.369
Draco <belcauda Draconis 283.
35»
Duftibilid qua ;Z8
E.
E Cheb 303
Elementum quid 524 Elementum tgnis impurum eil 336
Elementa quadam fiunt nobiliora quadam ignobiliora
96.124
Elementorum combinationet quot 99
Eltxirquid . 222.338.378.380 Elixtr album & rubeum quibus elempntis compleantur 299
Elixir is principis 243
Elix iris hirtus 117.119, 136. 222.231. 384
Reru*I
Elsxiru duplici) conficiendi ratio "s
Erafmui de J 4 lcuinistica 5^9 Erastus negat ex inet aliis <***' rum eonflars "
Erastus confutatisr fifilog'ßK ce 4»
Exaltatio Ii6>7*
F.
febris quartana materia Fermentum utriufq. Elixis 1 300
Fermentatio 115.1 V,
Ferrum quid 37^
Ferri cementum quid 4°7 Ferrum in at transforffl*' tum 4'
Fixatio anima cufi iri tu Fixatio omniiispirituum 44" Ftxto quid fit 29 7.4,1.44® Fixio tn Elixir per qutdfi^ 294 .
Fixionis causa 2pS.z 9 ?
Fixionis lapidis kcquodfundamentum
Flos aris 5*7
Flumina auriflua 34® Forma agit Jecundum ria habitum Firma an ex materia
trinficusinmatertamf f
ducatur f
Forma seuspeciet an m »** 1
m ji
Pormadftinßie. ^
Fornax phtlofiophtca 4 tf ' ,a Fornacis qualis dtjpost 1 ' 1
G. . 4 f
. -. filus metb°d ,cl ccp . tem Chrjfiot“**
firipsit . fÄ tlor» ! ’ >
Geber triplicem meta ^ medicinam docet
Geber i4elumChet»i cer ß(>l r
Gt
Ct
h
Uu
Ut,
“f
i'
fi*
ign
2
•g»
lud
Inof
c,
Gap
n
Eap
Eap
si
Cap
di
Capi
Eap,
12
Eap,
G
Eap,
eei
Eap,
r<
f-ap,
ts>
22

et Versorum.
Cener atic fit pcß corruptione Lupit rcgcndmsecundum *n-
ni tempora 24t
C sorgn Replet axiomata 110. Lapit eil solat Mercurius 295 11 !• feq. Lapis albut qua habeat nomt-
H. na 292
J-JJ 'morfiteit metalla duM- Lapit quando fit perfeßutioi lia & fusilia 15 Laptdit albedo & nigredo 3$J
Humor naturalium corporil 421
duplex esi 18 Lapidit forma quomodo agat
Humtdum radicate metallo- 64,65
tum 124 Lapidit materia qu* & qua-
tytequid- 145 lit >06,224. rr;
Laptdit dua partes principa-
I.
I Cnit esfeßus 32.401
* Ignium genera quatuor 1, 3 Ignit silua efl artifex m vase 263
Ignit quatit & quantus hac tn arte de/ideretur Individuum definitur
let 2*8.289
Lapidit nuUasss tamen aperta mentio 88
Lapidis operationes 174.274 Cf/ eq-
445 Laptdit progignendi rattoun- 17 de 69
Inops quidam per quietem do- Lapidit procreatio in Vase 256 cetur aurum facere. 364 Lapiditfubhmatto (fi sonstig. ßio 126.3*3.384
J Apis philosophiert non efl Laptditfynonjma no
formaauri 62 ctrcaLaptdit radicem quane-
Lapit philosophorum inane- fanda 2 ' } l.seq.
m ‘ S 65 Lathon Az-ochfimul sunt
Lapis curauropcrfelhor 66 26 ,
Lapit continet in fe -vim auri. Laudani -vertut praflantifii- ficam 7 > m * 15*
Lapit & Mercurius sunt ejus- LeoViridtt quid 110.284 demortgtnis 71 Libri Chemici quomodoVerid
Lapit aquandut auro >01.107 nothit dignofiendt 148
Lapit quomodo multiplicetur Liquor attrnut 53
>27 Lixa 33*
Lapit philosophorum efl aqua Locmgenerat 98
C? non efl aqua 134 Luna ut fiat alba 4ir
Lapitphilosophorum unde H,- cetur >Z4 M.
Lapit quomodo anigmatice \ jf Attria dtVifio Vocetur 172 Materia proxima
Lapü unut substantia na- corrumpitur
tura tx pluribue conflatur Materia prima d-xout
,z * Materia prima informis
M m i
im
non
32
90
9 )>
Medi-

W
}f
.*>*
i
Index Rerum
Medici**lapidisefi u.uliph Mineral. t sunt ndtue* cabtu zy; maph adit*
Mensis philosophorum quan Minium JS* ,
tui 382 Minor* mimerdltd qud ' -
Menstruum Chemtcum ii, Mißioquid) (fi dlftrib* !ll *J Mmstrualu aqud Nj 464 .'heraffi perftfi a 1
Mercurius •vi'hui eftdnno elt- ctrtti tn nurum abis 39 Mercurius fulguris ffimetui ttctu differunt 61
Mercuntu tft panbilü. 10+.
464. Vf ra perjtcia 7 _
31. quomodo ptrficl* 1 ** ^ 63. Ignu beneficio f.
cla'öufecuydt 1.524 V, j.
solutio quid ut ortu ^
,6 i '
(l
terttu differant 3° phdojophorum. 104 fer/i Mfitonu 'heraproprietdt pellit 105- triplex. 111. tru- MonuiMteroglyphtcd iS * 1 ' } j dut ffi corporum 401 Mo'us quid 7 t ;<$ i
Mercurii 'iox eftgencralu 119 Multiplicatae jj
prupu uno philosophica 129 Mundificatio A
purßim.t /ubfiantta. izo. Mundatio est eludit t f ! generatio 389 ^ifixt ope jtZ rationes 408 N. A
Metallum unde perfefhtm dt- quadampct* p.
eatu 49.52.160.176 quadam fine artl /(,b 1
Metallorum causa \ \. fq. de- duxit 5°' jilj
finttio 158. 'eitnjr'catto. Natura quid. 46}.^»^
20 materia unde depen- operetur p
deut 18 123.163 378. proxt- Nicolaus Mirandul** 1 * nta mattria,aliu efl m nu- rum conficit tura, uha W arte.%% feq ge- o. jf
1
}* i
i
nt tfi
ncrat 10 quibus cexste* pnn- r\Bn%um quando >" Cipus. \+6 differentia unde tur
216 prima matena ibid. Obnisum Metalla qua pirfellius mista Ochras
29
Optoseipsum Liciutdt mit j *’
Opus trium dieru*) I* 1 fifi OW figura caleße>* ^
& h,er,gljpbic*” >, r
Metalla nuncupantur plane•
/arum nominibus 138,409. ffi/eqq antn aurum con Kterti pofiin/,169 »um mu tantur per corruptionem. 199 53.216 . cur tn‘vapores refol 0$um eurquandofo •vi poßtnr . 220. sunt ingru- catur raff medie/n* inepta. 315. me*' i
muiari.pojjunt. 328 426 fi- T)Ahngentu> des * 10 ^ uns ex Mercurio. 389 40® fico „ t n ^fi
Mcteor.t cur fic dicuntur 359 Pcrfcilu m fi tat *j e m f* . Mt'hodiu 'qrtjapars Argyro- stecttmfub e0
poeta 34 traujeat
fi
A
io
y

BT VERBORlftt.
Verfeßto rnttaUorurn natura. Rubificatio in Aase 302 3.0)
prodit yz
Petrut Renuo Rcrrarienfit refellitur 72
T hsh/ophi cur obscure loquan - tur dt lapide 226
Ri-inctarum note hieroglyphi c« \$q.seq.
Plumbum quid 379
Prima deeoiho lapidu quam- dtu continuanda 292
Primum mejens quid 104 Principia rerumtna.\z% natur a & artit 465. 467
PrcftdlO 175
Propertio pondtrit (f numeri, ahorumque metallorum elf pars Cabaht 97
PulAu aurtficut non conti* gn omnibut 47
PulAe’um fixio 448
Putrefalhe 114.174 401.465.
4 67
Putresadionii in Aase fi[»*
2*5 n
Pynrex 350
i~\b'ahtatumjecundaru qua <virtua 25
Qualitatum aliasunt alhAa, aha pafiifya.lGt' pritfvarum Aires.ii.qSlfigmi 535 Quaternantu l’ythagortcut.
210 artißqialu 211
Quinta ejjentia U6.142.3t7. 496
R.
D Ei« 43.252 395
^•Regimen lapidu trm ha bet pericula 29ü
Resolutio duplex 30
fisbtrttVaüeußs hbtr de Acritate antiquitate Che- mua V pojlAeri* 37
5 .
C- 4 lduplex 177432
^ Saht praparatio 1,8.346.433 Saht armomactpraparatio
445
Scientiarumfines varii 75
Semen auri quid 344
Separatio elementorum 174 Signa cognoscendi lapidu 240 Solutio, A/de dissolutio Solutio corporum tn Mercurium duplex eß 401
Solunonccfjsanaefi 4°S Spermaquid 105125
Spotra cahchemica, ejsuefc explicatio 456
Spiritui metattorufiont 1V.43® Spiritui AegttanAm 104 Spirituum multitudo quid faciat. 1 qj. solutio quot modus at 44»
Sehn opere rubeo 414
Sol philosophorum 107
Stannum definitur 37S Sterilität mulierum unde 131 Stibium a» mttattit ad/cn-
btndunt IjM
Sublimam 115 125 175.405, 432.471. lapidis quousque emendatur 2*8. Spirituum 410.425. Mercurii 420. Sulphur duplex 133
Sulphur an fit metaUoru materia 432
Sulphur eflpart materia moraliorum 133
Sulphuru natura 43,
Sulphur,ohm aqua,circulando in aerem Aertirur 9;/«- lum non eß materia lapt- dit .235 256- Aulgi aphilofo- phorum differt 394
Sulphuru gtntratio. 5*9. 391,
/»/«■

Indi* Rerum
solutio , fixio , albtficatto. 444.rubet qualitates 537 Jji mboh^atio elementorum 96. 406.46S. 4«9 T.
T -dntali divitia unde j$t Tartarum 43 5
Temperamentum definitur 33 Terra damnata quid 43 Trsnitae unit at tt 111
Trtgladjtcs laudatifi. antiquorum medicamentii TW« confirulite . j 19
V.
\T-dpores elementa metallo- * »■»» , r .,6
JK« lapidie Qaria habet nomina. 2J4. ^«4/, debeat ejft
et Verborum*
rzz. 382, quomodo obfignam dum ibtd.
Vasa arti* sanila Cabaltft> c *
20J
Vegetabilis potentia I 04- 1 ® 5 Veneri* lamina calcinani ut 4 S 3
Veteres tria celarunt cire* ChrjJopoejam 4 *
F Urum quomodo confietur.^' eil fini* corporum natur*' Itum 7*
Voarchadumia qutd S°° Voarchadumia prima mat e ' na i°1
Vearchadumicumschema i 1 } Vrina humana facit ad cal< ( ' nationem 4 °^
rtyur 43*
4
V I N I &

i4»:'?
anu
...
imm

e UT. s>r

THEATRUM CHBM1CUM,
PRAECIPUOS
SELECTORUM AUCTO- tLUM TRACTATUS DE CHEMIA ET LAPIDIS PHILOSOPHICI
antiquitate, veritate, jure,pr$staritia,&operationibus continens:
gratiam Pera Chemia , Qs Medicina, Che-
hica ftudiosorum ( ut qui uberrimam inde optimorum remediorum 'meffemfacere poterunt ) eongeflum , & in sex partes [eu volumina digeflum ;
Singulis 'Voluminibus*
SUO AUCTORUM ET LIBRORUM
Catalogo primis pagellis: rerum verb & verbo-
rum Indice postremis annexo.
VOLUMEN TERTIUM.
9CIEHTIA UMMVTA | BlitlS. I
* ssZ'RGENT ORATI,
Viptibus H E RE D U M EBERH; Z E TZ N E RI,
CM. DCi LIX.

Elenchus avcto-
RUM ET TRACTATUUM
tectis partis-
J Ncerti au fioris , De magni lapidis compositione & ope-
* ratione.
De eadem materia Capita aliquot,qua 'infecunda editione ob incuriam ad calcem Voluminis Tertii refeftai hic debito loco restituuntur, driflotelis, De perfecto magisterio, drnoldi De Villa nova, Lumen luminum, seu flos florum, Ejusdem Praclica.
Afferam Monahi , De lapide Philosophorum fecundum v«* rum modum efformando.
Thesaurus Philosophie.
Raymmdi Luüii, Praxis universalis magni operis „
U. Odomari, Praclica.
De Argento in aurum verse ,
De Marcbafita,
De Arsenico.
De Sale alfyali.
An lapu Philosophorum valeat contra pestem .
Vetus epifloia de metallorum materia & artis imita* ^ tione,
Q 'd*JiupefciJfa> Liber fle confeäione veri lapidis pbilofo -
• K Ai ? homm -
2^ A * r > Aug. chryfopoejd carmine conscripta.
0 ltl * Aquinatis, Secreta Alchemie Magnalia: De corporibussuper coelestibus , quod in rebus inferioribus iri - , leniantur, quoque modo extrahantur:
^ Db Lapide minerali, animali & plantali.
Jusdem , Thesaurus Alchemie fecretißimus ad fratrem
Reinaldum.
' d i^eßiJsa, Liber Luris.
A r Ray-

Rapnundi Lullii, Clavicula, & Apertorium: tn quo omnia qua in opere Alchemia requiruntu r, venufte declarantur ,&fine quo, ut ipse testatur Lulhm, alii fui libri intelligi nequeunt.
M. lo. ifaaci Eollandi, Opera Mineralia, sm de Lapide phisosophico omnia.
Evvaldi Vogelii Belga, Liber de Lapidis Phystci conditionibus: quo abdit ißimorum Auäarum Gebri &Ra]- mundi Lullii methodica continetur explicatio.
Et chemistarum omnium opera tanquam ad normam examinantur, utrum inperfettionis via conststanU necne.
lusti a Balbian Ftandri, Tractatus septem de Lapide Philo- fophico.
lodociGrevveri Secretum.
Alant Philosophi dicta de Lapide Philosophico.
Nicolai Barnaudi Commentariolum in quoddam EP>* a ~ sinum Bononia studiorum, ante multasecula marmoreo lapidi insculptum, processus chemici aliquot.
Triga Chemical de lapide Philosophico tractatus tres* Quadriga Aurifera.
Theosophia Palmarium,sive Auriga Chemicm«
Epistola de occulta Philosophia.
Ditlasapientum.
IÄBE&

?I DIS COMPOSITIONE ET OPE-
TI O N E, A U CT O RE ADHUC INCERTO
sed tamen doctissimo.
C a k I.'
Aturalis Philosophiae Partem Secre- tam, scientiam videlicet famosam, inclytam & gloriosam, insipientibus oacultam , sed piis ac prudentibus manifestam scnfmnus, qua pauperibus & inopibus subveniri postit: Hoc autem sue- c cincti sermonis eloquio non penitus occulto, nec
P'Aitus manifesto,non tamen sub aenigmate,vel figura,sed potius j 1 plana sermonum serie: tali tamen, quod hoc prudentes non mediocribus autem profundissimum sit, fatuos vero miie- tabiliter excludat: rie' improbus aeque ac probus tam excelsam sci • «ntiam usurpet indigne. Artificem vero hujus scientis oportet «fle subtil, stimi ingenii, & naturas metallorum corumque gene- ^iones, infirmitates, & imperfectiones in suis mineris scire & ^°fc c re,a ntequai^i perveniat ad hanc artem, si in tribus ordi- medicinarum, vel lapidum voluerit este perfectus. Sed toi], ^" 0rurn duorum ordinum medicinae sunt sophisticae, & non ]le . 'J 1 'de committo, relinquitur una sola, qua: est de tertio ordi- ^ist ^' c ' tur unica Sc vera omnino Scceita: quia sola tollit de co- ° >5c lapis magnus 8c preciofus philosophicus, seu medicina Phi i' 11 * ^ P«ciosa, a Philosophis appellatur: de qua sola Philoso- d 1 b u Cri P serUnt ‘ n suis libris, Scloquuti sunt, aliis medicinis & lapide ^ s Pt-ttermislis: ideo nos, ipsos imitanws, tantum intendimus ttiniL c a P'de magno, vel medicina summa loqui in hoc libro, o- ' ^ a lhspr*tcrmiffis.
nj 0 '’aecedat autem ad ipsam indagandam artifex grosso inge- P^nsis dU ' ° ! C P^’ tlIS > nec avarus, nec sumptibus parcens , vel ex- Pcstin ’ ncc Vlr duplex, omnino variabilis ä propssito, nec nimis - Ji„i “*' n ' c infirmus,aut impotens manibus vel oculis, aut nimis ^rn sci S ’ nC(: 'ta pauper, ut habere non possit unde hanc suinptuo- subtil (p ntlam ‘ndagarc postit: sed potius sit doctrina: filius, vir tlUs ,fir lm ° ln S en io decoratus, sufficienter locuples, largus, sa- «siter s mUS m Pl°P°sitp, patiens & mitis, temperatus, & suffici- UlS naetnbris & organis bene dispositus & ordinatus. Nec 31 Wcem huic libro saepius studere, & exeo vewm intel- A. 3. I lectu®)

6 De Alchemia
ctum extrahere , & extractum in corde suo secrete gerere, perpe- tuasquememoris commendare, postea operari.
Non enim solum per librps ipsam convenit indagare, quia qui per librps ipsam solum sequitur, tardissime eam inveniet,eo quod libri istius scienti® non sunt scripti ad doctrinam ipsius, sicut libri aliarum scientiarum, sed sunt tantum quantum neura; ipsius scientis, quia scripti sunt subocculte,& diversis snigmatibus, metaphorice & figurate. Et hoc totum ne per ipsos vere sciatur, cognoscatur & tradatur, quod h^c scientia est vera Sc omnino certa: unde nullus Philosophorum unquam hanc scientiam scripsit, ut est, sed tantum alliciunt artifices ad ipiam indagandam Sc inquirendam: quidam autem ipsorum minus clare, quidam magis occulte, nunquam autem magi? manifeste. ’
Et ideo non trademus ipsam scientiam , nisi nobis solum: sed tamen per hsc qus dicemus, alliciemus te.filj doctrina:,ad ipsam indagandam, Sc veraciter inveniendam: non tamen propter hoc desperet doctrins filius, quia si'ipsam qusrat per ea qus in libro sunt scripta, procul dubio ipsam inveniet, nön autem per viam doctrins, sed proprio' motu indagationis natur*,cum magnorum sumptuum interpositione , Sc cum.magna instantia laborum, & meditatione continua, atque poena. Sunt enim multa obstacula ipsius tam famoiae scientis, qus impediunt artifices ipsam indagantes, omnino prscavenda in hac vera indagatione: & maxime cum in desperationem lapsus artifex, inelinat sc ad opus sophisticum faciendum , a quo omnino est praecavendum, Sc in hac vera indagatione penitus intendendum. QS‘?, ut 5 n V. p amconse ’ qui meruit,merito philosophus in hac arte philosophis nuncupatur, & ea semel facta, nullatenus ipsam reiterare a prudenti opifice contingit. Pro solis enim pauperibus aveo haec nobilis scientia est tributa: Scsneges Scpnncipes eam scirent, nullus ph.k,sophorum de cstero attingere posset. Poststud.um vero hu,ushbrr -continuum, & ipso intellecto, opus incipere oportet aruheem studiosum, & peropus hanc scientiam praecelsam subtil, ingemo indagare, & ea inventa omnino certa & vera, non sophist.cn, ipsa secretissime celare & custodire,& caute Sc prudenter loco & tempore in suis neceslitatibus ea uti: quia qui thesaurum publice portat Sc utitur, cupit deprsdari.
C a P, 11,
C Um enim uniuscuiusque rei principium & mechum debitum sumpserit effectum, finis inde laudabilis comprobatur. Et Philosophus dicit, quod ignoratis principiis, este« etiam sobse- quentia ignorantur: ergo ä contrario cognitis, cognoscuntur. Et jii primo Ethicorum dicitur : Quod qui scitprincipium a lsc u l US

Incerti Auctoris. 7
rCl . scit Fere usque ad fines ejus. A principii» ergo St mediis tam P r ®cclssE scientis est ordiendum, ut ea effectu debito terminetur, inde finis succedat consummatio glorioso. Sunt autem prin • ^'P la istius famosos scientiae eadem quae naturalia in metallis: Mellorum autem principia sunt ista, sub quas fundatur ars in suis J-uonibus in ipsis formandis. Materia vero principalis omnium «aliorum in suis mineris, de qua ipso generantur Sc causantur, taqüa sicca, quam aquam vivam, vel argentum vivum aliter °nunamus v & spiritus foetens, quem aliter sulphur appellamus: P 0n tamen in natura sua, prout sunt in suis mineris creata, quia . Ocjs suis ubi generantur, nullum metallum invenitur, sed po- , u s ista materia est qusdä substantia naturaliter a natura creata, a bens in se naturam & substantiam istorum duorum: Sc ex ista a 1 materia vel substantia duorum prasdictorum procreata,gene- atur Sc creatur quaedam substantia subtilis, fumosa in visceribus «r* & venis mineralibus, ubi congregantur & detinentur. Et emde adveniens virtus mineralis super ipsam fumosam mate- >am, eam congelat 8c unit se cum ea unione inseparabili & firma Per decoctionem naturalem, & minerae temperatam, non so- Um cum plurimo utriusque, sed in plurimo utriusque: ita quod, Uec hurnidum praedictum, scilicet argentum vivum ä sicco, scilicet a praedicta substantia sulphuris, nec siccitas ab humido posi- unt de c ictero separari. Ex his patet, quod in metallis sunt qua- > r elementa naturaliter, & quod sunt homogenea: quia nihil a- jd 1 '' sunt quam fumi subtiliflimi per decoctionem naturalem in Vf lS minens congelati & fixi, & in metalli naturam alterari, con- j n ,l 8t mutati. Item patet quod humidum radicate metallorum t0t Um calcinatione propter homogeneitatem 8c fortem unio- rar elementorum ad invicem in ipsis non consumitur, nec sepa- c n Ur > sicut consumitur Sc separatur humidum lapidis, quia non bu U P' tl ~ l111 eis cum sicco in plurimo utriusque. Et sic patet quod t ^ t Uidurn lapidum est volatile 8c fugitivum ab igne, humidü ve- qj^e^llorum est fixum Sc permanens in igne. Item ingeneraris Metallorum substantia sulphuris praedicta se habet per moti» . o cnt ' s > substantia vero argenti vivi se habet per modum pa- a tls - Et sic patet quod sulphur est pater mineralium, argentum CI u vivum mater.
•p, C a III.
£ X Padistis omnibus ä prudenti artifice subtiliter intuente ■ co , quoAnatura in metallis creandis Sc formandis har Vu ‘»TlT sobstantiam vel materiam , videlicetargennim VI- «xir' * r Ut ' ut est dictum : ex qua materia facit naturaliter e :n mineris ilJamfuroosom substantiam, seu materiam subr
' A 4 tstxm.

§ DeAlchemia
tilem, quae postea artificio ipsius naturae, ut est dictum, converti tur in metallum. Illa vero prima materia aqua fumosa praedicta materia generatur & exit, est quoddam corpus: Scilla fumosa ab ea generata est quidam spiritus :&sic natura facit de corpore spiritum, Sc sic facit ascendere a terra in coelum, id est rem corporalem facit spiritualem. Et quia postea hanc materiam spiritualem natura convertit in metallum , ut estdictum, tunc facit de spiritu corpus : & sic facit descendere de coelo in terram, id est rem spiritualem facit corporalem in suis operationibus Sc fictionibus. In omnibus autem istis operationibus vere non possumus Sc proprie ipsam naturam sequi, sed per quandam similitudinem iplarn sequi tenemur in operationibus istius scientis, quod magis proprie prout expedit arti nostrrp, hoc est attentius faciendum. '■
Item patet quod omnia metalla quantum ad radicem naturs sunt ejusdem substantis vel materis; & tarnen non sunt ejusdem fornis: & hoc est propter infirmitatem & sanitatem , mundiciem Sc immundiciem,paucitatem & quantitatem ipsius substantis argenti vivi 8c sulphuris in unione & commiftione naturali, Sc propter naturam minctarum diversarum, ac longam vel breve ipsius naturs decoctionem. Et hsc in universali de generatione naturali metallorum diximus. Si autem haec in particulari quis scire Voluerit, videat Ehilosbphum 4. Meteor, cum suis commentatoribus, & Albertum de mineralibus, & summam 6eberiphilosophi, qus est de perfectione magisterii hujus arris.
C A P. IV.
H Ujus vero famoss scientis radicalia principia, super qus fundatur, sunt ista videlicet: Quxdam materia vel substantia propria argenti Vivi Sc sulphurum fumosa & subtilissima, ex natura prsdictorum duorum per nostrum artificium generata, limpidissima, clara tanquam lacryma, in qua latet Sc habitat spiritus quintx essentiae, ut inferius dicemus. Non tamen est ista substantia ipsum sulphur, nec ipsum argentum vivum, prout sunt innatura sua in mineris suis, sed est quaedam pars ipsorum duorum, qus non est argentum vivum, vel sulphur. Qux substantia praedicta fumosa & volatilis in propriam substantiam alia argenti vivi & sulphuris fixam Sc firmam, qus est patiens ignem, nec eunr fugiens, sed in eo perseverans, figitur Sc massatur: qus postea per decoctionem temperatam Sc continuam, & p er magisterium hujus scientis cum aliis ad hoc convenientibus congelatur in lapidem fundentem, fluentem, tingentem, Sc in igne perseverantem. Quidam Philosophi dicunt, quod ex solo argento yivo sine admistione sulphurum, hsc materiasiimosit gen-ra-

Incerti Auctoris. 5
• Uf .sed hoc est idem,quia argentum vivam habet in se naturaliter : u jpW rubeum mistum: & hoc sulphur rubeum ab albedine p,!j* S propria manu separavimus,tetigimus & vidimus. Attamen t "'losophus, qui dicit, quod ex sola substantia Mercurii fine addi- .^ento substantiae sulphurum lapis elicitur, vel generatur, non t J'Higit de substantia fumosa prcedicta, in qua latet spiritus quin- . *uentiae.quem quaerimus,quo tingamus: sed de substantia fixa ■ urina lapidis,qua: est in terra ipsius,in qua figitur idem Iphitus: jj a terra ipse lapis spiritualis impraegnatur in ventre venti per ma- e rium hujus artis, ut inferius ostendetur. Nullo modo sub- j ^ria fumosa praedicta potest naturaliter elici, nisi ex substantiis Edictorum duorum argenti vivi Lc sulphurum insimul admisi ' Item aqua & ignis in hac scientia sunt agentia, unde oportet j p c a quam Lc ignem coadjuvari simul: terra & aer sunt patientia:
dignis sunt agentia: aqua est masculus,& terra est femina: ti^ P ater ipsius,& Luna mater. In hac operatione hujus scien-
0 Pjunbus rebus indigemus,quibus non indiget natura, Lc sic in t 'dbus sequi naturam non valemus. Ex his patet, quod in illis J, ’“Us indigemus,sunt quatuor elementa,unde oportet scire ele- p^Uta convertere unum in aliud, alterare, vel mutare, videlicet ? c ere de humido siccum, Lc de sicco humidum: de frigido cali- de calido frigidum: aliter opus hujus scientiae non poster Qualiter vel aliter consummari. Item nota, quod faciendo ge- j' ta Ti praedictam fumosam materiam a substantiis praedictorum !>»«• '•••• ■ • . *■ -
sum , scilicet Mercurii Sc sulphuris, & suorum ad junctorum,
erci t ^‘sf a substantia simul unita est quodammodo corpus,a quo ccej. a fumosa substantia: nam fecit artifex ascendere ä terra in O c l uan dam materiam vel substantiam corporalem in ma-
laitl Vel substantiam spiritualem: Lc quum postea ipsa mate-
r ' a >Vcl s Ln“'““““ 1 ““" 'I " 'i-r-■t'— —
'udstantitt spiritualis facta congelatur, Lc fixatur, Lc in lapi-
ttri,^ 01 'Vertitur,tunc facit descendere de coelo in terram , & ma- ficp Jt ‘ vd substamiam spiritualem iterato facit corporalem. Et corp ct >quod sicut natura facit de corpore spiritum, & de spiritu iteratis generatione mineralium Scmetallorü: ita&nosinge- r abiJ e ^ artificiali lapidis mineralis per artificium nostrum mi- qu 0( j ’ ‘Scimus corpora spiritus, Sc spiritus corpora. Et hoc est titjj : Facite corpora spiritus, & invenietis quod quae-
ti $ date liquet,quod principia Lc operationes istius scien-
ttiu s pl' ' a h slmt principiis Lc operationibus naturae, tamen indige- c us aliis quam natura,
Carui V.
Atis ergo principiis dc generatione metallorum, ac materia perationum in ei S l at q U e isti us inclytae & famosae scientia:
N ' A 5 in uni-

ip De Alchemia
in universali: nunc de operatione istius artis & magisterij in particulari videamus. Totum opus magisterij magni lapidis philosophicis occulti duas habet partes operationis. Prima est de operationibus elixir, Sc dicitur primum opus. Secunda pars est de o- pciatione lapidis,& dicitur secundum opus, quod aliter & in alio vase fit: & terminata prima operatione elixir, incipit istud aliud quod est tecundum, de operatione lapidis. Quidam philosophi in libris suis primo tradiderunt secundum opus, scilicet operationem lapidis,postea primum opus, quod est de elixir. Et quidam modo loquuntur de uno opere, modo de reliquo, scienter intricando se,& suam intentionem obscure persequentes, & obscurius exponentes,ut inquisitores fatuos & duro ingenio vel grosso existentes deciperent,hancque 6c merito famosam scientiam penitus occultarent,& prudentes ad eam allicerent, Se eis manifestarent. Nos autem rectum ordinem in hac operatione lapidis, prout proe prijs digitis proba viftuis,& tetigimus, & oculis vidimus, 'tenebimus in hoc libro. Erius enim necessarium, quod res elixentur: hoc est,in elixir convertantur, antequam in operationem lapidis intendatur,aliter ad inventionem & operationem magni 8c ver* lapidis nullatenus quis attinget. Vocaverunt autem quandoque Philosophi in libris luis Elixirlapidem, & lapidem elixir, non facientes differentiam nominum inter utrumque, ut fatuos excx- c,irent,&tamen dixerunt veritatem. Quare vere elixir est primum 8c principale fundamentum, ßcradicale lapidis preciosi,quod postea per operationem fecundam convertitur in ipsum lapidem precigsum, vel medicinam summam, quae sola de commisto & infirmo,Sc imperfecto metallorum tollit, & ea reducit ad sanitatem Sc perfectionem (ummam, super quae projecta suevit, ik realiter convertit & transmutat in lunificum ve! solificum verum secundü colorem ipsius lapidis. Philosophi autem dividunt elixir» vel lapidem:Sc dicunt,quod habet corpus,animam Sc spiritum: SC sunt li£c unita in ea unitione naturae,cui per ärtificiii ministramus, quod sic agat,unde nos non facimus elixir,nec lapidem, sed natura,cui ministramus materiam de qua agit. Corpus vocant terram debitam lapidis, quod dicitur secretum lapidis, vel elixiris, quod alias fermentum vel nutricem ipsius appellamus. Ex his colligitur, quod ex substanti argenti vivi Sc sulphuris fuhtilissi' rjia Sc purissima, Sc ex terra nostra Elixir componitur,&lap* consistit.
Caput VI.
E Lixirautetn in hac scientia dupliciter consideratur. Est cn,tn
elixirad album & elixir ad rubeum. Ve elixiri ad album prms cst vidcndum,& primo dc ejus specibus, ex quibus cqny° n "j^

«'
ö-
>e-
o-
,io
ad
toi
o-
ir»
ri'
us
u-
us
ilt.
er ii- r: ii5 :r> ie A-
-e-!
ri-
3<i
IT1
fit
3'
3'
m
ir, S-
is, u- r- is, iis siis
n
>s
r.
Incerti Aiictp.ris. ii
® e spedebus vero elixiris albi , Phiiofopbi varie tradiderunt, & diversis nominibus ipsas species nominaverunt. Quandoque c- I \" n P r o (peciebus nomina colorum ipsarum spccierum ipsas fpe- <lCi nominaverunt. Ita quod multum ampliaverunt nomina ista- lu m specitrqiVi Sein tantum,quod ob earum nomina multiplicata 8c ditia ab earum coloribus, vel naturis,pluves 8e divetfx specie» tonvenne videantur, quanquam non oporteat: sedsemper'Ali- *l u 'd addentes vel subtrahentes, ut fatuos deciperent ipquisitores. Quidam autem posuerunt Se quasierunt hanc praecelsam seien» ',' a m in vegetabilibus St matprialibus: sed quamvis istud sitpos, ’bile per naturam, non tamen eis poffibile est: quia potius eos 'n laborando vita deficeret,quam quod laboratum ad finem de- dticere poflent. Quidam autem quaesierunt ipsam in lapidibus, gfmmis,vitris,sahbus,baurachijs, & similibus : quodimpoffibile *’’**& contra naturas principia 'hoc iti talibus rcperire: quamvis SPaadoque alteratio in praedictis reperiatur, post tamen longum . t>orcm Quidam aliquando in spiritibus tantum, videlicet iit ^"ticurio &sulphure,cumsup compari arsenico Lc sale aunonia- Co ipsum quaesiei unt. Et quidam ali) in omnibus corporibus mellorum. Et quamvis isti duo ultimi in parte bene quaerant, & hon in toto, & alij duo in toto male quaerant: ideo omnium florum secta rationibus est vacua. Nos autem praetermissis omni- praedictis certum numerum specicrum, qua? conveniunt ad tSc Elixir, in boc libto nominabimus.
Caput VII.
UatUQrautem species sunt, & non plus nec minus, quae ad /V '"UKclixir conveniunt componendum, videlicet argentum ’ lv tim,suiph lu . eitrinum fugiens, sulphur viride fixum habens Ventrem nigrum intellectu,quamvis clarum in visu videatur, St ‘1’lphur album fixum: & haec tna sulphura sunt fundentia & ftuen- la "^'1 cera. Istarum autem spccierum optimae vel meliores sunt uov*~... T,-n.uunr viride est ouod in grossis
■V n stuam
dei
i- Istarum autem ipccierum ___
I Uimi antiquae. Bonum fiilphur viride est quod in grossis m l 'V < T eritul '.4t cum frangitur habet fractionem claram, viri- Thilos lucidum ad mpdum vitri. Et propter hoc a Morieno s ui almagra, boc est vitrum, appellatur ratione colorum
®>One n ), tanic ' n non sit vitrum i)t rei veritate,sed simile ei in fra- fractura ' lu lphur album sixü melius est,cum fuerit bene album, 'i' 11 habens albam,lucentem & claram,& est per grana ob- lius'e'it n sed parum grossa: In grossioribus granis me-
flUod f U ,- Cltr inum fugfens: & sulphur vivum melius est a uei,t ln Srostis frustis clarum & non petrosum. Mercu- istam 'f 1 Ve ? a st S habebatur apud Parisios,quando incepi artem i va ens fing, lib..solidos duos Parisienfes. Vna autemhb.
fulsi!.

Ji De Aichemia
sulph. vivisexdecim denarios: libra vero aliorum duorum sinant mistorum vel compositorum quatuor solidos: libra denique fui' p buris viridis duos denarios: libra sulphuris albi quatuor solidoS' Et ita patet,quod ista species non sunt magni precii. Omne enim quod magno precio emitur,in hac scientia nö oportet quaerere,ut dicit Moricnus Philosophus: Nomina istarum trium vel quatuot spectrum, & earum compositio nulli fatuo, vel insipienti revelantur : dimittendi enim sunt in suis erroribus: quia qui per alias species quaerunt hanc praecelsam scientiam, ipsam non invenient, nec ad ipsamattingent, donec sol & luna in uno corpore redibam
tur,quod sine praecepto divino impossibile est evenire.
Caput VIII.
/"'Omponitur autemargeiitum vivum cum sulphure vivo ei- V>trino,ira quod in simul alterantur quodammodo a sua natura prima. & veniunt unum & idem in una massa rubea, quam tunc vocamus terram rubeam ponderosam,& exhinc amplius non sunt,nec conveniunt nisi tres species in hac arte. De hac autem dilpositione seu compositione prima: altcrationis harum duarum specierum loquitur Morienusinlibro luo ad Regem Ffali, & dicit: Fac ut furnqs albus,id est Mercurius, fumum rubeum, id est, sulphuris capiat, & simul ambo effunde.& conjunge, ita quod par pondus apponatur,5cc. Sed quia hxc compositio,sive dispositio, videlicet ista terra rubea,lucida,ponderosa,tota composita venalis invenitur: ideo non curamus laborare circa ipsius compositionem, sed ipsa praetermissa,ad alias veniamus. Alia: dux species non componuntur,donec in opere hujus artis ponantur. Quamlibet autem istarum specieium vocaverunt Philosophi Lapides in suis libris, & hoc propter similitudinem quam habent ad ipsos,
non quod sint lapides in natura. '
Caput IX.
E Mptis autem a tc & habitis,fili doctrinae, his tribus (peciebus, accipe lib.unam duodecim unciarum de sulphure viridi fixo, & tere super marmor, vel alibi, ubi melius poteris, & reduc ad pulverem minutum in quantum poteris,& natura ejus exigit,' quo contrito serva &pone ad partem. Secundo accipe tres uncias, id esi quartam partem unius librae duodecim unciarum de sulphure albo fixo,& eodem loco tere per minuta, sicut de alio fecisti,& serva ad partem,. Tertio accipe tres uncias de terra rubea, lucida, ponderosa, quae est composita ex sulphure & Mercurio,ut dictum est,&in eodem loco pista & tere eam : donec in ea lucidum appareat, & fiat pulvis minutus, rubicundissimus, P on ' derosus,& serva ad partem per se,sicut de aliis fecisti. Hoc aurem, opus contritionis vocatur apbllosopfois.hy«ms,nam hyerns.omr*
> ' ' iiurst-

p IncSrti Auctoris- iz
' «u & virtute naturali agente destituitur, & ita istud opus conationum destitutum est omni operatione agente elixir.quiaad- nihil est commistum dtr praedictis. Et ita patet, quod hyeme e «iper incipitur eiixir,& omni tempore est hycins,& elixir potest lllc 'pi& operari.
Caput X.
Q Peratione hyemis completa, ut dictum est,& terminat a,tunc ^ ftatimsine intervallo incipit opus de compositione & ad- ^ ""One istarum ipecicrum per manus hominum, artificis, & sic ■ Omnes istos pulveres istarum (pecierillm simul junge, S^miscc £ t minima stiper marmor: non eriim credimus alibi hoc bene, g| 0ut debes,poste fieri,ita quod tota materia videatur este rubea, stuasi una eademque substantia. Et postea istam totam mate- j arri rubeam divide in duas partes atonales , & ita quaslibet pars °ntinefeitnovem uncias,id est, dimidiam libram duodecim urt- g, aril m cum tribus unciis id est, cum quarta parte ipsius librae. ‘Ugularum autem pars hujusmodi praeparationis & composi- °nis ponatur in vase suo proprio ad boe destinato,est istud vas T malc duplex,quod venale invenitur. In tali enim vase semper fic «cimus opus istud, scilicet quod vas alembicus .vitreus simetur ria.quod os urinalis nou subintret os alembici,sicut fit in omnibus ^stillationibus,sed potius os alembici subintret os urinalis, & ab lu Clr< : um ^ etur: & ibi deinde lutetur Sc jungatur alembicus cum Philosophico,deinde dimittatur lutum desiccari & indurari, no,U) Suem cau!e desiccetur, & induretur, ita quod alembicus desi "°^ lta b eö separari: relutetur iterum super illud lutum ,Se i] Cc p C(;tü rutpnus,itautlpiritus nullo rriödo per juncturas exire ct u o eie postit. Et de hoc nullum vidimus securum in ista jün- 0l sa n 'ii nostrum per cautelam nostram, quae talis est: Post nes er >im desiccationes luti, accipe cevam communem, & de ro clr f Un( la desuper totum lutum desiccatum,& deinde cum fer- 0 ^ un< k ceram super lutum sapienter & caute,prout hoc striu’^ Cffi tero non timebis ne de spiritu per lutum aliquid a- a utem ^ C3Utcm ^ c ' rilus multis modis iri hoc opere, Vocatur Iri ve P rae ^ ens opus istud a Philosophis opus Veris,quod sicut res d tl te u 9>versaliter & naturaliter simul uniuntur ad fructifican. bus p^?striaeque secundum suam naturam, ita Se hic res,cxqui- >cl rrV X ' r componitur, m hoc opere uniuntur ad fructificandum g nerandmn lapidem philosophicum. Et sic patet quod opus ls ‘ri ctixii,fi mta hyeme statim incipit, & omni tempore Post illud, potest Sc debet statim incipi.
Gap',

14
De AtfeHfctaiÄ
C A P U T X I.
H A Ec autem cdmpositiomanualis artificis pratdictarum tritis Ipecierum facta,ut est dictum, caret proprio nomine: unsl c fi proprium nomen haberet,Philosophi eam proprio nomine nu* Cuparent: sed quia non habet, ideo nominaverunt ipsam Lapi' dem benedictum (qui tamen non est lapis,nec habet naturam 1®* pidis) ex eo quod res, ex quibus componitur, habent similitudo nem ad lapides,& ex eis creatur lapis benedictus. Quidamnd' minaverunt ipsam,Lapidem mineralem,vegetabilem, animalerO 1 Minerale ni»quia res,ex quibuS componitur,sunt materia ni/ner®' Ii« in sua natura: Vegetabilem,cx eo quod corpus habet,animari 1 & spiritum,ut animalia. Quidam dixerupt iplam esse nigrum# (betens , eo quod habet ventrem nigrufh, & ex spirituTciete» 1 ' componitur. Quidam alij dixerunt, ipsam esse Chaos, & voi®' ' ginem mundi, vel mafläm confusam, eo quod sicut totus mu«' dus creatus fuit in una massa quatitor elementorum ctanfufa,quf postea per separationem ipsorum facta ex Creatione apparui jiulndus distinctus,prout est: ita & in hac compositione consui® tiverriafla, sunt quatuor elementa confusa & simul mista,quibu 3 •ab ea per artificium separatis, incipit apparere distincte Elixir» quod tot & plm ibuS alijs diversis nomin bus , ipsorum philosophorum diversitas nominavit, nos autem eam Terram rubeam
appellamus.
Caput Xll.
A
D residuum operationis hujus Elixir veniendum c st & djci- - tur atstas, eo quod sicut res natura: in afcstate pcr calorerrf ipsius,& caliditatem exeunt ä terra,& ascendunt in acrem, ut veniant ad Autumnum,id est ad maturitatem Sc perfectionem ita Se in hoc opere resEbxir per calorem, vel per caliditatem ionisde hactena exeunt,& afcenduntinacrem, ut postea perveniant ad Autumnum, Selb, perficiantur. D e hae enim operatione dicit Philosophus: Accipe lapidem, q m non est lapis * nec habet natu, ram Iapidis, & scpara elementa. Et Aristoteles ad Alexandrum Regem dicit in libro de secretis secretorum capitulo penultimo: O Alexander, accipe lapidem mineralem,vegetabilem,Scanim®- !tni,& separa elementa.
Ergo a separatione elementorum incipiendum est, & faciendum est hoc opus. Ab ista ergo terra rubea, separanda sunt elementa, videlicet, putum ab impuro,diaphanum ab opaco, clarum a turbido. Et hoc fit isto modo, videlicet: Hac terra posita*« 1 duobus urinalibus cum suis alembicislutatis, ut dictum est, tunc sin- gularc vas ita praeparatum pöne in aludello super cineres cribellatos; ita quod spissitudo ciaetutn .spissitudinein parvi digiti att-
neu

j. Incerti AucTofti s. i/
« , arls ^ fundum vasis non excedat. Sit autem aludel siccum sigillatum cum luto,super furnum ad hoc bene disposi- jj ^^ fifmum,ut dicemus. Quodlibet autem vas suum proprium (c „ eat äludellum atque furnum. Et iri furnis compone ignem t c sub medio culorum aludellorum. Sit autem ignis iste ita j Piatus, quod tenere polsis manum tuam ad culurti aludelli . furnum super ignem sine combustione & periculo manus, liv COnt in uus : stuia situ dares in principii» talem ignem turba- L Um: quod materia in vase funderetur antequam spiritus ejus ß midus ab ea evolarct,& antequam materia in fundo vasis de- at ^ arctur =frangeretur vas,& sine dubio spiritus exiret, & totum o ’ ttcretur . Et ideo multum est cavendum,Sc cum maxima dili- **a & cautela iste ignis exponendus & continuandus est.
V Caput XIII.
Asibus autem praedictis sic cum igne in suis furnis dispositis, e Qf . ut dictum est,tunc vapor istius materiae ascendet in alembi- '0 , Ur ^ um ' n fumum subtilissimum, & fumus ibidem convertetur r 3( )Uam limpidam,serenam & claram, tanquam lacrymam, ha- „ fj^m inse vim omnurm praedict rrum rerum vel specienim, a 'ous regeneratur: quae cum generata & causata fuerit in alem- 'to,descendet per cornu cervi,id est, per nasum ipsius alembici,' ™ factus fit largus atque grossus circa alembicum, & acutus, stilis,& recurvus circa finem ad modum & similitudinem unius , ccrv ' - Prima: guttas istias aquae descendentes usque ad Cd^m.vel plus,nullius sunt valoris.Sc ideo nonrecipiuntur,sed di j D p C ^mittuntur. Etsi volueris scire certum tempus recipien- cad» ^ a quam, post scxdecim guttas ipsius > vel circa, dimissas da m r ^ acc ipe laminam cultelli modicum calefactam, id est, tepi- l^ta s 0lle ad nasum alembici,& tene ibi, & expesta donec urta Ser 1 U P cr laminam cultelli cadat: quae si bulliat, & nigrescat c airn • anri ‘ n am, tunc est tempus recipiendi, si non, non: adhuc t« i ' a ' Ul psa aqua, antequam recipiatur, est multum de phlegma- don C( ?|* 0 oportet quod purgetur aqua ista, nec purgatur vere, in ea, t a ° Ca t signum istud praedictum : signo vero invento trop r c a d recipiendum ipsam debes habere duo vaiadevi- lltiH 1 0 ' ata » habentia fundum rotundum , restrictum, & col- gliftj ° n § u m ad mensuram dimidij pedis,vel circa,& ita lar* ter *i ista pollicem vel digitum possis intra figere. Sint au- ®cf 0rt i a . a ,° v *sa formata ad mddum unius phialae,& sint spissit ^ia vimit te L Cr> ‘ rn aquam retinere non possent, quoniam pras
Ve fyjj - e fortitudine ipsius frangerentur: Scliaec vasa polis v a f n Va 1S a ern bicorum,& fac intrare ipsos ,& junge in col- rum quantum potetis,& ut melius tibi videbitur, & obtura CLUI»

16 D E A t C II E M I A
ra cum panno lineo sicco, & non cum luto: nec sint nimis stricti
quia pofienc frangi virtute aqua:, Se recipe aquam.
Caput XIV.
C Ontinuandus est autem ignis ille debilis per unum diem # noctem in hac debilitate vel circa. Postea, non subito.' fedpaulatiminfordandusest usque in duplum, vel plus si necem fuerit, & in hac augntentatione continuandus est & renendus, donec rubescat alembicus: Lc cum apparuerit rubeus; tenenda* est in illa rubedine,Se ignis in illo statu continuandus, donec tot® aqua exeat vel fere: Se tunc infortiandus est ignis tertio, & fi*' ciendus cum flammn, utpartes aqua: groflioresSe fortiores eV eant: Se talis ignis flammeus Se fortis continuandus est per ^ horas vel circa, donec tota aqua sortis Se spissa exierit, Se tert J sicca sine humore apparebit > Se remanebit: Se sic erit aqua ple»* facta.
Caput XV.
N Ominatur aqua ista sic facta nomine matris sua:, videlicet Lapis: sed hic purus, ille autem impurus. Item vocatur i' qita Mercurii, Se aquasulphuris, ex eo quod ex ipsis generatu» Item vocatur fumus, ventus,oleum, aqua, aer, ignis, vita, anima, Se spiritus,Se Mercurius noster quem quaerimus,qui est ignis corti' burens: solvit omnia corpotaUno regimine,id est uno opere, V' delicet opere Autumni subsequente: Se pluribus aliis nomir>>b llS philosophi ipsam nominaverunt ex causis legitimis Se rationibus quae relinquimus tuae iödustiiae causa brevitatis. Ista voC® tur 9 philosophis Lapis benedictus,qui non est lapis, nec habet nctU' ram lapidis: Se haec ideo vocatur lapis, quia philosophi voc aslC ' lapidem omne illud, a quo per artificium possunt elementa s e P‘ v rari: quia separatione facta ex ipsis; per eorum conjunctio» el ^ inhoc magisterio alcliemico,scilicet in opere Autumnali sequetj" ti,suscitatur quaedam substantia ad modum lapidum, qui per ad' mistionem humidi cum sicco generantur, ut patet in hoc opert
sequenti. Item dicitur Benedifhis, quia ex elementis separatis & postea cojunctis , ut postea dicemus,fuperest quaedam essenti» quinta,quae Ipirituslapsdis appellatur. Et quia spiritus non ap' paret nec tangitur,nisi assumptet corpore in aliquo elemento,id« 0 iste spiritus propter nobilitatem naturae suae accipit corpus in st°' biliori Se superiori sphaera elementorum, scilicet in sphaera ig» ca ' Vel ignis, remanente ipso tamen in natura sua spirituali, & lic ° fionelt i<mis,nec habet naturam igneam quantum de se, est »wc" in ione habitans. Et iterum quia istud corpus sphaericum iZucuM propter sui subtilitatem Se puritatem adhuc a nobis non po« tideri.ided instrumeutisidoneis mediante operationis mdust« ’

stii
Inc e rti Aucto r rs. jy
*' us subtilem substantiam convertendo .componendo,& condensando, & desiccando ab ipsa substantia, videlicet ä materia! P r *dicta sublimando, & destillando, ut est dictum, in aquas spe- Clcrn convertitur, Sc emanat, & emanando a superctuitate sui pn'egtiiatis separatur,& mundatur, ut supernis est ostensum. i n ,* c enim aqua adhuc non sunt quatuor elementa,sed tria tantum . 'deheet aqua,ignis, & aer,3c insimul haec tria uno regimine con- jpnctim ab immunditia sua öösuperßuitste separantur, videlicet a suce soeculentia purgantur & stpaiantttr: in hac enim sima- j'd’one aquae, elementum aqueum vocamus, ipsius aquae humi- datem. Aerem appellamus aqueat naturae,quae facit omne jdspus ad modum gumini fluere, & ideo oleum nominatur, ■federn in ea dicimus este illam virtutem, qua comburit, calcinat, Jolyit corpora,in quo igne habitat & jacet spiritus lapidum prae- ‘sttts. Separatis ergo istis elementis a sua terra, & factis /piri- salibus cum spiritu quintae essentiae, in aquam conversis, ut di- j U nr est , conjungenda sunt in terram, prout in sequenti melius ^clarabitur,ut similiter i pia terra efficiatur spiritualis cum spiritu ■ 'Edicto,sicut alia tria elementa.
Caput XVI.
A t) compositionem istorum trium elementorum cum quar- P , to,id est cum terra nostra veniendum est: & haec est compo- ^•o j quam occultaverunt omnes philosophi, 8c vocatur matri- -j^dium corporum & spiritus,eo quod in hac operatione conjun- y ^'sintus quintae eflentiae latens in tribus elementis praedictis^ iunft dictutn,cunl corpore,id est cum terra nostra: ita quod con- 'Pfius corporis, id est terra: nostrae fit spiritualis,id est dc ficitn* V r ‘ tus ^ ^ubtstiS: Se spiritus de natura terra:, & tunc perdius est incipit perfici virtus & natura spiritus quem quaeri- dicif’^! dicitur quintum ex quatuor generatum,secundum quod trgQ ^ddsophus; \'is ejus integra est, si versa fuerit in terram, autem compositio (eu matrimonium non manibus gisteriut- ’s c d peropus naturae: cui naturae per artificium Sema- c iat,mi n iq u ^ mirabile, talem materiam, ut hoc operetur,& fa- . Debet a, taniU8 '
facta, nCc utc m fieri ista compositio statim, postquam aqua est duashota ex P Cl ^an debet ad hoc compositum faciendum ultra Politionem''' 1 ' 3 ” to cvanelc ' t virtus lpiritus istius,nisi per com- citosiat r t l ^' U5 cum corpore retineretur.Et ideo oportet quod tumno fruct 1 * 1 V ° catur boc opus Autumni, eo quod sicut in Au- h# Ca Us naturse ad perfectionem naturae perveniunt, itaSc
6 ( matfi ?Erseg:ionem»deducitur in hoc opere compositioni* oni l- Item appellaturimpraeanatiolapidis,quia cum
r.i. 1 8 * fit hoc

i§ De Aichuiia
fit hoc matrimonium,vel compositio, seu conjunctio istius spiritus cum corpore,impraegnatur lapis, id est, corpus vel teri a n.°' stra.de isto spiritu quintas essentia: in ventre venti, id est in Ventr e aquae prodictae,quae dicitur ventus,anima, oleum, Sc aer, &c. so qua ipse spiritus habitat,ut est dictum, vel e contrario iste spiritu 5 habitans in aqua praedicta impraegnatur isto! corpore, id est, terti 1 nostra: in ventre venti,id est ventre aquae pratdictae, quasdicitu ( Vertrustest ipsa terra vel corpus efficitur per s olutione ipsius in ip& aqua de natura ipsius aquae. Et hoc est quod dicit Philosophus ; Portavit illud,id est spiritum quintae edentia-,vel terram nostram' ventus id est aqua praedicta,qua: destillando prius fuit fumus # ventus: in ventre suo , id est, intra se: Sc sic patet,quod alibi dic' 1 Philosophus,quod istud quod est inferius, est sicut quod est superius,ad perpetranda miracula rei unius,sulicct lapidis.
c a t>. xvir,
S k autem sit, & est corpus istud: Pvimo tenendum est fi r missi' me,quod terra illa vel feces, a quibus exivit haec aqua trini 11 elementorum,non assumitur,sed projicitur, curti nullius sit vaso' i is,ut dicit Alphidius: Faecem projice,in alia enim haec aqua pla«- tatur,& radicatur. Et sic patet quod dicit A ros,quod opus istu« in uno incipit,& alio terlninatur Accipiatur autem terra nostra, «c primo ab ea tollantur omnes ejus hmniditates süperstu®,^ ab ea separentur, 8c evolent, donec fiat alba, lucida, & m ornn* parte munda Sc affinata. De hac tali terra sic punheata, sun lC duas uncias in laminas tenuissimas,vel in pulverem,vel in limaturam reductas, prout natura ipsius exigit: Scunam existis uncii 5 projice in uno istorum vasorumsuperaqua,&aliam unciam in alio,ipsis vasis deobturatis,super cineribus tepidis situatis in alu- dcllis super furnos,ab ipsis prius remoto alembico. Etstatim cum hoc coi pus intus projectum fuerit, obturentur vasa satis stricte cum panno sicco lineo: & in continenti quo ista terra i« a ' quam istam cadet,incipit aqua ista bullire, n bona fuerit, Sc errore tacta.fi vero non bullierit, error fuerit in ejiis Operation«' nec aliquid valet,quia corpus non solvit,nisi bulliat,& ideo opo r ' ret reiterate,& aliam facere. Tenenda sunt vasa continue suPf r cineres calidos,donec ipsa aqua a bullitione cesset, Sc cum ceu*' verit,erit clara limpida,Sc viridis. Et corpus.id est terra nostra, so ca erit liquefactum , id est solutum Sc conjunctumper miniso* cum spiritu: Sc si aliquid remanserit de corpore.quod non fuso" solutum, vel liquefactum, nullius est vis. Sed alia vasa accipe similia illis,Sc pone in illis aquam illam ita sapienter Sc caute, q 110 illud quod remansit in fundo ad dissolvendum non transeat cuss aqua clara; Sc sic m illi* vasis bene & fortiter obturatis «um pawso * hu« 0

2 . InCERTI ÄÜCTÖRIS. tjf
*” C ° ^ er , V ? a< 5 uartl benedictam usque in horarii lieceslitatis: &
Ner
k urn ‘kbes aliam facere,& totiens reiterare, donec de ista aqua Q'iahi habueris quantitatem,& eam serva in suis vaiis singula- ^ us .vel in uno pro omnibus', quod vitreum fortissimum öt spis- " a >&obtu ratum , u t est dictum. Sic enim aqila impraegnatur,&
Si utw e lbdr adalbum: Sed adhuc non est e juS perfecta imprae- V c | tl£> * a P*<hs,nec persc cturn elixir, nec perfectum matrimonium s C( j c(,rn poiuum corporis Si spiritus,ut quidam dicere völueruric:
^ tanturiiest verum principium & medium perfectionis praedico ' lv - perfectio vero inferius confequetur. Item dicitur hoc P“ S 111 hac aqua solutum, temperantia fapientum, Sc aqua vir Wh t ?. r 'P“ S quodfolvuur, vocatur gumma philosophorum,de stia Ui , . c 't Aros^Vide ubi miserunt aquamsibi miserunt gum- st s ’ Ve Ccont favio. Et tarnen quam vis sic nominetur, & verum ei ’ j ntattle n est gunima perfecta , nec aqua. Et quamvis sitali- ji c d ri' m{,ctf,:ctum habito respectu ad perfectionem lapidis be- 3-d ,i- ^ elixiris: est tamen medietas elixir perfecta ad album}
»uam mediecatem Veniendum-
Caput XVIli.
Vj Otaridum est, quod prima pars Elixiris est alba, qui fit dc terra alba: & iccunda pars Elixiris est rubea, quae de terra ttbcafit,ut dicemus Et ideo prima pars Elixiris dicitur ad al- du ni £ eCUn<3a P ars bhxiris dicitur ad rubcuiri: & sic videntur est« te h *T x * l ^ a w hac arte,cum ita 'tamen non sint, quia in rei veriti- qUe^VT? P a,les non faciunt nisi unum Elixir,quod esi ad utrum- dj ’ 1 ^hcct primo ad album, & postea idem & non aliud in eo- Pon a dicitur ad rubeum. Dicimus aiitem de parte alba com- autem pi : . nui "- dicendum est de parte ‘rubea facienda. De hoc fium 'xiri: vd lapide rubeo, id est parte rubea Elixiris ad u- id e ^ Ue ’ cr 'hitur in libro aureo,& sic dicitur: Lapis vero rubeus* tctes £ ars Elixiris rubea ad uti umque, ut inquit Hermes , Aristo- Sqnv ■ ^thelaus, descendit non ab aqua vini vel vicis, imo ab Vel Ep lt ® :a< l ua vita: descendit ab co videlicet lapide rubeo;
1Xlr i,id est Sparte rubea Elixiris ad utrumque.
/>. 'Caput XIX.
I) °niam,Ut ait Ihilofophus,in arte ista caederii sunt res quae *übei id'ft 3 " 1 & quas rubificant, ideo in hac operatione elixiris c ‘es nm r ubei elixiris ad utrumque eaedem res,id est fpe-
^tam oa ‘ >cnus diJcimus •, conveniunt ad rubeum,id est ad ru- ctixir 'f rtei (T^*' X ' ris ' ergo tres species praedictae in hac de tube© funde a?* 3 u '” cn dae .ficutprius ad partem albam/e^ cu m alijs dt lfl i n us,videlicet-. Accipies de sulphure viridi uriam libratu etm nneiarnusj^ Eae c©n««rdant ponderaitem sulphu-
8 s ris a!h:
A-/

io De Aichemia
ris albi fex uncias, id est mediam partem unius librae duodecim* unciarum: item terrae rubeae ponderosae sex uncias: & in his duo- bus discrepant pondera ista a ponderibus aquae albas,& ita sunt i 11 summa totali vigintiquatuor unciae, id est, librae duae duodecim unciarum.
Caput XX.
p X istis speciebus facies omnia opera liipradicta.videlicetopu* hyemis, v eiis,aestatis,& autumni simili separatione,contritione, simili decoctione ignea,similibus vasis,similibus aludellis si' milibus furnis, similibus juncturis , & lutis, simili separatione phlegmatis ab aqua,simili receptione ipsius, simili projectione vel conjunctione, (eumatrimonio tertaetube«Mim spiritu lapidis » n »qua praedicta: Sed ipsa terra rubea aliter debet purgari h suis faeculentus & (uperfluitatibus, quam terra alba: & ideo antequam in ipsa aqua ponatur purganda est per modum suum- quit ' purificata Sc mundata,& in laminas tenues coaptata , vel in pulverem . id est limaturam redacta,tunc ponenda est i n aquam factam,ut dictum est: sed cum posita fuerit in ipsi nrjita.non solvetur in ea,quia tanta; virtutis non est aqua, (cd tantum calcinabirur in pulverem,& quodammado sine tactu reducetur. Hoc sic Facto, move aquam caute Sepone in alio vase, eidem in quo est simili: ita quod remaneat pulvis calcinationis terne rube* sineaoiia in suo vase.Scmilia aqua remota pone aliquod corp US ,quod sinibi proficuum,sicut esset terra alba, & solvetur in illa aqua.Sc til' rO- fxcict. Item terram calcinatam.quse remansit, desieea' secundum suum modum,Sc (erva munde,ita quod pulvis alius super ean, n «i cadat,nec attingat,donec aliam artiam seceiis.inqtia postit distbl- vi. ^qua autem facta perhujiisce pondera fupradicta, fortior est quam prima prafoicta, quia prima non potest solvere Mercurium in aquam,ista autem secunda solvit ipstim sine dubio: Sc tamen ista est de colore aqua; alterius quantum ad visitat, sed differunt quoad tinctionem,quia ista est aurea,id est tingit ad citrinum colorem, vel flavum: & prima tingit in nigrum, ut est dictum : Htec etiam solvit omnia corpora, & etiam terrarmiostrarn albam
E rxter Solem,ut est dictum, videlicet praeter terram nostram rricam,sed ipsam tamen calcinat, ut est dictum. Et sicut prima a- qua vocaturnomine omnium albedinum, viriditatum, foliorum, & arborum, &c. itaistaiecunda vocatur nomine omnium flave- dinum.cirrinitatum,rubedinum,nigredinum,Sc (ulphuror um,&c. Et hoc est,cum est perfecte solvens terram nostram rubeam : & semper dicitur imperfecta donec hoc faciat. Non autem fecimus in hoc nostro libro mentionem multum (pecialcm de purificatione, mundatione, seu affinationc terras nolit* rube*-vel aib®, eo
_J

quods - Incerti Auctoris. ii
öc id i * P ur ’^ cat * & mundat® & affinste venales inveniuntur: e ° ‘ 1Q csub brevitate transimus,8cc.
Caput XXI.
„ canum arcanorum hujus tam inclytae scientias, tibi fili, f a . ipf u tum tradere non intendimus, ut est dictum, sed tantum ad qujs ln dagandum , & inveniendum allicere te cupimus per ea Cl| iu f3 ULmtl - lr ' Aquam aliam facias de praedictis speciebus, sed rlt'titn 1S ponderibus: Accipe sulphuris viridis libram unam duo- ph llV|s terr* rube® ponderosas novem uncias,Sc fui-
trigj )lt similiter novem uncias: Sc sic erunt in torali summa ^tol>-..^"^^-rd est du® librae duodecim unciarum cum dimidia:
- m ^ rt e llf-
£ t & a Unci *.id est du® libr® duodecim unciarum cura uumuu. pto | Cr;lrc l >i;ron ini,i opera & per omnes modos, ut prius,exce- d U pi'° c st^nd in separatione phlegmatis ab ea plus separabis in ftj 5 jj°’ VC phlegmate ipsius, quam de aliis separationibus feci.
h]ns' Um at l uarum: postea recipies ipsam, ut dictum est de alijs. a ‘ 1c i l,a facta pone pulverem prsdict® terr® rube® calcina- carn ’® : *’ hqucfict,id est,si solvetur, St fiat aqua rubea vel 'ter ’ '""^ a ac l ua ’ ^ vere : quod si adhuc non solvetur;
fima 111 rem p veat> ea aquam,sicut alias fecisti superius, fac de ea s uniter: & iterum terram rubeam desicca ut prius,Sc (erva: Sc sic ( , Ci tcranda est hxc aqua augmentando pondus de tribus uncijs ^Hipcr in iulphure albo,& in terra rubea tantum,Scnon iusulphu- pjmdi,cuius pondus semper est zqnalc in aquis istis , Sc plus se- ^«inv pl , l c ö rnatc m duplo in ista, quam in alia pr*dicta,do-
^ rn P'dist' latUr ac l ua st UJE lolvat terram nostram rubeam in aquam st u aista "*' arn ' ubeam. Quidam autem totam removent de a- liscjvic- a u aquis istis pr® dictis rubeis, quod exit Sc destillat,
tun c (j c J am a qt'am qu® exit,cum incipit alembicus rubificari: cu, lt alio vase/ecipiunt illam aquamad partem,&di-
nc 'ftram st 11 * exit ante rubificatione alembici, solvit tersam ■yittcri- a ,am,<5< 'sta qu® exit post rubificationemasembici, sollt» f lt atn Bostram rubeam: a quorum proposito Sc intentione,fi deviamus,sed potius consentimus. ,
Caput XXII.
tCr ac l lla pktsecte Sc vere indagata & inventa, Sc in ea nostra tu rat0 s* l u ^ ca soluta,debes servare ipsam ad partem in vase obre;^’ ' CUt soperius fecisti de aqua alba, & iterum simili modo, q v , a rubea CHm solutione terr® rube® in ea, donec de ipsa 3- he comoy °? aui habeas quantitatem. In singulari vero aqua '"'«hn C ' uhco P r ®paratoid est de terra nostra rubea prapara- pnnzz Ana» j tCn i* cs '«aptata , vel in pulverem limatur® redacta, (Iu,f 0 ] y rac ‘ Ir nas ,id cft quartam partem unius unci® : Sc fi ie potent,plus apponas,veruntamen qcm excedas unam. Ii uncat»

%.%. DE A L C H E M E A.
unciam ad plus, &.hoc inttllige de terra rubea tam de cilciaaMt, quam de non calcinata: & sialiquid, remanserit ad dissolvendum de istis drachmis in aqua praedicta, illud non projice, sedremoto quod solutum fuerit de illis servetur ad partem ,& in alia solutione akenusaqitjc solvatur cum alia terra 8c tunc dute draclv fflt non ponuntur m illa aqqa, sed minus quantum scilicet post', dus iftius terrae non solutae qua; ponitur cum illa, ponderat- quod verum est,nisi plutz posset solvere , ut est dictttai. Et sicut prima aqua alba praedicta, secundum intellectum Alphidij philosophi in hac arte, appellatur & nominatur virgo vel; puella habens unum über Et secundum Qrtokinuui dicitur sperma femineum album & frigidum: ita St ista aqua prodicta rubea se' eundum Alphidium nuncupatur, & dicitur juvenis pulcher & ho-, mo nigri capitis'& barbae, habens pulchrum vestimentum, qui* aureurtrest: & fecundum Oitulanum, sperma masculinumrU-. beuro & calidum. Item prima aqua alba antequam corpus album solvatur in ea,nominatur urina puellarum, & ista rubea,uris na virorum juvenum: utraque autem urina infantium , & infinitis alijs nominibus-hac duae aquae a philosophus diversimode nominantur.
Caput XXIII
D E singulari autem istarum duarum aquarum,dicendo & scribendo , intelligit Ortulanus in libro siro per similitudinem hoc,quod dicit ibi proprie de aqua vini,ut nos per quatuor annCf & per plus , St multi alij nobiscum crediderunt, & adhuc credi- mus&vere.Sc bene. Etidem est hic,quod istae duae aqu« fuerunt juncta: insimul & commista:, quia tunc non sunt nisi una aqua-. Hsc sunt verba Ortulani de aqua una ex duabus aquis prtedictis, composita,vel ex singulari ipforum. Htecaqua fixatorones spiritus & faest ingredi: quod intelligendum est de spiritu lapidum , qui est quintum quid'ex quatuor generatum,&non de illis spiritibus fatuorum, videlicet Mercurio venali, sulphure, & arsenico. Itemhsec aqua retinet vim suam & superiorem Sc spiritualem, id. est non fixam: Et hoc est quod dicit Philosophus: Quod est in-, ferius,est sicut quod superius,& e contrario,ad perpetranda mirar cula rei unius: id est,oportet quod praedicta quinta essentia,vids' licet spiritus quintae essentiae de quatuor generatus, ut estdictuW'. retineat semper vim suam,scilicet spiritualem: & habeat omnei* Vim quatitor elementorum, idest vim suam corporalem, si ra* 1- *' cula inde debeant perpetrari: Et hoc sine dubio fit eo modo,q u0 ' superius est ostensum. Item sciendum est.quodindagando aq 11 -' 11 ’ 1 rubeam,cum multiplicabis pondeta specierum ultra viginti tuor uncias,etiam vasa, in quibus materiam pones, debent ct fortiora - , & ventres habere grossiores, fecundum quantita«' 0 ■
. r ' ' augm" 1 '

Incerti Auctoris* ij
»ugmentationis spccicvum. Et nota quod debent ventres Ipso- r um esse pleni materias Eiixiris ad utrumque, qu« rubea nimcu- P.^tjqu® tamen adhuc est imperfecta,ficut Sc alia > ad cujus elixi- ris perfectionem de extero veniendum est.
Cap, XXIV.
pErfinturauumElixir ad utrgwiquc isto, modo: De aqua alba p. ' lcr -jpetantum quantum de eafccisti in duobus vasts una vice, est pondus ipiius p er subtili tatem tuam: non enim W y lnUs U ^' omnia scribere: E,ttantumdc aqua rubea,de qua -xjz, pondus, Sc habeas unam cucurbitam de vitro fa- Sc spiflam, cujus os sit factum admodum urinalis: d u1ac cucurbita simul conjunge has duas aquas simul effunden- fttis cito, eritque tota aqua flava*vel citrina,& clara & ^'-pid;;: & sic erit consummatum Sc perfectum verum Elixir ad 1 Ull, que,verum matrimonium inter corpus Sc animam > vera Sc pbecta lapidis impraegnatio, & verus ejus coitus, ex quo feqtii- ^vem S p amis , Ista autem aqha ex duabus aquis facta una, ut.
dictum > est aurum nostrum, argentum nostrum : imo aqua **lestis 6c gloriosa, simiheer Sc aes nostrum, iericum nostrum, Magnesia nostra,in qua,ut dicit Ai os, sunt quatuor elementa , seu stUauior corpora: qua: quatuor corpora sunt nubes, & nives ex- U'.rctae , & oleum & butyrum, Sc Iunx spuma. Item dicitur fer- •Uentutt) lapidis ad utrum que,Scplumbum nigrum,Sc tota opera- * l ° nostra, Sc ovum philofbphorum Sc non gallinarum, 8c fapien- ^anostia^n^m Deus,scilicet quibus voluit, revelavit. Et de hac tit lt ^ OS ' enim est totum in toto , & id totum quod quae- ~ uv c l u °d cogitatur: in ipsa enim est fugiens Sc kaum , tin-
co^^ ''^ urcturn, albam ct rubeum, masculus Sc femina insimul ^aru' 3 °a t£ ' compositione inseparabili. Et de hac compositione pott - uarvtal a q»Mum,vfl fpermatum, iterum dicit Aros; O- c eantu ngredientem in hoc opere non quiescere, donec permiC. fin S d** res >& fiat tinctura a corporibus assumpta. Stati» vero ut v?s aliq» aqUas in vase effuderis ut est dictum,debes cooperire aquaebe^^penorio.neab eo aliquid exeat, donec prxdictae eet aqu a i fuerintSc conjunctae, Sc fiant res una.videli-
quantutfl j ea dirnpida & clara. Et intcllige quod diximus,quod pondus mv a i° a posuisti,tantum de rubea poni defiet , rd est par socere volnl ^ apponatur: & si minus vel majus compositum tamen DonrU 5 ‘ ^"arilircr plus vel minus dc singula arjua , xqualt V ntlctc apponatur,&c.
CUnt Caput XXV.
^ria haec duo spermatainarte ista : Scfioc fiuia icut Vi<Jc mu j } quod-natuvaliter unum-generat (ibt
plura.

24 DeAlchemia
plura sibi similia, ita artificialiter Sol generat Solem, cum lapidi* multiplicatione praedicti, id est, spiritus quintae essentiae. Et ideo dicitPhilosophusiPateccjus est sol,id est, aurum. Sed quoniam in omni generatione naturali, oportet (pcrmatis receptaculum idoneum effe, cum quadam consonantia similitudinis ad ipsum, ita & in hac generatione artificiali oportet quod Sol habeat si" spermatis & Ius tincturae receptaculum idoneum, 6c sibi consonum,& illud est Luna,id est,argentum. Et ideo dicit Ehilolophus: Materejus est Luna. Vnde notandum est diligentiisime, quod istorum duorum corporum conjunctio est necessaria in hac arte ad utrumque, "videlicet ad album , & ad rubeum, quae fit eodem modo quo supradictum est. Et hoc ptop.ter duas rationes: quarum ista est una, quia syrum cum sit nobilius inter metalla , & magis perfectum Afixum,& compactum,tamen dissolvatur in a- quam limpidiisimaqi.ut est dictum,& partes ejus minutissime so' parentur,eiit spiritualis & evolans ab igne, tanquam Mercurius, quod est mirum. Et hoc est ratione sine bonae alte-rationis,& tunc habet tincturam sine numera, & ista tinctura vocatur, Sperma masculinum rubeum & calidum : & cum sic est dissolutum & siibtiliatum,& factum spirituale cum spiritu quintae estentiae, tunc dicitur spiritus tingens fortis,quem quaerimus. Si vero argentui» diflblvatur m aquam limpidam, nihilominus remanet fixum ssiut prius,nullam vel paucam habens tincturam recipiendam,& fixam dam in temperamento cajidi & frigidi: vocatur Sperma fen"' neum,album & frigidum: & haec est aqua alba vel viridis praedi' cta: & sic conveniens est ipsorum duorum conjunctio facienda, ut dictum est.Item est & alia rasio, quia cum aurum per se, & argentum per se sint difficilis falionis & liquefactionis, tamen si insimul conjunguntur, facile fluunt, & liquefiivit. Hoc sciunt auri- fabri facientes solida raras ad aurum. Vnss si in lapide nostro esset tantum alterum ipsorum, nunquam aliquam tincturam daret: 5c f daret tincturam,non tingeret nisiinquantum ipso esset,eo quod non esset receptaculum tinctura;. Et nostrum finale secretum est habere Medicinam, quae fluat ante Mercurij vivi fugam. Ergo Conjunctio istorum duo,rum estneceslaria,6adeo conjungenda sunt eo modo,quo superius est dictum.
Caput. XXVII.
E Teum haec duo fe receperint per aggregationem praedictarum duarum,ut est dictum in conjunctione lapidis,id est,co"' junctione spiritus quintae essentia; praedicti, vel quinta; essentia: de terra nostra alba & rubea,vel ipsa terra de dicto spiritu impraeg 03 ' tur Sc efficitur, ut est ä nobis superius dictum: I n ventre venti - hoc est in ventre aquae prodicta;: vel aquarum praedictarum. hoc est quod dicit PhilosophusHcrmcs;Il!ud ventus in ventre soo«

Incerti Au c.toris, ij
iuctt , aqua haec portavit istum spiritum cum terra praedictam ventre suo, vel tqrra ipsa ipsum spiritum in ventre suo, id est, intra se m ventre aquse, id est, intra aquam. Haec verba quasi simili, im o quasi eadem expositione superius exposuimus. Planum est quod ventus estaer,3c aer est vita,8c vita est anima: & egoloquu- tWs fumide anima, quae totum lapidem vivificat A resu(citat:& sic °Poctet quod ventus portet eum, reportet,& paviat: magisterium.
P '* n e patebit quomodo hoc fiet,& erit: & tunc (equitur quod ali- ^utum suscipiat cx ventre suo, id est a terra, ut ibidem dicitur. ji^ 0 dicit Philosophus: Nutrix ejus est terra, quia scilicet foetus noü ‘''' merlt o nutricis nunquam perveniet ad aetatem, ita lapis er sine fermento firae terrae nunquam perveniet ad effectum; T’°d quidem fermentum alimentum dicitur: sic eniminopera- j lapidis generantur ex uno lapide cum matris conjunctione, * , e |r Cyni alimento nutricis, res, id est filii,patris similes,quas sibi j r mngam decoctionem creaverunt, erunt nostri similes in co- r ° re > patris pondera retinebunt. Haec verba praedictorum duo»
( 11,11 capitulorum dicit Ortulanus inlib. suo de Expositione tex- Us Hermetis,& ab eo ipsam extraximus, & hic posuimus en quo- modico additamento. Et est notandum , quod pater & ma- *er lapidis ,.id est duo spermata ipsius in prima compositione Eli- xiris Soi &Luna vocantur, qua: postea in secunda operatione, id est in operatione lapidis, terra vel nutrix appellantur.Et sic intelh- gc, quod ex uno patre unaque matre conjunctione in compositione elixir & alimento junctis, id est terra ex istis duobus gene- tdh*’ } n operati oiie lapidis generantur res,id est filii,videlicet lapis Us , qui per alimentum perficitur & dealbatur, ut inferius diee- jJ' . Cujus pondus patri, hoc est Soli erit simile ,& de colore ffcu 'a’ Lunae. Et sic cessat objectio, quae posset fieri, quod pij - Um verba praedicta terra ista convenit in compositfone la stu* d CUm spiritus la P idis sint Sol& Luna, & quaedam alia terra ph Us ' Cltur uutrix: quod non est ita, si sane intelligatur Philoso- cu m p Ut c ss dictum: quia tantum ista duo praedicta conveniunt tur sperm 11 q Ulnt ® essentiae, sed in compositione Elixiris vocan- ata: in operatione lapidis vocantur terra vel nutrix,kc.
pXhi, . Cap. XXVII.
^est iituuro 1 p s c °Higitur,quod totum opus Elixiris nihil aliud id est de nat Ut er ‘ a ^> quam facere aseendere res a terra in ccelum, pcrfectutjr Eh *. COr porali ad naturam spiritualem & hoc tunc est v °catur lapij S' Lern colligitur ex his, quod aqua quandoque quandoq; lapis q u ' ntEE essentiae, quandoque vocatur terra, iudisserenterd/ ' bZutaliter pars pro toto nominatur: & hoc Cltur propter eorum naturam consimilem, vel coli j junctio,

r<? De Aichimia
junctionem uniformem: quamvis in speciali proprietate divisio* »is ipsius lapidis ipsa humiditas aquae, sive aqua dicatur anima, ipsi» vinus aqua? dicitur spiritus , & ipsa tinctura corporum in c3 soluta, dicitur corpus, ut dictum eft. Quam humiditatem limpidam, jd est animam vocamus argentum vivum nostrum, & ipiarr» viitutem aqua;, id est spiritum quinta: essentia:, vocamus sulphur nostrum. Ergo in Elixir & lapide benedicto , aqua est anima lapidis, virtus aquae est spiritus lapidis, Sc terra nostra duplex, videlicet alba St rubea, duplex corpus lapidis benedicti. Et qui sic sentit vere de iis, de secreta natuia numeratur, 8cdeea, Seine* merito computatur : Sc e converso sentiens, deleatur. Item io iiimrna notandum est, quodeum artifex doctrina; filius hanc cc- positionem praedictam,quam Elixir nominamus, neceßariäpere- git, ut est dictum, per conjunctionem Sc unionem duorum fper- matum praedictorum, vel aquarum, quod tenere Sc servare debet ad partem residuum cujuslibet ipermatis praedicti, vel aqua: praediti*, quodlibetin suo vase proprio bene obturato usque ad ho- j-am necessitatis, ut dictum est. Vocantur autem ista duo sper- mata Cauda diaconis, quae postea in operatione lapidis, ab ipso dracone comeduntur, ut inferius ostendimus. Haec autem compositio necessaria est, ut jam diximus, quia nullo modo v«ra tinctura fit nisi ex ipsa compositione,quae dicitur *s nostrum, ut est dictum: de qua dicitur in libro qui Turba Philosophorum appellatur; Scitote omnes pertimescentes, quod nulla fit tinctura vera nisi ex *re nostro. Qu* vera sit, exponitur in libro, quidic>m ( Lilium. Est autem intelligendum ex nostro sere,id est,' nostra cö- fectione.scu compositione. Et est videndum,quod compositione jam perfecta,scilicet in elixir jam conversa: Sc hoc eft.Sc fit, ut superius est ostensum. Ex praedictis aute, si bene intelligis, apparet constare, fore compositu hocelixirex Sole in corporemagnesi* occulto,a terrestreitate mundo, Sc de sulphure quod dicitur sulphur de sulphure. Sede argento vivo, quod dicitur argentum vivum de argento vivo, his duobus ultimis fugitivis in principio in, non fugitiva,ut est dictum, conversis,compositis & conj unctis. Cap. XXVIII.
De operatione UpUit.
A Lphemias ergo omnino certae, ver*, farnos*, Sc, inclyta:, ex nunc operam dantes, de operatione elixiris, quod est primä epus, prius diximus; nunc vero de operatione lapidis benedicti videndum est. Et in hac operatione lapidis , qu® est fecundum opus, quidam Philosophi incipiunt libr os suos, Sc in primo opete ipsos finiunt, Sc consummant, ut est dictum. Unde notandum», qijod per hujus compositum-clixiris i es fiunt unum & idem.
* ' dictum;

, Inc E RT I Au CTO R I s.
ita quod sic de extero hujus compositum esi,unum quod lokim quaeritur, quamvis ex pluribus compositum > & in unam «aturamred.ictü. De quo composito dixerunt Philosophi: Una. r?s -cst, quod intelligendumest post compositionem elixiris, & 11011 ante, ut est dictum. Pe qua sola re per compositum factum “ na > de sion dc aha, vera §c omnino certa nascitur alchemia. Un*
•5 v 'dendum esi primo quid sit elixir, atque unde dicatur, quid al- l' f m ’ a > & quid lapis. Elixir autem est quoddam compositum ^beris iu se virtutem mineralem, rubeum, aut citrinum. ex plu- :| ÜS lpeciebuslimpidiffimis8c claris (8c sic de specie aqua: con,
-| ll ?' S ) facium compositum, habens in se virtutem minerale in- 1 11 •"u, existens condimentum, antidotum, Sc medicina omnium j. 0r porum purgandorum & transformandorum in Sojificum & ^hnisicum verum. Et dicitur Elixir ab Elicio , elicis, quasi unum .* pluribus, in quibus est, elicitum , 8c in aliis jam conversum & 'gatuijj. Alchemia autem sic diffinitur in libro qui Lilium appel- ■itur, Alchemia est ars administrans & ostendens essentiam se- metallorum, continens qualiter quxeunque formte illorum ^«perfectx ad naturale complementum deducantur. Vel aliter hf: Alchemia est o.pus celatum regimine quod fit manifestum lute filiorum genitorum ,& id quod per filiorum generationem juvenescit. Vel aliter sic: Alchemia est substantia cprporea ex uno scilicet argento viva,Se uno scilicet sulphure composita,qux duo- tenuiffimis & humidis sive limpidis constans est, scilicet ani- 6c spiritu, & in luce filiorum dictorum a se manifestatur,& ju- e Cl s C [ C ' t: ^ c l u ® continens est essentiam septem metallorum, ut in j* ''“stantia fit spiritus tingens fortis,quem quaerimus,quo tinga- li> Us ‘« quolibet corpore, ac eorum qualibet parte > & eorü quod- c am * ^‘««nutione ad naturale complementum naturaliter dedu- fumT ^‘esiur autem Alchemia ab Alembico & kymia, quae. t„ s in quibus hxc ars in tribus generibus vel ordmi-
quoi’f' 1 ^ 1 harum ad finale deducitur complementum. Et patet, *Kam 0tum Alchemia componitur ex corrupto & integro, tCrn Phii e, f Alchemia ante elixir, sed post semper. Lapis au- iOineral,? phi cus sic diffinitur : Lapis est quaedam fortis virtus siquni a i i C5t Pluribus rebus in unum conversis per nostrum arti- di Mer CVl - m ’cum congregata, habens in se virtutem coygelan- Vertendi I' Utn ‘«naturam metallicam veram, Scformaliter con- tatem Sc^nia metalla infirma seu imperfecta ad veram fanr- lapidemnul ' ftlo «em reducendi,vkmmque malleabile facundi, onaniumer,' 5teci °sumfingendi, &finaliterestsummamcdicina cadicaso n, rp °, rutl ' humanorum, & conservandi in eis humidura <uperso , q 3 ab ist o lapide benedicto descendit aqua Vitae, ut |am
' ' ‘ 41 ct! -S 1 sons,5tinscri«spleni»s.ostendeinus.

r8
De Alchemia.
Cap. XXIX.
Q Uidam vero Philosophi indifferenter, ut jam superius tetigimus , unum elixir pisedictum nominaverunt Alchemiarn, Lapidem Sc Medicinam. Et Alchemiarn vocaverunt Lapidem Elixir Sc Medicinam: Sc lapidem nuncupaverunt Elixir Alchemia & Medicinam: & Medicinam dixerunt Elixir, Alchemiarn & lapidem. Sicque paucam vel nullam differentiam inter istafcccrunt, eo quod omnium istorum est una eademque substantia, quamvis forma sit diversa, & ad unum finem tendunt Et quamvis nulla differentiam faciant inter ipsa nominando, differunt tamen inter se isto modo: Elixir est primum opus, Sc prtecedit omnia ista, Sc dicitur matrimonium verum inter corpus Sc spiritum,per compositionem duarum aquarum prasdictarum,ut est dictum, & hoc est ita proprium Elixir, qiiodnon competit aliis proprie. Alchemia autem post elixir sequitur semper, Sc non ante , Sc est proprie modus Scopus ducendi elixir ad effectum, quod opus vel modus dieiturah Aros Alchemia, seu Nigrum nostrum, Schoe est proprium alchemia:, Sc non aliis. Lapis est proprie illud factum fecundum praedictam operationem attisadhemiae, Schoe est proprium sibi, & ad alia non pertinet. Medicina est quod sequitur Sc descendit alapideprxdicto perfecto, ad metalla imperfecta, Sc sananda, Sc ad vitam hominum tuendam Sc sanandam-, Sc hoc est proprium sibi, Sc ad alia non proprie dicitur pertinere. Et sic patet quod ista inter se differunt specie . quamvis nomine genera 1 * non discrepent. Ex his omnibus concluditur aliud quod dicitMo- rienus de ista re, quae una cxpluribus composita,quam vocantia- pidem, & tamen adhuc est in elixir, quod ipsa tes una, quam dicit elfe Lapidem, habet in se quatuor elementa perfecte, cujus tactus nullus est, quia est aqua, Sc in ipsa est major mollicies, quam insuo corpore, quia durum est, eo quod metallicum est, Sccjus pondus grave: quia istud corpus ipsius omnium corporum est magis ponderosum 8c compactum, Sc ejus odor odori lepulchro- rum comparatur, eo quod foetet propter odores specierum foetentium , ex quibus componitur, ut est dictum ; qu* foetulentis ab ipso in hac operatione secunda penitus removetur, antequam in veram medicinam convertatur. De eaetero accedendum est i-A ppus pratdicti Lapidis.
C A p. XXX.
D E operatione hujus lapidis benedicti, vel clixiris, dicitur i« libr. qui Lilium appellatur : Composito nostro vero facto» vel ehxiri cQtnpleto, ut fst dictum, tunc ergo ut prxmittitur, un* re, videlicet nostro lapide, una via, scilicet Kermctis, qui tust rate*

Incerti Auctoris.
Alchcmistaium: una dispositione, scilicet denigrandi primo, ctindo dealbandi,terti® cincrandi, quarto & ultimo rubihcandi:
3l ^ U ^ c ‘^ cet coquendi,totum magisteriütenninatur. Et AroS ft i 1 °^°psiicus de hoc dicit sic: Et epit rubens, & fiet niger: ac c rit j S C1 >&fi C trubens, Schoc m sequentibus opetibus declaratur. ] u ' cut pcr primum opus praedictum omnes res ascendunt in c«= sputest dictum, ita per istud seCundum omnes res descendunt err am, & fixanturtin unitate quintae essentiae.
Cap. XXXI.
nispositiodenigrandisicfit: Accipe elixir sive compositum praedictum, prout est in suo vase, in quo prius, scilicet in cu- J^bita posuisti, Sepone super illud alembicum unum vitreum, I ‘Uta bene.Sc sicca, Se cera eo modo, ut in extractione aquarum r Prima operatione fecisti Se hoc sic dilposiro, accipe illudvas,Sc e Nias in fimo equino calido, Se fac animam, id est, aquä ab eo ^ u °d est intus,in elixiri, evolare Se exire: ipsamque aquam in vase ‘hco forti repone, ut prius de aliis aquis in prima operatione fe- 9*0 recipiendo: phlegmate tamen superfluo ab ea aqua separato, donec super laminam cultelli, vel ferri alterius calidam bulliat, ut *st dictum. Et sic continue faciendum est, donec tota aqua con- htrue exierit, St materia in fundo vasis clara, rubea, & fine aqua 'Apparuerit. Item continua & coque, donec tiigfa fuerit, & sicca: ^ tunc qua: prius in prima vocabantur sperstwta,vel pater St ma- c r,5cc, hic in hac operatione vocantur terra vel nutrix.® De hac utem dispositione separationis aquae vel animae a sua terra vel ■^tpoie, dicit Philosophus : Fili ä radio Solis extrahe umbram Pus” 1 VocatUr autenrista terra a Philosophis umbra Solis, cor- V r rn0nuura ’ corona vincens, nubes, cortices matris, magnesia UipJ*' ^ draco qui comedit caudam suam > St aliis infinitis nomi-
da n °minatur. Aqua autem ista, quae abi ea exit,vocatur Cau- ' ll °run?n' s ’ st uaE a dracone pradicto comeditur, sicutresiduum
^'»nis.
vitircaiVi 1 J >erniatum P ntna operatione
sic nominatorum,& di-
argenu^ 3 ! ventus, aer, vita, domum illuminans, lux meridiana.
ln tellig Ct ^ lv hm nostrum, lac virginis, 6c totum secretum: quod P 0r uin Ve j 'pAest, cum fuerit impraegnata aliquo nostrorum cor- c Xtract a ,^ P'rituumin ea solutorum , & ideo aqua ista totaliter siolvendi,^^ debes ponere in ea de corpore nostro albo ad dis- l dq;adhor a üt ' n prima operatione fecisti, & servare ad partem ^mediunic '^vessitatis. Item vocatur sal armoniacus noster, f Ur aqua nost. n § e ndi tincturas: Sc ut ab omnibus aliis nominatur, nec estdff 3 ^ 3 >n prima operatione, hic similiter nomina- dicere, n, , l ” crent ia inter eas. Quidam Philosophi videntur ' ” '°d n °n debet imprtegnari, sed cx ea sola, prout extracta

i>E AtCHEMiA
cta fuit sine compositione debere operari. Tamen fili eavfcjqtil“ facias in hoc loco. Item terra dicitur ä Morienb fex, scilicet vefl' tris, de qua dicit ad regem Hali, quod ipsa fex erat minera ito ,s fei vel terrae: propter quod dictum militi erraverunt, qmerente 5 istam rerri, vel terram, seu lapidem inter stercora & finjos huma' hos, affirmantes ipsum esse fimum humanum auctoritate Morse' hi,cum in rei veritate, ita non sit,sed pro tanto dicitur sex ventris» noii omnis proprie, sed similitudmarie, imo venti,quijvehter venti, id est aqua: peperitmodo & Operatione praedictis istam terram» sicut venter humanus post dt coctionem emittit seu parit fimuls siium. Et in sterquilinio haec teria reperitur, ut idem dicit, quod intelligitur de fimo equino praedicto, in quo ista terra fit.Sc inspis' fattir & siccatur, ut est dictum, & non sterquilinijs communibus» sicut quidam fetui putaveiunt, &c ibidem fodierunt, existimantes ipsam ibidem invenire: & pedibus hominum contulcatur, ut id« dicit. Et nota hic prö tanto , quod cucurbita cum suo alembicP ab Alchemist« vocatur homo altus, galeatus, cujus fundus est extremitas ipsius cucurbitae, id est hominis alti galeati: Se fecum dum hoc similitudinarie potest dici fex ventris humani, id est ctf- curbitas ventris, qua: dicitur homo altus: quae extremitas cucus' bitas comparatur extremitatibus pedum hominum; qui sunt eX' tremitates hominis, super quibus totus homo defertur & sussn £ ' netur,sicut cucurbita supra suum funda, a cu jus fundo cucurbita» Le in qUo„ id est a cujus pedibus hominis alti galeati, Se in qu iLnl ® haec terra conculcatur, id est massimdo coagulatur, subtile a spi® separando, ut est dictum. Item dicitur, quod in vij S projicitur» hoc est dictum, non in vijs communibtls, quibus homines gradiuntur , sed in vijs philosophorum istius scientiae, quia sunt plure« tendentes ad unum sinens: vel unam viam, scilicet Hermetis praedictam: in quibus vijs videtur este deducta,id est immortua;donef reviviscat. Item dicit idem,quod haec res sive haec terra est fepiu« parva: tamen quamvis sit modica terta, ut dicit Ortulanus, sufficit tamen e)u6 paucitas ad nutrimentum nostri lapidis totius: S» de hac terra & paucitate ipsius scripsit Rosa: in 2 . sua epist.ad EU' tych. sic dicens: Et est Kifnbor ScKambjr quod rarissime invct nitur. Et nota quod cömpositio sive impraegnati« ipsius terrae, u debeat componi vel impraegnati, secundum quosdam fit ex M ef ' curio mundato, prius clarificato a quadä terrestreitate, quam l’ 1 ' bet in se. Similiter omnis impraegnati« vel compositi o fit ex cO r ' poribus crudis, & noncalciuatis, ut quidam fetui putaverunt, ^ decepti fuerunt in multis. Nec est contra quod dictum est sup 1 ' 3 de terra rubea calcinata,quae postea solvitur, quia certissime/ 1 v£ ' ra fuerit aqua, in qua debet solvi,
sine caleinatione qtiacunqv.

s Incerti Auctoris,' jf
Rivetur. Cave tibi fili, quid facias in hoc passu impraegnandi, & quo, vel non impraegnandi.
C a p. XXXIII.
W Äc vero terra siccata, ut est dictum > extrahe eam a cucuvbt- ta per subtilitatem tuam caute & munde, ut Icias similiter j^ndus ejus, & postea pone eam in alio vase forti, Sc spisso, am» p 0 6c magno,fecundum quantitatem lapidis vel medicina:, quärrt 'tere volueris, Lc competenti quantitati vel ponderi terrae pras- (p p- Cujus vasis venter & fundus rotundus ad modum ccclt- 0 s ‘ u n*, & collum longum ad mensuram unitis pedis, Vel plus, & c ta nter strictum, quod postis ibidem figere pollicem tuum , se« din ** c l uod dieitur in Lilio vas angustibris. Et cum Draco prae- p, Us ’ vel terra nostra prardicta, luerit in prodicto Vase politus»
' Posita,ponendum est vas bene obturatum in aludello stiper ci» ^ r es cribellatos, & postea ignis faciendus est in furno super alii» tJl° cx tribus lignis siccis,vd fustibus, & cavendum est, ne sta»- j a Vas a st' n g at >2c sic continuandus est,donec terra solvatur in se» P a & fiat aqua spifla, rubea. Sepelitur autem Vas istud secundsi *os, Sc melius in fimo equino calido donec solvatur terra pias» dicta. Solvitur aute isto modo intra 49 . dies,ut dicit Hali in Seen *ec. Alij ponunt in aere, Vase aperto, ßc nöh obturato, sed bene cavent ne pulvis subintret, tiec quidquam aliud: &stc dimittunt J>sam terram solvi m aquam (pinam rubeam. De solutione istius fp trSE ^’*pf a dicit Martyi iaatus : Ars non completur nisi terta ^Rnt soluta. Vide ergo fili quid facias in hocloco. Citius au- *a p,f er “ atur l 10c opus in humido, tardius vero in siteo. Et no - rjp jj sistod istius terrae duplex est solutio, una pet se, de qua dictfi 'xiv ™ a P er caudam suam,vel aquam impraegnatam, quae ab ea 't*!uv’ ut est dictum. Et ia hoc multi erraverunt, non aestimantes tttnt [° netri 'psins possibilcmtiisi cum luaaqua, & cum uno duo- Vel (^'cuatum, a quo est creata t)e solutione istius decoctionis 111,110 praedictae ä cauda sua vel aqua ab ea extracta infra t '0ne nin *senc autem solutionem nigri Corporis & mortui folu- per aqujj^inamus.cum solvitur per se solumjcum vero solvitur aut vivig > " an c solutionem, telui rectionem, vel resuscitatione, hanc i^p t souem, animamque corporis mortui nuncupamus: Visa: sint 0 etius ostendemüs, licet solutionis istius teri* per se di» lutio ill a f ,n >ones,ut dictum est. De hoc tenendum est,quod so» Prie solutio^ bt rü flamma ignis vel fimo equino, non sunt pro» cera: vel m lle f.’^d liquefactiones potius, vel fusiones ad modum fcic accipit, Cta "' 81 si° oportet fieri: per quod patet, quod fusio ccm perfusi Simone , & econtrario solutio pio fusione. Et * c«,ut dictum est, tunc irerü solyiturprsprie per se, Sc
h«c

ZL De AtcH e M i A
hoc in aere, utcst dictum. Ergo solutio ddftbus modis inh£^ passu consideratur,8c opörtet, quod his duobtss modis fiat, 8c ha“ solutioestsicut solutio saiisminero, Sc iicintdlige,t]Uodsupeii» 5 est dictum;
Cap. XX XIII.
T Erra vero nostra primo per oluta, issest fusa vel liques'
cta, 8c secundo per se similiter soluta ad aerem, ut est dictui”’ in vale praedicto j accipiatur illud vascum ipsa terra soluta, Scp sl/ natur super cineres cribellatos in aludello stiper furnum, Sc in f» r ' no fiat ignis lentus, 8c sic continuando ibidem donec congelet»! in una massa nigra, dura, sicut massa falis,cujus masse fractura lucida sicut fractura vitri, si probaveris: qua congelata, id est ni»*' fata, ut est dictum, iterum in loco ubi solvisti eam proprie secu»' do per se, ut dictum est,iterato: Secundo pone illud vas cum pu»' dicta terra congelata, & secundo iplam dissolve proprie per se, » ( prius postea super cineres, secundo ut prius congela in prassct» vase suo. Alii veropostejuam per se semel soluta 6c congelata fu»' rit, ut promittitur, sciunt pondus ejus, & postea ponunt ssp^ ipsam aliquod modicum , id est sextam partem ponderum ip» tlS de cauda sua, id est de aqua, quae ab ea exivit, & non de alia: q»“ inbocloco si sic fiat, debet esse simplex certissime sine quacun$ impraegnatione corporis vel spiritus: Sc postea quidam ex ipf’’ ut promittitur, ponunt ipsam in aere ad dissolvendum & qu-da»' ex ipsis faciunt dissolvi in fimo equino, Sc postea omnes isti ip^ desiccant & astant, id est congelant super cinereslehto igne, 1 “ est dictum. Cave fili, quid facias in hoc passi,Sc quomodo dissol' vas Sc congeles eam : Quater reitera istam solutionem Sc conos lationem, quarta vice solutionum Sc congelationum istius terr# nostrae prodictae completa, ut dictum est, remanebit haec ter» 1 fixa, lucida, nigra in fractura, & projecta supra corpus alterat i“ suo colore. Et his omnibus sic completis, verum reffimen teri“ benedicti lapidis sufficienter peregisti. Et nota quod quantu»' pluries haec terra soluta ftisrit & congelata, ut est dictum, est tilior Sc penetrabilior iri natura : 8c nota quod quidam non fu 1 !' dunt nec liquefaciunt eam, ut est dictum in capitulo procede»“' sed hanc fusionem dimittunt, Sc tantum per se solvunt proprie, l,t est dictum,Sc congelant. Etsi dimittatur prodicta fusio, q»^ solutionem nominamus superius, non est error • Et cum pc> ^ coctionem, Ut est dictum, fuerit denigrata, nominaturcim s est' Vellatns, aes combustum, sal combustum, terra mortua, ov» 1 “ Philosophorum hic proprie, sed cum adhuc est in Elixir imp s “' prie: non tamen ovum gallinarum, sedsimilitudinaric dicitur K' vum, ut dicitur m Lilio: Quia sicut ex componentibus ovU

iio<
ha-*'
rivi
efr'
ii*
P°'
fuf'
■tU (
'1
ia>
u"'
&
,u-
Sto
i\C'
f.
lll*
u*
ich
(i**
m'
u'
id'
i«'
s*
■rJ
ia
t*
a'
b'
a'
,i(
a
j. Incerti Auctoris. jjj
tä eX te ^ a ’ gumine, & vitello, nascitur Alchemia. Itera ho- casTr™^ ’ ^ uo< ^ h * c tcrra mortua, cum aqua remota flicrit ab ' ^ , * e parata, antequamdesiccetui&denigretur,utestdictumj tUn' n°^' 11S vocatur Ig n >s, sal armoniacum, sal vitellorum ovo- n a * ^ onoratu ra>Athincar nostrum, nubes coagulata > Sal av- lacus noster, lingua maris,arsenicus sublimatus 1 , sulphur U •^! mat ura,& omnibus nominibus omnium sublimatorum,stel- .,advena,secretum naturae, 8c pluribus
st I>
'^is nominibus nuncupatur.
C A P.
a ].. Jla na,Ventus corporatus :
XXXIV.
IjUia formam vasis superius descripsimus , in quo haec terra, jvS^nm fuerit denigrata, debtat poni ad solvendum Sc conge- n dum, ut est dictum; de hoc notandum est, quod nos non re- ‘° Vimus ipsam terram de sua cucurbita, sed delutato alembico re nioto, desuper ipsam coopertorium spissum vitreum posov Us , lutavimus, Sc ceravimus ad cucurbitam, quod coopt 1 u it , ° c 3tnus vulgariter Athenatorium, quod habebat collum graei- c öc spissum, & pendebat illud colitim intra cucurbitam, & non. 'Xtr a ; quod coitum debet lutati Sc cerari j ne per ipsum flos exeat & lugiat. Et cum opus erat, nos removebamus illud coopertorium, Sc ponebamus & lutabamus iterum alembicum: Sc e con- Verso cum opus erat nos removebamus ipsum itetum alembieü, äc ponebamus 8dutabamüs athenatorium:& iterando alternasim c Uopus erat, &c faciendo in unico vase,donec totum opus imple- rctur; Vocatur autem illud vas olla vel cucurbita sine sectione,& Vas S a ' US "ominibus nominatur. Vide fili quid feceris de hoc ^ non enim concludimus te in forma vasis, quia si subtilius Sc ne '^ ls . P'oficuum sciVeris,hoc assumas. Multaenimde opetatio- rrec e (r US artis & seientiae in his scriptis non ponimus, quoe tamen f ct j^ lana ssnt ad sciendum & faciendum, cum omnia singularia co mp j e non Postimus, quasi tuse prudentiae relinquentes: & sic de ctband ^'pofitio denigrandi. Nunc autem ad dispositione quutv tUr ^ Ven, amus. Sed antequam ad hoc veniamus,quae sedeatur inserenda, ut liber iste ex utraque parte vi-
nie P«fea USi
]Temd eVen Cap. XXXV.
■•citura 3c °®positioneElixiris,quod est primum opus, di- quia in quolib' ^ iSlC l ll od illa res,qvL est vera, ubique repentur, tut: & Adam "omine est,& apud quemlibet hominem repensu it, f C( .y Cuin Apportavit eam de Paradiso,& cum mortuus
dicit »pientiim'anEPortavit, & cum ea sepultus fuit. Et pro tanto tütn flibtiliat ^' '-'goria.quod ista res est sol subtiliatus.id est au- u m, Sc conversum in virtute maxima minerali: unde 3 ’ l ' eL C dicitur

;4 De ÄI.CHEMIA.
citur in liro de hoc auro, ex gumma nostra,Sc pauco auromult* emimus. Sed secundum Albertum in libro de Mineralibus dicittb & probatur, quod aurum ubique est & repentur,quia non est ab' qua res ex quartior elementis dementata, in qua non inveniat^ aurüin ultima affinatione naturaliter Et ideo dicit,quod ubicufl' que reperitur. Et quia idem Albertus dicit ibidem & probat' quod maxima virtus mineralis est in quolibet homine, & maxi> T ' £ in capite inter dentes, ita quod in scpulchris antiquorum mol' tuorum inter dentes aurum in granis minutis Sc obloqgis (up e ' rius inventum est in suo tempore, ut ipse dicit, quod este non p0>' set, nisi in homine estet ista virtus mineralis, qux virtus miner“' lis est in Elixiri nostro praidicto vel compofito. Et pro tanto di cl ' tur, quod hic lapis est in quolibet homine , Sc quod Adam , & £ ' His visis Sc intellectis, ad propositum redeamus.
C a,p. XXXVI.
D ispositione nigredinis completa, Sc regimine terrae peract“' ut est dictum, ad dispositionem albedinis terrae lapidis beflf dicti veniamus. Est enim notandum, quod in hac nigredine te [ ' rae est albedo abscondita: Sc ideo in visu est nigra, in intellectu v“' i o est alba. Et propter hoc virtus latens in ea, debet fieri exteri 11 ’ Sc apparere: Sc quod est exterius , fiat interius: ita quod nigres hujus terras, qua: est exterior, fiat interior: Sc albedo qua: est in t£ ' rior, fiat exterior, & appareat manifeste. Et ssefit manifestum scondinim: Sc absconditum manifestum, Fit autem h*c disp° si .’ tio in eodem vase, Sc sine remotione terree praedictae ab eo, tal’ modo : Scias pondus ipsius terrae, ut est dictum, ScposteasoW £ istam terram per se, sicut in demgratione lua fecisti. Qua soluti' accipe meiiui lui ponderis de spiritu non fixo, id est de aquaqu^ abeo exivit, qua: urina canis baliam dicitur, quae perdugile,id pcralembicum destillatur, ut est dictum, sive lac virginis, aut a r ' geiitum viv uni nostrum, seu anima, aut ventus, aut cauda,Scc. 1,1 iiipra dictü est,appellatur, sive de Ipermate albo, ex quo ipse dr3' co fuit, Sc est in parte compositus, quod reservasti ad partem,“ 1 est dictum : quod idem est Sc eiidem nominibus nominatur, ^ hoc pone super iptam tci r am solutam, vel draconem solutum P c( collum coopertorii cucurbita:, ipso coopertorio cum cucurb ,lJ post lutato, ut est dictü: Sc obtura bene coopertorii collü , Sc l« tä bene secundum suum modse.Sc sic,si fuerit aliud vas quam cucib' bica siccata obtura cii panno lineo fortifer,Sc postea pone in equino calido, id est, in humido, vel super cineres, id est in M<°’ cum sento jgnc.ut est dictum. E,t sic continua donec terra Sc aq“* unum fiant,Sc fiat una res nigra clara Sc alterius doloris, tamen modico ad hoc quod prius erat. Hoc facto Sc completo, hoctO'

iuU»
; ali' at» 1 :ufi' bat’ iiJi t ;lOt'
>p e ;
pO>'
ef»'
Iit*'
St-’
t e('
\' c '
ritt*
td«
it«'
ab'
jsf
tali
IV-
ltS»
l>*
ed
as'
,u(
&
,e<
S£
)£(
it»
It»
lf'
tO
o,
. 1 »
ist
V
st>
InceRtt Auctoris. ;s
^ttit congelandum est, & infpistandum, & in massam redtteen*
0 itttodcm loco Sc eodem igne , Se eodem regimine conti*
r u&: & fi necefle suevit coopertorium vasis, id est cucurbita, est t . fovendum., & alefflbicus constituendus, ut est dictum, & lu- tiir ^ ^ciupeTj ut non exeat aliquis humor, Sc res citrus inspillc- fp oi gnuin autem quod haec res, id est gumma nostra,est deco- t '‘■ct *t quod st dimittatur vas infrigidari, & iste draco fuerit du* ftu Ir J°du«a picis durae, vel frigidae, fatis est inlpiflkus St deco-
sb j S ’ •^ C ‘ l * Uo phlegmate purgatus. Aqua qua: in hac decoctione ^?“W**nodi gumma vel di acone exierit,potest recipISc lnipreg- d c ’’ ^ custodiri, & loco & tempore, si necefle suerit, de ea sicut Ista aU< ^ a opetati. Hoc dracone congelato , vel hac gumma no- Ubi Vcileia “i!i inlpiflata, ut est dictum, tunc ponatur in loco tali, p cr ? t r / c sol vatur in aquam spifliim de suo colot e existentem.qua ^ohita, pone super cineres sicut in denigrando fecisti, Sc ibi- S>a ' *'' tte continue, donec congelatur, ut est dictum in deni- rih, t)0ne : & completa est decoctio, Sc est unum corpus adhuc ■r^cum, Sc infractura clarum, &c.
C a v. XXXV II
Q Uidam philosophi, sicut GcWer, Hali, Sc Omilaftus, dicunt quod hac decoctio fit sine pondere aqua: Sc spermatis; Sc dicunt, quod postquam t erra lapidis benedicti est praeparata, ut est dictum, tunc non tolviturper fe.sed prout est congelata in suo vase poft denigrationem.ut est dictum: tunc sine pondere Sc men- fltta ponunt super dictam terram de aqua sua , veldc spiritu noft " x o,Sc ipsam de ea imbibunt quantum potest bibere, donec vir- dte ipsius aquae, aut spiritus non fixi, seu argenti vivi ,leu caudae taconis, aut spermatis,Scc. superveniente, haec terra solvatur to- 3 «« in aquam ,& fiat Volatilis Sc spiritualis alternate, id est, de a quae, vel spiritus praedicti, akendendo incaelum, id est ist rion" a 1 uairi vel sublimando sicut ab initio fuit in prima opera- Va Ut est dictum - Sc postsaciunt ipsam descendere intenant kli,^^«Nlando, ut estdictum in hac operatione. Vide ergo ptLczv icetis in hoc loco : Nam dicit Aros philosophus , quod dtcitG,? <ium est »e Elixir submergatur. Submersio Elixins, ut fit est, , 'j. r > est quando volatilis summa foperat summam fixi. Sc s Clf<; cla decoctio ista.
’Um
Cap. XXXVIII.
ntn ve sr .
dum est° C0rn pkt3 fuerit ista decoctio, quae dicitur > vemen prii no per et S ^ ias • Scias pondus tothis congelati sicut scivisti, hirriris drm n - U . itatem ^ discretionem tuam. Non enim post Illae rcl m 13 t 'hi scribere, sed multa necessaria tibi & industria» S Uj ö1Us , ut est dictura. Et postea pone quartam par-
« r
lerti

z.L Dh Aichemia
tem ipsius congelati super ipsam terram concelatam, vel ipsurtt congelatum de aqua praedicta vellpiritunonhxo, sive de cauda draconis, vel fpermate albo (quae omnia idem sunt) in eodem vase, & sine extractione draconis ab eodem vale,& decoque ut priu s vase obturato, ut est dictum, donec congeletur & inspisTetnr, & fiatres dura sicut pix: postea per se solvatur totum hoc,& ipso soluto per se, statim super cineres lento igne congeletur, ut est dictum, & est una massa alterius coloris quam prima,& magis claid aliquantulum. Et sic simili modo,simili regimine,similique pondere , videlicet pars totius congelati quarta, de argento vivo nostro, Vel aqua alba pradicta, desuper ponatur totum congelatum simili conjunctione Sc congelatione, tam per caudam suam,quam per se solum iste draco solvatur & congeletur. Continenter au te regatur Lc reiteretur hasc dispositio dealbationis per hujus aqua: alba: vel caudae pondera: Sc per hoc rigationes, adnquationes Se imbibitiones, inspirationes, vivificationes, animationes, solutiones, congelationes,tam per aquam quam per sc in eodem vase, Sc sine extractione draconis, donec iste draco vel tota ista massa mortua, quasi homo in suo tumulo, paulatim & paulatim suo spiritu, vel vita,aut anima, qua privata suit, denigrando, ut est dictu, inspissetur,animetur, vivificetur, resuscitetur & subtilietur magis quam prius; & fiat lapis unus crystallinus albus participans viriditate quadam, in igne perseverans, fundens, fluens, tingens, Sc Mercurium congelans, Sc perfecte retinens & transmutans etiam quodcunque corpus metallicum imperfectum in lumScuit'. ■ & vere, si recte feceris, pervenies ad intentum.
Gap. XXXIX.
D icunt Philosophi quidam,’ sicut Ortuianus, Geber & Hali, quod in lingula decoctione istius draconis, iste draco extra - hendus est a suo vase, Sc debet teri super marmore, & iterum poni in vase, & stiper istam tincturam ponitur aqua,& postea congelatur, Sc sit, ut dictum est. Sed hoc quod dicunt, non sic ad lite- ram intclligitur: sed sic fecundum quod dicit Aros: Hec contritio non fiat super marmore, necmanibus hominum, sed est tantum aqua, quae terit & penetrat corpus, Sc draconem nostrum de natura sua propria & virtute, & terra vel corpus, quod penetrando ab aqua teritur.id est, naturaliter, mediante operatoris industria solvitur, & cum ca congelatur: & fundus vasis, ubi h;ec fuerit, in hoc loco marmor nuncupatur similitudinarie: & sic intel- lige & concorda philosophos, Sc bene tibi erit. Cum fecundum Juristas promptum sit jura juribus concordare. ita in hac arte vd scientia , promptum est philosophos philosophis concordate. Item notandum est , quod plures colores & diversi apparebunt in
isto

.. Incerti Auctoris. 37
ft ° a P'de, antequam fiat albus,quia cum primo fuerit niger, po- s J a fit albus,qui sunt duo colores contrarii. Sed secundum Philo- .°Phos ex uno contrario transiri non potest ad aliud sine medio, pj C ° oportet quod veniendo in isto lapide de nigro ad album, <!■ Utes colores intermedii veniant Sc appareant: Sc propter hoc di- iti Ur ‘ ,lL 'fi°>quod pluries.citrinescit,Sc pluries nigrescit,imo quot ist '? Un ^ 0 postsint este colores, attamen non sunt veri colores, sed t “ne expcctanda est dealbatio, quas est verus color. Causas velis .Diones istorum colorum debet considerare sagax ßcsubti- t °pifex hujus artis. Secundum autem variationes istorum colo- jpj ‘ hilofophi hunc lapidem diversis nominibus habuerunt no- ^stare: Alijferum, alij plumbum, alii stannum, alii cuprum, alis ^‘>1 aurum, alij argentum, alij vice & nomine omnium spiri- 3 n i si*> nlij nomine omnium vegetabilium, alij nomi ne omnium Istm "omine omnium colorum: Sc tamen proprie nui
Clj prodictorum est in se. Nominatur autem a Philosophis , 0 01 albus, calx cineris clavellati, Sc cinis albus, calx corticum . situm, terra alba, terra Philosophorum, terra benedicta, aes um.magnesia alba, pulvis dealbatus,luna calcinata, & infinitis ' u sts nominibus nominatur, prout in libris Alchemistarum reperi- tsir: qua; omnia quamvis in vocabulis differant, ad umim tamen tendunt intentum : Schabet hic lapis albus pondus patris: id est Solis, ut est dictum.
C a p. XL.
limma nostra benedicta, vel lapis albus,qui secundum quos- c . tiam dicitur aliter nix, & grando, preciosior est margaritis, j 'sij.opuspnedictum ab Alphidio in hac arte breviter comprc- k Ur ’ ^ 'sitelligitur in his verbis , inlibro suo qui Clavis Phi- aystfiptum nominatur in principio, ubi sic loquitur dicens : Et tts etp Uate strnrni Philosophi constat, Sc est verum, quod quaedä Hn are ,c l u * utuntur quidam ingeniosi, cum volunt rem siccä coad- c uti t ’ est Mercurium, quod sic fit: aqua enim fit terra cü vin- est ex j- a ‘'tates teri as in ea , quae componitur ex duabus aquis, id Sun t aiir^ibus albo feminino,Sc rubeo masculino,ut est dictu, tisilnie x! "tut ipse postea dicit Alphidius, multa alia,quibus cer- c oac u ij Vivunt, Sc congelant, liquefaciunt, Sc componunt, Sc exvej. c ' t n |’ 8c transmutant. Etintelligendum est de lapide,qui fit P'fiibus ab ‘^us, & de lapide, qui fit ex animalibus: de quibus la- "sisitur '^^Modo,qualiter, 8c ex quibus rebus fiunt Sc compo- istj u , 1 ’ l "'tq Uentl volumine plenius ostendemus. Granum enim sta > u P*si' s seu grandinis, seu gummae albae generat centum gra- H’fisis o Mor ' en us in ejus multiplicatione, per imbibitionem, ö l| mmae a spiritu non fixo, vel aqua alba praedicta impraeg- C j nata,.

jS De Alchemia
nata, quod debet fieri eo modo & regimine in omnibus sicut if* dealbando fecisti prius. Et sic non oportet, ut reincipiatur a principio, sed tantum ut multiplicetur, ut est dictum: nec ita modici* de ea habebis, quin sufficiat ad multiplicationem faciendam, A ipsam este larga & amplam sapientibus. Et scias quod quantum- cunq; plus (olvttur cum sua ai\ima,veHpiritu non fixo,&congelatur, tanto magis multiplicatur non solum in quantitate, sed etiam in virtute, tinctura,& Subtilitate, Sc in projectione,majus pondit* konsequenter transformabit: de cujus projectione, modo ipsius» Sc furnorum forma & nominibus vasorum inferius dicemus. C o- servatur autem in loco siccosicut sal, vel Zucharü, Sc in vase fort* vitreo,Sc non in bumido loco,quia tunc per sc solveretur Et tamen si contingeret ipsam solvi, non propter hoc pejor esset, sed iterum super cineres calidos congelanda est per se, sicut fecisti ii* dealbando. Item nota quod quamvis decoctiones nostras pias- dictas fecerimus de aqua alba praedicta cum pondere quartte partis totius congelati,ut dictum est: attamen fi majus pondus de ipfi* aqua posueris super ipsum corpus, quam quarta ipsius parte, duri* tamen Elixir non submergatur, melius erit, & citius lapis dealbabitur,& erit subtilior Sc penetrabilior , & cum majori pondere alterabit- & convertet,ut dictum est. Et nota quod subtilior est lapi* vel medicina, quae Mercurium convertit, quam ea quae convelU* corpus, Scnone contr ario,nisi subtilius fuerit praeparata.
N
C A P. XLI.
E mireris qualiter unum infirmum metallum, quod non bs- bet pondus perfecti metalli, quomodo per medicinam reducitur ad verum pondus , cum modicum quid ibidem ponitur d<> medicina, Scita modicum, utperpondus illius modici non post' 1 suppleri defectus ponderis metalli, habito respectu ad quantita* 1 tem medicinae projectae: Sc hoc ideo est, ut dicunt omnes philosophi, & sit per virtute medicinae, quae ex natura sua cum dat tincturam dat pondus tinctura; sive in albo, sive in rubeo: quod no>> facit medicina sophistica, quae tantum dat tincturam, Sc non pondus. Quaereret aliquis, quid est quod dicit Hali philosophus i* 1 hac arte, & Rex Arabis in Secreto secretorum suorum, ubi dR‘ c ' Accipe tamen masculum Coracenü, & catulam Armeniae, & junge simul, Sc hi duo parient tibi canem coloris cteli.Sc iste filius i c( ' vabit te in domo tua ab inimico in hoc mundo 8c in alio?Resp° 11 ' deo: Canis iste masculus est sperma rubeum masculum, & Catu'* Armeniae est sperma femininum album : Et conjunctio lstoruO 1 duorum est compositu Elixir: Et partus canis coloris caeli ab ist 1 * duobus est aqua quae abistis duobus in denigrando extrahitur, 1 ^ f st, ut dictum fuit, qjuam caudam draconis appellamus, quas

?
Incerti Auctoris. jy
j at ab inimico, id est ab i «ne Sc combustione, & perficit totum apideminhoc mundo & in alio , hoc est in albo & rubeo. Itenr ^ lct quaeri, quid est dicere: Opus nostrum nil aliud est quam ta ' Us ^ulierum, & ludus puerorum ? Respondeo quod hoc pro a philosophis dicitur, quia opus mulierum, ut in pluribus, g?“ 0 bene, modo male se habet, & vix ad perfectum deducitur, ß r ' a dus puerorum est modo risus, modo fletus: Ita est opus no - ^ i ■ nam quidam artifex modo bene agit & sine errore, modo e r ' t ea S>t & cum errore: modo revocat erroremfirum & corrigit Di Q °f tm fl'um, & reducit moerorem. Et sic modo gaudet, ] e a ° flet sicut mulier, & sicut puer, modo bene, modoma- fin ^ eratur: ita quod vix aliquis hocopusexcellentiflimumad Pe^? 1 °P tatulT1 Ane errore Sc impedimento deducit. Et nos ver« g^'Cptenniumvacavimuscirca diversas operationes istius artis ^ C'entiae cum erroribus multis, antequam poflemus verum eli- g c c °mprehendere & facere,quod post in septem diebus fecimus. c ^ c °mp°suimus jam perfecte. Patet ergo quod oportet artificem C j* erroribus multis indagando ad perfectionem hujus tam in~ /tl magisterii pervenire. Er hoc dicit Alphidiusin Clavi Philo- nphorum : Qui non errat, non pervenit ad sublimia; juxra tex- hirn philoiophicum. Per multas tribulationes oportet ad gloria pervenire. Item notandum est, quod dealbare& rubificareidem est quod calcinare & solvere: & congelare idem est quodeompo ■ nere, & compositum facere, Si aggregare, & congelare: & astare quodrem desiccare, vel in tali statu ponere, quod postit 1 , .
“co'x'r Cm competentem redigi, quod non potest, nisi in q u _ , l 'P el ’ locis calidis & siccis : vel astare quandoque est idem c l"°df 0n ^ e ^ are siem destillare, sublimare & solvere, est idem Iolv e acere descendere in terram de cado, ut est dictum. Item fixtihE 111 aquam, idem estquod descendere,sublimare,& facere Util c ^Olatile: & congelare idem est quodascendere 8c facere vo- ^°^ tl >rn Uni ’ terum si>l vcre ?c> se > est idem quod facere fixum Per ^ congelare solutum, est idem quod calcinare solutum J^hrd calcinare est idem quod dealbare & rubificare per- *erbz p| .. t Ac intellige, fili doctrinae , diversa vocabula, dicta, & o pi° n i 0 °st>phorum hujus artis famosae in unam intentionem, divers^, ^ & sententiam in operatione lapidis convenire,in qua Uint dp c 'Ocabiilorum & verborum multi erraverunt, &fue- ide 0 scfp 1 > Lc proh dolor , in fine miserabiliter proclamati- Et Ponderas/ 111 ' 1 ’ quod major labor est in dealbatione, propter qu ailll ‘ ^ conjunctiones, quae ignorantur antequam probentur, ns >il| ter . n J u ^‘si ca udo: quia tunc per dealbationem cognoscunt si- Ufqi lc , est certior modus operandi. Unde post dealbationem rubificationem non (equitur error, ut dicitur in J.iliou C 4 ItcM
)

40 DeAlchemia
Item nota bene quod fusio lapidis quam superius in dispositio^ denigrandi in cap-3;. Solutionem nominamus, nullo modo &' cienda esi, nec facias, quia periculosa esi 8c damnosa: & quand sl nos eam fecimus , magnum damnum incurrimus, eo quod tetfS , illaingiii nimis esi sicca: sed quando scripsimus illud capituluitf' tunc nor. recolebamus de illa fusione, vei solutione damnum n ' currisfe. Et ideo omnino pratermittenda est, & facienda est ili* solutio non violenta, ut ibi dictum est, & ostensum. Et sic cÜ completa perfectx dealbationis dilpositio. Ad difpositioneiT, igi' t urincinerationis veniendum est,
C a p. XL II.
N Unc ad dispositionem cinerationis veniendum est, utind* ad rubedinem veniamus. Fit enim tali modo : Accipe urt' ciam de lapide albo pr&dicto, & in eodem vase ä quo cum extra' «isti, iterum pone, vel in simili, si illud fractum fuerit, vel immun' dum, Sc obtura vas eodem modo.sicut prius in dealbando fecisti» & fac ibidem eum solvere per se, ut est dictum: qua uncia solut* per se,accipe dc sulphure rubeo, id est, de argento vivo rubeo, spermate masculo, quod ad partem servasti, ut est dictum, & sit ^ jus quantitas aquas rube*, quantum de ea duabus vicibus fecisti» & dimitte idem visibiliter misceri perminima, donec sint unufll Sc idem.Sc una aqua clara,citrina, vel flava,tendens ad rubedineU 1 ' Lc claude vas cum alembico, sicut in denigrando fecisti : Sc hS* aqua dicitur fermentum Solis,& facundum compositum,sicutpri' mum compositum dicitur fermentum Lunae. Unde sicut in pii' jno composito nigro est albedo abscondita interior faciend*. est exterior, & nigrü interius : ita quando lapis est albus exteriu 5 ' interius est rubeus: ideo oportet, quod illa albedo, quas modo fst exterior & manifesta,fiat interior Se occulta. Et sic oportet,ut d l " ctum est, in hac arte occultum facere manifestum, Sc manifestuis 1 occultum. Et sic adimplebitur ai s ista: & hoc sic sit in rubeo, in sequenti sequitur capitulo.
A
Cap. XLIII,
Ccipe vasjprxdictum lutatum cum aqua pvxdifta, gep oflf
in loco, ubi postit ab ea exire aqua paulatim Sc paiilatim. CUt ist denigrando fecisti, Sc extrahe ab ea superfluitatem phscK matis, & eam recipe j sicut prius de ea faciendo: & confervas rubeum de spiritu vel corpore rubeo, sicut fecisti denigrando a d alba de altera: Sc antequam penitus inspistetur, scias quod iM' quod apparebit inscindo vasis, est lucidum,elatu,tubeum.fusibn sicut cera: & a Philosophis tunc TOcatur rubinus, aut hyacinthus» M cqrallus,aut |afpis,&c.hqs aute lapides sic scias notninatos p r< J

pter Incerti Auctoris. 41
teri C ^ rum eoiorem, Hoc totum desicca, & asta quanturh po- ad r’° c . natura ejus exigit,donec fiat & vertatur,ut dicitur in Lilio, ^ “^tudinem zafarani sicci, vel sanguinis combusti. 'Et haec p 0 f' O,Vel Acatio dicitur cineratio. Et sic completa estdis- [ ‘ Uo c ®erandi ,quae requiritur intervenire inter album Sem-, fermentum Solis nomi natur, ut est dictum. Notan- p 0 tarnen, quod totus lapis albus,sine motione ipsius a suo vase, s C( j C * Wodopraedicto oneravi, &m fermentum Solis converti, oportet habere de sulphure rubeo, vel spei mate mas ouqj majus vas requiritur,& vix posset inveniri vas vitreum, sdii - 1 P°uet sine fractioneu% ad perfectionem lapidem rubeum qw cre ' Quidam autem hoc fermentum Solis in tantum deco- ^ astant, quod sit pulvis & cinis sine tactu : sed quamvis t aili 0 Pps cinerandi videtur este simile operationi denigrandi, j Us . tn diffcrt.si bene intelligis. Similiter & alia multa opera hust^ ^«videntur esse similia insipientibus, quas tamen sapienti- diss U1 ? t u^milia. Et ideo fatui non intelligente* , nec scientes , eS , operationum ’ Intellexerunt philosophos loqui de - re mc.vei aha oueratione,ubi loquebantur de cineratione,vei
'ndu °^ 1 '^'* cas operationes in hac ipsa scientia,quanaoquc 1 optr antUr,Cum ' n * lac vera indagatione ipsius omnis lophisti- "vis t atl .° co »d«mnetur > sicut hic superius in Prooemio recoli- qy 0 ideo ars ista cum sit & vera,& omnino certa, pa- n on habetinimicos nisi ignorantes.
A b(J C Arui XL IV.
f wurstg Ul0nern rubificandi veniendum est, quod est ulti- siotteust. P'| s lapidis. De ha e dicitPhilosophus,quodadealba- Suia eo(j c a d ttibificationem perfectam nullus sequitur error, dem lo co „ ni °do rubificandus est, quo & dealbandus, & in eo- & similihy ‘ n e °dem vase vel simili,& eisdem ponderibus aquae, ribus.iSc (.(rj^^d’fiiuuibus sive adaquationihus, Lc eisdem colo- be 0>v?1 c Crn alijs omnibus regiminibus, sed cum sulphure ru* to^ • 111 aqua spirituali rubea, sive spermate rubeo, resetva- ^ () >imbib<'^ I ° em ^ unt ’ &toties reitera sic decoquendo,solven-
■ado Se congelando, ut in dealbando fecisti, donec Rex C i aureo,

41 DeAlchemia
aureo diademate coronetur: vel donec hoc totum composituri* rubificetur,prout decet: & fiat uniis liquor rubeus, clarus, fluens» tundens, in igne perseverans, tingens & transmutans, penetra«* & convertens Mercurium, & omne opus solidum in molle & s<>' lificum verum, purificansque omne corpus humanum ab om«‘ infirmitate,& infimitate conservans. Lapides preciolos rubeus» sicut lapis albus margaritas fingit, & omnes alios lapides precio' sos albos: Et hic est lapis rubeus benedictus, pater omnis thelc*' mi, id est,totius secreti,vel thesauri totius mundi, quem cui De«* vult,subtrahit,& largitur: ad cujus inventionis perfectionem pl«' res sunt vocati, sed pauci ad ejus effectum perfectionis inventu«' tur electi. Et si qui pauci hanc inveniunt, cum ipsa ars nostra i« Dei potentia reservetur,hoc ex dono Dei& gratia est, post errO' res multos omnium,qui creavit eam ea,id est,eam rem ad album» & eam rem ad rubeum, ea videlicet re alba & rubea,qua: est u«* per matrimonium & compositum, ut est dictum: & fuit per ea«' dem hanc scientiam indagando,quasi divinitus,cum eilet in erro' re indagationis ipsius,per Dei gratiam revelatum.
Caput XL V.
E X isto lapide adhuc restant plura alia cognoscenda, Scsi' 1 ’ 1 hic: Sicut enim ex argento vivo Sc crudo 8c albo imprsg n3 ' tur cauda draconis, vel aqua lapidis ad dealbandum lapidem r«S' gnum.ut est dictum, secundum opinionem quorundam, ita
quidam dicunt.quod ex argento vivo rubeo imprsegnatur cauda
draconis, vel aqua rubificandi lapidem album. Et hanc aqua« 1 vocamus sulphur rubeum,sicut praedictam aquam albam, albu« 1 sulphur nominamus. Er de istis argenti vivi sit impraegnabo, st' eundum opinionem quorundam. Sed dicitur in Lilio, ejuod mc' liusestquodde metallis quidem fnt color. Vide fili, & cave qui“ facias in hoc pastu. Tamen dicit Albertus in Miner, quod ip> c fecit examinari aurum quorundam Alchemicorum, & post sep* 1 ' jnam examinationem non fuit inventum nisi terra quaedam»^ f^xmortua: & ideo dicit ipse,quod falsi Alchemist?: sunt,qui p ft alba dealbant, & per citrina citrinant. Et melius est, & melius »' gunt.qui de sulphure & argento vivo hoc agunt, ut dicit ide« 1 ’ Quod non intclligitur de argento vivo comuni,& sulphure eo« 1 ' jnuni, sed de aqua nostra rubea, ut dicitur in Lilio : O natura cilestis,qualiter vertit corpora illa in spiritum. O quam adm« 3 ' tiUs natura .qualiter omnibus eminet,& omnia superar.Sc est a cC ' tum acerrimum, quod facit aurum este verum spiritum, sine q«° aceto,nec albedo,nec nigredo,nec rubedo fieri potest.Et est sci cf ' dum de ea, quod cum corpori admiscetur ,& fit unum cum c °’ VCttit ipiumtn spiritum: spirituali vero igne tingit ipsum tinctu 1 '*
invar« 1 '

Incerti Auctoris 4?
wvariabili,quae deleri non potest per hanc aquam acutam. Et ut '"Wt Alphidius: Hsecaqua lapis est Indorum .Babyloniorum,
i *-gyptiomro,&c.
Caput XLVI-
fili carissime, quodhöc opus tum confirmatum, est hoc, p•. Ut öicii Alphidius, ut sit justum, integrum, in destillationibus b s "Uindum, & sit in modio fui grave, directione statis w®: ^itatis,autem potestas ejus inprsdictis consistit: sin autem dinv ^ evanescit, dominum suum vacuum ab opere exeuntem b 'ttit: 8c hoc cum immundum fuerit, sive mistum, sive tur- t sive imperuosum,vel accipitur inferiori parte sii® gene- j, l0 nis, vel accipitur senex, vel infans, vel operatur igne alieno,
UiUk ltac l uc simt.qu® ipsum corrumpunt: &sunthasc ea decem,
I jbus unusquisque erravit,qui erravit. Cum enim dirigitur istud HiUabvel ifte lapis, & ci forma perficitur > tunc est aptum opera»
, /’ ni > ari tequam melancholia stiper ipsum abundet > antequam aer gignatur & senescat. Ergo res recentes affumi debent,&ci»
°>ut est dictum: & facere compositum antequam evanescat. Si Ve t'o cognosceres naturas metallorum, & causas mineralium fci- fes.in momento errorem tuum corrigeres: Leideoutile est b®c scire: ut superius est dictum.
Caput XLVII.
^^Unc autem bonum ehxir tibi describam, antequam opera- 1 r*s,& postquam operatus fueris. Secundum dicta Alphidij
oportet, quod sit humidus ante operationem,ut est dictum: 8c 1 ' ltri decoquitur, coaguletur & infpiffetur.velut sal, 8c sicut nix 5c
sit dulcis saporis > nigri ventris, albi coloris: 8c post o- 1 ci<wl° nem stt lncidistim® fractionis, id est, fracturam habens hr-
. u lrn * ^ serenam lucem ,& ignis splendorem rubeum. Elixir ci lrn ^ to '°ngatur, aspectus in eo fiet sicut carbo in tenebris: oc ' te R( i:' n 8 l<; djtuv ignem, fit album ante perfectionem: & cum m- r netn .«3 l 5 s fit ™beu*i,Sc sicut catbo m tenebris post opciBUQ-
1 . TXt • Caput XLVII1.
)- O, ^ttulanus in fine fui libri -. Sunt enim duö coadjutor es,
!a qui Suos operatio facilius adimpletur k unusque destructor,
r sidD^ °P er «ionem inficit, nisi deleatur. Coadjutores fune i' j n r P r *|*aratum, Sc arsenicum sublimatum, in spiritum o ei
10 Mcf ■ Sulphuris proprietas est Mercurium congelare,^ eum
nl Urwm perficere .teste Gebero, dicente: Vis sulphuris albi Utent * s Mercurium consciat,seiplum mortificat. Propric- ^ cft totum lapide insoissarc «c vivificate. ü debito
WOM

4+ Dk Alchimu
modo praeparetur. Nuncupatur enim ventus Sc aer,Sc oleum i 11 ' combustibile: unde qui negligit oleum h Mercurio separare, loc° ejus accipiat arsenicum praeparatum. Patetergo omni subtilis intuenti,quod quicquid ponitur in lapide ad ipsum pcrficiendui* 1 ’ live ad album,sive ad rubeum, impraegnatur, sive ex spiritu, si' ,e corpore, ut est dictum: & quod illud haud aliud sit quam aqi' a ’ quae postitsubtiliando Sc augmenta udo ipsum lapidem dealbari' Sc hanc opinionem tenuimus superius, ut est dictum. Destruct 0 / lapidis est sal armoniacus.qui venalis invenitur. Sed non lorp 1 '' tur Philosophus de sale armoniaco conjungente matrimoniuf inter corpus & spiritum,sed loquitur de aere abstracto aMercU' ri°,id est,de aqua nostra, vel spiritu nostro fixo, vel cauda drac sl ' nis,ut est dictum.
Caput XLIX.
Q Unt etiam plura collateralia alia,qua: sunt valde apta in abbri' u viatione operis,ut sunt sales,& atramenta,& alumina, & qu^' dam aquae animalium vegetabilium: quia quaedam aqute fiu^ ex istis,quae in continenti solvunt copora.ut aurum & argenturi 1 & tunc potest haec aqua auri vel argenti commisceri cum lapi^ bene prius purificato ab omni extraneare. Et tunc festinaturo' pus magis in una die,quam alio modo fieret in tribus mensibu” Sc nos sic fecimus, Sc est $c fuit opus nostrum, non autem de !>I>' quo spiritu,indagatione nostra contenta in hoc libro,quamvis p ft quosdam spiritus praeparatos postit opus juvari, & facilius adimpleri ut est dictum. Et quando in indagatione nostra ponebam 0 * aliquem de spiritibus praeparatum qualitercunque sive per subii' mationem,live per solutionem aquae sortis,ut est dictum,tunc se' Ium opus nostrum inficiebatur in probatione, quia quadom pa r * ipsius Mercurij in terram quandam immundam vertebatur: # quando ex solis corporibus impraegnabamus,tunc ligna nostra e ' rant.Sc apparebant pura Sc munda. Tamen dicere videtur G e * ber,&tenere.quod haec substantia, quae lapidern perficit, est pus* substantia argenti vivi.Sc est materia,quae ex materia filius sümpf 1 originem,& ex illa materia creata est. Non est autem illa mari' na argentum vivum in sua natura, videlicet in tota sua substanti 3 ’ sed fuit pars illius. Neque est tunc cum lapis noster factus est p 31 ' 5 ejus: ipsa enim illustrat,Sc ab adustione conservat,qua: perfecti 0 ' nis significatio est. Et haec sunt verba Geberiin summa perfecti 0 ' nismagisterii,sub rubrica: Quaesit substantia, quae perficit lapj'
dem. Et propter hoc quidam fecerunt compositum suum cxt rl '
bus aquis, videlicet ex aqua Mercurij,id est, ex Mercurio in aq ° 3 soluto,Sc ex duobus spiritibus jam praedictis, vel ex uno ipsorin 1 * tantum,scilicet ex ipeimate albo,quantum ad album. Er sic con 1 '

fcs Incerti Auctoris 4/
j° ltum ipsor um erat cxfix°,&non fixo: postea ex ipso Mcrcu- ncr ^° a fixoprfeparato jstvepevfcblimationerB, fi ve per solutio- ctu t0 ' Liirri opus nitebantur perficere eo modo nostro, ut est di- p J u s ed nullum istorum vidimus ad intentum pervenire, sed b ei . lllS ln desperationem operis incidebant. Vnde fili, cum Ge- ^| r ofiindiffimemtdiocribusloquatur,&prudentibus manife- , s c i’^ m °sautem miserabiliter excludat ab intentione vera hujus se> t!3:,! “'’ 0 G 'psi-im recte intelligis.haec/iibstantia est illa,de qua dixin us.Sc operati fuimus,ut est dictum, & per eandem ' ' .edicta, ut patet subtiliter intuenti: quae substantia, ut
r,, ex corporibus,vel exipsoargentovivo,videlicet V(, ; vm corpus converso per naturam: quia argentum vi- U, ni ---i in se naturam sulphuris: & ideo ipse est materia o- y. ; - ; uetallorum.qu* er argento vivo & sulphure fiunt, ut est ip, 0 " !n - Et supposito,quod ex argento vivo eliciatur istamateria, cöi ' n Metallicum corpus non converso, sicut ex atgento vivo t|U ve ^ e didetur ipse Geber qui dicit, 8c tenet, ut videtur,
tlir f x ’P^° potest fieri lapis: attamenipse dicit, quodfixe- . Prius, ita quod gaudeat in igne perseverans. Et rtme est "em, ac ii eilet naturaliter m metalli speciem conversum, nec pias. Neque enim aliud ad hoc opus perficiendum requiritur,
. inquit Geber, non tamen perfectius ab ipso
> ercuno'fitlapis.necabeoplus perfecteelicirur ista substantia, TOm de corporibus. Ergo ex corporibus potest elici ista mate- ^ ficutaMetcutio etiam elicitur. Ideo ad ipsa cor- ■ lcn duh! substantiam eliciendam, dignum duximus recursio,). Mercurio communi, prout est in natura soa,
cir C j r ' 0K gam & prolixam ejus praeparationem, & fixionem, rat «>S U: 'v laboravimus sttiandoque St plures alios vidimus labo - H ^" a ^^er invenimus. Et ideo de sublimatione istius ri, bil aliorum spirituum praeparatione, in hoc primo libro
n 1 * 1 Un aVm l"rs > quia nihil valet ad operationem, vel perfectio- . , s solius preciosi lapidis, unde nihil perficit, sive juvat. Su* Pev ^est ex ipsis corporibus hanc elicere substantiam, Cor P°ta 0 Clt a pidem,quam de Mercurio Sc alijs spiritibus, & ipsa ^ Us ,qu0(ji5 tar i>ut a nobis est expressum. Item dicit Hortula* “dstibilitj ta S u a ex vegetabilibus,quae in continenti tollit com- i nc N a y' u lphur u m& adustionem , & remanebit album Sc ■ dstibiso: Et sic a Deo creata sunt mirabilia ad compositionem nostri lapidis.
Dt»<

4 6 D E A I. C H E U l A
Ve proiediane^i.
iCap. L.
F "It autem projectio istius medicina: super corpora tali mod° Secundum enim quöd subtilior est lapis,plus oportet dee^ pore in p> ojectione.Sc minus de medicina ponatur,quae sit ita l' 1 “ tilis.quad possit cadere super pondera sequentia, & ipsa convern" re : ita faciendum est, & hic modus tenendus est inomniproi £ ctione tam ad album, quam ad rubeum, secundum majus Sc ir, ‘ nus pondus ipsius medicinae. Accipe unam unciam de medie' 1 ’* & accipe $o. uncias de plumbo vel stanno,& funde super igneis'“j projice istam unciam medicina: super istud plumbum suium stannum,Sc totum convertetur in medicinam: 8c si medicina n® fuerit tanta: virtutis , quod tantum pondus postit converteres medicinam, ut est dictum, minus accipe de corpore, Sc plus“ medicina: & si plus potuerit convertere, plus accipe de corpo'* De isto toto converso accipe unciam unam, & simili modo p t<r (ice super triginta' uncias plumbi vel stanni fusi, adhuc tott” 1 ’ istud convertetur in medicinam,sed non ita fortem,sicut ea qu“*’ 1 primo fecisti. Iterum accipe de isto ultimo converso unam ““ <iam,& iterum tertio projice super quinquaginta uncias seris, ^ inlunificum vel solificum convertetur, secundum colorem (dicinae. Qui Sol sive Luna per hanc medicinam generatus,^ generata,excedit omnem Solem Sc Lunam naturalem in or> l(! ' bus proprietatibus,tam medicinalibus,quam alijs. Et eodem n'“' do sit si »c. projectio super mercurio. Ex isto patet,quod Met*“’ rius noster vere est seipsum mortificans,seipsum generans Sc vb' r ficans. Fit autem projectio in crucibulo tferreo > & ante fug; 1 ' 1 ' Mcrcinij. Debes autem probare Sc experiri, quando medici“ fuerit,super quanta pondera cadere poterit per modü prardict 1 ' 1 “ Potes autem, si volueris,per solutionem Sc congelationem) 1 ' est: dictum, ipsam medicinam ita subtiliare, quod postea Jfl’, millium convertat partes ipsas. Hanc autem certitudinem prob ctionisSc subtilitatis medicina relinquimus indagandam tu®’“ dustrix. Insuper etiam cum hoc poteris per ipsam facere vitt" . .irulieahile,& fingere lapides preciolbs : utrum tamen per ea d 1 ' diximus in hoc capitulo, non intendimus, fili, concludere in do,& forma,Sc ponderibus projectionis, quin aliter etiam ea facere petaliapondera, prout postulat virtus madicin® Sc l 'K tura. Nunc autem qualiter medicina hac ab humanis sursi^ corporibus, ea in limitate confervet, Sc a langvonbus acqui>'" purget > sive fomentatione,sive nittritionc, ä luporvementibus d c fatdat, videamus.
CaU^

47
Incerti Auctoris.
Caput LI.
T^lctum est superius qualiter per hanc medicinam infirma 5c
r * ..ii- . -..rrtintlir. &T lallantur R- 'lA
imperfecta corpora metallica purgantur, &lanantur,&ad ' WtUl 'mi perfectiorem perducantur 5 nunc restat dicere qualiter pf eam corpora humana infirma sint sananda,& in sanitate con- ' ery anda. prout mLilio continetur. Sic enim scribit ad hoc lbi-
g r Cm: Cum enim homo dignissima sit creaturarum, cujus gratia anrore omnia sunt condita a Leo, eidemque lubdita, 8 c cujus n ° r Pus recipit excellentiam omnem quovis jure divino Sc.huma- cu' ' 11cr ' t0 ergo quod eum in sanitate juventuteque conservat, «fto* ab eo repellendo langvores, 5 c a sijpervenientibus aver- '■'ndoLumma diligentia est perquirendum. Hoc enim operatur super omnem Galeni, Hippocratis, Avicenn® & aliorum P 'losophorum medicinam, vel potationem, confectionem vc, ut t! aitj lepra ab eo repellatur. Est etiam ratio ad praedicta,quod c **m dicamug etiam hunc esse spiritum,quem quaerimus, quo tineamus in quolibet corpore,sicque fiat antidotum, fk medicina o- mnium cocorum curandorum St purgandorum: 8 c hoc habet ntri igne naturali nutriente in metallorum infirmorum corporibus,multo fortius ab humanis corporibus assumptum,naturalem calorem St motum in se habentibus,erit promptum & deputatum ad expellenda quascunqpe superflua, repelletque omnem W.gvorem fomentatum & nutritum.
Caput LII.
Ec medicina in confectionibus posita protegit, ne quis eidem morbus adveniat insuturum. Magnates auro limato
«ii
te
Co nfectione posito .quaerunt sanitatem Sc juventutem repara-
cul tUm nt0 ’t'Sgisper aurum, quod est in corpore magne si* oc- ^utn dictum, nunc purgatum, Sc aereum §c spirituale fa- a Pud quo l ?i^ uanto medicina est subtilior, tanto cfficacior est,ut J 5 n dun t ^'° et medicos de facto est videre: quoniam omnes f u .P'ftati 0 ^ le<llc ‘ nar um suarum subtiliatioftem,Sc contritionem, ^ lc ' n ® in decoctionem. Alias indagationes hujus me-
H '"' 1 ' ' -- irtJnst-vias flii
®‘nde ClI Caput LIH.
Cr€ denq^ °uum non est de falsis Alchemistis, nec de eis snblim atio Us ^8c praecavendum ab omnibus dispositionibus ibus, Sc eo, ■ s ’ conjunctionibus, leparationibus, congelamus mab ne p rtt '° n *bus, alijsque desistatur talibus sophistica- ul,ssiu, dcfu/?,' a bud illorum sulphur a nostro,quod dici-
arsenrsi Ur , e - aliud argentum vivum ä nostro, quod di-
i--- A nnftra nua»s)iei.
-- - UcC \r\ ciccdC-i-Av/»»»-»»»« — o ist.- A *
magift eti j P:irtl culari causa brevitatis relinquimus industriae Au
tur aqua

48 De AichemiA
tur aqua permanens: aliud acetum a nostro,quod dicitur accessi' mum: habent aliam ablutionem a nostra, qute fit nigro & albe coloribus mediantibus: aliam solutionem vel congehtioncn'j/ nostra,quae fit igne levi: aliam putrefactionem a nostra, quae" per secundam aqua; partem, id est per caudam draconis, vel 1 £ ' eundam partem spermatis ad partem reservati,ut est dictusnial' 11 “ volatile: sive spiritum aquae,alium a nostris praedictis, scilicet at' gento vivo & sulphure: vel aliud animal a nostro quod kenq 113 . dicitur: vel aliud ovum a nostro, quodsimilitudinarie dicitu r ' vel alium lapidem ä nostro qui aeros dicitur: vel sanguinem h u ' manum, vel gummam, vel aliquid ex re vegetabili,homine, ' e bruto animali extractum, fortenostrae operationi opportunus' vel utile putantes. In verum te erexi fili care, quoniam natuj^ non emendatur nisi in sua natura, sicut tu non emendaris nifi 1,1 simili tuo,id est in homine. Cave ergo ne praetermittas ea qti^
diximus,& venerabili utaris natura: ex ea namque fit opus, $ non ex alia. Conjunge ergo masculum,id est aurufn servi rub el filium,id est sulphuris filium,quia sulphur pater est mineralium mnium,ut est dictum. Ergo aurum cum sit minerale,sulphur ^ ejus pater,suae uxori odoriferae, id est argento vivo copulatu^' quo pacto communiter gignitur,ut est dictum. Quibus noli troducere alienum, nec ullam rem. O quam preciosifhma e K servi illius natura, sine quo regimine stare non potest: undet 1 * 1
ipsirm accipias & regas,nihil habebis. Hsae prccd.cta dicuntU 1 '
Lilio. Vnde scias fili,quod cum Gebet incipit loqui in Summa ^ perfectione magisterij in ultimo ordine medicinarum,de ista fiit* 1 ' ma medicina,quas est unica sola, & dicitur sola,quia sola tollit & commisto metallorum, videlicet quid in eis est infirmum Sc i^' - persectum: Lc omnis alia medicina quantumcunque sit bor>a^ fixa, non tollit de hoc imperfecto seu infirmo metallorum el commisto, sed ipsum tantum tingit, & palliat perpetuo ipsi** 11 ' Propter quod omnes istae medicinas dicuntur sophisticae pr32 te ^ istam. Quia ipse dicit de ista summa & unica sola, quod nc” differt ab alia medicina,quam palliat,Sc tegit perpetuo, si non to*' iit imperfectum,sive infirmum metallorum, nifi. per praeparationis gradus. Per quod patet, quodper fiibtiliiltf 11 ^ praeparationis gradus,oportet hanc medicinam summam praes*' rare quamcunque aliam medicinam a Geberoinsua summa ^j’ ctam. Sed planum est quod Geber in medicina ista, qu* n on t0 ' lit de commisto,sed tantum ipsum perpetuo tegit,Sc in quacunq uC alia alios praeparationis gradus non ponit nex tradit,nisi sublin 13 ' re,solvere,congelare,calcinare, &c. prout in praedicta sua sufflO 1 ’ scribitur: & tamen ipse dicit,quod per sublimationem, fixati 0 ' nem, calcinationem, solutionem, Sc congelationem, Scc. med> c ‘'
»a h * 6

' . Incerti Auctoris. , 4s
ria «*c unica sola & summa habet fieri: sed tamen ist® praepa. lationes debent dsosiibtiliores in hac medicina,quam in aliis prx- "!«'s,ut ipse idem dicit. Necessarium est ergo concludere „quod MCQer excludat omne» prxparationis modos, quos ponit in sua lu Wma de medicinis alijs faciendis,ab operatione istius summae V^dicina;, . Et ihtelligit ipsam debere fieri per alias sublimatio-. ^.solutiones, congefationes. calcinationes ,Scc. subtiliores 8c P'stectiotes quam alii sunt,quas ponitin summa sua de alijs so- Phisticis medicinis.. Sic ergo patet subtiliter intuenti manifeste, ? u °d Geberin sua summa graduum veritatis operationis magni ‘ P’dis , sub magno acervo palearum 8c operationum sophistica.
abscondit, dicit, Sc ihtelligit: «cprout abscondit insipienti»,
. ^■'taäperitintelhgentibus & prudentibus, 8c manifestat: recte f u na intelligentibus, ut patet perprsdicta. , Quia vero omnes ^dicinx, qui in summa sua cotinentur/ophisticx sunt,ideo ab !? «lendum, est, iit stipra in eodem capite dictum.est, nec de eis curandum sicut Geber die eis non curavit in hac operatione. «JUtnae medicinae, ut superius, eft probatum., Sunt autem illae subtiliores sublimationes, solutiones, congelationescalcinatio- «CS.&C. ..quae a nobis superius sunt scriptae, quibus tantum indigemus, & non alijs , ad hujuslWp summam medicinam |aciendam Se complendam > omnibu^uijs tanquam falsis pr*- termilsis.
Caput LI VI
j^- .-pide isto ante 5c post ejus operationem loquitur Alphi- soi 8/' US * n Clavi Philosophorum, sic dicens: Ratiocinare ergo lapis istein vijs projectus eft, Sein nubibus exal» sobnt' * n aCte & so lumine pascitur, Sc ia cacuminibus
q' „•■'jT’i quiescit; cujus mater virgo,Sc pater non concumbit dtjl 1 j C 'tur albus,rubens omnibusque coloribus munitus, Sc in Phtib* ingreditur, omnibusque substantiis, omnibus corne^ r"^'Ohmibuscj; spiritibus inest: in que non ingreditur aliquid,' sor- ^so natu r ei,nisi sulphura quae vastant ipsum , Sc ingrediun- } Ux ‘ e j ingreditur aquam,liquefit: cum ponitur in igne,j
iHo S ’^ S .Agetur si vero in aete ponatur, aromata superat apud, «X unc, 1 u '.°Pere ejus tingunt. .Est etiam cervus humilis ,Sc fit inest cato- rnu: i fit quoque ex eo elixir.Sc etiam lapis,cui
scipsum , Sc estMassadif, id estsa!, & os fugit, Sc draco
Se descriptio' mortificans, Scc. ih quo omnis fimilitudp, Kutn^^j^jgso^tuf.: in illo quoque sunt mille genera anima- fijc rali.'. —. ^ eta bihum,omniaque genera lapi dum , id est mi-
“i ^siam,<abod est filvjhs omyibus odoribsts >co- *' P loritms,'

jo De Aichemia
loribus,omnibusque naturis, & operibus,cui nihil est simile: nt £ ita describitur,nec transit,nec dominatur, nec ita est tenuis. Ben£' dictus ergo est qui tendit ad hunc cervum humilem: quoniai* 1 Adzrouch,id est argentum vivum nostrum, ipsi inspirat, ut V e ° gratiaS agat, prout ä nobis superius cstexprestiim. Etsicalleg 0 ' riaverunt Philosophi, & pluribus alijs modis mctaphoricis,&^' nigmatibus diversis, & figuris ex ipso lapide benedicto , &d £ natura ipsius, modum quandoque quodammodo extendendo» ipsum sic quid est,dc Cujus natursesit doctis Scpruderibus mani^' flando,& indoctis, Sc insipientibus occultando, sicut dicit Alpl”' dius: Abscondimus hanc rem absconditione sorti, ut appreheO' di non valeat ab indoctis,quod nos.tili carislime,totum tibi sup f ' rius plana sermonum serie explanavimus, si recte intelligas di#® nostra: & nihil de hoc magisterio tibi abscondimus, vel cela'' 1 ' mus,excepto secreto artis,quod non licet revelare,quia fieret rrri' ledictus in revelatione secreti: tamen posuimus te in via indag®' tionisad secretum hujuimodi inveniendum. Vnde Deo g |3 ' tias multiplices teneris reddere in aeternum. Est autem istud cretum artis,scire aquam illam ca-lcstem,gloriolam, de qua sup e ’ rws locuti fumus,qua; corpus nostrum vertit in spiritum.: de qU? corpore dicit Geber , qMU multi probaverunt ipsum este fortist 5 ' mae compositionis,quamKpiodcunque aliud corpus, sed quatis sit fortiffimae compositionis non probaverunt, quia ad illud r eorum insufficientiam pertingere non potuerunt. Et ideo rctf' taverunt lianc artem praecellam este impostibilem, vel non c^' sic ponentes insufficientiam eorum & robur.
, RECAEITllLATIO.
Caput LV.
H Icrecapitul.ittotum opus Alphidius brevi sermone inlib^/ qui Clavis appellatur,& dicit sic: Accipe albedinem, & 11 gredinem dimitte,cum qua decoquitur, & ascendit in alembiri’' quod est coopertorium vasis, feces projice extrahendo aquad 5 aqua ablue terram,musda vas,firmiter claude, ventum & vita,& m perseverantia persevera, luaviter & sapienter age, c» rem & omne opus,quod est extra modum vita,noli festinare, c ' ( patiens coquendo,putrefaciendo,morae ne te taedeat, non p’§C te quod agit prolixitas coquendi,putrefaciendi, & mlpistand*»'“ i in stercore humido circunda: & post quosdam menses sce e ' evolare, donec aqua rubescat Scinspissetur, &fiat lapis rube 11 ’ Ecce totum opus,quod breviter recapitulat Alphidius. Eti’® tibi illud superius explanavimus, fi recte intelligis dictanos^ Et uota sili quod operationes,quas tradimus in hoc libro de

gni
t N C 6 R T t AtiCfOfttS.
. , ..compositione,subtiliores suat quam ili*. quas Gebet
wadidit in summa sui quia dick : quod per diversi temporii (pa- ^Oblimatur primo,deinde fixatur,& poltea calcmamr,<fek\de l °b’itur: Sc ita de alijs. In hoc autem libro nostro Ictas quod ^«hiationem P« alembicum vocamus subhmationem, Sc ita (o- «'ktjiiem corporum limditer vocamus subhmationem: Sctunc '°ipu S terreum lubleve rur in aerem, boc estmcadum. V ude ^ quod cum soivirmis, insimul line intervallo temporis ve-l , lublimamus, calcinamus, mundamus, abluimus,conjuiv ( , r '*« , *»ve\ componimus, & separamus. Vnde dicit Hali in Se- secretOTnm, quod inter lolutionem & compositionem,live t ' nt,lr 'Riniuma<i > conjimctioncm corporum & spiritus, nosiin- j-|' e uit aliquod temporis spacium: quiacum solvitur corpus» o vendo conjungitur curo ipiritu: Et ideo dicit, quod solutio - una conjunctio. Vhde iste est ordo operationis nostra:, quae *‘ufimul una hora: cum corpus nostrum ad dissolvendum in "^>Ua ponitur,tunc statim denigratur , &T ftatim per minuta iepa» ^Ur, 8c statim calvinatur*, deinde statim iolvitur Sc sublimatur » r 5 solvendo & sublimando conjungitur corpus cum ipiritu: Sc st «terit aliquid extraneum cum corpore mistum, illud non solvi- tu^ sed infundo valis remanebit addiflblvendum : Sc (icmun* datut ab extranea te ipsum corpus, si qua in ipso fuerit: verunta- tnen quodammodo mfkirur, nec ita clara habetur,ut decet Vnde subtiliores sunt operationes nostrae in rhagni lapidis coinposi- «t>tie,illis quae in summa Gtberi continentur: quia quod dicunt <ti per diversa temporum spaciaSclonga, hic sit una,Sc desub-
^'°rire, 8c subtiliori modo. Et quando videbis opus nostrum» sic ^' te non,tunc scies fili canlsime,no s verum dixifle: & nisi be- ‘ lc wiflinie perspexeris,vix percipies ita este, propter tam sei- do ' '«htilem, & brevem operationem: veruntamen a spira n-
'° C ^ ' c omnibus alijs modis operationis istius lapidis ^.«hi, Scafumositatibus rerum pto poste tuo ; qtissiintra- > üjfj m ^periculum quidem e stet sive in praesenti, live in suturo, suta a ^ c l uas medicinas contra ipsas fumositates te juvaris,& sibi j es ;st uas debes habere tecum paratas sempet,ttosta tim,quum opp^^h.poslis tibi statim succurrere»Sc remedium apponere
rXiis
Caput LVL
"‘■»omnii, ... ..
bet liibti]i tet a principio dictis huc ulque, colligitur a qtioli- *'°us nostris non^ "^"^-qnod corpora nostra in omnibus ope- Ut >rum: dc quis,, Aderit in alembicosuilum» sicut corpora f a , dstk ArosiCorporaiosipientium relident un- D 2 rui» i?,

pz De Alchemia
tum in ale'ij)bico,hoc est in coopertorio, vel summitate vasis: # ideo nihil pofliint facere,quod iit verum. Item colligitur, quo« sulphura sulphuribus, corpora corporibus, spiritus a spiritibus ' c ' tsnentur. Et Omne imperfectum perficitur: & ex una re.videl»' cet ex Mercurio solo,id est cX substintia quadam,quae est substafl' tia per relatum magisterium nostrum praedictum, famosum, clytum & gloriosum. Ergo universali conclusione conclude' tut, quod lapis benedictus est unus, medicina una, cui nihil extra' neum additur,nec minuitur,nisi quod tantum ab eo superflua i' c ' moventur: Hoc intcllige.ut dicit Hortulanus, quod illud non el* extraneum,in quo debet converti,id est fixai i,videlicet Sol & I> na. Ergo lapis iste est mineralis, quia ex mineralibus rebus ori' ginenl ducit & procreatur. Verum quoniam' ait Hortulanus» quod Hermes pater Alchemistarum habuit in se tres partes Ehise' sophiae totiu? mundi,quas ostendit in partem minerale, vegetabf' Iem,5c animalem: de quibus ipse Hermes Philosophus nabi>‘ t cönjunctim vel divisim seientiam veram in opere Solis: quaeps r ' teS tontinentur in unico lapide, scilicet in Mercurio,id est sub h o c ftpmirie Mcrcurij: quia omne de quo fit lapis sive minerale, veg c ' labile vel animale nomine Mercuri) appellatur,& nos ostcndiiu uS supra qualiter completur hate Philosophia vel scientia in op« rf solis per Mercurium mineralem: Ideo ut haec scientia, sive e *' cellentiffima pars philosophia: in omni parte fusi videatur pel^s cta,de caetero videndum est qualiter Iapis hic fit per Mercurii vegetabilem,id est per vegetabilia :per animalem,id est per MP' curium animalem. Et primo qualiter hic fit per Mercurium' getabilem ostendemus. Nisi autem per plura alia postit fieri l>' pismagnus, quam per ea quse dicta sunt superius,jam' non elM Verum quod dicit AlphidiuS,quod plura alia sunt qnre certilsi» s|C & solvunt,Si congelant. Et Ortui anus dicit,quod Philosophi v°' eant Lapidem omni illud,a quo quatuor elementa poflunt sep^" ran per artificium nostrum Alchefnicum; seda quocunque . getajbili & animali poflunt per artificium nostrum Alche- Ihicum elementa separari; *ergö a quocufiqite vegetabili yel animali potest neriphilolbphise magnus Lapis,

Incerti Auctoris.
f}
magni lapidis sive
^nedicti compositione et ^eratione aliqvot capita,
Jj* ManuSCRIPTIS et eo PR^CIPUE
*fsoplari,quod Auctor ipse typis destinaverat, ma- cura emaculatata,atque ä mendis liberata,studiosis Chemiae apprime jucunda ac neceilaria Auctore incerto, sed tamen Doctillimo.
Caput I.
Apis benedictus, fit ex una re, cui nihil additur extraneum , sed tantum superflua removentur. Ita,ex 1 una sola re, cui nihil additur extraneum,sed tantum 1 ,-«W 5 K 7 <S^ superflua removentur. Potest fieri ita ex vegetabimus,sed tum longissimum est ejus opus & laboriosum, intan- l^nr ut dicit Geber , quod potius est artificem in labore deficere,
^Uam quod laboratum fit poflibile perficere. Sed lapis philosophicus non potest fieri nec esse sine j. essentia, ergo cum philoso- Neta de ^.ej i Phus ponit magnum lapidem posse fieri ex vegetabilibus, sequi- fi” 1 '* mttal. mr.quod in ipsis spiritus 5 . essentia; possit repetiti. Et hoc idem in ^'tnalibusest intelligendum sicut in mineralibus repetitur, vf- quia inter omnia vegetabilia est unum vegetabile, quod de r^.^hilibus extrahitur,quod est preciosius & perfectius, honor excellentius, nobilius omnibus alijs, & illud in se perfekt! cnet 4- elementa,ideo’ ipsum solum sine commixtione al- if ^Jccipiunt quidam ingeniosi,cum volunt rem fecum aduna- eo faciunt emanare spiritum j. essentiae, qui est lapis oc- sititus & virtus lapidum & in sphaera ignis,ut est dictum, . PoJnobis invisibilis est propter fui subtilitatem, nec apparere Iit.c r A l '' : fi assumpto corpore in aliquo elementar! nobis natura- '
'bili' Ideo per instrumenta idonea sub spiritu hujus instru- Spiritui de eitnu^od est aqua,hunc spiritum mediante nostra industria fa- eerpereema- t« r a * C|t >aBare,ut superius diximus in opere minerali. Nomina- mediante Ve get il!*? istud preciosum vegetabile non tantum in natura sua «J*«- hpj S /°H>.sed de vegetabili > intelligitur arg. vivum, quod dicitur po(T u n ° n lapis,nec habet naturam lapidis pro eo quod ab ipso Vivj,J’ t P er nostrum artificium 4. elementa separari,& istud arg.
«tc U , v el vepetabile ,ut dicit Hortulanus, debes elicere melius tll ' s & fortius, & fine fecibus, quo pareris invenire, 5c ie-
D, i »pata

Vide, causam, quare, prima aqua in sepa- ratione mine* sali nqn • red- fitur.
4r*
4m,
jr4' De Lapidi Philosoph.
para istum spiritum 5. essentiae ab eo & cum elementis conjung 6 isto rnostojquem tradit Hortulanus.
Caput IX.
O Peratio vero in cqnjunctione duplex est scilicet ut fiat elix' 1 ad arg.vivum congelandum,& alia est, ut fiat elixir ad vitat" hominis conservandam ,&ad omnem lupei fluitatem maloru" 1 humorum abjiciendam, & omnem infirmitatem humani corp"' ris evitandam,prcrut dicit Hortulanus,qui hoc elixir sic docet co"' ficere,dicit enim sic: Si vis facere lapidem philosophicum ad perationem alchiroicam, habeas cucuibitam aeneam vclplu" 1 ' heam,quia in pnma operatione non est vis . cu jus metalli sit, s £ “ quod alembicus sit vitreus vel argenteus, quia in alembico co"' formantur,spiritus vivi,& in ista cucurbita pone arg. vivum ist"" & ponealembicum desuper, sicut moris est in faciendo aqua" 1 rosaceam,& iste inodu s est ita communis,qupd fere ab omnib" 5 estnotus-.& cum lento igne destilla , & istum spiritum sub spec ,f aquse extrahe & separa ipsum a superfluitate stii phlegmatis, & ,B Vase vitreo recipe illam aquam, in alio enim vase propter sui s"k' tilitarem teneri non potest. Et nota quod operatio istius sepaf"' tionis contraria est operationi separationis lapidis mineralis.Qflj 9 in separatione & purgatione spiritus a phlegmate suo in lap 1 " minerali prima aqua non recipitur,& nihil valet, quia nihil te" c de spiritu,sed secunda ut est dictum. Et in ista operatione pulK"' tionis spiritus 5.essentiae a suo phlegmate semper prima aqua val^ & recipitur quia plus tenet de lpirituSc minus de phlegmate « cl ' iam secunda tenet de eo spiritu aliquid sed non tantum sicut p"' ma. Item tertia tenet adhuc de spiritu, sed non tantum sicut st' eunda Quarta vero aqu3 nihil tenet de ipirity, sed abjicienda cum aliis omnibus superfluitatibus phlegmatis praedirarum 9 quarum,separa ergo ipsum a suo phlegmate quanto plus pote" caute,quia nunquam ha caute separabis ipsum,, quin ip!e retin c9 aliquam partem puriorem substanti» phlegmatis, id,est, aqueitf' tis.istc spiritus semel separatus vocatur aqua ardens, & hoc q 1 ' 1 si intinxeris pannum lineum in ea inflammabitur & non comb" retur. Et nota,quöd in ista operatione separationis os cuei"^ tat debet intrare collum alembici 6c intrare ultra cannel.lnm ah"''
bici, aliter nihil haberes. Cucurbitam aeream emi. Parisiis, c "
. . . .#
hoc opus feci, precio 12, solidorum Parisicnsium. Item "°'‘ l quod certum pondus arg. vivi in hac operatione separationis """ rCquiiitur .verumtamen ex una libra ipsius extrahes unam \s vqm ampullam de aqua ardenti pura quam debes servare ad f x l tem, Secundo extrahes unam partem ampullae, & haec no " ( avdens quam serva per sc.Et tertio aliam extrahe collige. p« r ^

_ - "ei,- necum mtlammaouut ve m,,, -..•• —
ts 3& remanebit siccus sicut prius. & tunc est latis purgata öc
'ficata, Se si remanserit in eo humiditas, quamvis inflamme- taßvät ß>m- [^ihiic minus tenet de phlegmate. Si vero inflammatus com- tualia, r ^ur melior est in duplo. Fiant autem alia tria elementa isto spiritualia.
Separatio olet ($ ejusdem rtcltfcartoaim a^ua
prxdtäa.
Caput III.
Eces omnes tequibus hanc aquam extraxisti, quas ad partem
cum toto suo phlegmate reservasti,ut est dictum,accipe & polle in cucurbitam cum luo alembico, & ut.moris est.scpara totum phlenma superfluum ab isto lapide vel ab istis fecibur, donec o- letim exulabit,& nihil fecis penitus retineat distillando 5c erit sicut pix nigra St mollis,& tunc aquam ardentem praedictam restifica- Nutu de pie s tam commilce cum praedicta facta sicut pix bene movendo,do- mgra., hec incorporetur,ixtunc iterum distilln bis vel tcr,£c tunc vocatur at tguis humanus testificatus, quem Alchimist« quaerunt. Item Sa.ngu.ti hu- ^°catur aer & ventus. Et de hoc loquitur philosophus dicens: manat. »ItT^ ventus in ventre suo, St tunc habes duo elementa ex-
tain virtute}. clienti,E scii phlegma, aquam & acrem. >Aer & ven-
St P“ratto tgni$ £? refttficatio ej aedem, 0 " dicitur
a a te a tgnea-
^se? aCc 'l’ e pecedictam substantiam qu* remanet sicut pix, ■t , P a ra tot,.._i«,.™ in alemhico vitreo , donec
'A. l " .....__ ^
n ihil ol e i re- lotlInn oleum superfluum in alembico vitreo, donec S u Jin snka l3n cat,& tunc erit qutedam substantia nigra & sicca,
. n glUn c K ) am ‘ a m nigram pulveriza bene & commisce cum Uqua ignea tlUm tr 1 u m |' n3n ° pradicto testificato, & dimitte stare per spa- re&fu m ^ te stifica "o^mm.Sc postea dtstilla & tunc vocatur aqua ignea ta >& si c habebis tria elementa exaltata in virtute }.
•dentite scilicet ignem,aquam S{
aerem.
3 ? 4
Separ atm

f 6 De Lapide Phieos.
* ,;> ^ _\ ’ . ;. t ' , ; ' •'
Separatio terra cum aqua,sanguine,&tgne & JpiritU ' • pradiftarttm , qua tunc aqua'vita
nominatur.
filii tqot e iit».
Vrttmdum,
Caput V.
P Osthac accipe dictam nigram materiam & calcina in furno s verberationis, donec sit perfectecalx & cum ista calce cosl 1 ' misce aquam igneam rectificatam,& distilla& tunc vocatur aq 1 * 3 vitae,fac eadem fecundo,jd tst.bis destillando, 8cfunc aqua yi*$ vocatur rectificata,§c sic habebis 4. elementa rectificata purific 3 ' ta cum j.essentia,id est, cum spiritu,& haec est aqua vitae quae qu^' riturinopere alchimico. '
De natura tfitus aqua vita, fis, ejm virtute , (fi qui sunt ify fitrtttu.ex quibus fit (fi dicitur quod hac habet %tr- tutemsolvendi materiata sublimatam.
Caput VI.
A Qua ista fixat omnes spiritus,& facit ingredi,quod intdligcN" dum est de praedictis elementis factis spiritualibus, id est ,^ e natura spiritus,ut est dictum,quod ipsit fixat,& facit ingredi uniiiri cum alio , & est verum in simul concordans, & non de spiritibu* mineralibus 5. do arg, vivo,sulphure,&arsenico vulgaribus quas 1 ' vis dictum sit supernis,quod quaedam aqua vegetabilis,id eftjqö* ex vegetabilibus est facta reddit sulphur in continenti album ^ incombustibile.hoc totum'dicitur de ista aqua. Quia hoc prb' prijs manibus & experientia probabili experti fumus,quod ita h « c non facit, tamen solvit peroptime Mercurium sublimatum ,n0 | ’ tamen fixat ipsum,sed arsenicum sublimatum, nec sulphur solv e ' re potest nec aliquod metallum, sunt autem quidam qui dstunl' quod etiam'fieret aqua ardens simplex & praemittitur sine cori 1 ' positione multorum aliorum praedictosurn, & calcinaretur tarct' rum vini albi & postea illud cum ista aqua ardenti simplici ad 6 t& litudmem pasti imbiberetur, & iterum addito tartaro distilscrt' tur,& sicterfieret, nullum vas vitreum postet aquam ipsa'm red' nere , unde debet bis aut ter mutari de urio vase in alio,ista ■
combureret mercurium & solveret in aquani .quicquid vis q« 0 . in ipsa poneretur,ergo & omnia metalla & spiritus,& si tota fi«*” plexsic pratparata omnia corpora solveret, multo fortius debf ret ea solvere,si esset ut pratmittitur dealijs elementis comp°‘ l ' ta. Et ideo quidam in hanc aquam voluerunt dicere secreturi 1 1 ** pidis' mineralis praedicti, & solvere in una partem corpus alburi 1 ' St in aliam partem corpus rubeum.' Et postea de istis duabus v quis facere compositum seu verum matrimonium velelixir deinde cetera omnia facete de ista aqua quae superius dixit® 1 * !

301'
iq u3
(rit#.
1C3'
ur
>
lllfl
b« S ,
> 0 >'
itrf
»«
I«'
,0^
ifll*
is«'
bf
10 '
ta-
tii'
;C‘
&
,1»
0'
e
5'
a*
a>
r
S-
1*
. Ihcbkti AucTpRI?« f?
st cn de acjua ibi dem descripta in lapide mmcrali.Si autem hoc vc- ^ sit vel felsam, hoc non affirmamus, quia non probavimus,
£ ,lv non fit verum, tamen palea est in se habens 8c naturaliter co- pnens granum veritatis sub ipsa similitudmane absconditum 8e , i E at «m> quare ex hoc potes elicere simile secretum lapidis mme- . posse inveniri Sc'fieri per alias res quam per illas aquas. ubi "•Penus diximus, quod potest fieri & vere fit. Scimus tamen cer- d’ «ne experientia probabili. quod corpus album solutum pcr-ie n ^tnde postea iii margaritis albilfimis Sc clatifBniis tanquacn- Mrafcat, ns & fluentibus tanquam cera redactum ,in praedicta qquao- ^ibus iui§ elementis elementata praemittitur in ea a nobis posita ^siolyendum, ä praedicta aqua nunquam potuerunt solvi, Sc
j *!'«« dictum corpus sic perpetuo sine dubio in aqua communi j. cH c ' de fonte vel puteo statim solvitur, quod suit valde mirum.
. Ad propositum revertens aqua ista sicut prxmittitur elemen- . Jta > «r dicit Hortulanus, habet vim suam superiorem & fpiritua- j j 111 » «4 est, non fixam,& habet vim suam inferiorem corporalem,
A est, fixam, Sc tamen non est fixa, sed habet vim fixandi. Et hoc e« quod Philosophus dicit, quod est superius est sicut quod est inferius & e converso ad perpetranda miracula irci unius, oportet quod ista 5- essentia,id est, spiritus retineat vim suam spiritualem,
& habeat omnem vim 4. elementorum, id est, corporalem.fi miracula debeant inde perpetrari. Qu* si tale vim habuerint,multa miracula super opimi opere akhumko perpetrantur. Et haec eadem verba recitavimus superius incap. de lapide minerali. Ite «ota quod quantocutique rectificayeris pluries singula elementa H r destillationem; ut efl dictum, tanto est melius. Item harc a- T la debet seryarj in vase vitreo’ sorti, cujus os sit strictum gracile ^«ter grossusj & obturetur cum panno lineo superius cum 1 «ce, & tunc aquam servabis quamdiu volucris.
® e Virtute moäic*ttnfttir& hujus iaftdis, <jH£ cetnen- i um lap/Ais appellat ur .
Ca p. VII.
CCiag So <v r. , . ..
■ ctura '("^in hoc 'lapide ut dicit Hortulanus, est modica tin«. tant stla gnx > virtutis, sicut diximus in lapide minerali, &
l'citur a c * ^sinbilis virtutis & naturas est, quod si super ea pro- Exmttde* «tirq 5A )rn distillatum per alembicum sine dubio inyinü bo-ß>Ü*n ve-
Vit»,- W»«!! vertitur: de quo posset fieri aqua ardens Se aqua mm > havi^j Us ^ tUlTl c si> & «os illud fecimus &pioptiisdigitis pro- * ttr a, quia r A 1 !enimiis esse verum, & nori cures si parum sit de 0 jft C, SP a ?binfe r i«entilevat,’&fermentat magna quan- ^ lta >studmodicum tinctur« quod tenet Iapis iste,
... u r,n lcutiini totius lapidis.' Cave tamen ab his, qui ex»
D S tr aneas

$S De Laeibe Philosoph.
traneas ponunt terras. Quia aliqui quatrunttartarü vini,&dicuP* quod sitterra lapidis istius, aliqui quaerunt seces vini fortiter cab cinaras, alii cineres vitis, & ita circumducuntur, & pariter caduse in fovea, & credunt facere aquam vit*, & faciunt aquam mortis quia non debet esse extranea tinctura, Gebro restante, qui dici* : lapis unus, arg. vivum, medicina una scilicet arg. vivum. Cui lap 1 ' di nihil extraneum additur, nisi quod superflua removentur. 1** in hoc vegetabili Iapide sicut superius diximus est agendum.
Incipit secunda pars libri fecundi ’, in qua coni met ur cp cratis hujies laptdis, (jv qualiter media tpjim pars rubtficetur.
Cap. VIII.
H isse autem sic facta extranea calcinata, & a suis superfluitas'' bus separata & mundata, remanebit quasi in una massa quantulum dura nigra robiginosa, tamen cum suerit calida, & n? omnino frigida, removeeam de crucibuk>,in quo eam calcinase' Sc pone eam super marmorem calidum, & tere in pulverem, & postea hanc terram pulverisatam pone in cucurbita vitrea,& p rS ' dictam aquam vitae in duas partes aequales divide, & eam ta fl ' tum in suo proprio perpetuo vase custodi. Deinde accipe un 3 ^ partem de duabus, quam volueris, & pone eam in cucurbitas! trea super dictam terram tantum quod eam superet ad spi“ 1 ' tudinem unius digiti, & super cucurbitam pone alembicuvn p' a ' prium, & hoc in furno in aludello pone super cineres Sc fac ignr^ fatis temperatum, ita quod bulliat aqua use in cucurbita iup* ( tertam, & continua hanc ebullitionem donec videas quod aq' 1 * ista tingatur inrubicundistimum colorem-vel ad minus glaucu 111 velcitrinum , quod eritin una hora vel ante ,& eum tincta se*' rit remove ab igne & dimitte infrigidari & residere. Verum O"'' hoc opus feceris, debes a principio ponere aliquod vas recepi rium ad nasum alembici, in quo recipiatur aqua, quae exibit sess endo hoc opus, Sc hanc aquam sic collectam pone cum alia p 3 ^ te tingenda. Et cum fuerit vas infrigidatum, invenies aqua ese tam. Incidam, serenam, rubicundam vel citrinam, quamca“'* de vase remove, ita quod non turbetur cum terra, Sc custodi e 91 ’’ in V?se sic ad hoc appropriato, & hac aqua rubea ä prjedicta t e<<> sic separata, accipe cucurbitam cum ista terra, iterum pone c-^ super furnum inter cineres cum suo alembico Sc pone recepta*!!' Ium ad na sum alembici, & fac ignem temperatum in furno desicca ipsam terram peroptime, & recipe aquam Sepones residuo aquae non tincta:. Tunc remove terram siccam de A curbita & pone ipsam in suo crucibulo sicut fecisti Sc facere
Inulti, & curn cooperculo ad hoc apto iterato calcikta ipsem

u« {
cal'
ufl c
lis.
cit ;
»p‘;
i?»
Incerti Auctoris« 59
r m »f »t prius fecisti in furno «verberationis vel alibi cum bono
'gne. Quo facto remove crucibulum Scdimstte mfrigidaristed an-
«“■luam omnino infrigidetur, iterato tere eam super marmoret« tc Nu m ut piius fecisti, Sepone hanc aquam rubeam cum alia a- 'If ‘«bea & scrva ipsam bene obturatam. Et sic reiterandum Per hujusmodi calcinationem tetrs, & solutionem eius in a «i rubeam, donec tota ista medicina pars aquae vitae tingatur ", '“oificctur, quam terram serva ad partem w vase suo bene t Urato cum panno & masticejut superius dictnm est. Et notam solutione & cakinatione istius terrae fingutavuns aquaru r 4 il °n potest plus solvi de ea nili pondus unius floreni de Flo- ntl a. Sc bree omnia fecimus cum propriis digitis 6t probavimus . i.-i viro» Item adverte, quod cum pars mediatu-
»f' afr ni>
A>
&
\s‘
U>'
, 1 » v>'
ff>'
■ 0 ’
e<* .
td
i>*
&
P
'ff
jf
\*
lt {
.(}
(f
H'
fit
«>
v
>i'
,sd
xii* -1“"-;
11 c.t caicmannum, ten«uuui wtno.do quo jam t Ordiner fit opus ad tubum per hanc terram t§ aliam f artem aqua nen ttnßa.
C A P. IX.
Q Uum autem post rubificationem aqu* praedictae hujusmo- dica: terrae medietas fuerit cxiccata, tunc accipe istam terram Sc pone ipsam in cucurbitam orbatam vel cacam longam & altam, cujus fundus iit rotundus ad modum caelestis lu- n*, Sc caute hoc facias, ne spiraculo cucurbitae removeatur ipsa terra. Et antequam ipsam ibi potias scias ejus pondus, & deinde tantumdem accipc de aqua vitae non tincta, sed de alba Se P°nesuper ipsam terram & obturato cucurbitam, ita quodspt- j tUs non postit ab ea exire, & pone hoc vas in fimo equino ca t- ^ dimitte ibi sic. Se ipsa aqua vi» super terram totiens lub Sabiwr Sc descendet. donec virtute ipsius ipse spiritus vel a, *j Ua ln *P'stetur & retineatur in ipsa terra, & in ea figatur m qu Maceriam albissimam cnstallinam, qu* apparebit lupertet- oi m non in uno loco . sed per plura loca »P siua « ®
maculas albascristallinas propriis ocui, * v ‘* 1 '
RÄ netn «otius quod est in vase de Ipintu non fixo^^est,
Cucu ac l lla v 't* alba accipe & iterum pone p p
d rv* ut prius, & pone in fimo eqmno Masten
descendat ista aqvw vel iste spkitus, donec inspist«“
Uw eterT*aaiu r .L Vr ssc reiterandum est hoc
o„„ , ^- ta renneatur utpnus. Et lic rene» , .
r is eodem & eisdem ponderibus aquae vel fpmtus, S,

<?© De Lapide Phiiosop.
Ac calore temperato, ut dictum est, donec tota pars ipfius aq u * albae vel ipsa 4. elementa contenta Ac exaltata ut est dictum cui jl ipirjtu 5. eflentiae per ipsam operationem fixentur, per secunda 111 operationem virtute tincturae Sc humiditate 5. essentiae & fiet 's nus lapis cristallinus. Et hoc est quod dicit Hortulanus: astend 1 »terra in coelum,id est, 4. ista elementa praedicta suntastensa., ? est, exaltata per sublimationem,a terra in coelum, id est, cum st 1 ' ritu lapidis. Postea dicit quodsterum descendit in terram, hot e .' quod ista 4. elementa ascensa, id est,elevata cum spiritu 5. efsenti? perpuram operationem descendunt in terram, in quafixatur' 11 virtute spiritus 5. eßentis, & remanebit unus lapis cristallinus, d { quo fit elixis perfectum retinens Mercurium, idest.fitlapis alb"^' ut dicit philoiophus,habens eandem naturam Sc virtutem sicut b' pis albus mineralis, ut superius dictum rft, & tot nominibus , minatur sicut iste, & ista aqua vitae, fiH Ipiritirs, similiter & ter (ä ista, sive aqua alba, & tinctura ejus, tqt nominibus nominati' 1 ' sicut supra in lapide minerali. Et haec de lapide vegetabili gener- 1 ' liter dicta sufficiant, quoad album. Nunc autem de rubeo lapst* vegetabili dicendum.
Qualiterfit corpus rubeum de aquaruiea ,& dicitur opus tertium fyiijui lapidis hencdtlit.
C a p. X.
O Pere secundo hujus lapidis ad album posito, de tertio ci 11 * opere videlicet ad rubeum dicendum est. Hoc aurem of ,llS tertium sic fit, unde ad evidentiam praecedentium Sc sequenti" 1 ^ sciendu est, quod elixir album praedictum retinet Mercurium p c s secte, sed nullam habet in se tincturam neque dat, & ideo anteq's procedatur ad rubeum , quidam sunt qui dant sibi tincturam tJ modo : Primo sciunt pondus totius praedicti elixir, Sc postea ^ quale pondus accipiunt de Mercurio crudo be-ne mundato & c ‘ 3 ' rfficato, ut inferius dicetur, & deinde istum Mercurium sic mU' 1 ' datum Sc clarificatum dividunt in duas partes aequales, & qua'' 1 ' libet partem ponunt in uno crucibulo. Et deinde in singulo cJjT eibulo, ponunt tres partes lunas purissimi, Sc in alio unam puri** 1 ' mi soli?,sicut imoris est faciendi,quum artifices volunt aliquid^ aurare vel inartificare, sed quemadmodum hoc sit faciendum,’ 11 ’ ferius dicemus, & hic modus ajgamatio vocatur. Et deinde duas algemationes, id est, auri Sc argenti simul in uno crucib" 1 “ ponunt, ut commisceantur Sc peroptime conjungantur simul, >f quod »tum fi",t unum. Ettotuip istud algema, tunc ponuv'" Vale praedicto , Sc cum eo conjungitur perminima una cum dictis corporibus fc. sale Sc luna, Sc totum istud convS titur >« ■ .

Incerti Auctoris* --
* r album, 8c fit res um, qua: est unum Sc idem sine disserentia fixa tK s“; 1 ’ & clara > & tunc dicunt quod si-cst matrimonium corpo- ‘ipVntecum isto lapide. & quöd sic recipit tmcturatn elixir quia ibi est tinctura & tinctum, fugiens St fixum, mnscula r, tCEn 'ina. Tunc ista medicina fit elixir seu lapis albus, si supra mercurium projiciatur, insum & quodcunque coipus in punllimä Un ? m convertit & transmutat, & de commixto tollit quicquid ir» o ‘Uerit,&dicunt isti quod sic est in operatione istius lapidis,sicut Pra dictum est in minerali, & ijuod generatur esc una parte sciit- ci *'olfe cum matris conjunctione scisicetlunas.SC alirfientömatri- eli f^et terrae istius, virtute cujus Sc natura cum ipso prcedictuvn difderit generatum & nutritum. Res vel filii autem,elixir prae* C( J lfn Vel medicina, patris similes in pondere erunt, si longa de- j «One caruerint, erunt tsiatri similes in albedine, & patris pon« p r a retinebunt. Et sic patet, quodm generatione istius lapidis ' u compositione duo sunt necessaria convenire, scilicet terra & ac lya dementata ipsius lapidis, sol Sc luna, Mercurius. Et cun» jfoluerint ipsum multiplicare ad album, accipiunt de Mercurio •iblimato, & dissolvunt ipsum in aquam albam de qua est,St istud elixir peroptime dissolvitur in ipsa, ut dictum est supra, & postea de ea imbibunt dictum elixir pondere quarta; partis ipsius, & con • gelant tötüm, ut est dictum,reiterando sic donec hauserit de ipso .quantum voluerit: Verumtamen si dista aqua esset tanti virtuti* quod poflet praedicta duo corpora solvere scilicet solem St lunam ht supra diximus in quadam palea,non eflettunc necessaria facere at »algamatlonem ipsorum, ut est dictum, sed tantum ipsa sola in e**dista aqua soluta super prasdictum elixir possent poni, & post vqj . tcnt - ut dictum est, 8c dicunt isti hujusmodi operationem beti ' n . vcn ' re > Ortulanus scilicet, quöd cum sole Sclunafixavi de- txtr a ''' S ’stc, per haec verba, quae in libro suo dicit quod aliquid «it in hoc lapide non debet poni', St postea statim sub jun-
tst' c U ^ ri °n est extraneum scilicet sol Sc luna iri quo figi debet,id bili' ^ ar 'Vet conjungi. Efgo iste lapis secundum ipsum a vegeta* bs Sc in minerali con jungi Sc termsoari, & hoc pat et
termiria XlniUs 'blapide minerali,id est in uno incipitur St in alio r ub *>■ ut dicit Aros. Et quando volunt istum lapidem ad totam Cc si v ertere,frangunt vas istius sapidis Sc ex ipso accipiunt in alift,, 9 r rs , ra - quam ibi invenerunt in fundo vasis dealbatam,Se distoi w j uic simili ipsam ponunt, & postea' accipiunt de P r* ;
fiunt k • e albo partem unam, Se ponunt in aliö vase, St coope-
pt r ent > ne pulvis vef aliquid' aliud postct intrare , St postea su- p osn ‘ tlc,:cs lentoig ne ve j zdsolem tantumfibe desiccant, quod silun r ivr- Cm ' s mpulvetem redigi, St ponunt tunc super marmore ‘‘siislitnura vel vitrura, Sc cum mollccta Mea suaviter ferunt
hanc
ssl
n>
u>
U'
5
l
i«
d*
jSt
U'
0'
i»
r3'
a-
jis
iis
iis
-V
,l>»
•al?.
*'
li'
Ist
i 1 '
ii'
It'
Ü'
iJ*
.10
it»
>1'
■#
;1>'

ev 4-
Kitntdi .
6i I>6 Lapiöe Pauosop.
fcanc medicinam. Et dicunt quod h*c operatio minerationis of het fieri inter album & rubeum, & postea accipiunt de pra di^j aqua rubea, quam ad partem servaverunt, ut dictum est q«°^ debet tenere in (e de Mercurio sublimato & istum cum tribus 1°’? partibus de ista aqua imbibunt super dictum marmorem, & t" 1 ! 1 in alio con jungunt per minima. Et postea hoc totum ponunt c 0 illo vase in quo praedictam terram posuerunt, & obturant bd 1 ' vas, ne exeat spiritus, deinde sepeliunt ipsum in fimo equino c J ' lido, sicut in opere albo dictum est, &tam diu totum istud coquunt, quod insimul faciunt congelate Sc fixare, Sc quanto lo"' gius post congelationem & fixationem ipsius decoquitur, tan t0 virtus ejus Sc colores intensiores habentur, Sc si tunc aliq 01 “ $, de albo projiceretur super Mercurium vel super quodeunc] 11 * aliud corpus in verum solificum ipsiim converteret Sc mutari’ Ce sic de commixto infirmo ab eo tolleretur totum quod habei £t ’ Sc quando volunt multiplicare ipliim, tunc eodem modo , t°' dem vase, & eodem pondere aqua: rubete omni Meucurio ins* dissoluto & eodem regimine Faciunt ut dictum est, & toties r £l " terant, donet de isto lapide rubeo habuerint, quantum volueris 11 ' Et est iste lapis , quando est perfectus lucidus clarus Sc rube 11 ! tanquam carbo in tenebris vel rtibinus. Nota quod illud qi’ 0 “ fecisti in lapide albo de mercurio sublimato, si tibi defecerit, l11 ’ de dfc isto sic pircpai.no non habueris, potes idem facere, at limato redacto in oleo, perquandam aquam, quae fit ex anilT.* 1 - 1 ’ & tunc non oportet uti pradicta aqua alba elcmentata sive nK vota. Et tunc patet,quod iste lapis est non solum vegetabilis,q 11 ' 3 ex vegetabili incipit, vel mineralis, quia in minerali terminaturi cum his duobus est animalis , quia ex animalibus ad perfecti 0 " nem coadunatur, Ergo est trimis & imos. Item similiter in lap^ C rubeo si defecerit terra in aqua rubea, loco ipsius aqua; & M c f' eurii potes uti sulphure prius remota ejus combustibilitate Sc3°' ustione , 6c ridacto in albedinem Sc incombustibilitatem ph quandam aquam quas fit ex vegetabilibus,& per alia per quae p° " sint coadunari ad perfectionem operis, &abbreviationeni \if- dis mineralis ut supra nominamus ad istum lapidem, eidem p°' sunt similiter Sc nocere. Et haec omnia de isto lapide dicunt pl l,s v ita esse. Sed hoc non affirmamus probavisse, ut supra dictui” c * ad album, & super ipsius terra maculas apparentes, cujus • ,tl ' temelixiris vel lapidis ex vegetabili Mercurio generati ut dict u ' 1 ' est, projectionem facere volueritis, faciatis eodem modo Sc libus ponderibus secundum quod ejus virtus Sc subtilitas req 0 !" rit. Et experiri prius debemus quantum pondus requirit, Sc >» ' l ' mili vase ut dictum est in lapide minerali in capite de projectso^' Et nota quod ista aqua rubea & terra tot nominibus
i
<
f
k
t
i'
t
t
i
J
i
f-

ii’ M 1 0° 'lllS
II’''
cS
C.V
ii'
H“
>u-
(i,
cc,
■ 0 '
ei
iv
i*
•v>
oi
ii’'
b-
.!>'
ss
b'
,0
v ii ■c i- ,d
}
e>
ti'
0’
li'
l>'
s>'
c<
y
bi
m Inchmi Auctoris. ssz
■’, c l UOt & quibus aqua rubea Sc terra superius nominatur m est st Et icias quod elixir istius lapidis cuum factura
5(i ’ j 'ubtilms quam elixir lapidis mineralis. Qualiter autem per "m lapidem album & rubeum fixentur lapides prccioli, & fi at 5 U tUtn malleabile, ita quod sub malleo cudatur tapquam meral- xir'ft tU * Expetienti-e relinquimus indagare. Nunc autem ad eli- v it K Cler,t * um l lcr bujuimodi Mercurium vegetabilem, per quod h °inmis conservatur in sanitate & corpus ejus ab omni fuper- tt^ tatccur at ur ,8casupervenientibusla8gvoribus defenditur,ve- Wn US ' ^ ve ‘° facere volueris aquam vitae, id est, elixir ad vitam r 4l ^ lnis t uendain & conservandam, & ad omnes aegritudines cu- v; ta . ,s > fecundum quod dicit Hortulanus philosophus: Fac aquä t et ' gentem rectifkatam, id est, omnino secundum quod po- cj a ( ao phlegmate separatam,ut est dictum, & ex ea natura fit- sej an guiflemhumanum,quod si esset sanguis amitteret vim ’ m receptam virtute herbarum, id est, fecum,vel terram pro- tstimiarnolei ignitam humiditatem & saporem, tertam seda- t t,nec esset congrua ad talem recipiendum. Item non facies ex e a quam igneam , ut supra dictum est, proptei hoc quod tantae f °rtitudinis est, quod omnia destvueret comburendo , Sc sic esset periculum, propinandi ipsam , eo quod ipsa non e ft vere rcctifica- ta, nec hujusmodi signum in sua rectificatione est assecuta,videlicet ut omnia destruat comburendo. Sed quod e tiam perfectio cuiuscunque lapidis consistit in virtute suae terra:,quae nutrix vel fer- ^entü appellatur teste pfylosopho dicente : nutrix ejus est ter.
quo fermento spiritus lapidis nullo modo persecte detec- q^ tur . nec complementum sua: virtutis possidet. Ideo hujus a- ^fpintus 5. eflentije,qui irt ipsa latet,dimittit virtutem in (ua fu et -' t .Et hoc est quod dicit philoiophus: vis ejus integra si versa ^‘"terram, tunc vim suam perfecte & integraliter obtinebit, distill ^"wr aqua vitse. Lt si pluries ab eadem terra ipiarn ^ aVcr >s, erit aqua vitae rcctificata& perfecta.
'hitx faciendam < 25 " eltxir ad hominis tuen*
conjtr^andam & ad omnes humant corpori* acritudines curandas.
C A P. XI.
SL>Su
'"linis ,, aCCre volueris aquam vita:, id est, elixir ad vitam ho- fseciosim l ’ ai dam & conservandem , & est arcanum arcanorum l r urn Omnium aliorum, tibi fili cbariflune praecipimus
~ ~ - a j: & -
'"his
est dictü.
^Post ca ls • Accipe aquam prsdiStam restificatam, tu i ,, ^0 p e ,f r /r C 'f e t ' c dixit rubeo prjedicto, id est, de lapide praeit ej USl | f ° lu hco m dictum est, vel de duobus in simul, equum 1 cmilal «r«,Sc in uno lapide,deduc aquam quantum volueris,

&4 De Lapide Philosop. ... ■
lueris, & tibi videbitur fatis, & in hac aqua vita: rectificata pof ad solvendum, & dissolve lento igne vel sine igne, prout tibi ^ lius videbitur, Sc certe dissol vetur ita quod fiet aqua rubea,aur^ clara,limpida,& serena, &ita habebis summam aquam vit*p £( " sectam, quam conferva in vase proprio vitri, obturato cum pan * 1 ( lineo & cum mastice, ut supra dictum est,haec autem aqua fcec*>? dum balsamum appellatur. Sed hanc prius advenit ut quidam eunt, Menander, quod non credo, sed potius Hermes pateri chimistarum,sicut patet, invenit artem Alchimicam,quas fi in rienibus' medicinalibus apponatur, purgat sumentem.ab oi**^ langvore & aegritudine, Sc ab eo removet omnes superfluitates^. langvores, lepram expellit, Sca supervenientibus infirmitatis defendit.
- ... Cap- 'x i i: . ••;
Uncautem de extero videndum est, qualiter ex animal^ L ' lapis postit generari, ut tota ars ista sub plena sermonum *£ lie ostendatur. Dicit enim Hortulanus verba ista : Qui lapi 5 vegetabilis, scio ego qui loquor, ejuia ex succis triuftl herbam? ante simul conjunctarum, quarum nomina dicemus inferius,p° quam feciflemus in fimo stare 12. diebus, vidi Mercurium riarc, 8 £ haec sunt nomina eorum: Mercurialis, portulaca mat^ maelaC album facit, Scalidcmia. Cujus Mercurii sic inventi.* 1 ?, »uit differentia ad alium MercUrium, qui venalis invenitur > lapis ex vegetabilibus est. Sed ista vegetabilia in animalia mutantur tali modo, & ideo lapis est animalis. Qui etiam & 3 t malis', scio ego quae loquor, dicit Hortulanus, quia separatis £ . mentis,quamvis autem & aequali pondere simul mistis sine aM. additamento, & in forti vase vitreo cum parvo spiraculo in,** j, molli remissi caloris collocato, & infra tres mertsesvcrmCs b biles procreantur, quorum unus alium devorat,donc*retli 3 <* £ unus solus, qui fefe pascitMercurio praedicto & crescit in qna*** 11 } tem buffonum, cujus forma terribilis est, Sc hoc animal pcr se \ clixir super plumbu. Ergo lapis & animal, & sic Iapis praedis vegetabili incipit & in mihcrali terminatur. Quum autem *>* jjj, dictum dictae herbae fuerint putrefactae fc. post 12. dies vel *f n est vis de tempore nisi quod sint putrefactae,id est, succus ip^jj, praeparatus,& in putrefactione istius succi istarum trium herbas fcias , quod bullit iste succus & permanebit sicut vivum pa«' 11 ^ suo sermone,& tunc extrahe illud vas cum eo quod intus est c ‘' ( ii, ita quod non turbetur, nec cum fecibus commisceatur, Sc *^, separa Mercurium siuem sine dubio illic super feces inveniesr f , creatum ä fecibus suis, super quibus est, deerit clarus. Separ a ((1 , £0 ipsum cautfi effundendo ipsum in alio vase mundo, &
ft

Incerti Auctoris. 65
bthnia ista vasa de vitro, & postea istum Mercurium distillaplu- tlcS per silerum, donec fit clavus & serenus & sine fecibus , quod f°" erit, nisi si c pluries destiilctwr. iste enim Mercurius em mul-
mmolcaginosus Sc citrini coloris,tendens ad rubeum & multum
‘*tens,& m se perfecte continens 4 . elementa,&idco niuturla,
P' s ; quod ab eopossint, pernostrum artificium, leparari.&dc 'no Mercurio preepara magnam quantitatem, quiaomhi tempO- te non invenitur, nec ubique herbas, ex quibus elicitur haberi , putrescit autem in phiala vitrea longixm collum & groi- Ul » habente, vel in urinalibus satis gröstis. Et debent ista vasa depleti usq; ad summum. Dicit enim Geber in summa pevfcctio- n,S n '?gisterii,quod duplex est distdlatio inventa in hac arte. Una- 5"® fit per alembicum, ut est dictum; 8c alia, quae fit per filtrurri qua loquitur in capitulo pr-ecedenti. Causa autem breviter hlc n on dicetur ■, sed de alia distillatione per filtriim quando age- trius - Accipe ergo ilium clarum Sc serenrim & sine fecibus 6c pd- ouplex di~ pe in cucurbitam aeneam vel plumbeam Cum akriibico vitreo, Sc filiatio. pone itvaludelld inter cineres, 8c super furnum cum lento igne, 3c distdla utrnosest.Sc exibit aqua clara tanquam lachrima ,quam serva ad partem, Sciterumpone ipsam super fete» suas Sc destilla Ut prius, & postea dittilla eam septies perse , Sc serva iplam ad hartem > postea separa ab ea elementa prout inferius videbis iri parte sequenti, Sc postquam fuerint sepatata, reges ipsa regimine infra scripto.
In hac operatione istius lapidis animalis, statim ut fuerunt sc- f^tata accipe aequale pondus 6c incorpora super marmore, simul „ 0n tc fuerit unares.&nonsitinca divisio vel doctrina, 8c po- hoc totum fic compositum accipe Sc pone iri tali vase, utsri- Pjtins dictum Sc sepeli iri fimo molli remiste > Sc vide rie spiracu- vasis exobtnretrir, sed Cave, quod nihil intret iri eo. Et haec ® m positi 0 dicitur elixis vel matrimonium corporis & fpiritis. Sc in aliis lapidibus spiritus esteritiae est in isto lapidei Sc conjun- 'One istorum, Sc scias quod ignis sulphureus est in isto lapide iri hn° spiritus ;. estentiae latet Sc habitat iri aliis lapidibus. Et
e * n m 'S nem iostammabilem in ipso lapide vidimus Sc ided de nrla a 2 1Ur ’ Si autcm dimittas istud vas in suo furno cum lapi- Dtfimtu i*. s' S donec videas in eo vermes generari, quibus genera- flamma , -
inane« « C adhuc ib Mem , donec alter ab altero devoretur Sc resta quem“/ u° lus «est dictum, Sc debet pasci de materia prardi- tuffonis ut rft'a "Posuisse ad partem, donec veniat ad rnodum de h 0c M„ rr , d ^uw, verumtamen cave ne in pascendo tantum lijcir si, b iri e 1 ft ln0 ' 50nas ’ quod praedictum animal quod dicituk e- a»in!i^ §atUr,ec sl Mercurius iste deficeret, antequam istud
pi oci eacetur. de vivo alium facias iterato. PoteS amem a l-r»L g istud
pide.

66 De Lapide Phiiosop. i
Lc amplitudo vasi» exposcit. Et nota quod satis est, si aqua ista v istius lapidis semel dittillatur, quamvis superius dixerim sep t,( & plus distilletur. Quum autem volueris istud animal interfis re & in pulverem lapidis convertere, obtura vas fortiter, ve ne amplius habeat aerem , & pone super cineres calidos, ^ fac ignem temperatum ffcilicet lenem subtus vas infumo tim morietur, quo mortuo statim per subtilitatem tuam desi cC & decoque,donec ut quidam dicunt, sit rubeum 5 c possit pul v ' c rilari & tunc remove de dicto vase & fac inde paulatim & scri*' Et exinde cum volueris operari, fac de eo projectionem tu^ super plumbum tantum & non super aliud metallum,secundus pondera quae ipsum probaveris prius posse convertere, 5c cv^ vertet illud secundum colorei» suum. Non autem velum 11 *'
quod de isto elixir vel lapide sim medicina humorum corporas' neque quod putrificentur lapides preciosi. Et nota quod ista , paratio elementorum facta modopraedicto, & similiter corrp® sitio tantum in operatione istius lapidis aliter observetur. Et ^ ta quod ista separatio elementorum facta modo praedicto, uo“ si volueris facere lapide magnum philosophicum per alium
cutium, sive per alia animalia, aliter habent, & debent clemrij.
w
praeparari & conjungi, prout in sequentibus demonstrabitur. \ his omnibus concluditur > quod lapis est animalis, ut dictum c , Et scias quod vermes istius lapidis vidimus , &suntcustl mos., fuerint albi coloris permixti modica.quadam cittinitate g r0 ... curti, habentes fracturam lucidam, & usque ad ipiarum pu*' f ctionem tantum Sc aliter non. De hoc lapide propriis digitis f l °' bavimus evidenter.
M
UAP. Alii.
Odus utilis, qualiter elementa separentur & eonj.ung 315 ?, insomni vegetabili & animali, a quo possint 4. elementa^
pai an ad componendum magnum
(•/»r/inim m nnnKite *•*.—J'a\ • I
1 lapidem philosophorum P 1 ^ iis quae sequuntur , secund 11
terquam m duobus pr*dictis,in his quae lequuntur, lecunu 1 '. quod in libro de;o. verbis habetur, sie tibi breviter declaras Separa ergo ab illo vegerabiii & animali, de quo intendis m*ß L lapidem facere, priusquam per st, per distillationem alembici super suas feces, & postea septies perse , & iterum septies vel cum specie bus bis, videlicet cum mixto & albizeta, qu£> s cies penes apothecarios his praedictis nominibus invenies, & * erit aqua perfecta, quam serva ad partem per se usque ad b o {3 ‘ necessitatis. 1’ossea fortiori igne distilla per alembicum > ^ c ff & ignem simul, quae duo cofisistunt in alio lapide. Et post b^^ leum quidam ponunt in aliam cucurbitam cum alembico,& ^

Incerti Auctoris. 6 j
solvatur, & caute in caldario ,««bi sit aqua & strameri, & V°st hoc faciunt aquam bullire & dilVrtlant oleum a buna ex vc^ g^bdibus st animalibus. Aliter enim mfi per d.stihatiencm
soctamper aquam calidam extrahi non potest oleum albu apr*-
dl ^s>ut dicitGcHer, qüod ista distillatio per aquam calidam non ' hu expuinva, sicut est illa qu-e fit per cineres. necrtalecum C Cv ^©fluores partes distillandorunr Deinde oleufri du $ T** etit quodammodo fuscum Seeitrimun , in alia cucurbita >
* etrdem modo & loco distdlant septem vicibus, donec exicric ^‘'soaSc clara, facietis tale signum seilicet ferrum ignitum in .'Pties extinctum mollificat & in proprietate lunK convertit.
'ter vocanda est ejus distillatio. donec hoc signum fuerit aste- tptum. Deinde ignem capiunt > qui in fundo cucurbitae reman- 'boc terunt tunc solum per se & ad solem desiccant, quia non Rcatur nisi lente fiat, Sc ideo iterum teritur usque ad 70 . vices» Itaque vice terendo Sc in sole dimittendo, tunc paulatim inci- P't minuifumofitas. Postea iterum terunt Sc imbibunt primo fer modicum exprimaaqua,8cfitfuperplanummarmor. Et deinde ponunt in vase magnam fabricam habente Sc claudunt lr psum.Sc ponunt inter cineres lento igne vel infimo calido, Scpo. stcafaciunt ignem aliquantulum vehementiotem, donec fuerit desicccatum, & postquam desiccatum fuerit, extrahuntiplumj & hoc sic per diem unum 8c noctem faciunt, St hoc tam diu donec fiat lapis & sit liquidum. Deinde accipiunt ipsum, terunt, Sc Parumper ex aqua prima imbibunt, faciendo ignem vehementio- Scsie ternntdonec fiat lapis duriorpriore ,& sic adhuc te- V) nt teduplieando ignem, donec pollet pati, quod in igne assetur,
„ CUt n fuerit affatum, erit completum. Hujus autem ighisperfe- 10 nis significatio est, quod mutat colorem in citrinitatcm, do- cc 'n solem commutatur, quod si non fieret, reiterandum est 0 °n. ec istud signum fuerit aueeutum. Postea accipiunt terram Sc do\ lnie l ct P n t in aqua prima modo predicto,sed terendo Scalfan- fe ^".Sso" tempore eam imbibunt. Deinde ponunt ipsam in va- ’ ’, cn «>igne,ut supra,ponunt, Sc faciunt ignem, postea aii-
donec spatio septem dierum desiccetur. In imbibrmt ebUSdesiccab ' tut - Deinde extrahunt eam, Sc ex aqua ipsam pv ’ sl C1UantUm «st suum pondus, Sc cavent in hoc loco, nc quarta au,st^mum est fui medietas ponderis, aut para ipsam tertio „.^'[^'bant, nisi eo modo quo dictum. Qw. u * aur aliciuantul,,^^.' stuantum est suiponderis, Lc m eode ig hunt 8c inveniri f ° n ' 0r ' ipsam ponunt, ut prius. Deinde extr, - ^nsma"7^->m colore alio, quam prius erat,«* Valc x, ^ . us ^soedmem eminam, postea extrahunt eam a
e4tn ^ Marmore fortiter $tpermrtuint earn^ut ite- E s turri

68 De Lapice Philosoph.
rum desiccetur, & hoc faciunt bis aut ter vel quater, vel qniiiq 1 ' 1
in die secundum exigentiarp desiccationis.
Cap XIV.
\ f Odus utilis qualiter elementa separantur & conjunguntur ^ ■IVI omni vegetabili 8c animali >, a quo pollini: 4. elementa stp* rari ad componendum magnum lapidem physicum, praeterqu a in duobus praedictis, in his quae sequuntur,secundum quod ini*" de ;o. verbis habetur, & postquam ita fuerit desiccata dimitti, ipsam in isto igne, & postea 111 fornace parva fortiter assant,& ^ bit colorata colore citrino, post hoc ipsum albificant terunt*: imbibunt, & in igne surai suaviter astant, & hoc tribus aut 5 ' 1 i <ibus agunt & erit sicut cerussa in albedine, & sic erit facta. ^ jus signum perfectum erit, si aliquid de terra ista super aes ctumfuerit, ipsum in albedinem permutabit. Quum autem J steterit, postea faciunt compositionem luam ex praedictis f* mentis signa praedicta & naturam habentibus, quam compositi nem vocant matrimonium sive conjunctionem corporis & sp' rl , tus sicut in aliis lapidibus lupradictis. Et hoc agunt tali mod^ Sumunt enim terrae praeparat* partes tres & ignis unam & c« 1 ’ 1 , milcent, & duas aeris vel olei superaddunt, & omnia simul te>^ Ntt» dt act- & in aceto ponunt, id est, in aquam primam quae dicitur acetu 11 10,aquam- ve! Mercurius istorum lapidum fecundum opinionem quoi 1 "', primam vt,- darn.St ponunt in vale & obtui afit,& sepeliunt vas in furno s- c ° c * ‘ gelant totum istud, &c fit terra. Demdc ponunt super hanC ffs
ram, ignem, oleum, acetum, ac aquam congelatam, iterum tum atri s quantum & ignis fit duplum. Et non estin hoc a» ^ tio nec dubietas, & polsit in vale proprio bene facere, quod ' t ' , | gnum collum §t magnam fabricam habeat, & in debili igne assant, quod/, vicibus agunt. De isto vase extrahunt,&ose' J s album quod relictum fuerit imbibunt, & post hoc ponunt i' 1 ^ se ,& in fimo ponunt per unam dietn&noct«n. DeindeeXT hnnt & considerant, si alium inveniunt colorem , tunc jam ->f' incipit este m irinere velociter, & ii non, revertuntur ad ipsius^ humationem donec colorari incipiat, & tunc considerant ol l1l \, alios colores, postea a vase extrahunt & terunt & imbibunt praedicto oleo albo,modo & pondere quo pra-dictum est,& miseent oleum, quod conjungunt cum aqua prima per unutn 1 , vel duos, donec in aquam solvatur & mutetur, postea extra!' 1 ' 1 ^ ex aceto, & post ejus solutionem sumunt ipsum, & in vase vio*, congelant igne debili valde,donec in lapidem album convcrt-^ St cereum, id esttanquam cera fundatur. Tunc ex praedicto albo & aqua ssmul mixtis imbibunt , ac simul assant inter
suas ad igne debilem. Igrfsvao ex cineribus est donec fun^' 1 .
ut £t

T tt A.^
sc “r“*” c £ “• tri 7"L.rr?.r-
»LL^rSL. .^sLkKL
P« !ap.s mmerahs fiet ut .it dictum. & tot oommibus q
S,ei tU m convenere volueris 5 cura *re, id est, cum oleo albo & post con £“T^oifc. hoc ^ conversionem veram, ut est dictum ur °P el , u . , c cum
est cum ione & eodem modo & eodem regim CU ™
^ua prima vel aceto & simili pondere , donec fiat p n,s fluens fundens sicut cera, 5c in igne perseverans, , V£ _
^"s,Sc transmutans Mercnrium, 8c omne corpus in o - *W,8c fingens lapides preciofos 8c faciens vitrum ma ca . e „
|Us ante lapidis profectio sive albi sive rtibeifit ur J ll ’n ^ . |1|vl DarS ^'lle millium partes seris. Modus aute projiciendi el > „.n mil-
W us elixiris simer mille projiciatur, fundere ergo hic n super mille millium poteris. Quum autem unam p 1 Wer miste projeceris ,unam iterum exiliis super mule pr » f 8t ita sic tanfumfacres ,quod scias & attingas pro Centurai ponit dus illius , Sc certus urus numerus compleatur, 8c nc elt-per- / secta operatio lapidis ex vegetabilibus & animalibus genera ii” Nec obstat quod superius diximus, quod aliquod vegerabi e nec »e aliquod animale aptum est huic operationi lapidis benemcti, qvua fi ‘Uud intelligitur, in quantum est in natura sua vegetabat ve am d mati; nec est aptum huic operationi lapidis mineralis, ,ml 1 e
>*! nec ir>hac operatione esset aptuun, quam diu estet in natura u .
stabili. vel animali, (cd quod per altevationem illud vegetabile vem , , ’ 1 r -A....m,rtifirram alcni-
' animale alteratur 8c mutatur nenm .a ». r...
tione eu monui
i omne vegetabile & a- ;
e,-. „um vc, animan, ad quodpev^«^"^"fievum alcbi'
^ vel animale alteratur & mutatur p< ; viie i ic et mmetasem.
tnicum, ut est, & reducit m natui am • . c st rooi* 31 “*’
Sc tunc est aptum ut superius inhac op ne V eaetabste6t
fesic non obstat. Exhis cojicludiuir quod
tumale in operatione lapidis phuolop ' c ,v . neta vis,qu>» , “y“ demutatur Ergo omni» lapis phy lCU Vrsicpatet, qvrodt Vegetabilibus vel animalibus procreetu . ■ ? eJC tv ibus natuv
tum unus est lapis videlicet mineralis, q pto pter eius dt-
quandoquefumat originem ,8cideo d> vel .awsnnt & tendunt»
versus naturas habet operati, tamen ortltv : a dicta- philofop
unumstncm.Ltsiccoircotdantmunumom» ontsmcdLd-
rum, quse mte\\i a i v identuteffe multum m , uS ,med lc ' n versa. Maxim a enim adversitas est dicerestap' V tlap ,dcs,ct-
na.sedtantumeftdiceve.plnvcsfuntvisScpm ^ additamento
go,8cc. Et qnsdibet istarum naturavum f« ,y, n |' sbp ,l k m trt- i albus possit fieri lapis philosophicus, 8c mte g ia: 'dictaiu potuum, quod cx singulari natura trium natnt a vu -p dftster
,1 ^ E r

tföfaljau
jo De Lapib* Phiiosop.
sit fieri unum.quodomnis lapis est mineralis. Demodoautf operationis iliorum vegetabilium Sc animalium,videtur loqui “ ristoteles in speciali divisione ad Alexandrum rege, inpenulti^ 1 fap.velin parasco. O Alexander tradere tibi volo, flcc. InU** maparte ipsius scilicet ubi dicitur sic. Sed ego dividam tibi ip* l V ( in operationes speciales. Dividitur ergo in 4. & duabus m 0 “ 1 bene fit & sine turbatione. Quum ergo habueris aquam exa £l Kc acrem ex igne, & ignem ex terra, tunc habebis plane arte Pf pone ergo aeream substantiam per discretionem, & dispone' 11 stantiam terream per humiditatem, & caiiditatem, donec c" veniant Lc conjungantur,Zenon discrepent nec dividantur, non discrepant nec dividuntur in duas virtutes operativas aq^ 3 , 6c ignem, quia si permiscueris aquam solam dealbabit , & fi 3 junxeris ipsum ignem, rubefiet, deinde concidetur. Et haec V* ba philosophi adducunt per se, illi, qui faciendo lapidem mag 11111 dividunt & conjungunt elementa, prout superius eftostenli* 1 ? Et iste modus est specialis. Alius modus faciendi magnum I 3 P? dem continetur in versibus istius artis , qua; praecedunt prsef^ pta in dicto scilicet&tiintista: Divide ergo ipsum in 4. p 3 ' 1 quantum per se habebis unam naturam, divide, compone ip ll) «qualiter & proportionalster, ita ut non sit in eo neq; divisio» que repugnantia , & habebis propositum Deo concedente. f ;
modus est universalis , & fecundum istum modum, qui op cs ^ Voluerit, & dimittere conjunctiones proportionum clemeö^, prsedictas speciales,Scillas utiliter accipere sine compositioist»'’^ riet ad effectum Et haec verba philosophi ultimo dicta,quae K modus universalis in commixtione & conjunctione ekment 0 ^ adducunt per le illi qui facium Iapidem ex mineralibus, ut f u E* jius dictum est Quidam autem dicunt, quod fecundum phik . phi, verba praedicta, in quibus continetur modus universalis' 3 f endi conjunctionem elementorum & groportionem in lapides 1 Josophicofit illa proportio elementorum, Lc est sicut superius 1 ', ximus debere fieri in operatione lapidis , qui fit per aquam ^
videl. ardentem. Et fatis adhuc videntur concordare dicta ve (l & nos non negavimus. Item similiter dicunt, quodsecuÄ praedicta verba philosophi, in quibus continetur modus spf C fl in separatione & conjunctione proportionali elementorum» 1 * 1 ciendo magnum lapidem per aquam ardentem videl. vitae nient ad estentiam Deo concedente Sedtamen isto re<nm> fle , [, separatione eleiqp ntoruro aqua ardente separata Zc perfecte ficata accipiunt partem ipsius, quam volunt eis sufficere ad lapidem,& remota omni superfluitate phlegmatis ponunt eastl pei oleum factu sicut mallis pix, & tam diu vel toties dictam ^
super ipsum desiliant, quod aliquam olei substantiam albam l£ ^

i*
i/
lllf'
sF
0»
p l
(ilfr
;<t
■ft
/
v«!'
rtfi
tt
tf-
sc« 1 '
:/.
pf
#
rS ( !
0**
\' 4 '
>
$
(
?v<-tnrt AocTeR 18, 7 1
. INCER „-.sin ilbum, & tunc dicitur quod
tstvr 8tTt f’° rtat> ita quod tmg « ^ , S humanus dicitur, vtre mbificata&rectificata, Scite f irdente Sccum a «« non, postea fervant eam ad partem
«Wuperstuo afecibus remoto . s ’ fl u j in ipso re-
*i u * peroptime desiccatur, ita quod m|u . ' P c ; lcr ibus super.
w^eat. 8t postea dicta parte aquar “ > ut su-
dictam terram ponunt ScrectificantdistiUan . mtod
pta dictum est, Lnechoc signum suent assecuta, vide q^
?mr,ia destruat comburendo, & cum hoc lignum hab ^'‘’* 'tetatopulverisant terram illam ut prius , postea ponun
8t illam aquam desuper, & faciunt illam aquam u i P tevram, StommaaUafaciunt hic & eodem tno o 9 \ dicturnestdeeainvubificando aquam. Et tunc me u , - aqua ignea etit, & ita rubea sicut sanguis, & fervant eam d? hem postea accipiunt terram Le calcinant cum eadem, > ^.1
dictum est Et delude aliam partem de aqua ardenti re - scilicet ad vitam hominis tuendam, ut supra dictum est P _
Aea residuum »qua; ardentis ponunt supra, hoc sic sacto 1 • terram terunt Se calcinant, nt supra dictum est,& postea residuum. acm ;e ardentis ponunt super istam calce, Sc solvunt de ea id quo<S fuerit solvendum,8c ponunt ad partem, & sic iterant calcmatione istius terrae & solutionem , donec tota vel fere suent dilloluta m aqua praedicta. Et scias certissime quod dissolutio istius terra: na erit rubea, sicut est in alio regimine pnedicto , pro eo quod aqua ignea fecum portat M pnedictum est, Sc debuit reportare, U retta suevit, totum colotem istius tertas rubeum. His pera isac c 'pium istam aquam, in qua terra est soluta, 5 c ponunt m cucm i- ta . St cü ea ponunt de aqua ignea, Sc simul miscent St pet -oiumister,. Sc dicunt quod est matrimonium corpoi is,& poltea
su. tv ite r m Umo equino extrahunt cum alembico aquam p au
tl, T| s'cut in operatione lapidis mineralis, Sc teoptuntip quant 8c coservant pet se ad partem donec appareat in un p ^terracWa8tcitrina.Qu*tetrasi r alcatur&vmb.baturcuma- qua sobgumis, e vitelixiv alb um Se perfectum. Et hoc fiat ent eluqr rubeum perfectum. Etstat siso 1 ' 1 o , ^Ponderibus similibus,sicut m lapide minerali. Operari igitumo tu* °pcratione operis, reddet certiorem. Ex his 'g' tu ^
verba philosophi l a P 15 r al > a ^‘‘ C " a n" ur Sdi- versi A ■•' S s lve m "aeralis, vel animalis,per singu ar v« IS VUS & operat,onibA potest fieri & adun^n un^d hne
I^7 ,tpat «^rionibusantedictis. SedtuP oss «^* fniulo Junt ista vegetabilia * de q «ibqsdebetAeu|W^»
sop'^os, Sc reipondetur eo modo, quo superius dissuta q o CUstc i’ vegetabili Sc animali,'a quo posset atg.vi vtim thc> vr-.eE
E -r ' '
>(*
,ce
¥
>
b*
(r
vc'
;ist
>i'
at**
ft,
5 1

De LAfIDS Phi IPSOJ. pare, quod in se persecte habeat 4 . elementa potest fieri lapis ph* losophicus ab alio verp nunquam. Veruntamen [ Scio qii<£ 1 ®' quor, quod fi cum optimo vino admisceatur, vel itaqU dijjolvatur m eo, postea fcparentur, ubi aqua ardens fi* mirabilis potentia. Et fi in ejm rubificatione aliquoties df' ponatur vel novum femper eam fortificat mirabiliter. & etiam ad elementi compofitum addatur tartarum crudui adhuc erit fortior aqua,postea fi admisceatur ignis conti“ 1 naturam, facit mirabilia in exuperatione corporum, &fi ( vivificatur totum istud quod sequitur in annotatione fi' quenti, quod ego feci & vidi quod istud mei mirabilis augrncntat in pradict a aquaformam vegetabilem : V$ Christoph. Panfien. qua sunt illa vegetabilia & animalis fx quibus postit fieri lapis. Testor Deum quod hic oma 1 ^ merito debent aureu Utens scribi, quod bine elicitur t» 1 ' rabile instrumentum pro exuberatione corporis, sed nondum pervenit ad artificem dura cervicis. Nota ist 11 ■ cum maxima diligentia,quod hoc confordat cum Accurtf' foria Raimundi, ubi traciat de lapide mixto , aut videt& innuere secretum menstrui aderiferi. i. compofiti, ut f »!?' C orrestondet etiam istud illi loco qui eil in illo capiteqtiw incipit: Sunt enim multa corpora, &c. ubi facit menti 11 ' nem de istis aquis, qua fiunt ex animalibus mineralibus $ vegetabilibus, ®r dicit quod per eas fit magna abbreviat artis. Quod etiam concordat cum Raimundo.. Dicit ettif in sua Aciurtatona quod in singulis aquis pauci fiunt stiti' tus, & fi agitur, agunt solum non in extremitates. Etst sequitur quod in aquis compositis ut hic dicit, eü major st*' rituum quantitas. Ergo solum melior & conjunct tostis tuum melior, quum unusstiritm ingroffat alium, ut di ctt ' Raimundus in praallegata epistola. ] seias quod crea^ pmnium altissimus creavit tres mineras principales & excelse" tiifimas; Quarum in mineralibus, id est, inter mineralia est videlicet tolis & lunae minera : In vegetabilibus est alia videlsef C vitae: In animalibus est inter animalia apis. Ex his tribus miner ’ 5 f licitur, & emanat argentum vivum, quod quaerimus habens >"

I nc e ß. t4 Auctoris. ?Z
perFectc 4 . C oloies & 4.elemeta,dequo arg.vivoht lapis physicus }n . m , od 's omnibus superius demonstraris. Ex isto autem vege- ta '‘‘«cammali vcl minerali, de quo non possithaben are. vivum vcl elici aut emanare,non possit de tali vegetabili animali velnu- ner ? ‘ Pto se folum lapis fieri, sed cum alijs vegetabilibus vel an,- fttoiibus vel mineralibus cerro pondere admisceatur (eu conjun*
Mur.quL naturam habentfupplendi defectum elemetorum.qu? delecerunt in illo vegetabili seu animali vcl minerali, tunc eilet apnrm adhocsaciendum aliter non Hschis plane qusequaeli- 1 Melius autem arg. vivum.seu minerale,vegetabile,uve ani-
e est illud quod fuerit aureatum & clarum 6c tale est sumen- „ um ,secundum quod dicit Aros: Accipe res aureatas & claras 8?
'ne errore. De isto autem lapide vel arg. vivo,cujus natur® sit 8c qualiter fecundum philofopbps appellatur, Icripsit Artes ad Alex- sndrum dicens. O Alexander tradere tibi volo secretorum maximum. Divina potentia adjuvet te ad perficiendum propositum & arcanum celandum. Accipe lapidem mineralem,vegetabilem & animalem, qui non est lapis nec habet naturam lapidis,& iste lapis affimilatur quodammodo lapidibus montium, minerarum 8c plantarum & animalium, Sc repetitur in quodam loco,in quo- '
libettempore 8c in quolibet homine, & convertibilis est in quemlibet colorati,Sc in le continet 4. elementa,8c dicitur minor mundus,& e«o nominabo eum nomine suo, quo nominat eum vulgus,id est,ovum philolophorum.
Argentum vivum sive Mercurius in tota operatione cujuscun- fioelapidis nunquam habetur nisi per putrefactionem, linde di- Clt Aros. Putrefactio est materia omnium rerum- Psihil enim E»tre/» n> § Cn< ’r.«ur nisi pus putrefactionis. Vnde dicit creator natuiteiNisi Nan tun frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum ~ ailc hsi autem mortuum fuerit, id est putrefactum multum fru-
Fotn affert Ita extractione dictorum seu emanatione illius lapi-
. 18,1 e ss, Mercurii cujuscunque naturae rerum praedictarum na- "l^misi mortuum fuerit,id est,putrefactum,ipsum arg.vivum , n ™ manet,,«J est,nihil valet in quantum infe est. Sed si fuerit id «/Tn niu ' !u,ln fructum affert. Conjugium conjunctionis,
Com , ' ctorun ' So« & Lun* compositionis & conjunctionis,
{ Dr'un^,^ operationibus supradictis- Lst enim dux putrefactio.
bitat mte" do dicitur de loco suo, quod ex terra inaqua ha- ? Se 1 odn n, n buu ' *um «it ab ea & projicitur, & ipsi mtmeu.
' fit. Lr iTn ar & v-v. vegetabili minerabili seu animali, ta
r mus 17, 0 C ® ort 'sicationem putrefactionem primam app -
Me curf, PUmo mortificationem seu putrefactionem quilibet ctia.T« § a‘ Crat Mercurius mineralis mhac prima putresa-
' ' C n0n est aureatus, nisi m intellectu,id est, interius, donec m
^,5 sccvmd^

74 De Lapidi Phiios.
secunda alia aut duo argenta viva efficiantur .deaurata quodsu 11 ' SimrnU fu- modo.Secunda putrefactio est in Mercurio minerali,quando co ( ' thfaSto. pus nostrum cum ipso conjungitur, efficitur spirituale , Se tui>_ £ fit in vase Sc intellectu aureatum & clarum vel rubeum, ut est d>' cturoinalijs duobus arg. vivis vegetabilibus sive animatibus. E * 1 secunda putrefactio quando elementa separata iterato adoper 3 «Witet iUn- tionem sive generationem lapidis conjunguntur Cujuslibet ali' rum putrsft- tem istarum duarum putrefactionum duplex est Nativitas, ui ’ 3 ciioniteft du- occulta Si alia manifesta. Occulta primae putrefactionis nativi* pltxctcnh-'i& t js est,quando quod est intus in ventre rei vel natui ae quae puttC' mtniftß». p £lt - ; BOn videtur, Sc naturaliter tamen nota est ibidem illa res o c ‘ culta percorruptionem illarum naturalem vel materialem. E f hoc fit cum res coponuntur ad Mercurium eliciendum & facie 11 ' dum. Manifesta est quando Mercprius est extractus Sc appar et cunctis manifeste. Manifesta secundee putrefactionis nativitas ese quando post diseuffionem rei vel materia: in ventre ipsius .Me 1 ' curij vel lapidis ipsa res extra ventre suum, in quo fuit portata ^ reportata facienda postea apparet cunctis patens & manifesta,^ hasc est fermentum lapidis cujuscunque, in singulo lapide porta' tum in. ventre venti, & ibidem generatur & nascitur nativitat' prima occulta post putrefactionem & inlpissa tionem ipsius & ii ' motionem venti,id est,aqua: ab ea. Alterum cunctis apparet 1U 3 ' Ttttrtfit&i* nifestum,generatum Senatum nativitate manifesta. Vnde putr 3 ' tjujd. factio est quodammodo separatio Scinspiffiitio rerum,& denigr 3 '
tio appellatur,qua completa res fiunt mortua: ; ficuthomoinfi ' 0 tumulo,quia postea post inspirationem animae, 8 c spiritus in eis f 3 ' ctam reviviscunt,& ut dictum est per operationes praedictas in I 3 ' pide philosophicos convertuntur, qua nisi sic putrefactae fu*^' lcnt.id est.mortuai,nihil valuistcnt,nec fructu aliquem attulifse nt ' Omni) imbt- quantum ipsae essent. Et ut verissime dicamus omni« imbse 1 ' titio cum de- tio cum decoctione putrefactio appellatur. Et de istis putres 3 ' nttiant t! p~ ctionibus occultis Sc manifestis dicitAros verba fimilia.Sicut enb 11 fellaiitrfutu- jn ventre matris ex duobus fpermatibus uno masculino rubeo ^ f“ 11 ' 0 - fixo.Sc alio feminino albo Sc fugiente,siniul cojunctis & permiM'*
Mtumliter post putrefactionem ipsorum in vase debito.hoc f r ^ °, ' matrice nativitatis, ipsorum, una occulta est naturaliter Sc cong'
stit.Sc postea per partum efficitur & sequitur nativitaspueri festa, sta hic. Et Morienus dicit,non multum distat operatio n 3 ' u '’ Ke a generatione Sc nativitate hominis. Constat ergo quod deh et Putrefactio 0. post putrefactionem curo aqua fu a & maxjme infecunda put s £ m mw» nri factione nihil habetur in hac arte. Putrefactio ergo est omnius tnuitr. 1 rerum mater. Notare lector debes quod hic multa diini&M p» fangutnt hoc libro propter-prolixitatem sermonis, sed tantum utiho 1 "
tfumum- prodicere simt conscripta. Item sanguine humano recenti poß^

Incerti Auctoris* 7f
^rbiuvhri.p^ocxua^aclar,
^quam sicca ita quod no« ficut alis a ^*, ‘'® vasSauo
•»^Wi. imo ratione ista,si res p.o, icatur a longmvasc^uo a (similatur quasi Mercurio ^non
V inquam ni* in distillando. De.nde
P'nguedc rubicundissimum,& terra I en ? astet f "perosa, dammodo infundo vasis, & est mullum lc v>r & no IV., siu* si calcinetur igne leni.Sc non forti,fit pul vis rubic ,
'vero fortis fiet calcinatio,tunc sine dubio '^""^t salem & Vim*h»m. ^sogitabigne, Item urinahominisrecens talem ha a w«.
nleum sicut sanguis ,fcd aqua urinae non est ita sicca ic st.
^guinisjncc tcvra ui uias fugit ab igne sicut facit ten a ctstg >
& est nigra fundens in igne fusione metallica, si IKMS uen . fimm
tis. Item fimus humanus post esos desiccatiotiem & p° V m muniam ejus cakinationem mfortissimo igne carbonum, n st imma, quia nou calcinato exit albus colar multum tanq calx communis participans quadam mineralitate, Sense omni proprijs oculis vidimus,& digitis proprijs probavimus. Et attende sili doctrina: quod quantum quid exposuimus capit.in libro dc minerali 1 apide secundum quod Morienus locutus fuit, metaph rance öc specialiter de isto fimo humano.quod erat lapis philosophi, cus,tamen quidam dicunt,quod hoc quod exposuimus,potest im tclligi de quacunque lapide, & metallice Sc specialiter ad senium literae,8c proprie istud intelligitur de isto fimo, quia considerata natura ipsius & creatione sua magis proprie dicitur minor mun- dus,8( quod in ipso sunt +. elementa,& quod est animalis,« ve, Letabilis 6c mineralis, quam quilibet alius lapis, quia est magia proprie niger & foetens, & in quolibet homine & ubiq, repentur.
Vn desi circa ipsamtevoles exercere,habes modumiuperipsom, ta nien aliorum prsdictorum videlicet sanguinis & urins n perfectionis dimisimus,propter errorem Stabommattonem M’soium St similium. Tu autem fac ut melius tiso videbitur 8cm ^6v similibus consulimus vere dimittendum, ^nde Ici q .
«solo tangume animalium non possit fienlapis Vened.ctmqwa
7Iuisnon habettetvam fixam. Lx lacte autem animalium benn
-st verum 5c argentum vivum peiso
cum spiritu tmae vel “ üSm v.dcl.cct subifan- tiam sou 5 ‘ ' c nti* - qu« omnia natuiatem . exivit Lt ' ac l Ua socum importavit a terta foetentia
* distillando t ma#at se habebat naturam diorum,.*
st l 'souselicuur&s e p ara J &ib et camrttuncuH“'% alatur ^

7 6 Ar.istotex.es
radix a qua exivit,sunt feces terrae quae projiciuntur, a quibus h 3ei tria elementa,videlicet aqua aer & ignis exierunt.
Alia terra in qua plantatur est terra alba & rubea, m qua haec*' qua plantatur cum spiritu 5. essentiae & inter utramque, & ibi na' scitur Sc radicatur, continet haec aqua a erem & ignem, & hoc c * quod Aros ait,quod in alienam terram plantatur.
De hac bullitione dicit Aros: Corpus quod decoqui debet # builitum cum igne est istius aquae , in qua est ignis omnia corpo sJ solvens,quae aqua nominatur nomine omnium rerum.
ARISTOTELES DE PER'
FECTO MAGISTERIO.
C Um solerti indagine universarum rerum artificia philost' phia compererit sedulitate, tum charissime fili,exquisiti 0 ' nis sagacia Alchemist artis magisterium adinvenit: qu°° eatenus reliquarum rerum praepollet argumentis, quat £ ' nus ipsum delecretioribus naturae abditis repetitur. Ratio en>>° 'sufficit hujus artis operandarum rerum apparentes & manifest 3 * vii tutes vel naturas tantum cognoscere. Nihil enim in arte perficeret, nisi earundem interiores vel occultas naturas ablq oC errore quis cognosceret. Ars enim haec de Philosophia est occtst' ta,6c est de illa parte Philosophia:,quie Meteora nuncupatur. L°‘ quitur enim ars hsec non solum de elevatione 8 c depressione est' mentorum,sed etiam dementatorum. Scias hoc, quia maguui sl secretum est. Scias praeterea hanc artem vocari inferiorem Astr°' nomiam.Sc superiori prima: est comparativa. Loquitur enim st* perior Astronomia de stellis fixis in firmamento igneo, & de st' ptem erraticis, qua: planetae nuncupantur, quia motu contrar' 0 fit mamentiferuntur: Haec autem ars loquitur de lapidibus fi** 5 in igne , öc de bis,quae ab igne fugiunt: Lapides vero,quae stella dicuntur,sunt Sol, Luna, Mars, Saturnus, Jupiter, Venus, nitriif 1 ’
calx,carbunculus,smaragdus,6c reliqui lapides, qui ah igne n 0 "
fugiunt. Lapides vero, ,qui planetae vocantur, sunt arwerftum v *' vum,sulphur,arsenicum,sal armoniaeum , tutia,magncsia,& m 3r ' chasita. Isti enim super ignem non perseverant, sed seorsum # paulatim abeo fugiunt Sc evolant,nili ad ipsum sustinendum q u *' busdam inenodabilibus vinculis de artificialis, nexibus indisiost biliter constringantur: quae diutina constantia & subtili medh a ' tione instantique simul operatione non festina, post multor»"* laborum falla?ias& operationum diversa sophismata philosopb 1 * persectiffime est consecuta, & eorum arcana suis reliquit fil" 5 ' Si enim alius,quam eius filius hocaticntareprae-siimpscrit, m l0 '
' ' ■ dign**

De £erf- Magist. 11
^MpttihusrcpulCam P atiemr:&se, 0 P u *'J^ n ^*^^
mortua jacent,nisi cum praedictis spiritibus vm nnorutn seu
turiseu opere naturae in mineris suis fiat m mi i V,nc fit ist
opere philosophia:, cum sint effossa de suis mineris , d'e una respectu operis natur*: imo ut verius fatear i .
tamen cum medicamine, cuius cotöpositio mu ti e , P
ipaciutn anticipavit. Dicuntur etiam lapides fixi iuper ig
fi'bftantiae.ßc fugientes ab igne accidentia: quia sicut t\ an Per se ffant.nec alterius natur* beneficio reguntur, sic api e super ignem sua potestate perseverant: & sicut gementia no possunt (uas qualitates ostendere,nisi cum fuerint sub antl l ciata, sic lapides fugientes ab igne non pofluntsuas demon Virrutesmificum fixis fuerint maritati: Scias hoc, quia magnum secretum eft. Scias quoque, quod prsedicta non bene ad invicem se recipiunt, nisi prius fuerint utraqne munda: non enim Te- cipit corpus Ipiritum » nec spiritus corpuspta quod fiat (pirituale
perfcctiffmredefcedata vel detaecata :cumvuo nm u«.,vw. r ». ctitur corpus spiritum , & spiritus corpus, & provenit ex eis ope ratio perfecta. Et eriguntur corpora in exanimatione,&spiritus tenentur a corporibus super ignem: Scias hoc,quia est magnum fferetum. Quicunque igitur hoc ignorat secretum, ab opere ma- tlu m suspendat , donec ipsum sciat: Dum enim hoc ignoraverit, gaudebit operis fui perfectione: & cum hoc sciverit, gratula- . ltü r sibi operationem ad vota compleri. Rogo itaque te fili,ut ^«flabili lectione philosophi* libros scruteris, ut‘& ejus filius &
, U }' 1S arcani magisterij habere sagaciam merearis. Qui enim 'lendis libris deses extiterit, in praeparandis rebus promptus
V' on poterit: quia non pottst de levi ejus in Practica manus nam Cre ä CU ' us * n ^heotica intellectus desudare renuerit. Ille
filuräo °s eiatl °ne lecunus accedit, in cujus mentis aenigmate
fih cai'ifr Crat ' onum imagines variaeque resultant. Ne autem tu libataf tc ' meomnia pb»lo(ophi* volumina ad inveniendum pr*' scripsi „'^^.nuali errabundus percurreres, hunc librum tuo con-
sermonem ' n ' '^ut> omma ea cum suis p.sparanombus per propmom»,7c^wm redegi, qu* in praenominans nommibus bunißt rubeis J ™. 10|s3 > ät notiora repen ad componendum a 1- Est iiiirmrm !ilr,UU! ^ 3C * operandum fac,ilis estet aditus. Ulm »JLj ' connpositum ex tpeciebus actjslo-
.mcdtsuia Lc pruWmentum omnium corporum curandorum St

>8 AlWSTOTF. 1ES
tum & purgandorum, & reducendorum in Lunificum & So“' cum verum. Caveas ergo ne ad condendum, vel componendi" 1 ’ procedas,antequam inveneris componentium pondera comp^ ta. Quia (ccvtodum componentium ponderum perfectione" 1 ' erit compositionis operatio. Scia« hoc, quia est magnum sec*"' tum. Scias etiam quod non poteris perfecte mundificare.nisi p**" 5 mundificandorum naturas omnes & aegritudines bene cog""' veris. Sunt etiam in praelibatis corporibus quaedam aegi itu" 1 ' nes,quas partisti a mineris suis, & partim ab elementorü siior""* contrahunt qualitatibus. Omnis etiam elemtntata resquatueü se retinet qualitates activas & passivas, exterius sive interius, m"' litierh sive duritiem,& horum medium,verbi gratia : Res si ext* titis est calida 3c humida ,& mollis, interius est frigida & sicca 1 - dura: quia omnis rei manifestum suo contrarium occulto: sci" 5 ' quia est multum secretum. Vnde si perfecte cognoveris exteri", rum rerum cpnfistentias , & interiores de levi tu cognosces,^ 1 converso.F.t si occulta manifestare sciveris,scies 6c manifesta ° c cultare. Sed scias in quibusdam rebus ut in plumbo,totum r" a ' nifestatum occultari,& totum occultum manifestari:Et in quib" 1 ' dam medium occultum manifestari tantum,nt in aere: & medi" 1 ^ occultum manifestari,ut aurum,ut ad sanitatem perfectam per ve niant,vel saltem ad neutralitatis officium perducantur.Scias b° c ' quia est maximum secretum. Scias etiam quod rerum qiisda" sunt sanae,quaedam sunt aegrae: sana dicuntur, in quibus quak"" qualitates cum mollitie Scduritie ita aequaliter exi(Umt,quad m' la earum vincitur a sua contraria, sicut in amo perfecto : in if' namq; sunt ita aequatae,quod neutra superfluit alterhiEgrae dic""' tur ili*,in quibus est hujusmodi contrarium. Neutrae Vero dic"^ ttir illae,in quibus species aequa proportione terminat* sunrita 1 " una parum v incit alteram, ita quod levi artificio & pauco no*?, camine sanantur,ut est aurum album, & argentum purum,in fl" bus sola tinctura fixa incolumitas restauratur. Scias boe.qui"»^ Vt autem hoc facere scias, totis viribus enitaris, & tu labora ut*" telligas quae dicam, Lc Deus alleviet: Scias quoque quod ,e t ita subtili artificio & mystica conjunctione ad ipvicem sunt liter c6mist*,quod m qualibet re omnis res existit per potentia"’’ etiamsi per visum in ipsa non comprehendatur, sed in rebus M, factis clarius quam in aliqua re discernitur. Sunt enim auri >"’? riora argentea,& argenti aurea,& econverso. Et in *re stint s""‘" liter aurum Se argentum potentialiter licet non visibiliter: eisdem sunt plumbum potentialiter Sc stannum, & in istis fu" 1 converso aurum & argentum in potentia:quod totum tibi cum eorum präeparationem & substantiarum ipsorum transf" mationem,& ipsorum commutationem,secundum natur*

De £ere. Magist. 7-
siemseies. Scias ctiatn, quod non convertis cum lapidibus noti F*patasi s aliqui operari. Est enim operatio thesaurus rei & ho- »P'ttum complementi. Si emo completa Sc perfecta praecesserit o- petatio,perfectum 8c completum aderit complementum: 6csi di- m 'siuta,diminutum. Et quantum decrescitperfectionmnprsepa- P»ratiöne, tantum eXpectetur d,minutionis in operis protectione.
errrpec tamen oppositiones vis aliqua pvoculdubio praffto a~ tur ' Praecedit autem operationem petfcct* operationis quasdam u '' u, n purifivatio.quae a quibusdam mundificatio,Sc a quibusdam ® ministratio, a quibusdam vcctisicatio > S quibusdam ablutio» a quibusdam separatio nuncupatur. Ipla enim puriores rerum P ar tes disgregat ab impuris, ut gravioribus abjectis partibus,cum evroribus opus compleatur. Etboc dedit Hermes itvtelligete in luo secreto,quod de hoc opere composuit,dicens: Separabis ter» ra m ab igne, & subtile a spisso. Scias hoc quia magnum, Lee. Scias quoque,quod perfecta praeparationis negocium non solum contra superfluorum remotionem,verum etiam contra deficien* Hum adjectionem 1 versatur, secundum quod in quodam opere Ineo habetur, quod Lumen luminum inscribitur. In eo namque inter caetcra.qua: de hujus magistenj subtilitate reservavi,dilucide dixi,quod perfecte praeparare,est superflua demere,Sc deficientia supplere •. quia non poffunt gravia nisi cum levium superius, nec gravia nisi cum gravium inferius consortio detrudi :nec posset calidum nisi frigidi,nec frigidum nisi calidi: nec humidum nisi sicci, nec siccum nisi hutoidr. nec durum,nisi mollis, nec molle "isi duri adjunctione aliquo modo temperari vel praeparari. Cum alternarim congrue desponsantur, generatur ex eis fubstan» ’ a Rmperata,quam non potest ignis violentia superate,nec teri« ® u üentia vitiare,necaqu*limositas condensare, nec contractus “Wnes obumbrare. Et Hermes hujus doctrinae princeps in sine Ul P r *nomuvasi secreti, vosins quomodo,6c ex quihuslapis, s P^dixerat omnem rem subtilem vincere, & omnem rem cu' Penetrare.covnpositus effet,ostendere,hoc idem insinuat,
m dixit:: Sicut hic mundus creatus est, ita lapis, quem dixi, est & W,K ld tactus - hoc est,sicut hic mundus sensilis ex gravibus inter si . US,m . olllbu s «c duris, calidis & frigidis, humidis & siccis effectus lt ? viccni a natura concordiae pacc ligatis perpetuo.est nuremre^s^ la P is quem pnedixi omnem rem subtilem, Sco-
phiam ve? ° Udam Penetrare , ex eisdem in idipfum, per philoso-
creatus SH 'l mirabili foederatis super ignem perpetuo est rasio net fi h 0 ° C: re fecta vero cornorum Sc spirituum papario auatim.,^ CT ^ U ! remotionem 6c absentis additionem, exci citam ion' tegiminum adimpletur: Primum eorum est ad natu» S liKductl o;stamdm«est in aqua resolutio: tertium est in
aer«

So
Aristoteles
&
aere levigatio: quattum est ad terram compreffio. Primi'!* 1 ^ calcinando,secundum solvendo,tertium per alembicum destd ‘ 1 . do,quartum vero igne levi coagulando, vel congelando Er 11 est eorum integra praeparatio, & hoc innuit Hermes in suo ^ cCs jj praenominato, cum dixit: Suaviter cum magno ingenio Fce"^, ä terta in caelum,&iterum descendit in terram: per haec eriiro ditirttclligere,corporumcalcinationem.Sc spirituum cum > u matiöne fixionem: quia hoc est eorum cascinatio. Etsolu' 1 ^ nem ostendere volens, ait: Nutrix est ejus terra, id est,ihhufn> 1t ^ ( nutrix ejus & revivificatrixest: per ipsam enim res, quae fi>^ prius cUm calcinatione morti ficata:,nutriuntur & revivificai' 11 cum in liquorem in mundatione rediguntur. Item, ut ostc° j ( retdestillationem per alembicum, ait: Portavit illud ventus^ ventre suo: cum enim aqua per alembicum destillatur,tunc p s|l |( perventum,id est, fumum in aere levigatur , & ab inferiori p l( vasis ad alembici verticem deportatur > licet propter cond 11 * 1 ^ nem iterum in aquam revertatur. Hanc autem destillatio 1 ^, quidam in rebus liquorosis loco sublimationis habuerüt , & ip' 3 sublimationem nomine vocaverunt Item ut ostenderet gulationem, in qua vis ejus integra est, si versa fuerit in terra 1 * 1 '^ est ad fixionem , ut ostenderet generaliter quidquid per P 31 ^, prius expreflerat, dixit: Et recipiet vim superiorem & inm . rem > id est naturam superiorum & inferiorum elemento 111 ^ quia licet a levioribus exordium sortiatur, debet tamen in g ra ' terminari, äd hoc ut super ignem perpetuam habeat pcrsev , C 1 ‘\ tiam. Hic enim loquens de praeparatione unius illorum tau* 3 ^ quae ad componendum lapidem philosophicum requirit, e> _£ ^ plificandode unö,üt brevis fieret,in unoquoque singulorurriF 1 * parationem integram denotat,quia tunc est eorum peracta P 1 ^ paratio, cum versa surit in terram,id est,ad fixionem super ig 111 ^ & fusionem faciunt sine fumigatione: & tunt vincent om l,£ rem subtilem, & omne rem solidam penetrabunt. Scias hoc,0 (J Scias praeterea,quod propter difficultatem & longitudinemi* 1 ^
V
grae praeparationis quidam in agendo omittunt unum qu praedictorum regiminum,quidam duo,quidam tria: &cum- ^ tantum procedunt ad componendum: quia quidam calcin 311 ^,.
solvunt & componunt, & ita de reliquis. Vnde scias,quod f * dictorum multiplices manaverunt compositiones secundu« 1 V rios diversorumque Philosophorum processus, tum cum >o tum cum solutione,tum cum utroque.
Quidam enim dixerunt,quod praedictorum non potest fi* 1 '* talis & perfecta commistio.nisi cum igne: & quidam, quod N nisi cum solutione: & quidam,quod non nisi cum utroque. rum autem qui cum solo igne operabantur, duplex erat f

-
\fi
,a»
bli'
fi'
id"
t u r '
P
i'"
sii'*
/
V
\fi
/
1
/
fi'
fi
v i<
f
iB
■fi
fi
fi
fi.
fi
r<-
fi
fi
fi
fi
■a
fi
\C<
fi: o ( i 0‘ fi
■fi
De Pb3S.TF. Magist. h
teffus. Quidam cnimacc.piebant prodicta tantumfepm^Sc «rolcrebamin unumfomter, & sublimabant lubtdc a sp.sso.lcm-
P er reducendo id quod erat superius super id quod erat mferms.
totuminferius remaneret,&.nsprffinaturam pcvrgr^.sof- fiemmtransmeabat. Lt dicebam, quodhocmodofi
firmum superignem apud Arabes. Qmdarnvetospiatusprak-
fiatos cum sublimatione figebant, & postea sociabant eo P
fifitts calcinatis vel ablutis, öc ex eis unum corpus cum turione rabant: & dicebant quod etat elixit fitmum super ignem s m U tlt vi* illorum, qui cum solo igne operabantur, inorum ve ^qui cum solutione tantum operabantur, duplex erat viavun- enim unumquodque prsc dictorum separatorum per le io ve- bant, & eorum aquas secundum justa pondera petrtukebant, congelabant in lapidem, & dicebant, quod hoc erat per e u»Z tlixir. Alij vero hujus fest« Philosophi accipiebant pt* 1 abluta, 8c componebant omnia simul & solvebant'inurriu > postea coagulabant. Verumtamen quidam solutione tacta ,a- quas solutarum destillabant per alertibicum, dicentes,'quod hoc etat complementum claritatis ipsorum & splcndoris,& tincturae ex aggregato proveniebant inde. Nam aqua clariffima quam postea in aquam coagulabant, dicebant quod illud ciatvenfsi- mum elixir. Illorum vero,qui cum utroque procedebant kxtu- plex erat semita: Quidam-enim solvebant cörpöra calcinata,Sc iride imbibebant spiritus sublimatos, & inde imbibebant corpora calcinata. Sed tamen hoc debilius est primo. Quidam autem Rabant argentum vivum cum corporibus i & solvebant, 8ceX "«jus aqua imbibebant sulphur 8t arsenicum sublimatum,ocitc- lum solvebant totum hoc, 8c cogclebant, & dicebant,quod hoc elixit perfectum. Quidam vero eum sulphure & anen sopitatis cibabant cotpota sublimanda cum pondere sot,^ postea solvebant Lc potabant inde duplum argenti vivi ep r > L- rietum solvebant St congelabant. Se dicebant quod hoc erae «wir rectum & bonum. Quidam vero cum corporibus cma- ^scum sulphure 8t arsenico, ut dictum est, cibabant ar^entu Vwum.Sc coagulabant, & dicebant > quod hoc evat tectum num 'i«ir. Quidam autem dicentes vere verissimum elixir cX stuatuor «bus debere constare ejusdem generis, non diverti,«;
aSm*** «x quatuor spiritibus principalibus i-ihc-t
S VW> ‘ lulphure. arsenico, & sale *™ om fi 0 SZ
veha vivum prius sublimandö figebant , P ^ ^
bant ipsum cum sale avmoniaco praeparato, dss° flol
ssllatoperakmbKum: & tunc argentum vivum sic d ' flo ^ u 'f
destillabant per alembicum, fc post ipsum coagulabant, & &«-

8z
ÄRIStoTEtlS
bant quod ipsum sic praeparatum, est vera hujus artis medicina« ^ lapis non lapis,&corpus spirituale, & spirituale corporeum, & quod retinet omne volatile a fuga,Se termentum,& tinctura d*'^ rum elixirium, & argentum vivum accidentale, quod prae*^ se auro,Se vincit ipsum,Scillud quoque occidit & vivere facit verum argentum vivum coagulatum, 2c pates omnium mi* 3 ^ liumhujus magisterij. Postquam vero iplum coagulaverant' . dictum est,iptum cum aqua falis armöniaci praeparati Sq iterum solvebant,8e inde imbibebant argentum vivum sub) 11 / tum,Se sulphur Se arsenicum praeparata, & tunc solvebant ow" t simul, & post destillabant, & coagulabant, & haec coagulat' 0 ^ ultima cerabant, & dicebant, quod hoc erat vere veriffimu 1 ’ 1 ^ lixir: ego autem novi verissime: quod quodlibet praedicto* 1 ' corporum 8e spirituum,si perfecta praeparatione fuerit pratp^ tum,album & rubeum est elixi r per se solum. Scias hoc,&c. i;'/ autem quamplures suerint adhuc modi ex praedictis corporis Kc spn itibus elixit componendi,& obscurissimis verbis Herfii ä diversis Philosophis enucleatis scripti, laudabiliores tam« 11 eos,qui veraciores existuur,secundum hujus rei proprium e*/ tum femper cum Dei auxilio lum secutus. Itaque tu fili caris* 1 operare secundum quem Volueris praedictorum fex modos* 1 ^ neque ad alios modos tua declinet intentio: quia si secuO“ u ipsos fueris operatus,inceptum opus cum Dei auxilio fine c ° eludes congruo,Sc exinde laboris mercedem recipies.
Secunda hujus artu ratto.
/^tMnia quidem corpora, quae a Lunari globo inferius af*/ ^ 1110 condita sunt opifice, quatuor participant elementis- , quatuor naturis,Sc quatuor naturarum complexionibus, Se*)^ tuor principalibus coloribus, & quatuor saporibus, & qua*"^, odoribus,5c duobus fexubus. Elementa quatuor sunt, ignis, aqua & terra: quatuor humores naturales sunt, sangvis, bilis “._ va,phlegma,melancholia. Naturae iunt quatuor, caliditas ,f*’$. diras, humiditas, Sc siccitas. Quatuor naturarum complexi*/* simt,caliditas Sc siccitas,caliditas Sc humiditas, frigiditas & s> £C t tas,frigiditas & humiditas. Quatuor principales colores sunt, bus,nrger,citrinus,rubeus. Quatuor sapores sunt, insipidum/' dum,dulce Sc amarum. Quatuor odores sunt, suavis, foetid""' intensus.remissus, id est non multum acutus. Sexus duos*/ masculus & femina. Altitudo corporis est ejus manifest* 1 Profunditas corporis est ejus occultum. Et latitudo est c jus */ dium. Participant ergo omnia praedicta corpora fecundum / tres dimensiones omnibus prardictis hoclnodo : Cöfpus fi * 11 ' titudine sua est terreum, in eadem estfrigidumSc siccum, A/ lancholicuin,nigrum,acidum,foetidum,femineum,& idem in '
prüf* 1

Vi
SV
ist
F
-st
<
cst
V'
/
ist
De Pe re. Magist. .S?
t***
11 »dulce., odoriferum, mssculuww • . u c ö^ at | cütn
S, ? r r'M 3qUCUnl ' * ^so alio latcrfc est igneum’
'm.mripidum^cm^um.femineuni - ^ acutum,mascu-
sthdum & siccum,cliolericiim,rubeum, am »_ admvicem
" , ? m - Hibxc sunt ligamenta,quibus corpo r ;ssimt deptfc- follicantur, quod in corporibus fcobgeUios clänflu» r benditur.
j Ncipiaih igitur tibi id ostendere, ut perfectm s meditari me^»
■* & termone apertius recitare potero, ä plumbo somp g ' ut completis 8c diminutis congelatorum partibus c £ * ■
ctiani cognito,in qua eorum parte diminutiones lui) c p {
Lc in qua diminuti. expedite & absque confractiombus rette ao.
operandum procedas. Voco autem hic completas, q u ‘ cedenti parte vocavi fanas, aegras,& neutras, ^anitasen p secta res est: aegritudo 8c neutralitas diminuta. Per «■_
Magisterium est, corpora ad sanitatem, quam ad ucutraUtarcm ducere,cum scienti utruhqüe'tacile sit,St possibile. Quidam V«p Sophista: naturarum vcrümuise iW & secretum rhiloiophix ignorantes .St tegimentorum e,us improvidi invenientes scripturas itiusde his rebus, easque non intelligentes , cum post opus m- hil in manibus suis inveniant, errorem lmpcritix lux 1 uno phias adscribenteSjhoc opus nOn solum difficile,verum etiam w> possibile prxdicant -. de quibus Philosophiahori curat: uonenim onv.ics ad hoc epulum convocat,sed illos tantum,qui hu) _
r * accubitu digni & istius miri refectione epuli sunt mvcm' Sara- gcetgofiluutnortsisSophista,sedsis Philosophusi:;« tut cs hon solum me dilatione, verum etiam medita ^
perienda cognoseas. Meditatio eninlsineexpene
«st: sed experiehtia sine meditatione proficit, n P 1 ..
periemia quam meditatio perquirenda. pg io soplssis;
nentiani huius artis fuerit asscfcutits, ent in hac * p cr ,
5c 'utermeris»ptxdict* cönvivas metito ntlmerattd > c.
adis quae exuperant tei omnis muridan* precium ^^^iien- affectu perpetuo satiandus. Verum cum dc , hu ' u 'L'pro- ti&nemo p offit prltnafronte esse disctems . « bl 0 -
Vidi ut operatione mcepra non cesses, 6 Pf« «««*
peratus;icd bis yA ter ^ eliam amplis. si f a b hac quorrtque quod app«.s peifcLtiffimc dcprchcndas eant i
rclabonnamsinaniuso rerum,nec expenix rerum te ...
quia eum mstamia vinces, Lc cum sapientia
^co duce devemes,quod optasti: «e de manuum» dcm >8t lucrum de rerum lumpnbtu ichabebrs | ü j 0 j
ed 5
.5
/
o?
st
s
>
id'
ist
>st
V
st
st.
st
st 1
st
st
st
ist
st
I-'

84 Aristoteees
hujus operis reiteratione, cx quo semel ipsum perfecte peregi'' Quod si prima vel secunda vice labore fatigatus, vel expensis p cf ' territus cessaveris,in detrimentum & non augmentum te scias 11 !' cursurum. Igitur antequam incipias delibera, nec inchoes, 1,1 _ consummare disponas. Sed ne propter hoc nimia fufpensiori c i nimum tuum arguam.quod tibi sum pollicitus,accipe.
De flttmbo rurßess.
■pLumbum in sua altitudine frigidumSc siccum esc,argentum i 1 *' grum,molle in actu, & argentum in potcntia,nigi'um, terream melancholicum, acidum, foetidum, femineum: in suo ptosi' 11 “ est aurum calidum & humidum,aereum, sanguineum, citrin" 1 '’' dulce,odoriferum,masculinum. In urio latere est frigidum & 1 '^' midum, stannum & argentum vivum, aqueum, phlegmaticus album,insipidum,remistum,femineum 5 & in alio latere est c> ’, dum & siccum, id est ferrum, vel aes, igneum, cholcricum > ^ beum,amarum,acutum,masculinum. Convertitur igitur plu^' bum facilius in argentum quam in aliud corpus i quia scc>^ est altitudinem corporum detegere ,'quam latera eorum velp 1 ^ funda': & similiter levius est Manifestare latera eorum profunda.
De ftetnno.
CTannum in altitudine sua est frigidum & humidum, id est^ ^eundum stannum & argentum vivum aqueum, phlegmatic" 1 ? album,insipidum,remissum,femineum. In suo profundo est c3 £ dum & siccum,id est ferrum, igneum, cholericum, rubeum,a 1 ”’ rum,acutum,masculinum. In uno latere est frigidum,& ficc**? id est plumbum & argentum nigrum, terreum, melancholia 11 ^ acidum,foetidum,femineum. In alio latere est calidum Sc dum,id est aurum,aereum, sanguineum, croceum,dulce,odo r|f , rum,masculinum. Converritur ergo facilius stannum in argen'^, ve! aurum,quam in aliquod aliud corpus: quia facilius est a^. tera corporum,quam ad ipsorum profunda pervenire.
De ferro.
■pErrum in altitudine sua est calidum & siccum,id estserru 1 ’’! ^xes, igneum, cholericum, rubeum, amarum, acuiurn,wa^ num. Insuo profundo est frigidum & humidum, id eststa nIll d & argentum vivum aqueum, phlegmaticum. album, insipi“ 1 d remissum,femineum. In uno later e est calidum öchumiduM^ est aurum>aereum,sanguineum,croceum, duIce.odoriseruM,^ sculinum. In alio latere est frigidum & siccum, id estplurrib 1 ^
6cargentum nigrum, terreum, melancholicum,nigrum,acid 1 " 1 foetidum,femineum, ^

De
f»
&>
«'
&
&
*
Perf- Magist.
Ve nrzJ-
$
if’
i«
fi
fi
fi
,ii»
iC*
fi
fi
fi
w
A* s m sua altitudine est calidum &f acut uni, masculinum.
‘gneum,cholericum,rubeum,amat > stannum, argen-
f&o profundo est frigidum „foidunt, remilfum,
u m vivum aqueum,phlegmaticum,alto > P AVt &ua,
«rameum. In uno latere est calidum & , nr '.f erun , 'masculinum, aereum,sanguineum,croceum,dulce,odo * «...centum
Inaliolatere estfrigidum8csiccum,idestp u ® tceriduw.le' ragrum,terreum, melancholicum, nigrum, acidun , raineum.
Se arpento ^ivo. , -i ,-
ARgcntum vivum in sua altitudine est frigidum
id est argentum vivum & stannum, aqueum > P - a ..j,,
Slbum.insipidumjtemistum,femineum. In suo pro« ,„t,»rim dum Sc siccum,id est xs & fertum,igneum, cholcnc > ^
ranarum,acutura,masculinum. In urio latere est trig 1 i iris U 0 H'
cum,id est plumbum 8c argentum nigrum, terreum, me .
eum,nigrum,acidum,foetidum,femineum. In aho latere calidum
Sc humidmn.idestaurumaeieum,sanguineum,cvoceum, *
odoriferum,masculinum. .
jy$ argento- ,
ltgentum in sua altitudine frigidum est & siccum, id est, argentum & plumbum,terreum, melancholicum, nigrurn ,aci dum,foetidum,foemineum. InsuoprofundoestcalidumSchumt- dum.id estaurum,aereum,sanguineum,croceum, dulce,o one r»m,masculinum. In uno latere est frigidum 8cbumidum,i J stannum & argentum vivum,aqueum, phlegmaticum, a u . sipidum.remissum,femineum: In alio latete est cah eum,id est aes & ferrum .igneum, cholericum, rubeum, ’
uchturn,masculinum.
& Vrum in sua altitudine est calidum 5c hvfmidum > id est
aeteum,sanguineum,croceum,dulce, ödoriseiu > ^./Lentum
In luo profundo frigidum & siccum,id etl plumbum & a S nigrum,terreum,melancholicum, acidum, foetidum, Inunolatereest frigidum§chumidum’,id estlfanniam&amen
tum vivum,aqueum phlegmaticum, albumnnsipidum.remmum,
fracum inalio latete est calidum & si«um’ 1 „S
Sc^.igneum cholericum. rubeum, amamm.acutum,wara^
Rum. Hxc est enim omnium corporum ad lttvic . ^ ^
tia, quam vident« Philosophi »tornarunt unum P°" c ”‘ "
transformari,& eorum xstimatioiiemconfirmavitaeUis.t^onv
terunt emm argentum in aurum,vel e converso. & ■
fecundum generationem Sc corruptionem. Nolo aut.m ut
A R s e
■f
fi
/
5
fi
F
$
fi

8(? •'* Aristoteles .
teris, fi Sol in quacunque dimensione fuerit corporeum, & ‘p obtineat,ne cum eo aliquod aliorum corporum habeat soci £ ^ tem: hoc enim suae naturae temperantia, & sua: substantiae pisos, & nobilitas meruerunt Et propter hoc etiam inter o.mqia cofp^ ra obtinetprincipatum. Nolo etiam ut mireris, si argentuf 1 ^ yum inter corpora nunc & inter spiritus in praecedentibus n u tetur: fu* namque natur* convertibilitas exigit, ut nunc c ° poribus nunc spiritibus societur. Spiritibus enim sociatur ra 1
4 '
nabiliter propterfugacitatemab igne.quambabet antequam c ' figatur,& quia exaltat in examinatione corpora , cum est c0 1 ' r ; J ctum. Corporibus quoque de jure sociatur,quod in ipsum corpora verti po.stunt ipsum ab omnibus corporibus pO c i reduci,vel quia per admistionem sulphuris cum eo.ex ipsa o>b^ Corpora originem sortiuntur,quod patet in generatione onao* 11 metallorum.
+duri gfneratto. .
A Urum generatur ex argento vivo claro, misto cum solp^'L : rubeo claro,& in corde terr* longo tempore excoquitur ci . re modico. Et quia per longa tempora calore modico au r . decoctum est,& ipsius natura clara fuit, ideo cohaeserunt p 3 ^ suae ad invicem,quoad solidum, graveque fieret: ideo nequ e terra putrescit,nec ab igne facile comburitur.
Argenti generatio. ..
A Rgentum generatur ex argento vivo claro,misto cum solÄ
^re claro, albo , & aliquantulum rubeo • & quia parum r ■ {ulphuris affluit,ideo non ad modum auri subrufum fuit.
Cufrt generaftq. *
^llprum vel aes construitur ex argento vivo turbido & fpi^'ij sulphure turbido rubeo mistis ad invicem, & diutius et'K quam aurum excoquitur calore maximo: Sc quia multum decoquendo combustum, ideo multutn ruboris obtinet • (| etiam est corporis propter eandem causam, quod perpendis quia vapor aceti subintrat corpus ejus,& ipsum colorem viri^- dissolvit,qui flos aeris nuncupatur.
Ferrt generasse.
■pErrum oritur ex argento vivo turbido m isto cum sulphure ^ -‘■trino turbido, & cupro ycl. aere,diutius excoquitur calore 0’P, dico,unde solidius est ipso, & ad virtutem ignis'tardius *rcst^. quia caloremodico longo tempore decoquitur, ideo conso 11 ’ ount se bene partes.nec est laxi corpoi is ut as. ■
Stanni generatto. j,
C Tannum oritur ex argento vivo claro misto cum sulphure *, ■bo darb, sed tamen parvo tempore decoquitur calore iji°* c “ J ~ si diu decoqueretur,in optimum argentum transiret. u

8?
L.
Db Perf- MAg i *t.
plumbi generatio.
Plumbum construitur « argento vivo grosso mtstocum sul- * „l ,, romtruitur cx d> D , autem ex sulphu-
«alT?* 0 g«: osso > & P arum P eir ^ to adhibito d«albamr P Et
a lbo factum sit, percipitur, quia aceto , : plumba
‘l 111 * parum sulphuris vis rubeo afluent, ' ^ ^ ma _
comburitur: tunc enim coloris rubei e -st
S'stris Sericon appellatur.
Terna yars hujue artu-
C'Onfequeutis sermonis eloquio,corporum minero ium ta _
nus explicitis infirmitatibus & complexionibus rnin r . sttioad subtilius excogitare potui : Deinceps ad
eam perspicaciter intimandam cumDei auxilio proficr
’S'tur sales & alumina prreparata & aqua; penetrantes öt 'enenar*
t« exeiscomposmcsecundumhujusartiscompkxionemu i ma
«periantur,secundum tamen'actionem ejusdem prima Utpote quia sunt radix & fundamentum omniurnpuvgan '
ideo ab eis tertiam a quam dc hujus aptis pva&ica tnstituAVst * expv dior rationem.
Separatist sali* communis sali* gemmet.
A Ccipe dc quocunque horum volueris partem unam, & in quattuor partes aquae pluvialis clarae ipsum dissolve, & destilla per flltrum.Lc decoque invase vitreo cum igne levi donecyaqua consumatur ,& sal in fundo vasis coaguletur i hoc facto,deucca ip um «um igne levi vel ad Solem,& tunc contere ipsum, & imple miam citream vel vitreatam, 6c claude os ejus cum cooperculo utat toto sapientiae ,ita ut non respiret, & tunc mitte ipsum m urn ?f? nis calefacto per noctem, & in mane extrahe,Sc aperr oUam,« ia- ^tm.qui est in illa, dissolve iterum in quadruplo sui aquae P*
• Se destilla per filtrum > & congela ut dictum est-L- hoc ter - ta donec strepitus vel crepitus sint sopiti,quod fit polt ter terationem: & tunc erit optime separatum.
Additio: Salem fic separa ex alio libro -.funde inaqua ’ cola 6c congela.
P-tparatio sali, immunis ex hbr» Emanuel^.
S A co . mm t'ue alburp quantum vis frica inter tnanus cutficeto acerr,m.of J ct 0 de ^Sacerrimis.*««. fo septem vicibus. Et quod entclarum lmtcohi pone ,6c cave a pulvere usque M foe ” hU £fcb- nis. D' -.deexsiccatum tere Sc cribra cumeribf ■ & f 0 j ve hhoresillms partes, s lcca in fumo, ut melius folvantu > nduplo fui de aqua’dulci , scilicet aqua putei 8c P solvatur parum 8<; parum in caCia ferrea ; St coleturP' 1 d °^‘j os

88 Aristoteles
culos lineos, 3c claude in cucurbita magna caca, id est clausa : ne infimo equino per septem dies: post septimum diemex 553 . a fimo, cola per sacculos lineos in caldario optime sta>w^ Itabente decem foramina ampla ad modum trium digitoruO 1 summitate cpoperculi: deinde pone in loco congelationis,«^, quendo ipsum lento igne de lignis salicis per diem unum,d® 11 . congeletur & aqua evanescat: deinde accipe de duobus sa^ scilicet de albo & viridi.Sc tere separatim, & desicca in furrtof, tuaum diem extracto pane,deinde solve in duplo sui de aqua “ ci tepida,& cola in cucurbita, & dimitte per sex dies: post he 8c cola ip caldario coagulationis, donec aqua consumetur J, foramina in fumum,&salerit coagulatum? Tunc aperi ista“' caldaria,& in unoquoque invenies saporem sapientum albi loris,& saporem viridem a viriditate arris. Tunc accipe tim & desicca in furno, & separatim solve, & separatim in ^ pone,&separatim congela donec perveniant ad hunc ord^st, in septem diebus: Et quando erit factum, probetur super ca'^ nes, utrum fumet vel non, vel in lingua liquescat, vel in W 3 , 3 Solutio ejus est,m ponas inviscerel.idest ampulla de vitro Hc suspende super fumum, qui exit de ventre equi, & per die s|1 sj, »um solvetur & mutabitur in aquam crystallinam, deinde „
la per alembicum cum amplo foramine admodum unius d'!L Sc totum cum lento igne in balneo aquse, quia in cinere sin?" more congelaretur: deinde fundetur super carbones incrUt‘% lo donec fundatur 5c vertatur in naturam corporis, deinde ce infrigidari:Et quando erit frigidum,convertetur in natura 151 * lis,quem postea bene tere & solve in aqua.
Salis all-ali st paratio. j,
jt^ Ccipe de alumine allofor,id est alkali bene trito partem un 3 J- & super ipsam projice aquae pluvialis partes sex, Lc di^ r Cam incerari in ea aqua tribus diebus,& move quotidie die b* 3 j, ter cum baculo,ut melius fiat distofutio: tunc destilla per fistr“ 1 ^ prius tamen bulliat in caldat io stannato, donec sexta parsa4^ consumatur: tunc hujusmodi aquam congela, ut pr£edictu (I ' u Deinceps fiat, ut dictum est in sale communi hoc est dist" 0 1 ipsum in quadruplo sui tantum de aqua pluviali, & deststla P eI j trum > 8i congela,& hoc reitera, donec invenias ipsum W ignem sine strepitu,& tunc erit optime separatum.
Aluminisseparatio. . j
A Ccipe de ipso albo plumoso partem unam & dissolve **in quadruplo sui urina: puerilis antiquat«,& prius dccost, ?d tertiam fui partem. & tunc destilla per filtrum, & vase in vas, donec nihil fecis inveniatur in fundo vasis, vel®^ 1» eam pqst sili qcroctioaem per alembkum, quod melius

Di tini. Masist. .8»
ts«»*«4*^ia*ssssr
levi wsque aci compositionem unn* > K *
^«-.knÄS^Si 1 “ 0 *
«K separatum.
^ ablue ipsum'eum aqua dulci donec sapor salis omnino receoat.
P°stea funde ipsum, & erit optime separatum.
Additiones. Regimen falis nitri: Accipe de eo. abluein aceto aterrimo mali granati duabus vicibus, Stsiccaad ■ g;g
stjlve in duplo fui de aqua putei, & cola & dimitte in P lst
unum ad magis subtiliandum, deinde cola Sc congela i cucurbita baoeme tria foramina ad modum unius '§' » UM _ solve sub fimo in ampulla, postea destilla semel 3c rcco *1
perfectam.
D Ecipe salem armomacum C talem nitri , hoc est alfctli, kd«N - communcni ana deunoqubquelib. semis, Scdcinc le fc despumato uncias quinque, 6c defero aectofo quinque Wibus
destillato per pannum uncias decem, & de urina pueroium duodecim annorum uncias quindecim, omnia misce sim <
& pone sub fimo duobus diebus, deinde cenae a m cinere per <Uc unum apertis foraminibus cucurbitae: postea solve in vi cem (» cucurbita) sub fimo, & reconde aquam perfestam. Ista est aqua, cum qua congelatur argentum vivumsine sublimation lificatione: quoniam siposueris ipsum incrucibultf ’
Parum, & pronais desuper tres guttas de mutat aes in infinitum, 8c cum €0 /° vl * tus: S<. valet adSokm 6c Lunaro, fecundum H P
praeparatum ad alterutrum. , . nn ,tao-&
Regimen nitri Indici, tere 8c ablue cum aceto de , j_
*uali granati quinque vicibus, deinde funde 6c extul S P* j u(V aquaCalii communis&.armoniaci deunoquoq; ® n ., nu ; vc _ stecmi. In his quinque vicibus erit cakinatum M^ulcm P «m > cm non est par ad Solem. Regimenmtn violacei , t &
ablue cumacetosorbarum 5cmali granati septem vicibus^ ^ olemvelin cinere, deinde fundem forti . ^?irnen reo, &extmguein aqua salis communis 6c arm - ‘iorum,,8c
rutri rubei, tere 8c ablue in aceto mali fybtst ns , . funde bis
uiacetapruneliorum de spinis decem vicibus, -e ., ac , ua a _
«ecem vicibus, & extingue in aqua omnsom «*)'’•**’ c i c .mja- tmear, & cm cakinatum in calcem Solis, quae * cl £ r ‘ ° ^ luSabylon*. R,egimen nitri albi: tere nitrum, ({W
¥ i
i'
F
K.m
$
/
i
$
4
a
*

so Aristoteles j
ceto acerrimo albo viginti vicibus una die, & sicca ad Soleis ablutionem, deinde funde viginti vicibus in cacia ferrea, & vicibus extingue in aqua falis communis & alkali; erit cakin* 1 in calcem Lunte, cui non est par, videlicet ad Lunam.
Tale i separatio.
A Ccipe de eo quantum vis, & contere ipsum in pelle oyi ’ a j "vaccina, & lapillis, crystallinis velfimilibus sicut scis: ignias ipsum in cacia ferrea septies, omni vice extinguendo if' j in aqua falis armoniaci & alkali & nitri salium praeparatorum commistis, fk erit optime praeparatum.
plumborum duorum separatto . .
tllnde de quocunque horum volueris quantum vis, & tl) ipsum colatum, & calidum extingue septies in aqua falis n s!T1 niaci, & erit optime separatum.
Fern & arie separatio. ^
T Aminas cujuscunque horum volueris ignitas extingue in *4' ■hac. R. falis armoniaci, baurac, nitri, atramenti, alum» 1 ’ 5 ^ meni omnium una uncias quatuor, falis communis, falis gen 11 ”^ ana uncias duas, & projice (itper ipsa aceti vini albi lib. una 1 * 1 ftmis, pone ad Solem diebus septem, donec ita in ea distolva 1 ’ 1 9c quanto plus steterit, melius erit.
Argenti separatio.
A Ccipe de eo quantum vis, & funde id incineritio examina^ ^ ■^nis cum plumbo , postea fac ex eo laminas ad groslitien' 1 , ungvis, & cementa eas cum limatura chalybis pertenui,quaeP rl l aceto & sale fuerit fortiter incerata (sale & aqua prius abluit 3 ’ *) pernoctem in duplo fui de aceto forti fuerit macerata) Lcfa^ morari in furno panis optime calefacto,per noctem unam,6: ne extrahe & dimitte infrigidari, & separa laminas a limatur*' funde eas: & erit argentum optime separatum.
Sulphuru solutio. j
‘“pBre iplum stiper tabulam vitream donec sit ut medulla: ^ . A quo teras quantum est ipsius quarta de sale armoniaco, de in aere desicca: postea imbibe ipsum ex aqua salisarm 0 * 1 !'’,; sublimari, qua: sit tanta quantum est ejus pondus aut parum PjjL deinde pone ipsum in vas super quod sitaliud vas : Postea ma ipsum in fimo quatuordecim diebus, & muta fimum feU ^ f cus singulis tribus diebus: Resudabit enim vel solvetur, si fuerit calidum: & si non, tere ipsum bene cum aqua falis ari 1 ^, niaci, quamvis in eo remanserit aliquid ex ea ne cures inde , huma ipsum donec solvatur. Quod si ante quatuordecim solvatur , non tamen extrahes donec dies compleantur : S* £r $ Vero singulo triduo muta, & scias pondus sulphuris ScaqU^L,« cnm solvetur, pondera ipsum. Quod si fuerit ejus pondus , cl ' ( ^

n, MagxST. , 9*
r4Sft5&&S5SMf£e<g»
ea: öc Ii luerit alba, erit alba. Congela cum ip P ■ ^ c£ja
cu "que volucris, & fige cumipfo> Sccalcinac p »
«umipfo. * t s .
Modus destillandi est, ut fumas sulpbut o,l r imis
monincum, & ponas in una cucurbita* Lcdcstdlabitnr P ■ ac lua falis armoniaci: pondera ipsam donec egrediatur, qu . P»mm maioris ponderis : Aqua enim falis armoniaci e« tutmps,
^aqua sulphuris est groffa sicut lac: Divide Sc operare «™* . stuod volueris, quoniam bonum est. Est autem fulp ur i ad solvendum. tamen sustine patienter. E)US altera fo utio stue sale atmoniaco est cum oleis: Aqua enim fulpnuns e oleum: acetum quoque solvit ipsum & cerat,Sc extrahit argentum ejus vivum, Sc rectificat ipsum, & facit ipsum Elixir , & ipiuna Qu- sipat 5c rectificat. Habes in Alberto in additionibus in cap. lofil- tionis spirituum, secundum Rasim Vnlib. dc Rumine luminum, hoc compositum. Sulphuri* calcmatia.
CUlpbur quantum vis tere Sc cribra, & imbibe cum aqua sah»
- armoniaci,Sc aceto mali granati: Etsi erit adLunam,cum aqua salis communis, & aceto acerrimo de vino albo tantum, donec
eum contritione Sc imbibitione communiter desiccetur incinere
decem vicibus in uno die: deinde pone in vale sublimatorio, Erblima sex vel novem vicibus; quodestultimmntama 0 em» quam ad Lunam, ex libro Emanuel.
Sulphuri* sef
D'
4
5
i>'
*
-/
os
if'
tt'
■Ili
il>'
p
£»*
tf
■r * 1
Sulphuri* (ipurutto. .
A Ccipc de eo bene trito quantum vis. Sepone ipsumm taccu- io lineo largo, & liga os sacculi, pone in concha in <\ua i hxiviumadmedi— -snlnhuris de calce viva ti
O o, Sc liga os sacculi, Sc ponemconcna«* »i“- - : - Imcdietatem ponderis sulphuris de calce viva beiic tri- - S .’.^ c * l, l ,er c ‘ ilce in pone sacculum cum sulphure, Sc desuper rac-
nuantum est totum sulphur,
... > w luper caicempo’
cu\um pone de calce viva tantum > g, infunde delupe 1
& tunc pone concham super recipier™“ ’ ente tdonec cal*P ev ' de optimp acetofalibi dicitur fbitijS» 0 ' 0 Kpties om w
optime sit extincta: Schanc vaporatione s 0 l p huv de facem vice renovando calcem vivam: Sc tunc ex iß ca pitello. melo , & pone ipsum in vase vitreo , decoques p US sale ali»»
tiffuno > in quo solutum sit prius in quadrup un a, Sc necum aluminis iameni , nitri., falis armoniaci v ^^atvte ( ali.br
coque in igne levi cum siris vasis aquaSc ein _ urn ignelevi,dO' habetur in aceto vaporationis rerum suartirrr ^ noctem
nec totum consumatur , tunc desicca, See, ) p unam«,

5>l
Aristoteles
unam, tunc collige ipsum ut scis, & sicca & pondera, si soerit
una, adde ei limaturae ferri subtilis uncias octo» & frica f° rt '
insimul cum fricatorio in paropside vitreata,& rora cumq liat . j/
lis gemma:, & sublima ipsum, ut dictum est de Mercurio, 8c ^
rabis sublimationem & compositionem praedictam,& erit ol f p
Auri separatio.
C u r
■pAc de eo laminas ad modum tuae ungvis, & eas cemen t3
ris antiqui in ripis fluviorum,vel m littore mai is reperti,q»°° rjs lius est, partem unam, tere optime & cribretur per setaceU* 1 ! 'j sum: tunc laminas dictas sic cementatas fac morari in thanor super tripodem per diem Se noctem unam, & imples ^ thanor, id estsuniellum carbonibus vivis, & quum mM 3 ^
nec sit albissimum , semper renovando omni vice pr*<^ ^cunpositionem, & e-rit optime separatum.
Alia separatio Mercurii qua tn pluribus hir»
reperetur.
vel tribus ad minus unciis aluminis jameniextincti & disso^j octo unciis aceti destillati, & frica (vehere) fortiter, &tun c ^ des uncias quätuor calcis vivae, uncias fex spumae maris,& i ie< . a frica haec omnia fortiter in paropside praedicta,. & tunc dc>^
neroptime ad Solem vel ignem lentum, & tere peroptime & ^ bra per fqtaceum spissum, & tunc pone in aludel super strattf 1 ^
optime separatum : Serva ergo ipsum ad horam necessit a ° vase vitreo.
Modus rubtficaadt ipsum. ^
M Odus est unus cum tincturis extractis de animalibus & ribus vel Iapidibus: Et alter est cum aquis rubificantibi 15 ’^ sunt in speciebus limpidis Et est magnum secretum cum ^ tur aliquis horum spirituum in operatione, tunc enim est®' magnum.
hoc pulvere: Recipe salis communis separati partes duas - > 1
addendo semper de aliis, tunc igne remoto & infrigidato " crucibulum, & invenies aurum optime separatum.
Argent t ’vi’it separatio. p
A Ccipe de eo quantum vis, & mortifica ipsum cum pondct j ■^atramenti separati, & cum tantundem salis communis
' /
ti, rorando cum forti aceto, Sc assando infumo panis cali^y
noctem toties, donec sit optime mortificatum; &tun c !i ipsum optime , & mitte ipsum in aludel super stratui*> gemmae. & accende levem ignem donec humor cesset, Sc tu^ vasis latera sublimetur, & hanc sublimationem reitera tot>^ ^
_ /7-, -lU.'<77^nt-n scmnpr rpnnvin^st
Ä Ccipe lib.i.ex eo & mortifica ipsum cum pondere sui ^ ^ti separati, & salis communis separati unc. 8. & akin« n ^

wvehi separati une. sui, rorando praed alutnen jamemeft ut videatur qual *5«önduso,itaquc mane extrahe “ Ka cuna medietat sio , ut prius, tunc tt
Rf „ Mag ist. 95
atn soluti in fortissimo aceto in dupla medietate huius aceti > m quo scilicet T, & frica fortiter in paropside vitrea- rida: postea assa m fumo panis m va- spiret aliqua modo per nostem una,
, paropside Se rora ipsum iterum , Ss 0 d reservasti. & pone iterum mtur- m prms, tunc tt fortiter, & cribra per cribrum P
um , 8t pone in aludellupra stratum lahs gemm*, pone lp u super athanor, Sc fac sub eo ignem cum ttibus vel quatuor carbonibus, donec omnis hutnorositas cesset, 8c tuncvigotaienetii paulatim, donec totum argentum vivum ad vasis latera lubiimc- tur, Schoc reitera ter vel quater, donec simile niviaubumetur , omni vice renovando compositionem prsedistam, Leerst optime separatum.
Additiones. Alibi sublimatur sic: Recipe de eo lib.r. atramenti citrini boni, lib.i. salis communis albi combusti,lib.l, aluminis de glacie lib.r. tere omnia super prophidumj quousque Mercurius ibi mortificetur, ita quod nihil de eo vivum appareat, sed fiat totum nigrum ut lutum: postea pone in vase subHmatioms,& subiit ma cum lento igne donec Mercurius sublimetur reduc cum iterum ad faeces suas, imbuendo cum pauco aceto, Se iterum lupli- Bia ut prius: ita fiat ter asit plus, donec sit albissimus:
Alibi ex hbroEm«nuelficsublftn*tur- ACcipe de eo quantum vis, siccaSc imbibe cum reiteratione fortissima in Sole in diebus Canicularibus, donec erit mana , a “ta,ciim aqua falis communis & aceti,& aqtia aluminis jamem h
ad Lunam: si erit ad Solem,cum äqua falis armo niaci Scatra- oatnti.Dxinde tere Lc pone in vase fublimationis, 6t sublima ipsu stpremvicib.(vel undecim,quod est ultima)tribus horis cum igne debili, 8c quatuor cum igne forti: non est tale lupet terram.
jirfiniet sepAr Atio.
V Ap0ra 'pfutn prius, ut docui te vaporare sulphur cum calce St : & tlnon vis ipsum vaporare, nönestvst: tere creo
ipsum vaporatum, vel non vaporatum, peroptime cribra,&addc ciasc l ua t UO t (vel octo 1 decalcute (id est vitriolo )& uncias ■ Plumbi , & r °ra cum unciis quamotVeltnbuz ad
s?k lS ’ ameni dissolutimoftounciisacetideMatr ,
t ' 1 t hUre „- & u 'nc pone ipsum m aludel, sive m vasdubU-
aiatioms super stratum silis gemm* ,& sublima utft». Letter» hanc tuWimatjonem, & erit optime separatum, fimper renovando dictas feces.
P
|f t
t.
Arfinici

at
ß J
l et Si 1 "-
jis 1 .
$
rf'
De Perf. Magist. 93
meta ssparjt, Uft£ &itemtn soluti inforttstimo aceto m dupla
2’^ tando pradicta cum medietate hui» a£Ctl > in T? scilicct r?*“ i 3mcsti est dissolutum,& frica fortitenn paropside viuea- ^ W videatur quasi terra torrida: postea assa m fumo panis m va- 1 concluso, ita quod non respiret aliquo modo per noctem una,
^ m mane extrahe & pone in paropside & rora ipsum «erum, es
c »na medietate aceti quod reservasti. & pone «erum m tursi > ta prius, tunc tere ipsum fortiter, & cribra per cribrum ijp«* . m , 8c pone in aludel supra stratum salis gemmat, pone ipluiö
Per athanor, & fac sub eo ignem cum tribus vel quatuor carbo-
— - -irmpm
,\cf
3
W A
it
. donec omnis hutnoroiitas cener, vw ,
paulatim, donec totum argentum vivum ad vasis latera iubii«.'-- * u t, öc hoc reitera ter vel quater, donec simile nivisublimetur » omni vice renovando compositionem pratdictam, 5e ent opumc «paratum.
, Additiones. Alibi sublimatur sic: Recipe de eo lib.i. atramenti citrini boni, lib.i. salis communis albi combusti,lib.i, aluminis de glacie lib.i. tere omnia luper prophidum; quousque Mercurius ibi mortificetur, ita quod nihil de eo vivum appareat, sed fiat totum nigrum ut lutum: postea pone in vase lüblimationis.ßc sublima cum lento igne donec Mercurius sublimetur: reduc cum fictum ad faces suas, imbuendo cum pauco aceto,«itetum lub.«- h>a ut prius: ita fiat ter alit plus, donec sit albissimus.
Alib$ ex libro Emtnuelsitsublmdtur.
ACcipe de eo quantum vis, sicca8c imbibe cum reiteratione , fortissima inSble in diebus Canicularibus, donec erit matti» ° Ut a,cum aqua falis communis Sc aceti,&aqtia aluminis jameru U i * r « ad Lunam: si erit ad Solem, cum aqua falis a rmon>a«&atramenti. Deinde tere & pone in vascsublimatiomS, &sublima ips« i vicib.(vel undecim,quod est ultimaHnbus horis cum igne
J «K & quatuor cum igne forti: non est tale super terram.
( ! jirsewctsepuratio.
l Vf porai ^mprius,utdocuitevaporaresulphurcumcalce&
S aceto: & siuon vis ipsum vaporare, nönest vis. tere e g 1 va P°mtum, vel „on vaporatum, peroptime f
p^*Äi^<W-52SgsrS
' se T <7v 1S iameni dissoluti m octo un«|S aceti "
frciftunsulphu I e >6ctU n C pone ipsum in aludel, sive »^eluOf «Oauoms super stratum 4u S gemm*, & sublima ut scis. &««a hanc siiblimationcm , Sc erit optime separatui», semper renovando distas fseces.
t«>
i 5 '.
fl*.
ArsenM

94
Aristotfi es
Arseniocalanatta. j ^
'T'Ere, Cribra, & imbibe cum aceto aceerrimo, in quos°' l ^J A fint unciae decem de sale aliquantulum praeparato, & si c f|t -j. rubeum, curti aceto mali granati, in quo Itrimum sit (al.atrt 1 *’ 1 ^ cum, quod melius augmentat tinctuiam rubeam: deinde p°* erit bene tritum ctim imbibiti'one 8c desiccatione quatuot' j, bus in cinere, pone iri vase stlbliirlationis, Sc sublima quinqt' £ | (( cibus vel septem,quod est ultimum luper eandem faecem: 3
tam ad Solem quam ad Lunam, ex Eman.
Salis armontaciseparatio-
ACcipe deeotrifohb.i. de spuma maris uncias j. vel 6. ^ -“salegemmae uncias 2 . de sale communi Sc aluminis lameu'^ uncias 2 . contere htec oifthia simul fortiter, & cribra per set®j spissum, & tunc mitte in aludel super stratum salis gemW^fo sublima ut Icis, & itera super ipsum (emel compositionem & 11 limationem, Lc erit optime praeparatum: observa bene.
Tut txfeparatio. . .
A Ccipe de ea quantum vis, & ignias eam in cacia ferrea sept>^ ^ & omni vice extingvc eam in aceto vini mirae fortitudinis» 1 ^ redde ei acetum, in quo extincta est, terendo & imbibendo ( U P^ marmor, & siccando ad Solem, Sc tunc sublima eam sicut se lS ' erit optime separata.
Magncfix & Mdrckafitet separatio . ',j
A Ccipe de quacunque Harum volueris quantum vis, Sc ^ eam in cacia ferrea > ftptics omni vice extinguendo ean’ celo fortiffimo sicut dictum est de tutia, sed tamen qualibet'! j, post cxtinstionem extrahatur ab aceto , Seponatur super post’^ dum, veiporphyritenlapidem, Scfriceturfortiter, Scctim- 1 ^ dulci abluatur. Hoc Facto, igniatur ter, & omiii vice exting uat m aceto citrino, & erit optime separata.
Pra^arattones falis communis,falis gemmei
(S) alkali. .i
A Ccipe de qttocuaque volueris separato partem unam.Ufoj, •^•puerilis antiquatae 6c decocta: ad tertiam fui partem, Sc J e jf latae per filtrtim partes duas, & dissolve ipsum in ea j & destd'® L, sistrum. Sc congela cum igne levi sicut scis; Sc sic itera fex sed omni vice post coagulationem fac ipsum morari invales cluso in furno panis pet noctem unam: hoc facto decoque >P' 1 ' j : ; ter, omni vice in duplo sui de aqua hac. Recipe seri lactis l c **. ^ caprini partes quatuor, olei communis abluti cum aqua dtmfo per alcmbicum destillati, vel pinguedinis testudinis. quak «' e L «11, mellis albi despumati ana, Sc omni vice coagula Sc assa »rTa in furno panis qualibet vice sicut prxdistu m eft/Tunc solve tP 1 ®]. per se in vase solutionis uirfcis, vel in aqua animalis lentel de^.

■Jf
\ci<
/
ptf
&add/ : "‘“'‘? w ““ ui ' :ulu ',’ v " ~ „l.iminflfanimans Hcptics dest,]t. *^ e pondus fui de aqua a aqua vel cineTe, St
wibu! U P C|: a ' em bicum,quatuoi vicss q sc coa gulatio-
S* CUm emeresmc aqua, co?a aqua
cons Um ‘ gne lcvi > ac l U3 & «nere mediant 'st ^ tcVf & o- «matur vel coaguletur cum eo: tunc _ Lj P f UIst super
1 Vice destilla per akmbicum Öc coag u ^ a > P . Juimbi sät* atn mam ignitam, qui si fluxerit ad moduttl cerae P ’ ctun > est,sinon,reitera super ipsum ultimum opus donec lic coa
tln gat, 6ctun.c erit optime prsparatum.
AlumirtH jamtmfrs.f)trAtto- -
A Ccipede eo separato partem unam, & dissolve,&'
lutionis cum aqua animalis (seu urina ) semel de 1 P ‘-mbicum & coagula: & tunc adde ei tantundem P r * d1 .«* *T
ar >'malis,&coagula insimul, sicut praedictum estin a i '
*fti ut totum coaguletur cum ea, & sic prius septies de ' P 'trnbicum quatuor vicibus cum aqua & cinere > Sc tribus c Ucre: tunc iterum difloWe 5c destilla praedicto modo per a em Cum, & coagula sicut scis in vase coagulationis , & ita fac donec currat super laminas: 5c erit optime praeparatum.
Aliter: Pone alumen iameni in ollam Vitreatam Scargillatam, Sepone in furno panis per diem unam, deinde extrahe & tere,
&. imbibe cum aqua falis communis soluti in aceto de vino a o Sturina pueri duodecim annorum. SeddesaleSc aceto umiL Qualia sint pondera, distempcretur. Sc per pannum coletur, oc hac aqua imbibe cum trituratione Sc dcsiccationc a umi ^«icni quinque vicibus , & erit nimis album - dein e po ^'scere (id est cucurbita vel potia ) sub fimo per ^mun ' favetur: destilla semel, deinde congelant fit nivei coloris^ e "?äe reconde . qu.aomni die potest dissolvi citissnnem aquam
c Wm: Et est unum' de retinaculis, tamen habet p uvlib
y^endi. Et etiam eadem est praeparatio aluminis zuc aru bmanuel,
ptacepi de tutia in aceto, postea solve ipsum m vase solutio
mmf” Öt \ tl ’ ndc ® aqu*vL praeparata:,
V fU ;r« deft lUa allicum, donec tota ff‘" "L cr ^cunda Scclata . äc tunc eam coagula : &h ° C T ion m.do-
^m,id^sol ntia ^ m&d ^tibnein&coag^noW^
^ super laminam-velocissime fundatur, Sctunc adde « ^ Pondus sol de oleo aluminis rectificatö cum suo ign« . - d «oleumpnusdestillatum &reft.ficatumlubeuw.tunc
rsictum, & f a i is ynnob rubicunda, & fal e >““^
$

-6
ARSStOTELfiS
beum dictum junAntur insimül, & rectificcntur insiiriül ^ &erit optime prioratum.
Nitri prxparatto.
A Ccipe de eo praeparato quantum vis, & funde ipsum, St e ^j ■*^eve septies in aqua falis communis praeparati, & tunc co slt ^ ipsum & ablue ä sale cum aqua dulci: postea'sicca ipsum St f”)< Aera Se adjunge ei medietatem seu de plumbo praeparato,& insimul, Se iterum tere: Se tunc adde ei aequaliter pondus frsj Mercurio optime separato, Se contere simul rorando cum falis communis praeparati, Se astando in furno panis per noctjj 1 & tunc sublima fugitivumab eo toties donec totus in fundo ^ cum eo remaneat: tunc ablue inde salem cum co aceto deip^j to, quo facto sicca totum illud peioptime, Se cera cum aqua yisp Ac solve in furno : Se fac postmodum de eo per omnia ut di £ ^ in praeparatione auri, id est destilla per alembicum Se cong c ^’ ccra cum oleo philosophico, Se erit optime praeparatum.
Tale i pnparatto.
A Ccipe de eo separato quantum vis'. Se pone iterumin sa^j ^lineo spisso rotundo, & largo, & liga os ejus,& sulpendeip’ S( fcpcr vaporem hujus aquae: Recipe urinae sublimatae parte? ® salis armoniaci partem unam, & maneat sacculus super huju^j di aquam tribus diebus, Se totidem noctibus. Quarto die a U: sacculum 6e intromitte de lapillis albis ad sufficientiam, St os sacculi liga stricte, <5c pone ipsum in scutella vitreata, Sc P sfl !'(( super ipsum d« aqua, cum qua fuerit vaporatum, & frica t° rt V inter manus, donec tale per poros sacculi exiens, in fundo s<^. Ix decidat: tunc dimitte ipsum residere, & funde aquam i ter, Se invenies ipsum in fundo scutellas similem argento v 'j| praeparato Se soluto, Se destillato per alembicum, tunc pon?
ad solvendum in solutione nostra: se cum fuerit aqua j ,
bibe ex ea pondus sui de arsenico administrato, & iterum •’jj) ad solvendum, & cum solutum fuerit, destilla per alembici»” <1 ut nihil remaneat in fundo cucurbitae, & fiat aqua valde p efV ‘ coagula eam, & cera in crucibulo tenui super ignem 1 £I V eum oleo albo Philosophico, sicut scis, ita ut currat ad rri° d \i'i cera: vel plumbi ad minus: & de hoc cerato pwojice port^'V nttffl super centum cujus vis duorum plumborum separat® 1 Sc fiet Luna melior ea, quaetstde mineris CUM Pci auxilio, At ejus ykjutct

i#
&
/
/
i
elf
$
$>
t
t
t
[I 1 :i i '«! P S< < f
v
( ?
De Pere. M a gi st. s>f
•Äut, frtf aratio : btc eft modui faciendt ex ömni corpore
seu eltxir Quodlibet fecundum suarh frei,em :
W composite , fi misttonem iu/edyM - Ideo nota •
A£ d P« it jto separato vel subtilistime limato quantumvis, «c , ’ublima ab eo aequale pondus fui de arsenico,vel sulphure tu- c ° sublimato ad rubeum, 3c albo ad album, donec medietas e* Cl J- rn ' n fundo vasis figatür. Et imbibe totum hoc de pon»
- c l c U1 a qna;(alis communis fepavatiöc persoluti,6csicca Stafla lnturno calcinationis die Se nocte una > tunc ablue inde salem ctt ac l ua dulci, & sic'ca iterum: Se tunc cera ipsum cum sale armonia- cq separato rubeo ad rubeum, Se albo ad album, Se tunc poncto- *um ad solvendum donec aqlia clarissima fiat: Et tünc sublima hu jusmodi aquam Se destilla per alembicum,8c coagula 6c cera in Vrucibulo siiper ignem cum oleophilOsophicofixoiUbebadiu- heum, Se albo ad album: Et tunc projice de ipso si est ad rubeum super argentum, Sc fiet aurütn bonum: Se fi est ad album, supet Xij Se fiet argentum bonum.
Aliapraparatio auri qua alibi repetitur.
A Ccipe de eb separato Se subtilistime limato partem unam , Se **?equaic pondus fui de arsenico sublimato rubeo, 8e frica insimul fortiter, Se pone in aludelcum tantundem salis communis praeparati tubei; & sublima arsenicum ab co bis vel ter, Sc erit o- Frime praeparatum.
Additio. Accipe bonum aurum purum; Se habeas coram te Wopsidem cum aqua munda dulci, Sc habeas cotem asperam fundam, cujus uriiiifi capiitterifcas iri manu tua, Se aliud stet in undo paropsidis in aqua; Se tunc frica aurum in Cote saepe made- aeiendo cotem cuttiaqiia, quia litriaturd descendet ad fundum j is subtilis, fac ergo tdmdiu quod limetur de aurö quantum vo- ueris: deinde permitte ita per horam Se pröjicc aquarii cum facultate, Se ablue ter Se sicca. Eodem misdo facias de argencoriunt 5“ Umant «ma subtili i Scita utuntur; E*UW. de Artibus
Romanotuni,
"F sÄ^^Ura argeruise^ara^pc^omma ut de auro dixi: hoc est sublima ab C o aequalenondussm de atsehicd vel sulphure
VeuT' 0 rUbC ° ad Se projice simihtet ip&m fbpet arg.
^Ecipe de säe de ea cum subato arsenico alb6 per omnia, ut dictum est in auro.
). Voti $ Plumbo■

5,3
Aristoteles
Plumborum duorum pr&paratio.
Ü Ecipe de quocunque eorum volueris feparatö partem v" y
Sf irvflin-i 1.« /•/% /-» X.' i-.rnli/-» fi > r-> »t~ in/ntvi s**^
uns 1 ’ 1
‘'Sc funde ipsum in cacia ferrea, St projice super ipsum p 0 . n '
f</
sui de sale communi separato Sc pulverizato, & commove ■ ^ ter cum instrumento ferreo donec totum plumbum in pulv-lj convertatur, tunc ablue ab eo salem cum aqua dulci, Sccsc 11 ^ pulverem illum Sc pondera, & imbibe ipsum cum tantunde 1 ” m
de aqtia salis communis separati, & per se soluti, Sc tunc pof 1 . in crucibulo bene concluso ric respiret, Sc fac ipsum stare inn 1 ^ calcinationis per tres dies Sc noctes: tunc eo infringidato eXt^
inde salem omnino cum aqua dulci, & tunc iterum ablue cU 1 ’ 1 1
fi;
ua dulci de paropside inparoplidem ad modum cerust*,
nat album ut nix : tunc desicca ipsum ad Solefn, & postea ipso per omnia, ut praedixi de limatura argenti', Sc erit eptin^ palatum.
' Ferri & iriipr*p*rAtii. , jj,
Ä Ccipe de quolibet horum volueris separato & sut>tilisIi< T,t "mato partem unam, Sc ablue ipsum ter omni vice cutf 1 ^ dictate sui de arsenico,cujus medietas sit praeparata ad conib llt (( i dum corpora,& alia medietas /eparata solum, Sc fac ipsum j.
in athanor calcinationis per diem & noctem : & omni vice
psiun descendere cum oleostartari) & per botum barbatum, ,, nec album Sc clarum descendat, Sc tunc tere ipsum & lima ^ liter,Sc rora ipsum cum aceto fortissimo inSole.calido donec f optime rubificatur: tunc pondera ipsum Sc adde ei tantunckn 1 scnici rubei, & sac deinceps p er omnia ut prsdixi de auro.
Argcnt tcfa, prapar/Uto,
Ecipe falis armoniaci, sidis aluminis jameni,cuperosie v cras tres, dissolve hxc in quatuor libris aceti destillati , & 1 ^ mitte in ipso'lib. unam cerussa' stanni, Sc fac ipsam manere 1 .,
per mensem & amplius, quia quanto plus iptus steterit tanto lius est, S: move ipsam quotidie bis vel ter, Sc cum operari V u a
ris,diniit!-e quiescere, donec clarisicetur: Stextrahe inde ass‘
claram caute, Sc destilla ipsam per filtrum: tunc congela *P. • je
Lc congelatam pondera,Sc ipsam imbibe cumtcrtia parte Wi
lavit : & sic reitera toties, donec inde nihil sublimetur.
w
re.stove siiles abluendo cum aqua dulci, Sc tunc pone tön ' 01 ad descendendum , 'fac descendere in laminam, Sc cum de-sc c ’ ,j(
aqua calcinata alba ad album,'& rubea ad rubeum: Sc tunc fumo panis per noctem, & post dissolve per se sicut scis, # $ itnbibeMcrcuriuir, separatum ad pondus ejus paulatim lupess ^ fidum, & sicca bene, Sc sublima sine strato aliquo alenob' c °^ petposito cum suo recipiente, & quod sublimatur deduc snp^js ces suas terendo luper marmor, redde ei aquam qute ab co

D e Pe rf. Magist. 9-
S» fac sub eo ignem septem diebus fecundum quod dicam infernis in operatione verissimi Elixis: tunc fac de eo ut fecisti de
R E <
■AltApr&paratio Mercurii, b cahinaUo ejusdem,
. , au&habetur alti»., . ..
^'pe fglis alkaii. fälst, gemm*, sei» aluminissalis.armoma-, t Cl ^paratorum partem unam, & solve bsc omnia in duplo ; ° n ! m 4c aqua occulri lapidis albi sublimata teiTintinhumatio-i ^dimitte quiescere dic Si nocte una , runc destilla per alema ' CUrn > Lc coagula cum igne levi in vase coagulationis, tunc resol- / Sa f!®dicto modo ter, & destilla per alcmbicum & coaguk» i P ro ba'super lami nam ignitam, 8c si se solverit ut cera vxl plum- l, ’n, factum est: sin autem, reitera super ipsum ufcimum opus,
, donec eonrmgar, S: erit Atincar., Accipe igitur mercunj separa« partem unam, & de pvardicto atincar per sc (bluto tantundem, Se. ‘due imbibe Mercurium paulatim super povfidum& cum totum «bsorbucrit, desicca ipsum leviter, Sc pone in, aludel sine strato a- jiquo: & akmbico superposito cum iup. recipiente , & obturatis f. Umcturis cum luto magistenj sublima ipsum •„ 6 c quqd sublimabi- f tur reduc super sacces terendo super porftdum, & reddendo ei a- {<* quam > qUL ab eo destillavit, Sc sic itera toties donec inde nihil " sitbliinctin : & erst Mercurius bene, cakinatus, & prsspatatus. Tunc accipe de aqua pluviali destillata per aiembteumix lolvc praedictam sublimationemin quadrupip.sui dphujus MercVuq a« qua, ita quod totum atincar dtflolvatur in ea, & Mercurius rema~ ' n fundo paropsidis calcinatus. Cola igitur mdcaquam cum. ^°,&ita fac donec omnis salsedo recedat: tunc desicca ipsum
I«'
»>'
&
f
&
il*
•ti*
V
f
zl»
(f*
»
A
o ( '
$
$
A
w
r
otita tacaonec pmms wcuu £«.«■««
^ serva in vase vitre o ad horam aemm;£ , &.
. Calcinatio Mercurii- Accipe sasisco ^ 1 ^ imbibo.
aluminis,ament ana quantum vts, Sc solve. ^ , JL aue fatis
super marmor Mercurium sublimatum teresi st a e r.c ca; sem^ biberit. Postea pone in cucurbita cum ^embteo, totam
P*c autem reddatur ei sua aqua destillata ab e<» d mvclllt -r bibent, nec alcendat: postea di&lve in aqua plm L- ,
infundo Mercurium album.
Udutie ipßue- ■ _ ■ ' ; „
A Ce.pt salem armoniacum praeparatum cum ^ CO n-
quousque sit lactea,Sc dtstblve in stmo equmo c > gela. Additio. , ‘ .
■^Ecipe auripigmenti p^fparatilib. un am ^
aris lib.r. Iasis gemma aut falis communis »0.1 «tcbtne super \apidcmmarntoteü, 8 t misce bene Sc tet

100 Aristotei.es j
deinde fac lectum unum salis communis in sublimatorio, ScjL illud stratum pone auripigmentum cum sua medicina, Sc sub' totum insimul ut fit in Mercurio: Sed in hoc non requiritur ^ tus ignis, quia sulphur Sc auripigmentum cito comburuntur' j quando fuerit sublimatum, videas si quid manserit in facibus sic, iterum sublima faeces quousque intus nihil remaneat, & P cum illo sublimato Sc sublima ter, Sc serva munde.
Altterficsublim Atur. j
T) Ecipe auripigmenti praeparati lib. i. salis communis pr^fjl •^lib. i. stanni calcinati aut plumbi lib. semis, cupri coUyi aut limatur* eupti aut ferri lib.(emis, tere res ipsas, quamhvCy se, Sc postea miicesirilul , Sc tere minute, Sepone ad subl^ dum Ut dictum est supra, Sc sublima ter Sc serva.
Descenße auripigmenti. , j
T> Ecipe auripigmenti praeparati dimidiam lib. Sc lib. diin' j;
tartari calcinati, Sc tantum calcis vi vae, Sc tinum quärterü 1 ’ 1 ^ lis communis praeparati, Sc tere bene omnia insimul, Sc pont c , aqua aluminis OVorum rectificapa, Sc pone cum pauco hwZy porci seu pinguedinis, Sc fac pastam non nimis duram, sed modo: Sc pone in descensorio, Sc sint intus virgulae ferrea 5 ’ j ||f teneant pastam in fundo ne cadat quando vas vertetur iit f
fetius est, sit superius: Sc appone coopertorium & claude CU>y gillaSc fumo equino : Deinde fac fossam in terra, Sc verff ^ quod superius est ut collocetur inferius, 8e pone sic in sei# , J pone terram circumquaque, Sc fqc parvum ignem in priheip^jf deinde paululum augmeiitando, Scboc per dimidium ditmy fine facias ignem fortem Et nota, qiiöd parvum foramen, 4 p est in parte ihseriori vasis femper debet esse apertum: 8c p°*j|j horas dimitte ignem ut infrigidetur, Sc aperi vas,Se reperie 5 ‘ f tera coopertonj auripigmentum quod descenderit albub 1 > militudinem metalli albi fusi, iit argentum > illud collige Sc ypl Et si aliquid remanserit in facibus, iterum tere minute, Sc aquam album r is ovorum: Sc sic fac pastam, Sc fac deseci^‘ ( prius, Sepone »inniasimul.
Sulphura & arsenici praparatib. ^
A Ccipe de quocunque eorum volueris separato quantuP’ ■^decoque ipsum in pingvedine porcina vel arietina aut Ji- in vafedetoctionis, ita quod pingvedö seitiper supersit kriyy gitis ad minus, Sc femper pingvedo qu® super elevatur > 1 J veatur cum cochleari, donet ex ea nihil elevetur: tunc pingvedinem decoquendo in capitello facto ex cinere cl aV j () <f Sc calce viva Sc aceto distillato per alembicum : tunc & fi praedictum atinear praedist® modo ut fecisti Mercurium»

De Per*- Magist: m
luecum aqua pluviali destillata ?-"kmbicum. ut ^um quo attingitur rcmoVeatur, ut dictum est m "‘e ’j„ a lud«l cum
ste quocunque eorum vis partem unam, . k destillati Se
stuobusparkbusaquteocculti laprdisalbi u^rnati.»ti & rectlkcati septies alembico superposito c J”_ s . ötpone in « aude juncturas cum luto Magistern ut ’ de-
aWelin vase fictili cinere trito ( vel tamifetolpleno, m
subtus ignem lentum sex diebus, fit septimo le 8 tte duccn- donec nihil destilletur.semper aquam qu-e wdc deM *™ * * d o super seces, donec nihil possit dcstiHari. Tunog .
Jgoe per noctem & diem unam refrigerati permitte; »st hmd sis invcnieslaminam c^staUmam.quam fervam vale vitreo oenv %Ula^p ad \\prani necessitatis.
-Addit tanes. 4^“ prxparatiosulf .. . r _
Tere sulpbut vivum minute, & pone in sacco lin , S . , fie.Sc suspende in uno posto super ignem, & pone m I» lixivio quod docebitur, & facias insta diu multum bullite • dcin “.
remove de sacco, Sc pone in patella terrea. Lc coque per dimidia diem in urina ieparata : deinde cola urinam, öe iterum Pp n
sacco & coque iterum per dimidium diem in lixivio: postea extrahe" Sc projice supra de aqua calida ad salem removendum deinde exiccaad Solem, Sc ent bene pi »paratum.
SvlphurKs&bltmtfo-
R.sulphurisprsparati, limati ferri autcuprianalib. i. falis communis pra:parati: tere benehsc omnia & mtlce limui,
«<appone de aceto 8cfac pastam, Sepone infublimatorio. Selu« c 'tcunquaque cum argilla, Sc pone per noctem in turno a « fandum: de mane extrabe St fac pulverem minutum, p Oblima. Sc hoc ter, Sc serva Lixivium cumquopr«paraturtul- pburSc auripigmentum,, R. urina;puerorum bene pt«p«at«. «alcis vivae Sc falis communis praeparati & cineris rabaru sarmentorum vine«, Sc fac inde lixivium iterando colationem ^uater^aut quinquies, 8c appone fetis de sale communi, aut dc
R. atttip;gmentutrvi^tum f voles,coqueinoleo
»V8dalatumamararum .autin(umin-p°reifuper parvum ifine
>erd 1 m,d l umdiem:6csittantumokuist’ a «tpi»r' d Xpriu;
^et super aunp 1S nientum ad spissitudinem Ustionem
essetntnmm pulverem minutissimum-, deinde post decoctione aufer ab igne, Sc dimitte residere per aliquod tempus, de nae «
« pmgvedmcm extra, ut melius potes; Postea pone suppig »
« apoone fetis de urina. Sc fec bonum ignem, Lc move fope cu baculo, Sc fac bullite per duas horas, & deinde cola urinam, Sc
G 3 f
i
4 .
f
i
p
4
$
s '\
i
V.
>

*01 Aristoteles ,,
'pone super ignem ,8c pone desuper acetum praeparatum aas™ gnam quantitatem, Sc facias bonum ignem,St fac bullire pet i > horas aut tres, St aufer'ab igne, St extra cola acetum, & b e ‘ coque in urina praeparata, St iterum in aceto ad melius extra 11 , dum pinguedinem, St projice super aquam bullientem saepe- ^ inde recipe St liga in lacto lineo non nimis stricto, sed larg 0 / cooperias inhxivio iupradicto , St fac intus bullire tuum 3 U V mentum ligatum in fetccofmed, Sc temper aufer 'immun" 1 p qme liipernatabupt quousqueplus non appareant'. Posteae* jj he & fac bullire iri aqua ad extrahendum salem, Scquandöj j Jsullicrit,. aufer & projice desuper fatis deaquaadextrahePy,. pinguedinem St falcrti, 8t tünc'erit bene preparatum ad subiit diim Sc ad descendendum. 1
$*lff armonUeiprttparatt». . p
A Ccipe de eo scpäiato quahtum vis, St solve ipsum sicut ■f^alburoinibus ovorum clixatorum , vel in aquatiiutho § rum falis destillata per alembicum aqua Sc cinere mediant^ aquam quae inde destillabit, redde ei-, St -sicfäc donecnihn p sublimetur.. Itera ergo sblutionem dictam St destillationes u coagulationem fex vicibus, Sc septima vice (cive ipsum in". L sui aquae occulti lapidis albi inhumati, destillati iSc tectisicsS'^, cum bene solutum fuerit > mitte in aludel praedicto modo 3^1 stillandum Sc coagulandum. Ita ut tota aqua consumatur , ^ proba eum super laminam ignitam: quia si sese solverit uy (i ; sine alicujus fumi emissione, tactum est; quod si non, fa c > illud contingat: 8c erit optime praeparatum. S,erva ergo j
jpsum in vitro bene concluso. ■ : vjP
Additio : Solvitur autem sal armoniacus in albuminib 115 y ! una hora : Accipe ovum decoctum durum.St illud scinde P cr dium, & remoto vitello imple concavitatem ejus praedicti (1 i-i in pulverem redacto,Sc teneas inter manus bene clausas, a«* 1 ? e; eurbita infra balneum,' St per horam modicum comprim 611 manabit aqua, Sc hoc juvat ad illud fixandum.
■Alt* pr&par*tto ejut jutt tn pltirtbm Itbru
' ' i*'”'**- " ^
A Ccipe cie eo separato quantum vis, St solve ipsum per > c J ‘ *scis,' Sc destilla per alembicUrn Sc ponderi, Sc adde e> pondussiti de aquaa'uminis jarneni praeparati si est ad alb" iitrioli fi est ad rubeum: Sc Coagula simul hanc solutiones 11 - yf stillationem, Sc coagulationem'reiteri super ipsum sep^g 1 donec superlailiiham Velocistimefundatursiit cera 11,1 , alicujusfunu emissione.
d

De Per p. Mag ist. ioz
. . Tuttx pmparatio.
^ - ea lt P araM quantum vis, imbibe eam cum aceto for'
forno" 11 ? - lnc l«oCtl commune sit resolutum, & sicca & zlse, j n ai m _ ! Caic ' n ati°nis per diem & noctem unam, tunc ablue eam ctirn A ■ ' ci dt sicca , sic reitera quinquies: tunc tere ipsam a Ut , a e armomaco Tcparato rubeo s vel cum aqua viridis aeri?,
fe ' ' ' ' -
“ '-"e armomaco Icparato ruueo v. velcut 1 ‘ vf qj s '
»qua auvirefolsiti.'Stsiccaad Solem: autsuper L .^
%Ues aut octies,postea pone ad(olvendumsoeind _ ?, ;
* 'terurn Jsolvendum, & postea ad congelland: a>* • «i « detere & incera cum oleo rubeo Philosophoium > au -
ucne rectificato , 8c pone ad folvcndum&congelandum tus , oc
ptqba supcr laminam calidam si cito tundatur: si non, reR jso .. 'endo & ponendo in crucibulo super ignem > 8c incorporat _ o!e ° guttatim, donec cito tundatur super lamina , & pt c
Unum super quinquasoutareris aut Lun«, & solve , ,
asembicuro, & congela in lapidem, quem cera cum o eo p sopnico rubeo, & projice super aes purgatum , Senet aurum P nttm.
Mitgneßx & Mxrthxßlx pKxpttratia.
A Ccipe de quacunque harum vis separata partem unam. K im- Appsoc eam cum pondere fui falis communis separati Sc soluti, duplo finde aceto, ctlicca&pulveriza subtiliter, &P onema ‘“' dei, & fac subtus levem ignem donec humiditas cenet ,<xpo fac sub ea fortem ignem duobus diebus cum suis noctibus, tunc ablue ab ea solem cum aqua dulci tx sicca & contere eam cui '»ntumdjm fui arsenici separati rotando cum quarta parte lui . sona saiis communis separati, & lublima ipsam as ea (S ve *
s «nper reducendo sob)imatum(up?rfa:cessuas: dpinde *;
j descendere perbocutn barbatum cum osoo ^ d lU '° t0 '
[i descendat ftustrum album ut argentum , & solve & c n alembicum, 3c coagula, & hoc frustum cera cum aqua a ■
l'iati praeparati in lapidem crystallinum,quem cera cum o eo p losophico albo super ignem,&projicedesitper stannum S;
bonum; 8c hoc arg. projice super aps, & dealbabitur op . ’
tunc junge bsom argento bopo&siet optimum- ■
Addnio, Rliqur dicunt, quod non est neeeffc u m. - mt
i^ 1 nara ' ma S"esiam, nec mavehasitam, dummodo rame / P r!E patata. Magnesia vero &marchafitasic praeparantur _ J iu°uso> fiat pulvis minums.deinde fac bullite m aceto Lc 'd
'h d "'i' Ptr , d ' mi ’' lUm dlem in prolibet: & post« nrm°so
■f «mde cola acetum Sclava cum aqua communi Scticca.!, __
'.CU-^.i 1 _„a.
J.
«emqe cola acetum Sdava cum aqua communi sobltmatc.
serva. Et fi hoc modo praeparentur, npn “ . ^ ea,que.
Tuti* vero quatuor sunt spectes, sed communit parum

io4 Aristoteles
parum viridis est, & paratur sic: Tere minute,Sepone meoetjv, »i ferreo, & pone cochlear in igne quousque tutia sit bene ca> c cta : deinde projice in aceto, postea extrahe & pone indicto C j chleari & repone super ignem , & iterum calefac bene, & projice in aceto: & sic fac septies , Sc erit bene praeparata. . praeparatam potes sublimare. R. tutiam praeparatam ad u" fib (alis communis dimidiam lib. prseparati, & dimidiam Ist*’ q., titurae. Hac omnia simul tere minute, Sc pone in vase subl'^, torio absque strato falis, & claude fortiter cum argilla, Sc fac P j mo per unum diem, quousque humiditas exierit: deinde r° a $ y ignem per unum diem, postea depone & aperi sublimatoriu" 1 , reperies tutiam super faeces: quia non fugit ignem tantum* 1 !^, alii soiritus, nec ascendit in coopertorium sublimatorij: sief»" jna simul, & serva.
Prtparatio urini- Ponitur inplurtbm loco Aceti. fOllige urinam puerorum duodecim annorum in vase vi"^ ^-'to: &cum plenumfuerit r sine ipsam quiescere septem die^ tunc evacua eam in alip vase caute, ita quod sex qua: est in se^ non commisceatur, Sc ita itera commutando d,e septem in ser ^ diebus de vase in vas,donec nihil faecis de ea resideat: tunc co^, ipsam usque ad tertiam sui partem Sc despuma Sc destilla p £f ^ tnim & alembicum quod melius erit, & ipsam i» vase vit rC ° ppus tuum serva. '
Aqua fytt* ßmpltcü praparatio.
/^Cculti lapidis albi elixati quantum vis accipe, Sc contere '“Aer donec*fia.t sicut medulla,& fermentari per diem & no^ illam dimitte, & tunc pone in vase destillationis bene sigill^y destilla, aqua Sc cinere mediante, & aquam destillatam mitf c per faeces suas, 8c destilla iterum, Sc sic fac ter: in pluribus non praecipitur ut ponatur super faeces suas, sed quod bis den' , tur solum, & erit factum: & tunc destillabitur aqua alba Ut 1 quam usui reserva. -
ji/lditio- Lib. Xll. Aquarum ex lib. Entanuel. w i. Accipe argentum vivum & mortifica ipsum cum rebus Antibus, & peryiis, scilicet cum sale com mnni,& aceto acer' 11 alumine janqeni, Sc limatura ferri tribus aut quatuo,r diebus' inde sublima septem vicibus super pandem faecem: Deinde* 0 ^ puni alumine jameni soluto msale & aceto acerrimo adl>}’ ,t ll >' Omnia: Sc pone argentum vivum sic imbibitum sub fimo p« tuor (alias octo) dies, & vertetur in aquam claram, postea d e ^ ( i la semel, & projice faecem nigram: quia per acuitatem. sali s a omnes partium superfluentes depurantur:& reconde aquai" v Mry qua fermentatur Elixir album, solvendo & congela"* 10 ' j*

De Perf. Magist. i$f
?"*«»/<, a <)ua. Accipe calcem Solis qux est fermentum Elixins pu c i.& solve cum atr amento prius soluto in sole armoniacoSc i,'? 0 wali granati per dies quatuor, & quando estdistolutum.de- J ‘ lla semel aquam claram,limpidam, rubeam & qtnnan.Ce odo- **»■■ Virtutem habet tingendi & etiam congelandi Sc sol- J Cl *di beneficio falis: öchsc aqua est Armentum Elixins rubei.
!i. A «ipe calcem argenti boni, & solve ipsam calcem cum alu- iameni soluto in sale & aceto acerrimo: postquam solutum ™'ttt,destiUa ipsam aquam semel : quia est fermentum Ehxuis
4 - Stanni: Accipe calcem stanni, solve in alumine jameni ,& a quafalis communis: omnia solve in aceto vino albo per quin- jjue dies sub fimo. Deinde dcftilla. semel aquam claram & al- .am.quac habet virtutem solvendi 6c congelandi, & ponitur loco, ar genti inalbo Elixir.
i' Saturni: Accipe calcem plumbi, solve cum atramento 5 e a ' e armoniaco in aceto mali granatis & sorbarum > quas sunt retinacula: & postquam erit solutum in tribus diebus sub fimo,destilla semel; 8c ponitur loco auri in compositione Elixir: qüia ibi sunt rpulta tingentiq in Solem. ,
6. De calce peregrinorum. Accipe calcem peregrinorum Sc solve cum alumine jameni & zucharini solutis cum sale communi & aceto de vino, albo per septem dies: postquam erit solutum, destilla semel aquam claram, subtilem & odoriferam: habet virtutem solyendi & congelandi: est fermentum Elixir albi.
7 - Aqua gambariva: R. calcem gambarivam & solve cum ^ramento solutp cum sale atmoniaco >n aceto mali sylvestris ,8e P°stquam per tres dies erit soluta,destilla semel: quia per acuita- *em solis & aceti tingi t,sol vit & congelat.
Accipe calcem ovorum gallinae & solve cum alumine ja- rne hi 8c zucharino & sole communi: omnia solve in aceto acerri- tn° facto ex uvis acerrimis per 5.dies,postea destilla semel per a . mbicutUjteconde aquam,quae Valet ad Lunam loco aquae cal- OS argenti. -
9 - R. Lilii florem 8c pista cum radice ipsius, Sc sit ad libitum de & icmper rotetur cum aceto de vino albo. quia melius p P uran tur & fubtiUantur per acuitatem aceti: cola & ai-
Danrnim^ pcr tres > herum cola > & ita fa f col ?? do P “ °""larurn -. deinde claude cum oleo ablmoper
”“^iS^ l “ qua,ncbran,, “
«O. FUrum f xp X^ st, rult ,_ R. flores istos,pista cum aceto mal. granatis sorbatum.semper rotando: quia otms we clarificant ur,postea cola per pannum quinque vicibus fern-

io6 Aristoteles
per residendo : deinde postquam erit clara, claude cum oleo * ' suto per quinque dies,& destilla per alembicum semel aquam c ‘ ram.quiL valet ad Solem. .
11. Squillae: Accipe radicem squillae & pista semper rora 11 “ cum aceto,in quo solutae snt 6 unciae de sale communi aliq l,a *\ ttilum praeparato: & cum bene fuerit pistatum cola per pan»^ io. vicibus donec erit clara, postea claude cum oleo ablut 0 diebus : deinde extrahe & destilla per alembicum tribus yici“’ 1 aquam claram,pulcrarn,odoriferam: Sc valet ad Lunam: h*" virtutem solvendi & congelandi.
12 . R.albumina ovorum coctorum fortiter,tere in mortario cl>
preq,pone in phiala vitri, 8c deinde sc infimo ad putrescenda quousque redacta sint in aquam; deinde extrahe Sc destilla f. filtrum, postea per alembicum forte, duplex, juncturis bene _ gillatis.Sc non fit magnus ignis,sed omnia destilla per cineres ci fidos, Sc post destillationem iterum pone in fimo per quakU., dies.Sc destilla iverum ad- lentum ignem Sc multos cineres: Sc^ fec ter aut quater usquequo habeas signum perfectionis: hanc i £< va,quia est preciosa. ' ■ r <
Oleevttellorum ovorum prttparano, c^utt tn plurtbtU repentur Itbris.
A Ccipevitella quteextraxistiapratdictolapideoccultoalbo('j . de supra in praeparatione aqu-evit-e simplicis) & contere ea.?^ modum medul.lvjSc pone de ea lib. lemis in aludel alembicol 11 perpolito cum suo recipiente, Sc destillabitur aqua rubicui’d' 1 ' crocea Hc spissa, & abiectis fecibus ä vase inhuma eas peroc^ : dies reddendo eis aquam, quae ab eis destillavit, & iterum dest 1 ^ per alembicum aqua & cinere mediante, & ita itera tribus ^ bus. Hoc facto destilla tribus vicibus cum cinere sine aqu a ’. ' tunc aspice si sit album,Sc proba ipsum cumsrc ignito.admodf 1 ‘ ! nummorum: quia si dealbaverit iplum intus Sc extra bonum ’ Sc si pon,itera donec sic contingat, Sc semper super feces suas >*? destillatio: Ignis vero qui remanebit infundo vasis siccus Sc* 11 ' ger rectificetur.sicredde ei aquam albam, claram, qua: ab eo ijallatafuerit astäpdo Sc imbibendo , & postmodum da ei biK* aquam primam donec rubicundjstimus fiat : Et tunc accipy isto igne quantum vis,& solve iplum in quadruplo fui de ole° a testificato, & destilla, donec rubicundiflitnus destilletur. ^ Crgo ipsum invase vitreo bene concluso.
s4lia prAp&rarto olet
Fac de vitellis praedistorum albuminum ut precepi de alb' 11 ’’ pibus.Sc quod destillabit ab eis erit oleum vitellprum.

107 ,
De Pi
Capitellum de ca i Accipe calcis viva: p: duas, pro', ice super ipia qu lte >'a supra compositionel dia lixivi',: Quidam cun mcni aliquantulum,Sc sali
nrinisjameni. 'Juvat etiar
Aqit
j^Ccipe frusti lithargyri!
metis separatorum an »fmoniaci medietatem e') alkuli iii duplo vel triplo f v '-' omni die ter, donec t( clarum apparet, tunc d«
IC serva '
Frufl
\ Ccipc de litVatgyrio Äipsiun cum aqua de p: Partes divrßp sim asubtd' dusTuide arsenico icmel postea fac totum dcscent' tra,donec ftustum albui) Additio.' Dealbatio mole bene,postea accipe eyvio, £< pone in aqua ( uva b ene a. sale Sc sicca sit vetiim.' ■" ;
Atju&ruhe*
' />
J^Ccipe atramentiiEgyi . storis arris tertiam pa ; dantis parmosf rodue pu'. nius: lulpKuris,arsenici i ana unciam semis, meli falis athnoniaci, stilis per b«c omnia in $■ libris ace unimr.'.vel sinondac ipsi nuditas i praedista tamen stilla acetum a fecibus, ^utequidvisiubificare.
T.
r eld&ettatt). ris clavellati partes ceto forti calido ,Si nus colando in con- addunt aluminis ,a- atem ponderis aiu- ^
alkali, aluminis ’,a- ; frusti praedicti, falis ve alumen Sc salem > modo Sc comito • aceto dissolutum Sc dc ad opus tuurq
re fortiter, & ablue un,donec grofliores tis adjunge sibi pon- na ipsum ab eis bis- atum cum oleo in- ictum.
libram hthargyrij & se bene cum lythar- > bis quotidie: post rium dealbatum »si
c ana unciam unam,, aluminis albi candi-' ) quartam uncias u- -Jis atstieni & lazuli juattam libra unius, & semis: ponantur Solem per mensem
:onsumecur ejus hu- calcinata, tunc de-
pties,Scinde imbibe
Ca?uit

I
Df. Perf. M ag ist. 107:
Capite/Unde c *lce<i&*& emere elaSoeUate.
. Accipe re« viv* partem unam, einem ckvdl^pE ' Ua s,projicc super ipsa quadruplum Tvu de aceto .A 0 ; nc * . "** s«P« composLnem.donec (ustmtatoauscotandoin«»- lixivi): Quidam cum calce 5c cineribus addun ^
^eni aliquantulum,Sc falis armoniaci medietatem p on m mis jarneni, Ijuvat etiam ad fixandum.
A<jua de lithargyris ...
j/\Pcjpefrusti lithargyri» partem «nam,falis alkali, vjv,
m eni separatorum ana quartam partem frusti praedii, ärmoiiiaci medietatem ejusdem frusti, diffolve alumen . a e a 'kalj j n duplo vel triplo sui de aceto pridicto modo Sc commo Vc omni die ter, doiiec totum ia hujusmodi aceto di o utum Saturn apparet, tunc destilla per filtrum, Sc ad opus ...
reserva. . ' .
, Fruflttm deLtthargyrto.
\ Ccipe de lithargyrio quantum vis , & tere fortiter, & ablue •"insum cum aqua de paropside in paropsidem,donec grossiores nartes divis? sii« b subtil, oribus, quibus siccatis adjunge sibi pondus fui de arsenico semel sublimato, Sc sublima ipsum ab eis bist postea fac totum descendere per botum barbatum cum oleo tm tro,donec siustumalbumdefcendat, Sceritfadum.
Additio.' Dealbatio lithargyri). Accipe libram hthavgyni Se mole bene,postea accipe lib. 5. de sale, Sc mole bene cunilytliar- ßyi',0 , & pone in aqua per 9. dies, miscendo bis quotidie: po_ UvabeneafakSc sicca: Sc habebis lithatgynum dealbatum ,V»
sit verum. ;
Aqtfarube* A^sicenna ad t ivgendum fubitmatos albos.
Caput I.
^CcipeawamentifEgyptiaci,limatur?saulee ana unciam unan|?
storis aeris tertiam partem unius unci?, aluminis albi candi dantis pannos(rochfe puto vel fecis vini usta) quartam uncis u- nms:sulpkuris.arfenici citt.ni & rubei,lapidi« atmen, & ‘
ana unciam seniis, mellis albi despumati. st"" Enantur fahsarmoriiaci.falis g«nm* ana uncias h?c omnia m 5. libfi s aceti, 8c dimittatur ad Solemp««? ^
unum: vd sinon.fe; ipsum bullire, doriec consumetur e, s N
miditas : prsdifta tamensmt optime trita Sc calcioa ’ . . Äilla acetum a fecibiis, quae in ipsosiint sep««’ &mdc 0 0
^uicquidvisrubificare • '
\ . . Cavvä

«5 Aristoteles
C A P U T 11. j
A Ccipe limaturae fauleclib. 2 . & infunde eas imo. libris akf' •^■peria.dies , tunc cola hujus acetum, Sepone in ipso arfe' llC (sive auripigmenti rubei) sublimati & pulverizati lib. i. salis moniaci sublimati ter Sc pulverizati quartam librae unius, tfj 1 pone ad Solem,Se augmentabitur sibi rubedo : tunc dest' 1 !, ipsum per alembicum, Hc destillabitur album attinens citrmi t3t !' deinde reduc ipsum ad limaturam aliam recentem, quam in ip infunde, St destilla ipsum per alembicum ut prius: £t sic fen’r renova limaturam donec destilletur rubeum ut sanguis,nam rubedo nunquam removetur. Quum autem praeparaveris at ,a mentum cum aceto, St removeris illud, femper egredietur rubeum,Sc erit color fixus. Scias autem quod nulla res rubeat 3 " lorcm retinet nisi illum,qui imitatur ejus naturam.
Caput III. .
■p T melius est ut destilles acetum ä ferro,donec destilletur rrib 5 * •*^cundum,8c acetum similiter ab atramento: Sc tunc jungas a!’ 1 ' bo insimul,Sc colores cum eis quicquid vis,
CAPUT IV.
A Quas quse faciunt rubeum sine iteratione destillationis sunt v ■^qua Tutiaa lublimatte.Sc aqua fedine lapidis sive haematitis» 1 quibus ponaturacetum, Sc destilletur semel,quia sufficit: .M? Tero aeris sola est melior istis: Sc fortior est aqua ferri cum fu 3 maturScrubificatur: Sc si pysileris ipsum in aceto stet aqua l U^ sicut fangvis,Sc est color fixus: Ha: duae aqux licet sint proh*^ 1 propinquiores tamenfunt brevioribus.
Caput V.
A Ccipe de limatura faulec partem unam, Sc tere ipsam ,
■^quawaparte sui de atramento, Sc super eam projice quad^ pium sui de aceto forti,8c destilla ipsum per alembicum ab ea > ita fac decies renovando qualibet vice atramentum, Sc decilst vice destillabitur aqua rubieundiffima sicut fangvis, qua: tiflp omnia super quae cadit: Sc nunquam color ejus remoV^ lt,! ab eis.
CAPUT VI,
A Ccipe falcis vivae partes quatuor, sulphuris vivi partes tre s ’, ■^projice super ipsa acetirubificati cum limatura cupri partes^ cem(alibi quatuor)Scdimitte sic stare per io.(alias 4 .)dies,& decoque donec acetum stat sicut fangvis,deinde cola ipsum & “ . stilla: hoc facto, R.chalcanti viridis,arsenici sublimati rubei 3 ^ unciam unam,aceti lib.unam, atramenti rubei unciam fen llS ’, ipsum inveneris, sin autem, sublima viridem vel citrinum cU . aqua pura: aqua enim destillata remanebit atramentum rube°^ igfundocucurbitae,quod pone in omnibus operibus tuis: tC

De P e r F. Magi sit.
1'tv.r- »‘AS*»»- *?£
C0 ‘Qta ergo cum co qutcqmd vis colorare comi
ACcipe dc limaturafaulcc partem unam &s projice
duplum fui dc aceto forti ,Sc sine intus state»do
mbificetur: tunc destilla perakmbicum donec acetum
tut rubeum* &tunc colora cum eo quicquid vis, ficiimi delimam— —--- J
ergo
OClim ’ -~ 4W ‘** 'MlU UU IjUllUUlU VIS, kX.IXllIiULl.tj
Quod at ^ ra f 61 ** donec acetum optime sit viride: imbibe er A(ia°- r ' S ^ a ^ a ^ rubificatur optimerubificationefirma, rnk ■<: l0 ’ Cum limatura faulec (putoferri) appone virri olunt 1 catum,& destillabis oleum fixum, rubeum, pbilosophicum.
AC a . Caput VIII.
^'-cipeduenee,falis armoniaci praeparati ana quantumvis,& >11 eJ n-^u cur !i 0 ' c0 de vitellis ovorufn, sint sicut medulla, &
colora cum eo qmdquid
,. Caput IX.
^Ccipe limaturae ferri faulec partes decem,atramenti iEgyptia- ci quantum est quarta pars limaturae, terantur & projiciantur in aceto vini albi destillato ,& illud acetum ponatur ad Solem eptem rebus,Lc tunc cola ipsum, & ineo pone calcanthi viriis vel colcotarrubei adusti, si inveneris,siii autem, atramenti _äyp u aciana ad unam lib. aceti dicti,unciarn unam duenec > id u’ vltno ‘nnsialacar vel alabric.id est sulphur ana unc. femis(alias ad <i' lä tüöf,& projice in dicto aceto,& pone ipsum
laz r- e P tcrn diebus,8c tunc cola ipsiim, 5caccipe dc lapide
tr i u 1 "? st u _° sunt venae aure* quantum Volueris, 8c projice ipsum 8c tu* 1 m acet0 > ^ decoque vel frange etrm intus per diem,
tium^ m ^ 0 aceto pone tantum falis armoniaci crystallini h 0c p ’S” 'K urn est.& misce bene totum terendo fortiter insimul: suevit °’ m , rna totum donec solvatur : Sc cum totum factum firmo 3<1Ua ClaPa rubea » r ubifica cum« quidquid volueris colore
. c . Caput X.
lDsumr, JtramtM o Cyprino assato partem unam, & tere & ita fac decoi ^ Ua druplo l' ul aceti fortis, & destilla ipsum bitur rubeum ~ renov ando qualibet vice atramentum, & destilla- teitetahnrfr,, 1CU 5 *® n guis: quod si sic non fuerit decima vice, Vit colore firmo* ^ 0ncc ‘d contingat; Sc inde rubifka quidquid
MadtM

no . Aristoteles
. . Medie? rulißcandtrem alujuum ex dißi? acjuu. ACcipcrenrquam rubificare volueris,& imbibeccim f* A ^.cunque volueris praedictarum decem aquarum ,& Curie cani, & impreffionem faciet aliquam in prima vice: deinde 1(1 j hoc opus donec fiat rubea ut hyacinthus. Nota denique q l|ö j spiritus rubificandi hoc modo debent prius eile sublimatiolbsi corpora similiter debent eile calcitrata alba, & tunc tinctura i” parabiliter in eis figetur.
slyiix rubeat a quatuor Jpirttiee ßtblimati albt >
rubet sublimantur,
A Ccipe falis communis,falis gemmas, falis armoniacl, aluw^., 1 jameni separatorum ana lib. x. alkali quantum de omnibu 8 ’* 1 , triöli citrini separati lib. 5. ferri 9 t teris qtiae cum arsenico defrui i derunt,albae limaturae analib.unam,& uncias duas aceti vini 3 '^ lib. 4. cum isto igitur aceto &c calce viva vapora prius fulpl^I- vivi lib. quinque , & postea distolve m dicto aceto omnia pr* a sta,excepto ferro,aere,, vitriolo: Sctunc destilla hujufinQdi ? ^ tum per filtrum,deinde ignito limaturas dictas-in cacia ferr« 3 ^ exungue indicto aceto multoties, &ornui vice postextiw? l! jj nem tere hujusmodi limaturas optime in mortario zebaico , ferreo cum pistillo ferreo , &;post contritionem.ablueeas in d>^ aceto: Et sic itera ignitionenx, exrinctionem,contritionem, iurionem.danec omnino hujusmodi limaturae sint in dicto dissiolurx: Hocfacto.igni vitriolumpraedirum.extinguendf dicto aeeto septies omni vice in mortario praedicto, fortiter terendo: tunc inhuma in sterquilinio septem diebus, yel dbn aqua clarissima Sc rubicundissima., videatur: Et tunc destilla l °. tam per.alembicum aqua 8c cinere mediante toties donec I" j. cundissima destilletur, femper super fasces suas reducendo:
time serva eam ad opus tuum. .
PrxparattoMercuri/,, arsenici,sulphuri? ad rubet?» 1 ' -j 1 •ACcipe de quocunque horum volueris separato semel pa rt ^|,
■* * unnm,& ipsum imbibe cum pondere sui de,aqua rubea p 1 ’ $ cta scilicet, qua spiritus sublimari albsirube.iTublirnantur: Sc siiblimaipfum ab ea toties donec ipsum ruberi sublimetur: P 3 ^ cipe hujus subljmati rubei partem ,unam,.& imbibe ipsum quarta parte fui atramenti praeparati .soluti & destillati,rubf^, sublimetur ab eo toties, donec in fundo vasis figarirr: hoc ff 1 ^ compleatur cum oleo philosophico rubeo secundum ordisi^ supradictum: Et hoc est complementum Mercurij, arse n ‘ c ’ sulphuris ad rubeqm. , .
Alia pneparatto horum trium ad rubeum , ex ditii liblP ^ A Ccipe de quocunq; horum volueris separato partem unamus inhibe ipsum cum pondere hu de aqua rubea, aqua
/

ni*
vi'
■t'
iri’
di'
•£'
5
o'
{}
V
te
[ 0 .
i!'
p',
[C
0'
ii'
De Per?. Magist. m
spiritus sublimari albi,rubei subiimantur: Et tunc mUinia ip&m »b toti« donec rubeum sublimetur & m -""e ablueinde salem cum aqua dulci .&si c . ca > >»■« $, P £
p a - Ettunc hoc coagulatum cera cum oleo pn ■
bc °A proiice dc eo desupetavgentumsepa^tum.& h« 3 " 11 «»
Ulimum. Hoc est complementum praeparationis Me >'
enici 3c sulphuris ad rubeum.
Prttparatiosalu armeniaci adrubeum.
A Ccipe de iplo sublimato quantum vis & solve ipsum , e 1 Pet alembicum, St tunc adiunge ei medietatem ponderis r Vitriolo praeparato,8c solvamur insimul, Sc destillentur inlim Per alembicum, & tunc coagula insimul: Hocsastoteiteia tiper »Pfcnv solutionem,& destillationem, Sc coagulationem icpucM«
donec super laminam fundatur ut cera, Sc non fumiget.
Alta fr »paratio ejus ad rubeum. .
Actipe de sublimato quantum vis,8t solve ipsuso, Sc destilla per
alembicum, Sc tunc adiunge ei aequale pondus fui de trium generum separato ab occulto lapide , Sc atramentum pr*paratum, inhumato Sc destillato; & rubificato rubeo, Sc hsec duo coaguli insim td. Hoc fasto reitera supra ipsum solutionem Lc destillationem Sc coagulationem toties donec super laminam fundatur
üt ccta.Sc non fumiget :& erit consilium nostrum completum.
Additiones. Omne falsic potetlrubificart. ■
Teresal, Lc appone aliquam aquarum rubearum Sc tere bene ?cficcaad Solem, deinde tere Scäppohe de aqua illa '7 ea, &. ita *?t septies aut octies, Sc pone ad diflolvendum.Sc cumdinolutu , W«,destilla per filtrum,postea congela,Sc iterum diflolve, deinde congela bis aut ter:deinde tere Sc appone modicum eo subcoi’hhofophof um,5c erit testificatum: Scinde potens tacete aquam si voles, Sc postea serva. ... - r r,i_
Hoc etiam modo poteris rubificare quatüör spiritus, tpsos i , "mando bis aut ter, 8c miscendo scmper id quod sublimatum e ^ rum coqnod erit in fundo vasis: Et ita in qualibet iublimationp imbibere debes de aqua illa rubea, unde prius eosimbibilh ; cum ub> fusteceiit pone fublimamm cum eo quod mansit i _ sa >s inuno crucibulo,Sc appone de oleo rubeo 11 ° ? P c are 7' «l»«uor guttas, Sc postea serva. Ecsicitms vis mbificare tuos spiritus,Sc tLm sal,tere Sc appone de aqua rubea, & sic« “ Solem,Sc na fac septies aut octies: deinde foca& serwAq«« o tuent exiccatum sexies.aut septies tere bene Sc appo •
"Wa,& postea dissolve, deinde congela, Sc melius erit ■ 1
»wVnficabis calces, metallorum. Sed oportet quod sempei vmbv- * s eum oleo Irinlosophorit super ignem in crucibuso: ^

I4i
Aristoteles
l
A Ccipe frustum lythargyrij albi, stanni extracti cum **lib.i.&lima hocsubtilitcr,& adde ei sulphuris,arsenici, ftf j
dicta: calces non possent leviter fundi, nec reduci ad naturatf j ta(li,nisi cum humiditate alligante & penetrante suas partes >' ^ & combustas: quod fit apponendo fatis de oleo rubeo gu ft ^ liiper ignem incrucibulo, donec fundatur ut cera: additio.
Olettm albamfixum phtloßphieum.
i ar^ nl '
i sulphuris,arsenici, f torum alborum ana uncias duas, Mercurij separati albi u 1 '^ quatuor,& contere haec omnia fortiter insimul cum octo ^ ^ aquae salis armoniaci praeparati albi, SctiinC sicca & assa le v ta satione,& pulveriza fottiter,Sepone invafefublimationis,#- j lima toties donec nihil de eis ascendat: tunc iterum cerato^ hoc,quod erit infundo fublimatorij cum pondere fui aqu^f - dicta:: & tunc totum projice in duplo sui aceti ter destillat 11 lib. aluminis jameni candidi & bene plumosi, Si omni die fj bis vel ter fortiter,donec omnia in dicto aceto solvantur: ^
ne acetum illud cUrri praedictis in loco solutionis, quod ttfj, est. Illis solutis,destilla per alembicum septies super faeces $ & egredietur vel destillabitur aqua alba cläristima, qUa utd* j ea ultimam ceratiorierri corporum & spirituum calcinatoru^ album, & cerabuntur cum eavelocilsime ciimDei adjuto>' & jusque virtute. Haec enim est acjua alba permanens, aqua d c da,Sc lac virginis, & acetum Philosophorum, 8c aqua sereflS% penetrans,& aqua separans, & tönjüngens , occulta ergo »pr y Si operare cum ea: Et extingue in ipsa laminas seris sepss 3 ' 1 ' fiet argentum melius,quam illud quod de mineris extrahis' Alto modo oleum album fixum philosophicum ; |jt
A Ccipe cerussa: de frusto lithargyri) albisttmi facta:, Si ** Jovis extracti cum arsenico ana lib. unam,& ceraeas,^ s induplo-sui aquae falis armoniaci praeparati, & tunc dest 1 *. j? alembicum,& imbibe inde lib. i. vel lib. 2 . argenti vivi stst*
Si calcinati albi : & iterum solve & destilla per alembicum t0 ^> donec aqua alba destilletur clarisiima: Et tunc utere ip‘ a ultimam cerationem rerum ad album. ni t)
In pluribus libris invenitur finis hujus olei albi fixi fit- Jf postquam destillata est aqua alba clarissima, quod ipsa tur coagulatione bona, Sc coagulabitur in laminam albin'y quam cera ceratsone bona & ultima cum sale armoniaco*^ ammalis(fcu vitellorum ovorum)priusrectificatoalbo, Si P' stiper aes separatum, & fiet argentum melius eo quod est Af neris. Et 5 laminam seris separati in aqua praedicta ante lationem t;-:,;:.xetis,5et argentum optimum. Hoc autem

af
fi
fi
d
i{
/
f
i
K
<■
f
t
De Per*. Magist. n;
album fixum philofaphicum , est oleum animale album fixum P.hiksophicum, & oleum serenans &penetransAg«m,nansSc
tEr &con ’ ungens: &cumhocoko rmnetui omne voi '
Oleum rubicundum fixum philosophicum-
A Coipe dc sulphure citrino UbxSc vapora ipsum^cum i • ‘ cis vivae,&. librisquatuor aceti fortistimi albi: tunc c alcem super hoc sulphur ter.Sc postmodum renova lutpftur oc calcem Se sicca donec ipsima acetum optime rubifieetur, tun h °c acetum divide per medium, & in una medietate duo vc stuartarn partem,mitte limaturam fervi 5c aeris quae cum arsenico descenderunt, 6cdimitte totum stare in eo leptem diebus :
omni die bis vel ter commove: octava die separa acetum a >ma- tura-. Sclimaturam ignias incaciaferrea, 8c extingve in eo em aceto ter, & omni vice contere eam fortiter in mortario terreo cum pistillo ferreo A ablue in praedicto aceto antequam remittas ad igniendum A ita postmodum reitera toties donec tota limatura in dicto aceto dissolvatur A acetum illud sangvis rubicundus Videatur: Et tunc destilla hujsismodi acetum stiper feces illas per alembicum toties, donec ab eis rubicundissima destilletur, femper super feces suas reducendo, tunc boc acetum serva ad partem : veinde accipe aliam medietatem acetv quam siipenus resetvasti A adjunge ei falis armoniaci, vitrioli Cyprini astati, dc quolibet ana quartam partem iui,&contere fortiter, & fac ipsam morari in eo tribus diebus, sed omni die contere vitriolum fortiter bis vel ter in mortario felleo,ut bene distolvatur in dicto ace- boc facto destilla ab eis acetum cum alembico, tunc proiice ‘®ces A renova huic aceto destillato atramentum vel vttrio um neci« femper ad quartam partem aceti, & decima vice de ti a- “>tur rubeum ut sangvis,8c inficiet omne quodcunque tanget colore rubeo: Accipe igitur de duobus acetis jam rubiticatis ana, junge eis tantundem falis armoniaci praeparati rubei, (ahbitan- tudem aquae animalis inhumatae destillatae & vectitveat® ter praeparatae cum pondere siri arsenici) 8c adlib. i. hujus aceti m u de in eo uncias duas Mercurii sublimati rubei (& «lanati) «•
resolvi in eum A tunepone totum in d-Matmi» destilla insimul ter, femper super fec« suas. fiancaquamsccoloracumeaquicquidvis: öc lauda veum qm . "Mtibidedit: quia ipsa est precioW ommpveno' Qu.on»am ' uLunamvelaliquodcorpus dealbatum inipsatnextinxens, era titut Solmehot eo qui est de mineris.
Oleum rubicundum fixum Philosoph*? 11 ’”' - .
J\C«pe croci Arabi« calcinati,vitrioli Arabici vn'id'S . ™« 1 ^ thargynj (alibi dicitur aurei) & stanni calcinati rubrfeati ana
z> F*L H
uncias

u4 Aristoteles
uncias 3 . sulphuris vivi, arsenici citrini sublimati rubei cak 1 ” ,j ana unc. 6 . Mercurij sublimati Sc calcinati rubei salis armoi’jf.| / praeparati, soluti, destillati, & rectificati cum oleo animalis d fl lato & inhumato Screctificato rubeo ana lib.i. conficiantur
jii'
ffi.
«P
tem sic : Incera crocum Arabicum & chalcanthum viride, & ^ stumlithargyrij stanni cum sale armoniaco & oleo animalis Psj, dicti,& quum bene rorata fuerint,mitte ad solvendum donC £ vanttir in aquam perviam & rubeam: £t tunc destilla per ale>” . eunt, Sc inde cera, & imbibe sulphur Sc arsenicis praedicta, Sc [ ” {( jtertim mitte ad distblvendum: Sc cum solutum suerit destilbsj, alembicum toties donec clarissimum Sc rubicundissimum o& letur, Sc tunc coagula illud iri vase coagulationis, Sc cum co a ij £ , latum fuerit, tunc czra ipsum ultima ceratione super ignei” ^ vem cum oleo animalis (scilicet vitellorum) ingredierite, j fundatur üt cera, tunc refrigera ipsum Sc projice de ipsopof 3 unum super centum pondera Lunae, aut Jovis aut Saturni sepv, torum, Sc erit Sol optimus. Hoc autem oleum, est oleum pl” £ sophicum, quod non accenditur , & oleum quod ardet in p es y tuum, & oleum permanens, Sc oleum animalis rubeum: Octv,, ergo ipsum,preciosius est enim ornrii precio, quoniam si Lu” aut aliud corpus dealbatum in ipso ter ante coagulatione.m c * 1 ^ xeris efficietur optimus Sol. (Nota ex hoc oleo dupliciter f° f) . nös operari, scilicet ante congelationem in ipso exrinctionef ”'* 1 ciendo: & post congelationem de illo pulvere super corpora’ projiciendo.) Cum hoc etiam oleo ante suam coagulationes 0 * gulatur argentü vivum cum quo eriguntur corpora, Sicu st '\.. retinetur omne volatile a fuga: Et hoc oleum occultaverunt-^ lofophi, & cum eo fecerunt ex crystallo fuso carbunculum,^ est oleum penetrans & colorans, Sc eum ipso cerantur corpo’ 5 ^ spiritus calcinati ceratione ultima ad rubeum: operare itaq; £l ' eo,. & lauda Deum, qui ipsum dedit. Additiones. J ,
Öleum benedictum sic facias: Accipe lateres rubeos quos quam tetigit aqua.Scaccende in igne,donec igniti appareant,p% ea extingue eos in oleo olivarum,tere ad modum simila:,& ’^ £ y ex cis ventres destillationis vitreatos,deinde praepara stiper' ^ tres capita eorum, Scluta juncturas luto sapientiae ita ut no” ,a spirent,postea mitte super furnum destillationis,&no sit vel-'” inter ventres Sc ignem, de intromitte ignem facilem sub ve” bus, donec destilletur rubeum vehementis rubedinis : cust o!l iur ignis ne aefiendatur cum oleo.Sc non postit extingui,5cc-
sdho modo.
• -
Accipe tegulas novas & ignias eas frustatim, & pone’” n plumbato strictum os habente,Sctunc pone intus oleum P etr

*icutinvenit, De Perf * Ma .g.ist. . Us'
^’g'dntnfu ^ ^"a!e> Lc bene cooperi nte io8?>mw?n,r, & ct*m Turn ighia; j” K ’P Ura Sc accijif.cegulasprscdi^as exi;mctas,,&itqr. nov 0 fi “ ^v.Scponeutpriusm.olcumprasdictum.&ctiajndc
Vniietad ? nluffi eiat illud aÜ cooperiendum tpgulas,utsuperab T I 81 '™ tl P on ' n >' digitorum : fstnc iteruni depiui ttt0 >8c'ei| f 8 l »as i bcne tere, Se pone in desti Uatorio fortiffimo vi- rostt, ternis •* < ^° deo cooperi & destill? lento igne primo., ^wti fi c j quantum habere poteris, tunc facias ipsum o-
* , i n ' <; »nini "l^kurn ineomhustibile sic: Accipe tegularum sera-, ^niintitiffinie contritarum narrpe dna« ^ ii c "tv^ bene
. re ^podeindestinatorioforussir
- . jvie^os.j-o •» jwU lento I?»e P
V UT1 prtedicto oleo cooperi & deta ? ; D f
1 ' ta fortiffimo quantum habere poteris, tun , . •
d-^ficdeftiÜatuns» incqmbuftibile üc: Accipe «>.»«• ^
•."‘«»uiro nunutiismie contritarum partes duas,ca ci „ ^
j. ! *,5ccribrat* pait«mun»m,sa)is armöpiao ben«^ t P - _ ^
!d"diatn,tosti falis partem dimidiam: sales bene «st ce, ’
c °lpQra cum isto pulvere praedictum oleum ita quod st, e ^
natct.scd sit parum madidum, ita quod pulveres domm - ■ ’ £ quqd oleum non dominetut pulveribus,& pone ?•> Y®; C *_ i^ruf» destilla ptitno lento igne, postea fortiori quo poteris ’
*? novis pulveribus destilla ut dictum est .,Scsic factotje stt incombustibile, quod probabis ad candelam cum ,OW ) 'nuntio isto oleo, quod extinguet candelam. Parva quant istius olei • praeparati valet ad multam conge at,onem Mem. tUti) , Se subitam introductionem omnium lpimuam fixa
*Uum f.hilofiphtcum: Recipe partem, unam calcis corticum ovott)m,& potte cum sex.partibus albuminis ovorum, ttstsce omnia simul,& pone ad diflol.vendum.pev leptem ie« au . ^lus: postea destilla,iti cineribus ad lentum ignem quou que tost suasit destillata, deinde reitera illam destillationem uper. u Ssbene miscendo & destillandaut, priiis Postea recipe quo lt lstit)do destillatotii remanserit, & tere &, imbibe cuna aq destillata: & iterum destilla tot vicibus,reponendo. quod nvhil.amplius destillet: sic reperjesm fundo vstst 'st? detn quievit albus ut cry.stallusquem serva "• D.einde re P . t solis arrnoniaci, 8c unc. Jfex olei ovorum septKS deft • ^ yenc purgat^gjufjc.Cex lapidis albi suptadict'btec omn ^ ^
'Nsimul Lc tere fupex marmbr.Lc imbibe Se keca,qrwA^ nt totam aquam Lc oleum: Lt postquam »mm suent sic b n nialTatum pone&dimttte invase vitream per s P ac ’£“ .^, in q-,
dierum: Vetnde pvoiice totum in una Vibra aquas
des.bc lolveutnnaq U a m claram Scalbam utlacEthc.
impletum album,Phdofophomm. -^ ■
,, Vit et.am aqua, iett oleum ex sangvine, ovis & capd". °
* lcttut etram Philosophorum... . = ■..•■ ^AO&ar.ilib. i.
^'eumlubi«undumfi*mvum: B.ecipe vitnohRom
H r

ii 6
Aristotei e s
& semis,fiilis armoniaci,falis nitri, cinabrij boni & rubei ana
& fiat aqua fortis: Sed projice lascivam, id est, Phlegma.
aqua forti extingvantur frusta laterum antiquorum candent' 3 ' ' j
- clauf’
laterum recentium nunquam tactorum ab aqua, &
1 /
Viasufquequomateriafuerit infrigidata: postmodumfrust 3 rum extrahantur Sc pulverizentur,5c in cucurbita alembic 0 ^, perposito ponantur, St destilletur aqua vel oleum ufqucqu? ces siccissima: remaneant: in quo liquore dissolve Mercuriu pl . ne mundificatum super lentum ignem & fixabitur, rubifica pl ^
Si erit materia liquida sicut theriaca vel butyrum: de q" 3
projectionem unius partis super decem Lunte purae, 8 i con' 33
. .
tur in colorem Solis fixum ad omne judicium Si examen, l ea fielt in pondere nisi Luna primo fixetur. i
Aqua seu oleum rubeum : R. atramenti <Sc vitrioli rubis 1 ,', 8 c parum falis armoniaci & tantum limaturae ferri, 8c pone mul,& projice acetum supra: & dimitte per 15. dies, & destiU 3 cies aut pluries,quousque acetum destilletur rubeum ut iar>S' & qualibet vice renova atramentum. Hactenus additio.
Crocum Arabicum , Ö" njuriolum Arabicum tbtrtde^.
A Ccipelimaturae endanici (vel acerij sive azarij) partem u p3 ,.
» Är mn lui orl^niei /•t.fvmi /MtlllC tTl* -a
l 6cassa ipsam cum medietate lui arsenici citi ini, cujus m c ^ tas sit separata solum, & alia medietas praeparata ad comb llt , ( „ dum corpora: Et fac ipsum descendere per botum barbatu" 1 ^ nec albissimum & serenissimum descendat: Et renova e> rcr ^ c i, nicum supradictum: tunc frustum quod descendit lima subtil'*' Si fac morari hanc limaturam in duplo sui de aceto vini albi tissimi per septem dies, in quo prius sit soluta decima pars ^
sale armoniaco separato, & omni die commove bis vel teri 0 '. 1 ,
Ji £
ter, & stet illud acetum ad Solem & in loco calido: septim 0 extrahe limaturam ab aceto, & ignias eam in cacia ferrea tC< u omni vice comere eam ter fortiter in mortario ferreo,Sc eam bene in dicto aceto, antequam ad igniendum reponas : ^ ita fac de septimo in septimum diem, donec limatura sere d>n ö t (i ta sit indicto aceto, & ipsum acetum sit rubicundissimum sangvis: tunc destilla hujusmodi acetum per filtrum.&po^.jjt stilla ipsum per alembicum,& id quod in fundo cucurbitae r c .vi accipe: quia illud est olpum Arabicum. Et si vis facere vin*? j(ii Arabicum viride, fac per omnia limatura acris separati, ut h de limatura endanici, & quod in fundo cucurbita: resc" derit,illud cstvitriolum Arabicum virida

«7
[/
1 /'
De Perf. Magist.
imponendorum Ehxtrmm ex pr*d>a»J]>e.
A Ccin» v ctehm prAp*** 1 * r.y^ris & arsenici se-
A P c limatur* Luna; separat* hb. >>' P S Mercurii
seni>' tat0 ' U1TI ’ ^calcinatovum alborum an or c,i U m &imbi-
bc ci 1(1 a ^'hb i.tereh:ecommamsimulsiip e 'P ' a (p a \ ev i
ass' m 'V'afalisarmomaci praeparati albi libJ l ‘ r ,
:dt indetere & pone totum m aludel alcmbtco up« si?Kv° CUrn bt° recipiente bene concluso, & pone luper a hano 'niaoonis.&fac desubtus ienemlcvem, donec tota^
’ alembicum in recipientem ceciderit,8c tunc vigora 'o n
per duos dies & duas noctes, donec una pars me ici
at era vasis ascendat, & alia in fundo ejus figatur. oc tunc 'tte infrigidari,&fracto vase, id quod ascenderit superius > 0tt 'ter, 8c misce fortitercum eo quod remansit inferius, re e ' acpiam suam.quse ab eo destillavit,& affa totum igne me io
,er >sortioriscilicetquampriusaliquantulubri,Sc tunc iterum tere, ad sublimandum ut prius remitte: Sc sic reitera sublimatio- ** e m , contritionem Scassationem paulatim vigovando qualibet Vi ce affationem , donec nihil penitus sublimetur, sed totum m
f„. , ■" infurt-
___ „uni penitus lublimetur, sed tot
'"ndo vasis remaneat. Noe facto,tere totum illud quod i do erit,&imbibe imbibitione rorida cum i. aquae prae
Ulias cumS.l. oleinhisi,G,~l-:-: .n ■ --
__ minii cum 3.1. aquae praedictae,
cumi-.i. olei philosophici albi: & tilnc pone totum ad defendendum in imberc,itum ( r"'’ sub ;-f 1
te
- .
>ub eo ignem fortem; per diemunum, sicut c st ignis fun-
>0 die fortissimum per tres dtes&no ^ ^ frU stumquod
dtnd v . tunc frange imbercatum > ' uc ibulo tenui super
lri «o inveneris,cera ultima cevauone > « pr o')iciendo de 'S^ctn cum oleo albo pVnlofopluco g extrahe cruci-
'Pso,donec fundetur velocissime ut cera,°e ^ ^ medicina b alum ab igne. Sc cum infngidatum tuel l ’ ftet arge ntumbo- pondusunum super 50. aevis separatr pone, medicinamp 1 ®' si t'vncumDeiauxilio8te)us virtute, oiau e r CC nsionem, ad dictam cum fixa est in fundo aludel, vel po coagulaveris i»
solvcndumposuens.ftet aqua dara,8c tunopta ^ crucibulo
'apidem,Schunc lapidem ceraveris cum ? . ltut . Et si post' super innem, scias quod labor tuus multipm , ^icumdestil- Uuam soluta fuerit,ipsam semel ad rn" u 'S pe ^ auEtnentabit ur
‘averis .antequam coagules ipsam In lapide > CC ppeiis\inaa'
Mbuc ejus bonitas 8c fructus laboris tui. lib.k- &
Xu 'aLunaelib. 1. iulpbuns 8c arsenici ana ^ non tantum ptocefferis.ut supra dictum est, scias quqd °P erat ! r p mtibus ap-
''alebitutprius.Scadhuc minus valeret,si minus Y
Patres. . t tunc accipe
m autem bunc processum vis ordinate ad tu cu ’ tymtus

H§
Aristoteles
' 5(1
spifitus sublimatos & caVciriatos rubeos,& aquam falispraep J( ^ rubdi, & oleum rubeum, & tunc procede per omnia,ut dict u i est: Et medicinam projice super argentum separatum, Sc fict 3 ,, rum bonum: Et si loco limattir* Lunae,limaturam Solis p 0 * 11 . iris,adhuc operatio erit melior. ■ ' ‘ >• '
■ Conis oßtto^erißitnt Elixirs: ad album, ^
A Ccipe argenti vivi praeparati albi !ib. semis, Sc solve ip^ irl je ■ duplo_sui aqua: salis armoniaci praparati albi& soluti > stilla per alembicum, & inde imbibe-lib. i. argenti vivi soluv-.^, cinati,albi: & dlamsolve 5c destilla per alembicum, Scinde d. bibe sulphuris Se-arsenici (bblimatorum, & calcinatorum a |,« nun ana une.?;. & iterum solve Lc destilla septies, quod eft 1 ' Biuin. Tunc coagula .illud destillatum , & tunc tere hunC dem,Se rorando imbibe ipsum ex undis tribus olei prsedist’Lti Jolophici'alias ex- unerjs tribus aquaepr*e4ict¥)& tunc fac >P ^ deicendei e in Icimiam, & cum delcenderit, fac sub eo ignchj vem duobus diebus cum silis noctibus', & post mediocreu 1 ^ busalijs diebus cum suis noctibus, & sonstsimum die uu a ^ sua noctei&tunofrigidaripermitte, Stfrange-Kimiam laminam ciystj'iiinam quam in fundo ejus invenies, aceipct 1 : ex ea une.!.quam cera (iiper ignem Wem in crucibulo teO 11 ' ^ oleo philosophico albo,projiciendo-guctatim desuper,doU eC f .,|i! daturutcera: -dimitte ergo eam infrigidari-, & 'tunc preb S super laminam ignitam : quia si se resolverit veiocissifne fine fumo,cerata est: sin autem, reduc ipsam ad crucibul ul,1 ( p' per carbones guttando desuper oleum pr*d.ictum guttati” 1 p' nec sic contingat : Et tpnc projice ex ea pondus urium-(Up e . quaginta a:ris separati,& fiet argentum optimum. '
; Si autem hunc proceslum vis ordinare adrubeum, accipy^r; dictos spiritus praeparatos ad, rubeum,& oleum rubrum fi” -I/ & tunc procede per omnia, ut dictum est, & projice'i super arg. separatum,unciam scilicet unam luper quinqu»^ ’ i fiet Sol opimus.
Modus componendorum Ehxtrtum ctlntndO' jl'
ACcipe de limatura argenti separari libram semis, arD- 1 "^!’!
feram i.ciba itaque ipsiim cum praedicta limatura ; &tes r f°-
insimul in moitario lapideo,done-cargent.viy.limatuian 1 ^ 1 ^/' & fiat qpasi butyrum: ita quod limatura hon ieiltiatur, ^ \ 0 / io ablue fortiter cum aceto , & sale communi •separati»’^)' acetum exeat inde clarum: tunc ablue inde salem cum ci,& permitte siccari, & cum siccatum suerit, addes ei >” > .. '| Sc avsenid siiblimatorum calcinatorum alborum’ ana l

Dp Pe'rf. Magistv 119
wt U«c insimul fortiter, donec fiat quasi unum ebrpus,&iHud ^ r P«s imbibe Se incera cum une. 6. aqu* sistis arnaonucj subii* matJ > soluti & rectificati, 8c tunc pone totum in aludelcum foo J? Cl piente bene concluso & lutato luto sapientis: & pP»? ipsum “P CI | athanor,& fac sub eo ignem levem donec humiditasper
^mbicm-n in recipientem ceciderit: & tunc vigova ignem do- r C l J 0ttll n sublimetur quod ascendere voluerit, tunc sine vas m 'gidari. Et ipso discooperto id quod elevatum est lupev re- (uper f* c «s suas terendo Sc reddendo sibi aquam, qus ab j e ftiUata est: Tunc repone in aludel praedicto ad (iiblimati- j m k lt * foc,donec inde nihil poffit subUmari ,semperredaen- Cl aquam suam. Tunc pone totum ad deicendendum ' u P’Kimia((eu vase apto ) ut prodictum est supra, & fi ustum -laminam quam in fundo vasis invenies ceva ultima ceratidne ln cr ucibulo super ignem cum oleo ingrediente: Lc tunc ex hac Medicina projice pondus i.supcr 50. aeris separati & fiet Luna bo- Pa. Etsi medicinam cum descenderit & fixa fuerit per decoctio- Rem solveris in aquam perviam, & eam congelaveris, & congelatam ceraveris ulstma cerationc,ut dictum ei?,tunc duplicabitur M. projectione.
In cjutbitidam it bris inveniturfinis hujus operationis, uli~ ter fic,ut irijent itafcrtptum cap. ultimum exlth,Secretorum ■adfluendum Elixir album & rubeum perfeßtß.nec eis optts «lio, quando perfecerü' iß ud : Quod cum ex limatura argenti fib. (?.& Üb. t. Mercurii,ut supra sublimati, St sulphuris calcinatj aV bi, & (ut puto) arsenici anal; factura est quasi unum corpus,tunc 1 " - -:u..u K.nplnnm. Ricvucibulur
aliud
jnax Muuui ui H«“** - , .,l„ m nn-
««Ud corpus ponatur in crucibulo ' no cte infertur in cinere calido tota nocte minete ’ , bu j opon derc-
tcre smist TO , & in mane extrahatur, & fracto cru P
W quodest inipso : &si est tantum st^um ^^mpieatur situm fuerat intus ad affandum,bene est, s :l e , V im mitte
«i pondus suum de solo Mercurio vivo l>r* d f °’T aWail)0 n«lus ad assandum praedicto modo: & sic ita fac, d° p ,. armeniaci
primum. Hoc facto,cera totum illud, cum, a 3 u , , gjnost
ptsparati albi, & tunc pone in Kimia ad ^^^eftfupi
fac subter tgnem per diem integram, vel ut p_ . & tunc
Et tunc cSa hujusmodi medfemam cum f a
profice ex ea pondus 1, supra vigmtiams le P ’ sts.&postcr-
Luna, Etsi post descensionem solveris & c0 S "•
taveris,plus valet. tunclo.cpli-
Et si hunc processum vis ordinare ad blsics»,
faturae argenti ponatur limatura ann. & *“* VL & tanWmar - « procedatur nec pius nec minus,ut prsdtctum « Sc’wtedista
separati convtrtetin aurum optimum quantum *

iio Aristoteles-
medicina convertit aeris in argentum. Item si postquam W e % cina affata est secundum processum ultimum , Sc completum c pondus ejus per affationem, si ipsa imbibatur cum aquasab 5 ,^ moniaci separati albi,& sublimetur in aludel, donec de ipsa n 1 " ascendat,& post descendat & procedatur ulterius, ut dictum e ' ! ipsa melior & fortior erit, sive medicina sit ad album,sive ad beum.. Item si medicina post descensionem solvatur in aqu*’ post destilletur per alembicum semel ad minus & tunc cong e l tur,& congelatum ceretur cum oleo dicto , adhuc erit meü 0t t fortior: fac ergo sicut volueris, qui ultra Dei auxilium non p° set aliud.
Reßtficatio acculti lapidis. , .,
^\Ccultus noster lapis benedictus de re animata est, sicut d>^ V * / Hermes: Verum sine mendacio,certum certissimum. 5ub. mabis subtile a spisso suaviter cum magno ingenio, 8c ascend* 1 terra in caelum, iterumque descendat in terram usque dum b £P rectificatum fuerit. Additiones.
Compositio Elixiriorum: R. auripigmenti praeparati,& tf , sublimati, & tantundem Mercurij purgati Sc sublimati ter,& tal ', tundem calcis Lunae purgatae,& tantundem falis armoniaci p u * gati & sublimati ter,& misce has res insimul super porfidü,& tC insimul & sicca ad Solemrdeinde iterü tere & appone de aqua ^ rari,Serere bene,Lcsicca adSolem: deinde iterum tcrc.Sc de aqua, & postea sicca, Sc ita fac deciesaut duodecies, quoU'd 1 - facias quod sit ut unguentum: Scquod partes ad invicem su^ lientur terendo , imbibendo 6c exiccando: Et si velis loco afl^ tartari potes apponere aquä albuminis ovorum, aut aquam ^ gvinis rectificatam, aut aquam Lunae aut stanni. Et postq“ , tu imbiberis & siccaveris tuam medicinam decies aut duodeö £ ’
i
ut dictum est,tere iterum, & appone de aqua cum qua prius bibisti, quousque sit magis mollis quam pasta,8c pone in pb^ ( | vitri in uno vase terreo quod vocatur Solutorium, & claude b^ i cum panno lineo,Scterraautpasta, Sepone in simo equino b el \ calido,&cooperi circumquaque,& dimitte tarndiu infimo <^° l usque totum dissolvatur in aquam,& de septimo in septiirnim.' ; "‘ octavum aut nonum renova fimum calidiorem. Et si vissiw^ tuum calefacere projice desuper de aqua frigida & calefiet: * ita faexte omnibus rebus quas sunt fortes Sc dur® ad resolves“ 11 f, & convertendum in aquam,quando volueris eas resolvere.. accideret quod infra 4. dies aut ptas non vellent resolvi; P® ne super marmor, Sc tere iterum aquam desuper, Sc sicca b £I ’
Sc pone iterum ad solem, tere & appone aquam Sc sicca,ita ‘ cias ut prius diximus: Deinde pone ad dissolvendum in fitnOi
diximus. Et si accideret quod tua medicina exiccaretur, <- xt «
h £

De Per e. Ma gi s t. m
he & tere, 8t pone aquam ut supra dictum, St sicca ad Solem, ut
^ Cst: Aoes.% quou^uematenasirbene ° ^osa.de-
^ p?ne ad resolvendum, ut dictum est ^ pkno“1
nerit5°' U r a in ac ' uam ’ P° 0e l llualam ‘“ 1 “ & sit phiala discooperta.
°us usque ad juncturam cooperculi, P <i,-si, c subtus par-
®^ c Wide deftillatorium St luta , uncturam : P ost f,^ C ,ssLj rf .- Vum ignemvelutcum fit aquarosacea: §c qu°d deMabitur C ,‘P e k serva, St facies innern per 2+ . horas aut plus, quo^q,, m ?’'«»»«t ficca, St quod non videas plus de tumo exue per cana ^deftdWu; tunc depone ignem Lt dimitte mfng^a Et eB
oitum quod phiala ubi est medicina, habeat laruumo ’ . ,
‘ode melius postit exite propter phialam quod non i P> ' deinde remove medicinam dc phiala, & tere super mar > ^PPone desuper aquam quam tu inde destillasti, ter ficca ad Solem, ut prius, St pone ad resolvendum m h m ° , _ non fuerit satis de aqua ab ea destillata, appone de aqu > H prius imbibisti, quando primo posuisti ad dissolvendum.
quod resolvetur in multo minori.tempore quam prius recera .
quando erit resoluta, pone in destillatono . Lt conoela St itcca 1 - Uit prius fecisti , & serva aquam quam inde destillabis-. Deinde
tere iterum, 5t pone aquam desuper & exicca , ut pnus ad Solem,
St none ad resolvendum & postea ad congelandum :& ita facta, quater aut quinquies aut sexies, quousque totum fit fixum, & ex- pectans ignem: quia tantum poteris resolvere & congelare > quo nihil inde amplius destillabit, quando tu congelabis, & tunc dicitur esse fixum: Et jam scias, quod quando tu resolvens tuam me- dscinam quater aut quinquies tu destillabis illam per stau > P° stea pone in phiala vitri, St phialam pone in uno porto p eno itibus. St sit phiala clausa leviter cum panno lineo, lta st 1 ' mus postit inde modicum exire» St fac desilbtus lentum lg
Porto per diem 8tnoctem aut plus, quousque tua medicinam m
lapidem congelata album ut est cvystallus, 8e serva ■ '
quod modus congelandi in destillatorio estsccuuor st 1131 *! r Et quando tua medicina est congelata,tere eam, 5t pone P
oleum sanguinis,aut ovorum rectificatum, aut de oleo com *
destillato septies cum iale armoniaco & calce viva, au trium specierum, (seu spirituum) aut de olco albo rh. osophoru & non annonas multum de illo • Et postea mitte simul ^ aquae qua rn.bib.sti q Uand 0 p osu ist ia d solvendum. Post 3 « 1 « '“3; 8c pone ad resolvendum ut prius, & postea congela. Etqu ent congelata, tere de ea modicum, & calefaciam 1 » 3 ^?' P°ne de hoc pulvere supra: Lt si fundatur desuper St ™
"am, tum Ehxiv est completum & fi hoc nou faciat. tere erun tuam medicinam, St pone inctucibulo super ignem, «appone
H i U, s
i

in Aristoteles
desuper 5. aut 6.guttas alicujus oleorum ante dictorum , & fäcias quousque videris fignum dictum,& ita serva. Et nota,^, fi pluribus vicibus resolveris medicinam, etiam plus valebit p res partes tingendo. Et potest fieri istud Elixir absque castr . genti, sed non tantum valebit, sed citius fit, quia citius refol'' 1 j, line illa calce: Sc illud projicitur supra cuprum praeparatu 11 ’ Convertit in Limam. ^
Atta compofitto Elixirij. r>. partem unam auripigmenti P parati & sublimati ter, Sc tantum Mercuri j, Sc tantum sulp'’ U j praeparati & sublimati ter , 5 c tere bene, & pone desuper de salis atmoniaci praeparati Sc sublimati ter, Sc imbibe Se incera > ^ > exicca ad Solem: Lc ita sac decies aut duodecies, aut plus,ci Li0 ■!
que bibant suum pondus de sale a> moniaco quinquies aut
setfl
Deinde ppne ad dissolvendum ut diximus, & renova ,
tres, quatuor aut quinque dies,aut in tribus septimanis. Et cp’ , | sto erunt resoluta , congela in destillatorio in cineribus , 5e pf* j imbibe cum aqua qua: inde exierit destillata, & cum aqua sal’ 5 $; jnoisiaci prius, §c tere bene.Sc incera Sc sicca ad solem plurir^^, pone ad dissolvendum: deinde congela ut prius:Postea tere ne aquam desuper,quae inde erit destillata,& de oleo trium (pL,j. rum, aut de oleo albo Philpsophor ü Sc tere bene, & pone a® j. vendunt deinde congela ut prius, Sc habebis in fundo vasi 5 dem album: Sc appone desuper de oleo dicto septem aut o &P s jas, Sc pone ad solvendum: deinde ad congelandum.
Altet cömpoßlio Elixtrit, cja& dicitur melior.
$
A . lib.i.calcis Lunae praeparatae,& tres unc. sulphuris pt^p 3 '^; Sc sublimati ter,Sc tres uncias auripigmenti praeparati Scsist” 1 y j ti,& lib unam Mercuri) praeparati Sc lublimqti,& tere bene o 1 ” j ( \ simul, Sc appone aquam falis armoniaci praeparati & siibl' 133 ^ j Sc exicca super parvum ignem carbonum Sc cinerum, Scq u ‘. ^ fecerint magnum fumum, remove patellam ab igne, Se pon c ^ ge ab igne: sed melius valeret siccatum ad Solem. Et q u3 % erunt omnia sicca, tere & pone in destillatorio, & facias pa 1 ^, ignem quousque tota humiditas sit inde destillata, quam Postea fac fortem ignem quasi sublimationis , &facins igr> eI , 1 - bus diebus & tribus noctibus, Sc tunc sublimabitur una p 3 .^» lius medicinx,& alia remanebit in fundo. Dimitte ochnia p gidari, Sc tere omnia simul, scilicet quod sublimatum en’^, quod remansit in fundo, & pone cum aqua, quae exinde d elt • „j, ta est, & sicca modicum,Sc po stea pone ad sublimandum u 1 P’y & toties sublimabis hoc modo, quoad tota medicina r® 0 ’^,^ infundo & quoad nihil amplius de ea sublimetur, Dem^ a j» Sc incera, pone desuper 1. unc, aut 2. de oleo Philosoph 01 ' 11 ^ 5 '

De Per.f. Magist- ntj
l ’°>&pone in descensorios fac descendere ut fecfaripimnetv
V:' m - Et tacias primo die subtus parvntn ignem, & secunda die
% fo ttiorcm, & tertia die fac fortissimum, quasi esset ■so ™ ■»&°- 7^upn.' Et ita dimitti: infrigida >. &'fepeties m coopenom Jelcenloru lapidem albutn, quem recipe St tere > & P , w
M° super ignem, & projice desuper duas smtres g . cm ci-
iUi\osopKorum quousque fundatur u't ceva: ^unc ep ^ u W'ab hae, Sctuumdixir ctVperfe^um : & de hoc pr ) pam pavtem'supet quindecim cupri praeparati, & rum erit g tum. Et si vis ampliare virtutem tui Elixirii^ tere iterum »
& pone delupev de aqua falis armbniaci' prxdicti,& 2- aut 3; ß .
S3S olei albi Philosophorum, & pone ad dissolvendum. el congela, ut pratdictum est, 5c serva; Et poteris propeere uptr -
A liücomfofiücEltxtru. R.ljb.i. Udercurli sublimati & imbibe terendo cum aqua salis arrnonjaci 8c sicca: deinde tere «P nc duplum fui ponderis de aqua falis armeniaci. Se pone ad,d:l- iblvendum per 8. dies:deinde destilla per destillatorium , ^ P° n . C ■in illa aqua 2 . unc. auripigmenti sublimati: deinde pone ad diuol- vendum & congelandum septies aut plus, aut ter vel quater & ultimo congela in lapidem durum; deinde tere Se pone desuper de odeo albo Philosophorum, & fac descendere in de-scentono, et ta- cias parvum ignem per 2 .dies & 2 . noctes,& ultima dic ita tortem sicut ad fundendum cuprum: postea dimitte mftigtdan,& tu repe- iies in vale lapidem crystallinum: de quo accipe parum oc tere, , pone in c vucibulo super ignem > Sc projice desuper 2 . & ?.• guttas
6ki albi Philosophorum quousque fundatur utcera,& dimitte m-
sngulan, Sf pone de illo modicum super laminam calida aut aeris; & si fundatur absq; fumo,bene est: finon.twettetu, pone in crucibulo, & projice desuper de oleo dictio quou q, »
jam dictum appareat-. Se projice unam partemfuperquinq pri praeparati) 8c efficietur Luria. Et si velis dissolvere aut desti - <e& congelare semel aut bis augmentabitur Virtus ? llx 'Pb &
R.lfe. K.calcisEun-pr-pa^-.« totidcm Mercunj lavati non subUmatiA pone calcem ^
emiun-^uousque biberit totam calcem, Sc fiatsicutbutytum.oc »MW a a digitum, quin tötä sit molle: deinde lavavurr to & sale ptspparatis, quouiq, acetum exeat clarui • P - ^ de desuper aqyj m calidam quousque extraxeris 3 ^' 0 j' ^
exeat vel efficiatur dulcis: deinde dimitte siccan,»SggL* , fuerit, pone cum duabus unciis auripigmenti bene » ,
t tantundemsiijpburis benesublmati. Scteremfimulquoulq, tot
Aufceatur m Unum, Sc appone 7 .aut ?. uncias aquasoabsarmon « 9 r U! '&ssi & sublimati pene , & pone in deftiUatono. &coopw-

ir4 Aristoteles
culum desuper, & facias subtus parvum ignem quousq; tota hss miditas inde exierit, quam serva: Deinde faefortem ignem q l,a sublimationis, quousque totum sublimetur, & dimitte totum |s ' frigidari, Sc quod inventum suerit in coopertorio tere cum e °’ quod remansit infundo vasis, & desuper pone aquam, qussM^ destillavit, & tere bene iterum, & pone adhuc in destillatorio >, inde destilla aquam ad lentum ignem, & fac post magnum ig° c ' qualis est sublimationis, & misce sublimatum cum faecibus & ***! bibe cum aqua, Sc sublima ut prius , quousque nihil plus subi 1 metur. Deinde tere & appone de oleo albo Philosophorum 111 crucibulo super ignem, &probasuper laminam ftrricalidam 5llt cupri, quousque fundatur ut cera, Sc erit completum, una pars ^ per quindecim cupri, §c per iteratam solutionem & congelat* 0 nem augebitur virtus ejus Hactenus additio.
Cempofitio n<yus> *vitxsimplicis ,Ü’ rcclißcdtia ejusdem,
^"\Cculti igiturlapidis. albi recentis,quantum vis assume, qut* 0 ^ subtiliter commiscebis in vitreata scutella & commollies omni re alia, ibique fermentari per diem & noctem dimitte:do°' de in vase vitreo bene sigillato,ut non respiret a d humandum p £s 21 . dies pones, ita quod singulis hebdomadis rehovetur sim 115 ’ Completo itaque hoc numero pone de lapide lib. femisinalud c vitreo, alembico supposito cum suo recipiente bene sigillato cu 0 * luto magisterij ut non respiret, &poneasudel super laterem (p°' tiuslarem ) praeparatum cum.suis vasis aqua Sc cinere media 11 ' te ut scis, & säe ä principio ignem levem per tres horas. Post ca vigoretur ignis paulatim ulq, dum tota aqua ejus candida dest*l' letur. Hanc autem aquam vocaverunt Philosophi Sal armot»*' cum, argentum vivum, lac virginis, aquam vitae, Scaqqarnpe 1 ^’ trantem & serenantem, ac domum illuminantem. Haec enim a ' qua candelas accendit, & omnes obscuritates fugat adorno quarectificata suerit, usque in finem cum tota sua substantia, 10
est ipsamet&oleo ejus, & igne & terra calcinata sicut scis.
stillata autem hujus aqua prima vice, ut dictum est, inhuma it« r£i eam per unam hebdomadam ut dictum est, tunc destilla iterrn 1 ’ per alembicum ut prius, 5c sic itera tribus vicibus: Hoc facto <l e ' stilletur iterum sine inhumatione tribus vicibus cum cinere si nC aqua. Postquam aurem hujusmodi aqua septies destillata suc* 11 ' proba aliquantulum de aere ignito ad modum scilicet num« 10 ' rumextingvendo tribus vicibus in ipsa, qui si dealbantur intus * extra, bene est: & si non, reduc eam ad primum opus, dvnet contingat: Pttunc serva eam in vase vitreo bene
sigillato cum cera.
ol‘ (

De Perf. Magist.
uf
OleireßificKtto.
JyJ™ 1 Modo oportet ut restificetur ejus okutn cum humatione “ filiatione, ita ut fiat album : atm probatione«eris simili- cr > ut dealbetur in eo • &. tunc serva ipsum ad partem in vase vi- bene sigillato. Ignis vero remanebit in fundo vasis siccus 8c § ei - quem seorsum repone in vase vitreo bene concluso.
H ReätficatiO terra.
^ P e ractis, exteriora lapidis a tela purgabis, & in vitreato va- con C C0 ^° & novo undique argilla circumlutato diligenter fo terreo cooperto, in quo scilicet cooperculo sunt tria
ramina parva, repone: & infumo figuli octo diebus dimitte,ut Vl s candorem'aflumat. Hujus calcis parti uni sex partibus aqug adjunctis vas vitreum usque ad duas partes impleatur embico superposito cum suo recipiente, & clausis juncturis cum Ut0 magisterii, ita ut non respiret, ipsumque in alio vase fictili ferreo, cribrato cinere pleno reconde •• deinde in alio vase cum aqua ponatur, & subjice lentum ignemsnotahunc destillationis modü, quia singularis est 8c lenti fiimus)pcr totam hebdomadam, velus- que dum nihil aqua: vitae destilletur. Postea die una & nocte refrigerari dimitte, & invenies in fundo vasislaminam cvystaUinam, rui redde aquä suam, quae ab ipsa destillata est, usque dum eam totam ebiberit: & tunc serva eam, ad partem usque dum dicam tibi. His peractis, accipe salem armoniacurn sublimatum ter, Ac
s "’.° ' " " • • tum, & iterum
i tertia vice: Et siso-
uui. u« peractis, accipe salem armoniacurn iublin solutum 5c destillatum per alembicum, & coagulati jolutum & destillatum & coagulatum, 8c itera tertia ,.w.
'"tum fuerit septies cum aqua vitas, & destillatum & coagulatum qualibet vice, & in fine resolutum in aqua; solvit omnia corpora c alcinata, limata, & etiam combusta: Sc spiritus omnes calcma- tQs 6csubli m atos solutione mirabili inctucibulosuper ignem in '‘sta hora cum Dei auxilio St eius virtute.
Compefirtoaqu&SiTtMompletx ($ perfeä*-
^Omponamus aquam nostram philosophicam cum Dei ad)U- torio,8c eius virtute. R. de aqua falis avmoniaci soluti 8c de-
"‘llati ter ad minus ‘ “
est
uncias sex, olei praedicti rectificati ut dictum
--.unciassex (velseptem ) misce h*c duo, & inde imbue super porfidum vel super tabulam vitream uncias sex de praedicta larn • na.paulatim donec totum ebiberit- & cum totum absorbuerit,di- nirtte fermentari i„ si mili vaseviH€0 «ibus diebus: quarto autem Je projice hoc ceratum in duas libras aqu-vit- * so-
Maosbeneitamnon respirer. &.nhum»p«
qu ndecim dies: & decima sexta die invenies laminam solutam m albam ut lac. r^i- *
l-jt* cuumn Ut "c* ■ — --
"'losopbonirj, j est aqua vitae completa, St oleum
ai,S < c audelasacccnJ > en °i 0 j' llcurn ’ & ac l ua P enCtrans & sere * ns A domum illuminans,per quam omnes
Philo-

v &
iz6 _ Aristoteles
Philosophi sustentati sunt. Et cum hac aqua retinetur omne latile a fuga; scilicet Mercurius, sulphur, arsenicis, Sc aquila : ; M?s curium dico, sulphur, & arsenicum sublimata & calcinata: <1 ! omnia quomodo fiant, dictum est superius.
Additiones.
ti#
grejfum faciendum. Recipe olei communis quantüm vis,Lc t ^
calce viva optime confice ut fit ut farinarum: & quidam pp 0 ^
de vase communi Sc sale tartari,& ita per duos dies dimitte, p°* y per alernbicum destilla, & renova (uper ipsum destillatum ccm & destilla quater donec non comburatur.
Alij faciunt prius bullire oleum cum multa quantitate aqu 3 ^
• -. ., J t. _ - - - - . J. . .. J . « A )1 a . 1 _ «
ita immunditia descendit ad fundum: deinde chlant oleum natat superius,& ponunt cum calce viva in vase ad destillandus ik destillant (ernei, & fervant in vase clauso:
Oleum tncombufitbile ad incerandum Elixir ad albu» 1 '' Recipe Mercurij fixati per circulationem crim aqua lapidis oc^
: in siirnö resoluto rio ( lll f
albi rectificati a calce corticum, Sc pone tertia parte aquae Mercuri j, & die quarta disiblvetiir in oleun 1 ^
bum fixum inccimbustibile , & non rectificatur alio modo ,
quod aqua separatur per destillationem & oleum manet in fi' 1 ^
&
vasis, quod non potest destillari nisi cum maximo labore fuse fixationis, quia repugnat & perseverat in & contra igne: & > hoc oleo potest fixari omnis Mercurius sublimatus , & diu 0 ' omnia corpora, quia est ex natura metallina : Et cum eo ince^ tut magna Elixiria: Sc bene fervetur in loco calido juxta ign £ p' quia est natura; calidae: ergo si poneretur in loco frigido cong { , rctur in durum lapidem fusibilem similem marmori albo, qtd stea non posset dissolvi nec venire ad talem distemperantiaiu iic infrigidationis. .... y.js
Nota quod fit quaedam destilhMqasiei cum virgis parvis p 0 ' 1 ^ In fundo cucurbitae, & attingunt summitatem, & ascendit ok 1 ’. per virgas illas superius, aliter non ascenderet, & debent esse A gae parvulas 6c decorticatae: & credo quod de ista destillatione V, quitur Arist. cum dicit. Modo scias quod olei destillatio fit * tiindum tres modos: & est in capite de L, majori.
Sed scias quod Rasis certe loquitur de illa destillatione virgis myrti, in suis libris de 70. de 30. verbis: dicens libro de 1 ' Sic etiam oleum, dum'aliena sequaris vestigia manabit.
Compositio Eltxtrij Benedidi.
C Omponamus igitur Elixir nostrum benedictum cum f*?* xilio & ejus virtute. R. Mercurij sublimati Sc calcinati 1 ‘K lulph. & arsenici sublimatorum & calcinatorum ana lib.i.de a< l aihimalis philosophice composita , Sc rectifkata jam dista u°^ ^

De Perf. *Magi s t
ac lUa imbibe spiritus praedictos pau
MAGI ST. nf
praedictos paulatim super pom-
.- r ^äovest‘. cum
•«. qum aut in paropside vinea qu* ™ ■ f ucr it, pone totum illud
f äonee totum bibit & cum hoc ” ct ^L rpo sito cum luv teapt-
$ m aludei ad sublimandum alemb'co np« ^ m odo respiret:
ente St bene sigillato cum luto mag 1 - ’ delubtus ignem lev ^" 1 äc tunc pone aludei super atbanor, ‘ —«entem c£C ™ c s ’
<»■ äe carbonibus, donec tota humiditasi‘ 5; tunc sine
•' !s ; P°stea vigora ignem mediocrem qualt p dmtus estexuasie
.«’• vas insiildari, & cum insiigldatumfuetit, q*
&. tvn« - •
K r^° sibi totam aquam, quae ab eo destillata est : Et postea da ’J P ot andum alias i;, unc. aquae psiilosophic® praedictae, 8c cum to-
' h*® biberit remitte ad snblimandtifn iirnrii« - nnnA fi nsoritavc-
|0" '
!bi totam aquam, quae ab eo destillata est: Et postea da ei tm alias i;, unc. aquae philosophicae praedictae, & cum eo-
►erit remitte ad (lihlimanHurn nt-nriu« ' mind fi DlPritaVC-
r ^emper alembico superposito cum suo recipiente &bene si- at °> quod non respiret, & hoc fac cum lento igne donec totu 'nat, & tunc sublima ut prius fecisti: tertia vice reduc super, si
mitJ «1 £ _J - • . i i •« i »•
1 j< i a 'quid elevatum fuerit.Sc da ei ad bibendumalias 15. uncias aquas •jl pt-xdictai, & redde ei aquam suam similiter ut prius suaviter te- ll l. 'endo donec totum biberit,Sctunc sublima utprius. Quarta att- 1 ^ lern vice redde ei aquam sitam tantum,& sublima vel destilla tan- # j 'uro, & reducendo inferius quod superius elevatur si aliquid sit,
. ,j ( ^°nec inde penitus nihil destilletur. Et cum ita factum fuerit, in-
I ?u * es 'olnndo vasis laminam crystallinam stantem, penetrante,' •i' 1 ’ ^ofundantem, tingentem, & permanentem: cupis una pars si fu-
• 1 *' ti/ S °' partes Veneris projecta fuerit, ipsam in verislimiim argen- j ,o' p ^ transmutabit. Hermes dicit in secreto suo urium super mille.,
jtr jj|?§° te P er lvedus Domini ne hoc secretum alictii ostendas nisi ■ Host tl °^. ro ' £t quicunque de hoc arcano secreto dignus fuerit, itis. f H (.j. tr f ent ststus. & Deus alie viet super te. 'su aute eum exaltatus
F tare& l 'i7i r ? mncs circulos mundi hujus Lunaris, memento visi- ,iV ei s p , u'st'ibuete pauperibus & pupillis, viduis, & similibus, &. 1§ vtrbn^iv rc w tnbula ''One eorum,ut valeas in die judicij audire
p ltc rc ™ „° mmi Förtiissum : Venite benedicti patris mei, perci- fiii nudus fi); 'r* • . v °k' s paratum cft ab'origine mundi: infirmus / pupillos s! Kl J 1>8t oronia neceffavia dedisti mihi, cum visitasti
0 , XV oc Viduas, Sellis similes propter nomen meum:'
debis. Arnen.
^xplicit hier perfefiiottif'
»E
l c
LIBEÜ

jiS
Arnaldi
mag 1 :
NÜ**
F'
LIBER PERFECTI
STERII, QUI LUMEN LUM1
NUNCUPATUS. ET VERE y QUIA IN EO P lC obscura Philosophorum in arte Alchemist optime deteg u[l1 Vocatur etiam Flos Florum Arnaldi de Villanova, longe correctiorSc melior hactenus impressis.
Cias, charislime, quod in omni re creata sub c* j ( sunt quatuor elementa, non visu, sed virtute. U v nostri philosophi sub velamine scientiae elem cll ||, rum, istam scientiam tradiderunt: & operati sus 1 ^ > qui ad literam intelligentes, ex sanguine,capillis, 0 '^ | urina, Sc ali js, ut ex illis primo extraherent quatuor elemen^,, cum cis opus perficerent, separando per destillationem ap 1 ^, ctis primo aquam claram, deinde oleum in superficie citris quod dicitur continere ignem & aerem, & terra nigra ins°"^ remanet. Postmodum cum aqua terram abluunt, & dei"^, imbibendo ipsam, & decoquendo, & destillando aquam illa 111 ^ tiens, donec terra dealbetur: deinde reddunt ei oleum fuit' 1 ’ j,, ignem praeparatum, imbibendo, 5c destillando , quousque cta terra totum bibat, scilicet aquam, Sc oleum & tincturad'" ^ nec compleatur eorum phantasia: postea accipiunt istam te^,, sive lapidem,& projiciunt super corpus fusum, videlicetfup^sj, prum vel aliud, Sc breviter nihil inveniunt, quia totum estp' j« tasticum :& tamen faciunt secundum quod philosophi dic 1 “ 1 ^ suis libris quantum ad literam, & sic in errorem ceciderunt, invenientes introitum. Et causa errorum illorum est, quia i“ y debita materia operati sunt: quia certum est quod non jZ CI> .jjj, tur ex homine nisi homo, & ex equo nisi equus. Cum 1
iriaterialia sint a natura metallorum'penitus aliena, imp 0 “' 1 est ex eis fieri generationem in metallis: quia metalla non at '
----*** . vjuiu AllCLctiia liC/a* V
rantur nisi ex suis spermatibus proprijs: ideo perquirendas, quid sit sperma metallorum, & sic habebimus totum m a »l' rium: quia non invenitur in re, quod in ea non est: non sanftem metalla in qpillis, &hujusmodi. Dictum est autem fp . metallorum Mercurius, Sc origo eorum, & hoc est certata : v{ , ita omnes philosophi dixerunt: quod usus & ratio docent ea e ^ rum, ut inferius declarabo. Prsdicta autem,scilicet sangu^l pilli, & hujusmodi, non sunt Mercurius: ex eis igitur non pP ., A r .fieri metalla, seu eorum transmutatio,non sunt prtedicta laP lS y ster licet sunt scripta ad exemplu. Quidam alij accipiunt spiritus, quia ita nominantur ad literam, scilicet sulphur,

1 '
M
niti
$
/ jf' ;
yl * 1 i
10'
IÖ*
0>'
lB
Vum (ai ,® E PeR f - Mag ist* igne fuoi atm0niacurn > & Mercurius: & dicuntur spiritus, qiiia ab dement cvolant »n fumum: & ista accipiunt loco quatuor
entiany ss“®* videntes quod philosophi dicunt in libris liris, sei- honbhi r ln isP iritibus: & istos sublimant sublimat ione vulgari,
& poq ‘ OI opmca,8c faciunt ipsos ascendere, ut sint naturi aerei; tcrrse . m °7, urn sidant decoquendo, Sccalcinando, Ut sint natur» sintnai ^ .ea solvunt, ut sint naturae aquae: postea destillant, ut dcntesh'k I ^ n ( ' S - : ^ ^ a componunt juxta libros adliteram cre- ciuuts. 3 cre “dentiam elementorum. Et composta limul proji- corum P ra co r P u s i m p e rfc ctu m, & invenerunt nihil. Haec causa fecW rr0rumest una > st u ’ a ista non sunt fperma metallörü per- stuod eft 1 • nCC ' m perfectorum > excepto Mercurio 8c sulphurei re u on 5i? S c °agulum, sed ad istam congelationem nos attinge- "nurri s lumus: ‘ ac ‘ t emm natura per suam virtutem, & per ma- (v e j • Pawuna temporis,ad quod vita hominis durare no potest: mutJ§ lt c r lm postibile est.qubd sit generatio metalloru seu tras- ionilivi''i l 1 ’ stP' Ephore Sc arsenico,& similiter amborum
ommittionelaboremimpendunt diversis operationibusivenieh-
autem ad proiectionem, viderunt eos aduri & evanescere Sc
non mcorporrhuslongammoramtrahere, sedcorpbrarehnqui
ab eis magis immunda,quam prius fuerant: Sc causa est, quia sulphur & arsenicum in igne cito comburuntur, & in carbonem reducuntur, unde nec per se juncta corporibus, aut sanguini, urini, yel hujusmodi,sunt lapis noster, seu medicina. Quia igitur ad ge- nerationem hominis non fit aiicüjus rei permistio nisi soermatis; cb ' C ■ n- 11S AEneratioUihusnaturalibus: sic magisterium nostru liS"} 0 “ alicujus non eget extranei. Quidam creduntinsa- toio sc U ' ni c^ U * scientiam invenire, & eos solvunt,calcinant,Sc fune ant, ^ t fu:ndurif.&prasparaht; alijper se solum projiciunt ^>us v ^o^fora imperfecta:a!ij cbmmisceht spiritibus,aut corpbri- ae n f r *P aratis > sed i n projectione nihil inveniunt: & causa est ea- cinam" s' praecedentibus. Quidä cx solis metallis credunt medi- 8j Dro :- i S crc ’ & praeparant ea calcinando,solvendo, congelando qui ■ .stciuntliiper corpus, Sc decepti sunt: quia error illorum est; Pus ur^^ 33 rerbcet metallorum, ab initio non ceperunt, sed cor- Mercurhi 111 " a ^ora sua. Qui subtilius intuentes, consideraverunt talbre suH' 6 meta ^ öru m prirscipium, & rips° rl)rn originem st ea eumfi UlrC0 ^ CCOC i uente: sublimarunt perse Mcrcuriiim: po- tur ad D roi X A VeiUrit ’ solverunt, Sc congelaverunt; venientes igi- somm^est n ° n r m * " ihil “»venerunt • Causa vero illorum er- tiir ; n ■ ’st luaicut fperma virinqn affert fructum, nisiprojicia-
jivodeft nir cm .™“lieris: sic nec Mercurius qui fperma est t , noni
htibsrrik' * P r ?* lciat urin matricem corporum, id est fisam calcf, i nutriatur. Quidam ipsumMercuriü cum corpbrc arnal- 3 ' 1 gamandb

Arnaidi
130 f
gamando miscuerunt > Sc lavarunt tamdili cuiti aquadulci, do 11 eis apparuit corpus munduin propter splendorem, &natu r3 .j Mercuri), & id coxerunt usque ad finem, ita quod factum sisi tC durum, credentes quod Mercurius cum tali corpore immisso tur, & nihil invenerunt: imb corpus fuit immundius quam s u | 1 , ante, Sc Mercurius evanuit. Et causa eorum est, quia sp‘ rlt non jungitur corpori; nisi anima mediante: anima enim est &
dium inter corpus & spiritum, ipsa simul conjungens. Anima al '
fi
cena fermentum est: quia sicut anima corpus hominis vivificati fermentum jam ebrpus mortuum, & ä natura sita jam penitu* *■ ceratum vivificat. Unde anima obtinet principatum, exerceo 3 's res suas. Idcirco quid sit fermentum, infra dicetur. Quidam f 11 icuerunt corpora imperfecta cum corporibusperfectis, & p 0 * 1 , runt ad coquendü in igne lento ut melius invicem unirentur : fi, flea fbrtificaverunt ignem pauladm, ut corpus nonfixüfig^fj cum adjutorio ignis, Sc sic tenendo in ignecalcinaverunt,p ö solverunt & congelaverunt,& reduxerunt: postea posuerunt ^ examinatione,& nihil invenerunt nisi corpus purum, quod p0^. runt. Causa autem torum errorum,quia Corrumpens & defet‘ l ^ corporum imperfectorum, scilicet terra sulphurea, adustiva,
juncta est per minima cum corpore imperfectb, quia adhaesit e> j
principio originis sua:,impeditq; ne perficiatur. Unde oportet noc quod illud, quod est bonum in corpore imperfecto, un3 ^
igitur fuerunt ex Mercurio. Et sic solvitur opinio illorum, q u * - eunt: Species metallorum transmutari non postimt: & hoc V«^. est, ut ipsi afferunt, nisi ad primam materiam reducantur. R e . ctio autem illorum ad primam materiam est facilis, uttifai inse r1 ..
ostendam: ergo transmutatio facilis & possibilis est. Multip
dicatis
eti
iaif
:# 1
corpore perfecto perficiatur > quod id quod hot faceret, habes duplicem virtutem, unam qua: separaret terram sulphuream burentem a commisto: & aliam, quae jamf separatum,ad natiur' suam converteret, Hanc autem virtutem corpus in sua erasus habere non potest. Et multi tentavCi unt,6c tanqua de scientia ^ fterati, intellectus debilitate magisterium reliquerunt. Nunc scire revolo, ut materia’metallorum omnium, fieebrumff^’.i est Mercurius decoctus,& inspissatus in ventre terrae, calore* 1 . phureo decoquente: & fecundum varietatem sulphuris, Sc ip* lU multitudinem,m terra diversa metalla generantur: semper tafl 1 ^ ' eorum materia est una, Sc eadem essentialiter, solum differens a f cidente,scilicet ex decoctione majori aut minori, adurente perata, & in hoc omnes Philosophi conveniunt. Certuest.ff' 0 j omnis res est ex eo, Sc de eo, m quod resolvitur: sicut glacies-? j nix, qua: mediante calore resolvitur in aquam, quia ex aqua eff ^ omnia metallaconvertunturin Mercurium,ut infra te doccb«^

t)EPERF-iM A6lSlr '«
«metallis est possibilis: nüo-nc
ÄS *^«i~*iW£3ä *£££
ergo poffikV '- MetaUa aUt ?!|iousq; in infinitum,& sic patet ‘ 01 ‘«i sequitur ut dicarnus de pract> ca - ■ , ovortet pri-
Spcitectum magisterium pervenire'’ End/mbabeamus, isto ut lapidem philosophor um putum , Aimmutum:
^pwmUcut est in sua minera , nihil adiectum.
"hlimare ipsum, ut ex ipso trahamus id st u0 e p ,n^
Postea oportet nos qssium facere descendere,
' st U3t to calcinarc, quinto solvere, sexto congelare, P are > octavo incerare. Eccc tota practica, &' educti I; ... ^atetianuquia aliter non fieret generatio,seu multip i nradvecte in eis, quae tibi scribuntur. , „ri,*,««
D ‘co tibi, charissime, quod oportet corpora primo P ■ •
Materiam reducere, adboc ut fiat generatio, seu wultipue« eisdem. Animadverte ergo in bis qua: tibi describuntur. V «Upri lib.r.Sc fiat exeo limatura rrmnda, &misce Cum lib. 4- Me - tUrii terendo in mortario cum sale modico Sc aceto quoutq; 1“ mu\ amaloarnentur. Cum autem cuprum suent optime con)un- stum none ipsum in bona quantitate aquae vitae,hoc est iz.partib. sui de aqua vits, boc est, quod si amalgama fuerit lib. i. aqua:^vit|
Ct iz. & pone totum in urinali super ignem debilis emetis inferius lentissime ad igne per diem naturale: tunc dimitte infrigidari, c. Alibi sic: Accipe de lapide albo quantum vis, videlicet partem u- de aqua sua, id est Mercuri) partes quatuor: & commi ce ’ simul bene incorporando, terendo,donec sit bene incorporatum.
P°stea pone ipsum in vase vitreo, Sc intus pone deaquavitepat occem postea pone praidictum vas ad ignem cmenbus wehm - j sisi.us, Sesae quod ignis fit lentus per diem & noctem, un
te infrigidari fornacem, 8c cum infrigidatum vas fuerit, c > st cum omnibus, quae in ea sunt per pannum l ‘ neu ™ ’ ,
r anseat,&exeat per pannum de aqua, id quod de a P* mum: Sc si melius scires faeere istam separationem, me
^oc autem quod erit solutum, pone in phiala vitri en J; :_ c
'Pm cera, semperconservando stiper suum calorem po aa _
'd> quod remansit in panno ad solvendum, 8c iter p”**“ j| cto , per ^benedicta repone ad ignem, sicut priusm ’”‘ J i si cut prius, Sc
'em Sc noctem; postea dimitte infrigidari, 8cc ..s ict ötiens
st u °d erit solutu,ut prius fecisti, adpartepone.utlup < ■ ^ .
^'era, quousq; totum opus in aquam cpnvemtur,i ’ mn [ no<
J"n materiam, quaeestinbumido , id est Mercur 12n j\ cn .
facto, hoc totum accipe, 8c pone in vase vitri sup § m decoquens: quoulque videas in supV-sicic m§ re /emove

132 ArNALDI Jj,
remove subtilius quam potes: & sicjeitera coquendo, Sc n>A^ nem supereminentem tollendo, quousque nihil emittat nig^, nis,& aqua remaneat clara. Nunc habes terram & aquari 1 - ■ licet duo principalia elementa: deinde accipe terram illam, y gredinem quam collegisti, & pone in vase vitreo, & superfui^ aqua praedicta, quousque super eam nater, & coque levi, ve* f to in igne per quatuor dies: tunc iterum aquam impone,& ^
&sic successive, quousque aqua fiat alba & lucida Sc clara- scias quod hoc est, quod philosophi dixerunt: Haec terra qua putrescit & mundificatur : qua: cum muhdificata fuerit > magisterium dirigetur: qua mundificata, & dealbata, ut est $ ) aqua mediante, quae cum dicta terra mediante calore costg^'-p est & inspiflata, terram istam coagulatam cum aqua sua, sive satant fine alterius aqua; decoques forti igne in cucurbita V>h alembico vitreo superposito, ut quicquid ibi aquae frient, an dat in alembico, 8c terra remaneat calcinata: trine accipe serris , tum de quocunque volueris quartam fui partem, id est, sifo^; i. lib. corporis: recipe unc. z fermenti; Fermentum vero ari>^, rrim est, & fermentum argenti, argentum est: & istud fcrrndj* ^ etiam sit solutum, Sc ut terra factum, pro ut corpus imperst® c Si eodem mödo Sc ordine praeparatum simul conjunge Scis” |l( j cirin aqua praedicta, & coque per dies 3 . aut pluves, Sc tunc i^s., in aqüa sua praedicta imbui, & coque ut prius: & hoc toties te ’ rri, quoties hac duo in unum corpus reducantur: quodpe r P C ; j deris qriarido color non variabitur in eisdem. Tunc funde sis eis aqudffl prtedictarri partem post partem, paulatim Si 'paulf^J quousque bibat de ipsa quantum bibere poterit, dando se* 11 ^ novam aquam. Nam in ista cbnjufictione corporum,spiritus d 1 eis miscentur, & unum fiunt cum eiS,&incorporantur, & cori!^. guntrir in natura ipsorri, & germen jungitur cum corporibus P jj, dictis mundatis: quia ante non poterat propter eorum imlri 1 * 11 . tiem Sccrassitiemssed nunc eis conjungitur,Sc in eis crescit, &■;jp augrfieritat numerum, ac in eis multiplicatur multiplicationi^. nitri, secundum quod »peratum fuerit per verum artificia- exponamus obscurissimaphilosdphouun verba. Primuri e|1 ‘ J est corporis iri Mercurium reductio: Scscias quod istud est > st 1 '^ vocaverunt philosophi Solutionem, qtite artis est fundamen^ Si 'principium hujus magisterij. llndeRosinus iniib.Turbas - corpdra solveris nostra solutione, in vanum laboras. De st"
iiia
1 0 '
lutiorie tractaris Parmenides in eodem libro dicit: Quidari e ^ parum solutionem audientes, putant aquam nubis esse: si allt f - legissent libros nostros,&intellexissent, sc itent utique aqua n !
ut/* *- -—-- j *•»“ /• Ai
permanentem, quae absque suo corpore, cui conjuncta

i
p'
iis
f 1
&
?
>'!
$
&
f
f
(i 1:
f
>0'
»"
ll<
F
ri
6
umuw« De P.ERF. Magi ST. 111
n Ua esse non potest. Non enim philosophorum a-
Primo f IS ’^ i P*® rum «torporum conversio in aquam, ex qua Ucru nt creata, scilicet Mercurio: prout gelu convertitur r :- r„ p habes ur
imo fuerunt creata, scilicet Mercurio .\ u num elemcn-
a quam limpidam,ex qua primo mit. ■ - re) Jqctio. Se-
tu m quod est aqua, & ipsius in pnrmun QUO d philosophi di-
cundumverbum est quod sit terra: &h° st Vel (ccundum xerunt: quod de crassitie aquae terra concrea r • t ver jtau,
alium intellectum, qui magis meo judicio appropi s
stund de rrassit^ rerva oeneratur: quoniam _..
H'
C'
li' ist , Ü ;
5 C
5
I«
ist
5'
1'
r cutn aqua, id est dealbatur per dettüiauoncm ^ r eu
nem: Sc haec est cribrario philofophorum , coll ' II1 f° ra
combustio. Sicergohabes aliud elementq, quod el. ter ■ ^
tmm verbum est terra: mundificatio, de qua mnndihcation rienus.ait: Hcec terra cum aqua putrescit, & munditie. ^ cum mundificatafucrit, totum magisterium dirigetur. H - cit etiam Constans pbilofophus inlib.Turbs: Junge sic •
mi do, scilic. terram Se aquam: siccum enim est terra, aqua. Ecce quod habes aquam 8c terram per se & terram deamatam cum aqua. Quartum verbum est aqua,qua: potest evaporare 5So seu tu&Umando: in qua sublimatione seu ascensione efficitur ipsa tetta aerea, cü prius effer inspissata cum t«^a,^>t^oa-
gulata. Etsichabesaquam.tenam.aerern-.quoddr Thcophil^
Jhilosophus in libro,Turba:. Ipfom dealbate, dici .
Virite, quousque ex eo exeat spiritus, qui m. eo invei i - st
tUt avis, vel cinis Hei metis. Et ait Mireris phil°soph® ; >«^ jemanct cakinata infundo vasis, quse est natura:i 0 n . v r ter .
hemu s in praedictis prsparatioiubus 4-elementa. . g Cinere
ta cakinata est pulvis, de quo ait Micet, philofop • _■■■•' d j a[ j c _ ne vilipendasqn inferiori loco testae eximite: >» eo none,
ma cordis. Eostmodum cum praedicta terra feune Qm P us
ejuod Philosophi fermentum animam dicunr:&i eo „ t ; am ist
humanum sine anima nihil valet, imo est sicut faex , .: ctum
proposito : Namfermentum est corpus praeparatur » p ct „ est. 8c ad naturam suam alia convertit. Et seias.qup . a tur
mentum, nisi Sol &Luna. Ista enimeorpora absdomrnan^,
& ipsa ad suam naturam convertunt: 8c ideo.a corD oreihtro- mentum dicunt«. Oportet igitur sermenmm in e°rp ^so- duci: quia est ejus anima. Ethocestquod dicrtMottenuQ ^ phus : Nisi corpus immundum mundaveris.’ a isterio«fiiT- «evis, & animam ineo nonmifeueeis, nvhUhwic tunc
xiffi: Igitur fit conjunctio fermenti cum corpore mund t^E ^ tpmtus cum eis jungitur, & gaudet cum eis, quia mu n Ar . »»tura sua crassa, & subtilia tecta iunt: Et hoc est st"°
n'
st
ri
it

*34 Arnax-di. j.
chelaus philosophus in libro Turbaei: Spiritus non jungetm corporibus,donec ä suis immundicijs perfecte fuerint corpo r ‘ 1 ^ nudata, & in hora conjunctionis instabilia apparebunt: ^Jt innes colores de mundo apparebunt in operando,quicunqU^Lj sint cogitari: & corpus imperfectum colorat coloratione “ ^ mediante fermento, quod fermentum est anima : & fpiritu s ^ diante anima corpori conjungitur 5c ligatur, &«um eo colorem fermenti convertitur,& fit unum cum eis. Ex p rit q(}- apparet subtiliter intuenti, philosophos in suis verbis obst 1 "^ mis vera dixisse nam ipsi philosophi in suis libris dicunt,qu° ^ pis noster ex quatuor elementis: & ipsum elementis comp 3 ^ rtint. Et ostensum est primo, qualiter hic sunt quatuor eletU Vixerunt etiam, quod lapis noster componitur ex corpore ct ^ ma, ac spiritu, & verum dixerunt: nam corpus imperfectum. ,, r pori comparaverunt propter hoc, quia est infirmum Aquä» Jt tum dixerunt,& vere: quia spiritus est. Fermentum animal? 1 rj ,' runt: quia,sicut supra dictum est,corpori imperfecto vitam quam prius non habebat,& meliorem formam producit. riint etiam quidam philosophi : Nisi corpora vertatis in rea, & non corpora in corpora, idest de corpore spiritu, & e s j( ii tra, nondum operandi regulam invenistis: & verum dicunt' jit primo corpus fit aqua, id est Philosophorum Mercurius, # ^ incorporeum; deinde in conversione spiritus in aquam,fit Et ideo quidam dixerunt: Converre naturas, Sc quod qu*i' |S ’ $ venies: hoc est verum. Nam in nostro magisterio primo fad .jo de crasso gracile , & de corpore aquä : & postmodum de hu* 1 ". siccum,id est, de aqua terram,idest siccum. Et sic naturä co»* i tl timus,&facimus, de corporeo spirituale, & de spirituali corp°^|i ut dictum est: & facimus id quod est superius, sicut illudqst^f inferius, & quodest inferius, sicut illud quod est fuperius'.so . ,-i- timus spiritum in corpus, & corpus in spiritum, ut patet in P sl , c (t pio operationis: ut in solutione,quodest inferius est sicut qU oC \J superius, & totum vertitur in terram. Patet igitur ex dictis» in lapide nostro sunt quatuor elementa, & sunt anima, St c ot « (it & spiritus. Et lapis etiam noster,ut quidam philosophi dieU flt ’ l) i- ex una re, & cum uno. Et certe verum dicunt: nam totum sterium nostrü fit cum aqua.nostra, & ex ea, & per eam: n aItl V aqUam solvunt ut dictum est superius, non solutione,prout'?’’,« rankes credunt, quod convertatur in aquam nubis, sed soso 0 ® vera philosophica,quae est,ut convertatur in aquamprima> ^ suffit ab initio. Ipsam eandem calcinant, & in terram redu*%« per ipsam eandem aquam corpora in cinerem transformant»"^- ea cinerem dealbant.&mundificant, juxta verbum Morieni dso^ s!S,quod Azot Sc ignis,latonem abluunt atq; mundificant,

i;5
9
mundun^ Azot autem esi Mercurius, ^^ 0r ^ap.^udnon*D0test
^«praeparata modopr*dicto,con,unct.onetalW‘ & ^P°
'g"'? potentia, nec aliatentatioseu probatio P t j t .g ccor p Q , c °n s ibustione defenditur.Sc eorum unum vn a i t m nunt phanta,
* a sublimant non subnmationc vulgari, qua » , elevare
^' C1 > credentes quod sublimare sit superius a cei soiriti-
P et igne:8cideo accipiunt corpora calcinata, Sc mi c 3r i-mco,8t
bussoblimatisvelelevaus.scilicetMerctmo, sulphure,arlen >
laleatmomaco: & faciunt perignem fortem, &su ita >
Poricum spiritibus elevari. quia pars non fixa, separa P . ^
permultam quantitatem non fixae partis,Scitaclevan c P , spiritibus'. Sc dicunt, quod tunc sunt corpora sublima . ■
falluntur, Sc delusi sunt: quia postmodsi inveniunt 'P,^ c , munda, quam prius fuerint. Unde fciaS,quodnon e ,
limare,superius ascendere vel elevare: sed sublimares k
tum est, dere viliprecrosam facere : Sedere infima fle.commi« ,
altam facere & magpam , 6c puram, ut cum dicimus.
sublimatus est,id est, m dis-nitate positus est: sic ernm dicimus coi- pora sublimata, id est subtiliata, & in altam, puram, mundam, Ot
defecare, dealbare & rubrum facere: quod totum facit aqua.no ftra benedicta. Sic ergo intellige nostvamsubnmauonem &- ^ scensionem, destillationem & catenationem,solutionem,con
Wionern,fixationem, incerationem, & hoctotum sit per
c v\im aquae benedicta:, & inboc omnes sunt decepti, q t nostvarnortificat Sc vivificat, Sc apparerefacit primo nigrum in mortificatione corporis, dum m terr. , _
titur, postmodum apparent multi colores: Sc varuan r _
nem.quorum omnium finis est albedo; in con|un io . ,
portspraeparati 8cfermentati, apparent tot colores , q _
mine excogitari possunc:8c apparet quod nostrum magiuenu num est, Sc exuno,8c cum uno.sit ex quatuor, ut > u ',
' ! r ^ us 1 > ut «»p» P«pra dictum est. Unde scias. eanfiime.^
t losophr nostri lapidis nomina multiplicaverunt, a ,, ’smrituaie
i iSssssssss^s^gt
^ (unctione ipsius cum corpore imperfecto Scfermen g c j.
lofqphi ipsum vocant aes, pro ut dixit Eximaeus m «»• . ct
d« tote, mqmt, omnes scientiam quaerentes, quod nulla ^
c“' n,sl ex *renostro:8c infinita nomina ei imponunt, ne P.^^
1 4

Arnaldi .
fistu? perciperetur. Quocunque tamen nomine ipsum n°r ■ jient: unum,Scidem opus ad omnes. Et dicitMorienus, q»?:° confectio nostri magisterii affundatur in ordine creationi h 01 *^, mis: nam primo est coitus, postmodü conceptio,deinde impra-'E tib, quarto ortus, quinto sequitur nutrimentum: quod sic intf gitur: primo fperma nostrum, id est Mercurius,cum terra coni 0 £ gitur, id est, cum corpore imperfecto, quae terra mater dic>^ ideo, quia terra est mater omnium elementorum: tunc secu»d tf ' Philosophos coitus appellatur. Dumautumterraincipitaliq 11 ' 1 tplum retinere Mercurium fecum, tunc dicitur conceptio: & tll ,i agit masculus in feminam, id est Mercurius in terram; Et hof c / . quod dicunt Philosophi, quod nostrum magisterium nö est al'°' j jiisi rrtasculus & femina,& ipsorum conjunctio,dominans qua, in Mercurio: & terra crescit & multiplicatur, & augtn e0t fur, & eveniet, quando terra dealbatur: & tunc pragnatio ntu^ patur: quando terra jam impraegnata est: deinde fermentumrh gitur cum corpore imperfecto praeparato ut dictum est, quoU'T. unum fiant colore & aspectu j & tunc dicitur ortus : tunc e 1 ’ 1 ' natus est lapis noster, qui natus , Rex a Philosophis nuncupat 11 . unde dicit Philosophus inlib.Turbs: Honorate Regem nost s0 ' 1 ab igne venientem, diedemate coronatum, & ipsum aliment 0 donec ad aetatem perfectam deveniat: cujiis pater est Sol, r»° vero Luna: Lunam autem accipe pro corpore imperfecto, km pro co rpore perfecto. Ultimo autem sequitur nutriti ^ 01 j usque dum augmentetur augmentatiorie magna. Nutritur jacte suo, id est.spermate ex quo fuit ab initio sui: imbibitur ? 11 tem Mercurius saepe saepius, quousque bibat ex eo,quod suffis j id est, usque ad perfectionem, quae est finis totius operis no^j fer ea igitur, quae dicta sunt, facile postum intelligi omnia d>^ fhilosophorum obscura, & cognosces omnes in eodem con^, nire. Et nihil aliud est nostrum magisterium, quam quod p 1 ^ xi. Jam habes corporis soliitionem & reductionem ipsius ad P s ^ inam materiam fui: deinde ipsius in terram conversionem: & f*. jstea dealbationem, in aerem demigrationem: quia tunc dest>^ r stohumiditatem, quae ineo invenitur, fit aereum quodasc« n< ^ Lc terra remanet calcinata, & tunc est ignes naturi. Hab « 5 jam conjunctionem lsto.rum adinvicem, & habes commisti 00 . Mimas & corporis,& spiritus simul: & conversionem adinvst 0 ^
äsbabesaugmentationemtantumhujusElixir, cujus utd*'
tas major est, quam postit ratione
percipi;'
z4i

De Pere. Magist.
i$7
tRACTrc* MAGISTRI ARNALDt
«* suendam Papam , ex Itbro dtßo ,BreS»
sf**» m ci ~ ä; • p-v'f».a
■ keatorum.mutatio Dei excelsa,dico tibi patet a m » tet _ omnium primo corpora in primam materiam reduce r ?ruist^ scire volo,quod materia omnium rpetallotum, spetma est fumus albus, decoctus ,Sc inspissatus in ventre »
«'oresulphuteodecoquente: Sc secundum varietatem,lulphu*
* 1S & .ipsius multitudinem in terra, diversa metalla piocreaq - 'enapev tamen iplotum plurimum materia eft una & ea * '
sentiahter.splo differens accidente,Scc. Cum enim une a e op ^ rator nihil agat, sicut qui cum arcu sine chorda iagittat,
Moneri, clarius dicit Accipe phlegmaticum 8c cholericum, . '
re sanguineum cum eis,donet fiat castum tingens pro ue i > . "
in suo igne. Phlegmaticus estfrigidus&humidus, ut Mercur -
cho\ericus veto eft calidus 5cGc cus, Sc sal ain\owiacuvYv,\ang^iucu eft calidus fithumidus,ut Siol",seu aurum. Nota, sal armoniacum non dat colorem,sed dat introitum, prteparat, Sc purgat: ingrediuntur tunc reliqui spiritus corporibus permistis, Se corqungit ,
& recedit. Ipsum enim sal est ungvcntum siccitate ignis coagulatum,ex natura calida & sicca,subtili,a parte in partem penetrans solvit corpora, & est copulator contradistorioium, & omnium spirituum cum corporibus. Ipsum enim est spiritus vo ans, api generans,ad elixir coadjutor. Et nisi ipsum esset , non so vere ®cc ingrederetur eiixir,nec poneretur unum cum aliquo a io,n intraret unum in aliud: volans est, exiftens una cum covpo cotpus , 8c est in eo occultum Sc absconditum •• e qu Avicen.in Majori *. Si posueris eum loco ignis, aeris & u k '
a utcujuslibet,non enasti in opere-.ad quamlibet emm 6
paturam: 8c Almizadir,id est sal armoniacum öbilou«^
^ la t. In libro Aluminum & salium traditur: “ . ..
crcaffet eum.non perficeretur elixir ,& vanum esset oor ; a
chemicum, Qui ergo sine sale operatur, v el ag*, ut ait Aueg
sapientum,corpora mortuotuminsepulctis eorum qdn
propterea, Scc. ____
Z>£ decoctione lapidis philosophorum .
regimine ignis tn d&erfisg
ad coagulationem lapidis- Versus de Solutione.
Qut quatit i n merdis secreta .
Expensae perditproprias, tempuef,Jaborutn- ^ ^

r;8 Arnaldi
Esi in Mercurie quicqutd quarunt fissi entes Corpus,abbtnc antma,fptritus,tinfiura trakuntut’ Nullus Mercurius fumatur,quam mineralis.
Ignis coagulationis gradus.
'Primusformetur,ut sensus et dominetur »
Senfibus aquato gaudet natura secundo.
Tetttus excedit,sed cum tolerantia ladit Deftrutlorsensus,nescitprocederequartus. .
Igitur adpracticarodescendamus,clare & aperte ,& intest 1 !?, liter eam iubjiciamus. Nota ergo, quod in operatione n°‘ ^ ijuae divitia est, potius quam humana, requiritur unatola iti‘ 1tf net ulla alia : quia aqua nostra pura, & mineralis in nullo ali" j pere posita, nec etiam alicui corpori mista, qu® materia est i
stantia,&a qua diversi colores effectusque in regimine app"^. ^ Et scias quod una materia etiam requirit unicum vas de v|t quod dicitur vas Hermetis : & illud requirit unum aliud vas 1 jS reum cum coopertorio suo similiter terreo, Et illud unuiT 1 ^ de terra requirit unicum furnum, videlicet fisrnum Hermen 5 ’ , coopertorium siirni, Primo ergo describamus vas vitreum. f j £< ergo vas Hermetis de vitro,quod rotundum sit ad moduinf stis Lunae inediae, quod vas debet habere foramen Luna p , portabitur. Descriptio autem vasis, Hermetis,est aliquant " 1 oblongum ad modum ovi,vel ad modum ampullse. ^
Vas terreum modo describamus,in quo debet vas vitreutn p 1 ' dictum poni. Fiat ergo vas terreum, quod possit sustinere ig" j fortem,& continuum etiam cum ignitionc, sicut est terra, de fiunt crucibula ad fundendum aurum : Sc fiatdictum vas.t« 0 ? capacitatis & magnitudinis, quod praedictum vas vitreum p° ^ ibi bene recipi •. ita quod sub vase vitreo,Lc supra vas.Lc circa st' u , possint poni cineres cqbellati ad spissitudinem duorü digi torl ' ad minus: fiat autem prsdicto vasi coopertorium, quoclua c ° s ( jungatur cum vase suo, quod flamma ignis non possit pett" 1 ^ vas vitreum intus positum. Habeat autem prodictum coope‘ \_ lum unam superius auriculam, ut possit deponi, & tractari, ^ ' Modo collocemus vas vitreum in illud, vas terreum sic.Prin 10 beas de cineribus optime cribellatis in bona quantitate,& f°° c J eis in vase terreo praedicto in spissitudinem duotum digitort"" * minus,fortiter cineres imprimendo: deinde pone ibi vas de ' !| b, cum suo retentorio vel coopertorio: prius tamen optime cla" , tur orificium ipsius vitri,cum luto tibi noto ( est autem lutu 01 ^ pientiae) deinde circumpone cineres reliquos eircumquast""' supra,&c. sicut scis. , ,
Modo siibjiciamus aliqua notabilia: Nota, quod in °P erat ' t jo' »ostra,& in quolibet opere Alchemico.sive agatur de sublim^,

De Perf, Magist. IJ 9
«essanum est duas partes vitri esse vac “®*’ J eto f,, & magis corn-
carb°nes ss\M magis P , astrum: quia ignis
f ?'’k u densi,tanto sunt meliores ad°P carbo nes querci-
astus ex ipsis magis durat in sua qualitate, QUatu ot colotes 1 & umiles Cunt efeendi. Et nota , quod st tubeus, Lc ci-
pt'ncipales in opere apparentes,scilicet niger, a , >_ freundum
lunus qui sunt in diversis gradibus taliter appare corpus
uu m gradum decoctionis. Gumalio enim igne citrinum. ^'gfurn, cum alio album, 8c cum alio rubeum, & " rontinen- Sunt enim 4.gradus ignis,qui in suprascriptis 4.ver 1 ncc
int- Etnota,quod Philosophi hanc scientiam ignis c 0 bscu-
aliqms philosophus de dictis gtadibus est clare loeu >». ; - tuf
re omnes de levi igne tantumfaciunt mentionem. , gradus continetur in primo versu,qui est:
Prima* formetur,utsensu* t> domtnetuy- > tc
Et quomodo cognoscetur, quando est calor primi g ' Q -
ficquodsimamltangens cineres scucupeWeucoope to^
furni,possit ibi stare sine aliqua Vadione.Et iste est primus gradus,
nuemPh.losoph. celaverunt-.-- cum isto solo:gne,autbisirnib,
& cumnulloaL,putrefhmaterianostra secussiam ahquosphilo
sophos in 40 .dieb.quod ego non credo.seeund
quod etiam non credo.seeundurn alios m 70-4" ct~„i>mvcra
Qui vero probavit ,&ex P ettus est.coplevit
in 97 vel ad plus in centum dieb.8c illud estveru. . mcsi
5 et non appareat ad oeulum in materia pu»e a seit super
cunmtlü non est,quia pro certo secundst essenatuv^p Limite
nigredine.Sc ideo elementa jam junctalunt, ^e u | ra .
«octalocantut, Sein alias vertuntur naturas. JLn lim . genuod
dum decoctionis.illud quod est occukü.fiet manifestum ^Scstiio^
modo est manifestu.fiet occultum. Ignis quarti grv, eas signa
bonumded est ignis ftämae.qui fiet in hunc mo u • , m exa A
de quercu,vel similia Sc crassae quantitatis, lta , u ,\P ; m( i 0 Ijgnoru manuitunc incide dista ligna in frusta dta quod g , ar bonum non excedat latitudmemfutni-.Deinde facto *g ne “ veV «ia, vel
m furnello.supetpone ex dictis frustis lignorum. ferius p t j„
quatuor,sic Ut expedire videtis. Exposuimus ig P
mum ignis gradum,qui notatur per hunc V«lu»,
Prtmmformetur, ut, ©Q. ■ no ftra necessa-
Ptv quem gradus ignvs, Stnonpet alium mate n. e statnunc
j.o d-het putrefteri,dissolvi,mortificari,&denigsar>. dtalbc .
dicendum,pw quem modum materia nostra p« 1 flUset stnostr® «inlgrtut procedamus ad secudam partem ... a ibum est:
mediem» dealbatio. Hic vero notandum,quod di p ^ de _
fcst uuuin album .quod F.t ad modum Jovis vd -at >

*4©, Arnaidi j.
albatio fit post putrefactionem: unde dicit Geber philosoP 1 , Oportet Jovem Sc Saturnum indurare, & Martem, Sc Ven cr ^ rubificare. Ista autem dealbatio non est vera dealbatio,qu> a % <est firma,nec fixa.Lc bte perficitur, <k completur secundi g r:1 ' ignis in too. diebus,qui hoc versiculo continetur:
Senßbut aquatogaudet natura secundo. . j
qui secundus gradus debet este lenis, tamen aliquantulum igne primi gradus: debet enim esse talis, quod per tactum manus respondeat igni,Sc ignis manui,hoc est, quod manus p° sustinere talem calorem, & non plus. Has igitur differentias P teris (acere cum solario tenui,perforato, existente super carboP c in quo facias diversa foramina, secundum exigentiam grad^ ad benepiacitum,vel aliter, Lee. Finitis autem centum di eb 1 ! ’ continua ignem praedictum secundi gradus,ut materia bullii ^ cipiat,& fluere, sive fundi, Sc durabit.bullitioista 70 diebus : ^ tunc materia incipit facere quosdam lapillos ad modum, seu si 1 ” litudinem Hyacinthorum: continua tamen ignem secundi •£• dus,quousque dicti lapilli appareant. Cum autem videris ps 3 ^ ctos lapillos apparere,tunc ignem carbonum, fortifica, faciei ' ignem tertii gradus,qui notatur per hunc versum
Tert tut excedit,feci cum tolerantia ludit.
,do s
Pictu^autem ignem tertii gradus continuabis ad incinet«" lapillos per centum dies, quia infra dictum tempus centum rum lapilli incinerabuntur ,& figentur fixione vera Sc perft^j Quod si,infra dictum tempus materia nostra non incineraret> ls ' tunc eundem ignem tertii gradus continua,quousque materis 0? strasit incinerata,& tunc materia nostra dealbabitur. Et hoc® fcum,dicitur album permanens,Sc anima:& de hop albo dicit M £ rienus: Dealbate latonem, id est terram, Sc apponite liberos - ^ corda vestra rumpantur. Et Hermes: Ipsum dealbate, Sc sim >8^ sublimate,quousque extiteridpiritus, quernin eo invenietis > ^ dicitur avis Hermetis. Er ista incineratio. 8c dealbatio dcteg c ^j scilicet dubium terrae sitientis , & aquam nubium. Et feias>q 3 infra dictos centum dies materia nostra,seu cinis noster deb et Jao ri in colore margaritum,seu marmoris coruscantis. De pt*“ 1 H albo dicit Algazel: Ipsum dealbatum cito igpe sublimate, 5c c ', S est iterato solvite. Et scias, quod prodictum ignem terti) continuare debes .quousque secundum album appareat,& > n c , y r lore praedicto. Modo sequitur quarta pars operis,qu« dici tur f/ pidis nostri rubificatio. Tunc totam animam in corpus c° nV |, timus.cum materiam nostram, qus prius fuit alba, rubisi ca,T1 r[ j Dicta autem rubificatio debet necessario fieri per ignem gradus,qui in versiculo continetur,
Stc iestruSor fensuo nescit procedere quartus-

DePerb- Magi^t* j 4 £
Dictus autem i« nuarti <nadus,erit ignis flammae,& lignoturrf, stuifoutsup® e c 0 Sa>mturignempr*d>aumpc t 47-veljo.
cunusverojgne s uo gubernetur, & «• | £ j F „.dfebus ver-
i diebus m corvum verum convertitur - 77 ^^rritur
. tur ln columbam : deinde columba m 47- . . , O i oie fpiri-
7 Alfefcl marinum, qui est color tyrius: Etm -
tus öc aniuia cum corpore uniuntur, 8c fiun u j,/v rs Et
glastum est incorporeum, & factus est lapisbenedctns^tc
7' as >c(uod per praedictum ignem stamm*, qui est igni st r^ 0 . dus,album nostrum completum funditur,& per h u iu m r 0 ; r ;,
nem spcrmä nostrum in sanguinem vertitur-. 8cm illa hora j tus & anima cum corpore submerguntur. Etscias,quo ■
47. vel 46 . diebus adlongius perficitur, ctcornpietur. »
quod haec fusio vera, est solutio vera philosophica,& g< .. .
super ignem,sicut puer ad ubera mattis fu*: severe u
aqua permanens, 8c tunc factum est de corpore spiritus,& de volatili fixum. Et in tali fusione coronatur Rex diademate beo Illuminate ipsum usque ad aetatem perfectam, cu,us patet est Sol,& mater estluna. Per Solem autem nihil aliud intclligx- tur nisi unctuositas sulphuris existens in Mercnno.quod sulphur fitanimalapidis.Vndc dicit Sonor i Hoc iulplmr est quodcoipus denigrat, & ostium aperit: & quanto roaois fusus mi 0 nefuer , tanto magis ejus rubedo convertitur in colorem citnnurn,*« hoc meliorabitur, 5c ejus color 'tyrius augmentabitur, quousque
Pwveniat ad finalem colorem lapidis nostri,seu mediem* not ,
qui est color citrinus, in colore papaveris sylvestns : &hnahter efficietur pulvis impalpabilis,qiii ad calorem tgnis un ■■■.„
cera fluens,8c penetrans,Scfigens.Et nota,quod argentu '
7etcurius,azot,t,una plena,lapis noster,ss nostrum, q ’
i 7 ars> ar gentum,stannum, albedo, Jupiter, minium, a ’.■£ o-
ftasis allia, album plumbum, vel rubeum, idem figni c ^ ,
> dum diversa tempora & gradus operationis. Et nota,q ’a ^
ke philosophorum, est totam animam "m corpus re uc • - t , c 0D 'ntelligas eos loqui de alba lavatione vulgari, qu t
1 fieri curn aceto,&. consimilibus. Item nota.stuod quando PP
nigredo ,tunc dicitur desponsatio mariti Scsenun* vir-
momumnuer ebs,&tuncacquisivit spinnst« >st'"«&foi- . utum ammae per corpus,& corpus recipit a ^ lon • & terra al- ' ’ T us: & fit aquila,8c medium naturarum. Et n ° J^maenefia.Sc
' Echft f lb T albus, annpigmcnrum^7S a n do ^
i ^hel.idem significant. Rem nota, quod lapis nol« st w
*£“*» Cst slCUl CimS - üem nota, quod in It F m
s ’ M «cunus stat ad medium inter spiritum Sc aaimam. 1

141 Ä R N A i. 1) I
»,ota,quod äbamaos,Elixir, lapis philosophicus, Scquinta c!
idem significant: nam est una res praeter naturam elemento 11 . in suo esse. Ideo quatuor elementa per magisterium se in v ' lC . complectuntur: tuncexeis resultat,6c resurgit quaedam res in c ? ruptifcilis,quae quinta estentia nuncupabatur.ltemnota,quom . meutum Solis dicitur, spiritus, sulphur, aurum philosophor^ crocus Martis. Item nota, quod fermentum Lunte vocatur 3 ^ ma,ro(a alba,& aer existens in lapide. Item nota,quod spiritu* ^ fermentum Solis, anima est fermentum Lunae, corpus vtt° ^ terra stans,& haec tria sunt in Mercurio. Item nota,quod co f P recipit tincturam a Mercurio, ä spiritu & anima naturaliter se c ‘j dum gradus suos: & in fine debent apparere quasdam granid 3 * modum piperatae: & tunc est ibi unum magnum secretum > v) . ,j. licet quod materia nostra est congelata cum lua propria hurf 1 täte. Item nöta, quando lapilli ad modum Hyacinthorum C P Vertuntur incinerem album,tunc est signum putrefactionis,^“., nigrationis perfectas, & finitas. Item nota,quod argentum vi vlI .j, continet in se quatuor elementa,& sufficit sibi ipsi,nec indiget * cujus adminiculo,habetenimaqueam substantiam ab aqua ream substantiam a terra, calidam & humidam substantian’ aere,& unctuosam cremabilitatem,scu igneam substantia ab Elementum aqua: currit, & fluit per corpus, & ipsum lavat • ^ mentumiterra stat, 8c est corpus Mercuri}, seu ejus Crassit' cS ^ (piffitudo: Elementum aeris est illud calidum temperatum v humidum.quod est in Mercurio: Et tale calidum temperatum^- citur spiritus ,& facit concordiam inter unctuositatemerern^ lern McicunjjSc ejus lutulentiam, hoc est inter humidum ium & terreum foeculenmm. Elementum ignis est illa unctu" tas crcmabiiis.qux est in Mercurio,unde versus:
Terraflat,unda la%at,pyr purgat,Jptntus intrat • Item Lucas inquit, ignis vester usque ad albedinem debct c - 5 lentus : post dealbationem autem & coagulationem debet augeri. ,■
Nunc igitur sub breviloquio repetamus totius operis r>° intentionem. Primo enim lapis noster in operatione liqu*^ 1 * secundo nigrescit, tertio citrinatur, quarto rubescit rubore vero, nec multum durante , quinto dealbatur, sexto coagwf^j Et haec omnia necesteeli fieri cum igne lento, hoc est cum primi gradus,8c secundi,qui ignis sit cum carbonibus,& sine nia: septimo lapis nosterincineratur cum igne tertii gradus, ignis flammae trium signorum, vel quatiior: octavo lapiS n °.,p liquefit liquefactione metallica & rubea, & hoc fit cum
igne tertii gradus: ultimo augmentando ignem , & faciei ;
ignem quarti gradus. Et nota, quod potest fieri medicina ad^

Philosoph. *4$
feeuA primi gradus, 8c secundi, 8c terti),cum suis gradibus, & suis multiplicationibus,8c cum suis protectionibus. Item nota.quod 'S ms Primi gradus, qui pertinet solum ud putrefactioncm lolu- ^"^•mcinificarionen^corpons, dicitur
S Cm Alneum, quia balneum est res temperata, non mtensam
i OIt * "ec etiam frigida, sed in calore remisso. un
minem per temperatum calorem putrefieri, 8c sudate
perfluitatt •. sed si calor esset intensus, non sudaret, se c
r s et «ur: si veto balneum essetfrigidum,tunc viscositas, 8c unctuo 1 as existrns in homine,non exiret. Et ideo estnöbis nece num babeie balneum, hoc est calorem temperatum, hoc est noti ex tedentem,nec diminutum a suo gradu. Et haec est pulchra ra-
mtelligcnti.
° £ LsiVlDZ PHILOSOPHORUM SECVNDVM VLRVM tnodittnfiiYmandO'EjserartMs Monachu* ud Apäftb- licum nuendxm scrtbtt-
T\Uo surtt principia hujus artis. Est 'ergo prituo sciendum,qiiod res.de qua omnes philosophi antiqui tractaverunt. est argentum vivum sapientum: quod alijs nominibus nuheupatut au- tum,medicina. lapis philosdphorUtn, Elixir, Sc alus infimus no* hiinibusjUt per ea quse inferius dicentur perpendi manifeste pote*
sit. Vocatut autem aurum ista medicina physica,quia ut dicit Geber: Qui metalla naturalia convertit & transformat in vcvutii So- b tuest Sol: ideo bene dicit: quod facit Solem, est Sol - , sedmedi- philosophica facit hoc,ergo,&c. Et sciendum est,quod hu)us principia sunt duo principaliter, videlicet materia &. agens. pteria autem ut dicit quidam philosophus, est argentum vivum * s mphur scu arsenkummuod idem est. Advertatis tamen pater . an &e,quoniam, ut dicunt philosophi. non est argentum vivu ! n sua narum,neci; in natura,ad quam rcduxitillud minera ua, - ] US tci principium,sed ad quam perducit eorum artificium.
Uet de sulphure,Li cujus corpori est inducere. Er ratio qua m
Est,quia non invenerunt in mineris argenteis Sc aliorum - a iorum aliquid,quod sit argentum vivum in natura ua, ^U'dquodsit sulphur simpliciter: minime per sc unum qu separatum. Scinpropria
b .^tet.Istud autem argentum vivum & fulp '“^u^aqueam
suK^,^ posui ’P' 0(i uctüseudc(iustumadahqua quam
Aultsstmam.clartss.mam, albissimam & ^«mKtnam . st lofophi vocant argentum vivum, Sc ad quand^m tcrreiiam
r t -1 - .-r- 0 - -
-L^amsuhtillm‘ “‘Svuium vivum, uv ,,-
i,. °sc>phi vocantsulphm per artificium, quod
Cftlsi t,ncc in M 1 ltCt , OC€,1 Jtaverunt, & discrete occultu esse vo- *quo loco totum tradiderunt: sed per eorü libros
spatsim

144 De Lapide ^
sparsim Sc per partes diviserunt. De quo artificio pater (" ar,l " t |]I i l hil intendo pertractare, eo quod vobis impossibile esset exp e ^ hec esset expediens quod per aliquem experiri faceretis: ^ $ etiam prolixum,omnia quae in dicto artificio sunt necessaria/ » lare. Est alitem praefatum artificium prolixum & sutnptuol 11 maxime laboriosum, Sc inexpertis valde periculosum. ,,
Est autem notandum,quod Philosophi istud argentum v> v f£ j & istud sulphur,imam rem dixere: Et vere ita f es est,qiiod ui> a ^ est,St de re una exivit,sicut alias vobis exposui. Quod una demonstratur: Quia aliquando nominant dictum arg. vivW^ phur,8c sulphur vocant argentum vivum: Sc totum simul, tum vivum Sc sulphur. Quod autem solum sit una res,oinu f5 losophi in pluribus locis dicunt. Dicit enim Lucas: Pluribus /jj, non indigemus nisi una. EtEfric.dicit: Sciatis hujus artis j mentum,propter quod multi petierunt, sinum quid este. tyKel nredesait: Venerabili utimur natura, quoniam natura | meridaturnisiinsua natura: quibus noli alienü quid intröda c . |]1( j Et Bocosen ait: Cavete ne alienum quid introducatur: Est e % ut superius dixit Geber, iri pluralitate rerufn ars nostra fufV ^ i
Et Astanus ait, Natura est una tantum, quas omnia superat. Pythagoras: Omnibus nuncupatur nomihibus, cujus nb^jjjt rium Sc idem est. Et multa talia dicunt similia, quss longus enarrare, ad ostendendum Sc demonstrandum quod unä fC (l i< fola,super quam actionem suarn iri hujus operatione funda 1 ra. Quas res,ut superius dixi,est argentum viVum,& suipfeüf»?^ vobis demonstravi. Sed quasri poliet: Quare ergo pHilosop 1 ’ 1 : $ jstam.si non est nisi una, omnibus nominibus nominace 1 ' 1111 ’<>; omnibus rebus corriparaveruntiAd hoc aisignarit plures ri°°^ f. Dicit enim Diomedes: Quia hoc fecerunt quatenus irisipsc*’ 1 ^Ji ignorantes istam rem non cognoscerent. Item Morienesi 1. ^ riomina multiplicaverunt.Sc posteros seduxerunt. Vocant L/ y scipfos Invidos, quia invident ne aliis quam sibiipsis ha:C &.J' proveniat. Item Pythagoras: Mulsis istam rem vöcaveflJ# jj. minibus, propter excellehtiam sua: natur®. Bonellus aut # <it: Quod nomina multiplicant, quia in operatione huju 5 innes colores, qui excogitari possunt in mundo,apparent : ejus nomina diversicaverunt fecundum diversos colores. 10 A,- re omnia elementa continentur: quare ipsi rem nomine libet rei elementatae nuncupaverunt. Quod autem in bac s ^ elementa quatuor.Orpholeus dixit: Scitote quod innost r ssp C ( gisterio oportet elementa pura, cruda, syncera , Sc rect a , ^ ignem commiscere, Sc cavere ignis intensionem quousqn e ‘ ! i-
jungamur elementa, Sc sint se inviceth complectentia, ta igiturigne levi cocta diliguntur, Istantur, Sc in alienas cori ^ iusitur naturas; j)3ec Orpholeus. Ait etiam philosoph« s: ^c

Philosoph. Hs
Verte elementa,& quöd quaevis invenies Convertere autem elementa,ut quidam alius,eilfaceve humidum siccum,& siccum humidum, Scfugiens fi xum . EruohabctispXquod m ista ve una.sunt quatuor elementa, quse visibiliter videntur 8c naturaliter extra- hl ® tur •• Lc ideo philosophi vocant aquam istam, quatuor corpo- r a.& quatuor naturas: Dicit enim Hermes: Aqua tUa est natura etelestis,qua: in corporalibus existentia elementa sua regione e iterum ea componens,in unum reducit.Dicit emm ISirru- ° US; Fit hoc compositum perfectum in omnibus quatuor elc- gentis. Hocc autem multiplicatio nominum > fuit causa erroris t »film qui operantur in non debita materia, sicut in salibus,alu- baitnbus.urinis,stercoribus, fangvine humano,sulphure,& argento vivo in natura,in marchasitis.&in multis aliis rebus: ignoran- fes quod in re non potest inveniri quod in ea non est, ut dicit Ge-
i ber: nec intelligentes quod philosophi similitudinarife 8c meta-
j photice in dictisluis sunt locuti: hanc artem preciosistlmam 8c ; secretifftmam.peiiitus nulli revelandam putantes. De hac aqua*
’ | sive de hac rc.multaSc infinita dixerunt philosophi, quod estetprO- 11 lixum narrare. Habetis ergo p.squ® sint principia materialia hu- s , jus rei,seu causa materialis,quae dicitur medicina philosophorum*
C ' quia amentum vivum 8c sulphur. Restat consequentet detevmi- « nandum de causa agente. Agens seu movens ipsam materiam ad P corruptionem, est calor qui est instrumentum movens ad putre-
■ factionem. & non est aliud agens in mundo: Et hoc est quod Al-
\ pbidius philosophus dixit: Scitote M, quod substantia agens in W toto mundo est unum, scilicet calor: Calore autem privato
* j'dlus est motus autactus: ipsius enim dispositionis materia: ra-
* dl *.est calor sed tamen multi sunt gradus caloris seu igms. Est «i auteiTt videndum quis est iste ignis,& in quo gradu est. Certe iste i ‘gnis,est ignis caloris fimi equini: VndeAlpnidiusdicit.Igneco-
* qmtut quem tibi ostendam: Est se abscondere in equino stercore a . Um 'do,qui est sapientum ignis,humidus scilicet & obscurus. qru
>gnis est calidus in primo gradu Lc humidus in fecundo. De isto \ ,' ore »mireslocuti sunt philosophi sub verbis erroris &meta-
, P h , or * ois; Vnde assimilaverunt eum calori Solis, & calori naw
£ S. h vT 0Klt enim Me%. Calore Solis res congcU-
n ■ Vw m ^ec-piumur insipientes qui utuntur Ignibus diversis, i, non mte Uigentes verba phlofophorum > scilicet ignorantes quod
; |eneta t iones,S C pmcrea P tion e sLrumnaturalium,habent solum
; ccdantem ° 1Crn tem P etatlffiraum & *st ualemA n °" sUp
; V lsi»pnncipi)S nahiMhbm hsimsmlTsobscquentef ^ endurrt
, ’ est de modo mistionis. seu conceptionis eorum ad mvicetm
z. r»i. K Estau '

i46 De Lapide ,
Est autem sciendum, quod principia materialia hujus rei quas fundat natura actionem suam in ejus operatione t°‘j ^ sunt sulphur & argentum vivum, ut dictum est. VnumqU 0 “^) istorum ad invicem, est fortistimae compositionis, & unif° r ^ substantias: Et hoc ideo,quia unitae per minima,ut nulla ip ,^u e t partium in resolutione postit alteram dimittere: imo qu*! 1 „t currit,quaelibet resolvitur propter formae unionem,quam b* ad invicem per minima, ä calore agente asquali in sua natus*’
> exigentiam illor um estentia:. Est tamen advertendum quO^P^, dictum sulphur & argentum Vivum convertitur in terream n ram, & ex ambabus terrenis naturis resolvitur fumus ten 1 ' 1 * mus a calore multiplicatus in vase. Et hic duplex fumus';est i* 1 * , ria metallorum,seu medicinarum,vel lapidis philosophorum 1 ^ mediata : äfumo & a calore temperato, in vase suae dccoct' 0 ^ vel decoctus convertitur in naturam ejusdem terrae : idcO§ fixionem quandam suscipit, qua defluens aqua per vas ejus giositatem dissolvit, & ei uniformiter in viscatur, & per unio^ deveniunt omnia elementa secundum debitam naturalem P s ( , portionem,& miscemur perminima, quousque faciant uu' mem mistionem.per successivam decoctionem, & diuturnam’ ^ temperatiflimarn in vase suo, donec inspistentur Sc indurent 1 ^: j sint medicina,sive metallum,sive lapis philosophorum: Ideo ^ Morienus : Dispositio sapientum ScnatUiarü mutatio, est e*^, staturarum calidi,frigidi,humidi, & sicci,subtili dispositione - mirabilis cornmistio: & est argumentü unicum sapientum. tamen,quod ingressio,submersio,fixio, connexio, inspislatio> c °^ junctio,complexio,compositio,& mistio,quia ipsa congrega^ Pj, divisionem omnia alia commiscentur. Ethasc omnia unum ’s. dem sunt secundum Democritum. Cornmistio est miseibm 1 '. id est elementorum: nam ipsa sunt prima principia unius cul l, ®? r commisti. Nec ipsius misti naturam manifestam & occulta 11 ’ C , re possumus,nisi sciamus ipsa elementa commiscere seu co&$°. nere : Vnde Hermes: Intelligite filij sapientum quatitor ese* 11 *' torum scientiam,qua: suis patientia sunt rationibus in sua abfc 0 - dita apertione. Eorum enim abscondita apertio neqiiaqua' 1 ’ gnificatur.nisi componatur,eo qüod non perficitur,donec se> iotes peragantur. Item nota,per minima; id est per indivilibi". Islam minimum est illud,quod est indivisibile: nam si posset di,non eilet minimum : apparet autem quod per minimas P* rt culas ipsius corporis,id est per indivisibilia fit cornmistio ese' mentorum: nam elementum est simpla & minima particula ipsius corpfaris.

FHit03or~-
. , De tffeßtbt# ^T/****^: A ot {j prinwpfostäist ViA.
^Equitur declarandum de Effect'bu s ipsorum esi no-
^argettu vm & sulphuris. Ideo ad evidentiam >p .
- H L '°d in operatione iptius «i cotv i « ^ ^ Mi u-
du& AfttmmlucasinTurba: Wünbus rebmnost« a .
^a.& illa unares in unoquoque gradu operum n ß cu päum liarn vevtiturnatuvatn. Huiusmodi autem gradus lu ■. _ 0 _
divetfas pvoportiones mtseibiHum cleinentoriuti, qu . peratiotre eveniunt. Et quamlibet operationem 111 S ra ■ e „
tundtitn ordinem, quem natura tenet invia Sc prO ecu i § uerationis 'fu* . nomine alicuius metalli Vocaverunt : « P
wum gradum operationis fu* vocaverunt sentMfeEatte^
Secundum gradum vocaverunt aes seu VeneretntTet . ’ ■ at „ bum seu Saturnum Quartum stannum seu Jovem. Q_-_ -e j ; n7 sentum seuLunam: Sextum gradum, Solem .
finitis aliis nominibus ista sua metalla metaphorice amarunt, & totum istud ad occultandam scientiam. Haec autem st tum generamur ab etsdem principi,s pi« ^‘^V'debcet ab una pn tna materia,cui est argentum vivum & sulpVmr.dicuntur Sc iunt
qequpuc r , diversas eorum propnetates.quilibetpetie,
Jtttum vel plumbum,8c sic dealijs vocant »,F^nWÄ^ f>s respsaibtis: quia in quäntum resolutio & con upti ?|
»eratui vel causaestakeritis, est effectus in sua caussa .^ndedix^ ^nt quod aurum est fertum,St sic de crtenS. Io a ., . . c ^
Nb illorum. qui operantur in metallis natutaUbusvidel «t c J st*ido „dissodvendo. Öc congelando credentes ab » e °
siam philosophos crcarc.eo quod philolophi dtcuufr Q QU arii
to.plumbo,&catteris generatur aurum,ebquo > ^^solsttlo^
»psi vocant aurum vel medicinam auri, generatutex tie seu corruptione aliorum metallorum: Kam meade l ^ sapone generantur &. corrumpuntur omnia dictame a ’ oi usdem gematur aurum eorum. Vnde etiam **« st^S fertum, St sii: decsteris .est aurum, eo quQ* calls **'^femurn- est suus effectus. Vet easdem ctiatn considerationes c^.^
tantur etiam sibi nomina ad invicem aliorum st u antum corruptio unius est generatio alterius. » A rt , ehfa m "'«dum , quod omnia ista metalla vocant philosopb- K , Vl vuiu St sulphur, eo quod ipsa ex eis fiunt & g eocr ' dlct3i
1

I4§
De Lapide
u&.
dictas autem generationes metallorum philosophi connP 1 tJ ; nes vocaverunt: sed omnes inaequales excepta auri Si 3 r s Et ideo etiam argentum respectu auri dixerunt insquale. autem auri cömplexionem seu perfectionem esse aequalem a , runt, nec aliquam aliarum dictarum complexionum seu tionum quaesierunt philosophi,nisi solum illam, quam vo& 1 y qualem,scilicet auri, de qua dicit Johanninus: Quod ele 111 .^' lis commistio,est illa,quae cum moderatione corpus dicit« 1 ' 11 ^ lume. Et nota, quod dicit,cum moderatione scilicet quatU 01 ^; turarum,scilicet caliditatis, frigiditatis, humiditatis , & nam quando aliqua istarum naturarum aliam non excedit-^, dicitur corpus aequale: quia tantum est de una quantum <d e f; Item dicitur incolume, id est fanum vel mundum ab omni c ; ( corruptionis. Et nota,quod hoc facit stannum vel pium* 1 _J ipsum aurum vel medicina auri: Ideo dicit Geber, stänn 11 ^» plumbum purissimum,&est ineo qualitas fixionis vel fpid'^pf duorum componentium, scilicet argenti vivi & sulphuri*’ v j, qualitas quantitatis: quoniam in mistione vincit argentU^^ vum. Item Hermes & Filij Philosophorum: Corpora r' quorum nota quod aurum non est primum via generatio! 11 ’’^ intentionis naturae: quia natura semper appetit quodmeliu^'^ bilius & perfectius est,& ad hoc intendit. Vel dicitur prinr ust ’ p l it bilitate & dignitate. Primum est aürum eorum optimus 1 c Ij» & rex,quod nec terra corrumpituf, nec re comburente con 1 ^ ^ tur.nec aqua alteratur, eo quod complexio ejus est tempernd natura directa in calido Si frigido,sicco & humide* , nec in e ' superfluum est nec minus. Etidcö Philosophi praetulerunt' f, &magnificaverunt& dixerunt: Quia sicfehabetaurttm ponbus videlicet metallicis, quemadmodum Sol in stelli s '. , ( i autem qua: restant determinanda principia artificialia l 11 ’! 11 ( j)i- quamquaerimus: nota quod isti modi dicuntur piincip 1 '’ 1 cialia,licet sint naturalia,eo quod natura ministerio & artifi cl %' rum operatur.Et hi sunt modi operationis ipsius,quibus tibus haec res,quam nos quxrimus, generatur, Scincffeact 113 |]ot ducitur. Et est unus modus Itiblimatio, altei modus dese^^x. tertius destillatio,quartus ealeinatio,quintus solutio, sextu* ^ gelatio, septimus fixio, octav us iteratio -. & his similia d‘ cl1, ) £r (i/ finita. Qui quidem modi,licet sint ad invicemrationed''^,. sunt tamen lidem in re. Aliquando enim philosophi co n<l ^j £ ' | i 1 tes materiam eorum,quae quando est in vale suo, & sentit $ ^ Si calorem in continenti exhalatur, feti evaporatur in fumi subtilissimi,& ascendit in altum in capite vasis: soc-'^ y y
talem ascensionem,sublimationem. Videntes postea ta>f"^„l tcnarn,qua: ascenderat,delcendcre ad fundum vasis,

Philosoph. . '49
materiam suam,& denigrari , & f° et ® re ® iarum seu fuscum & tumpmretactioncm. Videntes colorem " b km albe dinem malum post longum tempus dimittere > st incinerationem * modum cineris coloris venire, vocaver Hamster inm
>>m dealbationem. Ideo Morienus ait ’• e terram
aliud eft, nisi extva&io aquae cx terra, oc q r ^ trc f c jt, äiwiüio, donec putrefiat ipsa. Et ll3EC terra c “’f ^ m Ma°ifie- 8t cum mundificata suerit auxilio cuncta regentis, „i?ceri,
r ‘Um perficitur. Adhuc videntes terra cumina a st ua *; d ; m inui,
^ aquam paulatma propter temperatas deco mn ^er-
^ tervatn cresceve, dixerunt onrmes quod noc cevatur,
ftcta Vnde ait philosophus;. Quod terra , &, n
rmbibituv.St tempevatadecoctione calons So . e q. ; nte .
terram vertitur tota materia. Unde idem ait . mate ria gra, si, versa suerit intetram. Item videntes quo te duce-
Veniebat in quandam dissipationem, & quoda T \ mo stabatstri-
conceletur: & scitote quod totum magistenum n - '
nisi facere rerum solutionem, & persectam 8c wtmakm ^^ g , lationem h« Plato. Idem, (olvite Sc congelate ^cicictism
, tum magisterium. Item : Videntes P* do ulterius
, secte congelatam 8c inspissatam , ita quod stt g rat
( resolvebat (e in aquam nec in fumum, dixerunt, q fusio-
fixata.quia eandem congelationem, 8c inspiffattone^^cu hn ^
s. nem, propter maiorem decoctionem calons, „j:q aa \be-
y ad perfectam desiccationem, & dealbationem, & st u _ perfecta
do erat super omnes albedines, dixerunt quod *5 calorem
cakinatio. Item videntes hanc materiam a • tetat nisi
3 , sta re,5c coloribus infinitis mutavi, quia hoefienn P unt solu-
' per materia: reiobmonenv.ideo hanc resolutione & vi-
tioncmvnam m ,p (a resolutione discontmria.-.tur escm^^^ ^n- effim agtmt&patiuntur;& ideophvlosopsn dl “* credun tmedi- (Uges vocant. Quare turpiter errant infip>cntes,q y 0 fopht,
emam physicam cteari ex alia re, cum tamen dicant y ^
Eibl Alchimici ac credentes suis cunctis d ' flo ' uU " lau ombus, matiombus. coniunctiombus . Separationibus, co> » d tioni . Praipavatiombus. contritionibus, aliisque '»«>>»> ? m
^ Us Et iileanspraidicantes aliud auvumyroso ’ a up .

Be Lapide ^
a nostra,quatefiam dicitur acetum acerrimum: aliam di“ 0 nem & congelationem a nostra, quae fit igne levi: aliamP u ■ } |i' ctionem a nostra, aliquod aliud volatile, sive spiritum, a) l0 , ( ii quem a nostro videL arg. vivo Sc sulphure : aliquod aliud $*> 0t fivefila nostro, quod in iilbrdinr compositum, dicitur f‘° > albi, vel aliquodaiiud ovum a nostro vel alium ctpgdfoemi 1 v£ l numä nostro, yelaliquod aliad. are vegetabili, vel horn' 1 ^’jji bruto,animali extractum,fore in. nostra operatione oppo rtU jJiS vobis vel utile. In hoc enim forte decipiunt.ur.quod nostt' ilya' «ot sunt; nomina , quot suat res. Audiant enim, plures f” 11 yiJ' phos dicente»,quod non oritur ex homine nisi homo.necp* Jp tis animalibus vel vegetabilibus, nisi sibi similia, nisi ^rroP^ „s quentes alias falsas applicationes , per hujusmodi talia q“^ ^ per quas & ipsi merito, falsavi) appellentur. Et taceant e ^(i' credentes ex pulvere bruti, animalis Basilisci opus nostruhb-d- Ex hoc enim forte fallentur, quod, nostri, lapidis odorelU £l , ( f< eunt philosophi tanquam odorem lepulcrorum. Et prof* sorte credunt ipsum esse Basiliscum., qupd soeticbilimum este animal. Si autem invenias hanc rem nostram, niitri' 1 ’ ;[|i infans ih utero , sicut quidam philosophi dicunt, hoc trad^^j' ad similia, non ad temporis quantitatem, sed adlenitater “' ui ctionis: quia res calore temperato congelatur: &cutU° nutriri ovorum nutritione,haec omnia,iit videtis,Ac. ** quod totum Magisterium , & tota intentio philosophoi“ 11 !.^ ^st aliud,nisi dividere,mundare Sc congregare. Et iterum•’ perfectio non est aliud nisi perfecte solvere & congelare. quod totum regimen consistit in igne & calore.' ctota p e ° tll non est aliud,nisi elementa convertere. Totum regimen ,0 aliud,quam coquere,& astare,in tabulas tenues coaptare,h“ 1 .,, cum forficibus incidere, comminuere,putrefacere, incinct -quare.scparare, dividere, mundare,dealbare,rubificare/ 0 ^!!' foliare,cerare,commiscere, calefacere, pilare, cribrare, rig^b meaaje,infirmare,imbibere,itnpastare,desiccare,decoque 1 '^, tiliare,fundere, gladio igneo incidere, malieopercutere,an>‘? ja ä corpore separare, perfundere, corpus in spiritum ct fp irlt '%>. corpus convertere. coipe, ■foprtegnafe.sublitpare, figere,d^ 1 ^,,, dere,cakinare,solvere,corrumpere,coagulare: hoc totum & norialiud est, nisi in igneo hoc calore, cucurbita, & alefsmf destillatx. Et ista pro m a g nt ? % r «o in ista arte habeantur-. versus:
Qui»i^res,eft:una^Mstlum r cri<!iic fila,
Hujttssofiu*,n,e^elt medicamen xhtu. ^
Generalis philosophorum regula esthsc: Dicunt enim si pipn fit mlpistatio aiicu jus humidi, nisi prius fiat ex huifli^.Jfl ©tun fubtilißlinarü, cxlialafioiSc (fisi fiat prius similiter ex

Philosoph. is 1
panium ma™ «assarum subtiliatio: si sit tamenhumidum m composit.cfescu commistione superans ' ^
bcci &siumidi.uthumidum contemperetur a sicc^& üccum^ab
humtdo: & hoc non fit nist per diuturnam c “® m , ldem
di viscosi Sc subtilis tevreiper minnna, quo u q ^ subtilis va- c Um sicco, & siccum idem cumhumidofi • . ; ivl 0 pau.
Porosiseufumosinonfitresolutioseuexhaa i ’ uon j a m
»atimficnniltoaclongo tempore :&caufa live ra lao subito
Uniformis est substantia principiorum öc natur» in e S-. fieret ab «is superflui humidi resolutio,cum non di era p , dum a sicco,propter sortem eorum mistionem a mvic _ ,,. ■ Vendam.utique bumidum a sicco in relolutione ’ P ro ? s Unionem quam habent ad invicem resolutio humidi vi ’ „ sis,fumosi diuturna Sc »qualis est causa inspissatioms e k sitionis metallorum.
Exj/licit -
THESAVRVS P HILO SO P BlR- T> Eserat nobis esus salutate, cuius lunt omnia ,caelum
mare,qui de nihilo cuncta creare pomis. Sc dissona coniona liiraie voluit: Sc »ara statuit medicinis curare ex sua bomra e . ciuod antiqui sapientes ad plenum intelligentes duplicem de hoc-
laminis libris poluerunt,unumverum,abumvevode-
V1 „m Verum quidem modum posuerunt verbis obscuus, ut a runt.ne impii hanc scientiam usui pantes, ad pro < . p P
fierent promptiores: Lcde eorum peccatis essent vanonmed- dituvi. Idcirco cave tibi canfftme, ne hanc seientuunahau m digna participes,sed more philosophico eam ce es.qu , ^
ro experimento cognoveris,amor eius bt dilectio in m0 _
Falsum autem modum in verbis liquidis p® uerun st Scd dum & e')us errores cum suis causis dicere pr*term ‘ „ carissime audi 8c intellige, & Deus tuum illuminet mtc - Scito quod scientia nostra est scientia 4. elementoru . porum , Sc qualitatum , 5 e eorum ad invicem ‘ omn) lC
hoc omnes philosophi conveniunt. Et seito st Vnde
sttb c»b sunt 4.elementa,non per visum,sed P«
^ velamento scienti» elementorum.sciemi^^ adidettmt, Sc operati sunt : sed non unelhge ^ no n Sc rationis: h»c omnia in sanguine, capdhr, Lc ssupotem musiis asiis truffis , e „taverunt, Sc ego tentaVi A ® J fui redactus. Et ideo tanquam de scientia despera. rium postposui : alias reprobavi imbecillitate V V i * US ' Ad me ipsum tamen postea revertens tandem ^ ^
y na cogitare ccepi: Si hxc reseft,quomodo est • & m 3 te ss a Sc
, n '°do non est; Scivi Igmu quod omnium metal. fp S rma

isi De Thesauro
spermaest Mercurius decoctus & inspissatus in ventre tcrt*> lore sulphureo , ipsum decoquendo, & fecundum variera' ^ sulphuris & ejus multiplicitatis diversitatem, diversa metalla P\„ creantur in terra. Ipsorum enim prima materia est una Sc ead c
ipsa tamen differunt sola actione accidentali,& in decoctioni jorj vel minori,temperata vel intemperata, adurente vel no' 1: tente: sic concorditer asserunt omnes philosophi. Certum si'
013 -
jorj vel minori,temperata vel intemperata, adurente vel no' 1 ^
- ■ Jis
pe est omnem rem este ex eo vel de eo in quod resolvitur ; gelu convertitur jnaquam mediante calore: Clarum est ipsum primo fuisse aquam, sic & omnia metalla convertunt 11 ' Mercurium,ergo ipsa prius fuerunt ex Mercurio: modum af^ convertendi ipse in Mercurium, inferius ostendam. Hoc ase^ supposito,solvitur dictum Aristotelis dicentis 4. Meteorot: Scl*^ ergo artifices Alchimi®, species metallorum permutari 0 ^ poste- Et hoc verum est, nisi ipsa (ut sequitur ) reducantU r ,, primam materiam.Reductio vero ipsorum est facilis Sc pofsin 1 ^ sd invicem,nam omne crescens & nascens multiplicatur, ut P^ tet in omnibus plantis & arboribus & animalibus: nam ex "3 - cd<'
ramuli, Sc ab uno homine omne genus hominum procreat^
grano mille procreantur grana: ex una arbore milk proce 1 ramuli, & ab uno homine omne genus hominum procrea 1 sicut unum quodque augetur ex sua specie, sic Sc metallum p ° [ a, per consequens cx se augmentare suum metallum. Et non est jj, Ferentia,ut dicit Aristoteles,utrum haec fiant in organis nati 1 ' 3 ^ bus vel artificialibus. Metalla vero omnia ia terra nascunt 11 ',, crescunt: possibile est ergo in eis augmentationem & multip^ - tionemfieri, 8c ita usque in infinitum- Sed hoc non potest st e ’ nisi per illusi qupd est perfectius in linea metallorum pevfest' 0 . ris generationis est illarum metallorum completa medicini,si 11 ^ est elixir Philosophorum, Ad hoc autem elixir perveniri 110P ^ possibile , nisi per suum medium. Vide naturam medij, io si , semper est continentia extremorum. Extrema vero sunt ststs^,. Sc Mercurius,& elixir completum: ex illis istorum'qu* mag' 5 d putata & decocta sunt Sc digesta, illa sunt meliora & persi & etiam propinquiora. O. carissime non oberres , qure seminaverit homo, haec Sc metet. Jam satis patet quis sitl*f quae medicina ejus, cui nihil extraneum additur, nisi quod st'Pfl', flua removentur: quia non conveniunt rei, nisi qu:e proP*? quiora sunt ei ex natura. Nunc igitur carissime explicab 0 ^ cta Philosophorum-, Sc verba sapjentum obscura in paraboli 5 * lata,ut judices me verba philasophotum intelligcte, & ipio 5 r g , j-um pro.tuliste affirmes. Est igitur illud primum quod Phu^. phi vocaverunt solutionem, quas est artis fundamentum : - g< de dicit Maria: Copula gummi cum gummi vero ma'"ss^. P.io, Sc fac illa sicut aquam torrentem. Rosinus Philosophu 5 ^

Phix-osop.
W'corpora i u incorporea vertatis, ur vantimlaborat,,s. Item Parmenides de hac solutione tractat»dicens 11 corpore suo
hanc solutionem audientes, putant eam bett - 's ^ ei)lm cum coniuncta est, St factum est unum permanens N
philolophorum solutio aqu* nubis/edcotpotumm aquam lolu_ tm.seuconveviio. ex qua primocreata fuetunt, vi . nua mius
cunvmi prout oe\u convertitur in aquam liquidam. st * ^ suit, Ecce per Dei gratiam unum elementum quod e st V 'pfius corporis in aquam liquidam reductio- Secundum v ■
est, quod ex aqua fit terr a leni decoctione totiens reitciata,^
stigredo superemineat: Nam ut dicit Avicenna in titu o c moribus: Calor agens in humido corpore primo generat n 8 dinem, ut est videre in calce qu* apud vulgum fit. eo Menabdes : Tubeo.postetos facere corpora non corpora pc '
solutionem, & incorporea corpora per suavem dcco > '
qua summe pavendum est. ne spiritus convertatur in ^
Vanescat per nimium ignem. Vlnde Maria dicit, Cu 1, ’
& cave ne fugiat aliquid infumum. Et fit mensura igms cabd.«* solis Tuli) mensis,ut ex suavi & longa decoctione mspistctur aqua, & fiat terra nima. Sic ergo habes aliud elementum quod est ter,
S- ?rf>™ A««*. « vr — Ä S &
de dicit Morienus: Hsc tetra cum aqua sua putrefit & mun fi catut :quX cum mundata fuerit .auxilio Dei totum »
dirigetur. Hermes quoque ast: Azot&mms latom öc nigredinem ab eoauferunt. Ideod.citph.sotophus - Dealbate Tonern , & liberos reponite, ne corda vostra rumpantur. H ^ est enim compositio omnium sapientum, & etiam ter ‘ P ^ fius operis. fungite ergo, ut dicitur in Turba, ficcumh mido.id est terram nigram cum aqua sua , Sc coquite, done ede albetur, Sichabcs aquam & terram per se, 8c terram cum aq .mflata
Quartum verbum est, quod aqua, qu* cum terra &
& coagulata, ascendat (ublimatione. Sic habes terram, aqua aerem. Et hoc est quod dicit Philosophus-, ipsum dealbate,« to igne sublimate, quousque ex eo exeat spiritus, que venies, qui dicitur avis, aut cinis Hermetis. Unde & Moue
ait: Cinerem ne vilipendas: nam ipse est d-ad-uaa coi ätt tu , _ permanentium cinis. Et inhb.Turb*diaturTgn
c per albedinem pervenitur adciu er i , . ’ ;t
«nur terra calcinata,"
Vtium cinis.
entate. Scpev albeqmem nervenitut ad c---- ' . Av,
Citur terra calcinata, qu * e st naturae sonese: & habes in prsdictis. eti, m , licic Arist. in Ub.deR.egim- princpum ad Ale-
, .aevtiu mblimatum, ignem calcinatum.
W , m +■ fstmentis dicit Anst. in lib.deRegim. ptmciput
ex t Um ‘ CUna Mbueris aquam ex aere, 8c aerem ex igne. &so ne terra,tunc plenam habebis artem philosophi*. £th ' c
K 5
primae.

JJ4 De Thesauro
primae compositionis, ut Morienus dicit. Nuncadfecu" ,j, compositionem transeamus, quae habet infpirafle, tingere, - vificate primam compositionem. Unde dicit Calindusp» 1 .^, phus: Nemo unquam potuit, ve! postea poterit tingere tel j[( foliatam nisi cum auro. Ideo praecipit Hermes dicens: SeB 11 * 1 ^ aurum vestrum in terram albam foliatam, quae per calcitrati"" j fccta est ignea,subtilis,5c aerea.In istam ergo terram aurum * ^ namus cum tincturam auri illi imponimus. Sed nunquam potest persecte aliud corpus tingere quam feipfum : Lei te ^ pon potest nisi perficiatur arte. Unde ait Raymundus: foc lapis noster jam in se tincturam naturaliter contineat: ti fl ^ corpus magnesiaecreatps est perfecte, per le tamen nonbab^jj. si perficiatur arte & operatione. Geber dicit in Operatione ^ Cum: Ad hoc fit qperatio, ut melioretur tinctura auri in auf" P^j, quam est in fira natura: & etiam ut flat Elixir juxta fapientu^, legoriam, id est, compositum ex ipecicbus limpidum condi 1 " ^ tum, antidotum & medicina omnium corporum curando 1 '", purgandorum, & transformandorum in Lunisicum & Soli" £ Si verum, Sed nunquid solo auro, & non alio corpore indige 3 " 1 .^ audi Hermetem dicentem; Pater ejus, id est, primx comp" 11 ^ «is est Sol, mater ejus Luna: Pater est calidus & siccus, tinct"^ generans: Materejus est frigida & humida genitu nutriens- Solperse, ScLunaperfe,simtdisticillimxfusionis. Et dum junguntur in modst quo fit solidatura ad aurum, funduntur"'
c*
sime. Ideo dicit Maria : Accipe corpus projectum, live mo^j,
lum clarum, quod non captatur putrefactione.öc tere cum e
nos
llitff
quod comprehendit tincturam fptrituü, & appropinqua'ijy & totum liquefiet cito, si fupet eum projecisti uxorem siraf 1 ^ nam. Igitur si in lapide nostro eilet tantum alterum ipsori» 11 ’ 11 £() quam Facile flueret medicina, neque tinctiiram daret. Etsi" ^ non tingeret nisi in quantum eflet:& reliquum, utMercuriu», 1 " _ liro evolaret: quia non esset in eo receptaculum tincturas. S e " strum finale secretu est, habere medicinam qua; fluat ante f u §’ ( ( Mercuri j Istorum autem duorii conjunctio est necestaria i" ^
nostro: DicitenimGeber: In peifccto MagistcnopFeeiösi llS L. tallorum est aurum: ipsum est enim tinctura rubedmitctran 5 ^, mans omne corpus. Ipsum est fermentum totam mal&m vertens ad suam naturam. Ipsum quoque est anima conj UI1 s^j Ipiritum cum corpore : quia sicut corpus humanum sine a " est mortuum & immobile,sic & corpus immundum sine £ (i< to quod ejus est anima,terreum & invegetabile. Nam Wm prxparati corporis totam mastäm convertit ad suam na L u \) Etnon estfermenrürusi Sol Sc Luna planetis appropriata :
sicut So Luna careris, planetis dominantur, sic istadu° r >

P H I t O S O P H. tff
pora dominantur alijs corporibus metallorum, qux in naturam pwdictoium duorum conformiter convertuntur, & ideo fet- tentum dicitur : Nam sine ipso Cramina non emendantur.
. xx->... sine ipio ui»««—.
"‘«t enim Raymundus • Sed hanc emendare non potens msi sulKiliemr arc ? ac operatione. Quate Hermes dicit - M ^ n <ihe a radio suam umbam. Igitur praeparatio & suhnltauofer- ment » nobis est necessaria, sicut est in fonte, quia quantum «t ad tteattonem perfecte nascitur, sed non quantum ad operationem» v Ptius alatur pauco lacte & post pluri, deinde plurimo,sic cotlr ln git ex toto in lapide nostro. Accipe igitur quartam partem Ul , boc est unam partem de fermento, 6c tres partes de corpore l^Pctfecto, dissolve fermentum inaequale (iri aquae Mercutij; °que insimul lentistimo igne, Lc coagula illud fermentum, ni at sicut corpus imperfectum, 8t orificio vafis clauso eodem modo & ordine ut dictum est sit praeparatum ; hoc autem praeci-,
P't Hermes dicens •- Chanlfime.in principio operis recentis «cqua- les partes permistionis commisce insimul, & tere donec despotir ietur.öc ale ut fiat in eis conceptio in fundo vasis, & generationes geniti fiant in aere. Morienus quoque dicit-, fac in principio ut fumus rubeus capiat fumum album in forti vase firma conjunctione sine spirituum exhalatione, & hoc est quintum verbum. Sextu verbum est,ut quartam partem fermenti subtiliati conjungas cum tribus partibus terrae dealbatae,& aquam suam imbibe huic, & ut prius toties hasc coque & reitera > donec duo corpora unum fiant sine coloris diversitate. Unde Morienus: Cum corpus album fue-- th calcinatum, mitte in eam quartam partem fui de fermento. au ri: Nam antum est sicut fermentum panis, quod totam rnaf- - ir ---HiMm • Clooue ergo, ipsum in dr
® u ri: Namanrnmeitlicuttermentum p»...-.,-,—
«mpafoe convertit ad suam naturam: Coque figo ipsum in qua Ida donec fiatres una, £c corpus unum siccum: Quia, ut di- f 11 Matia: Percutiet ipsum aer, congelabit eutn,& erit unum eor- ' *’ r .. C—v,„. Time intrudito fermentü in fur
S« Mana; Percutiet ipium aer, congciaim f ■ _
pus & istud est secretum Scalis: T unc intrudito ferm . .
corpore, quod est ejus anima, fit hoc est quod d iC> *-Mo _ • . ^
corpus immundu mundaveris, 8c id dealbatum reddiderO»ot
nmmnm iT.«s^r;e «;u;\cUrexistv Xdcontpc a
Idcoiitpcrmi
v»» mmmaQu munaaveini,hx iu , c.
animam iwsem, nihilinhoc Magisterio oirexittv ■ .
stio fermenti cumcovpore mutato,&no cum corpore
ttio termenti cumcorpore mutato, öeuh cu -t a pidesnpo rcop 3 ; Nam ut dicit Gasius, in petfecto-Magist e l sl ° 1Tlun dati. Non cnnM imt fe ad invieeni ...mc lirer int ’
corporeum
‘*ao una perrecta, quia alter,ata luntji)3W’^" noa conjun*
fobnlia' HocetiamdicitAstamis'mTurba: »P e f u erint deno-
guntur corporibus, fionec ab immuhditijspei - dafo

js<? De Lapide £
dati :& in hora conjunctionis maxima apparent miracula : tU corpus imperfectum coloratione firma coloratur fermento diante, quod fermentum sit anima corporis imperfecti: Et sp! rl tus mediante anima cum corpore conjungitur, & cum easim»! , colorem fermenti conv ertitur,& fit unum cum eis. Hocesth-? 1 ( elixir, ut dicit Avicenna ad Aflem philosophum, quodting 1 * tinctura sira, & submergitur oleo suo, & figitur calce sua: cui 11 * j quam invenimus sicut est argentum vivum in mineralibus,& 0 ^ ejus sicut est sulphur, aut arsenicum in mineralibus,& calx eju 5 e . calx in mineralibus: Verum etiam melius, abundantius öcfiib mius est opusuit album completur tribus, in quibus non est ig nl , & citrinum quatuor rotatur rotis. De istis rotis etiam dicit^ ria : In hac schola non sunt nisi mirabilia: intrant namque in 1 ( quatuor lapides, & ejus regimen verum est. Ex praedictis >F , patet subtiliter intelligent! vel intuenti, philosophos in eorü vet _ bis obscuris verum dixisse: Naro dicunt: Lapis noster est eXst" 4 , tuor elementis: & ipsum elementis comparaverunt. Et prim 0 stensum est qualiterquatuor ibi sunt elementa. Quia ut dicit sis: Omnia qua: a Lunari globo inferius a summo condita '"j opifice, participant quatuor elementis, non tamen pervisunt- per effectum. Nam lapis est una sola res, tantum una (übst 3111 • radix una, ßc unä natura. Hermes dicit, Incipe in nomine P° l ni, Sx. cognosce naturam lapidis. Ipse enim est a radice roat f[l ' suae, quia in eodem de eodem: nec ingreditur aliud sup e ' quod non sit ortum ab eo : Revera non convenit rei, nisi propinquius est ei ex natura sua : nam unumquodque dilioit si*' ’’ mile. Idcirco dicitPlato: Substantia una, §c una eflentia: in uno est calidum, frigidum, humidum, & siccum: Ideo dicitt 1 »"’ 1 , mor mundus, quoniam ex eo, & per eum, & in eo, & cum eo, » u omnia metalla. Ipse quoque est sicut arbor, cujus rami, &
& fructus sunt exea,8c per eam:5c ipsa est totum similiter. Lfn»» £ quodque non generat res nisi sibi similes ex specie sua: ita h# c uni est & eadem, & quicquid de ea est, unum & idem est, & 1,0 diversum. Hunc autem lapidem nominant philosophi nomi"^ mnis rei corporis, & omnis speciei; Unde Pythagoras: On 11 ’ 1 nominibus nuncupatur,cujus nomen proprium est tantum u 011 ' 1 unde versus:
Dicitur hac Luna nomintim omnibta una,
"Et dicit Phieras : Tenebrosorum nominum pluralitate 1 » 1 jp mitte. Natura quidem una est qua: omnia superat,non anten» versae naturas illam rem emendant: Verum quidem una sol-»" tura est, quas scipsam germinare facit. Igitur, ut dicit Dion* 0 -f,
Venerabili utimur natura, quoniam natura non emendatus
sua natura: cui noli alienum introducere pulverem, neque
r,» 31 "
r crn>

Prt I iosoph. ‘ i Sf
‘ em > nectes divers* illimi rem emendant -. Nam ipsa seipsam
facit germinare.
Mana tamen dicit: Quod exibit album 8c calx humid», qu*
V lunt unum de uno, iuntradic« hujus arti». Lt rhilosophtnotm- n * Vcru >« illam multis & omnibus nominibus, quomuna sola res f tant um ut dicit Morienus. Ego veritatem dico vobis, quod nr- nil aliud duxit modernos in errorem nisi nominum multitudo, ed omnis sapiens sciat, quod basc nomina non sunt nisi colores ln c °njunctione appare ntes. Et sic non errabis in via hujus ope* fI5 > quamvis philosophi dicta & nomina sua multiplicaverunt,ta- rneri Uonintelligunt msi rem unam.de viam unam operandi,Vicena unam caloris ( vel coloris) ostendi. Et.nota , ista diversitaS colorum non apparet in nostro lapide, nisi in convinctione anim£ cum corpore, ut dicit Morienus; Una tantum vice ignis in eo in- ndvat diversos colores. Dixerunt Philosophi, quod lapis ex corpore,anima, Se spiritu est: Se verum dicunt. Nam corpus imperfectum dixerunt corpus, fermentum animam, Se aquam (piritumt 6e bene quidem Nam corpus imperfectum per se est csrpus gra- Ve & infirmum, ac mortuum: Aqua est Ipiritus corpus purgans, subtilians ,6c dealbans. Fermentu est anima quae corpori imperfecto vitam tribuit, quam prius non habebat, 8c in meliorem forma perducit. Corpus est Venus Se femina: Spiritus est Mercurius & masculus: Anima est Sol Se Luna. Corpus habet liquefieri in primam materiam suam , quae est Mercurius, ut dicit Morienus noster, Mercurius n©n habetur nisi ex corporibus liquefactis liquefa- ctione non vulgari, ftd tdtantum quae durat donec conjuges vero matrimonio sociantur, & etiam uniuntur : Le hoc est usque adal- bedinem. Et nota quod corpus liquefactum est ex toto, cumin
decoctione apparuerit nigreao. finde dicit Bonellus : Videntes autem nigredinem illi aquas imminere, scitote illud corpus jam liquefactum effe, hinc coquite eum in aqua leni igne, usquequo tum luo vapore compari desiccetur, & fiat res , quae in ea ä suo corpore introducitur. Spiritus vero,Corpus sirbtiliatum convertit ad se 6c penetrat, ideoque dicitur aqua permanens, & aqua vrt*. Unde dicit Mundus in Turba: Mercurius est aqua permanens,sine qua nihil fit-. Vis enim ejus est spiritualis, fangvis contritus,unde cum corpore istum in spiritum vertit, & sibi ad invicem mistu, in unum redactum secundum virtutem virtutum corpus mcorpo- rat sprrrtum, spiritus vero corpus rn spiritum tinctum, pvout (an- ' S'''? vertit: Nam omne quod spiritum habet, habet ^nguine:
(angvis csthinnor naturalis natura confortans. Etlcito.quan- o mag ls decoquitur, Sc i n suo humore abluitur, »^magis hm- P'diusappaixbn Sc melius. Sed ut dicit Morienus: Nihd est quod ‘«one polfit suam umbram auferre mir az»t, quando in eo de-
coquitur*

ijä ^ De ThesaürÖ
loquitur, donec eum coloratum reddit & album, veliit islint o^' li piscium : tunc eriimexpectat suum Bonum ut Confortetur!" fermento. Nota autem quod fermentum est animd fixalap’“ 1 , tingens, vivificans, &corriplectens. Unde dicit Maria: Corp" fixum est de materia Saturni corriprcheudificans digestioni 1 rincturarum ,Sc complens sapientia fediaftirti, sihe quqlioc^ gisterium nunquam perveniet ad effectum , donec Sol & in uno corpore conjungantur: Nam totum hujus artis artifici 1 "’’’ ut dicit Euclides, est in Sole Si Mercurio: ipfaeriim in un" 1 ’ 1 conjuncta, tincturam habent infinitam. Nam in opere qi>L" calorem sangvine rubicundiorem. Modicum quippe hujus loris in album infusiim, convertit magnam albi quantitatem ", citrinum colorem, sicut experiri potes , si sanguinem ptojece’^ in lac velinaquam. Igitur, ut dicit josephus: Commisce ig lie j ! Si aquam, & erliiit quatuor: deinde fac ista unum,Sc pervenist ’ 3 illud quod quaeris: tunc enim fiet corpus non corpus, debile fup'^ ignem non debilem, & erit super eo pax. Praeparatio autem h" 1 . rerum ii principio,usque ad finem est aqua fixa ,honörata:nam " ■ manifestant tincturam in projectione: Si ipsa est mediatrix m’ / contraria, & ipsa eadem est principium, medium & ultimum- 1 . rclligens ipsam, apprehendit siipientiam. Dixerunt etiäm quid".^ Philosophi: Nisi corpus vertatis in non corpora, & incorpore 3 corpora, regulam veritatis non invenistis: Si verum dicunt. corpus primo fit aqua, & sic corporeum fit incorporeum i id y! spiritus: deinde in conjunctione spiritus aqua fit corpus. Id e dicit Hermes: Converte naturas, & quod quaeris invenies: & h°. est verum. Nam in nostro Magisterio primo facimus de ctf' gracile, id est, de corpore aquam: Poftfnodum verri facirhi"’ . ,
humido siccum, id est, de aqua terram: & sic vere naturas con v timus, quia facimus de corporali spirituale, & de spirituali co r P tale. Et hoc est quod dicit Senior. Est Conversio corporum de’ e tu in statum, de re in rem, de infinitate ad potentiam ,de crast 1 * 1 ad tenuitatem, de corpore ad spirituahtatem, sicut coiiverd’^ semen hominis in matrice mulieris conversione naturali de re ^ reni, donec formetur homo inde perfectiis, ex quo fuit radi* principium ejus: nec mutatur ab hoc nec ex sua radice aliq ua
! /? _ ^ ■a* m mMm I __t A a- I P C a I I raa a« ■ A a - . . . . ' rt ___ aa A fj '
visione. Nam ut dicit Aristoteles; Omnis generatio,est ex co", nientibus in natura. Et hoc est verum, maxime in generarim 1 ’"^ metallicis: Ideo enim Philosophi dicunt: Ne facias ingredi ti>? . eum aliehUm; neque pulverem , neque aquam, neque tiilaw^ quia fi intraverit super eum alienum, corrumpit eum & den 1 { eum. Unde dixit Arabs rex quidam: Aqua non conuluri"" ^ fiisi cum simili sulphuris fui in hoc quod ex eo est. Deinde illud quod est superius j sicut est illud quod est inferius, id p

Philosoph» -
spiritus fiat corpus, & corpus spiritus, fieut «st in principio noftr* operationis, ut in fablimatione, quod est inferius, est iicut quock 'stsuperius,& totum vertitur interratri. Idcircod.otHer m «x
jodest superius per subl.mationem, est inferius per descensis
» Sc quod est inferius per constipationem, cft sicut quod est wpeuus per ascensionem,ad perpetranda miracula ra uniusiaqua terra habent locum inferius: aer & ignis ascendunt supenUK stua Sc terta concipiunt & nutriunt: aer & ignis, agunt Scconjun* f? nt '■ qviatuor innostrolapide conveniunt, ut dickSenioi-
'<ü?d quanvor elementa in lapide nostro purificata sunt, quia ist j° *■ a qua fixa,& aer quietus, Sc terra quiescens, Sc ignis circum* ans omnia: Sein hac repugnantia in eo conveniunt. Et hasqua- Uor naturae in eo, Sc exeojhc per eum generatae sunt. Satet ergek cx P r *miffis, quod lapis noster ex quatuov elementis est- Dixerunt ergo Philosophi. Quod lapis noster habet corpus,lpiritum St animam: Et ista tria dicuntur ex una natura, & una re cum mia aqua de una radice: & certe verum dicunt: Nam totum Magisterium nostrum tu cum aqua nostra , & de ea, Sc ex ea luiit omnia necessaria -. Nam ipsa corpora solvit, non solutione vulgari, prout tradunt ignorantes,quod convertantur in aquam nubis , sed solutione vera philosophica,ut convertantur in aquam, ex qua ah initio fuerunt. Unde dicit Socrates: Secretum cujuslibet rei & vita, est aqua: ipsa solvit corpus in spiritum, Sc de mortuo facit vivum» Ipsa est acetum acerrimum,quod omnibus imminet,8c omnia fii- Perat. Terite ergo lapidem nostrum aceto acerrimo : incoquite donec inspifsctur, citissime tamen, ne acetum convertatur insuam Sc pereat totum. Item, ipsa eadem aqua calcinat corpora, l*" 1 terram reducit. Ipsa etiam eadem corpora denigrat, dealbat . mbificat: ipsa eadem in cinerem transformat, pulverizat Sc ea ’nttat : iuxta quod dicit Marchos rex, Aqua nostra solvit corpora, rongeiat, & denigrat ea: & ipsa abluit önnte corpus, & aufert o ■ ^inem nigredinem,& tingit omne nigrum: Sc facit album, Sctin- g« omne album Sc facit rubeum , Sc vivificat omnia mortua ist !>tam sempiternam. Ideo magnificatur h*c aqua,exaltatur,Sc ta- «a est domina omnium rerum, nec invenitur res agens suas ope- ablun.it Es quoque dicit , quod Azof Sc igmslatonerti
Unt I at dlficant ' Securitatem 0« penitus ab eo enpt-
Et hi- " aut Svstvorpus immundum,Avtotvero est Mercurius.
E a weit matrirnohiu U - non P°rest ignis potentia ea separare,
„ in aliud ,/ l Y ntcr corpus Sc fermentum, & eorum u- , e stl( l u e terra & dealba ’^ nis combustione defendit. Calcinata fa: Et quod t ra? ta 'P^ a alnoi a petens loca, fit soirituahs Sc P otnale ,& aereum, est incorruptibile Sc pe»
tiarati*

16 ö De Thesauro t ,
netrativum. Unde dicit Henris: Aqua acris inter coelum tam existens, est vita uniuscujusque rei: nam ipsa est medians A ter ignem & aquam per calorem & humiditatem suam, | c i' aqua suscipit aerem; nam ipse, aer suscipit ignem, quia ipse iius igni per calorem, & propinquus aquas per htimiditaterm 1 ^ co facit matrimonium inter virum 6c mulierem. Omnis silaus consistit ex subtilitate sumosiratis aeris. Nam omne&' tum vegetabile attrahit Ipiritum Sc vitam ex aere. Ignis i quam aeris vivificat mortuam, facit matrimonium, Sc a stione ignis protegit compositum. Ideo dixerunt PhiloscP^j
' ' ' vita.H,
Converte aquam in aerem ut fiat vita: vita tamen cum
ipsa est vita Sc spiritus cui ipsa intraverit. Igituraqua nostras'§ mat corpora non (ublunauone vulgi.o, quam intendunt credentes quod sublimare,sit superius ascendere : Unde aedp ^ , - corpora calcinata, & miscent ea cum spiritibus sublimatis, ilt> A phure & Mercurio cum sale armoniaco con jungunt,& per >° ( ^s ignem sublimationem faciunt, ut* corpora simul cum ss’ 11 ^ ascendant, & dicunt tunc quod spiritus & corpora sunt (ubl* 1 ? 1 0 <
Sc ä suis superfluis optime depurata; sed delusi sunt; quia 'P 1,(5 stea ipsa magis immunda reperiunt, quam prius fuerint. -
est debilior quam natura; Unde dicit Albertus inlibrodee m talibus : Quoniam duo extranei humores ä sulphuris sim artificio & ingenio niturae purgati scmt, melius ab arte purg a ‘ ^ depurari non possunt; Nam artificium natUrte certius est& mius omni arte. Igitur nostrum sublimare non est superittS ?! jjtf dere: sed sublimare Philosophorum est de re parva Sc huifl^ 1 ’^ balla & corrupta magnam facere, altam Sc puram. Undess 1 dicimus; Ipse sublimatus est in Episcopum, hoc est promo tu5 <jji in Episcopum, hoc est, promotus est ad dignitatis gradum- dicimus corpora sublimata, id est subtiliata , & in alteram n3 „(fi
translata; Unde sublimare idem est quod subtiliare,quod i
facit aqua nostra: Unde dicit Morienus. A q u a a co r p o re m 0 ^ ^ j. I in quo non est anima aufert foetorem,5c quando dealbave rlt y mam.Sceam sublimaverit, & corpus custodierit, aufert ab- e ? j ( ; scuritatem, 8c omnem odorem malum, Albides quoque ^ Accipite res ä mineris suis, Sc sublimate cas a d altiora loca ,
mittite eas ä cacumine montium suorum, Sc reducite eas a 1 * j- c jt cessuas. Sublimare igitur tst rem grossam subtiliare: Un^ e Hermes; Sublima subtile ä spisso suaviter,8c cum ma<mo ing efl $
Ascendit enim terra in coelum,iterumque descendit in « rr3 ^j,> recipit vim superioris subtilitatis penetrandi, Sc inferioris tis remanendi. Sic ergo intelligite sciblirhationeqr philosop fl , | quia multi sunt in hoc decepti. Item aqua nostra vivific atCO jp|i* , raSc mortificat, deducit ad occasum, St reducit ad orturm^^s j

Philosoph. *6*
colores nigros apparere facit in mortificatione, dum convertuntur in terram putrefactione • Postmodum apparent multi colores & vani ante dealbationem, quorum omnium finis est albedo sta, bllls: Ipse enite est ut gtenum frumenti cadenS in terram,quod msi n‘o«uumf uerit> lpsu ö m solum 'manet. Sic fcnii«tt omnium ter« Nascentium mutantur, & putrefiunt, donet inceditur super eis corrnpog : dem germinant 8c augmentantur sicut illa, ex qui stem habuerint. Sic aqua nbstra nutritur,putrefit,& corrumpi m. deinde germinat, resurgit, 8c se ipsam vivificat. Idcirco dicit a idns, Quando vidi aquam congelare seipsam.tuiit certificatus ul >quod res vera sst sicut assignatur. Coquite ergo eam cum cor- Istste suo donec siccetur bumiditas ejus ab igne, 5c sit sicca, donec 'meatur eam collegisse spiritus ejus ab ea,&fccisTe mansionem in I j Nst e elementi sui: hoc autem erit quando mortificaveris,corpus album decoxeris: tunc erit aqua spiritualis, potens naturas convertere ad astas naturas': tunc autem cotpora mörtua vivificat oc germinabit. Item, Aqua nbstra est mater diversorum colosü nutabilium: quia per ipsam diversitas colorum apparebit, & hoc erit maxime in miflione aquae corporis praeparati Sc fermentati: tunc enim infiniti colores apparent, tot qiiot excogitari possunt: quia tunc spiritus conjungitur cum corpore & anima: nam spiritus est locus ahimp.Sc anima a torporibus extracta est aque tinctura: Unde Senior: Hic aqua est tinctura soluta in corpore deportata,sicut portatut tinctura tinctorum super pannum: deinde recedit aqua per desiccationem, & remanet tinctura sua per impressionem: Sh militer est de aqua animi in qiia portatur tinctura,qua reducunt %er terram suam albam sitientem,foliatam. Hanc aquam vocat Hermes auti spinarum & florum, & croci: quia titigit terram ed- rum calcinatä : unde etiam dixit,Seminate aurum in terram folia- tam-.deinde recedit aqua spiritualis, Sein corpore remanet anima, flux est tinctura Solis: nam ipsa est sicut fumus subtilis, msenfib.- lls > Nvn nisi in effectu apparens. Sed ejus actus est mahifestatio eoiorum, 8c ignis ex igne generatur & nutritur iri igne, Sc enhlia ‘gms -. ideo oportet reduci ad ignem, ut nori timeat igrieiri * utut re ucitur puer ad ubera matris fui. ■ . - *
n ? u T nc et «m lapidem nostrum aliqui ss album vocaverunt.
Unde Lucas Sc Eximius in Turba - Scitote omnes scientiam q U3e * rentes, quod nulla fit tirictura. nisi ex nostro acre albo: *senim
nostrum; nonest«s vnlgi.Wvrilgicortump>tnrSc mfici omne
^' a* S Vcro 1’bilolophorum pefficit & dealbate
locratur. Ideo dicit Plato: 0m „e aurum est xs,sed uonomne^
st ?utum -. nam m natura aurum assimilatur iri, ut >B g av tl * ‘ lutu sedm natura non est aliud,quam in natura «««•««»*
P nnc m terra Sc mansione in patientia, in igne Scma •

i6i De Thesauro .
mari. Itaque tes nostrum habet corpus, animarti & (pir' tU illa tria sunt unum : nam spiritus, corpus & anima sunt
mari.
Ifttlci iyi<* WiJUlliU JUlll VA uim w ccv. w»iv/ , w , -.j-
dix ipsius. Ls igitur philosophorum est elixir eorum cx
corpore & anMha completum & perfectum. Sic enim pl' 1 * 0 lapidem diversis nominibus ncÄiinaverunt , ut sapientibu*^ manifestus, 8c insipientibus occultus. Sed quocunque jj ( it nominetur, femper est unus & idem: 6c de eodem: un“* 1 Merculmus hatc cai mina:
Eil lapit occultu*, Cf tntmofontefeputttu,
Vilis & ejeilu* fumo -velfiercorc teil ut :
Vnut habet ‘bt'öus lapis omnia nomtna dt^us,
Vnde Deoplenus faptens dixit Mortenus.
Non lapi* htc lapis eil antmal quod gtgnere fas eilt Et lapu htc aliis, & non lapis aut a’hü htc eil s Htc lapis eil motes , stirps, £j Saturnta proles 1 lupit er htc lapis eil, Mars: Sol,Fenus, Cfi lapis hic C$ Aliger, ly Luna lucidior omnibus una,
Nunc argentum, nunc aurum , nunc elementum, ß Nunc aqua, nunc^tnum, nuncfanguis, nunc chrtfih 11 Nunc lac hirgtneum, nunc fjsitma matis, *bel acetum> Nunc tnsentinafeetentt fltllat urina,
Nunc quoquegemmafalts, almtzjadtrfalgeneralis. Auripigmentum prtmum ßatuunt elementum Nunc mare purgatum cum sulphure purificatum :
Stcctne tranfionunt quod fluitis pandere nolunt,
Stcqtte figuratur /aptetis ne decipiatur,
Et quod traäatur fluitis ne distribuatur.
Item, ut dicit Mörienes : Lapis noster & consectio Astern astimilatur in Ordine creationi hominis. Nam p r ' n * W u s ) ^ coitus,secundum conceptio, tertium prtcgnatio,quartum ° r quintum sequitur nutrimentum. O carimme,hcec verba \ inseitige, & non errabis in ventate. Aperi ergo oculos ti>° s ’ £ jl vide quod (penna philosophorum est aqua viva, terra an te ^ c i' corpus imperfectum, qua: terra merito dicitur mater: quia ip!* mater omnium elementorum: ideo quando fperma Merct'fj' (l ,r, ' jungitur cum terra corporis imperfecti, tunc coitus app e '^ t j' tunc enim terra corporis dissolvitur i n aquam fpermatis, & (0 y ’ qua sine divisione una: unde dicit Hali: Solutio corporis gulatio sunt duo: sed habent unam operationem: quia coagulatur.msicuro solutione corporis: & corpus St anima *1 do conjunguntur, agit uterque in fnum consimile: ^
cum aaua conjungitur terra:, aqua cum sua humiditate i
conatur' eam omoivci c; nam racic eam lubtHiore quam p*'~ t j t (i'

Ptfi iosofcHi 16$
Sc,reddit c«n sibi consimilem : quia aqua est subtihov terra • sithi- litcr facit anima in corpore. Sc eodem modo inspissatur aquacum St fit consimilia tcrrje in densitate : quia terra spissior est quam aqu a . Ideo inter solutionem corporis & coagulatione spr- nu ' S > npn est differentia temporis, 'nec diversum opus m aliquo, lu stuod fi at unum sine alio . sicut ston est inter aquam 8c terram 1 q a conjunctione diversa pars temporis: quod cognokitur U con|ungatur vel separetur una ab alia in earum operationibus: Sicut nec spcrma viri separatur a spermate mulieris in hora sili Coitus,sic & eorum unus est terminus, unum fa£tunr,8c una 8c eadem operatio simul cernitur super ipsa duo. Ideo Merculinus tp- tu m misturam coitum vocat 5c genituram.
Semina mtfcenrur cjuafil&c mtßit^oidentuir»
Secundum eft conceptio, quum terra in nigrum solvitur pulveri*
& incipit aliquantulum de Mercurio fecum retinere: tunc enim a- git masculus in Feminam , id est Azot in terra: ideo dicit Arisleus *. Masculi ad invicem non gignunt.nec mulieres concipiunt. Gent- ratio enim est ex rnaribus St feminis > 8c maxime ex invicem con • l ententibus. Maribus namque ducentibus seminas, natura gaudet 8c fit «euetatio veta. Natura autem aliena naturae ineptae cö- luncta,bullam veritatem spetmatis gignit. Coniunge ergo film uvumGabricum dilectiorem tibi omnibus filiis tuis cum siiafo- toreBcya.qu^ est puella fulgida,sua vis Se tenera: Gabricus estmä- fculus, & Beya Femina, quae ipsi dat omne quod ex ipsa est, Se quamvis Gabricus sit carior Beya: tamen non fit generatio sine fceya, Gabricus enim cum Beya concumbens, protinus mortuus *st: namBeya ascendit supra Gabricum, Sc includit eum suoute- 1 q. ut nihil penitus vi d exi poterit de eo.tantdqs amore arnplexata est Gabricum, quod ipsum totum in sui naturam concepit i & m diversas partes di visit: Schot estquoddicit Mereulirius.
Quod aua.fi t Ai fu.tr at, c onceptitsangutne mittat, Pallida nigrescunt, rubea dtffusa nigrescunt. tertium est praegnatio: quia dealbatur terraidominantenam- que aqua.tertaoxkn Et multiplicatur,Scaugmentatio novaepro-
:sindc senetatur. tunc oportet te terram nigram abluere, Sc igne •calisto dealbare. Unde B.ili dicit: Accipe quod ad fundum vatis descendit, 8c ablue istud cum iriic calido, quousque auferatur cius maredo, Sc recedat ejus spisluudoi & fac ab eo evolare addi- tionesfiumiditatum, donec deveniat calx nimis alba, M qua nori
S* euim terra ad recipiendam animarn est depurata,
‘deoMerculinus: r
Firmant mu/atum, pragnatto spendet hiatum Qua bene purgantur, concorditate ligantur.
[WattLKn fit rtffno - - - - ' -----
r-rgantur, concordi pace Itgam xpnttum est ortus, quando fermentü coquis
t -
;itur te i rre deal bau

i§4 De Thesauro j
batae, ita quod unum fiant substantia & colore: tunc enim 1,3 est lapis noster in vitam sempiternam: quia tunc spiritus cutst c pore,anima mediante,conjungitur. Hatc namque est comp 0 1 j, quas ut dicit Hali, fit cum putrefactione & matrimonio: & monium est subtile cum crasso seu Ipisto commiscere, & ani)* 1 cum corpore commiscere. Putrefactio vero est assare, tere te |j t rigare quousque insimul commisceantur, & fiant unum,&n 0l ',j, in eis diversitas neque separatio de aqua mista aquae,tunc con 3 ^ tur spissum retinere subtile,& conabitur anima pugnare cum *2 & ipsum pati: & conabitur spiritus multum alienatus in coss° bus fundi cum cis. Ideo Merculinus:
Quantumpragnatum, productistercore natum".
Natis $ita datur,non natio 'cita negatur. «
Quintum est nutrimentum, quia foetus extractus nonnifi’ 3 ,, nutritur & igne, parce & paulatim.dü parvulus est,& quanto P gis esurit oslibus confortatis in juventutem perducitur: in st 11 '., perveniens sibi subsistit & sufficit i & sic oportet te m hac tionc facere, sciens quod absque calore nil unquam generate 1 ’, intensus calor perire facit: & frigidum balneum compositum ^
f at, temperato vero & luavi balneo, & igne levi corrumpi timiditates corporis extrahuntur: ideo dicit Merculinus: Postea nutritur > quod natum lux repentur, ignit aauarnsuperat, fornax alimenta ministrat".
Hinc etiam tapis natui noster appellatur, i
Unde Plato in libro Turbae dicit: Honorate Regem ab venientem, diademate coronatum; & ipsum illuminate quo 1 ’ ^ ad aetatem pervenerit perfectam, & nolite ipsum comburere» fugetis ipsum comburendo nimie, igne: quia si ipsum provoct"* ritis ad iram,aufert a nobis regimen suü: Cujus pater est Sol» m ter vero Luna, quem portavit ventus in ventre suo: & nutri* e ' ■ est terra,nutritur autesuo lacte, id est spermate ex quo suit ab ’ tio:imbibatur ergo ssepe Sc sepiiis parce & paulatim suoMerC arl quousque bibat quod sibi sufficiat Tunc aute, ut dicit Hab- e g corpus causa retinendi tincturam: & erittinctma causa rctint’ 1 “ colorem, & color erit causa demonstrandi tinctura, in qua est ' u ' men & vita naturas. Unde haec est via recta, brevis, sumina p&f ctio rei,& conservatio totius magisterii. O carissime amice sing 11 * latiter dilecte, per ea qua: dicta lurit faciliter potes intelligere V e l baöbseura >Le cognosces omnes in eo convenire , quod nusist c niagisterium nisi illud quod dixi. J am enim habes corporis f° ® tionem.Sc ipsius ad primam materiam reductione. Deinde ha ipsius in terram conversionem: Praterea terras nigrse dealba 11 ^ nem, & in aerem’ levigationem; quia tunc destillando humid’’^ quae in ea invenitur , fit aereum quod ascendit, & terra ternas

tum ad invicem: Sc accipit augmentation ^
tasnuiot est, qua m possit percipi aUguatauonc, Am __
PRAXIS VNIVERSALIS tTentufam
terti* dißinüione itbri Quintarum ejsentt
Orpus Solate vel Lunare calcinatum. in oleum co " v ^*
' v -‘per menstruum nostm: Etsciasponduscujuslibet.fi Menstrui librae 5. ponas de corpore uncias 2. & ac C °s„ rt .a; me iugium ad invicem, id est mistionem in vase tibi noto, i •
«Wo ex luto facto ex albumine ovi,papyro,& calce viva ?" f . tistime carminata, pone in balneo aut fimo calidissimo• ^
tamenestoperatiocumbalneocinerum , ne caior w- n.
autfimo recedat: nam igncmactunafuumibi a e s^.. « aer „ 0
Qui calor etiam si defuerit,ad malu terminabitur. u j.
ighemlentum quovis istorum modorum successive
fme intermissione .quoufq; per menstruum dissolyatur.uth
stio menstrui in oleum, 6c rursus olei in menstruum per mimm
Canes &ttanseat materia'a dissolutione miftionis ad alteram po-
? m elementorum, & per consequens ad generationem. non
^d'uenerationem, quae est post totalem lapidis corruptionem, sed ad accidentalem generationem, quae largo termino gepeismo citur: quod cognoscas, quando alius color incipit generari, *
«t niger. Nonarbitrens ipsum esse nigrum, sicut encaustum, c
sicut in colore mali granati: qui color niger, est hnts a '
St principium digestionis. Li go haec generatio bu,us coloris no est ex corruptione formae substantialis ipsius auri&men rui, st _ in instante sequitur generatio formae substantialis 1p ‘ ua menstrui, quam.in iustaiste sequitur generatio formae lubitan >a
lis lapidispbilosqphorum.cumexpoliationeterreftreita 1 g
> sem prohibentis. Isto colore viso, intelligas corpus So are n
re per dissolutionem, altecationem &■ digestionem in gen ^ nem: quia ibi facta est colligantia amotis intra corpu ltruum struum, quia coipus conversum est in menstruum, «nr ^
in formam. Deinde continuando digestione^J^untuc
temperateconunuando: tunc corpus cum menstruoj^ ario
digestionem Jk generationem: & durat digestio & 0 e
tempus mutationum. u i ta
De Lapide Pkiloßpfjoyuyyy (piidamsummaiim ^ eptUgandofic dicit. „ r ,aViter totum
nunc quatenus breviter reneatur memor» _ Undedr Magisterium sob sermonisbrevitate racapitulativ • ' lr nus,quod tota hujus operis nostri intentio in Ium e( p >
intentio in I. 3
•v#-

i&6
De, Pr.a ctica
s iust<
est, nisi ut sumatur lapis philosophicus , & cum operis iu “~^\y aliis etiä regiminibus completis assiduetur super iplum op° s j limationis atq, destillationis primi gradus,ut per hoc mund e j v corruptionis impuritate; deinde vero figatur,ita quod nili» 3 . dat: Lee um fixus fuerit, solve en eo quod subtile est, & 111 '•’j g temperamento serva, quousque per modii suhiimationis,. *° nis,atque destillationis elevetur, Lc elevari possit. Cum eld'^ y fuerit, in ignis temperamento, se/va, qupulq; totUm figat.**’ ||y asperitate ignis quiescat: Lc hic fecundus praeparationis 3|?P ^ tur grad.us ; & in hoc quidem praeparationis Lc petscctioi** 8 a y, consistit. Tertius vero similiter.gradus lapidis administret**’ 1 ^ per totunr principium, medium & finem consistunt preff*?^- nis complementa : Et est ut fixum lapidem cum. manet I»' 1 'Lf tus per admmistrationem ignis volatilem facias, & volatiso j, donec in ignis temperamento quiescat, ita quod nil videas £ scend.ere: Et, hic tertius modus est completus.. Quarta vCf0 ministratio est, ut lapidem dissbl.vas, & per modum destilla y- Volatilem facias; & cum,ista suerit tota materia cum igne ^ propriate, donec quiescat sine aljqna separationi;. Et cum >»' ^ cta fuerit, verissima via inventaest. Qumta administrari 0 'y lapidem congelatum dissolvas, Lc volatilem facias: & iter»» 1 <- latilem fixum. Sexta administratio similis est quintae, sin»' |t: septima :. 8c summarie nihil aliud est, quaru solve, congela- PB,4CTl,Csl MAGISTRI ODQMARl
discipulum, m
^Ogis me frater Ludpyice contra omnium phjlosophor» f ^ '“'cepta militare: sed quia tui amore sanssislimo, cor mc*>*! ( j< cenditur: ideo secretum qupd.hactenus «pater filio negat, rissimp fratri fideliter [.uiigo. lfecipe Limae purissimae a sorn $ siro combustibili purgatae per modum ca.lcinationis | ppne in urinali vitreo cum duplo aceti desijllati per mod» § p lationis aquae vit-e, quod melius ess,& claude os urinalis » c * e U ret:postea sepelias in.caidarip aquj pleno & straminibus,» 3 *1%; aqua ferveat per unam horam: St dissolutum destilja per fil*y destillatum desicca: desiccatum in forno reverberationis Calcitratum, iterato cnrn aceto dissolve per ymnia hcictülQ'frJy pra, fex vicibus itera: ultimo calcina. Tunc recipe Mere** 1 '' Jimati^ duas & incorpora diu, optime ducendo cum mag na tela. Postea illud sublima in aludel plani fundi cum igne quam expedit in fusione aeris,& totum ascendet. Et hp c ! * c< fai < totum contere simul, & sublima donec figatur, fixum d:st° ,/jjs ficibus ut primo .Ultimo calcina, Sc cijm novo Mercurio ‘» l ,> 1 : lino sublimato iterum eleva, Sctantundem illud fixa: hoS*“'^ fussinps fixationis^ vobtilitatis quinque vicibus itera:

M4 e. Odo mari. 167
quinque vices nonpottrit bene calcinari, nec elevari: imo omnia adaequantur infundo, in fermentationc & maturatione. Tunc %. u " a lst 'us lapidis cadit supra centum. Sed si uncia una in fimo e- ? w vcl balneo Maria: dissolvetur,& in cineribus tepidis «onge- jf tut ’ 'b' l 's. uncia cadit super sex millia. Et si secundo disto) u tioije r? c °nge!.monem reiteraveris, cadet pars una super mille mil ia- 51 ruite solveris & congelaveris, ita quodlapi» amplius coagulari nor, valeat in quocunque parvo igne, imo quod ignis in naturam
solare
catm quocunque parvo igne, imo i[uuu, 5 „„.
cat j e{ c ^ Conv ers u s quam cito ignem vel Solem senserit, pars una
in fcirU tCm Vls J acer£ rubeum: Recipe Mercurii rubificati fixi, & babes ’' 1 * 1 vei 'sipartem,& adde eli.virialbp: & fiet citrinum, & acuta f >U5 * UUrn rubeurn. Rubificatur autem Mercurius in aqua librae' ■' U * . . l ex bbra vittioli, {k libra {glis petra:, & quarta parte j n • ^ duabus unciis aluminis jaroeni,& postea figitur
- p ima lubumatione magna: ignitionisipostea solviturin aquam ' uuicundiorem, & per dies quadraginta pone in fimo in
calculo siccando. Haec aqua si calefiat parum,8c super centum li- btas c)usp»o]iciatur elix« albi una fibra, fiet totum elix« rubeum Jsersectimmcurv,& sic m infinitum. Similiter fitad album,si Mercu- nus albus crystallinus non fixus solvatur,&c. Sihic lapis colorem V habeat album, facitLunatn: fi rubeum generat Soknv.si viridem, probatiffime facit viride aurum: etiam vitrum vel ctystallum, si lupei projeceris, inde naturas procurabis secundum suum colore, mnem infirmitatem, debito modo sumtus, in hora expellit: enem m juvenem gaudiosum convenit: & simpliciter crines ca-
°s epcit, & pulcram comam inducit, in bomo quidam. qui oleum rubeum composuit,
tiim '° ° . powoatlaminas tenues Luna?, quas super !en-
cicb-!^ nCm ait ™:tebat aliquibus horis: deinde sigillabat vas,&fa- ■ St tota illa Luna cum materfe tota conver. men csi” ""r""'' ex quo fieret oleum nescio. Credibile tack;. mb “'d'cmam f a #am ex corpore,spiritibus, &animabus . Nota ‘ S P r dissolutioncw moi-um redactis, ter illa adiunf '' \ Vatlone ? fumis Alcheiyicisvenenosis'(prat- msdefiisl-o ■ Ut obtur « nares cum bombyce seu bombace
Contr k ° Vl0larUm '
rinmm ALb Sn ^ ,<line5 Zeniras ex fumo Mercurii vel aliorum spi-
p“ ““ «•***' * b ““ ton '*
: '' s ' Mineralibus inquit: oprrini. q"»
Vc\ tr :‘i; • ( 2 , , ‘»st'Wndo igniunt ea, obstruunt os 6c nares duplici qxt valde prssord' V3 *’ orc uimis Updantttr in spiritibus. &«<??'“-
Aicdaum

;68 De Practica
Arcanum Thilesopborum, ut ex Saturne facta« aurum perfeiium.
dtf*
T) Ecipe libramsemis Mercunj philpsophprum, & uncias ■ sulphuris eorunflem:amalgama utrosque simul,ita ut de a , Utro nil appareat, sed remaneat pulvis niger exhisduobus: q 11 ^ ■ recipe Sc pone in phiala stricti ovis, 8c pone (upet fornacula^ ^ £ furnellum, olla mediante cum cineribus cribratis, ut scis: ^ e quod cineres non ascendant ad materiam, Sc da in princip 1 *? j; gnem levem per octo dies, ad hoc ut spiritus non ascendant, & quid ascenderit in illis octo diebus, reduc cum illo, quod in ^ ^ vasis remanebit, frangendo vas singulis octo diebus post prim . materiam factam, quae erat integra: Sc sicsrangendo vitruw, tk. materiam tuam, Sc repone in alio vitreo vase: Sc sic facias octavo die, donec videas materiam tuam in colore cineris:t j £ diminue cineres per unum digitum , in quod non remane» 1 cineribus nisi per duos digitos, & superpone igni, Sc tamdiuf 1 ".' mitte, donec materia sit rubea. Et quando videris eani rjibe^ diminue iterum de cineribus per digitum, Sc sic per conseq u ^ quousque sit albissima ut nix, Sc quod postea revertatur i nC °- £f rem rubeum, de qua medicina recipe unciam unam, Scpm) 1 ^ super octo Saturni praeparati, Sc fiet Saturnus niger 8c durus ferrum: de quo ita duro Sc nigro projice unciam unam super cl ^ ( das octo Saturni, Sc fiet rubeus: de rubeo projice unamfnP , octo lib. Saturni praeparati, & habebis aurum perfectum. L» 11 Deo, ‘ ' ’
Ad album. Accipe Mercuri) sublimati, arsenici sublim^ 1 ' argenti cakinati, ana,tere 8c imbibe cum aqua tartari.ut sit ton»" liquidum, ctperalembicum destilla, reddendo qualibet vice?' quamfateibus, donec amplius non destillet aqua, Sc remaneas fando massa fixa: quam tere Sc imbibe, ac sicca ter vel q uSt L -cum aqua falis arrnoniaci fixi. Postea pone dictam materia in asta phiala ad dissolvendum in loco humido: 8c solutam dem Ja per filtrum > postea congela: Sc utere super tes calcinatum reductum.
Perseii a (alis communit praparatie ad lapidem philo/bphorum.
C Ume falis communis quartarium unum sive libras decem, ^
* habeas crucihulum tam grande quod tqtum hunc salem c3 ' piat prius a saxis aut extraneis rebus mundatum : Sali in crucib 11 ' loposito, superpone ferreum cooperculum,ignique crucibuh Jltl - admove ad ignitoscarbones circumquaque ac supra,pone in > a ' bri ferrarii omeina, & continuo bonum ignem cummantidh^ seu flabellis facito, quoad crucibulum bene rubescat Sc crepis desinat : tunc enim sal praeparatum erit. Sequere augendo ig nC ^

, Mag. Opo mari.
P "'"Hurdo cum flabellis ac si argentum fundere velles : tunc sal lundetur.five liquescet in cvucibuLo non aliter ac si argentum esset i n llnc lta fusum projice in massam tanquam si foret argentum 8c
^ unum frustum sponte densabitur. sed erit tamen frang.b.le.
ess. hic sal ex salsa aqua feumarinafactussit, fostmet tarne* 'bUem Sc fu n di Wr sicut metallum. Fac ex hoc bonam quantita- l t ?> 8c Hunc tere subtiliter non nimis tamen,& habeas vesicas bu- 9Uias.Sc ex eo sale trito irnple.Sc collum vesicae cum funiculo tor- ^.atque in loco quantum potes humidiori appende , 8c cum ,, st a (eu acu mediocriter magna in fundo vesicas perfora pluri- us 'u locis singularum, 8e suppone catinos terreos vitreatos,6c 1 effluit e vesicis colligatur. Potes etiam stictnm sal trimm
-— S -.o»u«i, uc mppone catinos terreos vitreatos.öc —t e vesicis colligatur. Potes etiam dictum sal tritum ''ster idoneum marmor ponere, Sc nocturno in aere dissolvetur.
. ar >tum autem hujus aquae confice,’ ut libras decem habeas: de- stium pe r sistrum eam destilla, deinde rursus per ulembicumde- stlla,8c in bociae fundo invenies massam albam, pulcramSc crystallina m: Sc haec est primus sal,id est prima congelatio Sc praeparatio aquae salte,ex qua fit prodictum sal communes Hunc yerq crystallinum salem dissolve super marmoreo lapide, ut superius dictum est,vel in locohumido quantum tibi fatis videtur: neque illum m ctucibulo fundas, quia tam subtilis 8c penetiativus est quod a crucibulo transflueret Sc amitteretur: igitur cum dissolutus in aquam erit,eam destilla ia alembico , eam que serva: 8c in vasis vitrei seu boci* fundo maflam teperies albissimam & crystallinam,&h te c est secundus sal crystallinus,nempe fecunda congelatio, denuo tere illam maflam.Sc dissolve, ut supra,in loco hu-
J n ido,8caquamalembirr,d»st;ii-*----" • • • -
- . Stic mam manam,Sc diliolve, ut supra,in locohu-
ruido,& aquam alembico destilla,Sc aquam serva, Sc in phialae seu ociae fundo massam, id est, salem crystallinum invenies,qui ter- Uus est,ifl efi tertia concreteif» a—;..» . r -— hunc salem,ter
,Sc aquam disto
.i, icrtia congelatio. Acc.pe rursum \ _
tenuiter,Sc super lapide ad dissolvendum c0 _ m Y eIva ‘& massa« lutam destilla pet alembicum: aquam exeun .■. ■ attuS s a l fei infundo albissimam Sc crystallinam accipe,^ lopluries sacer quarta falis congelatio, vocatur: atque hoc «n _ nenetrantioi licebit, 6csubinde sal erit crystallinussubtnio ScMetcu
Sc ita oleum fixum facies Sc salem fusibilem sie um; gtsiocei
rium philosophorum facies Sc tandem optatum ^ jnetallotur secretum offici, naturas, Sc fundamentum om occu p tutn naturi lapidumque precioforum Sc sulphurum c ’ na mdulc secretum, 8c secretissimum philosophorum näI „tntu® Lc at ficat metalla,Sc redigit in argentum, vivum > ^ sciveris. I
rum perfectissime ad naturae instat, si bene op u0 fit lapi
denique istud est verum & ultimum secretum e
philosophorum. . _ lin ; S patteunst
Alia falis communis praeparatio. Salis com resol'.

170 De Argento *
resolve in quatuor partibus aquae pluvialis, postea destilla p£ f ^ trum: pone deinde ad ignem,Sc dimitte bullire donec tota a< l desiccetur.
Alius modus Salis quantum vis solve in aqua calida in n 1 tario terendo,Scquod solutum est effunde , & cola in vas lig lie “' praeparatum spistum.Sc si quid remanet de sale in mortario > 1 ^ rum superfunde aliam aquam calidam sicut prius, terendo ip' 1 ^ donec habeas totum salem solutum: tunc accipe aquam illa 1 * 1 decoque in vase plumbeo, vel cupreo stannato, vel alio vitte* donec aqua evanescat, & sal revertatur ad primam substant' 5 Tunc recipe salem,Lc pone in ollam novam in furnum calcio 311 nis,& sicca pei optime ac serva. Philosophi dicunt sales eile P' paratos,cum fluünt super laminam sicut cera.
Hß oriola dKttiua de Argento m aurum 'iterfi.
ff
Q llidam Maurus in terra Maurorum accessit ad quendai* 1 ^ brum,Sc eidem portavit 20 argenteos,ut eos ad ignem i nC sulo mitteret: quibus fusis,Faber rerarius super ipsis projecit pu^ rem quem dedit sibi Maurus: erat autem pulvis viridis, ft»P jp. citrinum in igne faciens: argentum conversum est in auruw, lud aurum aerarius vendidit aurifici ad precium auri precio™'^,
Aerarius inde rediens dedit precium Mauro: tandem Mauri' 5 p sericoiciia motus erga serarium,dixit ei: Hanc confectionem P veris te docebo.Recipe auri calcinati vel pulverizatijarrisusti»^ ci ferri, ana unciam unam, falis arrnoniaci 1 ubificati uncias 11 ^ albi additur vitrioli rubificati uncia: solvatur sal annoniacu 1 ’ 1 ’^ eo soluto incera, id est, cum sua aqua imbibe dictos, pulver* 5 i i,aut marmore molendo & terendo per longam cantritio |,c ^ Postquam pulveres biberint totam istam aquam falis, phiala vitri habente collum longum sub fimo equino esti“ 0 ,^. dies 21. mutando fimum calidum de quatuor in quatuor Postquam solutum bene fuit, & in aquam conversum, cO’Vp ipsorri in aliqua phiala super furnello super cineres calidos: congelato, pone partem unam super decem partes argen»^,, praeparati Sc separati. Nota quod si aliqua pars remanseritis ^ ta, mollias adhuc cum aqua falis arrnoniaci, quousq; sit rott»st^, lutum: hoc fac ut non perdas aurum tuuin.femperreiterarid 0 ^.,, bibitionem cum aqua falis arrnoniaci. Si autem dictam c ° n %ct' tionem resolveris iterum,& omnia per ordinem ut superitis t^.„ ris.una pars tinget vigintj: & sic multotiens multiplicare p ot ‘„„t augebis enim io.singula vice. Illum aerarium vidi inToict^jjjc mihi ista retulit,& cuidam consangvineo suo seni: & aera rlU j nrf t erat senex, & ego & magister operati furnus secundum ^ ^ lictum, Ayrurp sic debet pulverizari cum od.ore pl.tmN^m

In Aurum Verso. I 7 i
. «um aquain qua femus sit cxnuüum plumbum. Velfac alitet: SoW^ t plumbum mvaie quod
^»n»crkaU^otics.aurumpotcritc.ntm.Ae ust
%hure vivo caldnaridebet Cciotequam dcb et ablui cum aqua pura vel aqua & sale > donec a t]Ua limpida .Crocum ferri fiat cum aceto ad ignem lentum rubrum,sic vero fit:Limaturamferri aceto forti imponas, cetum rubeum & clarum,& ponatur ad Solem duobus te tn diebus: potlea effundatur leniter acetum, ac fervetur, & a m cetum limaturae superponatur ad Solem t & fiat ita donec tota ^ matura solvatur vel redigatur in pulverem tenuissimum:« netu totum acetum desiccetur ad Solem. Sal armoniacus y
frigidum & humidum.vel per calidum S< humidum. 'JL flfT .
1 titionis ejus partes duas,aeris usti partem unam,crociten p unam,falis armoniaci ad quantitatem omnium: Solvatur lai a - tnoniacum ,5c exeo imbibantur pulveres per longam contuit liem pofteaponantur in fimo equino calido ad solvendum quin- dee im diebus potes ista resolvere in fovea mutando laepe fimum calidum deinde coagulasuper cineres adlentum ignem. Hu|us coagulationis seu cögelationis pars una tingit 10. de l ima praeparata. Et fi solveris secundo,modo praedisco omniatacieudo,paiv, una tingit 20. & sicaugmentare potes.
Licet hanc esse re i veram descriptionem putem , ponamtavr.cn parvulam diversitatem quäm in alio scripto nem ita authentico teperi-, ubi sic scribitur. i£s ustum exrioguatur septies inoleo oliva:, vel donec habet colorem croci. Congelatio sic sit: conatur materia dissoluta in amphora (seu phiala) rotunda, nnnv ter clausa,& locetur in medio vasis ubi sint cineres,Sr lubhoc va e
fiat igni s itntus per diem naturalem, & cpngelabitur m pulvere viridem, .
Crocus ferri sic fit fecundum Albueasim io libro qtiidicitut Semtor. Accipe de limatura ferri quantum vis, Sc pone p
mina ferrea,& soffla eunt folle quosoque calefiat laituna( veUti^
befiat)6climaturam pone in mortario ferreo ita calida ^
bene: Sutctumvcpo« in lamina Sepone donec calefiat ut prius: & itafacies decies “olmem
to plusfcccv K ,unto.mclms,quf,do ergo versum suet« in
Cr< i^ w c l 3 £rcta ^ cu ^cicolojnoTisepavabxtur. __ paulam
Rubificaturvitnolun, fo. Vitriolum ignimm ^^pfoln Velmcacia ferrea extingue in aceto destillato dece*• ef& ^‘«e p« tnduum, postea destilletur p« dc “ lUa
• Pa S«*^ut,coagvdati^affet«r,& erit rubeum spec*» c - ^ .

m De Argento
Äd rubificandum vitriolum Romanum. Vitriolum vel mentum pone in ollam non coopertam, & pone in furno c a ' c ' Vel panis per diem. Se fiet nigrum: verte cum ferro,& repon e ’ cum erit bene rubeum, extrahe. .
Rubificatio alia. Vitriolum distolve in urina puerorum Se despumata,post fac evaporare urinam,& calcina in olla clau > in furno reverberationis.perspacium quatuor vel quinque ho r3 rum,& erit rubicundissimum,Sc perpetui coloris. .
Aliter. Pulveriza vatriolum.Sc coque in cochleari ferreo s u P ignem,donec optime rubificetur. . ^
Flos Martis qui intrat in rubificando & fixando sulphur. At' cl P limaturam Martis quam pone in vase terreo ad spistitudinefl 1 giti.Se da sibi ignem tam fortem quam poteris, per tres vel tuor dies,lignorum femper & sufficienter in furnello; & qu3” fit alba,da multo majorem ignem , Sc invenies floretp Martis fU bieundiffimum & preciosifsimum.
Aqua calcinafionis omnium metallorum : etiam MerciU^ Recipe vitrioli Romani, falis nitri ana partem unam, falis co? munis partes duas, calcis 'Jivae partem femis : redigantur 1 pulverem & destillentur per alembicum: hasc corrodet o 11111 metallum. ’ ,
Praeparatio atramenti viridis, ex Emanuele. Accipe.illud> tf & imbibe cum aceto mali granati & fbrbarum, quiaaugm ell \ £ rubedinem, & sicca septem vicibus in uno die in cinere: deU 1 ^ tere,nam bene teritur,& mitte in furno panis per diem unu« 1 ’ 1, invenies rubeum Sc subtile calcinatum calce rubea; deinde in aceto mali granati, vel in aceto de vino rubeo in duplo I" 1 ’ pone sub fimo per diem unum: sed antequam solvatur in ac ct °’ prius solvantur in aceto, unc-4.de sale armoniaco : deinde eJtf s 3 ^ ne a fimo & congela: postea iterum solve in aceto, & pone 11 fimo per alium diem, & destilla, & habebis optimum puRe 1 ^ cui non est par: vel omni die poteris solvere in aquam,fine ali^ imbibitione,sed solummodotere,Sepone in viscere sub fim° P'b diem unum,8c solvitur in aquam per acuitatem salis. Reco 11 , quia est sublimior omnium, & habet virtutem retinendi & vendi,
Rubificatio vitrioli. Pulverizetur, Selibram unam inqua^ libris urinas, vel aceti destillati dissolvas, deinde bulliat usq uefl f medietatis consumtionem,deinde per linguas destilletur,Sc s u P e ignem evaporetur (vel in potto novo sigillato rubificetur) ali) in crucibulo sigillato igne lento rubificant: habetur in Alberto.

De Marc hasita.
TR 4 CT 4 TKS DE MARCHASITA, EX QJÄ
tandem ckm alus dicendis fit
,,,, Elixir ad aliunrSerisiimum.
JV^Ultorum generumSc multis in löcis repenturMarchaiita Vul- §° dicta, ä Graecis autem PyritcS: e it autem ex metalli gc»
"«e,nam cum plumbo mistum efficit ustulatum pro typis virgu- as >color montium vel lapidum aut terrae,ubi repetitur,est purpureus, fere. Invenitur inprimis supra civitatem Brundusii in Apulia prope sanctum Joliannem de Miganto, estque Marchasita argen- rea nigri coloris. Item in partibus Romandiolse apud Britonorum invenitur argentea Marchasita. Item in Corsica prope quoddam easttum quod vocatur Canui,inloco qui vöcätur Bagnaria, 6c est ■dbi coloris multum ponderosa, nec funditur nisi cum magna difficultate. Item circa Balnea de Porretta invenitur aurea Marcha- *rea. Item portatur alia ex Sardinia,ubi foditur verum argentum,
Mi loco qui dicitur Villa de Glexia invenitur item jüxta maritima multis ili locis, 8c praesertim loco dicto Salnena. Invenitur in Boemia Marchasita alba,valde fusilis,& prope Bernam in loco ubi foditur stannum, & stridet sub dentibus, & leviter pulverizatur.
' Invenitur magna copia ubi foditur Mercurius ,& vocatur marce Mercurij,estque talis optima Marchasita albissima > ponderosissima,ncc funditur nisi artificialiter. In districtu Vincentia; in terris illorum de Vinaria,& est glauca, Scponderdfa valde,
JN nomhie igitur altiffimi creatoris & Domini nostri Jesu Christi. R.Marchasitae argentere lib. i.&tere eam subtiliter & impasta ta m cum sale nitro & sapone Gallico,ut sit sicut pasta, & eam re- Poneincrucibulo,8c funde ipsam, 8c cum fusa erit pro jice eam in a quam inferius scriptam , Sc hoc iteretur ter, Se sic erit optime separata a putredine terrae.
.. Aqua vero in quam debctprojici,sic fit. R.calcis vivxlib-i.fi“
! s & c m m s drach. 4. aluminis roch« drach.4.aluminis zuchaiini rac \ 4 -aceti optimi Üb. 7. & sit bene calidum, & solvantur alu- ca dfcta ä“ £ Ca ^ x m 'P^° aceto , Lc per filtrum destilletur , & in ,, , atchalita fusa proliciatur .
chSi’ta C n mp0nendi wedicinam talis est.R.defupiadicta Mar- - w* uta lta prsparata lib. sem & tere eam subsilirer , & adde sibi lib sem' Un \< & salem armoniacurn sublimatum an.
Uiunt, h l C r pcrilia fis est; Recipe Mercurium sublimatum
^tsicuTIvti U fob r ma '»pfiäst cum sole communi pr-pararo.Sc
"Usitonti ysta ^Vi simili m odo sublima salem armoniacurn, &
»ibus»'' & ^ quod debet poni cum praedictis subl.mat.o- ^hc praeparatur. R, Skl commune quantum V.s,&pone.rt
* aquam

>74
De M ARCHAsiri
ff
aquam caudam Ut bene distolvatur, & dictam aquam deftiH st P' pcciarn panni linei velfiltrum,rta quod sit clarissima, quam c°' gelain vase vitri vel terreo interius virreatö: i upradicta tem 1 ».. in mortariolo lapideo simul,& bene simul incorporentur sir> e ? j, quo liquore,Sc pona in ampullam vitri & loca ipsam siipra si 11 » , lum.Sc da sibi lente ignem de mane ufqtie ad tertiam,vel quowst huiniditas sit consumpta,postea vigoraignehi gradatim, ta>» quod sal armoniacum Sc Mercurius ascendant ad collum ^ j ampulls,deinde permitte infrigidari,& frange ampullam,Scc] 11 » est sublimatum cum fecibus suis iterum misce,& tere, Sc sirbh» 1 ' Sc hoc itera septem vicibus, scmper miscendo cum suis faecit» 1 ' in septima vero vice remanebit Marchasita calcinata albi colos fusibilis: deinde accipe eam & serva in vase mundo vitri elf 11 bene, ,
Deinde R.Salis alkali lib. io.Sc tere ipsutir,& madefac cum dico aceto,Ac fac pallas seu pilas ad grostitudinem ovi gallus
ad solem siccari permitte, tiinc pone"id decoquendumln fo"»f vitrariorum,vel alia simili fornace,Sc ibi dimitte donec dict^P 1 ,*,, sint albissimee: tunc extrahantur de fornace, & in mortario j pideo conterantur deinde habeas paratum acetum calidum libitum,& in eo solvatur sei Se destilletur per filtrum mundum < ^ destillatum in vase vitri vel interius vitreato congeletur,Sc j
tere in aceto calido ut supra, solve Sc destilla & congela usqs lC jj, quindecim vices: postea proba ipsum super laminam, Sc sit»»^ tur ad candelam, perfecte laborasti: si non, itera donec U v,t .. fundatur: tunc pone super marmor in loco rorido ad folvcnd“ 1 ’' Sc cum solutum fuerit,cum ipse aqua incorpora calcem MaR^ sitaySc pone ut vase vitreo super furneliumad congelandum^, levi igne.Sc congelabitur usque ad triginta diesSc «tius,ttm c ' 9 ( p da Deum qui dedit tibi tale secretum. Et quando volueris eXf c |J) ri, recipe Mercurij lib. x. Sc ablue eum cum aceto Sesele ,& c bene lotumfuerit,exiceetur cum panno, poste-ä exprime f et . s rium.tunc pone ipsum in cruxulo mundo, Sc pone intra carbo» vi vos,5cquando Mercurius incipiet fumigare,asperge super >f 1 ^ de pr-edicta medicina unc. i. tunc audies magnum rumore» 1 , crcpitationem.tunc suffla leviter quousque non plus crepit ct ’ tU , f - fuffla secure, Sc cooperi crucibulum cum carbonibus, Scsi^ ‘ mitte per magnum tempus: postea evacua ipsom ubicunque' tC . lueris,Sc juro(inquit auctor)per Deum,quod habebisEtM-»»
ram ad omnem examinationem meKorem,quam de mife ra *
rae extrahatur.
Marchasita solvit fertum cum spargitur super eum, Sc coso° it cuprum Sc argentum,Sc confringit aurum,Sc stringit ph |irib
alkali,id est stannumr

t>E Marchasit a. } 7 $
Aliqui dicunt, quod cum iolo oleolinimcmerando Marchnsi- ta funditur cum forti ume,valde leviter. . .,
s ^orahmicalium^dmmquemmoptE'^ipmiibro
separatim invem,(ic:De Marchasita aurea Sc argentea, gm-
ne mrri.quamumcunquc earumv.stere
n,as eant sapone 8c nitro, & funde ea m m «ucjbulo,&«
'quod egreditur de fusa parum, Sc ejicias secem ■ . ctlt>
nem iteraveris , sicut dictum eft secundo sc tei tio , ,•
scinde accipe quod purum est,ex ea, & est frustum afoum liq« scens,& est res magis similis argento^xcepto qrrod rangt u martt\lo,8ctere illud cum sale armoniaco soluto in aceto ,1 «endo & siccando.douee totum ebibatur: nam tplum erit fclixir uonum^uod excusat te ab ab alio cum Dei auxilio. Vrojice er S° de ipso super stannum mundatum, quoniam stringit lpium indurat,& incidit stndorem & foetorem ejus. Deinde propee de illo stanno super ss rubeum , albisicabit enim tp l, m ri albedine. Coniungc ergo ipsum cum argento sicut icis, P ficiescum to ex uno dic, sed hoc fac arte, & est ex melioribus qu«sunt,ecstudijkvioris,Sc excusaberis per hoc ab aho : occul-
tS 8elaratk> m Magnesi* Sc Marchasita: ex hb. perfecti magisterij Rasis ; Accipe de quacunque eavü volucris quantum vis, Sc ignias o«\ incacia ferrea septies, omni vice extingvendo eam in aceto fortissimo ,&qualibet vice post extinctionem extrahatur ab aceto^. ponatur iiiper porfidum,ac fricetur fortiter,& cum aqua duh ei abluatur. Hoc facto iguiatur ter, 6c omui vice cxtingvatur m aceto citnno,& est optime separata. Ali) dicunt,quod uon est Ue- xesse Sublimare Tutiam, Magnesiam, vel Marchasitam, dummodo tamen bene fuerint praeparata. Magnesia vero Sc Mat- xhnsita sic prsepaiantur -.Tere quousque fiat pulv is mututus: cteirt- de fac bullite in jceto & in aqua tavtari per dimidium diem in quolibet,8c postea in modico aceti, deinde cola acetyrm & ava eunt aeyna communi, Lc sicca pulverem Lc serva: & n h° c 1510 0 pr.iparemur,non estnecesse sublimare.
. quidhuic tractatui de Marchasita desit. h*c sequentra non mutuiter addimus ex mirabili quodamlibro excepta.
Accipe Marchasita; amentem quantum vis, teic m mortano
ib.scra, falis anuoruaci quarti.calcis corticum ev ^ ^ £t „
/

YU1 LIXII <JV 1LC1 UlU UUU»djiA.Wi*“H,aiiniiuiu vwu|uugv.|wv “ .
ventre iri ventrem quousque amplius non destillent,una p 3sS git centum Veneris praeparata in Lunam. A
( Marchasitam integram ignias, & projice in aceto dcstill 3 ^. erii pulvis albiffimus: deinde facias pulverem MarchasitS d care ad ignem vel solem > deinde fac ascendere Cum bauraccfl c, usque habeas üriurri granum,& ad 7-unc. Marchasitae.pone i.de borace, Scpulverlza & imbibe curri Mercurio, 6c clau d ^< crucibrilo cum borace & funde; Scerit Luna bona: sed d> quod borax petrosa melior est hac. ^ i
Ablutio. Marchasita argentea teratur & ponatur in aceto ^ | ti,& coquatur,donec egrediatur ejus oblcuritas & nigredo,j nova acetum quasuor vicibus,donec extat limpidum: ipliiri 1 ■' ,
ficat aes; Scetiarri stringit stannum. -j 1
' Sublirriatio Marchasit*,post ablutionem & exiccationerri * |
in aludel 8c sublima igne lento 2 .diebus & nocte una,post5[0 dationem vasis aperi curri suavitate > & invenies similem arg £ ^ vivo sublimato extincto: cujus drach.i.super 40 .plumbi m u ’l p ficati convertit illud in Lunam; Alibi sic incipit: Sumee 3 .^ tere,& in aceto vini infunde,& ad Soleiri per decem dies diri 1 ' post haec cola &sieca;&pone in ollarii de aludel, &c. . ^
Purgatur Marchasita per Mercunj lavacrum: deinde cale'” ^ vase terreo sigillato ad magnum ignem tribus vel quatuor h 0 ^, quo infrigidato,invenies toturri redactum in terram mortuas. ^ tidam: tere ipsam curri calce Corporis, mediante borace : " ^ quabilis elixir,qui convertit Venerem,Jovem Lc Mercuriurri 1 ^ na hora in veram Lunam, & aiigrnentatur modicum ex c° Mercurio ulqrie infinitum,nec est scienti opuS .reiterare. . ^ ■Proba an post lavationem Marchasitae postit sublimari c ^ sale armoniaco totiens quousque figatur: deinde lavari tui* 1 "d Vitae, & inde facere projectionem, aut primo dissolvi, & cum auro dissoluto, aut Luna dissoluta, & postea conV efW elixir. j'e
Marchasitae sublimatio ex tractatu Petri Hispani, aiticu 10 ^ eundo. R. Marchasitä quantum tibi videbitur expedire,& P jji eam in vase sic disposito super carbones ardentes, & seist 3 sufflatorio quantum poteris, donec fötum sulphur Marti' 3 . f , ascendat superius album sicut u!x. Marchasita siccomb tir ^ meile uncta , in carbonibus mittitur & flabellatur,quandin c ^ t) rem rufum faciat. Alsi vero in multis carbonibus igneis c<a<l d >
& secundo meile unctam reponunt ad ignem quoulq; f* peJ rit,deinde extrahunt,& lavant sicut cadmiam.
i?G
De Marchasita
,bia*
ii
4 .Mercurij per se mortificari lib. 1 . &scm. misce omnia in P d ^. vitrea,pone in fimo per mensem,deinde destilla, & aquas de ^ tas observa infimo Calido, & postea tere cum aqua albun’ 11 ’' j/
, JaA.,11/^ Ä> Atnnar 5ir\fi vivnl s*r\ ntlinrr> finiti*' .
/

De Arsenico. 177
De Arsenica.
ci optima sublimatio.lUibram 1 . de lpio bono §c electo y mortario aeneo subtilissime tere: quo remoto & seorsum,
posito.aeapetanturdemsns usti,quod in eodem mortario sub-| ssi'ssimcteres,Sc ipsum tritum cum Arsenico pones tunc acc.pc Untundem falis gemmae ,& eodem modo tere, 5c reponp cum wobus praedictis,ultimo de blancbeto, quod proprie cerufla du C1 mr. Et haec quatuor super tabulam vitream (aut vitreatvm ) tet endoförtiffime cömisce primo ea cum manu vel virga großes modo,postea ita fortiter & diligenter super tabulam marmoream conterendo quousque ad plenum partes singulae subtiliter sint fommistx. His ita peractis, assabis hoc modor calefacias primo btrem planum de tegulis, vel de terra forti,&cum suerit calefactus» ronfpetges desuper cineres cribellatos usq; ad spissitudine rn duo* rum vel trium digitorum, 5c pulverem illorum quatuor sic misto- iumin una pelvi vitrea, vel saltem vitreataSc bene lata quanto minus potetis conspersum,8c diligenter sparsum impones. Deinde accipe crapam unam calidam , qiias ad ignem aequaliter ex o- fnnipatte fuerit calefacta, & vide ne calor ejus notabiliter excedat calorem laris, Sepone crapani ipsam super larem calidum» pelvim cum praedicto pulvere includendo quanto magis aequali- ter poteris ita caute, quod calorem aqualem ab omni parte hd- bear.St vas intus positum in parte aliqua non contingat,§t ita permitte quiescere,donectotuminfrigidatum sit perfecte,Sc tutic extrahe : 5c si inveheris pulverem subtilem non cbiigestum neque conglobatum,bene est: sin autem,iterum super marmor pul verita & assa, sicut ptius, toties quousque totum per assationem in subtilem pulverem convertatur; Hae autem aflationes optime stcret instufa velfutho calefacto, 8t dicto modo specialiter ad hoc temperato. Cum ergo per assationem totum in subtilem pulvS- fem fuerit sic conversum,pones in vase subiimatiönis substernendo utium bonum lectum de sale asso non crepitante vel de calce testatum ovorum,vel alio consimili. Vas ergo claude cum luto apieriuae, quanto ctqiialius & levius poteris,ita quod nullatenus tdmret,quodsicfif. Accipe cineres cribellatos,6c parum minus ■ a C <l t u n ? mun , ij&cum albuminibus ovorum distempera te- rendo subtiliter super marmor, & nonpbnas multit de albumini-
sic dauso,5c iri furno sub posito lentissimum dabis ignem
t. m-.
U
Sicut

lyS
De Arsenico
sicut trium vel quatuor carbonum, Sc ipsos accensos grosTo 5 ® perpones,Sc ipsum ignem sic temperatum continuabis aliq uar ’.
.0 i'
^ , _ w * I
' lum diu, & cum lutum orificii juncturae fuerit desiceatunii 111
| 0 > 11 «
iterum desuper illud, & permitte ad illum ignem teinp cr ‘ 1tl | mum desiccari. Posset etiam fieri bonum lutum ad hoc de «4^ salis communis soluti in aqua calida,distemperado curo cineres cribellatos,sed primum est melius Cum ergo sccutw 9 nitiofuerit desiccata, vigora ignem paulatim quoulq; coof c< ^ lum calefiat in tantum quod possis mansi desuper tenere, ftd j multum diu. Postquam vero fuerit sic fortis ignis, cave cusi 1 “ j gentia & cautela, ut npn augeatur vel minuatur,sed cum m« 0 {( contactu frequenti super coopercula proba: nam si manum ^'L, cooperculum tenere non possis, scias quod arsenicum cöbsid 1 j { & destruitur etiam in colore,Sc efficitur ctoceum primo : de" 1 ^ rubeum propter magna adustionem: & nisi vasremoveasi ls £(/ igne,vel subtrahatur ignis,credo quod penitus destrueretur. ^ ^ go istud contingat antequä tota humiditas sit egressa,reduc ig p j^ ad temperamentum, subtrahendo scilicet paulatim ä parte $ ripri.Sc cum panno non multum madido refrigerando coop er ■, lum sublimatorij.quousq; possis bene tenere & diu manum ° t per,Se continua ignem aequalem quousq; tota humiditas sit e ,
gt'
sa,quod quidem experiri potes pro certo vitrum vel sertum 1' j; litum super foramen cooperculi coaptando, Sc saepe alpicie' 1 “ ^ madidum sit. Semper autem etiam ä principio ignis rene l- lP ^, intus per forarucn, quae plus valet ibi nigra quam alba, nnuld' 1 men valde, hujusmodi enim lana etiam spiritum retinet ne ^ dnr,&humiditätem non impedit, quin ascendat: cessante a ut ^, omnino humiditatis ascensu, claude foramen cooperculi panno lineo bene compreflo vel retorto: quam cito autem 'i 1 ^ riS,quod aliquid de sublimato lana: dictae adhatreat, vel pet men cooperculi exeat,claude foramen praedicto modo,Scal>st a ‘ ^ titlum fortifica igne,Sc valde parum,ficq; continua nsq; a d&L. sublimationis ignem a:qualiter, quanto poteris magis facies. Si autem vis quod sublimetur quasi in speciem crystallinasi 1 ’^, beas duos capellos de filtio non compresse, vel de aliqiisi p no lineo grosse? admensmam ac formam cooperculi s.sise"' r. r, - . 1 ones super cooperculis
ternatim madefactos in aqua
ira quod cooperiatur totum excepto foramine* summitatis alternarim teneas illos ibi a principio ascensus usque ad fin^'^k cave diligentius, ne aliquid de aqua per foramen aludel v3 r subintrare :Sc habebis ptoposit«m. Ignem autem semper d e f( fi bonibus facias:quia de lignis aequaliter fieri non valeret. Si 3 *! { j C i praedicta intentio contingeret circa primum ascensum „g{ pr*dictam madefactiontm cooperculi de necessitate si cl '

De Arsenico. ^
ignem quasi mirabiliter ad * c l uaI '“ i J ^ gl bneutum reduci,& tunc iuilla quanwate nem: quodsi de sublimarione nihil
P r *dictam intentionem, removendum estto ^ sc
?“ fornace,& imponendum est memenbus
1'endym est in eis utaue ad juncturam vafovum, . JL g jd um;
c um praedictis capellis infrigidandum,quoulq, ",
postea est aperiendum, St quod est sublimatum ben - „u eU jA
munduih extra est reponendum. quod vero croceum ve r
'st effectum,& quod sineftecibus de vase extrahi non pote», ac- eipe St tere iterum cum frigidioribus fascibus super manno , ^ lentissimo igne sublima A eius sublimationem expecta. emp asttcm sublimationis 8c mora postquam vasa debite clau a ue imt. Si locata, est octo horarum, scilicet ab aurora altatis uiqu a 'd vesperas: hoc. tamen est principaliter attendendum, ne quam ab ascensu cessaverit ignis, in aliquo minuatur ve st tenus extingvatu’l •- quia non posset postmodumemen_ artUi_ do ergo dubitaveris,utrum cessaverit ab ascensu. per foramen periuslonaam lanam immittes, utita possit descendere propetae- «s St post moram aliquantulam extrahes,& si quid ei de Rrsem- co ascendente adhssit, scias, quod nondum cessat ascensus,si nost adhscsit.non dubites quod cessavit: & cognosces pro terto. Eodem modo poteris experiri, quando ascendere incipiet, tum ah- quidcjuslan* prsdict® adhsserir. Vasa ejus nunquam aperias quousque plene refriguerint, vel per st, vel praedictorum capello- rum appositione in talibus supradictis. Arsenicum subUmatutn in vase vitreo| est servandum > & cum papyro vel mundo Sc a o 'orio cooperiendum A loco qui non sit expositus vento vel aerJ Wnido. Si autem es ustum non habeatur, limatura aeris ve .
stni,mundatatamenabomni pulvereper sufflationem,ve per
‘ntionem aqua ab omni rubigine, poni potest loco Seris usti. (Ro- ferius tamen dicit, quod melius valet cum calcibus corporum, quam cum liro atutis )Sr autem vis scire, utrum in facibus aliquid tetttanserit de Arsenico projice super carbones,& si fumum fece- tit adhuc eftihi aliquid, 8cc.
„ , r r *? arAtt <> ^lisArmcntacisteundumRafim-
R.dt sale avm.crystallino, tere cum tanto spurn* matis «clam
nnro,& ipsum sublima, & sume subhmatum, coque ipiumposs
m m cannis mj«, s 0 i vctur enim.dcsttlla ip< um aut ioWap
veslca ' w lmfcßa k ,sti supet aquam, & destilla ip sum A ex eo operare. Ah, sublimam eum sale gemmae, sed'»liud »
'sseoptimesiccatumameignemAtumsalearm.optimetr.tum,
I* ' m arrnomacum sixumTolvere est difficileiimbibe er^o ipsum * ac «o.3c mhun» m firnodblwui euim-destilla .^"vc
M s

Ü
iSo De Arsenico.'
tibi ne totam assumas aquam, sed tantum quantum posuift* spiritu quem solvere volusti. Pulvis dans malleum 6c dulcedM Soli & Lunae,si sint combusta Sccalcinata,facit etiam ferrum' le,& est Jani Lacmij .R.Salis armoniaci,falis petra:, Scboracis 3 tere 5c commisce,& solve in modico vini, Se desicca, & de pU*' ^ quartum pondus pone cum tribus cujuscunque calcis volu £llS ' revertetur ad malleum multum bene.
Caput de Sale alchali.
,lb‘
C AI Alchali, scilicet vitri, est de minera lapidis similis vitri 3 ^ lJ omnifundi,5c cum eo lapides vertuntur in naturam albi V>l^ est fortior omnibus salibus in suo regimine. Volo dicere • vitrarij hoc sale utuntur ad fundendum Se convertendum >" . trum ceteros lapides; Accipe igitur de ea quantum vis,& f°. in vase, & sicca in furno per diem unum,Sc tere & ablue cum albo acerrimo duabus vel tribus vicibus, & sicca ad solem > ^ ,, remanebit in ko virtus a curtatis aceti, & melius subsiliantur P 3 ^ tes ejus: deinde tere Sc imbibe cum aqua falis: flk depuraM"^ subtiliantur omnes superfluitates partium salis, deinde pöo e vase sublimationis,8csublimetur tribus vicibus, semperremO'' s ; do fasces,5c per duos sacculos. Deinde pone sub fimo tribuS"^ bus,quia per subtilitatem Sc acuitatem lalsedinis falis, 8c hufi 1 ’.. tatemfimi,melius depurantur & subtiliantur omnes partium’ 3 superfluitates insuo regimine: deinde extrahe & cola vicibus bus,& per unamquamque colationem dimitte per diem urn 1 '' 1 ’'J faex ejus residat: deinde post tres vices colaturam accipe,&P(, in caldario parvo habente tria foramina vel quatuor in cov^ culo optime stannato: deinde accipe duas maneries scilicet 3^ l f, & viride unumquodque per se: 8c te re, St sic in furno pone ad ^ siccandum, Sc solve iterum in duplo sui de aqua dulci, id ed’ ■ aqua putet,& pone sub fimo duobus diebus : deinde cola Sc gela, & sic tribus vicibus facies: deinde solve in viscere,id e ’j ampulla,sub fimo pone per diem unum, Sc sic solve: deinde “ _ stilla semel, Sc projice feces, Sc congela : Sc si non vis ipsum C °X gela re,reconde aquam quam solvisti sub finio in viscere, Sc dm 3 la. Nbta ad similitudinem, quod deLunafitsalalcalihocm 0 “^ R. Lunam >n laminas, Sc pone in uno crucibulo, Sc claude b e ".
vas ne exhalet,& pone in furno revcrberationis.Sc fac stare in
jirlt £
Z4.diebusin bono igne,postea extrahe Sc fac pulverem, istum P U |} verem pone in vase vitreo eum aqua communi, hoc esscum * !t ',
Mcrcunj testamentarii Raymundi del.ullio destillata adak' 11 , .... «!>>'
ileum vitreum,Sc bulliat tantum,quod solum tertia pars tenta"*' Istam partem destilla per filtrum, ut supra: postea congela,^ 1
Qi 1
i partem congelatio est sal alcali,Scc.

D E X A P. P HI t-OSOPH. _lSt
"«XULUio. an 'lapisThilösöp hicus~
vakat contra pestem.
Upü phcUsophorum.ß haberem, fleret contra JJbum pcjhlcnualem i
videtur quod non : quia si lapis praelati
vsitutem.utique reges Sc principes mundi, n > filum, Lc
ecclesiae Romani,qui vehementer abhorrent mor. . -
qui divitiis affluunt, Se penes se habent vale.ntiflimos . h
dicos & philosophos naturales, deberent curare con ci 'P illum,& uteremur eo pro se & amicis suis. Oppositum p-> P Arnaldum de Villa nova in p enubi mo suiR.osarij cap.u i 1 Sic etiam habet virtutem efficacem super omnes - a p ,vX' rum medicinas omnem sanandi infirmitatem,tam in cai in frigidis aegritudinibus, eo.quod est occuk*Sc fti i ^
consei vat sanitatem.öc roborat firmitatem Lc virtutem.
facit juvenem , Sc omnem corporis expelht - _ ul .
nenum declinat a corde, arterias humectat, coment P mone diffolvit, vulneratum C 6solidat,sanguinemmimdificat,com tenta in lbirvtualibns purgat, Scea munda servat, &U<egutuao fi "em unms mensis,fenateam una die: si, vero fuerit unius anni fanat eam tz.diebvis: si vero morbus, ftut ex longo tempoic, fanat eunt, itv uno mense: unde non immerito bxc medicina lupero- mnesalias paedicinas 8c super mundi divitias est perquire a.qma qui habet ipiamstiabet incomparabilem thesaurum. Pro uius autem quaestionis decisione , multa sunt inquirenda. Scpnmo, quideauiet morbum pestilentinlem. an scilicet venenum, analia res? Ad quod mihi videtur este respondendum, quod venenum potest dupliciter capi, stricte vellarge: Stricte capiendo,m n e venenum , nisi quod applicatum corpori humano aptum
est ipsum taliter discrasiare seu alterate, quod mors lub equi - Large vero capiendo .potest omne illud vocari venenum, quo interficit, vel aptum natum est interficere corpus humanu > sic quicquid inducit,vel aprum natum est inducere mortem,!
sit febns.sive dysenteria,swe hydrops, sive lepra, sive q us ® c VJ
ahainfirm,tasducen S) ve\aptanata ducereadmortem^o
can venenum, Quo pr £ mi ff 0 , sit ista P ro P osit '°VSrdum
qualnercunque suimur.sive stricte sive ' ar i c ’ C3 f^f eontin- morhum pestilentialem.appatet, qu.a.sito'Äe ca P iat "^ isin { c .
Ul P«Ufcbre ) YcUUamfi tm itateinficipestem to J tsa ' P ptnen ~

iSa. Q_u ^sTia
rientia.Secundo notandum qupd corpus humanum est si 1 ^. 1 f ?nis dementis compositum, quae in genere mistorum habefst . £j sunt: quia de suprema impositione, & est complexio ejus a n ‘ seu *qiialis,sub tamen certa latitudine. Exempli gratia: bi 1111 (i rremur aquam summe calidam, & io. graduum in calidit atf summe frigidam este io.graduum in frigiditate, tuusrepidu^^i mediumstuh tamen certa latitudine, k^bando vero aqua e* ^
in qualitatibus primis latitudinem illius, tepidi, non meres' 1 i 4 . aqua ad modum dici tepida, sed velcalida vel frigida: sic est f y, titudine complexionis humante, quando supervenit hom 1111 ^, quod ipsum discrasians,sive d.istemptrans ultra latitudine l llll (l£ , pae naturae,sive adcsliditatem.sive ad.frigiditatem : hoc est
snr-l ’ 1
,ll/
penum,large capiendo venenum. Secunda propositio resp ad quaesitum : Lapis philosophicus habet curare tactos mPjj. pestilentiaii.si applicetur antequam sangvis patientis totus • j,,;- tut: sivero.expecterur quousqjsangvis totus sit corruptu 511 !^ me.Prirna propositionis pars apparet ex hocquia aurum pnateria lapidis philo(bphici,sifuerit dissolutum secunda fol lltl jpt philosophica,qure fit per aquam permanentem > licet non > u elementa ab eo sequestrata, depurata, & reducta,omne irnf"
& scoriosum.expellet ab eo, prout experientia docet: Qn'st pi, faceret,si elementa fuerint sequestrata,depiivata,rcd.ucta,i'C’ 1,i .. incerata,& totus lapis in se multiplicatus ?, utique corpori, a ao applicitus in principia aegritudinis, antequam totus inficiatur,omne ab ea noxium expelleret. Secunda pars p>"H donis,videlicet si expectaretur quousqj tota sangvinis mass a£ i^ rupta esset, nan proficeret,apparet: quia po.tentia.sensiti.vaP^ cipaliter consistit in sangvine Se in spiritibus a corde causati 5 . 1 $ songvis totus esset corruptus,non. purgaret eum lapis phi!o^§ pus: quia non est compositus de sangvine humano, sed l ‘ e ’ t y ftssiroa auri substantia. Verum quialapis est anaticte (seuteifP j|t tat) complexionis, 6c naturae ejus sunt aperta: & abundas £(1 t gradibus aureatis integris,laboraret expellere omnem saoA?"^l corruptum, & tunc maneret corpus omnino exhaustum (afl > ne, 8c per consequens oporteret illum hominem mori, c u(I ' $ possit homo vivere absque sangvine. Nunc autem videwKLl) quid veritatis contineat dictum illud Arnaldi de Villa nova'rtf-ji lapis philosoph. declinat veneniim a corde : & dico Ao 1 * c vera dicere. Pro cujus intelligentia notandum cst.venenu^e bus expelli modis a corde: uno,modo per viam tractus,& riaca magna , cujus basis sunt carnes Theriorum, trahit ab g io penum: quia simile naturaliter applaudit suo simili: alio ^
Jt'
perviam pulsus, & ita lapis philosophus, qui est anaticas c0^-i afifihis similis in qualitatibus.primis human* copiexioo'-^aii»

DeLap. Philosoph. 185
venenum a corde . eo quod ipsum venenum non est sub latmidr- «anatk*complex,on.s.sedlonge ab eadistans.Lapisenimphi- sobphicus nihil aliud est, quam aurum m gradibus suis multipli, eauim.stjtite proportione qu* soit „tauro pnmo.utlulKet quod ur unius integri gradus aureitatis, jamc nhilofochi
d «Jm. Si igitur aurum unius gradus i«egn ^tum .P h '° «expellit omne superfluum sibi obnoxium,sicut doctt «pe. titntia.utiq-, aurum centum vel mille grackium integrorum, st lapis philosophicus ubi omnes naturae sunt aperta: tabun te.promtxque ad communicandum aliis metallis anuctta e suam, 6c ad transmutandum ea subito in veriflimum aurum ex pellet omne venenum a corpore humano. Pro intelligentia vevq cujuslibet rei (ciendum est,quod auri complexio, & temperati ad pondus hominis complexio, in nullo differunt, quoad propoi tionem qualitatum primarum elementorum,sedquoadcra lticm & subtilitatem elementorum disterunt permaxime. enim au
rum de elementis primae impositionis naturae generatum extra nostrum intuitum specie minerali, ubi elementorum effigies pn ito coniunftionem suscipit, S- ubi species lapidea primo le ostendit informa. In visceribus enim terrae terminatur primo pyia- mis ocnerationismistorum > & ex illis mistis, videlicet ex maioribus mineralibus , fiunt resolutiones debilioris compositionis,es quibus herbae generantur planta; 8c arbores, qus sunt de fecunda mistorum impositione , 8c quae herb*, plantae,§c arbores co quoq radices habent in rena , nutriuntur hujusmodi resolutionibus primae impositionis,sicut fatus in utero nutritur sangvinc roen- stcuoio per umbilicum trasto, qui umbilicus se habet proportionalster in fatu, sicut radix in plantis 8c arboribus,8c omnia quas sunt de fecunda impositione vegetant: illa vero qu* sunt est prima impositione, non: sed natura illa solum componit. Tertia vero impositio quae est quadrupedum dc volucrum nutntunm positione secunda,& qu* sunt de hac impositione vegetant» ten- tiunt. Quarta vero impositio ,in qua est spirieus vir* 8t uukig Dr.i,nutritur impositionibus fecunda & tertia, ,Sc vegetat, en
& inteUigitjSc est de subtiliss.elemcntis. Sed nunc ontutdubmtm
an aurum exiftet» in crassuie sua insolutum, cum sit m
primarum complexione omnino conforme humans, complexio
=»as±as»&
tute iua occ. Hu luS ici veritatem docet cxpenentia r*V* ttia. Videmus enim -- - nkiamdi« naoenti
^^fluodaummpermai isti * floreail ' amdi "
t "uUtuni est c.;
IdlllUlu vw.-. , -- ...... ,
quod est scoriosiirn Sc,im- 4 mundum,

I?V'
Questio
mundum , 6c tamen aurum quod in illis sst floretiis non dc^
•jt
scoriam plumbi sibi commisti. Similiter (quod dolenter re^ hujusmodi floreni tincti sunt in superficie exteriori cum vir* sl ^ ris,& tamen aurum non depurat illud nec rejicit ä se:secus a slt ’ est de auro soluto& maxime si solutum fuerit fecunda sohm 0 * j’ qux est philosophica. Prima enim auri solutio,qua: est incin^ , va, quodammodo dgpurat seoriositatesMercurij sibi adm 1 ** ^ sed secunda solutio abjicit omne impurum sibi admistum vero solutio qua: est tinctura, longe adhuc melius purgat solutio secunsta.Et de bae tertia solutione loquutus est A rn j C j de Villa nova quunr dicit: Quod lapis philosophicus omrso^, corpore.expellit «gritudineriv Nunc autem restat solvere a'F mentum in quaestionis principio factum, videlicet: Si lapis pb* lophicus haberet virtutem curandi morbum pestilentialem > ^ reges & principes & praelati abundantes divitiis, 5i qui habel^P - nes se medicos & philosophos naturales,facerent fieri hunc W s dem.Sc uterentur eo pro se Sc amicis suis: Dico quod licet lCZ i$c pralari habeantpenes se medicos Sc doctos philosophos lales.paucilsimi.tamen illorum lunt qui lapiant in hae te, Sc {
sapiunt yitant expensas & labores necessarios pro hujusmo^ adipiscenda: yitant etiam temporum.protractionem. Sunt e ®j, multi laborantes pro habenda hac scientia, Sc putant eam P £( j cerea principio ad finem usque in duobus vel tribusannis.E t£ L dico,quod m tribus vel quatuor annis, vix aliquis,nisi supam e ctus,attinget aquam permanentem,quaj est initium lapidis:. fr ' ergo predunt sp habere lapidem perfectum, vix sunt in pvincip 1 ®, Vidi enim unum senem Anglicum qui per annos forsan qu 3 ^i ginta, vel amplius laboraverat pro lapide acquirendo, qui ^ quam tamen pervenit ad aquam perrnanentem;audiyi eni*? 3 ' ejus ore in fine dierum suorum hoc verbum-.Nullum aurum tumcunque credatur,este solutum sed solummodo incinera^ 1 ^ Dicebat quippe quod, omne aurum quantumlibet solutuim'P * vellet iterum facere conflui in verum aurum: & quia aurum 5l f’- est(ut ipse dicebat) solubile , hon potest ab eo extrahi lapi* q' losophicus,5c ideo, dixi? lapidem philosophicum extrahendum re a metallis impuris Se solubilibus, videlicet,ex cupro,vel ' Vei um scio quod indocte loquebatur, licet tamen multi a<m sint hoc idem putantes > qui m stercoribus laborantes stercora Veniunt incine. Nunc autem restat videre, quid veritatis c£ n neat illud verbum Arnoldi VilUnovahi, cum dicit:Lapis pm 1 sophicus facit de sene juvenem ,& omnem corporis expelb^j, gritudinem:& reipondeo: verbum hoc duo habere membra, mum enim est.de sene facit juvenem,Sc quantum ad illam P artC jrt gratio videtur elfe serroonis de virtute falsa, Impossibile
ir
n ti'

Dp I As. Philosoph. M
*<\uem senem fieri iuvenem, n«J'“® "g^SbcttvipUqc
ncx vel luven,sJmsi vegetabile ,& & declinationem. In aug-
mtura; ordmerr, augmentum, statt , diciperfectum . in
mento meretur dici juvenis, m u at “, de bumido tadieali,
declinatione senex. In juventute est A minimum haud potest m ^ at u minus, in senio minimum, & 1 u r 0 \,, mm odo virtutem m se rev ivisccre ac fieri multum: sed potest: „ ot j(sime per-.
tuam fundere in stbi quasi omiunosiimse. • tran smutatum»ut cl pituvin\iominc, cum nutrimentum Ht a -„r«»« transmuta*
omnino propinquum sit carni, hoc est,quandp ip ftnsmu tatur, t«m est in clbnnn , quod immediate m
vel in semen masculinsesi in semen,tunc eo in ma t , nutri-
nit, effuso fit embryo-. & ex embryone novus hom ,q demde ßtr vegetabiliter ,& fit juvenis-. P“ st ea fit adultu , ^ fe ne
fit & senex. Mens autem ■^ ln . a ^ 1 4j^^ 0 'L n ' orn njscotiosq de sepis philosophicusfacit juvenem, tdest, a , )e - , ,, u ’ gc emen- imputo. ipse lapis revocat in puris poteirtiarrr p rem -
peramentum natui* suae, & j'. faciendi, cfu$ fecit dum es-
Visum est se effe in disputatione Quantum
miratum radix difficulter aut forTan nullo mo , P re aimi- V erum in aliis morbis chronicis vel acutis > fl u ® _ £ j ad alia
ne supervenerunt, vel ex complexionis lapsu ad unam v el ac differentiam, ipse lapis ratione anaticitatis &: puri ; „totum permittit scoriositatis 8c immunditias latere ^uxta e, st ^mod
ejiciat Lt expellat. Lc in puri» astu provocat ffispenlum.a^ _
silapis philosophicus esset res vegetabilis transmuta . r j tus g e .
in substantiam humani corporis, 8c sic homo tali cwo. & cot -
ret perpetuus: sicut videmus,quod corpora metallica ^
ruptibiba depurantur perlapidem, St transmutantur “ .^
rum quod eff incorruptibile. Nunc autem', st u ' a 'Si cibus ve- cusestde prima impositione mistorum, monpo« £ st. nisiele- getabilium 8c lensitWorum, nisi metiatur ex to > ^ ona inum menta mearefolvaqtut simpliciter. sicut videmus etfor s att cadaveribus elementa simpliciter resolvi. Sed tunc m^^enta
{
(i

i86 Questio
to, labor erit castus, prout distincte ponit Rasis mLumin*
elufl 11 ' -st uv»
numacsoluto autem ipso lapide sic per elementa,ipse pote fieri nutrimentum vegetabilibus & sensitivis Responsio- ^ quam potest lapis philosophicus sic dividi per elementa, st u ' unoquoque elementorum maneant catera elementa: hoc c ^ cere: in igne manet aer, aqua & terra: in aere, aqua, terrajj
in aqua, terra,ignis Se aer: in terra ignis,aer & aqua. Quod fi illorum elementorum ex toto corrumperetur,nunquam p 0 *}' ^ pisrcduci,sedomniamancrentinutilia,casia&vana. Sed' 0 |i dicer« s tu: Quomodo potest hoc fieri, cum immediate di* er iij quid unius elementi maneat malio elemento, labor erit e- 1 & nunc tu dicis in unoquoque quatuor elementorum ma" 10 # rnnia elementa ? Responsio: Elementorum duo 1'unt aquatic^ duo lapidea: aquatica sunt aqua & aer: lapidea sunttefra aquatica depurantur sublimationihus: lapidea vero calcina' 1 ^ bus: quod si lapideorum elementorum aliquod remansit Armentis aquaticis, aut aquaticorum in lapideis, labor erit e> j Et ratio est, quia lapidea elementa non posfimt mundari " ll talcinationem, prout metra dicunt:
Esi empofitbilesulphurflne flamma delere.
Calces aduflebtle quodprafiat fofia mmera. -t
Aquatica vero mundantur sublimationihus,prout metru s j\ 1 ,- nit: Stabes mundare ltmphas,surgendo lababis. Et ideOp A sophi bene dicunt: si quid unius elementi, hoc est,lapidei, 1T,a (( in alio elemento aquatico, vel econtra, labor erit castus, q" ia ^ unum nec aliud elementorum rmi gari poterit prout decet, ^ jj(, tura requirit. Aliud autem occurrit dubium , cum prius di#% quod auri complexio & hominis temperati ad pondus corr’P .£■ in nullo differant quoad proportionem qualitatum prima' 0 jj lementorum : certum quippe est & nulli cedit in dubita" > |ii aurum sit temperatae complexionis, cum sir res homogene 3 ' ^ eo sit duplex calidum ignis scilicet & aeris: duplex srigtdul"'^,, scilicet ac terrae: duplex humidum , aeris & aquae: duplex si° l terrae & ignis. Sed in nullo homine videtur esse sic,eo quod‘ l0 , c - habeat corpus heterogeneum, cor scilicet calidum & sIccU |11 j,j'J rebrpm frigidum & humidum, quae sunt contraria, hep 3 '
& humidum, & stomachum frigidum & siccum,quae iter« 1 *^ contraria, & ista quatuor sic repugnantia, sunt principali 3 ^ $ bra humani corporis, nihil autem est totum, quam sute p 3 '^,i> tegrales. Responsio, in nullo differunt complexio auri & h° (I) (Q temperati ad pondus quoad proportionem qualitatum elementorum,prout superius positum est. E t nunc ad ärß° ^ tum: Licet aurum dici postit temperat* complexioni? > c ? jp ipso est duplex calidum, duplex frigidum , duplex hun"

Philosophorum. 187
duplex siccum, non videtur sic esse de homine, cujus corpus, est hetevogeneum, & cujus partes Integrales principales invice con- u ana Mur> si cm cpr ccvc bro,Sc hepar stomacho; Dico quod licet COr Icatur cötranari in qualitatibus pomis cerebro, & hepar sto- maelio, nqn est tamen sie in re. omnia erum membra hominis M l >antumcunque dicantur (ibi invicem contraria, nutriuntur (an £ umc in quo est anaticitasf id est squalitas vel proportio)elemen- toruin,vtlqtuft, 6c omnia ejus membra simulcapta constituunt hominem complexione anaticum, vel quafr.8c.ste est etiam de au. Vo, dum ex ipso conficituvlapis philosophicus, soluto nempe auro dividuntur ab ea quatuor elementa,ignis,aer.aqua, terta,non au- tem (implicitet, sedseeundum quid, ubicunque enim est ignis ab
■ 'i s elementis divisus, in illg igne sunt aer, aqua 3e tert a, ut supe- list-,„„»n- . . fc . . ^
nus dictum est:
verum ignis prsdominatnr:& ita de acre,aqua,
etra censendum est. Sic etiam est imaginandum de membris principalibus hominis: Ueet enim in corde praedominctur ignis, tamen in ipso corde sunt in actu omnia alia tria elementa, & ita de cerebro licet mco praedotnmetur aqua, tamen ita sunt aet» ipnisde terra^in actu^Sc sic consequenter de hepate & stomacho.
dicendum est.
yETFS EPISTOLd DOCTI SS. PE METAI«
V ' lorum manna, & arti} tmtatmt.
"C Go tibi aperire conabor optatum > ^^^oyqiud Anstoßest mentemaccestiste-. namvu gar» M ercU tio , quod sunt 0 -
tclis in libro de Meteor. de sulphure „nitentes insuaopi- mnium tttatefia metallorum, non plene m lo f 0 mlpbute metal-
nione mentiti sunt. TSon enim creda sulphure
lum posse generatu quia putant compostvon ey un0 ta n-
8c Mercurio, tanquam ex duobus diverhs e p J on ^st steinen quam ex materia, ex alio tanquam ex Vorura, qu_ - .^. en j (n tu nec aVst stc intelligentes , intellexerunt Philo °P - a no rt
expresse innuit, haec ambo locum obtinere m» äi
est inteWigendum, quod Mercurius 8c sulphur p mpO sm 0 ' se primitivis 8c specistcisdistantijs: nam iulp hut ia . poste» ne prius est simplex sulphur. «cbate est P" 1 "*" pretia ca-
■vero putrefactum .convertitur in aerem attn r lon crn appella-
hdnaus, vel loci. vel influentis 8cbanc<onven _ m{ cciem vit Philosophus Mercurium,qui cstdisposttus a . 0 f clt ur ab illo aflumendam., cui jungitur , Scbeec proprietas <Ug ^nomina- s^dere Sc plancta, qui talis est proprietatis : ita st - a smiltt.udinc tiobqec potest esse (imilitudinaria & csscctirst" . p^s.ut puia
Mmilationis proptietatum, velessectfra apEue *

»88
De Metale. Materia.
praefat* influentiae. Qui quidem Mercurius secundum map velminorem decoctionem ä caliditate materi*, vel loci
rert*
■eli«;
fluentiae, yel ex spissitudine,vel raritate materia:, vel grossikie, mundicie, generatur & convertitur in di verlas metallorui * 1 y cies. Et quod hoc sit verum naturaliter, probatur: utputa <l u
Mercurius per se non intret specifice distincta a sulphure coi^P
fitione. Nam videmus in mineris apparere sulphur, no» au° ^ Mercurium: 'quiquidem Mercurius habet distinctas perde ras ab aliorum mineris metallorum, quod aeddit ex loci lep* j, täte, ut puta superflua caliditate ikhumiditate: qua: quideU 1 ^, ditas Sc humiditas, non constringit materiam sulphuris in M er „ rium alterari, sed conjnnctionem impedit, de qua quidem c °,| 5 positione superius est'artificialis processus, sicut est natu 1 * „ Operationes Alchemi* sine virtutis mineralis auxilio perfic’ "y possunt, quoniam enim generans metalla est virtus mineral’ s : j, ut patet per primam ejus parabo,lar?,quod intendentes imita 1 ’ 1 ; turam ikfaciendis metallis, necessarium, habent operari p er ' t p tutem nsincralcm habentem formam coelestis agentis , sit’ c ^ p materialia principia non acquirunt forman#aon enim exit ’ 0 ,, metalli ä principiis materialibus ,• quae sunt sulphur Sc arg t ' r,t (tr tribum, sine eductione virtutis mineralis in actum formae > & ;
ptei hoc ars quantumcunque disponens & depurans materia," y quam inducet veram formam sine virtute minerali, qua: si c f' aquis per loca mineralia fluentibus defertur, & in arenis eXfaj $ ribus proportionatis , metalla generat, ut patet per secuuy, hujus, sic magis inest toti generato per ipsam, & per unuirp"^, que ipsorum, ut ex materia disposita fieri possit ipforum g et,c ,L tio,si materi* mund* susceptibili, qu* menstruum, est me ' 3 j rum paterno commistum semini, artis beneficio infundatur’ 0 ^, enim simile generabit sibi, simile secundum speciem Sc fbn°
Sc extra hoc est error artis: nisi forte medela fiat debilitatibus 0 rallorum per'alia, non tamen fit essentialis in metallis trans » 0 ( tio, nisi reducantur ad materiam primam, & h*c commite» 0 ' secundum formam quaesitam. Intelligentibus dicta suffici a»'.^ Ad pleniorem operum natui* ac artis intelligentiam el" r, []( & amplioribus rationibus capessendam, consulo, amice le^ 0 ^ videas librum x. Cardani de Varietate rerum cap. i. Sc 2. q l,a; ^ ' c ,
non attuli, cum quod qu*que apud fontem suum videre diat, tum quia qu* hieposita.suntexseetiarnsufficiantj&l’ secta sunt.
PRACTICA CAR^y.^flTis
Hijpant. c -
"D Ecipe sulphuris vivi & falis nitri ana, tere omnia seorsi»’Pj - stea misce pulveres & pone in bocia vitrea bene luta»,

De Metall. Materla. 189
ignenüentum appone per horas duas, postea ignem auge, donec fumus cestis, post fumum veniet flamma extra costum boci*, 8c ascendet per ulnas seu brachia duo vel tria, & cessata flamma tc- man *it sulphur in fundo quasi album & fixum; tunc extrahe, ac rcc5 P c dictum sulphur fixum & tahtundem falis atmomaciA tere 0mnia Sc henein pulverem redige ac commisce, demde omnia P.one ad sublimandum dando primitusignem lentum, deinde tot- t'Orenj ) donec ascendat per horas quatuor; fublipratum extrahe, omnia, nempe tam sublimatum quam fsces, simul mcotpota, dt iterum sublima ut primo, usque ad sex vices, & sulphur remanebit in fundo vasis: qtiod accipe & tere, ac super marmor aut vi* ttttm in loco humido pone, & converretur in oleum.de quo pone duas vel tres guttas super uno ducato in ctucibulo liquefacto, & net oleum, quod pone super marmor, 5c congelabitur; de quo pone partem unam supra quinquagiata Mercuri) purgati» Sc net s o'optimus.
Liber magisterii jO-
ANNIS DE RUPESCISSA, DE CONFE-
CTIONE VERI LAPIDIS PHILOSOPHORUM, CLARE Lc absque palliatione editus ab eo viro utique äDeo illustrato, quem libellum composuit ad hoc divina prxmonitus revelatione.
HACT 1 C A. • ,
KjAtuta seu materia lapidis rescommune,
quia est aqua viscosa , cum r » viscosi, festiget argent
sicut extrahitur de terra. Etquia aq u0 dm. locis vihb
vivum generatur inlatrinis, dixerunt intentum^«;
teperiebatur; Et multi bestiales hon m sl att *(vveiustt. ?
lofophovum ,'ipsumadliteramin stercot r u ce ttetrestreita »
autem natur a operatur aliquid, amovendo . ^ pEstofopn
quam habet, Sc aliquid apponendo,scvhcet E.. ^^jjgagE,
rum.quodnonestfulphu/vulLi.tzd^WEssM^»^
scilicet Romani. Ensi a; duae pvsparatronesti ^ caS subtili
pe salispettarScvitrioliRomani analibAua* ’ lentum a“' ter > & in patellafcrrea movendo > desicca ad- & llb t.Mercu-
quantulum,utaqushumiditas recedat; dem \ ve ipmjss 1 “
h't de mincta extracti, & non de plumbo tacti; calidam
corio leporis, Sc sparge ipium super materiam P , ■ c ca \,itur transe*
aliquantulu,quia feminabitur, Sc exibit A 100 * 1 und«

ipb ioAN. De Rupescissa
tindoperporoscorijprsdicti, ut non appareat in eo.
Et p' im (,c
totum in vase aludel (seu alembico) ad sublimandum pri' 111 jjl lento igne, donec humiditas per foramen capitis vasis aliquantulum , quod cognosces cum gladio, fi positus stiP er jf tuen non recipiat ex furno ascendente luimorem : postea c ' )ir foramen cum luto sapientiae: sed tutius est, ut ante matti 111 1>.,i luium desiccetur , & in aludello nullum sit foramen, & *° r t [,t- ignem per duodecim horas, Sein fine da fertiorem igneis» 11 .„f ne totus Mercurius sublimetur, & extrahe ipsum album > !Cl est. Iu isto autem opere fecisti duo: Primo enim purgast 1 'P . a terrestreifate 5c nigredine ac humiditate maxima, quae ui' d ' |Jj< currit, & coagulasti euin, & reduxisti album ut nix, Se co nt m lern Sc miscibilem, aptum ad digestionem in stuplia sicca: & 3 >^, sti eum fld reducendum in aquam, prout inferius apparebit- ^ eundo, postea misisti in ipsuin sulphur invisibile Philosophos quod est tinctura rubedinis, Se spiritus vitrioli Romani:& c [ £ at miraculum maximum : quia cum spiritus ille invisibilis h 3 ^ tincturam rubedinis, tamen coagulat Mecurium in stibii 1 ’ 1 ^ ne in albedine nivis. Et hoc est quod -multi maximi ph 1 ^ phorum scripserunt, quod lapis fit ex Mercurio & sulphure »^ non est sulphur vulgi, sed sulphur philosophorum. Et y
dicta praeparatione * siiblimatione, & operatione dixit M 3 -^f Arnoldusde Villanova: in Tractatu parabolicO demajot’ ^ cto: Nisi granum frumenti cadens in terra mortuum fuensi'Pöt!' solum manet: si autem mortuum fuerit. multum fructum y
Intelligas per granum frumenti in terra mortificandum, W’, (t rium mortificandum in terra silis petrae & vitrioli Rom-' 1 ” 1 f,!- ibi mortificatum, & cum igne sublimatum multum fructus fert, nempe lapidem magnum, quem omnes Philosophi »unt. Signum autem quod soiritüs vitrioli incorporetur W* tioest, quia licet Mercurius sublimatus multas feces terr^ w» mittat in terra, tamen si posueris libram unam, tantuhdem r - v t
bebis: sed hoc esset impossibile, nisi quod Mercurius albius. v , fecum traxit purissimum spiritum vitrioli pr-ed,cti, quod es 1 ‘‘„Ii sibile sulphur. Demonstratur autem spiritus invisibilis ad sensum per ingenium sic: R acetum & in eo extingue t( i' quatUOr vicibus: Deinde pone ibi Mercurium sublimatun 1 tum per unam noctem, in crastino destilla acetum per lir'S^ i]t (r' vel ter, donec sit clarum, post mitte in ampulla vitteata ad > lentum , & amove cappam nigram ferream .qucEelevabitP’Vjbi post purgationem da ignem & evapora acetum, Sc rem*5 e spiritus vitrioli in fundo > de eoiore floris gaudij arocenifh 01 ,};!' pra modum, si experto credatur: Et ita habebis ad «urium mortuum eftectum, & ex illa parte sulphur invih^r

De Cone. Veri Lat-
191
. , llE V-ONf, V SK1 1-«..
tvio/ h '7lv Quate mihi est monstratum, quo Mercurius per vi- iihileT o imatus (cci 'm portat spiritum ejus. qui sulphur invi- fublir« ' d ' S tluctura appellatur. Nam de Mercurio fine vitriold °P«atio D • n0n P ote,läc « ra fere sp lIltum prLdissum. Ha;c est
Secunda operatio.
V. Ecunda operatio hujus artis est Ab illo Metcürio sublimato,
^ qm est albus ut nix, extrahe spiritum ejus, qui a qvabusdant j S ! " s l > hilo(ophis quinta essentia clamatur, quia spiritus ille est est° trU <r^' S ere ut e^lum, licet sit non fixus volatilis,quia sic tteceste: extrahitur enim haec quinta effentia, hoc est spiritus tr Cr< <r, ln ' ^ u P ra sublimato, sic: R. libi am unam falisFe-
x tantUn ^ cm vittioliRomani,& extraheaquam fortem, Sc ere Mercurium supra limatum, & dissolve eum in illa aqua forti *uper cineres calidos in amphora vitri clausa per duodecim ho- tas ’• quo si non dissolvatur, pone intus de sale armoniaco septem partes aquae vel plus : St hoc est maximum secretum in arte:
( N. si in principio sumatur sal nitrum pro sale petrae, puto fore rnelius.) Appone ergo cor tuum ad ipsum, Sc post disiblutionem pone in urinali, 8c desuper alembicum, Sc mitte super ignem: Se destilla aquam fortem quam recipe > & post totalem destillationem continua ignem, & ascendet pet latus urinalis spiritus Mer» ^vij ; & hsec est quinta essentia albior nive: in fine fortifica igne,
1 ^^tum ascendet: deinde aperi vas, & extrahe quintam essen- ■’ 'i‘7' Evenies in fundo vasis faeces combustas & nigras a fpiri-
l nx "h rcurij separatas. In hac autem operatione fecisti duo: Pri-
\ c ^parasti illud quod in albo Mercuri) separato erat terrenum,
- fort' 11 ^'^ 6 ^ mi i’cr(ectum: totum enim combussit illud aqua
e tes 15 mirum valde, quod de re alba, ut nix, possit extrahi
v Sruist' a S&ln 'S ra - Secundo imbibisti intra spiritum Mercuri) DrJjA de *P' r 'tu vitrioh, oui est in aqua forti, & hoc est quod in
sterveitris&meva. Secundo lmbibUti mua ip ,iiui1 ** _ a mplius de spiritu vitrioh, qui est in aqua forti, & hoc est quo Pradictotraftatu dixit magister Arnoldus, dicens sic: Lwaf vi- at> blt,at quantum bibere potest per duodecim horas (N.v> '
quia Mercurius dissolutus est in voua vitrioli, hoc est de (ulphure mviiibih, quam habet - 6chaec dVolutio sit in duodecim hon-, Secundo dissoWi* s„-• «"Scduioi r - & sublima ut pnus,£crcmar!fK| U ' tUmMercutl ' m '' Tertioreb
KraoJ S &T l ««ugne feces non «* mp 11115 ; 1 habebis uevssA " de hi & K fecibus, aut parum mvernes
j ^ ,u Tertiorei-
vis perrette qui^?^"^ % c ‘^ us ’ aut parum invenies, & tunc Praeparatam ' n ' 'Antiam,materiam lapidis secundario
co £s»pribilcm, volatilem non fixam, «nive albiorem.
Terti*

r§r
Ioan. De Rupescissa
Tertia operatio.
D Ecipe praefatum Mercurij spiritum separatum, sei •^tam estentiam, Sc tere mundissime super lapidem, ■
. ku « aS fS
. . . & P° n n fc
verem in vase vitreo, & mitte in furno Philosophorum 1 .|ij sicca ad digerendum, prout qiiidam volunt nominare ; ‘‘f^jiii dicant ad calcinandumad ignem lentum de carbonibuS‘‘ 1 ^,jt); per octo dies, vel plus; quem furnum fortaste inferius de> cr vel alibi invenies: Ibi enim decoquitur iit possit dissolvi i» 3 " quoniam quando aliter diflolveretur, nec opus perficeret^’
Quarta eperatto.
iUarta:operatio est,ut digestionem pnedictani in urinalss^iS elauto in balneo infra ollam plenam aqua, donec tuus >f l f |ii'
£
,of e
, e 0t
q
dissolvatur in aquam: qua dissolutione facta Lc completa, p L per alembicum, vel in principio, quando urinale ponis in potes desuper alembicum adaptare: vernum da ignem,& 3 (l] li; det stilla roris madij in modum aquse viti, lucida lacrym 3 ° lac virginis, purissima lapidis materia occulti ultima pr^s 3 ^ jn' ne persecta, gustu amara, ad literam acetosa, volatilis non ^
corruptibilis fere per digestionem iri pulverem, a Geber 0 n ,ipb*' cognita, ab Avicenria ignorata. Hanc Hermes palpavit; ^ri 1 dius aptavit, Rosarius intellexit, magister Arnoldus dicta Ji' de hac quarta operatione, qute dicitur expressio lactis virS in ^ji)i*
it ' 3
cit magister Arnoldus : Quod oportet exaltare filium , in aeris cruce: quod est ad literam, de materia in tertia 0p e . r JiS> ■■ ~ .— - riiR
ne digesta, qua: trita ponitur ad dissolvendum iri fundo u r,p ascenditque quod ibi est,purissimum Lc spirituale, Sc in aett^' sum convertitur, Sc in cruce exaltatur capitis alembici.qua^Jil' stus, ut magister Arnoldus dicit, elevatur in cruce. Et
solutione completa, habes tuam materiarii ultima prseP* r e yit' ne praeparatam 8cperfectam :&siunani guttam ex hocJ* . 5 f. ginis superlaminami ignitam projeceris, dealbat eam „je^ extra. Et ita vidisti quod materia lapidis est una, nom^j^ omnino, sed composita ex spiritu Mercuri), Lc ex spir' tU , V t>' Romani, quod dicitur sulphur invisibile; non vusei, sed ',il>
phorum: quia est tinctura Mercurij Sc rubedinis : licet ;
in se non habeattincturam ad rubeum intrinsecus absc°' ^ 0 ^ sed propter purgationes : quia nimis est terreus, dimitti hoc indiget sulphure purissimi vitrioli imbibi ad plenum, llt J a li*
Hac autem destillatione completa , invenies in fundo ul ’|jU’ elementa tria mista simul, quod remaneat terra crassa & c °^{f stibilis: & extraxisti ab eo elementum aqux animatum ß' rituali vitrioli Romani: & est per se sine aliis tribus elemct 1 * „(i' ficiens materia lapidis, maxime ad album, & ad rubcum^f.

19}
De Cone. Veri Lap.
<quenter, ut dicetur • Si autem vis separare alia «ia elementa ad invicem•. operaberis in hunc modulm R. illas faeces terr*,& pone ad ^gerendum in stufa sicca, ut prius: posteapone m balneo ad diffolvendum & destillandum ut prius cum fortissimo ighe: Sc q.uod ascendet p* ignem balnei. est elementum aevis de colore , 1 '■ tcci pe ipsum Sc setva: Sc cum nihil amplius pöterit ascende-
«> transfer vas de balneo ad innern iublimsuonis m cinere, Lc da
tguem bonum ,& ascendet per alembicumdementum >g n,S m '
encundum i n liquore olei rubei: R. ipsum & serva ad panem: ÖC Ra nabcsaMercuribquatuorelementaab invicem separata. Pri- m um elementum aquar, quod lac virginis dicitur: Secundum elementum aeris, scilicet oleum resplendens in balneö destillatum: . artium elementum ignis, scilicet oleum rubeum destillatum ad
tgnem: Et quarto habes infundo vasis elementum terra:: rnunt'--- 1
*«umut k --»«»i« vivmvuLuui tLucv lugcrn-
, ca V>°> quod nihil ultra valet: Intellexisti härt omnia?
10 quid de Mercurio clarius dici possit.
. ( Quinta lapidis operatio.
Ateriam lapidis perfecte prreparatam in hac quinta operatio»
. ne docebo : quomodo videlicet materia praeparetur ad al- . Um.id est, quomodo lac virginis digtratur Sc redutatur virtute ‘gnis in pulverem tam subtilem, ut non sentiatur per tactumma- ^us. Recipe lac virginis : quod quidem lac dixerunt quidam s h ‘'osophi, animal cum sanguine suo: animal quod crescit in ^ limando ,&habet afaimam sanguinis , id est tincturam ru- spiritum vitrioli supradictum: & pone intra vitri amphö- civiBer, l j Uh ^ o; rotundam; & ignias ei collum & sttahgula ipsum te quooh CUm forcipibus, caute tamen, ita quod nihil possit exi- interimj 0 ni odo : & ponas tegulam perforatam in collo furni ^Pottc . m phoram,utlac virginis hon destruatur ab igne:. |' bl va s habe !' 1 ^ urno Philosophorum ad digerendum in igne, uter iguc-^^'spet ingenium ignem ab omni parte, ut vas aequa- larc qUonrodo !? 1 ^ 1 ut ad nullam partem lac virginis possit evo- aaretüräqy^.^uquc id quod sieret nisi ignis ab omni parte non excclfivum & ^ . c st, arfc ad dandum ignem tempfcratum ; accensi ardea nt ut destructivum, ut siibtus tot cärbones türm & vas, i n ’ ‘ ™ an «s hominis teneri possit in aere inter latuS tinuabis hunc ien*l ^ tcria > id estlat virginis fulgentis: &con- ll nimis tardaret "pdohec videas materiam denigrari. qu°a nigrari, gaude: q U on U§e ei 'Mem Sccum videtis m «'" 3 " 1 de '
Continua ignein don ^ P«»cipium digestionis tunc habebis. 3c feriam aliquantul, ' C Q , mncs carbones cyhsumentur: & videns ia ssin& fensim don dcalba n, tunc augmenta ei ignem, pau-
. doaec videas materiam magis ac magis dealba-
j5 0 ti.lt

194
Io an. D,e Rupbscissa
ri. Et cum videris perfecte dealbatam, habes perfecte lsf 1 ad album.
Sexta operatio . fll .
Exta operatio docet lapidem jam completum perfici *beum,nilpleniusaddito, nilque remoto, sic videlicet'-" . p de vase praedicto , quod vocatur sepulcrum Philosophor 111 ’’ j^s magister Arnoldus dixit, quod lapis est clausus in eo, ut in sepulcro: Sr partem unam, quam volueris, pulveris si I ’ e ™j(> accipe: per ipsum enim convertes omnia metalla imper> e verius metallum, quam esset de minera. Reliquam pattO” ,s. clude invase ut prius, & fortifica ignem ei, jubente magim^f' noldo, qui dicit: Postquam lapis pervenit ad perfectionet 11 dinis, non sentiet poenas crescentis ignis, hec periculum p'
otia fi notabiliter fortificetur:quia sic ei expedit,& est ortin^JJ ccfle:cujus causa est in veritate per ignem lentum,qui fit,’!’’ ,,1 r digeritur ad album, non potest decoqui sulphur invifibj , jid sconsum, vitrioliscilicet spiritus latens sub albedine lapid 15 . digeritur spiritus illo igne ad album. Quapropter neccslari’’ 1 ’ ignem augmentare, ut attingat profundius, & digerat rubedinis & sulphur latens vitriolr, Se ipsum exterius aff »d
fS
di»" f V
■r
faciat, Se nihil addito, nihilque remoto > quod lapis majorem ignem efficiatuf, resuscitatus a mortuis cum - re refulgente Se gloriosus, ut magister Arnoldus excellente’ $0 tur. Sed nota quod in duobus vasis simul operari debes : 1,1 ,i)( ad album, in altero ad rubeum. Etnotaquod aliqui opf’^ t it> per omnia,ut dixi de lacte virginis, & de elemcntoaeris &
non curant. Et est opus eorum persolum lac virginis nob’’^i persectum pro certo, Se maxime ad album. Alii vero mifi* 1 ’,,/' elementa simul, scilicet tinum pondus ignis,quatuor ris, 8eosto pondera lactis: Se hic modus fortior est ad rube 1 ! ^ bilior vero ad album. Tres hos modos potes facere sim»l '"„[s vase de solo lacte ad album: in alio vase de solo lacte ad r”b F m tertio vase de tribus elementis ad aurum,& in eodem f tirI '(,|l 1 ’ probes sublimitates diversorum modorum Se videas m> r \/ maxima a Deo glorioso creata in rebus. Credas, vir Evasuri' quod ante me nullus hominum in aperto hanc scientiam ^ „pii tatem sonpsit. Scito autem, Se adverte, quod Philosoph’’" ^c< 1 ' quibus revelatum fuit mysterium hujus artis revelarionih”^ ( / tatis, imprecati fuerunt maledictiones horendas, tim entC vestiret arcanum ad manus indignorum,
Septtma pars. ^
cEptima pars hujus operis est praxis virtutis elixir, hos c gd ‘ctdicinse praefatae : virtus autem reservatae , & F crtC ’ 1 lb l|t "

De Conef. Veri Lap. i<?s
twKi est, ut convertat Mercurium, plumbum. cuprum, stantium»
Atonetn,&cbalybetninai'sentumveti)Timum.
Reliqua duo capitula - Unum fuit de modo fornacis Philofo- quod alibi melius supra posui; Aliud de modo ungenda & Pfoiicitndi elixir, quod etiam latis alibi potest mvemn. De tei-
m! m « Uone aut?rtl Solis vel Lunae nusquam mentionem facit hic S er,cum ramen omnes Philosophi concovditer dicant,c\uo«
0 . . c ' t solem, Sc fixum figit: Et quale semen in terram semina- e & metetis: Et uon potest inveniri in re quod in ea non j.c*tera similia multa,Scc, Tu autem sicutprudens Scdifcre- quod bonum est (omnibus probatis) & applica fcrmen-
annotatio.
K quod sal petrae & sal nitri sunt unum & idem: tantum > differunt, quod sal nitri est sal petrae prieparatum Sc purgatur»
'ale quem habet:&ita praeparatum invenitur copiose in apothe- ? S - Praeparatur autem sic ' Contunditur, & in aqua communi p'Hitur aliquoticns, ultimo bullitur, & fervens in vas projicitur ,igneum, quod vas habet multos erectos stipites» quibus in bul- 'bone adhaeret praedictum sal petr*, quibus frigefactis colligi- ^ 6t tunc salnitri vocatur.
. S 'iasinfallibiliter&in veritate,quod exsoio aceto nostro acer- St absolute nullo alio extraneo addito, opus nostrum perfi- * itnr - quo absente, nec nigredo, nec albedo, nec rubedo consistit,
^°d facit Solem Sc Lunam putum este spiritum. Quare aliqui errant operando, qui solvunt amaigama nostrum in atsnnft ti: ^Perboc opus destruitur: quia in pluralitate rerum ua noU ta non funsistit. Venerabili igitur utimur natura, cui allerem-, ( ! u < j' ritro du c cre, nec aquam fortem, nec salem > nec pulve- stri acct, uon emendatur nisi in iua natura. Et natura no- hccipc iojbenedicti continet omnia neceffäria m ie,&c. tcs septem, & f eS °' c foliato partem unam.Sc de aceto nostro par-
ficabovinadev^g^mamoresolito. Dcmdepone inunave-
in fimo equino caliä & ^ura os vitri > Sc pone ad de > an tti remaneat in acr 0 & humido per tempus, sic quo «P ^
fimo, & pone ivP e ? tra fimumiebusfimtis, extvahc v.t.umdc
re ore clauso dand£e'T 3 cmeres calidos,Subidem yi „
^cris materiam in vw* ignem , ^
ateriamtnvitro^^agulatamKc.sicmL».
R At ’° de sale cibi; $ Ua "“c'fmuXu Sc nobilius eo-
'fi cst robeus» «csalnabati, Scsalcakis, deinde sal arna-
iq a rus,qui
(t
-<
\V
V
lC (
4
K
\i' V
5
S>

i s>6 IoA n. De Rupescissa rus,qui est in Hispania, in loco qui dicitur Bolongi. EjuSst natura est calida & sicci: 6c est aqua quam coagulavit > lC ^ gnis: & ex proprietatibus ejus est, quoniam liquefacit ar » c f/ cum ignis vehementia, & addit in ipso albedinem, & vertlt j ( j q ||S a corporeitate ad fpiritaalitatein: & sirfnliter facit de aum.’ ruborem augrhentat, Sc abluit corpora a sorde, corrod' ^5. cierii eorum, & cum ipso cakinantur Corpora, &non c ul1 ’ (£ ,i i' Et propter hoc nominaverunt ipsum Sapientes atgentul" ^ii' municans, propter albedinem suam : Et quoniam omn eS nes indigent & utuntur exeo in omnibus rebus, & curo c ° t' fleantur creaturi, & Detis excelsus non laudavit cieatm' 3 ^/ ge veteri stne illo , Lt praecepit ut nullum sacrificium & 0 neret sine sale,&c. Et siil invenitur in omnibus membris P^iP rum, & calcibus lapidunp , & ossibus animalium , Scin 01 * 1 ^^
, rebus: ergo feci etiim totum est in sale. Et qui scit soluti 01 ^' coagulationem ipsius, jam tunc est elevatus (iiprasecretuo 1 j/ rum, quod est lapis sapientum: & ipse dealbat corpora ficat & resolvit ed, & coagulat spiritus, & retinet eos, & Pcjj/i ab eis adustionem ignis. Pone ergo mentem tuäm in sascj^jp' para ipsum & ne cogites praeterquam in ipso. An non complementum omnes redire ad salem armohiaciim saPr & dicei e ipsum multotiens ? & ipsi volunt salem sibipost^/' rationem ejus: pervenit enim ex eO sal sapientum, nobiso^fil 11 Scrion fugiens ignem. Et Hei mes quidem dixit filio silO : quando sciveris saponem sapientum, consequeris cöd c °^^ tiam, & evades cum parte meliori. Et ipse quidem est"'" [i>; super eum qui nescit, tamen pervius super eum, qui scit e»"",/
' " ' • ■" -" ,e 4
quit autem Compilator: Non perit quterens ad propriet 3 " ignorantia ejus, quod vere occultaverunt sapientes, de cuaverunt omnes libros. & non explanaverunt. Et eg 0 |l .. 'J Deum, sine quo non est Deus, qui est sciens, absens, pr*. | ji/. qui ignoratlecretum falis, non comphehendetparum'"L/ tum, ex eo, qui conceditur ei comedere: quoniam cum‘?|/ naturam ejus * est sicut qui sagittat sine chorda. tendi est,ut accipias de ipso partem, & tere ipsum optime mate ponas ipsum tritum in olia.Sc bene destrue seu teg e >/j)jim ad furnum panis die ac nocte: deinde solve ipsum in d ü ? ß(l c li aqua dulci: deinde coagula ipsum, & veniet sicut nix: te P j gc t ' goipsiun, Scutatis de eo non nisi sosoto per modum ut sc 1
De Ehxtr. A
tJOC Elixir tingitur tinctura sua , Se submergitur ° IeC> ( j c iJ' c ■^aere, & figittir calce sua, seu terra sua. Et oleum ssir, # aggregans vel conjungens inter tincturam subtilem v!l . c (t c ‘ c qua, id est argentum vivum, est defcrqns tincturam > 1

Tj pf| w * Ve®- 1 Lae. *97
perfundatur cum eo : & quando calcis est terra.
pte\ veltementiamcommistionis. E ** X -L sncme st ignis. Ec Et album quidem completur tribus , ^ elementis teu par- tEi mseUmWum ampleturquatuor totiselemei
tl .Tqtmstundistatusperiret,sinoftettalibr« nor»na«mjla- T O felix scienda, qui a sciente quxrmir non nanes hujus mundi scientias perquirenda est - ^ 2(i t ilationc ^ et . incomparabilemstabet thesaurum: l n (a\ubn coofte»®«onc
na tus est in hoc scculo. dives divitiis wstmtrsstrpet reges P , n P« W,us mundi, quis non diliget talia > quia fanum *' V .“ as>
/ fe utentem conlervatstiper omnium medicorut r
^Ee sunt boaa justa coram L>co&hominibus,non p ^
ac quisita, seu per fraudem & deceptionem V' lunm ”’'^ nuuauim sechste domimDei, ut dicit Elalmus: Labores manu Manducabis, beatus es, öcc.
Vt placeat cunflis, nullum decet ejfeptferbum - Outstc inflatur, defer,t omne bonum. SifuJnduafacesitm.tit, &,ngen,osu, - U, contempttbilnforte fis tffc ctto. Ofhaoproprtosapientersitßud'ofM,
Vtfiat dcilm yttthü m arte sua,. __-
JOÄNNÜT AURELI 1 AU-
GUELELLI CHRYSOPOEIA. AD
Uohbm decimum, POK.Tl*»«“ Maximum.
A^ststrana parvis animi pro vil ibus artem Viteam nobis. Sc longo tempore partam.
Se pvt«> solueris tantarum evolvere moles
te-ÄÄSSs-
lpjtf fi Aptarem, foret Sc res prsside dig '
Cum m C ma S no , variaque hinc mente ten '
Inter tt ' eri b a eunsta hsec, Sc nQp ingrata dreate .
i(r ta n , is tute vclut attherb ab alto Q u : l „"es mundi festis succurrere rebus,
p uelli scelerumque faces, incendia tanta
n S v 'as, placidamque pijs sperare quietem-^ Vt
tf?
c » 1
¥
0>'
i»:
-
!>’
S (
/lf
[ll'
1>'
L
t
fi
•t'
iit
r
It'
il"

is>8 Io. Aur. Augur.
Des populis, folidamque per aurea secula pacem. Quve etiam, si parva licet componere magnis Asssanctos haec nostra pedes ars aurea tendat.
Ut quo te fidei sacrae nunc coetus honore Prosequitur cunctus, hoc te veneretur, & omni Ipsa tuum pro me cultu sic numen adoret.
Hanc igitur, si non immensa negotia prorsus Impediunt, permitte,precor, se prodere tantum.
Quo tibi detracto veluti velamine virgo Nobilis ingenuo vultum perfusa rubore,
Occultum incipiat semel ostentare decorem.
Haec etenim prima quanquam se fronte legenti Non adeo ostendat, paulum tamen ipse reclusis Detecta arcanis, mira & gratiflima pandit.
Quam si forte legens interdum nomina divum Offendes, quos vana ol im coluiste vetustas Dicitur, exemplo haud renuas, sacra optima quanquä Exerces, veramque fidem, cultumque tueris.
Illa etenim tanquam priscis conliieta vocari Vatibus enixe quos tunc imitabar, adivi Supplex, & paribus curis in vota vocavi.
Materies etiam solitum conquirere Solis Et Lunae auxilium, nec non Vulcania velle Arma videbatur, quorum implorare favorem Fas erat, & mihi jam per te licuiste, sit id nunc Concesium, Sc venia dignum peccafle latenti Mox tamen hinc aliud quaesitum ad carmina numen. Et precibus solum cunctis quandoque vocatum forte aderit : prasens fuerit si gratia Caelo Tanta mihi, magnum multo seu carmine Mosen, Seu quem flagranti vectum super aethera currU Mirati videre patres, oculisque secuti Aera per purum, coeli discindier oras,
Astrorumque globos intro alpexere micantes:
Seu qui voce palam porrectoque indice prodit, Venisse auxilio jam tum mortalibus agnum,
Ipse canam. Vatem quam primum mattis in alvo Exulantem, & adhuc puerum ad deserta serentem Antra pedes, puri mox & Iordanis ad undam Dignatum caput illius contingere lympha,
Qui proprio antiquam nobis sic senguine labem Abluit, ut scelerum maculas absterserjt omneis. Nomine cujus item tibi quondam & moribus aucto Defuit haud unquam favor, ac caelestis abunde

1 99
Chrysoi». Lib. I.
qua tantum meritis conscendere culmen o es, 6c iuftas mundi regere unus habenas, a & aaniiYJos aequans propria virtute Leones, »«'tiflim decus egregium jam fepe repertos r-i b? Cc bali* sub iniquo tempore, & usquam 11 ncolis ullo prorsum in discrimine deefle.
*c )ed erunt mihi cum dicendi lacta potestas prnfuetit, dabiturqueloqui, quae jufferis ipse ancte pater, cujus nobis stant omnia nutu, nterea certis hominum vis ullane possit p 1CI |S aurum facere, <Sc mutare metalla, ercipias primum; dehinc quaeseeretalaboret rs id perficere, 8c naturam aequare potenti jjgenio, inspioas : demum quis rite sequatur mnc modus assiduis doctisque laboribus artem "ervideas, Lc quo tandem experientia ducat. Omnia quae gnaro paffim tibi certa patebunt, quoluec inter se nexu, quove ordine constant; Ipse acie, qua cuncta soles discernere mentis Inspectans, parvum non dedignabere munus, Quod tibi non parva offerri super arte laboro.
-7™ ei AVGrs- cHRisor-
.0 annis
Ulh»,
Aurum numfere faceret, qvr _ vfstt ibus ultro
Quisve modus foret, estatumusqu
ÖTccre, quaque palam vestigia nulla pu°™
Apparent proferre pedem. Vpsnunun g: _
DiriMc, est hominum quibus expen cn
Tuqueadcoinprimis, auro cui plunmate Spargitur,& vasto venas sub corpore condit Syderei succo plenas meliore metalli , ^.u„°«awS
Phoebe ades iSttecutn accelerans non p-m
Alma fotor, gravis argemp cui fepe f sttisert
O rbis iter, summaque ostentat braebia terr Candoris grato xthercifucata colote. us nua«i
Tu quoque nec caeptis Cylleni audacibu Defueris, tibi nam pur o de fonte perenms ^
Rivulus argentum, vulgo quod vivere dteu ■
Sufficit, & tantis praestat ptimotdia rebus.’
Denique tu pater ignipotens, quem se™^ a Antra juvant, tentisque expreß# to ■ ^ 4

3.00 , IQ.'AUR. AUGUR.
Fornacesque incudesque & liquefacta caminis Massa aeris ducti, aurique electrique recocti Invictum exercent scmper, tu maximp praesis Artifici Vatique simul tua facta canenti.
Nil fine te folers ars inchoat; eja age sanctum Conjugis ut tecum pergat descendere numen Effice, quam penes est generandi plena potestas.
Haec mihi, ne cursu naturae avertar, & usquam Peclinem, ostend.et quot constent cuncta, quibusque principiis, quseve hinc ineunda est semita, quantus Sit modus, ut certam capiant humorque calorque Temperiem, cujus suavi perfusa vigore Omnia, perpetuo foetus in fecla propagant.
Tu molli e gremio furgens uxoris amatae Arte pari prorsus genitalem imitaberis ignem.
Per te sublimi pendent in vase metalla: '
Per te eadem triti specie sub pulveris imo Eundo haerent, eadem per te calefacta liquescunt Tu mihi, tu lentum solus pater alme calorem Intendes, & cum tempus dabit, ipse remittes.
Tu princeps operis tanti, tu carminis esto Principium, fervens dulcis mihi spiritus oris Extet, eatque virum per te, Vulcane, perora.
Nec tu non faveas tantis aequiffima votis Prisci perpetuum secli decus Heroine,
Quam circum exultant laudata ad flumina Nymphae Minciades, Phoebique chorus comitatur euntes«»
Aut fovet Antino recubantem in gramine Manto, Lseta trium modo neptem complexa sororum:
Sic mihi jam gradibus crescent incepta fecundis»
Nec rerum senes illis, aut copia deerit,
Et sua scribendis accedet gratia rebus.
Immenso primum caeli quodcunque sub orbe:
Seu simplex fertur corpus, seu corpore constat Multiplici, tendit sobolem proferre, diuque,
Quaque potest augere genus, (peci^mque tuerfi Namque ubi Materiem sparsus comprenderit ignis» Victor agit flammis, donec convertat in ignem?
Inficit huniectatque liquor, nec deficit usquam ,
Quin in se quicquid tetigit, ni major ibidem Vis obstet, vertat, tenuesque effundat in undas.
Sic aer, sic terra sibi conferre laborat Undique, sic longo cuncta in se tempore feruntur Ät qua compositis constat, quaecunque feruntUi'

», , Chy SOP. Lib. k°
vivere;, de propriis V el femina stirpibus edunt.
V 1 r L* lnda ^eres.m germen fertile Bacchi, nV ,, 1 c °ufimiles natos animantia gignunt,
Ut e iatore tjuus,bosutbene iunctus aratro,
norninurt) proles mira Sc crelestis origo. jf‘ cinter variant,quasnec primordia retura Ut ant ’3 u * c i ue fr ni vitali forte negantur,'
HUediji cpiaxunque sedent tellure metalla, ■ jVj.stue latent miro grati fulgore lapilli,
S Cl ° Hastlt ine genus sobolemve augere putantur cunctos sevi torpere per annos. n«c ipsa etiam secreto vivere quivis j, t! «.5t vitae divino munere fungi,
Auo • otiri eademst contemplabitur, 8cst . ugcri ex sefe penitusque increscere cernet,
_ t mox e variis patefactis nofle licebit,
ÄPd fi non sobolem educunt,non caetera vertunt stseqiet.causacst.quodmuka spiritus illis "faterie abstrusus,vitam qui porrigit omnem. '
?xplicat aegre ex se vives,ni vivida promat,
Uas hominum virtus densa sub mole latentes.
Ifoc etenim quicquid diffunditur undique Caeli Aeraque 5c terras Sc lati marmoris aequor Utus agi referunt anima,qua vivere mundi
putant,ipsomque hac mundum ducere vitam J "' m * quoniam nil non est corporis expers,
Spis US mun ^' partes quoque corpore constant t
Aut a US lnter rnedius fit,quem neque corpus,
P av p”‘ mam dicas.sedeum,qui solusutroque fiic ' 10 ^ ans 'dem simul haec extrema reducat. Viveres lfta ria,ac terras, atque aera & ignem Sernp C j A augerique,atque in se cuncta referre ?'gnev c> ^M etl >per stirpes,animantia semper Deniqn e jj P^amqucsequi per secula prolem. Ipse manu rn et ' a ' T ' fulvo detentus in auro Et qui s e Pt0 CU P 11 artificis,qui vincula solvat,
Chtqd si n „; ^ na f eddat virtute potentem.
Explicet at S sperans hunc artis viribus unquam Con tinuo a(!^ d ' U te f. ido ?ost incoquat igni,
Auto iZS' C r ■ Vlsu muabile,vitam ^ ec deerit 1 on §° eum seminis usu:
Qupd cunlT ex ?" ro ; si bi procreet aurum. Intentnrtiü * durate & credite dicti?
anitH «,&res «perate secundas.
N i
xei
3 ast f

zöi Io. Aür. Augur.
Tam patet his, ut noft tantum sub montibus aurum Natura efficiat,(ed ut id quoque prodeat arte,
Quoque modo id fieri possit, quandoque docebo. Interea, ne quid nobis quaerentibus obstet,
Quo minus his adhibere fidem sit forte necestc,
Quae contra soleant dici, nunc omnia solvam.
Mox eadem validis grata experientia signis Impetet,& gravium sententia prisca virorum Delebit referens quas jam videre parentes Ipsi oculis,manibusque simul tetigere beati.
Atque hinc incipiens cuncta haec ex ordine pandam. Nil mirandum asque,quam si quod longa peregit Annorum series genitali semine coeptum,
Audeat illud idem momento protinus horae Ars facere,ac proprio naturam vincere cursu,
Quem tenuit tanto inspacio per grandia terrae Viscera,summa eadem servans vestigia ab ima Sede,per anfractus tantos,ac casca per antra.
Nec minus his mirum si quis piimodia postit Scire, quibus constet puri genus omne metalli,
Atque ea componens,auium dum conficit arte. Mensura exaequet,nec non & pondere libret,
Metitur quibus hasc natura,& ponderat unis,
Quid locus ? an quisquam poterit fornace calorem iEquare ? exiguis qui circumducta caminis Nunc loca terrarum perfertur,nunc petit altam Tellurem,mox Sc supraque infraque refertur Unus,& inferto distendit cuncta tepore.
Quis potis est unquamtanta omniparentis apisci Munera naturas ? quas vis mortalibus unquam Tanta fuit ? non ipsi etiam,qui numina caelo Dejicere in terras conati, vellere ab imis Jam potuere suis montes radicibus altos,
Invitae auderent sacra in penetralia, terra:
Tendere,scutarique piae secreta parentis.
Adde,quod in varias mutari corpora formas Natura haud patitur: neque enim velocis equi bo* Induerit speciem piger,aut Parnasia Laurus In sc Chaoniam poterit convertere quercum Nec magis,aes puro sc commutaverit auro,
Quam si quodque etiam queat a quocunque creari. Hascfunt.quae caelo mistam divinitus artem Conantur frustra indiciis tenuare pusillis.
At neque scire opus est, (quamquam haec sit noscere pv

Chrysop. Ljb. I. zej
Qil* quibus extiterint oignendis ultima tebus Principia,aut q Ua (j f ucr f nt ca lance recepta In numerum 8c pondus: neque enim fi farrea tractes Semina,conftituant q»® far primordia quaeras , xi^vc ca conveniant menfara & pondere favn.
J rra sed ipsa puni mandabis condita terrae, &
»tutem latitantem intus sesequemoventem tutans tantum .naturae castera linques. i
ec longinqua adeo (patiosi temporis aetas onvemt huic operi, vites quod promit ab auro, c non principiis e primis conficit aurum. xi»d si nobilius quoddam,quod prastct& ipft Auro,contendant proprio molimine stimmt I trficei e artifices: apte cui nomen Elixir fixptrti fecere Arabes,verique dedere Indicium: id quoniam in melius quodcunque metallum £>uctt,8c infestum mira depurat ab arte.
Sic neque spectandus nobis locus ille calorque»
Quo calet inclusum semen genitale metalli,
Quique diu fertur specubus tellure sub alta,
Ast alio prorsum ducendi tramite gressus Katurae pariter secessus inter Si artis,
Qua simul ad metam prospectans utraque ducit, denique nec speciem verti,tunc arte putaris,
^te vel argento duci si videris aurum,
Sed pvivum hoc privo fieri ex aere atque argento credideris,veiuti si sartis in agro Aut s r° !lum 2c steriles nascantur avente.
boum videas per visceratoto Aut m' f pcs uterQ A ruptis effervere costis.
Rit e fov Ura ^ nu molli simul ova pueli® lalpit^'^multiistenero sub tempore bombyx De hinein' 01 »»tritus fronde virentis Implicat ac texto se velleris orbe
Papilio de ve m Idibus munitus & alis Quid si cunA C P e d ( ' s volitansque recedit.
L?; cta f tlamsi »tuni subdita form®,
Pquibue VU S® perbibet differre metalla > Sotdihii^c^' 1 quodcunque impurius,atque Arte Iup ^ ^ UlT1 tttrtstribus,exuet omnem Atque L mU flP Un, mque nitescet in auiUM. , ^Sd U r r IC °f l ' S est,quibas abdita terns»
. c eausis sunt.Sequot forte metalla,
^ ' atle P n mo fuerint distincta sub ortu.
Sed

v»4 Io. Aur. Augur.
Sed quis in arcanos terrse descendat hiatus ?
Quis ve referre pedem possit loca terra remensus, Veridicove queat fari quae viderit ore ?
Vos Musae,quas node decens & dicere par est Omnia,vo6 divae nulli memorata priorum Dicite,dc vobis ipse aurea vasa sacerdos Prima feram,aeternum sic aurea carmina d urent. Lynceus,ut fama est, visu praelatus acuto Omnibus e summo Siculi qui culmine montis Poenorum in portus oculo contendere poffet,
Et numerare etiam versanteis littore puppes.
Hic simul oppositas moles,simul edita saxa, Inferta montes acie penetrabat ad imos.
Altaque secretae spectabat viscera terra:;
Aera per purum veluti.vitreasve per undas.
Aut liquida quondam crystallo missa videmus Spectra,quibus rerum nobis respondet imago.
O quoties patrii residens sub rupe Pachyni,
Trinactiamque omnem supra speculatur & infra, ihthnei causas ignis rnotusque videbat.
Qui simul ac tanta vi fe procul omnia sensit Cernere,non ultra cunctandi certus,& alte Providus,externas animum converti t ad oras. Ergo ratem certa plenus spe magna videndi Conseendit,pelagique Deos in vota salutat. Sicanio verum portu vix solverat,ecce Cum feratempcstas caelique matisquc legentem Grajorum ob portus,Epyri veri ad urbes.
Hanc Arethusa illi Nymphas hortata marinas Immisit,Nymphisque etiam adnitentibus ipsis,
Et totum ex imo passim miseentibus aequor. Namque illas metu 5 in thalamis ne forte videri /Equoreis possent,invaserat aequus, & omnis Tunc chorus obscura septum caligine caelum Texerat, ac noctem nautis obduxerat artam.
Hinc ille aerei properans it proxima Pipdi Culmina spectatum,nec longum tempus, & omnis Interius Rhodopes,Hemi, Tomarique cavernas Fontibus irrigui centum procul inde videbat, Oraque cernebat terrae penetralia centum.
Quin Pindo exoriens aderat Achelous ab ipsis Sedibus ante oculos,& ab imo viscere Lynceo, Altera qui longo retinet taurina recessu Cornua,seque alte exsporgens immense per antra

Ch RY S 0 P> L I B. L
Occulit Herculeae metuentem verbero clavae.
Me etiam lento prjecelsa Ceraunia passu rt cuit,8cvi(u simul interiora petivit oinia, tuox Grajae variis in montibus orae onsedit,penituSque cavis rimatus inhsefit btutu specubus,mirandaque plurima primus Vidit, 8c l,* c eadem nobis memoranda reliquit:
xrte dutn aliis ad nos olim delata vicistim
'odimus,ante omnes hac intro prorsus ab illis t s? 11 ' cupimus,quibus alto in pectore Pallas nudet.atque illic scitu pulcherrima versat. Irincipiolocusöc sedes decreta metallis v'gnendis, terrae est im&m atque immobile viscus Marmoreae in morem paterae sub montibus altis ^xcilum t velritique cavo sub fornice clausum. QuoSolis radi) penetrant,crebrique furuntur devei innumeris etiam fulgoribus ignes, Collectumque coquunt humorem > ac jugibus ind<t Saxa per & rimas loca cuncta vaporibus explent.
Ast ubi continuum passus vapor ille calorem Consedit,nec jam secreta per antro volutus Amplius, immensos post tandem induruit annos irlaeret in expletis venis informe metallum.
Namque liquor partes terrae dispersus in omnes,
M tenuis tenui mixtus, lentöque calore Compositus quondam fugiens Sc pinguis 8c unctus Sd'vf ^ in ^° crateris ab imo ,
i u " a ubi argento fervent immista perenni, tus ei ' t ° ^ UcCi: 'usigni, vitamque per aevum
primis gignuntur multa duobus, ^stipci^'uf att ' s iHud enim vim continet,hujus Huicfuiv'r' 115 - Pars est praebere calorem.
^>»c nitet amxm^ aiu 'ipulcerrima fulget =
Ferrea nigreftitr’f and or,rubet aerea vena:
Albicat at stann fa ÄptrtUm i P !limbca P allet: Argenti nond C '? lm ' tata colorem
ln Ptim 1 Sw,m USqUe J fctCns ' ni «rideret, aequum.
^ m Cu pidis mortalibus aurum FetQut-l 3 n n “ ClUCS ' Mer vuriosque labores , Nammi>f 0rant T S pericula vitae.
’Tendli /r unt Indos,regio qua vergit >U Arcton, j cütn ulos,qu 0 s egent auri
Exire li um urgens manus: at non segniter illas
fc5 ute,& contra state £t fugientia passun
iöf
Ungui-

ro6 Itf. Aur. Augur,
Unguibus & rostris lacerare,& figere terga,
Aufugiat quamvis celeri gens illa camelo.
Nec minus aut scrobibus curae,vastisque ruinis Hefperij impendunt,si quando e montibus aurum Eruerint: neque enim nunc quas ramenta ferantur Fulva Tago.expediam.sed qua: majoribus illi Sustineant subjecta laboribus,atque periclis Innumeris,& qua: vincant opera ipsa gigantum. Nam steriles magno primum conatnine montes Excindunt.penitusque petunt, qua nulla dabatur Semita,per cunctos accensis viscera lychnis.
Atque imas nulla Phaebi lub luce cavernas Noctes atque dies penetrans, omnique recestu Explorant aditus, humerisque excistä viciflim Exportant,traduntque aliis longo ordine primi Per tenebras,donec lucem qui percipit unus Egerat extrema pondus cervice receptum.
Ast illos prasdura silex si forte moretur,
Qualis jam Pasno rupes sese obtulit hosti.
Dum ferus aerias in nos transcenderet alpcs.
Hase igni excoquitur tuuc,& mollitur aceto:
Volvitur at picea circum caligine fumus,
Et miseris latitans compresib spiritus ore Obstruitur,vitamque opera: sub fasce relinquunt • Atque ideo caedunt ingenti pondere ferri,
Et vacuos summae referant telluris hiatus,
Qua vapor inclusus cuneis exhalet apertis.
Nec mora,nec requies,quin multo fornice montem * Sustineant totum,cum jam majore peracta Parte operis,casdunt extremas fornicis arcus:
Et rimae signum praebent,quam pervigil unus Aerio montis residens in culmine sentit.
Hic ictu,aut clara revocari voce repente Cum famulis jubet artifices,ac devolat ipse Protinus,ingenti strepitu longoque fragore Mons cadit,humana nequeat qui mente referri Conceptus,quantumque obtusas occupet aures,
Aut incredibili quam compleat omnia flatu.
Illi naturas gaudent spectare ruinam Victores: neque adhuc illinc educitur aurum,
Nec seivere etiam tum,cum fodere,vel ante Este,sed una illos ad tanta pericula duxit Spes invicta omneis per casiis perque labores.
Sed quid in his tantum morer i aut qua: mira supersunt

Chrysop. Lib. L
™«tc» ra ! n |il° cum sint his forte minora.
EÜ deinceps aliud sessis studiumque labosque Wntam expurgent immisso fonte ruinam? lamquc igitur summo praecelsi e vertice montis»
^ui reliquos longe superet, centesimus etsi eparet hunc lapis,huc immista canalibus ampla ^urnina deducunttanto currentia tractu» erertas inter valles,perque invia saxa. j^upibus excisis,trabibusque inserta cavatis .
'8° omnis vario concursu protinus unda nmare colligitur vastum, quo deinde recluso rumpit tanta vitorrens,omnia fecum k trahar,ac latum terra provolvat in aequor» xcipitur tendens variis hic denique sonis, xllils illi passimque cavant, sternuntque gradarim. rj*‘ Ulex,aiperquefrutex, rorisque marini •persimilis .retinet crebris qui stirpibus aurum, eropterea includunt tabulis latera omnia,& ipsis ■dite suspensis ita,per praerupta canali In pelagus tendunt nuda e tellure lacunae -. fjuodluperest,ramis innectitur ulicis aurum.
Nec labor ille etiam tenuis,cum flumina tentanc, ft gravibus dites cribris agitantur hären®,
Aut operosum aeq; quicquam quis proferat? ut fossis ait» puteis quacunque latenti nrerint penitus fundo.tanduntque lavantque ^ tu ’ n q«c,in tenuemque molunt diducta farinam. flu^ U °^ Ue ierant Italis quandoque labores sialTd' 3 P Cr, P ute °sve etiam,montisve ruinas,
Cui Patuit pviseis exercitatellus.
A mi r ac ^ U r m patrialege interdicta pepercit ssali«,p^ antes-, neque'enim exhaurire metalla Nec foret h-i ^* u ^ £n5 est pasta vetustas.
Quaeve masis'fl 4 ” 1 re §’° facundior ulla,
Ip'a diu cum tot f»^ Venis uunc > u S ftcr auri ’
Si non mortales hausta per annos,
kstzrs ea» u • nte i'discordia, si non Sed contra a Vcx ans immania corda: Curasi i" “itare orbem si regibus una facis onus n°^ U ls ^ tato fungier orbe,
cum
207
Divfis

ioS Io. Aur. A u g ii Ai
Dives ubi pateat latebris avaritia escis.
Hac etenim reliquis preciosius arte metallum Eruitur,meritoque id cunctis nomine prsstat.
Seu color inspicitur gratus, quö fydera fulgent, Seulentusfacilisqiie tenor, quo cedit in ömnes Partes,(eu pondus rerum superabile nulli Penditur,aut uni quoniam nil deperit auro Igne,velut solum consumit nulla vetustas,
Ac neque rubigö, aut aerugo conficit ulla,
Cunctaadeo firmis illic compagibus haerent,
Sulphur ubi ardoris posita piguediiie causam Perdidit,&fluidi, quo non velut ante vaporet,
Ac longo interea decoctum tempore pura Mundicie,& clara perfusum luce nitescit.
Atque ita temperiem summam radicitus humor s Et calor exaequant illi.pariterque colorem Perspicuumque ferunt,argento nec minus ipsi Vivo etiam terrs partes miscentur in omneis,
Prorsus aqüs partes nullo discrimine juncts.
Hinc calor argenti,nec non 6c sulphuris una Perspicua inter se denset corpuscula parvo Multa loco,simul unde color pondusque resultaty Et longo constans illorum tempore nexus.
His e principiis poteris dignöseere certo Ordine, quo distent inter se quseque metalla.
Sulphura si fuerint lutulenta,argentaque viva,
Principio,inficient pariter quodcunque sub ipsis Gignetur,magis atque magis quo non calor aequus Concoquet,aut justo quo jam majorve, minorve Durarit perstans multos coctura per annos.
Hinc varix rerum formae, qua: nomine quondam;
Quod sint {sepe simul,Grajo dixere metalla.
Singula seu propriam speciem sortita seruntur,
Et diversa aliis adeo distinctaque perstent,
Seu cunctis unum natura femen inhaeret,
Et genere haec uno scse specieque tuentur,
Nec distant alio, nisi quod felicius illud
Exiit,hoc misere fecum sordentia traxit
Principia,atque eadem constans non exuit unquam
Utraque cum menti sedeat lententia summis
Patronis,neque adhite litem dissolvere judex
Quiverit in cassum conatus, proxima veris
Intuitus neque adhuc, tantum hic natura recessit^ -.
Abdidit Sc gravium fesc in penetralia rerum. ##

. Ch RY SO>. LiB. I.
Hactenus objectis tantae rationibus arti Reiponsum,lacto nunc experientia vultu prodeat ervötis expers,& nescia falli- .
r 'n ^rvituift perhibent Veniffe Prometheo
°n ramulas.quas ille polo deduxerat artes, npie diu illum opera famulantis naviter usurot j ^. rutT \ubi consenuit,tantum prudentibus illam P>e yirisfefturmoriens liquisse volentem. .
*ms itaque haec certo docuit faciliquc periclo onnul^a intet se immutari ex arte metalla:
^ec tantum haec,verum fieri quandoque per artent Tft\ e a . urum > at gentumvc sliis exemptile rebus.
lapis effossus Syria: pictoribus,auri Pigmentum, vero quod Sc ipsi nomine dicunt, Frangitur attritus speculavis more lapilli j In summa ostentans auri tellure colorem.
Hunc tu purgatum docte prius excoque multa Igne,per anfractuslongos,qui dicitur usque '
Quo redeat flammis in se volventibus idem.
Igne oivmhoc Caij solertia principis aurum Fecerat,Obrizon sapiens cui Graecia nomen Pnebuit e rerum inserta virtute receptum, .
W multo quoniam purgatum redditur igni,
$eu nulla quoniam maculatum sorde renidet,
Hec pig men tum auri fuit amplius ipse sed aurunt, ^di-lapis ante auri tantum simulaverat auram:
At ne torte nimis videamur prisca referre,
: crustae, simo
V fimdo.costkqüe vetusti
dnmedio^^^urgato fictilis ollL Obturatmie^ir uto circumlinit Omnem ,
"«Si
Nostumonn» I tl,ubet in fornace diurno
Massa danu 5 a ore c oqui,qua vitrea fervet Verum ° Varias bqnefacta figura«. ■Perpetui n ,arn j atis ea visa caloribus usta Mom n, a",™ fr anghquc repente,
Stterin,P e ^ etc l Ue simul num protinus albet Intere, r r te " S ,am tasx decocta Lyaei. Scin^f Cden r m,C r UUct ' s mirabile visu
s,conspersa polo yclut aurea signa,
3 Ktl, 9 O
Innu-

2.10 I O. A U R. A U G u fc.
Innumeras argenti miro ift candore videmur.
Sed quid in alterius visis moror > inque relatis*
Atque aliena premens nunc per vestigia tendof Vidi ego qui tenues argenti rite tabellas Spargeret & lateris contriti pulvere, & una Huic viridis ieris squamas niveafque perusti Contundi micas Falis injungique juberet,
Pulvereosque aliis grumos e rebus acervans*
Quas vetat & ratio,nec non ars ipsa referri,
Haec ne sordentis vulgi vilescat in usus,
Illa ut non ulli qui sunt celanda revele t.
Mox ita compositis angusta in pyxide lamnis Subjicere inclusas arcto sub fornice flammas,
Quales crediderim torre re ad tartara sontes,
Aut sulphureis diros premit Aetna sub antri*.
At postquam ardenti fuerant hic cuncta camino Tosta dies noctesque novem,tum demere mastam Ferventem, deque ignis adhuc fervore rubentem Abluere agentis roranti aspergine lymphae,
Q^rrn simul inparteis lima diduxerat acri Exiguas,phiali secreta inparte locabat Artisicis mire ingenium,nam dcliiper undaitt Fundebat,qui mox argento excerneret aüruift.
Tum viridem sensim in laticem liquere videri Argenti vis illa prius compacta,sed imum Vas auri sejuncta gravis ramenta petebant,
Tantus aquse vigor est,tanta silo in pulvere virtus.
Nec forte apparet alibi concordia rerum Cianus,ut nectat qui vix jungenda videntur,
Si quis parti culas commisti pulveris omnes Comp utet,& varios illarum existimet ustis,
'Qui tamen hoc unum concordi exarre tulerunt Nec minus,ut rebus proprias discordia vires Auferat,ut molli tenuati dura liquore Viderit,atque brevis consumi protinus horie Momento,& tenues effundi prorsus in undas.
Lympharum vero (pecies haud trahitur una,
Namque alii quicunque hominum tellure metall*
Erutaque Sc durata inanu si tangere crebris 'Contingat guttis, eadcm(mirabiie vis«)
Aut minuunt in frufta,aut in tenuem ocyus undatn -Dispergunt, liquidoque docent affiiescere fluctu.
Sed tamenunum adeo vis hic non jnficit aurum,
■Nam perstat simulhicblume,& simul omnibus illinc .. $ g! it

in
Chysop. Lib» II»
Sotdibus ablutum confestim putius cxic.
Est etiam Lymphae illius, (1 ctedere dignum est,
Mwaquidem,8c nobis non irnmemoranda potestas ,
ViL* quodcunque fonel putum & sine labe metata® ontigibargeuti tremula fub itnagine vivi _°grt m alterius speciem formamque resolvi.
J qus de verer, guttarim stillat lacho? eindefene-mcoquitur putri,-kntoqut calore, nonec in aetherei splendoris versa colorem,
•Accipit e summo caekstum corpore nomen,
*foc quoque dura ferunt certo mollescere ductu yforpora,quae Phoebuvel qu« dignataDianae Nomine,mortales rebus praeponere cunctis fostituere,quibus precii mensura pateret.
Nec tamen,h»c quamvis ita sint, immune putabis *ste auram,certo quin ex humore fatiscat.
Atris aquae hoc etiam dir* violentia todit, terit,8c liquidas tetmatim verrit in undas.
Verum haec exiguam lucem tibi recta sequendi Praetulerint,veri qua cerneiccuknina postis,
<^uq te diseutiens tenebras industria ducit,
^unt aU* ex aliis quaerend* fontibus undat, quibus ex fcfonuila vi,leniter aurum riutneseat,nullo aiterius veniente liquore ^uMs.exterWS propria solvatur in unda.
Hoc agi te> bi nc vobis summam perquirite laudem **«&«*« namque potentia calo Roh ’ S ^^Et aquae,qua cuncta tuentur loGiCtr r” pr°prio,nec nonproducercfoetus Di ^ ssimiles,j Pi aevum extendere possunt 3So«ne**??’ mu si 0S fragilem durare per annos. c onson e S^t? waato si cum natura tenore Semptr.öc mH W mQ '^ Ul ' t ' generandi comprobet unum
Serviatunaopersonor? 1 *" 11 “ 5 ’'? 1 - r ,>
Nec Bacchi siL q d & “«um nacta qtuescat ?
^cBaccfosimmct opus.CereMa miseet
-■„e,v h vcctopi* tractat plantaria dtv«- Hotdea cui cordi demum (erit hordea .ne ttt Nunc aliunde pares auti primordia, in auro
Semina sunt auri,quamvis abstrusa recedant
Longius,& multo nobis quaerenda labore.
Nec maris immensireputes,aut nubis aquol«, ^ Velliquidi fontis similem.quamqurcrere lymp ^
U\(&'

in Io. Auk. Augur.
Instituis,neque enim,quod tu observare memento,
Inficit illa,liquat aliquid cum spargitur,aut id Humectat,proprius cui venerit, arida namque Pulveris hsec extra in speciem se prodit,at imis,
Uvida contusi liquet in penetralibus auri.
His olim veteres intenti gnaviter undis In portum rexere ratem felicibus auris,
Ignarosque viae mediis in fluctibus inter Obstanteis scopulos frustra liquere tiatanteis,
Hinc multa expertum,nec non & multa docentem Infula divino Balearis munere misit Alma virum,cujus miro velamine tectusi Ipse liquor,quo cuncta madent, jam cl ederc multoS Impulit,Ut flacchi candens & limpidus humor Principia ablueret secretas protinus artis.
At ftbn ille quidem sentit,quae dicere prima Est facie visus,neque tunc stillantia vitia Miscebat,cum jam praestanti lentus in urbe Insubrum ternOs residens Feliciter annos Fecit inexhaustum pondus pridivitis auri.
At sociis,quos ipse sibi conjunxerat, «equus Divisit tenuem divini pulveris offam:
Cujus in immensum quota pars traduceret aurum Jampridemqu«ecunqueforchtinfecta metalla.
Hinc quoque cultus Arabs vitreo de fonte liquorem Desertas inter valles,prsrUptaque purum Säxä stiper dicit,nemorutnque occultat inumbra Altorum,densis pastini quae vepribus horrens Ast alias tamen hic venas ostentat aperte,
Uber ubi emanat semper nec inutilis humor,
Et te dum variis immensa per avia rebus Detinet intentum felires praeterit undas.
Quas maqibus quondam puris haurire foLebat Ipse,nec admiscens aliud longumque diuque Compositas parva leviter fornace coquebat»
Unde opera arcanae natura: occulra reclusit Saepius,& grates diis immortalibus egit.
Sic alii,quos experiendo maxima rerum Visere jam decuit summo quadita labore,
Augustum per iter recto de tramite nunquam,
Qua prius ingreisi declinavere, nec ante
Desinere optarunt,licuit quam tangere Istis
Tandem exoptatum longo post tempore finem-
Hoc opus,hanc priinumtantam nwiitalibus artem Jpt< r '

Chysop. Ll b. II.
Interpres rerum ostendit sanctiffimus Hermes,
_ ? c tanto duxit quos munere dignos.
ostos/ed jam docuit,penitusque remotos,
^ Cbus ab h ‘s .tanquam non dignos, terruit omnis c peterent.quas non unquam contingere ponent, probos tandem accedens,ut quaerere vellent jv'? sciret, 1 veroque ipsius deprenderat usu,
^ t 1 l or>u,t paucis contentum pergere doctum rtl ticem,tanquam natura: rite sequentem erta solo pressis stabili vestigia signis.
XiUd etiam humano docuit de corpore pelli c omnes valida morbos facilique medela, ervarique diu nitido cum flore juventam,
'enium placidos produci grande per annos, r*ec sanctam violate fidem,necfaUere quenquam '* e Potens sacri patitur medicaminis usus:
Hoc sed qui poterit diis aspirantibus uti, prajstare etiam quotiesdesevesit, iste stlurimacontcfpnens.dcsetvantiffimus aequi Hinc erit,6c frugi, curasque eludet inanes.
Et dites supra gradieris ditissimus omnes, Pauperiem simulabit ovans,ac saepe benignus Ptodevitjdc miseris latitans succurret egenis, Wiocuusque aliis sibimet gaudebit adeffe,
^•t facilem ducet momenta per omnia vitam.
lOANNlS AVRELII AVGVR, Chrysopcejae Liber II. nActenus auriferam secretae Palladis artem Cr 'j iv<:nt ' lr n humana quondam virtute coegit 1 , 1 . ettnut 'cratio,nunc experientia suaut.
HmcTl'*^dpoffit.quoprudens tendere pergat .
Diffidis dextro modo numme Ph*bs
Difficiles adeo kactn.dictuque per artes In ö rediar,verbis addens Sclebus honorem.
Puque addes,b cultum Musis 8c Apollm e P cctus me alios olim cunctos divinePoeta, . _ duce secretum per iter procedere tantu P, st ue am, ut propiusPimplei culmina «einen >UU>ne quo interea pet devia ducat, uuc na m qi, c animus certa spe ductus anhelat, m ndit gradibus crescentis scandere fama:,
'UUa aevi quam longa queat delere vetustas.
In

n4 Io. A u R. Augutu
In primisniveo sparsus candore lapillus Quaeritur,aut longo contritus tempore pulvis E niveo inliquidum versus candore ruborem.
Illius infecto tenuis pars mista metallo Inserit argenti subito,mirabile,pondus,
Et speciem.vel.siargento.fitproxima vivo:.
Dedocet hoc fungi liquenti immobile vita.
At ruber ipso etiam pulvis preciosior auro. Quodcunque ex illis primum calefeceris igni Vertet in immensum pondus tibi protinus auri.
Atque ideo artifici majus nihil este putato,
Quam quibus c primis opus id componere postii Noscere, quaere prius capiat circumque laboret*,
Mox ut naturae fetum praebere rainiilrum Sentiat,exemptum latebris cum nobile femen,
Proferet in lucem solers.iterumque tenebris ,
Reddet,& occulta servatum pyxide claudet.
Cumque alimenta putri sensim dabit humida malli» Agricola ut quondamtelluii. semine jacto.
Spargit rore levi tantum sitientia culta.
Nec minus interea tepidum cum suggeret ignem»
Et genitalem intus vim vi subeunte fovebit;
Ut calor interius solet exteriore juvari,.
Ac stomacho praetenta manus praestare vigoremi Ut valet,utque xgri. vires relevare caducas Apposita exterius poliunt fomenta medentum.
Nec varias specie res admiscebit, & uni Quodcunque obstiterit junctum, procul, inde movebit O tardas adeo rnemes, afluetaque falli Artificum vario rerum per inania ductu Pectora,cum duris quid mollia vina metallis?
Apta epulis,atque apta bibi soavistima vina.
Quid levis humano mirfus de corpore sangvis ?
Quid lapsi e rosea flavi cervice capilli >
Ova quid ? & lectae summis in montibus herbae Conveniunt imis folTo sub montibus auro?
Hic tamen expresläm praelis torquentibus uvam Accipit,& phialae postrema in parte reponit:
Cujus in extremo rostrum connectitur ore.
Hanc super ignitos cineres candente camino:
Aut super undosum laticem ferventis aeni Collocat,at tenuis fertur vapor intus, & haerens Alta petit,leviusque liquens it fusos in undas:
Ai dentemque vocant Lympham viteeque liquorem :

4»)
Ch rysop.1L i b. II„
Yiwa quem raris effundit fistula guttis.
Hic trgo ut multis vicibus stillaverit,una Colbstus varios tandem fervatur in usus»
Ttaeopue vero,modico lente scat ut igne,
'veSmo incoctus nulla non arte tepenti, igitur, oblongo vitreum vas collo v
•na unde,exiles velut ansae,brachia pendent onciva.qu* ventrem vasis flectuntur ad imum Hic igitur liquor inclusus cum summa per ora ettur, continuo binas inclinat in aures, ^gteditur^epetitque iterum,quas liquerat imo undo fervtnteis lymphas, itenunque refertur «d sup Haat que levisnusquanrvve quietus eandem - «qnereditque viam toties,& mobilis idem *P ,C *n se sua per vestigia confluit humo.r,
Donec pauktim niveam densetur in qffam.
•senuibus hrec tandem lamnis componitur auri.
Et coquitur lento forsan longqque calore.
^erumhocne anne alio quovis ea denique,pacto , Commucent (namque hoc haud est exquiret e nostrum) ln castum cuncta exercent,frustraque laborant blam ipecie diversa fimuldum jüngere curant,
Altera ut impediant primo mox altera motu,
Efficiunt,ullo ne posti nr tempore quicquam Ed«e,quod per {e natura constet & unum.
Hamque ita principio statuas cuncta este sub una ' " e ,qvubushic opus est,nihil ut quaesiveris extra V‘® c ’puehumorem,qu! sese jugis abunde “mcit,atque intus fervat,dum prodeat illud,
Cjp cu pis,ac gigni tanto conamme certas.
^tqu et 's m < ^ u pHccm cito vim intrinsecus este, F «mi^ 1 sempct a § at ' Lt quae patiatur,ut una Arescit ac> aS ^ Ue a & tent ,veluti cum pullus in oyo Exterius tir, C qui<km boc,atque hoc patiente viciffim v
Adiutus,^ Srt U t:^ uesovente cal r
Exemnln, qUe tu 51 m dconvemcntms ullum Acru!;i°s n CreciaS ' n «q«quod,me judice,semp« Aft aliiK pCctcs * at st ue ad quod cuncta reducas.
Elicit •n™ Ut °7 at ' asc ' e butgvinepartes Institi,iw K a ^ co ductas elementa vocare Simnl' anc l uatr * postint ea forte videri Esse^ir>aut tangi manibus, secreta vel usquam, ue.veImcludiquoquam.qnin pfonnus omne
' aspenettent.duro quamvis adamante per astum,
' O 4.
K*

/
i \6 Io. Aur, Augur,
Id fuerit,simplex neque enim consistere corpus Parte potest orbis vastj violenter jn ulla,
Sed propria tantum gaudens in sede quiescit.
Sic saepe ex alii rebus,sic saepe seorsum Quatuor e tonsis ponunt elementa capillis.
At non sic natura potens haec segregat unquam,
Sed miscet potius simul,& confundit eodem Frigida commutans calidis,humentia siccis,
Atque ita corrumpit solidum,neque dividit ullas In parteis fervat genitalem seminis illi Vim>qua corrupto corpus de corpore gignat: Namque ex quo quicquam genitum est,id putruit ante. Quid qui conatur quaesitae longius herbae Invalido aufugiens argentum sistere succo?
Idque gelat,duratque simul, fest figere nulla Arte potest, ictu quo molli ducere postit.
At non quod solidum faciat,vel ductile,tantum Quaerendum est; ied quod videatur poste priorem Auferre,atque illi desecto inducere formam Mox alsam,& pari speciem donare metalli.
Sulphura quid memorem longo detersa labore? Nitraque,purgatosque sales,tostasque Lyaei Longaevi faeces,vel quae atramenta calenti Accensa effundunt guttas e vase rubenteis ?
Hinc solvunt,iterantque vices,ac saepe resolvunt: Deinde lavant,iterumque terunt,mox figere tentantr In calcem vertunt etiam,mistbque vapore In sublime ferunt tenuati corporis auram.
Compositos vana videas hinc lege caminos Innumeros,totidemqne luto lita girren vasa,
Quaeque sibi vertit faber argentari us uso,
Sordidiulque aliae quicqiiia fabrilibus artes Exercent curis,nostri arripuere,soisque - Insani ascivere laboribus: atque itascmper Sulphur olent, scrnper faciem fuligine tincti Horrendas atra simulant ah imrgine larvas.
Nec miseram magis affirmes veraciter ullam Artem aliam,quam quae externi? Alchemia verbis, Dicitur,obscurisque regens ambagibus errat Avia per,miscrosque trahit per iniqua sequentes,
Ac tandem ejectos in caeca Barathra relinquit.
Ut videas quandoque bonum sua praedia civem Vendentem,patriasque domos,mercesque repostas,. Fornaces inter versari,ac follibus auram *
Csp tare

117
Chrisop. LiB. II.
Captare in tenuemquc < nefas) convertere fumum Rem,dubias dum quaerit opes insanus, avitam
ifncilem interea conjunx mceftiffinwyitam eotrahit, illacrymant nati, fit sordidu.arpic auto ludusque patens & fabula vulgi-
XBre agite exemptam tenebris hanc cernite lucent
°rtales, csecisque vi)s avertite gressum, t prohibete nefas tantum, & depellite virus,
J?. c dum quo vulgus iners se posse per artem hdnarn miscete manus putat, abdita rerum xil® valet & causas adeo spectare latenteis.
,‘ >nc non impui is manibus fraudator avarus,
Attingat, decoctor item; quisque fabrili fte valet, mollisve etiam, cui perdita cordi da, Mercatorve vagus, vel deditus urbi Civis, St incumbens telluri arvisque colendis; f 1 qui multo animo pratscttim 8c magna minetur, V elsi qui similes haec vulgo quaerere sueti fraude mala tantum, velhabendi prorsus amore.
At sapiens, superos in primis qui colat, Lc qut Noscendis penitus causis modo gaudeat, huc se Conferat, hac totis sectetur viribus artem bfuic comes haerebit gravis exploratio rerum f ntima naturae paflim vestigia servans,
'sum mora sollicitos cursus remorata sequetur;
> visura olim stabilis patientia finem,
sdox labor, rngenuysque movens industria gressus ^iaud aberit, vitr cumque feret vas scilicet unum, dlnum opus, atque unam fecum rem denique ducet.
e igitur tanto comitatu septus inibit ContuT lter>&lcmo pervadens omnia passu Pascet a! oculos mentemque repertis Donec in ® duum Ment spectata laborem: Thesauros ignotu» td ' Ure recludet . Eloquar ? an\ul 2 ™ !^ s Cnt ' P ondus & auI ’‘
ExDf diam m-;«^°^ r ° r ^ usnon credita versi»
txp( dum piimus-nec erat cum talia coepi
5reer'S' stamihi ’ sed compulit oldo
in ^ enam majora revelem-
ergq ulterius procedens, ultima rerum
ObWv mven,et > queis se natur^peractis Acn,n a' pari confinget ab arte.
AcmfidicendissuperessentmultametalUs. Gemmarum forsan causas, sedesque referrem,
O 5
Sepositas,

1
aiBi Io. : äur, Augur*.
Sepositas , quibus in specubus natura beatis Eudit, & in nulla magis hac mirabilis usquam Farte valet summas variando promere vires. Perspicuae ut tellus lympha commista minuti k» Puta ferat gemmas, ut caeli motus, St ardor, Sydereusque situs certam praescripserit illis Sedem gignendis canerem, nec gemmeus unde ' Irradiet fulgor, variet color unde , tacerem. Duricies etiam unde illis invicta, nec igni Cedens,nec ferro,unde nitens, distimctaque miris, 1 Interdum maculis freies, jam qualis Achate» itacide ornaret Musis 8t Apolline felix.
Vos natura parens, nulla cui motus ab arte Provenit 6 Divae parvq concludere gemma Spontenovem voluit propriis insignibus omnes, Ornatas, mediumque simul considere Phoebum. Deposito mitem cornu citharaque canentem:
His ut testatum signis mortalibus esset,,
Quo numero, & quali semper praestatis honor? pelicem tanto dignatum munere Pyrrhum,
Et fortunatos licuit quibus ista videre.
Indomiti hinc virtus Adamantis multa referri Debuerat, solis ut quondam Regibus esset Cognitus, utque uno .tantum quaesitus in auro, Utque actus ferro durisque incudibus ictum Respuat, atque etiam ferrum dissultet utrmque, Diffiliantqiie ipsis incudes ictibus actas.
Ut praduraadeo vishaec corrupta recenti Sanguine , calfactoque hirci rumpatur & ictu. Crebro librantis graviter per inania ferri.
Ut lapis accessu Magnes Adamantis oberrans. Ferrum declinet, vel inhaerens abdicet idem. Irritaque ut tandem faciat concepta venena.
Et pellat de mente metus Adamantina virtus, Omnia quae quondarsasessa est vidisse vetustas Credula, namque horum forte experientia priscis Certior arrisit, quae non ostendere se se Quivit adhuc nobis, seu non genus illud in auro Congenitum pateat, seu sic, ut pleraque falso Nunc alia, hoc etiam non vero nomine dicant Artifices, ideoque ipsa re prorsus aberrent,
Quo neque quae veteres super his scripsere fatentur Este sed in dubium revocari tradita posse'
Ipse haec contendunt manifestis omnia signis.

C H R Y S o I\ 1*1 E» I*
»«virides etiam fas hic transire Smaragdos.
Indictos, neque enim calor est jucundior nilus,
Vüan-iquo se tt .i, jUS homgemtalibus ant».
, e ut,8c ostentat vulmmeliore virentem.
*t mage mi viret his, nihil estquod compleat seque ^“'«uitahis oculos,satiet minus, ipsaque musto,
, tutata acies.iutentu protinus ipso.
‘Pectu viridis claret recreata Smaragdi, ulgurat ut picto viola Cai bunculus igne 1 ox etiam canerem, variusque ut fulget Iaspis,.
oncolcu ic fulvo radiat Topntius auro . Unumerasque alias specie,vel nomine tantum 'versas ccepto memorarem catminegemmas. yerurn haec jam fatis est leviter tetigisse'vagantem»,
Atque alijs monstrasse viam, qua tendere pergant, quos forte juvat naturae occulta subisse,
H®c eademque palaro dulci fecisse Camccna.
Isenc age materiam .tantae quam praestitit arcl hsetuva v expe<liam, ne quis perferre labotes Incassum studeat tantos, sed grandia vitet Detrimenta > quibus vassani saepe tenentur Artifices, longe primis dum rebus aberrant,
Quas capere, ac solas illos servare decebat,
Istlucus summo secreti in vertice montis,
Ions ubi decurrit nitidis argenteus undis It specus exesum tendens aperit ur in antium, setus habet praestans divino numine Virgo, uncolx Glauram prisco quam nomine dicunt, uc densos inter vepres angustus & asper v “rr a £ te perducit callis euntem.
Hatüci 10 aatc rpsnm speluncae levis. & aequa einging’ &?a tamen., horrentibus umbris-
Obductj V^,n lv ' is ripis & margine Tophi, Ingreditur verS 0 ’£ P 5 USt * Ue Cor y mbiS ’ Contumo labern d kllc,let > omacn ? „
Exuit, ac pondusfe nam ’ mirabile ^
Et purus Eemü b , t0 “ onak reli ?, c l Ult ’
Quique adituslu^' CV ‘ S s P lvItus lUl ’ r I« cuneos(unK ftr<:t cuna ° s > agilisque feratur Aureus & circummediis seiet aurea lüvmphat.
Quin auri tabul-e pcd,^^' " ‘‘ ,
Atou^ P'd'bus calcantur euntum, -
T arv ;f f, x uro splendet conflata supellex.
V ' iuS ’« titubes, in montibus antrum

2i$ Io. Aur. Augur,
Hoc pete, qui rebus tantis primordia quaeris, Quodque illic visum fuerit preciosius,inde Erue, nec sumptu nimio, necparcelabori.
Non tamen aut vivum sulphur, tremumve repone? Argentum, vel qua undanti delata vapore Exit ab his primum putrisque infectaquevena.
Sed pujjim atque omni purgatum sorde »letalium Accipies, cujus secreta in parte recessit Spiritus, & crassa pressus (üb mole latenter ' Victitat, ac solvi, vinclis, & carcere caco Emitti expectat tenues effusus in auras.
Quaque erat innato subiidens pondere moles,
Jam levis ascensu superas contendat in oras. Duraque mollescat naturam imitata per artem Eximiam, retro qua per consueta reverti Imperat^ ut longo scie corpore recludat Inclusum semen vegetantis more, nec intus Ardua constantis metuat jam,vincula massae.
Quod tibi ne mirum valeat quandoque videri, Pullulat interdum preprij virtute vigoris Auri perpetuum germen, ferturque sub auras,
Non secus ac summa fruticis tellure cacumen Exit, & inde sua vi scse extollit;, ut Istri Accola felicis saipe illud stirpibus haerens Capreoli in morem nati circumdare truncos, Implicitunique etiam saxis inventt obesis.
Utque agiles serpunt hedera:, lateque pererrant Amplexa: lateres circum, patiesque fatiscit Dirutus, ingreflis rimas, radicibus, atque Frondibus, ac pratergreflis latera obvia ramis:
Sic topho inseritur crescentis vividus auri Surculus atque intus parteis explorat inanes. Egteditnrqne illinc, & se diffundit in auras,
Aut varie illius summas complectitur oras,
Quasque tenet solide conspersas purus inaurit. Hinc duo praecipue, quae verset cura probati Artificis, statuo: quid primum seligat, & quo Selectum pacto moderetur,& aptius edat,
Quo possit modico solvi lentoque calore. Utrumque innumeris prisci involvere tenebris, Barb^raque oecultisque rebus conjungere verba Hauddnbij, centum statuerunt nomina, quorum Quodeunque incertam signaret remque modumque Multaque quae lepidi quondam finxere Poetae,

Chrysop. Lib. Ili
Quasque sacrorum olim veri vox nuncia V atmn
Protulit, his etiam vice sunt interpretis ufi,
»mgulaque exposuere, atque inseruere lib.eUi* ipla suis patefacta, velut calantia pridem ttis opus tantae, cum porro vana Poetae '§menta illecebris vacuas captantia mente J Commenti, multo fuerint diversa loquuti.
Q “ 1 veto incomprehensum Se inenarrabile munus 'vin® humanas adventu prolis ad oras ratati haud qUaqüam parva hic sensere sub ingens s Mud tam magna sonans mysteria Vates, tamen, haud nullis nostri suadentibus ausi,
Vel quod eös ea vana fides tenuisse putandum est,
Vel sua quod varijs juvit caelasse figuris.
Qnin ctiamhuic uni, quo se mollire metalla Invenere modo, cunctrum nomina reriim Imposuere, quod haec cunctis vis insita rebus haereat, incipiatque Omnes, & cqmpleat una.
Cuncta adeo cUpctis occultavere, neque illi Nequicqüatn interdum ferient abrupere loquendo Perpetem, Sc excursus interposuere vacanteis.
Ergo alte vestiDs animis, St rite repertam Materiam rebus tantis per devia fume.
Ham non una tibi regio dabit, aut locus Unus, Montibus at multae spectantur Oreades altis,
Antra quibus cura cil servare, ingentiaque intus Wune.ta, jam quorum venientes sxpe remittunt articipes, manibus puris & pectore fi qui ccellctc dluc,dites ubi pectine eburno ,
Qu® 3 PCTpe ! Uo depectunt vellera Nymphae,
Ncc tun™ 3 ncroum pubes rate sancta petivit,
Tum<W? k tant , OS P er fiuctusquaerere liimmis Altet inaur a ^!i ltem( ''' 5 Jasone & Hercule Colchon Principium vclu?»n" d f. vcrtlce peHe'tru Alter, onus Quantums^’ ' 1U ° d sumcrc P 0 ®^ Impendas ctass am beas . quantumque laborem
Edocuit: nequ c ^ n CltW ^" lolem > & rutk P onduS ’ Invenisse adeo estTVT m dcbes lEremagnuM Hoc opus, hic laboS’ 1 ™ sed reddere massam.
Artificum cura, vat £” C « eKentM1 ?^»
Scse ipsos, aliosquef ftÄ 1 "** 1 “ nUglS EttuinniL,, V Urnu 'frustrantur mertes.
Nunc olidae es s at,ce i s i Bacchive liquorem,
msss$nt lymphas, qux menstrua Scipfi
2U

jva Io. äur. Ä tr ghr»
Appellant,veiuti sint, ut quae dulcia complent Pignota persectis materna mensibus alvo,
Deinde coquunt lento spatiosi temporis igne Affidue instantes frustra, longiquelaboris iPraemia decepti tarde ventura morantur.
Nam varias rebus formas adhibere serendis,
Non puduit, quas sic natura: monstra repugnant. Hoc opere in toto prassertim, quod nihil seque •Postulat» ac quod sit simplex, farragine milia Rerum alia expletum, quam qite tellure sub alta 'Continuo puri suffitu sulphuris, atque 'Comparis attactu vivi conflantur in aurum. ■'Praeparat astaliter alius, fortalTc nec unus istmodus, una modo res ipsa & pura reduci Jam ; liquido videatur, Sein se sola relinqui Arshic, sed propius Naturam imitata, laboret,
Illic ipsa suum constans Natura tenorem,
Artificis sed mota manu directaque servet.
Namque ubi compactum valida solvetur ab arte, Expositumqueextra venienti vi dabit ultro Sese opus ,& certa soecundum prole patebit:
‘Quod superest, ipsum secreta in sede locabis, D Perpetuoque calore, sed longo tempore fotum Exercebis, & huic sensim sua pabula reddes.
Nec grave decreti spatium tibi temporis esto. Quicquid id est, certo nam prodit'tempore quicquid ■Exoritur, donec perfectum dreuat orbem,
Quo se vitalis profert m luminis auras,
Ac veiuti informis paulatim matris in alvo 1 Foetus inaugefeit, parvus dum fingitur infans,
Sic locus exceptus dextre, cui semina mandes Aurea, continue producens illa fovebit Donec in optatos adolescent edita fructus.
Tumque ministrabis parvum crescentibus ignem Principio,humentemque & corrumpentibus aprum, Temperiemque illis, Marisequa: balnea, dictant, •Inter & humorem statues interque calorem. Quodque fimum falso appellant, & balnea tantum Tu mitem ac proprium gignendis usque teporem Sufficies aequus, neque enim qui deficit, aut qui ■Excedit calor, & medium servare nequit: Sed Alternat vai iatque vices, hic profuit unquam ■ Natis, aut certo nascendis tempore rebus Materiam quoque nec multam concludere parva

Chrysqp. Lib. II.
*jx*ie curandum est: modico namque ipsa calore
Haudpoterit resoluta sjrfs expromere vires.
pquoquenonopusest: namcumsemel ipse beati u veris extiteris compos, non amplius optes, ut multum, aut ipsum rursus componere, namque l^rs, quoties ullvtibi venerit usu. ua nec parvi facies, quod clara beatus 'gna dabit pulvis nbi,cr.m manifestus habefi var ' os ostendit nte colores, ed ruber in primis quamvis optabitur, album on tamen excipies, qum St magm quoque pendas: " tc l u 5 atrummamque bk operis tibi monstrat aperte ™' c ipium magni, leeret atque hostia pandit »nmaviae, ignarum frustra qua vulgus anhelat,
*t vaga multivij callis divertit in ora.
“le »er inceptum quondam, propiusque peractum jam medium ostendit, nec iarti procul este ruboris bidicium, gaudet cum vis humana propinquum Afforeopus > quo non majus perfecerit ulla Ars illis adjuta opibus, licetipsapotenti K:1 non ingenio peragat, qux syaera cseli,
At matis ac terrae traaus meutur, & aKnls .
Innumeras prorsus nutnciO r.
Calcftrs etiam concentus voce ■
Woccthumana, stdibusque im»»» canon ihtheceife utntcntat discrimina caja
Arte etiam mventy/Leces 6c civica juta,
Aue urbes constant clarae , sonctique ienatUS» Ane rcguntreeespopulos, exercitus arte Ducitur »atqueeriarn prkstansDuXimpelLt Ars St corporibus festes divina ministrat
Adjumenta, quibus reparant languentia Vites»
kerfstis Kt terrareuhus non abnuit artem,
Lum dura ac sterilis tellus mansuescit arando. Et secretaprius crescunt vinetafub ulm».
Haec igitur, qua: nos ‘
„ - , — «vo mrev vertamur ubique
Tvastat, &. illa etiam contemplans audet adite » Qnx procul a nobis tanto sunt edita tractu, sium bene sr reputes, arti pene omnia cert* Attribuit genus humanum, nec dicere quicq ua a Aut facete illius recta sine lege requirit.
$aWe hominum praesens simul 8c gratiis» 11 *
I
&»

ä24 Io. Aur. Augur.
Ars gravium, seu te sancta de Pallade natam,
Seuramulam potius dicam sub Pallade primam,
Namque ferunt illam proprium servasse pudoreiri Semper, eam quamvis adamarit Lemliilis liGros.
Ex quo disjecit patris caput ipse securi,
Prodiit unde ferox patrio dea praedita sensu.
Salve magna parens iterum, foecunda viroruiri Atque operum, tibi tot sacris e vatibus Unus,
Quo aequo ad tantos greflii procedere rivos Par erat, Aonijs äusim Cönlpergere lymphis Tantarum caulas rerum caligine tetra Obductas atrasque illis detergere sordes,
Et liquida ablutas aspergine ferre nitentes Ante oculos, ergo cum tu deprenderis arte Eximia seriem tantam, & manifesta colorum Signa, procul longi speres promissi laboris Praemia, namque tibi divino munere pulvis Praesto erit auripötens, parva qui quodque Inetallurii Parte fui purum subito convertet in aurum.
Ac veluti modicus, si forte coagula'desint,
Caseus extemplo lympha resolutus 8c igni Astringit plena liquidi mulctraria lactis:
Cogit & alterius lac in se vertere formam.
Sic argenta lacer pulvis liquentia sistet,
Sydcreaque auri ipecie donabit, iit omni Praestent, & nullo prorsus liipereiitür ab auro.
Ipse etiam augetur pulvis, ne forte labores,
Neve iteres opus expletum semel, addere summam Vim licet, ut minimus tum pulvis denique vivi Immensam argenti valeat convertere molem,
Seu levis & nulla demum non parte solutus Spiritus ingreditur longa in penetralia densi Corporis 6c toto penitus se viscere miscet;
Seu potius longo concoctus tempore pulvis,
Compressusque diu multumque & saepe reductus In fele, proprium cogat densctque vigorem.
Utque Croci exiguus pura flos sparsus in unda Immodicum grato diffundit odore colorem,
Plurima sic agitans contracto in pulvere virtus Obvia percurrit liquidi loca cuncta metalli.
Seu nulla hic ratio est hominum deprehensa (agäct Ingenio, quare vis parvo in semine tanta est.
Herculei neque enim lapidis li forte requiras, ,
Invenies causam, quas ferrea vincula nectat»

* . Chrysop- Lib. II.
" trahat ^juncti pondus per inania ferri.
Nec minus unde regat nautas, Sc vergat ad Arctari sectantes parva clausum sub pyxide sydus.
Fa' t « t s ^ ^ aci ° involucro Natura, neque ullis ^ est lcue quidem mortalibus omnia, multa j It “ t are rriodo, nec non venerare neqtic illa quires, qua; sunt arcanis proxima , namque ^ manibus qu* sunt haec nos vix scire putandum,
1 ^ 0 cui a nobis adeo praesentia veri.
est * laut ' s P« cS artem perdiscere posse •rticilem, atque aliis graviorem, percipe jam nund xH* dicam, Sc posthac alta tibi mente resetva. sciri poterunt, eä primum fbla putabis ognosccnda tibi dehinc ordine extera ditees. ,
^ pritnis etenim rerum cognoscere causas Ne dubita; nam saepe ferunt quaerentibus ili* s^>e ultro faciles, si quem via recta reducat '“Ontinuis ad fc gradibus ne-c sistere detur Ante illi quam se thalamo concludere possit, sjuo se majestas veri veneranda receptat, biic quae fuerint figendis prima metallis ^tmina visuntur, quxve his coctura ferendis ^ivetfas adeo conjunxerit ultima formas, j e c minus apparet ratio, qua posse metalla pfa vices praebere suas, alienaque ferre ®petia, aspicitur, nec non & gignere si qua ** juvet, atque manum Natur* porrigat almas jxjn etiam ut sensim madeant, 8c mollia perflent, ^ n \°P ÜS - & quo non credas operosius ullum 1 ¥r «tctea i nec , c l v ’° magis ars se maxima jactet,
Percip\ as inivs a ^’ cr ‘ t ' on g e , quin esetera de tc Cuncta uno .'. nam v ' n cl° juncta tenentur Et locus, atqucd e ^ Ue mo ^ us senti deprendithr ignis ä Et calor optato Vatis r, l api 1 K «aenfuta futuri,
Qnoquo modo äuoend pul , VCre fusus,.
Conditus, Sc tnulm a d ’ dcent si fotsitan ante Sl tetum feriemlotiCTor ™ certa patebunt,
sttquandoqueproblsn^y 6 " 8 «^ -
equidem dignas metui^'f ? bere
Usque adeo^ut mu n °^' S ducentibus arcturri ^ j’^^ SUc0Sca piat,paueosque remittat

Zl6 Is. AltR. AUGUR.
Incolumes,crebris laceros quin vepribus omnes Id referat, nisi quos alta sub rupe relinqpit Errantes caecis in flexibus, unde nec ipsi Se unquam, mortalisve manus miserata referret, Sedtu ne dubites, sinuosa errare per antra.
Caeca reges filo vestigia, quod tibi nuper Ostendi, ut tutus ferres tutusque referres Ipse pedem, quod si finem assequercre beatus Optatum, Divis ageretur gratia primum.
Deinde mihi merito: tibi qui praesentibus illis ■Consului, verum si non contingere metam Forte darent superi, coeptum sed sistere cursum Edet opus, casu quo saepe humana laborat Conditio, at saltem falsi mendacia vulgi Exagitans, alios errantes cernere possis.
Illud saepe etiam in primis iterumque monebo,
Ne, si rara tibi contingat gratia coelo:
(Namque aliunde sibi nemo speraverit) ulli Hanc vix insinues caro fido ve sodali.
Nedum alijs referes, ea nete noscere jactes,
Quse sci eris, verum secreto in pectore servans Tecum habita,& ttcum tantum ipsa arcana revolve: Nam suspecta probis ars ipsa invifaque multis Invisos etiam cultores efficit artis,
Mendaces adeo multi quacunque vagantur, Multaque polliciti vane, quae multa nec ipsi Rescivere, neque est illis ea noscere promptum,
Qui recta, qua: nos ducit via, prorsus aberrant. Multos quin etiam insignes, & caetera doctos Vidi cuncta equidem tractare & pendere magni, Quaecunque ignarum probat ac ignobile vulous. Quid ? qui derident omnes, quae maxima turba est Artifices, tanquam nihil hos intersit & illos Atque uno pariter pendunt examine cunctos.
Sunt qui saepe petant, quaenam sit causa quod usquam Aut unquam tantos inter qui talia cltrant.
Apparet nemo, qui re miracula tanta Comprobet; idcirco nullam, quam dicimus,artem ■» Esse, led ingenteis nugas, & inania mentis Insanae commenta sibi manifesta videri.
Sed quis tam fragili munitus robore pectus Non queat haec ulli nunquam reseranda tacere?
Nam quem non prohibet rerum prudentia fari.
Quae sibi continuo, fuerint cum dicta, nocebunt;

127
Y ChRYSBP. LtB, II.
“tus ab inMijs q Ua se virtute tueri j. i kt > t l ui l>rL se serret, se condere parvo vitias loculo ingentes, quibus undique regum regna affingunt, & opes, opulentaque cedunt tanquam illis sint unis quaeque minora, r c * utos igiturtantos componere si quis Ou' j° tu ' r> m ‘ r e iub amica (ilencia servat,
^.°u quoque tu facies, neque te desistere coeptis tnoveat, nullos opibus quod talibus auctos Clls ’ aut vulgo scse ostentare beatos. T c <pwxpi« te gravia haec aut importuna retardent tnpora > quae nunquam miseri (peravimus ante, msutbeu mites invaderet has quoque terras matusSc longo servatam tempore pacem orderet usque adeo, ne dum turbaret iniquus. *mnc licet invasas urbes, direptaque paflim '”Ppida, nunc turpespraedas raptusque nefandos ‘U*dire,& miseris injecta incendia villis, "ärvisiam unde suam tristis fiet MusaBononi, urpatos etiam cultus, violataque foedo Milite templa Deum, icelerateque insuper usta, £tconfusa simul divina humanaque tantum ^ellanefos seelerumque parens discordia nectit pectora quin etiam diro commota pavore,
** tnjicussa hominum paucis sic ante dicht!
' U .usiui4 tiuinutMK« p—--
s-etnere erat, veluti dirarum agitataflagellis,
1 sibi quisque novas trepidaret quaerere sedes, ollccti S q UC opibus proprijs oneratus abiret,
^ que solum linquens patrium se ferret ad urbem t!'" 511 * * ,!" a g na quae cingitur amphitrite, CKiosef ? 110 f“h tuta forent tunc omnia caelo, G «nsltctu^ n “ am ^ ugiens clc # a accepit ' Se modica imm l>a ‘s Vis sco P u ^' s servaret ctunda Italiam, accensus's~ S totaiT ' cum exureret ignis
Ouarr attr __ ar Vt fetusi nann os.
»».uuacimortales nomine jaf Illius adversum violentos fulntnis ictu*
Praesidio hoc stabili temet munii elabora:
Ut si sorte metus pavidos invaderet unquam
^os iterum holrendus, quem Rcxhotninumqut
Injustos potius convertat justus in hostes,
Ipso tibi atque tuis Sk amicis commodus adsis.
deumque
Mmque

il8 Io. AllR. AUGUR.
Namque ubi divinum secretae munus habebis,
Divitibus cunctis opulentior ipse sub ala,
Aptius, aut loculo quovis, nulloque labore Quo te cunque pedes, quocunque in tempore tectiM Omnia securae gestabis commoda vitae.
At si pax iterum nos exoptata reviset,
Quam prope jam, si quid veri mens augurat, este Credimus, & nobis mistum divinitus iri,
Quo potiore queas tranquillae munera pacis Exercere modo ? quam quo seu seria tractes,
Seu tibi sint cordi lusus, & honesta voluptas,
Utraque tum frugi postis, tum justus obire.
Nam neque avaticies, neque honorum insana cupido,
Nec qui perturbant reliqui mortalia corda Affectus varieque movent, Sc inanjtcr angunt;
Illecebris poterunt ullis te vincere, tanto Praesidio, ac placidis mentis munimine tutum.
Sed neque bellorum diri motus, neque pacis Alma quies tantum moveant te quarr ere causas Rerum adeo obscuras, nec opes, nec commoda quae te *
Perpetuo quocunque voles tam multa sequentur.
Verum id praecipue moveat, quod munere dignus Hoc ipse evadas tanto, quo maxima postis Intimaqueingentum penitus primordia rerum Noscere, quas facile haud unquam Natura crearit,
Ni quis eam exterius jam nora adjuverit arte.
Quae qui scire queat, felix queat haud minus idem Esse nec optandum quicquam fortasse relinquat Praeterea, quod non in ventis talibus ipse Post habeat laetusque velit fecisse minoris.
Mens etenim arcanis solum contenta reclusis Gaudet pars nostri melior, nec plura requirit.
Cum fele in veri secessus intulit altos.
IO ANNIS AVRELTirAVGV^ Chrysopcejse Liber III.
DRotinus optatos opulenti pulveris ortus Exequar, hanc etiam solertes sumite partem Artifices, animoque diu versate volenti.
Maxima jam vobis gravium miracula rerum.
Ingenteisque ausus, artisque ex ordine lumina:
Ignes 6c spacia, & numeros, Sc pondera dicam.
I« magnis labor est, nec non par gloria, si quem

T t B. 11
Chris 01 ' ~ üivi>
Respiciunt placido praesentes ' umtn 'f a voluntas Insequiturquc avdens velut vnae acc Ne vos ditficiiis rerum experientia tr '
Neu me dicendi novitas ingrata retar ,^^ a pmu 1» quoque st quid adduc tibi, cp>» P HentatuutpeÜus, votispetsxpe VOC .
^mpda Midi, dudnrn sacri
Extremam tantorum operum ne d 0 \im
Hanc nostram oramus. Ne,si qu* TOW ' mUS °
Ul« »uns cecinit Vates ornantia iupi» suS
siedurem complexa foves, contemn _P ■ r s Wucasanimum, qus nos imitamu , P
silius impreffis quae nunc vestsg' a l si
sionimus intern* scrutari viscera^fotes.
He velut ex alto penitus despect
videas siqua P?"J* passu,
ponamur parvo vadentcs tz u si' c eat aeternum punsti i dinc ^pas.
HincmSA tenera prsetexat abo im»
. Principio spontis prop «. ^ m teat
^tcura.&vitamtranqulbpe o ^
^cretus, latitansque e i > mrno d a multis ! i' r « non ampla t P? en V abjuncta recedat.
fandis domus, &vulgo q«*»iu %eque locis dabeat secreta ctidicula pldn nullis aditus pateat, ni forsitan ip Juffevitduc famulos non niUnfevte min >'
t^ui neque quid gestent norint, nec cujus Hic brevis aestiva spaciantem porticus aura,
\ sit modica exceptum brumali tempore ' ctV ®5 \ Atria, contineantque domi, nec parvulus aDUt \ Hottus.ubi vacuum toto se exerceatanuo,
\ sit velut huic tantum studiose deditus inftet - .
Semina nunc olerum pvoperanti (eligat ungv'ei
Hunc eadem excultx telluri condita mandet,
Mox animum, atque oculos pascat florentibus beto Huc etiam interdum dulces admittat amieos, Histimuletque domi quid agat.gratoque sodales. Hetineat lulu captos, luavique lepore.
Mtetea non ille tamen cessare calorem ^cultum sinat, Aurigerum si forte locarit siemen, udi propriosaevi jam compleat orbes. Aut st id continuoque igni, multoque labore Ab.ftrusum istvenis auri perquirere te met.
si J
Atque

i$© Io. Aqr. Ansn r.
Atque ideo haud ab re fuerit, quae fisse fidelem Muneris egregii socium, longique laboris,
Interiore domus se qui tum parte recondat,
Inque vicem partitus onus curanda ministiet.
Est etiam non illa quidem postrema beati Artificis ratio, qua se commendet, & ipsum Diis opus «ternis, neque enim sifle numine divum H*c veniunt, neque ad haec ulli aspirare licebit,
Qui non rite Deos studuit sibi adesse precando .
Iple ego, qui tantum haec tenui, nunc carmine tento Pandere,ter Musis feci pia vota, prcccsque Intendi manibus supplex, & pectore puro.
Unde mihi insolitum caelo aspirare favorem, paulatimque novas in carmina surgere vires Sentio, perque altos colleis, atque avia ferri Per nemora incertus videor, ducor sedaventi Mente tamen, quo fata ferunt, ut primus amam»
Ex Helicone sacra referam mihi fronde coronam, Primus 8c Aoniis intextam floribus aram,
Quae mihi cum fuerit teneris erecta sub annis Et Phoebo, Phcebicjue choro, Senioque potenti.
Stat maris Adriaci secreto in litto« ducta Ad culmen, placidis qua fertur Ariminus undis,
Aut rapitur torrens vastum violentus in aequor, Inclyta dum subter pontis monumenta vetusti Praeterit & dulces undas permiscet amaris.
Propterea inceptas artes, operumque labores Prosequar indictos prius , fumantia circurf»
Tecta ferar Divum, tenues qui follibus auras Captant, & liquido distendunt «re caminos,
Et jam cyclopum fremitus audire videmur Cominus ingentes, caelumque incudibus actum Murmurat, & longo Chalybum stridore liquenturri Insolitisque mihi resonat mugitibus Aetna,
Seu quis sementem faciendi quaeritat auri,
Seu prius argenti recte primordia poscit,
Posse gradus primum varios ne spreverit ignis,
Sunt plures etenim, per quos procedat, oportet.
Sed duo praecipue, natui« est aemulus alter Tranquill*» ast alter violent« convenit arti.
Nititur hic operum immensa vi trudere semen E solido innexum miris compagibus auro,
Cum prius, ut tibi mox reserabo, solveris aurum, Reddiderisq; hmnens, nec non & putre, sobactumq 1 *®

LiB. III.
Cmrvsop.
^ t l f a . c, ' e >ö valido demum patiatur ab igne fcxhaktquc tumens, atque in sublime feratur, xetnptum fovet ille, nec excedentis adurit
um virtute caloris opus, frigere; nec ante ermittit, quam se mire componat, Sc ante 'jpamsese propria perfectum sponte reponat.
. ttnihi composita dedatur mente Minister, agna etenim reteram primum, tum plurima fando expediam, quae prisca & barbara turba £ j CU 't, quseve ipsam etiam celasti.' volentem ^redidetim, aut verbis nescisse potentius uti. j. *5 l< * eo lingua nunc illustrare Latinor um us >quin etiam numeros his addere conor, j n fat ? ttla gis doctas veniant ut missa per aures, "primis auri laminas, ramenta ve puri eripiens, crebris contundes ictibus, atque •ulvetisinmoremtriti, aut fluvialis arenae ®iminues, longumque teras, quo denique putri rturnore ex sese interius resoluta liquescant. Eroderit huc etiam largos infundere rores Eminis interdum proprii, ne forte alienum.
Iit docui supra, quicquam miscere labores, pfi quod multa queat connectere, forsitan addas ^tijpdve etiam sparsum rebus communiter iniit;
simili gaudere (uo simile omne putato, *«quc etiam exterius simili quodcuncjue juvari, iRiertim cum naturam natura requirat, r\Ue ananleva nsrpm rntitrnria cuncta recuset.
r;r
i H uo que non digitis aut plectro pulta, movetur
_ °rte fidis _ tanquam fidibus tunc assonet ictis fuerit concordi consona voce;
Ouar3'? a< ^ e ? rctum concordia pollet.
' i^t . ; ne pigeat, quodeunq; est. quserere compar,, Vrl CUnc l u<; Patet, seu montibus abditur imis,
Ä"r„ p “ . <“ wS«™»“
Quicquid id est, totove orbis se corpore miscet, u)uspraevalida vitam compacta resolvas.
E go ubi lamhumesecnt, angusti vasis in alto fundo compones i p s ahsec ordlüe nullo, Namque per aequa tibi maneant dispansa necesse est, "t calor ex aequo penetrans per cuncta feratur Httus, & cx omni compellat parte vaporem,
ii' ' r >
UuftS,

i?i Io. Au r. Augur,
Nunc, quibus exceptum rebus componere postis, Instsiuam,Vasil!ud,ubi perferre calores Immensos opus est aurum sic rite peractum,
Est genus indomit* mirum telluris, Hiberus Quam fossor vitreas Italum transmittit ad artes, Nae etenim argilla fictis vitrarius ollis Vitra liquatfervens, eademque liquentia totas Noctes atque dies longo depurat in igne.
Hanc igitur primum creta compone tenaci,
Qua figulus currente rota furgentia profert Vascula, & his pergit gratas inducere formas,
Est etiam Euganeis tellus in collibus atra,
Sulphurei ad fontes Aponi qua semita ducit.
Nec minus effossis puteis quandoque sub alba Eruitur, marmor referens perfepe vetustum,
Quas ut tu cunctas una conjungere cures,
Est opus, atque adeo manibus miscere subinde, \Jnam quo pariter p ossis inducere massam.
Inde scyphi speciem oblongi simulantia finge Pocula, queis etiam parva circumdare zona Os summum studeas, illis aptentur ut alte Vjtrea vasa super tenues captura vapores.
Nec minor illa qtsidem fuerit tibi cura Camini,
Quo. validum accendas ignem, multumque diuquq ■Accensum summa foveas industrius arte.
Hunc igitur duplici munsiumpariete firma, Compositoque apte fimo duc omnia circum.
Nec mihi displiceat vinclis praecinctus & aere,
Et silice intectus dura, quae tegmine ferri Fortior, hoc melius tanti vim perferat ignis.
Nane quoque continuo multoque foramine comple Vastula quo postis illic tam musia locare,
Quam musia est operi fatis, St quam multa labori. Nis sia compositis,cum primum accenderis si,nem, iEstuat is clausa rapidus fornace, feritque ^
Vas recta inferius, totumque ignescere co®si.
At proprio quondam species madefacta liquore Aurea, quis credat ? tamen haec videre periti, Solvitur, Sc spondae p. ulatim vasis adheeret,
Mox petere hinc fenum vitri convexa videtur, Duraque quae quondam fuerat,& densa,gravisque, Mollis habet, volitatque levis, a< rara fatistsi.
Quin niveo candore etiam fucata renidet Principio, mox caeruleo pallore tepente,

P , C H Y S O P. Ll B, II r.
fit viola leviter tincto perfunditur omnis, pv? astrorum cariique imitata colotem „"'"«•»Rue auri fulva perstabat in aura.
11V tamen indicium facient haec una,sed ipsum ^nis interea licet observare saporem,
Ind Cnt ° S c ' rcUm vlx dum perceptus amaror, j) 1CIQ Actiam sonus hinc obtusus, ct aure Su/T •' ^ aud ^acilis.nec non odor haud gravis, & fi Qufd» 11 ' ' S extem pi° paulum ipivaverit atri.
Sj.P.c[uo(J 6c interdum liquidam sefundere in undam ^ 1 ?' 'dvtur item, quas sursum repserit osta» que adeo non grande semel mutarier Aurum p, ui tit,5c superas ferri grave pondus in auras, lc 'iquor est,qui si certo sit tempore lectus, ln a minister ia ex lese praestabit abunde, teruin.ut hinc aurum proprii quandoque liquore Eminis infundas,iplum cum solvere primum ' J ° c peris,& prima simul id contriveris arte.
^herum erit,quod cum hinc docte immiscebitur humor forsitan advectas Indo de littore Raccas,
Cum senio obductas non nil pallere videntur,
Restituet quondam proprio candore nitenteis:
Aut ex arte novas etiam,si forte cupido Id facere incessit unquam tibi,fingere poffc ^ttspicuo invenies illo puroque liquore.
^P°d si quando sequens rerum pulcerrima,quoddam jgW meditari opus,& componere velles,
^crum seque haud quicquam, nec tam mirabile possis Ha<i^V e, ^“ mana m quod tunc imitere per artem, s *u C w C r CUm ludlt Natura creandas,
Ut oeru, f ,ummo pandunt in marmore Conchae, dmjScnturnu 3 !® 8 ”' 1 ™ stimulaverit hora,
Et gravid* cer, CV1C0nce P tul0t * 5 dantes,
•sttheriusnucuf? ed unt tempore foetus,
Sive animadvertas o, andellsUn ' 0 P artus ’
Induat in s Pec ; em r , n ° n se roscidus unam Namque ubi r '* ^ inceptus ab ortu:
Con(p,c,ti,rtoto 1 Su Upi(1,S
turbidus at foetum „ s° rp0re cslndQr ' •
Iuem rursus, videas Isf** Pordcscerc <0 8*
Quippe illo con ft a s c< ®o pallere minante:
k %
135

i?4 Io. Aur. Augur.
Dum fovet alba senis Tithoni aurora cubile.
Hinc etenim pasci tunc illas cernimus, & cum Se tempestive saturent,grandescere foetus.
Comprimitur vero,si fulgurat,ipse repente Concha pavens,restatque minor jejuna timendo.
Verum si intonuit,paritercomprefln pavensque Inflatam vento speciem, & sine corpore gignit.
Atque hi concharum vere perhibentur abortus.
Nam cute multiplici (ani constare feruntur,
Et penitus solido compleri corpore partus,
Atque ita,quo callum reputes id corporis este.
Quod sale permulto soleant purgare periti.
Id mirum est,caelo tantum gaudere sereno,
Sole rubereillas,candorem '& perdere Sc ipsum Custodire ideo mersas pelago altius, atque Se radii valeant usquam contingere Phcebi. ,
Flavescunt tamen,& rugas traxere senecta:
Nec constat vigor ille, nisi durante juventa,
Quem petimus, sic his etiamlonga officit aetas.
Haeret & interdum duris vetus Unio conchis,
Quem neque ab his valeat nisi forti avellere lima,
Quanquam omnis pariter proprio sit insquore mollis, Exemtus vero durescat protinus idem.
At si forte manum capientis praevidet ipsa Concha, statim compressa operit seseque fuasque Intus opes,se gnara peti violenter ob illas,
Atque ita proveniens acie proscindit acuta Saepe manum,Lc poenas decepto sumit ab hoste.
Denique quod lolers summi prudenti i Vatis Este apibus circa regem miratur,idipsum Observare ferunt Conchas,ut grandior aevo Imperet,atque alias pastum praecallida ducat:
Quae si forte capi,nam haec urinantibus una Cura est,contingat,plantes protinus omnes Includi reliquas facile est tum retibus,atque Incolumi quo major erat fiducia re<*e,
Hoc illis capto subit inconstantia major,
Usqufi adeo in cunctis ductorem amittere magnum est. Praecipua his vero dos est.aequiffimus orbis,
Candor item aethereus,tum limpidus undique lasvor,
Et magno pariter justum sub corpore pondus.
Sed fatis haec, ne qua videar contendere summis
Ipse vitis,merito sibi qui pepercere virentem
Stmper,& in nullo langventem tempore laudem, J>‘ c

Chrysop. Lib. III. xtf
milii cettandi veniat tam väna cupido.
3 U m °do,cum dabitur, collectum nte lupiorem, non fepe fluit,tantos servabis in uius.
Namque illo Iparfus pallens prius Unio candet, novus efficitur, si post componere cures attcra.cpiae cura nihilo maiore parantur,
V, ^ftrunt.qui hsec egere 3c scripsere docentes.
ostem multa tibi qu*rentum inventa referre Artificum,qui durores has scrutantur, & errant
r^rme hoc mine illuc,alienaque stepe secuti, s<nam peterent,miranda alias,riec cognita pridem Invenere,quibus fruitur nunc Vita repertis.
qui vitra adeo varias imitantia gemmas hfftcere prius,nec non qui nitra 1 alesque Injunxere simul lymphis 8c alumina primi >
Sejungique aliis Aurum docuere metallis.
Vel qui tot nobis etiam ostendere colores ,
Purpureum vstidemque.autquo cadestia testa lntetptcta micant,& crebris ignibus ardent.
Seu quem floriferi tranquillo tempore Veris Laeta maris summas spargit Galatheapec undas.
Quem facere eximia si qua cupis arte colorem;
Namque illum nobis etiam natuta ministrat Inventum scabris in rupibus.hic tibi nulla Proveniet de parte magis,quacunque vel arte,
Coerula qui placidi reserat Neptunia ponti Quam qui praetenuis flavo detegitur auro,
Hunc adeo ex sefe profert & detegit ultro ■Aurea Cyaneo conspirans auta colori,
§ Jn novet mir» in morem robiginis aurum Mar CnlUIS su P ra os °H* candentis aceti,
* t ' arn complet* pulvere primum»
His ero« in putri,jugive humore repost*.
; I-ousum^"^ a ils ' c l u ° 5 enumerare colores
fictores a „l t,Cun< ' kam tabulis simulata reponunt
Contiait ut prir^ E>t0cul P ro P iusve vili f, a
Non eadem - 1 mira ex ptessete .neque ulli
Qnosmeusiu' tenUnt& P in « teMin0riS ’
Tulius effino' ® cn ?° c «nctos imitatus & artc htosukdle ? uicc l u 'dnaturasubipsis ÄS, d 8 ? CuVls - seu furgtre montes Co ^'?^>ul subsider! valles, .
Afii! flue etiam iutrorstim protendere hiatus . ^ tias.vacuisque ipsos se fidere rimis
Sen

r;§ Io. Aur. Augur.'
Seu petere-exiguo comprensos margine cures Prospectu late campos,3c florida rura,
Eluminaque immensas inter currentia terras,
Et tnaria,atque lacus,viridique in gramine fonti« .
Quo Nymphae Satyrique, Öcmonticolae Sylvani Conveniunt,cajloque illic & Sole fruuntur Quisque suo,variis intenti lusibus omnes Multaque praeterea,quibus artes haud pudet uti Ceu propriis reliquas,si qua immiscere metallis Pergit rite manus,ut cum spirantia quondam Aera Myrhon, vel nunc eadem cum excudere Crispus Certat fingendi praestans Sc fundere juxta,
Multaque construere,& multa admiscere, suumque Sufficere his ignem doctus. Nec inaniter illum Crediderim arcanam meditatum plura per artem,
Qui genus id nuper tormenti ex aere peractum Horrendum miseris edit mortalibus,altos Quo murorum apices longe quatit,Sc grave pondus Machina terribili jaculatur in aera bombo,
Quotellus tremit assultans,atque oppida circum Icta procul diro,strepitu ceu fulminis,horrent.
Quales attonita stupidi percepimus aure Littore nunc Veneto,Patavi dum magnus ad urbem Rex sedet,8c latos diverso milite campos Occupat,at contra Venetus se exercitus intra Continet,& variis arcet terroribus hostem.
Sed quid in h-cc fando diversi venimus ? an quod Nos& agit qui nunc vertit ferus omnia Mavors? Pieridcs contra contendite: nam neque vobis linquam aberunt aufintqui talia: sednequemunus Ingratum est quodcunque paro-.namqi hoc mihi tantum Juflistis.quod & ipse lubens praestare laboro, iEquus in his quamvis labor est,& gloria dispar. ‘ Nunc age continuus cqlor.Hc secretior ignis,
Quofovet ac reficit fest vis feminis intus Edetur, tempusque sacri geniale Hymenaei, Perpetuisque almi succensa cubilia tedis Conjugis,& veri Venerisdicentur amores.
Ergonivem cum tu vitro deraseris auri,
Hanc Hyali parvo rursus in vase repones,
Cujus item modicum ferventis os obstrue vitro. Tunctibiseulapide,excisum formare caminum.
Sive luto fictum studeas,cui subdita lampas Ardeatasiiduum producens usque teporem,

C H R Y S O P. L 1 B. 111.
Quem super impositus dense cinis aurea servet _ e m'na,C|Uae fundo phialae claudantur in imo,
Ost lts jO ^ uni vase diu coaclusacoquuntur,
tendant prima varios in fronte color es: amq; ipsum quoniam prae cunctis quaerimus atrum , t quater undenos Soles cum noctibus actos, nde color tota candens educitur arte» x atro ad candentem alios extare neceffe est,
Quos spectes medios inter contraria sensim Pparere tibi-namque hoc naturarequitit,
QUo sibi conveniat concots,atque undique tota» ec nisi decutsis (baciis extrema tenebris: mni namque dabunt tibi tot se parte videndos,
JsiS' tr aVrit adverso solis splendore colores tis.ubi terris caelo incurvata recumbit.
Aut quod saepe levi motu variata videmus ^olla referre avium,quas Juno jungere curru Ante alias omnes volucres dignata, superbis dentum Argi voluit praetexere lumina pennie,
A st nbi de fusco perfuderit ipsa colore Glasta,putes proprium te sutteciste teporem,
Quo femella marem suavi complexa foveret - hi gremio :ast illi sensim instillaret amorem Eotus amans,dulcique simul langveret uterque ^°nmibio,& ditem proferret denique pattum.
, st c paulatim pullam deponere vestem ^ c ipit,5c sese pallenti obducere palla,
Cess C C ' les m ' nus atque minus pallete, tieque ullo 8»,st'E interea momento temporis unquam Q.nin^stuaurneto conspersa colore vteistim,' c ^um maturet fadere tanti Eutrui^ 1 '. to,c l uo iam resoluta latenter Hic igitur ne** quotUmc teereata resumit.
Et senital cm st^, atc Pi^ utn summo veris ignem,
Ales ut affiduS®? 1 subc " We Covern. Nascendi$qu Caf icji_ vs ^ u P er incubat ovis,
Quem tu P ul b^intenta vigorem.
Hanc ut, dum pv, sv> i ° r<;m Urvare momento,
Elui imus exacto cn ' cu ™ m st verterit orbis,
Hsc ubi tangenda’, 1 ); a ndattcm P orc candor ‘
5“ cc l uus est folvenfcv dm qUC m£ta ’ r
cursum tenuisse Ä* * qU ° r ’
•tantorum & 1 „„„ ° m '® tete laborum 0 um,& longum patienter muka tulifle,
r)7
Ac

r;8 Io. Aur. Augur.
Ac jam tempus adest,quo sdix praemia fumas Debita,quae tanto demum sudore pararis.
Accipies igitur vivi de more subactum Argenti pondus,triquetroque in vale repones,
Quo calefacta solent immista metalla liquere.
Cumque tibi in medio vas ipsum aptaveris igni, Coeperit & misto sursum fervescere fumo,
Pulveris exiguam perfecti projice partem Desuper,& tantis succendas follibus ignem.
Namque id continuo,quod tu mirerc,liquescet Argenti in speciem,quam fusam deinde canali Angusto in gracilem videas durescere virgam.
Non tamen hic prorsos sistendum est, eja age longum ingresso tibi restat iter,quo pergere cura Strenuus,& quondam felicem perfice cursum.
Nec mihi det vitio quisquam,si condita claustra Naturae reserare nimis,vel inutile forsan Humano quicquam generi proferre videbor,
Cum velati cunctos auro ditescere vellem.
Ipsum qua fieri postit ratione docere Tcntabo abstrusum quod sic natura sub imis Monti bus occuluit,quo gens humana per omnes Id peteret patiens atque exantlata labores.
Quove uno preciique modum sommamque tenerent Mortales,illoque foret mutatio rerum Equior, Lc varias inter commercia gentes Apta magis. Quod si certa produxerit arte In lucem id quiiquam, vulgoque ut pergat in usum, Fecerit,atque ideo preciosom ut vile putetur,
Contmuo exciderint reliquas tam scgniter artes, Quantum haec extulerit caput indefessa,nequeipfe Forte pater curis acuet mortalia corda Amplius,inde gravi pastus torpere veterno Omnia,vd potius sceleratum mox genus omnem Juffent humani speciem mutare decoris:
Ipsum autem,ut variis agitaverit ante pendis A uctorem sceleris tanti,aut detrudet ad Orcum Fulmine,vel celsa religatum in rupe perennes ifternum paenascoget dare: nam quid Olympo Osta superpositus,nec non Sc Pdion Ostae Cceumque Iapecumque magis saevumque Typhoea Finxerit horrendi Jovisira,& fulminedignos ?
Aut magis rethereis subductus sedibus ignis Caucasea mentum volucrique & rupe Prometheas

Q Chrysop. Lib. III.
X^?m,qui ha C imprudens aurum invulgaverit arte, Cave T tpoena simul ur multeturutraque ? riexhl aCpc ' ncepsic PorPan Claudius una, t>etr u CUt » cret mirando examine vitrum,
V' a , etet ne quid pveciaolim imposta metallis.
lpp c | derr > inferior longo post tempore Caesar t Artifi ' atI1 ' orta ffe>artis cum perdere tantae Jq u l t css v °luit,julTitque exurere librum Milit° rUm a 8?tstum cumulum,dum forte peragrat ^ttirn imposito iEgypti ditissima regna,
£x 11 e ! im P eno Romano providus arte r» . multis opibus tunc inde paratis. jVJ n trustra PhaunusPico fatus, & Jovis almus jT nepos,merita terretur laude quod.olim ^uius ad Hesperios specubus deprompserit altis genti late venas,primusque per ipsum urtpm aditus tantos tellure recluserit ima,
5*0rmti conditio si qua vilesceret arte, jvrum id non agimus: non omnibus omnia namque ^ttibimus.hac tota-vulgus sed parte perosi Cudimus,& procul hinc certum est arcere profanum, Ct terrere etiam scriptis,ne attingere sensu speret,quat paucis canimus prudentibus,&quae *°<nanquam artifices,sed ut olim ctetera tanquam portantes opus id nature, dicimus,& quae 'His pateant magna percepta labore, moniti nobis dignique ad tanta vocantur.
* crt ‘ m cu m rite volunt indicta relinqui Ni Dp!? “»aut dici secius est ea quippe nefandum,
Ac nop^j C * cl * ambagibus involuantur. fecrm us \: 1 e » a m(quod parce nos tamen ultio Omnia prx 1 %»guntur falsameque illi,
Ars ubi secreto« , cre .^ as tibi veta referri,
Atque tibi q uo '««“t in usus,
Prodimus addicti C ex P ei '‘entia promat,
Qajnubi M t«£S^! e &W artis.
Wius asseclam decei m P ntnus »& artem * ss e hanc,mox q U * ea I ? US,ats l ue »hi ptimum ^a tibi porra occur Ut,ostcn dimus, omnia pauitn
sfcaSsss:
Hic

Ho Io. Aur. AHäuft«
Hic mihi neicio quis furor incidir, unde faventi Numine non trito ductarercalle sub alta < Culmina Pieridum.ltetosque invisere colles,
Et fontes haurire iäcrosÄ carpere frondes Sperarem,doctte jam praemia frontis honesta ,
Atque adamata mihi & multos quaesita per annos Haec ham sollicitas inhibent soiatia curas,
Hic amor,haec vacuam tenet oblectatio meutern Gratiaque,atque una haec animum complexa voluptaS Explet,& hinc totum percurrunt gaudia pectus,
Gaudia Castalidum dono concesia fororum- Ergo hinc digrediens edico,ne quis ab igne Amoveat,quod rexit opus.nefortb remittat Conceptum durante diu virtute calorem:
Sed contra intendat potius,quo perferat ipsuni Tacta manus tamen artificis. ne quando moventem Vim scse excedat calor,at tam jugis & tequus Perduret,quam laeta illum natura sequatur.
Ergo, quin pergas,tunc te mora nulla retardet,
Desieris cum jam ulterius proferre nitorem Sperati,& demum jam tum candoris adepti:
Sed tamen ut properes obstet patientia fempef Eida comes,quae te pariter ne longa moretur Ipsa dies,faciat,neque enim tibi tempore patta Tanta breviiperes,quae siconquirere possis,
Nulla aeque quaerenda alia,aut optanda relinquas Hic itaque ulterius postquam processerit ignis,
Non unus color, aut facies spectanda, sed ante Quam tibi purpureus se proferat ipse videndum, Paulatim croceo perfusus candor amictu,
Et varie immutans,totum durabit in annum,
Cum ruber ostendi moxeeeperit,atque sub altam Perspicuus florere cutim,violaeque rubenti Assimilis,juxtaque nitens Tyrio hyacyntho.
Haud tamen hic etiam sistas,sed protinus ultra Perge,nec a resta,qua te via ducit,aberres.
Tum tibi ne in mentem veniat, nec suadeat ullus Ut quicquam immutes ignem,ni forte parumper Intendas,quem ferre tamen Vel tangere possis,
Cum libet,illae ius,quae sit tibi meta,modusque Quo nihil hoc toto servandum tempore credas Este magismamque hoc naturam im,tabere taritutst Caetera.si pecces aliquid,vel forte relinquas,
Corrigere,aut rursus componere,nil prohibet,si

■u Cj h ü, y s ö pi L i b« m*
Av r!i a r rt,a< ^ veisa hsec P ridem »&qu»si‘a fuerunt;
' aesistas.quo vis intermoriatur
vf^ ea>COn tirmo quae foetum fomite paicit, £ lla gts,&sUbitö cum primum desinet igniSi
Awf r tUcnt ' c l u ® non ulla reparaveris art«
•y P" us *at trusita te Utes fulcite ruinam, tm ^ ^^ a "a ssudeas augere ealoteM ^ patietis,pigcatcjivfe mors te: protinus illud . nuttesjoneo quod dudum tcmpbre quaetaS; jJ°ptevea assistens open bombycina lychnis j» uae ‘Psi imponas filo contorta trilici, j. unc oleo demissa leves, eademqüe retorto Aoter acu.aut nntrefe ]
o- ‘&ua.
r " u uigelcet gelidis AqiiilonibUs aer i 1 tuus hic etiam lloiens sedabitur ignis, i. u Vero,si frigus erit,mox addere primis yU tribus sapiens acci ngere.quse tibi speres *tflc fatis,sed si restatis supereminet aistuS ^curras,demas,que caeler quae adjunxeris ante j ^ut latera extemplo attenua nimis atnpja camini,-
, graciles illi siiOnilic > ->
-
^■‘ c >e admittet vel rimis frigora,limo
£* ,Ba latera haec eadem crasso duc omnia circuriij
^si a quc potes jussum cottferves arte teporem.
. Cc pudeat cribro cineres agitare, neque ipsos j Apuliam circum tenues aptare tepentem, ^uterea,quando videas inolescere foetum ^"'cctSt densum magis affectare ruborem.
0 0tl a quo,tandem r ”
_.....mulglS a _- luuui
i er ha qut^tandem veniat feliciter aestas. HS.* tibi praeteritos demat pcrfectalabores
-j.. eventos demat pcrfectalabores.
simul ac plenum color effert purpureus se ,
t'nftandum nihil est, quin pulvis vase beatiis ^eiuatur.vairm^— -sa r—
- r —r“‘
— .um niml elt, qum pulvis vase ve gematur,variosque tibi fervetur in.ufuS >
^-*terasi velis auro mutare metallä'i tuljbet assestis etiam mortalibus esse
"Uxilio,8cttisteS iliis depellere morbos. ,
^Ud tamen exastequisquamsic computet atUiO t ^tnil diminuat numeto huic,nil insuper addat;
seu materies habilis quandoqua reperta Vtl.
Acce*

241 IO. A U R. A U G U R.
Acceleret cursus,eadem non apta retardet,
Seu calor intensus paulo minus aut mazis aequam Mensuram exuperet,variet tempusve locusve:
Hinc tibi,si (pectes ratio,hinc 6c causa patebit.
In longum tanti spacium quae duxerit ortus,
Fecerit aut brevius: neque enim quem septimus edit Mensis, erit fallax hominum partus. Nec & hunc.quei« Protulit undecimus,non verum dicere passis, Quanquam haec in superos soleant & in astra referri. Sunt qui deinde tamen non parvis ignibus illum Noctes atque dies septem in fornace perustum Detineant, donec magis hic densetur, ut ajunt,
Quod tamen haud omni sapiens ex parte pröbärit.
Nam facere haud quicquam simile huic natura videtur: Coeperit at si quem, servat mox una tenorem Semper,& incoepto quae sint diversa refutat.
Hac tibi quo totum peragant,quem circumagis orbem Rectius, integri,moneo,ne spreveris anni Observare tuis in rebus tempora passim.
Ac,si me quicquam studeas audire,sub ipsum Ver adeo incipies,quototus parturit orbis.
Et quo se cunctis aperit natura creandis,
Cujus ad arcanum componas cuncta tenorem,
Me duce,quod monui semper.ne calle relicto Illius, ä recta quoquam discedere tentes.
Vere igitur tum vitra tibi conflare jubeto,
Vere etiam formare luto,atque aptare caminos,
Cum defavit hyems.ac dum non impedit astas,
Ut quamvis validos pertractes cominus ignes,
Forsitan hic numeros quar<is,& pondera rerum,
Quas tibi constituas,opus id quam perficis ante.
Verum si reputes,tria furit primordia tantum:
Dehinc duo,dehinc etiam,recte si videris,unum Tantum erit,& solo triplex constabit in auro.
Quin ipsa hac uno comprehendas pondere cuncta s Nam nihilo distant inter se juncta,fuumque Quodque sibi alterno permutat pondere pondus.
Qua tamen ijxacte prorsus sic omnia tractes,
Ut neque tam tenui numero subducere curent Ac neque tam modica perpendere lance minutim Hi,quibus argento mire secernitur aurum Instrumenta quibus maneant,qua templa vocantur. Nam templi faciem praestant circumdata vitro,
Et pedis unius modulo constructa decenti,

( , . C H R Y S O PS L i B.. 111» 243
bu <juam tenui penetret vi spiritus,atque
Atcu r" ^anx pratceps immotaque perstet.
Infiii'i llic , 0 ar g««i niassat.qux continet aurum
1‘tcid ""'drachmam capiunt, quam rursus acuto
WT c, ' ro>nicdl ‘ im( i l,e '^‘ us ’ n aer ' s
l’-irti 11 1 ' u ' at 'cw parem, mox illa virentes a ' as auri linquit resoluta per undas,
Q,ua dv rian '? r * adfun<Sum gravitate efferuntur*
J^~ S ' 'excipiunt.ik parva lance receptas ■, sÄ U ° Cum ^ leves sint pondere, pendunt.
Turi Uxx **st uc ipsis,dum quod sub parte repertum e)J>
C 0 c aUru ® artificis miro solertia ductu ^mputat.intoto reperit quse summa resultet»
^quanquarn numeris opus est utare minuris, q, st Ue a deo vel ponderibus,fatis attamen una Bturn electa tibi frier it tribus uncia primis ulis.quatn tu.ut docui sic rite gubernes;
(i forte duas fumis,nil amplius addas.
^ a M te,quod superest,etiam nonnulla döcebös RiL tibi cum fuerint alta sub mente reposta*
^oris.cur modica contentus parte labores.
^ic ego non fictis' quae sunt tractanda figuris ^>quar,8c longis obducta ambagibus edam $
Rl« quondam artifices ipsi celaflc* fatentur °usulto,tanquam veteris mandata Sibyiias. j^ teiX10 buic igitur prudens ne cede labori:
! C , V1S atc iue anis minimae est,sed divitis usus.
\ Conf a- m P^ m ‘ s fulvo confunde metallo I Pulveri' P, au ' um meditaminis,idque beati Vel utum P r * se vrm ferre videbis.
Haud fa c i^?P' ,t0 semen cum rursus ab aürö .
Qui modus e Jup ta CICtl “sem collegeris ärtei Expressus fatis fvc’ st u *P tl dem exegimus,extat Huic tu purpureis' non ° mn 'a pa?est:
Ininulce,atque iUi» pulvcris * c ' ualrt
Ac geminos illzz eti “ f» Decende calorem,
Ruo seriem spacioei.n a TOW excoque menses-
^'vrde aS ,qualemte rn ? am . ptodltt colowm
^'dens,atque brevi furna?"^ m “ rt
XÄU es £U mulum; namque oeyus ipse
z Ltanx
»?

144 1°. Aur. Augur.
Crescit } & hinc aliam sumit, retinetque priorem Virtutem crescentem etiam: nec credere vanum est» Illam adeo interdum priscis auctoribus auctam, Ipsius ut tenui projecta patteper undas igquoris,argentum si vivum tum foret seqüör , Omne vel immensum verti mare possit in aurum, Neptunusque supra divos ditissimus omnes Tum fieri,Sc strato lusum Nereides auro Ire super,puro siccantes sole capillos Coeruleae,quo non alius color aptius auro Haeret,Scaethereo cui plene convenit aurum.
Htec super aurifera non invidus arte canebam,
Dum ferus Ausoniae populos agit undique mötüs, Atque rapit resides & longa pace quietos Arma per,innumerasque immani vulnere caedes. Horrendum in facinus,quo mistum ignobile vulgus Principibus, rerum quibus est permista potestas, Praecipitat, stüpidisque necem mortalibus atram Ingerit,atque ipsa graviores morte labores.
Illo AugUrellum me tempore tutus habebat Adriacus bacchante sinus per cuncta furore Barbarico,magnae vel cum primoribus Urbis Versantem,aut studiis Musarum multa vacantem, Carmina qui fidibus jampridem aptare canoris: Tum doctos salibus sermones ipargere puris Tentavi,&demum jam tectos ausus Iambos Edere nunc lusifomno velut excitus arcto Qua data porta inter geminas,quae somnia serrant: Cornea nec nobis patuit, nec prorsus eburna Emissus cecini falsis insomnia verbis.
Chrjfipeist finis.
10 AXHIS AVRELII AVGVR^^ 1
Petrum Lipomanim Hieronymi P.VenttM n P. Gerontkon .
, LIBER i.
CUnt cordi Musae nobis,sunt carmina curae,
C*tera,qux vacuam tenuissent gaudia mentem»
Omnia nunc semota,refert hac una voluptas,
Quicquid dulce olim sensu percepimus omni.
His ergo hanc grati secretam ponimus aram, . .
Hic Hederse Sc Lauri,nec non Lc amoena vireta ^p (1
i
\
1
(
1
j
)
t
5
I
I
C
h
£
i
t
£
£
1
£
C
£
It
A
£
C
P
s
t
s
1!
<
1
t
J
i
1

Aori,«.. Gerontic. Lis. I.
fctV colles, hic Myrtea sylva,
Vitis* aHpft**** est ' ucus - nec g rata L y*°. l n Pandet quae spissis uva racemis-
Tum ? 18 tcrn 'nda mihi est auro area multo:
Quis „p?!-* e solido surgent Adamante colusllstS» lnj it tc u P ra impositum consistere tectum Ä.t c ■ ? gemmis ornatum grandibus, atqita 3 a m m ^ v ’nctum compagibus seris,
Off '"* 118 ' nta ^ nexls non ulla vetustas ^bt, ^'st^^nquam validis conatibus obstet- }si s ? nt ’n medio Divae.remplumque tenebunt. ^0113 f ' nnc coetu vatum comitatus honesto, Off . Etam.non quae vulgo consuevimus illis ■^ob 's *’ 3 " 1 rerum prorsus rarissima quaeque ' Um,c ! u ‘si es tantum seponere summi f a« omni e numero potuere poetae, j, ai sne ades.o gentis Lipomanse digna propago» j; rar a juvenis virtute ac moribus aucte t^iis,summa quse coeli sede profecta Y^niunt.restaque solent sub mente reponi» mihi te vacuum da nunc.Sc pectore puro.
*toro te sacris adhiberi ,Si fungier opto
narautu
*4 $
asiE*«^
ipse Vitee Musarum dudum 1'hcebiquc v , o0 te. Sparge fo\um,Sc suavi completo ctm« ¥ ^oioruM
Thcebe,novem circum quem numvna laut
bernptt tabent,d'wvsquev\\icl?xana cauen /jj if-tetnam interdum spargunt mortalibus aut
* Vlnde vigens sumit dias vn. carmina vites bpitituSjSc summo deducit ab »thete vatem» dlW huic haustum fas sit speiavepteca*m* - Qw tibi toto animo primis famulatur ab am 11 ' ssitib v candentem taurum ntveamque suventam Lonstituet Musis factum, viridemque quotan Appendet templi medio sub culmi ne Lautum -
■^'que ignem hunc vobis,quö fervens ar a tem *
Tt dabit,Se longa lucentem aitate fovebit- ' rata )am nutu faciet« cuncta benigo»- ?
um

14 6 1 O. A U R. A U G U R.
Haec precor: at tu etiam, supplex in vota precesque O juvenis,quem mox superi ad majora reservant, Insinua temet divinis omnia quando Rite tibi sunt acta; deus namque omine certo Annuit,& liquidis fulsere altaria flammis.
AD LEONEM X, PONT, M A X* Ascensus prunus ad Deum,
Am multa mecum conor, & volvo diu,
Promissa si qua parte persolvi queant.
Quae sanctjj quondam feceram pater tibi, I
Ubi occupatas detinebam parvulo,
Aures libello forsitan ineptus tuas, 1
Arcana quamvis ederem illic Dednlae I
Naturae, & artis praepotentis munera. i
An non inepte sum visus quidem l |
Cum mira apud te illa fore tum confiderem Vecors,videri cui potest mirum nihil,
Humanitatis cum (una liiprngressus modum
Humana pariter cuncta parvi feceris
$tatim,nec humile,imumve cogitaveris |
Quicquam,suprema? sedis ut adisti gradus,
piyumqueinisti tantus in terris vicem.
Sed haec fu?re. Nunc quod instat,pergimus.
Tuo faventi conchati numine Ordiri,& ea,quae pollicebar reddere,
Ut quimus, utque spiritus coelo potens Afflat pusillis. Tu serena videris,
Haec mente suppliciter precamur, qua soles Quae offeruntur cunque tibi,neque abnuas Impendere mihi paululum interdum mor®
Haec donec intus intuens,inspexeris I
An forte recta tendimus per arduum,
Quod nupe inimus hos ad ascensus,iter i Non esse,fecum dixit insanus,deum Excorsque & impos mentis,expers consili,
Rationis,ac pietatis omnis indigens.
At esse sapiens mente primum concipit:
Dehinc voce clamans splendida palam fac«
Non esse tantum, sed potente dextera
Eum tenere,regereque,& nutu suo
Quae cucta fecit,temperare 8c omnibus. ,
Adesse ubique, 5i imperare singulis,

Vctumhaud leve est videre quos scandat gradus.
Haec quisquis animo versat, Lctendit n'P W.quo potest nuquam ulla vi» vnovtanu bonata fcni,m superna cceUtus spiravit aura, ac illius nisi favor
sit, ipsa cu)u& haec pevquirinrus
S ^iccuda,nulio non furore perciti*
*avoi tremorque cui comes reverentia»
non fit ali- maior,hinc Sc hinc premun ,
^olquc admonent sic parvulos, pondus grav ei "Et impat humeris haud suhire. V erum amor Eotens inaccessa olim fpecre pervia,
Cum spes fidesque prodeunt isti obviam,
Hoi tatut,atque pene cogit ingredi
Orationis intimae latens it«.
Qmd ergo agam tu mi impera deus meus,
^ unusommum,acherusfolusm^n
tesSSSSB^fc^-*
SESBSSSSKP*-*
testantur opera te tua, enarrant post Euam per orbem indesinenter g^nam,
Est nam quis adeo.cum superna iuipicit, v ecots rudisque.qui statim non cogitet.
Acvoivatipsesaepius fecum ftupens,
! Qu^e,quantaque videat, quibus vel or > u
levantur illa,aut quas vicissitudines Seivent ratorum consecuta temporum tcnoretn >legis haud casu datae .^'““dcd una xquante providentia Cuncta h*cbenigno distributa munere.
Quis rursus orbis exteras partes videns,
lnterque versans,desinat mitatier
Teri* patentem futyacentis ambitum- Yusiimque sopta continenter aera,
Terrxquc circum margines fusum mare ?
Et quicquid haec exornat,atque in his simul Vitam peragit, ut omne stirpium genus
Quscunque se tollunthumo.&qu*. vestisti« Eellutis almis aemulam gemmis cunm?
Ut multiformis ac vagans animannum ' r oles pe V amplerslparia tractus undique
*47
-r-r/M '

2.48 Iq. Aur. Augur,
Terrae marisque crescit, Sc semper sua Vi fertur una,qua potest, & qua prius Natura proprios impetus illi dedit.
Adde his liquentis lucidosgu e fontium Tluxus,&: altis amnium cursus vadis Ripas amoenas inter,inter collium Aprica,& herbis suavibus virentia Qamporum. At imas montibus subridete Valles & alios erigi convallibus Montes ab imis limpidos sterni' lacus Subter virentum rupium cacumina Quis non serena mente qui sit prteditus. Miratur ? Aut cui non quoque est miraculoi ^romenla marium httorumque vastitas,
Et insularum varius ac gratus situs i Quicquidque tandem reddit 8c servat decens Qrnatus orbis omnium pulcerrimus ?
Quid ? si quis ipse sit intus ac extra aestimet,
Et alterum se tum esse mundum sentiat, Öpusque sumpu opificis ac munus sciat, Deumque prope,id est illius ad imaginem $t similitudinem editum se noverit, Divinitatis qui capax, sapientiae Ac mentis apqueparticcps sit, dotibus Et extet animi & corporis tantis valens,
Ero dignitate ut sedeat,ut stet,ut ambulet pris venustas agilitasque totius»
Vultus ut illi gratior cunctis fiet»
Vis insit animi tanta,tanta celeritas Mentis,vigorque tantus, & foiertia,
Qua pene cuncta suggerente discutit.
HSc si quis,inquam,ferius fecum putet, Emittet illam forsitan vocem simul pum vate summo gentibus palam canens.: Quam magnifica sunt opera,Rex regum, » yy Sapientia in tua creasti singula. >
Quin illud etiam sentiet verum legi.
Divina quae sunt,cum videri non queant:
Haec poste in his considerata conspici, Quaesecitillc. Nam reUctus qnicus Nobis ad illa est hic gradus, magno datus Scandendus olim Mosi,ut ante cerneret Qu* facta,non qui fecerat, fest cum ista,quae EcdiTei gpise* fummgs ac pate* omnium
/

Geaon ?ic. Lib» I,
viemus, incomprehensibilis, unus potens ct te, quae fecit ,eadetncjuepet^ ete > ut vult; ea, inquam, cum potenter omnia ojuiltet auimo providus vates fup,
* his audivit omnium terunt ultimam
* 'ple causam primus, ut homini datum est, nntvita superest: hic enimfaciemPei “m quamt avidus inspicere, vocem audiit
Vncentis; Haud faciam videre quiveris tam: sed hoc te sub cavx rupis loco ' katT1 , manuque protegam, dum transeam, t inde cum post auferam petra manum , jpderc posteriora tunc mea poteris.
Haut erg 0 quisquam, qux assequi sensu nequit, f*;v!na quid sint quxritaos > intrinsecus «ametur ipsa, vasculo ne clauserit "nntensa maria , ut indicatum constitit,
"Uni quaerit illa maximus rerum quidem Scrutator olim. Propter alti littora Maris undisona tendebat inquirens gvaveis Sensus, Sc amplum Trinitatis ambitum Aurelius, in his totus, ac solis vacans,
Hux cogitabat forte nec tum exitum habebat unde inveniret anxius,
Cum dulcis illi visus est infantulus ?arvam tenella sustinens concham manu, astique lympha marmoris complens scrobem, xSmpronus ipse fecerat sibi prius i Q ls S m 'i s parvulisque nixibus, l ' lle c ?mens: Ecquid, inquit, cogitas
TeLS-estUorisstuLusc^o
eü.puerx^?'Uuloeonc!udere>
Quiso illiuVqS’cTnaasT® kvlS P Ut3S * ktert capacem, dixit at«,,»™ ■
S.WÄ”*“
Petilii oux nm3!^«,deum,
S^P^^^UelnSiIS* .
4Suswr m a treatoremu ^» m
<L.i
* 4 ?
T?s%

4sO r O. A tt R. A U G It K»
Tenemur adstricti, illiusque denique Alterna meritis consequi confidimus.
Ascensus hic est, quo crear.it primitus Nos magnos orbis universi conditor.
Ut vita prs-fit sensui, mentem ante eant Sensata, visis coanitisque exordia.
Nam cum virentibus arborum teriam comis OvnJhrt,atque floridis herbis(olum Stravisset, atque, uf uberes fructus darent Mandastet, be> est vita tum primis data.
At cum vel undas, netctve, vel aridam Animantibus complesset, illa sensibus Et appetitus aucta vi mox reddidit.
Cüm vero folers ultimo Sc mirum genus Fecisset hominum, mente quamprimum valens Effecit illud, non eis quoque tamen Usu remotis, qua: dedisset caneris.
Quodejus etiam justa declarantstatim:
Deum, inquiunt, ex totQ corde diligas.
Quod in te vita, fonte ceu, nobis äuat.
Anima ex quoque tua tota, id est, ex sensibus. Cunctis, & appetitu, ut ipsa est initium ,
Animalia unde dicta sint! ex denique Tota tua etiam mente, qua sola omnibus Praestamus his, ubique qu* terras colunt. ' Hinc ergo, per quae vivimus, per qua; undique Sentimus, & per quae creavit omnia Summusque & unus universi conditor .*■
Hunc acie mentis esse aperte cernimus.
At estne forte consequenter altera Tui sequendi & assequendi semita Clemens, misericors, omnibus praesens Deus > Hanc ipse nobis cognitam reddas, & hac,
Si qua est, precamur supplices, nos ducito.
Est namque quippe, & omnium potissima. Adversus excors ierat humanum genus Mandata quondam, ac inquinarat omnia Unum futura fecla commistum scelus,
Illoque cuncti sempiternis luctibus Poenisque eramus destinati crimine,
Cum nos tuentem maximum e coelo patrem Immensa movit caritatis copia.
Natumque nostra pro salute ut mittetet,
Affecit, illi tanta MM benignitas

Gerontic, Lib. *• misericors tanta, tum clementia.
V «fatus cvo 0 tft i\i e nobis atm diu tnc inter hommes, inter ignaros Deus omoque, summi patris ut testis foret, f ovetque uobts veritas, Hc semita VUa tenderemus ad siiperndm patriam.
■ e “ CS at ipli essemus excellentium, p[dl? s ille res liic egerat, nosque omnibus diis per orbem panderemus singuli.
Unctitate puriter vitas diu Act®, ferendis ille in vulgum vocibus. ^J*c\utqne frugem comparant nobis bonam , boctvina at alius atque scriptis , mystica Ostensa magnis eruunt sacrariis,
Et qui volentes sanguinem ac vitam pii fudere cruciatus per omnes antea EHtcti,labores inter ac angustias.
Et quisquis alto pectore hunc tandem gerit, Amoris arcto colligatum vinculo.
Ipsumque praeter expetens utrum, tribil, Testatur ejus mira, quae fecit patris Suoque semper praedicanda nomine, Quorumque prorsusdnfcius rerum prius Qnul ipse dicam ? quid secundum prosequar ? Sic magna cuncta siint.öc excedentia Humanitatis singulos eaptus simul.
An cum relictis insciis parentibus jam natus annos nobilis duodecim», mtet petitos sedit in templo puer os. quod esset omnibus mirum, petens ^udrenslanquxdeindenuptns
Vel cum ^ Ut ’ permutans aquis )
I natus E rt:can ^ tegulo dixit, Tuus, i, natus etiam vivit ar au ,
Iam morbus horä snf • t * vu 5 km Quid haec ad illa ‘eViquerat.
Hxcmira ^
Surgit vocatusX" & l ps a «" c >
EerLqueseÄm Sr0tanSsen w e t
At cascus is, quiviX peran,bula a ,
bsumscq UumsttQduur vu)s W r 1SVe Tu nda P u ^c,s
tcma luwmo liberatur judice,
fecca«*

rfr Io. Aur. Augur.
Jcccaretillane tamen quid amplius.
Tam pene putridus excitatur mortuus.
Et inter homines, ut prius, versans, sedet.
It, loquitur, audit, esurit, sitit, palam Quaecunque vivens fecerat, rursusfacit.
Verum quid infans ipse nunc ausim loqui!
Quae nec piorum maximus coetus virum Explere pleno cunctus ore quiverit.
Haec finis ergo/ namque peccator miser Quonam per illa pergerem loquens modo) Quae mortis atque passionis ultima Tuae fuerunt impi<e mysteria,
Nostrum redemptor omnium promptissime. Quaenam paventi suppetent voces mihi ? Quibus feratur concitus terris tremor, Lunaeque lumen abditum, solem datas Circum tenebras, conditos fuispatres Sun esse monumentis, & in sanctam undique Veniste civitatem, & illic pluribus Apparuisse post secutam gloriam Tuam, sub:.cta morte. Sed quis omnium Oculis ;:o. s hic lacrymas dabit meis ?
Ut flere polsim traditam duram tibi Necem ab nefandis impiis mortalibus.
Quorum siilutis veneras huc gratia ?
Pabitquis inquam, laciymas mihi, quibu* Tuos ad imos procidens pedes fleam,
Tuos solutis lacrymis lavem pedes,
Exosculer flens, abluamque vulnera,
Inflicta sancto tam nefande corpori ?.
Te praeter ullus non dabit, nullus mihi Ostendet, unde verus emanat liquor Vitae, nisi tu nullus, ut fleam miser,
Docebit, atque nullus, ut laeter, dabit,
Te praeter. Ut commissa nunc fleam mea,
Da pater,, ut prem, ut serviam soli tibi, Complectar ut te, caetera ut nihil putem, Concede mentem jussa servandi tua,
Et ex iniquis exeundi semitam Ostende, qua te sedulus solum sequar Emancipatus unico tantum tibi.
Ut memet abnegem ipse, ,quam tollam crucem Ostende mi nunc, postmodum ut laeter, dabis, Voles ut ipse: nam voluntas maxime

G E R O N T X C. L X B» 1»
Jua hic, &usque fi«, & per omnia «fip«, neque ulli placeat id, quod displicet i lbl - neque unquam. Tü salus solus mea» ervabis ergo, cum vias ostenderis alutis ipse, cum mihi praesens dabis» tnoctetecum promptus, ut tecum die *m semper, utque supplicem Volens tibi» e quo remittam temporis puncto tuum ornen, quod extat omnium nomen supra mente lesu caritate prosequi.
QUADRAGESIMA, animi interea semper pendebis? Stünde Incipias semel, ignoras, componere mentem ?
Ne tibi continuis tot fluctuet anxia curis.
aetnper idem progressus iter, nunquam hjec bona longe
°eposita, 8c nobis adeo distantia cernes ?
Quid differs ? quidte variis ambagibus istis Implicitum involvis magis Sc magis ingeris ultro ?
Non brevia attendis vitae momenta caducae ?
Non quod Sc hic omnes peregre producimur? & quod Mox alio nobis properandum ? ubi sistere tandem Aeternum fit opus, peni tusque recedere nulli,
Atque bonos illic factorum praemia recte Accipere: At sontes vitiorum pendere poenas:
®ed non quas vulgo referunt perferre sub imis Manibus, aeternos ignes, aut frigora dira, y nt ea dem Sc majora etiam tormenta licebit: r ?* fluod multo horrendum magis igne»vel amni ille n*F av ‘ us » nullas visendus in horas ? ecto r l , CX Icntm >visu quo sancta fruuntur Jam pötucte i em * vali do sc tollere nixu forsitan heu *f°’ ‘ u P er umque recondere c«tu.
Spem fore oi»V tlS °P CIu m tibi conscius ullam Ne dubita'; nam mUt* Va ' cas baec tanta mereri.
Quos quondam ^ „ i ®- ex damna suorum,
Fecerat assumU ‘ l °> 3'°' od ecatbonuS ‘P se p ' Uf °‘ U ' Ingressos nebulam sibi ' deinde c l' Jod Euate aspexit, ostenderat lUis ’
»ertulit omnior»,. - . 53 mortis
Lumina tnseferrc/' 5 ' e ‘ sdc m splendida vit* AmpK™’ q m btlshaud «rarelkeret ^arcal^K. P 0 ^» >nsiste re calle. . ,
S unc junctis manibus concedere supplex
AudekS i

-iy4
Io» Aur, Aug u it»
Audeto: nam te venientem expectat, ut amplo Iii gremio accipiat. Perge, & comnnssa fateri Incipias, & te jam deliquifle dolentem Pecniteat, quacunque etiam ratione modoque Expurges promptusque laus pro crimine poenam, Atque imo expressas penitus de pectore voces Effundas illi, cujus tibi gratia plene Mox aderit, teque amplectetur, & undique caelo Gaudia erunt, quibus haud usquam majora supersint - . Illic namque magis gratari contigit uni Converso ävitijs superum ad coelestia regna,
Quam Ii complures, quorum (anctillima viti In terris fuerit, super ad convexa ferantur.
PASCHA,
c est illa dies, rerum quam condidit auctor:
*-^Ite omnes mecum, linguisque animisque favete: Laeti omnes mecum laudes & laeta canendo Carmina, sic Regi coelorum reddite grates.
Tuque pater sancte in primis, cui plurima semper Relligio, & verae fidei observantia cordi»
Perge diem laetus solenti ducere pompa Muneris immenso plenam coelestis honore»
Utque soles, regali ornatu & pectore puro Prolequere, & cuncto demum hanc complectere cultis Christicolasinter proceres mediusque fideli Concilio, ac lecto praecelsus in ordine patrum, Satlacrymis, tristique datum pro tempore luctu. ' Quanquam pro scelere haud fatis est, Sc crimine nostro Sed tamen haec jugi deflevimus Ore, precesque Addidimus, clemens qtias exaudisse redemptor Creditur, & feffis hominum jam parcere rebus.
Hunc etiam ut miseris quondam violarit iniqua Turba modis, tnleritquc pius ludibria mille Sensimus, haec eadem soliti memorare quotannis; Vidimus Sc cunctis, sibi quos elegerat ipse,
Discipulis aegre fugientibus, undique saeva Latronum rabie septum, durisque revinctum Nexibus, &fisde ad proceres per omnia raptum Hic illum ut vulgus vaesanum riserit, utque Conspuerit, flagi isque afflixerit, utque profano Vtxarit ritu divinum corpus, abunde Hausimus e (anctis scriptoribus, omnia largo Interea fletu complentes, & grave mentis

GtRONTlC. LiB. I.
Anest* toto promentes corde dolorem.' iJeruquc sublatum cruce vidimus omnipotentem Cimctarutn auctorem rerum perferre dolores» n dur , 0s mortis cruciatus, quos neque qmsquam ertulit in terris unquam, neque sensit, & heufaeu e nos sternum moreremur, concidit ille Jdutus mortalem hominem, qui cuncta crearat >, tetni15 - femperque manens, femperque futurus c m> & qui nntumovct, 6c qusecunque ministrat» ate ita praeteritis suerint celebrata diebus,
A5* u servante, pio permista dolore.
u nodiealacrymisbilariperfunderementem stitia est opus, 5c vultu praeferre sereno ^ a «dia, quae nullis cedant, cum maximus ipse,
XÜL' fe deludi passus mortalibus aegris 'occiderat caede infanda, nunc morte subacta,
Conditione hominum superata, postibus Orci '[‘«fractis, victor supera ad convexa redire Ut voluit, subito se contulit, & Deus, atque Vetus homo, sed non adeo mortalis, ut ante Amplius: at contra divino totus inhaerens f)ua mortalis erat, se nobis ipse videndum Praebuit, in dubio ne quid supereffet, & illa Cuce resurgentem, qua se praedixerat, omnes fossemus, paritetque necis vitaeque potentem,
^•dnos ? an non cum Domino (urgemus & ipsi ?
“ Ut samus: Primum a vitiis hic transitus esto i Vr“mmos apices, virtutem & religionem,
ox ad coelestes superos ,pqtriamque supernam;
I H° n a j- cau sam supera de (ede profectus
I Vlnfoir' ^ tnu£ Romanum, quam ducere fecum
| r° « nos bine alacres, atqueiievolentcis.
i AO HU'PHONEM GABRIELEU P AT,
i /-nU r ■ Venetum.
Ducunt, & vario pS a ;f eas P« alaXa
Exercent i™,,,. " *“ errore viarum
»«SftSr p'^un',atque usque Fatigant.
Eorvioir ^ Huarn tanto in dlict imine dextraoa
Inpre-
c

Ls6 iö. AüR. AüGUki
111 primis me, care Tryphon, si forte parumper Devius ä resta jam declinare videbar.
Oriiis eram, ut parvae poterant in carmina vires, Ätherei secreta procul vestigia cantu s Pone sequi, afflato quos olim protulit 6re Ad cytharam vates, quem non imitabile carmeh, Atque hominum supra captum, cecinisse fatentur Voce palam cuncti, qui sacra ad limina tendunt Veri secreto commoti numine Phoebi. '
Atque ita suspiciens,humilisque & pronus adorans , Tentabam si qua ille mihi se forte favori Praeberet precibus crebris oneratus, & una Affectu hoc nostro motus, pröprixque benigno. Aflensu potius, & solo munere mentis.
^Tandem hac spe tantum perstans, tum totus in illis* Quae quondam is cecinisset, eram, nec extera porrd Linquebam interea Legis prxeepta vetustx Quin legerem gravium auctor um, versabar & inter Qux mini grata forent, atque apta senilibus annis* At nunc nescio qua tenui dulcedine captus,
M tatis prxter solitum juvenilia ludo.
Ecquid permittes haec me per inania duci ?
Qux milii, qux studiis non convenientia nostris Ostendunt etiam purgatas protinus aures.
Cur me ad concentus cessas adhibere priores ?
Quos mihi nonnulla solitus jarti laude probare Subdideras celeres currenti sxplus ictus.
Cur non hortari ? ctlr non * Wüt ante, monete Instituis ? Vel, namque potes, me hxc ad pia cogis Munera? qux tibi sunt metito gratissima semper. Vel quia Musarum tibi jatti non ultima servit* Optatus quoties illarum ad culmina tendis:
Vel quod nostra pix miro conamine mentis Sacra tenes, eademque pari veneraris honore.
Imo age,nam posco,poterit quod utrumque decere*
lentemus, si quid forte aspiraverit ardens
Ille canor npbis, qui non divinitus unquam
Nil prorsus est modulatus: atxthera semper apertufo
Intuitus regii m regertirex ipse canebat
Atque uni laudes, unique ferebat honorem*
Tu prior, ipse sequar, sic me nam rursus amice Ad non missa quidem, sed ad intermista vocabis.
Try. Qux desolatos coeperunt gaudia patres, trilpeilos pavor horribilis quos egerat ante,

^ Gerontic. I-rL. !° *57
defunctum sierant, .exisse sepukro i erunt miro perculsi cerda stupore,. .
«j 1 ? 1- Qll? ptosternatas coeperunt gaudia matres»
^'lati se vultu nuncius ultro
T ' <v - Emereo cceli de culmine mistus,
T r 'siaqu, p i acid;smukctape ^ o ta dictis. .
• xui cumcustodtmiestconjectuSin agmina terror»
, um tremor invasit terraS, subitoque revulsum est,
^>{pd tumulo Haerebat firmö, prbtegmihe, saxum; p Ur ' Qup strepitu fugere mali lub tartarä Manes, utri se praeventos senserunt lumine tanto, c « posse ulterius minima sub tegmine condi.
- At vertere boni sensus oculosque repente A dominum,ihqde ipsum rerum patremque Deumquc»
7 >c l Ue expectatum jarri longo tempore Christum, ic ’ Quin alacres venere oihries ia limina lucis sterni praetenta ducis vexilla seqimti i. s ontibus at meritas miseris liquere tenebras.
Sed tu desine plura: bonis riam certa patantur Praemia visuris sedes quandoque beatas;
Uli cuih primum in terris liquere caducum Et mortale ipsi pondus, vis nulla laborum
^ulla dolorum illos agitat, non ulla timoris»
l^otvfraudis, noii ulla doli quin dira voluptas Vumero errorum scmpcr comitata tumultu, p tjuae mortales vexant, 8c inaniter angunt,
V*teta non ullis illic adriiota propinquant, t secura quies, nullisqüe dies cita curis ita manet, prorfomque bonis riori indiga nostris; JJtwmiibiip^igi ., i Atque’ftvi e rcc l u ' cs datur ulla videndi, . ?etvet«^>t'b ^.lümmä quies hac namque beati Try, Sicmn Ül ri l VOi * fine fine frurinmr.',
' QuomihitutSmmJf Öthic »accvta secundet;
Aureli, studia hacMonTu" cccln ‘* vldcnS ’
Atmohsec $ ue Hostie desere cantui ...
Adjumenta TrV^ nUstc modulando multa dedistt
Lv

2/8 Io. All ss. Augur.
AD ANTONIUM VOMICAM Tarvisinum.
Q Uome, quo Silides rapitis per flumina Nymphse* Nec fluitantis equi teneo jam lora, nec ipse Consilii compos valeo discernere, qua me farte regam, sic hinc terrent majora fluenta,
Hinc obstat ccenoia palus & lenta tenaxque,
Et qua quadrupedis postit vix ungula velli.
Haec ego, vectoris dum vi ducebar in amnem:
Sed timor omnis erat tamen, ut ne gurgite in alto Mergeret, atque expes reserer quacunque sub undas. Nam neque erat spes ulla mihi, neque certa fidelis Auxilii ratio,ingentisedplena pa'v ore Omnia, & expositis paflim manifesta periclis.
Ac neque quem Graij quondam finxere poetae,
Quove lyram plectrumque tenens est vectus Arion, Auxilio poterat mihi tum se ostendere Delphin.
Nare nec exiguis contento in flumine ripis Immanis, qui me sublato gutture Cetus Deglutiret, uti vatem jam mirus Ionam Cepit hianti ore, ac vasto sub ventre recondit,
Ille Dei haud parens monitis, qui juflerar urbem Hunc petere extemplo Niniven, mandataque ferre Horrenda, in Tharsos cum declinaret, ut ipsum Tanquam forte Deum, cernit qui cuncta lateret, Navem conscendit pavidus, seseque sub imum Ipse gubernaculum recipit, pavitansque recondit. Interea magno misceri murmure pontus Incipit, exhorrent nautae, timet ipse magister,
Et nunc cum sociis supplex in vota precatur,
Nunc tempestatis subitae perquirere causam,
Conatur, sortesque jacit, simul orat lonam,
Quem sors ipsa super persederat, ut sibi & una Omnibus ex aequo bene consulat. Ille salubre Consilium dare ait, si se cuncti agmine facto In mare praecipitem jaciant: namque unius este Nomine cuncta suo, qu® nunc incommoda ferrent,
Qui non jussa Dei subito perfecerit amens.
Illi ergo, ut trepidis lese servare potestas Offertur, rapiunt sublimem, atqqe aequor in altum frojiciunt puppe ex alta, quem protinus amplo
Ore ingens monstrum vorat, atque in viscera condic Quid faceret? quo per latebras, & caeca per exta Se ferat ? auxilio cujus nitatur, ut inde

GsRofJTI C. LlBi, T. procul illinc lumina cernat. S‘ l, i'«<%rorfu S sapietis mox exped.t unum 0 tapplex veniam petit. atDeus ultrct Hlis/ 31 ’ * 6 ' evi siccaque exponitur alga- latn <S ’ c l Unn quam ipse truci detentus in alvo W- m tcrna paviter cum nocte fuisset.
Pipulorum urbem rerutnque potentem Illi ^ iS a . ’ P r °fertque palam minitantia verba»
Et jr") tmuo pavitant, ac jussa lacessunt, p a C era bis rite deus expurgata remittit, jj ' rc Abjectis novit pater, & pius idem ano quondam generi commissi pepercit:
Mo Cri?an 'q ue luit nostro pro crimine pcenam Su(l' teit ' a ^” t »ternosque dies jacuisse sepulcris , , totaque super tnox gente salutem
t, . ‘ti atque viam supera ad convexa exclusit.
. U| e etiam quocunque loco, quo tempore cunque ?! a gna vel, aut jam parva velis, sunt omnia cur*.
^atn quis me potuit tantis arcere periclis J flestis ni tum favor affotet, & Deus ipse' ?
* Umccum Antoni precor, isthaec Vonicavide»
^>que eadem prudente diu cum mente voluta* a S m dum ipse angustis agitabartalibus, ecce j®-stunt juvenes cluo protinus, inque fluenta i Subiit alter ovans, ripa se continet alter Ac Ul v *^ e ^ cr ‘ dextra capit, & tenet aureitl. i It ^ metuas, inquit, procedit,& una 1 Ünde' S ' ^ tlUs a ss cr equus, ripaeque propinquat.
cx P° nlt placidus, qui restitit ante.
! Deind/Ii ° mcolumein sicca tellure reponunt:
Ac superam eS a ^ CUnt - diis dum reddere conor ^"gonou^°öepectoregrates.
Sed mihi tum primum^r' 21015 ' Vldc ‘ C '.
Vidisse hos alias, quorum r, f" conti S ltu!tra Seite habitum, viridi u tc equiris
S «d mihi qui mediis D rJs ba l l “ erc l uc ’" VC f'
^or.utquiequitemmeTh* 1 *^““”^’ i j X Ptftarc, manumque ub^ m l rSmC **
^^ssssr
R 2
*S9
Polea

i6o Io. Aur. Augur.
Prisca aetas, multis praesentes saepe fuiste Auxilio ? nonhos etiam mihi fingere divos Dc facie atque omni prorsus virtute liceret ? Vcrumhafcnon adeo noscommenremuramice Sed nostris persaepe Deum succurrere rebus,
Qui pius amictis hominum miseretur St aegris,
Et male pro meritis nobis benefacta rependit.
ad bartholomavm agolan
Tarvifinunt.
nrE quoque ad has epulas invitastemus amice,
1 Noverimus nite multis Agolante teneri,
Quae tibi jam gustanda prius (unt nempe necesse, Quam te isthuc conferre velis ad prandia nostra Sic fortasse monent faciendum, ut praevia quaedam, Quae gustum exacuant, & quae sint grata voremus: Deinde aflistamus mensae cunctando salubri.
Coepisti propius rerum discernere causas,
Ac quo vis humana potest se ferre, laboras Tendere, & hoc animi studio te explere beati,
Si quid in humanis tamen est quod nomine tanto Digneris: nam quae linguis sunt tradita utrisque Jam pridem tibi nota, manent te grandia tantum Cxtcra, qu* versas, quibus & )am sedulus unis Ipse diu incumbis, fatur ut quandoque reversus Expletusqueillis, Veluti conviva sagacis Ingenii videas, epularum an forsan odorem Gustaris tantum immunis expersque iaporis.
Sunt ea nimirum reliquis prostantia cunctis,
Quae cupiunt, quorumque etiam mortalia corda. Verum & ad haec, ficinhissemper sub lucemalign* Tendimus , & variis sic circumfusa tenebris Incidimus, simile ut veri quandoque repertum Dicere, vix postis casu, ratione quod optas Quassisse & propria tentas indagine mentis.
Quam satius sapiens Sophiam deducere coelo In terras dictus, qui contemplanda relinquens,
Qu* reliqui assuerant totis perquirere aventes Viribus, edocuit spectari proxima nobis,
Virtutem amplecti, vitia insectarier, omnem Denique perpetua vitam componere lege,
Sedquidis, aut ulli, quanquam meliora secuti Sint aliis, poterunt nostris conferre ? quid ipsis Rebus inanis enim rerum contenderet umbra ?

Liste*
.Inahsec, nam sequimur sapientia ur
Äuius nunc ftudio addicti vacuique ten £ scmp«
Hanc tu etiam cum tempus erit l“ c . et ‘ , ut M E«et, 8c haud fero nunquam incl P' r ^ in q U am, •
Q«s tam nunc avide sectaris, ccep ^ te soiam- phnum, amplectere quidem ,
Impuleris fortasse & ut huc Gaffers a m - ^
^onseendat tecum comes; aequalem p , m ^iunc orare Bononium adopto, ut dulcia ,
Qu.* canit, ad superum convertat cavmin W gravis huc tanti divertat semita vatis,
Ham Vonica meus jam pridem Antonius a
Affiduisieecmmanibusversarc putavit
£ffe viri, qui multa alias jam legerit, & qui
Suscipere affectu, totaque v q ^ reliquit
ff uK amor ille potens, quMam,l»muutq H
Wsocias ferventes
, loto xvo electos demum comitatur Olympo.
I AD PETRFM LIPOMANFM IN 0? V \ cUraforom.
' _^Mcena,Petre, quae vides vagus loca
Butato vana te videre somnia,
^lec este quippe, sed videri, Sc undique Btr altum inane lubricumque prospici*
! Aves canorae, & arborum leves com*,
Et acte murmur insorvansque frostdum,
Eas movente leniter Favonio,
Canes per aequa fervidi, fugax lepus,
Buellaftore vinciens novo caput,
AmoreWus ac vagans levi puer,
Et omne quod videtis,hic alacriter ; Videre, pvotsus umbra sunt petenriiut»
S Inanis, ac valentium esse petpete
| In omne tempus. Ast opes, a°ri, domus, i ^ ipsa vana sunt quocpie haud habentia
! Sy ' quid integrum, Uv.ye quid potens,
Et

r6r Io. Aur. Augur*
Et usque firmum, & usque consonum sibi,.' Nihilque forma, robur, ac decor valent. Honorque ferre, quo diu queat fore llbique quiequid editum siib aethere Vides, caduca cuncta sint, fluentia Et usque praeter id, quod alma munere Dedit Deorum & expetenda gratia Tibi, mihique caeterisque quibus datum elf Valere mente: mens enim modo viget Futura scmper.^c humi simul grave.
Reliquit ipla pondus, ac sacras poli Statim perennis & levis volat domos. Ubifruuntur aurea pii vice Vigoris omnis, ac salutis intimas,
Vigor nec alter est, salus nec altera,
Bonum nec alterum, nec ulla catteris. Beatitatis aut quietis actio.
Inest, movente sed sub orbe fluctuant Ubique cuncta, firmior parum tamen Is est hic unus, ima qui colens, supra.
Caput tuetur, idque promptus exerit, Gravjsque donec hic moratur, explicat Levisqucfic altus alitis pennas modo, Caelumque mente, ceu solutus corpore Petit. Sed htec est vita perfecti nimis Viri beata, quafrui pauci queunt, Quamque ille (si qua id sustinet dici) tuus
Colendus in primis sacerdos maxime
Affectat, atque sponte spretis omnibus, Quae Mundus ultro viribus cunctis petit, Unam fecutus, prorsus hanqcomplectitur. Et nunc in altis montibus latens procul A patria, amicis atque charis omnibus Uni unus haerens, qua potest, uni studet Placere, cui se dedicavit unice.
Hunc urbe degens percitos sontes metu Solatur, audit, excitat, terret, monet, Hortatur, atque promovet miris modis Vitiis relictis ad decens, ad'fas , ad id Quod jure miseris convenit mortalibus. Moxexpeditps ad pios cultus trahit Ipsos volentes, atque ad alta dirigit Spectanda, quas mens sic onusta corporis Torpore V !>5 hallucip.anclo suspicit,.
c

, GerontIc. LiB. I
H*cille. Sed nos, qui fecundis sedibus
Debemur olitn forsitan, vel. tertus.
Parere sanctis legibus compellimur, ervare mores, abstinere fraudibus, acate cupiditate, inani gloria,
' a que, cunctis denique asionibus rodeife multis, & nocere nemin' - ese tueri, ne labemur, ne vagos ariosque cursus incidamus noxios ,
Xijps nostra nobis senrpet huc infirmitas Apportat, aut quos ille nobis ingerit Humanitatis persecutor impius.
«orum ipse conscius opifex rerum Deus Multos acerba morte quondam, suunjit,
Multosque rursus forsitan (quxestiUius Immensa 8? infinita providentia)
^«inguet ante, quam juventa lUuxeut Illis serena, ne mala bis contagio
Suos amores conjuges viros, luas
Vir. viciffim conjuges tenellulas
Httuque,lacrymjsque acpnsululatibus. viesque noctesque expetunt, qua?ttmt. vocant frustra miselli. Tusotoccm fepms Adhuc requiris, ante quae diem cadens Desideria fui reliquit plurima ! ^jbi, parenti, conjugj.cunctissuis, i Virtute,forma,moribus sanctiflimis,
Quales decebant nobili exortam domo,
Sunt haec dolenda, sunt pii§ affectibus Haec prosequenda: non enim duro sumus.
Nec sentiente procreati tobore:
Natura at extatinsitus nobis dolor,
Dole retas est omnium cunctis vicem. Chanffimotum, ac perpctiluctum diu».
Vuoad doloris justa vis resederit.
«ff finis, ubi te in sinum receperis,,
Ac cogitaris, effe jamreceptui Tandem canendum, nostrane si commodis Hms feramus ante »videamur parum ^tntice quid nos debeat, St sanctifsim*
R 4.
r6;
f.p<be

zij4 Io. Aur. Augur.
Exire jussos charitatis terminos.
Hanc vos videre, hanc alloqui hanc vivq flui Velletis omnes, conjugi prolem dare.
Hanc, charam, opibus viti luis, honoribus Fungi paratis utriusque splendida Virtute. Sunt humana quippe hatc omnia,
Et expetenda, & omnium gratissima.
Sed est, quod illa forte ad haec fari queat,
Voluiste scse haec, & cupisse consequi,
Dum v>ta staret, donec in terris diu Quaerendo, quod non assequi quisquam potest,
Ipla elaborarer, neque haec magni tamen *
Nunc adeo facere vel probare., ut anxie Terra marique, sccjulQ, domi, foris,
Ut fit, petantur omnibus periculis.
Ac digna tanto sint honore denique,
Prrore mentis quantus his vanae datur :
Quaj si parentur, non minus molestiae Profecto, quam jucunditatis afferant.
Sccumquc multo sic melius actum putat,
Quam si juventam protulistetlongius.
Vidistet, inquit, multa quae mortalibus Acerba casus, yel voluntas attulit Maligna saepe, vel potestas aerior.
Quam ferre possit aequa virtus ullius Unquam vicissim, sic laboribus labor Connexus alter alteri supervenit Semper, nec ulla concitis semel quies Datur laborum vel malorum fluctibus.
Pluraque alia quoque, maxime yero omnium Privata, publica, universaque incommoda.
Iniqua patriae quae tulerunt tempora,
Sensisset. At nunc coelitum vacans choris,
Interque divas ambulans felicius,
Quibus beata perfluatur gaudiis Vix suspicari possumus, ne dicere Id audeamus hi? minutis versibus.
Hoc praeter unum, quod venusto nomine Jam clara, nunc re sidus it clarum polo.
AD M. HJERONTMFM VIDAM* Cremonensem.
P Sfe ferunt collem Phoebo Musisque dicatum,
-*■ Quo cuncti pariter certant contendere vates,

Gerontic. Ltß. 1° % 6 f
«que sacrum approperant illuc haurire liquorem ,e r petuamq ue virere putant in vertice Laurum, h e queant caput optata yincire corona.
^ r Wre ptopterea est nonnullos montis, ad imam a qicetn se terre, & sub radice morante»«
•unterere hic se V i partem melioris,ut alta gSI' pectare procul contenti culmina,ft quid . 'Vim laticis valeant contingere summo a «turn v te.aut ramis felicibus arboris almae 0r te ahquafrondeis ullas legisse cadentes.
^'»t etiam ut referunt,6c qui reptare laborant d medi® septum magno conamine rupis» v? ,ta quod pauci sic admittuntur,ut unus ' s ce locis,alterve queat fatis esse videt». jsHig qui insta positos ausus contemnere, fefe Tollit,& in summo scandentem verticesistit i ^rque inter lautos,atque ipsa ad limina fontis Constituit Musis aram Phoeboque sacerdos ,
Affaturquc illic divos,auditque videtque kelix; 6 mihi si saltem in convalle propinqua Ve r fari detur,quid fortunatius optem ?
Atque id nunc operam do,quo me demnerc vulgo Astudcam.mediterque procul divina tueri.
Namque ultra proferre pedem tardante senecta ^aud ausim,latis est quoniam,si non pede claudo ^ferimur lutulenta atque in salebrosa viarum, mulsi e priscis etiam venere volentes,
11 si. ostendere Nymphas
, stas,animoque rev<
Trsfto eru,6t t ib i se manifesto in lumine pandet,
Ni penitus yanae.modo me lusere pueli«
Lievides,mitis e nexibus extricantes,.
Cum tibi eas docta fingentes serica vidi . .
Ha manu properare,atque internectere.queisjc
«nplicet,atque volens pergatciteundare bombyx*
Quin ontururrv etiam vatem; committere alendum Hvmandum tibi vidi »lias omine certo,
'“Umter te attonitum duxere akaria circum, "«que eadem ternis etiam cinxere eboreis, ^utumque tribus futfevun ~ '
erunt omnia flammis R 5
frseterea.

Io. Aur. Augur. Geronti?. Lib. !•
Praeterea ludos belli simulacra cientes , ■'
Edocuere modo quo grate dicere posses.
T um veros Martis strepitus,& signa, tubasque Audire,atque videre,interque horrentia ferri Agmina concessere,ac pleno ferre per orbem iEquato quondam certamine praelia cantu.
Quare age perpetuum primaque ab origine canneta Audacter,quod mente diu jam concipis,ede.
Ut scelus infandum gens ausa c£t impia quondam Cunctarum adversus reriim patremque Deumque , Optima quem totie^adeo manijata docentem Audierant avidi, videre Stmira frequenter Acpassirn”peragentem,& non mor talia quoquam Pratstantem.nt prorsus prae le divina ferentem.
Namque palam hauserunt oculis atque auribus ipsi.
Ut primum in terris vagitus protulit infans Maximus, esse Deu;;,i,qui non inviseret alto,
Demistus caelo, cum supra vilia tecta,
Sub quibus in parvis jacuit praefl-pibus ille,
Videre insolitum radiis fulgentibus.astvujn>
Gaelestesque etiam supra sensere canentes.
Et flexis illum genibus venerantia bruta ,
Ac reges paviter diverso ex orbe secutos Sideris exorti cursus,6c dona ferentes.
Caetera quid mettiarem tota sanctissima vita Acta illi,conftssa Deum & reflantia solum !
Haec te namque manent,haec te tua submonet ipsa,
Religio,cultusque Dei, & praestantia vitas Ordiri atque super favet his tibi conicius aether, /Eternumque parat ventura in secula nomen.
Ipse autem,si quid me fors ea gratia tangit,
Exiguam tantorum operum vel fumem; partetjl.
Conabor totis ornandam, viribus,aut si Iqvalidi nequeant humeri jam pondera ferre.
In promptos saltem affectus, Sc debita mentis Muneta descendens,lacrymis mox cuncta repleb®
Quo mihi cunque dabunt fefe per carmina vires,
Acßixas clavis plantas,ad pectus apertum,
Äd caput impressis confossum sentibus almum.
CerentHon Fini,.

?g«ei
267.,
TRACtATUSTT THOMAE DE aquino ordinis praedi,
CUotuiu (jg lapide Philosophico 5, & pü" ibo de. Corporibus supercs- leftibus.
C A fi U T 1.
/\ ®-t stoteles inptimo mete orojum, ait quod pul-
ctum Sc laudabile iit investigare causam incentionis cau- , sarurq. Sapientes enim videntes effectum verum scrutantur causas. Nas autem videmus corpora coelestia " m dementa,& ex potemiamauna; unius elementi, ut pote x materia aqua;,educere formam aevis & ignis. Omne enim a- ^ns natiira,agit ut sibi simile educat, ut ignis. agit in lignum Sc ^ducitignem, St loquor bic de agentibus naturalibus ptincipali- j l,s - Videntur enim Corpora iupeteadestianon sine elementi sive Cementalis formas materia esse, 8c maxime quia ad sensum vide- Urus fphxram planetarum simplicioris fore natura:,quam ipsi pia-, netae,& plancus crassiora esse corpora Sc compositiora. Sed ad evidentiam istius veritatis,non fecundum quodprobavi.de influentiis rerum nattnalium stt hoc optime Rogerius exponit. Omne *g«is naturale per similitudinem suam agit,immittendo, similitu- uiuem illam mpaffum.quse quidem similitudo non est diversa ab ®pnte in specie.utpotesi stuppa ponatur juxta ignem, ita quod j, Q u jungatur igni, ignis sicut Mia agentia multiplicabit speciem per medium > quae species multiplicabitur, Sc recipietur ia c EP|^.P et , a fti°neni ignis naturalem continuam Sc aptitudinem Ple l ! JVli ^ l l’P I . vigorabitur in ea species quoufq, sit in com- er^ aau /§ nis -propter quod patet, quod similitudo ignis non sua aA VCI1 '^ 'S uc 'u specie. Sed quaedam res sunt valde activae suam rnlf 'Pceifica.ita quod possunt educere per similitudinem AUa S- multiplicando similia omnino sicut ignis,
in (xxbkQnmf^ °n n P°hhntsibi simile omnino actu educere
tudinein fi W-hom©, Nonenimhomoposletsimih.-
L 'umedio tantum conformare quodfiatinactu
nuod n?T h T° aliis Eionibns est occupatus, linde secundum
Sor ,0b ^ R °^ ‘n libro de Instuentus» sihon ’' 0 lvibcrf j5
^Smautma? 1 m si mihtudinem suam, sicut ign>s.non eJt quod illa ? Cc J es ^^ et verus h9mo,utvde non pot *
Ponit is d ° hot ninis sit Omnino non homo, qma ipfe Fenre'r s Gum ergo corpora coelestia »f nt ‘ n , e *
entis, a»um ner sinM^^^ Cum ergo educant ali-

A68
Secreta Alchimie
ab
quidds simile, & quasi ejusdem speciei,igitur cum educant ^ lemento elementum, & elementis res elementatas > seqw^^
|U0 d
necessitate quod habeant ipsi aliquid de elementis. Etutp^^ videas,cogita hoc in sole,qui educit igne ä corpore uripabsP aquae,& a corpore crystallo sphaerico. Unde scire debes» ssj S , licet agens,lecunduni quod probatum est in libro de Influe" f( - multiplicat similitudinem suam per lineam perpendiculare " 1 l ^ ctam & fortilsimam,sicut patet in stuppa & igne, qua: prin^o' ^ guntur in puncto illius lineae considerat® pcrpendiculariter- jjj enim urinale plenum aquae vel crystallus ponitur ad solem» ^ solares qui sunt eorum similitudo,sicut patet si apponatur 'P ^ lum,quod videbitur jbi sol multiplicari per lineam perpen“ 1 ».
rem rectam,quas transiens totum corpus non frangitur in 3 %/t<
propter fortitudinem sua: actionis,&per lineas rectas non
.. u>
diculares, aut qua: franguntur in corpore urinalis,fiunt
in aqua & transeunt ad aliam partem, & coadunantur in P lineas perpendicularis. Et ille punctusfiteombustibilis , ut jji- ponatur stuppa statim accendatur, ut patet hic. Propter q" c militudo solis vel radius solis confirmatur, per continuam ' p i, nem solis efficitur ignis. Ergo sol habet in se naturam hoc autem in speculis comburentibus. Pono enim fiet' > alium talis compositionis, depositionis, & formae de chalibe^jit tistimo.quod tota una linea fiat combustibilis.ita quod app 0 jit vili* vel civitati vel loco alicui comburat eum incessanter- J dicit Athan in libro de Speculis comburentibus. Propter manifestum est,solem & alia corpora sopercqdestia non ^Armentali materia este,nec propter hoc corruptibilia,nec g raV ' ^ ..
levia. Unde distinguendum est de elementis,quia qu*d asl1
puristima,simplicia,non habentia virtutem transmutari'' ., num in reliquum, quia materia eorum contenta est sua ista elementa possunt esse corpora fuperccelestia: nam P 0 ’’ j[\ c ad literam aquam super firmamentum, & coelum aquep^jb crystallinum. Similiter postimus dicere de aliis eleme""*^' istis elementis, corpora fuperccelestia esse composita p cf
iti*
tem divinam aut intelligenti* regentis ipsam." Abele"^j|b istis non potest generari gravitas aut levitas, ut dicatur gravis vel ponderosa,quia solum inest terr* illi crassas & P^of' xosac, & quasi dementari*. Generantur tamen coW eS1 f p0 s} poribus sopercodestibus ab ipsis elementis. Cum enim ä dip fuperccelestia quasi sint deaurata, quasi ex hoc scintilla" 11 e ^c^ 1 ' pcrcutiente ipse, sicut scutum deauratum scintillat cU lT. tura sole. Sic ponit Astrologus credendo causem de c, (j£ ,|icr , ' l j 1, ne stellarum. Et quia talis color sive deauratio habet i^ gfe Isaac probat & Rogerius in libro de Senso, ex aliq 1 " ~ l

tatibus i D' Aquinatis. r6§
rc - clcnaentatibus, oportet in ipsis naturam elcmentalcm fo- nu ll- C!l ^ uia >lla elementa pürilsvraa sunt in suis naturis,8c non- sunt acc ‘^ cnt 'bus immixta, oportet quod in ipsis corporibus rel - Cor P 0r alites vel proportionaler, quod nunquam possint a tura ° !,aran - Nec de hoc mireris, qijia ego per artificium na- - coo P«ta n te. separavi a quibusdam corporibus inferioribus i»n tU °l e * cmen «»ita ut singula haberem ad parterri, scii, aquam, terram , & quaelibet per se deputavi accidentibus ia >un^^ P ot uiquadam operatione secreta,tandem depurata con- c tiam' rni ^ 1 ' fiuaedam admirabilis res, quae a nullo istorum
J( jj Eetiotum elementorum subjugatur. Nam si semper staret tur \r Öl>twn< 3 udrn eomburerefur» &. nunquam transmutare- sunt N ° n Cr ^° "lireris,si corpora supcrcoelcstia incorruptibilia j ejuantumcunque sunt ab elementis confecta. Non igitur lest 1Um>natUram ® am dictam multum multicipare corporis eoe» ls ' Unde dicit Hermogenes qui triplex fuit in Plnlafophia: e eo acte terta cum ad perfectionem pervenissem,fuit mihi gau- uiurw,quale nuqiiam fuit,videnti quintam cstentiam sine demensu materia , ut infra dicemus. Plus habet de potentia pugillus ignis.quam centum aeris torte,propter quod unus pugillus ignis forte intrabit mille tertae. Pondera autem istotum elementorum quomodo haberent se iti mixta ignoramus. Per artificium tamen natura cööperante vidi > quod tum sepafasteiti quatuor elementa ? corporibus quibusdam, Lc quodlibet per se depuraffem.in con- monebam aquale pondus aeris,aquae & terrae.
JUU“,w .
sectio sit ex elementis composita, tamen habet ^nEvarte super ‘gneam quam alterius elementi. Nam pro|ccta un P P^
nulle argenti vivi, sensimus quod coagulabant lp u >
efficiebant, propter quod merito apparet istam nat . g
aliquid de natura corporum coelestium, nam m t a "
habet se quasi per modurriformxvei agentis potenti i \
"rfortkH, infer ,,***. de ejse & '&»*•* M ‘ n ‘" fias Ae T.Abi (Ubi***
5
! K U “^etodeco m APUT U -
, siuoniam ha c inserioribus tractandum est. Sed
i hus.idcodeesse & |p’“ untUr m mineralibus , plantis, & animali, i dividuntur in lapid« sf ntIa Mineralium pertractamus. Mineralia
, "-'ut in aliis creaturi, ** mcta sta;Efl'e ergo est eadem ratione in istis
8 «actura supposui ^"ptoqnod este essenti* educitur inistis
j, Us vel corporibus si,^ P iures transmutationes quam in ekmea-
' rimis f orm j s CQ Ptrccelcstibus, nam materia eorum estplu.
* a ■ Materia aurem lapidum est aqua, & immixta

\ j'b 'Secreta Aichemiü • ^
mi«ta & groflä , sivehabensmnltum dr teireifate vel p a,u !!' )tC eundum puritatem lapidis. Unde fecundum quoddicit A” j. lesin libro Metcororum( alii tarnen capitulum putant este cennaejteira pura lapis non fit, sed potius 'teira aquea', fi'- lir ' junius generari lapides in fluminibus, filem ex aqua falsa, bet multum de tei restreitate,Sc lapidem per calorem solis & f ^j, Est autem materia lapidis aqua grosta, agens autem ealö r qj,|, gus congelans eam aquam ,& eflentiam lapidis in actu 1 ” 5) cens. Natura enim lapidis repetitur in plantis, inanis”* 1 '' ^]ji quos quidem lapides non sine magna virtute consideres: ^
namque ipsorum congelantur in animalibus virtute calidi” 1 *!^, in multis aliis virtiiosis lapidibus credtns Virtuosiores este k'P* 'qui procedunt ex animalibus,quam alios. Alii vero cot»g e ‘* | t s, Virtute minerali cooperantc natura. Nam sicut dicit Ar>^^, quidam faciunt quandam aquam ex duabus aquis con”'.„u'
aquis coi”'
quam lac virginis appellant, 8 c Coagulant ipsum in lapidem ” tem dicitur fieri ex lythargyrio dilsoluto in aceto & aqua sa^.^, kali,cum qua;libet aquarum istarum sit valde clara,ambae ^
ctac fiunt immediate quodam affectu minerali una aqua sp''.^ alba sicut lac. 'Cum (staergo imbibunt quod coagulare v ° ^ in lapidem & coagulatur,utpote si calx argenti vel alterius Vis hujusmodi aqua imbuatur,postea in Kimia ad lentum ponatur, fiet lapis,habet enim illudlac natUram coagulandi ci (fC . in lapides. Videmus etiam ex (anguine ,Ovo,Sc capillo , bro Sc aliis partibus animalium fieri lapidesmirabilis cflfira cl .j, virtutis. Verbi gratia de sanguine: accipiebatur sanguinis bj! , 0 - hus,& putrifiebat in fimo calido, postea ponebatur in dest" rio,& destillabatur aqua candida,ad modü lactis,postea au?^x, tabatur ignis, & oleum destillabatur,postea fasces qtt* fl' bant in destillatorio rectificabantur ut albefierent ut nix,& 3 (fi'
dedamus eius oleum.Sc fiebat lapis dar us & rubeus mirabil'* 1
K
IfS*
cacia: Sc virtutis, ut valeret fluxum sanguinis stringere, & infirmitates expellere. A plantis etiam exttaxirnusaquasFc v ’ licet,comburebamus plantas in furno calcinationis.pratter^uj, vertebamus calcem in aquam, 6 c destillabamus & coagul d&gfi •Scfietlapis ille optima: virtutis Lc efficaciae fecundum virClI ft ,ft' plantae,5c diversitatem. Quidam etiam faciunt lapides ciurn.utompino videantur in omni probatione lapidü, l a P‘ c |if similes naturalibus, Utpote faciunt hyacinthum similem m ^[is fho naturali,& faphirum similem alii,qui quidem nrodlis % ea est. Dicunt enirti quod omnium lapidum pretiosorum est crystallus,quae est aqua parum habens terrestreitatis co3a foetf per actionem fortioris frigoris. Molunt enim erysta 1 ,u ” : ',;(fql' marmör.&unbibuftt quibusdam aquis acutis, danst>m*^ iJt jt,iiJ

, D. ThO M i Ä QÜsNA S. i-ft
ent i us fua-acuita'tc mulcoties molendo & desiccando, ut fiant Ud Ac"!?: natura >postea ponunt eam confectionem sub fimo calant * i a< * Cern P US convertitur in aquam, quam aquam dcftil- ni-uUlarificetur.Öc partes subtilientlir. Psstea habent aliam ä- rub m ^Eam consectam ex urina puerorum Sc vitriolb «Icinatb r- TO , SlII u!itevmultoties destillant & conjuhgunt ambas aquas /y 1 ® pondera,& ponunt in fimo ut melius conjungantur, &
3c c U I , ® 9nt - 2e postea ad lentum ignem in Kymia congelant.
Sa ottm ' n o similis Hyacintho: & quando volunt facere
nio^" ! sUni - hab <™ secundam aquam factam, cum urina & Aziel- •|s a •^ 2ur ino]&sic dc aliis fecundü diversitatem colorum,et 1 1 Us omnibus patet naturam lapidum esse aquam: Agens au- ^n\ m illam naturam elfe ealorcni vel frigus,ut sit scilicet calor U1 s ,vel frigus intensissimum, quee'educunt ab ista materia for»
lapidis in aquam suppositam vel sepuitam. In lapidibus au- mtria videmus sicut in aliis rebus,scilicet tubstamiam,virtu- cnv.Sc operationem. Habemus judicare de virtutibus per opera- tiones secretas efficjicissimas Sc occultas m quibusdam lapidibus, sicut sunt operationes natura? & corporum supcrcoefestuim. Noti fnimestdubium quin habeant aliquid de virtute occulta corpo- *Um supctccelestium, & side virtute aliquid Sc substantia habent, fe,non dicunt quod de substantia stellarum sint compositi, sed di» c »nt quod habent aliquid supra virtutes istorum quatuor elementorum , ut aliqui lapides participant aliquid de natura stellä- mtn.sivc corporum supercoelestium,fecundum quod tetigi in ti a- c a r tu d' corporibus (uperccelestibus. Quia separavi ä quibusdam v c [P 0tlbl « quatuor elementa, deputavi, & depurata conjunxi, li S ‘ u m *bi lapis tanta: efficaciae & virtutis,ut esset natura mirabi- ^ qbem nonhabentpotestatem elementa grossa inferiora,
fuitiiT v:*:°g c nc s (q u e m Aristoteles vocat patrem, qui triplex ^ferum'? ^ jophia.Sc perfectus omnino quoad substantiam seien» gaudium Vlr , tut * S carum & operationis earum ) dicit, fuit mihi
■ clemcntaU n-, 6 nun st uam fuerat, videnti quintam essentiam sine ' deutet apoaret Ura j ’!‘ nutibus inferioribus. Propter quod evi-
■ stntia,St plene 'i ui ^pides aliquid habent de quinta ef-
1 diernam artem an, sistcest noturo,ratio est operantis hanc ho-
Dt tJJ, <S 'flenti* metallorum . & frim* de eorum ese , enf ‘*seu totnpofitione »atural> &
efle suppofitt.
b. tutsu utn°sim educitur a materia fui plancta' Sc na-
UM,similiter Scpet aitiEcium.Er S o cum-sint septem me
nie-

27 *
Secreta Aichemia
talla,quodlibct metallum educitur a suo planeta, videlicet
A»'
s* S
rum a Sole,5t vocatur Sol, Argentum a Luna, Ferrum Argentum vivum a Mercurio, Stannum ä Jove, Plumbut® turno,Cuprum & aes ä Venere,& nominibus suorum planet 3 nuncupantur;
De Mater id Subßaniiaii. ^
M Ateria substantialis omilium metallorum est argenn lI ^ fllV vum,undc in aliquibus metallis est coagulatum debi” ^ gelatione,& in aliquibus forti. Ita fit gradus in metallis feci> n | a t* gradus actionis planctarum & sulphuris omnino puri co 11 ^,- Argenti vivi,&illa metalla ili quibus patum congelatum vC ^ restre,habent se per modum materiae,& iri potentia per fi
tionem seu oppositiotiem ad alia metalla, ut puta plumbn^t argentum vivum terrestre parum congelatum, ex subtili s u 'P £f [t Sc pauco,Sc quia actio fui planetae est distans & debilis, b a °. in potentia ad stannum i ad cuprum, ad ferrum ; ad argrinn'^
aurum. Stannum vero est argentum vivum clarum eoa; parum ä sulphure grosso 8cnori puro,propter quod fe
S
. „ .
petentia ad cuprum, ferrum, argentum,& aurum.- Feriu”
est argentum vivum grossum terrestre,ex sulphure terrcst sl
f rosio,ex actione fui planet* fortiter coagulatum, 8c id« 0 ^ et in potentia ad cupriuri,argentum,- & a urum. Cuprui«? est coagulatum ex sulphure multo & argento vivo med' 0 ^^ grosso,cooperante suo planeta, pröpterea se habet in potC 11 ^, argentum Se aurum. Argentum quoque est ex fulphu'^.jj^ claro, subtili, non adurente, Sc ex argento vivo subtili I* limpido Sedaro, cooperante suo plancta Luna, Sc ideo habet in potentia ad auf ürri. Aurum vero est perfectius of** ^ (f metallis,Sc fit ex sulphure rubeo, claro, subtili; non adure flt ^, 0 , argento vivo subtili Sc claro,cooperante sole fortiter c .° n f,a r* lC s itaut etiam a sulphure cremari nori postit; a quo omni 3 * 1 .(ci‘ talla cremantur. Patet ergo quod ex omnibus his metal*' 5 fieri aurum, Sccx ominibus praeter aurum potest fieri arg c ^ £t >l- Se Hoc patet in mineris argenti Scauri; a quibus etiam a 1 ' 3 ^ la extrahuntur, Sc ibireperiuntur conjuncta cum March al ‘ f ji> Sc argenti. Ex quo nulli dubium est, quod si perriiittctF £l) (ii f ' actione naturae ad tempus in aurum Sc argentum convptts^-a' Utrum autem cum ex aliis metallis fit aurum,destruant^ [ra d s ' tiales formae aliorum metallorum i & quomodo hoc n at ’ bimus in tractatu de esse Sc essentia rerum senfibiuu » ibi tractabitur generaliter quod fit veritas.

i). TH O M A AQU I N A T 1 s ' 2 7$
Dtt &Z$tr«» lm ut*t,0Kcmet«U»r»mi & pr.mb de
qu* fit fer ^rffictum.
Caput XV.
j R®nsmutatio etiam metallorum fit Scper artificium,ut este
unmsmetalli i n esse alterius transmutetur: Sane potcitiiia
potentia’deduci in netum. quamvis Aristoteles Vel Aviccnna di- «ntSciant artifices Alchemia: nunquam species veie transmuta- ' P^essed postea sequitur,nisi fiat reductio in primam materiam.* ateria autem prima secundum quod dictum est omnium metal- °rum propinqua est argentum vivum ,sed materia est remota a- Sed eum haec reductio sit multum conjuncta naturae,imo quasi utilis, natura perartificiumadjuvatur, & ex hoc difficilis, Sc hujusmodi difficultate multi stulti facti sunt,per hanc scientiam cx pendentes juventutem suam,Scfacultates in vanum* seducentes postea veges Sc principes, & hoc adeo ut reges desperando de ve- titate hujus scientiae, eam non perquirant nec scire appetant,tot tnimlihn erronei,totque fatuitates, totque operationum diversitates ab istis ignorantibus scriptae sunt, ut cum omnia tua ope- tatido per ipsa expenderis, de scientia desperado effectum minime consequaris. Ego vero omnia considerans,& quomodo reges habuerunt operationes subtiles,& vix aut nunquapotuerunt ad perfectionem pervenite,credidi hanc scientiam nihil fore: Sed ad me reversus, consideravi libros Aristqtelis seu Avicennae iri secretis feetetorum,8c inveni eos vacuos ratione, quantumcunq; factum site scientiam confuse Sc io aenigmate aliqualiter declarant. Consideravi libros contradicentium eis, Sc inveni eorum altenatio- n es similes: consideravi 8c principia naturalia, & inveni per ipläi posse fieri. Vidi namque argentum vivum penetrare Se transire j 13 metalla,ut si contingas ss argento vivo mixto cum aliquanto e sanguine Sc argilla,penetrabit eum exterius Sc interius, Sc etn- rretiplum album,quamvis ille color non duret. Jam ergo argen- um vivum habet mixtionem cum corporibus & penetrationem, v-onlidciavi ergo quid si retineretur ne evolaret,Sccsset fix ? dispo-
’’^' S " U k mCOrp0nbus > Se faceret quod cuprum Scalia corpora, non comburerentur ab aliis,qu* comburunt cuprum & no comburunt argentum quod essetprout argentum Schaberei potesta- t ™ talem ’ Sublimavi igitur areentum vivum multonens.itauc efficeretur six-e d,s po sloni s , It scilicet non evolaret ab igne, quod sublimatum dissolvi in aquam ut fieret reductioinpnmam
r. r aqua calcem arcent» & aricn 1 *- 111 J.
S 1 fixUm mu si°riens imbui. quod totum dissolvi sii,
£ in ? Cti r 1,0 Cal,do - si"» dissoluto congelavr & e ven i m,-
‘apts clarus sicut crystisius habens naturam scindendi (w *
rn, S äcudr

174 Secreta Alchemie ^
dtndi, penetrandi, dc in corporibus retinendi, ita quod <> P j
mxli-.im «rie nrAl^r^nc sl-ll-im iK Pflllsttl® .^1
hujus stiper multum aeris projeceris, statimab eo educet
argenti puri,quo nullum melius reperitur. Accipiebam Glutin aurum eum converterem, rubedinem sulphuris non rl ^ £ jf liendo ipsum in aqua acuta fuperlentum ignem.quaeaou^ fabatur rubea,quam destillabam peralembicum.dcmanebat 1 do cucurbitae rubedo sulphuris pura,quam cögelabam c ° I,1 ( jj |i>' lapide albo,ita quod efficiebatur rubeus,& parum hujusrt 10 j(t< per multum aeris projectum efficiebat aurum puriffimu^^ tamen modus quem ego pono, generalis est & occultus , 11 £ (f(f | no eum propter hoc, ut aliquis incipiat operari, nisiso 1 ^,^ multum perfectus in modis sublimationum, destillatio^ 1 ^ > congelationum, nec non in formis vasorum, & in quat ltl, ‘ qualitate ignium. Vidi etiam apud Bealgar sublirnatuM- ^l' tumcunq; non fixum super cuprum projectum dealbat ipf lirl \ |i<' tum,in tantum, quod si medietatem puri argenti admi* cC s bebis bonum argentum,sed tamen non purum,nam ab 'g'l jiit* exit album Hoc idem facit Auripigmentum sublirnatuM, modus dictus est transmutare unum metallum in aliud ^
De effe & procuratione no%t Solis Luna per sulphuris extralli a lapide minerali .
Caput. V.
a
St tamen alius modus ndbilior transmutandi, seilieek
- tum vivum in aurum vel argentum,per virtutem suipss^J J*'
beide albi,clarissimi,simplicis non adurentis: fecundum
... • idct-
• <it Aristoteles in secretis secretorum,ubi ponit modum
neralem& confuse,nam illud est absconditum lapientibus ^
ad Alexandrum,Divina providentia juvet te ad celandum
situm,dc ad implendü arcanum, propter quod obseure f 3 &
nninm.nrln rpo ,ltmn, o niiikn, pJi....... ....Ii.. «,"1 0^
nominando res aliquas ä quibus educitur talis natura ita •--- - i £d V
nobilis.
Librum enim istum non edidi propter vulgares, ' c ^ijfi
pter perfectos. Hortor autem ne aliquis prassumatincipe rC
,,ti*
£ 1 "
propter luve qute dicenda sunt,nisi sit multum peritus dc A jtr
- - .1 - s dest‘J>
in principiis naturalibus,& multum discretus in modis d nis, dissolutionis, & congelationis, & ignibus maxime- homo qui velit hoc propter avaritiam praeparare, sed cu^ . ^ tionede diligentia agere. Est ergo quidam lapis miner« ' el cls sl ' «ducitur hujusmodi virtus, scilicet sulphuris albi vel TÜ " g! cl c ' quod non aduritur, dc educitur per separationem qua tLl mein orum,dc depurationem dc conjunctionem ipsorum-
De operis mineralis enumerationem- . [s?
I Giturin nomine Domini accipite de eo libram un 3 I 1 j ; 2 pU r ’,;
s/n *itflfinitprmarmnv i . mC*
• fortiter iuper marmor,dc imbue cum libra una dc me ^ o> 1

D. TütjMiB A.<iui#A*iSi *7f
miolci bl’varum communis r.Vuiosophinrom , ut fiat sicut pasta, Pastam pone in farrafljnc physicä luperignemA totum dis. solvetur, k cum videris spumam rubeam ascendentem, depone quousque descendat , iemper movendo euui'patul.i «er- , ca ■ ^ tum descenderit, iteVumpone supengnem ,& doctoueS uevando C|r 10u sq ; fi at sojss um sicut mei Postea projice super mar-
mor.Sc cito congelabitur* fiet ad modum frustricarms.aut sicut
epar bene decoctum, quod incide ad mvdurn unguis tui,rn ttu- , /V« habeas tantundtm de oleo tartari quintte euenti® > & una P°ne ad ignem in farragine sua,& ferveat ibi quasi 'duabus horis, sosteapoire in amphora vitrea lutata luto sapienti® ,8c stet uc 'uper igueni lentum tribus diebus & tribus noctibus. Postea pone am phovam cum medicina m aqua frigida per tres ajios dies, tunc confectionem incide ad modum unguis tui, & pone in cucurbita Vltr ea,& superpone alembieum. Sc destilla aquam albam ad mo- dwm lactis* hoc est Vere lac virginis, cum aqua destillata fuerit, ai 'gmenta’i'onem,&in aliam amphoram extrahe. Et accipe ac- rem, & eritfrcut aer purus puleerrimus.quia iri fe continet ignem;
8c tunc remanebit terra in fundo cucurbita: nigra, quam calcina >» fumo calcinatiohis, quoiifq; fiet alba sicut nix, tunc redeas ad ■aquam quarti destilla septies, quousque lamina cuprea ignita ex- 'incta tfcr/mtus 6c extra dealbetur pepitus. Hoc idem fac de iere, hocest de secunda aqua. In tertia enim destillatione invenies d- totam tincturam sive ignem in fundo cucurbitae. Tded L t( W fecundo & rei tio.Sc serva oleum : deinde accipe ignem ist ^ndo,q U i est quasi sanguis niger & mollis, quem serva & destilla ? stsetva,8c examina cum lamina sicut fecisti de aqua,8cecce nunc 'abes modum separandi elementa quatuor. Sed modum coh- “ngendifere omnes ignoram. Accipe ergo terram, & super ta- u am hiundiffimam vitream vel marthdteatn tritura, & da ei aa c' cn dum de aqfia sua quantum ipsa est id pondere /quoüfq; fiat 'n„ Ut 'a miP h6iilaicmbico > & destilla cum igne suo, & ex aqua VmbiV „f ' j^ürn illu-d quod ift fundo cucurbit® mvemes
eTaeremrn x qi fotam imbiberit s postea iwrum da
ei aerem quantum est ad bibendum eundem ordinem servando h nt eum aqua,* eveniet tibi fi 'crystallinus, de quo si parhni proieeevis super multum argenti vivi cOnvevter eum in verum ar- gitum* ista est vis sulphfrrs albi non uredtiS, & completur m-
»scilicet teVra,acpuÖt acre ^ autem acceperis ftptimam SeTdo r cTdT' \ comn »Tcueris cum hiis deffilU^
S {iait , dlctum r c st' tv et ut ubr lapis rubeus .clarus - simpltx
n adurem,de quo si parum super multum Mercunj dusde n ? m ln fT ,mum Wem obrisum. Ist« eigotstmot
lapide mmerali,ut dictum «st, ■*,
§ * V*
(

Z7 6 Secreta Alchemi/e
De Lapide naturali,animali, Cf planeahhuju» f eict * dt'ilßonif 'vel trailatue.
Caput VI. p j
E St & alius lapis, qui secundum Aristotelem est lapis & ““"jj s>,
pis. Est etenim mineralis, vegetabilis & animalis rat>° ^
qui reperitur in omni loco Sciri omni tempore & apud 0 „<r hominem,quem debes putrefacere sub fimo, & putrefact 1 " gjp ne in cucurbita curis siro a[embico,& extrahe elementa, c ° quo supra,& conjunge, & eveniet tibi lapis minoris estseac^.
virtutis quam superior. Et non mireris quia dixi tibi quodP^p! >
fiat sub fimo equino calido,sic debet artifex attentare,ut *• P‘ jd' i frumenti sub eo ad novem dies posuerit, efficietur vera c ,s ^
mixta sanguine,propter quod credo Deum potius elegii ^
era ^
frumenti,ut in corpus (ubstantiaretur, quam quiequam 3, forteab isto possunt educi quatuor elementa, & fieri allst 11 “ / num opus. Ex omnibus ergo dictis patet,ex quibus est c°' yi>' tum, eile actuale suppositum mineralium, 8c quomodo |,0l 'pc‘ |! cicur per naturä solum,sed etiam per artificium. Bcnedict u ^ $
S ui talem dedit hominibus potestatem ,ut imitator na [Ul mi* :ens, species naturales commutare postit, & quod natu r ‘^|jiii' hoc multis temporibus operatur. Ecce alij modi sunt 0* ^ tandi metalla quas ponuntur in libris Rasis, Archelai, leptimo praeceptorum,Lt in multis aliis libris Alchemie^'
De mede eperattdi per jpintu*.
Caput VII.
E St etiam modus operandi per spiritus,ad quem
ta quod quatuor iiint lpiritus,& dicutur spiritus,quia e' “ jiil ab igne,habent natur am qUaruor elementorum ,Lc !rnrt>^^s phurquod habet naturam igneam. Sal Armoniacum.A 1 ?^/ vivum, quod habet spiritum aqueum,qui vocatur ah 0 ' 1 ^ servus fugitivus, Auripigmentum seu arsenicum, st 1 “'“ ß ,r Spiritum terreum. Quidam operantur per unum ist° rll, " 0 oä r mando eum. & in aquam convertendo, & destillando,# c ,- : ß' lando, & supra cuprum projiciendo. & convertit eum ut Quidam vero operantur per duo istorü , quid im P eTt ^uui>^l vero per omnia quatuor, scilicet quemlibet istorum sim i j
per se multoties,quousque fit fixum,postea quodlibet p er ^>i>' lando,dissolvendo in aquam cum aquis acute diflolveno ^ jt e ' toties imbibendo,& iterum simul aquas omnes junges“!“ rum simul destillando Sc congelando,habent lapidem a stallinum,de quo si parum projecerint tuper aliquod m< 1 ® 0 ,J i* in veram lunam transmutaret. Et tiinc quidem dicunt q jJ# i
n<>' |
1
t
I
c
r
a
c
Ij
e
k
P
P

sunt quatu or ^* Acluinatis. 177
ClIm c °rporibus : X- Cnta ’ & df P uraca: Qül dam alii uno spiritu'&
r,m laturai;. '«quantumcumque hunc modum non probavc-
‘m«i videtur , & vereor & credo quod omffibus
»*<CCt Avicrnna in pnisVol^ ni r\iA
rim - n atnrali s US ’ &C 1 . _
? Ual ' 'gnotus fir? 6 " Vldctur > & vereor & credo quod omnibui " l,nc «iodum ,r ICCt Avice nna in epistola sua ad patrem directa : P US h ibebo t-,,*, lc l uantu lurn tangat.Ego veto cum locum ac tem- °,hun c modum probabo.
fe'& n * tl '»icser)nentorum Saturai & aliorum. j^Ccip^ Caput VIU.
c 11 ad I unam'tl° dl !f partcs SatlIrni sr opus fuit ad Solem, Sc c """ quida^ä \l *P, ars Mercu ‘‘i. & fiet Amalgama,
J rt " ri - ra .ScmbiL.r glbll ' S qUem milltotiens Ifiper mar- s 0 P'UTif p rS p ■ . ° aceto aerrimo 5c aqua fiilis commu-
q r "’^imamL r™ ,ml?, - bcndo & d -ficc a »d°. quouC
* lM minis istius l imi ‘ ll j at aquarum lubstantiam.tunc ex aqua 5°r add ffÄrÄ? ,,OU,quefi « licut pasta mollis & t ihi!a ie r vel T -quam
ct ad Lunam Jovem. b ’ abebis lapidem,qui conver-
Dea&gnanone, edua ,„ ddcmoda
op€t andt ad Solet#'
.v Ca put IX.
7"^ <*.q,,ous q « Z si '!Z r °T A d£stllla totum 'Sclioc bl e c "'«‘JS aSua nr r M: tU , nC istam ac l uam c ° n -
K > ail ^nbus di e W n " Cqi ‘ am '°"8'>«ur.Lc ambas aquas
liva lrnu 'destilla &cnnrr ? X C s U L n ? C IUS corporentur, St am- i C ' nr h°-dequo (i unam a ^ fiüficbis Iapidem rubeum similem
tur, lec i cris »vel Satumi P arter p super septem partes Mercurii
b r ’ ,d)et enim q Ua (; P llr g atl & firmi, in Solem obrisum vectea- dedn "P" a ^nes rn 7'"' kerrnent.. Reperientur etiam in li- Unt ad errovem g.' f, ( l lla ^ infinita: confusae,qua: homines ‘npra:pa rat j^ n .^ '“orum sine utilitate amissionem, de cu piditateUic 7!q u 'fi us prolixumefletnarrare.Ego turaf ,8c caufi, n ’ ed “t viderem oculata fide mirabiles 15 f9rUm -"n solum generales, sed etiam
__i„. r.j
“wximcinp,-
Ideales §c inilDfd,,! 1 ® e 9rum,non rorum gener ares, «u eoan. dcm tla ' CS con ipicerem 1 !st aS ’ n ° n Polum accidentales, sed etiam Pcrf n t0rum a ?o 1 rpo,;K t0rumm «fia probavi, Sein separatione potu’ Um,tarncn tantum Hu ^L5>d quidem opus est verum Se n,,n* "“perfectionem fn~ b ° rcm &fetorem,ac etiam met cor- ! b», ["°do nisi necessita, P er P e sius, ut disponerem hoc opus '"*r dista ufficiaut C COact tse iterum attentare:De mincra-
S i , TRACTA-

27?
Secreta Aichjmsa
t^^c^ATys d. thomM de aqtixo B*
fr*trji Retnaldo t m arte Alcheni 14.
&r
T Ul, s rogationibus asiiduis,parissime frater/uperatus t£ '(i turn brevem (Je arte nostra,tertas regulas operationis ff? ^ efficaces,& tincturas veristlmas continentem, propono tM> V y pingere in octo capitula partium,volens te in tribus haberes ,p tum: trimo quod non cures roulturn de verbis Philosoph 0
modernorum & antiquorum in hac (cientia loquentiuro »ff
niam in capacitate intellectus & :n demonstratione exper*'®; c c li.tota ars Alchemica,sedem libi constituit. Philosophi '' e ^ £l jti Jare volentes Icientiae veritatem, quali omnia figuratu' 0
sunt. Secundo noli pluralitates rerum appreciare, ijec cc
tiones diversarum specierum , nam natura nunquam h'si
mile producit,quamvis ex equo. & a lino mulus generetis r -fiA ctione imperfecta,ficut quidam scientiam imitantes, exp‘ u j,,si quandam multiplicationem producunt. Tertio ne fis sed pone ori tuo custodiam,& ut filius sapientum, marg 31 ' 1 te porcos non projicies Cum Deo tuo pacpm habendo ' a
Ordinatum in opere tuo sernppr in mente prafige. Crch^pi' certo,quod li dictas regulas mihi äD. Alberto traditas, ^ [fi Sos habueris,non oportebit te Reges & Magnates qu* re - Reges & Magnates amnem honorem tibi impendent. enim omnis in hac arte serviens Regibus & Prjflatis.cumjF jjj' solum iis subvenire potest, verum omnibus indigentibU 5 a mP tim,quod autem gratis accepit, pro precio nulli inaetersl 1 ”^^' stare debet. S jnt ergo regulae praefatae in corde tuo secret 0 . eulo indubitabiliter lignatae & sigillatae, nant m snpef‘ ot V(il^ vulgaribus tradito, philosophice locutus sum , tibi auteru secrcdsfimo apertius de tua taciturnitate confisus sciipß-.
De Operationen.
Gaput ”■ ut**-
Q lloniam fecundum Avicennam in epistola ad Alfa 1 * 1 q, plu^
Nos quaerimus substantiam veram & unam facere e> bus coactam fixam, quae super ignem, posita ipsum erit penetrativa & ingressiva, tingens Mercurium & a *‘* „b# 1 1 verilfimU tinctura cum pondere debito, cujus tinct ur ® Osft 1 , mundi thesaurum excedit universum. Nam una res‘ l0 , 0 $ esse tria,tria duo, duo, unum finalster existunt. 0 iy
dem fit substantia una ut dicit Avicenna, habere °s < ^ rt< " ( jtin 1 ^. dam.myraw.Leinstrumentum. Patientiam, quia/ eCU 7 ,jih 3 ^ brum festinantia a Diabolo est : Ideo qui patientia 111 n eC e0 ( jj ab operatione manum suspendat. Mora est etiam p q 3 ‘

D. Thomas Aqjii NATIS. VJ<j nui» omnis actio naturalis,quam sequitur ars nostra, suum habet modum St tempus determinatum, instrumenta vero sunt necet 'ana, n on tamen multa prout in sequentibus patebit quoniam o- P us nostrum in una re,uno vase,una via, secundum Hermetem.Sc una operatione perficitur Quae quidem medicina licet iit ex plu- \ l . aggregata,est tamen unatola materia,nulla alia extranea in-
f« ei J* ■ nisi fermento albo vel rubeo. Quare est pura naturalis «»nullo unquam alio opere posita, ex qüo in regimine operis, »veri» colores secundum tempora apparebunt. In primis etiam ’ebus oportet mane suvgere, Sc videre ii vinea floruit, in suble- qnentibuscorvinum transmutatum in solitudine csci - ctroulti- V CCS colotes,in quibus omnibus intensus color albus estspectan- us.quo habito, expcctemus fine quocunque errore Regem no- r ntn, tlixir vel pulverem sine tactu simplicem, qui lapis habet tot nomina quot (unt res in mundo: led ut breviter me expediam, ®»®teria nostra sive magnesia est argentum vivum nostrum Mine- > ale,urina puerorum duodecim annorum debite prarparata.quae ftatim venit de vena, Sc nunquam fuit in aliquo opere magno quod scripsi vulgaribus, notavi terram Hispanicam velantimo- O'üm.non tamen hic nota argentum vivum commune,quo aliqui multiplicatores utuntur & sophist® > ex quo si aliquid sit, dicitur solummultiplicatio>modicum tamen tingit respectu magisterii, quamvis dabit largas expensas, & si placebit laborare in illo,invenies in illo veritatem,sed requirit longam digestionem- Sequere ctgo Divum Albatum Magnum magilhü meum, 8t labora cum Egento vivo minerali, ct ipsum est operis nostri perfectivnm ad- «stionis, salvificatlvu.ro & fusionis effectivum , ciun enim figitur, *1 tinctura albedinis vel rubedis uberrimae refectionis,fulgidi £«*** yoy recedit a commixto quod estamicabile metal- 's,8c medium conjungendi tinctui a»,quoniam commiscetur c profundum ° ’
cum
U1 p^ofiin J, e.» - -.su^uuiyvm» v,»u
sdhaeret eis ln g»ediens > & penetrans naturaliter, quod est
De Mercurii I ^quamvis«
eempoßtiene & ejtn Caput 111.
I / quamvis ex Mercurio nostro solo oprn nostuim perficitur,
-'»^.gettamenfermentoXovct io, miscetur ergo feo.
lius cum Sole ScLuna, St fit unum cum eo, cum ista 4uo corpora Fau '' lpcntluam naturam, ergo sunt aliis perfcLmra. st-
est.quia corpora s unt ma j j Sp p ^- i $ q US plus de M
grn - " 8 ° * ”«“»<«»?'’ «S£
£ M : ' An ’ bel ; n ; & album . figuntur in igne stand". qnonE Pte MevcurmsTolus est iUe qui J erficit opus, & in »Uo
«una qmbus ad : opus nostrf. indigemus, c.uinihile^tmncudt bet

di'
280 Secreta Alchemie
adjungi, Sol & Luna sibi non sunt extranea , quoniam ipsi* guntur in operis inceptione in suam primam naturam,id est 1 curium,quare ab illo sumlerunt suam originem. Quidam allt ^ nituntur ex solo Mercurio , vel simplici Magnesia cornpk rC Pjjj, suum,lavantes eum in aceto acerrimo, coquentes in °' eo ’* U ^jentando, aflando,caldnando , destillando, quintam essentiam ^ trahendo,cum clementis,Stabis infinitis martyrizatipnibus Mercurium torquentes, St suis operationibus credentes a magni ex eis inveniri, finaliter.modjcum lucrum inveniunt- ^ crede mihi, fili, quod totum magisterium nostrum sit f° 1( ,, in regimine ignis ex capacitate industria;. Nos enim nihil °\ ramur.sed virtus ignis bene recti lapidem nostrum operatur > dico labore,& paucis expensis,puta quod lapis noster cum ' a in suam prirtüm naturam, scilicet in primam aquam vel l aC ^ ginis vel caudam draconis semel solutus, tunc ipse lapis k)P jj falcinat,sublimat, destillat, reducit, lavat,congelat, Sc virtute <s proportional, icipfiim perficit in unico vale sine alterius m* 11 j- Ji operatione. Agnosce ergo fili,quomodo philosophi ckm*? ^ libusoperationibus figurative locuti sunt, ut ergo securus' Mercurij nostri purgatione. vera docebo operatione ^ crCl i ( ci>' nostrum communem levissime praeparari. Recipe ergo M' rium mineralem sive terram Hispanicam, Antimonium n °i ,jof> vel terram nigram oculosam.quae omnia idem sunt non inst sui generis,Sc qui prius in nullo opere sit positus, hbras st'.'Vjiif’ & viginti aut plus,&: fac iplumtrasire per pannum lineum Isi ji tribus vicibus,dpinde fac ipsqm transire per corium kp° rl %(l ultimo fac ipsum transite per pannum lineum spissum, Sc h^jc, lotio vera,& attende si aliquid remanet mcoriodeejusgt 0 ^ seu aliqua fpiffitudo sordiciei vel faetus.tunc ipseMerciir |U5 c (l- valet pro opere nostro. Sin autem nihil appar eat tibi Nota quod cum isto Mercurio,nullo sibi addito, potest uttU opus perfici.
De modo sfwtilgamttndi.
c a P- IV. <r
Q Uoniäm ex solo Mercurio nullo extraneo addito °P”i,rC' strum perficitur, ideo de modo componendi Amalg 3 ^ ceS' viter dictum est. Quidam vero hic male intelligunt phil° f £ jct' quia credunt ex solo ipso Mercurio sine sorore vel opusperficere.Ego autem tibi dico secure,quod cum^f^ S qii°^ cöpari ejus labores,& Mercurio nihil extranei addas,Sc stb s p3 r ' aurum Sc argentum np sunt extranea Mercurio, imo vlC1 i u ct» jf ticipant suam naturam,quam alia quaevis corpora. Ideo r ^ er cii rl1 ’ |gan)^nniam naturam, (licuntur sorores & compas? 5 ^ U-

txs ^-Thom^ Aqbinati s. i8i
WimVA ni ' l '° ! ' l ' 10m ' &{ >rrmlfixione, lac virginis emanabit, st tT a" 1 clarc intellexeris Et 6 cum Mevcurio nulla tc ex-
a ad<J 'ta operatus fueris, consequeris optatum. fie compofiuone Sein (S Merutnj.
T>f - ' . Caput V.
I\,, cl P f solis depurati communis, ideft, in igne calefacti, quia Va * tm '! Murn rubedinis est, uncias duas, <8c incide in fr usta par- Mcr lm . 0lc 'P c j addito Mercuri) uncias decem & quatuor, &fac cttnrb' ' Urn um 'g arc >n tegula , & solve meum Solem Sc move totu ^Meo, donec Sol bene solvatur & misceatur,& tunc der & | °de in aquam claram, & in una scutella vitrea vellapi- tota' i ava septus tergendo & mutando tam diu , quod nigredo i n ^ ac l" a recedat, tunc st advertere vis, vox turturis audita est ttira nostra , qua mundata fac amalgama per corium transire Pertus bene ligatum , exprimendo totum amalgama absq; un- f lls duabus,& remanebunt in corio unciae decem & quatuor ,& il- ® quatuordecim unciae sunt res aptae ad nostram operationem;
■p attende quod debent este nec magis nec minus quam unciae duae totius materiae in corio remanentis. Sicsserplus diminue, si esset minus, adde. Et istas duas uncias expressas, quae dicuntur lac virginis, reserva ad secundam operationem. Ponatur ergo materia de corio in vitrum,6c vitrum infutnellum superius descriptum, & lampade accensa infra, ita continue ardendo nocte die- q«e quod nunquam extinguatur,& flamma semel inclusum recto lt or u C P ercut ' at ’ non tamen ollam tangat omnibus partibus fur> cp r ' o^ne lutatis similiter. Si autem post mensem vel duos irsspi- ^ere \ olueris flores vivos. 8c colores principales, puta nigrum,al- tua' 1 ' Cltrmilm .& rubeum, tunc sine aliqua operatione manuum sco r 7> tegimine solius ignis, manifestü erit absconditum,& ab- ssctumT m ‘' ndt ‘stum fit. Quare materia nostra seipsam ad perdicem. ter" 1 ^ P erducit> vertendo se in pulverem subtilistimum.qui sia sinens"u m ?' s tua ’ velbomo mortuus in sepulcro > vel magne, quasi receffsi 0 p P,rit P S ‘ n eo occultatus est in sepulcro, & anima & vwim, ergo state tunc a principio usque ad sex
ponderoS 35 ' fossum tunc factum est gracile, leve rura, um. virtu/ molle > & dulce amarum, conversione na- veres tuos exso J 8 "' 8 ° c ' u,tc completa. Cum ergo videns pul- postea doces. 108 ’ & ^ P r °' )am & expensas desideras, tingent; - on er\c° U, ]? m Ve l duas partes, quoniatnunapars
si oftri solum septem tingit Mercurij
bene
purgati.

r8r Secreta Alchimie
Dt AtnalgamMtione ad Album.
CAPl VL n
p Odern modo processus fit ad album, id est lunam, hoe «u j.
■^mentum albedinis, cum septem partibus Mercurij purgas p, scueris, in eodem modo sicut Sc rubeum fecisti procedas. ^ (ll , in omni opere albo, nihil intrat nisi album, & in omni op eff ^ r j beo, nil nisi rubeum intrare debet: ex eadem enim aqua 1,0 ^ fit rubeum & album, diverso tamen fermento addito & temp jp supradicto elapso, potest tingere ad album super Mercurii 101 ’^ cut ad rubeum fecisti. Nota tamen quod Argentum in ista materia est magis utile, quam argentum massale, q u,a J. bet in le mixturam quarundam faecum Mercurij, & debet 3 j, gamari cum Mercurio frigido, & non calido. Alioquin bo c °>^ randomaxime errant, solventes amalgamain aqua forti ad'P ^ purgandum, & si volunt respicere naturam compositioni* al L- fortis, ipsa per hoc magis destruitur. Aliqui volunt etiam r % rare cum sole vel luna minerali, fecundum rt gulas hujus lWjuj errant, dicentes quodfol nullam habeat humiditatem, & cfl in manifesto, & ideo optimus, imo quinta essentia extrahit"^ s b tili ignis ingenio in vale circulationis, quod dicitur Pellic 81 ’ 1 '^ illo. 1 8ol aurem mineralis Le luna babent fecum permixtas <y täm fecis immuditiem, quod eorum purificatio ad nostm^.p- lens, non esset opus mulierum & lusus puerorum, sed po tlU * r j. bores fortillimi viri senioris, Iqlvcndo, calcinando, Sc aliis Op tionibus magnx artis insistendo.
De fecunda & tertia operatione..
Cap. VII, 5,
pluito primo isto opere ad secundam practicam pr occ^.ft A Ubi corpus primi operis nostri cum cauda draconis, id c a(f ri J virginis, additis Mercurio novo septem partibus super m remanente, secundum pondus pulverum,Mercurio dico P° fl to Scmundificato, fac transire per corium, & retinere sep { £ ft' tes totius, lava & impone vitro & furnello, utin primo op^ri* cisti, per totum regendo tali tempore vel circa, quousque **^ yif pulveres iterum factos, quod iterum excipe vel extrahe > tinge, & isti pulveres sunt multo subtiliores primis, q ua . rC £|jj<i ( ' digesti sunt, eo quod una pars tingit septies septem Tunc procedas ad tertiam practicam, sicut inprimaSt ■ „cd* operatione fecisti > 8c pone super pondus pulveris secu» ' tcf 1 Metcurij purgati partes septem,& pouc in corio, ita q u ° püs
partes in totum remaneant ut prius. Et iterum coque oc ^ uO* veres, qui quidem pulveres subtilissimi sunt, quorum

. . p. T H O M JB. A Q.U I M A T ? S. r8z
p.ii'tes septies quadraginta novem , quae sunt tiecentas Sc quadraginta tres partes, & hoc super Mercurio. Ratio est, quia quanto pl us digeritur medicma »ostra, tanto tubtilior effic.tur, 6f ? Uant0 fiibtilipr erit,tanto penetrabilior A quanto penetrabilior Umo P'»s ingrediendo tinmt. Pro fine hujus notandum, quod si no " habes argentum vivum minerale, secure poteris laborare Mcrcurmcominuni, quia quamvis non tantum valeat, ltcut e, dat tamen largas expensas.
Pe &iodo operandi i» materia fet* Mercu ; re-
Cr?. VIII.
autem tingere vis Mercurium. Recipe tegulam aurifa- brotum, deline interius modicum cumsevo, depone ineam ^eundum proportionem Medicinae super lentissimum ignem > Sc eum Mercurius ceperit fumigare, projice intus medicinam tuam ln eera munda clausam, vel in papyro, & habeas carbonem igni- tum fortem & latum praeparatum adhoc, & pone super os tegu- j® &; da fortem ignem, &i cum totam liquefactum fuerit, projice in cannam cum sevo linitam, & habebis solem Sc lunam finifli- rnam , secundum fermenti additionem. Si autem medicinam tuam multiplicare volueris, in fimo equino hoc fac, sicut te orc- tenus docui, ut scis,quod tibi npn scribo, quoniam peccatum esset hoc secretum viris secularibus revelare, qui magis hanc scientiam propter vanitatem, quam propter debitum finem & Der honorem quaerunt, cui honor 8c gloria in fecula seculorum. Arne, yerum opus illud quod vulgaribus stylo fatis Physico conscripsi, Alberto semel pro semper laborare vidi de Antimonio, & d^tetra Hispanica tibinota. Sedquia magis lucri & temporis 'ndebita expensio, consului tibi levius operandum, illud breve °pus conscripsi, in quo nullus error,modicae expensae, levitas o- P e tvs, brevitas temporis, & finis vere desideratus. Ex quo tu & omnes tui sine fallo percipietis. Noli ergö te,charillime,cum ma-
quia propter salutis, & Christi praedicationis
tualibiiT' ^ u ctan<lo tempus magis dehes attendere|divitijs fpin- »quam luctis temporalibus inhiare.
USER
: -iN
i

*84 Ioannis De Rupbscissa
LIBER LVCIS IO ANNIS DE RVPESClS S * fratris ordinum Minorum .
Caput I.
T)Rimo consideravi futura tempora, qua: praedicta sunt ä * sto in Evangelio, scilicet de tribulationibus tempore A nt ‘ c j, sti, sub quo Romana Ecdesu flagellabitur, & per tyrannos 01 ]' £ , bussuis diviti js lpoliabitur. Et quamvis ecclesia Dei tunc b 1 - ,'' z rit desolata & confusa, a Christo tamen de tantis tribulati 00 '' j ( liberabitur. Quamobrem ad liberandum populum electum^, cui datum est cognoscere ministerium Dei &c magisterium v 111 !^, tis, sine multiloquio volo dicsrc opus magni lapidis Philolai’ 0 rum, tam ad album quam ad rubeum, & hoc est contra c°° |j, tudinem philosophorum, qui ante nos fuerunt, qui propter h 1 ' tiam & invidiam, artem istam proprios filios celaverunt. ..
tensio mea est prodesse bonis sanctu: Romanas ecclesia:, & a P' breviter narrare totam ejus veritatem.
De materia laptdis nestrt.
, Caput II.
,<r*
XI Ateriä lapidis est una & eadem res, vilis precii, quae ub 1 ^ 1 teperi tui m aqua viscosa, quae dicitur Mercurius,& qtlO°'^ dicunt quod repetitur in vilihus locis, nnilti brutalium hon 1111 ' , qui non intelligunt secundum intentionem Philosophorumd ' j j lapidem in stercoribus quaesiverunt. Et sciasfiii mi,quod to ite 'n praeparatur removendo terreiratem quam habet Mercuri 0 ^, apponendo ei sulphur Philosophorum, quod non estsulpb° r \ g - gare, imo sulphur nostrum estinvisibile > & ego (uo uoinin 1 ’ ? ^ prio nominabo, quod est vitriolitm Romanum, quod q°' Philosophorum vocant magnesiam, Lc hae duae operatio° fS fiunt.
De prtdtfla operatione, Caput III.
v Eripe Salpetras.vitriqli Romani ana lib.j. id est, libram ■de quolibet tritorum & mixtorum, desicca in patella a ° ,£ j n (le ignem lentum, semper movendo ut humiditas recedat. jit recipe libram unam argenti vivi, deminera, non de plui 1100 ’ c y aluta involutum experge super materiam vitrioli §c salisp ets lidam aliquantum, quia per potos seminatur, & move Cum baculo, ut bene misceatur, ita quod nihil appareat ° e f j ) surso, & pone in vase ad luhlimandum super leni igne, si ^' ^i/ bene fuerit desiccata ore clauso: sit autem ape i tum,
,a°l

D. ThO M Aqjii n A t I S. iSf
ditas recesserit, quod cognosces cum lamina vel gladio polito iir- P' r ‘oi amen,8c postea fortifica ignem per duodecim horas, & in hnc f« fortiorem . ut opus bene sublimetur, & vale infrigidato «trabe ipsum,& s, c mvenies Mercuiium sublimatum album sicut ™ v «m, & sic sublima ipsum Mercurium ter cum ipsius faecibus.Sc tr ? e ' sine faecibus,& sic in ipsa operatione fecisti duo, cibcetpurgasti Mercurium a terreitate 8c nigredine sua,Schumiditate quam nabebat, & congelasti, Scsecistt illum album sicut mvem.tecistul- aptum ad molendum &. commiscendum, & aptum ad dige- rendum in stufa sicca, & aptum adeonvevtendum ipsuria in aqua, ut inferius dicemus. Posuisti intra ipsum fulphui invisibile, quod
®t tinctura rubedinis; & est spiritus vitvioli Romani, & cum ipso t magnum adminiculum, quoniam cum habeat ipse spiritus na- ttrram tingendi in rubeum, & ad congelandCi Mercuiium m substantia , & facit ipsurti albumsicut nivem. Et hoc est illud quod magni philosophi scripserunt, quod lapis noster fit ex Mercurio & sulphure praeparatis & separatis, St de hoc opere 6c substantia dicit Magister Arnoldus in tractatu suo parabolice, nisi granum fru* menti in terrana cadens mortuum tueiit, & csttva. Imelhgcns pro grano mortuo int«rra, Mercurium mortuum cum ialepettaC & vitriolö Romano, & cum sulphure, & ibi mortificatur, Leiht sublimatur cum igne, & sic multum fructus adfert, Sc hic est lapis major omnibus, quem philosophi quaesiverunt, St inventum ab - stonderunt. Signum autem est, quod spiritus vitri oli sit incorpo- tatas Mercurio, 8c quod Mercurius sublimatus dimittat multas feces m tundo vasis, Sc ascendit spiritus vitrvolipi opter alcenlus mgtnium. Recipe acetum, Sc m eo extingue fenum quater, pota mitte ibi dictum Mercuiium sublimatum, & subuliffime cal- cuiatum , 5c ibi dimitte usque ad alium diem, Sc postea destilla P'«dictum acetum per hltrum bis aut ter, donec sit clarum, po- oua ln patella terrea vitreata ad lentum ignem, Sc faciet am ca ?pam nigram desuper materiant illam, tunc illam ni- Sc rcmal? ? m ° ve > & fa« ignem donec acetum inde penitus exeat, simo & iirlsw™ 5 Vlt,i °li infundo vasis, in colore albo fuavisi sulphuMnvmM Cbls r ^ ul '> >uni seorsim, Sc ex alia parte prsd.ctu
“entum v sb 'l e - Qaamobrem a nobis ostensum est, quod arsi i i " Um sublimatum Dortat fixum spiritum, 8c commovet ; Ipbur lapidis inv.sib.hsX m Suta rubedinis. Et sein*
P fixum Pta o ctl,m Wetemst, &sicestpt*paratum Sc noL
tixum. Quaie sic dt Ilccc ss c , ut extrahas ab ipsi» Mercurio quintam essentiam sic.
De
/

i§6 Ioännis De Rupescissä
Ide fecunda operattone , f ^7 Reduftto Me- cufij iim.tti /» qutntam tjj'enu,tm.
Cap. IV. .
tEcunda Vero öperatib fest iMu! Mercuri) sublimati , qu> e ^ *'bus ut nix: extrahe ab eo spiritum (üum, qui ä qUibuMaM ^
if - *•- . :r. ^-,1- 1
&■
' 3 $'
1P
gis quinta essentia seuterra foliolum & tetfa foliata iste spiritus est incorruptibilis, paululuth miniis ut caelum, .
Vis spiritus non sit fixus, imo sit volatilis, ScsicheCeste est. hitur autem & sepaiatiir quirita essentia, sc. spiritus Mercur>l> ^ modo: Recipe libram uriain salispetrse, &tantundem vitri 0 !. 1 mani, & fac aquam fortem ut scis: & tere Mercurium pr£' a fiibtilistime, Sc distolve ipsum in dicta aqua forti, super ei»e l£ Udos, in viola vitrea bene clausa,per duodecim horas,Sc (i ri.usnoster dissolvitur, mitte in dicta aqua cUmMercurio jt non dissoluto, fc. septimam partem ponderis aqua; praedi^ sale armoniaco trito. Et hoc est quoddam magnum lecr < tl1 $ hac arte, ibi pone cor tuum , superpone alembiCum cCt ^ c f vesicae, & destilla illum, & videbis ascendere per latcta V,,, spiritum Mercurij seu animam albiorem nive. Secundo f° [tl <t ignem, donec Mercurius plenarie alcendat, postea frange extrahe quintam estentiam feu spiritum Mercurij, Sc inveni* 5 ^, cies nigras combustas in fundo vafis, a spiritu Mercuri) lep a V lJ il' Etinhaeoperationefecisti duo : PrimtJseparasti ibiritum ^ ^1 Mercurij, quj erat terreus, corruptibilis, Sc imperfectus, 5 c tö ' ö J illud terreum combussit aquafortis,Sc est quali irripossibilc-ss.K de rc alba instar nivis, extrahatur & separetur talis res terre“ nigra. Secundo imbibisti dictum spiritum Mercurij de fp^jjjjei' ti ioli, qui est in dicta aqua forti, Et hoc est illud quod dicit ster Arnoldus: bibat quantum potest bibere per duodecim ss^il «70 quod Mercurius dissolutus in aqua vitrioli, plus bibat cX‘P § c - vitrioli, sulphure invisibili,& dissolutio fit in duodecim ho rl tjy£ eundo fac aquam novam fortem ut prius, & in ea iterum -ß, quintam essentiam prsedictam.&subhma.ut postrema viemus: & remanebunt sacces nigrae in fundo vasis, sed no» tarttü u«
& iterum tertio for aqnam fortem ut prius, & dissolve sublimatum, Se tertia vice, post destillationem & sublim** 1 ® ^jie invenies faeces quasi paucas parum nigras, Sc tunc habebis *1 tam essentiam perfectam,qu® dicitur hnmiditas conjunct* ^jl> ta, nec potest alteraris nec igne perpetuo comburi, Sc fim • )jqU 5 igne ut cera, & nunquam facit sifccem, hec potest corstbu» a ^ aqua calcinativa.Sc habebis ex libra una une. j Sc non plp s n al ji i nuSjSc tunc »habes totam materiam lapidis secundo teP*** fc- incorruptibilem, volatilem* albam albiorem nive, & i » 3 pl eunda operatio.

Liber Lue is. aS 7
®* *•»" operat,o»',,» quapraparatur quinta tjsetm»
Jttla, &/ofttturt» aquam-
T^ ,a Operatio haec est : Recipedictutn
7 ntla m quintam perfecte separatam » & ‘nsmsduas
*atn super lapidem V itr eü, & commisce cumuna pane ipsiu sdua partes sulphuris vivi invisibilis, & pone in una tazza v Krea, n ® pbysico,in stufa sicca ad digerendö.hoc est calcMandq.m e tbus ad ignem carbonum, per octo vel duodecim dies, ve piius, & ibi decoquitur,ut postit per icipsum in aquam dmow , tpuia aliter non dissolveretur, nec opus posset fieri perfectum,
Dt quarta operatione , in qua deflillatur quinta ejsent** redu&a $n Ca.putVI.
Q ilarta operatio est,ut recipias Mercurium, vel dictam quinta essentiam cum vase liro, simul post digestionem m stutaficca Physica Sepone in balneo Mariae > 8c ibi dimittatur, donec totum in aquam dissolvatur,6t stet cum cum capite alembici,& ascendit ab ea stilla roris madij[al.madidi]qu ? dicitqr aqua lucida,vitas la- tryma,\ac virginis,purissimi materia lapidis,ultima prteparanone Vel separatione perfecta, gustu ad linguam acetosa, volatilis non bxa, incorruptibilis fere, per digestionem in pulvere reducibuis, sta® a Gebro fuit cognita, & Hermes pater filiorum invenit, Ro- ^niis intellexit, ab Avicenna non ignorata,Magister Arnoldus de v illanova eam dictavit, St Magistar Raymundus Luibus pariter, ^ni quide Arnoldus dicit, quod oportet ut filius hominis ascen- d*t atetrainaere, & ascendat in cruce alcmbici ut Crystallus, Sc Ptopterea dicit Arnoldus,quod vult ascendere in crucem,quando 'tit, oportet filium hominis exaltari in cruce,id est in aere, quod * m a ' em bieum,8tcompkta hac diflblutione tunc habes tuä ma- emm perfectam, & si unam guttam projeceris super lamina can* em. dealbabit eam intus Sc extra. Et ita vidisti quod lapidi* Mercurii s na iCS n ° n kmplex sed composita. ex sp.ntu scilicet Mercur | & spmtu vitrioURomam.Quoniaspiritus dicitur sulphur , blk ’ non vu 'g> - sed Philosophie , qui est tinctura intrinseca
rubedinis, quamvis alba videatur experimento tamen rubea est, f rr 4 0 P t ' r hoc blercurius indieet subhure albo vitnob. Ipsa 'g‘- ti« destillatione seu dissol mio ^ c ^Aeta, inventes infundo va-
bust,hT stU ° m ' Xta ’ scilicet > elementum aeris & ig™'«™-
Ä“ ' " amreman « matena grossa combustib.hs ,&« «- tstbffi ea elementum aquas animatum anima spiiituali,& tunc
wibciens materia ad album specialiter,& conveniens ad rub«t.
I

iS9 toANNIS De.RuPESCISSA .„(( & si vis separare alia tria elementa ab invicem , opcradc hunc modum: Recipe illas sicces, tere, & pone ad dig '" 11 Ji stufa sicca, ut prius fecisti, postea pone in balneo ad dm°- & destillandum ut prius cum igne fortissimo & quod asccn 0 |(i ignem balnei , est elementum aeris in colore, id est in taCt albissimi. Recipe ipsum & serva, & postea transfer vas a “ sublimationisin cinere,& da ignem bonum & aicchdetp^ . p bicum ignis rubicundus, in colore olei rubri. Recip £ ’P jfl*' serva tyi par*m, & ita habes a Mercurio sublimato qu* tllfl <f [a* menta ab invicem separata. Primo elementum aquae, virginis, ante ultimam materiam, dillolutione in balneo tam in quarta operatione : Secundo elementum aeris, leum resplendens albissimum, in balneo destillatum, b ma dillolutione: Tertio oleum ignis rubeum, scilicet o * cU ' .ß stillatum ad ignem extra balneum : Quarto oleuni (eu en terras habes infundo urinalis nigerrimii ut carbo, quod uf Ium valet ultra, nisi ntmiiratur foras, conculcetur abbo^^jßn Intellexistine hoc torum ? Neleio quomodo clarius d>c> F scilicet de ista quarta Operatione. ß
De qutnta operatione , quaeßpraparatiö materi* ft* 'btrginit ad album, per ejtee rtduii tenent tn pulverem.
C A P. VII.
T_J S.c operatio est quomodo praeparetur ad album , 2c <1 M? ^ do lac virginis digeratur , & redigatur virtute ignis ' n rem tam subtilem, ut non sentiatur per tactum. Recip 1 ' ^ g i & benedictione Jesu Christi, & aliqui philosophi dixer unt, Q ^ ß' piatur animal cum toto suo sanguine, & dicitur animal, ‘1 - - v ‘
/
scit quando sublimatur, Se quia habet animam sanguis delicet spiritum vitrioli invisibilem supradictum, &P 0 f e (ld , pulla cum fundo rotundo,ignias ei collum & strangula,'“ \ß''. ge ipsum cum forcipibus, ita ut nihil possit exire , Sc P° nam inter ignem Sc amphoram, quasbenesit praspara ta ’ n(7 p^ perforata, ne lac virginis destruatur ab igne, & poneiu'“^^,^ lofophorum, ita quod habeat ignem ab omni parte lac evolet per ignem inaequalem, & est magnum ignem temperate, ne opus destruatur, & tot carbones a 4 escant, ita tamen ut manus hominis teneri valeat inst 3 ^ c0° e } ni, Sc vas in quo est materia lactis virginalis fulgentis • ,
nuabis ignem, donec videtis materiam denigra«, & S ä tunc principium digestionis habes, & continua 1 c ncII, tU lu0 1 y, mnes colores transierint, & videbis materiam ali£) u ® n -j c i»i ‘L albari, & cum videris materiam optime dealbatam, a P ' bas perfectum ad album.

Liber Lucis.
Vfjexu eperatione, l«?*** * lb >-
OV io sextalapidiskjilkmjam compseturo abalbo perficit ad rubeü ,nihil penitus addito vel remoto. ^ 1C ^ 5 L "
* pusdisto, quod vocatur ovumPhilofopboium, ‘ § , -n
no ) J us dicit, quodlapis noster est reclusus in ipso vase,Ut ChrsttUS ln sepulcro. Et accio e tunc partem unam istius pulveris,
^um ad.partem, cum quo poteris convertere omnia rnetal - ptrsefta in veram lunam, 8c aliam partem claude in vase supra 1 - . ut prius, 8t fortifica ignem, ut Magister Amoldusait, quiot- tu, quod postquam lapis pervenit ad perfectam albedinem > non tnetuit poenas ignis, quoniam non est in eo periculum aliquod H dedens ignem fortem, quoniam sic esteincccflc- Causa est quia ,P cr ‘guem lentum digeritur, ad album non potest decoqui lui- pnut invisibile absconsu vitrioli,scilicet spiritus latens sub albedi- ne lapidis, sed digeritur spiritus Mercuri) illo igne ad album, qna- propter nec este est ignem augeri, ut attingat profundius, & dige- tat tinctura rubedinis, sulphuris vitrioli latentis, 5c faciat ipsum exterius pervigorationem ignis, 8c sic per vim ignis vertitur ist nlbeum, nihil ei aliud addendo, Sc sic ascendit de sepulcro clauso rex maximus, Sc resurrexit a mortuis, cum corona in capite ful- gentistima, ut dicit Magister Arnoldus. Sednotaquodm duobus Vasis,scilicet tale opus lapidis potest steris & operati albu & rube« tum uno igne 8c uno furno,nisi quod vas ad album extrahas albe- dine induta,8c vas ad rubeti notabiliter aucto ut dixi.Sc nota quod aliqui solü hoc operantur opus de lacte virgineo, & de elemento M=neo, & aereo no curant, & est opus eom folumvnodo per nobi- bfTimülacvirgineü, Aliqui commiscent tria elementa simul,unu Pondus ignis,quatuor pondera aeris,octo pondera lactis virginis, & hic modus est fortior ad rubeü, debilior ad album,& istis tribus
modis potest steti simul in uno vase de solo lacte virgineo ad ru-
eutn. Et in alio vase, ex tribus elementis» uno furno, & uno i-
*r Vldc ^ is si P^babis diversis modis magna miracula, qu» ollata font ab altiffi mo D eo ,& de hoc opere nunquam fuit ante me altus qui Ita clare loqueretur veritatem. Etenim magni Phi- f°^°P p l q ui bush 0 c secretum ac^asistcriumfuit revelatum con- jurat, fuerunt horribili malcdiS Dei,ut nulli hominum hoc opus divinum modo aliq U0 declararent, ne hoc secretum ad ma- hus pravorum hominum devenire t Sed ego non curo talium
' s T Cm i qUatC lftud fretum nonvcvelo ^
Huam, sed revelo ecclesia: Vei, & perfectis Christianis, Sc veum Umentibus, ut succurrant pauperibus & prxeipue eVWgct-ns-Sc W C & S • u ^’ idu ^.pup:lLf&orphanos visitent Maccefsuati-
« »‘bulatiombus.&hsEccstscxtao] ""
j^atio.
De

*<?o IoANfiis DsRupescissa
Defeptttn* eptrAtieuc, qua eß deprcjeßioä*'
Caput IX.
CEptimi pars hujus operis est de practica virtutis elixi» 5 / 0 i ^medicini perfecti ,& virtutis istius elixiris ad album e * Vi> 'convertit Mercurium, Jovem, Saturhum,Martem,& V e0 ! r ^gö 1 * Veram Lunam: & virtus medicin* perfectae ad rubeum e* 1 ’ prtedicta corporaSc lunam convertit ih sole, & sic fit: I >0 ’ lC . u a^ curiü in crucibulo, & calefac ipsum tä diu quoad Mercuri^ 5 Vi' bulliat Scfumet,postea pro jice super ipsum sic bullientem J® jjt> nam albam, vel rubeam,ut vis, & da ei ignem fortem; ac *’ $ fundere luna,8c babita competenti decoctione, extrahe 'P 'jj;#* ■fi haberet colorem multü , vel si esset frangibile, tunc est ? e ' c0 ]^ medicina,Sctunt projice super alium Mercurium quousq u f (t! ii* & maileatio tibi placeat, Sc super quot pondera cadat,exp^^/ te docebit, qironiä aliquando cadet super multa pondera,***’,.fi
Sc chalybem projicitur taliter: Primo super laminas igne» 5 ^' citurpulvis, ScpopderatUr ad recoquendü , aut illacorp 0 ^^’ duntur, Sc medicina projicitur in ipsa fusa; & hic corporas Jtf' Äone pricedenti nS indigent, quia medicina est quasi ig 111 * ni, Virtual,ter consumens omne imperfectionem cuncto jpotum,Sc convertit ea in suam naturä, quod est eis bonum ,„f0' wltimus. Et aliquiPhilosophi quando volunt operari ad fidunt medicina super afs aut ferrum, & quando est ad fo& V'ß <iunt medicinam super solem purissimum fusum, & iste (° Ijjfjtf 1 «inatus est medicina, ad convertendum is vel lunam IPotest autem medicina dissolvi in balneo, & congelari meratis vicibus, & sic augetur virrus in, infinitum, ■
. . ,
■Detdltiva vperttttone, in quatrd&atur demagift* rt> *
& calanattone Mercunj, Sclu Ö" LurtM- Caput X. .
'jT\Ctava operatio hujus artis continet magisterium fyf ^'nationis MercurijSoliSjScLuni, & sic fit: Recipe entii, scilicet cretam,stercus equi,& papyrum carminat**’ • \x fice in simul,Scfat furnum magnum vel parvum,sicut a 3 '
beat portas, Ut sit'latus illius unius palmi circumcirca,^ *V„dS & ticulas seu spiracula,per quie fumus exeat,& non sursum 3 & postea accipe unam laminam ferream fortem, & a°ap, e j a tf' fupei-caput dicti furni qui est rotundus,hoc modo, st u °j seitab' daturtotum os turni , sed dimittatur circa ipsum ahquoUJ^ pjf'

iurt, L'i’BEk Lüc i 5 . _ r-r
y ä F rvn ® l Äde\cste r pdflertlcö c supcrlpsai» laminä apra- v U 3 tt ? ntoS gotos ,-viddrcet'quinfosvoiiH!ri!sV& oiHtüi hiariirs '. c « fuurn ovum physicuttijubi poftatur laus addigefendum-,,
'st orctiitu lamitwe sunt quatuommlnx adhuc, ut teneänt lami- •J?, m ^«juckmüdim aionge a lateribus fumi, -8cficfacies fieri' unä _ am *' car st Vtl ferream, ant de terira rotundam , & ita fitt cö«fe •toMT (UI "*-st"odpOifet elevari, & pöni fecundum qüod erit jjj ■ 5, ® a< ^ videndum fnateriami'&notaquöddictäollactiiusque nea ? 'T ^ e ^' c lutata intus & extra, ad hoc utfneliustc-
p 0 ^ caorcm s&dfctosooperc!ilofaciesimamportam,per quarri 'fefi' * S Intromitt «'' c ^riiarmm ac cak>renvfurni,sicut praedictum ek» n p Cave stuod non tangat Vas , quoniam est valde'calidü & veße- j. Uai ' feem nota quod quando posuisti materiam intus tu debcS are partarum [al. parietum }juncturascum luto sapientiae,«: panno lini. 8c hac utxalor non respiret,'5c non afeendant fUmi.Efe °c dkktustufa sicca .tnquapotes ponere omhes spiririis & mc- "Ictnas ,ad operandum seu digerendum, ad hoc ut in balneo po(- ststt diflblvi in aqUam. Et iste vocatur furnus Physicus,quia illa la- hiina facit afeenaereralorem diämetralitär: similitcrfae, quod la- tUs laminae hon ascendat ad captu ollae, ne ignis reverberet ad Vasa ex medio aerem supraciathos 'Sc tripodem, Sc fac quod ignis ei sitab onini parte/nrajorehim ignis ascendit per tria foramina» quampenimun, sic poteris ignes augete yd dimiriuere/ecun-’ »strit quod tibi videbitur. Nota quod iuper tripodem abi hiatus in lamina, potes aptare undm Icutellam terream & infra seife * am unum tripode, & ibi ponere ovum philosophicum ,'Sc lUjfe Ponere aliam fcutdlam, Sc ita convenit duas scutellas levareVd gere maere, utoön tangat latera scutellarum,&c.
* SBU ‘ , °p6r*tteni, tfrea Qrditiqm frojiifiioiiitfitMnd*-
C k i> u X Xf,
vstfUH AL
0~ <Tat ' c> nona est,cum volueris facere prqfectionem.sic facie*- in m,Ai C r"'" m P att « Mercurii cum sale Sc aceto loti, & pone
* C "^° so P«'gstVrru Cumaute c*pcrkferverc,poneuton»
E“ 1 ^ c ^ fcü,u ^ ctwilri s»<iictomöd©ritiepMari,sup« centrim partes dlms Mercurii -Muti, «cfeet totum tncdicina su P er ^
iT 1 *, ^nommevomini nostnkfuChastfe qmestbene^ U% & gloriosus iri fecula s CEU l. gru m, Amsn, r » , T T
t % PS-HS **

Es
292 loANNIS I)S RUPESCISSA
SEQUITUR DESCRIPTIO
Forma Furni Physici.
F Vrnus tfte totus altus erit pedes tres & mediutpM* autemfesqutpeden* $nctuß^e % , ut
k. . Prtmum furnus ita componetur, utstatium q# aC fi. res per cratem ferream defluant, altum fit pedem ** -.p* A crate ferrea ad meditullium usque, fiattum übt ßruitur, altum erst dsgtt einigem. Altitudine itaq***” s, ta duorum pedum minus digitis tribiss, collocanda efii#fi,, di* tabula teßacea ^elferrea,in cujus medio foramen r f fi dum fit,diametrum quatuor dtgttorum habens, qud) e ’ m. ignis tn/isperiorempartem, ubi operatiofit, ascendere f^fi! ‘Deindesupra foramen ittud teria opercula exemptilis* t ,
quam tabula intermedia forameri.latiora erunt,quetnd* ^
dum notatum est Utera A. Quodlibet operculum eti^fit tundam foramen habebit diversum. In primo foran> e,> p digitorum trium ,infecundo duorum, in tertio dernr .fi ntus: ut subinde uno pro attero uti liceat, prout cal* r * mutationem operculorum exiget. fit
Spatium ubi operatiofit » d tabula nimirum intet# ffl i ad fieprcmiA-n usque tegmen,ab ument pedem unttm & Jg digitos, lntflo autem statio tabula intermedia tripe 1 * 'fi' ceus aut ferreus direlte supra foramen imponitur q#* 1 ? fi modum notatur Utera B. qui tripes insuperiore parte rfi erst digitos ires & medium, altus vere fex dsgstts, cl>> fi trtsm smpones. quod materiam omnem ad operatse» 1 ^ stmatam continear.

Rat mundi Luiiia,

topf.
CtAV-icuiA* . ^
*'(’"**/<***! testaceum coUocabtttsr, jf- mtt „r e x , -«--i -rf »*/**« itsct t eruat um profunditate asg t t erme»
^»tuditqem funpe accommodatum fit- , ■ digtti. > f»«*
fitpra tn mtdißretundum foramen habfbft . orA „dsu stt. <*t»igte* % nutet itehm.**M*r. *# m ***& ,f *» -/„Lo/M, <«--
Ptuatux qpstdam tntrtpßdcßgnato lit**A i** medietates fibt n^utuorestoudeant i At . j- (£{W /£.,
<t ,ue - notatum, est, Qlabtu tfte latup erst tK ** ■' “/„jitur ptem , uti Instrument um qupddam ant ‘Öafiu >n ■■ af
testaceum, quod Chemia 0<bum appellant- Hal> i i ? r g f £u **P descrtpucKtm Gf esspreffk m efß^itm ^ :
VlAVlCVlA ^ATMVNDl LVLLll MAIQ?
**<*ni g cjuz, & npertsviutp 4/citur , tn %ua /
in, opert jtUhemi* re^uttuntHr^ aperte 4ec}f*~ —*---•
'arantur.
kvOs appetoimus °P U * ^”°ftSS^g«eTq««’ s «^ e f uS
lNhocpx*sctvtUbro null f ^^f'^emcomplfviwus, fice*
innofcsabb bbtis., in quibus wwm , sl ^ uko s)i^os &
vexbis obfcunoubus püQ 'S nora "^; w „ no ftto, tefes» w
ptoUxos&b sectio ^» 5 ^‘]' 0 £e^mus.ubioranja appav et, ubi de prmctpns **«ur inpiimo te
f'ta.qu* adaitem faaunt.ta , philofop’noiuKv,& 1 ’
\ofopVu«. Item innoftro cap 4 c 1 „bysicat»’
&in patte teft. de ex.ubfvatipnevm ? & ar o. deinde w a\u
fibvockqvuntaeftcntiav«dc5. eisen 1 ^ {eASecretutnoecuit '
fibris a mc factis, ubitota eft ars eywpfx ■ nu fius x«re^ E
vimuspiQpofsc. Caterum quiaüneboc ^ di? si pomt
gredvminexaspbi\pfopbovum,ncq\ g ctetU ssi.iy5b‘S-
prodeste , quate pivante alüflimo cui P , w ,\ . 0 . gtideo cavctc tcvelare, sine uUa fictione artem lotam de cl . r . mlS> Quair>vis »u'-ir fccretüreveiate impiobis.scdyeftiis• v ö\et, Qu?dfi ul dare debeus.cumsitDei donü,qmhoc dabrt «u' fcit£ »V^r p«t,
babcbit.stmpkernuiubabtbittbefanrum- ^ MwMcraMN,-
pcrsecta impttfccta emendate. SoU 4 .P ate . - ät ^So\c-
&Lunaroatcrquan>yisLunadatitat«st r «'P. tn£ta \\aM»*n u '
djiobus totum pendet n^auistetintp. Scufi'P -^ n j(\ t edncantus
Uti non po®mt teft« Ayicenna, in, tninetabo»* ’ ^, ce ^sm
in primam matetiatn,qu.od verum est. Qü 0 < r n ., e p e dfiicü^ u 'S E ' gempjn vivum, nonvuigare.boc eft, nonvp» ’, a geptpp^ 1 ^ tcvcvoeftvolatikifitpianüstigiÄuawpbicS 01 ■ ‘
%

3$6 RaTMUNDI LuiII I ß..
indiget reduci per argentum vivum fixum, magis calidum cum, in contrariis qualitatibus ac argentum vivum vulgare. re vobis consulo, b amici mei, quod non operemini nili ci^ $ lem & Lunam reducendo eos in primam materiam, sulp” 11 ^ argentum vivum nostrum. Iccirco filij, habeatis uti hac 111 '’^ venerabili, & vobis juro & promitto, quod nisi sumpseritis 3 & }t fl tum vivum istorum duorum, VOS tenditis ad practicamta 3 ^ m coeci sine oculis ac sensu. Quare filij rogo ambuletis in lut £ ° apertis, Scnofttanquam cceci cadatis in foveam perditio 015 '
Ve dtjserenti* «rgcntt m&i'bulgaris , & arge# 1 * 'btvi Pbjfitt.
c A P U T I. ' is,
T^Os dicimus quod argentum vivum vulgare, non P°. 0 [P argentum vivum Philosophorum, quocumque artifici 0 paretur, quia vulgare non potest in igne detineri.msi per al> u $
J ;entum vivum corporeum, quod sit calidum & siccum,Sc°! A.
igestum, Propterea dico nostrum physicum magis fixae e ‘ limorisque naturae vulgari. Et ideo,quia argentum vivum ([) $ corporale, est conversum in argentu vivum currens non tuV^, digitos,Scquando commixtu est vulgari junguntur Scamk"^^. tur se vinculo amoris,absq; eo quod nunquam separentur 3 vicem, veluti aqua mixta cum aqua, quia ita est natui* pl 3 ^ 1 y Argentum vero vivum nostrum ingreditur & commisec 11 * ctualiter alteri vulgari, desiccando suam humiditatem phlegqLj ticam, Se tollendo frigiditatem ex corpore denigrans tanl carbonem, quod postea in pulverem convertit. Nota igitt» 1 °r o . Argentum vivum non potest eas operationes prs:stare,quast s ftrum physicum,quod in omnibus suis qualitatibus habet c3 ^ natur* veri temperamenti, & propterea vulgare vertitur i° 3 naturam temperatam: quin etiam aliquid aliud facit,nam P° Ln transmutationem,convertit in purum metallum,hoc est aut Lunam, prout est extensum, aut de Sole & Luna, ut t> ste j,j/ tur infecunda parte nostra: practicae. Praeterea aliquid m ->>" 5 ,, bet, mutat enim & convertit vulgaremMcrcurium in medic>° 3 ^ qu* transmutare potest imperfecta metalla in perfecta- terea vulgarem in verum Solem & Lunam, meliorem Wiinera. Nota rursum quod uncia nostri Mercuri j phy sici C y ){ i, naarcas facere potest, & ufq; in infimtü eum argento vivo v ° fine eo quod minera unquam deficiat. Praeterea aliud V ° 10 scire, quod Mercurius non recte miscetur neq; perfecte cUI *k#e, poribus, nam spiritus non potest misceri cir corporibus P e .* cef e nisi reducta fuerint in fpeeso naturae. Etidcirco cum voles 011 f0f -
Mereurium aut Solem in Lunam vulgi, sunt reducenda i " 3 (i

Porai R f ptc ; CUVICUU.' 297
per vincuK lm uatur ®,quod vocatur argentum vivum vufeare . Oui aaro arnor ' s naturalis, & tunc masculus jungitur femd- v 'VUtn^ lI ] 0 ° entl ’J n v ivum est calidum Sc siccum actu »argentum t l u *con tm ö c . 1C .‘ “>gi«ämn & humidum passive sicut femella, evlipsin. Sunt* 1 W • domiciliis.cnm calore temperato usque ad ? r * '"er* diffij Ue - n ‘§ ra ^^ a ut carbones, quod est secretum no- k e m ta< l u od n, ln Utl ° niS ' & ex hoc tandem vere connectuntuv inter > ‘stimus.q,,;s„„^ tlai ? feparentur abinviccm.siuntque pulvis ala ?• Hi ta lr ,en Iit * n . a ^ u JK& feminae oenetati vero amoris vincu- t ei *na uncit n multiplicabunt nuas species in infinitum,na*J
“Udiorem! P ° - s facies Solesinfinitos,reduce*in cmomnt metallo de mincra.
£xtr*a,o Mercurij } corpore perseföo.
R E c . . Gaput n.
kur in fine Eun* appellat*, calcVtttr modo quo dici- ! U P er porfijum in pulverem f 1 °ij ens ’ ^ ^idem calx teratur Sto.quaterin dfecum lf , m,qucm Plerem imbiberis. ^ttunn fi "nostnTs P T s f° »«anFaLto eomodo quo sor bueritde d,cto o e’ e CCand0s0lcm , C!UOus st Ue dicta calx ab, fetuWelr 7 0 t au£ s 'P artes - P lus quam fuit ipsa calx,te*
faceti, Cm f £r L PCr P^dum, ut dicturo est, Lein fine bene de« ^u«du’ 1 r ut bene P°ssit in ptilyerem redigi. Et quando fuerit t en °strome Z st a>P ? n s atUrin ? ctreto cum collo longo. Ponatis, e ci,8 c una sil n ^ rua ^ f«tenti,sacto de duabus partibus vitrioli m« ‘ c PUts,8c benl?!^’ ^ P r *dictum menstruum prius destilletur ^ U °dpi * [ ) 1( n um lneetu, separando fexces terrestres in tantum, enemetretum . en struale sit totum essentiale. Deinde lutetur , ai bonum, quci ’ srn ponatUE a d ignem cinerum, cum parvo igne d«sicsup rac . q e videas materiam bullire & dissolvi. Deiner«: frigida totalit-f tllla >donec amiserit menstruum, & materia »teri-i^aa, p ■ . E ' Et eum frigidum sucfit vas aperiatur,Ce , ca PP a bene lutata , j’ t ponatur >n alio vase bene mundo, cura tt °.'•jgnis paukn»» - Urn J i *n supra cineres,& luto bene desic- rl j l1 )- lp ‘ US ' Posten P rin cipio, quousque, totam recipias a-
i a jf C<EC f ata > & spiritus f£ atUr ’gois, quousque materia benefue- exaltati. Et du m “, te " tes sint Id cappam, & in receptorio 'E'8>dati.i»nem videbis apparere, dimittatur
turraa tcria,a < in ‘^ cnd o- Et post refrigerationem vasis t Ct do™; ita quod »nlv? n eiem subtilissimum redigatur super <b, 0 oene cocto, &■ b e ,i K . lm palpabilis,qui ponatur m vase rutol pulvercm de aqua r* Vltrea, °- Et post ponatur super di- baculomundo man. • RlfBUB > bulliente, movendo feroper raatetia na, usque materia fuerit scissa ficu*
T 5 *..

19®. RaYMUHDI LULL!!
sinapi. Et move dictam salsam cum haculo, quousque Vi parere granaMercurij e corpore,& quod vobis appareatq^^ magna praedicti Mercuri j.vivi, secundum quodpoiueris d« ■ ^ re persecto, idestde Luna.&dum habueris magnä quast 1 "^ inierim projice dssupet aquam, bullientem : & tandem v
quoad tota materia resolvatur inmateriam simikm a:g eD f? c( tti vulgari,tollantur terrestreitates cum aqua frigida, & j>er pannum: postea transeat per corium', & videbis mi 0 - Ise mu It ip hiatione argenti ttoßri.
Caput, III. ..te
INpomine Domini» Arnen. Req.Lunas pura tres -minas tenues, & faciatis amalgamacum grossis 4- 3r ^ rt cf ff vi vulgi bene loti. Et quando Amalgama fuerit factum,^ natur in parva, y>etteto,cum collo 'longounius pedis Deinde Rec. argentum vivum nostrum prius extractut* 1 vaturn ä corpore lunari, & ponatur super amalgama de sc argento vivo vulgi factum,perlutetut optime vas ^
-e dimittatur siccari. Hoc facto, moveatur vas quam amalgama poflitpernriseeri,& quod argentum vivum P c tur cum corpore. 'Deinde repone vestrum vas in quorn^f - in furnello,ad ignem parvum carbonum, t» hujus ignis c3 ‘^/P l excedat calorem Solis,quando Sol est in signo Leonis: ^ calor excedens destrueret vestram materiam, Se siere t st>K. ^ ab altero,Lc continuetur talis ignis, quouiq; materia st 1 ^! ad modum carbonum, & fpista admodum pultis,6c cO» 111 jfeid** mnis istius gradus,quousque materia mutetur in colorem f^sß- fuscum,& ita griseo apparente,tunc uno puncto augeatur #iat 2. gradus,quousque materia, incipiat dealbari, ad-C 0 ^^
misalbissimum. Postfiatignisufqueadj.g.radum,coP*^
quousque materia fuerit alba plufquam nix, & convertf 0 ^^ ros pulveresalbiores cinerei Et tunc vos habetis calceP' Philosophorum,&suam mmetam sulphuream., quatrr £a!J ' cultarunt Philosophi.
Pro friem calet« pradift*.
Caput I V - ■mas,
IT'Onvertit ista calx Mercurium vulgi in pulverem a ]-„ ü q ( ? ^“'rnfiniturti.qui potest reduci iuargent. verum , cuqo porc.utLuna.
Multiplicatio huju«pr&dt&a cales*’
y,
Caput V;
i vi vl
D Ec.vas cum materia., ubi pones uncias duas age» u -„c
bene abluti & desiccati., ppst^a vase bene lutato> f r pi 1

ptsiis wat.guVinando Sc ministrando Mi
Ul * u V' la - quoad materiji reducta sit in p»W uapous multiplicate ip infinitum.
Radtjftij calcis ufin&i.n
a ccipevivum crucibulum nojuectum > ist 0"r,^ V n m.l tunsputa;, & ipsa fusapone desuper uncias qu«do ij , yens tui inpi|ulas,pilul« ftmt ad pondus quart* P«“ ' nlI Jsto. Imponantur vkiffuniup« Lunamfusam ,semper ns x f ltjm i l S»«n fortem,quousque omnes pilute lim^eS- ««* lw ! u *
««mWa.&inane^- r
'oipovemj; postea «enri -— • - -
ttl
f
"na.Sc in fine fac ignem fortem , quousque totum bene inen,; . v " postea projiciatur in, canali, & habebis uncias 5. at- ! utl puri.nl,,.. _ -.LL-i:-.' *:■•:. . ' '
?cam
., _
u pqn.plus quam naturalis, 8 t ira poreris tualp rnrneramp y- tn multiplicare ad bene placifom.
De npfite magno opere adalbum G fad.rstbeum ' Caput. VII.
d Educite calcem vestram vivam, m de Luna antea dictum est., ^ufar«nt vivum,quod nostrum est secretum. Rec.gttur 4-un, «iasialjt nostr* > 8 f reduc.arg. vivum tit/ecifhdeLuna. Ye quö
w&o Wo ,‘ut antea fpeisti. Postea amalgama de uncia vera
v «vSoiis cum tribus unc.ar & :viv.vulgi,& ^crpone atg. vsv.Lu-
movendo fortiter manibus tuis, ut misceantur funulomnia. vas bette lutatum pone,ut supra furnellum. faciendo ignem V & 3 . gradus! In primo gradu materia nigrescet ut carbo, quo. ‘«nc dicitur eclipsis Soiis&Unse- Et erit commixtio vera,und^.
stims lsilphur, quod plenum est sanguine tem?££°t n 1 oper ationem esus caloris, continua ignem fecundi §?' ».
qnoadmatevia fuerit grisea. Tunc continua ignem tertipgra , quoad materia appareat albiffima. Post augx ignem ad gradurpi,
quavmm,continuando ut materia rubea appareat , ut cinabiTum, v
^■ ?nt emeres rubei, Hanc calcem reducere potes in boiem fiui-
Yssunum,utdePunasupradictumcst. ' ' '
° m m mctaUt> de mtnera*
¥111, Jtr mul-
, 1« fuma solutione iwurn pondus supra C in 2 . supm M ' z,
^ pcqieaio,distqlvtnd. 0 , congelando, sublit» 3 ^’^
/

?oo
Raymundt Lui iis
ari sic ist
fixando nostram materiam . qux potest multiplicat. — ^ tum quantitate & virtute. Rec. igitur de nostra misera dissolve in nostro menstruali foetenti, quod in nostro te»-V ^ ^ acetum nostrum album, in eo capite ubi diximus : A . bono vino bene sicco,in quo pones Lunae id est aqux vm ’ v jd id est salispetrx,verum ne erretis,pone 4. unc.de nostra ca> ^ in menstruali ut dissolvatur,Se statim dissolvetur in aq ua [lf)£ ,i' Item in iz. unc. ejusdem menstrualis foetentis, dissolve 115 . $ argent. vi v. vulgi bene loti, & ubi dissolutum fuerit ar§ ,V £ ^ ij 1 ' junge ambas dissolutiones simul, & vas bene clausum ^
f estione infimo equino 30.dies, quibus exactis,fac deof^e'
alneo,quoad habebis omnia. Deinde Rec. in alio, ut c( jt^ leum extrahatur in igse carbonum, tunc materia residc» 5 gra. Qugm pone infurnello super cineres ad destill 40 lcr ( duas horas. Post refrigerationem aperi vas,& pone aqu 3 ^ f, latam per balneum super. Lava bene. Destilla mesim^yf balneum, amnemque aquam,quae ascendere potest, & 0* ai 0 !. cineres ut supra fecisti. Et hoc faciendo toties reiteras
f t l'
usque materia remaneat sicut carbo nigra in fundo va ^ 1 doctrinae habebis tunc caput corvi, quod philosophi ta ° £ |it c ^ Vestigarunt,sine quo in magisterio nihil fit. Idcirco neas divinam camam Domini nostri Jesu Christi, q lU ^ f fuir,fepukiis Sc tumulatus,& luce tertia resurrexit, in te * tjfjp*:., manentem. Fili mente teneas,quod nullum ens poten ^
petuari.nisi prius mortuum fuerit. Rec. igitur tuum cO< ‘ c 0 grum,& calcina in eodem vase per tres dies,& postmi tte f ^ rari, & aperiendo vas invenies terram spongiosam, Sc 0 ° o rf o t quam servabis, quoad oporteat facere conjunctiones 1 cum anima. S.ec.aquam,quae per balneum est destillat 3 ’ lafaspius, quoad sit depurata & reducta in materiam cr r* u .i f- Imbibe igitur tuum corpus,quod est terra nigra, de fu* pria.paulatim rorando & coquendo, quoad corpus si . 1 ^ ctum,& multum splendens. Et tunc aqua est illi intuia.^, ficat&clarificat. Tunc da ignem vehementem io e ° suo lutato., ac si velles sublimare Mercurium vulgi Aperi vas ftigefacturn.Sc reperies sublimatam materi *** 1 c # ( , bam,quam vocamus terram sigillatam. Nostrum c° r P faßt* a tum Sc positum in magna dignitate,sulphur nostrum. °° s sentum vivum, nostrum arsenicum, ubi servare deO e aurum,quod est nostrum fermentum,& nostra e alii intra se gignit filium ignis qui est aslior philosophorum.
¥

JOJ
CtAVlcUJ-A.
Multifit catto pr*df#*s ui ? *
Caput. lX ' f upra q Ua tn po- POne illam tuam materiam i« wetretv ^ f a ct a est >» no *
ne amalgama fastum de nostra calcev l autem
stta prima ptactica, quam reducebamus in " „ aIle nostt* 5,
debet de tribus patribus argeri vivi vulgi» cin ere,8cviu e '
ris,misceatur simul, utfupra.öt pone super }% . Uorisftet albist® 14 materiam moveri,tunc auge ignem,Scm 4- . it omn£ arg.
sulphurea, qu* eum fixa fuerit, coagula v ^ t ursus inmvtte,
tiv .uncia una super vo o. in medicinam v ’
8t ulqueia infinitum.
Ftxattopradt^sulphuric multtfhcaU.
Caput X. jYietteto,
C Apiatur sulphur ',am mulriplicatum»^ f e p ar3 tionc Seponatur oleum super ,quo e> q tost super cine- ^ttnentorum.Sc ponatur ufquedumfamon&^^ 2. & J. ad
tt:s ponatur ad fusionem, an ° | & Evenies laminam crystaUi-
Wtnemufque. Tunc franges;;^ taW am,8c si fluat sine
natnalbam. Ve qua pone super ^ ^^>1 depr«diSa,Sc
^mo.pi osice urium pondus seper, st medicinanon iuent fiuens ^>tum convertetur m argentum- dando de oleo guttatus,
^fusvbihs,depone eandem in c ’ jy a alt petfesta fup«
Hrioad fluat ut cera, & tunc medicina vema T °oo. & poterit multiplicati in infinitum.
iduato medtetni alU >» Elmr rubeum.
C a p. , \amina praedi&a»
j^Ccipe igitur in nomine quatuor wx.to um dissoluta fuerit.
St dissolve in aqua servata de lapide. £ cap ias duo pon-
pone inbalueo ad fermentandum per 9- “ ie a ’ mvas & fer meti-
deta de nostra calce rubea,& profice inpr«dictu 0 st super
teturper 9 . dies, post destilletur inalembicom °“ ia ^ a t nigra.
cineres,dando ignem primi gradus,quoulqu e ™ nda Eclipsis.
quae est nostra secunda dissolutio, Sc n° ltta ' dissolutionis. «c quam facit Soleum Euna.quod est signumv«» ffl usqUC a d
toniunftiomsmasculi cum femella, posta a § fortificetur igm» ».gradum, ad «trinitatem materiae. D«nde 1 c0 \ ot e nia- quavti gradus,donec materia fuerit fusa sieutcera, ^ cura t
cynthi,8c est materia alta Et regalis medicina, qu* P ^»Uum omnes infirmitates corporis aegri ,8c convertit o atias Sal- iriautum purum melius naturali. Et nos reddam ^ uBVls irt*«
v Atorig\oriolo,quiinglotia caelorum regnat tririus Rttee*
'ttnuov&tulua.

jOi kiYMUNDI Luitli
RecUpituUtio tostu* ‘in'ugifleri* sub for in* bte^i CAPUt XII.
'^SMiiia qti® tractavimus in hoc libiö,äicliclfriüs cHeVe^ ^ '"«isicarnur, &cutn Oculis n'ostris VidisnUs, inanibus mus,tetigimus&secimus,& hujus recapitulatio toturn magisterium cum brevi sermone & sine fictione 'cortes. Nös igitur sfiartdamuslaptdefifi, quem nominamus, ut ' u 0 f tum täm per ingenium natur® yqüäfn artis, 8c reducas vUm.Sc huic argento vivo addartir cOrpuS album ycjifö' 1 ^ . demnätuffe,& decöqüäsüriqücrosque veniat ad veram p**£ fi irionem miner®. Etilla minera multiplicetur ad tuum vC j tfts c iteratoprasdicta materia seducatur in argentum vivum, in nostro menstruali, usque quo lapis fiat Volatilis, suis elementis divisus : Et ultimo quod perfecte p ul V ^ ttsqite adultimam perfectionem, tam'corpus quäm ÄrM^,L possit fieri bona cofijunctiociörpöns cum spiritu, äe calosf^ift rali temperato. Et lapis efficiatur miftera» & conrinUeulf,y usquequoin pulverem reducatur album,quem vocami' 5 u ^i*' 5c argentum vivum Philosophorum, & tunc vigore igt» 5 five Volatile, m tantumquod valatikevolet afuis te r risg r ° ascendit in altüm candidius nive, Scfundalia projiciant^’ £ liihil Valent. TuncrCc. fitlphUr nostrum oleum prätdict^fJ' multiplicabis cum suo dicto alenibico, quousque denUO . ( f 5 , tur in pnlVcrcm album candidiorem ni ve, & fixenusr P*y tffl? ' multiplicati ingenio tam natur® quam ptactic®, dccoqu^ 0 $ aqua,donec omnia maneant in examine ignis fluentia ut cC> i . fi'
fumo.^ Et addenda est atjuaprim® solutionis, qua soluU^ii'
cta,addatur aliquod citrinutfi, qtisd est aurum.per modu^, ; junctionis,cum destillatione totius anim®. Post detur ig”
3-Sc 4. gradus,donec mutetur iti calore Hyacinthi v' erl ' 0 o^ 'fluentis ac fundentis. De quo projicias unum pondus fup^
Mcrcur.vulgi,mutabitur In ausumfinissimum.
C'dicinUtio L.UHA pro optrc^J.
G A -P U T XIII. , jf-cS,
D EcMciaim Lun® finite de copdla & argenti Vivi & fiat amalgama,& primocaiefiat argentum foliatu«» ‘bibulo,deinde projiciatur argentum vivum movendo ^ lo,& calefiat utrumque bene. Deinde ponatur rn a cctö llu" 1 ' fcsimul terendo in mortario ligneo,& simukum pissi 1,0 ’j c< nui ,i do& auferende immunditiafn, sic faciendo quousqi' e . g,cl y amalgametur. deinde lavetur cum aqua communi cah , fC ,ji 3 ' ra^oftea transeat perpanntim lineum mundum i & 1" ^

Gt A Vl Clil A'. . , . . . 30?
"ehnpahnobabens naturam corporis,iterum addatur cum m- )* Us partibus falis,& una corporis,bene terendo 8 c lavandoAco- kturSccakiUeturper 12.horas. Iterum tere cum sale reiterando er^addcndo sal novum. Iterumpulverisetur,doncc ^ J? ,., unpalpabilis.Sc cum aqua calida lavetur,donec I£ ' £ , e ^ v rvei feinde destilletur perfiitrum de cottono deuc •
«ra calx. Sc erit calx alba & reponatur ad horam ncccstitaos ;TX. Aditas tangat eam.
*id faciendum oleum de Tartaro,
Caput XIV.
J^e-^onutn sartarum relucens infractura, ealcineturIn rever- berio per decem boias, postea pulverisetur, & ponatur super •"armor,ad dissolvendum in loco Frigido,ibi dissolvetur in oleum «Quidum. £ t quando totus fuerit diflolutus, destilletur per mtxuft dc cottono, 8 c fervetur nitide pro imbibitione vestra calcis.
MtnftrUale satent,pro dtjfhluritne calcü nofir* imht- birtt cum oleo fartart,ttt reducatur tu argentum ^iiyktu.
Caput XV. ... ,
]l fec.vitrioliHb.ij.saiispet.lib.s.tinabriy utve. iij» B-ubificetur vi- ^ tnolum,& pulverisetur,post pone salpe.öt cmabnum.&tcre o- ‘""ia simul,postea ponas in vasis aptis ad destillandum benclu- Destilletur kr.to in igne pximummt est opus,ut norunt qui ^ 'gerunt. Hter. aqua destilletur ssepius projiciendo taeces qu* « ! danent in fundo cucurbitae, Scfic erit optimum vestrum meti- «‘“um sic destillatum.
Miud menfituampi» lapide dissolvende*
~ . Caput XVII.
rubicundi lib. iij. salispc.Ub. j. cmabniubc. G Stosso ^ lmu ^ Cerantur super marmor. Deinde ponantur 11»
öc oouatn^in t 16 ”” 0 ’ ^ ponatur aqua vitae reftificata septies.
P P« destillationem, feces ienapet
ciendo, antequam ponatur in opere.
OPE-

$©4 Operum Mineraiium
OPERUM MINERALlÜf
JOAHNIS ISAACI HOLLA^ pl ,
SIVE DE LAPIDE PHUOSOPHICO LIBER PRIMVS.
■VT VNC Ftlium meum decere <volt>primum medum ^ mi*intentum,omnia metalla, quamortua ($ "*W sunt,ad iterum Solem & Lunam reducendi: metet hanc rationem in Alchemia primum ordinet” epeia prtma eri, ju* tn rerum natura in*venta fuit -> feäa metaüa perficienda.
Opus primi ordinis»
Caput L . .
8.1 MU M recipe Saturni tb. 12 . eum in ei n *. vendo redige in oblongo vase luteo, ita ut e* 1 » jfief” bro transmittere possis: tum ablue prsdi^^E •»»»■<»»,«- Saturni,aqua munda pura,donec aqua put a
quomodt a quo sicca tuum Saturnum igni pusillo donec pulveresc at ’ 0 parendus. lumitosal populare sivenondecoctumj projice in aq ua j<)P a Satis pari i.& <Jarn, ac quicquid in aqua frigida resolvi nequit, abjicit 0 'L\t , Saturni ana. cn ; m inutile: Sal vero resolutum in eam siccitatem ,
pulverescat. Accipito tum partem illius falis & Satur°‘ ‘ g ^ dem.simulque super lapide cum acri aceto ex vino con ^ya 5 f S terito: tum lento igni siccato ut pulverescat: Deinde *jt# w cinatorium luteum ita coctum,ut ignem ferre possit, llD factum in hunc medum.
inK
Lutabis id forti operculo, ponesq 0 5 ’ ce calcinatoria calcinandum per ^ iC a-J c< A
j.ln epert primi erdimi Saturn» /Umendum decet, ac
Catenandum
il.dtti&m-
iUl.
rinatoria calcinandum per ® Ätff que 12 . sinesque hoc pacto modi^'ßrt# 0 ita ut Sal non liquescat-, vas vero aC yL l i(i' v$ S esse debet,ut praedicto duodecim ^
| cio nec findatur,ncc rumpatur: £ l u ‘; „i 0 ^
__ ^ exime,ac salsedine abluta, calcem^p,uc'
identidem residere sine, rursusque superinfunde m° v ® pliu* ^ fidere,donec aqua pura defluat, gustumque salis n°° a rn 1 !^ «ineat: tum calces tuas terendo super lapide e®® ‘•jjpiiP «am tenues effice , ut iis penicillo pingi .queat: tum ci

M. I o A N. I s A A c i. jo)
calces aqua pura calida toties, donec aqua tua
pura defluat: deinde exsiccabis in sartagine ad lentum ignem,donec in pulverem redigantur.
J Hoc facto calces in aceto destillato lblvendas pones in cantharo lapide° muftdo, au vi r ^ ac si non omnino resolvantur, iter ut prius tr«
nandas pones cum sale,ut supA dictum e P a»«. ^j i Q * es,ac facito ut supta: quibus exactis iterum solvendas po>
\ a st aceto »ac brevi ibivetitur. Tütn congela,aut acetum oeco- Saturnm ^ tibi pulvis subtilis, qui i» aquam hori rbsvlvttur, flue Saturnum tuum paratum habes.
, baput ii.
JS^Ünc scies,mi fili, tibi sumendam esse Lunam Cupeilatam ij. Sumedum r i P uia m,eamque in laminas tenues rediges,ac calcinabis cum L»m ir ?“»- a e con uriuni prarparatb.ut supra,per tres dies, quibus exactis Sal *•<*• at l ua calida ablues,quodque non est cakiriitum denuo cakiriari- dum, utprius, pones; donec omnino in calces fuerit redactum;
^Um calces aqua communi calida lavabis, & ä sale repurgabis, donec aqua pura defluat: tum cxiccabiscakes.ac solvendas in aceto destillato pones., ac singulis octo diebus acetum effundes,re- Singuli, g. «usque denub infundes donec oihite solutum fuerit: ac si omne 'diebus «»»» «solvi nequeat,sale rursiibcakinäbis, ut supra, per diem ac no- n " n ’ ^tm.salque elues,8c calces exsiccabis; ac pones solvendas iri ace- *** um ' destillati»,donec omnino solutse fuctint: tum congelato,ac tuori omnis resolvatur inaqua Communi destillata,ignesiant cal- . .
a 'p Ut P r !“ s dictum, 8c resolve iterant in aceto.ac denub bongela, lm* ?""»<-, ^«ernaqua communi destUlaia itsolvetur; atque Luria tua
Um
tdem purerem r Um ! a P i . de * «W notum,eoque in sub- ,b Sumen«
Caput III.
T **' • _ ' * net diem a*»#* 1 ” '
—... putvetem conterendo Tedacto, l ’ ecl f^ f^andcscat, nec a
integrum cakinatum igni pusillo,ut tantumM ^ Capra!«®*® 1 i*“'
amplius: tum recipe Sal commune pr2Epat a .^ij e ftillat6iu
partem aluminis cakinati, contere simul cut» it* fidelis*'
densam pultent tum iri vas sublmatotium « ^eptacuso«® *» uri*m alembicoriiagn®6c aritplb iuperimpösit° > u ,. ^jbsunratuv.sttt utum.
roftturo,eiqueexiguumigritmadde,Ut httmimw ^ combu- . ..- ; • -
destillata sublimabitur iri alembico subtihfsitu Ztsä»® 1 *® 1 j nU ibiri- ftibilistqubd curri videbis ignem rrimues >tamq ta mdium« 0
ties ut (oli media atstatelucenti caloresit f l l®'^’r. tat em an, Äf WjisaMb"*" balote tetinebis.donec certus bris nullam Uuina . ■ _ initia dw-«' tllptteffe-. tum ignbmmsiMisot .h»Ed lata
v«t. y

zo§ Operum Mineralium jjji
iata,& subtili spiritu destillante, nisi ignem minueresfi*® 0 ■ d spiritus una cum äqüa destillarent in receptaculum: ido rC diem unurri ad püsiilum ignem habeto, donec certus bumiditatem restare: tumque augeatur ignis per graduV tr j. valide sublimare incipias,sublimaque ad horas 24. igni me ter veheihenti.ita üt materia ima cutn olla sublimatoria in” 3 Rideat ad horas 2. tum sinito ut frigescat,&alembico sublaj 0 t [f ( meid quod sublimatum est: faeces remove,an vero nihiiP Afi faeces remanserit super carbone ardehtCj aut lamina aerea 2 U rcacandente probabis.
Cap. IV. .
^T-Um denuo sublimabis id quod semel sublimatum cstP^,^' ^ tcriam recentemstacics vero modis omnibus ut supr* :1 £( fO' que fublimationem tertio iterabis , femper per materiam. jo' tenv. postremo sublimabis per se, id est sine ulla alia iriatet^jB nec nihil amplius remaneat: tirmlapis puriis est. Prinis 0 ’ jit' ab omni suo sulphure combustibih repurgatus esi,ita ut n ° tC ff£' piius sit igni confumptibilis : est etiam perpurgatus n si* a ^(i)l‘ streitate, quae ingressum prohibebat: nam terrestteitasiljf , phurcombustibile utraque cum faecibus relictae sunt. ’ «ombustibiie urebat prius corpus ejus cum igni admOvere^i!* tcrreftreitas ingreilum prohibebat, ut in metalla ingred 1 ret: ab his duobus jam separatus Sc liber est,uti dictum.
Gap. V. . ^ jit
J Am etiam sciet filius metis lapidem istum adhuc rhascf 1 ^' fc habere,qua: fixationem ejus adimit : qtiamdiu eni 177 sf , riam eam in (e habet,non poterit hic lapis ullo tempore in hoc multi decipiuntur,qui hanc materiam non novere- vero filius meus quae sit ista materia ? Habeat itaque silst' pro magno arcano,huic lapidi tam albo quam rubro in e m^ Itpidi insunt dam spiritum /iibtiliffimum, tam fugacem ac subtilem > stiritm qui- nunquam sixari pdssct, quamvis vel 1000. annos in 'n‘ 11 , (t o sC ; dum subtiles. cum enim fixabitur sive curn fermento,(ive curii aliq u ° Upupurttm um p U ß]i us c j ig n i s adhibendus erit, ut nihil prors« 5 -gi(' timnb’fixus. sublimetur, alioqui fixum non fiet eüm fermento Lupit* 1. fi. atqiie ita denuo identidem agglutinandum Cslct, siUUUl ill^ fcrfasitatibsu lo tempore id sixari queat ? Habet vcrO Iapis iste suhu - j r jttf* mundißcan . spiritus , quo 1 um nihil ascendere potest. Itaque subtile gieb dus eH.videli. q ] api( j e separandus est, sicuti rudis illa terrestreitas, si ve f {tf.
terrea ingressum pfohibens. Ita z. istae materi* ä ^P 1 gftft ‘irrrefirlitate mndse erunt,asitequam lapis cum ullo fermento aut eo>k ^
Stlgrejsum prt>. r * possit. srtio& ^^la
Mente, <? i Medius spiritus est sumendus aut materia, qu* ie**'r leC'

jocbrcpf-' JoAN - Is A A er. .. ..
«xu m ^ ^"5.» '% ue >$'spiritu?., quem quxrimus, qui est ' inter stmtujUtiii
dideris i’ <? n '?*. u ®r Nam si eam materiam cnjcibul.o vitreo i n - fix*ticnm
’bit feil '£ > quam evolare incipiat: nec cito vola-W”^’*”'*;
rnatprio ^odum 'cerae pure ac sensim ab feni ascendentis. Ita ^perflua x rn ' ■ • 1 • - •« * u> l&pidtremo*
l<tpidt remo* vfnda » tem?
. -'"-«sa modum cerx pbre ac sensim ab igni ascendentis. Ita
ni ateria lapidis temperata est inter fixum & non fixum.cum ei a
f . m P ta est ejus sitpctfluitas. id est./primum Su^hur-cpmbustibile,>emt*
*) u steirrestteitas ihgrcflvuhprohiben? aüt adimejis, ejqscy mbtilesspiritus combustibiies fixationem lapidi tollentes. HlM */* # * noc errant opines Alchemist* , eo quod lapidem non noverunt, tteque naturam eius, ac superfluitatem ei non adsmuntiboc est, stnia superflua ejus non tollunt , necpoffunt temperata inter n- .Xum ac non fixum servate: eftquehoc maximum in hac arte se-
fttthm. Quocirca disce lapidem ijusque naturam nolle , Sc noti «rabis,
, '■ C.if, VI. . . ... ,. . ,
^SstÜnc fumet filius meus lapidem, cum simul omnis ascendit, Qwmcdt Jj>l 1... ita ut nihil remaneat, ac ollae vitreae aut lapides indet, Le a- ritui subtilis- Umbico superaddito, ponetsuper fornace sublimationis, recepta- ßW.tjRfrr. culo, ad rostrum probe lutato, perpusillum ignerii addet, paulo die fiparstur, calidiorem quam Sol aestate media , eumque calorem servabit ad horas to. deinde augeatur ignis paulatim modice per gradus ad Was ii. post augebisadhuc ignem insigniter per gradus ad ho*
*»s i2.ita ut olla fere in,fundo candeat ,ita tamen ut vjx percipia- tUt tutum fundus candeat necjae* sicque retiae per, horam unam ^ in eo caloretum sinas frigefieri ac tum ablato alcmbse -' u ° c 'Us spiritus ascenderit itilupetiorem partem alemblct, aut ‘stea, ma !:S' n em ejusdem: hunc deme subtiliter, estque spiritus ai *t cKj} U l am tcrn ut d‘ s , ptsterquam ad corrodendum in ferro !atur,c(t& ‘ Sc<: ' ^ materia lapidis,qus omnibus naturis alfimir dit,qu am p' l L® e ^'o,ad collu ollae, fubHmata hoRtam alte afeea- dis nonpoipti' es 'hi spiritus combustibiies. Nani materia,lapir spiritus ille siibm« V ?^ et a< * eam altitudinem ascendere , adquair»
partes fixas insuar , 3 Ccn< W. habet enim materia lapidis, aliquas
alte ascendere neo^^’^volatiles illas pattesretinent.uttant
quibus null* D ™ q subtiles -illi intemperati spiritus,,
lapidis exime ac I serra X ^n lnl: .? c ' :m 'st aei Nobilem „Sfis I>eus omnipotens gratis don ^" 1 ” 1 vems llle aplS ’ naratus - est
f er ‘gnem ascendit '• p Ceta ’ ^ ^
__,__ . ;; suo
e efficiunt partes ejus fix*,quas ifi lcha- V i dei,h-k

3q8 Operum Mineralium . . jj,
bet, ha: retinent apud se partes illas volatiles, adeo ut cum 'P' 0 ^, quescere debeant,antequam ascendant: atque ita ascendunt et> partes illae fixae interdum una: partes enim volatiles Iapid ,s . majores quam fixae,idcirco partes volatiles partim fecum 3t v p lunt partes fixas vi ignis. Scito hoc, mi fili, notitiam hujus > 3 P ■ dis opus tuum ad exitum felicem perducturam, ope Dei OP £1 Maximi,ignorantia vero lapidis multos errores parit.
Caput Vlt
T Enebis item nunc,mi fili, te impurum corpus tibip r *L.
raffe. i. Saturnum,& animam, i. Lunam, quam ei insu° aut indes, & lapidem qui spiritus est»qui animam & corpus c , tinet,ut nullo unquam tempore separentur: quique hoc m® 31 ^ non intelligitjis nullo unquam tempore in arte nostra quic^ u proseret.
Caput Visit.
Q Cies praeterea fili mi, tibi sumendas io. lt>. Saturni pr*P ar L i-Lunappsttparafe, quaeefiBciunt.il. tt.simul, t<, 5 , ß„ t hies prO 12. de seiritu tuo praeparato, ac probe simul mifieniU. tum teres super lapide cum aqua communi, ita ut pictor pen' p
pingere ea materia postit,tum hümiditatem evapora supC^ rieo,donec pulverescat, turrique pone iri ampla . vitrea aut lapidea facta in hunc modum, ollam . ^ super aequali lapide levigabis,eiqiie operculum etl levigatum impones, eiqiie pondere plumbeo imposito, iri fornace Philosophorum collocab'*'^, testa cum cineribus, tribui concavitatibus superimpositis,ita ut tam superne quam inferne c ^ c rem recipiat: ac qiiicquid agas exiguum ignem 9 primum ad sex hebddmadas, quibus exactis ignem gradat 1111 ^.p gebis donec magnum ignem terre postit, idque saepius proh 3 mendo parum lamina: impositum,ut videas num fixuiri dum est fixum stare sinito, cumque fixurti evasisse vides> e3<1 \, e drachmam, inde ctucibulo vitreo, ignique imponito; si n Jv u c candere 4. partem hor£,turri vero sinas frigcfieri,acapp en ® jo' videas an pondus tuum habeas, si non habes,iterum irop 011 ^;;, nec fixum fiat. Tum habes bonam Lunaria in omnibus eaque Luna exiguo labare ad bonuris Solem reduci posses hoc modo Jupiter ad Limam reducitur, ut hic de Saturno . ^ tum,8c si ponas Solem fermeriti loco,fiet Sölex Saturno-.p
opere Jovis nihilpraeter Lunam efficerepossis. Estq; hic mi ordinis de Jove & Saturno ad Lunam & Solem reduc® slt p 3 ' vero Saturnum ad Solem voles rcduccrc , lapis ruBcr cn£ r ^ p JiiS>

«ndiis.Rcutide albi’tldstum est. sumendusque Sol msuo esse»
• vu in calces redigatur.
Opm fecundi ordini*.
. C/tPUT IX.
| Am tenebit filius meus esse prseterea aliud opus s « ut |^ r J idque est ad medicinam parandam ist metalla mundihcatap
! l «endam,quae jam vivificata sunt. ,, Jeindetuum Trtimm*.
. ^nmum para Saturnum sicuti a me edoctus es,ac . ■» teri» mmo~
»etmentum,utvicissim docui in opere primi yrchrus, P uU „i am ,'
^ Ue «idem praepara ut edoctuses. Tum fumequatuorpanesrer- *J le «ti,z.partes tui spiritus praeparati,contere subtiliter >uper ap «e duro cum aqua communi destillata, ita r* peniculo hs pmgl fiueat: quo facto,iterum siccabis, in vase vitreo, in quo operavi __
Vis,aut super balneo, pelvi cum.atena superimposita in phialam
__/ vitream immissum exsiccabis vero, donec pulyere- ^ Icat: deinde in tale vitrum immitte* »in lupenore
parte levigatum super aequali lapide, vitreo.levigato ,
operculo imposito, cui pondus plumbi superimpones, ac in fornace secreta collocabis, in cujus supe- 4 riore S4 inferiore parte sequalis sit calor. Adhibebis a vero initio ignem pusillum continue ad 12. dies Se
H noctes lampade, deinde igne augebis paululum pec . gradus,prout ignera aut calor em poffe ferre videns.
U vero hoe modo pevspicete aut animadvertere poteris:
Sume aliquantulum tuae materiae instrumento argenteo, lami- b*qucargenteae impone,qua carbonibus ardentibus supenm- ^°"ta,fines.interdum calorem magis magisque augeri: tum taci-
cjv quam calidum nnfHc <.<£-»—
...v-munigts magisq^etii^ ^
-v^bj sq bm.^iduinpoff»^«^ to ^ stas ,c«»2g
«x vmo fumes pondera prius qu 2 ^ r f ott9 quid imP uU a , mi( i
alamrnavcmoves.tutsum. pondera, ne > Lc secund
rra nost. . nurnquid sispei'dnmus nec
ignem augere potetis.ac quicquid agas 1 argente-e rmp ,
quin prius aliquid eximas, ponderes, ac 1 ca jovem ^trc P
nas,uti prius dictum est & quin videas quem on potetis,ewq
sit,antequam ascendat-, ita facile in igw etta ^»mstrantum boc secretum tam magnum quam est m al ' ^fermento »*« " deres.ignemutsu.b\imatet,avrtspiritus eX ' t a fublirr' a, ‘ e ^’ , 0
prafermentumseselpcavet,quamvis,fu*^ u '• ,
sum tibi eximendum esset , ac denuo confc ^j.i»vlce«?. .
enim lapis.una cum fermento fixanpostct,« -i ta que nib» a mista non essent,idomnjno foret impostdn ^pz ,nc fyj n
Vuc nobis curandum est,quam ut ignem «a 1 ^ “p ef mentum 0 ^ J e fermento sublimet, vteye exeat, ac fest ' u ?\ 7 ,
y ?

JIO OppuM MlU.UAl.IUJi, 5
@iit praeterea'ne superne talem illi adhibe«s calorem, ut ip ir ^ per fermentum exeat,infraque in fundp vitri sesc reponat. hoc pacto ignis regendus, iit iri superiore ac inferiore parte > »acis sit squalis calor. 4 ’ Valde fallereris si jfiajotem in supctsss^ quam in inferiore parte forhacis Calerem excitares, ita ut fp ** 1 \ per fermentum iafra subsidpret,3c tum indpaliquidadp>oo ^ dum sumeres. Quocirca fac,ut supra edoctus es, videlicet > besiScponderes: nam si eximeres & probares, non autem P^uil rares: eum de tuo fermento sumeres, ex quo spiritus estetfi 1 ' £ ;' liratus infra iuprave plenum pondus reperir.es : tumfixum cn c ^ putares,verum fallereris : Spiritus enim infra in fundo jaceres ' ^ fermentum super Spisitum , nilsilque probailesaliudquani fermentum.Casare accurate prospice uti ignem ita regas,ut. errare j n f ra f U p ra ,örin Iptcribus sit asque magnus:6c quicquid ag> 1 . s I’ ;
*? paucitati* j.j us ^j^orem quam majorem ignem adhibeas: ita falli ussif" Jttamtnve- 1 ... , ,e- - . , , M3 .
bemtr.tia teris,sfctametli,temporemultoIpngioreopus e tit antequam * j
/ - l fiitur,tamen multo cettius est. Itaque sapias,mi fili, tibiq;! 111 ?:,
flruendp caveas,ne de integro iterum tibi sit incipiendum > P cr deae u.igniadmonmi non fiiisset. In rota enim arte nihil liac fixatione curandum est, Spiritus enim ac fermentum cop^ cta &'coadunata manefie defient,si alioqui tande fixarentur. quomodo dqo unum fierent,cum unum alteri se subtrahit, cl ! ^ a se invicem separantur ? . Itaque mi fili, prudenter vide, ut igP^j, tuum ita modereris, ne spiritum, animam & corpus a se in'*^ ' fuges igni .vefietxinitiqfe,sedsemper exiguum igiiem strue,Ut c .. juncta maneant,ut anima Sc corpus utraque unum este iJtusratienu Hanc lectionem saepius relege, animoque imprime,ignisep 1 ^' neghgentia multa opera perduntur: nam orationis dq«?.'.^ 4 fi'Stf» sf>ac ‘° ^Ukignis negiigätur, ita ut rursum de integro fit in-!^ u t ab integu Item tunc,fist mi, aliquoties aliquideximes, ut pr*d* c j 0 / incipiendum est,ac despicies quem calorem ferre postit, addgsque talo? fit: quare isia rem per gradus,donec fixum stt.ac stammamferre postit eo tp^j sepius wiest- poris spado, quo decies aut duodecies oratio dominica da &rctirt'en- posset : tpm si nihil jn pondxre amittis,fixum est, ac tum iUj. a<1 ^
da - . quintam partem splntuum appone,hoc est.eyacuavkrusst^ar'
riamque tuam pondera, ac some pro 4, parte materiae unastlf^
tem spiritus, quae efficiunt simul,j. partes: tum optime«®! 1 inter se,super Iqpid.e conterens,ut antea doctum est: quo
fici
cabis, rursumque suo vitro indes, iterumque impones, senemque ut prius, admovebis, &c, Ac ubi denuofixu 11 ' fume iterum quintam partem spirituum, ut prius, pro 4: te{ \i
»' ferft- materiae: impone ut firius, hocquetamdiu facito, donec f® )V . Üjinü, " J liquescat instar cerae. Id yero hoc pacto probabis. Recip e **
difieatum, radas atque belle polias, ei paululum tu* materi ope ,

pcmt.Wjqy ~ ^ IsAACt, j lr
pfarn Oiffu n a 1 s CCatbombu? fi materia liquescit, ac sx-
*lbu 5 c q . j . 1 . P er lamina candente , locusq; ubi materia jacet 'P'o.&c! 1Clna tua secundi ordinis perfcctaest, Age gratias
Prtjcä*».
r,,, C a p u t X.
VjUmesitem.mi fili,Venerem puram mundifkatam, e,usque 4.
J* rt ' 8 Macies super una pane Luns,cumque hquatur ac o- An C ■ u ' t, ' n i'ce dimidiam partem tu® medicinae, sinasq,
g ete °^ av atnpartem hor® ,tumrestingve,effunde , kaoesque
m - n ' ,IT '.f-' Un am in oronitvus probis ; sique nimiumtu* mediem* maffa ftangibilis erit, itaque liquefacito, ut prius, i.. 1 P* us Venetis, facitoque id tamdiu > donec maffa tua matlea- ij 1 ls c >t l turn habes veram mensuram vittutemque tu® medicinse,
C< JUC m omni medicina probandum est.
j Fertiftm cptte m edic sua, 3. ardtxn Caput XI. t
CGies item nunc,fili mi,este praeterea aliud opus aut medicinam, Difirimen »,
■ estque opus tertii ordinis 1 nulla autem est differentia inter opus t eta s“' ln ^ fecundi & tertii ordinis, quam ea sola, quod tertium subtilius & dr tertii trdt*.
fortius paratur , secundusque ordo nullam facit protectionem "*• prattcrqUam m metalla mundifkata, ked tersius protectionem facit in metalla impura, linde Alanus Philosophus m:Naßta me*
4 ‘cixa ruhtpxem met altu demte, «tetratmife Unthtram dat ^
?*‘™ ** aterxumferiant.
Caput XH>
<e in qua calc>natur,tn wiv, -
, ’ Wpmtns cakinamur an' cum resolvi nequeunt, calcma«.
4i sunt in fornace ad, eam rem constructa. in qua plus superiore quam u , infe ™^^ Spu , WS eram quos ddsol- vere velimus,m V as e r Pf te j. ,-*L -- ; n talifornace haec
materia calcuia, d 7q , '"'''f^' " t i M fomes ex vase
vitrecacimmitt« iu v r VeCD ^ admodum
Plan* sartaginis 0»« fund °*
‘!>,at»plius.,fornaciquci m p 0! , f ^jjjauVaignem pusillum
v \

Operum Mineralium
do, & paulatim majorem, ita ut materia sit inter canderes „ candere: atque hoc pacto ad ignem relinque per quatuor a ^ noctes: quibus exactis exime, ac pone solvendam cum aces 0 ^ stillato, in balneo,St quoque triduo acetum effunde, ac sert}P e , ^ uno acetum recens infunde, singulis diebus ter quaterve n»^ si quid eflet quod in aceto solvi nollet, id ipsum rui ium ca C £ jjs bis.ut supra,continue per horas 24. tum eximes, iterumq ue ^ solvendum pones in aceto destillato, ut supra, id facito tat“. u t donec omne solutum fuerit: quo facto iterum congel*“? 5 --^, pulverescat, rursusque calcinanduni pones ad horas 2S- ad ’P^, tum 'ab aceto repellendum, "sum exemptam materia« 1 appendes quanp gpavis sit. His sic se habentibus, fumes quw ' partem spiritus ad ( tuam materiam fixam , videlicet quatU^Pjj tes materiae fixas, unamque spiritus, miicebis, ac probe > n ' conteres, ut in opere fecundi ordinis traditum est ■-
siccabis,iterumque impones,ut unum fiat cum alio fixatuM- opere secundi ordinis dictum est. Cumque iterum fixum est’ c , sum calcinandum pone, tumque iterum dissolvenduro & fO landum.ac tum rufius calcinandum, ad spiritum aceti ol i 0, dum, tumque iterum commiscendum curpspiritu, atque tum fixandum tamdiu, donec tua materia npn seseampli.“!^^ mri sinat,sedliquescat instar cerae, tum medicina tua tertii ^
nis perfecta erit: Age gratias Deo tuamque fac projectior^ 11 metalla imperfecta animam habentia. ; . '
Ad Lxptdcsn exLunetselaf arandum. ,,
J^Einceps,mi fili, docere te volo compositionem sapidi*. Katuutmm > rum,ac prifntirn quomodo adeam pervenies. Studej“ 5 ^ omnium co- ^cin,rni fili,in Hac arte sedulo, & acuta mente comprehefl^* AI ^noscenda est, terurn dicta.debesque etiam discere naturam omnium rerrr
guxsitbcmti- quomodo in rebus omnibus operetur.acpraecipueqiiicq“ 1 „ri'
h Lunan ex - cu j 0 Lunari subjacet, cursumq Ue ejus : & quando, L u ° 3 ,Li, r"*’ MM» cursum, in Orbe coeperit,8c unde. PratetMi tibi «0«“^
unde metalla in fodinis suam originem ducant,undepri»»“?^ scant & augeantur, & quomodo;, & ad quid natura meta 110 ' fC j reduci amet > fegue reduxisset, ni natura fuisset impedii ^ Jc alias.ut id, perficere nequiverit. Resque impedimenti «° ^0' bes,scire etiam (si älioqüi operarius in arte esse vis.) qu^ 11 *; j£' peribus naturam non imitabere, aut in quibus eam «“stJuit* bes. Idque tibi dico seiendum este, aut tibi opus aggredi (f non suadeo. Quique hoc ignorant, procul ab aste a u tji sine fundamento aut radice,cui cogitata aut sensa aniso'^-ßve' postint inniti: ac ob id nesciunt recte an secus faciant. at jo' 10 essentiam & naturam eorum notis, principium, aug"^^,,e

M. Io AN N. Is A ACI»' m
d * fea “*q«a r eMturawpery e mreMi»polft.«fiM*^
lo studeaS"“ nov , eris > nihl1 U Y tte noucauti^ma vale-
Euamacumine mgemiprsstare debes,
d a stl fiibnlitcr hic est operandum. . uiMiudeX-
et ^i.’P raE ? e f ea huic operi manus admovere vult j i'\ ) - • «
c n rc P°iest : ex avaritia item minime istud aggredien ° UriCkmitM
.‘nein e tum expeftare non posses,temper etiim avari de lucroso- ^
;n ant .' st^ne pauper fueris, etiam persequi non potens, ars em p„n, m .
, *W>niei pauperibus, sumptus magnus, est, opusque pauca m a " •; inu* ” ct ' nequit, tempusque longum est, ac nist te tantis opibus mctum este noris., ut in duos annos, sumptus, vasa, vitra alia- 9 Ue UCc nsilia pacare possis tibi Sc socijs, ne coeperis, ppuscmm m*
■?* e)f equi non potes: atquf itidem multum materiae tibi habendum est, ex qua opus tuum conficias: nam ut id perficias, ad minimum 3.1b.ma‘teri* habere debes,ac ab initio paratam,ut st qui® tibi in opere desit, fatis materiae tibi este possit, ad opus conigen- dunst Nunc, mi fili» cum te his rebus praedistis probe instructum sentis, äc te ipsum idoneum ad opus nostrum faciendum, ipsum- que ad finem perducendum, ita ut nihil defit, uti praedictum, ae notitiam omnium rerum habes, metallorumque naturam nosti,
ignoscenda etiam materia est, ex qua opus hoc prxstantiflimum ficti debeat.
C a P. XIV..
^^st' praeterea ex Mercurio & sulphure omnia metalla cresce- et lam ^'one eorundem, tam munda, quam immunda, constat «xfiis duah a a '‘ a re id rerum natura metalla gigni posse, quam P ete gtina S i* S " 9? ar ^ P^num est in nostrum lapidem nullas : x erint. Err;f^ ' st ua ? ex his duabus originem primam non <
ovis, sanoi.^djhnes,quilamdem nr»!!,™,,"»»»m
“ 1S duabus :, 'n' ,lr J “ rerum natura metalla gigni polle, quam r ?gtinas ;n ~ r tisi? are planum est in nostrum lapidem nullas res ierint. Errätst 1 *’ d Ua ? e . x duabus originem primam non du-
v ! s * [ a dguin e W lapidem praesumunt extrahere ex pilis,' qm ex l otlo> aut ex ri )J7' an t'bus ,aut exullo quatuor spirituum, Sc uerc, suntque st Sc secutio, aut ex Sulphure, quae corpora non atn ignoranti Um deliramenta & somnia hominum natu-
'v\ ' - ' » aniivi * »|” r —V»« |iiiviuuium VAUOIIWI». V«|/MW, (
. s otI °> »utexM ant| bus, autexulloquatuorspirituum,Sc, ;■ untque li Sc Q ^sbr’Oj aut ex Sulphure, quae corpora non , Iboranquu,. Är- 113 deliramenta & somnia hominum natu- i istatunj, pbtj Ul an ?algamant Solem, Lunam, Sc Mcrcurifi coxerint, ni». ea coauenda. cumciue jam multo tem-
__ . unam.OCiVICrtWsUI
. ponuntn',r‘‘ w ‘ sama "^ SO mnue iam multo tem-
ore coxerint .nanr^ ' e ca toquenda, eu q Lentium, ac
um jam probare enr/^"^ rubrum pulvere , - semumabit, ‘e.ScLun, —c - •«Calu
quo.dti 31
„ 7 r »M corporis partem va?d- a d 't neqU"
est, remanet in materiam aridam - quae rstL - ^ elicere e ‘%ne exiccatum est. Sunt Sc alii, qmlapid?®* ^ efn rubrury le Sc Luna, quasi putarent, se posse extrahere P sunt, est album exhis perfectis corporibus, qu* dura
-v «calq, quilapidemvc
i-una, quasi putarent, se posse extrahere 1»! album exhis perfectis corporibus, qu* dura Sc

JH
Oee Rum Minerali um
oV
id nobis quoq; impossibile. Noster enim ignis naturali* o m. pora minime laedit, nihilque in ea posset, quamvis lapis ci posset: dura sunt St fixa, nihilque peregrinum ad nost lU c( -
mf
dem addi potest, tantummodo ei detrahenda, qust m c0 filia sunt, ac ipse subtilis, & plus quam subtilis efficiend LlS ’ ca iunt dura illa,ac fixa corpora, quae si reducerentur eo >' 0 t\,
ille inde eliciposset, essent dfcfixanda, ex ijsquc spiritus ew $
fi quid ex ijs produci queat: Ita planum fit» lapidem noi‘ r duris fixis corporibus extrahi nonposse. mV
Qmerat vero nunc filius meus , unde lapis noster fit jj dites Sciar autem filiusmeus, Sapientes quaesivisse mineralibus, in quoMereurjus purus putusque esset, ; 'C incombustibile , quod etiam purum nrtmdumq 5 effit: ^ ^4 duo sic permista essent, quodq; pro,sua proportione, & congelata.ut separari non ponent, awboq; volatilia & e stent: inde suum lapidem elicuf runjt. Jamq; tibi dico ap^ la circuitjoneusus, materiam,ex qua lapidem fabricabis,^ ^ri* cies; si quidem, mente 2c ratione praeditus es, u; verba tiones capere & int.clligerepostis, omnipqup metalla fodinis crescunt, ac naturam eorum: nostijam materiam > d" lapidem elicies , nosti etiam me tibi hic manifeste ma'?' 1 - monstrasie, ac nominaflelub aliis verbi?. .
■ C A a. xy. . jlC s äst
CCiet pro certo filiusmeus,* non esse pluresuna, lJ rubrum8c ad album lapidem. Fuerunt autem olim, s 11 jjss’ itum & ali» Spidern elicerenon possent, quam ex dUobus hmvnarM!’ ^/' llpidtm: ' cx praedicta materia, cumque jam lapidem eduxissent, fl c Lb e(l '
* primum lapidem ad album, nullum fermentum, album pr£' nmtjpi tes, ac magno labore lapidem produxere: deinde estteieb 3 ,a 3 '
nisi unam terea eundem ad rubrum, nulip fermento rubro adhibhPjjjt.it?' materia»*, gnoque labore produxere, longo tempore, mag* 13 Lapis; enim.ita essectus mirant faciebat projectionem > tam. Lapidem etiam aliter conficere non noverant, traqua matwia ast rubrum Se album, fige ullo fermento t ^ in suis secretis libris scripserunt, Lapidem confic.i nyn p°" j fl qtj? ex utraque illa materia, tam ad rubrum .quam ad.albun 1 ' j ( iti' 1
• yerum scripsere: sed,lapis ad.rubrum non potest c ° n <urrd lt£ ' fermentum addas, materiaque adalbum adeste debet -
lapis adalbum extrahi non potest, njsi fermento adhib^J^. triaque ad rubrmn adeste debet. Hi fuere primi» st 1 ! 1
riam ad conficiendum lapidem invs- tterunt-.
Vfyam. dwita- XAt ejje ratio, nem ad ru.
f'

M. 1q AN N. I S,A A C. I , M
©Ostci- Cap. XVI- . .
- xerV A- em a «'Philosophi extitere.quipemtius rem mspe r
ad ruhr’ ' ' t' ddicet duphcem materia«) a ©eo creatam ,unam, duo creir ’ *' terai P ad albst, ac ulterius prpgrestj. v«ierxvHu»k n>m 1 7 Ulmir,a adorbemiUustrandum; unum mterdm alte- cet »te J’’ c l Ucr nadmodumoculis cernimus, tuuade noctelu- Solein* r de d ' e ' perline alterius adminiculo-, dicunt praeterea 'ntpedi ^ una * utraqiieinterdiU lucere ita ut feie invicem no»
arn pliu '^^“simSurn utraque lucerent.efsetiumen clarius. TÜ
na 1Tla v 'IVattt primi cogitabantfieus z. materias largitus est, u- ac noA 7 rUI ^'’ ad album lapidem, Leu« interdiu Sole,
‘llustri ^ ^' u P a h 1 dedit, Si uterq; illustrat orbem sine ope alterius, j mp 1 nt «iam mundum cum ambo lucent, neutprque altcrurq c onst ’ K ' ta ra Wtst.*»»tttia«* solam sumebant, atq; ex ea lapidij dei ? a lh.«e adminiculo, sicuti in opere manifesto docebitur: hu e a - a kmateriam sumebant, 8c ex ealapidcrri eliciebant al; Y ^»absque ope materia; rubrae, aut strlphuris cdmbustibilis, ,, cr um lapidi aibo fermentum argenti puri dabant. Italapidis aC 1 c Ompositionem invenerunt sine ope rubri; verum fermentum at genji illi dare cogebantur, sed non tam subtilis est, 'neque talem ‘ f cit projectionem, qualem al'o.us ille lapis, quem primithilofo- kh> producebant, qui ex utraque illa materiafuerat extractus: ve- l , Ur n opus posterius multo minoris laboris est, temporis brevi®-; j! s ' sumptus minoris, nulliusque periculi. Ita scies nai fili, & inteU eQ.nstci poste lapidem album solum fine rubro, verum fer- n , tUr h argenti i)h largiendum est. Ruber vero lapis sine admitte f ad>1 ^onst« non potest,sicut ante in praefatione doctum est; g.stasWct 3 naemoriae manda. Scies praeterea, mi sili, multas este Petät l0 ^ l 0 ^°l > ^ 0rum > & unaquaeque harum peculiares habuit c- c o ft fl 3l ;e :on »« veto unam sumpsere materiam e* qua lapidem demconfc’ Sunt '' r '"'“" r ' ' r '
^“«t Weyes & longae viae, verum quo subtilius lapi- —: '•*.* at *utus* > AV® ,e n, undiBcaveris, eo majorem projectio r atque ita deinceps»™*’ P^hosophorum reduxit,ad to,alius ad,20,
*"* . ’ ~, lapider
Lee. idque ex una ea-
demquematetla fclmotu?mad 10000 £
acmetps
re nover naterra.
gahis,mundabisqu e m, ^ um enuxeri , S f u mma d'hg en '
sia eum “S esTachapoteris.,
sife ^^ 0b?I ^-P-stuam"dppusaccedA-
te^^T m F stctlüm artis nostrae decurras
stuodque ex ordine incipe-, neque duo vel triasia}«*“FW*.

siHuprafa-
Itonii,
Operum Mineralium £rl „j-
neque probes nunc hoc, nunc illud, sed constans in op*f £ r r vi* neas, neque animum aliis rebus applices, nec magnis ne tz- nifi iis solis quas ad opus tuum pertinent: & interdum a l ^ tllf ii vi> ciens libellum fume, incoque scribe quicquid agis, q uan opus sit exiguum, scribe itidem omnia signa, colores ac st 1 nes, tempusque quofiunt, caloxemque quem adhibes.
Caput XVII. ii
Cpißeium »Am filium meum opificium Philosophorum docere
Vhilosophcru * ' ' ' ■
pergit docen,
vol<”
J multiplex habuere opificium, quisqueprput libebat, a ^Ibf c ' breviter aut diu operari voluere. Piius meu; eligat opu» ve aut longum quam velit, annus aut eo amplius infi>P ,e u^n rationem tuam ineas: atque hoc opus pauca materia zS&fywf potes: debes ad minimum 4. aut 5. tfe. habere materi*,*' ^ W opus sufficiens foret. Jiam pauperum opus non est, n ' fyci c<> ' pis gratis ä Deo concessus haberi poflet, tum alii furo pt 1,5 j fi di non essent, praeterquam vasorum, carbonum, alil T ’ e °
jiec lapidem praeparalsemus. Ac duo lapides quosD^y* donavit in albo & rubeo dimidia parte temporis tantun 1 pfii. habent, quam materia qua: surnenda erit, praeparatio« 1 " 1 ! i S ’
gtut A quantum materia sumendum ad album la*
Materia hac
purganda. sunt, cjusque naturae,si alioqui opus nostrum praeparare
i Solvenda in ' J -^- : r - --- ' * . ../
tjm aqua, albtto
antequam ad sublimationem ventum sit, lapis gratis n°- c u'. nasus jam fere ad fixationem perductus est. Lapidesn ve ^pi>" ’ acquirere non postimus, quia in locis illis non fumus ub> - lapides crescunt: materi* his lapidibus similes nobis I« jj^)U 5 '-
fi-
idqqeest magni sumptus, multique temporis. Itaque- . nimum 4. so, ad lapidem album, materiamque quam nb" 1 ' non nosti cora.tibi dicam, dixi etiam tibi atque etiam soif^ri bro vegetabili, quem mihi remisisti Si ergo excmpUg l ' at ^jii^ J opus ad album suscipis, fume primum Lc purga rnater> 3, ", c r' estentia existentem, ac tam puram effice quam potes: tn«'q
ia^V
it» Öi"
ylqtta alia balneo tej dtstiUandaa materia us$ adßccitatem. Hac aqua de- nuo ad matt- fiamejfun- denda,& rursum materia solvenda, i- 'dcoy, opta ast
solve in ejus aqua alba, cumque omne simul resoluturi *;-£>! ut nullae faeces in fundo reliqui sint: alembico vitro tuo "?'^ super quo ipsimi resolvisti,pone super fornace in quoda'" $
feceptaculumque ad rostrum luta probe, ac luto sicco,
‘neo strue, destilla sensim tepido balneo, ita ut coM^^tS
d£ >
num in eo tenere poffis, destilla inquam, donec olTlll ^ a te rl '
rillst
tua exiccata fuerit, ac omnis humiditas exudarit, tum tU 1 *
resolvere poteris cum aqua tua alba,hoc modo: Sines V! ■ in balneo,sicuti est, eritque foramen supra in alembic 0 c , oli eC 3 ^ dibulum impones, ac per ipsum aquam tuam infundes,
3. aut 4. pollices aut latitudinem manusemineat,non e °^ fcfy peropoterit, alembicum probe obtura suo vitro lcvig at ^ly,f 11 ut prius, cumque materia sua sicca est, rursus e?m hu« 1 fui”

,rf
ifr;
„V*
&
; bi
.Ql ) 1
V C '
p
l>o>!
P
,\r
&
W
>
f
i»'
P
P
P
\A
P
f?
>
c v«
(ni
r*'
,it J
fit*
cO>
$
P
P
P,
P
3
K
■p
tfl ' 1
'M. I OA N. IsAACI.
317
r umdestil] a -j M ’ Io.. -. tXl me,na m ’ ldc l“ e kp ties itera, tutnsine ut frigescat Se materiam,^/« dtf cr P spatio confi • t£>ta pbcrisieata est, idq; multo minori tempo- ta, ut subito 1 rcs » IU»-, , P otc stl. quam si prius putrefaceres, & tum destil-
“°nurri(.fi -S^m doctrinam Philosophorum. Istud seque Ff'*- ,
^«w r 'r ornc!ius - **
r, Z e f«i}*, exigentia exsuo vase, eritperftlie putrefaSa.
K
repetendum.
» receptaculum magnum fumes', eui in- Quii frater* testa cum o vitreo superinrtposito, aureceptaculo , repones in eafacmM. ^ cn, ens srf 1 'j rat ' s cineribus, super fornace in qua ignis ve- Lapuhtcm ^Peritis,,-j enai postit: tum vitrum, cui inest materia tua, fume, “I“*- c 2 at Ararumc e . a< 3 *??®?cdivmunemdestillatam, ac 6 mnis 3 . ant 3 .”* rj ß 2 illud rceeh^ atl< i r ^° vet *” m aquam liquidam: tum in magnum a«,.
C ' ne ribni n tT i ’ n ^ 1n ^ CS ' jod est super fornace in testa cum Sdutio in «me tininem J! C ° . v 'trea ex qua materiam evacuasti probe abluta; plowsein- tUi^ htU iimul confundei in magnum receptaculum •, fundenda, &
i ft " ab ? 5 ' aut 6 -q^rtarios aquas destiUats.eamque simul funde addtnd * 4 . nagnu receptaculum super materiam solutam, donec 2 partes vtl r- ä ghi receptaculi impleantur. Quo facto, ignem forp^i subii- r * "f" ; t. cumque abquoties auge pes gradus, donec materia eum aqua 72 “ ß JF* calebat,« vitrum supra patere sinas; ita non rumpetur, ac a smut „,5 dcin? Uas n°c pacto ad ignem modice bullire ad semihoram, zeßper cineree c c ^ sponte refrigerari. His factis, relinque vitrum super forna - lnit,r h “Ui-
Paulul 3 ’ di . eSnarurales . ac materia tua infundo residebit; tum endun >
*■ aut Tcur ke 2 m t 3 T r em indina ' la *J«ubique funiculum inde^’^l’^ P^infra Mt-mltof ,,suspen 1 e alteram «tremitatein ab alio viJ e /J!,
{feca efst, insunt ^ fornacem locato, ac filtra; donec materia fere/«« materi* bullit,. > p ac - ® rursus aquam communem destillatam ac sinas in vase reiin • brapfbbe leu»^ omnibus ut prius per a.vices, eritque materia quendaerit^ quas ad hunc n, r e Purgataa lua aqua alba: omnes vero aquas f" d ‘ tS ,n ’ bm, & in bai ne ° «auxeris, servabis unamquamque separa- l‘f 2 tama- accipies, erühtque ,' Va P°ra, omnesque tuas aquas albas denuof trM n ß dt 'iit aa ulum.Ste. atn bonas quam prius, serva in aliud tempus infundo.
inclinas . . , luett per fili. ■
'““^■aßiafilutivn. n tn * *<Jua elicienda es, ut lapit omni canat acredi-
1 F c<n «vacu a j a m tüa J CAp -.. XIX.
aut 3 . amplas patetas «x üiagp* illo vitro, ac m 2 . /*,
dis, cxicca ut pulver 'f- rcas "litte; pone super cineribus tepi- pidx p CT ev*i P er balneo so/* Cat ’ aut super pelvi cum arena sii- pcratienemi.
; ata > >ta nulsos spiritus fubtiUs mvis >bilc S amittes.
Cami XVIII.

Solutio Upi- du tn acet» d- ftiUate per balneum (e* pditm, '
Signum filu-
lienü color catuUu* ina ■ cito.
ßoiütüm per declinatione "cpnranÜürn ajenfiluto«
Sehit um servandum in S.ilneo upido.
Omrie foltitt* strvandn tepidum cum ßio acetb'per
2 0 \ aut 22 . dies* ut ma- feria evadat üitfatilit*
lAbstraftha- ceti per destillationem usfy dä plenam fetiütem.
Solutio lapi • dit in aqittt eom>nunt%
$i solvi non potest in aqua bmmuni rei*
VvA
jiic
Operum M i fj e Jr. ä l i u M 'C a p. XX.
| Tetn prattstea habe aere acctum destistatuin,t?c vho., 0 • (rt|1 ^ A ctificatum, ita Ut nihil reniaiicat; ac tuatti materiam >? ‘ q,oi>?
. li'H’ 1 ’
receptaculum immitte , pohe in balneo, ei materiam ipv*' ,,gi>' - v ■ - " ■■ j-Aiii-c: /7- -:c.r. L ..jtrii'P- 1 J-
quantitate illius aceti destillati fuperifitula. /I um vitssi'*;,, si
supra operias vitro levigato, ignem strue sub balneo, caw de. qualis est singuinis numani aut urina:. Sed rje sinas . \ 0 i<t Balnei magis fervere, retineas hoc pacto dic ac nocte in c°, c ‘ 6$ ----- o: - -icto
ac tua ma&m aliqhofiesrefolvetur Id vero h'6'c {&»" ',ri»>^ cum acetum erit colore-caerule'6 tendente ad viridem» ’ S f.>ni^
color est qui fe in opere ostendit, id signum scribe, 1 est signum, quod videlicet materia tua probe sit putre 1,1 mortüa In putrefactione in fui aqua alba quod onirsio 0 c jM’ tifa fit,quodque nullo Uhqiiam tempore in‘corpus redigctl ^t, bonum sigiUifh. jiam simul atque iri opere ulli colores 3fP j fl tp certi fumus nostram materiam mörtifiia tatst este , ejus<5 u 0it ritis extra tendere, putrefactionemque bonam suille. H'^fiiiV ihaguussi Vitrussi paratuhibabe, in h'6c acetum cvloratuPl^3 de declinationesensim, tumillico probe obtura, pone u 1 . tepido, ac denuo acetum recens funde super materiam, r C ,t 0^ supra, hocque iterabis, donec omnis materia soluta fuept; liefatces supersint : verutri cavenc inter diffundendum 1 ^ sil" sc'cre sinas. Sumere poteris infundibulum vitreum, ac vlkri ^ per fornace siliere , atque ita transfundere • & retine tuW - - tuam materiam ita resolutam in aceto calore commodo 'f }i\
ndujn: retine höc pa«» * ^ ct 22 . dies. Interca materia tua tam volatilis ac spiritualis
sijpra, hocque iterabis, donec omnis materia soluta fuept;
1 iu _.ila . »i, J ijCC..» /1 nu v Jn rYt 1 ^ jjj 11
. .
neo, nimirbssi lit stabat ad solvendum: retine höc pacto t»
. ' ", ' . rh-^L
vel ad öleüm . vel ad lapidem valeas reducere, ad altern^ umim vis. Nani spiritualis est effecta qui antea corpora^
. CU. XXII ,J
tllc Luna apta est ad destillandam per alembicussi 1.^® tuit| «tque etiam in lapides cryst a lli nos fusibiles reducenda”.’^! vero akmbico vitro imposito, ac aceto destillato per materiam tam siccassi,cjuämpötes reddej aut minimum st. iam ita Ut earh ist pateras vitreas possis transfundere: tUl1 -' 3 p"v viam tuam sicca in pelvi cum arena super balneo locat- 1 ’ ^ifl” los spiritus amittes, cumque materia sicca est & •>
paululum ex ea, immitte in, anapullujam,superfunde‘■q u3 ^<jtf*
munem destillatam ita mundificatam, ut nihil remaneat, f rectificata este debet; tum pone in, testula. cum E^FV»'- forriace, ac vide an materia solvi velit in aqua com«uo» stH
ta; tussi recte est: sin tnifuiSjiterumih aceto solvendae!» * fp

sod si in Jq ua löANS. ISA ACI. 510
pone in ba} n COrnrnun 'solvatur, sume materiam tuani omnem, urinet* tstfi* ^uamliqyjj ^ ac fine ibidem donec omnis resoluta fuerit in a- luti» ferace- S' quid vUrt •'e ea l° rc m accommodum adde qualem fere possit. tllm ’ ‘" rf & ‘kluperne .!" nmdo infra remaneret qtiod dissolvi nollet, effiin- tllrtl r tfrm dc ., C1UOd solutum est in balneum calidum : namsolu- in "oL c 0 * C i minime potek,donec coagulaveris, atque etiam muni solata. r Cria enim f -V w ‘ s > somper calidum serva in loco arido, ma- nuUatpoftfi : Un do viti-s rf > ^ C r' °P US n0n habet. Supei; id vero quod in relinquit/*. Jpaccto li ni , r ” ar ' ,t ac e tum destillatum funde, atque ita rursom ctS '
, J Perinfi, n j 1 u "? c l ue solutum fuerit, rursus acetum destilla, .ac ^ult , at si hh FIJS aquam communem ; resolve quod resolvi ^Um est y 1ne re olvi relpuat, fac modis omnibus, ut prsedi- uquidam.ita ,,, CC m a q ua communi solvatur, ac ili aquam soateri a cx r * ’ nulla: faEc j s ’ n sunci o vitii ponantur. Tum tua ht nihil adiucctnm"<> P m U 3 j- d in a q uam simplicem, ita 'Constiti* la.
ri > Lc fluviis Sc in locis omnibii^ 3 ^ 30 ^ lv ‘ tes > ac repeiitut in ma firaetionem
>avulgans^ub ;,™ ; /-c ,jamen.mest
r. c -d ,V “ 1 ’ repentur. His peractis con»c 1 r
k', r neodelh.lia,ustjueincanisiccitatem utDulvVV^ * ‘plenam fieri *. ^lofophi terram nunc,,n ; ,rn„ f ut pulvcrescatttum L 7
trini
11 tc ' rra ™nuncuparunt, remque vilem.quodssifein^ &re ~ ■s ac puteis, fupermontes, in moutibtis, omnibA.squeloc,“ re' rltZT
piius v“ i’ X ? r f’ 3C VCre ’ V tcrra effe P a est 1 USC nui'-- am- «fi»’ 4w.
qui l a 'A stUSm quLvis alia, praeterquam foii Philosopho. Kam t, fif hl > «»'*•
A Ha ^nZZ € n0n n 0 r,t ’n 1 nih,1 ° p'u- valet quam qutevis
Ve jam r^vihsjr’^k 11 ° c m r rC potest cor Pns fieri, vaiscst qu® ubique facile reperitur,
- Reduttio U*.
vero ’ ' Gap. XXII. pidiiinoltuhi
abS.'Ä„ a .tts:T a t"ir
vero lama Vualiseff^A a boralh antequam hac materia nem f n acet0 . tus eftfi V posses ar ct est ’ lta ut eam sublimare possis : Si Flxauo tano K l ^ 01 n ° n opiis putete quem nobis Dominus gratis largi- </«. . ,
tinA' l ltcr Pul v eii aa , C ' t i ta pr£eparare:scdstatim sumeres ac in- inhibitio ia- m, donec aqu a : j cs ’ e )usq ; immunditie ablueres aqiia cOni. P“f* cum /“« , m. ac paratus essi.A P "' a & liquida deflueret: tum siccares ite- &’ r,tu ’ff r ~ re 01 quia h an f llmandu ‘« Poneres: quare opus esos ^ sub,T ’ la solenda «>" "tareriä ignoramus,uee acquirere pof- d , a fcendebai *>av' ' 0r 1 eddci so a -quam arailda c so ut praedictum est,meliorq; 8 c prout laniat V, lt - Nunc, mi fii; pf ' a pide quem & nobis gratisDeus do- «- sale me. don aCrursum concd,.’ ala so faciendum restat. quam ut sol- 'f"*™- w spinis nolit con‘ n , aCct0 rectificato toties & tamdm,
- --i «mKEg. f"**?***-* »«s£sr
Pttlla vitrea in fornace secreta donec m; p„^ ■ omnino hmatienrm.-

jpriTna eptf- t* ti».
jio Operum Mineralium llf ii- omnino fixum sit, ac penetret candentem laminam ® rea J 1 Vj 0 r ( 1 ’ 1 minse similes fiant purae lunae: ac si tum etiamnum P®!™-iris’ Vis reddere, suo ipsius spiritui immerge, Scfixa suo ipt> ul j £ . ac facito projectionem ad album. Sique filius meus hunt^ Y^t
conficere vult ad album, poterit materiam sublimandam P
in hunc tnbdum. h3^ c> '
Sume ollam firmam amplam vitream, qüi infra latum fundum, eique materiam tuam inde, ut coram tibi f aC ' c , c cf y
ibf ,[
culumque ci luto affixum
r
ljcc<r
, Eritaute inferior olla vitt e3
dum humilis, plana &admo“ . jt ii
ta in inferiore parte; ut haec n§ ( „if'
demonstrat, huic tuasmateU 3 ?jjJi'
paratas inde, &alembico fupf.jjib' .- - -,a £ ■ •
.fpr
to, luto probe obtura; & fomiti limationis impone , cum test 3 Juto receptaculum rostro, ac luto sicco'; paratus es ad düm. Qua de re quidam Pb'^pSi? sic ait: Terra est infimus rrifPjjii^ aqua,quae für fürn ascendit, h 3 ^ j, iK animam: riet sunt plura qU 3 ^,'^1 gnita, 2. iri aperto; & duo i 0 !.
, ut etiam in elementis palaid
& aqua sunt nota, eaque videti & tangi possurit: ignis sunt in abdito j ita etiam se res habet in nostro lapide: fjj pu(' manifesto, & 2. cernuntur obscure. Quomodo igitur, vi^cd 1 '
sunt? Quemadmodum apparet in aspectu sub higredin e j|la 3 ’
nem latere; ac post rubedinem qux sub' albedine latebat- primum erant in intellectu,- at nunc sunt iri aspectu. p fl> "P
Mi fili, quomodo intelligerida furit abdita Philosoph®
$a ? Dixere, in prima reductione, ea est quam solutiones] c of'. runt, estque fundamentum artis. Qua de re Rasis ait: •P pus resolvas, frustra laboras: corpöra enim ad tales reducenda; quales sunt ex quibus pfirrium originem (tf est,in aquam vulgarem. Hanc vere solutionem vulg uS 11 Estque haec prima ejus reductio in suam essentiam,&c-,
S. eptraiii. Alius Philo sophus ait: Nisi ex crassitudine aquae tef rr ■
tur.in nostra arte operam ludis,&c. , . ■ JtfT.
Tertium Opus est purificatio aut muridificatio :
iftfmtiii Quando haec terra Cum terra putrefit, & attenuatur, tu -
rificatur.statim omnis nostra aCsooc divina nfrficitut-
rificatur, Geier iit
■, statim omnis nostra ars ope divina perficitur. rait: detrahe ci humiditatem suam, ac ad sublim fa/F

statim
Eju»
. Redii m ad o-
M. IoANK. IsAACI. 3 Z *
Perducito, & ex eo spiritum trahe quem in eo repenes.qui Hermen, avis appellatur Et,de hac Mortem** ait: remanebit 'dai terra calcinata&arena. De qua idem praterea :
O« COnt cttvtve cineres in'inferior, loco, nam sunt resplendent«,
Jl ar « w cineribus etiamnum cineres resplendentes extrahe, 5c
lls pu'ciosum adamantem reperks, inquit Mortem**.
Caput XXIII.
V”c, mi fili, ad Opus nostrum redeamus: ignem fornaci u ■ l ,£ 'es, primum pusillum ac paulatim maiorem per gradus, o- sM - mat ; D
Cc materiam tuam sublimare videas: tum serva ignem ineo ca- ^^ a ^ er 0re > quandiu vides ascendere, hoc päcto relinque modice igm^^^,.^«« U > cumque ipse alcensus incipit minui,ignem auge,prout ^„b, Honec videbis dpus esse: Hoc vero per alembicuiri vitreum videre pote- quutjuitl - , »- ns ' Sic relinquito nocte dieque, semper ignem augmentans, pro-
ut videbis opus effe: cumque cernes non amplius sublimare, r-
g'tem tuum auge gradatim, donec olla tua vitrea infra candeat: fj wnm
*0 statu retinis candentem ad horas 2. aut donec, cernes non am- ^ acet0> ut piius ascendere : tum sinas sponte frigefieri, Lc alembico ablato; q us i m n efi evacua, Sc in pyxide vitrea iropone,fascesqufe ex olla vitrea exime, sublimatur»
L< mitte in magnum vitrurh, ac acetum vehemens ex vino confe eliciatur e* ftum destillatum superfunde > ac in tepido balneo colloca , ac p e r/««iw/»M<-, dies octo solvendum relinquito. Tum acetum effunde in vas vi- ?*?
ttcunr, ac coagulandum pone super balneum iri pelvi cum arena ^ r '
donec siccum (it. ^'SMimttumi
, Scies item,mi sili, quando materias poncL.siihhmandas.eas effe ««s jpiritu* riiiscendas cum hujusmodi materia quae talis naturae sit, ut para- ckmm-
'am materiamtUam confervet a liqueiactione. , ,,
lillc ° e0 cstlm subtilem materiam tuam reddidisti,ut etiam ad pu- ^ nute' Sneml rsctret instat butyri. , Quare materia per quam ^ tc ^ enm mimrni- 111 '.i'P'd' 5 sublimabis ita paranda est, m materiam tuam uniendi sinti. i«ii dctw ■ £? ac ut st«>us materiae nihil ascendat i utque nullo Terra Upidt* ita parata ‘XP^tluanilibetniagnuth ei sub)ictas:dehet praeterea taso
iitciue nullas fier 'j^'ärri ita praeparari ut nulla re diflqlvi po , > ter „
sobhmare non poteris. ^^“bdirnateriam para,aho-
quim artemhilpra-ü,^vLm ribr^ram quomodo eam pa- ,
vis extrahere, pondusque sdibes, sia non fälst« 8 *
i, Fei. je itaque

j2i Operum Mineralium
Itaque fili mi, cum spiritum e materia eduxeris , omnsst sll iä olla reperies solvendum pones,ac solve* corpus ex materia spiritum sublimasti. Hoc quidem confidenter facere ^
teria enim tua per quam sublimasti non solvetur: quare n>n „j piius solves quam corpus illud aut terram cum faecibus e jr spiritum tuum solvendo eduxisti: quare ubi siccum fuerit, p® f]) j ra quod ex faecibus solvenda eduxisti: tumque etiam quem sublimasti pondera: ita scire poteris an omnem tua , r
teriam habeas: post omnes etiam faeces exime atqUe et ^ jjjqii* dera, ita manifesto scire poteris quomodo res sc habeat, tibi desit, an omne sit eductum nec ne, sedulo adverte, r-| ^ (i scribere pigeat, itasemper quid feceris tibi constare pote rlt ’ ; jj quid de opere dubites imaginari ex siniltro eventu poteris. 4 accident, ac emenda ubicumque poteris.
Caput XXIV.
Oris praeterea, mi fili, re materiam ex qua spirituwtU^^' trahes tam subtilem poste facere, tamq,- spiritualem Pf\j t i0 ita ejus aqua alba, in qua posita'est in putrefactione, acdc> ^,1 solutione in aceto, ut in sublimatione tota ascendat, ita u yp praeter faeces relinquat. Qu,are materiam in aceto solv £S ’ jpb' sublimatiöne, ac solves terram aut fasces ex materia per q u3 ‘ limaris, ita facile videbis an omnis materia lapidis iursuu 1 marit necne. In materia enim perquam sublimasti npl> * sub' aliud,quam quod in ea remansit ex materia lapidis quae C* j
limata fuerit: ac facito ut praedictum est.
Gap üt XXV. , hi-
C Ervabis item, mi fili, in vase vitreo id quod ex ea si>'
. . - ^visti per quam sublimasti: tum id quod sursum subh^,,,^
athunäilid .' rnc ’ ac c * cnll ° P one sublimandum primum igni pusillo, igncUtinan! au genda, donec omne (ursum sublimatum fuerit,quod (u Faces in hac polsit. ^ , .. c-’’
sublimatiöne Praeterea, mi fili, solum sublimabis ita ut nihil adfit ,
relida ad- mixtum sit, feces vero remanentes adde huic quod tibi t* <S fungenda ter. justi, quod cum aceto educebas, ac (ublimationem m ut3 ^hS'
” donec omne alcendat, ita ut nihil remaneat:tum fatis eü'k^nl,
‘ *’ besMercurium illum ex quo Philosophi lapidem suum
tum habes sulphur iisfombnstibile, tum habes lapideo’ ^ af' ac Sapientes vocarunt istum spiritum aquain, ac reni glb^m. . senteum, multaque nomina ei imposuere, ut sulphur, l* c v '.
/ t fjrtct' '
H®c subljmatio toties reiteranda donec lapis post se relin4 u3 £ji t.
Et sublimarum illud putum loc« Mcieurij Philo£ph° rU)J1
Sublimatio lapida perfe
etiam sulphur istcomüiistibile.

!"
M. ioÄ&N. is A A. eil
C a p. XXVI. . . .
RM. onmemaUtmaj» &
f*ciK,iV b lmatiöIie servasti. cum aceto eductas , una cum alijs
m 1 H b s v ii ° n ? n, ' bU5 > quas in alijssublimatinnibus reliquisti, - mirW«
fomes ac pones reverberandas, donec tam alb-kam * ilbcdlMm
exfbrnaCCd Ist£Xe:' 3»«t
fond/t,. f’ c °H°ea m balneo, atque acetum destiUatui p Tivtrticrata tuum ^ t0 ^ e mstifitatum: balncuth vero medior rikr accende, ac ^ c i: , acet UTO subviride fiet: tum sine refriaelcere, St effunde in-
cl 'natiöneih-ii:..j ■ .. j-- ? r '' ’
acetum.
,. UJi , «m. Lumunererrigclcere, ö^ettunocin-
tum inf” 6 ! n a ' u fo vitrum, obtura ac depone, ac rursum aliud ace- r£rri y o(Bf i ru rsurt\ Ul i ’ ^ ' n ^ a fo co denuo colloca, ut prius , ac ubi acetum ^ tvapara. que ac volorem amiserit , iterum declinatione effunde, priori- u.nem- denA noi et ° adde, atque id ipsum itera toties i donec acetum tuum reverberandi rUm' m P ‘ ua t olo re a rebus inficiatur. Tum faeces sicca atque ite- Z4 ~ ha -
nar P°« calcitlandas per horas 24. tum rdfrigerati sine, exfor- ' fe - tum j Xttahe >P öste denuo in vitro, colloca rursum in balneo,ace- rn denuo superfunde, pohe solvendas ut prius, faciens modis m ’ C nvJbc / mnibus, ut prius. Em autem infundendum & effundendum,fae- «que Calcmand*, donec acetum tuum non amplius colore tist -1 ii mUi regitur. Itaque paululum in crucibulum vitreum evacua, tum ci- pet.nda,da- ■seribus Calidis impdne, ac vide an ita omnino evaporet: tum ter- nec ‘ -rr« m, *am omnitiv ex faecibus remdvisti: quo facto acetum tuum coa- »«£■
|. u li, aC pulvis albus egregius tibi restabit; eum pones iterum cal- ‘‘nandum infornaee reverberatoria per horas 24. calore modico, uitimaZf^ «las* 11 candescat, nec intentiore, ne liquescat, tum si- uthmm tr.
geseere , ex fornace depromas, pone solvendum in aceto evaperatwiS Ubis ^ at j* m °d 1S omnibus ut supra, solvesque ac rursum conge- nUnqiutUr ^ P*f>sinf *5^* ca l c ' na bis toties, donec nullas ampliusfaeces re- ^
U l null» f» ° v ' u ' lu ' : ac cum jam omne simul solutum est, ita signis rer^ C V cna ^ neant »rursum congela, ac remanebit tibi in- i.llud qu 0( j ^ ‘ ns vlara terra, corpusque tui lapidis. Estque Hbt ites um-, Qncr ^us ai t: Ne (perne cineres m inferiore statu: & mantem rep cric ^ x ‘‘neribus extrahe, acinijs puleerrirhum ada-
KlUnc scias bv • * Cap - XXVII: . .,
iN partes a q v ;“‘^ a ghumsecretum, qubdvidelicetsUrtieS
tupant, ac parte m ^' loio P hi dixere,Spiritum emm aquam nun- ^
quod sumes Sc poUd^ V tu * praeparata: aut corporis, mmi um parfM ^ iritM
fittjuspoadus \[? ^ 01 stfacnitcrraintuatstatttcorpus,quo
o,‘,! sutllcs t« tarimndem de tuo >pMm. p .* W;
° ntLirn terrae tuae pondus est.
X
- a r>.

J 24 ' Operum MihirauuM
Cap. XXVIII.
"VTOn multum item terrae aut corporis retinebis eX 4- n ji.v ' te rise quas imposuisti, sed quamvis parum sit fatis tam ^ bebis, ut ea opus tuum perficias quamlibet paululum > 3 ' enim tantae virtutis est, quamlibet pusillum ejus sit.
F'
Cap. XIX.
Sublimati> j spiritus cum terra per suos
3 <
iso'
/»« Jpintu fublimatd
fmiu
abifjjt
cum^tuS 1 "
»io toties rei- sublimationern iterabis toties donec totum corpus triU 3l Tjs! teranda donec sublimatum fuerit; ita inferius effecisti, fielst luperius, Ut ^ '“"«^^phUoquunturÄc.
Capüt XXX.
■jLf Agna iterri quantitas materias habenda est, ac
^paranda ob eam causam. Quia opuS hoc una e- .
ciendum est, ad minimum debet terta omnis simul cum >p ^ trahi, ac postea cum spiritu incerari saspe & multis vicib llS ’ ^ {f quam lapis velit liquidus fieriSc subtilis, ad quod magna c °> titus opus est,&c.
Caput XXXI. ■
J Am vero tempus est ut corpori quod una cum siio fp*^ eP tU^ paratum est, anima aut spiritus indatur, idque est c^ Arnolduo de Villano^oa. ait hac de re: Cum spiritus ^ ( . e silt corpore prasparatus est, animam illi inde, ut p ostit a
gereiri unum corpus, ut in alternum vivere p 0 ** 1 ’ tum omnes hostes ejus pacem cum eo inibunt.
C* r '
FermentatU lapidis con • tundi cum fiia terra.
C^Umque, rtii fili, terram autcorpusadeum modum c ° l '“'ris, miscebis ea probe inter se, id est, terram cum (p> rl * (t rja S , super lapide, aut poteris solvere ac permiscere duas illas gradus ignis, simul, ac tü congelare donec siccas sint, adeo ut pulvere^ ( ,c guod subit- Veuim non est necelTe, sed misce sicce super mensa vi 3 .,p, aC Tatimseruan^ P r0 ^ e permistas, simul sublimanda^ pone primum ignip 3 ^ ytil s ' dum. * paulatim majore per gradus, ac sublima quicqüid subiit 113 j e n>'
Relifiaterra cumque amplius sublimari respuit, refrigerari sine. ’^ u ^! r c3 | ’ 1 ' fond.eranda& bicö ablato, quod sublimatum est evacua in pyxidem i ( eirurfitsad- ac prudenter lerva. Tum quod in olla infra remansit, ^ Iii3 tangenda, z. ru rsum pondera i & tum demum nofle poteris quantus 3 t j(>' tT^smr"* terta ^ COI P ore surlum sublimarit. Tumsrimas rursum ^, pes' smt&MU- tum tuo spiritu, quantum ponderis retinuisti de terra t 3 ‘ ^s>>' mandum, ut tnisce ea probe inter se, ut prius; pone rursum sublimand 3 ' pi' sup. te, donec non ascendat amplius, tü sinas refrigescere; de- 3
Hac sublima- bicum & adde primo iri pyxide vitrea, ac (erva, Lcc.

M. Io AN. Is A ACI.
lTe m
communi. Hac calcina •
Caput XXXII.
serva^j^ «orpus aut terram sursum sublimasti:
3 ^ciesinU^ X ^ eVUrea; f ermentUmt1 ^ 1 P aran< ^ lin J, * , B 4 .
piobf v t nc ^oäum: Sumes puram Lunajn cupcllatam, nando ^ £ unamr ac n S s Um bo repuroatä in crucibulo > tum in laminas ducito, caUinandam. b e JL“ e iratum superstratum in crucibulo cum sale communi a IcmatioLu. ">utiL* patato ’P one calcinandum modice ne liquescat ad 3.dies »acum /-> * cinaturrf r tum ex ' m e. ac sal aqua calida elue; ac fi quid noncal- ficca fu T er fi r * rursus id impone ut prius; tum pulverem tuum tiototiisrei . qu e pil Per ‘S 11 ’ pusillouum fume bis tantum falis praeparati cum- tera „j a donec ptobcl VCre tuo m 's ce: ac iterum pone calcinandum in crucibulo Luna, cum suo r ubicu U ? t0 ad3 ’ d ' es m ‘S ni P u ® 0 - nc liquescat > donec sub- säe alba ex
*iec tla ° colorecandear, ita uttantummodo appareat candere, caicinatione calid' UT 'f' UU S' Tribus illis diebus exactis sinas refrigescere» aqua redeat. id 3 pulverem tuum sicca, ac pone iterum calcinandum; Lu ” a ctllc,M ~
tü e ^ toties, donec videris pulverem tuum lale nitidum ac pu- ta £ tvcn *** .'"beriexcaUmauone, acnullam vides nigredinem, sed niti- Lunasoluta.
. S > candidus & purus,crucibulo aperto, jacet .tumque fatis cal- ^ acet „ C va- 'fiatum erit. His factis pulverem aqua calida lava, lotum exicca potato imno s ignem pusillum, ac pulvis tuus probe ab omnibus sordibus, & caldnanda ‘"Perflua humiditate repurgatus erit. Post pulverem vitro ma-F<»-° z4- ho- | n ° immissum, in balneo colloca,ac superfuso aceta ex vino con» rarum. tsto destillato, ac probe rectificato, pusillum vitrum ori impone, j' em ‘ a vcn ~ c commodo addito, cumque acetum colore caeruleo ad vm- Tenjo calcim i ft ^, tcn denteimbuitur, relinquitoetiamnum per5. aut ( 5 .dies „aniaLuna <ic c {j, neo ’ a 9 refrigescere sine : ac tum acetum desuper effunde#«r«2.6m»- «cvis c atl ° ne * n a \iud vitrum, obtura, sepone,rursum acetum re- rum.mtpo. tQ tics ituram tuam funde, ac in balneo repone. Hoc facito u ^ n r ^‘ rbe ' autku^? vides acetum tuum non amplius colorem recipere, finqriaf,,^ tu am omnino solutam, ita ut nullte feces in fundo, re- in acetc ^.poß infundo COn ssmdendo femper acetum coloratum, ac si quid evaporationi de, pone cal' latleat quod solvi renuat, hoc fume ac crucibulo in- a cm ultimo cruc ibulum c nan dum per horas 24. candore naturali , sinasque reverberanda a . C in soma«S a '?**« e ' , sed P r * staret nnm,ttim plana pateiso,#-^;-- ^ ut prine. VCt beratoria cakinari, hancinbalneop > omnis aceti ^ 0c sccto «L atc l lle hoc itera toties, donec omne fo utut ” ' acredo exeat: P r °bcsi C( . p ° e acetum coloratum destilla, ac pulverem erit%fcrmen -
Hverem 3 super Pelvi cum cineribus stante super balneum. Tum persede
K pcn e 'Patellae immitte aut 2. veh. prout multum ha- mundatum.
a w Vel h n ltornac « reveiberatoria, sine candere modice p i u *Oram r ^ «/»r hnra«
kaw.
2, q '^Oratjjp 'r'" 'l- lu vvai,uii ÄJ -
Vi in l'*? re frisesc^ eryisse continue, aut si diutissime per horas 3 ° e o ifiodis 6 i ' na , s ’ ex sornacceximas, sinas denuo refol- omnibus, ut prius., sed tunc statim solvetur:
X 3 atque

tjfiejiiaUs par tes f .menda fermenti fr iapidü cjiii ctf sua terra uni - %m etlßmul terenda tn tabula vitrea, fermentum fr lapi* con- ~jun£ta in vas zmponenda 'figilloHerme- 'tu signato. Collocatio lapidi* infsrna* 'aefxatona.
Y a ß s . revolutio, it t a ut id. quod superius inferiut ponatur.
&ac revolutio toties repe*.
$16 Operum MineraijuM . ilff1 fi
atque haec solutio fit propter ejus interiores f*ces , n" T ’ $}' j|una adhuc ullas faeces imus haberet, hac tum infra ist v ! nerent, ac solvi nollet. Turn rursirm congela, ac sicces tu- &ponedenup in fornace reverberatqria in patella, & ’ e (pifi' Verem illum candere ad semihoram aut circiter, fi qu> *° r _ a pr ^us aceti Lunae tuse remansissent, per quos avolaret: n V r ^t 1 ’' lapidem nostrum nihil peregrinum este potest. Nunc tum tuum paratum habes ad lapidem tuum perficiendi 1111 ’^jqii { pulverem album candore nivali, eumque impalpabile 111 > ff p<' extrinsecus mundus , nullaque amplius immundities ritur. Hermes hac de re sic ait: Spiritus in corpusuiost* 1 ^^!^ tur, neque se cum eo permiscebit, quamdiu ulla iinm 1111 eo repetitur,&c. aut cum eo manebi t.
Caput XXXIII.
J
Ari verp , mi fili, sum es spinnn« autcprppre quae simul sublimasti) *’ e{ s rabis, aptbilanci impone, acI.tipalstfpC 1 !; ratam in altera parte bil.inds ppne, dus utriusque, nam utfaque ejusdeu 1 P.^iiS 1 ' esse debent, videlicet fermentum ^ jiV 1 ' „ _ na cum terra aut corpore,tum perrnii^^d^
in menla vitrea,ac in hujuscemodi V 1111 jj.,5 11 ^ jice, ac comprime juxta extremitatem ad rotunditate vetl -,{f e<l ■ estgracilimum : tum po, nein testa cum cineribus «ibf ätl Visuram dimidii pedis sub cineribus, testam in tali fornsK* ^ d. qum infra Sc supra aeque caleat, quae fprnax fixatoris die 1 * f <jt* lumque per fornacem extrude, ita ut vitrum saepe cu c - pofllt, tam ipterditi quam noctu.
Cappt XXXIV. opi
QCies, mi fili, te materiam 1 ^''Jja f posse ponere super fornace in ie i„ K,
| a t _ . .:in '
cineribus in tali forma vitri aut P^t o<'.
.I. ■ —i vipris, ac probe obturabis firwn ,pin.
pones testam illam curo cinerib u .^ £ ,,c, ^
in fornace, ut tantum latitudine manus ex fornace e® 1 vitium tuum impone tam profunde, quam materia in 's' , e li :
net, tum habe 0 P e 5 cU . föd c m coctum,quodinP^^re.^
quadret , quod i<*? cS tf
depone queas, ut ® , £
pidisvicere postis, atque ubi otpqe sublimaturi
ol0 . rC jpse sl ^

IoAN. Is A A elf J17
rem partem vitri fuprq pone ; estque ten ^ j smt , haec figura fornacis, ut iupra - Hanc, c um fi*
mi fili, lampadibus accendes, ac X()o$\- femcitfeß* co calore, initio qualis est solis in Mar- > tio. ac singulis %. diebus augebitur i- gnis. cumque lutsum sublimatum sue- ; rit inferiorem partem vitri cui materia inest sursum pones, sinesque iterum sublimare , atque ita invertere debes, donec c6;runune simul fixum est.
C A p. XXXV,
* cnicolotesinopere sesc manifestantes cernere vis,
quot' ' r 'f . *?* vomacis deme, atque denuo superimpone. Et jj, n , ?S * a pis colorem mutat, ignem paululum augebis, donec o- t j 0 ’Urra maneat, ac simul omne fixum sit. Omnes vero njuta r f i esacc °l°res scribes, tempusque inter unumquodque interens annotabis, Sc fixationis tempus. Et quicquid agas, ne ma- Snum ignem strue, donec omne fixum fit, & adalbum colorem Perdudum. ' ‘
. Et f' operari vis in fornace catfa , u^prius dictum est, adde e' obsmttw ‘Bn.eni die poct^que, ut manum tenere postis non eximendo in -ubrum. '
^ Vas & parietes fornacis, unius vero diei & noctis spatio vitrum.
' v >gesies invertendum est: idque administrandum est, donec treo C bmu ' bxum sit: aut poteris materiam tuam indere ovo vite, qnib Uspen<iere in bonace secreta per 40. dies, praedicto calo- n.ds.oQ us ^ Xa ^' s frange , ac vide an materia tua fixa sit: sin mi- ^ ta i'apide 'M 9 in fornace secreta 20. dies, tum probe fixa erit,
Qas isi fotn 1 tUUrn modis fixate poteris, Sedsuadqo tibi, ut po- foscs e, Us _ ^ tum operculo, ac videas lapidis mutationes, ac co- Ur ' s * ut o,J u? omne ejus regimen, quia prirrmmest quod ope-, a . ltCnv cut n ’w VidfaSaescnba ^
> multos m, ' S tuus >am fixus est, tum paratus est: scias, mr ExxShi igm» siUidcrn protrrf W r m la borem in hac atte fumpsisle.qui hactenus regimen. ltn tadhi Wc l: j 'um, utintelligerent, quam materiam fujne- 7 NiOv? 'umque ex ea eduxere. & ^dem Leern. ^
atc iuc opus cö'm., mCntUm illiti probe purgarunt & Piarunt E, ^ ■
Widern ost gU j narUntac fixere,omnes viderunt tincturas ■' fto s « fatis fe £ ;ff nder . ecoi avenit,& prudenter sixarunt: quofa- nempe 4o _
Proicctmn P c taban t, iuxta doctrinam philosophorum: ac iiemm , aut ^ f ac ,; ba Dr !® Pacet e volebant, fedfiustra: Lapis enim nui-
ess c d ct . ’nf'° nem: «pusque deseruere. artem imposti, 60.
• dicti,atjtfj. precatos} ad ipsos; naturam emm non
X 4

3*8
Operum Mineralium
Lapis fixu* jam iterum volatilis red-' dendw ut ,% jtudtm qua.
Iit.'.tu evadat cum fermento
intelhgebant; non cognos cebant fermentum nondum e & u(l{ : tile, nec fuiflfe, nonintelligunt verba veterum, cum i n( l ul ^ c/ Noster lapis constatex corpore, anima&spiritu, acistaf unt runt una essentia, ac quid inseparabile. Itaque fermentum et ^ volatile ac fugax este debet atque ac corpus & spiritus fuere' que opus deserunt cum fixum est, animadvertere nequeunt teriarr, fixam aut lapidem iterum fugacem effici debere, »et causa quod in ea locabitur. Quamvis spiritus cum corp° r£ ^ xus,non sunt tamen cum fermento congregata: fermentum nondum volatile fuit, &tam diu non sunt vere congregata-)? ^ scriptis aut Verbis crede: nam qui tibi aliud dicturus est . ^jr
Sapientes fer- fermentum cum spiritu & corpore, ptentum vocarunt animam.
aut terra interne
debet-
qui operam ludis: ac in ascendendo fit subtile magnazque V» , & corpori suo unitur. Quare Sapientes fermentum anim 111 ^ pellaver.e, cum dicunt, spiritus attrahit animam in superi 0 ' bjs iterum in inferiora descendit. Natura sequenda est, eritne c °J |) 0 glorificatum durans in diem novissimum in aeternü , nisi jifl a subtile sit, pitque ita ut nunquam moriatur: mnnebitqu ^ 1 ped tam rudis in statu sito primo, sicut in corpore in terris erat ■ ^ non potest, debet esse tam volatilis Sc spiritualis quam Nosque aliud petimus quam Deus Omnipotens in sua or< flti 0 * ne fecit,aliud itidem petimus quam natura nostra nos doc ot ” *0' re decipimur. Veteres vero naturam sunt sequuti, quarm 1 U- terant: quare ad bonum finem operis pervenere, ac voti C° tes siint effecti.
Caput XXXVI.
.t>c
,, . . N ^ nc ’ fib > etiam naturam sequere, quantum potes,
“ ur optatum finem itidem pervenire possis, ita fiet, ut te 0
tandauthpd volatilis fiat.
s poenitear, ut lapidem fixum denuo volatilem redds 8 : j. -- - ulst
ilis 1
lapidis fixi . Itetn cum terram tuam aut corpus, aut fermentum, una pars cum vls aliud fixum, vis Volatile efficere, fumes z. partes V°} 3 t \(flC' Z.Jpintw fu- »namque fixi, una permiscebis,ad fublimationcm pones >g n tjb' pra dictis sub- diocn, ut prius te docui, CUM terrä cum spiritu soblimatio^F Z 7 t VehcreS: L-filando spiritus aut partes volatiles plures fu nt ^ u |fl dat IZuIu fix *’ P artes volntlles attrahunt fecum sorsum partes fix» s -, r ^ & addendosem- turn P artes P ur * & mundae fimt, & volatiles etiam p a ^ £l i- per post subii- mundae, cumque.unius naturae (unt ut hxc 2.simul perm a °^^ nationem re- piunt, tantoque facilius volatile Illud fixum ad se trahit, > nC l' fib* parti fi- naturam convertit; Ubi vero sursum sublimaris, quod tU .^1 frnntZZ ?™ n « nec ascendit,ponderare poteris, ac tum facie t# ' ti!U&itafe, H'"kus somete, quam fixi remansit, ac pono rursum * u ° e ica mentum etiii dum ut P rius: ‘dq ue ' tera d° ncc omne simul sublimaris 1 a." 1 . volatilefiet, facito cum tua fixa materia aut lapide, fennentumq lie£ ' ipsc

'P so «traheis- ^ IjAACi. }1»
tu 2c corp or ’ 3 Un ' us naturae fiunt: nam si fermentum cum spiso n°n fuifil-nt omnino simul sublimata , non essent u-
nius
- '* natur* *' JU u,l " en t omnino nmiu lummi... ----
u ^*'niataf U p. etlam ^fi x ata eflent. Cumque hape simul omnino tcr ' "ullo unquam tempore separari queunt, Sc in-
Urn Hiillies subtiliora redduntur quam prius fuerant.
C Um n
Caput XXXVII,
®’ Unum cum alio sursum sublimasti,tum iterum Cerpiu etth* do£l llm pft 3S m *«ias > n vitro fixatorio pones fixandas, ut ante#* rrf<e & a ~ s efeost e 'J^ tum «ctificatio fiet. Tunc vero omnes colores 2",iZ
t«caud ntlUnt ’ tlUic0 §it ar ii nrerum natura poffint: quos seque* re ^bent ut per Vc • 1 P avoniS > ac tum incipient colores paulatim minui,ac uniusfiitn*- La t)ls .!! U _ tandem interdum ad album colorem, tum gaudeas: tur».
a P 15 «nim
tuus jam fixus est»
Cap. XXXVIII.
^sont fil!,multos P r ra =tcrea fuisse qui hoc opus aggressi Simul subii.
riuxere nn ^ * u '?.^ utlor '[ s ^ ucrc primis,lapidemque siium per - mata re e Z 0 „rV r m c st> ac gaudebant, se vere lodern habe- «,«°°°- /«*- |o ”7 , u ipsam projiciebantsuper Mercurium ac super ” ‘° ra r<d '
Lurn" 'a U pcnnciebant: Lapis enim eorum neque solvere *"*“ v
neque mgredi volebat,ac artem contemnebant, dicentes esse im! P X' , •
^cta'muiidutrs V q' ba ^ eteru n^ iatellexifTent ,ubi dicunt: Hu-L^ L- tubt a ldur oinfirnunuore Majali,donec ferat albos,luteos zc fixatio,ubi di. ne Cad( fc ^ 1CUM Itidem : Nutri regem suo ipsius lacte, do- ver fi “PP are - tad isi,atn,! ltCm ' r f fundatur tena clara ac munda aqua Pa - hunt colms ;
sCC ^« Tc t^ aqUa rUrs T ascende V n CCelum ' a --iue iterum de- finium floscuinTn r ' f rabU ' ‘ ta utfertll,S sitfutura.acvariorum d J u Upii % r ltUr >ita ut ä m P^fc^bstuoiurn odore rex glotia: conforta- fixu fit. im.
Cj ^ans Llrus _ 0rte iit rewnc^urns a°-revictutus una cum uxo- pedimenta
rex in asternum» cernuant* cum
u! S C,Uat n a ;; C r> ls tuus fixus est. ex igni eximes, ac pondera- r * medi °: ,
pI'rTr 3 -’ 3c ( imufcn l ' m Ca P‘ es P ro 3 ' P artibus tui l3 P idis unam "Zsil S t
*L S 'pititus fiv,iX • P ones m vitro fixatorio, atque una illa r m tnd*i.U.
tum q Ua , 1 nitur cum lapide, ac facile id fiet. Meministi pidufixi & . u, Uesp roi|na ete docui: Cum fixum quid volatile vis efficere, maparsstiri. ‘ at,1 cs attrab.-^c tc fixa 3' partes tui spiritus, atque ita partes vo* *«<*-
Clas i3 parte, fi nt fix3s: & e contrario, ut volatile quid fixum essi- & />»«*
^wque j a retinebunt apud Ce unam volatilem,& fixabunt:^ ^^
ldo complect unt . Ubtl Itacem perductas, statim sesc invicem in dum ec „ iver _ ^rrna jamhanr, Us ftfinpncum.
Z. fixa, uro un/^^ ^xasti illi alteram partem addes, fern- 1-partibus % r volatili sumens. Idque tamdiu & toties itera- «* & »»* w>- X i bis,do - ld i

339
Operum Mineraiium
fifzAmtcla- bis, donec lapis tuus fluat super candente lamina Veneris, *» •», tomi** penetrat,ut oleum corium siccum penetrat. Tum exulW ' Venins can- c j cm crum philosophorum vere confecisti.
^enti fluat . *. •
tam^ tingat. . {f p„
■?* *« XJUnc,mi fili,ipsemet animadvertere potes, quantum m
st" fttttf 11 AN m j t j Q (j t ponendum,adorntie opus universum perfic* £n ä ri quantum spintus desideretur: nam primum maßA., materia pr*- cum terra fixaeda ett: tumq; Ipintus qui apud terram r»a „j f oranda pro una cum spiritu attrahendi iunt , sernper j.partes spiritus ? s ^ (! fsi Upide perfi. parte fixa lumendo,ac deinde fermentum cum materia ciendo. cum fixa simul fixata sunt. Haec etiam iterum omnia sub’ 1
fici debent,ac seniper 3. partes sititus pro una fixa si,meuost^,j. donec omne tuum fixum volatile sit effectum, atq; ita de'^it Ubi vero jam omne volatile erit,tum omne illud fixatur, £U .^i' ipmne fixum fuerit,cum spiritu incerandum est toties &m .-pf Cibus,donec lapis tuus fluat ut cera aut butyrum, ac orn* 1 ' 3 pera spiritu fieri debent.
' Et quamvis dixi de 4. Ife. materiae, forte vel / aut 8 JP’ cflet antequam opus ad finem perduceretur: ac si in op fis' mus spiritysque aeeflent, tum opus e flet intermittendi' 11 ’ '^i> nec materia recens posita ac parata esset, ut peius, idqtif 1°'’^ tf' e flet: quare tantum materias initio siime»quantum iufli cC bi possit.
Gap ut LX. fi,
Zafiif ne» efl Q Ciesitcm, mi fili,materiam tuam non elfe nimis fusibil-^-F nimium fusi- "ciendam : facies enim projectionem mam super Jovec^ biluredden- hoc est corpus Lunae proximum, omniumque impeisc^^zi £ diu ut super corpus purissimum,crustum est ac prave coctum, in fodina > L ( cS levem profici stridet,cum in eo mordetur, estque pleyum albedinis. QL ^jjii® projectionem fac in Jovem, nam iu eo. medicina haec ni* 1 . 1 pd' habet quod asat, quam ut percoquat, ac ast suam. natut^V ducat; tum est multo melior & albior qupm Luna ex f 0 “"^ a 1 ' niens. .Qujrc sernper fac projectionem super Jove*” bum,& ad rubrum super Venerem: nam si projectione* 11 bum faceres super Venerem, id multa medicina consta* £t i to amplius quam super Jovem, est enim is albus ex sefe-
Sifuptr Vine- Gap. XLI, fflC'
ietminmfu- CC«$adh*c, mi ffli. tibi praeparandum efle lapi de«*P f ^arf stilis lapu e- "talio super quod ipsum vis projicere. Medicinam cn>
'"aper Venerem vis. jacere non tam fusibilem efficere d £ “ e ’ pi«'
Caput XXXIX.
fortet.utfit, super Vegerem
putm (jtit fit. fi j n Saturnum aut Mercurium velles jacere aut jovem c,jft' pr&qurtmm dicinam tuan?.«n\fusibilern facete quam vis, n.m q«o f ctt***

Uiyt»«...
;ia$. Nam si velles
Uro Ci1m , { 'S projectionem tuatnfusibiliorepi,quam
■et a„t e VlSlac «csiiper Jovem: materia enim suescere debe- }oy cni iio* m st UUS ^lercurms incipiat ascendere: id vero super ni °i' l Uüm n . nec esse, Et quicquid agas,vide ut corpus tuum c stit-)a m vlv ‘si cts > auimamque eiindas.antequarn Me*
^ rr >fiiceret ,eri ** ac * ! ' s ’ a ^°stui medicina tua projectionem nui ■ lUl( ]ua® in P tae ^ ant ‘^ man:i medicinam haberes, quas,
<vCie • Gap - xlil
l ^dend' tri '^'’ :E ^ UtnecC ^ ar ' 0n:!0rtU0 cor P°T« vitam esse insim- C^futvitxß^ sario f' 3rr ^' ante< 3 «am super id projectio fieri possit, qjiam necet ne-
bah ctment^m in medicina ponendum est f idque pro secreto ee ff art0 **t*r , ue. ait: npstrum orichalcum non est vulgate ori-
maicum,nam vivit anjmamque habet 6 “ " ? r V«S «»Au
' ' foßit»
Caput XLI1.L
IT^ 111 p^tereascies,mi fili,si piojectionenj vis facere adrubmm iqper Venerem,materiam semper igni pusillo sublimabis S< fixa- «.quamvis tempus illud longum sit: nam cum igni pusillo labo- 1 est nV ma i tena niclius luam humidicatem retinet, & quia Venus,
in $atu!° l!m ^ lcca > medicina humidior esse debet, quam fleam ius. c ™ m P r *?!Ner«,ac Venus aegre frnit pr.opt« siccitatem e, c >to liaudri,^ 0 k'Oiectionem vis facere in corpora quas facile Se Ve 'ittncriir c Li Utlri J? vem & Saturnum: materia tua lapidis igni I l<t : ac cum ll ? lan ^ a kst, nam tum humiditas in sese conliimi- , yn art 1> f u ^' P ro iectionem tuam vis facere super Mercurium aut , y tant cmjj l^^tcriam tuasuper igni mediocri: nam h*c duo»
crn c onvcrs a pn' C!na, ^° nec omnis eotum humiditas in rubedi- j, l, pcrtest a f a( .- >t«m ^ e ’ps*P°Uuntin regulum,utSol aut Luna
!- Metalla su nt p *• Ita, fili mi, Medicinam tuam parabis, prout
s Wf l u * projectionem facere velis.
‘ ! T cmp tset C a put XL IV.
imiiuru U Pjriiectionem facere vis super Venerem Sc me«. Calci «ato, ac 1 ' 5<J.aut Co.fc. Saturni aut Veneris, easq;
°nuu impuritate lava, actum in unum corpus
- — ‘.«dito# vivifjcaap!
—"Ila im-

;;r Operum Mineralium . oJ)( ,
impura in Solem & Lunam,sed purgata calcinatione, abi amittunt suam impuritatem ac siccitatem ,& sensim lifl ue _juS repurgantur a sulphure combustibili, ita ut medicina tua fese extendat.quam si metalla in sua impuritate eflcnt- E x gratia: Tua medicina valet rooo " ' "
. non purgata: metallis
gatis facile progredietur ad roooo. ita labor bene comp eI1 Caput XL V.
i<y
Quo modoVe- -rr Tem ad Venerem calcinandam vas terreum magnum fl u nju calanan- I turn fume, factum ex terra firma qu® non finditur,in h? 11 ^;
dum.etit operculum ei aptatum,quod probe quadret, ip 10 u j- occludat: tum ®re rubro sumpto.infrum
drata id seca ejus magnitudinis, ut in va \\c,
re postint: tum omnia illa frusta igni jj- <• - ■ -<«lC'
facias ac rursum in urina veteri extifl;
«linque quater itera candefaciens Scext^s femperin recenti urina veteri. Tum ja qua munda, ac panno lineo exterge jjif Sole: tum Venus tua ad calcitrandum ^t est. Tum recipe arsenicum album b:‘. sublimatum, tere super lapide cum aceto.usque ad pultis crastioris consistentianyjt si ea velis I’ j c , re,& hac pulte laminas tuas inunge,ac pone siccandas i* 1 ‘ hO c aut in balneo sicco , tum iterum iuunge .rursiim sicca, am? tertio itera,ac ubique inunge, cumq; postrema vice siccat f a ^,01 sal commne accipe.semel solutum & congelatum, ac eo fi. 1 . 0 vasis insterne, donec ad mensuram digiti emineat, ac !" u P^ e it J stratum' r. ..narim i colloca: deinde rursus stratum falis, atC l. ^ ex ordine perge, dorne vas tuum plenum fuerit, tum foru^^jp pone,ac igiv ut tepidum subjice eo calore qualis est Solis 10 g y do: ac sit tshunuditatem probe evaporare per z. aut 3-d* tinue:tum!u-.■ opere::. : - uper vas terreum luto fimfO ' 0l- nihil expirare polfic: :p.:o facto probe siccaresine, ne 6°^^' tum pone vas in fornace cr.lcinatoria: ac primum igni p°‘‘ dito per horas 12-nt vas c .ndeat , tum ignem paulatim fic per gradus: ita ut vas 6. aut 8. horr.-. post omnino canf^^e! retine ad horas iz. in ea calida flamma, tum sinas refHS* jC (i mox vas confringe, ac <al r ume cardo igni solvendo dco 3 ^.^ non omne calcinatum'.uerir,fac!to ut prius, pone denuo c3 * uS iia' dum,ut ante,ita ut nec inflammare ncc uri..a exringuer? a jc<S beas: cumque omne calcinatum fuerit, sale probe ablui 0 illas in mortario ferreo contunde, ac cribro transmittes! iterum lava aqua dulci,donec aqua nitide defluat, tum > lC ^‘ cr jfc>i 0 tella super fornace,rurfumque tunde in mortario ferreOi

cribra p st (i , U ' IoAN. I’sAACI. 3JJ
parüaqu “i Calces super lapide curo meile contere .permiscens aqua cali? donec tam «dguse sint, ut pistor iis pingere queat: tum «Icesfi ltcrum lava,donec aqua munda defluat: tum denuo
daa CD1 CCa ’ Utsu P ra iu patella (uper fornace > ita Venus tua mundo i Q V? cst; T um fume Sal alcali,& Sal vitriutrumque tunden- PUiverem redactum,ac misceinterprsdictas calces:tum habe sacculum lineum M hüc modum factum, eutri prsedicta materia imple quam fortissime potes ligno impacta,ac probe obturatum, ejus extremum fortiter religa, tum luta sacculum t a c ; luto cum pilis consecto,quod non findatur, lu-
idnyp Utric l Ua< l ue - sine siccari, iterum luta; Si rursum sine siccari, f] Cca / tera >donec ad;, digitos emineat: atque ubi materia probe y f . Uei 'it,foramen in altera parte- ad latus terebra, ac in furno u Pone,ut extremitas perforata pede dimidio inferius jaceat jjj ‘ 111 a ltera: sub foramine Vero magnum crucibulum loca, Sc b n em strue sub sacco lutato carbonibus quercinis,ac liquefacias, , ta Ut omne in crucibulum defluat,tum sine refrigescere: deinde lte f um liquefacito,tum paratum est: & ad lo.tb.illius Veneris ad- ne Lunae ciipellatae ft>. i. solve simul, ac vivum est ad albam tuam wedicinam superjicendum. Sique Venerem ad rubram medianam parare vis, lunie loco arsenici albi, bonum arsenicum tubrum aut croceum bis terve sublimatum, ac eo laminas tuas ^nge.ac facito ut supra dimidio vitviolo & dimidio sale, stratö u P«r strato,atque ita deinceps ütfüpra.
‘ lt cefl' S aUtem ’hanc calcinationem summopere non esse a ' i ocmf larn,adco stuasi medicina ad albü aut rubrum in Venere, Vt duc e 1 n V c J nutem uon esset babitma ad eam in Lunam aut Solem hon cale' ^ v ‘ tes fluidem habet etiam si ad eum modum
^to!£T-’ yemm non «malle tingit,quam cum Venus ita Icrr '.ptoje£p U ' a ut tum medicina tua facile decies millies ait io- proii c <; t< . s>c “?|?em faciat,quam si in Venerem non prxparatain ?bis fecibus: c n paur combustistüe etiamsum inest, cüniplüribus «metall Utn pst 11 ' etiam multo jucundius projectionem facere ««dicinaipsutjj^flsiamimpurum: nam super impurum debet Cer e,a'c projice «L '~ S P Ur gare, quam transmutationem possit fa- «^tallurn facitö . Cain ex metallo,ac slaccam illam fluere super '"ties.idque persi!? earfl interdum baculo eximes & dx crucibulo 's ullae super nie^i?^ donec null« amplius slacc« neque for- biunc sciendum ^ant.
. Uci bulo aliquid nrAk^ 110 ^ ssrnper slaccas cum eas detrahis ex .“«siidque inutile e a 1 ^'«hi fecum sumunt, quod illis forte ad- < ‘ uia pctfisctam e ’°«nibus vero slaccis omnino demtis.rne- Vim exciit , transmutationem faciendo:
ac mL'

554
Operum Mineralium
sic metallum fluet tiitidürti ac clartiin fit gemina absque statuet (e denique ili tegulum; atque ita projectio facta est. ^ finaS refrigescere & extinguas; hic labor non est necdTa rluS Tenus ante parata & purificata est.
Ad Uftdem rubrUin iit filo Sole cittficiendufr' Caput XLVI.
"V] Une docere volo lapidem ad rubrum, estque majnj . e c t i-» tum,plusque temporis ac laboris exigit: subtilior este quam lapis ad album: Ruber melius ac diutius recti corpus enim firmum ac compactum habet atque fixius. ^~st' longiore tempore opus est antequam partes ejus a se invie c ( jj parari postint, adipium aperiendum ,& ad iubtiles spiritus e extrahendos,aut saltem partem subtiliorem.
Caput X fi VII.
Lapit ruber ijutmedupi-
tOndw.
jTaquc, mi fili.rubrum lapideiii accipies, ac in rubra ejus ^
^solves,ac praecipitabis,ac ejus aquam rubram ablues aq^^jii bium.Sc iiccabis ad Solem aut ignem pusillum. Tum P°” £ bif fornacereverberatoria calcitrandum per 12. aut 16. dies: e * autem ne lapidem fluere facias. Quare modicam illi st 3 ” 1 Jr da: tum exime ac iterum in aquam solve: quo facto, in P 11 . [«' ctione ponitOjid est balneo calido,atque in eo per octid ll j Qtfi' linquito: tum aquam illam, rursum in balneo tepido dest»* 3 ' bus factis,SolcmeXime,ac hujusmodi vitro immitte.
gnum receptaculum in 2.partes secabis per rnt ^ in hunc modum,atq; huic hoc parvum vitrum 1111 . r c' tito chytrapodi aut tripodi vitreo impositum - 3 ö n c ceptaculum denuo firmiter luto adglutina: 9< jLt? hoc vitrum in arena aut cineribus, & alembic 0 'far imposito.ac receptaculo lutato,ubi lutum. si cCtl ^ rit,fornaci impone in arena illa vel cineribus t 3 vi' ut cineres ad 3. digitos emineant stiper p
trum.quod cum Sole jn receptaculo .^Si fabrefactum figura tali. His itafehct^jLji^ ignem, sub fornace strue primum P u *‘ ( . e pt^ paulatimmajorem, donec magnum culuifi incandeat: atque hoc pacto*, %c <c ' relinquas per dies 5, ac tum stnas ut fp° fl ijJj; frieescat: mox ubi refrixerit.exime, 3 ^.,^ 1
frigescat: mox ubi refrixerit,exime, 3 -: l5 jjiO“ cui Sol inest , in vase luteo porie hnl ^ e' quod ignem ferat, modo vitrum r grum ruerit. Nam vitia saepe find utl ^g 0 l materia sicca fit: quare in magnis ponuntur receptacm' 5 ^
fia decidat,nec perdatur: verum si integrü adhuc fuerit m j ul c«

M. Io AN. Is A ACI. 35 j
luteo ponito in hunc modü facto,cui hoc parvum vitrü impones: ac probe lutabis ac alio v-itro quod illi quadret obturabis: sin exiguum v.trum filium fuerit, solem ia aliud quod ignem ferre possit immittito,ac tum in illo vase luteo pone.atq; operi: sitc^r lutabis > luto quod ignem ferre possit, quo probe
(W ' ltv fornace calcinatona colloca.ac primo ignem pUltllum j n ^ucrrr paulatim augebis donec vas luteum candeat,ac linas ( ü L 0can d°read dies noctesque \i. quo refrigerato Solem tuun> tUusV* 11 * n ^ ar inguinis reperies, neque adeo candefacies Ut Sol lc l u e(cat, sed candore modico fines candere. Tenebis pro re ,® n ° ^ ccre to,cum Sol est extra naturam propriam ipsum rube- j n rtl °rem sanguinis, vel sanguinis draconis : ac fi Sol adhuc ^s^estet cum confringeres nondum Incorporatus esset: turri id^ 1 ' 1 * 1 livendus esset in e jus aqua rubra, ac faciendum ut supra» 'terando donec rubeat: tumqiie ejus color subtrahi bötest in a- tto destillato solvendo in hunc modum. Recipe Sortiri incor- P^ratuni.contcre super lapide cum acri vini aceto, ac pone in raa* S n ö feccptaculo »superfunde acetum, donec dua: partes impicati - * Ur ,ac pone in balneo,ac calefacito ut oportet, atque ili eo calidd "alneo sine, donec acetum rubrum,mundum , atque alio aceto superfuso stare sinc,&c. Hoc fac toties donec acetum non am- Plius coloretur,ac fatis est.tumacetuhie terra solis destilla, calx- lue alba tibi remanebit in fundo instar nivis: verum etiamnuni e lus aqua sicca restat,ea nondum educta est, sed color: nihstomi- tum 11 GO ' orc terra kst,atque ejus terra: sicca: pars,atque ignis e)us Uians Dloix Permistus, i. partes ejus subtiles Sc crassi* infra per* suh^r l tac l ue materia Solisa se invicem non potest (eparari ; in utris >a a cra ® S separari possunt; verum materi* natura est fi Uc partibus tam crassis quam subtilibus.
P**tum 'Caput XLVllfi
Igne tcnrp^ Urn pulverem exime ac reverberandum pbne iri une ut refrip e 'f*°'^°pec omnino intumeat instar Ipongis, tum t o>&.pcmt inh 1 i,. ’ CXl me ad solvendum pone in acetö destula- ln fundo aliq u J/ 0,a « facile solvetur: tum desuper effundc;nam
>-ae si for tCq S ^« S «perie S qu* mciderantcum reverberare-
la tnnum r. dies a t l Qlls ^pone iterum reverberandum ,ct-
SCm iS "st Uin ^ solvcndu! ^ p0 «“’ “"l“'
u Ovatur nec*ne**confund c siruul
ac 1
)am subtiles sunt effecti T fundo remanebit • * gj“ T U Hi omn
c tae *k*Y;imvasevitrcoaduiiu • ~ ttir
loratum sume qv od ex crassis panibus eduxisti, ^
Quid
ftopuivtre fi agendum.

Operum Minerauum . %it y destilla,ac remanebit tibi in fundo pulvis ruber,ut sang ulS nis,eum pulverem pone sublimandum per se, nihil aliud a Js totus albus sublimabit,ac si qua: faeces remanent,poteris ü‘ 3 . ea sublimare,verum id non erit opera: pretium. Itaque c* (ill t abjice,atque iterum sublima donec nihil amplius remanes. fatis est, fume,bene serva. Tumpartes crafläs appende > u tas.tere super lapide,ut in albo te docui,& cum omne , $
rit.tum iterum quartam partem appone ei quod subiit 1 ' .<y rursum fixandam pone: atque hoc tamdiu persequere, , c j| 1 jK' rnne’a te sublimatum fixaris: turii mediocrem calorem t Jo-
starf'
donec pervenias ad album colorem resplendentem ini rum piscium,aut gemmarum Orientalium,tum habes l 3 P lfl
41
album. Tum vero ignem insigniter augebis,donec viride* 11 rem videas,verum non magis viridem quam croceum- ell eS
,e<:
ignem auge, donec pervenias ad colorem cinericium > u ^ps color lateritius: tum ignem auge donec ad rubrum colo 1 '^ lii £ venias. Tum lapis perfectus est.; acinter quemlibet c °*° r (0 l o* cf ä nobis descriptum secundum quem ignis est augendus varij sese ostendent,ita ut miraberis: nam antequam ad p fl ^ rubedinem pervenias,omnes colores cernes, qui ihrem* 11 cogitari possunt,ut multis in locis docetur.
Caput XLIX.
C Cies, mi fili, Solem etiam resolvi eo modo,quo doct UI j f Ji lC ' ‘-'opere lapidis albi, sed plus temporis exigit, sapiusq** 4 debet, atque identidem aqua recens iterum superft** 1 "!’ & 0 ci ' quam in opere albo. Atque ita resolvitur etiam Sol,u 1 * 1 "' tur,nempe in hunc modum:
- - .- . '-&W.
frediftis qm Item postquam tincturam ex Sole eduxeris,ut iri dp eI faät utendi, sutn est, ac lapidem album perfeceris, tincturam om IlC • >
,1b*
11 1
mare poteris,ut in opere doctum est, ac tum 3 partes 1*P-j,i Imponere, partemque hiijus tincturae unam, quam philm ^ 0 o t{C 'i phur rubrum appellarunt,ac miscere inter se, ac fixatid 3 donec tantum pondus rubri s sulphuris una fixaris, q u3l ^ u jU lapidis albi prius. Tum igrierri insigniter augeas in 11,0 .
pra doctum donec ad perfectam rubedinem pervenias- ■ ^
Ac noris,mi fili,hanc optimam este operandi ratione ^ ^ s , orbe reperiatur, ut lapis albus conficiatur primurri ät ^r,.d ö ^ na extrahatur ; ac tum sulphure rubro lapis albus ' ncC r e iph* , sti! 1 j. aequet pondus albi lapidis,quale erat antequam rubro >** fusi cerari inciperet. Ac si lapis albus aut ruber aliquoties 1,1 ^ JaP les nollent fieri,ut super Mercurium conjici posse nt:fl ^ptY* 11 ^. qui super-Mercurium conjicitur, fufibilis esse debet, ut Vps'. alioqui Mercurius evolaret,antequam lapis selvcf ctur ' rO lJ

M. Io AN* IsAACl» 357
^ 1 subedo proferri debeat.
Q V»- Caput L.
J eras vero jam.niifiU. quo pacto medicina acquiretur ,qu« ni m ;' tCU i! Um in verum Solem aut Lunam transferat,videtur e- S c - P°“ l bile per rationes praedictas.
ail tr'i, 5 ’ 0 magno secreto in arte, medicinam ad album Magnum si-
q tla u r }*np>qua: mitio in a ceto aut aqua communi dissoluta fuit, mtum artit Co P 0 “ suam perfectionem semper solvitur in aceto aut aqua Chemie*. f a ■, mun i aut vino i nam cum lapis albus aut ruber est perfectus c ;°o 0 . subtilior est,quam erat ante perfectionem, cum in a- p ® lolvevetur. Quo enim res nobilior est,ac natura subtilior,eo ,? .Ius solvitur: nullae enim partes crasiae insunt nec faeces, nec 'Critas, quae separantur per solutionem in aceto. Nam partes craffaeScfaecesac superfluae partes siccae quae nisi unum sunt,eae Jhnt quae impediunt quo minus ad solutionem perducatur. Ac lapis albus& ruber nihil horum in se habent,sed sunt solubiles prae Omnibus,quse in rerum natura sunt,in utrisque, id est, in ferventi siccitate,& in humiditate frigida. Nam in iis nullae sunt partes, stuae liquefnctionem impedire possint: ac in toto orbe non est natatam perfecta quam noster lapis albus ac ruber. Quare nihil cstin rerum natura quod m utroque solvatur,id est,in ferventi sic*
,l ate 6c frigida humiditate,ut noster lapis.
Caput LI.
N-flue,mi fili,hoc promagno secretoinaitehabe.nosse lapi-
aA ul in natura interiore,ac scito nullam wedicma
^^bum nec ad rubrum parari posse ad opuk tam fusibikm, ut
quamm"? >8«m retinere possit, quin lubvolaret,ante
ptohand^^ P vo iectionemfacerem
flu a mparasti,„ m Ü™ tuae ^Sato, ita rect.fi«ro,ut nihil protfus Ä 111 acrl acct ° „ u denuo ac solve to- nes identidem soV llnc l uat: eam congela ne , , n; w m

Omni quod ‘Deus creavit habere in se 4. dementa.
138 Operum MiNERAiruM. |j U 5
est» ac aqua vits calida est ac sicca,cum nullurh phlegid 3 iVjcali’ adest. Proba: ponas enim fal,autsalarmoniacum - au l ? ce rci' t qu* cuncta sua natura solvuntur, injaqüä vitas, tametsi I a .^e usque ad diem noviffimuin non solverentur, ac indest’ ‘^^ e ( partes crasta: remansere cum fecibus,ac Oinne quod alcen ^ alembicum; quare acetum destillatum est pars media s ß0 l)if
trobis fervit in arte nostra: quemadmodum materia med^^r
servit,quse est in materia, ac nulla alia, atque scias hoc em mum in hac arte secretum: partes enim mediae aceti tant*^ tis sunt * ut sit incredibile,magna sua subtilitate. Nam adi” subtile & penetrabile efficitur omne Cui miscentur. Qü? r trä b>' dem millies subtiliorem reddunt,quam ante fuerat & V cs>C ^ liorem,ac partes aceti subtiles permiscent sc cum lapide:P u . I ss 11 tU ( imius natur«, aeUtraque munda fune & lubtilia, gcperw>
inter sc,ut aqua eum aqua: estqtie medicina ejus narurae.uk
f<
CUM quo permiscetur fixum reddat »atque etiam natur# 'Ljb' qua est: atque hoc pacto fixantur partes subtiles in lapido^ £ (f
ciuntur in lapide nna iiatura, atque lapidem tam fusibd e ££[ o^ ciunt,quam artifex cupit; prout lapidem saepe solvit congelat,atque prout multi vel pauci spiritus in aceto re fit medicina fusibiHor. Quare filium meum docui, lapidem suum tam fusi bilem postit efficere ;ut eo MercU^pj^ SolemautLunamperducere postmestq;magnumsecret 1 ’ cis notum-.Lectionem hanc sedulo perlege: quae VirtUS* sit,ac quid materia media aceti effici postit.
Caput Lli.
»»• 1l
it«'
C Ciet item,filius meus,Soli incluiam esse tam mirabd^,,!! 11 '
“"nun tinctura-,ut sit incredibile. Nam habe medicinam» brum lapidem ex Sole factum,qui magnam projection* 0 (s
tss
exempli'causa j ex urio in jooo projice super Lunam»/ , ea Luna convertetur in Solem!,atque alsiorem ac puscri 0 ^ £ bebit tincturam quam genuinus Sol ex fodinis veniens- 1 , 0 ff’ pars tantam tinctistam dat quanta'ex Uno in 1000. tamen r^j#, to ira scresfiabet. Scito Deum nullam perfectiorem ^ creasse quam Solem, cumque Sol ad (uarn aliiffimassP^stst'^ nem perducitur, tum tam perfectus est, ut in mundo substantia non sit, ac pro magna perfectione quam n* perfectum redditur cum quo miscetur in urium eorpus,- etiam extreme perfectum ac consummatum efficitur-
Cap. LIII.
fc 4’ j
CCietfijiuS meus, omne quod Deus creavit habere ^menta,ut in libro vegetabili btne docetur, ac quam v' eJi$ rct'
elf'

Ktrms,, „ I'OAÜr. isÄÄ-ci: . . ' Si 0
>a c i - alba fit, e contrario eadem materia intus rubra est,
»latt.rV ruber cam habet naturam,ut omne cui miscetur ad suam V’Onit j Quare lapis ruber albedipem Luh* intus
tur i d rt| hedinem foT s , ac Lunam reducit ad suam ipsius na, nascrvV Quemadmodum quotidie videre est ln omnibus terra frtl bll5,nt ma hs>pytis,prunis,cerafis,floribus,acpluribus alus inii?“ 1 ' 5 CUm pendent iri arboribus, ac matura sunt, vide quam in ii s! ? I ubrum eoiorem nanciscantur, ex splendore solis recta pari d endentis. Intuere malum quam rubeat ad alteram t C( j etft 'li'aS o lin ipsum splenduit, ac quomodo Solis calor ru- bai P°mi foras eduxit. Quocirca, mi fili, ne mireris,V» yjj 11 f ar tcrn lapi dis poste looo,partes Lunas ad suam naturam rc- j ta Cete -Atque etiam cum Sol est extra naturam suam perductus» t,t s't exutus corpore, adeo ut amplius corpus fieri nequeat,
■^ ru ber est qiiam sanguis ater,vel ut sanguis Draconis vel hirci ,n"; cauis, estq u e tam plehuscoloris ut scribi non postit: nam currt . u lolutUs ac iterum coagulatus,pondus grani tritici facile ro.lota ^■ni albi colore imbueret: tam abundans color Soli inest : Itaque fie mireris.
■jid Svlem corpore exuendum,
CÄs> ut tlV.
t Am Solem in folia tenuia redige,quast eo inaurate velis: tum •Js«me sulphuris vivi partes 4.salis armoniaci linam,Mercurij sub- torpore esitet, “mati etiam partem i. Contere subtiliter super lapide cum oleo dM ' l c 'cbinthin?e,itautco pingipostrt.acea pulte laminas jristnge;
VUtte m cnicibulo stratum super stratutn,donec crucibulü plenum 0 ’®. c tUra 'u igne e carbonibus vehementer ardenti pone, ac fine 'p 1 . a f t ' t , lncan 3ere,eo temporis (pacio quo decies aut duodecies Postct,rUm exime, ut frigescat sine. Que»
tneUecU 1 "? 1 • Mrtiiket >h mortario, coritere (upei lapide cum
aqua gunimi. Tumlaya in pateris vitreis aqua ‘ effunde '“ara,acidentidem cum aurüm in fundo resedis,
donec aqua £, Cr ^selinatione aut per filtrpm. Hocqüe itera toties ca ad,Solem^,«cbmpida defluat.Tumpulverem tuum ex.c- Kvcvbeia n< j st atum >gnem, ac tum Solem m planis patelhs ye bc.l liquestN?°^ ' primoigne pusillo, post maiore,ita tamen tata 44, dks,Li-T 1 * 'neocaloreij. dies > aeW Tum exime,ac indonec ihmorem v, v f
pone cum prius U.u ct ? destüktb pone si fllstd -yht ,. • • »
a d 6 -aut8.dies tumsest.kev«i»exdflAM,wst d° h " lc solvi velit von ° Vc ut Ptius in acetp,ac st MtfW stht . •. toti ' 5 .dbneI "erum reverberandum ut prius: idqpeitCrG
°mws mu* Sol in acctQ fol . itur . si M xmn
y £ ' WK

$40 Operum Mineralium ^
non solutum infundo aceti,tolle,nam ex interioribus ejus f ^ esse potest. Istud solvere ac congelare itera toties sempt r recenti, donec amplius congelare nolit ,ac concrescat ' n " v /c rubrum,instar atri sanguinis, tum fatis est; diligenter serva 1 jj, vitreo firmo. Sume laminam Lunae purae, candefacito ac j. , gueineo oleo,ac fit purus Sol. Inde crucibulo MercuriuH 1 ^ gamatu cum decima parte Solis, ac ita incendas ut incipiat ^ dere, tum destilla oleum super Mercurium amalgawatu" se ignem adde ut fluat, ut Luna aut Sol fluunt siipcr testa» ' \p regulus statuat tam clarum quam Speculumjtum extmg us ’ tus exime,gratiasque Deo age. Jl'
Item si F. M. Vult hoc oleum rubrum reducere ad rubf A,b* pidem,fumat Mercurium ex Luna eductum vivum, euiflfl“ fu* limet per vitriolum Romanum praeparatum-,& a terrestf el * /y||F repurgatum, solvendp & congelando in aqua communi“ pjU ta, ita ut mundum öc clarum resideat, hujus fume 4»pad ^ i.parte Mercurij ex luna educti; contere simul fubtilistint^yjlj lapide cum aceto destillato: ac simul sublimanda colloca )S vitreö, aut lapideo, alembico superimposito ac receptaculi rostrum lutato; cumque omne sursam sublimatum fuerit» ‘^ri» ac iterum contere id quod sublimatum est cum vitriosot^a' pone dentio sublimandum ut prius; eamque sublimati 0 ?,^ cties aut decies repete,semper recenti vitriolb: aut donec ^ rius totus croceus conspicitur : tum denUO solum ac per, ma j eamque sublimationem toties iterabis, donec nihila*“!^, remaneat: tum latis est sublimatum. Sume hunc Me r£U J«! 1 " contere soper lapide cum oleo tuo Solis, ad pultis admodu ^^<0 fx cohsistcntiam:Quare tantum Mercurij ex Luna habe,ht tuum in eo imbibi postit: debet fere tam densum esse quaesii' aut paulo densius; tum vasi vitreo inde ac tripodi imponi { j>>'
formem ac continuum calorem da 40. diecac noctes i terea temporis corpus erit in modum certe liquescens,aci<' rubra medicina penetrans,ad omnia'metalla ad verum S? e <; fi' ducenda,atque etiam altam projectionem faciet. Et st bram medicinam in dura massa habere vis, fume crucit’ t, ', l) 3if treum ex forti vitro Venetico conflatum , ac ti medso'jind- 1 ^ inde,impone igni, ac liquescet ut cera, tum cruCibuluh 1 3 C
igni remove, atque sine ut frigescat, in duram massam c °
• *V»*»WIV) »■•'J-- J IU S4S.il Ulli 1410»»" "slU^ *
concrescet: aut inunge fusorium sievo,aut calcem pon c funde,exime,ac cum projectionem vis facere, aliqi 1 '^ a . e pulveriza.ac super metallum conjice quod vis transm utaf -pate,!!« fili,secretum artis docui:quare gratiasDeo ° 0l>Y tenti age, quod ad eam cognitionem
perveneris. P (

M. Io AN. ISAACI. J4I
De lapide ex HtToque /#wiwc>*
Itc Cap * lvl
du^”“?' 1 ' docere volo conficere lapidem Philosophorum ex Gmfilhol*- COn(: bus luminibus, ut Philosophi veteres atque eorum posteri p>d» pUbius ^ , sine oblcunrate verborum, opificium e- %££>■
ti am ** 5 > atque translationem ex (ua natura m primam etien- N atUr U a ett 'm res ex (ita propria natura transferri potest,quam himiiY" 1 fi'a extrema operatione operata est, ut in istis duobus dic i, a us .' cc ' t -Quam vis enim hxc duo lumina in fodinis ufq; ad °Per' 'si* *^f u '®' ent > ex quibus prodiere,Natura nihil amplius iis 'umet. Natura enim in iis extremam suam virtutem ope- ant Ucrat ’ Ac st haec 2 . conjunctim ex sua natura in meliorem atn pe ! 0rem volumus reducere,iterum nobis retrocedendum est, p^queid quod natura operata est, retexendum, atque in eandem rtll am reducendum, in qua erat cum natura in eo operari inci- Naturast<jut- PcretjCumque ad eam formam perductum est, naturam arte sequi nmm.
stuantum possumus debemus: atq; interdum natura ipla superata-, /»-
da est: videlicet in separando & testificando, solvendo & coagu- P' rxnäa - Wndo,calcinationc8cmundificatiene , ac conjunctione,incerano- Pe.ac varia attenuatione, atque aliis operibus qux Natura efficere non potest. Natura enim ad hujusmodi opera non movetur.
Quare metalla in formam aliam ac meliorem quam natura fecit, ^potcst.transferimus. Praeterea tenebis quo pacto Lunx fui Lmtinpri.
* f r’ l ' r c°mbustibtle adimes. Luna enim corpus imperfectum est, n«^,, ii| Piim,ki i tii(lum 1 & crassum > ac in fe multum humiditatis cum «S rfitlphurcZ- sooia 6 ilabet ' c % admodum terrea Se crassa, ac muliebris ob W'M* “ dt ~ d . yaitatemsuam Arque^b id Luna difficilius quam Solascen- adimere aV U1 P. amis 'hgredinem ac sulphurcombustibile debes
c.ahoquj errabis. sulphura-
C T y 7 t f Mibilettec
APUT LVII. JnhumM-
° a ctcftä^? UtL>ln ® c l lla Mumvoks,ac super testam purgabis, tassuptrßu* Tum fume arsI? UC tur >des in tenues laminas instar calculorum, adimi pißt. P^paratam,sicutri i r n subUm:itum - materiam mediam extreme ♦'m super lapide cum ° pcre € ’> US doctum est. tum contere mmu- igtUenHtKt ^unae illine,ac sie . accto icftillato, ist pultem: ealammas uas Lm&nmli-
in crucibulo \ mSoleaut adignem,autinstuphatuaiicca;
'«m impicatur t tcriun luper altero colloca > donec cruabu- Lu.m c«(«»«• . ^dace calcinadumT "“«Wum solide luto obtura , atque m
'?^.aut abrade id n,l Scfien - Tum in mortario ferreo con CIn at«m fu Cr i t ;, P ^ Uod valchaatum esoacft nondum omnino imiuja e/ - ' Urt ^ prius calcinaRdum pone,donec Luna Y 5 W.

i+
Operum Mineralium
(ua calciqsta fuerit. T um super lapidem cum aqua comi * 1 stillata contere, 'sum sumtis pateris vitreis omnem « n | S n ti (I ' nem ablue aqua communi destillata, donec in fundo Vitrearum album pulverem retineas , atq;. aqua tam p u ’ a quam infusa estitum fatis est. Atque opus infundendi dendi est hujusmodi: Cum Luna contrita est, in z. aut r vitreas immitte,ac super ist aquam destillatam funste, & 111 eam Lunam contritam probe cunfaqua permisce:. ac P ö 'jiT pium & giayistimum ejus fubsidet: tum nigredinem piunditiem superne estunde in magnum vas terreum pl l,nl • ‘ 1 / ac tum steniio aquam mundam destillatam super pulvcX^^-' me tuae funde,ac. move, & permisce iterum cum aqua, af puo sublidere: ac tuen. iterum aquam nigram Stimm . 11 } 1 • jtst* ferne diffunde, atq; adde priori in testa terrea. Idq; opifif 1 “-^li^ tamdiu donec nullam amplius nigredinem aut im 1111 ' ’ v j[s^ pulvis Lunae tuae dc fe mittat: Sed ipsa in fundo pater* gfi" 1 :-
resideat,in morem nivis candida. Tum in Sole aut ig n
, ■ , ' . ..will 5 .,1*
stc-
siccabis,ac in pyxide vitrea servabis, donec ego, te ulrefl 1 ^/ (st«»«» MjMA Luna abluisti, evapora. Tum fumesteces in ea re mane 11 .^(pp
bo. Tum aquam illam omnem quae testae terreae iO el a £ . - ■■ - . ' ' ' ' ■ ' aientj/
t,u«x abluta, rxstz cum plumbo colloca:dumq> fluit,pone sicces pauU 0 .^ bvaporanda. testam, donec sceces omnes in plumbo super testatu
bibit® fuerint.: tum fluat in testa, ac Luna in regulum bit. In faecibus enim de Luna tua inerat,quam aqua prm u jc 1 ^ lAlitu medos nihil Lunte tuse in proluendo amitttis prster ejus purgandi Lu- item te Lunam tuam renuistim.e limare poste, ac furne^ ' tam. ’ c.am limaturae. Lupae tuae uncum arsenici praeparati meu ejus mundato,atq; inter z. crucibulos concludes, ubi co prqbe miscueris: ac per horas 12. aut 16.continue caK ^0 pone. Quibus exactis exime,contere super Lapidem» 3 scjV j, . omnibus,ut prius doctum est,ablue. Item tum pulveisc. v jm , pam tuam quam lavasti,fume,ac pone sublimanda * n ® . u j f 11 j, ad spiritum arsenici inde sublimandum. Atque ollam f tua inest, modice calefacies, ita ut Luna non liquescat ; to ut tantummodo rubeat;,ut vix videri postit utrum c-» 1 i»? fle. Atq; ita retine adboras r^.aur za.tnm sine 'frigcfis r 3 ce’^ pulverem Lui,»tus exime, ac pone ealcinandunvm '^iii^, qua spiritus calcinantnr, ad dies 12. Ac talem, calorem ‘ J t -sc ^ non candeat. Et 12.illis diebus exactis ,sinas mydiec lore puniceo,Ut non bquescat. Atque itaetiarrmü,hab e A,cV\ r i ’»or- ad dies tres, in eodem calore. Tum sinito ut frigesc at ’ t j r eM b i i« cTnox,*. tuaab jggritudimbussuis liberata est. Luna enim. & J
metalla imperfecta duobus morbis est obnoxia,: scd ^ 4..^, non ita interiora Lunae penetrant, uti morbi rfliq u0 , ta !sc l ' g ' ‘

M. lp AN. IsAACI, ?45
X UB ' ltn petf?ctorum. Nam reliquorum metallorum rmper- .
3™5>P r ofu n d l flim a & interiora radicis occupavere: Sed *.££*£*
iws ^ Lu ^tsulphur cornbustibile, qucdLuns ^'mitquomi“ emhltf Jn t .
resr fSmCmost "vcpoffi t) u SC atmmoua-m rranlu nec colo.
ris t?" 1Ca - : ac WpW immundum, nigrum, mcombv stibn c fo tn T ■ tuno < 1 .Ä* adhaeret, nec mtenora radicis tat ; Hoc p,5o sulphur combusttbik tolli potest, uub.c doctum ter' clUm ® reliquis+.metallisnon tam kacilequam al.ru . •
I, m<ai hus quo Luna detinetur, estfngiditas, atq; lntemp - .
rri'ditaj , q U3E itidem Lunae foiis tantummodo adhaeret, no v .
I enetrat interiora radicis Lunae. Ac proinde 2 .isti morbi racae a anj rcpellj possunt, quod do reliquis fieri non potest. ■ Primus 'orbusLuntp videlicet sulphur cornbustibile calcinatione ark- si,c ' a Luna tollitur, atque ablutione, ut supra. Scies item,artent ■
^Unr >u sua erassitudiue eLsteus omnia corpora adurere Sc coniti- n rere,ut etiam faciunt auripigmentum ik sulphur, quae pmiua?, c UUdem natura: sunt,ut corpora adurantSc cakinent,ac destruent, c nm quibus permiscentur. Cumque arsenicum 8c auripigmentum liberata atque mundata liint a sua immunditie, Sc terrestrei- täte, atque a spiritibus crudis,atque partibus non fixis, & inde spi- situm medium sumis, ac eo spintu sulphur omne cornbustibile. absus ex metallis,cum ea stepe illo ealeiuas, lavas, teris, mundas liquefacis,ac dentio eo calciuas: atque iditerans taut fepe & toties donec a suo sulphure combuftibUi liberentur. Lunae veto hon nisi (emel id fieri debet,quia foris tantum Luns adhaeret. Ita, h> kenicum aut auripigmentum firmle est Theraeae: nam mate- Ha unde confecta cstho.mutes yeneficari ac enecari possunt: eft enint venenum: cumque venenum illud, vn Theriaca ptapata- h'nt est,otnne aliud venenum ab hominibus venefieatis repellit : i. Cm . ai ’Lnicum & auripigmentum etiam faciunt,8(c. Altet Lunae
de?' l 'u ^L'pevstuafngiditas Schumiditas, quaeLunae fotis m- . hauh^tent, atque a Luna tolluntur cafeinando in fornacem ' F T'‘ SCak,twntur - Atque hoc pacto Luna ad temperatu- dttM .
inttte oo“V* 'd°£t»*>”»’
.annat, .._„modum.
n« ita prsepayatx pondus ana,comet e ac pt° ^ntSo s £" k
*\«a commttntdefttlWa,d?necuspm S tp°^ ta fo«^ e
»W ad tönern pusiWum. Lt pone reverberanda tzMZSM
' X ^
l

344 Ul'tRUM mmtRAMUM . reverberatoria in exiguis patellis planis,donec intumescant >n rem spongiae. Tum sine frigefieri;exime,ac solvenda pone in to destillato,in balneo,modis omnibus, ut in opere de c , ctum est : tum acetum destillatum destilla,donec materia c° . lata fuerit,ac tum denuo solve. Istud solvere ac congelat*- jj, diu itera, donec nullae amplius faeces remaneant. Tum' el ° .< lud Danunt Philosophi perficitur: Cgjtod in eo mclufun 1 elude ; <juod fecum cst,hume(la ; quod bumtdum eil> tum frigiditatem Lunxquxre,*c ealtdttatem Solia rl f etc calidttatem Soles quare ac frigiditatem Luna rcf e *
C A P. LIX. «i<»
TTem nunc materia ad lapidem extrahendum parata e" 1 “ tl i- x itaque materiam Solis fere omnem simul ascensuram^ >*c ' t „i ram fecum sursum omnes partes subtiles Lunaiiac Lunae n 1 ( H parum ascendit,quam partes ejus subtiles. Maxima pars L 11 ^jiis rudis,frigida,ac muliebris,ac in fundo remanet. Verum ^ ^„1 in suisparpbus subtilis ac virilis est i ac Sole reserato,omn 4 ,^ ascendit ob magnam subtilitatem ejus: sicut Luna infra 111 . pt remanet,nec vult ascendere ob crassitiem. Iu contrai 111 ' ,(!■ duobus corporibus inest, unius corruptio , alterius nut r ' py Materia ista Quare utraq; simul in opere oecestaria.ut probe nosti .p sublimanicL. teriam istam sublimandam pones modis omnibus ut in
bo& rubro doctum est. Ac tibi ab aere cavere debes, cUl s v ./* tua aperis,cumq; spiritum eximis,aer enim te necaret. Qn 3l .j|£' tua ut probe frigescant sinito,antequam effringas. Ac si>° l1 f cideretjiit spiritus tuum lutum penetrarent in sublimatio^ ’ t ib‘ alembicum finderetur aut rimas ageret,aut olla vitrea, ci 'f c cfl' abeo aere.ilico enim te necaret. Nam aer ejus invisibilius L £**
Operum Mineraiium
Quamdiu. solvendum ac congelandum.
»Materia ex qua Upu fit eliaendtu , parata esi.
dit ob magnam subtilitatem ejus, ac quo subtiliorem lCd ° r n o eC ferventior ac venenosior fit. Deus enim nec ferventius Mst subtiliorem spiritum condidit inter omnes res minerale 5 ’ A 5‘ spiritum Solis,nec subtiliorem,nec fugaciorem spiritum Sol in suis partibus apertus esset, ut Luna est, aut alia me' 3 !
4 .elementa quae in Sole sunt inter se essent contraria, Sol‘* fl t*
ab igni ascenderet,quam ullus spiritus mineralis. Sed " e adeo aequaliter in Sole temperata sunt,ac tam munda ac P^go' nec jam,nec ullo unquä tempore separari possint. Quare e reseratus est, omne simul sursum subvolat, ita ut nihil *l u ' relinquat, nisi forte quid aliud ei esset permixtum aharu^^^' metallicarum- Nam cum Sole facile aliud corpus It, * t * r js V £ ' aut aliqua res metallica colliquatur. Omne enim ex ui jj niens,libenter sese cum Sole conjungit, cumque illo am 1 Kam Sol Rex Sc Dominus est. Quare qui ex solo Sole op

tonfW M. IOAK. ISAACi. Hf
ut sicut f’ CaVerc debet, ne Solem usque adeo apenat aut reseret, simuUr entum Pi separatus sit .alioquiuuu cumaltero omne difei, deret - Quod si accideret fermentum er pulveris cru- nonsI POncndum «fc^ si alioqui lapidem perficeres : verum id tibi r ° ex usu ««>. fermentum crudum ponere. Verum si ita tuo ^'»Serer.ur Sol tuus omnis simul ascenderet, magis ex usu not, f a P' de m album ex Luna petficere ad album, atque adeo
'tadi 1 crn efficere > ac incetare tum ipsum cum spiritu Solis^ ad vi P tx c °mmodum ac lucrum tibi esset. Lapidem enim albu * Solis perducebas , ac spiritum tuum cum anima in
i ta propriam $ qua de re in alio opere docebitur. Quaeras quar *1 eXl ^ lrtiaveram Solem omnino fixum fuisse ? Nam super anti 3 e . manct a bsque diminutione, atque etiam in caemento, ac Sol rn ? ni ° & in igni. Quamvis enim Sol semper in igni jaceret,
... 111 'gni non cremaretur : ac si Sol sub terra usque ad fine mun- 'laceret, minime corrumperetur, aut putrefieret. Nullis rebus NuUu nSel f 1 '® in orbe sunt, Sol corrumpi potest, Sol enim simplex est. at- emumpt po. qut omnes partes eins > atque elementa sibi invicem contraria nö u fi' sunt: atque oleum ejus ac ial ita eum 4, elementis conjuncta sunt:
& Me rcuvius e jus, ac sulphur cum oleo ac sale ejus adeo firmiter in unum permista sunt cum 4 -elementis commixtione tali,ut ejusdem naturae sint: atque utrobique partes aequales sunt; ita ut Sol una res tantum sit j ac una re$ sola, quae ex nullis aliis rebus am - P'ius est, nullis rebus a se invicem separari potest. Talis est Sol, uam non nisi una res est.
CftPux LX. . s f u v,\imas
Item adversus odorem aut aetem ^ 1 J c ^ tum P c orium * ÜUQL ocu\os vitreos ante ocu\os g > £^ n seitus , ac fap ■. ^ fi
& nates, cui corio duplexpanmcul «atnjrvte os & n ^ C v - relinq uat,ae r
cum pannum laneum lata spongia, atque cavc , invisibdu« injiar „tftUt
liga: inearespivarepoteris: atquetibr c iterum subbm • 0mnc :H\ ! li _
enim ascendit. Ac lapidem toties tterum sitque mundus, «”/
bis, donec nullas amplius feces post se «V‘5 -j- uB nlapis mundu * y candidus instar nivis^c clarus instat crjgXJ.
ac putus est;; ac Mercurium ac su\pVn ir rf < ftitnst Ictva c^u j w #j»r«ver-
sua virtute ötsubuluatc. Omnes veror» . ran d* fom- ‘“‘'i beurndu.
sablimatione remansere. Namiterumtevc' , uoaS est,q“°“ cnpm /•*-
quod remanet quod feces appellavimus 'f j .^^Itoro s • vt »dum eum ttiamnum in facibus sepultum jacet: nondum c0 vpuse -
«‘buscumacetodeftistatosolve,quicqum« ; £ nese n ' ,utV
<ungela,tum ponereverberandum adboras 4-L ^ ssuncexi- «olore rubicundo candeat > nec amplius »ne S vae a -

gelandum.
Z46 Operum Mine RAH um ^
}temipß>fve- me atque iterum in aceto destillato solve. Tum denuo c 0 l, fy (} t f dum inaceto. -j-si pone rursum reverberandum ad horas j.aut 6 , ut vere ea» j Denm rever- nec arn psi us ; sine frige-sieri, exime, ac denuo in aqua cO rr ' rn _ ^ c, ‘™ E solve, rursum congela. Post candefacito ut vere rubeat 5. a l* - Marsum sol - orationum dominicarum spatio. 1 um rurlum exime , ac " ^ gC vendam in a- folve in aqua communi toties destillata, ut nihil remaneat. fuacmamu. vero solvere toties iterabis,donecnullas amplius faeces reljnfl r xi , fc cange. s e si aqua inde tam clara defluat, ut in ea nihil amplius videkss^ landam. sit, quam si ea nihil solutumfuisset. Tum denuo.congela»^ 1
Itemm st!- p en eomnis humiditas destillatafuerititumfinasfrigefieri. &'\\v Zl eZZZ fastum vcro ltlter se “agnis frustislapillaret, longitudine ac -F' Mursamcon- tud.ine digitorum,lucidis instar crystalli pellucidi, albis in« 10 nivis. Tum frustula evapora, donec pulvisculus fiant instar 11 candidus. Hoc vero opificium administrandum est omne 1» ^
teris vitreis, ad id paratis, super b^alueo bulli ente stantibus y a que duplici panno lineo testis, ne quid pulveris aut fordiuM 1 "^., let. Opus enim nosttummundum ac extreme purum eu £ |j t
bet. Ac tum terra pretiosa, & corpus Scfermentum paratus ^
tid animam & spiritum in ijs recipiendum, 6c magna awiess^x magno desiderio amplectendum, ut in aeternum fimul.®^ sl , in magna concordia & paceiita ut posthac nullo unquam re separentur: ac in aeternum magna subtilitate ac virtute rt O £ - bunt. Ac corpus animam propriam ac spiritum accipere af ;p rat: atque aninia cum spirstu cupit descendere ac requiete^ 1 p proprio corpore. Alterum enim sine altero esse non potest' . ium inter se, ut decet, copulata fuerint: tam firmum amot'*'’ (0 culum inter ipsa rst, ita ut omnino coeant, ac alterum cur»» ^ tlrt permisceantur, ut ejusdem natura; fiant, ac res una. Estq llft ‘ f es simplex sicuti coelum invincibile 1 atque ita est quintae»’ ad omnesmorbos fanandos in momento.
C a p, LXI
VIA
sunt ad lapi de pnficiendtitn.
ai!*
CCies vero deinceps pro magno-secreto: multas este via* ^ \y ^pidemconficiendum : verum ima via est difficilior, lVi h 0 tfi ■ • - - •• fujest 1 ..
Tpfsubuli- X ate projettio Jpt lapidis. 'JZ*pif ex sole & lunet e ducendus ^ & yttare.
Spidern conficiendum :
lOriofa, Sc prolixior alia: nec etiam eandem vim 1,, r - - £ ...
habent. Lapis enim ex rudi fermento conflatus non habetck^c virtutem ac vim, quam.lapis estet habiturus, cui corpus e>l Zie^ paratum esset- Ita prout subtiliter operavis projectione 111 * Jjtf Ac lapis ex Sole äc Luna est educendus ex utrisque. R u ^ JI V (l0 a* vir adsit oportet, ac femella candida, si alioqui veracon) 1111 c ,iri vera perfecta mixtio sit futura. Calidus enim rubeus v» r < 7 { c c( c ' debet in frigidam candidam mulierem , si fructus inde ” p r a' tur, aut persecta temperatura fieret. Res cnimqu*** ft, ä‘ iC pi ia natura per omnes aique partes atque ac.que' frigit* 3 ^uii^

WnH M. IqA N. Is A Ä CI. H 7 ;
Lum ‘V"** si «a tft > m ea 'simplex temperatura inest. Sed tante ex , ! '-i Ulfa cst Rem illam non potes corrigere: aut exalta- n luu rf "° ‘W^lici statu inmeliorem- Lote- quidem rem illam
'Inorem. Le fubtiliorem efficere quam est, ut sij
Part 0r5c P»stctiovquamest. Sed res illa manet res.eadem
Uil J ,US ic P arar ? Pon potes.. Quemadmodum ab aqua pum
f Sc P- a quam puram separare potes. At »i aqua or e
(J C1 . st c habeat, eas inde arte extrahere potes, ac mundam i e
Oian’ 8? tU ® stuidern paulo melior quarh prius fuerat. Interim Soleas nihil aliud ex ea efffcerc^qtes. Ita se res habet cq Rtin x jUna ’ stnando ijs per se operans, est Sol, manet Sol, ctt pfj ' a ’ - nianetLuna, nisi quod ipiritualem efficis. Potes suo i- n ® f^rpqve suum ipsius spiritum fixave.ita ut aliquam projectio- I s a 111 metalla mundificata in tertio ordine faciat: sed lapis Phi- °puovum non est. Simplex medicina terti) ordinis est, nec Mcquam amplius, • ••
Cnut RXH;.
J^Apis conficiendus ex rebus quae {«parari ase invicem possunt: Exitibus rei atque ex duabus naturis constare debet, ex frigida & calida, e»»-'
gravi vellevi, alba 8c rubra;ex densa & gracili, ex mare 8c femina: f ltKn due^ atq ; ut una natura in aliam operetur: quod densum gracile sit effectum, & gracile densum, quod leve, grave, quod calidum, frigidum effectum humidum exiccatum & siccum humectatum. Ita Uri a natura in aliam operatur: & ad extremum omnia haec in sim- Psteem naturam perducta. Atq, unumquodque ante meliore sta- confert Ufidl sierat, ac meliore & altiore forma, aut in aliam essentiaconver- mm c «la. o m ‘. Cumque tum ad extremum omnia in unum confluunt, in y^Ps cem essentiam res perfecta est.quemadmodü est coelum in- c«lu ' e,c l uo ^ stmplex est. Sed (i terra humiditate opus habeat:
^ eam abunde largitur : ac si terra siccitate opus habeat, ftiaido s l s^ ern abunde suppeditat. Atque ita etiam de calido ct abunde si,a rc ^babet. Nam quod in hac parte terraedeest, cqelst
dum, nec h!m, j 5tC P ote st. Coelum tamen nec calidum necfrigi- in sua ememi “? nec si «um. Corpus est simplex. perfectum, nis iwu. r, f' er stctione.in mn in seternü manebit. Ae m ipso.
Omnis perfectio ■‘ c . t1 i'?ne l inq U aino->w.- j t a utquid-
|]uid te f rs, herbis]'arbo^^peeudi^ns^animalibuSjhomnibu?
n>i^keL^-.yLmLt. **»<*«*
Itaquehunc modursti!^disces extra medicinamia/s»?«***?.

kabtft debet ajuam talum invincibile .
Corpus aut terra aut fermentum sumendum ae
ponderandi*.
ffumiditat kalneo dcfiil- landa,ineam feritatem ut pulver esc at. JFixandum eodem modo ut in opere albo * mtfy cafor eodem medo adbibendus. Medium Sal fipientum di - ritur.
343
Operum Mijjeraiium
Its<f
debe t, quam Deus caelo invincibili infudit & concestsc debemus etiam lapidi nostro infundere easdem proprietate ' r^, lofophica nostra medicina > eandem ut vim & proprietär
;easd
beat, in simplici corpore existens. Cumque omnes calQC ''’ s ' r iö 1 ' prietates ac vim habet, tum noster lapis est: 8c quamdiu c ^ habet, lapis noster non est. Ita te docui quomodo Sc 110 . „jijit sit parandus, & quibus proprietatibus, antequam nomen * philosophorum accipiet,&c.
■ Caput LXIV. -uC-
■JTcmnunc sumes corjÄs, aut terram aut fermentum > a - u p|j ( at ^cunque nomine appellabitur, ac ponderabis quam g ra ' ,e vC r a in libellum tuum referes, ac hujusmodi vitro indes 8. partes fermenti accipe, id est, si habes 8. uncias fermeP n ’ ^ I. tui spiritus sublimati pondera, atque etiam exiguo vitr°
aquam destillatam fermento superfunde. Imponas vero vitris exiguum vitrum levigatum quod ori quadret: acp d
%
trumque vitrum in calido baTneo, ac statim utrumque in a( l tida solvetur, Quo facto, aquas ambas confunde, atque (l t- move.ac probe inter se misce. Facile enim inter se piunt enim altera alterius ingrefllim. Anima cum fpirit. 111 -{it- prium corpus ingredi cupit. Maritus propriam conjugem 6 ae conjunx proprium mantum. Terra sicca & frigida, a£ ) ua (! (f £ ’ Udam &humidam appetit. Ita alterum alterius amplexu 111 ^ p tit, ac ingressum usque ad fundum ae interiora radicis est rl1 ^ll-' hic perfecta mixtio. Atque etiam perfectior mixtio noU t ^\>0 quam aquae cum aqua. Nullum hic est interstitium, c0 ? e (^ sine mora alterum ingreditur. Cupiunt enim utraque
t 1 '
amplecti alterum ob magnam munditiem quam utraque Itaque utraque in aquam nitidam reducito, ac permisce iC L ( ci c ' terse , uti dictum est, actum alembscum vitro impone >s e0 .lf' ptaculumad rostrum pone jn'balneo: ac hum ; ,ditatemba la
io-
stilla ad eam siccitatem ut pulverescat. Tum exime» ^ dum pone in fornace secreta,modis omnibus ut in opere 3 ^0 ctum est: ae calorem adhibe ad eundem modum,ut in °P e doctum est. Ac brevi temporis spatio omnem materiari 1 'j-Jj, conspicies. Tunc scias veram conjunctionem accidifft» gredine albedinem latere. Et scies, nisi nigredo scsc ' n °r £ c t 1 *T Sendetet, nullam mixtionem, necconjunctionemfo^^^sel 4 quam alterum cum altero fixari posset. Ac ubi nulla nl S* ostendit,ibi nulla fixatio inter animam,spiritum & coss 1 ? Nullum enim medium est, quod e? simul teneat: q u ° d ^ S c ot ltl ‘ est Sal illud Sapientum, quod animam, spiritum & c<scp e?
net, atque alterum in alterum ut ingrediatur, facit, j’ iamnum in interiore parte corporis jacet. Spiritus em ‘ ' e cp r

Cut vcttrct
icoipor-,, IOANN. IsAACl. J4 9
educit k n ? n «duxit. Atque ubi spiritus animati ccorpore non tum Vft salnatut * «»anet in interiore parte mixtuvs rccondi- con f ,„;; qUe sal medium illud quod spiritum & corpus 8c anmam cet 7, Ac ‘a! >llud tum m interiore parte mixrur* sepultum ,a- interi^t° modo igitur Sal illud se cum iliis permisceret, ««nex
v? r • 11 “ US mixturae non educitur cum spiritu, ac fecum saldub-
enim’v^ UOmodo tllm sal illud partem cum spiritu haberet - Sal ^
,u rnd ° C an * m aminsehabet, Idcirco veteres sal illud, sal amma- COrD ' Xtre: animam enim in se continet. Ideo mediator est inter an imat»m b ct ‘ *’ an *mam, 5c spiritum. Nam cum ipsis partem habere de- „«k«n»k. sic ' , Uacn im acrimonia spiritum, corpus, atque animam conti- oy. c “ et > atque ut alterum in alterum ingrediatur, efficere. Ita- [yi ^msal istud cum spiritu e corpore non educitur, ac sal fecum j l : . f ‘ l ' t quod in se- animam habet: atque ita nullam partem cum P r| u» habet: nam in profundiore parte corporis remanet. Ita sal a a 'm spiritu e corpore educendum est, in se animam habens: c jpiritus fecum subvehere debet, ac fieri unum cum eo: si alio- „ qqi mediator sit futurus inter spiritum St corpus. Hoc enim sal *nimam in se habet; corpus Vero absque anima siia vivere nequit, n «c anima sine spiritu este. Itaque sal unum esse debet cum spiritu, ac spiritus unum esse cum sale. Quare sal illud intermedium «st inter ea, si alioqui simul sint mansura. Ac Arneldus de rill « n °ua ait -.hoc sal mirabile tj]e. Atquehac ratione praedicta pia- ""m est, nullam fixationem in retum natura posse fieri, quae ad **tvcmum pertecta permansura sit, ubi hoc sal e corpore cum spi- 1 u non educitur, ut prius dictum est.
Caput LXVI.
*S 0 ^ U '“J nnes illiertant qui ullas amalmagationes faciunt cum Qmntt iUa n Unt Mercurio, aut cum Luna & Mercurio, actixandas po- m au, qui** n cc istv. C Unum CUIst a * tet0 fixare volunt. Nequaquam fixabunt, malymaut-
'•'ranctimn«,^ vt-- r _ irr.‘. „ c„l:„ T „„Auräit
.. -- »e«/«»* 1 *
Lun c W‘ r , .
m.ueoaqusrjn rerum mm« <1,
im ooic -C t' -.- . - ■
Nam Sol & Lu«, - L na nec ) am > nec r. _ a-una rta a
i tplntlDUS. roqut Mlrm , ullo tempore fieri. ?wrc .
t* aut
cum Luna 4r
Mercurio» at
-- ^ cama ita aperiri Sc reseri' lehren
suum ex sc emittant,ac spiritus ial attrastera fubv«h <l » ac
inteemvibus Solis ac Lunae, ac fecum i» cCe ‘ „ uri dum ac P UI _ natura cum eo stet. Cumisitursamcorpu* ,-nz itidem ^
«st, ac spiritus cum saleinse animam ^xta cor?us^ v m
sta St puta existente -. ac tum itetum constant > 0 ,grel clt -/^ ibi nigrei*
pmptium idque mundum, veta coniunct * 0 “ ’ c i . v ef.ac«bvve . B e j Un .
materia non est, ibi nulla nigredo fest ^ planus' i(U
con'lunctig nonestjibi nigredo fest non oste ß
onuics

3p Ojerum MitNEÄÄtittM
bmncs amalgamationCS, omnes fixationes cinabrij, aut a>‘ ^ # insana opera omnia falsa ac fraudulenta esse, quamv $ r
ideantur, per rationes prius a me doctas. Itaque piniones vita,ac perpende sedulo quöd te docui: utinjst’ 1,0 r ifl illuminari possis: ac intelligas sermonem quo veteres n r libris suis utuntur.
. Caput LxVI.
J^ApiS noster ex iina re educendus est ac nbrt ex
suhulivu ac
vantur, quam si sicca inter se permiscerentur. Qu* eistl 0 ac certior mixtio quam aqua; curh aqua? ut praedictum e Caput LXIX.
IStäi melior t Cies praeterea Cum spiritus Cum fermento fixus est - jifistj' jö’ certior ^non este, ut tumcakincs 8c solvas: Sed uhaquaque^ t|S epi
mixtio quam j lc & solutione te mille lucrificaturU in projectione. ?,^,tüt^ aquacZaqua. a( j e0 fabule frequenti calcinatione cum solutione ,' a iqU^ frequenti ^qq,ile. Ac proptereate doceo ut fermenti partes 8 ' s 0 )V^ ‘*pmldZi& s P iritUs fumas,quia fepeopusfixabis.Sc saepe calcius «b' fiibtiiefit. Lc congelabis: opusqueadeo subtile evadet, quam n . „o^' ,i
fundo,utpostsstaltiorcmptojectioneperveniat.Sufa r pa st
iif c
it?
qiiicquam peregrinum ei adhiberi debet, nec minori p t „r 'fori quantitate. Verum animam ei extrahas, ac susem 1 ’ 3 ^! 1 las, ac mundes: & corpus prtSparcs, ac statim ammani u £ infunde, & in fecula victurus cst,&c.
C a p,- LXVII. . .
:. c. . 1 Taque nigredine Conspecta, certus sis veram cbniuiict' 0 ? IZTqZZ ; ctara esse: at 5 ue ignem persequere ab un» corpore in ^ ij tot a»» «/»re «sednque tandem color lit,ut m opere albo dtictum elt ^ „(!>“ ‘ir, titiAm. vides,aliquid exime,ac pondera,ac super lamina Candent* 300’
sit, proba, & ignem ferre possit. Itaque exime ac calc> p v^,-i>t pone candore modico ad horas 24. in fornace reverberate^.!' in fornace camerata. Turti sinas frigefieri. FrigefactuniP ^fl 1 ' quantum sit ejus pondus: at tum solvendum pone ,m°°’ (o^f. bus, iit ante dictutn est. Cumque uttaq; in äqtiarn clar a °p £ |P' fuerint, utramq; aquam simul misce, ut prius doctum est' humiditatern ex baihcti, ut praedictum, pone denuo fixa 11 fornace secreta, modis omiffbus, ut supra dictum esti#*'
Caput LXVlII.
SdhitioMßi- C Cies item pro fetreto solutionem istam spiritus ac cbtp^ {i P 1 ' ritui accorpo- b*esse necestariam.fed opus multo subtilius ac fortius ev3 tu jam foeta. co l a pi 4 em post suam perfectionem, in unaquaq; soluti. 00 ®^? cpu.sm.- to gelatione centum in sua projectione lucrifacere. A tc l ue j",iri f tius est, ut fermentum & spiritus utraque in aqnain N>tt° ^ £ li £ '

sattes form • lOANN. IsAAC.I. ' , Zsl
tum tott ^ 6c quinta pars spiritus , ac simul pcrmiseen. Sed «iirn niw- C / ltinate «on posses nec solvere, nec congelare. Opus late n 0 i, m ile fi crct. Ita ut saepe calcjnare, solvere & coagu- ita u t ' CS - quia nimis facile fusibik tibi inter manus fieret,
ficere sel re P°&t; QS*? si '*?. ? tu ” V1S , ef ' ESt*
ita ouus “ tl ' e > m ultas partes fetmenti, ac paucas spiritus mmito, ^ irUm ^
Ve htult Uu ^ sa: pe calcinare, solvere & coagulare poteris. Ac u- *q„ el as > uve parvas partes spiritus fermento apponas, tempus bit diut I '^ U ^ 1 E' Nam si parum spiritus fermento addideris, stant a«t c *^l a4lltt quafii fi nabitur. Proinde facito modis omnibus, a c (iji v ’” Um est, in 8. partes fermenti unam spiritus sumendo; mif ce m Pf. rmi ste simul, congela & fixa, calcina, ac tum solve ac fusibil -odis omnibus , uti supra dictum est, doriec materia adeo fiiitt 1S " at ’ UC ^ arn kk n °u amplius candefieri aut calcinari per- ,j.j at * Tum desine,ac spiritum ei da, donec ad persectam albc- p t C|3 \P etv e n 'a». Item ubi perveneris ad perfectam albedinem;
P octdes atque Speraberis . augmentatione ignis per gradus, dö- c ad perfectam rubedine pervenies, ac facies per omnia, ut te ili uperc de Sole docui. Tum demum gaudeas > ubi ad perfectam ‘iibedinem perveneris.
Caput LXX.
1’I em ad lapidemtuwri multiplicandum in virtute & viribus e- t Ws, ac non in magnitudine ejus. Sed exaltabit se in sua nobiis- ?» ß miti* * ae subtilitate-, ita ut jam faciat roooo. in sua projectione. Cu- stiaVn m "julriplicakus est, ac subtilis effectus, atque exaltatus ad Ac s[ as j tes 6c potentiam, facile iooooo. facit in projectione. pn\ tnt ^'° crn ’ftum ter multiplicares ac lubtilc faceres virtute Se ttwn lapiam’ e f ;io e ’ us '"^nita cssct.ob magnam subtilitatS quam ' ta ’itm., n e etlad ' tllrus - Imo lapidem toties multiplicare posses,
Ejus S'ubtil?t Uam ^ n ' rri projectionis ejus pervenires , ob magna **pq ipsum^muse 3 v vlrtutcna quam nancisceretur. Sed fa eile tam dtret ac abiret !'r lc * res > ut nullis vitris continere posses, rece- tnim peurcrar^r invru 8 la P' s ster et, ut cum solvere velles, vi- P« vitrum i n sp cci ;“,* lllt « - ac vitrum integrum maneret: ac la- siqnandum pone !, j co! °renVRubimconverteret. Vitru emm tuper vitruijj?!, cotl kcto, ac de lapide proji« tantü post-
deris
'crtere
*** ma S M disceptatio imei Veteres,dic-mes-vumm dlud
ita eo -

L*p'm mnit atudem prostituto ins*
Operum Mineralium
ita coloratum ut dictum lapide, melius Üc naturalius este p(ii'
naturalibus: sicuti reperis in libro de lapidibus quem He rrr, ^ fl ß f [ lofophus composuit: ait enim: In quamcunque rem lapj* (t tl projiciatur quae liquefieri potest,quae metallum non est> ,lU l illa unius natur», eam conversurus est in se, quantum fi« rl P sed non eodem gradu quo ipse est: sed eo gradu qui naMlj^iri sibilis sit Quemadmodum dominus Deus hominem fi» » condidit in lecula, ac eadem libertate, ac in pluribus alij s P 3 st 0' quae hoc loco scribere nimis longum foret, materiam «» 1 stram nihil attingit. Itaque dico lapidem eas res solas i» *» tll r#; les convertere, qux metalla non sunt, quaeque unius fin»» Nihil autem in rerum natura quod unius naturae sit repe» 1 , rC b» s crystallus, aut vitrum, aut lapides pretiosi. Illa enim e * flal' compositis non sunt, sed ex re una. Nam ex vitro a» £ .Ai 1 ' lo nihil aliud confici potest, quam ex vitro vitrum, nec e* lo quam crystallus: sed coloribus imbui potest quibus«»
Nam album vitrum crystallinum scse habet instat elega»»* ^o' lae complanat*, in qua quidlibet scribere postis : parim 0 c°' libet colore album vitrum crystallinum imbui potest: aC \$ >C lor nobilior, ac pulcrior ac subtilior est, eo vitrum not> prxstantius est. Ita etiam in lapide, cum prxstantislim» j/jsf’ colorem vitro crystallino aut crystallo infudit, ac fui simi| e j„ q 1 ' 3 colore, pulcritudine, verum non eodem gradu & poten» 3 ’^ r e<» lapis est. Nam vitrum illud nullam habet vim converte pi**' ullam, apt projectionem faciendi. Verum est nobilissil»»^I> 3 * cerrimum 6c lucidissimum quod in rerum natura sit: it»° n ^le' auro, quia natura nobilissima ei infusa est , quae sub cir«» 10 ^» sti sit. Itaque veteres in hoc conveniunt: vitrum hoc it» £ sum esse tali gradu, ut nunquam liquari possit, nec 'g» 1 ^ 0 ^!' estque tam nobile Sc prxstans ac prxstantius Rubinis 0* bus per rationem prxdictam. Qui itaque sumeret lapidet»' trum crystallinum forti crucibulo inderet: cumque ja»? ‘ c p |3 ' ctum esset,de lapide super ipsum projiceret,donec color»« ( o’ ceret. Nam lapis imbiberetur in vitro liquefacto,ut ole » 1 - ce (& rio sicco: cumque jam color tibi arrideret, nihil ampli»* » 1 | , n P- £ ' ac sineres tum una cum lapide fluere, donec se constit» er ^o sti
s uium, ac durus & pellucidus fieret. Id enim una ex °P e (S us, viribus ac virtutibus lapidis nostri est, quod res <C \
quibus sese miscet,liquidas convertat in non liquidas. ^ u jcq»’ duras, molles efficit: ac omnia corpora mollia, dura: a« combustibile, imeombustibilc. ' "
ibi»!*
Cumque istam p r °i non haberet, nomen lapidis accipere non mereretur- alJ )pl>»*J lummodo medicina secundi ordinis foret,nec quicq» 31 ^ £ #I»^ Lapis omnes easdem proprietates insc ftabere debet,fl ^

»nvincibilcK . loANN. IS A A C i. . j jj
u "dc s, 1 PPed' *' Nam quicquid hic in terra deest, ccclum ab- haben dehn fcst «iUod nob' ta k C P6tCst ' non tatncn e,US natur$ est ' cu l us >»ud ceelum bostto, q Dls nie siappeclitat. Ita sc res etiam habet cum lapide invincibile. fr>ida evc mn ' a torpora sirca bnmectat. ac omnia corpora hii-
hrid a :; r umnia torpoii sicca humfcctät , ac omhia corpora
cilirl ,s Cat: ohania corpora frigida calefacit, aco 1 edar» a mgefacit, Omnia corpora itntrulnda miindmcat. htenT a m muka pl«a facit, quam hic explicare possumus. Ta- hi £ *^ 0 «cr lapis non est natur® ullius harum verum * quaru pnu*
Ci t .r *j nt tohem fecimus: quemadmodum coelum invincibile ta- ‘tais a° mnis Potentia ei a Magistro arte divina impressa est, atqt fetatis j^ l ' n ' cu l°> ita ut potentiam & virtuteiii fit iiactuS; de qud
•»* £ a p. LXXI.
J tttfi forte tales Rubihos cönflare velis .facito ut dictum est : §>mmedo u- J cl >mq ue frigesci fuerint exime, ac disseca, atque exacue super lcsR 'f’ m ' ?”* °lasup et qua lapides pretiosi exacuuntur »magnoS alit parvo» t ‘ n l ian f ' PtOut libet: ac belle expolias. Ac habes preestantes Rubin os sine faculis cor hominum exhilarantes * atque hetb victoriam conci- ' la utei,8cc; Ac viiil istam receperunt ex virtute lapidis iri sese bpe- r ahte. Ideo dico: Tatti saepe lapidem multiplicares, ut tam subtilis efleti dum denuo solveres in illa rubea aqua avdente, ut vitrum invisibiliter peneftaret* ipsümqüe amitteres; ac vitrum integrum btanerct.sed rubrum ac pellucidum fieret in moreiii rubini.ac du- k nrn ac incombustibile * ut dictum est; ac nobili tuo lapide priva- *' r ! S; atque tam spiritualis fieret * üt ad extremum nullis vasis vita tv ^'^^slibet quamVis 10 . pedes Ipiflis, contineri posset: isque n»a^ Uettarct ob magnam subtilitatem multiplicationis ejus, ac biodu'^ortmiam. itaque lapidem siime * ipsumque in hunc ^multiplica.
jT . £ Ap. txxii.
Ptfcparam r^ Uam Ebttem ex vitriolo clarificato ,ac a faecibus dumSrncm.T 1 ;, ' mtroana - Exhis aquam fortem destilla secun- pulveriza: tum ca P u ^ mortuum ex olla vitrea surhe.ac tenuiter lata impone, atem»^ su P cr lapidestum inaqua communi deftss Pvome.utmunduL - f ste sal «trahi sinito : tum per filtrutride- gdatum est »uiv^ & f$ciku s habeas: congela denuo. cumq, coactem olla; ‘"“Piabilem inde confice, Cumque pul-
fitper p U lverem si, n a mittc:a 4't ibi aquarrnliam fortemdenuo
iterumexull ' C1Ultt l uld ä-kiHare vult. Tum«putmor- dls °mnibusut fiiora ^pulverem contunde,ut prms.ac mo Öm Cüm ann fo' ' «ocque opus itera tamd.u,donec sal
TrJ ° mm ? Edetis. Tum aquam x>--stam
ra 'tiaihi
corpo-
Atque

3f4 Operum MineraiiuM ;• tjiu 3 ' " - - - , » - lucid'; 1 ..it
^ua preßäs tcm habes rubiam lucentem de nocte, instar ignis L-' rubra lucem quamillam sumptam in balneorectifica,identidemn £ -L | atU rn^ de mite. denuo superinfundendo: ita ut ad extremum omne dei ^j a pifl
<ioi‘
%n multipli- satione nulli coloret fefc
■ostendunt.
(Ü|,v..1««1.hw ---- , , - t j
balneo habeas.Tum aqua tua pretiosa praeparata est> lsl
tuurn multiplicabis & aperies. Item lapidem tuum fu* 11 *’ ta aqua solve, ac statirtl solvetur, ac in tepido balneo p® ’j gt 3i bico superimposito, ac receptaculo ad rostrü ubiq; P r0 ., ct ep 1 ^ balneum calidum tene: ac cum aqua fortis transierit, P U |j| 5 lfl^ ba candenti laminae impositum, ac vide an subvolet, u 5 -rti** 1 ^ doctum est. Ium denuo aquam illam superfunde,atq;' st>H-' initer luta, ac deiiuo destilla ut prius, donec nosiasoP 1 Tum iterum pusillum pulveris pioba.ac vide an paulo ^JfofiJ’ let: ac si nihilo magis avolet quam prius, rursum aq u ® ^ jiP'r supersuhde, ac alembicum superimpone, ac receptae 11 *'j t o f', luta ubiq; probe,ac rursum tepido balneo destilla. sdqi^.^rS^ dis omnibus ut prius doctum est. Atque hqrc Opificium
dtu,donec omne sirnul a candenti lamina subvolet: tu** 1 p*'^, turnest, tumvero sublimandum pone iriodis omnib uS j|js^ sstamque sublimationern ter quaterve iterabis semp sr 0 „citi ^ bus additis: tum fatis est. T ü exiguam particulam ei 115 Ljs lf' sum sublimatum est sume;ac fixandä pone in fornace, tus calcinatur.in tali vitro quale hic appositu est: atque exiguo vitro levigato ori imposito: primum pusillum calorem adhibe: atque aliquoties per gradus ignem auge, ut in opere doctum est. Cumq; fixum est,pondera quantum sit pondus ejus quod fixarum est: ac tum pro 3 . partibus fixis,unam spiritus fume,ac rursum fixandum pone,ut prius doctu: ifJ ,
atq, ita facito donec omne quod sublimatum fuerat,fi*! ßiV . ; facile fixabisur. Fixum enim in omnibus suis partibus* 11 ivai’i, . - - r ico a
tes alias quae prjhiae parti adduntur, facilius quam r**2‘ 'una enim pars aliam fixat. Ac in multiplicatione jo 1,1
,K'' .st-!.
■y
intervenit: nec ulli colores orbis se se bstendtmc, nec
Nec in sublimatione qtiicquam se praeter rubedinem in fixatione sese color alius praJtcf propriü manifest 3 * ’. (,e 0 ‘" gia rubedo. Lapis enim nullum colorem alium pram' r * c rb’ Habet. Est enim tantummodo una substantia simple* -, est coelum invincibile. Scies item quamvis sub!im»k-*^st i» xitate siia privaretur , & cum lapis confectus ac pani-" ;p 3 1 ü trema virtute ejus, tum lapis iterum aliter ex sua eflef 1 c *|,pi< fabricando mutari non potest. Nam si lapis ex fu® c ' c-i'
poster in aliam eflentiam aut naturam, aut si mutaoP glo rl bJ' Philosophorum non esset,nec simplex esset: nec ^ yff 1 %um. Non, non. Sermonem meum rite intellig 5.

M. ibAüis. i s ä ä c t.
iss
kimalia m . •— ‘v««*.. -••
stus est. jn cura >n aiicessentiammutaripotest ,postquäm p w f c .
eilltn tanturrt utia res; idtjue in sub gradu intellige.
Ch *- Lxkm.
™ fi**** a ^ss' 1 ' s - an lapis nulla ratione mlitari portest? ante tz».
att l’ >gnem fc'rebat:ac döces ihe ut ipsum denuo vo- \
m«s~- C 1 ain,itaut sublimem. Ait nott igitur reductüSest ex
’ Reste
fixa
p
j»
f
1-
(C
^j ( , ^. UScor P'orearta t ura > inb u respiritualemnrtturani .
ipsum primum tulisse; acpbst Volatilem fastum: u- tuv ■ U v Vctum c &- IdciiCbeüx naturäfua non est reductus irt na« f arn a ‘iam: ita esse debet: ac ni ita eiset, nullam prbjectionenr»
M enim quod protectionem facit, debet eile siürttus.ani- bu f C< ^ r P vls Cquc fortes «c potenteste si talis nöa eilet: sed cöt- p S '°bms esset qüam spiritus , aut spiritus pbtentior quam 'coris s ’ UiVn in eo contraria natufa eilet: turtt res una rlbn esset. La - j. 1S kostet est corpus, anima 8c spiritus, atque h*c 5 . unum sunt in 'Ulplici essentia inseparabiliter: arqualia magnitudirte, viribus Sc r°ttrttia: unum ab altero separatum non est: rtamrtrta essentia, u- fia natura sirinplcx, alterum sicut alterum est. Tamen tria sunt * ty'ritus . anima & corpus, sunt in unum ut imelligimus. Verbi biea funditus intelligc, ac lapidem noffe disce »cujusnam naturas elfe debeat.
‘Ci?. i, xx.
^Cks item pro magno secreto lapidem nostrum neque fmim Lapii . neque volatilem esse. Est simul ipiVitus 6c corpus, utraque spi- tte i $'*** ’** *«um 8c corpus in Fqa natura habere debet, utraque seque valida,
1 prius rationibus tibi demonstravimus.
t em c st u °d videatqr esse fixus, ignemque Ferre, id fit ob soliditä- ^
tts ‘js lta ilt P ai: Kslapidis tam inuniim cbmpactae sint, ut nulla ßxutü$w*&
noft et I' 10111 natura tam arcte in unum compressa iit, quam est/ tr «r.
stUant n ^ orbe enim non est tam subtilis ac munda res,
tes iubtn tCt Ac quo res aliqua subtilior ac ptirior, eo par-
gtavioris t rum' 5Ura j^ r . tn '“ S c beUnt, ac compnmuntur in unum,ac
Comprimantuf°ita ? ri j. Ä taant «m» se invicem, adeo ut tn unu <)US ignem exnect, Ut ^%blter separari queant. Vide prxstantia deo irrmitet in n.,,,"' ac ‘S n ' S partes ejus separare nequit, quia a- nam multo facibuT C ,° m P a stnm est: sc tamen purus spiritus est. tibus: Idq-obm V ° lat postquam apertu est. quSm ulii exfpm-
b a mexcopom^i'''bwarlap.s noster, melius & fornus.gm?
^tiwTa'i^'pmtuest: accorpustani subtil« estumo in CesseS spWltuS - Ac jam corpus Sc spiritus unum sunt ^acuentia ac una natur, o! :.cl..:..,r,r,stpr lapis ignire-
:tt poterit;
Naacut^j^. -- „w r -^
u, quam »Urü a ‘ Qs? n «> fortius noster lapis igni re- “strtod eciarrmum est ut a natura forma- 0 * «uM
56 ^

)56
Operum Mineralium
tW.
\if
tum est, estque purus spiritus, ac igni resistit: debet decies millies fortius igni resistere, quam aurum.Cumq; l a eS c noster apertus est ac reseratus aqua nostra ardenti, st u ®^cit " jus compactas separat: atque ut attollantur atq; inflentU'
iil'
morem spongia:: Si aurum ascendit igni pusillo facilius ‘r [0 ti' Ius spiritus ob subtilitatem quam illi natura conceisit: <1^ qii i cilius ac velocius noster lapis ascendet ab igni exiguo ca ° 0 ^’ aurum? Lapis enim noster extremam subtilitatem hab^ ^if* quam illi natura dare potest. Atque artifex ei extrerriatu v' r gt ac subtilitatem infudit, subtilitate ea quae dari ipsi po"^' centies millies subtilior sit quam aurum, itaquclapis noj_ ^ ci lius ascendere quam aurum debet: qUia multo subtilior e* ■ ei partes ejus denuo conjunctae sunt minori proportio^' stgs partes simul comprimantur, ita ut iterum in unum eoae gf quod fixationem appellamus: lapis denuo ignem expt$ ^gi 1 ’’ prius fecit: ac millies fortius igni, quam priils tesistet. M u * t ° £ fgi’' jam subtilior quä prius est. Nam quo saepius lapis aperitur > limatur, ac rursum simul cogitur, ita ut denuo in unü coOT tut quod fixationem vocamus: eo firmius coh^refeit, > ta jjit i 11 subtiles ob magnam subtilitatem tam firmiter in unurn Ut centies millicS melius igni resistat qüampriuSi
'CAf., LXXV. . .
Lupum mu- Q Cies item, cum lapidem multiplicas ac attollis in altili ^jli' utur,sedm «J viribus, in natura sil a non mutatur : non fit niger, T Z P pTrmf‘,Tt, bet colores de se mittit: sed iflprbpnä sua essentia pern ' a V ( ' ir quute. m sua ipsius natura, in quä prius fuerat. Nam ad extrem^ p
ductus est, ita ut simplex e flentia factus sit, ac natura simpla* natura ipsum non potest ulla ratione mutare * nec ulla art^jis in orbe sit. Verum ipsum subtiliorem potes reddere c l u ' i[) q l1 ' 1 sed in propria estentia sua permanet , ac in propria nat 0& est.Scc.
Caput LXXVI. .
I Taque Iapidem tam saepe aperire ac reserare potes, otf’ ctii est: ac postea sublimare: ac post partibus exiguis d el1 S n'
CoHctensatio Upidu qud improprii si*
Xatio.
c*
pingere, ita ut partes ejus denuo in tinum cohterefcano fixationem appellamus. Fixare quidem nuncupamus - * S fi& non est: tantummodo condensatio, ita Ut omnes ejus P“* tiles rursum in unum cogamur arcte simul , ita ut pri uS fn^. ita ut dentio ignem expectet: ita ut rursum projectio ilC ? (:l Ic ff eo possimus, ut prius faciebamus. Ita lapidem tliiip 1 ßfitv 1 ’ quaterve multiplicare poteris, nec saepius. Nimis e>"^ pc^' fieret, adeo ut invisibiliter tibi elaberetur, cum in aqj 13 U |. ctus esset, ob magnam (ubtilitatem ejus, uttii supra que lapidem tuum attollere potes in supremum e) uS ® a d c<> ’

e °.mhi cinf Iq ann. Isaaci. ,' 7
" Cltl * qua m i r , 3Clrc ulutn Lunae materiam tam nobilem Scsub- tu ' e ft, ut m a -P ls e ^‘ non sit reperire. Nam cum jam ita subla- *" Ja tc i'reft r j S .§ ,s attolli non possit, nec subtilior effici: nulla matc- a ’ nec pülchri?'j Cm *' u P erarc potest,nec nobilitate,necsubtilita- . Csl tii S Sc viil Ud ‘ ne > ncc potentia, nec viribus , nec mirificis inst 1118 Rradunj .n t! ° lls ’ st“® 111 eo inclusa: sunt, cum ad supremum ra bitur j g cc P ei "ductus, quemadmodü in projectione demon-
^ c - Caput LXXVII.
veteres Philosophos lapidem suum ad eum itio- jguew».* ve- rutj, c c ? n ficete solitos,pt prius doctum est, antequam ars aqua - ttra ante ,n ~ 'rant - rtlUro effit reperta. Nam ad illud usque tempus corpora ventM VendnP^ rie pda lente, videlicet calcinando, reverberando, (ö\-^l rtu “^1. Tlt Ual' m ^ Cn "ostro aceto, ac congelando,donec noster lapis spi C °” J ‘ C u ‘ IS 'net: ac tum ulterius operabantur , ut prius doctum est Wirf UC ' am la r is omnino perfectus esset,nondum veram artem >
1 as' 051 si>um multiplicandi habebant in virtute propriassed paust UU m quantum ut ipsum proper sectione esos conarentur subti- m efficere, solvendo in nostro aceto acerrimo, ac congelando,
. hec in clarum oleum permaneret: cumq; oleum dentio durum ? massam cupiebant efficere: Solem prseparatum sumebant ,vi- dclicet corpore exutum ac rubrum ia more sanguinis, ac cum eo oleum suum permiscebant semel solycndo Sc congelando: ac tum ,> t ° tnace se ct« a ponebant, calor? temperato, donec converte- i a m* r !” ?sisi-. uram wassam rubram instar sanguinis draconis, quae ‘luam °' utloncm ^ congelationem frequentem multo subtilior acu c r‘ erat - sd posteri animadvertentes acumen mentis ex- f*ß en ?bbvcvia v ’ ac a st uam si> ctcm adinvenere, qua: viam illis multum-^"""""' ‘u ffiia u-'*■' Ac l uam cn, m fortem confecere, ut prius dictum est, vtn " ’ tcrn unam corpus terere poterant ac mollire, utriusq; par-, sifbant “™ cmcs >P°stquam mundata estent; ac tum aquas mi- clara. Ac socii 3 ^^^cbant ut mixtio sine faecibus effit pellucida som porro lapidem'? 1 ^ a P ldcrn suum spiritualem efficiebant: atq; uant: quem tum ra j m ad extremam perfectionem perducc- Htilcm efficere ar^'? a 3 u a forti prsedicta probe rectificatum,
* eranc idque modis „ Cl P. llcat e in propria virtute uti licebat,po- ^»s magnumadrnso?'utpnus recte doctum est. Itaaqua
siorem perfectionem ad opus abbreviandum, Scastal-
LX.XVllV 0
TXKuvctpsbtevitet tesoftituere cupio ooteds- ^3" bn<n^ r S its
tubtiin corpus mulieris eandid« finm-'V
Uvbile ac delectabsie opus , ant via so arte-, u

intim.
3 fS Operum Mr ver a ii um ^
nulitra et». tur primum Lunam super testam aut cupellam sicce purg a b.j tJ , didt insim- probe a plumbo reflatam: solve in ejus aqua alba, eam p rae ac sal aquae, ablue, ac reverberandam pone,ut probe ifitui* 1 . postit, ac tum in aceto rectificato solve, quicquid velit, 0 p ^jr, gue solutiones in unum congrega. Ac quicquid folv* iterum re verberandum pone: & tum sol ve ut siipra. At<l> ({ ic , sequere donec omne solutum fuerit in aceto. Tum necto. stillationem separato solve in aqua communi rectisi cata ’ xl) {t> • quod solvi vult: acdenuQ congrega omnes solutiones >° ejqiii' ac quicquid non solvitur,exicca,ac in aceto solve, ac si aC> s W dem omne solvi velit, iterum paululum reverberare deb^ fiv
aceto facile solvetur. Et utmelius i« aqua solvi poffet > ^ 3 c£' ret mutile, si ita paulisper staret fermentans in aceto. a tum per destillationem separa, ac solvendum inaqua pone: idque persequere, donec omne solutum fuerit in a< l c , 1,1 xam. Tum ia destilla: ac Lunam parumper calcinandarf F,
spiritus aceti inde simul omnes ascendere possint. Tv* 11 --- —.j «n j s„i„: . v> ^
xum in aqua communi, & si quid est quod solvi nolit, 1 prsepara solvendo in aqua communi,ac calcmacione; 4®? ^ in aqua communi solvatur, ita ut nulla: sieces, aut fp' tlt (l iar ^ apud id remaneant! Tum aquam, sicce destilla. AcLuf 3 ^li 0 - mediocriter ad ornis hoc parata est: aqua enim fuit. album serva in pyxide vitrea,in tua stupha si?ca, ita ut arl neat, donet eq sibi opus sit,Scc.
Caput LXXIX. i Tem fume Sokm probe mundificatum in
* solve in ejus aqua rubra > ac praecipitabis, bulliend 0 quantitate aqua: communis probae rcctificatae: ac caset^iJu P
jQuid 8ol<
gen&H rnun-
Utficau tn c4» . , . ... -pw r.
tut me regali, sale ablue aqüa praedicta. Sinas siccescere, ac tum ape rl t( e'Lj nas calcinationibus in fornace camerata dies ledccimi 3 ^, ',-j beratoria duodecim dies, lenta pone in,ejus aqua rubra rectifica ta , c ,j. > ^ in balneo, ac ibi dies 88. sinas put >' { ^ tc>L aquam destilla, idque quod in b 1 ” slet, crucibulo vitreo sup ra leviga 10 ^ ‘ lt c( que exiguo rotundo & plano. ^c^i' levigato, ac pone in magno rcctp medium secto, ut hic videre p° [ treo pusillo tripode, partem putatam denuo superimpone, ■. receptaculo ei addjto., omnibus probe lutatis: atque >1%
tiii"
pone cum arena aut cineribus, tam profunde, — _ pn (1 duos aut tres digitos latos cineribus tecta sii;. l£ ne pii |IlU

M. Ioahh. IsAAßl. ;p-
C0 C , tac !üm* m U j C a '’ t I | l°ties vebementiorem, danecmagnutn si itis' ni,e ' S '«a f CC fast deat: acin candore retine octo dies tCl \j - est , S , iua ^Ponte fiigefieri, ac parvum vitrum eximc:a<;
Vj,i 'o " dl6s °cto ibi remanere finito : sin ruptum est, al-
st'talepriuserat: atque in forti val " terreo pone ia *&"' N hunc modurri Pasto, quasi cflenta. crucibul«;
lUUUllili ~x -
levipa ut in unum quadrent. ,Kuic parvum
iilud vitrum impone probe lutatum: ac cruci- ’ - - Inflim
«lUUVltlUlllJUi^ui.vj.-v- -
bulh itidem solide luto obtura: ac cum lutum siccum est, omnia simul in fornace calcina- toria pone, ac per gradus ignem strue, donec vas illud terreum candeat,ita ut Sol tuus non
dips Co . liquescat-.atq; in eo candore retine duodecim
fourn 'k' nUe ’ tum % onte sinas frigefieri: tum exime, ac Solem e Xut . ru °rum instar sanguinis reperies: idque indicio est, omnino
111 corpore este. Ac si ruber non esset, sed croceus aut inter- g u l,/ttf Sttik 3c lllS ’ tUm sicnuo solvendus esset in eius aqua rubra restificata, in mare f<m~,
; Porro faciendum > ut hic doctum est: id persequens donec ad guinu, cjuU e ^nun-i corpore sit exutus, ac ruber instar sanguinis. Tum in n\-fi n! ß i<t - ra ejus aqua forti restificata pone,ad plene purificandum,donec ?Olninp sit volatilis. Tum praecipita, a sole probe repurga: Solve ln aceto, Sein aqua communi restificata congela, Sccalcina modice in fornace, in qua spiritus calcinatur, ad spiritum aceti inde "parandum > ita ut nihil ptoprix humiditatis nativas amittas.
fecundumavtemsublima, utalibilatisdictvimest: aclubli- ^ a fi.onem denpo itera, donec nihil omnino remaneat: tum spi- ^obe paratus est. Atque eo incera corpus illud Lunas, dose^' 1 pcrfi-stam albedincmpervemas, qualis est oculorum pi- pti U jj A- c tum albedinem porro ad rubedinem perducas, ut Lcito p Vy' e ^ ;ac sihbetmultiplica vim eius aut potentiam,aut l ^ u * ,ut E r fo s inj albo , atque, etiam in rubro fatas devi
Be prajeßiene lapidü.
v»r« aaa- q itetis*
V'tLinceps docebo te, qui & quo p a &° 'cm\em aut in ^ • tallis fonges ad. transmutandum an „ f oiesti° ߣtö ,, Vies itaque pro magno secreto, te « u ', L, t ati ^ ebe . at -„i
tnctallum posse facete, quin.prius adidP*®? y t quabts ss
modum. Si ptoiestionem msovemViS» „üiS-Lun#» , Smcibulo, ac pones super lb. f ovis u st “ a ? aC tUlC - ^liquabis ,.ac lapidem tuum aibuminn
Caput XXL
> Oui & nuo nacto 1
‘-'tam, Limam
P' dcr n tuum album superiicies
Ittansmutabitqr, multum aut p:
patum.provt \a -.Ffi'- *' ' P1S

;6o Operhm Mineralium ^si
pis tuus subtilis est effectus, ut jam melius explicabitur- ^
rubro tuo lapide operari vis,ipsum super Lunam projiciet 15 ^, jj. hil facere debes, quam ut eam liquefacias, ac tum rubrus ^ lAlbiu Usu pidem superjicias, ac Luna tua verus fiet Sol melior eo q ul v js, ■tmtummodo neris adfertur. Ac ante omnia scies, cum projectionem f ,cC ia superlunam album tuum lapidem solummodo super Jovem projk 135 ’^ü projiciatur, ac nullum aliud metallum, Jupiter enim metallum Lunap P r ° ^ij 5«««. est. Jupiter enim crudum & incoctum est cprpus, ac
aliud facere opus habet, quam Jovem percoquere, utal’“! est. Ac alia metalla facile etiam transmutaret in Lunam > C , t qil? immundiora Jove, ac projectio tum tam alta non foret- etiam deberet lapis diutius in igni fluere cum metallis ^ antequam se in Regulum constituerent, quam Jupiter,^' CiyPUT LXXXL
prf/edioft AEhsc projectionem tuam facies rubro lapide stiper st u %ia tiendasuber ''»4 ek metallum omnium purissimum - strp« quod
fieri postit. Atque etiam nulla projectio steri potest rub 1 de, quam super Lunam. Nam st ipsum super Saturn ti aut ' metalla projicies, nullam super ea projectionem facere*- enim ruber nihil praeter Solem efficit. Ac scies ä primo tertium perveniri non poste, nisi secundo proterito, st“ 1 imperfecta primum ad Lunam forent reducenda, actu 1 ? qiiW lem. Nullum enim metallum ad Solem pervenire p ot vän 5 ^ prius^unastt. Imo. Sol prius Luna furt, antequam ‘fcolst*'
fatura prius inde Lunarn generare debebat, aptequatn perducere posset. Ita isthincad locum 100.mstliaria perveniri non potest,nisi iter intermedium trapseasiexu^lra*' moin alterum traq$irf non potest, nisi per medium,
Verum lapistem in quodlibet metallum projice, ac Luusj 1 '’^* dem metallum tuum vivificas, ac animam ei indis. \Jt M ui n>' ait: Metallum noflrum non elf 'vulgare met ullum, mamcfuc habe/. Itaque lapidem tuum nosse disce,qu> 4 ‘ |C L 5 ®'
«o null* res impossibiles fieri possunt. Nam rubro W-of confici non potest, nisi prius Luna sit. Nam supra na tU ■ rari non possumus,quoad gradum. Natura enim non venire a primo gradu ad terrium, nisi transeat per fecund 11 ' inter utrumque medius est, de quo in libro Vegetabili aC • multis in locis docebitur, &c. ,
lunam ac quart.
Caput LXXXII. ^
Modm- proje- &T>hxc modum projiciendi nosces. Nam si lap!-stA liionu taten- --res super Lunam aut Jovem tam crudum, quam st* ^ ^glstf' \ ex vase desumitur : materia lapidis ingredi metallu 1 * (£)r pist quamvis ei metallo animam indidifles, aut tametsi V* vU - ^rff'

Wfirm'T IO AN. ISAACI, . M
subtik ' Luna «st: Lapis se cum eo permiscere nollet:; quia tam M«alW munu m compastus est: quamvis etiam pulvis esset ptoji^f 1 ' 1 « «astum est ac liquefactum, ac si lapidem super id supe r •, '‘‘iPisliquescetetac consisteret super mepallum, ac kk posset- P nr g«et: ac metallum retineret, quominus fluere
subvol' «tiam defenderet,ne sulphur ejus combustibik
ssipk .? po(r « - nec ignis metallum illud exurere posset auxilio Kam si, C,us combustibilis. Ita lapis metallum detenderet. a quam fl" 1<Jiaccret > quemadmodum oleum liquefactum super qu cni _j* Ultat - Sed lapis lese permiscere nollet cum metallo » bet o\ m udum oleum se cum aqua permiscere respuit: qiramH' lc llm ? Um >& aqua etiam confundantur cum iterum quiescit,o* bum / supepnatat,atque oleum custodlt.quo minus alienae
Vat lslltates in eam perveniant. - Atque etiam oleum aquam ser- ullh^ U ° mmus ullus aer inde exspirare postit,nec spiritus subtilis e 5 - Omnibus enim aquis quidam spiritus subtilior inest. Nam Omnthw a- . as aquam retectam stare quatuor aut quinque dies »aqua illa <}“»<)>udam ' „ tlm foetebit,cum spiritum suum amisit. Verum cum oleo tecta ine fi
? > quamvis aqua per annos io. sob oleo staret, non 'foeteret: ita »9“*,
® le Unr aquam illam ab omnibus corruptionibus tueretur. atque f™ub u lT* ‘pirituro aquae servaret,quo minus avolaret. Qui fit quseras, ut A«^„ Uleum se cum aqua non permisceat,ac semper supernatet ? Oleum setuUo.
«nim aqua gravius est: quomodo igitur supernatat i Quotidie e- P'tti leve semper supernatare cernimus.
Csput Lxxxym.
«en! n,1S8c atvtc omnia scies,oleum nullam partem commu- Uvt^ unaac l ua habere,quamvis unum corpus cum aqua fuerit quartz^" ' am curn pleo, partem habet. Nam quinta essentia, ditur aut j tt sPn t ' nct ’ n ^ ernine aut ‘ n re alia, ex qua pleum extun- ^ a l« ina ' tUr -’ a ^' t- ^ arn cum quipta essentia recessit ab Cu m jam qmnt^ 3 ^ 11 ^’ aer ’ terr a»oleumac sal simul tenentur:
«st aha assabis ? - nt i a abiit, omnia pariter separentur neceste
glorific ata q nt post amplius simul coire volent,antequam Vis cum aqua »h,^ ° euvn «»» aqua permisceri renuit, quam- oleum semper f u ,^ r COr P Us se-ciit quinta essentia colligatum- Ac fiat! Oleum > ta men aqua gravius est, N°ftmc st«'. ^ *Uum
' as P*rtes crassa^ba^ 1 '^ 11 ^ quam aqua,quamvi* oleum muk paritu ßs,
$**« olei firmiter ***/£*
Atque aqua est eleme miT11 compressae sint, ita ut separa - Mtet%
qua- ci ^ um solidum,ac valde apertum, ob crassi- ^erinunumcom' ^«mvero subtik est atque igneum , ac at ^« Om„tTfi m* PtCssum «st: ac omnis, ardor tendit sprsum,
1Ubt,lltas tendit sursum : atque etiam partes firm*
Z j separari

zsr Operum Mineraiium ctr jr* separari nolunt ä se invicem, ita ut aquas spifläs nolit P J d ad mergendum. Ita ut oleum necessario supernatare den py
quoque se res habet cum nostro lapide, is etiam super W e tat.utoJeum super aquam. Nam lapis nondum p alte «um metallis,quamvis metallum fuerit: metallogravi uS t t.’*' que, quod sit subtilior ac firmius in unum compactus: 3 . p o# lum stat liquefactum,estque valde solidum , ut aqua: a c cstnaturas-metalli.est enim jam quinta essentia:ideo miscere non vult, nec ingredi. Atque ita supernatat 0 illas partes,quae separari nolunt: ac lapis etiam ingredi n .^rt' atque ita necessario supernatate debet, ita ut in metall 1111 ^^ di nolit. Scies Hermetem dicere: Lapts nojter debet cum corpore&ffuruu^au^ cum anima,anteii 11 feihonem factet.,
Caput LXXXIV.
castri
CCies porro lapidem nostrum partem habere cum ■anima Se spiritu. Sed partes in lapide sunt tali perfe^ ^t^ tali spirituali substantia unitae,ac in unum coactat, ut se Cl1 j(if erasus, imperfectis, impuris partibus permiscere iioli ot ’ medium,quod medium spirituali substantia: conjunctus^ Uultacoojun. bet, sive albus sive ruber fit. N ,m nulla congregatio dii risam ce- in rebus ullis,qux sibi invicem cOntrarix sit, quam pe r . £ .jf^ tranaiumfit- dium,quod res contrarias alteram in alteram ingredi f*f* yft■, ri pafft, riß i nv i ccm com pl e cti, ac simul manere , qua de re multis ff uicdium. docui. Ita etiam hic in projectione res habet. Lapisin 01 ^ 3 ', gra,sordida,immunda,Se imperfecta ingredi non vult,isi llC Nam nigra impura metalla imprimis lapidi contraria i,f .
modo, igitur res illas duas contrarias coirent, una in if° f
medio? Profecto minime nec jam nec ullo iinquai® 1 ^ ft(. Medium adsit oportet,per quod medium,alterum altes j£>^ trahit. Jam quodnam erit illud medium, per qnoiz **'^ similes coibunt ? Medium illud carpus vivum sit opoj'fj c o ^ 0 , cum mortuo,impuro,ac foetenti corpore. Ac idem
vivum unum esse debet in uno corpore.cumlapidealb^piA, Ac cum jam haec a.mortua foetentia metalla in scfe &' c j,,r
illud vivum corpus,quod unum cum illis est,ut sunt at"" sf 1 ^ pus: ac lapis sive albus sive ruber in ea projicitur ct» 3 ^; f 3 p dens idem illud corpus vivum, ac tum conveniunt,ssjct „pU 1 *^ - jn suam naturam trahit, ita ut ibi 'conjunctio fiatM'^cK alterum ingrediatur. Ita M lapis ad eum modum c °
fecum omnem corruptionem expellat: acperfect 1 **
eorpus efficit,aut melius ac perfectius d l,: ' f.
cx fo.diuis veniat. ^

M. Po AN. 1S A Act yZ)
N Ulw-, Cap. LXXXV.
rubct f ° Cere Vol.p,quo pacto lapidem tuum sive albus sive ^ «a in 111 P ara bis ac probabis, ad copulandum cum metallis, P“ >*** “ lbat a - tc |iie Kn■ S te diendumi Sumes itaque lapidis tui rubri partem i.
'undes: tZnf le PaMC5 pUri So1 ’ 5 id ß ue TT' aT m
P«lte m 0 i ^ unic Vivum sulphur, ac t?re super lapide m denfaip ^ lt euiiu in ", ,at fl u<: eo laminas tuas inunge,Stsinesicceicere: tum Vi\’i s caib^L’* e tC1 t i°’ Plne identidem iterum siccescere. T um V, Vjc i ' impone.ac cakinari sine. Tum contunde in pul» hitiijz 'j. u | lu ‘ ve iem lava aqua cöm uni destillata, donec aqua tua Prelis Cl5n " p Cle defluat. T um pulverem super lapide contere cum p '' ll 8endimi , 'ir ,aUt ac l ua 8 u ' 1 ' im '> ac tam tenuiter contere,ac si eo
. J. j Tumdenuo vasis yitreis inde: ac ablue aqua
herile ailx - destillata, sine pulverem subsidere: aquam su- itetn a„ u - e: m°ve ac sine subsidere, rursus diffunde: idque fund ic I ^ C a< l ua ' ■ ta s n c lata a pulvere defluat, quam eam super P olem T- Um Pa verem tuum exiyca super pusillum ignem aut ad WmT; Tum Soltuusparotuseft.&c. Tumsumesmille partes «?“* pulvens Sol,s,ac patrem primi lapidis ejus, ac lapidem sub- iterpulveriza.acimrrusee pulver, Solis tui pranarati • ac tum bab ? cruc,bulum,quod multum ac vehementem >Zerf> ferrepT
^laalfemm smeT' pulvcremtuum inde,ac cruci-’
luto SSinf? £rUmlUta fir ™ er ’ ac foris or-unda forti P to t>e P s,ccessere t“*" ^otum: ac sinas, lutum
^uy, i Rncm ' •' a . um ju-L U um pooe in fumo, venti,ac pri-
t' rcm damdiudonT 3dh 'f C , : 31 c l uot * es magis magisque cali- ^01 , UUm ■ s „°" ec ciUabulum tuum probe incandeat. Tum
^, Cr ucibul 0 n n ,f'r tei au » ebjs > donec certus sis materiam tuam p? 0t «r baut mae '.• **’ T™“r«ii>ecrucibuluoiddes tresinuno,
. r, gcficr\ s mas . ;ac ^r. tua “q u ^scens maneat: ac post sua sponte uram massam : est ^hge crucibulumtuum:acrepenes insignem t lzarc Possis, ^Ue kangibilis quasi vitrum esset,ita utipnlve- Ctn, ‘-Pius massa ^^.projectionem facere vis,projice par- Proximi anim am hah* - lcr Pulverizatas in mille partes metalli ®ut Lunam meliori.^ ntlSa P vivi: ac transferet in verum Solem Uud triumdierum v ^an, ex mineris venit. Et hoc est opus .
flue opus magnij c *;fl UoV eteresinsuislibris.nieminenint:est-
"'vrum.intctim n u P ? s Solis adeo subtile reddens fpaciomum m . C( ficinaIiorfv 5 t „ Cutn lapide liquefactus stat : adeo ut Sol
^'POfTn A atn ^ us ^ ucrat - imo magis quam crt>
' Atque hoc pro magno secreto,
siabe, &c,

Spidern modo pradiclo paratum nullam projeBto. nem in »Mer - »urium pojse sacer».
364 Operum Mineralium Cap. lxxxvi.
llarrip!
fusi 0 '
> TTem nunc porro scies lapidem hoc pacto paratum nU ‘ Ajectionem poste facere in Mercurium, propter difficile^ 0 ' nem. Namlapide tantummodo projectio fit ad rubrum ‘ ü ‘0is e ' pam,5cad album super Jovem. Quare tam fusibilent e . ;( ju0 nihil opus est: qua de re m multiplicatione te abunde d ocU c jjf]i £ pacto oleum ex hoc lapide confictes. Quare nihil of°f
de Mercurio tradere. Sed tenebis quando oleo operar' V ’ pii' per Mercurium projicere : fumes tb. i.Mercurij,semirnarf a Jii rae Lunas eupellatae: atque ipsam ea libra Mercuri) amalg .pti crucibulo vitreo, impositamque crucibulo terreo igni eumque fumare incipit, oleum tui Iapidis superjicito, q 11 ® - f '
,u» c
corpore paratum est, ut te in multiplicatione docui, afP^ iam aliis modis docebo. • Recip e oleum albi aut rubi 1?P' cl £ | fume Solem ad oleum rubri lapidis. Tum in unam P artC rtl cÄ ;
.,/
HTf
decem partes, Solis calcinati adde, ac parati, ut lupra atque imbue hoc oleo calcem Solis, atque in ampulla vio' , (S jn tripode. Ac primum ignem pusillum adhibe: aliqu°^ ^ gis magiscfue majorem, donec manum tuam in inten° r ^ t |£< fornacis vix tenere potes: atque hoc pacto ad quinqU 3 cto rlS dies stare sine. Post ignem auge,donec lapis fornacis c t< £ * stridet, quum digito madido ipsum attjngiS: ac in eo ca> ^ dies retine: Tum sinas sponte frigefieri: exime, ac durant massam concretam rcperies. Volens itaque projW . { df super Mercurium facere, Mercurium crucibulo inde > uk 3 fr jic 1 ' ctumest: a e partem hujus mass® sume & pulveriza.acM.jli^ to cum Mercurius fumare incipit. Tum ignem auge, dP 3 ^ K incipiat. T um sinas fluere,donec se in Regulum statu 3t ‘ extingve ac frigefieri sine: exime, ac malleo super incuds ac vide an molle sit: si molle est,Solem bonum habes. ^ diu ftangibile aut fragile est ut vitrum, medicina est. nam liquefactam superjicito, donec molle sub malle 0 ” „d 3 , Tum bonum Solem habes. Etquamdiufrangibile e®* 11 . pjdj s ' ad finem projectionis tuae pervenisti,sive rubri, sive alb' * s e sive rubri sive albi olei: tum porro in alia metalla p £ °f bestamdiu,donecmolle maneat,ac colore egregio, examen transeat: tum finem projectionis ture habes. mi fili,lapide confecto, ut te docui, in opere albo aut r0 ,jjcte 11 multiplicatione,projectio ejus tam infinita est,ut sit ti c,e pe ci e<l> qui artem funditus non intelligurtt Nam aegre ad fi° en Ljji<^'
' ri potest,nisi ftepe porro projiciendo in metalla, d° n lia permaneant,ac omnes probas transeant,
ut te docui. C A

M. Ioan. IsAACi.
V g Caput LXXXVIL
bert^'M«* dicturus sum,probe intcllige.LapisalbusS-ru- vnd< upk « s “Iphu, Pn ? Um onus est & coagulatus ex Mercurio & ex albo nt^ primum t4 ü S si . c ( c °agulau venenum sunt. Lapis enim coagulatus*
^ u "»»pun. a su |P hure . ac ex Mercurio puro * est arserueum al- ^ w/Ma fiusjr r., m & subtile,ac est venenum, Nam quo venenum pu- v ,. phur >cu . ' Us est, eo venenosius est. Ac rubrum putum lui- uenusim. que st t j 1 ln Purum Mercurium incidit, Mercurium coagulat: id- *.««« felplendcns arsenicum,estque etiam purum & sub* rt«,, [. niu!t0 subtilius arsenico albo. Ac si magno equo da- ludco r ' c>aaf s tn ' cl > proculdubio moreretur. Nam venenum il- Car Q r Pctcret -. ac porro omnia membra pervaderet,ita ut omni* b 8r 3c c l uic qt'id in equo est veneno inficeretur: ita ut mori de- o m ‘ Ae si dc hoc equo comederent canes i aut feles«aut aves*
ntsfimul inde moterentur. Ac siuncia nostri veneni tam ma- :
po 01 cquumenecarepotest.quitot centum libras appendit,ac
c *bquicquidexeocomedit;sipotestigiturunum venenum in
«m parva quantitate tantam vim exerere in tantam quantitatem Ponderis,ac noster lapis ex eodem arsenico albo aut rubro connatus est: atque ex rubro longo tempore Sol effectus, atque ita toxit calore solis, cöntinua coctione in terra: ac Venenum induxit ‘n interiora ejus, ac interiora foras produxit: Atque ex materia* prius venenata fuerat, Natura magnam medicinam effecit. tj s confert cum omnibus medicanientis in omnibus mor- '■■dcli isno ^ c r ex duobus istis metallis praedictis conflatus est* cet cx Sole Sc Luna,ut in opere apparet, See.
^ C a p. LXXXVIli.
Solem Le Luham.atque stenuo retexe quod S4& Lm flJt « tetrnrO 1 mu ‘ tos annos in iis operata est. Tum artifex ite*/“” 1 '”* 4 ‘ 7 a nt cum natur*donec perveniat ad eam materiam * in qua "i"?”** * ad arsenicum ' mUm in “ S operari inciperet: ac rursum re- a ^ ' ta tcartis, staute \ ac . Ven <mum illuddenuoforas traxit subtili- antequamna tl , ran - e " a 'stamiliies venenosior sit,quam prius* dfachmis min ea operari inciperet, Si jam hujus “«t, atque etiam i'" 13 !“ 0 eqno darentur * continuri mön de- deo subtilis est >» ■ st 1 ' 1 c *co comederet. Materia enim jam ^ Ac praeterea’ am ^venenata & calida sit, ut dia non m r..L,- r . matere r— r 11 ....... „„ reu.ltis vicibus;
sc ^' n^urhonTO (edet et '• ati j“ e
°Utionumdommiearum fpacio insideret,ma«na

Öeerum Mineralium ejus invaderet,ut continuo moriendum a esset. Nulla eu fortis bestia est: quamvis etiam estet venenatus draco : guttre vefmt corpus ejus ingrederetur, moriendum ei foret. Qii are , • aP materia dm- materiam Draconi venenato assimilaVete.ac diierc: D'r* e fas
/gsP 1
atu «««t» affini candum i/orsftit. Ac materiarii etiam vocarunt ZintdtZteh. ernffraghantem, &c. Itaque non ^P erltU a u s»
ttm wmt<£- majus nec fortius venenum materia lapidis, ob magnam , ^ rinr. tihtatcm.ac magnum calorem,qrii iri eo 'est cum sublim 11
Gap. LXXXIX.
$cK(t
T Urii vero artifex efficit fria arte philosophica at met ,
venenum,quod foris suerat, in penitiore parte collocet: ac magnam virtutem ejus medicam,quae ini nt 9 |j ejus latebat/oras friagna arte medica produxit. Estque C peratura temperata iri calore, frigore, in ficcitate &hu ut sit natura caelestis. Acquantum venenum priusfu c f' P 'medicina jam facta est: interibribus ejus foras prodUÖ* jja', ■nfinitu pacto iritelliges de magno illo equo, qui netari P ote partibus />/<« pidis, antequarii natura in eo operari inciperet,quod 3 cpir?, itm efficere appellamus, id si tahtäs vires habet,ne mireris lapideo 1 | s( r p»tc{?, quam projectionemfacere.cum ad naturam caelestem perduri
Mie extreme 'lena
tät extreme tftaleh mati.
projectioriefrtfacere,cum auimuram uticutm aV a> ' <('
enim extreme bona potest tooooo. plus boni efficere• ^ $
" extreme mala,rriali possit efficere. Exempli causa: me bonus est,ac diabolus extrcUic malus: uter major f o> tiam habet? Deus an diabolus ? Ita etiam res habet lapide. Cum venenum erat,tantam bestiam nccasset : nus factus est,quantum igitur boni jasti facturus est cn Ԥ 11 re! imo millies amplius,
Caput X C.
N!
, . , is tinÄ
tine autcriri quaeras, quomödö una pars Iap'° . di^, ioooo. autiooooo. autplures partes quarnl-U^jcdi^JJ , intellectu videtur. Scies sub omni viriditate latere W
$m*t i i)-, Sic sob omni nigredine albedinem. At sub omni albe^td^ emiitum ex- tecta est. Et quicquid Deus cöndidit perfectam habet irinficue aut extf insecUs aüt intrinsecus. Nam omne quod intus f jjid** pi intrinsecus f or ß a )Burh est: intermedii sunt varii colores. Ac ^ u ' rabedmtm a jBum est,toris rubrutn est: atque inter albedinem ^ sC s
jf tmt 0 mhis generis colores,utprius dictum est.' Et (c H 3 p propius ad perfectionem accedit, eo minus colom^ ac simplicior est,quo extremum propius attingit- premum ac extremum finem attigit,in quem Deus o r j P fec^r nisi unum colorem in fe habet,nec intrinsecus nec e
in fe virtutem omnium eoiorum, qui sefeprius u»

b am >bah IoiKi I SÄ ACI»
Ö1 vati; ', ^«nim in qua multicolores sunt,acmultidistin- »stftint p° rtS ' totidem diverfe complexiones Sc virtutes et te, senti atT , I 1 T^ue res illa perducta est in simplicem perfectam el- ejus virtutem,ad quast, Deusordmavif. o- tulose. „ utcs opetantursimul b eo opere, brevi tempoie, mira- l°r f j u ‘ stamen non nisi una simplex essentia fn hac re est: ac co- &: c , u .;^«un rl nsecus & extrinsecus: atque inter ejus internis '"ojy ' Us,1Clc est,in ejus medio nullum est discrimeii; quemad- qtie fy exteriore est,itaestinjnteriore,atque in medio. Quod-
^i ’• null ^ ?P u s simul sine mova facit in momento aut nictu ocu- niul „ 4 t'^na tiaturaeomtaiia mest.quae sibi contraria sit: ideo si-
' operantur.
w, Cap. XC1.
pu ^ seS ^bet in nostro lapide > in quodcunque projicitur ibi o- jP s perfectum peragit-.ac iilndipfttm invertit, interius foris po- dat pr«ctcttn* >atq ; exterius intus ponit. Ac liuna intus est bonus Sol, lucidus *i»adsmto tuber. Ac lapis albus in Mercurium prpjectus mtenus ejus io- l'tctrUw.
, as trahit: estq; X.una alba Lc clara, ac rubedinem ejus intus po- sil t. Ita tes omnis tincturam suam apud se habet.siyc in albo aut r ubvo,quamvis lapis albus Sc tuber nulla haberet tincturam,quam de sc mittetet , ut etiam mittit. Metalla tinctura lapidis opus non habent sive m albo sive in rubro. Omnis enim res in fe habet,quod hui opiis est: atq; tes omnis fatis tincturo: in feie habet,sine ullius tia' 1 f ram ' c:H ^ 0 ' Ae res omnis a Deo condita propriam medici- taS ^^^'^bsque illius aliense medicinae additione,sive invehe» hhus ^^h-^minetali.ad omnibus morbis in ipsam vernem o ' u Ac nisi ita cstet ’ °P aa Vei persecta non essent,
i^” »eus unquam sich, id omne sine vitio erat»ac 3 Uoo !hkI f utI > rerum indigebat alienarum : habet omne in se nii siustra ^• et,c l u amvis id funditus non intelligamus. Deus ni- siegetabili ^Q C ,n L mm ’ n ? um quidem folium ex terra nascens,ut in Uon cernamus ta Ur ’ < 5ct amv ' s ' n omnibus rebus peifectibnetn stredicina cx tebus"^^*“ rontlusam habent. Nam artificiosi
possumus: ac {' ( .- o . 0,nn ' 1 ^ extrahere naturam ejus reeonditart, tum efficere e ius manisestum, ac manifestum fecte-
dem album & r uS ap,s Zoster in metallis efficit. Ac faes lapi- m projectione T" nulla m tincturam defeemittereinmetal-
t 1 ememisa C cutnviv m c ttn€türa quainlapideessitaunaestcum
Diutia sit,ut non fen->^ ^mitibus , ita utunum corpus & una seb- i ’nvuxibile est a ni c C ! ll i Ur - hst enim natura c relestis .utcrelum
1 ^Uaento est ac stat ° ‘*“} lna ,Hai»etaE,Stellae , ac quicquid ia fir- ; ’ ^nodque fecundum naturam suam, influentiam

z§8 Öperüm Mineralium tiamsiiamsumit,quam inha:cinserioraostcndit,utqu otl . rlI ui yi 4 e calere oculis cernimus. Vi ac calore Sol nascuntur hic flores ’'^ g 0 |is* Selisfieres va- col'orum , ac variorum odorum. Idque omne fit caj ör ^ tinum celeri Quid censes Solem e corpOre suo pröprrö infundere 0esi'
:left* ! e
uftu'
nasci & qua d ores j n fl ores au t herbas ? Minime. Verum naturae® rmient id fiat j la | Jct j n f cta ] ern vini ac influentiam,ut eliciat colores, g a j ^il' semine •, ex quo- herbae aut flores hafcuntur. Quairiv> s ^jii le annos splenderet: Sol nec colorem, nec Odorem, * 1CC ^ipsii* 11 infunderet. Sed DEUS infuditatque id omne semini* D O J0' est. Sed nisi Sol irradiaret,nunquam colores,aut gustu 5 > at jpid ires,nec fructus naseerentur,nec dc femihe orirentiir. S. caeleste est.habetque in fe influentiam ; ut calore suo e Iit' 3 interius,quod in semine est,atque odorem,& gustum, & cC f e ct:i t ’ > , foras eduCit j idque ex semirie.ita ut per ipsum ad suaiii p° jy#
liem crescas. .Atque efficit, Ut pörrö alia semina copio* c ^(i a tur perpetuo ad fineni usqjitiuhdi: sed de corpore su^P^o# noa distribuit. Ita se prorsus res habet CUrii nostro lapid^j c0 c rubro,nort partitur in metalla tincturam suam aut corpui*^^' pus caeleste est,ut de Sole dictum est, tinctutam exmetall'^tä* 1 camq; ad ejus extremam perfectionem ducit,ita ut ferne 1 ’ p t<' lapidem ex iis conficiendum. Sed si Deus in metallis nU ^jic cf£/ sectionem condidisset: qUamvis millies lapis in metalla p r _ j,jbr tur,nulla mutatio fieret; Lapis enim rei cotiferre quod **** jde 1 * 1 ret,minime posset. Scribebam tibi in multiplicatione s’sejflt'* chrystalluni irt similitudinem Rubirti efficere; tame* 1 hon est.Nihil aliud est quam lapis,qui cüm vitro crystall’>* n ^ lucens per id,ita ut colore Rübinum referat. Ac si arte 1^, P tari ex vitro postet, vitrum denuO vitrum esset, iit prius e ‘fas lapis quod non habet, conferre haud potest. Verum haalo in bonum,ex immundo in mundum,quidquid fu* 111 ÜC non in rebus omnibus,sed proprie in metallis. .
Mediana quadamsecundi erdtnic , ^era #c f er r
Caput }£CIVj
Jit*
I Tcm ad Venerem mundandam initio ab omni imU* 11 ^ jus: sumito Veneris 2 Ö. aut so. libras i ac tunde in ten^^xie*' has instar calculorum,& candefacito larriirtas quinquse* a (co^' atque in urina porte, ut Veniis munda & clara sit > ut *> u ^ c \i<' aut immundities in laminis sit: sed-muhdae, rube#’ sint; Tum sicca laminas in pahrtö lineö mundo: hum melius irt sole sicca,aut ad ignem. Tum arsen*“ 1 !^ t<' dum album & clärum hab« id in pulverem tunde- ^ sap° te super lapide cum oleo tartari tam subtiliter» st nem,ac eo laminas inunge Veheris, ac tum adhuc*g a C**** 1

r UiTic !»e !w foAN ’ IsAACl. Zff<j
lnx probe siccae fuerint, dcnuo inunge, ac rursum niUn «,tju i -}j C , c l Uattr aut quinquies itera. Tum habe fälcom- * ru tibul 0s ecr0at ' v enit,i.ialpopulare,tunde subtiliter:actum2. ° u * 0 i'utn | 0 f 3r ' Uos kabe, ac pone stratum super fundum cruci- P Cr fequere tu ' ,ac eilaminas tuas impone Veneris tuae: tdque ^ donec cmcibulus tuus plenus si«. Tum crucibulum
i * (.luuumub tuub **—-
c nicj L “ t0 ^plentis compresse obtura : atqüe ita pono omnibus adeat U ls tacito. Tum omnes crucibulos tuos fornaci impone macri ^du m; ac primum pusillum ignem adhibe , aliquoties n t cq S ma S‘^ucvehememioremper gradus,id persequens, do- 2 , j P tlr,n e incandeat. Ac tum ita etiamnum stare sinas ad horas •y a Q s n cah dore: tum sua sponte refrigescere sinas: T um exime,ac iftd S r C ° nfrastis .eup r um illud aquae bullienti immitte, ablue, ac sal aeni 0 vc,atc l ue aquarii saliam ftiperne effunde: atque identidem j. 1 a calidalava, donec cuprum tuumnö amplius falis gustum re- u. .^ um cuprum tuum sicca,ac in mortario contunde,cribro-
J le cribra i tum tere super lapide tam subtiliter, ac si eo pingen- .m esset. Tum 2. aut 3 magnas testas habe, ac singulis partem c |Us pulveris inde contriti: ac aquam mundam supetfunde: ac Probe move,ac sine subsidete Nobilissimum & optimüm metalli sublidet: & aquam illa superne' effunde in magnarii cupam, aut duas: ac rursum aliam aquam recentem pulveri supetfunde, ac probe move,ac sint subsidere: aquam superne rursum effunde Priori addens, Idque effundere ac denuö infundere tamdiu ite- 'abitur,donec aqua tam clara dimanet, quam superfundis. Tum Hveyem tuum ticca, eumque misce cum sale alcali,& borace,& ftra nitri,ac tali sacco lineo immitte; qualem hsc figura demon- ^ U ' D1 P accuS plenus suerit, iptiitri .
ligneam pennam ad ex : ' &
Patens immitte. Ac tum ubique W _M
fette DoT r Clt ° ^ ono iuto, quod ignem ' que sitcum^ ,1 ^' t ^^’ nc 2 < %’ tor um. Tum siiias siccescere: cum- bulun, fusi ^ ent - sac cum uni ferro aut duobus impone: accruci- Tum ignem cWr WO / acc, P 0 I i e >' n quo lignea illa pennula inest, in crucibulum lr ,'o rl4 ^ tus vehementem,ac facile liquesceq, atque rem in unum"om V 3 , C ita retine, donec omnem tuum pulve- Pushabes,ponde^ Cumqueonwe simul m unum cor-
tunae cupellat-e ad'^"^ § tavc sit > ac in fi n S ulas lriarcas ’ ^
ac simul colliquabis inmagoo au«U- ficatum ad metlin atc i Ueita coipus tuum paratum e >
alt «ms ordinis super id jaciendam; «eundum j-A,-__„,; c
lum docttmam Hermes« 8e Gebcri.
r*L Aä
C (tf,

370
5 *
Operum Mineralium
Cap. xciii.
QmnmiolM- •vjUnc te docere volo quo pacto Lunam tuam P ar j^ 1 * sl uai’’
na par ai» ad L >1 ,nc vm iolum Romanum.Lc sal nitrum ana, atque inde i jf ,
7anct"or7i- tortem confice destillationibus cum alembico sccun ««.- tem, öcc.
Cap. XCIV.
Luna silven- jTeminnqua illa alba Limam solve, videlicet ad Maream,
alba. * • t. 1.1' ' —. Ji’ 1 - 1 ' *
Luna soluta
ia, m aqua A^.marcas aquas sortis stimito; ac jn ea Lunam rusin.so^ ri 5olet, tum cum simulsolutMh est, Lunam tuam
traanunda. c l uara illam superne ä calce effimde.ac calcem Lun«
Salsedo Luna communi munda,lava a salsedine quater aitt quinquies. 1 0l ,jt 0 abluendae/ua . cem licca ad ignem pusillum: ac tum calcem tuse Lun# ter aut quin- in 5 aut 6 patellis terreis in fornace reverberatoriatae Lu 11, dl oi c quies. reverbera tali calore ut non liquescat, donec Luna tua
Lunareverbe- int umeat in morem aperta: spongiae. Idque ad summum 0 r la^ randa donec ~ - ■■■ ~ ■ -
, fiet aut citius.1' um sinas iponte (rigefieri. T um exime,ac ^JLfi*' 7u“i7us°~ pidccontere cum aceto destillato ad solvendum in balneo 1 *u' meat. Duas partes receptaculi imple,ac tertiam vacuam sine. 1 fipp
filia scandula levigata am vitro pusillo operi,ac ira fl al [C(! l< c noctem unam calore temperato: ita ut vix manum tuanL^iifl’ possis 111 aqua balnei tut: ac inter diem Sc noctem sum? fl? liiperiusiac paululum commove, ita ut calx se permis ceat jstf 0 '. ceto: aut habelongü bacillum,ac supra in receptaculo acattollito,&dimittito, ut mulieres butyrum confici n^bti) 0 ' ita calcem Luna; probe cum aceto pcrmilce. Atque id quies aut sexies inter diem & noctem. Postremo,per dic“ 1 ,a£ c ' irntböturri stare sine > ita ut calle bene subsidere possit. 11 ^ tum viride subcserulcunr erit. Sinas spöntc srigefieri;tnN'
, atque acetum tuum coloratum superne effundas in a ^ u<J UI ii> 1,1
ac calci denuo aliud recens acetum superfunde destil^ps, prius. ' Ponas denuo solvendum in balneo modis om 1 ’ 1 ^ tU' prius doctum est. Idq; facito tamdiu donec omnis C3^ ^ a [e) ‘e }> fokua 1 (ierit. Ac possunt feces aliqute in fundo rern . ane il ) 3 i^T nihili iacito, «e ex Lunadc ejus sulphurecombustibi^ cO' re & nigredine ejus , acpulveie cinerum in reverberans^; & lecto. Poteris rienno aliquantum aceti super feces m" videan certum nonsmplius coloretur: aesi acetum o>'!?, Solutio fui- coloretur..tum aöiice, tum enim nihil prorius valet.
■feir« in aqua acetum coloratum congelandum pone,ac tibi vetus inss^ jprf? ■communi. pqjvis remanebit : eum pulverem denuo solvendumP 0 ^ jiiU“ a communi in balneo: pulvis tuus solvetur in munda ast Ac si quid in tundo remaneret quod solvi nollet,ei ace ^0'

lOAN. ISAACi. simul solvetur. Tum dcnub congelä,äc fiinerfiinde . ac iterum in balneo oo_
Is aAS
' a tque omne
‘ e . ne ^stodl^ H’^icinam tuam alterius ordinis perficiendam, fandam p Q Sln v * tro mundo: ac si vis, aquam Luns tuae confitere,^ aere potes,donec pellicula eam tegat: tum sinas re-
'mu mundo: acuvis, aquam i Cre >at potes,donec pellicula eam tegat ttruin obtura,ac depone in usum:
Mere do . ..., Caput XCV -
d Um alt f r ‘us ordinis cOnfir spir Ü Uhl P^P arare ad medicinam tuattl '
co^ alblJ m pellucid fi ndam - Sumes itaq; arsenicum murt-#m><« ai ^"Wnde in m W qUO nul1 * fibrSE sulphurea: sunt - ac «»**» »---
-. ealL eo ^' 3C £Um sale & * lumine rupeo di^to *««»•
a„ . at ° : aluminis partes 2, falis 1. CotVrerernm
£Umsale
t^ Ctla pide - ac muti 3 Um "f P '? rtCS 2 ’ salis *' Cofltete cum aceto t, ' artl cjusmod?^l' a5t ? dvCrsuSaererr ‘ : cum quc fatis est:ma- "*** *****
CV ° U * 3 uadret: Urbare kmna n^ '^'^a.ut
■it strat 5 0C somaci sublimatioSs &;2‘
Ut hn^’r Snem 3ddcnS P r ,' mum pusillum,itd 'ill.u a 1B receptaculum volet. Cum- q ehumulitatem omnem ex materia eduxit
al '-mb,ro nU T Urn am f, US va P orem vides iri 3u e " . umpatilulumignem auge:at-
\ S 1 C r det subtilior simdam ^volatilis^cu^/P'"kus dlcltu r:estq Ue
^ ate ^nuiL, UbtlllS ’ ut ul-icuriqi maneat,
Ut n Q q unquam tempore fixari postit ? m P'»u! r a Pt ? (uS esi inutilis. Cimuin! JaZ
’Z™ pußUui primam adbibet,diu , iti «t^humiditai >» recefta.au htm vtkt.
£»*■.f«. Acptopiertii„
fument-Tff de f acib 1IS J Cr ** ces c ^ are sublimatam: tolle len~
'Pni vcb. tUm tnt arnnl;,, IV ° carboni impone, ac vide an faeces ttfrigcsr mCnti «iatn nu J lne st 5 tumpone denuo sublimandas a ddcr.r erC ’ ex ' tTlea cst. sP 5 ', autfi - horas continue. TUm sinas Atilium'f Ul *- 5p0ne denuo fi u ’ ice ' atc l uc id quod sublimatum est Sukiimdt, ‘damfi Ui Plntdutn ascen,n irnatl dum Ut prius. Aequi&jiiidVo- '»»<« ita siis £ m ‘mationeni itemc ’ todc > opus corrüiiitiefcht; AtstU«? e m. ‘»»a.don naamisc »S. Th atndiu - donec omnes ffbe&mWfc siiatu m rnater * att, ^ ilC fetibus additis sitbli-
fti süa^ am ’ a ® omncsfiu! P ,° st se relinquat: tum latis illbl<- sMfJ at . , an * nx«iOnem adim bt ‘ cs fy lvestres spiritus amislsti.qU! mahtu ( metent, ac praeterea eraflam terteatli se sint /«, A a H rfiateriaris

372 Operum Miserae i um
materiam,ac omne ejus sulphur combustibile una cum c jpia 1 ^ teria terrea,quae operi ingressum adimerent,ita ut medie ^
penetrare minime posset: ac materia riiedia tibi rem 3
in omnibus rebus bona est,&in arte nostra utilis, Scc.
Caput XCVI.
Vrxdiäa quo- TTem scies tibi sumendas in singulas marcas spiritus ct u *Jfjct' 1 '
modo misten* '‘rati, 2 . marcas Lunae evaporata: donec pellicula
da. cipiat. Ac tum fume spiritum prredictum, ac super lapiu e £ ju s '
cum aqua illa Lunae in densam pultem: ac inde mater* 3 ” modi vitro pusillo : pone super fornacem in testa cum calorem & Solis addens,donec siccum ac durum est pulverizariqueat. Tum denuo super lapide contere» yjt'd cum aqua tuae Lunae usq; ad pultis crassioris consistenti?®,^ 1 ' pusillo praedicto denuo inde, atq; iterum in cineribus m g i"? pone,ut prius. Conteres vero & siccabis tandiu > don eC marcas aquas Lunae a spiritu imbibitae fuerint. T um rnate |,iii' lS l| modum subtiliterpulverizabis,ac vitro indes: atque 11 tri levigatum erit: ac tum etiam exiguum vitrum rotU r , c ,£iss [( erit,quod ori quadret: id pusillum vitrum in fornacejf £ |(io ne: ac primum ignem pusillum adde, ut Sol media *.
8.dies continue. Post ignem tuum insigniter auge, e' 13 iss dies continue. Postea ignem auge adhuc 8. diescont 1 ® manum tenere non postis per foramem fornacis. Iteffi.iis 1 ', bus exactis, sinas frigescere; exime, ac pusillum candenti superjicito quae nitide levigata sit,ac vide an non fumet: ac si parum fumet, nondum omne fixum cu ■ ( t-"’', tamnum dies 8.in fornace eodem calore,aut paulo Proba fixatio, qnaritnm addere potes sine candore. Ac eo calore ^pqU^„i w. tur,ac cum probas super lamipa candenti, si fixum est» ,ic c>
ita ut fumum non emittat, ac diffluet per laminam > dealbabit ut Luna,actum satis est.
Caput XCVII. ^
1 Tem si tum medicinam tuam vis subtiliorem efficere» 1 ' 3 s,i/ Quomodo ea. lj e £j| 0 altiorfiat: acetum destillatum admodum na"subtilior' eontere praedictum pulverem super lapidem cum acet0 jjjpe 1 £ ]s * “paßt' ac in receptaculum evacua,& pone in balneo Mari# 1 '’ c ol>?^
' in aquam claram resolvetur. Tum super cineres cal' d giil a ' „ tum denuo solve ut prius. Et in quaque solutiones. , ^
ne medicina tua adeo siibtilior efficitur, ut io. luem 3 *' ctione, inquit Geber Philosophus. Ac si medici* 13 re ifl o multis vicibus solveres & coagulares, consisteret in >*' jp, ac oleum tum stillatum super Mercurium calidum 3 c*” u
M
%

ciWlo M, M. IoAN. IsAACI. , Mercuri,,«._-__ r,mam Lun:
37 ?
finieris non ,
Mere» ■ «.«• * --
peti( a t *P ln converreret in puram Lunam meliorem ex
’ - ■' , At que ita cum medicina hactenus perducta foret,
f.n ‘ ,,Ir > oierij' . ou l uc na cum mcu»..-
p tn m cd i C| ' Cl nalecund. ordinis esset, sed tertii ordinis,ac per-
Uu m e x 0 , a ad metalla in veram Lunam transmutanda. Ac
a l ~ ^Piritv, Elixir conficere velles, sumeres de me~
/ C!i ico, ac i ls ’ aut wareria quam te ante sublimare docui ex puro
c Uril Cll , m pöderabis.ac bis tantundem medij spiritus ejus
^ lttcs >acj n f 0 eo conteres super lapide,ac hujusmodi vitro im-
° t,; - secreta per io. dies pones calore absque can,-
afa in j a _
-vwwvt icercta pci iv. u>w - , * u
M «cnam tuam exime,estque mutata & congelata« m U estque perfectum Elixir omnia metalla in veram un
P^eni,,
tta ns p , -
ens meliorem e mmeris petita
^beortea de tribus ordinibus Elixir is & luftde-i.
}T C Cap. XCVIIL
a (J t nunc te noste docebo opificium,quod unumquodq; opus r Ch ^od m arte adhibendum iit: quare item quodque opificium (L tltUm fit,quodque opus primum in ordinibus fieri debeat: ac ■ nceps in variis aliis operibus quae ia Alchemia fiunt: atque et- ^ 3' locis ut in minerali,vegetabili Sc animali,8cc.
Caput XCIX.
^Cics ac intelliges quodque opus cum eo quod in opere fieri de, beat, ac aliis operibus loquentibus opus secundum,tertium, fartum, quintum: donec opus ad finem pervenerit: opus illud ,in°di n tota Alchemia geritur. Ac quicunque Alchemista omnia vi,. UOn intelltgit antequam operari incipiat, is nec jam, nec ullo 'luaiu m t 5 m P ore quicquam in universa arte Alchemia: producet: v crv; Vf . VlS crnper operaretur. Foete fortuna ad aliquam artem per- «liter aj° et ’ quemadmodum caecus passerem sagitta serit: sed f an, ifcm s ea r' scrvcnire non posset. Quemadmodum saepe igno- n-irit: CU U u ve p>t> qui forte fortuna acsaliquam artem pervenie- sant '• ac o»e Ue C , am ^crum ponerent, secundo agere non pote- 'l’Jod primumf bebant, 6c in desperationem incidebant. Nam etiamopu Sle j; n ^ cereiit lacpenumero postremo loco faciunt: ac fioncmpervenium, tubifor « incipiendum: ac ad talem delira- ,u omnino stulti in arte fiant.
quM C e [nvl l0neils ' ^vitandam, te docebo.quid sit sub- ^ a ndumsit:acdemc f !' ta,acc l' ,omodo > n stuoque opere sobh- a ho fiat. ac d e acstiU P S quomodo calcinandum, ac quare ca ci- a lia S rationes S ne ! & quare adhibenda:atq; «a porro ‘ te bet: Istamque Wfy.A 1I,c l uo que opere faciendum sit qu°dm ' otlat imprimes ne in «erum iterumqueperleges,ac me-
> ‘cm errorem inrid«
Cap.
Aa ;

374
Operum MinerauuM Caput CI.
Quid psfer« TTem scies, cum Veteres scirent ac intelligerent S e ] * ie ^niD t< *j fecerint intd- A attjue incrementum metallorum ,ac morbos metall 01 ._ I|S 5 ° tecta —' 1 " ' ' ----- - ' ' ''—*- '
c genera- ligerent,unde illis morbi orirentur,qui impedirent c l uDl j: s j|)i 5 ^ tionetemere- nec Lunafierenqtumperspiciebant Veteres quibusmo <ju c ^
rnento metal- g, morbos demere pollent, ac ad Solem & Lun 301 -fli ul Ac viam commodiorem invenire non potuerU^
! 'morbi,: quare corpora igni destrqtrent, & calcinarent. Et yuteriaw^t^ item ericina -,. -- - 1 1 .-An l .si
fio fr subli-
ina., conservaret, reperiebant: ut non in nihilum urendo ‘ e H- tura suo sulphure combustibili, quod copiose in sehab eI ^.,iits
ustione ignis comburerentur. Materia ea clavis erat: er^^js partes sumebant in unam corporis: ac corpora duf* ,c y Veneris in limaturam subtilem limabant: Saturnum vt vem in cineres movebant: ac tum miscebant cum cl aVe j„ ig 1 ’ 1 ,^. atque ita in vasis luteis collocabant,iisque probe lutatis» wi»* 1 calcinandum: ac in superiore parte illius vafis lutei ‘° r 0 pi^ c „ bebant,per quod humiditas evaporare poster: cumqU^ vaporatum elset, foramen illud luto claudebant". is> lief1 J ii5 I ' £ , (l dusaugentes: ita ut modie? candere inciperet. Ac f^ u eS t( p retinebant in hujusmodi leni candore, ut clavis non ad horas 24.Tum sinebant sponte srigeficri: ac vase ruebant: a? aquam communem bullientem lupcrsimd,^^ ut clavis liquesceret. Tum clavemaq.ua communi c \,j/ Tum corpora calcinatasumentes super lapide impalp^Lj,^ \ terebant, ac tum aqua communi abluebant omnes gredinem. Ita m calces corporum rubrorum rcspl e atque etiam alborum ut itidem resplcndesccrent, ac c clare instarnivis. Atque hoc pacto corpora imperf^ munditie repurgarunt: ac ä luo sulphure combustibd 1 dine, ac odore foetido quem in mineris contraxerant. ul flC a >ji metalla imperfecta mundarunt ab immunditie. Sed c ^ T , nuo in unum,corpus reducerent, non erant Sol nec rursum cogitabant quanam medicina aut materia "^jis ^i- dificataad Solem& Lunam possent reducere, ac
— - - —--.-.t-— r ——- * *1 -t U flP
libus qui in corpora ingrenurn darent. Cumque on^ c p cs ‘ e J/' nis atque aliud omne, ac species pervestigaflent,nihu i c \c quod metalla tingere vellet: nec ingredi in ea,ut ad^n ^^ j„ 0^
nam educerentur. Tum ulterius cogitabant, quod 11 ^^ a< c ^ yeperirent praeter spiritus, qui in metalla ingredi ve '\ lls n > g(‘
jis lese permiscere. Ita cognoscentes naturam sp* rlt u itt> s Corum morbos quos in mineris contraxerant,tam bos in se habere quam metalla: ut multas terreas a _ aC Ces,ac sulphur eopubustibile,quodm.ctalla combu rC te r

wtffai -M. Ioan. Isaaci. 375"
? Uatn prius 5 ' I 111 metalla denuo immundiora efficerent'
J *t lese h a J, c Uer ant; atque etiam intelligebant Veteres,Spiritus ” ata esset E Piandam virulentiam quae tam corrosiva St vene- ' ac ta m volatilis, ut si ad metalla adducerentur,ea tam r ~—»»*• inftar vitri
v volatilis, ut u ao -
tt3 «eer ac corrosi va educerent ac tamftangibtlia , ut instar vitri vnai| D 6tUut '- 2tque etiam avolarent, cum liquarentur, ac opti- ita u t ‘ attc| a metalli fecum raperent, ac fecum futium veherent, <ssij) n j a cta ‘lum perderetur ac omnino corrumperetur: Cumh*c spirjfjr^f^^rent,cogitabant ulterius, quomodo & qua ratione larefp'; !•* ° mn « istos morbos praedictos demere poiTcntaepa- to eoC— ) n corpora ingrederentur: ac tingerent msigni da- Hesa c tn 'i? U ' * n ^ cum l ' s manere posset in aeternum: ac leite 5c |n 0 es manere possent: ac reducerent hujusmodi ratio- prop 3tu m Solis ac Lunae. Omnibus veto naturis perspectis, b 0s 1 lapientia,3. inveneiut,quibus,spiritibus omnes istos mor- dict adimere possent, ac idoneos redderent ad piati
w- a .^ or P°ra reducenda ad Solem ac Lunam. Repererunt itaque fu a idonea , ac materiam cum qua miscerent: atque id quo fur-c ttl pellerent ex materia, ac ascendere facerent supra, maxime cttenatam ac volatilem partem, ut eam primum tollerent: deinde ut sursum pellerent partem temperatam, qu* nobis in arte uim e It, qua: post venenatam illam volatilem partem ascendit. Temo materia cum qua spiritus permisti sunt apud fe retinec eo i S ?, a y teS terrcas ingressum prohibentes: atque sulphur album ad 's U '‘ 3 '' c ' ^ tc l ue ita nullas alias rationes reperire poterant:
^.l'tttusexonerandosapmundaBdQsquampersublimationem,
evlo^^om mgrcdcremur, ac ea insigni claro ac resplendent?
l^Unc C a p. CII.
’a.ac povrcakiuatio corporum primum su inven» P°stca verba° u bhmatio spirituum quare primum reperta. Ac it m qnoq ue oct'r CmU e' sttiomodo Cc qua ratione calcinandur» m " m de calcinatio ^ ac sublimandum quodque suo loco. Sedpri- ntuum ac corpor^m • tuum agendum est, ac de solutione spw ac quare pri mv , m • “* Agenda. imbibitionc > aut inceratione, d ‘ccm attis chem entafu?rit >»t scire Sc intelligere possis ra- ilumus. ***’ ^nnc ad primum nostrum propositum
'edire volumus. |Tcm,<
: adpntnunu
cm
'”' v - '“ lU ' t nun* ftcaff ss nU . em, cum Veteres corpus & fpmtus utracpt^, ^ pura euent.
'ac ab omnibus motbvs bbcraffent, Setn“ 11 -.nseinviccmm T um cogitabant denuo quo pacto esstcerent, pot< vaf,t .
gtedeteimir. 55ullajnttaq; rationem aUamvcj v,v i P
A a
eper
4

Fornax Sapi- tntum.
Jgnii regi, men.
Spiritus solverunt Veteres in aquam
claram.
Fornax re ver. t/eratoria*
376 . Operum Mineralium ^il-
corpus aut fpiritur» ad aquam redigerent, atque imrnerg^ ^j r ;. lud corpus spiritui: aut corpus (olverent, atque imbibere« tUra corpore: aut corpus & spiritum utraque solvere debe ^ aquas ambas simul jungere, estque hasc ratio optima- haec omnia funditus intelligentes, si spiritum & corpus cop jj/
ac jungerent,non posse aliam rationem reperiri excep tis f u5 jc ctis: tum etiamnum proprius reputabant cum animo, n ul'
corpora primum eile solvenda,&in aquam redigenda- y 0 $fl lam meliorem ratione tenebant,ad spiritus & corpora ad ^ s f- redigenda,nisi primum naturam clavis tenerent, si ad aC u tU ra |fl ducerentur. Ita facile intelligebant,si eo reducerentur ut «a ^S
falis haberent: id igni fieri & calcinatione debere. T 1111111 jpifi' cogitabant,ac fornacem repcriebant qute apta-fpret, i« <l u 'qi) e tus calcinare possent,ita ut spiritus iis elabi non possent Fornacem Sapientum dixere : deinde vasa invenere> 1(1 ‘conmmode spiritus calcinarentur, ita ut non avolarent ^tS' ritus invase patente calcinandi sunt,ac igne nudo, aliotl 11 ' ^ ; |£ ram falis non adipiscerentur ad solvendum. Si vase cl ‘. ai*' igne concluso, aut calore ponirefitur,solvi nollent quam v . ( if ternum starent. Tertio hujusmodi ignem ac calore« 1 > bant qui ita regeretur,ut spiritus fion avolarent. .jb-’ 1 '
Hisce omnibus simul repertis spiritus m fornace coU in vase ad eam rem apto: atque ignem suum ita die ^ iS '° derabantur, 40. dies ac noctes naturales. Tum sineba |P te frigefieri, eximebant, ac super lapide conterebant .
ut impalpabile foret: ac tum super lapide spargebant,ac paululum inclinatum: ac vitrum supponebant: ac fphd"^^ luti fuere,ac sensim in vitrum illud stillarunt 111 insignC 11 ’j,jcss ac nitidam aquam ,fine additione rei alterius. Atque it3 c p cl tione praedicta spiritus solverunt in insignem, clara« 1 ’ dam ac resplendentem aquam: quam aquam in forte va servabant probe obturato , donec ea usus e stet. Et si ^ jO
remanserant in fublimatione,manebant super lapide« 1:1 vi nolebant,
C a p. CIV.
it<
■^Unc de calcinatione ac fublimatione Sc solutione f §r»^ ^ dictum est. Jam de calcinatione ac re verberati o« eC ° r ysey docturus sum. Scies Veteres fornacem quanda« 1 >e ^ e[ bc s!> ^' quafornacecommodumefletcprpora calcinare aut i .
ut naturam falis adipiscerentur: aceaFornax reversier ^ t
cebatur.Fraetcrea vasa reperiebant e luto cocta,quae s rent,ut in iis corpora calcinarentur aut reverberare« 1 ■ 0tll r a
ignem ad hoc idoneum repercre, quo corpora caler«

»everbers M. IoAN. IsAACl. $77
nec £?«*** ■ hujusmodi calore uc corpora non l.quescerent, ^figularentur. Tum corpora lota sumebant, quaife- illiten exon «atafuerant, ac sulphure combustibih, ac vasi «'«nare, “ ldcbaM '«fornace reverberator« ponebant,, uubi tur. ' Cmu >' reverberarentur, quo naturapsahs adip die s & n l£* cm sufflamma accenderuntsinelrquefactione 21 .
Tum sponte refrigescere sinebant atque k-cmie- pal Pa uf, c su P« lapide cum forti aceto destillato conterebant >m. mupd, !tej • kost acetum destillatum sumebant, ac corpora m fupj claram aquam solvebant : ac faeces interiores super
bant; n V . rtm aneb,ant: aquam illam claram superne enunde- c 0tp '"Urum mundum. Tum Veteres cogitabant ulterius de P'ice r k S coagulandis: probe enim intelligebant, fefe aqua sim- plect 1 " ” a ^ ere debere,si alioqui corpora 8c spiritus se invicem cö- Cor Creri tur in fundo, titsimul maneant. Ac videbant acetum d e pOribyis adesse,tum repcriebant m sua sapientia,ut acetum in- c ' cc ° calore evaporarent. Atque ita fecere ac acetum inde sic- colore deduxere, ac pulverem siccum retinebant: quem pullem post subtiliter candefaciebant absque liquefactione. T um P°rro cogitabant pulverem solvere in aqua communi. Ac ccme- Oant aceto Sc aquae communi multas inesse feces,quas ut ex ace- s
to Sc aqua communi educerent, yasoidonearepenebant, in quibus acetum 8c aquam communem ascendere facerent, atque id ^uod ascenderat destillare facerent per fistulam in aliud vitrum,ac De ß^*- ^'st'Uatiojiem nuncuparunt, ac tum primum inventa fuit. Tum d ^ S ac l u * destillatae iumebant, ac super pulverem corporü fun- f,q u ^ nt ‘ ac solvebatur in mundam claram aquam pellucida: quam
a - CO T rUm ' n vbro mun do servabant. Tum habebant 2 . l' Ul a'tia lrn ^ 1CeS brnu ^ spirituum 8c corporum. T um animo re- pr° c ' uantum spiritus ponerent apud corpora. Tum facile
Urere quam?^^ intelligebant fe plus aquae corporum debere su- a dducerentu ^^"^' st"f a a bqui spiritus evolarent cum ad ignem stuepavtem unam Ppt '” lam P artem corporis fecum raperent, lta- fumpscre:a c aquas 0:1 spirituum, ac?.aquarum corporum
cineribus calidis im r inte r se Permiscuere in vase vitreo , idqj
Cum pulverem s osuei ' c > ac in pulverem siccum congelarunt. sl ad ignem ad<W‘^ reni ' facile pro.sua sapientia intelligebant, torpore, ac cor pus , 1 ,'^ ad 1'quandum spiritus avolaturos ab eo u Jtcrius cogitabant m "’^ndo crucibuli relinquerent. um alt «um cum altero con m0 ^ 0 ^ I“ 3 ratione corpora ac spiritum, tCt0 > ut fefe invicem?t >§are P of seut & congregare alterum m alluis ea feaS? ani P lectl possent usque ad fundum eoru, suspicerent ac fundi? 0 " P ° sset: Cum natiram omnem probe
tus ‘tttelligerent: tum facile intelligebant, st , Aa ; ‘ coipos

37$ Operum Minerali um t $>
corpora & spiritus ita conjungerentur, ita ut ignis ea sep 3 . g t<> e posset: etiam fatis intelligebant conjunctione nulla re CenmxBiml sit posse fieri quam igni: Ita ut super igni leniter essent re„ ( C'
T..J —,s„U,U.„,a^vaselU° n ct y
r<
,4
ctrpomm & pacto ut igni assuefierent. Tum consultabant de vase*“ ßuntuu mtU« nmpnrlojin quo spiritus cum corporibus includere
i qua vas illud ponerent. Ac vas vitrum idoue u
ßtirituu, re, nifi igni, feri pegi.
fixatie.
Ustu primi erdinie cir quare.
1 periendo
nacem in T--• — - ,- - -
rerunt ei rei aptum, ac ei corpus cum spiritibus ipcluse r illud Vas fixatorium vocarunt. Tum rcperiebantfornae f rem aptam, ac in ea vitrum hoc imposuere: eamquef ° rn . } ]^ xatoriam dixere. Ac tum ignem idoneum invenere, q u ° ( ^l e !
oriamaixcre. «c tum ignem laoneum invenere, '■p tegerent sensim paulo calidius per gradus, donec iK 3 rsi
ter tegerent lcnum pauio canaius per graaus, aorif -<■ ventem ferre possent. Ac in tota nite nihil magis cav ’ ell ( 71 ,ii !3 ' 1 quam ne nimis fervens ignis adhibeatur, priusquam'p^iii^ {nefiant ut ignem ferventem ferre possint; alioqui sp tr . ! sese attollerent ex corpore : tum iterum de integro '° cl Li £ ^C, foret,&c. Atque hoc opus fixationem dixere, ac liq ue | ] ac puram Lunam reperiebant: ob qüam rem omnes g ,u jjjf 1 ciebantur. Hocque opus vocarunt opus primi ordinis»
inupa inventum fuerat a veteribus ac Sapientibus,&?■
Caput CV.
I
inquirendum, an non alia
V
Tem consultarunt ad _,_ (
posset, ad rationem reperiendam conficiendi rem, ® p
cum (piritibus permiscere necesse non esset, necfixaP Longum enim opus erat antequam spiritus (ublimare 111 ^ 1 ^ fora calcinarent & solverent, ac tum mundificarent: 3C g ,c »ty, pora conjungerent, ac simul fixarent: ad ea multo te 111 !’.
erat.
Cumque jam omne fixatum esset, nihil P r!Ct f Ll rf f ^ perfectum habebant, Solem aut Lunam prout opus^^ ii ,c ä < rant. Cum autem Sapientes, viderent ac intellig cl \ lum mortuum spiritibus, ut ratio postulabat, vivificans perduci in eum statum, ut omnibus probis aeexa 1 *”^ vi
Jtrttieemtho
Veterum.
... vv,,.»* , V»t piUl?J3 UV. rtt»* rt|i'
resistere posset: cogitabant ulterius possibile fore a *. jrsepli'
perire, quae facilior esset , ad quam tanto tempore .p
non esset, ac utilior. Sic igitur reputabant: SümP^^rf“’^ i corpora mortua vivificavimus: quid si {umän’ l h a ,ii 3 V ac calci nemus ipsiim, ac in aquam fimpliccrn se ^s, 3 fyt'
tuum
vum
in ea spiritus sublimatos immergamus, ac simul fi* e c {,(&'' jteiamus id super corpus mortuum mundificatuff 1 » 3 fcfl 1 ’ |l' re sinamus, ac videamus quomodo sese simul comP ^ c orp |,r i dilpiciamus quid inde fliturum esset. Acitaftf^^m^ 1 * 1 *,' ' ,k lud vivum, quod cum spiritibus permistum ac si* 3 * <sek- 1|, ^!ss jnebant, ac simul fluere sinebant, ac in massa " 3 ^ c» 3 gnassam fragilem ac frangibilem repeiiehai> c -

bant, q ua . . M. Io AN, Is A A 61.,
'One id fieret. Tum facile intclligehanfr, materiam mQ rtu Um Um v ‘ vis corporibus tam efficacem esse, ut corpus l C COr PUs 'i'| !U j'^ , ‘^ caturn ferre non posset. Tum vero placebar, ”° na, *iqu ■ mojtuur o denus liquefacerem, cique etiqpanum rete, a,u ' 5at em mortui mnndihcati metalli adderent, utfe-
* nvei >cr u lUr(i I- n:l m massam fudere. Tum vero adhuc srangibile cilccj.,.,^ 1 ' c d non erat tam frangibilc quam prius Actum fa- ^cre debe ^ ^ f^ us cor P oris mortui mundificati addere aepo- nu,!T i rrioU e ^. c f®P e ponendo ac denuo liquefaciendo, ad, extre l , c!f, eratque persectus Sol aut Luria , quare P)ts niteri, C - a "debanr. Tum opus hoc vocarunt alterum o- °P m diflz mare "'duris. Idque ob eam causam fecere,quod hac pia;- ni< tllllr idifir^. >ia f'">cctiouem facerent super mortua metalla quae
erant. A . >
Caput CIV.
Jlsssterea Veteres cum cernerent , quod sublimatis spiritibus QuopaBoVe^ fixatis cum vivis corporibus, ptojectaonem facerent supe* cor- tere, empor* , P°ra mundificata , cogitabant ulterius.an. ratio reperiri posset re- mortua ad ducendi corpora mortua adSolem aut Lunam non mundificata. humamntn Tum facile videbant, si id fieret-, debete medicinam fortiore con- modificat*. fici, si corpora mortua transferrent. Ac facile etiam intelljgcbant, si corpora mortua non mundificata transferrentur adSokm aut, ,HV ^ Tanam, se corpus illud mortuum prius, vivificare debere, auf?.
^vam medicina super illa projiceretur. Tum medianam surpe- ant alterius ordinis quam confecerant: quia projectionem fece- Veb 1IiIneta lla mundificata, de qua ante dictum est i aceam sol- ^ ant m aceto forti destillato: ac rursum acetum deduxere : ac pl u , 9 ’ c ' n * m congelarunt. Ac post medicinam rursum in aqua,
UiatQ 1 destillata solverunt. Atque iterum tertiam partem subli- sicc^nt'i™ 1 P' r ' tUum sumpsere,ac aquam illam spiritui immersere, c °rpus illna tci «ntes denuo, ac rursum siccantes > donec spiritus, sixatiofacüefTv^ '"bibisset. Tum simul fixanda ponebant.qu« hant, ut prine f., M ‘ Cumque omnefixum erat,tum denuo solye-
tm pro q Uant '^, raiu >ac t u t s umsume banttemampartemfpm- siuu spiritui imtners 1 *^® Medicin« quam habebant,
potuere, uti prKS®’ Ut ptius sciebant. atque iterum fixanda
medianam Hisque omnibus petactts, eandem.
" " ' ' ject/.J«c>Ä

;8o - Operum Mineralium ea b
eput s-irdi-. jectionem tam magnam copiosam esse, prout fuerat M °F ^ji' terius ordinis. Qupm altam projectionem admodum n 11 ‘ ( tij tu diäum. tur, atque ea gaudebant: ac tum opus hoc vocitarunt °P U r u )t->' ordinis, quia tertium opus erat quod invenerant. l ) ost c °_ t[ |si' runt, ac reperiebant in sua sapientia naturam pervestig ant nl£ Ji' intelligebant altam projectionem venire debere subtilita tC .picinae: quaintelligentia ac sensu quem hac de re habebant «* jj'
' ligebant,multiplicatio omnis medicinae inventa est. £l jiV®'
guamaiaa- tionem qua medicinae subtiles efficerentur, multiplicatio® tuuU multi- carunt, quia videbant cum medicina subtilis fieret, caff 1 - f £tin fluctio me- projectionem facere. Ac quo subtiliorem faciebant, eo p r ' 1 0‘ dtcmx tnven • ^rnper magis magisque alta cadebat. Ita rationem i® v ' esl u ' mnes medicinas multiplicandi,&c.
Cap. CVII.
Ratiaredti- s~ Um sapientes haec omnia praedicta probassent, acc er pj* cendi Jfitktu '—'{e omnia mortua immunda corpora ad Solem acLu 0 “ 1 jj^' *d Solem & (j ltcere l atque insuper altam projectionem facere : Tuns ^i' 1 ' jenamcjuc- num alterius ratione inquirebant, utrum foret postibis F j C ( £ < Vcteribm. * arte ac medicina reducere etiam ad Solem Sc Lunam- f 3 !' ) consultabant, cumque naturam omnem medicinae perip^^sp 1
intelligebant medicinam esse confectam ac coadunatam (l jd rituum ac corporum,ac simul jn unam simul fixata esse- | £( ji iam facile in sua sapientia intelligebant, si spiritus 3 Lunam reducerent,debere etiam naturam medicip* h® ■ fft ® 1 ’ qui medicina fecum ijs permiscere nollet, neque cum i ) 511 nam spiritus corpora efficere non possunt: nullam en^ c 0 if‘ tionem inter se habent. Medicina constat ex spiritibus ribus; atque haec igni ita fixata sunt, ut ignis separare ncfl £ § Iss que alter est purus spiritus qui ab igni ascendit. Itafa ® 1 fla“' ratione praedicta, comprehendebant res duas. Una er3 £ jiilü £ , pervenirent, se primum spiritus parare debere, ut efTe^.^c® 1 ’ naturae cum medicina,si alloqui medicina cum ijs amic 1 ' 1 ^, ", traheret, aut in ea ingredi vellet: simile enim amat fui "!^ si ad artem pervenirent, principio ac ante omnia spss' a fo' 1 ^ bans efficere corpora, si ejusdem naturi cum meu lC ’
Deinde etiam facile intelligebant, si spiritus corporeo*
W*-.»— -- --- Ö -- ' " -[
ac Lunam perducerent, se medicinam tam liquidam« „ _....— --
w.
lern, tamque penetrantem conficere debere, ut c»m P [et ,--
super spiritus corporeos,statimliquesceret,acpene tr ^
quam ignisita calidus fieret ut spiritus a corpore {C ,
sed medicfna spiritum tegeret ac supernataret, s l ue *Lincr ir ‘'Troicum super aquam natat: ita ut corpus a medicina at c quam a corpore se subducat. Ac cum medicina sp irl p llS ‘

1 Penetrat * 0 A N ' * s A A c T * 3 SI
■ Atn, ' ac ea 6mu> fixat, ut ad Solem ac Lunam perveni-
r . . i /vi!.. ri i
pus t
*nt, A. --'.«lUULIlllXat , ULAU pv. V..111-
JcCHit ita fecere: medicinam in aceto destillato solvebant-. v ,
‘''stillat U0 congelabant : ac tum rursum solvebant m aceto' den, i„' Atque id solvere & congelare iterabant toties identi- ^ cr >si nf Cet ° rece «ti, ut amplius congelare nollet: sed m forma ac p 0 5 'consisteret. Ac spiritum Mercurij corpore induebant, sup er i e „‘ lnt i^crucibulo super ignem , ac jaciebant aut ftillabant b ant /■ . ex parata medicina, ac conspergebant atque operie- nat at ^'"turn corporeum, quemadmodum oleum super aquam
l, ib e ^ att i Ue carn operit. Ac tum etiamnum fortiorem ignem ad- ter f e ■ nt > a C flabant,ita ut medicina una cum spiritu corporeo in- ri tLlrri ■ “Petent circumagi ac fluere. Ac medicina corpus ac spi-
. lta pervasit ac penetravit , ita ut spiritus &c corpus u- Ac j, 1,aa ' t crum ita compacta sint, ut ignis ea separare nequeat, karrt ma ^ am fundebant, Se perfectum Solem Sc Lunam reperie- Medicina hat na'o -qoade re permagnas gratias D E O agebant, ac mitUmin nomen Elixi * dere Um pudebant. Atque huic medicinae nomen Elixiris indi- ™
Caput CVlIt.
t^Um vero isti Sapientes cernerent se omnia corpora ac spiritus -
hoc pacto perducere ad verum Solem Sc Lunam: tum ulterius t aa °V*r «tiammiln cogitabant, an non ex re una medicina conficere pos- Zllnn
m, quae corpora ac spiritus omnes simul posset ttansferre in So- una re medi. sot 1 ’ 3Ut c* ^ Unam ' Itac l ue ^dulo naturae studuere: quid Deus a»*m censi. ‘nfe^*'i ^ erit ’ aC st" 0 Modo natura operetur ih omnibus rebus cm /’#**»- n Us '° nbus: ac cujus generis quamueressit.ac unde quodque ge-
lit a . i" Un ? ortum ceperit,utrum ex materia simplici aut coriipo-
te 'Vbant oranibus l >robe perspectis,comperiebantac intel- tranLuure
saevas PrimumvNAmeyr duxitleexacjua in Solem aut
a qu a coUq 1 '^, arn essentia Mercurij, ac Deus tertam suam in ea Lunam.
'dia subh « at: st u « terra iri se naturam sulphuris habebat: quas ^ n po| cntil aa st ua m '«am coagulabat: quae a. simul manere >c, ita nt alterum aK T° slt ' am mediuni, quod ea contineret inter //f ?
hidapuira maner abeto non separaretur, quamdiu medium il- r
msildit, ad illa A, Est vero sal quoddam, quod Sal Deus i jS
som vocavere Ac Veteres Sal illud, Sal Sapicn-
' err * inclusit etiam* dominus D e u s his tribus,ut aqua, Se * c 4 . cum sale duo,? 111 t ' uo a hs > ut aerem Sc ignem. Ac Detse Sapientu, ” av 't, adhuc 3 nimi est, etiamnum ex suo mandato or- 1» om ni mix.
^dictam simul coi Ubtilibus spiritibus. qui %. spiritus mixtura r» 4 eiemen. ^>t. irecc 0 rrumn nent:ac mixtura a se invicem separari ne- >«ccnvem»«t
a b a | Umist U <pmtusm' CintCrire qrtamdnristiB-spiritus adsunt a hs separantur: atn l!cc n uratn deserunt, tum omnia paritet alia imU ^ utü stne iftos j. spiritus Sapientes essentiam con- ^ nH g. atT)
junctam

; 8 r UPfekuk Mi ne n Ä 11 ü M . ^
K. inciatltn- junctam liuncupavere. Atque ita facile assequebantur F r ' 0 - tia, ut terra illud principium istam compositam mixturam fuisse, eX 3 (in* &atjtta. mne quod hic irisra in Orbe est; originem suam duxit: H' -jp Essentia coti- homines,pecudes,aves,pilees,arbores, herb*: ac deinceps • ^Veteribus st^id sensile autsensus expers est. Sed ista mixtura in rebus ^
.. ' "V'
ll>'
VirtMsemi- b"us a:qualiter distributa non est,Lee. Atque etiamnum l)eU natoria a Deo ce mixturis suo mandatb infudit virtutem feminatoriaiU > mixtis infusa ro producendum quodque fui simile, prout natura harUlU ™ \p item alia vir- rarum componitur. Atque etiamnum Deus aliam virtuss^' tue per infiu- fudit per influentiam coeli ac stellarum, & planetarum,
Tonern suarum influentiarum, quas addunt ex mandato ^ } c ptJutarum, essntiam > stetum & declinationem, doiiee iterum fepatcu^ ^ denuo ad suam primam naturam perveniant, ex qua composita sunt > prout res ea fuerit. Una res crescit <si u ’ quam ad suum statum perveniat: alia brevi tempore ado* . ^ tequam ad suum statum perveniat. Alia multo tempot e statu permanet: alia non permanet diu insuo statu, Scc.
CAP; CIX. ^
Sicuti t9s o» A Tque etiam probe intelligebant quemadmodum $ mnu tmtmm -ttj,mium habet, ita quoque eam medium habere <Jehf r ^ss. a utt.ita; ; US h oc l oco mentionem fecimus: ac postilludmediumstst iahet ac sini quutururti. Ita intelligebant omnibus rebus divina p>°
creatis nullum vitici ineste posse:omnia perfecta este dcb^^ji^' be itaque intelligebant cum omnia ad silam primam dijssent, ad quam Deus condidit, quod tum instaurabit , iC res creatas in suam extremam virtutem perducet: ita ut ? 0 ^ F rem illam creatam nulla mutatio cadere postit: ac in sua essentia permanebit. Probe etiam intelligebant q^jiti^ easdem res creatas mutabit absque alterius rei extrane *'^ i ne. Sed eadem illa res creata mutabitur in suam perf c&'° 1 .az&'
- -. - y,
' L, o*
#J.V.. oeu VBUCI» m« (va Mvaiu utuLavuui miudiu pe.***-' -|
virtutem sirpremam. Ita facile ex eo intelligebant, un 3rI 7 L que rem creatam medicinam suam propriam in se habet s > s r ji tionem prius demonstratam. Ita ljquido constat nihil p c ^
adhibere ei opus esse, quod ad supremam suam potenti 3 "^ pi «ere velimus: sed tantummodo rem sumendam esse > a r., a |jf
5-
<,V1V T vioxuv - »».u ivu, iHIMVlluaru V«* ' . ,
sectam efficiendam; sive in minerali, vegetabili, aut a 1 ' 111 , p)ii sC ^ Veteres illi Sapientes omnes hasce rationes praestict 3 *’ - rsC est ! st e > alias quas commemorare nimis longum foret, probe ^ fis' rent ac funditus, facile sentiebant, idque certo, se acUs pniri tliS m nij facile rem reperturos ex qua rem producerent > st ua corpora in verum Solem ac Lunam transferrent. Tu« 1 ^ pCl q a inibant ex qua materia rem illam perfecta extrahere P° (J1 ps^ Virtute transferendi corpora Sc spiritus in Solem & ^

v‘ ta *fl*t. m i'O ANN, IsAACti »gi
. u narnh a [j et m P r prua/aptentiasaci)c intelligcbant, si Solem ac a v nUUl S l ' 0 d« m” 1 * rCS Ca c ^ c * : ' c b ; ' t cslc de eorum natura at genere, b S,V ^.&c T Cnim ^ u ‘similegignit. Equuseqtmttiproducit,
- inferi ' f ta Aperiebant in sua sapientia : Deum ex omni- 0n DUs nihil auro perfectius condidisse Ignis enim
avis enim fui simile gignit. Equus eqüum pror
bushisi^ 5 ^'itareperiehantinfuasapientia i Deumex c
lplurn j.n etl ° r ^ usn ^il auro perfectius condidme *. gnis ftatu 0 ^ struere noti potest, nec quicquam m orbe; ac m suo
c l u Qd P n, !! lancbit usque ad diem tiovissvmumabsq; declinatione. qm nr rci in orbe fiet, non eniin diu in suo statu perseverabit,
te a n , , Urn declinet ac ad luam primam materiam redeat,qua dc Strati ^^m est, nisi aurum solum. Atque per hoc planum t>e L1S ne ant e demonstrata aurum este rem perfectistirriam qüä kenr Sol''''''* 1 ’ ac c °ndidit. Ira conveniebat inter ipsos ut sume- spH Uu Ur ex eo conficerent id quodeam potentiam haberet
I) CüS S v COr f ora m Solem ac Dunstn transferendi. Ac quia tn c jl 111 sti solitarium Creavit > sed duo creaVit ut masculum 8c Fe- liby ' hominibus 5 c pecudibus» avibus, piscibus,& in sensibi-
l 0r Sa ^l Ue insensibilibus» in herbis, inplantis.&c, Deussingu- duo creavit, ut masculqm & feminam: Et ut opus ad suam m f niam virtutem perducerent, sumpserunt Lunam tahquafti t n sellam Solis, ac utraq» cepefunt ut lapidem suum ex ijs educe- 3 * •' quamvis ipsum ex singulis per se facile extrahere possent, «d quia naturam generationemque naturae sequi vellent, quan- poterant: utvamque naturam deliberatione sumpsere, quia ', am p«st'0us> tam purus, tamque subtilis erat, ut metuerent avo ' aRt curn ‘pstuh in opere haberent t & t-una: partes ^">”1 ( cra ^® ^ terrcae kunt, na ut multum terrae habeat, ac alt Cr C ap amant ac amica sunt,iit maritus & uxor, ac quia
h\itat e L US ‘ ^era frigida est, ut sese invicem temperarent in lub- t»in ^ 0n . cra '‘' u| d' n c in volubilitate ac terrestreitate 5 ac ut alte- n t,ut alterum,ntraq; sumpsere simili aequali proportio*-
'iUe ho». temperet alterum, ut ante traditum est. Cumutra- '^c duo lanon um s'sistent > consultabant quibusnam operibus sseile intelWw marern ac feminam inter se copularent. *Turtl extremam virtuten^^m^ 2 * dura corpora, lttqu« natura suam flius in ea opytari nol ^^judlct - atque opus extremum , üt amovetur. Namhara P ° ssn> Natura enim ulterius in his duobus ^ m nulla re creata se t°) & l-una. in ijs natura ita operata est. ür - ut in his duobus i ta sit operata, nec unquam opcrabi-
"" duo corpora in n° r P 0nbus fecit, in Sole & in Luna. Haec e- J Ute » usq; addiern no ^tnanehunt.ut natura ea tradidit M salutent perducet & Vl ® mum: donec Deus omnia in luptenvi & facta stmt. Et n tCntiam ' ad eum fincin ad qu-rn °wma duobus eorpoiibuc ^ Ulcc l u ‘d Deus creavit in mundo,excep 1 P us ' 0ina K simul mutabitur , postum adoleverit.
Vnumquod$f /Ui simile gt* gniU
*&eut ex e- mnibus inferioribus nihil auro ptrfe- ditu aiäidit, Convenißi i fiter Veteres ut sumerent Selen? , ut ex et tonsicerent re Olam ana po* tentiam haberet spiritu* & torpora in Solem & Uu nam transferendi : sed ut naturamge- nerationtmft ejus fequeten- tnr, Solem & Lunam sum» pstrt.

?S4
Operum Mineralium
»fi*
leverit, ac in statu constiterit, quodque secundum natur® * brevius aliud longius*tum ad extremum declinabit ad > u mam naturam , ex qua Deus id primum produci voiuit ' ll
gi u amat.
haec duo Corpora iri sanitatis statu perthanebunt, & eundo, ac quicquam declinando, ad diem usque noV'
H omo natura Quare nihil in Orbe hominibus praestantius. Natura en>n^ ^,,11 optimii quod, num ea est, ut scmper optimum quodqüe amet, estque n v j'rt<’' quod Deus animae nostrae infudit > estque una suprematu tum animae nostrae, quod semper optimum quodque ac amabimus. Atqüe itä nihil in Orbe praestantius est q°^ irt b ,ltI tu permanebit, quam haec corpora. Facile etiam (?'
quamvis natura in ijs ita operata fuerat, ut in statu f anlt ] cl fi v ' |( ' maner-ent usque ad diem novistimum : Deum naturae t*> j,js'' tutem non infudisse , ut natura tale opus Opeiat»fue flt j^ 1 ’' corporibus, ut destrui non possent. Ita ut facile ad su-u^t ^ essentiam reduci possint: Itaque flatura ijs eam virtu 1 r f 0 ' dedit ut destrui nonpossent. Sed sine arte Sapientü h* c ra sua sponte non retrocederent, nec iri primam sttarri 1,1 _
declinarent ante diem novissimum cum Deus oronilLjA“* Quemadmodum Deus Adam immortalem condidit : mum non condiderat talem, quin facile mori posset.
CaPut C}£.
%Ad hae tor- fera trans -
iTa Veteres Sapientes facile inteiligebant se haec duP ^arte posse destruere, ac ad suam primam naturam re dt
c o<f l
§
Dei novißt- mamjpecte- landam perspexere yete - w.
mntada far* ^u 3 in simplicem. Ac facile itidem inteiligebant, si i * 1 ^ 's“*' 1 ™!! ra perducerent, ex propria natura iri meliorem naturam 1 flrtimtram- bam: iri primis öc ante omnia esse tollendum quicqui"^^ mutationem, ijs operata est,ac reducendum in eum statum in quo er ;j^ f b al ’ C 1 ,, tura primum in Cooperari inciperet. Tum facile infe*® ^ ( debere retexere quicquid natura fecerat, ac operata r e.
consultabant, si ad id pervenirent, se naturam sequi natura omnia produxit, ac crescere fecit, acpostiss u “^ u s,P (<, „it tum, in statu sanitatis continuit, aliud brevius aliud lr”)» t js c<« i quodque erat, ut ante doctum est. Ac post statum ut
declinare, donec ad suam primam materiam pervcn"
dictum est. Ac si ad id perVenitent etiam in hoc naj'i )lsl debebant, ac retrocedere grädatim , doneC haec 2. . 3C < 3
riam primam perduxissent, id erat, iri simplicem aq ua ^ t ;
diu naturam sequi debebant. Ac si tum haec 2. corp 0 ^ ^!!^,
re in supremam virtutem ad quam Deus ea coni“”^]’.^! cr3 0 - tum naturae imitationem deserere debebant, ac u ^jK
mutationem Dei novissimam, atque opera postss cU Jta p do omnia mutabit ac perficiet, ac opera natui * » slC ' f*

Ioann, I$AACI. ;8s
10 sua sapientia intelligcbant.fibihocpactonaru- , .
' *srl TM*{rv\atv. mstp« Gpsra
-«v in iua lacientia mteingcudu«., **~*-—- r • ..
p t pendam, ac declinandam, donec a P 1 '”?. "F"““ 1 '""'
ac tum id est in aquam fimphcem.ut F nU c d '^ con "T« de pf
sslt^^nam esse deserendam. ut ante d.ctum est. Tucoo- r-.. ac t^uotnodo primum operari deberent m h*cduo corpd- tiisel^ute'Uo^ant , omnia operaoperata operibus contra-
ficcaK u suenda, äc omnia dura, mollia efficienda , aco
^via- 2 ^^ * öc contra'; ac ompia levia, gravidae ©mnis gravi , ttaj A calida, frigidabat omnia aitiara,dulcia; oc cor.-
Ve, g^^P^ita deinceps,8cc. Quare Aristoteles ait: Ex levi fae gra- .jirijletdes«
Jquj e * Atavi levC; fac ex acte terrata, Sc ex terra aerem; ex igne to, Sc ex a qüä ignem; dulce amarum, 8c amanirti dulce efficitis,, 0l P nes artes habes- Itaque intelUgebant viti Sapientes ,fe f Cc 2 ' dura corpora; mollia efficere debere. Natura enim duca q u /bu °pus natura: dissoluercnt. Idq; ita debere fieri opere eo H, ddestruere appellavere,&c. Eo peracto, ficile intelligebant n uta ihcorporaeaaridafinxisse , ac hümiditatem eorum intrin- j tUs vlausiste: ac tam firmiter conclusisse , ut ignis inter eius par- s pervenire honpostet, ita ut ignis in ea vi operari nen voslet.
^t fi hac 2 . dissolverent, debebant siccitatem hnmidam efficere ,
Sc in aquam folvefe. Ac fi aperirent solida eorum corpora quae t'ltura clauserat,id debere fieri per Opus qUod putrefactio dicitur.
^umquehasc opera ad eunt modum intelligcreht, ita fecere. Ac
etiamnutn duobus Operibus intenti fuere, quorü akerii iolu- Siltaio. dicitur; qttöd per destillationem fiebat. Altei ü opus dicebatur v ^gulati°. Haec i.iterabarit tam saepe ac frequenter ope materis ßM^Ueitt p^^dis > donec b»c duo corpora ad primam (uam materiam p tt( .^^ eri t, m qua erant cum natura primum in ijs operari inci- p tt( jaquam simplicem. Cum hxc 2. corpdrahactenus Wt ?' 1 v ‘ a ™ haturae sequi Omisere: ac tum aliata viam per- a c|ua ^ j ro ' 3e intellexerunt £>eum ex aqua terram Fecisse, ita ut et, atn intest* imum ^ erent ’ ac fx aqua terräfecere. Facile igni puroate» ■ sV ^ cum spiritum e corpore educere, ac spiritu t ocium,corma ltU P er ignem purgato, spiritus ascendit i» tiaram ac subtilem struitur * ac etiam inundificatur in materiam >
idque duobus c l Uei dipsum,istamque viamitäsequuti luno
educebant ac L eU ^, US Patete. Onus quO spiritum L corpoie sscliquzr'^^'^^nnum . öptis illud sublimaho dice- ^ a l>ant sseverberat'^^ stuibus purgabant, horum alterum tio »emT f l °” Ctn aut Calcinationem . ac alterum bolu- **»*«,„ s &« Staquatnm o? aqUC m ™dasscntab omnibus peccauscoru fij*
y M«**
‘^PuUammS Undet torpori proprio glonfi«to; ac Tw 5 *“ 1 ititatfixumDeuscorpuscu puttu
»''W» g g factet,

Operum Mineralium Faciet, ita ut post illam fixationem nunquam a se inviccflj^ f )|ij!‘ possint, ac simul manebunt in secula. Cum istaprobe 1 gerent Funditus, etiam Facile intelligebant.si adperft “ 1 ' dis Fui pervenirent, ut ipsum etiam ad talem glorifi ca,! C ()^ aeternitatem perducere possent, ac perfectionem, le P e ’ f tura Facere debere , si lapidem suum äd talem perfect>° ducerent. Atque etiam facile intellexere , si lapidem- j# 'perfectionem perducerent, u t eodem gradu staret quo>/ post diem novissimum, le projectionem eb non p°‘. .jjjr Nam tum ad finem pervenisset, ad quem Deus ipsum ^
Tofi hoc ficu- jq slm p 0 st illud tempus titilla erit generatio, nec ulla v ’ r . nana; Tum consultabant ut ci virtute seminariam iw
ecneratto nec • . - . ^ , 0 .. „-LP*, J
'ifsrtw/emi- Ac partem unam utrmfque corporis mmebant bolis ac ^
fnkhl/> pfli-Amvt -ir tiri-i ("iiril fOfOU ti
cato congii Titionem rct
jusque tantundern subtile effectum, ac uria 'cum torp 01 ^/ glutinarunt, quod mundiffcatum erat: eahiqff^ f 1
_ ..fermentum dixere. Dum porro Dei opera n'
sequebantur, äc spiritum corpori illi infudere debita.ptfP^ tf atque habent ita Omnes simul ipiritum apud so ac in pote. Idque duobus operibus fecere, quotum alterum 1 altcrumFxatio dicebatur. Ac lapidem perfecere, & a “ extremam perduxere;
C a i>. CXI. ^
Suhhmdtuab N Llnc te * odum siiblimationis docere volo. AV
cognitionem ratione unusquisque spiritus sublimari debet, oc q l ß|1 ii>‘ ,• neatfmam quid quodque sublimandum est. Nam in 3. ordinibuA^/ p effi & qiim. sublimari debet; atque etiam in Elixire, atque etia in 1'% ob id neeesse est, veram naturam sublimationis nosse. b fit multifariam. Namfiiblirnadoestinstitucßd a
inano
opus in quo spiritus fiiblimatus adhib
aendus est, sive a<J
nes, aut Elixir, aut in alia omnia opera, quae multa ,\f
rubrum ac album ac potissimum in lapide. Atq; ob _ intelligere siiblimationem, quiasublimatidnes toti^ 5 J r |1 sunt. Nam secundum quodque opus quod facere veli*® e c^ ( mationes aliis, atque aliis modis fimt mutandae. ld ££> ^(, tibi de siiblimatione scribam ob rationem jam dict-'* 51 ’
CA P; CXII. ' £titi ,(l l J
Suhlimatio CCies principio siiblimationem arsenici & auripiZ^^iii^ .,i rfemd tr ‘ J ru n) alterum ad rubeum, alterum ad album. M ct, ‘ jpigt* 1 p Jturipigmett ar f cn icum aut croceum. Sed simili unum geniis est f^c- ^fi' aut arsenici. Arsenicum enim naturam auripigmenti 'jf,, a |[C^ ;|1 tura eadem sunt, sed non colore: nam alterum ad au* jifiif' 1 ,- jsf ad rubrum servit. Atque hi 2. spiritus nimis iubtiso Lp
se habent: ac spiritus solertia separandus est; b arB 1

W^ btiKs '4' ^°^ NN ‘ * —
4tq. fi>Jt CC ' Ua,n ul st uam üpuä 2.Iapides manerer.spiritus o-
TtJZf'IWl ap, J°r Emeret: ita ut opus nunquam fieri posset.
11 c<s ’^th,vL_J. e ba t>eht sulphur combustibile,quod opus omne —- — 4 adduteretUr.
cö nib
A?' 1 *«
; ‘ii
! s adi,
I S A A C I. _ 0j
2. Iapides ma * ' ut opus nunquam fieri posse t, ipcncmipuui combustibile, quod opus Of"'"- u ‘ fiet ac destrueret, cum ad ignem adduceretur.
; - Caput CXlIl.
1 ‘ lst ! ' a P‘des etiamnum materiam habent quae itidem crapifisus £ ea enim etiam opus corrumperet ea est ficostinestnf- - lam liquid horum in his la- tMlmdiaii.
aut raeces.aut sicca terrestrcitas,impediret quo- ’
wenda est,
.eniU> dr medr.
/s
i
%
e,Us feces atque terrestrcitas. Na‘m si quid horum Mtusis- ** U t ,d ‘ «liyJ 8 rct P a neret,aut ,taEces.aut sicca terrestrcitas,impedi 'JT> en( ] tlilc dicinaingredi posset. Quare opus est ad haac onrma aui- * qa a , n ' 1 ’ ut bi 2 . lapides misceantur cuni fixa fisce qus attrahat, fixa, CSt ’ am fpmtus non fiat, Quare debet esse fixa ? quia res qy- vP' volatilem Sgre i se 'dimittit, qtiando curo ea mista est: st *® x apud se retthere potest spiritum medium > qui nobis est necessarius, donec subtilis spiritus abierit ; antequam r,t üs medius ä faecibus sesc separet. Qitai e fax fixa etiamattra- .
:Ut st iptica esse debet, quia spiritum non nimis alte ascendere ^ v ase sinet sed ahistime latam ibauum supra faeces-, aut ut ma- hc at superfsces, StCi Ac quia fixa sit nihil de.fe. mittere debes» carn spiritus'medius fecum hon subvehet, sed purus & mutlos fututus est. Ac ut nihil extraneum in opus adducat. Namift ^ptre nihil extraneum tffe potest. Praeterea faex frigida & ficcä ^Uira este debet, per quam duo isti lapides erunt .sublimandi.
frigida: ad calorem quefn lulphur combustibile infelu- fp' r ' U c ohibendum, ne in fublimatione spiritum destruat, ac h VWr'k ^ c P atet - Quare sicca? Ut faex sua siccitate, calorem fulp fy't» S ^ombustibilis ita temperet, ac apud fe rstincat, ,ita ut cuirt est non separet fe, nec ascendat ex faece- Ad hsc opus
tc a y 0 " oblongo vase in quo hi duo lapides sublimentur. Quate Potest V sp u itus volatilis qui calorem nullum ter-
tzus ibi rewvi!l, te i_ n fnperiorem partem illius longi postit,ut fri- dio separandum'* 1 rx mancrc postit, ad eo melius le. a spiritu me- filio igni subU m l r » ebcs etiam duos istos lapides admodum pu-
stilis primum ex sa- ^25^ Igni pusillo? Ut subtilius spiritus vo- Vasis: anteau * C < bus Volare possit usque in super iorem pau st ‘puitus medius ex faecibus exite incipiat.
Vm ’• C X tXlV; , *
C u ™ demere debc ve> ac subtikm spintum eximere. Id ss ob m
l ' 5 «crf T’ t \ etUmveb ementetn innern adbibes,spintusfobtv- Ulis r l ‘ m decidat, aut cutn omne subornatum fuerit, ac tum lub- ,gm >
Wu »volatilisvtufumwSSecTdat, ««fiijerspin- -i,
Bb L
(iu4*<inteqti#,
in fibti-
.itioni itts- ailrfrjv
piri-
ttmu e ' w .-

M
Operum Mineralium
tum medium,ac ne iterum inter se permisceantur. Spird** alembico sumpto, akmbicum denuo superimpone: ac m adde, ut spiritus medius exfarcibus exirepossit. Cui *>4 .. d' fecibus sublimatum fuerit, exime, ac fac modis omn 1
bt» s
prius doctum est. Istamquc sublimatiomen iteratam^ 111 donec nihil amplius de subtili spiritu ascendat, ^vilpi^ medium per sc sublimandum pones, ut videas, anni volatilis sit adjunctum. Ac fi quid sit adjunctum, 'd 1 cximes.ac etiä circumspicies nunquid de sulphure inco|” «d' 11 !
ac fecibus remaneat, 8cc. Ac sublimationem iterabis ^li,* donecreperisnihil amplius ascendere de subtili spiritu nihil relinquat in fundo vasis. T um certus es,te Ipiritu** 1 mundum ac puruiii habere, estqUe paratus ut in opere c °
Modus subii•
Ad Mercatuum fubltmundum.
Cap. CXV.
mandi %Mct ■
d"
■- C Umes Meritunurri ac probe mundabis, cuna sale & 3 £ ^ tunum. ^conterens iii mortario ligneo pistillo ligneo. Ac» 0 ' triveris cum sale Sc aceto, Salem ä Merculio ablue bulliente, donec aqua pura defluat. Tum Mercurium no lineo mundo. Ac tum denuo sal mundum recens 3 t£ ) ( \fl recens adde, Sc rursum in mortario ligneo contere 4 - 3 s ju S ' ^ continue. Tum denuo aqua munda bulliente ablucd' 1 fj| tl d % tum iterum recens acetum St sal adhibe, Sc contere tempus, donec Mercurius nullatn nigledme.sed sorde 5 ^il 1 jj tat, ac Mercurius mundus ac clarus maneat instar spc c ° 1 'fAc*f(0 sublimandurnparatus est. At tum fume in utram b J SjiS
falis cömunislt>.2. semel in aquafrigidasoluti,ac dc» 1 ' 0 ^!-.!»' ( l congelati ad spiritus luos retinendos. Ac tü in illas a» ilF (( ( prodictas 2. ^.salis armoniacisumito toties sublimat 1 ’ se relinquat > ac probe inter sal contere: ac tum M elC (ll r. " «■ ea tere siccum super lapide, ita ut Mercurius non simul (ublimandaponein vase apto, alembico supcrio|F 9 dd receptaculo ad rostrum lutato. Ac initio ignem P u 1 Jgnu primum horas 24. Deinde adhuc fortiorem adhibe horas >' c <
pusillus aibi- de ad horas 24. ignem tam vehementem,ut certus “S^ui ^ ((l hendmad ho. este sublimatum. Tum sinas refrigescere. Tum * u • cC” 1 ^/ r<n 24. alembico (ume, ac denuo cUm sale communi re ct; ^ P preeparato, ut "prius dictum est, ac denuo subi> modis omnibus, ut prius doctum est. Atque nem itera toties semper cum (ale recenti prajpar^’ypalb'^j/ curius tam clarus sursum sublimatus fuerit, quam j^ct^ j# 1 Sublimati» lucida. Tuin fatis sublimatus est. Item tujn« uB “ e

j am fub]; M. IoAN. IsAACI» jgp
^ ^ )rne5 > ac siccum super la pide comerer inpnlve- MmuriJu-
1! t v as e ] a . ■ Tum Mercurium communem pone in vitro lato *«» >f*r*nrf<» / Hd 0 *\ e <> ' n ^ orn ace in qua soiritus calcinantur. Atque ad dmcc Mm “- ,» ne ^ noh iN a ®i a l°rem adhibe tam vehementem, ita ut manum d *'
r te r i<KemC f nC T at r m sornadS ' A c Po dc ‘ Cu »i elapsis sponte rcsctgescereUne: exime,acsac-/«,«>,
D lstCe ^ a ^ urn '^ a suspende: ac ei vas, vitreum sup- cryfiaUmpd-
e ’ ‘«us Mercurius omnis solvetur in aquam claram'
.■ndeiacei vasviu<;u,..— r solvetur in aquam claram ^ * ten ',hK < :aqu a M ei c u rt) omnia metalla solvit, ad- Piii^ Cr j ' oncm perducit hoc pacto : Item in ea J„Tl? Amtx T e saws metallArum statim subsidunt. pf* qu S n l a 5. rcu ' i ) nihil nisi fui simile solvit,ct quicquid na- .' n< lere n 0( . undum petere finit. Ac tum clarum sensim es- H« acjM ’ ,tr e* istderp *■ aüt mtrare, ac feces tollere,ac aquam claram olfe Mmurij m destili ’ a< * ^emdico ac receptaculo rostro addito,humidi- htln ’si s a ‘j Ur hiin u , i a ° tl >rn ignem tuum augere, ac tum Mercurium ^b es v -. b lcutn ubhmare, atque ita Mercurium tuü denuo
»eh,«, mmlwmcx
P°fit, — T e ut cella humida lulpei
Mercurius omnis solvetur m -••
stUe e xtr ,, ‘ bem haec aqua Mercurij omnia metalla solvit, ad- ^Ive r „ ^^Perfectionem uetducit ’ " "
u COr pu:
f at »h*c
!°L"'
si-
H-
Luui cciitiri au”civ ) m, v«»—- — >•-
alcmbicum sublimare, atque ita Mercurium tuü denuo 7“ CS > verum aliquanto factum leviorem^ Actum metallum ex exime,8c in corpus reducito habesque metallum tuum clatri,
^’ttimdc mundum extreme, sive Venus, Saturnus, lupirer aut btlita sit.dcc. Estque hoc tam magnumfecretum qu,am sit in arte ''Hiyerfa. Tum Mercurium ex alcmbico denuo fume, ac sursum ^•per lapide sic cum contere, Sc iterum in sacco pende, ac denuo Plvetitrin aquam claram pellucidam. Atque habens tuum Mer- .
, cumhac aqua potes omnia metalla simui conglutinare ^ «deunq; sit: ac item omnia metallorum quse fracta sunt, frusta Cot Uo conjungere,ita ut videri non postit ubi fracta sinf.ac eolo- ' ort 'a sunt quam alibi. Atq; etiam plures virtutes recon- &cd st llas -"*c aqua in se habet, quas ob certas causas non scribo- «agnumsecretum innatura est.
Lapktantummodo ex Sole.
K^bid efo;K Caput cxvl
qui lapis oitin V rt \ Vo V> lapidem qui ex solo Sole conficitur. ex fifo "Opossum superat, qui manibus hominum con r Sole omnes a..
'scmmetalliin«„^bisl<Xo secreti, Solem sua natura esse spe- ^««iuseeJ' insunt.' Simplex. est&.purum,ta-
^ Sol est cornm n** ! nest > «aque in eo abscondita est. Et quam? Sel ^ Mmv u Col °r detrahi potest 1 ^ CX absc soe discretis partibus, tamen arte et u „a «Mit ^Potest.Q^i’ Um ^etquamalbus, scdfmearte.dfipn^^r«» in dSpTtes stam m ««»m esseassetOjtamen Soldmdt ^
ita est irr ,,. staturae effecta est. Nam natura m eo .„ v „ ■’*' ' n *tura in eo extremas suas vires ostendent. t(tr
Bb z
!mv-

Ophum Mineralium . js*.
Sei tue igne tura 8ole operata est, ut in toto orbe nihil prrüaN^i-B. definii, mcm ^ Q j cn j m mmlc | US ac purus est, ac natura tam prope n ‘ Irisiere, nec in hmphcem ipsum perduxit, quam potuit. Ita ut in totow^ 'iere corrumpi tam prope, ad. simplex accedatquam Sol, p9ttsi.
Nam So! '
' strui non potest, nec in terra computrescere nec sordescctf' aere coi runipi,
Cap. exvii. t P
CCies in toto Orbe nihil quod natura operata est»
^Sed arte Sol fixus effici potest,ac alia pura. Sed natt* 1 *^ non est concessum , ut quid fixum produceret, aut r»at ura j^ri 1 '' Ndijira nihil pljcem. fixum enim «fernum est , id neque jam/nequep y fixii mepm- Quam temnorc mutari notest in melius auf neins; sed >0^ *. id' 1 ;
pxx mcjtm- q Uam t erV m or c mutari potest in melius aut peius: ficx producit. „ • i'Wainnn, r J
A ( .
permanere 1 debet in ea natura in qua est. Coelum fix 11 * 11 aeternum in sua fixa simplici essentiapermanebit, in ^
i'
post diem novistimum Deus omnia quae condidit' fixa 9 ■ $ ' ■ 1 '• • '• ' ‘ ' ltaq« £ ‘
que ita in aeternum sicuti sunt, permanebunt. nullam rem fixam operatur: retexi quidem potest q 110 • j|KL perata est arte, ut in hoc libro docebitur. Scies.naturas. y ita operatam, ut non postit una pars ejus sursirm sublirf^s i tera infra relinqui. Nä in Sole nulla terra cst.Ea terra
le est, ita conjuncta est cum reliquiselementis, ita ut 11 mentum alterum sit, omnia munda sunt, in ijs nulla nec contrarietas quae.partes disjiingat, Terra tam subf^d igiiis.aut aer sint: 'ac inter ea nulla est corruptio, quas f* ^ disjungat. Itaque aut simul-ascendcre aut.simul inrfa rf 3 ' -JlK bent. Quare Sol omnis simul ascendit, aut omnis fin 111 Selmi cMftit fundo fixus manet. Ita Solem arte totum ascendere fimui dfeen- mns^ut arte fixare, ut totus in aeternum infra maneat simuUn’fm. e ® e ' possit ut ascendat, sed in «ternum fixus maneat. do fixus mt- elementa separare non postis ', quemadmodum exrebst^s ‘ mt .' omnibus separantur: quia inter elementa nulla cont f3
qua?partes ejus disjungat, ut supra ostensum est.Stc-
' Cap. CXVUI. '
iioditsftmn- vrllnc cum verum lapidem philosophorum , qd" 1 ! 1 .«
d! Uptdem ex ^ ac s ummU s lapis est conficere vis: scies tu qui eJ ■■ ex solo Sole vis parare, qui yerus lapis sit: quod
tnarcas z. ac tundes in tenues laminas,ac frusta secab^^ />i ,j. parva prout libet, ac pones in caemento Regali , ac tum siilphuns. ac falis armoniaci, ac caementabis 24- nue. Exime, ac liquefacito, ac rursum funde inlao«^^^/ prius faciebas, ac pone denuo crementandum» ut P! a c liquefacito iterum, ac denuo in tenues laminas riM^st. M^n ^eaientasdumpone, modis pmnibus, ut ante dict un! ^in“ 1

M. Io an. Is a aci.
M,
’*' lp "Wurwv.. XVi ' 1 v “ i; ccT tosciasSolemtuu mu*-.
^ UatCritm>d ? fortem ex lÄmno.
Tnm'onficito u duQx(jua:
, 'soomaco. Salpitrum <5 ' _ sasoatmoniacvaua.
sopartcniunatn. Atque txm aq „orestaqua
’!'i>:o n e 1 ' 0<J,w Ase(;undu_mqr t entc o nfi c ‘ io ^.- ! /vn-moniacu, di(T 0 i^ fic 'w Vitriole öq saltutro solis, ac poft m ea soVqtm so
*dni 0 j ^' un a solve 2. illas marcas Solis, ia ea aqua Pi m _'
«n, ..^so Spl solvi solet. Siroulatque solutus effaquam com a c r„„ n }^ vl P? 1 't'uude ter qumerve ucstillararn:0c fupengncmp j.
dic, bulliat. Tum sporne smas refrigescere, ac pet -
tnC 1,1 C ^v«.ac Sol tuus fundum petet. Effunde aquam defupet binU^ 1 ’ ac rursum aljam aquam {upciiunvk > ac pone clenuq utj, r H «t ante dictum tst.id.quc ter. aut.quater itera, dpnec. certus *p ‘ ^Unt Splispulverem probe ablutum, a spiritibus ac l u ® ortis.
so Pulverern tu.i Solis (icca ad ignem pusillum, aut ad Solem, jj,* utperrinecibuseaVidis. Tum.pulver ein tuum.in duabus par*
'Ute appende, ajquaUpond.ere.
Cap. CXIX,
Une scies duo opera tibi peragenda sibi invicem contraria fu- tura: una partem pulveris spiritualem efficies ac volatilem: agedZ'
Aseram vero partem illius pulveris corpoream ac fixam efficies:
st que utvamque partem pulveris subtilem efficies quamq; in suo S ri fiu, ita ut nihil lubciUus effici poffit. Debes uttiuso; partis pulveris interius foras producere: antequam subtilis fiet. Inte-
^ Us soras producendum , utlapisipdc effici poffit. Nam in ejus du' te ''" tcr ' ore specissqutedamfaecis craff*, eaque educi nc-
Vsocst 11 ^ fotas ptodueatut. At tum lapis subulis esoci
.1‘ 5 -
/
J?
fi
/
Cap-/ c mcteodns.pTson^itmj
\Tcm,opmmud ^q..vu\vvssp'uituabseft ^ d
evitopusquodamcdiemiw. Aperte f t dutope (a so e ^!; ^”7 ^ fit, ac omne retexendum , quod Natum '• vaft -j5» wtam4 st a A m
pulvis conficienduseft eq.soatu, in qtlO.S* 4 ** lflat eria vatqta el petari inciperet, Turn so, --
’icautmateT«^ 4
vunxprimumpulvis a...
Spidern cqnficsonduso. . ' ' - heri?
Cami. cvaet'te^'^^’^us T“.
IN altera patte pulveris qu* corporea a»t p 1 aqU e b° i f ' c »rpo« Ä<,c /T
* tuum opso efi petficete > ubi Natura t cliqut
t efiumest,a\tetum\.cro.co.nttariu.m-^ a ’^' m , c tei st£ '^a „„n ****$* * f ~
vtxcudanisouodnatumopetataeso & "ifioc \ { zt.iäp . gmipfr -
^bi ttatut ateliquit , QuodNatuvaefficete oo V o\te-vtu s so fi
^Kpcifictcndu eso Natur aevum non mov tan »-

zAr Operum Mineralium
randum, fluam donec remperduxeritineumstatuffl,““ 'ilii'
- £ - . ..
,adp £(
I) usiecundum Voluntatem suam ordinavit,Scc. Atq u@lta
*<1
Si!interitu
Luna eft , ac Luna interius
Sei.
Opus quomodo Auspicati*, dum.
nobis incipiendum est, ubinatura reliquit,ac adducendum < sectionem atque supremam virtutem , hoc est, ejus exter' .^j, perducemus, ac interius foris collocabimus, ac tum e * bus ac interioribus faecibus exuemus, & subtile ac fixu" 3 mus, ita paratum est, ad lapidet-* ex eo conficiendum, st 2 . opera sibi invicem contraria lunt, idque este debet, si 3 \ pitij 1 '* pis Philosophorum producetur. Ratio est enim haec: So ^L t c simul ascendit; au* omnis simul infra fixus manet. Sol linquit, uste suprq docui. Itaque b*c 2 . contraria ope r3 Iapide facienda (unt: alteram partem spiritualem ac vola'*. teram vero corpoream ac fixam efficere debes, si aliofi 111 <p cl i ' fis producturus, Ac quicunque alias vias quaerit, errabit- j(j i» tem Sapientum non capit. Scies Solem non poste hepata" duo, id est, in albedjnem & rubedinem. Cum Sol est tudine, rubedinem, ei arte demere potes > ita ut Solonm* 1 ’^,^ 1 ' 4us si.t futurus. Cumque Soli interius foras inversum est’ jjjri ne m ei detrahere potes, ixa ut omnino, rubet iit mansuro 5 * s # Sol tinctura ac colore extrinsecus ruber,intrinsecus vero 3 ^ri’ Nam Sol interius Luna est, ac Lunainterius.Sol. Sed L" 11 ^iri* & infirma ac imperfecta. Ideo lapis, ex Luna haud potest, qui perfectiusstt futurus De quo nihil hic scribe"® -pff 0 ' nam id nos a proposito abduceret. In hoc emm opere ta" dodeSole, acnondeLunasermp.est,4cc.
Caput CXXI^
I Tem nunc te docere volo, epomodp &qua ratione.-.* a p spicaberis. Ac principio aqiiam fortem conficies ex 13 |j c cri niaco, & salnitro ana, ac salnitrum in pulverem siccun^iri^ Tum probe sal armoniacuminter pulverem ialnitri n" r0 bene inter so permista sint ac incorporata, alterum in al ; a» destillanda pone, nec receptaculum stricte ad rostrum * u , ( or quam destillare incipiat. IStam,siinitio receptaculum 3 qjl"
ale-mbici lutas, spiritus fylvestres ventosi insunt materi ceptaculum diftumperent. Sed cumaliquantispet destillavit, luta intrepide ad rostrum,atque aquam secundum artem destilla. Item fac facile quartarium Coloni en som aquae cum dimidio: nam multa aqua tibi opus erit. Aqua confecta vitrum in hunc modum constructum fume-, ac ei unam partem pulveris tui Solis inde: alteram vero partem serva, donec te doceam quid ea sis facturus. Ac ^ (i Solem tuum solve, & in balneo pone, alembico vist
sa>? c # 5 : iri

M. Io AN. Is A ACI.
fette PQffi Umma 8« accendas, quam ut manum tuam m e, Et sll P*a '!! '? c ««ptaculum rostro admodum fohck adglutma.
^>°mkico erit pusillum foramen, eimftindibulunvyi- ?l ' mr Ä ClpCr quod denuo alia aqua forns msimdipossir ame *die n st n Ac balneum in eo calore ret.ne, quo dictum est
F arv ‘W 0ctec ! uc ’ cum que vides aquam tuam fortem ad tam
Ct n ; j t e 1 Venisie quantitatem,sicut erat,cum solveres in ea < l Ue iterri Jfr S destillare diem ac noctem ex balneo. Cum-
**lodi s 0| / rursum aquam fortem materiae superfunde»
U ' m rtcrn " 10U3 llt ame dictum. Id ter itera,semper aquam for- Tii ms tet n. superfundens. Tertio vero libere siccum destilla, ac e Cr f e p? rpus 'bud refrigescere,ac receptaculum a rostro tolle, ^thm ° ' e °btura. Alernbieum ab olla aufer. Ac tum sume aca q scrupulum ex olla, materiae,ac olla: vitreae inde,
c °Uoc m communem destillatam superfunde, ac super fornacem Ibros mt ^ acun J cineribus, §c aqua illa ad semihoram bulliat. fte m ™ a \% onte refrigescere: ac stare sinas, diem, unam ac yo- w CpttH *s in f«ndp vasis lubsidet. Aquam effundas sensim, PuKr s C ’i ac a q uam reliquam super igni tepido evaporabis,ita Ut J_, vl lcuk,stuus,uccusfiat. Cum.vero siccusfuent, exime, acla- 'Nam argenteam candefacito > ac paululum tui pulvisculi lamiri candenti superjicito ; ac sedulo vide an pulvis non fumet: ac si rimare videris, cave tibi a fumo: fumus enim te enecare poffet. tttaf 1 est fumus Solis cum apertus, Sc spiritualis, est, Aesi
* «met.utomne simul ascendat a lamina candenti, Sohuus sa- ai 't e ^’ ac ad, sublimandum. Si vero non fumet.
.»“ssssa
■t»™ “SS
rundum saus apeitus est > «ec JLp 0 nete,a c teccp
^tbes iterum alernbieum o\l® V fortem fupetfund >‘ r
rostrum lutate, acrutfunv am®
e'ß'mhus ut ante dictum est,ac den , 1P omnesinaulasce _ :\\ a m
Per lamina atgentea candente: cumq . Turn °b a , cD m-
tis apertum cft Sc spirituale ad subhma ^v.aC aP a ^st vitr eam sume cumm ate tia ex olla m maKrt ^zqu»'11' , ' a
munem vt quatetve dxWatam .Äcinenbu^'b’^ remaneat, ac pone super fornace m« lta _. um
per horam unam. Tum sinas sponte t » ^ fubf'd^' . dies,ac a, noctes quiescere sine,ac pul^ ^ - ^m aut ? eI siulveti aquam lupetne effunde sensim pet inesinar ^Mataw V Ium denuo aquam communem vecente .k aC sine aC
superfunde,move, ae probe cum aqua perM ’ eie fv'^' c ,
Per fornace bulliat ,utpnus. Sinas denuo V ^feosist’ ’ j. stam rutsumsubsideve^antedictum: effunde' e otetn\' tÄ , ‘
fra.ut prius dictum. Ac rursum aliam aquam ^ ^

r
Ittipoßibil*. efl rem bona, > axc perfellam educere ex re que ipsa rtt&" ia aetmperse- $a ßt;
394
Operum Mim er a e iti m
sei perfunde, ac bulliat, ac facito modis omnibus ut fuf 1 ^
est. Atque superfundere, bullire, ac effundere debes - ac ^0
quater aut qumquies iterare senjper aqua communi reccn fl s£ .
kta,donec certus sis,pulverem ä spiritibus aquae fortis P' .^sii'
purgatum este. Tum pulverem in patera vitr ea munda e* 1 t f
per cineribus, tepidis,aut in Sole, ac sicca tam aridum> ut F
Icat. Tum pulvis tuus paratus est ad,sublimandum, estq ue fj aI o rÄ '
& spiritualis effectus. Atque est, in tali statu,quali erat euo’
in eo operari inciperet: sed non in eodem gradu. Nam 1 ? gfi'
haberemus materiam ex fodinis., cum Natura primum m e
rari inciperet,ex ea lapidem producere non pollemus.
materia eo statu fit,quo erat cum Natura in ea operari inC! ( 1[C ri )
nonesteodem gradu in quo materia tum erat, Quamvi s
jam aperta sit. ac spiritualis effecta.: est meliope gradu, c l uS
<;rat,cum Natura primum in ea opussuum inciperet,
xia fuit corpus perfectum,quod percoctum ac persectum
ad extremam ejus perfectionem,ita utNotura nullam vim;
amplius in ea operandi. Ac tametsi nos jam denuo re(m v .f £ r ;>t '
spirituale effecimus quod Natura clauserat:ac Natura ita c .^tia’
ut omni igni resisteret, adeo omnibus probis & e3i ‘ 1 'r st liil Jl1 '
nibus resisteret, quas de eo steti.pollent Et quam vis jam m ^i/j.
sit,habet, tamen in se omnem perfectionem ae potentiam-’ jjiim
habebat antequam resolutum e stet,ac spirituale effect 11111 ^,
enim luprsit.secl.plus virium acquisivffiquavnvis sitspirim 1
nisi persectum corpus fuissetjnquo nullus esset defectu s: ^ a b< 5 . { ’ .... . — - ' v
do lapidem ex eo educere possemus, qui eam potentia 111 ut omnia corpora mortua vivificet; ac immunda corp°‘? jpo" 13 ' & pura efficiat? ac omnia dura, corpora, mollia ? ac orn' 1 ^, pf°' corpora dura ? Fieu.nullo modo posset, ut.tam effica*^,# 1 ^
ducetur,qui. tantamvirtutemac.potentiä.haberet, ut «1^1)1 <} ll _ e st, ac effectus Se eductus e stet ex corpore, aut.alia ma te i jjjfli ^ ullus esset desectus. Impossibile est rem bonam ac P*| t j b0 |1,l j ducere ex re.qu*ipsamalaac imperfecta sit., qua.vis.mm 1 nes putent lapidem extrahere ex rebus qua: ipsa: inu»*" 1 -' oi ftS . perfectae.fiant, Quare omnes,stulti erant qui operm ,tU1 ' ^5 lis impersectis.in quibus ullus desectus, aut in ullis m- 1t£ ex iis extrahere.volunt.quod.in iis.non.est. Ita.intclh8 £ ^,>>^ ex nullis rebus.extrahi posse,autprpduci,praeterquam £ * perfectissimo corpore aut materia, quam Deus in.o |be pilm® condidil.auk esse iivir.lmo materia,aut.corpus.uod el ^; i ab% phorurn. producitur,tam persect um ac omnibus « ,0 ‘ n£ “ 0 .b» b D< tirm.uteadcfn materia.aut corpus fui simile in.pr^^ctam ^ inter omnia,qux Deus tn.orbe esse voluit. Imo tam P^^ces 1 * 1 ^ numeris omnibus abfqluturn.efle debet, ut eadem c o f s

j^Pusnull IO A N. IS A A C I. jgy.
_ nu postlt , ai!| . ni , Un ^' unquam fuit,aut est,aut futura efi.cLe-
•° n °bijjQ aboleri. Sed, quo materia nj.agis destrui putatur, subtilior fit. Nec aqua,nec ignis,nec tei;- " n —■—«'^onium.nec ri
Ä" in rerum nattjta iunc, ax- P 0 i r«nt^s?i Ol ^ t > n Wm illud corpusaut materiam quicquam. ^ W - - stiia nok i ' ‘N’? maris cum eo perqiiscentut, eo corpus aut ma- aeccdit !i°’ae fortior evadit: ac eo ad rem simplicem propius ac qujl - artl sexangulus est simplici proprios quam octangulus,
0 ri ")iii Q p'S^us proprior quam sexangulus,&c. Igni hoc corpus «lia stfji 1I51 plex efficeretur,ut aliis fortibus,materiis > qua: qmnia, eflar cre ™ l ' ut »es? materiam istam facile simplicem ac persectam, quam '?• Hoc enim corpus aut materia est simplici proprior,,
Bullis 1 * materia in rerum natura.Qnemadmodyin nonam Pet' ] 0tl,ri ^ 0 proprior est, quamid quod io.aut 12. angulos ha- 'Uni n tacor P us S°iis simplici proprius est, quam ulla res in re- Pot ftu Ura ' Hon enim .plure? qnam 2. angulo« habet, i. Sol noa J tt .'uividi,in multas partes, quemadmodum omnes reliquas, di' possunt,aijt corpora. Sol in plures partes quam in duas,
est non potest, i. in rubedinem & albedinem ,ut ante doctum >. 4 c si 1-es in eo perducta eilet ut Solin z. partes dividi non pos- ^.Solomnino simplex essetdta lapis ex eo extrahi minime posset.
^■*o neccsse est, ut Sol in duas partes secari possit, ad lapidem ex «trahendum. Ita pro certo scies,ex, nulla re alia in rerum Na- ^^lapidcm Philosophorum produci posse, qui magnam illam, ^ r en<p a!n ^ liturus bmnia metalla in Solem & Lunam trans- additi C ' Uam ^ l> ' ex -:olc confectus est solo,absque ullius aitenus, commixtione, quicquid etiam sit. Nana quicquid, quod s a ' unurn est. Deus enim nihil in toto orbe essq de g- 01 simile > aut quod partem cum Sole habeat, aut jj»tn species O CS °' ls ^ 0 E amvis chulti stolidi dicant esse quas- ' S sint -, m,.,,'? lneia ' CS > a ut genera roinerarum qme de natura so- 1 Solem non novere. In toto Orbe nihil est
‘■nctsulph ln orbe sit
btijior tit. jncl
‘Ut, nec antimon}um,nec marcasirae: nec ulla Marc.ßt^, rerum natura sunt, de PtmoVyril
- tifr labis Ara.
(Ini cinn'c’ 1°' erri no U novere. In toto Orbe nihil est ? lno Peregrinum fn ^ eat > stve in fodinis, aut extra fodinas.
önmmÖMreo“^ S ° l? ^heat, sive in fodinis, aut 0«^*®“*^; res qmbus Widaum^ Solc i!toscnares,ut certus sis
^A-Pvit CVVL1T igirut ex Luna lapisullusxroduct»°np°-
^«iamexomniw2uS ,<iem *1
screatis ‘m Mun^o, cx iis Uf 15 duci nen po!ft

efM..
35 ts
Operum Mineralium
produci potest arte,sed lapis Philosophorum non erit, S ^ metalla imperfecta in verum Solem ac Lunam transrera >
10^
erit.qu'-^ iflF'
projectionem illam infinitam facturus sit,quas obinnnU sC jjit'
jectionis scribi non potest. Longo tempore ac ingenti ja .^jir
«dicina quidem produceretur ex Luna,aut Elixir , qaocJ P • 0 ni^ _ »em faceret super Venerem probe mundisicatam calo |1 ‘ $1'
& ablutionibus,ac liquefactionibus : st d nunquam e5£ ^ j pr<£ dicina,aut Elixir, aut in ordine quid simile producetur, ^ UJll jectionem faciat in metalla cruda,imperfecta, ad extrem . 0 tt*" terinum & fraudulentum erit,aut fiet Sed Venus ita P 3r3< c gJ e i ut transferatur in veram Lunam medicina quae ex Luna. ^ ji>' est. Ac si ex Luna medicinam sis producturus, i n P 1 ‘ rr ^ n jffl^ < omnia Lunae omnes aegritudines demere debes. Luna )](> ut reliqüa metalla omnia,duobus morbis est obnoxia, debes,ac omnem ejus nigredinem. Ac antequam eo p c Ji 1 " facile dimidium tui ponderis amittis. Hoc facto, P° rs m St^' percoquere delues. Nosti Lunam esse crudum, friaid u midum corpus non percoctum in mineris : ac si suo a£tl ^er, coquetur,id eget longa tempore, ac multo fumtu. (
Lunae omnes morbi adempti sunt, ac deinde penjocta ^ primum Luna parata est, ad medicinam ex ea consic>c°,p^> Elixir, aut ad convertendum in lapidem. Atque hicta° faciendi essent, in diminutione Lunae, ac tantum 3 £ P ( ^
potis impendendum.Cumq; jam omnino perfectuin c ‘ bum.ac artifex opus illud rite parasset ad proiecti.onei aC ^ l(1 i"'
subduceret rationem, sumtus, temporis, ac laboris ,F‘ 1 reperiret. Ita liquet per rationem praedictam, ex nulla r e $0' ’ natura Lapidem Philosophorum produci posse, qua 01 ejufque rei sedulo ratio est habenda.
Caput CXXIV, ^if
TTemdenup,ad opus reverti volumus Sumes A aut 6,quartarios.contitientem,inmod;im sequentem ‘ r l(i c'° ex vitrodenso confici sine,ut concussam ferre possit ^ fornax aut- nacem cam coustrui.ua ut nonfit latior, quamUt pio/ofimen. testa inca stet rite omnibus partibus fornacis indu' d«, fa, ita ut latus, inter fornacem & testam nullus cal° r
postit transire, sed ut nusquam calor venite p° olt quam tantum modo inferne; ut eo melius aseend e re possit spiritus in. sublimatione Solis. Tum testa 01 cineribus cribratis imple, ac pone vitrum in testa 10
■ / ni fje r 'P (( (i>
cineribus altitudine lati digiti,ut vitrum a latere
parum caloris recipiat. Ac tum materiam tuam^
tuum ei inde: ac tum magnum ac latum alcrnbic
iiru

fce.acsoijj , M. IoAN. IsAACI. 39?
Bet *'«Sr U t° operi: kaut certus (is nullos ip.ntus lutum pc .
1’osset. P 5 C - Sunt enim adeo subtiles spiritus, Ut tibi scnbmou ^"duttuv si lp-Ntus penetraretis. tuque aerem rec.peres mo- Jenibi c “! tlbl esset. Ac lifta ingens receptaculum ad1 rostrum a- so > n aci ^;utum illud ubique probe sinas siccesce re.Tum ignem
fer grad, bce >P r 'mum ignem admodum pusillum: ac aliqu
ci piat • „ 'gnem auge, donec materia tua sursum sublimare in - Ssedui pusillo fiet. Lumque materiam ascendere vi-
'niter r?adverte, ut ignem eodem statu retineas: ut admodum ''kcndjt^'u'tt: quod Facile fiet. Nam materia sublimaturae sablis -. 'E ni admodum pusillo. CUmque jam non aequaliter kti s at,c l u od oculis facile ipse cernes: ignem'paulo augere po- '&'ctn °' 1 ' : res postulat. Cumque non amplius iUrsum sublimat, quj C g tUUtn adauge,ut fundus vitri candeat : ac si ne tum quidem tx ap p amplius altendei c videas, sine refrigescere,ac deme,ac t\jx * co <*imc: ac materia tua ascendit tam candida quam r a ’ c '“tida in morem vitri,atque interius tu® materia jam fo- i a , ^fluctum est,idque est albedo ejus , idque quod fons f uerat !> intro perductum est: infra i., olla Vitrea invenies paululum rueris cineritii.qui in interioribus partibus latuit.estque nihil a- U dquamf®x,estque tam pusillum ut ponderi) non possit: id j5»o tolle, nihil valet, nihil est prreter faecem ■ rite petquisitum ‘"'•sed nihil praeter faecem uveo repertum suit. Tum dehuo ii vkid sublimatum est, ollae inde > ac fac iterum ut prius modis 0- *iun r S Ut antc bea ®' ai * sursum sublimandum,&c. Cumque de- inf r j • ^' matum est,rursum exime ex aiembico, ac si quid
pC 1 “* 0 rc P cris °st* vitit«,aufer: sed existimo te nihil am- " lPone ' tcTU1 * sl sublimandum modis omnibus,
I ! aam sublimationem itera toties, donec materia tua tonem *,?'P«Uucida est quam crystallus ; Ac albedo ejus o- quv säe D ;, ' ‘ ne ™ in Orbe superat. T um fatis sublimatum est. Ac *° materiaspk'^sublimas ,eo facilius igni pusillo ascendit,ac proiectio e ju S ior . f^ac quo spiritualius ac subtilius efficis,eo ln destillatione s ,"'i 1|0r est futura. Nam in sublimatione ac post
*° 'psi multmiir pe Uclur n sublimando,ac post fope destillando:
^tummproject?‘° n ? m addis, ln quaque enim sublimatione
^btilemreddere^^Eacis. Quare potes lapidem tuum tam
h'4 P enetrar e c , * pe dtst ‘st"ndom5 ut vitro commere non pos-
rnul tl pi^ mv « Pedis mensuram spissum esset. In lapide f ^ >«Kcias: ac oost 0 s alla ‘^mucfrequenter sublimando snbti- Jg •» S ft equenter W SpCd 'st'H« ' ad apidem subtilem effic.en- W- t P ; d ^ (ubule m c ssi m Pu '°bmando, ac post fcpe destdlando ad
^^‘Piuaxege subtile £^qu.alias

äam (file,
* stand i.
598 O.perum Mi n eraluiM $
vias quirit, aut aliter putat, is artem non intelligit- 'materiam hoc pacto sursum sublimasti; ‘eam calcinandan F debes'ji'n hunc modum sequentem.
'Caput CXXV. . , . , Mdusmate- cllmeS nkfteriarn silblimatahi, ac eam impalpabilis! riamjamdi- s) Fabis luper marmore. Tum pateram vitream bab'e a ~'~ ' nö, ex vitro borto quod ignem ferre postit ': ei tiiam m ‘ ltC ( ] S ltf 1 J
de,ac late portas super fundo Vitri,ac obline penna aut P c _ r( . t a, 1 rino: ac pone pateram cum lapidis materia, in fornace m qua spiritus calcinantur: ac operculum interius quod , drat fuperimpone:ac luto böno firmiter obtura,quod ab'A,„/ scindatur nec rumpatur, ac bene siccescere sine. Tum 3 lud öperculu (uper hoc impone quod fornaci quadrat,a 3 etiam firmiter luta,ac sine siccescere. Cumque siccum , f ]jip pone Operculum illud quod Orx fornacis quadrat, q 110 ^d 1 ^ 'omnia Opercula öpeviatsidque etiam firmiter luta,ac h’n e jj>iid te.Cumque fatis siccum estugntrrt forhaci iubjice, prim 3 tepidum ad 6, horas continue: quibus exactis ignem K adhuc ad horas ö.quibüs exactis ignem tuum etiamnuu 1 horas 6. quibus finitis ignem tuum tam fortiter auge«-!? 1 tt jC ( . £ tuam ingeras per foramen illud quadratum quod in^-ja^j 'ad latus,atque extremum digiti madefacias, ac tangas 'tacependens si strideat at ibnet: perinde .ic si lapis a ya* ,ji terveat.ac siiper ipsum sputum jacias, isq; strideret:itah 3 ^^,kT dere debet quod in fornace pendet, cum humor tali calore diem ac noctem retineri debet. Bacillum ve ‘ tibi parabis,ac ad extremst ejus panniculum lineum albg 3 ^ «m, pium aut septuplum, Sc ipsum firmiter cirest consui, qjsi
itmm in aqua tinges ac humectabis,ac lapidem ex 'drato töllrS qiiod in medio fornacis est, ac per idba ci fifi*.-. ingeres usqud 4 d vas extremitate humida: ac {edu 10 a tti°S' (i an vas strideat,ac si emittat stridorem tum bacillum * a . tum sat reste est:ac si noh strideat clare aut fortiter, P^ui nl ( , frigidam super lapidem stilles: igttem ita auge,dones a ^ c jl® f
'dum strideat. Atque itadie nocteque retinere debes ‘"^rcP 0 ,}- Ac saepe inter diem at noctem bacillo illo humido P s ° to^y »is,per foramen illud in medio fornacis, num ignis m . ^a 3 jje calidus sit: sed ubi probabis, lapidem deuu»foiam> ca^' / to quod est in medio fornacis. scmper ingere. AC ih J ctis/pftd retinere debes 40 dies at noctes continue: quibus e lap j Taut 4.dies refrigescere sine. Tum exime , ac n»a' es in 3 <\ n lr probe calcmatam reperis,ac priparatam ad folv en secitapf^id fclaramjin aere frigido ac humido. Ac per calidas pi> £

c
(1’
1 if
i
s«
r.
/'
/
/
>d"
4
- _c nu -W* loAN. ISAACT. Z9)
I 'On^ ! ' 1 '«caj COn S cla ' bit - Ac nece fle est, ut materialapidis eam.
C|ri:)t:iQ Uc acquirat. Nam'matena lapidis converti
^ £2*4*
»ctef,
•i. ’toatc
Ac ,tnat,
*«muuhc acquirai» . *, ■ '
tfÄ'-SS-t
lapidis eo reduci non posset, ut post deffiUavctur. b 'fi * S ,idis deffillari debet,si alioqui fobtibs efficietur. Ac
^Pius <w* S ^Et-nuUstn prcfjectidnem faceret. Ita materia api i ^ a tf f Q j T^nda est ex una natura ihabam. ita utffigida humidi- 'Ur, in incalida siccitate congeletur. Ita arte ex unana-
J am ducendus est.donec materia'tam fac pe ac toties ex
'Oa
natv!
<i»isT l ^ ra ‘ tls ® a * n fit perducta.ut ei ‘omniafintadhibita »ss * rtrt,.st"' mvn e fvnit adhibenda. Ac denique perducetur ad ta Eofpf a, b naturam,ita iit post nullo unquam tempore <:' uc tfrpp ex perfecta illa natura in pejorem aut 'meliorem. Se u ltn *nperfcctanatura permanebit,Scc.
c ' C AU UT C X X V I-
^ ll c materiam lapidis calcinatäm fume, ac in aqua eommsi. Jfotmi «*f- Vit *!' destillata solve; aut si materiam spargeres super mensatst
b«!
tn.aut marmor,dc in cella frigida ac huroida poneres, ac vi- 9“*
^ l» sub lapide poneres: ac lapsem paululum inclinares,ita ’j givenaa , auc p t o iuuim in Vas stillare posset: materia lapidis 8. autio. diebuS s H yer mcnßrh ar 'W in amuuv, ^Uw«v, fAl,.»r«nr iv« nr -nitri rmunerfl- .Sed hir ».»»»ca. v-v
ni 'defiillatft solvenda , aut
^ c ''e m aquam clavam solveretur,ita ut tiibi remaneret. Sed hkf/argendaisS. ^«snoneft probandus ,'ob pulverem ac alias iordts Turgente c °,atque eri a m ex aere provenientes: atque etiam humidi- ”*cx cella in materiam tepidis attrahitur, qti® ut solvatur,
>ca itidem munda non est,&e. Itaque ad materiam lapidis ^ putam ac mundam servandam, materiam lapidis receptaculo rades in bime modum fabricato ', atque os receptaculi leviga super lapide, ac etiam vitrum
|l putillum ilipti leviga quod ori receptaculi quadret, ^^g^quod firmiter super os receptaculi lutare poflis,cum ’ ^'lubebit. Ac materia lapidis in vitro existente y deftT^Wwnerti habe toties iterum kciumque - ac m' at ^ - l «nihil remaneat post destillationem t Ä'dib tundes l )a ’-iMum illius -stu«^u?ermateriam
i' 1 * enim ^ solvetur ob fubtil.tatem. 5ub.
qnam ;S. faClUUS solvilUt ^ mm0rc -Ä. in.«
m» 1 » “*. ctafsa & im"
->«>a ett. Ac cum m"" ä 5 8 favis ® awaa kuidis to
WÄ*«™ ^ d 'LW?ac7a!i5esse^d^ber^ ft a a 'ciTT F ° ss,t ’ & ad supremam virtutem,' a « ‘
cI S .^ rma c,:)rr ofvv,tate addita Ac jam materiatu k

Mauris res
Serpens ac ve. ne nata bestia. %s4qua.
Res viscosa acpaßtm v&- suilis.
Terra.
Lac virginn* ac albic quid. Ignis ac rubris quid*
guidcii ma- tertajit agen*
4oo Operu M M I N E R A tiu>i
soluta in aquam communem Gmplicem,sume recCpta materia resoluta, ac fornaci superimpone, in testa curfl ^
ac vitruillud pusillum firmiter superos receptaculi luts - fornaci subjice, ac aquam illam communem rursum d^, nec materia tua iterum sicca sit: ac tum receptaculum ■ g ^c- remove in balneo pone, ac vitrum pusillum ab ore re . uS i tum acetum forte ex vino confectum habe, multis vlC j||jn5.|, stillatum, saltem ut nihil remaneat, f um tantum acri' ^ I» stillati super materiam lap>idis funde, ut materia l a P'^ lS rll ii> i vatur. Cumque omne solutum suerit,pusillum illud v>' nuo supet os vitri luta, ac rursum acetum destilla calo'v iUL Cumque iterUm siccüm fuerit, denüö aliud aestum rite lapidis fliperfunde, donec iterum in aquarh claram jj F Luto iterum obtura,iteruinque destilla,donec siccuhi* 1 ^ superfundere, ac materiam lapidis identidem solvere > ^isju; nuo destillare, facitö tam frequenter, donec materia piius congelare nolit i sed consistat iri morem i“*""* '
albedo enim ejus foris * ac rubedo in!trierioribus e i uS C tl | 1 c ^ materialapidis saepe ac multis vicibus mutati debet hunc spiritus,nunc* Calx,nunc aqua,nunc oleum este .ujti^P pe 'ex Una natura ih aliam transferenda est. Natri ninl-. Si af luta & aperta füiflet, quomodo eam sublimare P° tl,) Ac / cakinasses, quomodo iii aquam simplicem solvere? p materiam lapidis ih oleum convertisses, quomodo d ^ subtilem efficere postes ? ut potentiam acquireret ottli gl iC^ la in Solem ac Lunam transferendi ? Quare materi 3 if Verti ex una natura in aliam debet, ad omnia faciebd 3 ‘j (Ü giminC ejus sunt, ad eam ad perfectionem perducerid^jji 11 ^ Lapientes lapidi multa nomina indidere; postquaist^' '
pidis resolvissent ac spiritualem essecistent, dixere n 1 * 1 ^ ß rem vilem. CtimqUe ipsam sublimassent, Serpentines * ' J äc bestiam venenatam. Cumque eandem calcinaflch 1 ’ jji^ (( / lal,& hujusmodi. Et cum solvissent,vocarunt aquan 1 ’, ^ bus locis repetiti dixere. Cumque ad oleum perdu*' 11 ^ y riam rem viscosam dixere, ac pallim vaenalem. ß
gelasscnt terram nuncuparunt, ac eam tam paup ereS . tes habere. Cumque ei albedineffi exuissent > la c J album quid dixere. Ac cumtubedinem ejus sursum 0 tit ■ ignem dixere,ac rubrum quid. Atque hoc pacto lapidis conversa erat in peculiarem naturam, nome’ 1 donec ad finem perductus eflet.
Caput CXXVII
\ M Ateria igitur lapidis ita se habente, ac ) aII ! a ^f e lfi
JLV1 ri abnuente,ac consistente in motem clari ** p

iuuttv «balne r ^ ° A N- ^ S A ^ ^ „ cum cmc _ dum mm fi
tlW: ^Cr? me>aC [ Uper ^Tum vitri admodum stricte, c ° n & tUri ai ~
ntque vit, a rcc eptaculum adrostium vit „ntirnlnhi ® t ” ! ‘
puMum supef-os vitri luta. Ac
vitri est, etiam rostrum M vcnt M
fttiitn re odum vitrum cui materia lapidis me > • °
Ptt id exf. e ^ tacu ^ ad e|US extremum probe obtura, a ;
t Urn 0 Piset. Non jam amplius alembicisdestillare p 1 >
foflr;.- 0 * 5 destillationes quae jam fiunt per magna recep a transfu j Cntre habentia fieri debent, ne ultro citroque siepius 1 Vit tu ^^riduin. Sed cum ex uno vitro in aliud reductum est, iti nn n j l j ex cineribus fumetur. ac vitrum illud ponetur in eo ta r a deductum est/.upet fornace in testa cum cinctibus, ac lu- roft. l,R dutti illud vitrum super os -. atque aiterum illud vitrum istXtn° ''PPdne : ac extreprum rostri luto obtura > ac luta firmiter (w r °strum quod adjunctum est vitro, super fornace stanti, hü a ' n ° 111 hujusmodi receptaculis vitreis destillandum est,qur- itl y l& drim\ in ventre additum est, ut tantummodo ex uno Vitro tto IU< ^ depromere opiis, sit, ita materiam laipius transfundere r K. e stneceste. Aecum lutum probe siccum est, ignemlornaci j lice primum pusillum, ac paulatim ignem tuum auge paulu- ^ per wradus: ac videbis ascendere spiritum candidiflmrum.ac "MbitTac in receptaculum destillabit. Quo viso ignem ineo ' J W retine,donec non atnplms destillare videas. Tum etiamsi 'Mem insigniter auge, ac sedulo circumspice an nulli albi d lr hus ascendant, ac cum non amplius per rostrum vitri stillat, li^ ts bnas refrigescere,& receptaculo dempto id solide obtura:
'hi spiritum album ab oleo rubro separatum: ac mate- n divisam in i. mw. ia.-- j "
_lymuui VIU1 ilJiltU
lij^hnas refrigescere,& receptaculo dempto id solide obtura ri aist S B Ue ibispivitum album ab oleO rubro separatum-, ac mate- ‘Jdmini. partes Nam quamque partem per se destilla- U t »btilem efficiendam, Nam multis vicibus destillando, ststio (.j* 6 albam ac rubram tam subtilem reddes, ut pio-
^pidjs futura.. Nam haec destillatio utriusque partis
0 ^ius cft. Lapide enim perfecto nulla in eo nUij;- j A ■ . r . i ^
j». j. ■r-'-nug, Nctm 1 • •**'*?*'*'’ tiinu pcutciu uuiw m *-ci
eo a 1YlUtatl ° in eo ?'de ad summam ejus virtutem perducto, - atU debet n Urir .Postquam lapis perfectus est, manere in CC111 Peius rv,„.. . ,8c m(ecnU, T»_a\... rtrr in mrlinrf
C‘vonem ri « c ' n l r, rt'!a-Hi w 4
—„coevst fecula.
pesus mutati potest,sedin * temü ^ a vavst '^^.^stcatio tesi quis verum lapidem mVosopbq^^ ec - 40a em»' uVl f Tykdl-
quituv multiplicatio, ubicunque postP CI , ; ., us lap' sc ' -,,aio t w n-n-st- stquituv,lapis 1'Vulofopbotum non est 1c.ntquibt« ? 1 ^ w0 sina este potest,aut alius ,cuiusmodimultt 0 pstcnob lS ia
& i verumlapis Mlofopborum non est, & i0
Cumpt«dictus lapispetfectusest ‘ t ; oa e t»^ 01 ? ’ e de-
i-~W. i» mu**g&, »-SL«
siem ejus facete debts.fspe mutoque vtc^ ^
V M
Cc
stillando

4oi Operum M i n f. r a i t u m
stillando quödque per te. Spiritum album per te,ac ^0, brum per le, quodque super fornace peculiari, ac tl ^- s fotP^ efficere ac tam spirituale t ut projectio ejus sine nn e eaque lapidis multiplicatio erit. ''Quare mentem n> ea
intcllige
Caput CXXVUI.
j^uid utra% farte Ufiäü £M ”'iüii a "ri ■agendum. .r ^ ..
N Une ambas partes lapidis destillabis quamquetup 1 .^,!? peculiari. Ambas simul in operfe pones. Parscan
4
pones.
pusillo facile ascendit. Sed pars rubra ignem vebeinc" jtd 1-e opus habet.si ascendet ac destillabit: verum ubi tC r[]rj. destillatum fuerit,paulatim facilius destillabit calore P u ^ t .jra ‘fjji quo saepius destillata fuerit, eo spiritualior ac subtilior extremum destillet igrii pusillo. Ac tibi cavere debe 5 - ^0$ pusillo destillat, materia admodum tenuis & subtile n ,fi , materiam tam frequehfcr ultro 'citioqufc destillabis j,,/^ spissesceret,ac itetutri in destillando tardaHeret. AC* 1 cam destillare perseverares ultro citroque, materia quam rubra iterum spissesceret: ac ad extremum rur 1 ^,./
quam
Iceret,ac si tum ignem fortem adhib
antequam volaret,ac liquescens volarer, acmaxim» -■
■ . ■ ^
teres, tua materia M aret, acmaXimac^Lji' 1 '/
magna cjUs subtilitate: a£ ita nja
.....metes. Quare tircuthfpectuS <®*jr
nateiiaiapidiSjtam in una quam in altera: nam i' l0t jA.p neret materia. Quäie cum vides materiam tuam *8 ( |i'
«um penetraret prae tem materiae tuae amitte:
materia
geret materia. Quate cum viaes materiam tuam stillare,ac materiam tuam admodum tenuem ac sub" . postea cernis materiam tuam aliquanto derisiorem aliquanto vehementidrem te debere fiicere: desin e ' V tam subtilis est,quam eam efficere potes. Nam siP 0 "*. pergeres post etiamnum octies aut decies .partem amitteres,ut prius dictum est. Rcrnove ab igni ac si 11 “ {C i°^ ( ß 'peculiari iride,ac obtura stricte,:ac sepone donec .jl"
quid ea sis facturus. Nunc partetri unam pulveris ac spiritualem esiecisti.ad lapidem cx eo efficienda 111 . teram partem sumes pulveris tui Solis quam tibift l Va quum alteram cum altera ponderasses, &c.
Caput CXXIX.
: <oi> s ’V
i SOI
f
Quid agendis TTem nunc aiteramillampartem fumes pulveris £; . altera Hia par- * tibi servate jubebam,quam corpoream efficeres ^ pO 11 , 1 '
te salit cartin- _... lutn/» r> n r^triM'Ivfro nfntii 1.« C n ...... ^ ' „ttl irt
te fili< eorpe. ( mt iume ac reverberandam in fornace rever 'frieSr'^ ibiretu ^ dic "octeque super flammam dreumvo^s^i
nam,ut stamina ac candor non extinguatur,dones qP tumeat,ut pongia. Tum ignem iua tporue 1 ^ ^ifri‘ lC
T um exime,ac coutere materiam super niarm° rC

5*
S
6
y
M'
/
if
F -
st"!
K
/
/
/
, Vl «odffti« - M. so AN. I S A A sii. 4 ÖJ
1« CCtt «tit, f ° ,a . c -P robt testificato in balneo : ac ubi impalpabili: ne "' pon« l st''t,magno receptaculo vitrep.inde,ac in calido bal- f mo v . : 3c bonam partem areri ex vino destillati fopetfunde: lc « '• ac'C■ c °utvitammatenam lapidis prbbe cum aüero permi- .^mfe^yattimintermanus tuas agitas. quaterve: acmate- P Q be. fi Cum aceto permisce, ac identidem in balneo calido re» f 11 • < Nttai^ a -j- t ' a dis fcnlim solvetur. Denique pest quatuor sst'do v a?i s l 5 ’ ^ ne balneum sponte refrigescere, ac bene m . ^ d e f Ur> S ^fidere fine. Tum vitrum mundum habe, ac eisen- °Peii/p lJ j r \ m ^ un de de materia quod ioiutum suerit > ac firmiter ?t nist y stmenuo materik tn* lapidis acetum recens (iiperfuade, l " ba Kie ,öc ,vlatc >iaVn probe cum aceto permisee:,ac denuoponc e C s «nsitW d °’? C ^ ac m °dis omnibus,ut supra. Ac rursum effun- ^dtre '• st Uod iplutum,priori addens. Ac illud infundere ac ef- Nl te^ l **r*bi'tür,’ddqec materia simul omnis lblura est,ita ut ni- f t>ni; e aneat: - Tum id quod solutum est simul omne sume. ac Vl *vi si 'P ei ^'fornace in testa cum cineribus, ac igni tepido 'coaguli tüÄ^P^seat. Tum materiam ex pila vitrea fume, rc y e ’berandam pone, dones materia intumescat, idq'» fin au ° utit minori temporis spatiofiet,tum sponte refrigescere, »«kirne, ac materiam super lapide maritoreo contere , curri t\ t n ° ac « to destillato,ac denub materiam solvendam pone in bal- te pid° cum aceto destillato, modis orfinibus, ut prius facie- ^fiu ^bmque jam omne simul solutum fuerit, congela 'dentio ut ^ttu ’ sone iterum reverberandum,ut ante,donec materia lapidis Ac^ mtu ^se«,idque triduo aut quatriduo ad summum fiet',
■ Ua liqui? ve « ementcn ;i ignem aut stammam adbibe, ut materia si'rsutu p' at ' Cumq; inflatum est,sine denuo srigefienjexime.ac Plendum' 1 a st' dt f um aceto destillato contere: pone denuo • tt ' t everb c Ut a ' c statitn solvetur: congeli iterum, ac rut- « 1 «>ac sup cr sone, donec instetur 5 line frigefieri.ac exi-
Vt , n dum ponetl C C4lm a st ua fbmmuui destillata contere ac sol- ' l 'e s 0 ) vctur y*stua communi destillata. A c materia lapidis fa» ^gisti in Et tum materiata lapidis rc-
olviturinlrumiditat^ c''” 4 > a bSque ulla corrosivitate addita: at i* ln ^ctia lapidis dfi. congelat in calida siccitate: atque
t>«n solvitur st l dcbet 'Cum nSteria lapidis in aquam com- ' s ^ea )mbcdo ; st 1 « «tends intus positum est,& interius fo-
>eria hoc pacto in C fctus ^,ac albedb fotis est, Cumque C ea '« fornace, in t !i Uatft simplicem soluta est,pone woll.» sift,r dltai abiarit,itaut t tr Una cineribus congelandam, donec d, ( . b| gcfievi,ac a f 0rn t|ci st a super eam venire incipiat. Tum ^^•aaacstocteiris! 6 de P one: aoc vitrum super fornacem stoaei «smc;aut F v K starmitm «lUfiiffi* P°««-p
Cfc a *
/
'4
i
Z

404 Operum Mineralium
res.lapillabit quasi sal nitrum, alumen,aut mei arundini bumac clarum, in morem nivis, pellucidum ac durutri^^jfj quod in lapillos excrevit, ac ruriütn super fornacem P # rum humiditatem evapora, donec iterum pellicula Tum iterum in cella pone, ac rursum lapillare sine ae |u .^. fiti’ lapillatum est, idque itera donec omnis materia mi"? fati* lapillatafuerit. Tum fume simul omne quod lapiH atU j- ac omne simul patera: inde,ac cineribus calidis impo ll£ nC ipi ( ’. nace: ac continuo rursum aqua fiet, sirhulatque cak re ' iterum evapora iu pulverem siccum, ac pulverem alb 3 gtf 1 ^ Pone pulvtrerh in fornace reverberatoria, ac ignem ad vis vere ruber fiat i urcandeat orationis unius,aut “d trium ad summum spatio. Sine sponte frigefieri, tun* c ^ f)‘ l
" . aem superfunde» jjf
i sinas tantumi»® nid 1 '
siccans olla vitrea, ac aquam communem superfunde solvetur etiam si in balneo non poti.as: sinas tantumM. urium ac ncictem stare,ac in aquam elararri solvetur: si 11 .
re pusillam faecem ponet, eaque faex ejus interior est, 63 ’ 1 ’
djv
de se non mittit, antequam interius ejus foras inversus cem aufer, prorsus inutilis est: latis enim probatum ^10^ prastcr fecem este. Tolle etiam quiecjuid infra in q u3 st ne reperis,nihil enim itidem praeter feces est. Tam 3l ^ vt rb £ j(
non potes in opere,inter candefaciendum, in fornace j 0 „-^
toria.ac in solvendo & congelando,qt<in femper puso 5 ^ji 1 '^ ubi tum solutum fuerit per filtrum destilla, ac rufsiu 11 centem destillatam stiperfecesfunde,ac fasces prob e
permisce,ac sine denuo subsidere : rursum destilla s^eri’ j)
iterum aquam recentem superfunde, move ac sine
stilla per filtrum,ac feces ablue. Nam femper aliq 11 '“
lapidis apud feces manet.acnequid de materia
ties aqua communi destillata lava; donec certus sis 01 ^b' 1 *^'
ria Lapidis in fecibus fiipereile. Aquas vero omne*
lavisti confunde, ac congela cum eo quod primum e j.
duccbas.Etcum congelatum est, denuo urcandefiauf^d 3 ^
nace reverberatoria,uti dictum est prius, z aut 4- °*^ e ,
nicarum spatio. Tum sinas sponte refrigescere
iterum,ut prius: sine residere, destilla per filtrum: j g (iC‘ ,e J,/
prius. Id vero solvere , ac congelare, ac iterum e an ,
quoties libet. Nam istud solvere ac denuo cong“ är j«
lapidis tam subtilem efficit, ita ut ad extremü v»""" l0
1 r> t 1-/-1 ~ ~ - .:^W) 4 a fc _ ,
tratet, si ad 3. aut 4. dies solutam stare sineres iri vitr°> solutione lucrifacis. Ita 16. aut 17. solvere P oteS ’‘f !l cet c sl> nrf congelare, ac tum iterum candefacere; ac fep‘ uS . t lap^ |ä fJ0’ tibi non fuerim. Timendum enim esset ne lT,are ,J i iti subtilitate oliam tuam vitream penetraret in e 011 S

•iit'
/
(f'
so<:
t/’
I
>»>
*
V '' <»
■i‘
4 ' 0 ’ :
fi'
fi
f
fi
fi
fi
li'
/
fi'
;i>
r
fi
fi
«“■'»»»
n e tu . Ioan. Isaaci.' ' 4 of
‘ ltltl,s ctim erern . 3 c in pyxide vitrea serva. Paratus enim est PuhUp/trt- eo permiscendos ac uniendos. tm adjpiritm
?k CU ** eo ptrmim
\JU nc Caput CXXX. A«»** &
' fi ■ UttartM. nitndos.
Cl, ‘" watenam praeparare docui ad lapidem eon-
' • alteram
^ 0r pOre" dum * unam panem spimualem ac subtilem: alteram >« °Pere ? ac fixam: quia Sol nullam terram relinquit. ut ante oä Ve tlltT , ,°^.um est: quique aliter operatur, ac alias vias q“®* 1 sudabit. a P ide m Philosophorum conficiedum,errabit ac rrustra semctipfum ncc xnentem I^Holo^vrpM. ^ult u uitiplex medicina confici potest qua projectio fit,in qua
illud 0 ““litatis,ac lucrifit: Verum lapidem conficere, magnum
'er, e S ^nlosnphorum, V’.oc modo institui debet, ac non ali- iiter j * quidem oleum confici posset ita pnsparato corpora- qiiaf• • . 0 >ac tum cakinandus poni ad dies 40. in fornace, in lato f l i ritUs talcinantur •• ac si tum eximeretur ac in aceto destil- *>tc 0 v cretur,ac denuo congelar etur; ldque toties iteraretur do» tu^f'^eria consisteret in oleum candidum ac Iplendens: Ac u tiL arr rina Veneris candefieret, ac de oleo illo ei inspergeretur c . Uttl separaret,ac penetraret per eam, quemadmodum oleum fit ' llri ' " ccum penetrat: ac laminam Veneris omnino Lunam efficeret,quam longe (ese oleum sparsisset. Aesi oleum sü- ■v^ercunum stillaretur cakfactum,inLunam fixam ipsum con- t^'et ; ac similiter Jovem, Saturnum, Scc. cum super ea sttlla- Cj^^um liquefacta starent. Ac si oleum inderetur vitreo vasi ad tUritJ^ C0 ^P ,jta ut ex vitro, forti constatum esset ac ponere» c 0 j i I 5 = e ft’°ne,in calqre sicco temperato: si oleum illud tam diu Nseiii. ? rctur : tandem in oleum rubrum converteretur ,inte-
8*fti
'His dei
'One • t " c *' lc botas educeretur, atque exterius intro longa di- ^ ^-unan^c omn ' a metalla in verum Solemtransferret, ut prius ~°|is foret.ScnT “ansferebat. Sed Lapis non esset, oleum fixum fitiendum.Soi in ' Cma ac Elixir. Verum ad lapidem con-
i ^tU. S estS a |««^ivi 4 endusS,acu^|jtof^ dictum est-Tc tU m aca corporea fixa, ^^'^ceberis. ^amvismmrn ■ contrariaconjungenaa > - cx
^ m f, C A 0 ; lnvic e contraria sint.-tamen ex te unaj « ^ Cv afi”S a ^ t;& »une rursum intern una co»J
m ' ® cc l“- c “Ho unquam tempore separentv« & ?«fca l( si m r,Tu,unguam
ln ^Änd fi est i Ac P«Pc;de,acprobeopus
n„ t ^cbet ad lapidem conficiendu.n ^
'dpis pu lln «st q ui< lctn\apis confici,quo piostst'°fi et4 P &c
bilofophorum nynest, de quo,Wtofophi loq“ ustW % m
Cc , 3 -
Huac

4o6
Operum Mineralium
io i >'
Nunc denuo ad opus redire volumus,ut duas istas matena 8 ^,
tranas rursum conjungamus,& rursum in corpus perfect UI1 ’ a' camus, quod prius non suerant, quamvis ante una mater num corpus esset,tamen perfectum non erat. Nam si c 0 . r ss (J j , ut sectum fuisset, non potuisset corpus illud in 2 . naturas re ^ supra doctum est. Ita prius perfectum corpus non erat> ne J; , r jii ria,ei enim inest albedo & rubedo, quae a se invicem arte I ^i' postünt. Sedjam post conjunctionem istam quam nvw c ■ j : it* mus,fiet omnino una materia, unus color, St unum j ^ 1 ut nunquam in ullas partes a fe invicem separari postss »“uti"
potest: Est materia una , color unus 5 est res corpusque
hoc murido inferiori ei simile non sit reperire. Bst enim rotundum instar circuli, nec angulos nec extremitate 8 est prorsus rotundum, ac simplex, ut coelum invincibile'^^ 1 calentem refrigerarre, frigentem calefacere; humidum ■ gt £ siccum humectare: tamen in se nec calidum , nec humidum.nec siccum est. Nihilominus cuique rei supp c “ illi opus est,hoc fit,quia perfectum est ac simplexitamen 4' jji c 0 ? ta perfecte insunt,sed sibi invicem contraria non sunt: 1111 pus sunt,una materia,unus color, unum corpus Gttifjty’ftff* 1 -, '* partes separari nequit. Idcirco coelum omnia necessa rl ^ r(1 Wj,
e« 1 :
#■
’ tandi potentiam habet. Pari modo se res habet cum n °. . de cum perfectus est, St ad unum corpus, ac ad unum c ° f
ad unam materiam'perductus est', etiam calidum refr*§ £ Lc^, ac immundum mundabit,ac cuique quo opus habet, wpP { valet. Itaque nunc a.istas res contrarias conjungant 115 ' tcm praedictam habeant.
CAPU.T C XX X L
’M'Vnc corpus tqqm praeparatum accipe, ac lapidi va g } 1?
ac claro impone, ac tuum fume vitrum in quo a ' % teria lapidis ineft,aut tuü lac virginis,ut nominare pf? ce - 0- y f ( imbibe conterendo super lapide in corpore suo P r0l ra ,a c 'j. ipsum vitro inde : ac vas admodum solide liito ob^.^cit 1 ' 1 ^ lutum probe siccescere,ac fornaci fixatori* impone,af ,,
modum tepidum adde,ut Sol in Martio splendet,ac 0 yjdt 1 ? gi in hoc calore retine, donec materiam tuam n ‘» . e u[ ng t ^ “
star picis,etiamnum magis. Tum ignem tuum exig u ^ n ,e p £ ^ auge,ac non multum: ita ut paulo calidior esse q uaII \, co^^gi piatur. Ac retine ignem in calore, donec videbis all J" ne) fl tll il . j l? stui subrufe cinericius est,quasi essent cineres. TuN 11 ^ jn AI g etiamnum paqlulum auge, ac non nimium , c ° glt>' splcndet.atq; ignem in eo calore retine donec s“ l?v 'j <Tn eft>P O cernes,quali?estcolor plumae psittaci. Tum adln> c o

w! a "S«,tfo ft . A N. 'ts A AO I, _ 4© ?
Sol' C ° ° r ?s h ( K Vl ^ c ^ s colorem,qualis cauda PavoniSjqiyae ccn- fest iKlio !, Tum ignem tuum auge eo colore,qualis est coi ^ albe«,-* CC ma i°re.Et ignem istum non auge bis, donec pci> 0ol° rts qu os ' ,,Cm ^eris > ac rapidem album perfectum este. Ac . alj[,^ Ines st u ?si efleat cauda Pavonis stse saepe ex uno lutabunt, donec omnes colores sese ostenderint
c co gitarinossi{. Imo multo plures.l 0t ^nes _•_
,l^anj.ibi feie ofteiy.
J?^S C ? lot « r q«wDVus'ictura dedit, plores quä mens bittrem' § laar i potest.Ac coloras omnes simul interibunt, ac btcfeepa u tü, flcol Ql , 01 Prement omnes ' ' '' J —
ircsoume> i«..u>‘“">-—•- - Deas m
"^ l0re . .. -- ~ - siroulad.insignemquendamda ^
j ^Ululta' • aiDun '- "riulquai» ■yero.clarus.ipkndcns color trcr,
! *c est^signem albedinem conspicies: ita tit tibi videatur:
taalk , Vera a ldedo. Sed vera albedo non erit. Priusquam \c U„: 0 Veniat, videbis in circuitu ad margines vitri in materia.
«Jcuij !s? a ^ e stent gemmae Orientales vitro msignes, tanquam alh e j- c ' Um - Oum id vides,sis certus in.paucjs diebus perfectam sef e manifestatuiam: cumq, materiam instar nivis al- c stc vides; ac splendorem habere ut gemmee Orientales, qu®
1 'a Valde insignes stunt,ut materia qua: in vitro est: gailde: Lapis. 9 ^ albus est perfectus Sinas sua sponte refrigeicercjsiime vitrst ,, tstofringe j ac proba paululum super Mercurio praeparato,mu- ^it. ipsum in Lunam fixam. Actum albqm lapidem sume,ac rui:- ^ super marmore peme,ac wip rubrum illud.okufn sume,quod, , ‘(«vareiubebam, postquam subtile destillando, effeceras: ac bitn ' tcl . en< ^° *3 lapide albo, Ac ubi rite conglutinatum suerit, ^Uru n>o i^ tali, quale in quo lapidem album perfecisti: ac vi- efl.jJ Ua * st fornace pone. Quare Sapientes dicunt : Vnum
■^^VV t fa rnax - t am ad album quam adrubrum ,&c . Ac
*fiiat cr c eun d cm ,quo lapidem albü percoxisti, donec videbis kMulumt- ^"^nctumV'^ r " .“
___.Tum ignem tuum aug4
Pcri,T m gradulum unst, donec cernes colorem beluum,
•»tvenrr™ ' tketcoa guistquoalutaruconasuapraeparant. .
&va,do c gr; ' <iuUlTO ;• au f ; ff«cäS'”t«iltc<c
rubrum & russum C" ? ennde a£ s ‘ 5 etiamnum exiguum
^adu!„m,donecr U HCr!r mtU remfncnc,nm ; Trdi S iauc 1 .
«neres forent, ideo W S£o1 ^ aneres,»
fande jacentes . gentes a,unt: Nec ce» ■ O! ouiun
Nadu/um Color ver^'^ ‘" Rcm u ' unl au » c etia . „ o.vuimm
fc Wum sese ostendens “a - °Kposttewusco au-
ac 1 CCrnc j s >erit TubicunduS color ,
' r «beKst a Xo terdutn akiorfiet ’ ac P a ubmmma »
’ • adc0 « t wateria tam rubra ac tam al« C °™ c<xa ,
C e +, • ‘ '

tdpuperfe-
thu.
408 Operum Mineralium 1
evasura, ut nupquam talis talis rubedo ullis oculis ^ Jf. I conspecta fuerit. Tum cum Philosophis exulta, L 3 P 1 ctus est.
Cap. CXXXII.
Quid agenda TTem pulchra coelesti rubedine conspecta,ut prius ' taleflinbedi- A finas (porre frigefieri.ac exime , atque admodum eU .
xeconßcäa. serya: atque hujus drachmam unam fume, ac tum 2°-
auri puri terquaterve ca:mfsmati,itautadmodüput' usn c ibi'L fume 20. illas drachjnas auri, ac pone liquandas 1° c . jjir. Cumque liquefactum est, drachmam illam pulveris ^jF'^
superjice : ac pulvis ille continuo se permiscebit cum au ' tl iA, " ~ -■ - Tum 0 !,/
1& 1 f/
unum corpus fiet: sine refrigescere, ac exime, crucibulum terreum habe, qui bene ignem ferre p o1 - q tr o habe crucibulum vitreum, qui termo quadret, qui c* confectus ut ignem ac flammam ferre postit, ita ut nec rumpatur in igni. Tum crucibulum vitreum e> uc>° impone. Actum speciem furni venti habe,ac ei utrum 4 bulum impone ac ei crucibulo aurum jnde.inquod f it*w
illam pulveris projecisti tui lapidis. Ac liquefacito - 3 ^ quefactum retine;, dies ac noctes continue, ut ornlie ^ f ss-y, liquefactione. Sine refrigeicere, a? exime. Tum ! l,1, ^. ll |ti , puri mille partes,ac in crucibulo liquefacito,ita ut flu a ^^/>^, jus materiae accipe partem t. quae per;. dies in forno ac projice super illud argentrum quod fluit, ac una cu r< lCSj line 3.aut 4. orationum dominicarum ‘spatio. Tum Icere, ac aurum purum superans omnes probas hab 0 ’’, quod ex fodinis est.
Cap. CXXXIII. .in,.
f
+Argenttim interitu atu
Q Uaeri,posset; qui fit ut pars 1.illius coloris mill° P 3 rum fit conversura ? Scies,argentum interius a ut r (
Jl* .£1“
.. .argentuminteriusau-^AiP^
ti aurum interius argentum est. Ac lapis noster cum P e aC 0$ a rum.siattiau- omnibus metallis interius foris ponit, ac exterius lOt 0 S '\n<' x "!y
ZSSk
autaitiorem gradum pervenire queant5 nisi ex i | sl &(&****$
‘V
alphorum conficeretur. Ita fit ut una pars ejus nid^P“ nu r; transferat in Solem, quamvis uua pars ejus nullafo ^ p3 tU (a colorem haberet: Si nullam aliam potentiam iu ‘ üi „Au i(C beret quam tantummodo argento interius foris p 00 ^^, 3 *' v rius intus .argentum illud in suum aurum convet^ fok>s!^, ctura ejus permaneret. Cumque metallo interius «l situm est,ac exterius intro conversum est, absolut“ eft. c ,t-

M. Io AN. ISAACI.
Kjllnc^ Caput CXXX1V. ■ t h «nd m S«i volumus de ist>s mille partibus argenti m f 0l '*c Fra Jconversis una parte firmati lapidis: argentum lal, PidU ^ blle «it ac framle; ac si franeibile repens, una pars il- E ill d‘ ,n, i* ?st effiMxfampIius argenti postulat. Itaque istas “'k ac “ dcn uo toqua, ac plus argenti adde, tantum ut mallea- ? r gr m ; c stt. Forte una illa pars facile bis aut ter ftiille partes 'k °Pik)* U tUm purum convertet. Cumque molle est, una pars d 'stum Uum peregit. Id experientia te facile docebit, Ut ptius
\m . Caput CXXXV.
pid ' d “ s his aut ter mille partes habes, fatis auri ad la- Cr ll tuum fermentandum habes. Ac scies, cum lapis tuus c Cr e ' ls c st, ut hoc loco docuimus, nullam projectionem eofa- dej^p? 5 , nisi prius auro fermentes, ut te docui. Nam nisi lapi- Rcjw^.^ates, nuUamiprajecticman faceret. Virtutemenim
' «pis ads ” • ’ am "ouumphus habet: ea jam finem habente Nä tlUjJ '"mmurn gradum e)us est perductus,ita ut lapis nullo un- ratjme * m p. JL tt 'tempore, ne quidem post diem novissimum ad altiorem hahet
-r ' • -
jj , •*» aut gradum pervenire postit. Ita liquet rem perfectam ^ * a m generationem in se habete. Itaque constat lapidem no-
JJJsti nullum metalli translatum ex sua natura in aliam natura, “Tivir««
»>sl
1 virtus ei insit per quam potentiam eam haberet. Ita neceffe
me»
immunditie, aefuisimi- eomniü
tai[ 11 la P ls potentiam sit (labiturus omnia mortua immunda Ij^’iv'sicandijae.liberaturus ab omni immunditie, ac fui I pwr' 13111 P aitcm facturus, ut lapis fermentetur corpore on,.„„ tovri ' m ,?’ st u °d in toto orbe sit, ac cum eo conglutinetur, ita ut »e hn,u'i ,t: ' a P' s > ac lapis corpus illud: ita ut in secula in unum
rr n „, a ’ ^ ' n "na substantia sint permansura, ac nunquam sepa- lT Cmc . Caput CXXXVI.
'st onnc?i'\ U Philosophi fermentare dixere, atque hoc pe anjm-
gunt: L!!rV di<:rum -' Ac istud fermentate stolidi non intelli-
lapidis, cum emum cor P oris c ™di adducendum ad opus
lo photu Wnon w - ‘“opeteftat. Sunt capita insana, verba Philo- ^ ; op:u tam opinionem,, 'S^nt,sedvetba Philosophorum ad suastul- ? ^ lerIra j,.. A . , ut quod corpora imperfecta,-.
p '*“ a «"""'"m "-» .
bftn.< pd memum astdi non potest, donec omnis sin™ 1 !*
‘st 'n O UT , C r pe,sect " s 'st Ac lapis nudtipl‘ ca f duS ,f’ (X
1 ' lubhmattonibusac destillationibus, ac lapidet«. ^
Ce s

LdpfasertMn- tam * & paratus ad proje - ffiitnem fetet-
tndattt.
4T* OfSRUM MlNERAIIUlt
tilem efficiendo. Atque ita manifesto intclligerc p otes ’• |
opinionem eorum saliam esse , ac fraudulentam.
' ' ' Caput CXXXVII. ' |F
C llm 2090. partes auri habes aut ep amplius conf<> .
ti^Uoe miA tsttlim tlinm limbum fprm.»nH»c ssum ^ |j^'
"'habes quo totum tuum lapidem fermentes. ^j.
tuum pondera, ac vigcsiestaqtum auri tui fume, q uall£ u iiif , ponderarit: ac cape cracibulum fortem, ac in eo auruin t ne,& sine liquefieri. Tum ignem ei tam calidum fubjict’ eum sensim äc cunctanter pulverem lapidis tuifupenicd^gjs pmnem pulverem lapidis aurunjillud imbiberit. iamnum j. aut 6. orationum dominicarum spatio fluere- funde, ac sine frigefieri. T uni pulveriza, sinet fe p"h re ^ |i>v morem vitri, taris fragile est. Tum magnum crticib 11 .^[ü '' qui igni ferendo sit. Tum habe admodum fortem crusC^i I, treum ex vitro durd conflatum, quod a calore ignis p 11 '
queat. Acci ucibulus vitreus quadrabit crucibulo terres (]t crJ lum cineris cribrati inter utrumque crucibulum sparge- > .:M' cibulus vitreus firmiter in crucibulo terreo stet. ^
'r
' Tum
firmiter operi,Se in furno venti pone, ignem subjicie stS
' > iiquefactus stet, ac liquefactum retine p er £ Mip
lapis cum auro ac noctes. Tum sines sua (ponte frigefieri.
Tum
tuus fermentatus est & paratus adprejectionemeo f a Aecum ptojectionem facies, fumes ejus paululutOf^piO;^
rem contundes, ac super argentum projicies.ut supra d 0 .^ 1 ^
Auctortibi siim ut super argentum sempet projectioN^^d ; nani id metallum est proximum: ac super id lapis |
projectionem est facturus, quam super metallum j
Autprojice super Jovem, superipfuni Iapis tuus altip^pjfl't ctionem faciet quam fiipcrMercuriurn: ac(uperVener c _, jC 1 C, majorem projectionetnestfactums.quam super Satu r 0^ c s) 1 ' 1 ^, Saturnum altibrem quam super Martem Ac si fup er P in^ii projicies ei lapis tuus non adhaereicc-tinamMercurius * ged . }j , tequam lapis liquescat: lapis lenirer estit calefaciens njhilreftvt, quamvis projectionem superMetcunUd’
Metalla imperfecta satis multa sunt ad projectionEr aCl ^iP(, ■i^rTwcre materiam nojfe docui, ac quo pafio . confici#*- ^ic jam quasi mentem meampfi sla*^.tf’’
Nam omnefimul mutabitur quod Diftt crediUty) 1 ' y
cesto ,hoc non computrescet. Ita nuit a res ° )t U i*
tjttt getterütac ob id noneß quicquam prestoßt* ** y/>*
Sei: atqueob td Reges stiper peclu* gefl** teneram artem docut,grati*
/ s
LIB R {
DEO.
PIUMI
FINIS;
9 ?

I S A A C I.
Io AN.
Vi f. ^bhalivm m. io an. IS A ACI Wandt , fivc de Lapide philosophico.
1 ß E R S F. C. V N D V 8 .
R S E C
C A V u T I.
a . Me m ^ tuIT1 esse proris, M)-Op««Vt' /(|
' p*
flabili -f? " a “ e rnMow «ie error», m ^ ' r 7« hacprts*,.
atque etiam magis in. opere animalt, t j on i docetur
I^ve 0
'tlo IwL a
^ E. dque opere
Caput. II. f !ht ,W*%
«c relhß'ki’u multum destillandum, solvendum, congelandum, ^Multum er- Mctit-A Can dutn: ac spiritus accurate asservandi ne in aerem e- rori» essein c Var >ae aquae fontes parandae, multique spiritus humidi ~nlchemi<t*
• ac Ppus est multo regimine ato; cura,ne spiritus tui vitrü potißhmitt Xatnrim»
tila
Vtr
ac
ita C " A - -7.'a“'" 4 *'; uiuruur'r':,
9^.. d x 3tqrium disiumpant, copiosiore aut vehementiove igni"'“P^ r « t jQ »"Nv, antequam vere fixentut: tum enim feile attollunt, aevir^^*^^. f, bxatqrio copclusi.tenentur, ac per elevationem vitrü diiiuin- j ^ > a c tum omne quod inerat, perditur. Itaque sedplo advigi- jjpurn est,magnum enim periculum in hoc situm, qupd norunt . 1 'lui fecere; cstque multum laboris St temporis impendendum, ^inisrectificanstis, quemadmodum etiam in aquis fortibus pa- ^ s ,ac snivitilnis nmKe J:- -r—-
in animali.
Tu.
.—...^tLtjviukaiiiujlivUUlU CUtUIlHl ätjUlS i(
fe, ac spiritibus probe asservandis, ne evanescant.
Caput III.
mT ' n Egestione 8c putrefactione magno, acumine o-.
tvinu- atc l uc ignium mira immrna adbibenda Itamie sem
_ rl uu,u. u .iv .oagno acumuico-.
Cp v* est. atque ignium mira tegimina adbibenda. Itaque u:nv ^ Vl S''ave opus eft, ac magna cura cavendum, ut stb n d
E^duoridte experiuntur,8cc. 1'vstcrca magna.cma aüh.bem »tum ad co , t POta St tertam calcitranda & reverberanda > .
Ä ^^^rcdigamur.acmmtssiccaefficiantur. st u ^. e «agm.
^ Atq ’ afprsmrca otn«*°P?
ta adb ocneC( .{^^ a ^. a stu^destriland*,acptse si vclnl ,
wmm unius aut pL U m? a ' Pf n-l.autbum'.ddattmtuam
‘nitto mak asservasti ^""s ^ inmcssumnoo habent > ac
Vmendum estne „une , cd,cma: tu *' ^ itaQue multacura.o- I " ls ,temDus ino/> ^ mum corrumpatur, r d ,, nutantes nos luibus rebus xrob^v^^"^p^"kAv^tumt^
L-dpr-edictorum^c^o?^^' 'mentes ■Wcm sarere J ®dfinem perveniente dein, as
^"dactidat atcv’wfi ^oficm-.us.nestimusquidn^. fili ue p°c
dpns Venerasist* d> d fit vitjo qostn opificii. Qum alitet exi-
^attionn' < a' ltI ” Udla ’' Sj suadeo, obrem enimq ‘ ,f, c etein ■PUSperditur, IWreanunquäaggrcdiansPl

4ii Operum Minera liuM
animali ob separationem & rectificationem elementoru ^ r f- nim etiamnü multo majus onus, & cura ob separatione ctificationem, quae in ea fieri debent, ac multam incerti^' t js
cui ea est: obnoxia: estque tempus adeo longum, ut fi" ar nitt> s ’ 1 ignoretur: ac fi initio tuae humiditatis naturalisaliq u> ~. 3Jtl jtti*
opus tuum in compositione nimis aridum evadit, ac 11 JiitJ' ullos spiritus per aerem in destillando, vitio vasorurn a | tt i s, mentorum, ullas projectionessimul amittis: si quid ig nlS ‘ tua medicina alte non colorat, ac ingressum amittit:
■ aeris habet, in aerem evolat, & si nimium aquae, spiritu 511 ^iS guntur, ita ut fixari nequeant, ac si nimium terrae habe 1 '^^: ucca est,ac nullam liquefactione,neque ingressum habec .| c jit/ separatio clementorü, nimis est periculosa: nimis enin 1 ‘ ptit Septmie ele- ut quidalicujus elementi deperdatur, tum opera,tempu^ptu' mentorum de- ac simul omne perit. Itaq; si me audies,separatione e
<r*
vitanda. rum devitabis,sive in Mercurio operis mineralis, aut ve^ #
0 ?
aut in lapide, quem nobis Deus oratis donat, ubicunqU e fit sermo, ac dicitur elementa este separanda, vita otnn lst ‘s jjjtJ 1 “ ob incertitudinem, Nimis enim facile fir, ut quid ex hu ■ jj \ii>' ejus deperdatur, in initio, in medio, aut infine , ac ciiw ^^£‘1 miditatis ejus amissiun est, opus omne periit Sc carrup In compositione enim opus conjungi nequit, atque in .|. f si> < ’ 11 est ademptus, ac omnino deperditus. Fuere tamen arti urt
• uii 1 .
pauci, qui omnia hacc opera fecere, ad naturam perveu't>„ s
ifl'
°P>
verum opus magnum prius perfeceie.&c. Nam qui gnum perfecit, iumptus nihil curat.
Fuere item nonnulli, qui mirificis amalgamationibi 15 ’‘ pri 1 ' tionibus, multiplicationibus, atque multis aliis mira n "‘ r bus fuere occupati: ac habebantur ea admodum bona P^löß' fern, aut S. hebdomadas, a ut etiam i o. atque interduri 1 * 0 pU 5 ga sunt,ut ad finem pertingere nequeunt, ob vitia qu* "’.jjtät 1 «idunt. Nam in initio, medio, aut fine, genuinam hu"^ >ii^^ non servant, ita ut nimis siccum fiat,- aut pimis calist £ l l
diu ad ignem coquunt, ut ingressum amittat ac soluti 011 ^j tl nihil proficiunt, verum opera, impensa > ac tempusssi' S P a c fb 1 ”
Ita, mi fili, istas amalgamationes, aut multiplicatbp 0 ® ^ tiones devita, quamlibet enim speciose & probas eue ^ j tales sunt, ut ad finem pervenire non possint,atque et>a" (ll ,lla ‘ est ob ablutionem, 5c mundificatiqnem , quae fieri de?e
i« 1 '
LUI , V.JUCV 1AV-** 0
nim fixio fieri potest, quin spiritus purgentur ab o. f fipt 1 v mundicie, atque fecibus careant: alloqui nulla, st*’* 110 pj tu^ fieri potest: sique in mundificatione aut ablutione st 1 _ of p-ni b ’ miditatis amittis, omne tuum opus corrumpitur. tibi suadeo, devita omnia onera mundificationis 3

M. Io ANN. ISAACI. 4lj
tlon 's au Ic P arat iones elementorum ingrediuntur, aut destilla.
P«a pe‘ r * talc >nationes, aut solutiones, & coagulationes, aut o- perieyj 8 r ‘na, i n quae cura Sc regimina ignis incidunt, ob cuncta tCcc «suim U ‘ bus ca obnoxia esse possunt. quae partim hic omnia hli, ne n j ds ’ ex ercentibus ea quotidie probe nota. Quocirca,mi P're ’• tiam's 101 P ro P ercS aliqua horum operum facere, autinci- I ' 1 ° r arnus CXt tn ^ a praeterea vitia i ncidiint,quae hic non comme* tl 'aj° res f ' Quare adhtereas arti magnae, aut magno Elixiri, ut Commendata "s, s lst a , u * 'ecere, quo facto omnem naturam pervestigare pote- operü magni * tl °pere tCl ^ cccl ' s > consilium meum non sequere. Anteomnia ttfadhutU C °"S c la. tt ' a S no labora, in eo enim nulla cura, nec destillatio,nec fauritatem gtirire n ncc mundificatio, nec Opera peregrina, nec res pere- M "pUzrmmnnd-e, faeces habentes; nec calcinas , nihilenini m,m ‘ habet- u° n “P a ' ras elementa, miinda quippe sunt: nulla re opus I ' Urt 'OD| lUUl j S eaus > res una, & vas unum, fornax una; ac u- ; n 1■, s a d album ac rubrum, ac nullum periculum in opus po- v
hebte * Idnde Veteres dicunt, opus non est, nist opus mu- c st sir^ ^ i “ düs Puerilis, ignari percipere nequeunt, quiaopustä Publi, P ex ' Opus enim magnum scmctipfum solvit,scmetipstmv 't rfl? at ’ semctl P“' m hxat, femetipfum liquidum ih modum ce- semetiplum persiei^&c.
Oli Ecce ’ mi fili ' nunc omnia tibi vitia patefeci, quae in omnia illa hoT varia p0 ^ unt “leidere , quäe singula non recensui. Quare oS ne in desperationem incidas, ob vitia quae tibi in praedTctis p^usobyenire pbffint. Verbis apeitis te allocutus fumnullis irisi, ° ll * ufus - Si tibi verba facerem de Selbah, Kalkabria.Man- ®c Cjb f e ‘l ua damre rubia, ac de de coeruleo Mucrach, Illabar, tl >i, at qu a ’ &hu ’“ sm °di> haud facile caperes, sed tibi viam ape- S'io opeti j !i? ne obstaculum removi, rifc quid erres. Quare maelia, nec cor *** ’-' n CO “ulliis error, nec cura, nec labor,nec vt- ?d>d ullumpcj m ^- P otc h> 11 ili data opera velis corrumpere: neq;
“ a be S : unum ^| Unum "ihiumentum, aut vitrum usurpare opus genus materiae n^ CC arn phus,una fornax est, iiec amplius; unum tcr ' a pis est unum arn Phus. Q“ are Geber Philosophsait:No- 'jueunt, nec adipisci 8<mtlS ’ res una, unde ignari artem capere nc- ”* °on permiLm’, rcbüsnc, sttis species aut materis peregrr*
^utT non su nt : ac Ai assumunt res peregrinas, qus e jus
/"Possibile est . tum 6 tas v °lunt e jus naturae efficere, quod ipsis cn t, tamperfecer UClni i s hxandiselaborant: ac cum ea fixa Ini/''"® humiditaten?? c l Uast i prius, tum enim nihil nisi terra tc^ ‘“gressum habet^, ^ »wifit.nee potest liquefieri, ac nuite., ^‘'ni si genus rn< ss le opus deserunt,aenus ejusignoran-
earent#

Operum Mi n i; rau»«
in
vr c vi i«, ir* j. in c xv ä i- j '» —- q (
'carent, componentes bracilia brachiis, atque oribus ora..^ momento morerentur. Ac (i 'nostent atque intellig eren l ■. t ct hac arte voti 'compotes fierent, dc omne opus eoi uni re 1 .^{t fieret. Atque hxc, nu fili, verbis apertis tibi hota feci. u c F l5 ab nulla Opera peregrina incipias, antequam magnum«“ 1 ® J^pt' 1 ! solveris,tum quicquid libet, incipe j tum enim nullus . ^(r obede poterit, nec tempus', itiomnibus enim comp oS ctus es,&c.
ReguUquadn ,
Caput IV. £|
' Cies item, mjfili, nos commemoraste multa vitia °F^,
c«
fi'
, _ . 1 CCies nein, »(nu, ooscomnicmorauemulta v»“ -• ■■
simplt x, * O dentia: ac multa millia plura sunt, quaMTeceuluimUS^-^pIt fUnt?s mire Scies veto, mi fili, ac intelliges esse regulam quando* ,
loquuntur, cem, de qua omnes Sapientes admodum mire loquuntb Omnibus reb. tam multa diversa ponunt nomina, atque iis omnibus .
'i Deo condi, illuti opus denOtant.. Illi capere polsunt, qui norunt, ss^Jt *1 tisufsvan mnes eorum parabolas &xnigtnataintelligunt. Ac p 1 rC b t,s
lius meus de istis operibus intelligere tenebit; omnibus , Deo conditis veram artem ineste. Unde Veteres aiunt:**
d‘
inest.
Varia dista
XxpUetsimc! ß ,n rebm omn,blu • & vere. Id vero aliter intcllig«; ^
mnts yes determtnatahabet sitam perseciam medi ^50 fise,sed tmparatamfique eam parare noriStmed" 1 * 1 s S rere aat petere nihil opus habes , cuique in.fuunt **/" habetfenstim. Homini nullus uiorbuS accidere pote“’ beat perfectam medicinam apud se, ad seipstim certo Xi parate possit, atque a ieiplb lumere potest ac paiare ^ jp. »ultione lui, aut detrimento corporis, Quod eodem n1 °^js, ^ limibus animantibus, avibus, omnibus plantis, ac cu>V . Deus creavit, intelligendum est. Idque ita se habet: vef® liti opera Veterum non capiunt, atque ex omnibus te °° nam in metalla facere putant. Ita pilos, ova, sanguin er,1 jp t pitf a . & similia sumunt, atque ex iis medicinam le parare ad imperfecta metalla in perfecta reducenda: ab euw V . desudarunt, nihil profecerunt, in errore permanentes^
Simile gignit Sciet autem filius meus, quod homo hominem,cq" fhifimili. vulpes vulpem gignat, ex pilee fit piscis, ita fi m i ’• c U u o ^ e u ,n 1 ignit: Rationi omni atque adeo natura: repugnaret, st lis Ipeciebus peregrinis, cruore, pilis, ovis, aut cochlc>^^gii> postet fieri: nihil enim tale inest : quanto minus ex ‘ >a )^ aC ci e bus medicina confici potest.qnx metalla imperfe«- 1 r - at<l t ’ c 'fi Solem aut Lunam: profecto rationi omnino pepui-P.- ’ pect j, iam impossibile est: ac demiror aliquem ad tales l tl ^ sr0 rc s
re poste. Si vim naturi caperent, prosecto in ta^.^riS^ 5 me inciderent. Itaque tni fili, scies ac nosces cujus 3 autquideiinfibptiusquam pares i ita non errabis-
50 '
id

• - Sci «fili„ ^ I o A N N. Is AACI. ,, , 4ijr
ltldeni Olnn!s 1 , etlSorane oleum metallorum esse Elixir, atque omnt alium ’ 3csi omne oleum metallorum est Elixir, p] a - metallorum . te : Quant n ' anict allaperfecta propriam medicinam in schabe-/«um«*» ‘«elius igitur est oleum Solis & Lunae, quL utraque SM aram tji CC ta,&c. tlsxir.
jS^Orit^j' ■ C1 a p. V.
" "ri ^ cx omnibus metallis perfectam medicinam Ex cmn ;u s " ->'- . •.L.U. :.c»t«,*Tn_
■ COnfi v— meus ex omnibus metallis pertectam rneuici».».. Excmmbas ruxvr, f c * Poste , qute reliqua omnia metalla in Solem & Lu- metalla per-
ftilfe; * s . crrc poflSt ,absqut feptiratiöne elementorum ? aut <ie -/ c - tc *~
lolvit /- ni ^os, solutione, lublimatione, i ut fixatione; seipsutn P
^«sstinr 1 ” 1 r gat ’ sei l’ sum coagulat, seipium destillat 5t sub- f emenmuril efficit um ^ xat & ferficif,seipium incerat, seipiqm liquidum j-^„ aUcne ^
tic r)1 ^ terc a tx omnibus metallis oleum conficere potes , absque sepatatiorie, atqueiita ex omnibus sal potes confi- fiiltj, nc separatione elementorum ■ ac respreedictte variis modis £el atc lüe ita ad Opus magnum pertinent. Adhaec potes ex Sole r 5( -’ ' la Perseciam medicinam facere absque elementorum fepa- Ica r ‘ Cj ac sine labore ullo, autmetu, sine periculo: praeterea per- medicinam facere potes ex duobus lapidibus gratis nobii „ c ° donatis, absq; elementorum separatione, atque etiam abs-
* e Uiagno apparatu,&c.
• WlTiget itaque filius meus omnia praedicta pertinere ad ma-
adj' 1 ' °P L1S ^ ne multo apparatu, ac magno sumptu, atque absq$ ptjv' 11 ° n< ‘ uliaruibrerum peregrinatum: egent quide longo tem- bi-Hj’ cd Ulta sunt. Adha-c, mi fili,cum magnü illud opus vis ad- Vc m Cj, Plum ipsiusq; gefici a omnia nolle debes,ac potiffimiipa- tla tQ ’^ atrc m, fotorem ac fratrem, atque nudum constituere iri ks p Cc J V ‘ to cor pore instar crystalli,ac ipsum mundare ab Omnino ci, rn 3USiavt l« ' ta facito patri,matri,sorori ac fvatri-.tum in le- ^ a cbijz brlcb fotore atque fi arte collocabis,componens«.
Kl vnto morUm ’. at 'l ue oribus ora, in conclavi,tum eodein mo- pcifui\d c , at mortua illa cotpora aqua limpida paradisi
«.«Ium intra ‘ ci P r °be hac aqua, atque haec aqua ascendet ad
Uni guttatim decidi atque in rorem convertetur, ac tur-
b J ( - »a Ut flores varis insilio ai tificis,atque terram humecta-
S'r filius generis cum 0 < L r * s en ascantut, qua virtute florum resor-
’* nc s tribus terrae a?s lubro dia demate, tritque Imperator in o-
oinncsq; ejus hoft Uani Ruminationem in sternum non a
1 1 Sh0stcs Pacem-cum eo inibunt, &c.
'-Itic.mifiu d C A p ’ VL t .£■ :
bubis senno > eii C t rria | nis operibus, qus Majores nostri fecere Emc yj m9 -
• Sues autem, mi fili, ipsos iri sltC ““j^T ncm jnflimt

demagnU o- ptribus Veterum,
Opus steil*
abbreviari sofft ac quo faß«*
ferfeßum f- gmm prob* sonjHnfttonti.
Dcumalga- mationibus Solis ac hin* fiter um,
4 l 6
Operum Mineralium
raffe variis modis, atque ita ad unumeundemque h" yfri' nere; verum lapis eorum non seque maenam projectio wi
" --utalr^,^
hic altam ille longam, prout opera acuta fecere >
Nonnulli diu desudarunt, antequam lapidem produxere^^o mine ingenii tempus abbreviarunt, ut jam quotidie W > | a [,0^ dore ac labore. Ac nostri majores alii tres annos, a!" ^^hiiv vere antec^uamlapidem produxerunt. Illis enim qua fortis erat incognita, ac non nisi aceto destillato Nunc eorum posteri aquas fortes adinYenere, quod °P 0 |sc;f abbreviavit. Ac tenebis, mi fili, opus facile abbreviat' P ^ ma praeparatione materia stibtilis efficiatur, ita ut fpe £ ^ ziv, uniantur, ut natura sola eam concoquere opus non hau ^0^ humidum cum sicco, adeo subtiliter commisceatur, 11 ' $ quid , ut anima corpori ac spiritui ita uniatur , ut jd 1 quid. Quamobrem Hermes Philosophus noster ait '• oferum tuorum ne fis lentus tn omnibus probe I** dts, ac clarificandis , ut pofi ea gaudeas. Geber, V jttf.'ß, Morienus etiam dicunt: Aquam probe cum terra A^
■ humtdum cumficco, ut pofi Rideas maris nigredtX atrum colorem ejus, quem in ejus putrefactione con'Pßil' fiet ay.dierum fpacio ad ignem pusillum,quod perfect' j(
probas conjunctionis est. risset 1 '
Ita, mi fili, initio sedulus esto, ut omnes tuas 0131 diligenter praepares : iis enim in igni collocatis, ornr" .jj, functus es,ac tantummodo igrieiif regere opus habe-. ^ 0p, ( j Scies item, mi fili, me commemoraturum posthac v ‘ t i'° ^ cia, qute omnia simul perfecta sons. Principio labos 3 ' 1 dtp majores circa amalgamationes Solis ac Lunae , st" perfectistimum, quamvis longum sit: verum tutifu^^od' 9 ^ minima iti eo cura. Istas etiam amalgamationes var" s >^.
fuere, & tamen omnes ad urium cestum finem P crV 1 e ^ e ti‘'' , ’’j<r non ad aeque magnam altitudinem projectionis. A ' 1 mine ingenii opus multum abbreviarunt, ut posthac 1 cturi fumus.
Cap. VII.
C Cies, mi fili,nonnullos fuisse, qui lothones Z.
r. Solis, atque Lunam soper testam purgarunt ‘ ^ de Saturno in crucibulo. tumque subtiliter limarunt ^ et ^ subtilem: Solem caementarunt in cemento Lega" - a aC sn"^' limarunt: quo factoMercurij lothones 8 . sonip 1£:rC ’
mortario ferreo amalgamarunt pistillo chalybea t0 P alIt terebant per diem integrum, ac vesperi vasi terre^ immittebant, aut Yitreoinhuncmodnnifacto» 3

fe^do,
IöANn. tsAACX. 417
arcna super fornace collocabant : ignem lentutn addebant, ita ut digitum tuum arenas immisi, i sum tenere poffis.ac vas patere sinebatur ad hu. I morem extrahendum , mane materiam reperis duram:'tum iterum mortario ferreo immitte, ac adde rursum 4. lothoncs Mercurii» aut saltent
-Hj- (j -•» iiuut 1 lii 1 UIIJ 4-» WUiWi^» ***'"* ^‘****>’ ~
done c tj. stec hiateria iterum rftoUefcat, idq; opisiciü petlequere, tua P er duplicem panriü lineum transmittipoiht»
Pbste’ att riam tuamper 8. dies & noctes in testa cum arena tc*
^^■llon l ^§ulis diebuS eam tere per dies 6. in mortario ferreo,
' a *ybcato indesinenter,ut aquam cum spiritu faire probe conjungas, ut corpus rite uniatur spirituiac octo diebus eXactis thateriamih hujusmodi vitrum fcva* ena, acue os vitri super lapide cum rotundo operculo vitreo, quod super os vitri pones, Saturni pondere superimposito, coll 0 Caintripo.de , atque ejusmodi ignem adde, ut manum tuam teiiere queas inter parietes Fornacis & conclaVe. Retine in eo calore ad fex hebdomadas dies noctesque: pbstigneiri äuge QutiTr^ paululum, ita ut tantummodo plumbum liqüefa- 5tav ' ervari possu,ita ut non conctekat, Sc vere solutum maneat» o W ita liquefactum retitie in eo calorC. Estque htec putrefactio r^ S ' a c interea perfectam ejus nigredinem conspicies, qua • cöft- tiji gaude: näm sub ea nigredine albedo latet, ac certum indi- ^.materiam initio rite Conjunctam ac unitam fuisse. Scies ac d^oque triduo exacto tibi operculum a forüäce toÜehdü» an ad margines vitri ullas mafgatitäi äsceöderint; |i r ' t >op ( .J V ‘I ;tUm , f l uat ' es > donec illas decidant, ac si decidere no- ® Q nee dcc^ UITl f me ’ at st üe P^ uma circumcirca a ViWO abstevg ^tttäbis* a ” 1 j?^ er ^Ekiam in fundo, tum vero deriuo vitrum ^
? Uc stuoque^v./ S ^ U P er ' Itl P on6s >fe |rnac cnri rütsum operies: id- Umvir u C a~ * ,n > pusiUum i e n c l uatr 'duo iterabis. Prsstat autem ut Hn, fise »- Pnslongius sit n'f'^daS, ut sursum nonsublimet, quamvis tem-/W«»f?. | no «lore opus rcsei t . certum incerto prescr. Nam»*- “'s*
ignem ei adhibeas, ut rubrum colo-- K
... ’ fghif pusiliut
ahibLL. ,
lern OT ;;u^ VenetJftt - 5 ..uua aa m— ....
>u pro albo acquiras. & „ , n-
, unum colorem sisse in aliuM mutare: sont T*
rubri •

Ignit pußUu Adhibendüi.
Rigrejpuüd
»pw.
418 Operum
atque hi sunt venenosi: quamdiu
MlNERALItfM Fk
ios illos colores yi e .
d'
tibi ab eorum aere, etenim te necaret. Duo eoiores illi. jjiiC 1 fest ostendunt, igni pusillo suscitantur, cundert ignem f augendo. . -g\e
< Tenebis, mifili, in hac aitenihil esse periculi quam 1 ” gendo: verum si certus esse cupis, ignem' pusillum adn> ’ iis-
rare non poteris, quamvis tempore aliquanto longiore 1 L]t ri'
Itaque dico tibj Sc doceo, mi fili, ne ignem adeo aug e ^d 1 brum colorem pro albo acquiras. Nam rubedo ea efle 1 ^jd'
tua , qua; in vitro eflet, ac fieret, quasi eilet later pulver 13 \ } d‘ dactus in maflulas instar tritici, ac pars instar exigui P u rifiii cum parvis gemmis vivis Mercurii, ac ubique vitr ° 4 3 rq l ' Iceret,ita ut in eo sublideret, ac ingrefliim in yitrurn d<*r ’ dii 1 * tum opus tuum penitus eilet corruptum , ac aliud tibi P® £( ) d>^ esset; verum id tibi non accidet nisi igni vehementiore- ^ n 1 ’ ruber petfectusndn apparet, vellit contritus later, ver | t |jiSr siris oblcurior purpureus, atque is videtur potius color c vero accidit magnö regimine ignis, ut infra,Deo volens’
0 ■ D 6 ■ - • 0 sl e ’
tur. Sed de hoc colore tibi mentionem facio, ut no' poliis, utrum recte, an lecus facias, ac ne in errores in cl '
C A i 4 , vni
da i-
0 ld (CS „»n
. >|)|f;1 ^
■^TLlnc ad opus noftrara redire volnmuis. Siexigu 0 '» lC s
alceUdat ad margines aut operculum vitri, id alist 1 ' 0 £[ d>f siquiü est , decidere facias ut supra: retine hoc P st ^? a^.; unum äc noctem, donec materia tua omniho pulvis n lorcm'habebit inter cinericium ac nigrum . nuditatem suam amisit, üt (i cefpites'teras, äc in pate 113 3 ^ / cxicces, hi apparent colores inter cinqricium & nig ul 11 , , .,rii 1 ’ quam ad eum colorem pervenies, multos ac varios eo ptreconlpicies, ac post coloresplures res mirandas cet ^ cx materia tua nascentur varii arbusta figmenti: Im°jjs ctores aut aurifabri ea exprimere non possent. Et si°S j0 3^, bus cum materia Fortior fit ac maturior, toties mu* a Antequam ad cinericium pulverem pervenias, wat er ‘ j iio subcroceafiet, instar ligni aut cinerum cespitum c Atque id omne fiet äd ignem pusillurit
Caput IX. d efy
T;T cum istum cinericium nigrum pulverem V‘U eS qj n qii 3 *'
• sub ea nigredine .ibedo conclusa est : tunii» r .| |( j |( , r 2^ o tempore donec paulo P a p;,, jn t 0 F
_ . fit, idem regimen igriisst^^yiulUiE'^J
statu permaneat, ac nibil prosicias, ignem augebis P^yc iil ^ht ■ncc videas materiam paulo candidiorem fi« ri: ( f r °
regimine ignis diiitu;. biorfiat, ac si albior fit,

Cä ((
e< £ '
,e''
Il5
c->'
;' c '
|/
,1»'
r
■*?
;bl'
? to firfs-, t M. Io an n. Is A ac t. 419
C (, !>1 'l'Jidctu ” 0c P acto sinas in eodem regimine ignis, ac si ric i„ *" vi de s j^HfquSna proficis, ignem paulo maßis augebis, & nv^in^ ma S‘ s magisque albescere; sinas hoc pacto W h i ' kati c e M» - ac vide ne ignem tuum nimis augeas. Ac igmt fi^- ,u £<nd.v C ® U ' ani 'Znem struendi serva, id persequens paula- A«»«* n-«- kVseo ni Ve ’ a 'faltetn usque adeo donec materia candida sue- ^i6r ae P C1 ^ 'n--^ ! ^*'° r: >- U ' c ?u!ta,mi fili, certusque sis subeaal- - lc ”U ’ ' - r -’ k ■'-> nlbrdine, inquit
. x — wum rubedinem latete, ac iuu y\“'";. ce \j 3t acfiet ' 'us. est abscondita, ut Christus m ^pulchrcnacena .
c ctio, ae posttesurveftionemfit corpus glo _
c °rpus post resurrectionem fit corpus ö —
«•it fi„ Vct >n secula, eritque rubro diademate coronatum, ac ^ - • -0 irii«
>
/
ri'
4\
4
t
¥.
$>
/
,£ v
f
«
d !
S 1 Kfv ' >VVHW, V»HVJUV»MV*V ..- .. .
“Usi ti j. ln bnine genus fuum.lornncs hostes pacem cum e e» hu- CJ! que in seteitum permanebit,
. Cis. x.;
bic * ' tcrtl sihus meus hic materiam illam ihtclligendam, quam
' n v «r'o habes, ea jam terra est , quihumiditatemsijavn a- £ nirs - ^riu it» L’ ac nondum quicquam boni efficiet. Tenebit filius meus c ar te multos elfe errores. Multi sunt qui lapidem Philoso- hli 0tl ^cete aggrediuntur, ac bono moderamine ignis perdu- ta d istum gradum, ac lapidi fixando dant operam ad album j^brum, atque cum materia hactenus est perducta > projcctio- 5^ ea facere putafit. T uni vero ipsimi in Mercurium crudum metalla imperfecta projicientes, hullufn reperiunt prose- stjj 1 'Sein desperationem incidunt, Artem impossibilem este di- atque ita est, ars enim ipsis irtipoffibilife est: terram enim >tu ltatcm amisit, habent. Quemadmodum Geber ait; se, nihqT 1 * mu ha fixatione ac subUmationehurniditatem atnise- selii c p, 0151 efficiunt quamdiu terra sunt, aut tam sicci: atque u^ecetecttJ' l^ nat ' ^tro istud capere nequeunt: eum lapidem Abitum itid c ^bipidem rite conglutinarunt, atque lapis colorent ^ u °;bumid U m r ^ ce P' t > tum ipsum subtilem efficiendum,ac de- r°K'ct:ione m , si alibqui ingressum sit daturus, aut
htcthsuntquid e ^i Us ’, Se-d opera Sapientum non intelhgunt, 'P^mqu cit a^P'dem Philosophorum effici, utprred.ctum dtserunt UM™ CUlnt - sed «gnbrant praeparandum esse, opus- ' sperent, ac jn errore permanent.
mifiv c *i“ut XI. ■ .
se[ eci «tum, qü 0 T man 'sestaturum tibi maximum hujusartie 2' Ptt fiuÄ^ünpalam fuit. Quaretc ataro, m 5>>o «lio, si il We ”, tis > »c secretum hoT palam sac'SS,mst
anima ob id ^I^awr timorem Vei habere. ne tua & ° ! 'demnentur > ob periculum. qu»d mdc ori
1 X) 4 *

jtfdXiiKum
tofttts artis
4 TCA 71 H*
ßcfpoßit.
4io Operum Minerauum
Nunc, mi fili, oculos aperi, ac vide, aures aperi ac au , t>
mum arcanum»quod in rerum narura. Filius meus dU nebit,ex omni lapide Philosophorum quömodo & qu° P 1)sl bi* & compohatur, videlicet in magnis operibus.de quibus sermo est, duos illos lapides confici poste, ad alburr» St rU .j fr/i' lino vase, atque una fornace: tibi dico, intellige pi bbe guart Sal & Quamvis Lunam ac Mercurium ponas in hunc modum a flt qU c Luna simul ditione auri,utrumque lapidem ex eo conficies ad albuh* ’ nl ni' in opere pa- rubrum.Quasras itaque quare in opere Sol & Luna sim 11 ) P ( |sd> nantur eum tl - r , \ j fst quia Sol fixus est, ac ut Opus hoc pasto brev> ^iii> Mefcutiau- Nam antequam Luna fixa fiat in opere, lapisadalbu tB 0 l ' urj, Upie „-Luna enim fixa non est, & antequam fixa fiat, diuturna* 11 ^ j,s|' nem accedere neceste est; ac Luna fixa este debet,antestH; u ) d* c curium postit fixare: ac propterea Sol& Luna in °P eie I! j»fc s£l ! debent. Potes etiam utrumq; lapidem efficere ex Sole ^ rio solo, atque id facilius fieret quam ex sole & luna si 11 ” 1 s aii^!* 1 ,’ Quia sol fixus est, pb id Mercurium facilius fixat. Qu*‘ a si Luna sola ponatur cum Mercurio , quonsodo inde p 1 ^ ^ postet lapis ad rubrum ? Rite rem intelligas, quod s l! „jiM. triasecus rubra, quamvis extrinsecus alba fit. Nam si>b rebus albis, in quibus ^elementa insunt, rubedo i l1tuS | lS e(t ?. sob albedine extrinsecus. Luna enim frigida St vola 11 Mercurius, ex Mercurio enini & sulphure simul coagm* qiie adhuc cruda & non fixa. Quare foris alba, intus Itaque cum Luna est in opere cum Mercurio foiocoq 111 : xatur regimine ignis, cumque ipsa fixa facta est, Mercuriali 1 ’] se fixat in opere, ac fit lapis Philosophorum-, atqueaug 1 *
«e ignis, ac longa coctione,lapis albus in rubrum conV cij , ctura ejus foris stat ac albedo intus. Probe intellige ’. t Vs« |)|t ' quod dixi.Lc etiatnnum dicturus siimsid enim omne U cC estque omnium operum secretum.
Caput XIL
pUere nonnulli ignari, qui cum lapidem consecifsi ;nt 3 nC c fi“* & ad rubrum,ac tum videbant non habere ingresid^’v, jia<rt
re, ex quo facile videbant ingressum illideesse, Lap : . fijift solvebam, ac deriuo congelabant Vicies aut tricies, p 1 .
bilem efficere putantes, Sc ingressum habiturum, veru" 1 ^^^ fidebant, St quamvis solvistent Se congelassent muU° hii|uväre poterat.
, L,)ltd ,
Füere nonnulli alii, qui oleum exantimonio <? tra K *»t ^
dum ccfKr a< ingressmi; daret-
oleo lapidem suum imbueruntfuper marmore, siceav^ 1 ^ Jn vitrea patella , id iterando, donec lapis fusibihs sit „ s0 ji £1 f
' r -' Tum in Mercurium P r >

ru^'^"e«x'st ° A N N< Isaaci.' 4a
dabant Mercurium candefacere, cumque Mertat ° atü r : B ri j t) C volabat in aerem, ac oleum antimonii statim ?ra si attl °leifm ■ IS u Utem * a P'^' s emanebar siccus, uti ante fue- siefi ^ XUr n sc lrn uiberat. Causa est, quia oleum antimonii noa tft . .' l1 «on f u C ' Uamv ' S 'apidem fusibilem effecerat, cum lapi- \in 3 ^‘^pisita^K accum lapidefixarinonpotest. Ratioharc W^ru lapijj i “ nb “ tus ponatur in vitro ad ignem lentii, oleum 'Psii ein udder n ' hl , lm per vitrum penetraret: sin ignem ve- > 0 ? °: curn evolaret in aerem prae fervore. Ita
s ° rc Pcirnansere^' Potest : atque boc pasto ignorantes
Cap. XIII.
3 lern pfp l ' rri meur h dilectum docebo lapidem nostrum fusibs- gjutmedt U- *^ aQ ifest ere ’ at ' n § re ^" um dare, quodhactenus nunquam fuit pUfusibilii cs-
Quare hoc secretum quaeso serva, siDeqm, anj-Ä««“*».
jqr Uam 8c meam amas,
C ? t0 ’ m ‘ ®' ' a P' S tuus nunc albus est factus bono mo- Va r ]. ll,e ignis, ut supra doctum est: si jam lapidem album vis fer» « ■ t: sist uc vis tempus expectare donec rubescat, itidem H- i„' ad rubrum vis perducere, in fornace ipsum sinere debes,ac <fi ts < ' rri tuum insigniter augere longo tempore, utperi 5 . auti6.
’• v *de num velit mutari in colorem croceum: sed si vides et» album maneri, ignem insigniter auge ac si proficis, atq; sio z^^bt instar masticis, ignem tuum non augebis,sinas hoc pa» fit eff^ 9- d |es ,aut eo amplius,tum vide an adhuc magis ctoceus 'iVenet- i sin . min us. ignem admodum auge: si tum instar croci S ' aut iq S ncm augebis, sines verein eo moderamine adhuc ^derr, ^ 1 , s ’ tu m inspice , ac si netum quidem quid profeceris» gramine utere etiamnum 8. aut iq. dies. Atque ita ^* l 'venias, ?. c *§ n ' s persequere, donec ad perfectam rubedini,
*°lor potius cce\ *<v aur ‘ ' n 'g ne candentis, aut sanguinis,quorum uberuenteu, co ' K luam artificialis videtur. Ac lapis ad igpent ‘tonditu m prodii? o dus est > alioqui tinctura eius Sc sulphur ab» j ua rubedinem ’ , a Pparere nequeunt: verum antequam per» ? fadle n ' n4l,at la P‘ S - usque ad candorem fervere debet
A^fusibiS" 90 “ 11 «- Acnuncfacileintelligctsibus,fila»
lC ‘ P^«, nam^' Vomodo tinctura & rubedo ejus foras pio» yutum penetrare? ^ candorem usque fervet»iap is f°l VCIC u
de»
‘'hüs debUita^'^/ffitiatur. Ignorantes capere nequ?-
»Vim ostmhaturae minime inteUigunt, «»--K-cqit« d A Ita»

Lapis prius
conficiendus antequam fu- fibilts a< subtilis efficiatur.
Ytrgit decere quomodo lapis fußbtlU subtilis fit efficiendus*
Simih atträ- hitfui simile , ac simile gaudetsimili .
?reba.
4 rr Operum Misiraiium - en dus ci1.
Ita, mi fili, lapis sive albus sive ruber sit, prius confio antequam fusibilem Sc subtilem possis essicere. ScV^fi
Utroque tuo lapide tam albo quam rubro conse « 0 tU jip^’ ut a me edoctus es, ac rationibus demonstratum, ut f mente capere possis, ita esse debere: nunc te doces« #60 cto utrumque lapidem parabis ac fusilem atque subtus 111 ad altas projectiones faciendas.
Caput XIV. .
"VIUnc,ausculta, care fili, maximum arcanum > quod)P^>o'^ ^ est, quod nunquam litetis proditum est , quam 3 ^0 ’ lt , causa. Lapidem tuum perfundes clara & pura aqua s*
que ipsum aqua: unies, ac in carcere collocabis, ac con« aC iP r ^' que ea, aqua sui?yolabit ip coelum intra circulum Luns« ^ d® rem convertetur., ac rursum guttatim decidet ex coi« ctrina artificis, atque humectabit terram , sive lapidf? 9 ’^^' Omnium colorum producat , per quos flores lapis tuus ’0/&' mortuis in vitam ,omnesquesiostes ejus pacem cui «® 0 pti*^ ac tempestas qua: ante fuerat tum praterierit, qttas terl£C in ia rat, ac caligp maris, atque eclipsis Solis ac Lume.qu® devicit, ac deinceps Rex; in omnem tribum suarn P ® 1 , dominationem in sternum npn amittet, sed semp® 1 ' manebit, &c.
Caput, XV. • ^
T Apidem tuum, mi fili, sive albus sive rnber.sit, ex p ■ac mortario lapideo indes, ac bonam quantitate « 1 e <ss mundi superfundes, qnem te post mundare docebo, a ® fi. ’s^ [ stillo sumpto, conteres ipsuraper diem integrum c0t>tl ^js » i }f , vitro denno indes, ac in fornace Ehilofophorum coli« ^ in tripode, ignem addens talem, quod-plurobum si.fl ul ”. pU^ V possit, ut non congelet, liquefactione aequali; sed super os vitri, in quo lapis est,lutabis: retinebis in e« c j l£l 'it JL Mercurius.omnino sit mprtuus, quod facile +o,aut5 0 - # cio fietdapis enim.attrahir omnes spiritus ad suam natU . e os l,l !!,e le attrahit sui simile, ac simile simili gaudet. mortuus suerit, ignem paululum minues doncc mat « 1 j e>L p>
scat :ac si lapis albus fuerit, exime,ac lamina candeta A
dus grani imponas: vide an lapis tuus fluere velit» 3 .js C 3 * 1 , pi« det. Id fari hoc pacto potest: cum lapidem lamia? ^, c jut° C . t i, imponis, atq; is tum laminam candentem penetrat - . arg c
corium siccum, atque lamina area omnino alba 1 3 V
ubi lapis jacuit, si idprxstat,paratus est : sin rB> lUlS jTl 0 dc ra( p' paradisi perfunde modis omnibus!, ut supra , igne^^gqi'^j.ii prius: ac si pondus tui iapis fuerit marca una , 4 tn

M. I O A N-. ISAAGI.
41J
itCt a,d^^^ qUc q u °ties aquam P ara £^ fWnttc suub^sit!
m Code, , a P ,S e >£ animi tui (enretia solutus tuent ,
«Ii qu '?' ort %te sine, in quo cum aqua paradssistabab stockt,
hS u ^UetEu. deinceps mineri possit fine «ndo^, ^
O 1 ? W tfi a t: sedegetlongior,tempore,quamalbus.acru
Sf ]. r ° ais omnibus , ut album probabis. „rniectio.
"erq f * tussi!,, si kpidem parare vis, ut in Mcrcunu st ,
«ian n as > 'pium tam hdibikm quam ceram effi.cien u > q ^d tn a sieri dcbet, quia lapis per vitrum penetrate p
(«te r3 n , u 0 tibi, mi fili , lapidem tuum tam fusibilcm essi nas, tUq, r,' . ^ incipiat, antequam fundi velit: idquc lapidi albo ac J V^rf 0 '5®'°ncai facito siiper Povern. Lapidem vero rubru noa Isjw Ufibiliorem facere, quam absque flando candefieri po it. re^um aquaPavadisi una cum eo mortua & fixara fuerit, a-
di es c t ineocalore infamaccusque adcandoremtacne.per 20. r Cr ’ a "tequam aqua Paradisi rubedinem ejus foras queat ptodu- (»I ' eu.mque rubedo e]us jamforis fuerit,ignis ille augendus eit,
' a pistnodice candeat, ut tantummodo appareat candere , nec j^Pdus: atque ita sinas stare per dies 3. tum utfrigefcat finit o, ac C ° Nssias 30 c, lapis emm tuus perststus est.
Gaput XV K
Qllare > mi fili, modus tibi retinendus est in lapide fusibili effi.
rcieodo: nam si lapidem.album nimis subtilem efficeres > vi- ^'bperietra.rct-. ac lapis ruber minus etiamnumfusibilis elfe de- ">alioqui rubram tincturam aquse Paradisi toris, acquirere non
°ks,utidpctumest.
e. C > s ;’ t>li dilecte, 3qua clara Paradisi omnes res, quae in orbe Maximum, bjerejj ' es c ®° P°®-' - cum per eas sublimatur ,donec Ais ad-
teslnce vatio nem,idest, rem duram, qu*liquesce-
*f Um inv ■ ’ ^-'quefacere, ac ingressum ut habeat efficere, P 1 '-
tumque' L? am suisse apudVeteres. Postquam enim diu mul- Jnt „nu a pri~.
a« perfecerant 4 **' »k lapidem album Se rubrum paraverant mlim
banti eo facere volentes, nibil proficie-
-Pum faed " U1 ' ^ lv t nolebat, pulvisque ac terra temanebat. ,«.«^»;
tiemdeeise a *" a ^'ettere poterant, ci nihil praeter V w muh« refi?' 3 non habebat. Tttm mce^onem.
ttu Ua re alia ren^"^"^m , omnibusque rebus pervc Jg ’ ,
1», Se Mer curio. 1 ^ , quam in §ulphur
?S) tniffli ’ in omnib AP ' lT XVI1 *
'Pmtibus mj Ucra ,“® re bus,qu®.funt in rerum natura, exee- ‘ 0l, s, ac metallis, avolare olcutna terra.
3?d 4 5ech

414 Operum Mine raiuiM (yai'?' 1 '
Sed in spiritibus mineralibus ac mdallis ole um sb/^^lil>^ punent apud terram siiam in igne. Ac si ab igni.sub' cum oleo una votat- Oleum eorum a terra separa« «° j v - f 11^ ab, aliis, rebus. Ac tum facile sciebant, si natura« 1 ,F , se tale oleum habere debere, unde metalla °leu lVl ^ ;j bant,sispiritus,qup&sublimando siccos & terreo® e minime liquefieri possent: si eos iterum fusibiles en>c c ^
jusmodi oleo opus esse, quo eos incerarent, ac fusibus ficerent.ita incerationem invenere in sulphure, Arse«*^ magis in Mercurio. Ita ipsi artem incerationis inv
enett’^n’ |( i
t _,_.... a -te« 1
dem suum fusibilem effecere ex animi sententia, cUIt,£ b n iia E',,
cerationis haberent:quidquid libebat faciebant,orfiOf^jjjjiab 1 ^
volebant, fu sile efficiebant: per res calidas spiritus «f ,((itf s f, eosque validos ac venenatos efficiebant: ita ut tam fyb^ir subtiles redderentur,ut mirahdü esset: cumq; eos fa«. feeiffent sublimatione, ac satis ferventes rebus cor'® 1 * sis tincturas imprefllssent, incerabant Mercurio V t0 id est,perfundebant certa quantitate Mercuri ) probe sn tripode collocabant,ac sinebant ascendere & ^ par>i^s>>' Mercurius apud ipsos permaneret: atque ita spisitu 5 ,j libebat,efficiebant. Sumebant etiam imerdnm: ac * jjsi^ 1 0 Ji nam calcinabant in calcem subtilem, ac Mercurio« 11 ! j Calcem perfundebant, atque in tripode collocabam t , J
- vitro, ac identidem ,
hoc pacto sublimare h* 1 ' ' r $r, jC j||i* Mercurius apud eas perr«a Iie .. 0 ,i>' ^ ces illas fusibiles effecere ^c#,,
projectionem facerent:atff u t) c- 1 jy
metalla imperfecta calcm^stK 1 ^
- qne solverunt i« acri aceto (3 )ct s J-
nec tam nitidae quam crystallus redderentur, atque 1 afua immunditie repurgarunt,ac lapides illos cr}'« 3 verem subtilem redegare, atque Mercurio perfudere, ^
de collocarunt, uti dictum de Sole &; Luna,atq uee . x
' " *&.
nam confecere. Dico tibi, mi fili, tota ars consisti‘ n -
Tota an foß. ne> aut liquefactione. Quare hanc lectionem scdulOP £ p 0 «'j,,r pt in tneora. cn j m concinet. Ex omnibus metallis medicina« 1 ia faSitnt!^ >K ' supra dictum, brevi tempore, sine sumptu ac lab° inceratione,&c.
5^
Fuere prieterea nonnulli, qui tres partes Lun^^at. jss sumpsere: atqi eas purgarunt,ut initio, operis doct« js
inter se solverunt, ac tum mitiutim limarunt, 3tc l u . er paa" ^ didere, in subtilem pulverem redigentes. adeo ut P e c as° / ueucribaverint, ac postea super marmore con« 1

)1‘.
'»
i
if
,01
p
p
(»
-
d
i’
lt>
ii»
«wt gUm . . H Io an. Is A aci. , 4^5
«flet« A a ! a «cp,atque ita contrivere. ut omnino intangibiles p°rn,js^ Emebant sal praeparaturo ac melli ac aquae gumm* ^^•««»ngibiUter terentes. Tum aqua communi dc- ^»ntit« Pta,w ««natn contritam olis vitreae indebant, bonam
*PoC Cm a W ^perfundentes,atque in cineribus illis cribranti an ' ' * tc iue vas illud cum materia bullire fecerunt per ho- s "Wi p!ms: tutn tefrisdeere sinebant: & sal ac mei lique- Xp, ,n ” a LUa: Sal vero ac Luna in fundo remanebant.Tum X fu,! 3 '? lu f ern e effundebant,, ac rursum aqua communi re- “°'te c uulllre sinebant, ut supra , idque iterabant tamdiu
° mn ' S pura rursum defkiebat,utsuperfufaetat. Tum, flPinqu; eretT, fumtum pusillo igni exiccabant. TumMercurium Merentiaijtif- sexies per pellem leporinam pressum sumebant; mt ' ® *¥*?■ Xu 0 to ^ e ®t aceto,, donec sal nitidum 6c album remanebat: *“'“*’* ' toslp^^Wuni munda abluebant prorsus omne- sal & acetum,, ^Ic^^^iineis. mundis exiccabant: olla: vitrea: immittebant, tllo ,i» C ° "^perimposito, cineribus imposuere, ac receptaculo lu-
^tlit , Ctl 'fttuxere,perinde ac si quis aquam rosarum destillare ^‘»atnn.i.. „ 5 «.:V/s_j.„L _L--... .n,_ :j:
-^IPt hoc pnctdstare-sinebant per dies ra.aut r;. ad humidi- to ft ' u perfiuam ci detrahendarp > quam in fe habet, qua opus dq s '"Petetur: Aeque sioc pacto omnis Mercurius praeparan- iit^n utendum in opere sit, atq; talis ignis ei adhibendus est, X - s sursum suljUmet. Tametsi vero parum sursum sublidi j *"» ut exigua: gemmulae stillent per alemhicum,nihil refert. , ittjq^ypsum sursum, sublimares, ita ut aliquid mortuum esset, "lidq, Vlv ^eandu s foret in aqua bulliente, tum vero iterum hu-
4 aquosam assumeretquae pmne illud opus coir.umr
nu e ^‘ Utn ,id ipse videre potens: nam in.receptacu«. _ . ;»»»» ""i»«
si aL^ p ? ts aquae communis mundae : ea autem vac . £ xuS inse habet. a Pud corpus Solis & Lunae moreretur,* pullae fixus bumiditatem apud fe retineret, nunquam ^ ^ g u _ pcrflj ü 'h Pulvis nec fixus fieret uuamlibet diu ita _.
»- , Xihr ’ - '
..haberetur. Susine sublimatio-
"ssispec f,ZT~ “■tuiwu,
j Us sieret quamlibet diu ita
^"stratum fl a r fndacst fcstiUatione,. <--
'uq c anipliiK ‘ 5 imes quein igni donec videas in alembi- ^si>s»c a ^tc add 0 a . t .? ren l. 3 ssenderc. Post retine etiamnum it» rXL Crc ’ k' Va inn v l2 j s fiue subsimarione: quo facto sinas , Xs Xm ab aercf^- «“gMa, loco sicco & calido,«e quam aeread (eattraK ° ^humidoad se trahat; ac si patere
«napus peviiss eftt ^ a fiq«am humiditatem,atque ita &
vd 5;
C A. *,

4 fX& Operum M r ne r a e iu M Caput XX.
rlaro f
Opere moti ix tixari veuet: idque plurimos fallit qui j- c b jI " $cs non fiunt: & hoc facit superflua humiditas, quam* 11 qc nescientes quidsibi desit mei rore permanent. . ^iisi^
Item nunc tenebis, mi fili, jarn Solem,Lunam,& parata elfe ad opus hoc conglutinandum. politi
Item notis,mj fili, quod pulveres, tuos Solis & Luo*.< his: ac fumes ta ntundem ponderis Mercurii tui praep 3 ^ c 0 tf\, tantum spiritus quantum, corporis; alioqui si non gtfi^ c stet,eo diutius in igni stare deberet,antequam.sph'*'- llS vellet cura corpore,, atqj pulvis fieret: sed cum pondt' S - £ Ip,spiritus facikapud corpus.moritur, ctc. us^^il'
Quierat vero filius meus,cum jam spiritus ille mprtU . corpus,& apud ipsum.sixatus, 6 c ad.pprsect.um colorei" ctus sive albtvm., sive rubrumac perfunditur mag 0 ' 1 djie^j Mercurii ad incerandum acfufibilcm estlcicadum,& fpi [l i(( Opus perficiendum: interdum funduntur io.aut 12. P a,t , a c W r super unam partem lapidis,aut pulveris fixati.adalbu 1 " g ^0'f.\ pulverem ad rubrum,funduntur interdum 20. aur 24" Xj, t» j tes spiritus, super unam partem pulveris ad rubram v*. enim lapis.ad.alb um perfunditur 12. partibus > ruber y jppili 5 ^' Vis opus, habet facile. 3.0. partibus; antequam velit" ^ j: | Ratio haec est: albus est crudus & humidus,frigidus,>e,iri lt|J £ (i: tum dimidia parte, aquae paradisi opus habet,. at" ^ JiU ipsum incerandum , & fufibilem efficiendum: n 0 " el1 ' u s d 1, Jjc> ctus est in igni,ut ruber lapis aut pulvis, neque tam t' c .j eiV'f her natura calidus. est,& siccus, interius ejus foris st at .jj ti iS ' 3 5 ,,e£ cjus.ct siccitas,ac ejus albxdo intus, est, id est,ejus friß' 1 t,equam fusibilis efEjipostit, facile 30. partes, aquar P 3 * ^
unam partem rubri pulverisaut japidis debent
Nunc autem quai.rat filius meus, ii super utruOJf gc |l -urP’ tum aqu* paradisi fundi debet, antequam ftisibiliS ^ n is T immenso tcinpoteinigni stare debet, antequ 3 " 1 0 moripostirapudpqlveiem,aefixusfieii, ^
- Ca 1-. XXL _
Ua* CGiet filius meus ac uatelliget, primam additi° nC
(ur um dia ^corporis esse utramque crudam. Ea ratio est u»*.'j^. ^ in igrfi reti- ' ' ‘ i-r ■ ■■ . - — 111 ■ '
mri debent.
quenda est, m uum aut perpar debet antequam mori postit,ac pulvis fieri
iiiva»’--, isr j : cumfi ut ‘ V ,,s

a ut r , I- o a n, I- s a A c i- 4^
iij’ ^dicina,. V e “. e ffectii 5 ,fixus est > quamvis non sit fusibilis '•■ it a 8 j t ® d,ca liter,ctianjsi nondum ingressum habeat. Ac i.. ’ nnj Mercurius, solutus est, solvitfacile omnia re-
1 «“rtficrplat;
^“V-Mersurjus.wivw v.v, —...,. ... • -,
ac fi) <atu s n ! P iritus i cumP est congelatus; porro cougeht- **6 Ä 0r !° fixat. Ita quamvis soperjpsum multum aqu* pa- 5 u 'sttan nfusllrtl >J0. partes siipetr. Mercurii, is est coagulatus,
^ k J“ am Praelis, facile coagulat,ac fixat,sacire,utpr*stictu I «t ' ratl ° ex parte medicinalis, si lapis fluere nequit, id est, a ' ar atio ani P ar .adisi facile in suam naturam pertrahat. Est 'tero.
^cc p Q CU1T > aqua Paradisi fusa est super pulverem,ac super tor- ^Uia^V^llw.major calor,ei additur,quam injtio operis da-, e t,( lisi, pastum operii sublimare non debetiatque Viuic aquae.
Nui de ci j' 1Sca ' ora dhibc t ur,ut fui irwa sublimet, ac guttatim rui:- ^trn au Bt .' n Pulvercnr.Cumque movi incipit,ac simul pulvis,
Jr tVe rc _ "Ubis, ut per eum sublimes, ac vitrum iterum iterurnq;
Ptri 0rc ‘ cumque sursum sublimatum est, inferior pars vstri in su~
P. 7 .C ponitur,atq; ita fixus ille pujyis decidit super pattein alte,. . Urblinjatam; idq; opus toties repetitur, donec unum cum,
Undo remaneat: ac tum ignis paulo vehementior strui- <Kpi Uec perveniat ad suuirj colotem album,sive rubrutjr,prout. q^ 5, sta per rationes ptxdictas,non debet.tamdiu stare in opere, t). U'admoduni m principio. Quare nem amplius de spiritu quam.
9 d .^orc sumpsere. Quorsum vet o hrec omnia i Ut te,mi fili, b^am intelligentiam operis deducant, ut horis, mi fili, inter,
? U t ^ ^ malum discernere, ut notis quid, agas, ne ip errorem, incidas. Quare.mi fili,sedulus hanc,5c similes,
* tr ° r es !**P* Us relege,ac memori* imprimere conare,ad omnes *^Uz app^o^' Pi in ypus incidere possent: anteqpam operi,
^Uncitet Ca p - XXI1 '-
Lunae iu^T a d °pus accedamus. Pulverem tuum Solis ac Reditm Quantum tui pu \ ’ ac Ponderabis j at; tantum Mercurij praeparati, °pw- rit°,ac pist,'/'’^ Pondera, atque mortarium feneum calefa,- 7 Nvcrem'non afleo ut Mercurius evolet in aerem. In- n ,C ‘^ '-«sitna" i"«Paratum mortario, ac pulverem tau®, ac
«* : Hv eti Ä a Panem Ms armeniaci,aut 4«“ lo _^
&"7 ras ill opiftffl m 7 nia ^ m antequam mortario indas, Tum,
^pulverem i„ -J »> mortario. Amalgama.Mercurtum V t ^ rtUliu s ses ? i^E^ a ' Sal armopiacum efficit utpu ycr fi, ° P'' diem inteorm ’^ CQm pstctamm radicaliter. CoI £ er 5 ndesinenter ; juvate invicem, <fcse.«°.
->«r?sob w'/*™ ia.horas continue, nares.vero,
" ’ n ?odo,; ubi, noceat. oui invisibili«* posset a-
* *-. ■ sten4s”

4*5? 'Operum Mineralium ^
scendere. Ac tz.horis elapsis, materiam tuam ejusmod'^, (p vitro inde, alio cooperto, P 011 ^ i c ' perijnpone, collocatum in ‘° r c 0 i^ creta,ac facito uti prius docturi 1
moderamine ignis, donec opu* $
perfectum fuerit. Primum ramen opera perficere docet,quae amalgamationibus c j^ oT unum Sc idem est ignis moderamen: prima autem conn 1 .^^ variis modis,omnibus ad unum finem venientibus, ac b fC
temporis quaerentibus.
Fuere item nonnulli, qui lapidem nobis ä Deo. Op ^ 0 ' rt ' mo.gratis donatum sumpsere ,'eunjque novies aut stecie 5 ac a faecibus, purgarunt,ac rursum congelarunt, atque in - 5 f pulverem album redegere,ac in pyxide servarunt:
il « 0
ratus erat. Tum Mercurium probe ablutum ac P r3B ? a ' c iiri* supra doctum fuit,sublimabant per vitriolum.id est,"^^ii>''^ limati sumebant ft i.ac vitrioji crudi 4. ft, ac simul per id eum sublimabant,conterebant denuo cum fe c ' ; ilc% iterum sublimabant: iterum conterebant super s0 it^p, sublimabant; quo facto faeces abjiciebant. Tum vC fiiblimabant per recentis yitriolilb 2. identidem f* ce j ot |iy ^ tes,ac sublimatum solum in pyxide servabant. Tum P ^ Lunae Sei. Solis sumebant, ac simul liquefaciebant, a jpi» 1 . tim limavere: limaturam in pulverem tundendo.redeS; ^ c e^ ( £ tario ferreo, atque pulverem laverunt, ut in opere r putf*,, ^ doctum est, aqua destillata. Postea super marmore c cum sale communiipraeparato, Scaqua gummi,ac in ^ pulverem tundendo redegere, ac aqua communi des 1:1 runt, donec aqua munda Sc clara inde deflueret: 111111 y
tepidum siccatum per se in pyxide asservarunt. . upi^Xf Item tum sumsere 8. partes, aut lothonespulver'* tis nobis ä Deo,donati,4 lothpnes aut partes,pulveri* - ft**j^ b®,c® efficiunt 12.partes: ac tum partes totidem »* ^ ( f bant,quantum erat pondus 2. reliquarum, idest, s u0ie „-uri 5 ’jC thones Mercurii sublimati, a ut tt£ s,
efficiunt simul 24.1othonesautp‘^ cl ,ai
tria simul probe terendo rnl B U ^ r £:äCP C , r d’ to destillato, ac intangibilia c ^ v ase vl f)i< materiam contritam siccarunt
super cineribus tepidis, ut P u „do i" factis pulvern vasi vitreo r0tl ; a dfn |T, !b I i(, modum facto immittebant, ' ,a _ fa& c ,,-£ usque implentes: Tum ‘r 0 u£ in
suspendebant intus in tripod - tc<

t^’in Con M. IfcAN. ISAACi. 42^
4 ■ C j 3 ^ 3 c * a «soquc ostiö ibidem pendere sinebant »
cl 1 * 1 tc ncr e p Jp '§ nern subjicientes . ut manum commode ibi- ,j v « >n q Uo p ad semihoram inter parietes fornacis & coii-
ßill 8nt n 'j U US P cn debat > atque ignem in eodem cafore re- tju atQ ^Uo d ? ade ^Ea cum ellychnio ex resina, ac cum oleo de- ij'"»trtea tem^ a ^ em P on denigrat, ai parum fumiexcitat: at-
K ' * u tcren — r«vi*.muonaenjgiat>«*w paiwmiuiuivAt,
t Us V Ct0 ' tcr npons matena in rem unam coquitur, • a "t: C3£ actis, vitrum rufnnebant Lmateriamciue
'a,
l
'Pseveb,
l at *isei v ' trum rumpebant>materiamque‘
:b anr . f ktteam äut aeream candefaciebant, ei ma
Die- exime- materiam
r ' J| ieba c —‘“-«"i aut aeream canaeracie-oanr, ei materiam f Ur ' l,Vl tleh t, 0tnac ' immittebant, in qua aurifabri encausto pin«
■ ^crah ant an pulvis non fumaret: aut pulveris drachmas x> 'IftiajCV-S-erucibulo immittebant,candefaciebant in 'ISii, . ‘‘loram: cumque refrixerat iterum ponderabant: si 5 110 Vitro '° , e umisiffent, pulvis nondurn fixus erat: tum deviant [ t Utprius immittebant, atque iterum in fornace fufpen-
r ’ a 'b n ein augentes, ut vix eo temporis (patio quo ÄVO J 3cis .uts ltan posier > manum retinere possentinter parietes for-
■ 8 ütch Up,a: ita Il0C m °d. er ainme ignis adhuc ad 30. aut 4°. "ispi C i “ a utur: quibus finitis vitrum sumptum confringebant,
Csl tes rium materia fixa esset: sed fere. ac sine dubio fixa rubra ut sanguis > sed nonfusibilis. Tum eaift materiarii .“"M, ac probe cum aquae paradisi fo. 2. probe mu'ndificä» se sebant , cui humiditas superflua exiccata fuerat,ut inopi- doctum est , ai Omne simul mortario ferreo indebant fb , conterebant 12. dies valide ac continue, ut mate-
*?dcbanf tU - n> ca ac l ua P ara disi commista esset: tum in vitrum t a "icbi ® wsm °di, 8c forti lutamento j nt , (in* * * ac %’ er fomace colloca- A« ornn CS a ^ Cendere & descendere,
^"ec orrvr lt . sirriurfi 1 “'Vertebant: hocque opificium iterabant, p! nt> d° ft ec color |L Utn maneret infundo vasis: 'tuto stare sine- r’^que otntie *lk' S PcPc patefaceret, eodem ignis moderami- rubi Urn habe 3 — «Vasisset,erat omneEliXir ad album V l etamiue fonlf j flht > stare sinebant,ignem augentes: f iS Qiiare°un ^ albi * anctura rubra foras scsc prodere non g att s e Prossceres « CUlVl alt «° incerebro habere debes,siquid c r Cdüla mente- kction « was (arpiusperlegercnept-
^Elixir, lal'T^mbedo foras esset perducta,perfectum
^ycrumSoi rU ^ runt ac * omnia metalla LwpcrkcLta e^ n ^ rcd 'S cr 'da, qui praestantior co
ac
mim
non
Ameris,omnes probas Sransieng,
Cht,

' 4$0 OpIRuM MlkERAthlM
‘CapuV XXIII.
CCiet filius meus quod deinceps docebitur > loqui de ‘Operibus,quo pacto Philosophi locuti sunt verbis te« 1 ’ cideintelligendum sine ulla verborum obkuritatt.
Caput XXIV.
yrimum Ve- pRimum est Reductio corporis,id est,quod Lunam itrunt yerbu 4 - iniperfectum illud corpus vocant ,quia Luna fix an °| ?u( jil’ j | , Meduciio. 8olem vocant Fermentum, quia fixus est,ac printuw vel^^AP losophorum est Reductio,hoc est,quod corpus illud jmP ^ c!>^>
-ni'
amalgamant cuni Mercurio vivente , ac in suam P r . "Jj pd 11 ^. 2 .Saluti*. tiamperducunt,6a est solutio Veterum. Solutioeoru ^iif^
fusio aqua: nubium,sed est aqua sicca, id est, Mercurii 1 *' oft.p ' tisfundumentum, de qua Rasis ait: Nisicorpora ^
In/^Sc T>f»nnihn« (nlutirmiKim pln*r v<»rbn fnrit 111 bO*" -. .
111 V’
3. JAtmdifi-
Mtia.
4 - Evapora- Via.
ludis. De quibus solutionibus Geber verba facit in * ba Philosophorum inscribuntur. Hatcvia brevifli* 1 ’® '^efl ^ Reductio,si corpora clarificentur, atque in aquam re-P^ juX ( ^ e redigantur, quae est aqua illa ex qua primum orig>n*^,cl^, quae aqua in se spiritum, animam, 6 c corpus compl** jpM c( |f qua: nos resplendescere facit, inquit Geber. 'Cuittsttjf rium convertissent, ita ut per pannum exprimere P°j• , e rC ^ mentum Aquae habere dicebant: ac Philosoph' 1 crassitie aqua: terram formari, atque tum fele alte lU ( tum habere dictitabant, Aquam nimirum & Terram- ^
Tertium Veterum verbum est Mundificatio, qua ^/^ipsb ait: Haec terra cuni aqua putrefit, ac cum continU 0 dificaqcumq; munda est } ex ea omnis medicina Vc> ^, ficittir: de qua Philosophi tractant in Turba dicen cum hurnido conjunge. Siccum est Terra,hurnidum ■
hunc aquam & terram mundificata habes: d>'
■ ifitcumj^
Quartum verbum est, Evaporatio aquae, ea f
disi ascendit in cöelum;ac guttatini in terram decidi* • cuntsublimationem;autascensum & descensum i terra,qua: prius in terra pistrata fuerat, eumque asicu ^ ( M ( , pellavere. Ita aquam,aerem & terram habes;
Philosophi dicunt: Curh album est effectum, aq u ® j^at lp ,f jjjs funde,acstatimsublimatiönem cönjunge , ex eo p r ® uS iw (C j- qui apud Hermetem avis dicitur: ac de hac re M 0l ^ llt »Ad extremum remanebit tibi aqua calcinata, are n ntc m r ’, f V
f
Atque Hermes, Geber; ac MoriehuS ajunt: ^^in 1
res quos infimo statu reperis,cineres sunt resplend'm u[J1 ei liosum adamanta reperies. Deinde dicitur: FerM* a jj,yO’ hub adde,id est,cum imperfectum illud ad pulvere sere>ita ut aquam Paradisi superfundas,m
c 0 p tl
A

co, »qu N * TsAAC.t. 4 jlt
U(.. t '' ni;, qii,lj)Li 1 '! 11 Pulveremperfundunt dicunt fermentum» S ’ de.uosopironim.- tum etixere: nunc illi anima adjuti- a Ul1 t l i >cnj a j a " s:Dein dc lapidi nostro animam conjungimus. fi.«* 13: - ^dum iri homine corpus hominis non vivit sine
' ' .. imnpr_
-'cir «s ‘-‘,ui: rermeatum CUI»', aaTnatuY ri
'Otjftj ^S? re fermentum addunt: iieft,Solen wFj mper fe-
^^»axatadisi-. idaue eft quod Motienu* ait: Ndu^pe ^
la . . “«um i,, noraiirci-^r-, .
nn’cl ncc n °stet lapis sine anima, quamlibet purum I r I r P Us fuerit: fcrmesitum enim ipsum ad tuam nat
lmper-
naturain
ft,
■B>h
i ^'■'tcum 1 ^ CCS . ac dealbes in pulverem, ac tum animam ei in- C| f ü pi 1Us eo codamisecas,nihil in arte nostra effecisti Ideo Pni- d^difw. ant uynus ait: Animas congregationem cum corpore j| s 0 ®t spiritu facito: tum spiritus ejus additur, afq; gau- natura msuam cbmmutariiht, acvescrassxlubti- f^ti: q*. ®-H°c est quod Alarms Philosophus ait in libroTur-
e ah ^P’ r l tus eum corporibus non conjunguntur /donec per- llf iij(q 0 Qt l ln ibus inquinamentis nudi sint. In hora veto com- si>gj ta IS rcs mir* apparent, omnes colores orbis, quam multi I 'iunt (1 ^eünt : atque Omnes tandem ad unum colorem perve- est, quem Ignem vocitarunt, tumque lroperfe- (i Ullld corpus coloratur. eoiore fu mo cum fermento, quod fpirituscum anima conjungitur Seligatur cum cor- ji !h * c simul cum eo convenitur in colorem fermenti, ac unum
^ti,
St.,
r^lu
'S llls omni sua vi ac vehementia ea separare nö queat, .^'••ywbispratdjctis constat iPhildsophosveruiJi dixisse. fiii S - Lapis noster constat ex 4. elementis : Item, Lapis no- 'ftuujf 3 ' c °tpore,anima ac Spiritu: ac vere: Corpus illud imper- to^aet?' 01 * "'brtuo astimilaveie : quia Luna debilis ac mini' Sopitio' u aquam nominavere,ac verum dicunt,
t am 'P 10 ^ 0 aqua resplendens ac fluens: aefer- n'appellavere»ac verum dixere: nam vitam dat fSavn > quam prius non habebat,atque in aliam
'Üjdtlfiy . * ' ' ' >-*_
\ u ucit: 20 »
qu c ^ , ct ^ni Cluni quicquid verbis obscuris dixere: NnuJ 5 * Abitus dicunt:Nisi corpora corporibus exuas» Pus ill( ) .| a ''i llani totih 1arte uostra effecisti. Ex corpore illd t)! ‘ c tatu Cot P° l 'eexuif lniU *' cum ^ amalgamatum, ac tum 'icor- V ct r,ac mo r i tür Ur; acpost c 6tinua decoctione corpus illud
lt aii V f t CS ' n< l u iUnt- ^ stl % lritlI ,ac tum Spiritus corpiis fit.
Ö ; W: aevetnw» jV“*® sequere, atque id quod ipsa qu*-
V e
sit,i
s , ac sunenus > ut sit
''ttius: d'P en °ti Kq u am WSi Ita materias unam in a' t
' P™“ doctum est, ita eri mmtubus xr-ediSi^^
i'tilik. _^ Un >ida, Nam in noAris operibus primum
<5»m.. • s ftcca.ex crastis subtilia, atque ex
iSiftuin Vb terum Natu- r*m stquert»

Qucmodo'o. ptu fit insti- flandum ad imitationem Vtttrnm.
iuftrfluahto- inidita* Mera turio detraa bendtt.
Operum MiNERAltUJt
Veteres in omnibus verum dixisse, quamvis obscuri u n ^jii' dum est,ne ignorantes qui de numero filiorum nort su nt telligerenr,ac ut notitia horum ipsis incognita perman c [ Deinceps sciet filius meus, Veteres multa capita P^Mal^ ignorantes existimarent artem nöstram mägna Ctim ^siif exerceri: atque in unoquoque capite multa ac varia op cr ‘ re,multis nominibus,qualia sunt,Reductio, SölutiöjLot'ss ,a [ ' matio,Destillatio, Coagulatio, Incera tio, Calcinatio, r 1 *^. ^ que ita deinceps, ut siipra commemoratum est. A® P - Il c)f e( naeo aperiam quomodo Veteres ac Sapientes eä riornin 31 adinvenere.
Caput XXV.
.ior'*
TTemsi opus Vis facere ad eundem modum quo ■^stri fecere, sumito Mercurium e fodinis, tibi argenn 101
rumeffoditur,sed. nullum sume qui arte efficitur,eUw? > 3
lepOrihamexprimeSjacsiquid in pelle leporina reliq 1 '.^^ c» spice num quod coipus metalli, hoc inde exiguo cruci cü flW parte boracis pulverizatas: pone in igni,flato ut folV at g a |jcW\J liquefactumfiierit, vide quodnam Corpus metalli siti aC imperfecti metalli esse repereris, Mercurius ille a “°P u . 0 bi ls{: L pforsus est inutilis: sin Solem ac Lunam repereris >P‘ aC pt ( j tum sumito illius Mercurii qüantum vis,vasi vitreo lembicum superfluam ejus humiditatem detrahe, qü* P iyel*\ edrtumpetet, ac impediret quo minus Mercurius m P^fcn 1 ^ mbti posset. Nam si superflua ei humiditaS non de tr l jicil 1 qüämVis eä materia in igni consisteret usque ad dieO’J .
pulverem minime redigeretur: In causa est numiditasfl^ipjlst 1 ,
curius in se habet: vides enim in eo humiditatis p er vj c rc ll ss, «em magnam partem, ut ante doctum est: Sed cum jjjud 1 * omni sua humi ditate superflua exutus est; tumcorp^flatf* perfectum fume, id est, Lunam cupellatam quae P° pysiw.f deplumboincrUcibulOsacLunam istam Veteres cö r P^ j; H ä ,, festum vocant,'quia Luna debilis est alba,cruda,ac non ^ e , autem Luna amalgamaVerunt cum magna quant‘ t3t g 0 ieii’ • ac semper z. partes Lunae ac Solis i. sumpsere, fl u ^L u l a mentum appellarunt. Nonnulli Solem aC Lunam » aII 1 alg aI L' [naverunt,ut Opus praecedens docet,aC quidam P er ,
Vere, ac fermentum sive Solem arhalgamatum m> c . fe , zC ^ quam Paradisi,ac tum super utrütnque pulverem ta ^
scure,ut docebitur. Ac postquam Lunam amsig^ssj; M 3 tro indebant, uti tn opere prius dostum fuit hu) 0 * y
vitro, atque in tripode collocavere, ut supra; ac ^ a i
tninc ignis: a« ckmseps Solem etiam amalgamaV« jp

Xi. I o A N. I S A A c i.
4»
,0r nsc e iV
h l) ' Su sisun° suCreiav ' tro uti Lunanl ' 3C re 3‘ mme
r a e iusd ta Ut ^P ra »atque aqua paradisi,atque a- ? P 'Mum m ^ erCurii ’ tumiditate ei detracta, ut h Crc< i u ale 1 'e atc i ue triarii ejusmodi vitro indi- a ' c °llo UC sUp ‘ a P° situnl ck, atque etiam ia tqi - h Cc 'der et C3r , uilt j.tixta reliqua tria, donec ad Opus- jj^adisi eos' 1 a ' n c e r a n d u rri, i d q u e faciebant ut aqtu j dlüci- is . ‘ Us u 'Cf raiet ac moreretur apUd o- ^ a st ua dia fitinterfeutn&nonfixuiT!:
” l *?*tivi s no U “ cc '°ctioneitt in igni babrierat quarti ipsum opus>
ia StlEJs »mi Rl- UCrat rnortua > au t pulvis facta, j ‘ 3t *0os in{- ,C i Uartlvis aqua Paradisi, ;d est , tiius Mercurius per . 0rnace 'raberetur,non simul tamen in pulverent mo- n r >fi mul P er aliquid vivum permaneret, aecum illud movere- ctüiUn Cqi , l ”, nis vivlis fieret. Quare Mercurius de scipio ait:
P 0r * s uiei pars instar lentis vivit, dori ]am magis mor- te Wu« UnCIUa,T1 bu-- idque fit quia cum eo aut ineo nuk , f - aut aU "omm.lfum ek.aut pater.aut mater,aut sovor.autfra- ex groxinus propinquis,aut ex tribu ejus cum eo
o, J c ° c Offlmiftitunt. Sed composita brachia brachiis,atque o- bHj 1> 0r 3 ubi fuerint,eodem momento moritur. Id tiocmodo in- filius meus: ut cum eo misceantur ulla eis metallis, aut «a, üs >qui ex metallis orfi furit, aut noster lapis albus jaut ruber; tiU^dima iank de gendre ejusjaut propinquis,ac funi: etiam ria
co,
V.
1‘ "iistij’? 113111 ^ 61 e ' temperatum ignem subdas.
Önlllia fenins: r/dptr#* tM \n
tj£ — . — «V «V pvs.yix JUUV V-UtUil Lici' 'iMiTCW^iif
5 ucproinde cum iis fese conjungit,ac statim ciim iis «unqua ** fi.
^‘itur Sed curri solus est, ne
annorum 1
Itu moritur.
,öpus
•: atque o-
, itafitmir
ii n
Ö ^ n , )a ,% m s , clcge, ita naturam iri omnibus intel- trk A ., • ” ls latis: ad opus nostrum revertimur.
*rini ^baittai; a ,“ n *- r 'P°de; riiriiirurri Sol iri vifrö pe ter ??' .stfriul ft, k Vltro * ac “qua paradisi iri teftio vitro i tc (1 ' er j’ m '\'‘ exp“! nt irt i5ip°deiricorickviobsignatu,:
>d C (p ., f °^ e ssifte ad e <? 0 • 1 ’ a * ‘S 111 pusillo regebantur, ut manus dnj .J, * ca 'or gj s en f ‘ on ‘ s pcriculo inter parietes & cöclave, See. sitz, ,ut m anum, Us r man us unum sint. Nam calor ita regen- kttsiis J^^dioräm tenere possis sine adustione: ac %Qd öftres ac | nus ‘dem dient, omnia bene fele habebant, ‘gnum q u ~r ientcs consultabant, quo riomirie peculiari 1iat e * J u ' h ‘ijus arti» ,’ n °P er e conspiciebant, insignirent,Ut igrio- ‘‘ajf,. a ^ t ctrimagjj a ' OQ . Punt >attem celarent; utque illi existi- <)U* P°Gicre, ut etiam 111 ^‘Ecultate exerceri, operi varia stdmi- ^Cstilj la 7 l *rifra ) utSolut 1Uni Acebitur, Multa opificia posuere uat ‘onem,Cong e ia° ncni ' Reductionem. Subiimatidnem, J. fs/, ® ^obeaijEvaporationem, foccrationem* £ c ' Caleiaar

534
Operum Mineralium
raff 111
tfi’
&
Calcinationem, ac multa plura ac varia opificia,ut ’S^sapi errorem inducerent. Sed omnes sunt nothi,haeredita 1c
tum non posfidebunt: ac praedicta omnia opificia tui Jü clauso,in quo opus in fornace stat, ut docebitur, acfi’P r ‘ ,
ctum est-, rudes vero id capere nequeunt prae debilis ^jjsf putant unumquiodq; opus esse peculiare,ac unumq° od ss tuliaribus ac instrumentis fieri,ac peculiaribus fornac 1 er ^. deramine ignis peculiari, atque in arte difficulter t«s: capere nequeunt omnia simul fieri in uno vak c Una fornace,ac uno regimine ignis,ut doccbitut.Initi 0 vC .jJti5^ Veteres materiam in vitro positam in superiori P ärte J( is' ,< ’‘ grum aut pellem nancisci, turn id Nigrificationern n s bant. Nam aqua illa supra omnino nigra erat,ac qu> a ^gtif 11
Sdifsii Sciis na inerant, dicebant este Eclipsin Solis atque Lunae, aC ■* tionem maris: ac ignorantes minime id intellexere-
Caput XXVI. . £
J'YEinde cernebant aquam illam, id est, Mercurius 11 or pO ,l ., ( ■*"iare in (uperiorem partem vitri ex materia illa,.a ut c ^ 11 ja f
Migri/iMtic
maru.
Solis ac Lunte, ac dicebant,ventum in ventre portavi 1 > ^ ^ ,, curius ex materia aut corpore ac Luna volabat per acr jjesl ^‘j, loreae fervore,dicebant: Ventum in ventre portavi 1 - |
dam Philosophus ait: Aerem illi offeret, in cujus vent - !;]jj
tur per productionem fili) qui illi pater est; tum dab<^ u * , s ip- ^ dumstd est,cum rursum decidit in fundum aut fnate r,a v e (l,
bitur illi bibendum de humiditate terra:,qu* ejus nu tr ss qii e ^(t, hac de re loquitur Hermes Philosophorum parens: J s. pra est videtur mihi eile ut illud quod infra est; & st 1 "?,
Ut illud quod supra est. Ac Danthynus ait: Qui mi>' aCl ' cere rei cujus lapis noster pater, & terra nutrix est,-^ p.#^/ ventum in ventre portat,ac nutrix e jus in terra est- $c M
praiterea ait: Cum e terra ascendit sursiim in coeiuM ’ $c decidit m tertam, tum robur assumet ex eo quod ^ jn c ’P ^ est: ac verum dicit: Cum iupra gemmare incipi 1 , 11 . c u a pigerrima: rursum decidere humi,ac moritur in puh'^1 0 <Ja^ c f' tale est,aqua clara paradisi perfundendum est, ac c 111 ^
.,| 5 '
na ejus mater, donec ea aqua cum pulvere perin>l"^H jd M g serto ei Solem, id est, ignem tamdiu , donec P ef " C ’'!, t eS $i’
SMimdtic.
praestantius est, quam res ulla Orbis, idque iS n0I j aI p
piunt.&c. Cumque propius rem inspicerent, ma 161 ^ ei huc ascendere ac descendere cernebant in vitro-' ^ {C o _
sublimationis indidere,erat enim vera sublima 110 ' S greg at f„(t^ an in Tuvba Philosophorum: cum opus aut W ,s ^fpoU * jj*® 1 Ht,continuo illi iublunationem adde; ac ignora* 1 1 *

^arstfi.U' , M, loAtl. IsAAch 43)
'hin, C1 , llrn «ionem fieri in vasis clausis,ac errarunt: videbant > exist 8»«* rursiun deciderent, adhuc aquam permanere. ^still^r^anr destillationem nominandam, cratque perfecta est lH >- Weo Mos,enus ait in Turba: Post subl.mationem ei Hbal " etn adhibe: ne hoc quidem ignorantes intellexere. DeftmUc, de »>qüe materiam spissescere.. ac in terram convern.ac fietw," 3 ? emanere. ad extremum super aqUam consistere. s 0t PU5 ev ’^ l' 3 Merc unüs ascendebat AC descendebat, terram aut stt it ec Ue bat: ac cum Mercurius deorsum guttaret,nolebat i^mfrp^ccre cum corpore, ac corpus illud super Mer- • trat . • at iacebat, quia gravior quam corpus il-
t|Q tf p a ‘ at S Uc ita videbant Veteres, omne ad extremam insiipe- to n f-(? uere super aquam, isque erat Mercurius,siiper ipsum 1 ' l S t est; c t 1 aut fluebas, ac inagis magisque spissescebat, ac
?3Ua up at ; Üeniq ; videbant terram denuo incipere fubsidere in adfundum vasis,qme terra nigra erat, tum placebat vo- ^li^lj'dptionem.acfiitidum menstruale. De quareMorienus Onuptik fttlqii 0 s"o ait: Noster lapis 'repentur ex foetido corrupto men- tt S r ‘.fxeo lapis noster in massam redigitur. Nec hoc igiiorari- e 'lexere,ac lapidem in stabulis.in. cloaos.in stercore,ac fimo i Vcr e,ac falsi siint.Deinde cernebant Veteres isti,hanc terram ignj J'h continua coctione ac bono regimine temperati ac lenti ?hii> aqua illa foetorem amittere, ac calorem mutari: turri fopCPbi idipsutn Ablutioriem dixere. De hac Örigenes Philo- ^iblutik % pul pae Ablutionem, mundifi,ca ac purga hoc corpus a- ?c ^ilos a ^ uti datiö fieri potest,inter corpus,animam,&spiriturn: n(1 j°Puorum mens non fuit, 'corpora lavahda ac purganda tj s c a i* Urn: atc l> idcirco ignorantes corpora calcinarunt sale, a j l, P ct lapide contrivere, atque perfudere atqs ablue-
. c fiuete t . ln3a ’ 'dque tamdiu fecere, donec aqua pura & clara ni ^d° magis quam prius defecerant, tempus,
~ s a t abot illis perierat,in errore permanentibus. Her-
j- c staam ext' .^*‘ erca ajunt: Scito artem nostram nihil aliud ;Ptr terram c, 10ricrn aquse ä terra,atque aquam illam riirfurd ■ Uatur cum , t E Cr e,donec putrificetur ac mundificetur, atque fc c 'tha ot y „ Ctta: acne hoc quidem ignorantes iritelligebant.
m vitro claufo in nostra fornace: no«
t4 dh *C ce t S° rUm Ernrrim. . , .
,r iu' Qn< '’ eo dern rJ!!- Phlloto phi longo tempore.se continuade- [il^decresccrr S'mine ignis terram crescere ac crassescere,ac tio.^dicebant*. »J nmui temperatam decoctionem;, tum •»t B ^ 0 Ptia. Ideo Perfecta inceratio.eaqiie erat appella- Ixettdiik
^»coque p 0 st ea m 'l’ nus philosophus ait: Sudet ci detra- * pcitandus est.
Be * • termes

4 )6 Operum Mineralium . icPt i
Hermes ait: Terra aqua imbuetur. Et Morienus: jj u sr ö1 * tum da,donec sudore suo sit nutritus, ac in sternum sitiet. Id etiam rudes non intellexere: id fieri in vase ct a c^° j
in fornace nescientes. Diuturna decoctione acdiut***^ temperato omnem aquamcxiccari cernebant,ac
,era^
i dl|UdlUCAlk^ull CvillVUdUL > <**
converti in terram, quae terra adhuc post opus nostriu 11 j^gi' tur.ut Geber ait: Cum terra, nostra est facta, nostra ex parte consummata est. T um videbant terram istam 1 ^
substantiam sese constituere, ac firmam consistere > ncC gC lat' 0 '
lUUiuuiLicim uiv \.umuiuut,at minaiu gi
Un&lath- piius ascendere: tum fere dicebant: H;ec est perfecta
iris
Calci natio.
¥.
Si ea propria appellatio ejus erat. Ignorantes ea ve 1 intellexere,nesciebant,ut supra- a(t i
Hermes inquit; Lapidem nostrum solve,ac tum *
tia congela ac in terram redige, post album effice, ac ^ fb vum Si deniqüe rubrum: tum opus in arte nostra ab(o‘ v ^ (U losophus Danthynus ait: Scias artem nostram n '*”J|.,ie^ quamperfectcfolvere.ac perfecte denuo congelare, ab^, a rt<^ nutione substantisiabsque additione aut detractione » ^oi> omnem habes,libros claude,ac nihil amplius quaere * nusinquit: opus nostrum nihil est aliud, quam opusit 1 “^**^ lusus puerilis: ac ignorantes nesciunt, quo sensu hacc ^e*
Jikn /-amnUn nf f^infiirnlsiri "* . r
dita accipient. Tum cernebant Veteres diuturniori
«t»'
ac calore temperato , istam terram solidam paufatim L, gisque albescere: ac tandem tam perfecte albam 'at r tem fieri, ut Candor ejus omnem candorem Orbi 5 Tum inter ipsos,pariter conveniebat, ut istam dealba"" clW , 'cinationem appellarent, & est vera Calcinatio Veter* 1 hoc verum ejus nomen. Idcirco Hermes & Moricn“* - 0 jis ‘
Ne contemne cineres inferiore loco consistentes n ‘ 1f ^ e b ct L|V praestantistimus adamas: Et ex cineribus istis (inquit ^ fcetur splendida virgo,ea in utero fructus concipiet, aC ifeco* ^ vitsproductura est. Idfiet, mi fili>cnm fermentuO* 1
eam hac terra alba,tum recipit terra atit corpus ili* 1 “ ’ejs V e ^I/ fermentum,ac tum Virgo utero concipit, & ea est 10 . uii*" ^
mens. Tum dicunt Philosophi: Nutri filium ant p* st ^
lacte proprio,donec adoleverit,hoc est,cum ista c ^ ssa ^ a qi*a ^r,
modum alha est,ac cum fermento mista, perfundet** jpCC sa Si nitida paradisi,& ea aqua m hac alba & sicca rnatct )0 - '
menseorum est, quod puer iste nutriatur lacte p riD P est lac ejus. Ignorantes non capiunt. Prseterea eum modum alba esset ac fixa,tum ex fornace cX1 ss )iv ice trum cui Sal inerat amalgamavetunt , idsetiam c * -r0o laP* jd< fiant, ac simul in mortario lapideo contrivere P 1 a jLP
dones Sol amalgawauis probe perimllusc»! e -

>
fi' ■i 0'
fi
fi
vi'
lii'
(sf-
f
fi
■fi
fi
!c'
fi
fi
I>>'
{!■
-!
fi
d> !
C H
i*'
V
fi
fi
fi
fi
fi
fi
fi
fi
o<
fi
fi
fNvfre., IoAk. Isaaci. 4 yj
q ct üm ei fermentum adhibuere. De quo Morienus Seitab a ° n,Un cti°nem facito, ac animam ei inde, ita ut in ,-e- cjf 0n( ant ci lrn ? non ^paretur. Facito nuptias, inquit Geber,
k. c ftii rror , 11 'Uo sponso in lectum colloca,ac lectum ejus-
ls > atqu e sponsa filium concipiet, is Rex erit 1
\fi' X
rore in o-
a
a ‘>in,
inh . atqi c sponsa filium concipiet, " —'.'‘V“”“ di!j S c ' l,5 -omnesque hostes ejus pacem cum est imbunt,ac um j ate coronabitur, Rexque asterrntaus permanebit,ac 'itti ^minationem amittet. Ignorantes hasc verpa obicu- 1. IW '^Piunt.
, ,t; i<li{i mater 'am sumptam denuo vasi indebant , ac tum aqua i P« f undeba n t eam materiam, facile io. partibus
Vi: <f' ld( l Uc 'tat, quod Geber dicebat: Lectum tore coelesti Ncl ud P 0n ia concipiet filium. Ea mens erat. Ac vitrum sigillo '"sign e ant >ac rurliim in fornace collocabant,paulo vehemen- ^ttati^ n,ai, gente&,donec aqua paradisi rursum sublimaret,ac Sin- turs um ••
v 4 t ft ’ St efple
Fi); tn'
^tt,^"i>Pctes ac inseitiges , si lapidem ad rubrum conficere vis,
t^ttl 3 bam ac rubram perducere debes cum fermento ejus,
*!!(( j^Iatione ignis,donec crocea fiat: cumque omnino crocea
' ltl Modum croci sicci, tum elementum aeris foras vetsiim in, ~ ■
Vj J- fi* ~ ~ , ^ ^ _______
lta! -' Jr , 111 decideret in materiam: idque erat, quod filius iiet Plend^ntis nutriretur lacte proprio, donec adole-
..
b
. ■ ?0 d P3 VerO v^ 5 in % n ^ tcr augendus, ut elementum ignis fo-
'ihA Nlam t>.n _ __rr f*
^ -~*' A
‘atj^^at. Nam eo regimine ignis quo, aer foras fefe proferc-
ftf e s rct oci,eonec potest,nec valet ignis ejus, ac rubra tinctu- l ! > br^ C ' t ’ tn, iproferre. Ita ignis insigniter augendus est, donec *J S sinftura foris prostet: cumque materia tua rubrafuc- en tn 1 * c l lia paradisi perfunde, donec lapis tuus omnem jst'mbiberit,ac omtris unus pulvis fiat: cum pulve- f' : tu ^ t0 Moderamine ignis, ut rursus instar flivis fiat can- ^ecraj'luem auge,ut supra doctum est, donec pulvis per- * >Ustl iUrnconf" t: tum ignem auge dqnec perfecte rubeat, ac ununatum erit.
A C i
g . 1 a ,^ Ua m ^°P® rc omnia 4.clcmcnt.i sigtHatim,primum g^tuer eh~ 5tv '°cui a ^ rcn 5 q u ~^ ertamc l u ae prius in manifesto erant, atque ”“ntainope~ ^ a Bi. .* s 'Uanifpft, erant: ea enim in intellectu erant, quas ve
Cap, XXVII.
^manjf^'"wser c^ Uc '&!° lem Ccr netes!^'' tl,m videlicet cum perfectum cro- ^ i;,. era - qtiae ia,,. i a c nunc rubram ejus tincturam vides
Bn^dicer'. 111 ’^* /am n _, ac nu uc rubram ejus tincturam vides, *fle Jk ' ^ a P‘ s nost, m P r °stant. Idcirco Veteres dixere, ' ?r '°tit,.| ex Un o, ac v _ r cx 4 - elementis est conflatus,tamen s - rum dixere: planumfir cXrationibus
Ec
Caf ;

«8
Operum Mineralium
Caput XXVIII. ^
N Unc scies deinceps fili mi,tibi it;?, faciendum este, cui, si lapidem ad rubrum habere cupis, sin tant album habere vis , aquam paradisi illi adhibe,ubi ipM ^rfA , mento miscueris, ut supra; a.c sinas ascendere ac ® j nec cum lapide albo fixus in fu.ndo subsidat: ac tum ^1% men ignis persequere,donec pulvis denuo fiat perf ac tum lapidem ad album habes, ad metalla impersect
Lunam reducenda.
Caput XXIX.
- - M
CCies praeterea,mi fili.hxc omnia gen.cra opificioruw^^ss . *^ter valde bona,atque eorum projectio tam aka e ^’ U jjci*'yi dum.Id ipse comperiestcum enim medicinam tuam aliquod metallum,aut super Mercurium,quamdiu rn«- 0 ^ f A habet,metallum in quod medicinam tuamptojecn - sc fragile est, instar vitri quod pulverizari potest: ac 1111 ^ d |3 jf eundem pulverem in alia metalla imperfecta coni* £e ’- nummedicina; idquetamdiufacito,quam mctallu^ 11 ^ U1 ac fragile est: at cum est malleabile medicina finem vlt c.a
1/
Itw VU . dL LUI11V.U iUdllVdLMtV UlVUIbtUd — .
tum metallum illud Sol aut Luna est, prout mediem 3 mi fili,facile id videbis,experienti facile te docebit.
fas' 31 '
' Caput XXL
Xte. multipli- XjUnc filium meum instituere cupio quomodo * S P' tiJisV titient lapi- {a multi plicaturus, ita ut nisisemel de vita unum' 1
&• do opus facere opus habeat de integro: atque ubi
ctlimsilprif fanlp orni« .st/'Anfi,, „aIL, * inlSs ..(JlV'.f'
4
ctum fuerit, facile onus navis eo. confici poflet •. im® ^< c rc l, impleti. Sciet filius meus,sibi sumendas io. autia-l is
sublimabit per vitriolum Romanum, tres partes v>V tem Mercurii,atque identidem sublimati per vitriom r ^tM f que poteris sexies aut septies facere: tum Mercuriu* f serva. Tum sumito Solis puri in caemento Regali ^ tf * 1 ^ eam r. Quo facto, Solem in. crucibulo liquefacito > * id^‘ medicinae tuae superjicito, sive alba, sive rubra medicina erit. Tum sinas simul fluere eo temporis / 1
oratio dominica recitari poflet: in mafläm effunde • .
aurum illud ac tundendo in subtilem pulverem r c l ' () tere hunc pulverem etiamnum subtilius super rn*' cf!l iTi 'i 1 ' qua vitas rectificata; idque ob hanc causam. 1 >U . sub' eile siccescit ad ignem pusillum: namaquaifla^ mulatque calorem senserit: tum sumito Sole « 11 jj aut medicinam, ac tantundem ponderis tui t lap 1 ^if quantum est Splis, ac probe inter se misee,sicc< ' ll r

JSwi
-<um utr IoAn. IsAAei. . _ 459
*«4l] C tUtts ita So? Ue contere cum bona aqua vitae rectifica»
. llJs arnp];.._, ex 'cca, aut in balneo ad ignem pusillum, donce
L ^ Cr ciiri! U e ^njor insit; tum vitro ejusmodi inde, ac 12 , par« e3 rfunde praparati,«
Cdr Sus Pl ,] '' ut doctum esi, super : P «ris: tum vitrum pro-
'IVi
°tuta
j* 11 ” 1 ’ ' ntn manus tuas move, identidem per horam > ut ftu s “ riUs omnis gemmulis sit pevmi- tQ P u ' vcre - mm in tripode
;,uti docui dandum clic.ann .iqua para' atque boc pacto stare sine 90. dies continue;
^ s W r ? ; !3 nern adde,u u ‘ a fuit: atque boi
111116 h®c medicina, tam bona imo melior quam prima ac . ta t Sique tum plus etiamnum medicinas vis facere, Hi,,. v ' tr uin fume ejusdem compositionis cum primo,in quo, S ^ kabas . ac medicinam tuam pondera;,si ejus pondus sue« ostiti ' r>larca Moo.inarcas sumeMercurii praeparati ac humiditate
kis.’' c CUr a medicina magno illi ' n:. *>Uts„.. . ■
—«.,,.1,. „>..e,uu .i., vitromde,probeintqrseper- 'Sj ' u pi'a te docebam, inter manus tuas agitando, colloca in •'ktj: ®°- dies eodem moderamine ignis, ut prius ; fitque omne fora av ' nata m bona quam prima erat, Sique amplius tacere vis, ^di 1 u n%is ampla fovet,aq vastam amplum habcrcs;fume
io OQ c |, n ?m, vitro inde, superfunde Mercuri) praeparati marens. ^ifia p ut f u P r ?: fitque omne simul medicina, tam bona quarre ^ s ,b t . • rat - Ita medicinam tuam multiplicare potes quantum ^ Empore.
SCictgj. Gap. XXXI,
| ^Pttstu^^Eus, fuilfe, qui sumerent 9. partes aqu* paradisi at * ^ltieb^""^'ditate rectificatce.ut prius doctum est,ac 9-phia- 1^ a siae po(fi ( ,’ n a<: ' 5 1, legulis partem immisere, eafque fupraluta-
><u,
,°«tni
le mnt
ta nt, 2 Vl as
:n >eba^^i* n I s c ^ ct >donecaquaparadisiperfunderetur: ac "am 1. cum parte una,ac super lapident funde •
>n tripode, in conclavi, ac ibi reliquere, donec
P>ob,
vUtetV^ uc mw,at muti upiunu
f**a e ^' ,a ^ , s 8.j n ‘i simul milccbant, poncbSmt in tripode. Reit r '' t ,ae ; UtTl ,;_ l orn ' lcc sinebant, donec una pars cum lapide
|ta
j?°rrn ► “ Um dab;
y, t rr °rerti ania
: atc WeilU
ant ei partem aliam,facientes P* $ imb i„
i ac quartam, donec lapis 9- P artes . rauo v i„ r' ;,u i>ac L m!v a:curaeo frxseessent. Et ea *mbl op ot , ns abr J^'at.ac celerr ClUai c ^ omne ,imL 'l infunderetur, ^.Aartes, U^sinu-M lm e fit ; non enim, aggtavatur ac sin j- • „ u .
^ hiaris siT ' tl ''A 1Crct ac simul ,'tempusq; abbreviat, 1
^rribus p„ ere ' kd optima ratio est in opere. A , ^
■ ‘ u P«r unam partem lap idis fundendis , ut rc p"^^^
E e 4.

Yerba Vetern de 9. illis par-, tibus super u- m&m partem lapidis fundendis.
JPoßeros mulsas alias rationes adin- ‘vcnifle ad artem abbrevi- &ßdam.
440 Operum Mineralium .
Veteres ita dixere, cum filios suos docuerunt verba !p' UI , a <# telligenteSjita inquiunt: 9. partes roris Majalis sumentur- que parte in phiala conclusa, ac retenta in febri aut * j^jji il>,
mundus infimus albus ac siccus fit: tum asperge
mum parte roris Maji, ac tpm alia parte, donec stuin(t u ,
star olei. - . ^ c° .
Ita mi fili, intelllge Veteres variis modis Rapidem > ^ et £'. freiste, ac in fine omnia proba erant,&c-Sc'et filius operatos elfe, ut prius doctum est,estque optima ratio; b ^ ^ multas alias rasiones adinvenere ad artem abbrevi an . f
qua forti variis modis efficienda, ut in opere minerali^ ^r locis narratur,atque etiam in animali, ac multo ma ? 1 * ( ulu^V filii,in quo mira habentur de aquis miraudis, qbas ®' r ^ili ^jj* dentur, propter miracula quP aquis fiunt, ut in veg cta e<c v 3 ,^ tur. Atque etiam separationem elementorum inve« 1 ^ a (U^ modis,ut etiam multis in locis docetur. Idqueornnen^vij' ( tilitate geritur,ac ma gna cura: hjecque omnia ad ternp"* dum quaesivere, & ad naturam investigandam : ac sunt permagnas curae propter multa opificia quae inii? gentes sumptus, atque incertitudinem,
,Cap. XXXII, libcs s.J'
TTaque tibi suadeo, mi. fili, ab hujusmodi operibus te 4 quae separatio elementorum incidit,aut vari* ration. r
fortium,ut in praefatione magni operisrite docui: i
periculo,, quawiyis aliquis artis sit peritus : sed, h*C °P j 5 ; pua serva quae prius edoctus es.,& etiarnnum A° ceb pulla elementoiiiseparatio,&c. Supra docuimus,st u<? s j« j joresnostri operati sunt amalgamationibus, Scorrm^jiiiS a finem pervenerunt s estque tam bonum & certum ut fod' (j- j noa postit. Ac infra docebimus quomodo vulgari afl u confici polfit,atque oleum ex metallis,quod etiam u* 1 3 i a P bore fiet,ac sine separatione elementorum,atq; etiat"
Vera & perfecta perveniatur: estque fionumac ce« u j
rtl ll* st-'-rl 1 '
# Jifld,
Gap, XXXIII.
C Cjet filius meus,quare separentur elementa,"'*^ lT1 , ’^imperfectum’perfectum reddatur,& ad omnem' restificando extrahendam,& ad munditiem reduce 1 ’ „pf i
corpora ac spiritum ab omni immunditie repurga" ’■ jj,
eadem rursus conjungenda sunt. 'll> a< ^
Nunc sciet filius mens,ignem purgare res ° mneS 'ia ali °m quamlibet irfimundae sint: estne hoc verum ? Etip?sJF purgat. Opera enim quas supra docuimus, ^
dem nostrum pnrnii ad ignem afferimus, primü "8 ^

<
'<A
,0
5*
>&$.
d« ( .
>
V/
%
rj
$
t
■i
V
r
V
P
y
/
iss
, $
^«m r( .j M, IoAN. JsAAcr. . 44*
ftarpjj- 0| ear n oculis cernimus, omnem . r0rrUD tionem
Quo pacto hoc fit? , f
W 8crit, n ° n ^ Vl aut vehementia igtssj, om ^' . mate riasunt ^ 4e tate n acpt ?P cerea corruptio aut fasces q ^ Morienus »'U Vu ,% ra fluunt-, donec omne mgtutn i • ■ „j; st i sa c-
a V| ncn ii t amoderetis, necalbedincmioco | cdi(ie pro
"Oqm totum opus mum corruptum enet, ,
<7, e veniente. hJc itaque vauo certa esse debet, ut hoc
lcc > co.rruptse ac sordidae faeces, sursurnftuant e ^ . W dentia ignis, ea perfecta purgatio esse debet. _
'r>se; operibus nostris, post perfectam nigredinem .
'bfav 'itaris continui, concoquit calor sensim corrup
»lio . sordidas, ac in alio colore materiam reponit, a
c anij^ UC lta deinceps cx uno in alium, donec omne nmu
S p ’i .irc.r-o...
'WaV .
f. r ’nat ut nix; atque id fit sensim, ita ut elementa non, lae- ^ia a j. e d hoc pacto sensim rectificantur a siia immunditie > 4C «h», .‘^Violatapermanent;semtque nihilominus rite aeperfö-
,. r - 'tn«,- n-f _r_„..„a:_»..C.ct... c._; „„„
j ivimvjuc tiumuuiiuu» üiw *vv.
Ncj^ Enemrectificataae separata,quod imperfecte fieri non ' <Ct n in ltS l'stuet hanc esse optimam in opere rationem. Aliud l »s, ^ 'init Morienus: Cave ne rubedinem pro albedine reqiii- »Ibfjj.^sesi tam ferventem ei ignem adhibeas.ut rubedinem loco »equi vas,omne opus corruptum est: ac lapis noster in o- r^t b CQr nhuvi non potest. Ita etiam per rationem praedictam 1 5t »sto Wa ^ > rat ' on?m esse optimam. Nant in elementorum * erh - ne«iqterdum ignis, vehemens adhibetur, cum videlicet
^ -, . ..
‘^ct s a 'Snse sum destillanda, materia candere debet, ac cum tet ' :acx urentur>>d est, cunitetracakinabitur infornace- r a hefi v°v 3 ' 'erra candere debet, atque uri, antequam terra at P»o vi • ' at que itqsaepe bonum cum malo comburitur, ac
^0,
eft at 5 Ue UNUM cum altero perditui*. Primum itaque ii maonam inri-rt-ti-nseprr« pmm sensim con-?
lc l^deU
.magnam mc«tk^^
«nt. 'Dicitfcnim Gebet: Draco ^r c0 t-.
veneno nutrietur. .-\YAftant'
la -ovafovcbvt, donec pulli pt® fcnto
. . C a t>, XXXIV, . sub crnl»
stliuameus naturam om ' 1 jss. em > exp e ' cr f’ f ihf, '’' x reftanatura quamafuoCreator ‘ c0 p\oss _ se,_ e sshcave. ac exonerare (vusfscibus qn* . • Q „ et fect a ' rss** r « natura persecta est sine vitio.ac in V tl ” ^p 0 \um natura
W ’ a >einfinepersecta eritdWinapotentta,« - -*
V ^sual C . sU ? , Pfms
ac auimt ,'a '? lcc l v 'id ex 4. elementis.constatum eft, ac
^ W insile & sensus expets est, nullo excepto,
E e 5 inprin-
Ontne initia perfeßü fuifi se, atfy in fitti &jam ptrft* äumfifä

44t Operum Mineraejuj* .
in principio ac in tine omne perfectum est, atque n urn * ^ bus absolutum. Ita omne quod siib qoeio est ä faecibus , Sgjdßhtft- nerari expetit. Quaerat vero filius meus, quid sunt *«• sunt humor ä Deo ordinatus, exquoquicquid subcufpi#
P“P ltx *&• est, pascitur, atque is res in sua essentia retinet. Inest rc ^clb 'mMm "alter ^ us perlectus dementaris calor naturalis, aut ignis, at ^ gll is ( , naturalia,al-
iam calor imperfectus non naturalis, ac ignis, estq u£ * natu- fumptibilis ac combuftibilis : funtque hrec 2. simul p e . r
ralu.
funtqu
* c fj
quamdiu ignis ille imperfectus non plura mala accid« 03 ‘ rem in sua essentia servat, ac necellario rei inest , ut fCS * 1 !a >(1 ( sua permaneat. Verum cuna igni« ille imperfectus uls* A), ^ dentia juxta se acquirit, qua- etiam calida sunt St im P er ! 0 # s ’1 que occulte inter se permiscentur, ita inter se instairuP rem cui infime, comburant, destruant atque e necent, "focOP mines, pecudes, harbae, arbores, ac quicquid sub cUt (, l iS <: ''
Suphx item continetur. Ita etiam 2. genera aquarum sunt in j
nubium.
Idem de aere terra inteUi - gendum.
amnibiu rel/ui elementis confiatis, aqua naturalis .atque aqua ele>ur>"^ ^ :
aqua, viielr. tur , ac ea est persecta, bona atque teterna : estque et '‘ 1st ! l qU' 1 L eet,aqua na- a q Ua aquanubium, estquer imperfecta , ac mixta cunt' ^" turaltf &a- 1 1 1 n ■
nacntarnestque aqua haec rei necestaria ad nutrimento 1 ’ .^ii*.
morem acquirendi: ac rem facile in lua essentia re»n £ ^jif 1 ^ diu nulla ampliusaqiianubium ei accedit; verum illi accedit, una commiscentur ac humefacinnt ac illam, adeo ut tota destruatur-, ita ut moriatur.. igni & aqua dictam est, etiamdeaere, acterra in' c Srf {
Ac nili sacces istae in elementis essent, res omnes fore 0 “ ^ „d' f spirituales, ac subtiles, ad quod Deus primum ordi” 3 ' 1 mors esset, ut in opere vegetabili tecte docetur. Si bus ac morbis elementorum requiris, caput 16. op” HS lis quaere, ibi perfectedchis doceberis,
Nunc quaerat filius meus, cum res adeum iriodn^ ^ ^
est, ubi tum illa perfectio manet quae relinest ? » c So c ‘a in opere Yegetabilicap.29. habes. Idquaere, ibi p ert ' d f-/ ris, ac rite, quo pasto simile attrahat sui fimile-.sei* 59 ^ (jt 1 ^ subjiciam. Scies, cum res quadibetmortuasitedt ’ r j,*. lis, sive sensus expers, sive bomo, pecus,animal, 3 j t j i |l ict lll, '(/ fn eksimäi* res, quicquid ex 4, elementis conditum est, u ■ £ jjr, ne simile redit, rit, tum spiritus vitae abeo separatui-, acadfuisioU^ ,i'
qdfu simile, primum originem fiimpsit, ut in opere Vegerabil'A ' 1' iam elementa ad fui simile redeunt,unde pnmumo^^ c 3 \o^ ( ,
ammasursumse r , tu l.at*) 3 '
it< fV
mam ignis aut carbones vide: iiamuia m< ; £t
dem etiam facit fumus, in quo sumo spiritus acris ‘ At cedit ad fui simiie: u,t iaciunt etism reliqua ekm £nta 9pe<;eve
jl/

)l/ , ^Ü:
ß
S;
. i i 3 '■<
ß
I O AN N. I S A A e *
44?
W -U1)C 3ut «m a " * 'j' ■ flw r :> a a «j , . v-t-7
'Öls c * c »>ent'* u * ra ?“lius meus, ubinammanent feces cju* p ' “kir ac, ' S, P? ftc !«am omnia ad fui simile rediere? Eas
°n-- '“'•"Stliralic c„e„ fpmnntlt Fvcmi
stets- cenßu
Sol!' te 4oVc^ft raiis SoHs calor progressu temporis. Exemplü: ZZts’lis.*' »r S:>c l u ani ;]. UlVo -P cl vim vitream cum aqua ad Solem: calor <)ued proba- Li in, ösa a . ,• omnem cxiccabir, ac in fundo remanebit ni- tut exemplis.
acr, tCetcns imrrm
,. 'SVc I
a '"vavc materia : sinas eandem pelvim continue Ili >it 9 ^iitiqf aa neu “ USVcm us involet: progressu temporis nigra ' grate tam a ^a fiet quam nix, ac omnis fceror abie-
*Ht
>a erit:
Idque calor Solis operatur, ac natura.
plenam herbarum viridium« foetebunt ac marcescent: at-
'0> ' >lb;
&'■
/!
«5,
/ ,,K | Ki c
i
fi?:
/
i^adSok' 4 rapWat ° pelvimp
}* c °Olne d n3: acrp,a - putrefient, focreount ac uiarcciccm - ac- ti 1 in a e J nentum ad fui simile abit, ut supra dictum est, ac S ' atque' 5 ? ta ra i" pelvi remanebit : ac progressu tempo- . n .t ca °? Solis terram nipram foetentem ealeinabit tam
r - „ „UÜ1II uigiam ioercntern carcinaon
est: atque hoc pasto Natura operatur Homine 5 tr, j c Uri |' ' ntucr c rotaeimpcifitum, aut de patibulo suspensum* 'tt nihil ° r s°lis omnes, ilks sordes consumunt ac fcetorem, ita Pfe.ter cineres albos remaneat ac diuturnitate temporis tc >ac r ? Pl?na pinguedinis, ac medulfe ita consumuntur abae- lrti 0 . Ore Solis.ut; ossa tam munda ac candida fiant, quam nix. H s , >num longiori temporis, spatio adeo ab aeve 6c calore iijt Cr potilia efficiuntuiju; osta fiant tsnquampalyis subtilis, qui 'is q # ■ gltos insensilis est. Atque id.Natura operatur,ut prae ocu- cernimus., ac ubi remanet foetida materia, nisi quod; 4fi c ^ur ac in nihilqm.rcdigi.tur, ac elementum terrae ita mun- t,ll S'biV 3C can d'dum instar nivis cfticitnr, subtile adeo > ut sit in- W ipsum Natura operatur pet se, ac rectifkat elemen- ltz pj a ut Pnus doctum est.
°Pus c(Te ^ St nulla separatione elementorum in nostro, lapide tUrt ' t nodo' CC upa lorrvne autmundificatione in Mercurium, tan- ^olle cor,» 1 P r °betur num bonus sit, ut per leporinum, aut aliud; ln transmittatur.
au >ltc Caput XXXV1-
ii ''Oicn^r 01 ^ iomeo haec dixi ? nisi ut sciat non esse necessc n e?taicedfn, * taie m oprte nostro, nef rectificare, per ratio- ft' ficatl ofie t; SS - ^^cesexiccanturin nihilum. Atque etrana »fit
vlr ncn > eW 00 P9teä vi demonsttatum essossdestru-
t u sl5 >»ui in : nam effugiunt artificem ab igni > »ut ex
m . CQa )Ong“e^t ad ° ' Uut --Unnod elementum amittat: ac
a »t
Pit.
ptav;
1 ut aliquod elementum
o-v Yoi cn . . -»i -—■■■■ ■, Omnä fipara.
bumidttas a ’ rutruu m unius vel parum alterius habet: cUmc»to T
^■ r“ *"
■ i vas aquea u vepsit, quae opus
omnem, separationem eteme
omnino conum- Tum tancjuam elementorum tanquam *«*' necejsaris, fugienda,-
!$/*
%

444
Operum MineraeiU^
De oleo Metallorum . Caput XXX'VIL
omnibus 9ntta.UU oleti
thcijjottil
J
o\cfj
u T~\Einceps hic norit filius meus,ex omnibus metalh* c 5 ■Apolle , absque elementorum separatione, sine ul‘ f e[l ve‘‘' f } - aut mundifigatione: sed aquis fortibus fieri debet, ac vt) lt c0 £s ,
«big, tlemen- e j at jhibendum est,qui oleum ex corpoiibus impetfep. .rin’f ,|
Etcere, Sed auctor tibi non suerim, ut ex ullis corpo"^,
° ' sectis oleum conficias, prseterquam ex Saturno 8cJ°.
rubrum, altero ad album, Multi sunt ac varii modi° ^ endi, suntque reperti brevitatis temporis gratia:qu' a t£ rum magnorum expectare non poterant, ut cito l^^Luf (1 sed plus periculi est in hoc opere, quam in magnOj^^jc^ plura opificia. Nam hic aquae fortes destillandae, at£ ^ a , P tum sublimandum, ac multa ac varia opificia exerce” oleum conficiendum labore, cura, ac sumtu.,
Cap. XXX VIII.
A C suere nonnulli qui aquam fortem confecere cX ■^lumine, ac m ea solverunt partem unam LunS
Saturno, ac praecipitarunt, ac calces abluerunt aqua ^ .
stillata, easque exiccarunt in sole, vel super cincriP f est%* tum calces indiderunt vitro,aquam vitae superfunde” g pt tam, ut pannus lineus ili ea humectatps atque acceM buratur.
t/.
Troba aefua vit a rt&tß- tata.
Caput XXXIX.
ID vero hoc pacto fieri debet. Duo vitra accipe, 3t ~Ljii 1 «i que marcam unam aut dimidiam Lunas purassinfun a aqua; vitaeprardictae, ac destilla super alterum v' tfU pars Lunae inest ex balneo : tum denuo ex balneo eX^ 0 {/P Jr supra Lunam: atque hoc viciisim destilla, donec L° ^ luta fuerit. Ac tam multas 3; .calcium Lunae quam tas tt>. aqua: vit-e rectificatae superfundes: cumque & ^
fuerit, destilla aquam illam vitae ex balneo igni tepi” ^ C ]P y |> num in balneo tenere postis, ac destilla sensim <i° a rslll e* ,1 /)1 lli'
supervenire vides, tum desine ac refrigescere sine
srioidarepane, donec infra in fundo mbsidat in‘ 3 F
° ' ;cXlS u '* „t”:
atqu^^F
ictes
nos. Tunc e cella fume, lapillos exime, atque ex o ^
1?
atu% 0 i>
jSixir.
Stnmitte, probe supra operi, repone super cineres > - ,. uS donec lapilliisti inoleum convertantur , V ca0 ‘ 3 i congelentun Estque hoc oleum Elixir , projectionem faciendam ad album.
CP

44L
M, IoANN. rSAACl. flU Ie it Cap. XL.
: M evcur em al » - qui sumpsere Lunas marcarn unam. eam cura
1 j. a llh Um i '° ama lgamarere,ita ut eam Lunam amalgamatam per ■i/ f 0rn ‘idas lneUmcom prcssennt. Tum illud amalgama ad 6. heb»
/ N ej[ ( , ln «lore temperato posuere, post solverunt in aqua / v «x w"“ 130 & aluttune confecta: eamque aquam fortem senus) *‘ a Ui *oc d »* fe , donec materia in vitro sicca fierct: ac tum cd UXc m 'ortem recentem superfudere, ac rursum tepido bal- »v, p fe ’ donec materia srcca fieret. Atque hjac opificium
u, Crc tinft, U ^ t ,’^ on '? £ materia amplius siccescere nollet: sed consi-
r ° e ^ Hoc facto cx balneo fumptäm super fornaci ^ eHm t) i&n lrit ‘ e ^ a cum cineribus cribratis, au't in tripode pone*- ” r(tTO * stis, ^ Em subdentes perinde ac si Saturnum liquentem retinere y Q do p r °. ncon ctescat: don.ec oleum fixum fieret. Id vero hoc ) lle ris p- Ur ' Exprime guttatU super candentem laminam p r8 t Ä o/e** j t ' ) ni Co “.. 'mbibitur ac non fiunat, sed penetrat laminam, ut o- fi) ■p t 'gc c Jiff- U,T1 Cccum, ac diffunditur per, 8c trans laminam,ac quä t?* ' Un dnur , si Venus est mutata in puram Lunam, oleum
■ $ Est- ac pertectum Elixir : sin minus, repone super for- £ti> . lr
1 f IVr \, ern calore donec id faciat :ac tum est perscitum Elixir '(t . c,1 ere & j°ve, & super Mercurio transferendo str veram
^^orem quamex fodinis venit, omnes probas trans»*
■tf
/
-if
A
>
i»
S uti*‘‘mati ad album, ac Merciarumdiem i^lovis wie»“*
kb,S°P«e minerali docetur . singulommfo■ ■J cost / £ , to jw». ' u ade Wi tantum quantum omma reliqua, ^
contere cum aceto destillato lu?«lamd^am ^bis, ^P'öor penicillo iis pingere postit '• tuI ^ in par- 'tr cineres. Hoc facto materiam om»® ^
^tisolet--a^ v ‘de'«xunaparte aquamfortemc
‘tinfc '? tcr ain partem oli* vitreae imm'W e ’ 4 - Tum
PxvtcJ * 'IJ'de-. aquam fortem confice uti stfi nC f €in qus EX
a Vlttt5e immitte, ac omnem aC l ua tKtn destist** .
r' P S ius^ C ^y aV ' 01 ,','^ US superfunde- aquarii Ulam £ ^ ,f4 mr '
«prtamortuapulIven:^ ^ ltcf supei'
W P Cr Wdc in magnum vitrum, aletn^ lC -
V, “ ac «m compref
^s^ ^Ea eum einer., r uftruas
*’ dies a£ nocte r s, antequam igu c ^ ubfttuc '
^^aibibcadW« - nt " tae ' us aut f * clbus ' T
Cxput LXI,
•fisk cltl testacum JL .. e ’ ut nihil expirare queat - , pone m Ü t P^? asto P" *■ d^ b " S,re ”P tactl10 ?ro.bc juxtdutatO; Sa-
»«adhprxs
'gnsm tepidqgi, tumpcilM^ i 4 -P au *
tsVL-

Vtchtt itixirU
44S
ÖpfekUM ^IlNERÄLlilM
0 *
■;or‘
K*
iovehementiorem,&per horas 24. etiamnum veheris ita ut materia post illas horas 24. sensim candes i nC 'P Ofl ipsam eo Modico candor«; candentem retine ad horaS <ß exactis, ignem subjice Ut candeat, perinde ac si serrhiv' #
volvere, atque ita retine in eo candore 3. horas Coni>^^ |iiiL veto vitritm tuum findatur aut liqueicat, nihil refert Otj, frigescere, ab igne remove, receptaciilumquc turiM V^0$ fi aquam habes Sole praestantiörem : Illud verocaput |j|y aut srec.es quae remansere pulveriza, pulveremilluwl^Kl^ conterens cuiti aceto destillato tam subtiliter, ac si ^ nu^ji gendum, contritum lapideo cantharo iride, ac magn* 0 .
tem aceti destillati superfunde, pone 8. dies ac noct eS ^) w $’ atque move singulis diebus cochleari ligrieri, turri ac clarum superne effunde iri alium cantharum lapid^^j , Acetum destilla, ac infundo remanebit tihi ihugh e tunde rursus pulverem, cantharo iride, acetum infunde, in fervente balneo pone,ut supra,& hoc ^
terra tua nullas amplius feces post se relinquat, # cii , mundum , ac nitiduM est > quamriix; tum sal tuur° . j 5 J V,
1 ■* t nF
fortis paratum est: serva sirigula ad usum. Turri subj e i Ife.i. calcisLunstb.fi, ut alibi te docui. MerCurii 1
mati mateam i. Arsenici etiam ad album sublimati ri^jjliy, falis praeparati, aut terra: tuae aqua: fortis comtnise e . 0 , c jri 3 * ( j- ac subtilissime contere,danec sint intangibilia:turi>> 1 '' contritam in phialis vitreis, ac in stupham tuam si<^ a rll’.V lore quo Sol media aestate lucet: cumq, materia tu» contere, eüm pulverem magn* cucurbitae vitreae bico superimposito supra in nodo foramen habente
trum in aqua profunda, ac superfunde materiae ori 111 --n
ijuam forte in fundibulo vitreo,- tum operi ac luta bici admodum compresse, receptaculumq; luto ac tarri calidum fac balneum, ita ut tantummodo '| f ilil^' $ postit in arena, atque ita sensim aquam tuae materis ^sidy que non amplius stillat; sinas refrigescere,destist atl "!' [a tr)^ ll £ /’ teri* superfunde,atque iterum destilla,ut supra. ^ull^V^
to, donec amplius nolit ascendere: tum balneum - o 0 >> ( j/,
re etiamnum aliquid ascendet, ac destillato rurfimV^ c a^ j/ etiam amplius) ascendere nolit; repone vitrum i° c . g 0 y e< sibus; super fornace atri in tripode, supra luto P r ° os ati oP ! hoc pacto ad e. hebdomadas calore adhibito,iri v ‘ n us fC ßf j minie* spatio inter parietes fornacis ad cubiculi m J j
postis. Sex ili« hebdomadis exactis,exime,acg ut ^ utO* < 1
munda lamina Veneris candente: si eam pericrr» ' kMM siccum, ac tingit alby colore,5c uonfuwari
iftvc^V

6
i
'4
i
%
%
y
i*
$
f
ful^^nonft ■ • ^ i°Ak. Is A Adi. 447
t1) , °. ln Sfedin» Clt ’ P 0nc furftim in tripode, ut supra, donec absq; ,
-n 5 'nvcrLt Ut ' Atc l ; ita habes oleum perfectum, omnia mc- miu ‘‘
- . . '( ^„'i’tnircni unt ‘
tft,
i
n
/ l
9
¥
7
41
■'■ple*' Li uanr transferens, omnes probas transeuntem,
'S c)!* ^ eius unius in 1000. Est eriim oleam efficax,mira s Ea vidi, itaque ne vilipendetis.
Medtctntt.
Gaput XLIL
^frria^ 11 ^'J 1 u i sumpsere vitrioli Romani lib. 2. cineris Sa- fj{ tufn tdtu- tü ' c ' I 'nab Cf ^ U ^*' demini sublimati ad rubrum etiam irum ix njua c. ni i ) *cc) m ar ? S |!^’^' viridis seris marcam t.Salnitri optimi,quas-/»rt* & ex !Hs Om„r !a itnul. Atque ex his aquam fortem conficiebant, calcibus S*- » 3c a %a f ■ S ’ Ut m Opere superiore ad album parato,doctCt est . Iumi '
?' 5 tit c a .j° rt ‘ a st stune modum parata ac confecta elice sal ex ter- b ^ ^Uatn f m ° l ' tUO ’ etiam eodem modo, ut in opere superiore,
^tper v', -^tem in usum serva. Tum Mercurii Ub.i.sublima- c biblis‘ ri ° ' Romani tob. 3. ac rursum super feces coterebant»
| atlt iterum faces: tum fecibus abjectis, rursum rc- s tn sumebant, ut supra. Id tertio iterabant, ita novies
t^lrin "t erat, ac tum Mercurius ad opus paratus erat. Tum ^'ttz^ealeis Saturni tob. r.hoc est, eerulfe cum aceto destilla- ^»to, aut cerussae in Sole calcinata; perinde est, ac sotne-
. ' am *■puti Solis calcinati: hasc omnia inter se probe mi- ; ,.. .
t C ^'Hatv > r ' C tum simul super lapide duro conterebant cum aceto atl> ut iritangibilia fierent: inter hseciälpradictücon- ac rectificatum ex capite mortuo, & ex praedi-
*is
sta c .
,1»
¥■
f/
7 M,
1 <
/
i',1
y
%■
fe^ffiedufta; ficcabantinSole.AenMo
Mrne 0c opere ad vubtumfaciebant.qnat « 1 . ^ „«bementiote*
opus labore longiore in i g m, ac l is
KW Ac cum oleum fixandum >n komac p Aio-
Vb cadet^^tttiot struendus est, quam iti ^pet" fe;
^'^m.tozu^u.idem opificium > estqwe P to nw „ n ü leerten; nu i, «q, perfectum Elixir ad rubrum. & 0 | in es con-
V tr " 1 athr ^"tm toie mnndificatio aut ablutio , lo te nuiuS
V\l e ’ ^c in aeternum oleum tqanerc dc st ,uulta qux
"pia vit* CWtil ^ oc a st lapidem reduci non P° . ’/r unt sed hoc
Q^orfeffe sunt, ea ad lapidem vestuct potiunt.
• in hoc enim nimis multa corrosiva s u •
^ ***** e x ayua forte & ---
Siturhi.
... . G a i> u t XLIII. i •, -niiarri
onfcccvs tv«u caput mortuum pulvvi^ab ^11«
V

(ilium ruhn.
tleunt metallenem•
lAqua fett» i td rubrum, “alitu codex, ttici Murtu.
448 ÖPEfcUM M i n E ii a L i U As ,
»11* vitreae immittebant, aquam illam fortem fup er l ,’ lt quod denuo inde destillabat servantes. Tum st>m e urii^V ife.i.siibtiliter dolati, amaigamabant cum 2. lib. quoiitate prsparati, ac solvebant istam amalgatnan aqua forti praedicta,omnino liquefactam posuere
testa cüm cineribus cribratis, aquam fortem P cr . ll fs ll,i 'Jf
in
exiguo igni deducentes, ut materia sicca fietet: tuM ■„!>' ^ fortem superfundebant, ac rursum in ea solvebant- tU j f jiAr collocabant in arena, aquam denuo balneo tepido donec materia sicca fieret: quo facto rursum aquam ® fundebant, iterum deducentes, ut materia non aH^P* 1 q st&d, ret ■, sed consisteret in oleum rubrüm. T um Soli® p i. sumebant, solvebant in aqua sorti, ac super 1,1 (l f
ac vitrum probe ititer manus movebant, atque agi ta füri’^j/ permiscerent: tum denuo irt arena Collocabant n'P £
quam sortem in tepido balneo deducentes. Tu» s ^P^- demebant, ac operiebant, ac lutabant probe, ^jt libant in fornace , in tripode, ac m cineribus, .nfl 1
" »reti
ctem calotem addebant talem, ita ut Saturniis t uetactus absque concretione, atque ita sinebant
t
brev‘‘
xum estet. Ita facili mod<S oleUm confecere > ac unam partehi in 80. pattes , estque melius Sole natu 1
Cis. LXlV,
C Ciet item silius meus pro fecretO,aquam fortem ia Lc<-‘ ^ “^delicet vitrioli Romani lib. 3. cinnabaris, viridi* ■gjtJ’y. anaIfe si,croci “ferri, lapidis Emathitis|.quatd° r ‘ a f c p c ^/ ]
.raii-
quantus est Cumulus totus, pülveriza, ac probe
divide cumulum in 5. pattes', atque ex uiiä parte W« quam super pulverem alterius partis fundes: “ cl quam fortem, eam super tertium pulverem funde , 3 fortem superdestillato, quo facto omni* tria cap ' c ‘ 1
venza.
A
, - site<KX
Item aquam salis armOniaci fume, quam m» 8 . (! c u l ■ flcere, qua tam subtiliter prardictum pulverem ctor pingere queat: tum siccandum in tua stus*? 3 ^ cescere sine in patinis vitreis: siccatum contere 11 .c uf idi t0 ' ac oli* vitee* indito»atque aquam fortem z-t' c t j/J’
primum igni lento 24. horas,tum auge adhuc *1° niint auaeas donec candere inciniar. ra..hons ew/ _^seet e ’
num augeas donec candere incipiat, 24-hons el I is csc ct %t,- ., dem candore etiamnum ad horas < 5 . postsibasren e 3{jtf t p jA removeas; receptaculum probe obturans, y ajijato» 3 , pulvetiza, ac contere stiper lapide cum aceto de |?cP i
te sal, aut elenvntuaucrr* cx fecibus, »t a “°

£
'i
k
,‘V
t
/
lllsj
-
'Reserva T loAN. IsAApi. 449
"pcrfund , tcm wm sal ollx vitrea; indito, aquam tuam fortem L^PonJn mblco ac receptaculo probe operto vitrum ina- Seo tc '; , Cacab o cum aqua destillaro quicquid destillare vult c nmamplms non destillat, sma» balneum bullire >ve as 'u - sive stillet, sive non: tum sinas refrigescere, re- Vad u “ '§ ni > ponas in cineribus: adbibe primum ignem pulil- !! Ce c and? aS 1J " tam 'Lnern adhuc auge horas 12. Post sinas mo-
t >5
0 — «IU«,»- »VI CIO *Z.. U« »AiiOO mv
’ at< l lle ita ad 6 . horas sinito: deinde refrigescat, re- Pa -»um C 1 ?C P tobc Operi: ac stimtis faecibus, aut sale, contere fjse ^ftilla,- ^ accto destillato,inde amphora: lapideae,ac bona V |,' "perfusi, pone in balneo, ita faciens,ut supra do- tz,Hirliin^ ai \adhuc faeces habeat, ac sal clarum facito: ollae - - ln dc, iterum aquam superfunde , facitomodiso-
tUtT^UCsum-. ,
li n,( |ilaf t ,tcr quaterve, atque omnis materia tua,aut terra tric ftrva .° rtl destillabit: tum ab ignirernove, probe obtura, ac t enim pretiosam habes prae omnibus aquis de
li a _ ' am audivi.Ac mihi crede bona fide,de hac aqua mira a0l ”'~ " J L '■ '
8 »
artiir»*« j 1 ,‘ vucuuuanae iae nae aqua nura quam ad rubrum Iapidem crystallinum reduxi . qui
,c *Hltteret.llf frrrinptitoc _• - *
_... j luuimuui tcuuxi , qHi
io. J nieh emitteret,ut frequentes convivae convivium eo per-
S :tva bene ad usum ,ac pro secretissima aqua ommuirt llb «, habeto.
bm Un<: sumc Mercurium a sua aquositate limat» *dt»
se tv ,rt lS doctum eft,& vitrioli ana tb.2. & per id sub - iram.
C^uper feces, itfcrum sublima. Tumiddenuobissubss
* Sce te vittiolum. Hoc iterarer quaterVc, quO lac P' u * ' sein i * ' Um idercurius tuus praeparatus est. Tum sum'
5 Woi m SollS deducti, 6 c in partes minutas incisi, ac seb 0 nnr n V ' tt0: pone in pelvi cum arena, ac pelvi ea up sein f Q v' ta c uth aqüa , ac balneo vere calido tacto, atl ^, sede.^r. Huk aquar de tuo Mercurio sublimato presto v^ercutn c uP 1 ^nn solvetur. 1 um solve ct I iamI ?P™. 11 mb- 'seati q. ub ‘'mati,tum adhuc maveam 1.eiusdem c
donec CUm detrahe in b-sneo. ac identidemdenuo1 ^
>, ac non am P liu s destillet inbsdneo: tumrest g ^ so _
a'* Vde ra C ln ««enbus: sinas per eos destillare,
m destillare velit,ac twra citus e<>i°r«.
>» ftS Zt' Ctnh ^ Q - Omnes colores Orbis -«^'"Jcium

MI E R A t i U , n oH
Cun^y
4sd Operum
Cap-93. quaere, ibi de coloribus plciic docetur. piius stillat sinas lefrigescere , ac alcmbic® ablato j £ j rt -it' 1« probe obtura; pone in tripode diem ac noctern - C * ,,o ( ' s 7 dens talem,Ut tuantim tuam tenere possis,dimidio^J lC l.i''‘ ( , sto quö Ave Maria recitari postet, ifner parietes oc quo vitrum tuum stat: atque interea temporis rhatec: ^ cd Sl rit, ac cum estfrigida, dura est; cumque tam cali“ a Lapii cempo- quescerct, liquescet in oleum Isque est verus lap>® c c ßi‘ e fitm. nulla tamen res extranea adhibita est, quae non sit
cap. xlvi.
FrtjuSu. CCiet filius meus, Lapidem istum facere pro)«“ e |lir^ J itiumin 1000. aut amplius, atque ipscmet f eT ' e pis admodum insignis viiu; lucet enim noctu,ita u ^ t£ |p
sit opus: verum aliud lumen adjunctum este non ptereanobilis est lapisac medicina: habe pro tnag’ 1 Setputturpr&paritt 10 Salis armontA cl ‘
Caput XI, VII.
D Ecipe Sal armoniacum, sublima ipsum'pes vito ■ L '"num,lib
irmomacum, lUDiimaipiumpcr **>■■■
1. Salis armoniaeiiir2.lib. vitrioli:tt irn ^ uJl ,siiy
nuo super faeces, iterum sublima, tum faeces abjice: . 5
rursum 2. lib. vitrioli recentis, fac ut siipra ac itera 11 salarmoniacumpulveriza:pulverem vitro inde; "'^5, tum destillatum, Ut tantummodo solvatur, nec an ; P , V
sal armoniacum solummodo aqua fiat,tam ctocea q ' u£ jta l ’ > siti armoniacum per vitriolum erat sublimaturn > at ssi qii j£ (/ ram producebat. Estquc haec aqua salis armonit* o jjj t -itU* rnortuum conteretur, cujus consectionem fup l£l P me docturum.
Vulgates Regales est acjuafortt- jjc
Cami XLVIII.
lTcm siimito vitrioli lib.3.Salis communis lib.i. > a * ca simul ut pulverescant, ac spiritus suos tame^^T:
si vas tuum fatis amplum est, omnia simul igni adm . ^ est latis capax, fume dimidium; atque tibi aq"’ nl
cito ad modum sequentem: primum igni pusist 0 ’ 3 ^ |v tensiore, donec materia modice candeat: ac in c0 r[jj d°^„}<^] ad horas 25. donec omnes spiritus destillarint, 11(3 \f\ Eam aquam fortem funde super lib. 2. siilis corno 1 ac siccati, utpulvcreseat, ac destilla cum cinerib 11 ’ <j ( ßjll«' j/i pusillo, ac paulatim intensiore aquam tuam P° rteI ! lll i 4 ■
adextremutnvastuumruptamrepcries.Eatnuci^.jßit: ^0 1 desuper 2. lib. salis communis praeparati utp u ^^ per balneum probe lutarum- destiilato primd ca 1 ®

ll J '
r; s / o 1 *
|i<'
,tf
r
'4
/
A
s
4
J
V*}*,,. M. Io AN.. IS AACI.. M
so s ' m t; ;CUr n non amplius destillat, sine etaamnn 3 - dies 5c
W**" nam etiam tunc spiritus mv.stW.s deMa- «ceam „yj ‘& M remove,obtura,ac fafillud insta e . . immit-
^»n ra l facito,atqs calidam aquam . - ^
Cm ’ a ^ cm bico ptobe fupetiutatp, tuw P er _ _
Wi t ac poli pe v fervens destillato, dopec 0 _
Vc« m smflS adhuc per diem Sc noctem > nfemnn balneo, niiy, j ipmrus destiUavinf. purga iterum ollam,aqua
iialw. C ’ de stiHa ut {unia: hoc itera donec nullas amplu 15 ***, , v
tJta.h’^'r permaneant in olla vitrea: tumaqua tua forus recti - furta & Ptatparata ad opera tua. Atque hoc pacto omnes tuas rcäisicani». Nah K 0rt « quibus uti.in arte vis rectifica > quamvis id sigistatim tatin. perdoceatur, ita opus tuum immundumnonfir.hsc una • ^
11011 to? raiioest > cumac i L * aa ? est rectifteatainbalneo, ^ ‘
elt omnes spiritus metallorum in se attrahere, feces, emm (w ^ „g.y <iw [drtium impediunt, ac corrumpunt,atq; immundum rea- lib., ‘ aqua forti solve l^crcurij ex mineris,ac no ex metallis
Wr X2 ' Tum sumito vitrioli clarifica«,ne feces amplius relin-
W’ 1C£ aut pulverescat igni pusillo ut spiritus retineat: ac supra .“'Pttlw-f r; ■ -P w r ' •
Hai
se; m ^v
erem,solutum illumMercuriura simul confunde im am-
j am vitream,ac move spatula lignea, ut probe inter se mi- ftili, luta' amplum alembicum ac magnum receptaculum,de-
jot e r 0t cineres primum igni admodum pusillo, ac paulatim ma- 00,1 e c aqua fortis destillavit, ac videas Mevcutium album relito sublimandum. Tum adstuc paulo magis ignem 0s nti ? s 8 £ - retine in sublimando ideptidem ignem augens,donec
iPtfaoj 0111 sublimatum fuerit: dpninnp nllim tn.iin infra ars
.„, Ca sublimatum fuerit: denique ollam tuam infra ad ’ k' tltCt it ef Crc 4 nas >tum sensim refrigekere.i.ignem suum fpon ; r^t 0K l nit0 >«q«e alembicq demtoae receptaculo probis v Cscu >iuruf Ky num Oblimatum ex alembicq futuito. Eum t c tUr stUarno ■ rnaUll d> iterum in aqua forti solve, tarn facile fossil atl:i > pni' US : -1 un ° ' ursum ollae indito vitriolum recens da,- ,,'° s retm c ,. Vctlza a? sicca ut pulverescat, ita tamen ut spiritus °I tat ° Scsoin’ ac praedicto soluto Mercurio superinfuso probe a- i. 0 >Uts,,y c pulveri immerso ac rursum destillato & sobU r .
J?*. sinn Jf* ■ Ac istas destillationes ac fublimadoues quater tj r lUrtl ' a 'odu!i C !^| U i SVR tiolo ilomano recepti, Tum Me vomo recen»s ub ‘ mat ?> «k pU* vitreae nitidae immisso, alppv e, >re. E as v ° si u Pcrimposito,ac fubliqaato cum cineribus ,.. r .
j^»trca cl’ 3 , ,s lj . l j^|. te l?ata tus cfialdopusn 0 ftn«P> ‘ erva m £ *!*
dc Saturnoi»twa; sicce intcsta purgatam,aepostre- Ucibuliim bis terve, donec ctueistuli ron ff i '
p*r*tH4 sit*

Lunte*- menutio .
4si
Operum Mineralium
u a<
•f) i. OfCiUl m AVA 1 i'» r. AN. A A, A Ll , -•
amplius iuficiantuneam Lunam redige in laminas lp 11 yjus* 1 *'^ ronatiaurei, seca in frusta quadrata: tum habe crllC mcntarium quadratum ex terra forti quae facile ‘S 0 “? <j nc primum fal commune praeparatum in fundo fpi*}' 1 ^ c , A
- ,v
cultri, tum stratum laminarum Lunte , tum iterum ^ ,
alterum super altero colloca, doaec crucibuluspl e ° uS sö b c:1 t i probe ex eadem materia forti operculum, sinas igni imponito primum pusillo ac paulatim vehemen' 1 jjq ^ crucibulus tuus sensim candeat, ita tamen ne sal aut Icat. In eo candore retine ad horas 24. tum refrigesci u/ f , crucibulü confringas,ac in testa imponito cum aq ua jP| ) f 1 dc ,lI ’ | | : omne simul solvetur super cineres, ac lamina: lun* quam sensim effundas, laminas exime, sicca, sunt e» irn 1£ vitrum, ac nigras. Eas pulveriza in mortario ferreo^ | aereo; cribra, acsiquidfuperestquodnonestcak' 113 denuo calcinandum, ut supra, donec omne se sinat ? redigi. Tum pulverem cum aqua communi autm e ^ intangibiliter contere: eum pulverem contritum s fy‘
pelvibus, aut ollis indito, atque aqua munda calida > (< sti ac probe misce: sine sublidere; effunde calide fennwf^I^.
sum aquam calidarii mundam, agita, sine subsidere,
ne clare effunde: aut aquam mundam frigidam P u P et rJlll fS ^ nas calefieri super cineres, fac ut supra: confundito 0Vjjt/L J simul, idque tamdiu facito, donec aqua tam nitida p-
jnfusaest.ac Luna munda alba Sc clara est instar m v | l ' omnis aqu* effusas sinito subsidere, effundito aqu^^g^r \(-
t° , 0 nL
ris, tanto minus amittis, Scc. Puram Lunam lotam sillo in patera vitrea, tum eum pulverem folvt .
filio falis alcali in crucibulo super fornace; acfundePj rä ta £ ,|J
tum denuo in laminas, ut supra, redige > in frusta h (J |< casmenta aut calcina, ut supra; Lava ac munda ut P u \c< } £ p s> opus persequere, donec Luna tua clara, alba, aC P ( prodeat: cumque nulla amplius nigredo sequitur > acU's^i" ac munda est, Luna ab omnibus fascibus liberata e ne, ita Ut non amplius temgine obducatur, ut So ' ? n0 ]et - ‘ , pondere gravis, & sono surda, ac in aqud forti sol'
Lnna solvitur, ac colores retinebit. Atque ad oP
Präparate est, serva iri pyxide vitre»
ad usum.
perne, faeces exicca, ac incrucibulosolvito supert parte salis calidi: ac si quid tute Luntri transfuderis >
(/

> 45 Z
M. Io AN. IS A A C I.
Camenttttn Solii-
S^neSo! Caput XLIX.
t *? instar coronati tenuem, cementa in cemen- Sol quomodo
„ tlf s t)o a<i 10ras Z 4 -. idm ter temver in caemento recenti, aut c * mm t*ndiu
tas %Af, idq; ter (emper i
^l ata .
'Vcft 0 ' 1 , 1 '' in pondere tuTnihd amittis. Tum Sol tuus praepa.
- P at atil ° PUS "oürü perficiendü. Nunc fume ac solve tui Solis lari. ot honesLuna: lothones 9, rectifica ut solvendum in Tum 8. lothones tui Mercurii praeparati etiam in vitro feorsim sol ve in aqua nitida. Has j. aquas confunde in ejusmodi vitro quale hic depictum est, ac probe inter fe agita: tum vitro levigato ori impolito, pone in balneo tepido, donec probe coierint 1. cu probe inter fe permista fuerint, turbantur & immunda fiuntaia Sol, Luna, ac Mercurius nolunt fefe tam facile inter (e permiscere in aqua pura , quare in in balneo tepido ponenda sunt, donec mista ac inaqua pura soluta fuerint, ita ut nullas fasces infundo relinquant: cumque ita soluta fuerint, alembicum vitro tuo impone,
.ic fubtrahetalneo tepido aquam fortem
so - - do nec materia tua sicca est: tum sinas te-
frigescere j pone in cineribus leni calore ^al^ ^Edis Manio lucet,atque ita retine, donec materia tua Calor quu adii* Astate1 C ' Uam mx;tnmc l ue ignem auge eo calore quo Sol me- hibmdut. ^■ t "^ip?w!l’ retlne ‘ n eo ca ^ ore > donec materia lutea sit,ut ma-
fC:
'Ci
•Ut
^ater donec materia fit instar crocinum adeo au-
r u i""^e r >atuarubra fiat instar tubvicte, atque itetum.do^ '«apy? ^ instar minii. Post insigniter auge, don .
»*'cosotemindnat aspectu caeruleum: tum
sol, „ amplius candere facias, sine refrigescere, - .
>soÄ $est Tum sumito tantum tui Mercuri, prteparau,
!nn 'rrstic ^ P Qudus materis universae“mum tuu, ac sotw '■ M atum Mercurium solutum ursus» _ . „nneiobal- ^"»ris* Ul * addc ' agita, ac probe inter se*‘ CC l P ac st,per id o’ ac °peri vitro rotundo levigato super > .,
S£^' adr '~ “
etet äst '^ 1 ™® fepe aperiendum,fi quid fore Mercurii
Pos) h °c pacto in Saso S ' ut ' d rursum penna deorsum abstergas. V sl d estiUa ex ba 1 ° ^as 24. Tum alcmbicosuper im-
p,st rursum sorna^ ^ a ri^ omnem tuam aquam
' m ponc in testa cum cineribus, igt
___straevat denuo
—.nutas. Materia erum tua qua: prius tu pro-
n '&re tana fiet,ac pene siba, deinde crocea, ac p° l indft.
rf “5

4f4 OpeRum Mi neraetUM
ignem ut supra adde. Sed facile fiet: cumque materias* 1 . c , t ii' |®re sanguineo rubere vides, tum ferream aut®ream* ar ^ i[T) c^' desacras, huic granum istius pulveris impone, ac si >>* sn0 £ [ f ii r® liquescat, nec fumet, ac penetret laminam illam cal V c jt, i [t ut oleum siccum, medicina tua perfecta est. Sin id non ‘
tu*r ; V
a*
jum afjua clara paradisi perfundenda: tum Mercurii tu V g inde, quantum materia tua appendebat, antequam gl , adderes: ac in tiia aqua pratparata solve: tum vitro > U P .^ps nam inde, ac pone in balneo,iit supra: facito modis e* ^qiifl 1 ^ fuprai id faciendum tibi donec materia tüa tam sitfusi 1 ’. ajii* cera, ac fixa. T um gratias Deo age. Habes enim m e j^pdi 1 '^, mnia metalla in verum Solem transferentem V atque a qist 11 projectionis facile re experientia docebit. Estqs med* c , diu metallum frangibile est..
Multiplicatus.
C a p. L.
iTem ad medicinam tuam multiplicandam unaro *tro fume, ea lucrum fac, atque alteram in eo sine, ca ' j dis omnibus, perinde ac si de integro ponere veles, se“ 1 fl(S 5 ° ^ pe 9. lothonesLun®,8.1othonesMefcurii,actres Io m -.«A /iit»» 9 oniic «Aftriim narat'i» snnf . Hf liin'rä lulUC*^*’
lod
qua; 3. ad opus nostrum parata sunt, ut forti rectificata singula seorsim: tum omnia 3 ac in balneo pcJliito,donec clara sint absque faecibus )C pi ^ infunde in vitrum in quo dimidia pars tu® medicinas e inter fe permisce: tum aquam fortem destilla m b*l ste ? , c pS *jV super fornace ponito in testa cum cineribus ignem ad ^b e ^L- pra, donec materia tua omnis rubra fiat, quod sp atl ° ^, » c madiim fit, tum rursum aqiia paradisi, ut supra, P cr f u ”uni tiö 5. hebdomadum omne simul medicina est. , partem dimidiam eximere potes, altera in vitro re* 1 supra, multiplicare.
CAPUT LL
XjUnc vero dilectus meus audivit partem unam . primum circa amalgamationes: atque item P aU U peiH cC f,d' I* omnibui ac de oleis quomod o ea ex metallis fint conficienda' ^ metallu sal docebo ex omnibus metallis sal conficere, quod la a l* a ' ( *d dici potch: ac sectum, aeque ac oleum. Scdprojectio ejus non est ^ j a h? ii omne Eli- rum sal ex metallis extrahere' non est res qnL waAst^iUT, •
?' r * requirat: cito fit, brevi tempore. Actumßl iu ®
; ecbo, conficere lapidem, quem pro ma* 11 * 1 .
meo secreto habeo. , i
" ' . ^ \
lAquapard-
Tran/itie.

S^ts
M, loAN. IüAACI, Caput L11 .
4sf
| a n ’ ct 'illi cftci’ cx omnibus metallis sal elici poste, ac omne sil guttunsuai i tCr e a td t . n , ' X ' r: af tenebis in sale metalli , elementum rena: tv aere■„ Cntmn 'gnis. Scies ac intclliges esse 4 . elementa, ut mm 2 - ex,rt ~ & kkttam. Ac ignis & terra sunt utraque 'unt fi x ta ’ a< ) ua & aer media sunt elementa: duo illa e??- term . z mc _
‘ c *!‘cet , a * v *dclicet, Ignis & Tena: duo media sunt volati- diaacvoUti.
‘ 9 U a&Aer. aa.ui
«cs cics . ’ . Caput sslll.
f a n 'l>us rebus qua: sunt combustibiles, Igne aut /„ me uUu °- r, ati . ni a Terra separari posse: praeterquam in metallis, /-« aut ignu*
^U,
‘"'■sol
„ ,>t 7. 1 a « ignis separari a terra non potest: fixa simul in igne *"*#*•"?
o^ne sr! metalli est Tlixir.Sr liquari potest- J e _™lnaLum ,‘4 E l'xir pn- - r P^fiucto,projectionem exiguam este,tum idem Eltxir
' Sl ^Vcvf ü Is lr * oleum converti potest» ac tutn inteous ejus to- e p m i ^ 1Js ^' 3 C cxreviuL intro. Priws faciebat (al projectionem pgrfequendu *
^ tl iov c r°' ac efficiebat. Eo vero in oleum converso, ac ipsumquea 4
T 01 exteriore intro inverso 1000. in projectione fa- oleum perrf«- S 1 P rius Lunam efficeret, exiftens sal. jam' inoleu re- ctndum.
SfVrUr lta mi fi,i > ub ‘ sal boc m s ctaUoiu,na< )- E! ' xl a
7 ^in nunc te docturus sum: opus persequere,ut «pium ad
v°^ Us Us, ? ll . Cas * Id vero facile fir,utte sub sine hujus operis jum ta fa ritm ^ \^h\ vi a ^ es Vero P ro magno secreto,non esse certiore aut bre^
>!' ulltt i- slvit] ac:
rationem, quä operari in sale metallovü. Nam it\ ‘ CVa le:w V ‘ tlun ’ incidere potest. Nulli n. hicspititus ; qui alcendc - a ' a firi ;i c ’ a? nonsacile per igne negligitur: atq; hic nihilfixatur, i ' ta Uo * e ^ - Ita dilecte, omne secretu consistit in sale,Sc olea iv^alu-n-' ^ c °fi eam causam solebant Veteres Philosoptu a t r tCt stUa rnfii’ ne ^ uo ^® c a fifi' ta arcana cuiquam mactirestarent, e, 1 }} tv pjA n ,S suis, quos ad eam rem aptos cernerent: utq; et- tH ;;t r a pfe,.. il " 'denti* 0 , rib «ent, ut nullus mortalium mtelligeret.nih loll te fi p bnui»- d!!r 0io P W,v,> mi fiU.nmnesUbros Veterum perlege, ömnesq; «*?*>»«- 7 , „ , 'firos: nusquam teperies solidam ac veram,ratione P"‘^‘ r s
V V n ’ «»leo metallovü,quä tib.in opere possis proponere.
> «rt^ur omne sal H c oleum metalli certo esse Aixir: di-
n ' t ’fs,l t0 conveni,.»—- ■ - - -
Cx,
T‘^ «m n, CU u e<?Ini }* S turbas Philosopboruin , quod 1 Item ^dle ed'uc ° rU m 1 P ei ^ ei ^ urn ^^Ajr. Scribunt ite
tl ^'dall^ Ql . eul "
%.*«». Iale X f-J ri J’ c ' P°ss c - perreverberationemmetallo. ''Peris .j^perducjjjj us fi*‘ s ksse extrahendum & ad lapidem ei air,m Unt ' Sc r ii n , ' n- ^ e< l postea nullam amplius rationem ' 'al, s n : ilrc - totum c ' U t '' rills tam obscure ac tecte, ut nemo ac Vleinietaii'^'« possit, nisi qui norunt. Hoc pacto m, ,ecretn permansis supra omnes ar- Ts 4 tvs.%.

456 Operum Mineralium r us flC
tes alias. Ac tibi, mi fili, bona fide dico, istam artem a ora act, nunquam antehac palam suille,ante parentis mei tein ^jjiir (, ’|(,
jam evidenter scribo. Quare per Deum viventem te ei fi
istam artem secretam nulli reyelles, nisi ubi certo cretam mansuram : ob magnum malum quod inde ac quod nobilis ars in peccatis consumeretur, ac n°o Dei, ac ad opem ferendam pauperibus, ac in inopi* ^ omnium hominum,ad liberandos captivos innocenres^.^g Limationem fidei Christianae. Ita probe circumsp* e ’ ^ a ' 1 ^ Deus hanc artem largitur, is eam habiturus, nec qn' sC l .j r> ita c ’ { , Nam prout propositum alicujus bonum aut malum fi*** ^ DiHU intelli- nanci<ci potest, ac Deus est ei daturus - , ac miraculo* e
genti fit esi.
quetur.
Dictum intelligent! fat est.
-18
Caput L 1 V,
Stli? Luna CUmes Solem aut Lunam ac solves in aqua sorti, inatfuaftttt dum solvere convenit: ac soluta praecipitare facito, fiUtapZZ- lava communi destillata, ac sicca in sole. Tum f itanda. opus tuum, ut ponas in fornace calcinatovia ad velol'
Ea calx aqua periendam, ut post Mercurium ex ea sublimes: calcem ttmmmii is. autem, quamvis tibi scribam de Sole & Luna, potes siillataUvan. here ex Saturno, & e:i Venere, ac etiam Tove, & ex .fct ^ ( ex 'eoflAli" ac cx ^ Luna. Sed Sol ac Luna proxima sunt ^,i,a^'il j ■mmdut, cälx tnn ac altioi em projectionem saemm, atque etiam ost^^r^ servanda. facile ad Elixir, sal, & oleum perducuntur. Iternfum^^F ,,
lam, quam tibi servare jubebam, ac immittes pater* j
. ' ne :, s
ac plano fundo, donec ad duos digitos calx emineat ,» f ii>^.
Stlfilidum ac compaäu
nec spifliusiatquehoc pacto iu fornace calcinatotia ‘
spiritus calcinantur aut Athaoore.aut in tripode, aC lorem adhibebis,ut si plumbum retinere velis hqu^ ^ij^S 21. dies continue, ita ut ignem non 1 corpus Lunae probe aperiendum s
nrpM habet, concrescat,21. dies continue, ita ut ignem non tollas a Calce alicuitu frigeres: ad corpus Lunae probe aperiendum ac telo ^
metalli aper- Mercurium post inde extrahendum. Ac scies ta, ea m ane- talium operari voles, ita faciendum elfe sive.Sol tue ,z!> ^ nbtu cribratu u i[ um mc tallum. : Sed ubi quodlibet praedictorum , x,r> { p
fiZafitll st« »• dies: Sole ™ 6- P onerc d -bes hebdomada» - ^\,cy
materia in hdum ac compactum corpus habet, quod Lun» re ve* y ella vitreh la. reliqua metalla. Quare Sol tanto diutius in foro* tum fundum ria est relinquendus. habente.
Ignis pufittus VA.P. LV, . „llam Vl V'
primum ßm- f T* rnl ubi iam calx alicuius mpr^Ui ar>mrra fuerit* po^^pa^ 1
aV lis l
" iTem ubi iam calx alicujus metalli aperta so erlt ’ 3C ■‘lato fundo sumito, ac ei calcem tuam immitte» nrJlmZil spissitudine, ac alembicum supra luta, amplo c 3 P
l*Vdrfct.

Io A N. I SA A C I.
4T7
1„.fornace
da ■ ut o affio “ Ulllnatc>ria ' n cineribus cribratis, ac receptacu- jn-. v tlrn 'Psum^ e ’ ac P nmu m ignem pusillum substrue,deinde gra- & e f aaa ex <- (i Cl ° iani ca„ j U ^ e, ^ 0rlcc olla cui calx inest, candere incipiat. Ipsa ™ endm Mer- «ni c d<li «S anr ’ mine ollam hoc P acto «ndentem eodem , mareperitKr ad , ' ,ci ä S .ner '°' Ac qntcquid agas,ne nimium calcem tuam infundo olla fit 1 lamv it* re "^P^at. Ac g!aut io. illis diebus exactis respice »i»« nda- *Uhl ld an >pliu«''i’ 30 nu ^ US anfiplius Mercurius ex ea ascendat. Ac öa . ,n fulve. Vis ^ crc Uriu n a (. CCndat ’^ nc refrigescere, ac deme alembicum,ac rem ‘ c ‘ ln did» i v, 1 uurn sursum sublimatum habebis in formam ni- ! »c exime, & probe serva.
V msa ltu u Caput LVI.
in p ^^ ttcrram reperies infundo ollae t niore
*tuae vitreae re-
^pulverem calore inter cinericium & album, ac intu-
ciYj r^° lern spongia:, adeo aperta est Mercurio eidetiacto. ne dictum de omnibus metallis,ut Luna,Saturno, \ e- Ss 0rt . oed c.ilx Solis facile iö.aut 20.dies stare debet. Ac So* "nn t atr . (' S P,? tes candefacere , quam reliqua metalla; Sol enim V( 4 aci e quam reliqua metalla liquescit. Atque etiam nam- 'ntnp^jncntior Soli est adhibenda. quia Sol solidius ac ’°qui idem cor P us > P r * Cuna aut ali
magis
st-
S“
rum est, Caput
alio quovis metallo.a-
L VII.
icc t °^ a v ' trea eximes, ac amphorae lapide® indes ac ei S “ 1 />r«-/-ÄL
ph° rarn in'b l ) lm Cx vino destillatum superfundes, atque eam ani- kt°>^ a r^°P°nC'bulliat dies noctesque 4. ac move am- arni^Photam a lexies “ n guhs diebus spatula lignea. Acsem-^*,**»» t t rnot* qu a j ■ Uo regito tegula aut scandula levigata quae ori,» amphoram. Vas C ^ Ccs inf rC j CJuntuor illis diebus exactis sine refrigesce- Utndcdevt- a c r^^Uitq gw-“ 10 sublidere,ac diffunde in aliam amphoram aut tuatam.
* c m ltsll, n am‘u Crva -Tum denuo aliud acetum infunde,ut prius, des» °r Cut Ptii ° :ran, P Qnc in balneo ad horas 24. ignem subde: b 9s ‘' niisim S : Tum sincstiaesieri.ac faeces subsidere: diffun- sal a ’ ac °Peri. a §p atl0n ein aliud acetum quod primum effunde* a, npliu s iness . ces ni 'ul valere videantur amplius, ac nullum e • aufer,nihil est praetbr cineres.
^'nrnuncp Cap ux LVIII.
»eo 11111 ett.luta a wl tutl5 tuum defusum,in quo jam sal tuum so- sal J rece ptaculo ei-,u Um super amphoram,ac pone eam in bal- siip. 'nairiphora N,, 1 ^ Ac wde acetum destilla,ita remanet Hern .i ud sal candidum si ^ um c ' arum ac candidum ; post funde dcftilla*- ^ l °d inest amphorae, aquam commui
»ac in balneo bulliente pone ad horas ficeto defiil- Jf j z^.^loto, r^amt

fbl in ampbo.
ra'tnundunt , cltVTHy M C4H-
dtdum .
^4qua dtßil -
pritu acetum .
Solutio & eo- geUiie toties iteranda at% item dijfufio , oso-rec
amplttu ßtees remaneant.
Qmmodp Sal ex Saturno aut love edu- eendum.
Quomodo Sal ex Venere aut • M<trte extra- btndum.
458 O p e R. u m MineraiiuM rwtOfd’'
24,ac sal tuum in aquam claram solvetur :tnmsin aS J. c Ac si quse feces infunt.ifubsident: clarum superne . U jcfliN 31 ?
mundurpiac aliquantumetiamnum aquscomtnuntf ^e 11 “ , funde super faeces, si forte quies falis in eo remansim ' ton fu |1 balneo ad horas 3.ut bulliat, sine refrigescere, ac r ut ' U ' de cum prrmo,utr prius faciebas,ac fapces[abjice.
Ca p. LIX.
■JTem fume amphoram cui nuncfaltpum inest > aC ‘^‘ 0 :
■ probe lutatum superimpone, receptaculo ei lutQ a ^s
quam tuam destilla, quepaadmodum prius aceto 1
fecisti'
vjnui»» -*"••** --..,«».»,vju\^iauiiiwuuui ovv‘ u *• itll^ P V
peris album ac lucidum sal multo mundius & lucidius^ habebas. Idque opus facito,ac itera toties,solvendo & do,& diffundendo,donec nullae amplius feces rem a ? f c( yi e,c j, fal tuum paratum est, ad projectionem faciendam rium. Ac sal extrahere ex Sole, Luua, aut alio nietaj 10 ’ ^ c jiii s jj, fidum est. Sciaj autem metalla imperfecta qualia h'PfpfltWLj Mars, cum ex iis fal extrahere volumus, admodum ^
mari,ac ponuntur reverberanda in fornace reverberat 0 ^ 0 (t\ c ‘
6.mediocri calore, aut candore. Atque ita eodem m° trahitur ut prius doctum est ex Luna.Sc ex reliquis. ,
Caput LX. ' r eC a TTem cum Sal ex Saturno aut Jove habere vis.fob^^,, ci'^, ■Mn aqua forti,ac calcem a sua ialicdine abluere , uti ita pones in fornaci revetberatoria,uti ante dictum e* ' Ll ,tv ' c ' fal ex Saturno.aut Jove habere cupis, ac cum eo te [l2 c
probe sinere vocare,pone in fornace rtverberatoria >.°^ p p|i * rea plano fendo , donec ac digitum unum emineat, ^c^ ‘ l5 piius. Nam in mor?m spongia: admodum intumest 11 ^^^
nare dcb.es ad dies ac noctes 11. temperato calore vitrum fiant: quemadmodum aliis in locis fatis d° c ^ id refrigescere linito ; ac sal, ejus inde edficito, ut Wp Estque hoc sal tam. projj.uip, tamque altam P 50 ' e 5 [U i'P°' 5C' super Mercurium quam sal Solis. Item stJ, 0V ‘s,n' curium servare vis,praeparare debes lubliriyationm ’ jj. .,t
lc Sc Luna dicitur : idem modus , idem op>stctst^j P ,rsj^
quod Jovem Sc Saturnum dies viginti.in fornace- 03 cll vii* s -j, in athanore aperiendum ponere non debes. JShm 1 * l0 rib l,: ”.,ti' pum est etiamnum crudus,ac non fixus una cum 0 ‘ ^1.
circo facile a: erva sua aut corpore fele (epajat. Sc' ^liiu^ppi* in am rationem optimam este, ad Mercurium indel 0 ^
Tum quodque elementum virtutem suamretisl et -> extrahere ex Venere aut Marte,ea subtiliter limare q jt( > c aiP ; . turam ponere in patellis terreis, fpistitudine unius r> jn.fornace rcvevbsratoria poiitamures ad dies »>-

■ !>nr !»iio • U rcverbc randa sunt, quod tam impura sint. s f( j. tn t.ncpr 0 [ n j ltll ’ rn ferent, eam obeausim lente candefieri tis. ^ df ^‘ u ac ' entc u« > antequam Mercurium iuum ai
M. I p A. N. IsaAci
4 f*
.‘uficc v 7 ?amequm«.
hab es e ,0' Vcr ombum modum usseris, ut ante doce-
dp^ 11111 Pone re f H sr ' s &Martis: Verum iddenuoreverbe*
t, l0 ‘' cc U„si ( i ![fi es jaa dies 3. in fornace reycrberatoria: tum
'^""'^part' ". uun superinfunde,ut prius fecisti. Cumque
s| r..i„ r "^e si,] , 1,111 ^, facito projectionem stiper Mercurium.
r -fato
—. r , -
b^fitpetalii , m ?! ! ! ori ™ projectionem super Mercurium ft- W' fieiust'^ ""fi!-quia parum aut nihil spiritus apud seba- l- 'P’atfj^j ""^sMerciuiuro incmcibnlo äc calefacies donec
mercurium incrunuu«/ «•*•».
Vtiarv. C: ' nc ^ crc,t ' c firperiniicies sal tunrn metalli ptstp- ° n
^"lertt l’^em m partes’ centum Mercunj : ac innem
‘ 7^°:i .ta ut materia rua fluat, ut <« , dUm ^ sinas eo pacto donec se rnRegulum tom#™ '.“"'InVpr fCft ' T um habes puram 1 .unam. Aco,.
Ici
Ve^cc. 1 um fiabes puram r.unam. mv...
hfsi, ■ 1""bsive album.Lunam puram efficit. Vertun meta)- Metalla per. i! 0r<:m projectionem faciunt, quam itnperfecta: Ufeli* altemm, leö.of,-n. a-Iu:. rS.,^. fuerit interius foi ^“"’lP r Vr
■. a 8^J’ ro ieÖi. K\
ProieA* ■“* j ,v i v r—*•--..it,quam imi.«•
5 c cy r - • 10 fi^eile docebit. Cumq inversum fuerit interius fo - ■'■ - ril,s . intro, tum omne oleum est: ac tum omne simul
1... .1-- »u; faciebatX-Unam,efficit ,
i'tihc^'°hetü'f : '““ u >» u >uwimvv..
h r . °leisi ac " ad rubrum, ubi prius faciebat Lunam.
0 ^ctiG n p 1,utl in omnibus probis,ac examinibus. Aesi prius ^ptitisv^r^ fifoebat in 100. nunc facit projectionem imooo.
' Mercurium, sed jam nori facit
!' ’^i e si lr ^'"i c ^ i ° n e m faciebat in
ad "“"^mracteqai m iuu ku ..»...,-
^n l0< ^ Ut " inf ^ ™ trcur ium,fed tantummodo in metalla: quem- t,t 'obis s ra docebimus» cum de projectionibus qua: oleo 1 -j, crm ° erit. : '' ' ' ' '
htis^c ,r 'fi" c te d V a v u r L XI. Medw cottß-
“Ti^ 0| ' ,s pon OCei e vo '° o!e»m ex metallis conficere > ac inte- «cnrf> thun
ha f ^i'nfM erc ' -kstque unum ex nostris maximis secretis . cx mctallU. In "- . ..... , v. . ^Sumendu»
„„ noltris maxmns gemendum
renere. Lttque unum ex 0 > r u iram efficte- puno!«
Vat, \ n ""solem efficiet,ubi prius taurum £cnium faciebat, Rem<m un, «
'Htn-if "actione. Ac si prius in prO>cct> fovendum tn
4 ol 'ntn facie , 0 oo.m projectione factet.
p^Nutm quantkatem coX
<nL ^""bstnantum voles ac solves, ^"'^fobsidcrc. Tum *» ^ nruri- , Ut nque omne solutum fuerit,une , congelandum ,
i>o 0c la tumCupesnc diffunde a fecibus atq ■ t u ora , inatetva, p 0 st v ;tmlji. tsttu " Va fe lapideo, aut alia cucurbita aut a P e u0€ i- quodam frigefMum H>7‘7, nbus ad congelandum tuum vitnolutt) l’ f ngC ran, upiU,a.b,t m
pellicula fuperveniat-Tumfme Okapis-
n dabm f C vittiolum lapiLlj« ™ mü p C Y ' lior virid» 1««?^"*
aUnos - daros .Pct!ucidosVolovevividv- M^ oi ° ' «"*'*
" Us >ac m p,avt £ est. ‘
C AT,

462 Operum Minerau um Cap. lxiii.
l^AptUi illi eximendi, eo- rumjj hnmi - ditas evapo-
Denuo ahj lapilli excrescent: priori - busadjungen di , & aqua, rursum , ut prine, evaporanda.
sieram lapilli excrescent dimidio mundiores ac lucidiores , quam pnmi 3 ac colore viridi pul- criore.
Humidu rursum evapora • dum , donec pellicula ope -
: Vi<
T Apillos illos virides eximes, ac pone in pusillis p atc ^' . e a cV3 , ■*“'ac serva .etiamnumhumiditas in iis remansit in cc> a Y u iii (( , porabitur,donec denuo vellus superveniat: ac sines r fngescereaddies z. ac tum denuo alij lapilli lapillaburU^ ^,1-^ eos rursum exime, ac pone denuo in patera ad priores: aquam e vapora,ut prius. Ac facito, ut prius, donec o n ’p,iI^ - habeas in mundo vitro, aut patera. Ac pone in n'U» -siccando; ac balneum accendas eo-calore, qualis est s ° qii*? asstate. Ac lapilli tui in album pulverem convertenti
pulverem solves in aqua communi destillata,uti pri llS ’ [) i(i ,ll |, sinito faeces fubsidete, ac clare superne diffundas in tc ‘ c cpf dam.utprius. Ac pone denuo congelandos,ut suprf 1 .’ .j^rri licula quaedam superveniat, ut prius. Ac sinas ref-'^ ^^1- duum, ac denuo lapilli excrescent, ut prius, qui dn 1 ' 1 num mundiores,ac lucidiores erunt, quam primi,ac j;
crior color viridis, ita ut nunquam pulcrior color Idcirco Geber & Hermes inquiunt:viriditatem tuam P r ^
nam si eam amittis,operam ludis. Humidum denu 0 ^!^, donec pellicula operiatur: & facito iterum modis prius fecisti, Ac ubi rursum omnes lapillos cong'|p, . pa 1
candidus fiat. Tum solve iterum in aqua communi supra: tum sine subsidere, ac a faecibus diffunde: ac st rnr n
rumin balneo illo liceo pone sicut prius, donec muu (lill<' l) j ! j e iterum in aqua commuiu
. .hi., .i.., (uuuMv.c, ac a faecibus diffunde - ac ^ -jiiip^ omnibus,ut fiiprafecisti. Id toties facito,donec nU l ö c P 3 j- relictas feces vides. Item ubi album tuum pulverem laveris, ac operatus fueris: certus sis vitriolum ruum Vitriolum n. ratum este. Tum pulverem tuum album a vitnolo p J<* pr-ipa-’aisi
• serva donec eo usus fuerit. Quieras triolum solvet ' "
VtridilM tnnium qui- bu*foris ea in- pi?» ei} eorum fios yvirtu* quinta eßen -
* ia > qua amis- fi i rs.
item dilecte • P°‘j t fiiÄ as, quare ipsum evaporare non sinebas-^ ^ z lare non sineres,id vero multum temporis exigit, nutest 1 ‘ bum pulverem reducas.
Cap. LXIV,
XjUnc scies vitriolum in fefe habere quendarn ^"listimum,quemadmodum in opere vegetabiu o^^si' tnr.ubi agitur de subtili (piritu, qui est rn parte exte sl ^b^y herbarum; ea est viriditas omnium earum rerum«. viriditas inest Nam ca est flos earum , virtus dc st^^
Ac si viriditatem eam amittis: d eo tibi vere, st u ‘°'‘vir^' t ’ 1 |sr |V amisisti. Ac omnis opera quam impendis ei rei, st 1 ' e
amisit,frustra impenditur. Animam, ejus vitam, aC st f 0 li,vP ,/ tiam amisisti- Corpus est mortuum,sive sint herb*’^ radices,ac quicquid viriditatem foris habet. Qff

4si
c >e r c.
c^ U ° c ^stodi *.° A '****. Is A ACU t u ni littis ou aS ’ ^ ir ^ itas enim adeo subtilis est, invisibiliter finti* tmiffkf, u ^i dicim , Crns dmodum in vegetabili manifeste demonstra. *#■ «
t( j i^Us, ac < l Uo pacto viriditas ex omnibus herbis .foliis ac Uce tuf re bu s omnibus suam viriditatem habentibus foras iah cduf,a > & viriditate ea in insignem rubedinem j “eris' 5 Ul ^ uarn visit fuit: vide in opere vegetabili,ac fa- <iitj 0l '^ r van l j^'!!“^ tca vhiditas. Itaque,mi fili,viriditas vitrio- Viriiitis v i« h e '(r s 'iadim E ' ^am st ipsum initio congelares, partent viri- trioU cmstr. Jiuj. ^ti.i c - * rcs - i ta ut croceum fieret: nam viriditas est quin- (i '^et laJ, qU ? m ex Vltri °l° fluierimus. Dilecte ita sensim P l, K-eri Zat . an “°'. cum iamfaecibus exutü est,ac in stupha ci rc '^itateiria Um ’ Vb ’^i tas albedine tecta est: sed cum iterum "tM e * ter iiise^ Ulleret ’ viriditas ejus denuo foras prodiret. Id- tn. 1t> anria tiirnu* US - ntu ? ’ ac itaterius foris ponendum est,ad rcti- mvPi” 1 e ' u s,(pi 1 ritLtrn, vitam ac quintam efisentiaitt: idq;
^ parati uiHI in arte nostra / ■ IV A r rnm vit-rinlnm bnr
b,
p.tratn, j,—- in arte nostra est. Äc cum vitriolum hoc Maftm tnjj- sttteinfg 11 E-rudi um est, instar toste rubrae, aut Rubini: fimum.
»°b ls »n. i erneM a perfecte habet. Estque tum lapis quem clt laminis
1
‘argitus.
C äp. LXV.
, mi fili. album pulverem vitrioli quem tibi servate Summ jZ «f r H-Hoh -^quemdesolte vine* oblongo collo: äccollum hu f uher,m '* wun.as.ita nullus acr cxp.raic aut ingredi valest *
stacum cineribus cribratis pone super fornace : ac 9 J ^
. tth addfl lce ' &sub fornace lampadem ardentem pone: ca o- ^ ^ ,d on,,s’'h« llS est Solis medio Martio. Atque hoc pacto re- nim sc , do! Vldes materiam tuam flavescere: ac retine m eodem mndum »/.-
7'Hffi.f' c Perfecte ruffa fuerit. Cumque boc pacto insigni co- Um?**-
svijjp ' acr * t »ignertipaululum aüge.id est adhuc unamlampa- m m> « i 'm vid e t: atque boc pacto retine ad octo aut decem dies,ac L
p'erntiiün!' materia tua non incipiat rubere: si rubere incipiat,
b'Ut l0 . J® au ge, fine hoc pacto in co calore etiamnum ad dies ’>ade au I* to w «bedine chbil proficit,ignem tuum adhuc una v l latr 'diu 8 a '■ 3e s ‘ tUm rubedine tua ptoficis hoc pactore,im i f' St estcto d A tVeCnonam P Uus proficis in rubedme. Pcm cum “•? ,dicbu * nihd am P lius in rnb-dinc profice . I adat ‘m& C ' buS lam P ade una auge: atque tta P ros «*JL
C tub raS m aCcensalam P a de unatdouecmater.a ua tam
imbuti dictum eft m r° la aut R ubinus. jamubitam alte rubra
lCJ Cmcal stre:acvTde S a m T Um hoc P 3 ^^ n onam'
• ? 'u rubedine V1 ° e an calor non mutetur. AC u f
ästest Ac iam i Ute j Ur ’ materia inversa est, ac interius
Ac |am Viriditatem non amittes: quippe ,am in «*
stst

3,
Mi
Operum Mineralium,
1
Cur fixa ejje non postit md'
Secretum se- 'cretorum.
Metalla ad rubedine perducta solvenda sunt ac (tenuo congelanda , donec ab omnibuifaci- Inu munita
fint.
Omnibus metallis at% etiam Mercurio idem posse fieri , ejuod vi- tnolo.
bedinem conversa, ac jam in intimis partibus ejus W^tefi? 1 ^ jam,nec ullo unquam tempore foras produci potest- . ‘ e ste r j in aeternum rubra permanebit, 8c non fixa. Kam >' ^ ^ <j,i ‘
■ mninö e stet cofrupta: nam id aqua solvenda & c° ll£? ac destillanda per alembicum.
Cap. lXVI.
C Cies autem me nunquam majus secretum tibi Pquam hoc,per Deum juro,hoc arcanum nunquam 30 .^rF- lofophis memoriae proditum, quam a me solo. Ac « ^ fl rsf non este majus secretum in arte quam hoc. Quare te n jfi iso fL qui Hoc inteiligurit,adjuro,ut nunquam palam feciaiso.^i, K-q tet, per Deuni viventem. Est enim secretum secrem lt| «b 1 ^ enim ipsa ratione omnia metalla in oleum reduci P . aqua forti soluta fuerintiac ialx praecipitata,ac lota,u 1
de vttriolo fatis doctus es.
. , lxvu.
rSMnia metalla rubra fient in morem sanguinis
pirer.ac Luna: nam omnibus metallis interius 1 u f ju$L g num magis rubrum alio. Cum igitur ad rubedinem P^^c 3 " rint,tum solvenda tst>i siint.acdcnuo congelanda., „i mriibueficibus munda sint, & tamen elementa fu- -1 . (l)l
nearis perfecte. Kam cum eo perducta lunt,nihilpf* ^ (o>, ß- manent. Nani terra subtilis ac liquida effecta , ea so ^ cum eam subtilem effecisti solvendo Lc congelando > t c$ 1
CCS amplius remaneant. Ita destillare per akenchictUvtK.i^ leum rubrum. Quemadmodum hic de vitridlo d° c ^ jstso: u* iam de omnibus metallis faciendum erit, atqiie et f^ fl c $ $ Ubi solutus suerit in aqua forti ac praecipitatus, ac : jttf 1 jg,
siccatus,ac turri vifro inditus.ut dictum est de ..vitn 0 - 5 W -A porro factum,ut prius doctum est de vitriolo. Aut P° c j ( j sium sublimare, ac sublitnationem illam vitro indes ^ Mercurium illum in aqua solvere potes, ac a jji retinere ipsi simul 4. ejus elementa, ac post dest“ 13 ..^!;! oleum, Quid censes ? nonne hoc magnum secr<£ quam simile auditum fuit, nec audietur: isto pso ^nib 0 * ajt'
<e
}<hm »ttlimt- mo ßcn pt- UJl.
Rtdit «4 *•
jfm;
rfarup 11 jl)i £
bus ,absque elementorum separatione: acq u0 ^ c qii° 0 ^ii^ stillare in rubrum oleum, üt infra docebimus- lC s. - metallo dictum est, id etiam' de antimonib
aperi,& ausculta, ac mentem aperi .nunquam ^ cfJt . ut tak opus tam exiguo labore fact u
-so
Nunc ad opus nostrum rc* Veitaimu.
fi**

tl*
'«''‘deris r
M. 16 Ä n ii. I s a A c i. Caput L X V111.
4tfj
ih tuam eodem statu permane«*'exime e*
;ali «dvS:’ nei :- b «,a
bi It c l«ahb m fortc evacua, aut in amphoram lapideam . ac bo- id ' at >ac atertl ace ‘> destillati superfunde, ac pöne in balneo, ^hdcff, j“ 0 Ve spatula lignea ter quaterve lingulis diebus aC ti'ijp'd firias f HU ° °P er ' : atque hoc pacto retine ad dies noctesq; tst llI n a Cc( . n § e ^ e ti; ac superne clarum effundito de mort. Ad iti i v ‘ t riol Ur, s destillatum infunde, modis omnibus, ut dictum , “hi a,° *“P ra dribuS vicibus. Tum faeces abjice. Item a- tib' ll ' n 'l lites 0 ' 1 ‘“»pone ac acetum destilla,donec materia tt * r “ ll itoxi 3 "i" : lta I" fundo amphorae vitriolum remanebit d»^> a b Indius, quam prius erat: superfunde denüö acetum P‘‘“s factum est. Idque tamdiu itera, donec t l|( 11 ’P l ilve rc S '' Ece ^'h solutione remanent. Tum congela insicii habe vitrum bonum, ac spissum,ei pulverem
Alb t l’ 1 ’ n iUtt 1 C '' C * nb 'cufn ma S no capite superimpone: ac destil- tc c ° S *P>ritu s ,' lC< l u ' ras erbeeos spiritus, tum oleum rubrum: tum C Pta <Uln I J Urnsil ‘ efr igcfie r i,ut antefatis doctum fuit. Item
Solutio lj4C toties iterem* da donec nuU , U ampliit$f4* cet in solutio* ne remanent . Tum vttrioln congelandum inlficeum verem»
-* - 5 “'-)”• .. uuwimu Ulli. J.lljJ.1
iil ,'IttVa j sterne, ac quod ei inest, est verb oleum illud benedi- lii-?, vcn,. , .: Qnec eo usus erit,ad sal tuum. Alembicum deme,ac
^P^st
N """H Jn CSmatcr > a m instar ni vis candidam, ac instar crystalli p 0 V|:r iiai. c "stne ea terra vitrioiisine faecibus,ac rectisicata.Hänc Poles, ac sinere imbibere oleum rubrum ih suo cor-
S
br e ^ ai “pullae vitreae inde, ac suspende in tripode ad die* tQ efR rtle tali l ,Cr afö , ac coagulabit in lapidem Philosophorum ^(>1 tere no ain Verum Solem transferentem. Spd hic id ipsum a Ca co].„ n volumus, sed cupimus oleo uti ad opus nostrum
e ° metallorum.
$Ci,
ciPttT UlX- , «te eo modo ^ ut de vir V metalloi um ad una cum ole? de-
^''hbit! i lt>lo ' ekme nmmterraemetallo ucm facit-
‘ > leii rn ’. . btH m instat sanguinis. Id veto ^ benedictione
C' a ‘etta separat. Tametsi Dcustakm^ ^souc
• ststisio t,Ut cxet) sol ° ia P' S rbdosophorum. So \ t m. Sed 0
W . 11 '> tta nsfcTens omnia metalla >n . ^ pdveto itan 'dt iT* C u m ‘errapviaisfixandumest >«P, . ' ^ jghe. ^ t0 "^.
’■ Tet/a una destillat pes akrob»cu g ^la 1»
Otpus m oleum convenitur, transferens «„»ve-
Solem. Ineoomncsmrb* «ätolopbp"»^ uiustt. idque fit.utbic doeetnr de Vitnoio, eodem modo-
Caput L XI Z.
'in
6 A P ■

464
ÖPERÜM MINERALIUM Cap. LXX.
oni^
Cmfid etiam Onficitur etiam oleum ex Mercurio, Sc ex antun 1 - ft aleum exMcr- ' w 'eorum uns transit, ap totum corpus fit oleum, aC lT1 ‘(irt 1 '!^ cunoir ~tn- j n s ecu l a>ac isto oleo mira efficete poflis, qu* hic re cC .,£ J timtnto. longum foret, Nosti item quid de antimonio scrib*j^ t |sd (ll , leo ejus. Sciet tamen filius meus,oleum Mercurii nlU ^ a ji ^ stantius in omnibus operibus in quibus oleum an tllTI Hoc sccrceturn est,
Cap. LXXI. J h
1 Tem nunc denuo ad opus nostrum redire voluro 11 ixfale oleum ^cto sale,quod conficere docuimus, ac projectiones^ fl ib' tonsiceredo- album, faciamus oleum quod projectionem facn'k . v j t riO. (( j en. Ac quar prius faciebant ioo. jam tooo. faciunt ope 0 'j<j£ 'j/
Mercurii fui qui ex iis sublimatus est, quem tibi i° P ^ ( f servare jubebam. Sume istum Mercurium ac folv e 'Vjutiif jj' Vitriol! & siilnitri aha,cumque solutus fuerit, id q uö “ jn 0 p/ inde ollae vitreae ac alembicum superimpone: & P°. bus cribratis. Ac primum ignem pusillum subde,& el tem destillando subtrahe: tumque Mercurius fu^^^sct j j/ in alembicum: cumque amplius sublimare resp ul V ut i Mercuriü ex alenibico, ac inde vitro longo gutture, Jc v.
faciebas: ac pone in testa cum cineribus cribratis.L a Jf sub ea accende. Atq; ita relinque,donec perfecte m vitriolodoctum est: Solve, congela: cumquemun stilla in oleum rubrum, ut de vitriolo dictum est - ' e totus in oleum destillat,ita ut nullam terram relinq uSt ’ -
Caput LXXII.
Vi Ercurio & aliis metallis nihil aliud adhibetur,u £ j^fii^j^ ^conficiatur,quam id quod tibi dixi. Cumq ue j? ^ curio deduxisti: Sal tuum quod Elixir est ampl® 0 ^ j 111 ^ i/unc anima, ac super fornace pone igni pusillo subdito, ut sal £U utC^.jj^ jfriritiu ac cor. liquescat. Id vero facile fiet: nam sal istud liq u *, V fm simul co- jg nem _ Cumque liquefactum fuerit, oleum "* u sil11 ul mUolnlZm perfunde. sensim destillando guttatim, ac st-tim c0 ng c / umoareseca- quemadmodum die novissimo anima ac cor Jr ul it. ^ ^ ,
i omnibus enim maculis pura ac munda^ ^jlo^jpd'
raiuninr. tur
u*‘ • wiiiuiuua cuiiii iiiacuua puiu dt in**** mam, spiritum & corpus simul conjunxisti, tempore separabuntur: ibi corpus proprium momento temporis fixantur.
Caput LXXlH- , jjes
N Unc vitrum tuum super fornace relinques pusillo,ut si ceram retinere velles liq uC a
■A

J
i
$
A
V'
%
%
%
A
4
4
>>}
4
¥,
Atqu^ loAN ’ * SAAC1
Vcr tctin.* c 10c spatio i6. dierum omnis materia in oleum
st>n Cru Qris
'**st
ctu,.
4<5y
hi,
►u /. ■ HVJJJ Jj, _-- •- '“*»* **• • - -—-J/UII.I
K_. ^fetorn.v, rnum ita manebit. Exulta dilecte, habes (ecrc- Semtum st. .U"» totiir. •_w i- _,_u-. _ „ • ovt_
5ci n
■'nitlor ' ull,u ^ »IO,eum
i n rcm mellis cum favo rubrum instar purpurei
totius mundi Nam oleum hoc jam iooo c Q ' s ^per alj 0 |' Ac,ci «: cum projectionem voles facere,eam ^ercup r° r P us,ac "ö superMercurium.Nam oleü hoc ^ t 'if t * t ?' ca,, salm 0 , Ere minime posset. Multae lunt rationes, "sttti .°Cetur t; C ° CO . orn i ctäu . S at i s in opere projection s reci- a "P'cnda tibilaminaMartis,Veneris,aut Lunae,
ifv •» v *3Clt‘Q a C .^ v cncu>,dui
s Us ‘Calidk ? t>lcum illud destilla»ac impones
'st ia ' 3 ° n E*arn : ac d ff Ebibetur,ac penetrabit lamina, ut ^aslik^ststm Sol '" un ^ ct ^ ac penetrabit per eam, ac conver- SedinT Cift 0rnn ‘ a examina,ac probas transeuntem * aic i»a.J 0VCm * Saturnum projectionem nonfacito: f * **?* *■ “ at utam c ? v P ora r Ut corpora non essent efficeret, ac fr °~
tl e fthic r)f tr ^i L1 ^ eret ' < l' larn cor P us unde efficeret. Qua*,« UatndL ^Rno r* CCndl locus , fatis id abb,docetur. Quid ' #
^ ctt urn s u |[ <;ctctc> v * detur ? Nunquam hujus fimilon Or-
'Quid ubi aequare.
tap. XXXIV.
a^dijp
t^Nodn cj^^^stdo, & quibus rationibus metalla solves, 8c ^tr Jt } Ua rnf 0l f nuC> facies praecipitari in calcem , ac quo pacto EinMues,sc exiccabis, ac sublimanda pones,ad M£r S ' n acet 0 dJsVn ntdc dctrahendam,actumsal illud quomodo cabi s ,1 ^ r *terca a '?' Sc lalrectifkabis a faecibus, ac perduces Sdehj aril ' s f*cik Adisti qui, & qna ratione vitriolum clarifi- lt » a,. j.’ 5 c xono<.n. S _ r j^^cabis,solvendo, ac denuo sensimdif-
A, , >-c cono,] i““«‘■““».lotvenao, ac aenuo lennm ait- c >Hana ' 'asun„ and °' donec ab omnibus faecibus mundum b acto 'gni admoveatur in vase clauso j l)S ifo r ,, ( i' v 'tidi t;as „fc tlnen do quatuor ejus elementa: |ae doceri tallam ''P^eda l us $V* foris stabat, intus ac rubedo quätin- ^bcbat.’^'f^ces ab C " ein d e quomodo denuo solvatur in aceto refota" ^ Uas 'nitio' 0 s IS j noVeailtur quas inalbedineinteriore ; tts a esset i,., 3 c demittere nolebat, quamdiu interius Scies res omncs\abcre duplices HA cum a jl“* funt.ac rectificandae, videlicet primum . a st':w U ^ 8c den Un ' 1Uccru d*sunt. Quemadmodum primum ss%Ce s *| ltatcr 8 ejus coactabatur > cum viride effeti tum dice- )^ 1 st>nt l o Ctrahunt iir aux ' fckVa.aut frustra sudas, idq; est quod i rs Um n tsupra ' Ac r? m t|us exteriore sunt > cae tum ilbde cWf C ” : turn tes it,,” 1 arn exterius intro > ac interius foras ‘*«s non telina “" 1 folvcn da est. & congelanda,donec Z- Vel y ° *'• Atque byx pacto acquiruntur aliae e 2 ejus

4 66 Operum Mineralium
ejus sacces ab ea,quae prius cum in interioribus lateba® ' non poterant.
Caput LXXV.
Unc vero quaeras: Qui fit ut natura interior fe cf ® u $ i c demittere,cum tota materia aqua sit? Scietfili us ^eJ' Stufih cum telIi g et: quamvis omnino aqua sit,frigiditas ejus fi,«- fart
•-- intus en> ,l ..fftö‘
fiiitniu. ro ita cogit & concludit calorem,ut calor qui intus e ’
elusus, tit nihil de suis facibus a fe dimittat, antequ- c ..
ster. Actum solutus semetipse aperit, ac faces diroi«« ^ y ^ ä frigiditate non constringitur. Ac c contrario, ubi jus rei foris stat,ibi frigiditas ita intus retinetur ac coi' ^is
se aperire nolis,ac faces apud fe retinear. Imo rame«
> 1 > . rr . ■ _.„I„ r ,vterl0‘
lor ac humiditas esset in calore interiore -.calorex«
IUI ak iiuuiiuhhj «.uve ......-- ----
pelleret: quemadmodum quotidie cernere postum
tionibus ex balneo,atque etiam ex igne: nam ibi a c
aer & ignis,ac frigida sicca terra in fundo remanet,^ 1 ditur ob calorem qui foris vasi accedit.
.0
i/
Caput LXXVI. (l „
Bit riBisican- 1 Ta bis rectificandum ei, qui vere Elixir , aut quinta « 1 ^ c jc di ei qui vere *sit facturus, in quacunque materia id fuerit , si vC 1 ' •'° ■'
E/ixir aut herbis, radicibus,saccharo, meile,& id genus aliis
- -f /Vjtiia 1 jf
e s~ per Deum, nunquam hujusmodi secretum mal i^sii jextta ßt sa- - uam ^ mc Polo. Ac etiam nunquam descriptum , q v i (r, V
litis manu. Pratei ea audisti quomodo, & qua i() .
positum fuit destillandum,ac exeo oleum eductu« 1 ' nis rubens: ac terra in fundo vasis permanebat- . rr jpO; ,,i
r JP 1 1 eil ”
oleum illud in terra sua imbibebatur, ac poneba«« pss (j ovo vitreo aut ampulla 40 . dies,ac in lapidem ;°jj ; » c
labatur. Jubebam tibi insuper servare oleum v*«’ 0 a £ " p’
rium sublimatum in aqua forti solvere, ac prateip 1 « 1 ^ 0 r«‘ 1L sortem ei abluere,ac siccare,ac vitro indere, ac nere,donec ruber esset,ac interius, ejus foris. reut cum vitriolo, ac oleum ex eo extrahere > a£ r e<
ejus eo imbuere: ac totum illus corpus ad ^ju
i« 1 '.
projectionem faceret. Dixi insuper omnia rnetS * sepi«'
duci poste eodem modo, absque clementoi' uin jicuti res sesc habet.
Caput L XX VII. -„b^
TSJllnc tibi dico, scrutare omnia verba mea q «* St . Ptfh 1
re de sale & oleo docui. Peropus tibi rite ii| t£ j^cU « 1 * ,:L " tc etiam docui quo pacto oitinia metalla per - 1 CI ^ a pt, ita ut orftnino destillent in oleum, ut nihil lehnst
® U q/
'o
ta
!"
‘a
fo
J ai
h
tti
tu
Tu
•Ui
v'
f'
'0|

£
5
n<’
c»'
A'
'#
/
. 1 /
-E'
/
V.
/
z
* 0 A N &• ts A Atii ggj
Ut Pctfc fte f,r,ri : !c! Ve f° felum facit fortis spiritus aceti: ac efficit ten^° c «i , ■ ? a,ata & tectificataafectbus suis intus & foris*
Pa ta acVul lt t teriusforis ^ e£ ' ac * !teriUsintus ' Actumadeo h'^da. rv btllla sunt, ita ut elctocnta a se invicem non sint se-
s tt 7t ad t^ mv 1 1S Omnia media qusereres qua: in brbe reperiri
W‘ m ei , cm «»separanda,nonpossesefSccte, ob eorum
t^"^ l«btii‘ ' ndlUcm » a c resolutionem. Cumque tum apud se
c^; j Ce, -'otra n C L^ UWl ,P cnetran s>ömne simul per alemmcuiA
p Sivfero igni admoveres,ae nullus spiritus a-
tk, 1 "ndö v ‘® "I 10 ! forarent: ac quia acetum copiose in eo-
a v«i ^W^ili corpore essdestillant in «lernn , Se fpi-
"P u d ipsum fixant.
C a p u t LXXVIII.
dT? a , cct ' P rae omnibus rebus quas in mundo sunt, Sfmtutnafi
: 'de 0 sta 2° P° sset: scd &ale duoidia ex par- j unt /<wfc *ttr n U ' 1 ' 1[ r veg^c ^ c ,. ** xac tetti sd quam adhibetur. Quemad- ej j, rti 0 ^ 0 lati^j' 1 c |' m< rristratur, ubi de emo ejusque natura Q<Sri ’inia urf , 0ce oere,quid acetumsit.ejusque spiritus,quoc 0‘Vantur 8c ascendant* efficiat.
Cirui LXXIX.
^^ l1c vid ucrui laai a.
' Q l%! t ' lrt ' 1T1 ul/ < ! Urnds > quo paQo nobile boc Vbilosbpbbtuns liuitiplkMU Cyprum a l P ' car e poterimus. Sume nobile boc oleum l?hi- nMU __ ttUt * Ac ^'Pl*ollae vitrea: indc.cujusmodi supra figura- PI»t‘fofhsrSi, 1 »n lQ ' x Vitriol ^j r unam partem 100 .partes funde illius olei,
SnJ'^'do vi. edux ®>' quod te supra conficere docui: ac ol- 1 . ^Crr : U . Vitreo Oneri
e cocrn . " v
. — *55
v vitreoop«ilcvigato,tttqi» sobea »---
/ C?a rt " nc ' r '«'^ «ibrausponet ac V , avei 5 .utnon'-
V r..sde,eocAore>ut si ceram liqwdallan ^ A u \ u ,
t««- Aesoeocalote tetinead ^
V >»1 Oleum vitiioli una cum '^,o,cÜu>ucm P «
w «it. Ac tam bonam Sc a Jfnnei» fep u ' ^ ^ impf * 1
>«Wp rw . Paque diköe iftam bg uccc^-um
'M b ' cmot iae manda, fiam tibi m P tlWn ^cutumicuitota ars inntour j£Vl-
. CKrut 1 .XXX. • Aev\ss' Jo -S“ MCi< 'r ;
ss» oW : ^ ** •
.
V« **'.» at salsedinem el aqua communi av
J rr\,
£,
6
S
%
ex metallU * ducendum*

468 Operum Mineralium
Tum solve in aceto destillata,ut vitriolum, ac congel* :
lae feces amplius remaneant. Tum destillandum talium omnino destillabit in rubrum oleum, estquco _ trl i
, s o^J
änm fhiltso- ctum Philosophorum. Verum projectio ejus non ^‘^lli f tm»m. quam olei,quod prius sei fuit. Atque omne oleum _
vitrioli multiplicabis,ut ante dictum est. Ac admod u pi leum conficitur ad eundem modum ex Saturno, pw > ctio admodum alta est. Age gratias I>eo , operate > rum momento, De i dona in tuam salutem moderare-
Medus pureßeandt ac se parandi mat er> * , ’ >
■ a. fdctbn4. jj
Caput -LXXXI. ..
3 . Rationu CCies dilecte 3.cste vias ac rationes mundificändi ,
smt mundtfi. "rem aliquam a suis fascibus. Prima ratio de q u * ^ qiii^ ^ tandi aut se- juxta natura vel per naturam. Natura enim "repellit a ^ 0 ^ farandinm imperfectum est. 'Quemadmodum quotidie cernis 111 ahquam a bus.quasinterradefodinntur;amniasimul in terra" 1 % Uf * C '™öin tw > 1 l uaE est ipsorum medium. Ae intuere quicquid 4 \\fj
tZTdlfedi-** positum est,sive sit ferrum, chalybs, plumbum',«“?^ £, »murin terra aütlapis : ac omne quod die nocteque acri expoli' y unvirtuhtur.- ac ‘conteritur ,&consomitiir diuturno tempore. ” s .‘ jc i 1 ’
- arces quamlibet fortcsipercuntdiutumitdte^emp 01 ' l «m medium earum gradum cakinahtur» ' .
Caput LXXXII. .^r^t
©«are omnia rStiirasaiitem :• qui fit ut'vmnia cönveftäntur «j 1 F en vertantur ^nön in aeremjaquam äurignem ? Scies:quicqu‘ d in terram ac circulo 1 lunari existit /id ex quatuor elementis c °° 1 / ll ,t. . A' non in aerem, Ac 4. elementa omnia immunda, ac fascibus pleo» i'
aquam aut 1. elementum alioimpurius est, utin Vegetabili opc rC
terraimmundillimum est. ac'maxime lircMTi elm 1 '” |J
tsw Ö
TxpuTü *'* terra immundissimum est,ac maxime“siccum elem- „ei- Elementum masfaeces habens. Ira omnia primum ist terram aliud alio m- sunt,antequam in aerem,aquam aut'ignem conv* 1 ' 11
jtumu est,ter- ita este debet,quod natura operatursine artis admi^^ai 11 ^ ra autem 0- enim non movetur ulterius quam ad operandum -pti^c * < ^P 5 ' ' Ac *^ eo nätura'diu'opctatur. pervenire cn ‘ [ 3 fiS‘s iC' ad nnem non potes,nisi prius spaciumrintcrimcdidp" que etiam iter lov.mjlljztium potes absolvere, q" 1 .^ ppNWd nermcdiumtrsMeas. Ad quartum gradum nisi primo,lecundoSttertiopractcntis. Ac st 1 ' 1 ,,,, ei ut opereturin nostra arte auctor non fuerim- tione prsdictaliqu«, omnia quse curso na tura: p“^ !
ram converti: nam cum quid in terram convcrt« 11 ’ ^(e
*reselnt«n»est, « quodqueelemeatum si»*‘ ml «r

/
/
■es
*
%
#’
■e 1
i
6 ‘
-
*
->
ii*’
$
<>’
w^modQin Ioan. Is a acu 4r7j»
VcL^ogrsdui °P erc vegetabili satis demonstratur. A e ut rem 1uin tUt nf ce(T c n st tCrum perducam: ut in aliam naturam con- *Hti c ^ r ‘ Us terra fi*' ac ‘ n a ^ am naturam converti non potest, to^id m 0v . nat ' °'° feces quas in se habet. Alpice plumbum, v >tm Ctti debet 3tUrad 'gnem in olla, prius in cineres aut terram t!t C j fieri n 0 ’n Ua ® %"bis eo vitrificare postit. Plumbum enim ^ s .c| tl3 ^ am | taru >QtC ^' ante ^ uanl m äbamraturam transferatur: t|ni’ n ‘ l,as in s e |j a j^ ta ® co, »» , «.wipoteft., quinpriusteria fiat.pbf*- 3li a / rill V’itrnm C r r C s ctccscx plumboargentum conficere-vi, Hth' lll denjr at ; !t: “ Cl *tirnultis in locis rite docetur: quamvis **tt t ; a d fe »quen! >n £ a< ^ r § enCuffl perduci postit, sensim ei feces |tij. 0r *bn^ Jr ^‘^ttdiim suo loco docetur. Namplumbum i« P ef duc ntUrn : ttaplumbonibi! aliud,deest, ut .adaruit,,. r t.ac r.,„_ 4tUr »quam utci feces detrahantur, stilphur ejus
» —»I.rn minfidifi
„ ,quamu&cki*cesocw 1
.'^Xtrtir r ?Urn ar gentum est. Quemadmodum natura qu
videre est.Intuerc^ces veteres,quxrstwplw 5 ® ^'Vita , e ’ ac b'per quibus ad annos quingentos; aut sexcentos 7 v-vne plumbum illud-in terram con vertatur, aut m T^dtUr’ ‘ Clw quotidie etiammim m veteribus tectis plumbeis ? »rnd,^PV»ä ramentis.desilitj ac« *utiusdacere poffet,^tu*
S ar gentum.petCoqucret,ac mundaret.
^ ö «l°r tvidi .cumhuiusmodi vetustectum plumbo ctum Jfd p]J C k P er bis autter mille annos ,acuerat,demeretur,team»,
'n,micas i se invicem frangi, pennde ac si fuiss« diffringereturmicabatquaiihmatutaav enti luebat 0 f 'A* albumerat ficuti cerussam,esse cpny.tntt5.se,ss a P'
! .Vtest^ 1 ceru ‘ssa illa argento confpersasmssct-.acpluRvbum
t' ^lac n P otle batuv,ac aüud*plumbum» & purgabatur per cu- r? digrft- ^fe-Gmulserat puta Luna,ita natura mundaverat on>
E ' > nwj c ' b3 constat patrationem pratdictatn,naturam ope-, a c m *>ac faeces omnes.ä se repellere, ac in nihilum re *- ^Piente^'remmedunamsolis. Recipe;amphoramamplant, h Jct| Cpoi,« '. aut 'emensuras. eam,aqua imple,ac die npcteque splendet;, ac solide obtura, utnwu^p rrvia,
ma if cdutut -- aqua »Ha fetida. immunda, glu^nostisti-
a 5 c °^limer !ln4ar ’ c l U(: iaporis erit: ac progrcffu ternpo _ fih U% Wft s 0 lW>at 3 ue abolebitur. Ac fex autmatena terr .q &<&“*** a ««c« a aque a ,acinfondoiubsidc .a :
fr ae ®t P ac a T a •Uamunda&nmdafiet^u^
feabm'a! l i c ' s * c ssagrans.acbpni saporis. «
JS* ».vitrum naundü,ac,d)u etwmiiusta-
bullas amni ‘‘‘^bduü, facient, iterum effunde- \‘r\ r ' S ami ’ Uu&f *« S infundo reperis. Aqua illa rectifea-
Gg

47 ° Operum Mineralium . ef0 J$
ta est per cursum natur*. Quamvis aqua illa staret m (3 t^ novissimum, nunquam corrumperetur, si probe eam jr«d servares. Par judicium de oleo. Nam si quod oleum jS f
- 1 . r 1 . A'
L. Mundißm gAiit ra ito qu<e fit arte,sol- vendo ac congelando*
KiYdua. jlui (UMiv-iLtu-i- s*\. v»av.v a* - «cl u *
in amphora lapidea,aut vase aliquot annos, ipsum >® iC pi repelleret in fundum, ac fieret clarum ac tenue, sicu n ^ ctum est. Ac vide vinum vetus, aut cervisiam probe e firmiter obturatam, quomodo faeces a fc repellat in vina illa vetera & clara,qu* saepe a faecibus clarificat* ^
efficacia ac clara fiant: Imo si ad aliquot annos ita probe obturata,ita sese mundarent, ut ad extremU® “^yis ^ in iis reperirentur, ita ad extremum rectificaretur.ac stillarentur,nullas faces relinquerent. Tum q u0 j. r qltra esiet, rubrum foret, ac lucidum instar crysta’**■ c tfCiff,t tempore opus esset, antequam natura vinum eo ptt ^rM 1 ,<■ mnibus quaefaces babent,uti prius csictum est. ^ tal 'jprep. jfc> jam dicta naturam ipsam cutsu natius omnes faces a Ac si hac de re darius doceri cupis, qusere in opere' e p manifesto doceberis.
Caput LXXXIII.
T? St prreterea etiam alia ratio mundificandi, q u ' c£ l U ' t . st at (( jit : •faces habet,id vero arte fit: in eo ars naturam l u ’ „tfcf.fi vendo & congelando; quemadmodum in mag“ 0 declaratur. Quare de eo,id est.de mundisicatione* £{ c c fy ne facutn perfecte scribere nolo. Si de eoplane in te tfst 0 ^ Air' quaere in opere vegetabili, ubi de rectificatione eK ^tfft gitur.ubi elementa mundificantur ad extremum absss mm separatione, ibi prolixe & plane de his docebe r,s '
Caput LXXXIV.
3 - tMundifi- CCieS deinceps este aliam rectisicationem ad faces ^p £
fandi Y&tio elMlInnim wnm n.U.— I:---:—fi Ulli*
fjua igtnfit,
%fiio$ dici-,
m-
uflio.
rntta^ls
adMetur,
CK,)(
«- - 'T' —- ».*»io i vvuuvuu^nwu u« "v j/*- m/.
■'tallorum ac verum mineralium,qusque igni b u0 ^ of’’^ & ficatione aliquantum agemus,ac docebimus quant» fi planius de ea doceri cupis,quaere in vegetabili-“® ^ figiandis lapidibus pretiosis, deq; pretiosis ama““® flC c f%i( | ' ‘!biprolixe&plane doceberis : hic de ea nec proh* 1 ß rU( ii 1 4 a ss agere volumus,quam necesse sit, atq; ad opus tur. Scies omnia metalla poste purgari a suis fa cl aC <Jf ,n lernen ta perfecte simul manebunt absqj separatio“ ’ a diS' fixione. Ae-omne fiet igni. Ista vero ustio fit v ar11 3) aliss r aliter Sol urendus aut caementandus est.quaw quam Saturnus,aliter Venus urenda est quam ^ a ni
Cap. LXXXV. ta !lis
S Cies porro duplicem esse ustionem,qu* > n m£ 0 |,j5 ^
EM crertiepfAtionej de qua infra euaiOT unl

47 *
Io AN. Is A ACI.
0st| tn i n v - atl ° fit sale ac spiritibus mineralibus > ab(q ; tnetal- conversione: atque una aliter fit» quam alia.
ISJUnc Caput LXXXVI.
< 4bsq. uij* ras ' ^ossuntne omnia metalla converti iri vitrum gtUfiU eum ] ‘'•t't tall UlS Dinone,ac dentio reduci in metallum ? Scies o-filuuotu.
^ >lr >0 e x - C( , a converti in vitrum absqj ullius additione, So- lCn > iudi c i^ t0 ’ ' s ' n vitrum converti non vult,quamvis usque in t e st ll e C ess CrC(1,r - aliquid ei addendum,quod in aliis metallis q ?Slll sthab C Sol enim natura purus est, ac tametsi aliquas fse- b^Nibet y C ?j ’ nan tot sunt, ut corpus ejus possint tegere. Ita ■ r ‘ tu r t>r-» Ü. Sol uratur,feces vitrum nö fiunt, sed pure com-
*‘ L Ul’i —vui Ulituil .
j niulta 6c forti combustionejita ut nön fut\ittu£n. Id
di.., ' «Ws ■metallis fieri non potest, ea vitrum naturale fiU'nt. ° >am - cum quid vitrum est fastum, ad extremum per-
q^'koteH'. r ' lam CUIT1 quid vitrum est, ad nullam materiam per- vitrum ■‘"cquid p, i? 1 ' 1 vitrum omnium extremum est,ac post judicium um extremi tf 113 ° l din at j rnarnentul!1 comprehensum est,omne in vitris di - »r»-
■^rn
est.
Nam
«mu.
r^ad V C: ac vitrum ad nullam rem aliam arte deduci poste,, ‘ )c Vidi ltrurn >-iutad materiam combustam, aut ad feces. Nam e^bto longa, ac vehementi ustione reduci ad nigros
• r *ci lle ’ Ul:c:u 'bonesfabriles,ac etiamnui» longa ustione albo* ' ta vi tril es deves in morem pulveris, ac pulvcrcscebant: atqite '^ l, d redigebatur in nihilum. Atque hoc pacto ratio- ullam e stc extremum ac postremum omnium,neq; ad
ct >sed at, 3 ' am artc reduci poste. Natura emrn artem non harte convertetur. Liquet igitur vitrum omnium ex- bat “ r ’
ac s- -..at naturam. Scies proinde vitrum este mturuurtem
Ilati 0 ha- tir sl Um omnium,excepto metallo,ac rebus metalli- non hübet: fett
— ,vV, ‘ - '"' ViV
Äts Si}^’ ^ ^ oratui
«ulmumornn ^ ' "
Jg J' ^fioh«cestilnomiubus rebu dinrtirna ustiON - run>-
V f u ' Utn,a< ; humor rtamrafe vehementi vC bus, in ' mvis
jf ^, ‘ Ei« metallis ac metallicis m«i ‘ adit* 1 ' 1 ’ st ^
A aten ' a 'ttmf CO avatuf (ed fempermiF"^ metallorum «P
i :>!!«;: ^amst
rf lin * c*' terra confici mvm coipoia ,»mp c
l Vficvinonpoffef. quomodo i S iu«mC v
V datent, auttinamaml %vl l. ; fu- äüfM*
¥. CafuT J nlcta Uonim d« • ( | cxtva hi
ansaltmctutam Sc iescvrm ‘ f ltiea .
oieummctaWi .idtinstutam « „d mojc£fi°^ e fecit,
^exmetallo ac prxparatur ut oportet. Ist a d album ^
d»trv, no» fit »\\a tinctura, sed ptoicctr .„ tc iiotd> uS >" - e ^que tesbtecest-. Oleum inclusu« 1 £ 1 US ,,- o kcti 0lvt ’ rl \
''u alburmwvitcllus. V «um cum rubram p Y o\u »
Gg 4
^eoi S / lUtem;

471 O E E R U M MiNERALIO^.
472 UPERUM JV 1 I N E R A 1 . * - - . us4U tl* 1 .
volumus.ignis aut oleum foris ponendum est, ac ,* 31 'f aC iet> 'fjt intus: atque ita hoc ipsum projectionem ad rubrum prius ad album faciebat. Prius erat fol metallorum ^
tinum iaioo. ac cumignisaut oleum- fons positum ^ £rn {it**’ metallorum oleum,ac facit t-iti xooo,. Ac quamvis, ea ^ retia,tamen interius ejus foris positum est,ac exterius
Caput LXXXVHl. * -J r
h»
>ACUftestit.
Q Uaeras etiam: cum sal aut terra metallorum ^^orc***^^- -rum funt educta exmetallis. ustione ignis, tum ^
j er i„rrtp. leum ingressum dare potest ? Dicunt enim Philosoph*- _ ; * -r. _ „1.. _. .«ra*** ' 1
jus aut aer separatur a terra,ac ab oleo,quomodo
1-piim. inaressum Arre norest I Tlirnrat enim, Philosoph*; ^1*1
sum dat, tgnk. sum dat,ignis tincturam»oleum liquescere facit,.terra o |c0
tinüuram , 0 - hic aer a volavit, diuturna ignis ustione. Scies, fatis aC ' c s t? .j, Itum hqut- mansisse in igne , quantum ei poßit sufficerc- ^ ^
« Raunte,
S" re h c,t d'r*. C o. n glutin,aea sunt, ut nunquam a, fe in vicem, separate ytC' 1 ^ rusixat. p erfB ista inter se maneant, Non repetitur ignis absst q- e iri .
aer absque igne, Ha:c una ratio t altera ratio h*c eu- ignis sunt duo elementa fixa, atque apud se retinent mu fartis aeris,quantum, eis fatis est^ut ingressum dent.
xAlia item
tjHtfitO,
Caput LXXXIX
>1<
Jtfullu re* e»
Q llaeras autem: Qui fit ut omnia metalla vitrum cepto?- Hoc itaintelliges. Omnia metalla imm** 3 but plena sunt, ideo facile calcinantur. Omnia en metallorum sunt plena immundis.sulphureis Keclbus. st ^
nerisnactasunt: cumque in, vehemens incendium p el cO$J, eile calcinantur: atque humid itas crasse faecisfolph^ rC .^iiP^, ritur. Nam sulphur eorum fixum non est.quemadh 1 ® t is P phur Solis, Ac pinguedine sulphuris combusta, sicca fit,ut totum metallum in calcent aut terram c Atque ideo omne metallum in calcem,aut terram c ° n .\ % . est r In vitrum enim transserrinon potest,nisi prius m fn 1 ^.
»,«t«ra pro. res ex natura propria transferri potest in aliam natui' 3 **..’^ (c %Ztla7sZ ^ lo Nam pnus metallum erat,ac fit vitrum. Jamme' siri' 1 * 1 ^ llm nZZ du * natur« sunt: ac ut idfiat.p« terram aut utfy medie, bet, quae medium est. Ac tum etiamnum vehement* 0 .A tempore diuturno terra illa aut calx in vitrum c0stVe rl Mi en^e tis docetur,ubi lapides effigiari docentur. Lapid es e ..^s 3 Tp facile decies speciosiores iunt ac lucidiores Oric***® {(i c >, y multo gratiores aspectu. Vide enim amausa st** 1 »b* 3 ^ Is' pingitur quam speciose viridia sint > caerhlea,fl 3V ®’* sint Ac unum dimidio speciosius est alio, quamvis eju**"_ ^ uB° ris,atque etiam facile vigesies praestantius. Xttam c f .
talio facta sunt. C
i;
P
ti
a
b
t!
ii
tl
v
b
<1
<1
1

M» Io AN. Is A AC r. Cap. CX.
47$
'. cies,cumnjcwnu..,.»
al 0r Cc fcverh m ’ ac tum m forDacc camecata ponitur, aut p rt t,nsi„a, -L
iit r ren, itaJ)c r Tutoria» in qua vitrum uritur: vchemcntiffimii exe,j rmm „ *> situi Vc | Eoet, antequam m unctum, darum, ac pelliiddii >«U° sint t c ^ocq U pj’ sc P nu squamfaeces in vitrum converti.. ScksJ™“* ‘ituJi^allj vit ' ta ^o«6cuur, iiml>c: esse corpori glorioso; quia C ° r PUs e Urn -n.unt, qua; prius nigrum, immundum» intrant. Ac sub eo, corpore latet quinta eflienti
l*rg$ a, C A P. C X.
. f , '^'Tu m. m ' qui fit ut unum sit pretiosius alio, cum ex ev- foratam/i
i c 'dee 3 ° ( ’ M confecta i Scies, cum metallum redactum aliK ß ^K)tfv a ^ ‘ r — '•'-»'"tmtftäta DOflitur, JUJt preUeßtr*,!
% dC c rev^u.. \ .
IS"’' 1 "'
%^ COl 'pMi lltÜrri ^ Unt ’ <I uac ' pnus nigru»4,i«A...-
j nCo c, ,‘ Uu - Ac sub eo corpore latet quinta essentia me.
• ac iuect per corpus vitreum, sua u^Sato \ ‘s^madmodum anima die novissimo iucotpo- bi t ^ani^ vdutluccrnapo&tainlatevna crj:stallioat
tj c l aljn- ,. 10 darius lucebit quamalia, prout Deo place- As est r^odo o 3 lQ >Wutto elegantius ac darius corpus habet.Eo- nov ‘P mt il '">S es ' ft im C l habet in £ mau{is ’ de quibus hic nobis seoao^J^*^ cl 5t "‘"'tflibii C ' Ulntam etknttam metallorum, eorum olenrb velut i Mernt v^E^snle pfr Ut ‘S llern - si*o pretioso colore ornatum» cum posita in la- laj 'i®'Us ^ ,* c permistum, per omne illud vitrum, quod ab terna, crisial-
' nc Omk‘^pftutti est, aut feces eorum, acnobdisilieco A»<*.
®>in! " c tru a } ^'hilis lucet per corpus vitreum» quetnadmo- W^'siosm ^ * P cr later nam, ut prius dicebatur. Ac quod u- Clc at, k s ‘it: alio, unum etiam soeciosius sit» ac faciliusli-
““''««»nefit.
Caput XCI.
^hfer i n r Cta ™ m ealcinatum est, calcem aut terram este; ac -Metallum — - ;J - '»-ll.^rtnfieere. id ex calcibus ealcinatum
calx aut tm a
>C,
s.
Stt
, n ' t ^metdlum ealcinatum est, calcem aut terram cuc r - " t "V amaufumvitide veUtconficere, id ex c bu e< b^ckebet. Ac situm velit habere msignem vindna- ;f _
"JPct ttu,'° 0re »e claritate omnem viriditatem mpere •
Uc ‘e terere debetcumaquafaUa impalpabili
a 'l'flua?? 4 sommuni munda,donec aqua a calce mtm P
' 'trete, ut prius, donec nullatamplms sordesce ^
^‘^suli^^dcvitrumustumfitmukospeciosius&prastainiu
N ct^f at % Ue edam multo facilius liquescit: quam?«: e “ vl tr rci '^c lt fe S aU queterendo ac rejmgando a &»*«»£
> Mati^ ila s e ks habet in aliis calcibus Satur, ‘’ * q amau - S Lu’ S ' c *f emntvitrutn fulvum.
Sol rubrum; ac sialios colotes «P cum alio miscent.
Vd\j n . _ Cap. XCII. ... . touastitit 4 »
? P«suS“*fi t tflU . usmcu s-. Amaufis >am factis eicM-talliS.vtu m , ußhanJl
"t Um„-, e sitca denuo in cornus suum reducere: cum vitium „ uo c „pu(,
«SSSS-«« -

dtnuo in tof~ p&s suum, re- dufipoßint.
Jp tmrm
xArs inßgttii tft amduf# /«ttr«.
474 Opsr.um Minjrai iU ^ £ i,((ii^ sum inde corpus effici posse, cum ista ustio fiat ig n p lVe v» 1 ^ facile. Namlpacioiz. horarum facile confici p ot * '^ed* 4 ^ if sive amausiim, ex calcibus metallorum in fornace ^
Et calces metallorum non sunt resolut*,
'
qua terrestreitas aut faeces foras sontproduct*>" j j6> to
«I.» imnaiinAllIC tl<* lmnliHlK _ Ut * ^
quo metallum immundius ac impurius est, ut_
sicciores sunt, ac nobilitatem metallorum sua llCC ' ^^flä^lii- re compellunt,cum calorem ingrediuntur,acincen^ o | ir e p^). ita ut nihil aut parum ejus quod metallicum fit» ‘ r est rC ' tä . » Atque etiam corpus non est apertum-.ac sicca d- a tC crt ilan“ u j/ cium componit septae vehementi incendio ad cO a o^^>S a ^i liquandum in vitrum. Ita Mercurius metallorui venire non potefbantequam se ex aridis illis ac corvf o ^ ( (i ^ tollere postit,feces calces fast* (unt. Quare in m u ^ ReC quibus ustiones adhibentur, jubetur,ut vere c3n “ e ‘L I1 e V ' Nam si ignis unica flamma majori strueretur , 0 converteretur.
for->'
Caput XCIII.
T Taque fume ac pulveriza Amaufa fubtilistime. 3 ^ fiiC^d -l acetum destillatum, in quofalarmoniacum U ‘ 0 co^it ip
singulis libris aceti lo tlronem läüs armvniacii curn ^
verem super lapide tam tenuiter, ut si pictor eo u { contritum vitro inde aut amplior* lapide*, aC ° a cb il ^|nS l , fem aceti destillat j.superfunde, ac pone in balneo »■ , r^gt
subde ut bulliat, ac move quater aut quinquies (ini 15 f'
b a '
lignea: atque hoc pacto retine 4. dies ac noctesj a piu-^.
fieri-, ac funde feces aceti in mundam amphoram ' s _ 1° '^ j super feces denuo acetum recens funde, ac fac «<■ P ^
Tu« 1
tio itera: ac fempev acetum primo adde. T um c °^ttiU 1
eta'W.sd-
solutmn est exfecibus illis, aut ex vitro aut per alembicum destilla: ac in fundo corpus a
feit in pulvere subtili: cum eo aliquantum bo> a crucibulo inde, ac liquefacito in igne vehementi c ^ fuerit Mars aut Venus, munda ac pura sunt,ita u f. n oti S' v gd
aut rubigine infestentur, ac a suis fecibus vacua 11 fo rl j f
ndu 5 - -'
viter, foetor ac stridor ei ademptus,estque mun 31 ' s fii el1 ' „j/j Si Luna fixa est: si Sol, medicina, ac si S atU . v elba „
‘<‘^4
ilst.
«a. SiT.uiuti.xa est: li Sol, medicina, ac 1 «st. Sed non est uolx hoc facere ,nisiad natui aJ fll ..
Vidi enim egoH rubri amausi venire zo. ducaliS'Z^i! aliud s. ducatis. Itaque dilecte, commodum 11 ® T?*?* i]e$j corpus reducere. Ars insignis est, amaufa f ace 0 liti s ' cJ^,
cum fiunt impolite tantummodo ex calcibus y^ fl) jiic ^
Jdartis, Joyis» Saturni, libra venditur ducato-

IO A N. I S A A C I.
47jr
; c ° n ^ c 'Unt Ur ’ , 1 Ucm adniodum docetur in opere vegetabili \ ex vas a R la P ld « pretiosi, qui in vasis principum ponuntur: v 5 tii ’ ac r 've Um con ^ CUIflttir - Ita metalla roundificantur * la nd ‘ 3c c al cc ' / l ant ^°' aut calcinando , ac calces identidem la- rt^W * 0 “ 0 ' n corpus reducendo: ac tum denuo calci-
Sra*„_ Ulli commiini' nui Is Asll
«Ce, ^ " ,Uril abluendo aqua communi: donec nullae am- cs P«oveni ant .
Cap. xCIV.
v; C ' tUl , qi ' efle& aliam ustionem quae Caementät-io EfeitemaliS
tJ ln,v Ulu a J.- 1;c u “‘° ''Itera calcinatioeli. Verum est discrimen, ustiman qu* t c ,c ^rni na S ca ‘ c ‘ n atio instituitur, ea fitsale communi tempera- csmcntatio '^"sac cuduntur,ac sumitur crucibulus,aut Vas aliud dicitur,q**Q(
' q- J >0nuntur stratum super stratum donec crucibuluspie-
altera calci-
1 c J uc ‘bulo probe lutato, ac in igne posito, accan- adhibito. Si Venus fuerit ad z.dies, si Mars 6 . dies , mmm S ‘ >rl> '
^'ps. ^ as 2 4 - si Jupiter 8 .dies, si Saturnus z.dies: atque ita de-
. a -CratinXl^;„,„J: t.-•- .c -
Il 'od^ C ratI ° oalcinandi. Item ratio caementationis fit eo- a,Ur ( lUib u Vj UOcalcinatI o. Veram hoc est discrimen, Quodju- d Cta ^°ru tll Ppbitibus mineralibus, qui igni opitulantur ad 0 ' l,, tqu c ’ . u ®oncm juvandam, ac ea in pulverem comminuen- n a ^ e ffi ' am a ^ torporibus aliquam tincturam addendam, at- l P r *D CICll ^ Um , ut demiolaohus liquescant. Ac spiritus cum i n; >tio ,a, ,° commiscentut: ac parantur eodem modo, ut de V ^‘gas c uidum fuit. Scies me hsec omnia dixisse, ut scias ac i ***» tu t ,’ t 'J Uom odo purgatio metallorum, quae per ignem fit.in- ^ l ' c Ui ^ _ ‘ J’ unt «em ctiamnum plurimae rationes, metalla per ee^^sia n c di°ncm reducendi,quas nobis hic ad opusnostrum Vo Urc ! u ‘d it>’ c nt ’^ at ' s " s * n opere vegetabili traditurmbido- Ca P' tc 'i si 1M | Cr ' debeat atq, aqua. Invenies hoc sexto Scocta-, m dius & planius de eo doceri cupis,ibi quaere.
Ve lapide Philosophorum.
, A Cap. XCV.
fnii^litianu Un ' docere volo opus quoddam, quod se- -k-fX't«"«- Op.' CltU£ iinc: c (^' a e seci: kKqucopus facile factu sine cura & multa
Jj 1 - 5 separa/ ^ lU ^ Um cxmavimis meis secretis. Nam nui hoc
■
■ unum ex maximis meis secretis. Nam qui hoc r n J aH & WK
ptoficict. fa$i*
- e>“arcnonnovit,rmnquamqoi^ a ^„utent, acqu®
rp,, “ :ua docetur, quem Mercurium ibi a \ l3 secreta, st
»n n 0 ** corporibus sit extrahendus > ac . ^ 0 \J zc tun*
commemorabuntur. Item quo _ . _ cU m Mcrcur ia a 5? ces adim cntur ac fixabuntut > ae po teI jip orc in a P l *
4tmm^w atione ’ acc °S emus '» unumbfe' p»ratc doce-
b\n, iMoo P^ otum ' Ac primum Solem ac ^, ae dcm-
™ opere, ac Mercurium excotpcnbus cxV‘
Vltt whn opere conjungere, L»?«
visi
tii
f ;,i' i

Sumendam primum Cunam puram cupellatam, ac purum Solem.
Capit cala-, minaris Plt- nio Cadmra^
Freta»
47L Operum Mineralium
Lunxfixa.
Caput XCVT, rlllT tS o1 ^
CUmes primum Lunam puram cupellatam P“ p jstitu '^ ^prout libebit;, eaque in tenues laminas contunde ducati, ac latitudine i. palmi. Ac Lunae tua: addes ^„ e t ci .( c arsenicum ad album sublimatum, 1 “ c
se<
praqtaratum, acanenicuinaaaiDum iuumiwiui..> D j
corticum ovorum, ac lapidis, calaminarissingulorum
libras istorum libram >. aricnici sublima terqttate^^flsuj^
V
super faeces conterens: tum arsenicum paratum eH- - a lbi (a tb. 1 » falis praeparati,prxdi£h.arseniciac- 2 ..^.,tar ta r0 b f nati probe clari ac pellucidi :i ac tartarum &. arsenscu pc ter se misce cum sale: tum habe crucibulum ac c * n ]5y )I) crU c ' „e Aratum superstratum, ut nosti,/piffitudinc digiti. C ■ c p» lum glenum est, id firmiter luta, acsinas.bcne siccesc^^i^ ^ caementandum, moderata*» flammam adhibens, (ü g> 11 non liquescat. Ac sinas leniter candere ad horas 3 ■ (t)i refrigescere. Tum crucibulum tuum effringe,ac Lu .^j, nata erit, eritque Luna tua nigra ac fragilis,in morCI,1 tU je o^i)' aquam communem mundam habe,destilla,ac Lun* rt3 fi ct ^’ ^ salsedine ablue,ac sine siccescere. Tum subtiliter in®^ c ^
tunde,eumq; pulverem super marmorecontere curn
muni destillata subtilistime. Tum pateram vitream ’ namtuä contrita indc.atqj aquam munda destüb® 1 nUI jiO"j [( ( 4c pulverem tuum .lava,ac sine subsukrc. Id quod b° 0 w 6
- - - :_ „„Kit. Id"
ff
QvumnjavuiiiUUId^jclv*«-- sfaff
re,ac aquam denuo leniter superfunde in aliam P a pU lvt sC . t ii } nramaquam, Tum denuo aquam destillatam a^ V
de, lavaac fac. ut prius.Hoc opificiü tamdiu,itera»du .ptid r omniiio clara -pulvere redeat»sicut, eam infundebamus be ablutus est» ac instar nivis candidus. Tum vap^^a^a quam tuam, quam a pulvere ruo fudisti, si torte , eri $ diffusum eisit, ut nullum damnum feras, ac liq « e! & fundo reperis: si quodinest corpus, facile liquesces* aC
accipis» Tum fume Lunam tuam candide abluta
cum borace»acdenuoin tenues laminas tunde, j | t£ ra, pulveriza, lava» ac liquefacito, ut prius. Atq uC l (C pb a Luna ex sale mundo ac candida prode-t , imo ea“ \ cum eam lavas aqua destillata, nullae.sordes in ciS p iap^fs aqua tua munda ac pura defluat: quemadmodum („pi
debas. Tu® Luna tua mundaest, acafateibus'“
onerata:atqucel«nenta absque separatione re . sll ia v ‘ ta (bb, ba: solve partem primam dc isto pulvere albo m 4 , tCt n^ ^ cata, ac aceto destillato, ac denuo congela» a®,

«CCS
J « ■* “ *• ®r//
,, Actiis. _fP er ies , quamvis id centies faceres. Ipfemet fmn VUldr»„s. „ j .1 s __ _■
^•IöANtt. IsAACl.
477
t - 0 ^ . . .„„„
r cct e^> ^aiu dccn ^ s dchoc f^cicto ? Magnum mysteriumin M^num
cst 1 " c antur ^ Uam rite comprehendi postit. Qrna elementa '»yßsrmm. s 0l ^‘oiun St l Ue separatione. Profecto bona fiele tibi dico,
° ^moTf aum mysterium quod sit in arte, ad clixir c*
>n— 0 nhciendnm propriam ponderis pio-
p “tall 0 fc . tu myiteriumquoumuioi
Q 1) ,tl ° n trn. 5? n ” c ‘ e «dum. Habet enim proprian , cn ^Urr, e n elementa purgantur solvendo ac congelando, iNscl," , elt Sed illud m „u„ aLi„a -a tcw •
—V.»,v Klrt UU1 giUllUI IUIVCUUU av wiig—“*—“»
L^lan/ 1 c ^ c d Illud multo certius est Nam cum solvendo aut
i'i. °ut,aut geritur, elementumtcrr*separatuvcurnraect- clem*",:—i: " " r. r.
'Us i,
ta., mbus.i —s v,tiu n
ta a r . *0 1
u t “vuns reliquis. Bonum est cum recte fit,ac sedulo Verb* "^lerventur, ut nihil ex ijs pereat: ignisque re-
,a — •'■.ucierventur, ut nilul ex i|S pereat: ignisquere* ,r ‘ 1 he r . CVer l )erai soo ep quo decetmodö. Etinrectificandater* ^ lill 'aivn, CX itibus, ignem, aquam St aerem, estyalde pertett- ac fi%ia .^fuu'ustricte cavendum est: semper aliquid amittitur, n n °n lnk Utur aut negligitur, justam proportionem ponderis w 'Ifam t Cs ’ ac stuod de elementis tuis haberedebes. Atque ita 't 1 u am ?" c °mposfies. Istud bene memoriae imprime , Ut ■ P r op t : °“ll v lscat is: nullus enim defectus este potest. Elemcn* Proportionem habere debent. Quare admodum pe- facere ouera in auibus ulla elementa fevarantur:h».
^Ul
‘ ,r C[tf ‘ --— 7 -—"
ctim • ccreo pcra in quibus ulla elementa separantur:bo- Itv altj 0 tltc fiat -. atque etiam infinitam projectionem facit, le * «olh/^ Viam ubielementa non separantur. Itaquedi-
^ »uQ^i. uuu icpaiamwi. auiijucui*
Ith ^Per«] * 0r?S multum errarunt ac multum temporis fru- tpj a hon c frustt .* antequam de elementis rectificandis absque % ,^ 3 rc< 1 CO ° ll ‘ t ‘ oncm habuere, istud vcrohic aperte indita-
^ nwidtlln iit- miiertinm fn/*tne m
.^^ncc . «vmww, muu .
M. Cr Ucnt 5 X ornmittas te periculo, ut quicquam facias, in quo df-jL C|lw ' ccm sint separanda. Timeo ne errares, at stcl/^hiiTct' p nt * tcrr * amitteres: ac tum omnis impensa , aC tpltz^e s CtVa ^ 7 «»t ad cxtremumfacilc comperires. Quare dile- ^stütv, tU| Pulver Crr * rc minime potetis. Potes quidem aliquan* ta rn , est: v,_* a m ‘avando amittere,sed quicquidremanet.per» Cn fl) tlCtl t,iia Ir> ; ra en l m hon errat. Elementa ibi simul colliga- 3. (jj ( Cs! irn ^ s “<>P«c etiamivu fortius colligantur,quam prius, l-tiftg^spacio * cl buspura ac munda sunt, ac tum etiamnum hti c . fi#t, eacmentünda ponuntur,ita tum simul fixantur,ut fi U lr !,‘ 'stque s an a forti probatur, nec solvitur: Colores re-
“stst' Itar, "ma/ornncm enim sonum amisit, acantima. t, to fi aUtc *soentat C Ac quicquid factum est de calcius- Cur arstmei
*Uth 5 r l P°tcst, rjn!. 0r 'r ’ 'd oinne quidcm sale communi pnspa- & urttaum t^ f ' ü lo falc con,!’"" 1 ' 0 ->ut tartaro. Sed diutius durat. Nä «dhikttittf, 3n V C ‘ le "Icso-tti agatur, lamm* Lun* nolunt denuo «st, q ' a ^ °mnino'Caj 1( l Ui,n do ^-ile bis terve imponendae sunt,
® af scnicum &V ncntur a d pulverizandum: b*c una causa ««tarum admisceantur : sunt enim tam saeva St

Intet t/tmen- tationef» So - ils tte Lutut ijuod difiri-
Gniömoäi ^■Mcrcnnsts Philosopho- tum e.\tra~ hzndtit.
478 ÖPERllM MlNEftAtltlW
v i £f'
Va & acria cüm sale, facile laminas corrodunt, ita 1 ^!
die pulverizari possint. Deinde f«ces consumunt, ,ta ^ ur ä tipnem saepius repetere,opus non sit. Tertio albam £in 'p orC r,f r i | cum in opere albo iis Uti volumus. Sed st bpüs rubrurm ^i: i> staret loco arsenici sortiere Mercurium ad rubrum ’ u .<1 1 1
■M a fr, C <‘
quemadmodum fit in casmentatione Solis, Ea ratio ^ ^ f^ (
adhibeantur. Sed cum quis vellet, solo sale praepar^n^o^, posset. Egomet saepe expertus sum. ScieS inter ca;iu |fl‘° fi Solis ac Lunae non esse aliud discrimen,quam hoc, so . p uKfL(i senici Mercurium ad rubrum sublimatum: Ac soh'U 1 ^ ^
contundere non debes, nec layare , ut de Luna
Sol nigredinem non habet in se, quae ei sit abluenda-
sili ac tartarü omnes ejus faeces exedunt. Acnondiu|^ , tare debes, quam donec in pulvere non amplius am Sol ä faecibus suis exoneratus est. Ac si ipsum melius 0 ^ vis: caementa ipsum spacio z. dierum, ut Lunam. ^!, u c ,
lam aliam praeparationem, autmundificationema c
:lem ei
ego adhibeo per ignem, ut bic te docui. Ipse vide,ute ^
simul pei secte habeas: quamvis altera illa ratio *°^ V wjiiof s , (C gelando optima est, ac quamvis elementa multo sotL. }C c ip ac projectio multo altior, nihil refert tantum comm® s (t* Hscc mundisicatio est via certa, ac sine cura.Nunc So na ad opus nostrum parata sunt, quod operabimur
Caput XCVII. ^ 1«!$
NJllnc mi fili,docere volumus, quomodo eXtrah £
^ rium rhilosophorum. Scies primum me mul tS °r, qti* ^ xisse.qusalij artifices fecere, ac ab ali js fieri ipse v !rfla perfecta & qu®dam imperfecta sunt. Sive vero P et j? u( persecta sint,Mercurius Philosophorum habendus el al*^
perveniatur. Nam Mercurius ex mineris veni«P s >
ejuam crudum lperma,nondum fatis in mineris eXC °
facile adhuc ducentos aut trecentos annos jaceret, gelaret, Gumq; jam omnino congelatum esset', a ctiamnum jacere deberet, antequam materia i° P r ^j(Ti lern converteretur,cumque jam in pulverem £ ? nV f, (Jeri“ e
»urna coctione caloris naturalis, etiamnuin tubrulU ^^1, ^
NamcumMercuriusprimumin«xhalationern c 0 i! V a sl sop' 1 ^i’’
hil‘ ,sop ,V 1
porat per aperturam miner«, ac si tum sulphur ^ ^ ( . 3 c r repetit cum soa spirituali natura,ita ut unum c ° r ^budf
• ""p »--• * — a. - **hi.»** »,,» ».*» --; - 1 j(sP (
sulphur rite separatum suerit ä soa pinguedine co^^jjlu^ji:
«orpus persectum sive album,sive rubrum. Aese'Pvuilis
ranribus est spuma, & feces, ac pinguedo col ss flUjueab illo separatur, quia res omnes natura ,e
*<1
tj
5
in

ItzsZs . 2 vl. Io AN* I S A A ^ vimoVitcxctfudd Yitr^'™*- ita crudum est sulphur ' P%, 0 , sulphur album:
Ut lu Q P r °venit sulphur rubrum, atque c qu-e omnibus
*»C? ttba ‘ a ° c « Uf . «i» agitur de sulpburibu.q sum> ia /«fm m~ .
in rebus omnibus, in qu'b" 5 ^Lutibimamsc^
^^ena'^^kile.acincombustibi ^orconmcaatuscstcvi *w« >»/««»•
^W t tuTV C ?‘ nq " e:WnV praedictus v.j?est:oiulto'tenv sulfh „„m. IW^ l "'°i°pboriim, ac unum corpus n . ratö antequä tufiMe ac
'ftt )j C ' U1 debet in ventre minctarum calore te V 0 _ annos, incomi«fii-
^i) c ^ius ac sulphur fixa fiant:idque,6ta 1 ,, cu nuscx kilctii- O* ^ natura ista operantur. Itaque ddect< ^ *****
' >C c st '^ s ’ «udus sanguis
'Pttitur q a ' 1,antec l uamvap ? h • f\L, reoeritut Mercu- , pc , M d«r*in ttttiin . Iri eta\lum in mineris Mercuri) - ne r 0 ft t!e utilis m ß t a«ic.
«k. vT n «'^«a\\ic, S . Crudaestmate«anec| unO nosttaar _
't Va^'nstrumentum ac malleus ad operan _ omnibus
'^"we^umest adomnes colores pteria, ae
5°'Ci n r' lS ' bedut eo utamur ^' ouave b-ec dilecte ■ dixi; üt ( Uta ' Se st,pcT rationem praedictam. Q_ ..
Üt(c «somnesillos errare,qui ral.Mercuriooperantu
if„rcuriieLuna-,& c -
mues mos m««!-
tr<t$m Mercurii eLun-a , CSV
Cmp. xcviii.
y„ C« XCVin.
^’ticjT aquam fortem ex viuioio & - . ■ ■ cum a-
^cu^w demore solves. TumfacitoPi««F «^‘‘ fot .
HC* 1 Tumcakitutcaquamundasalsedincmaq 1*
H cnij ■ ^'»nrcakemlkca. ae inde vitro plano. *undu P 'r^nac* Mm intripodeaut athanoie, ac pone ^ jgmumt*
sl 'Mc,L r -’ '’ u l u a spiritus tuos calcinas: ac ignem tc P f £ r mus' adkt-
m de ac si elumbum tetincre velisliquclastum > i «nclm*
fiib^te. -f-_ , r
c ' 1 ltr/ 1:r ’ ril le3r r P’ r ‘ tus mos calcinas: ac ignem temperatum •&»»&*»»*
!- Cr tar» ^ Ar« P umi)urn retinere velis liquefactum > absque ifParf. >u<slJ l ’ C ,n to calore retine ad hebdomadas 6. ac in- en saltis tlr ’ ac ab c .i' a tUa ' ta resolvetur, ut Mercurius cius a terra % ct Ccrc poterK j a pud terra manet, Atq; eodem modo Jiat f au '• t< ' C3 l*«jus facile ad ig. hebdomadas stare
%>*«* a t( . r mttrdum 3 2 ' antequam Sol Mercurium suum terr ' a ’ acc >lro , qua; ( ' cin p er conjuncta m.mcnt.
Uns icst a m )' Q[ uaie invicem separari non possunt,
i ? ^ diho^^diu stare^ C u lia So1 unitum ac solidum corpus habet,
,1 sartj lttC! 'c velit. x ta „ 1 ad aperiendum, antequam Mercnnä e} Op ‘'-Nam quo stiuf'Pl: *^ at Untre ta.aut^o.hebdomadas,
Cor P Us L. ^^/ösnacctenctuvcaloirctcmperato, e adeo leve str « rimnai®, ac intume-

St>urt Mn-
tiitt risrigt- ßmtßmni».
480 Operum Mine raii **** ^sM”*
fiimef. i. calcis Solis,ac patere vitreae inde n es continentem. Patera tam plena fiet, ita ut calx fäci't • s jllu“^ aut z. digitorum supra margines patera: stet, adeO c0l ‘LotP t< l c peritur. Sed facile per annum stare debet, Ut usque a tur. Ac si ita resolutum esset, Mercurius facile ex kO ppblia^s, tur> exiguo igni, quemadmodum sal armomac 11111 ..
Atque hocpacto omnia metalla aperire potes, ut e* bcreaut trahere Mercurium eorüm, sublimando. dum docetur, ubi agitur de sale. Ac scies,cumM er j cre , 1)1 tallis educitur sublimationc, Mercurium tiimufc*- 1 ' 1 ctumest.
'Clarificatio Mtrcurij, C a r. XCIX.
AC si ipsum denuo sublimas etiamnum terquate rv ‘’^ J d £l ^lum aut arsenicum, ascendet clare instar ctpstalli - Tj^iU est quod hic plura tradamus. Scies cum Sol Lc Luna J( -, * L jp dum resoluta feilt in fornace calcinatoria, aut in ath
A‘
,1?
tripode: subtiliter conteresfuperlapide cum ^ ca „j a ci ’ calcis LunSelib. 1. quartam partem librae falis clarum ac pellucidum sittanquäm crystallus, ita contrita amphorae lapideae inde. Tumacetun 1 jj jS tum quinquies aut sexies a suo phlegmate > ita ut faeces relinquat. Ac ace tum in aliam amphoram »n jjf
cua, ac alembico superimposito in balneo collo®*’ ^jci, ä jd' ta.cUi calx contrita inest, luta probe ad rostrum al® lutamentum bene siccaci. Tum ignem sub ast^V
tum sensim destilla super calces Lunae. Ac quodjc^rt' «ae habes, tot 4.1ib. aceti sirpet cam destilla. omne destillatum fuerit: sinas facile per 3. dies re * r ^ rC s ^ ifi quam arophorem removeas. Nam si citius Luna & sal armoniacum tibi elaberehtur, ac nih» ^ s,p>
’ vehemens illa est materia : nam frigidum dccabdu^pS* p< unt. Cumque removere vis, operculum vitreum.^^-^.- ad os amphorae levigatum, quod illi statim luto a ° pon £:
tirtus illa tibi elabatur. Tum amphoram in baln £ r fcrdLii*
Jidiorem ignem adhibe, quam manus tua comtn U
in aqua usque ad condylos > aut quam bibi pouU a . fi
periculo. Atque hoc pacto retine ad hebdoma.^ £ «nesrigefieri» Ac efftinge.ac alembicum luto gip phorae admodum solide: ac receptaculum adro _ y , u lt. destilla balneo temperate calido, quicquid dem que jam non amplius destillat, tum exime , 2C in . - a; a( busponc. Ac iterum receptaculum Aixoäf *^ 1 -

ii ftii
i 11111 'gnetn ^°an. Isaaci.’ 4§t
Ia rr| CUriUs t Uüs T ib <V vehementiorem aliquoties, doj
oec
N
Ni
c andj ( j l) S CUrn armeniaco sursum sublimare i»«pjz^ ' a c tum C,Uarnnix: a cdaris fibris ad albam materiam pen-
^io M c te * ad M* ta retuic > donec videas non sctblimate, in eodem» ctinis ’>ac < j rcu ' uim probe ex terra extrahendum. Postsinas s^'ale armo ■ mllicc> ablat0 » Mercurium sublimatum exime, tii 3c t tiais,m niaco ' c l uae simul sursum sublimata sunt, in mas-
.'OCC-I latt >tUami,„.J.._. r.t_... •_._w.
tij a * Ca U'ibus T tUan ’ pondera, ita scire poteris quantum Mercu- 3 C ? ail 'pli 0ra , sublimaris: nosti enim quantum falis armo- lna 'deras. Tum sublimatum iterum vitro inde» St t ^ ,to ties tib 1 s C M am ^cmel,iit videas, num quas feces rema- (L 3 dluru v , 1 oblimandum est,donec nulfe feces remaneapt. Uti creuriunj, donec ego te doceatn j quid eo sis a*
Spiesitji^ Caput C.
ex st ua Mercurium cum laie armoniacd lis ’ ^° c exim 6 cor P us aut elementum terra: cum suo oleo aut ^Ici ’ ac pondera, ita etiamnum melius stire potent,. 5 filiis i n ercu si' cx eo sublimaris: stiebas enim quantum e °fiah am s 10ra b-abebas. Ita certo scire potes , quan- Ptj a tet Urn ® aSi T uni sal tuum aut terram vitro inde,ac super- <L Cs PoiVat. destillatum, ac solve in aqua pura, ac vide an ullas
n,, *\ . * ac ti __ _. r - r-V'- 1 /' nr ,
^•acT *»> uc r . B , «V ,iuv «U UÜ49
t niij> e j . stoas ponat faeces, sensim superne effunde, ac t\^cl ^ Aamdiil donec nullas ferrs antnlitis rdinnmf
nq. ,,L| ni co tamd ‘ u donec nullas feces amplius relinquat. ^Tai arUr binst ar n ^n .Tum habes sal tuum praeparatum a terra N/p^otUj. Cl ystalli. Tum Mercurium tuum sublimatum,
Pon e ■ “-ce c 0ntt m ‘ ö L claru,n tuu ™ sid accipe,ac simul super mar- ^'dcfUft'Pode rt ' J Um omne contritum paterae vitreae inde,ac ,it 'tte, U ar esine. a . Uf , , ace ta lc>natoria, ac ad sex hebdomadas _ , .
?N. ^ efa ctumab queeonf ‘ lbe ' P T d , e ^ibcZZ
*tt e tcfrm aD£c l ue concretione. Ac fex hebdomadis illis ^Urn^dlisun.f 1 - cel e ’ ac tum in cella frigida colloca, ac pan- Ostll iino - lm P one , ne quis pulvis incidat. Spatio 6.aut 8;
"o-n aquam claram Livetur. *
■deetum Philosophorum.
c Utnr l ' ter ri istud rr ^5" A p ‘ CI.
u^unt, non* 06 ?ll ' ,oso phorum ciarurii acetum. Nani 1 (Q tU rn p tcrcu ri Um pi^'^cctum, aquam istam volunt. Cumque
i ao-fTm F borüIH i astuam istam volunt. Estqj MtriUrimt ?WT’^ua de re n ;u;, u L d d « quö tam mirabiliter scribunt,- aut ^*««*m<* t’tepgsism 0 i lat vit te i, hlc j t omriiemörafe öpüs est. Scies qüod at *.utteliIcd 0 ndcS ' a - fontes Spartes Lunte iri igni CUl > atque unam partem Solis etiam in H h igne
3. *V.

Operum: Minerai'!
prasparati, ut te etiam ante docui. ac singula in aqua ^c'
facito praecipitari, ac iis salsedinem ablue, atque e-"L' 0 pu > c 0 ficicntem quantitatem solves non enim scis quanta t> ^ ^
Cumque duas istas calces habes, tum dilecte v ‘ srUl ^ L ,s
Philosophorum praedicto pones in testa cum e»-- Ac ei ignem pusillum subdes,qualis ad Solem, ac I' un dam adhiberi solet.
Mixti/).
C A p. CII.
.. 'pjty
medomtfcen- * bis inter se, ac in ista aqua pones i. 5. aut ii §• P r ° u . ki
PradiSa/jm- 'J'Umlg. 3, partes calcis Lunae, ac unam calcis
dtt*
quae habes; aut prout opus tuum magnum habere v ‘ £ j"ioa sl ‘ jj- subere aut aliooperculo.quod solidum sit, obtura : 3 ^
ac aliquando reline, ac solvi sine: ac ubi fere solutu®!
quantum amplius adde, 1.2J. aut minus, prout tibi ^ a Iitf sl . ÄC ;
co soluturam. Cumque denuo fere solutum
sum adde. Idq; itera, donec nihil amplius in ea folv'
Ium duuv> iut|j iuisl)uvu\.wmiuuiij^iiu»iii j j
maneat. Tum sufficit, ac aqua tua suo ipsius pabu>° ca lacte matris pota est.
Cap. CIII.
uriq“
f
Natur* »in trr*h
CCies item hanc cfle optimam solutionem qua: UD< l ( j f riS' ... ^be reperta fuit, in hac nullus error proportionis, p 01 ^ , 3 ]i.'^j, tura enim non errat. Nam cum Mercurius solutus £ jjuS ,
u.
talla porro solvit, ut aliis in locis rite docetur, vet, quam postit, nec plus corporis in fe recipiet, ff c rr 1 ' 0 ,j, ejus ferre polsit. Namqukquid ei opus non est, Ip lv # stP^- potest, Estque optima amalgamaf 0 ^^ ^ polsit. Tum aliud vittum in hunc J 1 ’.j^ri structum fumes, ac in illud infunde‘ el ^ 0l , fu* 1 ^ riam solutam a pulvere, qui in fund 0 0 pe L; jacet. Tum vitrum istud super fom 3 ^ ‘1% testa cum cineribus cribratis tam p r0 ct>r 1 y
_ materia alta est, ac non profundius- j c0 tis
tantuinadde talem, qualis est Solis meridiani (fcp 1.
[iculum
riete, nec majorem Ac duplicem pannic«.™ u tn- ^
superimpone, ac congelatur in pulverem ejnericiu^
— r - , -s-1— -- Anm 1 ’ (in 1
Cumque congelatum est; pusillum vitrum rotunm c aqU e £s£ (S
rite ori vitri quadret, ac utraque ad os levigata sim
.
luta lutamento forti. Ac in eo calore retine, du"^ au tuum cineritium albescere videas. Tum ignem tUl cr n
luium, perinde ac Sol lucet in Tunio. Atque lta , pi* 1
, - r J _r_:_ . J t- 1 : J„« nuam* .
lore retine, donec pulvis tuus tam sit candidus <\ ü c ignem tuum auge tantum, ut Sol lucet in Leon*,
C^'
*<%

f
r
■si*
I' 1
i ( ! ? : c> .
0 I
O A N. IS A A C I;
Ir^tua l
crisi’ ^rincU atC ^ la . aut P uIvere nascuntur exigua: fibra: cryst a jl Pii '• A aC : lv ! trum foret* aut acus, ac resplendent instar 11,8 CX 'gUasfiK tin<: 'a ncm in eo calore donec videas nullas am- ras enasci. Tum materia tiiä fixa est.
S ci“s
CIV.
Caput
jj5f’g0as illas fibras fesc jhterdum non manifestare; fi. ' c viei lt i , c "on ampliüs manifestant,
ÄÄ ..
> materia fixa facta est,
Hot te nihil moveat. Praestat opus fixum ^^tndA %a^WeW? re T a,n *!' a g“ 0 - s ' initio calorem adderes,qua - igner!t hlanu J 'sf t st''e n dcritiS-evi>->M'»-i- •
Igmr,
— , t lendcntis,exigüse fibrae exorirentur !a- lurh. S"* 1 'tlTe*^i >US : ft-d hoc utile non esset. Praestat lapidem co- ,ntCum e, 1 ci ig u ° calore, üt nullae exiguae fibra: ^ow^cnas,-.o. . • & -
„ ... UQ - -, «mu* exiguae nora: exoriantur.
Par t 0lri riis sp;^ cna scuntur, si turti majörem calorem adhiberes*
Ut i' m Vit tl V u ^ Us , afcc ndeict,acin morem fumi in superiorem tti r '** v 'tro n,.. v ?‘ arc t- Ac si forte id contingeret; vitrum aperi*
'eri. ^ c cavc < ' narn albam ihtra absterge, ac denuo vitrum ob- tll anio r nt a mpliu S tantum calorem adhibeas, alloqui ma- li a !:Q t r t 1 pj s a,a t' t rubra fieret, in morem pulveris lateritii. Ac Iqj ? Hdc '. ■ ct > ac denuo abintegro tibi incipiendum effer. lb), Qa ^edin tl 8 tl cm tuum ita modereris, ne colorem croceum W^ess^'^ 5: nec rubedinem pro colore croceo. Pra- tifi, la ‘n Dr,( C ^ llm ' s parvum, quam si nimis magnus esset. Cum- t -n -•«-*. -—
! 4 i
s
h
»It> -‘-«nun e st, ac eo calore n^Jlx exiguae
ff utu ,: c " a tua fixa est. Tum materiam in 2. part
a lte ta am Partem ad rubrum t . ‘ at n Dar«— - ■ •
'«s. ,’ a tin
Partem
-, lle , ->n aliud vitrum evacua: ac compresse luto
Poij. , c quort., j tn , 1 | fotnace pone,in cineribus, ac ad rubrum tra- ,ii 5 l< ttaJ- q albiim frali-r«.««- - - ' ^ ^ '
errare
fibrae ex- /n P auctta ^ e aTpartes partiri f“”” ln v ‘~ coquas * ac alterarriad albü. ememA
L»».
tc stacui^t 1 ;'!® u S ' atl “ a P ara , dlsi perfundes.ac
sif CUrtl c * ncr *kus, coderh calare, donec lapis
lc Df»-r ,1C • —- - , . r *
Perse*
a '"‘ c Peif,.ss“ uc ' antequam rubro plus ignis adhibeas, al- Jv 5 ^ It!1 Lun J , Ja™ scies ac probe inteihges aquamini
t ' j."n ac proDeintelliges aquam i
; 9 ' na debere esse eductam, quam super lapidem lixA,?. artCS . at l u * foper unam partem materne fixan
Wabl ‘nr, donec fatis fit.
^• x >rafi'tQ Mtrcurtt fyfaf- ^ q e diseez Cat. cy.
ii 5 . n, °dis Mete})?* cx Luna aquam paradisi. Ac scies dud- iAteieii ex. lii. ed . ift aniaon»l! ,,n Luna educi - k->»iohen, teinovere trahendi*.
C A P
<L ul > ..
ss'ai. o
isti* 11 ' a stuam^,o^^'' qa educi: ratioriem te in opere tr ' ' "ist qu ; a l , VUs tr anlc e „,i 1 m °do educere debes. Nam ?r* r*r*i
^° d >°cos„^deredebet. Ac-scles ebd«n modo °niaci fumes album * clarum, ac H h x pcllu-

484 Operum Mineralium
pellucidum fartarum calcinatum, eodem pondere q u<, ^ ost ii 1 ^ niacum. Ac ubi calces Lunas contriveris cum tartaro» y £ fU 1 tum opus habes materia resolvendam in fornace p° nC a£ amphorteindeautvitro, ac super id acetum, utante«^ s0 $ri> omnibus ut ante doctunr est, facito. Ac Mercurius P . , qii 3 ^ alembici destillabit vivus: atque id efficit natura Tat* 3 | e g|ji> in se habet. Istum Mercurium ollae vitrete inde , aC P subtrahe, ut alio loco te latis docui.
ftraUo
ttunda.
lncerarto.
C a P. CV1.
°’ r ~ T Um ex ‘ meac super lapidem tuum fixum funde 3^ ,n ‘~ partes super unam, ac stricte obtura : acpusiH lUl, „,
t<«r
1 , c 4 . . . ^ - n^i ill 3
trum luta luper os vitri majoris; ac rursum m teit-*
nerib pone, juxta alterum vi trum,in quo lapis ad ruo ^
tur: ignem subjiciens paulo majorem, quam Solis n ’j jqu c ‘fis lucentis est calor, aut si aqua rosarum destillarerur. diu facito, donec Iapis tuus fatis coctus ac lixatus sis- succo, id est, cum suum ipsius sudorem imbiberit: lt3 . , 0 ^. num non sitiat: hoc est, cum lapis omnem illam nc l lI ‘'„ a iil ll ' l j 1 ii imbiberit, ut omnino pulvis sit. Tum ignem exaug^ ^ t donec lapis tuus albescere incipiat. Nam cum aqua ' a imbibita coagulata est ac in lapide consumpta: P u inter ciiieritium ac nigruit!, adeo aqua paradisialbudj Jgi xumtransmtrtavit Ita Iapis atigmentanone ignis F aU (nl js $j, magisque albescere debet per" gradus: ac aliquoties ‘gu <.< Ium augendus, donec lapis ad perfectam albediner« P . adeo,ut ejus albedosplendida candorem nivissuP^ 1 0 $ c (l
magis cöelcstisalbedo, quam mundana videatur. E 3 ^tis^ii
ne conspecta,gaude, ac Deo de suis donis naturalibus g ^ ^si £ ,
m . 0 ^
ßittimda,
quas naturae concessit. Sumeigitmin nomine Dei> u ^ cx vitro, eamquecrucibulo inde: ac super ignempon £ >i^t' ria tua, ac Iapis liquescet in morem cera:. Ac i^ 1 , jiiiti 1111 'u' 1 ' ctum videris, in vas ligneum funde, axungia ovi» 3 1 >
que ineo clarus, durus ac pellucidus in morem c bj tU r i n ^i' pars ejus projecta super 2000. partes Jovis, c0t ^ et u{ 1 t, rnarn Lunam,quam unquam oculi hominum videt tias Deo, ac pauperibus propitius esto.
Multiplicatis alba
C a p. C VIL , f ;n.
fflUlW : o3
Am partem in vitro relictam in hunc modum * 5 pu
^ Medicinam tuam eximes, ac ponderabis, ac 3 v
centum partes tgx Ltinwpraeparatae, quae in <g nl ‘
1

^°W a ; n Io AN. ISAACJ. 48/
j rt 'cdicin^ Ua forti ‘ Eam calcem nitide lotam ac siccatam, ac "'"itte; , p COntr itam super lapide aride , tum rursum vitro ti!'* l lar <idii; PC ' s artcm dlius contriti funde 9. partes illius a- ^ stifte ’ ^ xIain -i educi* , ut nuper doctum est: ac vitrum A do,c l«ore C u de %>M° muni: ac rege ignem tuum eodem g c Ptrs C q u Sebas cum primum aquam paradisi superfunderes.
E "Ium, donec omnis aqua paradisi in lapide tuo
sii*! duil ‘diaru ° l e n ‘ vem operat, ut supra dictum est. Tum kc* sL 1 al teram iP artem eximere potes, ac ea lucrum facere:ac rur- c? ^ est, 1 arn partem multiplicandam ponere, ut ante do- - t ' ailr n, u nu ^ UC ! ta P ote f is femper 2. vitra retinere ad multipli* mad alkmr, adrubnim. Sed utraq;super
) COtl 'n)od Crit ad album a d rubrum,ad finem usque vitae eius:
C! ' atq ü a fiuae inde proveniunt, conferre poterit in gloriam a d °pem pauperibus serendam.
Rubis catto Lapidis.
$ Ci es, clIt . Cap. CVI1I.
f „ te ’ u ^ ercm sumere partem dimidiam cx vitro , unde . tetani p- medicinam confecisti,me tum tibi dixisse: serva j u Didiam ” 1 dim 'diam ad rubrum. Tum sumebas illam par* ^ tm V ' (; '' l >rn it)’ < 'j UTI fi ue aqua paradisi perfundebas : ac ponebas r j ’gfietn a Ud ’ ,’ n siuo lapis ad rubrum stabat. Ac dabas u- cr ? ct °ce x fj ? ne,c ‘apis albusperfectus esset: atque interea ma- '•‘aftajj. c at. Cumque vides mi fili, materiam croceam
uen i dimidiam ad rub rum. Tum lumeoa»/»-— r~-, o “'Vi vi», . Iatt ' ’ ca mque aqua paradisi perfundebas : ac ponebas ' ar n ian ..!” 1 ‘,Hud, in quo lapis ad rubrum stabat. Ac dabas u*
'’'a c^ 0 n e, lapis albus persectus esset: atque interea ma- ' Ct >> inft, ? , Eat - Cumque vides mi fili. materiam croceam ^ n - a ß cmi , di« siveris croci, ignem tuum augere debes paululum»*». 4 «» «./»re» vide an color tuus non fiat obscurior. Idindi e fi mandas.
iW'apidemadignemfflum nolle progredi, acignemtuum
|Sn U ^ CMetnst 01 aesse. Itaque ignem tuum etiamnumpau- lc ri S . .ö'- ac vide an nondum etiam quicquam m colore pro*
>a r ■ Alc iueidf.„;._ . . 1 i2„r Imis tuus omm-

Mtdus ignii von tantum hießd tn o- mnibu* operibus chemi- ßryandus
*K\
ö OpERUmMinERAHU^
', lapis confectus,ac fixus est. Haec tibi dixi, ut \
struendo adhibeas. Nam si nimis ferventem igukM 3
albo:rur^ iflI ef
rubrum colorem acquireres pro ci oceo
gro incipiendum ester: Autalbedinem loconigredu” ’ ^ jfl 1 incipiendum effet. Quare praestet ignem initio, ac ,c! |
rem quam maiorem struere; ac ut eum persequaMUQ-^ quemadmodum per gradus colores mutantur, ac ,ri3: J u |iiii' £ ti- alti fiunuita ignis augebitur. Ac modus ignis non 13 ’,^
opere servandus est, sed in omnibus operibus, q u * c ,|i , *||
- - - 1 - • «ai' 51
unt. Nam regimen ignis rite moderari, est alterap :3 tis. Cum proportiones ponderü non rite in opi
omnis opera,6e impensa periit. Itaque modum in serva; potiusque in defectu quam excelsu pecca- c rest 1 j- Cum materia tam fixa ac rubra est; quä ullus rubi nllS ’^ l ,|i£l^ l| . stet instar oculorum piscium; ab igne remove, ac
radisi incerabis;quamcxSole extrahes, quem 3 ^ 10 „, t tn 1 - " ~ _
-—---1----- ■" rvjpa 1 *' 1 |F
na doctus es. Tum 9. partes aquae tunde Utpcr un.a* f iC tf L t | stis rubri fixi: ac vitrum tuum iiigra limo forti sig'->* 3 ^jH' ^ super fornacem in cineribus pone, ignem adbibe nS ^ plumbum retineretur liquefactum sine concrcti° |ie ’ piil v ' f f ^ nem lusi aquam paradisi imbiberint. Ac tutn rep erl Cinpricium , magia ad cinericium quam ad al ^ ( j\o te l e ^ tendentem. Ac tum ignem etiamnum ineodest 1 ‘ ßtiß j donec pulvis ille vere albescat. Cumque tum perse .a
tuum auge paululum, donec videas pulverem tuuM f
apparere. Tum auge ignem tuum etiamnum p^pnscU^jS' russus sit, per oradus. Cumque pulvis tuus omni» 0 flar croci,ut altior color croceus esse non possit 1 § C 0 C pr<£ pi' signiter auge, donec videbis colorem rubrum fora s f (em-jiiS
tum augmentationem persequere, donec pulvisp m/ ,1' beat, in morem Rubini. Tum gaude, lapis aci efr. Tum sinas frigefieri: partem dimidiam & ivae, * t MC$ tem dimidiam in vitro relinqueadm,ultipKcandum- 3 ^ 1 j 1 ,|la r medietatem crucibulo vitreo inde, ac liquefacito, liquefiet. Tum fume vitrum pusillum ac axung' 3 ® \j0 o,t eique infunde, ac in morem vitri durus erit, ac ut erit, ac instar crystalli pellucidus. Item pai tessi h u l u . n op (l Lpi- partem super 2000. partes Saturni liquefacti P r °i‘ cC, a lti ^ Solem transmutabitur qui unquam visus sit 1 t ? s0 or b e c< A,c patietur omnes probas Sc examina, qu® in . a qU' Possit. Age gratias Deo de donis suis q«* cum fuunj dilectum conkert.
V*

M. IoAMK. Is A ACI» Multiplicatt*.
Cap. CIX.
4 87
»j- mtdiet 4 tis»
Tui
7 nam medietatem multiplicandam pone, fumes in u- M
j' 11e foivU ttCn ? ^ a pidis tui 200, partes Solis tuic*mentari. Acuatur»« ^ sl tcam ava , ri » ac Occati. Tum contere cum pulvere tui lapi-
Ac rursum vitro inde, ac superfunde aqu* para ' 1 u J 1 '''' 1 n °vies tantum, quantum tua materia contrita e .
Petiit V tlIl ’ m stricte luta, ignem addens, ut si plumbum rett- K. , lc iacuct;um , ut prius doctum est, modis omnibus ut 1 ?' ) ^SQil [ ' t i C ^ u ‘^ erresv ^ e > alioqui omne perditur. Hoc fac A ' r ats Hn . nibus > d °wc lapis mus perfectus fit. Gratias age Deo..
Il!l : z, Medietatem sumere potes, ut praedictum est, eaque Hq c f att 'rum denuo multi plicandam pone, ut praedictum accr e poteris, ac pauperibus impartiri.
^ tptu t n l a y ort , 2 nsenßwm in expenßs 100 . Flere-’ norum,projeiHt> infinita.
Vj ^ C a p. C X-
sun damentum artis, ac omnium operum perfecto- 'c taJ ,;?° Ce bo- Quamvis unus artifex ita operatur. alius itat blbtt opus peculiare quo occupaturlecun- J t opig os Veterum, St quisquis habet opinionem peculiarem,
„ Ura Peculiare. Ac omnes ad bonum finem pervenient, ftojeft. Urn breve, aliud longum eft, atque aliud alio altiorem lalf 6 ™ ^cit. Ac omne bonum est. Aliud facile absque ^tiz. q geritur,ac aliud magno labore, pro subtilitate arti-
?Petetoj r * te docebo verum fundamentum omnis operis, uno guMtitatbi “n, f. C1 P U °» ac multa ratione, quam in opere commemora- tperand*. '8U rt ** p i u °d ego Haas pater tuus ipse hqc opusmeamanu * 0 tct On) , taa lia. Ac multa etiam vidi, ac plura adhuc audivi. Et jdhc, 8; i' a lll 'nqtiam feci,nec vidi, cui tam firmiter fidam,qu^rn
n ditlts a kam proiectionem reneri. Ttanue onus hoc
'Ktteliige.
1 projectionem teperi. Itaque opus hoc
% Ssi «eman n Ca,> ' CXt.
^ Un a(i!!. d ? ci ’ i - :':, b0 ’ C •''^magnam artem perveniri poste, ut incerare. P Q te c « 11111 COl nur : .„.',cf' lrn;itlonl bus, Mercurio vivente, Sole &
• lern, < l s ' t 'dis,it a y t / ls ’ aC tum vitro indendis , & longo tem- ,l ' c eta n f hXc, 'tur , ; ulc °mnionanturin pulveremimpalpa- * tlD doo^ m ' ac ' 1 queti f .| ac , tU!I ? aqua paradisi perfundendis , ad C ^W nes ^ces ea^" dllm ‘ Ap ^nationem ostendi, quo, tXl 8 l, i caloris rn T ^ 0n ^ UniaiIt ur vera natura: coctione , J dtantnndem revera absque dubia, flb. 4 v akt

488
Operum Mineralium ( - ti$ j e n' 0 ^
tiaturaptr valet. Natura enim per Naturam operatur, ut sup f *, ? naturam «- stratum est. Ac si pleniorem demonstrationem ueu 2^0^ jn vegetabili, ubi dc operibus naturae sermo est. $ ci *; ^ c ap tU .. tutam facile juvari poste, subtilibus opificiis , secuu artificis, ac tempus abbreviari, acopussuisimibl ,uS f ^{ir atque opus adduci ad tam altam projectionem, ut in ‘ ^ fep as (J que scies omnia metalla ac spiritus, absque eknient° r tione, rectifieari poste, ac omnia inferiora in quibu^ 4 ^ t( , r r^
" U Ä
Naturam o- •perdtur. Opificii subtilitas tempta abbreviat»
insunt, omnia facile rectificari possunt, ac eiernem ^ iis acquiri, ac etiam quodque elementum paitictil‘ ltin
dura ac clara, instar crystalli pellucida : idque pmnC a Jas".
stillatione Scalembico, omne fieri potest in vase ap eIt .’ ßtst . Ym tpertum. panno lineo supra tecto. Aesi id planeintelligere cU P Separatio de. p a ct 0 omnia elementa separentur a metallis, herbis, a0 >rc' pr» (m ac q U jcquid (,i c j n rerris est, ac id omne in vale uno ” at ' 'o capite zi,. operis vegetatilis, ibi perfecte doceberis > st . quodque elementum in lapidem crystallinum perdu^u hoc opere tantummodo feces cum terra sublatas v °*T tU r, s \s 0 ut elementa reliqua 3. perfecte asilis fecibus rectifi^p j[plV £|1 "
lapidem crystaljinum perducantur. Id vero non Ii 1411
Hc congelando.
Cap. CXII.
lapit pyfial. CCies: cum corpora nuda sunt ab omnibus faecibus ^ aC , imas. Astata sunt ab iis, ac separata ab omni sua terrestrc>t 3 '
(orporamda. sulphurecombustibili, & ad lapidem cvvstalUnutn ..yS
ppZTpTadT * a ut nulks feces amplius relinquant, rite praspa'«jJ, fiA sapra docti ntus recipiendos: cumque spiritus vic.ssim ab •>«*?!,!, ctT. i*
mundi sunt, sicuti de corpore dictum est, & ad lapk .pinum perducti sunt, spiritus itidem parati süntf, ut d e giifl’ß torpora. Ac cum fermentum etiam est mundatus 1 ’ pa^t dem crystallinum redactum > ita ut feces non relinst 0 .^ :jj0> est ad descendendum in corpus praeparatum cui» 'P 44 ^ a d ^ . ?oima, ad corpori vitam impertiendam' cum spi« 0 * • i* 5 «
ram perducendum. Ac quae prius 3. erant in n pe ( „c P... . 10 P“*. hunt. Id veroqui fiet, hic docebimus: liludqu« °P fut 11 0 qupmodq fiat, ac quo pacto mea ipsius manuoptf® a c c, j)ei omnipotentis;, absque elementorum separat 10 . nC ii' opificio subtili tempus multum abbveviavi, ac p r °i e ^ al (l MHW reddidi- Nam quo opus ferventius, fubtillUS » tU ÜKÄAse est, eo projectiq eju§ ’

HloANN. ISAACI.
igitur' Cak CXIH '
ras vit v i 'v "omine Vei ac omnium turbarum coelestium <i 0 > 5 W.n. 3c ‘p Ronrani caerulei, optimi,ac clarissimi, ac 4. Ii- UnU ' va P ora tam sicca ut pulvercscant, movente^ 1 ” r ,n P are!la tenta. Tum sume unam tt> Mcrcu-
f l£ ' 5 ‘“Pcrfiiia subtracta est. Ac sume dimidium ma- ^ l api ' '^e not” ' ,aC Arentium cum eo contere siccum quam ^**4“* Ac commodissime fiat instupha sicca, ac Tu m paululum calefactis, ne qua hurakhtas materiae
icrir?: t0 ad ani? 13 ^c* wirrere inde, amplo nlcmbico super» luto "*11' Ottern inde extrahendam. Ac magnum a» & s in' C)i ' Cc ari c * Ege, se receptaculum alembico, ac sinas 5 §tsq u „ tri! f nritio ignem pusillum.eum aliquotiesma-
C?'- Atn?f ndo ’ utnosti > si f*g' ' ■-^‘-materia
bCtie,.-, *“ l,A '‘«acto candentcr
oj s . ...- 0 . m pusillum,eum amj“——
^ V>e augendo, ut nosti, singulis 4. horis donec materia tri q>' ,e hoc pacto candentem retine ad horas 4-tum sine 1" «i scies quod aqua fortis transcendit spatio 16. horarii,
0t aSj 6 f a niplius, prout ignem tuum regere noris. Ac praestat ' ,£ »o, U) ailt 4 0 .e°opere occupari, quam si accelerares , ac spiri» eilc transcenderent: atque etiam ob nimium periculum M l 'od ea minus calore temperato findantur,
Jf, • ,CaJ. CXIV.
CUt tjqu Vulgarem regulam sequere ad aquam conficiendam; SnbUmatie e 5 >rn nis aqua sortis destillavit, Mercurius sorsum subii- Mercurii.
jfVtnt: fj^hico, atque etiam duriuscule: ac fecum rapiet 0 » j r> |rfi Cr , Urat nvkrioli. Cumque non amplius sublimat, sine rinäuravU q ,,9 sou' C1CCC P tacu ^° a h!alo, aquam tuam fortem vasi vitreo,»»/». t | C<; ipe ej j ar sl e obtura, Actum Mercurium tuum sublimatum \i*' Ciiu, cm * >ico » ac contere denuo cum altero dimidio matere« omne rite permistum fuerit, ut prius, rursum ollas
( 1 .° Ve: ac st C denuo destilla ut prius,iisque omnibus peractis,re- fijjMus. ? me etiamnum 4 .fo.vitrioli, ac salnitri ana, ac facito l irri atn 3 c n tum satis aquae fortis habes: ac Mercurius, quater “.totumque corpus plenum tincturis liabes.
Proportiones.
^Uncfj . Cap. CXV. ta,i ' 0, fomtsn' '"telhges pondera Solis, Lunae ac Mercurii. vp. %.
iHjn.vssiciuntq r ^ I , jUn *eupellatse,4.1othonespuriSohscxmen'
Q&vsotitsimul 1 IT 5 ' Ac 6-fothones Mercurii quemsobfi- Km p** 4 m Quare t, ; ' oth ones. Haec vera proportio ponderum. "*
5 dm 0 CUmc orpusestfl aHtUnx torporis datur quantum spmtus, ^ '
y ' at9 iZ UUS ^Erilius quam spiritus atque sgm
Fhs optimä ac subtilissimam spustus partem
Hh j *f «4

2. Ruth,
z. Rath,
4. Rath. Spiritus aqiit %fit*.
Hyemcnßratio «r proportione.
£ma quid.
tMereuriy#
yu:d.
' 45)0
Operum
MlNERAt* l J. 3 ^ |fl iI<^
apud se retinebit : ac convertet, ac perducet ad s ül ,' 1%^$ e:__ ...___/r._r_/•*esl tl ’ . y
suam naturam : & tum partes crassas aut faces eX c '
uant'^V;
3C if
in nihilum rediget. Ac si spiritus est in majori st l,i “"j et 0? tilior quam corpus: spiritus ascendet ac fecum _ ra P ^ jnJ' partem corporis: ac partes crassas aut faeces re ^ n ^ 1t jo^ V non enim sunt natura: ejus.Ea est ratio una. Altem t- ^ p P s '’ j esset spiritus quam corporis, aut utriusque ana, c ‘ r ( j/ fixandum,aegre fixari vellet:ac tempus valde long u _pri^ <? ob duas istas causas factum est. Spiritibus vero ac c^ ^
simul fixis.tUm latis spiritus addi potest. Nam
icqu'M
ponitur,facile fixatur. Nam cum corpora ac
iunt, Elixir sunt. Ac si multa pondera spiritus a PP 0 £ j ( ,ti> (
fixatur. Haec est tertia ratio. Quarta ratio est,si P^ S rt iuiE ^
: quam corporis, aut etiam ana: spiritus aquarum apud illos in opere : ac illi sunt admodum P‘ n § ue ?,,pi ,/ tus,tales etiam sunt Ipiritus aquae vitae, ac admod 1 ^ fixantur: atq; isti majore ex parte apud opus m 30 e odo ex tepido balneo educitur in cogelatm 0 '
« V ''J
tummodo ex tepido balneo educitur in cögeUo au _' s tum spiritus esset quantum corporis,quoniam ost>c
tus apud opus manerent,fixari minime posset: aL ! t | l' 0 nft longüföret. Jam proportio ponderum ratione de
Solutio Solis, Lun*£$ MeroUfij' Caput CXVJ.
e/
T) Ecipe tria receptacula, uni Lunam,alteri Solem,^ p sl i
vv\ ind/» A C ?lirw»r T nimm .C 2^ t - - I
,<x
riuminde.Ac iuperLunam 16. lothonestu* a ^ l '‘a c : )C ,/ - - {l,n //
des, quam ante parasti: super Solem 12. lothones 1 cl w f i
1r\t-Vir»n#»tn Alie 'ipmnni^^i , . na simCf ^$
cos lothonem falis armoniaci pulveriza: ac super > -
aut spiritum fundes O.lothoncs aqux fortis, aut an a portio aqux fartis,ad materiam (blvendam.Qu® ra fob' s ’u/ fili.super 8. lothoncs Lunae fudisti 16. lothones a ^ c r
per qJothones Solis,12. lothones aqux fortis,ac mP^ pr^Jjif'
Mercurii, 6. lothones aqux fortis, ea mihi in# 1 !
' ^[0"
videtur.Scies singula suam proportionem habere, nes Lunae fudisti 16.lothones aqux fortis,atq; ^* C c0l pt l5: is 1 *
Nam Luna est crudum ac frigidum,, &ape lU ' sn ^' ii p a tcJ“ £ o' eile solvitur in duplo pondere. Idque Sol fact r J^ v j 5 .
tantum ponderis aqux habere debet,quam sit Zm jietis
-_* :_;».1 n . . s,,... ^insiOP' ; rt v
pus ejus nimis grave Sc solidum est,ae partes * --- -eu- 1 ^icpfsr-
in unum compressx (iintssulphurq; ejus fixum e ^ aqua forti solvi non vult, ut Luna sed sal armo 1 ’ 1 ^, q,ia'■ addendum est-Ergo ter tantum aqux habere de jis
vis. Nunc Mercuriu&spiritus est,ejusq; natura in. <f
feluta est: atque apud se spiritum yimoli ac
(C
",A
l

V
>pl«. anil _ -^-loANN. IsAACI.
45 J
- C la '"itri ^S«,quam sit ejus pondus. Nam spiritus vitrioli ;
Pto
: .Ut facile solvatur. Ita liquet singula propriam
Saq
ci, pQft ion^ mi1 ^
t ,.jL ac l Ua: habere. Item porro tria ista vitra in pelvi cum »it tis obtu, IS sone, super balneum,ac solvi sine, vitra parte ti'- A !'quid v" S ' I ! 1 ac l ua aliquantulum aeris habeat ipongiosi- V- «st f ns "abeve debet. Ac aliquoties operculum ape- %'tum' n S ullS2 - aut 3. horis semel, ut spiritus aerem ha- 0l Hinuo depuo obturapdujn*
S^ sinfo , u . Caput CXVII.
rn»[ rt ’ s - Natri^ 0ne r"' C ! atcrc flragmim secretum, ac praecipuum Confert aqu'i Sltu^^i in v ^ u . ortis cum suis spiritibus est velut struthioca- fortem cum Q 11 l( ^icuuia nt * ' cldo fartum, ac chalybem concoquit, itaide-
n" cam lm rnittitur, ac omne in nihilum consumit . lo «
iout^^uiodum C f® nlatCrK ’ C ’ US nlltl irc debeS bon ° alimcn - ‘co^lnU. sepi ' 0 matris n • s Utcr0 matns nutritur. Nam si infans ^ ?ua fo ’ rti) qii^'^urtretu nuuuT <entum non haberet, postquam vitam ac- cum materio. ter; ''Astita f 0 ' acred ‘§ cretur m nihilum- Ita etiam ista materia nutrienda. e(l cJ* co n f u rt ' E, nisi nutriretur: aqua suo ardenti calore ma- velut *»/«»* ac deglutiret, ita ut in limosam materiam ,n . utm m *- dr^ a m prob ' ; Ur n Unquam ullum commodum inde rediret.Nam tm '
n a y* na stua forti,ac in ea to.aut ra dies sine, facito tum
uaOT aqua recen«
, *,aut vapora aquam illam.acca ^ m denuo lmna
kitt .?f ' a 'u de morcliquctacrtoi nde nu q ^ ^remanebit;^' 0 ac l uafottis d\am corroso ac co « £ «. f um . Aut
tfteffu sulphur liquefactum.s*P‘ „«hi,qm aqua
^ csot salvkn. Atq« eo fel ^ . sustt , materia
Nam eum chumultumq P vitn.Tu quidem
mbr7 ' xesa velut sopbur.aut pingued rq?e tiunt »4
qaQd’a Ct0tea > a «alba.fcd nihilmest.cst Kmus.n ^^,0 ales.
Nunc scies quodmatenam b nutmione
^ilns^ 1 '™ alimento fuisimso natura- rantibus nim^ 'ctvr!a^"^bc locuti sunt parabolis aTtlS ’ | to maneam. Sati, ‘n?, T’ Wqupd nunc omitto, utsopropoUW hCta °iliqpete demonftratut.
Nutritis-
e,.. Caput CXVlH- ut ma*VU
^ S .midileae,puramLunam tenuiter con^J 0
s am' ran a poffit - Ac purum Sokm etiam eodem seeS , quod- f, d ' luo M «cutio sublimato, eo onaniatna> y ^clicet.
cy n ,j l l lbuS alimento, inviuo suo, donec sati i üta effc-T'u 01
liasd>t S ^' maratu ä>b°ltrn ac Mercurium rete in qU a
■ Unumquodque suo ipsius alimento, id C« > 1 1 ®

492 . Operum Mi n e ra i i uM
$
Lunatuastat, 2 .a«tj.frustula Lunas frange, ac denuo c0n tu^||, obtura. Atque itidem Sole tuo saciro.eiaddedetuo
nui Sole. Aede tuo Mercttrio sublimato simili tor111
quid immitte, cum vides frusta pene soluta cUc-jj 0 .
dc<>
Omnis vis cor- roßva aqua forti adem- sta.
Secrttuto ma gmrn .
.. solvi solet. Ac tum ei omnis vis corrosiva adempt®
piius solvendi vim non habet. Estque hoc unum
cretis,quae in arte sint. Jam cum ad eum modum nU / ; l n2 itsi
sing-
des seoisim de ejus frustulis in ollam vitream. Na' 11 '. ' t {. »:m
a sua terres'
sim sc per fe fjxari debent ,'ac separari vitro Lunas tu* in fundo ejus reperies infra api
'int^mni Lunasoluta pul ■ %>U solis repentur.
pulverem nigrum, isqne est Sol. Nam in omni Lu° a
vis Solis repetitur. Nam omnis Luna Solem contI ^]|arti' , ' tf J) ji |1
r- multum. Hoeferva. Ac ubi hoc pacto singula in
fuderis,singulis alembicum superimpone,ac in peb' 1 '-luti 1 " |jt'
cui°
tin ä
balneo colloca,ac cuiqufe rostro receptaculum luto /
J«Ai1I-i i , > i «-aivi/J-v «-w»rvv hlirttl 1 1-3 fPsst» dP^ /V Ji*
destilla aqua tepida sensim omnem humiditatem cum fiat ut pulverizari polfct. Cumque tam siccus aquam vitae rectificatam superfunde.donec aqua eII ^ [r is ,i-
aquam vitae rectificatam supe gitos latos supra materiam. Atque ita omnibus?.
Dixi ut alembicum singulis vitris imponeres. SedP r . jjo; tra in ventre rostra habentia habere: a ''
ac eommod» ^ ]eV'^ e p cum exiguo foramine, ac pusillo vitro rotundo 30 op l ' Ita singulis vicibus alembicum imponere, nec
let: sed tantummodo materia soluta ex uno in aliusi c
ad minimum de spiritu amittendum, atque itidei°^ o yc ;
negotium. Itaquehujusmodi vitra tibi compara 0 f ä ^
amvjuv im|u>u)UUl Vllld UUI i.ump -
plura,parva & magna. Nam quamvis in fornace ^!'
cineres,non multum destillat, Nam quicquid «d°f? t _ yitf* fundum fubsidit,ac non multum per rostrum den" ‘ b# C r c / lus est delapsus,quo humiditas congregari postit- ^ re^jyi 1 ’
yl°
admodum bona sunt ad solvendum,congelandum»^ jj, ^
/
dum. Nam lutare nihil opus est: tantummodo ex^- v j t r0
transfunditur.acsopra subere obturatur, autp« l)Jll '; i (,i do,quod e. quadret,ac levigatum sit. Itaque suadeo < -----I:- 1 - - - i^reses-
tuum in ejusmodi opere operens,donec
fixatorio indi debet. Ac inde tum materiam vit* 0 *?.,;
. c ivi cu u t 3
fe,ac quamque in peculiari fornace,aut balneo»' 0 y.^,r>de - > t o‘
na,aut cineribus cribratis,ac aquam tuam vit® ^rac°i°^,n^^
4. digitos emineat supra materiam, ac luta recep^ ^
strum rcceptaculi,ac sine solvi calore exiguo» > ta
qUiUUIIUlULC, U1UI VlUtö IlUUd peue iuiumv»»*- 3^1
incidere,ut prius Atque id persequere, donec fruU° ^j cS aq° |S | maneant ad jo.aut 12.dies,nec amplius solvantur: ? c rj-uC 1 ! a tuam fortem amplius vim non habere ad solvendi>°^^^o" ^ nutrita est: ac tene semper super cineres calidos,

;il*
F
&
'f 1 gU>
sr
g"'
0 ( '
F-
|H<
iis'
F
fi'
,<>
>->:
fl-
Hl’
F
F
F
it
gl'
,l>
if
,i»
L
,g ;
F
F
]<:
F
;t‘
F
i^lneoten. M. Io an. Isaaci. 4^
tio^'' mr emv' C l°^ s ' Ac solvetur : ac infra in fundo vitri fex p c n ' S ' acfjin"j 1 * 1 ’ Tum alia 3 . vitra habe ejusdem composi- «V: a ; e ™ r um ex omnibus 3 - vitris, quodque in vitrum Cr C|llc vitri f’ ct f obtUla ' Ac dentio aquam vita: super fasces adr slr>t: Pedi ' t ' nde ’ ta »tuin videlicet,ut rursum ad 4 . digitos te- titf 0 ^ u mi üt c,acru rftim in balneo pone, ut iupra, receptaculo f«c f 1 < l ll 'dcti. 1 ^, t0: ac Jwt»i ad tres aut quatuor dies in balneo stete- '*> t'j C ^ Ccre a num in fecibus esset, ut solvi posset. Tum finas ’t'i) 111 Vit r j fUtn rur htm clarum superne diffundas e fecibus,
th. 1 " fes 0 it 111 l^as.pnma infudisti, quodque id suum Vitrum,
^>v»- «uas Viti-»»* U.u,- • r .* *, r- . ,
l 1 < ;< : ul| ;lr '! S v 'treas habe, in eas feces evacua,singulas i
r } m v<u v.\a^udjim^ujaa iu v 1-
so' ^Utti g m ’ aut0 ^ am ’> ac depone donec plures feces confun- C Citieum s' a tr * a v ' tra ‘ n l’ubus materia est soluta quodque tc c '’ ^ e still a j Uum pone,ut prius doctum est: ac rursum aquam in,, C ° te Ui a ’ 0t >ec materia tua omnino sicca sit. Tum denuo
ira, -“'nvif , V! J tae superfunde,ut prius ä te factum est. Aca- soli.^tius a-4 e ^ u ^- am effunde, nihil amplius valet. Litta vi- ti t i tllr nf U| .'^nuo materiam ut supra solve. 1 n, j 1 »». p l]n ^ ,c inod quatriduo fiet,rursum feces
Cumque omne in vitro terna-
<lit) c rUr stims tacnuo solutum in vasa peculiaria, ut priuS. Ac 'kif ° s fiitr j U f cr singulas feces recentem aquam vita: quatuor jj^iSc ^in c mater ' am ut prius fecisti, ac pone iterutn super bal- s 0 i llS don so, tUrn fenuo stare ad 3 vel 4 . dies, si quid adhuc in fe- diff'i'dtirn esset, ut solvi posset: ad omnino ex fecibus pr Q Ul ’^ejq ll0 , Ult * sine frigefieri: ac clarum a fecibus superne h *' Snein suum vitrum: ac adde feces singulas^suis
p tlis -^od, ^nm? Uas
lolq. i^as n ' , — ■ — ■ —■ — — — ^-,—
4c tr ? ni dei lllo ' Uus >n singulis ollis servaveras. Materiam tuam "pifi ■’^°nec ^ongel.mdam pone , ac humiditatem ei ut supra,
rcp et ater * a si cca sit,ita ut pulvctizari posset. Istudque Cpi/chlpta- stlin ' Xlll lo lin C t0t ' c31 donec nullae amplius feces cibi terna- diSum repe. t , tiT?" ant - a omnia tria solvantur, ita ut feces non t ” ! ^ um do.
Jlln- ,tlat ti so :ii£ffmper feces eidem olfe inde , singulas mc nl: *s*'
Hteg,i lr ’8'*lasad' clna “ ls: ac terram extrahes ex singulis feci- h öüt itij r "propriam materiam adduces, antequamcon-
J,
Vcso
CXIX.
tso l|CIe S,ttlifil- C A P.
V ,tr «
ft C° dc i P ^tT enta
' >a ' tl 'U^ S ’^ 0nc< - fec« °'i ^ unc tres materias tuas serva solide N tr >um tcrra *'akmata fuerint. Ac post calcinationem 'Onf^äque terra i n so ex »* eductarum ac rectificatarum: ac " )Us »c fixandum lpsius naturam per ducta: Tum opus Ponemus,ut post docebimus,
, Cap.
C ? pe cl cmem* . materias tuas subtiles esse, ac rectificatas, Smmcdetcr- ^Utz^lde in s uo y a ' ac elementum terrae adhuc in fecibus ja- r» ealeimda.

494
Sol 'diutias calcinandu* \qu*r» Lun4.
Extractio
Vatis.
Yemt nStifi- cata ac mun -
Midhina.
ÖfBRBM MtNERÄliU^
Calctnatio terra.
Cap. CXX. • sunt/'‘'i
D Ecipe dilecte tres ollas tuas vitreas quibus stetes i” V 'pörabis,ut omnino siccae sint. Tum habe super "T^qi>r. Vituim rotundum, ac olla supra atqtialiter levigat* 1 cr e] ’ ct iln | ' 1 L iam operculum, ut sipi invicem quadrent. Turn °Psng/ 5 ,ii per ollam lutajäc pöne singulas in pelvi cü cineribus per fornacem peculiarent. Nam Sol diutius calcinao - Luna. Faeces Solis facile spatio 6. refectionum cs ^ c }'T cl \e^’\y ae Luna facile caleinatur 30.horis. Ac faces Mercurii >-> £ cii>' rij calcinantur. Ergo quodque vitriitn super fornaccU 1 ^ c o rem stare debet: ac lingulis tantum ignem addes; Ut rtH^
dies'. 11 'si/.
muni candore candeant. Fieces Solis retinebis 6
naturali, tutia sine frigefieri: ac feces Lunas zo.aut 3 *■ :
no candore : Ac Mercurii 18. aut 20. horas in uno ^ oP ; sine frigefieri.Tum remove omnia tria vitra : ac si culo aut ad margines olfe sursum sublimatum est>'“ P f j ( ftill jt (! ge. Tum super singulas feces aquam communeOL^pej^ iuperfonde.atq; ollas super fornace in testa cum cink ac aqua bulliat per horam, tum sine frigefieri. Tuma / S ^ tres ollas vitreas,ac funde quamque aquam per se >eu ^ c° t cibus, aut per filtrum destilla. Tum rursum aliam munem super feces funde quae in olla remansere./^siib^e
horam facito tumdenuo sinas refrigescere: ac ruri 1
effunde singulas inliiam aquam,ut prius. Tum iteruM ^tt* 1 ctntem superfunde. Ita elementum terra: ex ^ EC j, sftias^r Tum feces abjice,prorsus enim inutiles.Tum tres m>' j gelandas pone,acinquoq; olfe fundo reperies ia> fllbum ac cinericium: aquä destillatam super id fu« de ’> si ,iS ,tiS
per horam bulliat: tum sinas frigefieri, ac subsidcrc-^ jjaZ ctbus diffunde, & feces abjice. Tum aquam tua Lj { ifto’^Si ollis evaporatae dertuötibiin quaqj olla sal reman e ’ utp/n
paulo candidius erit.f unde denuo aquam sirper ftl tul1 t uö jj, acfacito,ut prius Idque opificium itera toties, d 011 ^ jc it/ amplius feces relinquat. Tum terra tua rectificata e ’ ^ ficata ab omni immunditie: ac siiat terrae Philofop* 1
Conjunftto terra cum element
Ctr, ,CXXI.
■tArii adde omnem terram fui ipsius clementis r *L S< ,j-- J jam probe simul rectificata sunt ac subtilia esseda- totum separatione: atq; hactenus ea perduxisti. ut> sint,prae magna eorum subtilitate: nam exterius eo 1
: ii
‘ le fy
1) 0 ‘

M,
°ri e
^interi,..^* i°AN. JsAACN
siS*
PUm S ^ 0ras i at que ab omni immunditie nudasti, ab ° °pbusait: Nisi corpora immunda pura Sc
4 99
Ideo
0 _i corpora immunda pura &: mun- Mmmtm
tiu, S ^'^Uit ; ^ o mn 'bus faecibus, nihil arte nostra invenisti. Her- Ht ™"- c 0 ,"' et ' r na ° rpu f 'olutum est aqua atterna.atq; ea äqüa Mercu- t(J 0r » ac s 0 W^ U at ‘ one coa gulat. Aristoteles inquit: Prsepara ^ tristuela.
iütio S f »acfi f C,<1c ^kinde ea cum spiritibus lotis,ac mundatis
ei c sterna ro»«.!,.:_ A _. iS~/l
If ti)
:v
a stii} lar ^ terna con gelatioac fixatio. Geber ait: Post con- P r *P arata m • ita ei imprimitur aeternus color,
fid. ea( l a atniii ” lrc ! : * rie b' t -Rasis ait:Converte corp9ra in aquam, 1 . "«mabnihn,'«.-:_ i ■ - > e 1
'"tin* 1110 serrae? ^ omm iua immunditie mundifica,
Ra.fu
%
%^>ra >acasolfica>ac
terra, „ f' ,ua »nmunditie munditrca, atque ex
aC:in itnam aClt0 ^ re ^ t - eriaac l uarn: ac tum e ' fpmmm ad-
a nostra arte. Dantbynus a:t: DanthyntUi
«07*«
»eiu^atio
v it a:
iis spiritum praeparafum adjunge.
^ animam infunde: itafitatterna conglutina-. r ediop , Ac P ' nto ' Corpus imperfectum destrue PUta
O^redlr 3 ' , AcP!at ° : — r -. r - r .
Lp, ? t *Paratu’ e ’ a< " c l lr,lm e * ablue , ac mundifica , atque fpi- !W, t a' ^rnaru ^ adjunge, ita ignis ea non separabit: ac ^^ansj^ P^Epatatanr adjunge, ita omni examini resi- ^Uq ti C l1a da ap ^ Hermes praeterea ait: Solve corpora ac albi- fleracs. 't» !!,:•> > ‘ta p °^ni immunditie,Ipiritus ablutos ad corpora adiit. nor > possunt. Tum fermentum illis adde:
M 0r i ra imprimitur , ut ignis ea separare non pos-
iiuuui , ut x«* ■' |ro' ui v. nun p tj i“*
H'j/ ^°tien, nilIn lntcrr °g aba f' O^nam °P tima congrega- KalidadMo 0p lls na qn atT) ,s 'cfpondcbat: Lcrfcstufn corpus fixum folli- rtemm. fyitp' r k^Utn ^^ a ^- ac spiritus praeparatus ei immersus, est sitii ti a c firma conjunctio, ita ut postea ab igni minime
fclUn
Obr .tpit ui.itto.
Caput CXXII.
tf ° c «lo
s 9| 'i l MisV* Cn tenfL aU . les a P c, '> ausculta, ac speculum atris infra -v 4 n*ceph& h.„ 1 '-hofi;. n aperi, ac i nr ,_,/_.-...-LL- u.e..
ll|A' « - m — ->“» IO , <iv l^VVUItllll ( ,
ii' c l ll «H 10 ß^ n,a ^! ntt ^i8 e > c i u onnodo,nequarJinoneh£ec ß\%iK,i niTl filmst * . diopete minerali multa opera diver- e ^' n ient/ aiatl r nc c ^ em ctitorum /ac etiam ?lia opera ^ ac lUa nr*a'° st satantur. Quaedam äquis fortibus ac omnfi o ar , dente bcncdict^aliaad oleum confi- t ? c Hb/ ‘ 0ll ibu s i,*i'p ul Ellx| i' sunt. Demonstravi etiam tibi b >sio '° clli >quom j f eri - Wrcä te etiam in magnis ,/io pri‘pa ra ,° do Toleni ac Lunam amalgamabis cum
° Ic 8‘mm c ° i j ac quomodo igni admove bis. Aequo Ut-r.
ac fixarentuf 1IS Uuu " moderareris, ut simul
^ttiilc * ‘8 nis pusili; '' lc E" Q modo omnes eorum f*ecs eott- 'culo ignjs cxiwu 1S ^ ant ’ ^ncctione. Ac quo pacto Na S 1 * 1 operaretur, ut omnes feces cösiune-
ret, ne

JoloriemiSi
Htrmes,
Maximum farctum in conjunfttone laut .
%Amalgama- tio Lwi« cum Mercurio.
jy >
496 ÖPERUM MlNERAlIÜ** ficrC t.
ret.ac in nihilum redigeret,ac ad extremum p et ‘ e *. t j <■ Natura aliquantulum juvatur arte artificis,ac c®rn • f |f c d c % ne. ildque manifestis'rationibus demonstravi , lta 0 qu« ®y. quemadmodum in veritate ita: sic uti etiam 1I \ U etl ,cf^ « a-a......— ..n vuL.a, ,0 aliud fe «®_„\ s of
demonstratum est. Dilecte est etiamnurri aliuo ,v ~Aj 0 ,iis ac firma cognitio,ac praecipua notitia hujus conj un in quo nunc versamur,ac de quo loquimur.
t>e conjun&iene operis recapitu^ 10 '' j
"Cap. cxxiii. , lMa ,r
D Ocui te praeparare ac rectificare corpus ■ n1 P e p jeC e 5
/»st- T ni-»'* '»i* snivimm nnt X/sprr'itNlK sfti ^ . .iis)
est Luna, ac spiritum qui Mercurius est, ac j eJ1 u °^ j 1 ' ram ab iis separare: quod fit perfecte solvendo
u "’ J H,-,
lando. Idcirco Motienusait: Ars nostra nihil alio _ Jl 0|l |3 _ id f|i
H1CUU5 <Ul . .fll a 11U1UU ii»»**- - . g
secte sol vere,ac congelare. Ideo Hermes inquit- It- 1 *^^ aliud est,quam opus mulierum, ac puerorum ludus- { |eiL |, tuam,Solem,ac Mercurium perfecte rectificasti tum Terrae curri faecibus separasti a fe invicem ; so‘. aC P s! f ,,1^ vendo & congelando. Ac terram tuam calci® 3 * 1 ’ c0 pf J { |»r terram tuam ex faecibus ejus eduxisti solvendo >
Ita ut terra tua etiam probe rcctificata sit, ut® 11 "
quantur.
ati°V
Ca * cxxiv. r>1
JAm omnia simul nudasti ab omni redundantia £ fh
J absque elementorum separatione, ut ante ost j l]n ,-e, ^ "cuique terram elemento, suo addidisti: Terram qu c vd' terram Solis,Soli: terram Mercurii, Merctirio- ssj’ iC c^°
vitro. NuncquaeratF.M. Quid jam faciendum e ’
jam conjungentur?
CA p. CXXV. S
C Cies in ista conjunctione maximum secretum u jje(i> f .(0^ ^in arte universa. Verum quidem est pervenio st er ,-u > tl1 p Jifj ad perfectionem diuturnitate temporis,ab iis qu‘ ^pjui’^ji.' 1 ', gamationibuSjCOrpöribus UtLunaeac Mercuri* vitro uno, ac coquendis super igni pusillo ’ °°rt u lto 5 Scies ac rite intelliges.omnesquiita operantur p ost i «L,/ gamationibus Lunae ac Mercurii: aut qui 3 fl u £ . acb re pi'
1 ant, aut partem destillant,ac partem manere stuU^ ^ (C at ^
pore ex iis medicinam conficere putant,stulti ‘ 1 a £ i>^. •
telligunt,nec etiam se ipsos. Ac quamvis mater jz 0 .A mum perfecta esset, sicuti esset, iit supra mul tlS enX^empus adeo longum eflet, ut pigeret ipso® ^ *’ r>
re, ac opus desererent. Ratio: Luna est
K- %
tu
h
'is
k
h
IQ,
}»
f'
USt
'ftl
w
N
«il<
5
5 ;
*o,
hi
Itali».

M. Io AN. ISAACi.
[üam quenquam
, r -'-««nem habere vidi. (^amvis ad e»«»^ tum ’Ptts f u sx pcctectanda, tempuS expectare BO p p,p uV st
i^'ewf 'S h ‘ Corrumpebant, aut aliquod mitu jonein
Stat *, t ’ uta< « &nem pervenirent: ac quamcum ‘ Jö _ r D * sta xlri; mum omnia corrumpebant. Sed sia fi A ; ^ L' Vlsscnt > ac petsequuti fuissent die noctequejn, pu
petfectum evasisset, ut ipsi vel evmm pok-"^
* 4,1 V 'l ete Potuissent. Ratio, d.lecte,cur multos " V, Sp ^stb*c: Natura non operatur nisi pcrnaturamquam^
&aaoB*sss!t*Bfc
■s£&£a»»a» 3 ^
conto« tjöpt con IU ä-
* cutn conjuncta sunt » "tutiu . (
s S ^ r ot 'stattmbaba. Sed Natu« fo “^ u " f* c bus comürt- Ktq£ l0nSs igni S exigui. Ac i atst ® altctum fix.'b» - * 3äW I
siitoi.f'Bmutraqinoufixasunt.ut ^ xata c <tAWp ö ®
1 Q tpul' 5 ^ 10 ac couftansi decoctio stC , + fta ^edici" U Atqi f ^fc^P^ac constanti decoctione fit hm* »
i . ^ir^ tctt, P öt, t)ac ctmtihna decoctwft b m S cüma lterO
) J V.^wsuamftaturatopeitvahit^tciü _ dcco ctione »Met-
i J '«umiongvoretempove ac constas uaffl 'td fieret
\ a ? kuna perfecta medicina fit. Sed an q ^ üU
fmtafe tempus 17 . aut M. äM fZmationibus,
.. ^ hunc rttodufti opetafttüta ££ ÜV curiö tost-
l a iw pcssectk 8c amalgarttattönibus *JJ cnrtdm0 du«i
i fium n i,‘ ant m noa intelligunt > nee seipfi> s - ^W nam 8c Met-
1 fitfiilm. n t 3 'll',quiaquissortibusoperantur -11 aa ,scipsos s fil« ftt r . 0 tl ' Un E cn da. Nam si artem intelbger statn a b omi ’ 1
K ' tt lp\],:,'P cc cnt J ac intelViaerent, debere iop nrn r u „v,c ,ffirienda
'st, tnundific'"'’ • v ■
•'«e a»M c"“ ,sv ‘™’ acDcrc '^'““‘f.ihtdisefficienda
«-Heft ,r^ dlfican '- Ea qucmutidificata,iubtms
b' lta tämr n^^ae descendens debet retinetunvi' , crncn . t3>* in f e p , aß fitjut post medicina fiat, Nam 5 > 1 . ^. a a£
k, I ^dc!4 a k e V a!ccndunt; siuium, ac descendunt .£ xa „
'r’ >,c tutsiim ,1 'r m \ ed ‘knt.ut una ascendat in caput , '
n ^^S^ CCnd ^«traere,a q uaScigni. Actum ckm« ^stUtaL ^ 1 ™ r ,at fi u « «a maritantur, ut isl seternu P ^
*«: Ay. ub , h « p ^

45>S
Operum MineraU u ^ u j
sim° l
Hermes.
ascendi ac descensa fiunt paulatim crassiora > ac lll £ lint ; aC ' () j|i' piuüt. Ac qua; ante quatuor erant in natura.unum facit ^
fixa manent in fundo vitri fixatoris Ideo HeriP e ^ op esät ,ji fi' ferius ita ut superius,ac superius ut inferius,tum lC ^ ^ rp 1 .^ Ac Luna quae corpus imperfectum erat, jam na. Cumque hoc pacto parata est,corpus parattit* 1 j u jit. ,
piate,^drisio- paratum recipiendum. Ideo Piaro Lc Aristoteles t||tl ules. imperfectum ac albifica.ac continuo spiritum p ara 'P^ir
- ge. Ac ignorantes verba ista non cjpiunr. i'^
paratus in parato fixo poni.ut simul fixentur.ac dei ^ dcb^ji gere debes fermentum praeparatum,quod etiam P j fers^'/ paftim doctum est,atque etiamnum docebitur. utrisque vitam donabit, ac trahet & perducet i« ‘
Ac talis congregatio fieri debet, fi alioqui ad m a p perveniemus, spatio unius anni,aut breviore,pr° u j sie p est. Si naturam nossent, atque hoc intelligerentjst^jjia 1 pj tur,atque etiamnum docebitur, circa ejusmodi au'^jusi 1 ^ ^ non operarentur,nec aqua forti,ad Lunam 8c™ c j jsii 1 crassitudine conjungenda. Quamvis ad extrem 001 quando pro veniat,ut ostensum est.
Cap. CXXVI.
■pErlege hoc sxpius ac bene memoriae infigo
!«*
Naturam
ntffi.
ü tn»<oA.
1 grega tionemfaci as,corpore imperfecto acsptf'foj^le
i /
prius corpus mundifices.ac albificcs,fixum ac rnC ^Lid £<,r ot ^ 1 I« ponderibus afitequam spiritum paratum ponas, ac spiritum Y vir £ conjunttione xum effice, antequam illi addas praeparatam anlir ’ £0 pjtt I ’ i acigmtcon- ne aberres a tecta via. Nam in ponderibus, ac >0 Jirudwne e- Q mnis nostra ars consistit. 1
mnis ars ehe - ' ...
mieaemsijhi. Congelatio,,si<be Coagulat’»- (( f
Cap. C XX VII. .^ßj Inc ad opus nostrum reverti volumus. Mf . rcl'f’l,/ 1 . uam rectificasses, ut nullas amplius ™ . ft % o c
add , vit^l/
N Un
ram tuam i
me tibi praecepisse , ut unamquamque terram a
suo proprio, quamque insuo vitro. Nunc ora super fornacem,ac lutabis probe singula,ac smgi’ u3 rn s.,(iC tid alembicum: ac destillabis pusillo tepido ’§ m sij (JccC jjjßje tae,itaut paululum incipiat tantum spissescere ■ ^ rn a dr
destilla: .uttantum soluta maneat, Idque fa c ' . £r3 f, re destillavit, fit aliquanto obscurior quam P U1 L , 5 r Ratio,ekrma- ac g,^ctu aliquantum oleum referens. Tum g a pd’
dZafdZ ac materiam ex singulis vm is in pateram virrca^po 0 p>
caUda est. quod etiamnum calida est, alloqui omnino e

M. td Ais.. isAAci;
4 99
k f ? s solide o n ' n ° fri g^a «st, meile est spissor. T um sifigulas pa- g ,b? ' c lu*arct erCU '® v ' treo operi. Autpateinsad id confectas ]"* fo r< j c s ah m st^drent: nam sedulo tibi cavendum est, ne t^^steon acteaCc edant. Accum paterae illae vitreae admö- Pill ' Ac int * sutlt >P°nc ad dies 4. in loco mundo frigido, aut sok° S ^cretn^ 9 tern poris in fundo paterae reperies exiguos ia , V ? s m morem crystalli. Tunc etiam 3. alias pateras L*pM ,«E dandi possunt aesuper illos lapillos eXere -•*”**» Hin^' s; ac son is 11 '” 1 tie ac l ua Vlta: > eam superne in alia illa vitra ef tll ; t '^Umsu ° S 'st° S tribus distinctis vitris inde, qu* tegi posier’. 3c Pone r| ITlC trCS ’^ as pateras quibus aqua vita: deducta indo ltlc disoed/"/"^ vaporandas, donee spissescat ut supra, ac ne ,-^soicz^ eo spatio quo decies, aut duodecies Oratio
*cs t,s - Sed ail P°stvt,fit) ne siccdcat,ae ne spiritum aquxvit®
Ir if' '• ac rurp 01 alil l uanto spissius est quadi oleum, sinas refri- | 0 J'lafripjj, Um pateras tuas arcte operi; at denuo ad dies 4 .' sth r'His r u j /stoop: ac sine rursum lapillare: atque iterum fingu- li), e >done ltn d'st US adde: ac rursum evapora ut pnus: atq; ist C' :tl 3 '«ao C ° ■ am P' ms acjusc viti (upet lapillos reperies ac (•'■$01 con gelata est. Tum 3 . materi»rua: crystallus
t* r, > Luna. Mercurius, at priparatx sunt & subtiles ef-
IfA ■* vyjjg | ^
stirn Qu a ’‘“Una,Mercurius>ac priparatxmnt«. ..
td • St^, D at mius: Quare in lapillos redegisti,ac non in pulve- v; ."“so, a-m, t,lnVac l U2c vitae esse mediatorem in corpus öc Mcr-
if 1 ti
'* Omni ClUc ac lapis quem nobis Deus gratis dat Ac si aquam
- ^^UliQ vr .K.:_ • tum srdvit
vi t ^. 0[ Uni,' lo j ' "'P' 5 quem null« p -
% ada ^ ux >sscm,ut pulvis fuisset: tum spiritum aqu®
> qirom j se Potuissem: ac si post in vitrum fixatotium fu. soifia^fudist' ° Proportionem scire potuissem: si quid himiS Hl ^tur'pf lhs P ilituSa ‘l ua: vita: opus impediisset,quo- ^ vnim pinguis volatilis spiritus,qui »gre fixa- 6 Pin° ■' n ldno„ tCt ?P^- re ' Ac st stuist nimium infudissemyttmpuä
btn- ."’sois stfki, 111 "sistet, Prxterea si nimis parum infudissem;
^ ~ J S Di*
so ficcu lL “ l r<r- ^ r *vcreaiinun»p«.u,.,.
0 soni t ^ Va ''f e * :itaut Egressum dare noluisset. S P* ~ Sjäniät ÄÄ N am , lk " acm habet naturam, quam habet spiritus an- m*»«»:
r • - adducitur ',*& habet ct+nfr
U ^nii x> U11 tandem habet nnUuam^ quam tsors so •‘anaubicumque spiritus antimon» ad0 P 'so>!i ,, “7'1* at fusibile efficit,ut ingressum det > u . ' , nui’, U ' P u 'tus arIVrM-. imnmaei
/
t
fi
?
/
i, quam liaucj,_
,, '>an tf -. . -„„.u,,,.. i ad opus adducitur; so A«£et «p»)
arseniK mcit > ut ‘ngrenum det, ut facit aqua *„i,:
sotia ' a ‘ c possent. aut mlphuris: Imo magis quam emnriia > stuathvis omnia simul in iua quinta essent
so CXX VIII.
V 'l ü * vi^^'^Psooder "l axim ° ‘uo secreto. Quirat autem s...sobö s ^.*f ut lpiritto ; , "*r proportio scietur? Cuminopc- n ‘ sons est, id fties: ubi perfecte afc>
.^.-.-.uwpjntusvmi Catis est, ist wies: .““‘r'^ifoper. l ^iSuw" S r pur S“ fucrit ' Tumlpmtuw ^ P ki . deftstlabis, donec incipiat fpiffeseere, inm wt ^
I i

r
yoo Operum Minerali «* 1 ut .pfins,
Ac tum desines,ac sines omne excrescere in lap>"° 5 ’^, e c« V 1 ctumest. Ac materia ilis rectificata, sive spiritus W £ j j non amplius in se attrahet,quam fixari possit, c l u ‘* Itl ‘jj tlJ r. P Tnpmthnem dum ingressum opus sit. Atque hoc Natura oper a jjcr? p j ■vini dare ca- ct e lapillos omnes excrescere sivi, ac permisi in sc 3 ^ j
ftum heminu tum spiritus vini,quam iis opus casset. Nam proportio" |,oi
s ZTmi*- id captum hominis superaret. Natura supra c g uS o^V
' . . nnop-itnr Mäm iPiicnntpnttim In^m tn nrtmia * -.rts**w»,
zr ««tr i'wiu* ,
sobhi feryene- operatur. Nam Deus potentiam suam in primis sCl,k * L runtad inttl » ut Creatorem nostrum cognplcere disceremus. Ac v)$^a
-u^.lisC
. ligentiamjpi- supra captum hominum operatur. Ac scio lionrnu jj t jbi‘ U
-.. . . phorum pervenisse ad intelligentiam spiritus vini-
ostendi: Majus secretum non habeo,quam spiritu* Jr'f , ( -
vegetabili ubi sermo est de Elixire, ubi mira rraduu^ vini. Vix tres fuere qui ad veram intelligentiam >P’ r . . [i(P^ venerunt. Itaque dilecte hoc ostendi, quare lap"* eresecre siverim.
Cenjuttiltc tperu,ßxa*lie.
Cap. CXXlX.
^Une fumes vitrum fixatorium, eique lapillo 3 (oft
. des,ac sigillo Hcrmetis obsignabis, aepones < l, P „ju , in cineribus,ac ignem adde tam cali dum, ut tantum tum tuum tenere possis in cineribus aHsquecOmh u que vitrum calorem sentit, statim lapilli illi liqucu" dc^ y olei, ac ascendent facile 1000. exiguis fibris: ac ° etl
0
w
k
descendent. Ac in dies singulos magis spissesct^Jde^y
magis fixa sit. Ac ad extremum tam (pissit fiunt,ut * v „ vem possint. ' " ' * • —ur
sunt ij.aut iö.j
Ac cum prius facile jooo. videbantur -
•Ergo signo conspecto,ignem tuum aU ^n s/ jfl‘■‘....■jr
n viv (riit-i/, -i.rrsitati PP ;|]q5^ _ L ,
digitum tuum vix spatio, quo ave Maria recitari p'
bus tenere possis. Cumq; jam vides nullos amp^? Iffuiii*!’>
'g^ne^V
Luna fixa. Medicina,
dere ac descendere,ignem tuum auge, ita ut dig ltll ‘‘j nf jd '‘ u neribus nulla ratione ferre possis. Atq; hocpact 01 ^,^' [t/. 24- ac fi interca temporis nihil amplius ascendere conspicis, materia tua fixa est. Atque id 40.di £ U perfectum corpus tuum paratum est, absolutum, glu 1 fi
jam non amplius corpus imperfectum est: sed c
tum; atque alta medicina: vim enim habet omU . p ]pS £ {^
_ C . O . _—a: ArdUO 0 ! «rfPj
'srpiuglori fi- perfecta in Lunam persectam convertendi. Ac c] u °“£
jice super purum Solem,convertet ex natura pt°P^ (e rc jj>” ß
e<itum.
Hermes,
Cjeber.
nam. Quare Hermes ait: Qui ex Sole Lunam c0, ‘‘‘ e x f ncc|; exLunaSolem conficere poteft.Gcber a * t: ^JjcC rC *
((P
b$u
J e
nescit conficere,is nec ex albo rubrum novit 0
livivii wwm«* ...-- r Aist
Confe&ioZl*. hac ipsa ratione, ex omnibus metallis impcn* fcl
\

;»■
ft
ssi
✓;
>'
§Ql
>i:s r j > M. IO AN. u-rtiamvitrofixato-
a Aistumtst- Idctn o- f otw h * c ®<iem construftio, idcm ’J lWU . . ^ linu \ super ea-
'bm f nr a (at ’ S amph fuerit,omnia ista tvia Sei« i tem
Mercis Ponito -. ac omnibus ide re 8' me 'V|. e c \jvsftcaws fue- ( 'Up, t m coquendum ubi ab omni imMUN ettam num fp|*
*it ÜTn v ‘i Uam torpori pvxparato apponatur. H am foiritutn vi- 'M, 3 , a pnd fc habet,quem affurosit, atque P ^ sciam
C sal nitti. 0 .,rm ^tul' v ‘-- ata ’
ttrJ’ ac fa!nit*n „ IUOet ’S ucm «luram, atqut . r . T
i^^ tc ^'ficata m mblimatione subvexit; atq; etiam suam tiiri,, v 'nam 3r m:at qs omnia haec fixa non sunt, ac congregata 5tn. S ctiz C Q . oudu res simplex sunt,sed compofita.Itaq; Mer- aehet ^once simplex sit,una pars fixa m natura: non ar J^! S n p n fixa,Id ita accipies. Multa audisti de Lu- <•%{' : ®e. A P u,s MU ascendunt, tum fatis esse, ac Lunam tQ, «idem c*” 1 nu ^ am pi’ us lapilli in Mercurii vitro ascen-
^»u .‘ ta acci atlS A c tum P 31 tlm fixus.ac partim no fixus
finitam ij lcs . 'pivitus vitrioli.acterra,Mercurii partem I. t> At s, j 3lor ( ? vim non habeat ascendendi,ac lapillos con-
. Crctu t,na^ te ^ a cum cineribus poneretur,ac magnus calor ti\) S - lm quidem adhuc ascenderet,aut &blimaret:sed
fici^n aaipj; itna P 3 t$ in fundo fixa remaneret. Ita cum Mercu- Pit,;’ P*« 1 taLÜ! 5 tendit in vitro fixatorio, aut lapillos non con-
'ib - •Clfl i ^ ,» . . » s»
-- a* t nnadiximus; partim fixus,
/ ES
t
!<•
C'
it
t
tr a| tendit in vitro nxatui ,u,.» r ,—.
nonfi^ calorem quem de Luna diximus; partim fixus, s ril uti* S est '> llxta rationem prasdictam. Ac cum talis est, / a* 1 s < ^ > necn U, f 6 a PP° natur > Ait enim Aristoteles: Praepara C ''“^ttlunu 1 c um ^' tvim e ' spif'tum prsparatum adjun- m nunt.ut ignis separari nynpomt,
Or.. Ca?ut CXX^L corpO-
Mx'-—i xx.^r^^SSSS »L--
Stnsn p0ffint - ^ambabet tuam apudjelp hocpa -
"ottf n5dum fixata sunt a P ud " m.nm comesuum
^ j u tn termentum »A- "——'
, Guttis. ” v '' lvlul Uxataiuntapuoj.cieiiiV“t“' ->
• l a „,ii m c n , turn cfi-ueeanima,etiamnumcompositum '•UtLn n ^ “'^ 0 lis etiam '—• c—*««« indi debent, ac
‘VV CUilUtCl , V«“**-e-
in vitro fixatorio indi debent,ac
—.v.v wamnuin mvutopt 1 ^^““' ^- um bic me
!' c ' n » vtm L“ P l tawanto medicina P else f'” r ist Solem tta» sfe 'tftip m babet omnia metalla iwpctscsta
«•> „ LmutMtrc»*
. Cm'ut CXXX1. umC ^ o du«vpt*' riM ,« S0 !^
^Ji^nc Celes: Cum Luna Metern ivxs a« Solio ^ P onan *tv\nt, ^ uLT*t
t^i^tata fons, tumdemum parata sunt u . v aS via sC l u J
th^txVisconficiatut.Atqueomnesilliqut^ dU? idemex f . .
omneillud corrumpent quod ~ coeo
Ii
' eo son sunt,ut sim

5©i
Operum Minerau “ ^ t 0 f^
fpntntur, & eo conhciendum. Multas sunt fixationes,ac alia (fet • ^
ppitexium- quibus quidem ad extremum fructus aliquis redire p fictamr. attingunt ac longum tempus rite poliunt expcctare - ^ <
'TowwJT *" unt coquo,qui omnia genera ciborum in una olla f ^
, ^ nt olusdardiim. nifces. &C. Hoc sordidum pulmeU . spiPl
& aquis fortibus, simul conferret: ac id putaret ali^ lr miete in uno vitro.eiidem ouodcoouo accideret. ■ c '*‘. j.ttia» 4 * ..if
gm
71 era ciborum ’ , - ,, ■ , -
in un& olla co~ Tale fieret si quis Lunam, Mercurium, Solem, c«”^ gutte volen- & aquis fortibus, simul conferret : ac id
quere in uno vitro.eiidem quod coquo acciderer. i ''. £ j l iii’ l ' l ll ||i' dem natura frigidum est,aliud calidum, tertium iP’qjl*
tum siccum, quintum fixum : aliud mundum> ^ dum,aliud combustibile,aliud incombustibile. A 1 ^ ^jti materix (unt simul in uno vase. Atque istud puta nt ^Ji'. 1 ^. cere ad rem unä, aut ad lapidem,aut ad aliam ^° na ^f a s c °°' ^ brevi tempore Ipsis impoifibile est. Materias lm 1 Verba obscura Philosophorum non capiunt, orll ^ C c nC 1 ^ 3 ptum,delirium est. staq; dilecte,istam lectionem ,
in ejusmodi errorem incidas. ^
Gap. CXXXII. c effy' XJUncad opiis nostrum redire volumus, ^^jliii 1 *’^^ tua,Mercurius,ac Sol ad eum modum praep a i a ^,-iii^p fixatorium aperies,cui corpus Lunte tuae inest, ac n ^ sy^L infundes,dum adhuc calet: natn si frigidus - aD i
»et. Atque eodem modo Sole faciendum est; ubi
perfusu? corpori, vitrum tuum fortiluto obtura» r^i/ij* j it» cineribus; atque ignem adde dies 7. tarn c al i ct a ^ 0 rf j
tum in cineribus tenere poliis, ad spiritum C»m !
congregandum,ac commiscendum, atque unieim'- 11 ^,fir j
frigefieri: Tum corpus cum spiritu paratum est, a :
piedam.afut fermentum. - xi i
Caput CXXXIII. jp'y
liduiP ,l V
’T'Um sume in nomine Dei fermentum, ac ea r i,» ( r
1 cum Luna & Mercurio infunde, ac forti luto Y ^li* 5 W
ad mimam fornace pone,ignem addens ad dies 7.11t supra.iP c <
reapisn am . incorporetur. Ac qux prius tria fuerant, jam un l Lin
fine ut refrigescat,ac calidum etiamnum in ainp 1 ' ,
funde,aut in oyum vitreum,ac sigilla: ac pone 111 ^Ijdu^r i 1 ?
, athanorq.auttripodedies 40 ignem addens tam ■ 0 jii t j v ,
-
n 1
(arpiu & Jjn r ritus parata
Refimat
jnq, num tuam commode tenere postis,orat: dom>n- L w clave,in quo lapis stat,ac parietes fornacis exteri ^ Qi a\y
^ ^ j - i —iji.vp.rv.« v w» QV-V LjP»
ro 40. exactis exime ac reperis medicinam m jjv P- lll N ,jd £ , ( . lapiderh luCidum instar crystalli, rubrum m ( }l \
fcuri. Age gratias Deo thesaurum terrenum

Joak. IsAAcr, joj
tyt] labere- - cris >‘die debes, rehic in terris harredstatemcx- C P°st' emuni este donum qtiod a Deo accipies,
5(its' aC P*btili t 551 P ro i c ctionem secit, ob magnam ejus tnundi- Ct tt ^ u >tn Urn a J, em - Acprojectionem non fades nisiin Lunam ' —'"'wftionemfadt. Acpul
y®5
«Tf S > fin ‘tam HUKlemumc “= -- .
t j c mbtili ta "P ro l c ctionerrifadr, ob magnam ejus mundi- t t : * U)t 0um. Acprojectionem non facies nisi in Lunam ' T t h 'f dur '-u SolfJ'P- ca altissimamprojtctionemsicit. Acpul- memu - , e ® c ’t >quern unquam ullus homo vidit, tam
/
P
J»'
,(«'
/
/
•fi 1
A
/
i
■/
/■
,t> (
-ri
®ris,
Multiplicatio ,
t m Par a u Cai, «v CXXXIV.
Palmum ,,n rc ^ rium tuum ad eundem modum,ut in hoc speis ' ?s a<i m lapillos crystallinos: atque hujus adde 100. Mutmut
lt|J, C ^ tr >iiter } a P'^ ls tu i pulverizati,ac simul vitro sixatorip in- P“™' 1 >t! ‘ n v h dio' tU1 Ptnrefuper fornacem, ignem addens ta- : c [■ r e si llc tuum in cineribus tenere polus. Ac in eo calor
tJ&Ho He/^' , s " turn in ampullam vitream aut ovum evacua:,
d Q a ddci as -' t r P et:,s obsigna, ac pone in tripode ad dies 40. calo- h Tjbie* p a «™.ut manü illic tenere postis,aut durare orationis ^ a P a Vci o ti0 ’ a Patiere interiore fornacis,usqi ad exteriorem. p r j c tn ^o.exactis,exime, ae viti um confringe. ISobilem
ht ' Gta»-* 16 '' atc l ue hic tam altam projectionem facit quam V ° S fito S » ,?§ er> eo de omnibus suis mirificis donis,quapi«.
SA «bos conu ,i it .
jilttiA oput.
^ Cies dil e Caput CXXXV. pe^ntir,^^ E ßro secreto: cum fixationem aliquam ,aut multi- Cs, V<:n 'as ; p, - Vls perficere, ut cito fructum percipias & ad finem ft^dfive c t *l U1 * 1 spiritus mundificare debes fublimationcac gf c a, ^ Vl do ac [° a "t Luna prius mundificari debebant. Solc*- , | ' Una calculando, ut infra docebo.Nulla etiam contui 1 a 'Utinuha^- WmjE 8ccor poris,ut simul maneant: quam- «(Te '«corp^'t* e stin anima, aut corpore. Ac anima nulla ftit ^'fi'^tore r / man ere poterit absque spiritu.Ac scies spiritum StMtiumf v i 0 l U ’? it .aciM l '? tcr an ‘«iam& corpus, qui utraque simul ne- that« inter Pd Urtl a tnörur Cetsei P sum -um illis duobus, ut tam firmum &■
Splm’ 1 mter fi-ccz utneq; jam.neq; ullounquatem- c «ctuaL,' nt ,; a f I 11 * prius 3-. fuerant,/jam non nisi unum Sj^Potcst u p ' u " a immundities est, nulla congregatio acci- c c<i e Crn co gnnj n f’ Ac '»“orantia hujus efficit,ut omnes errenr.
Ac si Ctlt >ne Ccrrar em haberent, omnia torum opera bene fuc- < r ° " ' • - Aro fixarenr.
i^hrpp u Snitj 0rie .e
b C fi tti,’u CCcrr arci,. M labe ' c ^ ,: > omnia eorum opera dchc •«*- "N, " lt, pUe at i 0n * - " a n> si hxatiotfem ponerent, cito fixarenr.
■ ^ajn)jj, e . t P 0t iPrent. Mercurius fest citoincorpus
P'tum Me>curii, apud corpus,manes.-,‘-•uta
I,i 4, herum,

fo 4 > Operum Min erA 1i u ** tft)> p^'
iterum amplius apponitur,cito cum eo fixatur: nam Jiam porrofixat ? ac singulis vicibus magismagisq^; fpiritusem* Spiritus enim sempenn corpore crescit: nam quo per in «»/»ere'magisque augescit, eo subtilis ipiritus magis a?creficil^ 1 */ '' tior,ac plps Mercurii apud se retinet, ac cito. I 010 ^
multiplicatio poneretur, atque in, igni haberetur, ut subtilis esset,utin morem certe liquesceret, ac vitrum r dixi( , non iecusqviam oleum cobium penetrat ■■ ac
tnfiit.
ret ad transferenda metalla in Solem aut in Lunam- & coss» -ce--.- n, i..;,.., c.u,:!:., _n. _„imam w
efficit (pi ritus subtilis, qui mediator est mter animam Nam sointus shhnlis tarn rnmnlp in rnrnore erefc«» '■ £■ /.
Nam spiritus subtilis tam copiose in corpore cresci 1 »
dicinam faciat. Ac crelcit in metallis, quemadmodum mali“ raU< * ist malo.?oue «talum in mundo,aeri exposito, ac Gc‘°
' ' primum ex arbor? decerpis,ac sinas ibidem jacere l ,cf t jM c 5
tegrum, quo diutius jacuerit eq fragrantius est. Qu* pfs'v, sit > Pomum unum aut duo magna non sunt, ac tam en f' pA cubiculum odorem emittunt, Odor iste a nobili si 7 ' r ’| u
qui pomum in sua e flenti a retinet,qui quotidie mag 15 ' ^js imo doneq corpus corrumpi incipit, tum spiritu 5 n excedit: ac pomum putrefit ac putrescit: quomodo (fi (
spiritus crescit in opere ubi spiritus & corpus oO^,AS, sunt ? Iraque dijpdja qmqiny animam ac corpus m un quam spiritqm cis apponas, aut adjungas, ,'
Caput cxxxvl t ^,
pudern „ S®« P °' rp omnium, multiplicationum 4 ,
mnmmimd-. ■ A? m e« m«fo WW- ^-IM si nimium materi?' .^(..r pphaitiwum addideris,pars vqlanlis optimum six? partis fecum |
pars fi^a fortior efi volatili, apud ipsam optima p arS J jfUf f '4 1 {«««rf«, manet, Aein?o omne* Alchemist* errant- Scis »g^ J. !
tib! iq ponendis mulripjicarionibus ant fixationibus, /piry partes corpqris, atque unam animae, ac unam P arff , miscebis probe inter se,ac talem ignem addes,ut c ° r V /,c Ir,/
ad se trasiat.ac spiritus utriusque horum particeps n & corpus spissa ac crasla fiant, ac corpus subtile» i 1 . probum «it, Sed si ignem addis ut spiritus fiant,quam prius erant,ac corpss crassius atque < \JL e , alC <l (f corruptum est, Ist ita accipies: Ignem lentum 3“*" e [\( t! gfC^ animam adse trahat,ac spiritus utrisqpe particip £t »Ljjjp 1 , corpus & antmam,ac utraque calefaciat,ut utraque
Caput CXX5IVII, , {St io^ CCies quare spiritus animat ac corpori adjungatu r ‘.j a ^b ll ^f ^LUnacst«orpvs5 J Mercurius anima , utraque rtt§ i* 1
i
ti
?
ti
c
'1
1
n
t
«1
»
ti
fi
t,
-1
K
I«
!>'
t!

.
r *«Sefi; .. tf: ucc animadvertere posiuntutraquv
I ' t ' Citi, a * ac bumida, ac ea sine medio simul mantare vo-
4 ‘S niS igni exdnguerctur, quod impoffibsie esi. Ita lc i t,( bie visi * r ',^ Una & Mercurio:ant?quam ea simul fixarfes,prius v' ^>n at '„ a efficeres. Nam luna esi adeo frigida, & humt- ita* 1 *^ xa i ut Mercurius ejus ä terra trahi poffit sixbh- praeter terram, ac sal reliquum sit. Ac cum tu 1, .'^'Qtaaua'* 9 * Mercurii ei additur, ac tum aliquis ig nis vehe^ j ’t'ran, ‘® ctur . unum cum altero volatile fit. Partes volati» ti ' , *Ss td;^ situm subvehunt, ac nihil pratterfaecesin run- sh- C . 4t, 'Uiaa n ^ ttu nt. Stulti vero eam rationem capere nequeunt,
I, ‘ S esV V ' nete a. similia conjungi non posse sine medio, qui ...
spiritus est extreme calidus* siccus: Mercurius * HrQt^, tei ; i0c ‘bus siigida dchumida font. Cumvcro |am(pi.
„> c > his apponitur, frigus «musque horum calete- ^Su^-acsuasiccitatehumiditatem temperat, ita utper «r tt#t 6u!ss ingrediatur: ac spiritus fit unum eum utnL-
th'' 1(t ' s Piti, atc ! Ue 'fiam h«s addi stehet proportione. Si enim m- (. ä)t i n 0n c* s e ffet, ut nimis cajisia aut sicca efficeret, generatio *ti C ^‘da a -^ arri ' ntus calida ac sicca sunt: ac si edam ex»
in^tfa t Crr C llcca efficerentur, utraque ruber pulvis fierent, i« ftn rt 'adh,if c l u * bumiditate exuta est, Ac si nimis magnum dc’ t) ., cr<:s *tsiam corruptum esset, Etiam dilecte hoc pacto tjti Pt in s Ut st Ulct:c mter se quiescere absque separatione pof-
sü a ?Ue, j e ln 'vicem ingredi possint requiescendo absque fepa- tcll,. 10 dutj^^^on magis augebis quam ut digitum Ave Mana enMTic e; *VK»mlft*hanc rationeit) funditusm-
- J »-»nt;sivC
Ve %u(fkurihtu. i Caput
* tenebit dilectus meus, lyco magni sccreti.tattt Ii s
.multa este

sto 6
i« 1
Ot ERUM MlNERAllUM^^
Tam multa Sulphura cjuam metalla. Ac quodque prout nutf* ^
sulphura sunt nun est, etiam metalla pura sunt. Ita fit, ut P^ u . quam metui- cuprum tam immunda sint: nam eorum sulphura {
la - guia,ac foetida sunt. Quare immunda,teruginosa» 0 ’? j r £ cl '
nUm rnlnlanrie (ktns snmkllftlklll« Arlt*tfS .*p\ .1
ac plena sulphuris iuntcombustibilis. Adries m o gnem combustibilen^ut pluribus in locis dictum cih ^
rumpit omnes resquae in rerum natura sunt, l^ arn £C itoP c j- ( e pinguedocombtistibilis inest , id imperfectum est debet, ac in nihilum redigi. Spiritus enim in eo diuu ^tc ^ re nequit-.locum enim mundum ibinonreperit.inst 11 n }sl' ,l ' {( (' re postit. Quare metalla immunda imperfecta sun 1 '^!!* ^ tam est sulphur combustibile aut oleum, quam in scentibus, sive in vtgetabili, sive in animali. ImO |11 u ,u t( ^ phur combustibile,aut oleum. Idcirco nullum c 32111 riec colores,nec antimonium: Id facit sulphur com {uls oleum,quod ei inest. Ac cum Luna repurgata est 3 ^ f' t \'
T.iinafiva pft- srtinrpct^npf nr t jfl
combustibili, Luna fixa est, colores tenet, ac cTMe>'^ ac per antimonium transit,atque estalbus Sol. IteM ^ jC lum sulphur combustibile habet,ideo fixus ac puru» |
- - ubic« 1 ^,,
Mtrienm. probas transit. Itaque sciet dilectus meus, u '2 1CU (2ll? sCC ^ 1 ji |, ' combustibile est, spiritum requiescere nonpone- omnes qui sulphure combustibili operantur. quit: Nostrum sulphur vulgare sulphur non est 110 A incombustibile ac mundum est. ()
, Caput: C XXXIX.
Multa genera CCies esse multa genera sulphurum, ut lulpbur sulphurum. J quopulvistormentarius conficitur, id ad opU s ?
sus inutile est, ob odorem ejus, ae redundantem s
nien in eo nobilis est fpiritus nostro operi prorfu 5 lI ^ ,nt t *j )1 |i' li |
ex eo esset educendus,ut fublimatione, per res stb j)0 k
tur. Est praeterea & aliud sulphur multum oleiin c ° se habens, ac auripigmentum dieitur:estque mel>u s p,^a^ sivero in fe nobilem habet spiritum,qui itidem ss“ 3 ’Vsis, a c . hendus foret. Est & aliud , estque melius illis st u ° r/is.^py. cum rubrum vocatur, ac habet itidem in se st , ' rl .? 1 u[ n lern. Est item etiam aliud sulphur,ac arsenicum 3 * etl a 1 ’ 1 quf optimum omnium qdsttotum operum: ve f “ {i , subjimatione muudificXndum est, ut postea d° ceö j
Caput CXL.
Omnibu4 a Deo creatis
VTIhii porro est a Deo conditum quin ei silis j; S>>k ,^1 il»»..««,. "^siilphure nobilis est spiritus, qui fervit in A 4 <it*
sulphur inest, bili, ubi ex oleo combustibili aut Igni eductus ll spiritu nullus Iapis vegetabilis au{ animalis pc fhc "
/

MI,
V
■*taf u ]i — ioaav-m j uy
? ,ri bu£\i^^i'. Ura hoste disecs. Nam si sulphur accipis crudum,
I
O AN. IsAACI,
f°7
'Si
'sin
tni s 0 . ltat f 1,1 ' n ^ habens,opus tuum corrumpes. Aut fi l-^.aut ' ,Cr '“ Us sibis rubrum spiritum ex auripigmento vc- CXrub >0croceo arsenico,opus tuum corrumpes.
- i«-.. . •, * r • •. . / "■ -
O
<]!,”“ in Opere tuo rubro album spiritum ex'arscnico
' ''Ut ex lapi de calaminari, aut ex vitfiolo albo, fl lbo Pcs - ldi; 0 ^r ra ^ um ln se habent, etiam opus tuum cor- irii( c c °' pQre p Eber ait Ne permisceas rubrum spiritum cum ptuj Cs Witul-n 'Sl u ' Combures, ac nimis fervens efficies. Ac fi hs ' sts ac <•;, .urn cum rubro corpore, omne vastabis. Ideo
«^.<£2*^ «a-.
8t,
Ac porro cum lapidem parare
Si
aut multiplicationes, ut saltem spiritus
«kiltf- ? Cncr ' s cognoscas. Itannc omnes illi errant qui °Photum non intelligunt.
a Wxttt a d fixandum & multiplicandum.
, 'Pe <
Cap. CLI.
iti r. C , rri l. r ' te , s c Orporis , animae & spiritus singulorum par. „ . fds ^bet, 10 haec est: Luna non est fixa, ac multum Mercurii ipi^ 0 « liQ"' Unum est corpus cum corpore Lunae: ac unü cor - P ° ti r T nri Uiauet% arat ur: quamvis fu per testam purgatur, apud
git ? n ‘°> qu'e in i
xl^renj P. lr ' tus est, ac urendo corpus Lunas in nihilum redi- c n ll «m de spiritu sumunt, ac unam parte animae, quae } a fti si rr .’? tc l ue «-partem spiritus. Ac Darum est,t Ac>est
bed in caemento aut antimonio ibi evolat cum an-
lit>u SCii .
ii\ i tll lirnu|' ltf l Ue "'purtem spiritus. Ac pavum est,quod volatile 4 C i^ 9 est a Mercurius ad Lunam accedit,Mercurius qui
!> ir,, lCr se perm y'^ C et CUm Mercurio, qui nunquam corpus fuit. hih.. r bletr..-: "ccntut: ac spiritus qui inter haec z. mediator est.
, ero — „ , vu ,
i Ct ^£ r r mis «ntur: : ... r ..^... . .
Mf m a ^ corpus Lunae, sesecum illis permiscet. Si ^ c u J 1 ^'fiere fCUr *' ac ^P' r ' tuS ad Lunam adductum esset: ac ea ,c li,tQ Q P t >ni,-i rri ntl atc l uc ‘gni admoverentur, simul avolarent: ac r etit. ,,P artem corporis raperent, ac nihil praeter faeces Mles Uni Pattcm^o 6 ' P artes Lunae fume & animae & spiritus, sin- Uo "t. I(j c : “‘'am, ut corpus forte sit, ac animam & corpus
Ä
‘ ^uciv Tv ilArit uvamuiuiwywwi^uj
?Pt at 6c( Piri tUn | ; ° Dan thynus Philosophus ait: Cum corpus ani- Dnnitym.
1 sccum -a« in se trahit* exulta: nam opus tust ad c^’cüv P' ®te| 5 ' rVtn * et ' bcd cum anima & spiritus corpus tra-
l ^t. y r > ambo C i! n - eres mines ' Nam cum Mercurius Lunae tuae * u ™"' it V * • 1X1 Mercuri) congregantur, atque und
'piritus, qui mediator est inter duos Mercurios
O
Venit
* mist' stui mediator est inter duos Mercurios ^ni '° r Pus fuit. a e . t ;._ cu,n hhs tribus, ut prius, Mercurius Lunae
l9 nir r . r P lls htit,aci ln , • • i
■ r PUs fui. , ' , congregatus est cum
fit hoi; illud est,quod Ke
Mercurio qui nnn- quyd Hermes ait: Cii Mer-
ClUjiitS
I

j»8
Operum
curius corpus est, porro corporat cum solutus e t’” nJ rp ctI ( r cum fiscus est, porro fixat. Quare Mercurius L ' ad suam naturam Mercurium qui ei apponiturac
quam enim corpus fuit, Luna ex eo corpus efficit. ^ cosf (ll , spiritus: ac misce t se cum duobus fui similibus, . aC . ; „ e t,
estque medium inter animam 5 c corpus, ac simul tf sJ ^ numcum altero fixetur. Ac Luna fixa evadit, qu° t * (,jc a( *(ii' rari nequit, ad tale enim opus non praeparatur. •
turam superat. Sed si Natura ad taie opus prmpararc^^e^ Du. #VP™ c ^ ra l™“ etcm P ons ' Verum ars brevi
iia conjungi ratur, quod Natura minime potest. Quare duo o
^ M« MAM M A 14l I. M d ■■ . A J, d 'A <%«•! I„ A A »d t fll f ' .«sil
ve medio.
pervenire non potes» nisi secundo praeterito»qm primum ac tertium est. Atque hoc stulti intellig 4 ^ ;
n<V;
Quomodo rem duram mollem reddes, atque e n** 'pjc^ 1 diduces in aliam naturam ? Id per medium fieri quod durum sit solvere in aquam, fieri debet P cr “ J | r ditatem: ac rem frigidam humidam efficere duram p ^j 0 sf ’A frigidam siccitatem (fieri debet. Scies porro c \ a 0 ti L lü sl^ tuos aut sulphura, animam tuam aut Mercurium« 40 * tuam aquam siccam, ad opus tuum praeparabis*
Caput CXLJI.
UTA
D Ecipe principio Mercurium ut ex fodinis venit, 3 Hratus est, aequem ad album operari vis, atque Vulio alumen p cr ha;c infra scripta. Recipe primum lapidem calIcci* 1 4 t recca. ni en ru beum, vitriolum album, ovorum cortices, 43 ; c of^^
gukmim libram i. Salis marini lib. z. simul inter Tum 15t. Mercurii tb.z. ac simul super lapidem c0 ° t ^|eiT'^ 1 ^, marini aqua tenuissime. Tum vasi terreo inde; aC t> c 311 J> perimposito, pone super fornace sublimatoriam re ^
dito simul bene solide claudente ac lutato. Ac P° n ^ fl , i> (
«.nonum, UUK .miuLUduucmcäl lui.uo. «** r' tl (tO> ^ M primum igni pusillo, ac deinde magis magisque a u .^ ^jp
auctiore ad horas 12. Ac rz. horis exactis, pa u ' a ,. 0 c
#•11 am a ’.t-m A
tuam candefacito, atque ita retine ad horas 4. 0 ,^ale>^^'
tasin receptaculum transibit, ac Mercurius tuus 1 j^c Jt' sublimabitur: ac majori ex parte vivus ascendet. ' t (iS eC af ___ _ r . .. -_Illa slU* .„({'A
nuo cum materia recenti contere, ac cü aqua 1H 3
-..1.,«-« sl^Aillavit* Am.,. :„r«,__/:,ultmafld u . ijJ
culum destillavit. Atque ipsum iterum sublim 30 , jiin 3 ' 1 ^ dis omnibus, ut prius factum @st. Atque ista 03 lod 1 ? ii
tMenurim
punitu.
jtera, donec omnis Mercurius mortuus fuerit: aC
tuo pondere viceris. Tum Mercurius tuus p 3 ^^^ tuum opus album: serva ipsum don eC usus erit.
I
tum poflimtfi- gregari non possunt,sine medio. A primo enim g ra »div 1 ”',/ l

i*
M. Io AN. Is A,AC l. Caput CXLIII.
s®9
<?»»
---—
Pc t /- nat 'ri a a ' ac contere in pulverem, super lapide cum si- 'tri j' < ion c ’ r J )on< ic r c, ut de Mercurio dictum est. Ac sublima
i» p u i"„l rsenic i albi ut ex mineris venit libras 2. ac contun.
'C;
* (lict. lte / Um 4. lothones viceris. Nam omnes alba: ma- par a eod ent sul P luir album. Item porro aquam tuam
^ '^ c eris s UD dc ™ wodo, ac pondere, donec itidem 4. lothones r ec j r ° ua * libras, ut de Mercurio ac Arsenico doctum 3 * ai ' m °niacum quale Veneriis adfertur,clarum ^tete* 1 ** CX °P Cr ^’ US animalibus effectum, ac serva in a corpus tuum praeparabis in hunc modum.
h. Praparatio.
cp ipc Lu na Cap. CI.XIV.
»Out l, f lrir 'Urn! 111 cu P e ll a tam admodum sicce purgatam, ac tum ''Ui i ac n cr ucibulo a plumbo reflatam; ac tum in laminas W atllm ,a t ] Urn C3Eiricr 'tatam cum sale communi stratum su- '^°idf C ? tatamac tum calcinatam, sicuti nosti: primum dof^, t* 3 sion t- e :, l'quanto iiictiore.ut crucibulus rubescat, ita ( llit j a "tcal 0 C l Ue ’ cat . Ac ita relinque ad horas 24. in uno can- Regimtn % n, "tc tm. C ‘ ^ um crucibulum aperi, ac sal a laminis tuis ab- ‘SPk- hs r t‘ aci a tt'uudaac pura sit. Ac laminas tuas iuperlapide p f j* e duei tQ aVa> ut ' convenit. Tutn Lunam tuam denuo in cor- <t c | S ' ldqn c ’p a< : rur sum laminas, ut prius, effice, ac crementa ut d,t? a t» e^ atque iteta tamdiu donec Luna tua munda, ^'Itd.a^tuto prodeat : Ita ut aqua superfusa munda ac it. Uat ' 6cuti infusa si
PUi
ttit,
1 fuerat. Tum sepone, donec ea ti-
CH,
Cap. CXLV.
t. ‘ I) Qt\i-' <l0cu ' Lunamtuam,Mercurium,arsenicum,acsala - ift^’Uria;! 11 ? P r *parare, ad lapidem album, • aut fixationem. a J’Uat cl . ; _ i *® t > si quas fixatione« «et;« r ‘‘ A '
d’u'*' ac una datione facta, •. tCTnp ore,eximens
ac denuo fixabis semper br P quicquam
Stes fi 5 ’ S 'dsisemperMercuriumappon««,nc J
Cl °tuafusibilisfieretutcera,a utinp t0 '
super Mercurium, vitam habe * h«n est, ac post docebitur.
Ad rubeum.
,^communispattemfinam, viwioli So . 'Püttes tegularum, ea intet sc contunde, \ COT
n
/

Msdiuson- j ungendi anU mam corpus ac Jpiritum,
Exemplum
tinftorum.
Operum MiNERAtiu , ' i:
0 .
JIO u l 1 i R u m ivi ininai.'“ tC^'
lern tuum tam tenuem quam ducati aut coronati ta stratum super stratum,uti nosti, horas 24. uti eoi" ^
täte. Hoc quater itera/emper per casmcntii recens- .jj {e r,t ,
to, ac subtiliter lima, ac contere super lapide ltT1 F 3 f‘ c \tf e ufi meile aut gumini, ac ablue tantummodo munde#^. jp ad opus tuum serva. Tutyi. 2. libras boni Mei cur», ^ ,4'^
modum sublima, tzr. salis Communis partem r. aut 'y
Romani it>. 2 . contunde ac sicca simul, utpulverelc c ciO t - misce, ac super lapide contere cum Mercurio illo c u j 0 ci' tll .-’ t , stillato tenuissime. Tumvasiindeterreo,utinalb° f jn5
omnis humiditas in receptaculum destillabit: a« s ■
sum sublimabitur inalembicuminmorcmniviscan e
i - snO tC* (ili".
se spiritum vitrioli habebit, & salis. Tum denuocoo
«V
tum recentis materiae sumens , cum aqua quS- destillavit: Idque denuo sublima. Hoc facito ac i te
m^V 1
aut octo vicibus, identidem per recentem materiam ■ ^
_1:1_1—1_— 1_:c,_..» nrilis-
inquamquelibram2.lothoneslucrifeceris,ut priu«- 2. fb. arsenici rubri, ut ex mineris prodit, ac sublim- 1 s jjd' ,(
deMercurio docetur. I'nm accipe 2. libras falis ,
_...... r:_c.ui™, ...j.xa-^MriodO 6 '.,.!! 11
aquae tue siccae, ac itidem sublima ,ut de Mercurio
serva. Jam te praeparare docui omne, quod tibi necessarium est.
,d of
Caput CXLVII.
i«:
maneant,sine medio.de quo supra doctum est aliq ul / quid docebitur, cum de herbis iri vegetabili ferm° el @ Caput CXLVIII.
Ape exemplum a tinstoribus qui pannos tingunt- , ^ b J ,,ii ■'bram, ac pannum quem rubra imbutum el JP^* n
alumen. Pannus corpus est, rubra anima, ac pcCj ,|
w
intermedius est inter utrumque. Nam si alumen n° rubra in pannum non ingrederetur, ac fixa maneret t avolaret, ac pannus pallesceret. Nam color rubrae j^ tl ,jii lumen utriufqueparticeps est, adeo ut congregata 3 , Cfs ,fl fi - ; .' --...u ; ..„^here
teruiiiingrediantur. Aut aquam nufiium habere.^, hasc z. omnia bulliant, cumque bulliendo alteruM^^^z gressum est, ac probe congregata sunt: pannus s* cC
jj*"-. » 0 0- r ntC ** 1
ditur, atque aqua recedit, ac color fixus in panno p
e^V-
tes cum nostro Iapide habet. Quamvis corpora jj^ 1
mne Xr onitTiam. & (nirtfrnt*n • nist in fl* inviCCl^^Pi ..iit ^
1
nus, & animam, & spiritum: nisi in se invicem |uc jam neque ullo unquam tempore simul ma° io aquas,
(A
C>
!
J^Unc docere volumus quomodo, Scquaratioß
pus ac spiritum simul conjungemus, ut in se i° vlC ß , 1,1 «It antur. Nam contrariorum congregatio esse nof> pote ^ p0<

V
i;
IoAN. IS A A C r. Cap: CXLIX.
fU
G>m di , „ ,. Cap; CxLIX ’
Hir. , r a it: Anis Utm ’ arn nunc aquam illam rcpcriemus ? Nam
non est aqua nubium. 1 Aristoteles in
t^i t n A a C1Uano ^ a _
C* fc «tida m '‘h'" sicca ' Hermes ait: Aqua nostra exsor- 77^«. tio n °stra i n me P“ ru: 'li materia Colligitur. Dantbynus dicit: Herae,.
■ X Ac Aj Venitur in veteribus stabulis 8c latrinis ac foetidis Danthjmu. Acftni: i 0rienus : Aqua nostra crescit in montibus ac valli- MorUmu.'
t(f c ' ^cft olld 0ntnu s ; Aqua nc
^°n est J er baista non intclligunt: ac putant Mercurium
c: ?»&
-m Mercurius, est aqua sicca, qn* ^"^lu^Atquc ubi '»tL onj nes spiritus minerales, animam & corp Atque
S' a<r savit > recedit ab stlis, ac fixa simul m^ofunt. ^7'isi Sn a repetitur in omnibus r.ebus qu« m mun
^t> <.7 Ua c uet, stustta lapidem effice'e mterci . -
niteremur. Nam quo pa-
r ■ Quem no ^ r3e materia: prseparatae alia in aliam « a nt. admodum Pharmacopola: herbas suas simul con-
„^umali eodem m °do facere debemus, live in vegetabili, Ai rni nerali , > ad opus perfectum faciendum,aut quin-
ft X, i,, ■ ex rebus singulis distinctis aquam siccam habere S| Xian t la 11 rc ^ us omnibus aqua sicca incst,ut seipsie perfe-
N AlSh» t i viitinuujciuua iivwarucutuc icrpi«, t/iuv' n
‘Ht. r-> i ~ r r t catneft.
% i 0 ^^nusait: res omnes luam propriam habent { -
•t« ^ilj,ak Ia P j de conficiendum, sive in minerali, animali aut ‘
' VuMKue ustarum rerum peregrinarum additione Qty-
Nst, ^'dert, conficere volumus, aut ullam fixationem, con- c ^ Pu' '" am aqua nostra sicca facere debemus, sicuti de tin - , ct t0 7 atma copola dictü est. Ideo fit, mi dilecte, ut tam mulli f ' ^citr * lt ! ci ^ ant > quod naturam non intelligant,nec sequan- 7 r tatn t ?- de unctore §t Pharmacopola mentionem feci: ut
77 rudem naturam intelligas, ut tua ipsius mente
iw tl ' a op C f conjunctionem absque medio fieri posse.
1 c>o,
Quare
t 'l? r 't' Jll1|| ' a, nü*s^P ra ^ a ^ tn,:u i > proba st>m. 8ed duo illa ibi ^cr c r .iP'fitus videlicet atque aqua sicca, pondera, ac
'tbf 0 ' ’siud inrr S ars "ostra tota consistit. Quare re adjuro.ut
>»
... - -punus ars nostra tota consistit Quare te at
f.. 1 ."dnunquam patefacias, nam huic oma f 1 ^
ad brevi tempore ac exiguo labore opus
^Xendum. "
Conjunffte albi operx. Cap. ~~
Partes t ^ A P ' C st. iNit/.f' a . ni mae ^ ^}* nae P r *paratae , ätqüe spiritus tui Tubli- t '"tii ^ ldia m.’ c,florum partem unam, ac aquar tu® sicca: Arsenici n no C ! tamtcl,I 8 cn dumest: iS.lotbonesLun*. d'Qiistig. orum lothones 3 .salisarmoniacilotho- nt “ m ul zj, lothones cum dimidio. Hsec

fit Operum MiKERAttüJt ^4
omnia dilecte simul sicce miscebis super lapide,ac «A*»* viu indcS > ac cavebis nc q ua humiditas aeris accedat. Pt& prlbca phlcg- pha sicca fieri. T um habebis dilecte aquam vit* P r “ atU [fl mate libent j, mate liberatam , ut nullum sal armoniacum pulv £rl s iapi dfC u c solvi velit, ac cum ea materiam tuam tenuissime n>P^ tere. Ac munias te adversus aerem, ne nocere tibi p° j j»i 1 ubi contritum fuerit,inde ejusmodi vitro Venetico °r
dret: ac firmiter luto bono obducito; tum in sornae
-■_ (\
gtgimtn i- gnit.
creta ponito, aut tripode,, atque ignem adde tantum^, do eo tepore quo est halitus hominis 25. annos nati. hoc pacto relinque ad dies 16. ea eius putrefactio *“■' ,0 ..._ .
ex fornace calore accende,
u
remove, ac ad stupham siccam accede»e 3 ! 1 ’ ~ 3 ende, quo Sol in Ariete splendet, ac oilaw ^
pone patentem: atque ita positam relinque ad dies
tus diebus, spiritus fylvestres pingues ex materia ^ a c
yua uiv-yuj) i^unue ^muuvd v«> -- , «
tum denuo operculum ollae impone absquelutatM^M 3 ^
* 1 1^
rursum in tripode aut fornace,in qua una lampau<- --
Ac talem calorem adde, ut exterius manus tuse duraI Jj t urP ( f
DO«,-. nC*
Ignit vehe- enent ndhi- kendw.
vas in quo opus est, sine combultione. Atque ita P 1 ”'jj t) 0' que 21. dies. Tum vide numquid sursum sublimatur 0 a
Si quid est sursum sublimatum, infra absterse, ac
misce ejusmodi spathula lignea inter fe. Ac si quid ^
sublimatum est, persequere eundem calorem et- ' ^fj tamnum ad dies 6. aut 8. donec videas, eocalore ^ sursum sublimare. Cumque non amplius sursum‘ u auge aliquantulum singulis octo diebus, donec mat^^ sit. Tumignem vehementem adhibe, Acfalar* 0 li*y limando deme, ac pondera. Si justum tuum k"" quemadmodum primum apponebas, necamph us ' ^cc^Jt fixa est. Misce iterum cum materia, ac adde ignem p 0 l 'u)
donec fixa sit. Tum sublimando denuo aquam tua ’ ( f'
siccam, ac materiam tuam exime, ac pondera art 0 ^
tuum habeas.
Ac si tum inde medicinam facere v>
tantum Mercurii vivi adde, quam materia gravis el ’ s ß e ( i< dimidium tantum aquas sicca:: videlicet ubi duse p etiam unam adde, ese efficiunt tres,ac simul sup er .. t v j tC j<f cum aqua vitae, ut priiis dictum est. ac rursum o omnibus modis, ut supra, donec materia fixa sit- f &
tuam siccam sublimando subtrahe, ac materiant
luarnuee«»* luntrauc, acmarti*"- . »uag ,
Ac surqe dimidium tantum Mercurii quam mate« p u pet , } J ac quinque lothones aquae tuae siccas: conjtereden (Cfg i<- c > cum aqua vitae, utprius. Ac facito ut prius, do« :d' fixa sit. Sublimatione denuo aquam tuam sic ca jjyjV*' tertio materiam tuamponderaiac dimidium ^ erC
4

» ici
. 'riWf M. I o A N. i S A A c i. fi?
Hq " Ofi « a qusesicc*:miice&contere cum aqua-Vit* ;at- I" 5 - P " us > äoncc materia tua fixa sit. Ac fit fusib.hs ut N r lcc ^ a ® omnino fixa fiat. Ac tum non amplius aquam Heu, limatione subtrahite potes. Nam cum lapis ia N<fc?? §num calorem devenit, liquescit. ac in sc aquam il- *Sua nr ,7’ ut atnplius(ubvolarenequeat. Tamen aqua illafic-
>^> p nec fixari potest. Atque ita medicinam partim -
r t| ' c lHeuI?’ n ° n fixam esse oportet. Sed ignorantes id mtelligc- ; u "iq s ^ Semper nituntur materiam suam fixam reddere.
ba bcnt, aeque ac prius profecerunt: cum enim pl r j tl0nctn facerent,nihil proficiebant. Ac omriiseorum l l Verba enim Philosophorum hon intelligcbant. fiu'sitatn.J « * ’ Ei de integro erat incipiendum: ut supra de- .<rE Nunc igitur postquam dilecte medicinam tuam C n^'’ medicinani tuam vitreo crücibülo ex vitro U.J. 'trindes,aclidUefacies. <Ac medicina rüa iamli-
>» UbuTst* 2Cliquefacies» Ac medicina tija jam lia
silens an C arUS ’ a ^ bu * ^ pellUCidu
>q' ‘> nV ; ' _u ewrus, albus & pellucidus in morefh crystalli,
^ sia ^ Uatn Mäh! fictam quse fixa non est» ac ira este de- r tt a t Um 'llämliccam in se hon haberet, projestioherri ^tat »Uffc- eum projiceretur super MctcUriUm vivum sä-
<i'W" mortua^ immunda, irhpura metalla, etiam vivi-
,l *t M lon em nullam faceret.. Nam nihil esset quöd medi- /Te«
CUr ’^ ebngregarct, sicuti ante detmctore&phär- i” t*pid' noti ''’^oljtip^E’esi- Itaque dilectf; aqua sicca iri lapide nöri A*“ * c rr v ‘ l f-
IS esse debit, si projectio sit futura.
Cap. cii.
tilu ejse debet*
^Ci tj , , . V, A 1’. V. i.
h ?e ehm projectionem fatis aqua illa in lapide eft,
c ""iw j a P ls siquescere incipit super Mercuriu aut super metal- /«*. ( S( tahit 4 ’ tUtn a qha illa sicca medicinam & metalla in unum
tii' ni 'i'>nvW CUtaberu * n ' H aherum ingrediatur efficit. Accurri
avo ^ at 'n fluxione. Nam in projectione medicina ih Actui! 0 aut metallis impuris flucte debet,in qux projectio t>C?°P Us Peifectumest. Quid Censes dilecte f Nonne V? Q Pus .,j CtU , m eunstis hominibus absconditum . eie
<Hii 1 striat ' ubrum >äem esse cum albo, quoad opt «u - ^ k* ia * Via*’ 3C Pondera, ac tempus aliquando longmS - l f lapidem mineralem confidend um ,
h lc a . c Var '* sunt vise, sed firmst non sunt,multa vl ‘hcidunt. Tamen hic modus adesse debet» ttt opus perfectum evadat;
Kfc
Mtdm

Regimen
gms.
%A^ua alba.
Similitudo hominis halt- tum exhalan*
m
Operum Mineraliüj*
Modusfixandi & multiplicandi-
Cap. CLII.
P Ixationem facito ut prius, atque ex vase extme, . £ 1 i 5' |
A Est exempli gratia libra tute materiae fixae: fu 016 ' tuae Lunas calcinane, ut prius, facit 2. libras, ^'q^iif 5
mus, utiiiz. jiuias. - , oP-
s>facit 3 . ib. His adde 3> fU)1 ,aq^ [( ,.
Mercurii calcinati, ut prius.
sicca: fublimatse, ut prius: ac simul tere super lapidf ^ tae. Ac facito modis omnibus, ut prius doctum em |j,b (I ' ^ lia tua fixa sit. sum sublimando aquam tuam^^^^e^^
ac pondera materiam tuam. Si tum 3,ib. fixi habe 5 P a.lb. Lunae tute iam dictae.&2 lb. tui Mercurii P r * ‘
■0
3- lo. Lunae tu« jam dict*,&2 fb. tui Mercurii p ra r- a< cu u(*‘ Ib.simul. Tum fume 8.ib, aquae tuae siccae )am *^0 $ ga.ac fixa ut prius. Tum aquam tuam siccam sublim 3 ^ JeflL, hedenuo. Tum 8 . 1 b. materi*fixa:habes. Itetn ,c ffi vis, licet: Habes album Solem, acfacere aquam rubis ^ t> c tl
re, ac commodum ea facere: Ac ex aliis 4. Ib. medlcl J,iiri s O modis omnibus, ut prius doctum est. Sed in duobt ,s : s jA,
- ^ - *► VT r n , _:-.... «„rtiamm 'rf-
in singulis 2.tb.Nain si in uno vitro poneres, mareria’L^,)^,
AU llllt'Ull» U ill UUW V««.» \S a,,'
esset: nam aquam paradisi ei addis. Ac si ex 8 . 1 b. j^T
cinatn facere voles, inquatuor vitris pone, acm e c -” fi ut ante doctum est. Ac scies, te in singulas libras st u bis additurum libram unam aquae siccae.
' Aquu ru fi eant. '
Cap. CLIII. _ - s ve n ‘ C ’ p T> Ecipe crocum Martis, antimonium, ut exmin crl (jjt^ (s v nicum rubrum singulomm 1, libram, auripig 11 !. . u pf u ' / tridliRomani, 3. Salnitri, quantum, est pondus re \tr /
. J - ; asimul,Scsic C autpulve r ^fu^>
'• Cumque probe P errn ‘ ;il[U s ''‘‘[j/
3. Salnitr
mnium. Contunde omnia i. Salis armoniaci immisce. Cumq
de vasi terreo, quod ignem Facileferre postit
tum sit. Ei alembicum superimpone, ac'firmitet b"^^^/
compreste, pone super fornace, receptaculo addito ’^ )t ,pc s
fortem, ut oportet, dtst)lla:primum igni pusillo, a ^n^,r>t' augendo. Ac tibi aqua ait • destillabit, quae ubi ^^cit^
ilf" 1 jf
•jti
Tum
bicusrubere incipiet,aut croceusfieri. _ tllv> . ,,, .
aufer, ac aliud adde: ac solide luto operi: ac 1 g ncrT1 ( _ L1 od nec spiritus albus ua.. (eat, is est sei armoniacurn» st^jcH^ t(3 it'
omnium transit,ac tan ; »ignem strue, donec jpciiX* 1 c °((^’ no lucidus Lar. Cum jam rube piritus transit, 01 _ [ ci» 0
no
sit. Acsimulatqu,
'nsierit, ipirims atque a st ua ^*ctse 0
o- 3 ' t r
Tum alembicusintus albus fit, quasi nive P^'^iatio 0 ' L: iunem strue tamdiu, donec tu :'Uis acaoua ex ,-idl 3 :r(b
it»
ignem strue.tamdiu, donec spiritus ac aqua c ',‘'urn f,(C strum educta sunt: quemadmodum homo V> b allt
w
a st'p £ >: i

E"..
ac
M. io
AN. IS A A C f
aquar'" iUAN ‘ isaacx. _ j-ijp
jl t ->c Ilcca pw fistulam expirant alembicl j in recepta- Cumq; spiritus & aqua sicca transiere i 'Ura i >acrmJ nduS>c * arus&: albu s > ac pellucidus. TUm sinas Vri Ac sum,” 10 '' 1 *‘ghi,atque aquam vitro inde:ac arcte ob- % ' ac >i%) Caput mo «uum.actcnuiffime in pulverem confis S 11 * 1 Pa l>em c ^ ara pone ad horas 2. sine subsiderc, ai
l,t Ptius ac denuo aquam mundam clara fuper-
iit( de n " _ 4 C sine etiamnurrt per horam bulliat, ut prius»
Ht|j’ A*fc i(j Q ° ^osidere, ac rursutn priori adde. T um faeces ab»
Cu Ui p 0 KJ 0a c ffudifti evapora: ac pulvis croceus tibi rema- 5 c Dll 5v . era ’ ac tum tantundem falnitri adde, ac inter se StV 5 a *tmb trc * ' nc ^ e: atc l uc aquam tuam destillataiti super- t'liu' ‘ 0 t Uacen, 1CUrn ^perinnponc, ac solide luto operi, ac pone d t) luito, an ” 1> tC£ cptaculo addito, ac per dies 3. super fornace ignem subjicias. Tum ignerti tuum accert- P'Jttus ] S n ' pulillo destilla, ac post interdum auctiore,do- ^lin S ! nt ttdi„ UStran ^ cr ' t - Tum desine, atque aquam rubram ttlu a °lvi f 0 i acn °ctu lucentem,quae Lunam fixam solvit,sicuti ™ r *
W/l 1 *» vun," * ac Uncturam assumet perinde ac Sol mundissi- ZauiLTns > ^ Visus sit: imo omnia metalla alba colore Solis
fhvRU M DE'LAPIDIS
^Vsii
ci CONDITIONIBUS, PRAEFATIO.
^si ac varii artificum labores recensentur, Auctoris intentio declaratur.
Vt
c u Qjt E chemia »peram dani, scopum chemi J 1 f*J h ** omnes unumfihi proponunt , bydrargy- " ’ 4 ‘
H ^ aut Metalla vilia & impura in aurum ar-
<ls Pertendi,sed »t id affequantur va-
L diversam fere ab aliis singuli materiam .
^ psilis nm r nanimallbtii tllam <l u * rmt i &P™-P21Z
L eliJ Clt 5 sdlamahdrts, yiperts, bufonibus, aliisfe moribus, &•
\ t f futant > eo Philosophi nonnunqua
fiwilitudinem quanddm Lapidi suo ac- * Ut eo Ve ßna auri fames hominum mentes *&*«<<* Potiuhdi cupiditate vitam ipsam cujm tytrvandafy gratia cuncta comparantur, i m'gli*-

/ 1 6 PRvEFATIO. .pstst
titgliganf.utm» immerito exclamaverit?^ *
aliorejpeftu. - }
Quid non mortalia pecto ra . Auri sacra fames ? fn( $f
/» «.M« lllinon tam periculose insanientes ynihWyf partibus,hu- denti'ores,ea qua ex animalibus ortum habent y. ypy ZlrfZntt & m ovii >s an £ ui fie,meüeilaae,erinibits ,
' dum,{permate,menstruis,urina, aliis^excri^^f suum frustta impendunt, Absit enim a Sapie '%/ riofi & sublimis y ut auri argentis femen y 'J^df
t,
k
*
tam pretiofitm in vilibus hujus emodi& abjici' tura ordinem absconderits Non negaverim tn ^
supradiäorum pulcerrima latere Natura tallorum tamen metamorphosin invalida mo,nisi in argentum vivum &sulphur qua m et principia prius redigantur-, quodßerinon fyfgpi^L efl. Quamvis enim mihi quidam ex sale grana hydrargyro fimiliavafis lateribus *- m d^ji' xijfe afferuerinty Jpeciem tamen quandarh P ctl .. vera argentum vtvumsuijfe credendurh est s cli lanon instar Mercurii liquidi inter se coirent’
' fus proprietates referrents si autem lapidei»
/y
£uan philo- ejus principtasive elementa his aut fimihbw r
' e r.^\
{TlZlf d0( l ue nuncupaverint Philosophi, non absf/s^fp bttia lapidi juduandutn• Nec enim hts nominibus
artem celarent, & imperitos indigno sed* 1 Misi ettam ut doäioresprudentioresq, allicerent , rum vocum & rerum proprietatibus eaiidetn aperte declararent .
atcemtaoda- rint.
Jn Vegettbilu bta artem
■AtbWw
Alii vegetabilia proferenda existimant > ^ ^
bm artem ~ ^
**«ddiversarum arborumgummt '
%
S
kq
tf
K
«»
c 0 |
»i
sk
>n
k

A
ly^funtu Profati o. J17
, 0fl ‘tn n,.J' nec tamen in bis etiam fructum laborum
h ^tio qU ‘ '
¥
b
*m invertisse se Utatur. Quamvis enim fu- . ^ut^’s'^^frasup, ponant per naturam stamen ci- ^ a 0i Ut j labore deficientes vita excedent,
JHv, ^P ta ad finem deducere valeant.
^ Uo P r opj-j t J^ tlS natura secreta rimantes, vini [ftiritu r 'sfss , t sss r r s %y e l uam P otuerunt maxime subt iliarunt, \ U m?La*>
>tb ^orejw Wfndam naturam (teduxerunt , & cum eo quernea* «a t ; j f-A tin fturam elicientes non minimum arca- trm!mu, ‘ ,t “~ >u eit, 0
J' H ntad ^ ^ o
„ fovendum iatigendumquesingula-
nem
q [(g — ßeploratißimos morbos profligandos, mnuccom-
^ n Atpfopoeja tamen parvi momenti, nisi %°r n « r 2el? 1 a Vlflt k tritu fe&tegatam proprio corpori k ßhty A Um . v wum redacto,quod maxime probatur ,
S£S
f aliqrum corporum metallicorum va-
>ii ^ kn Serf tt j ntltn modis expurgatis & subtiliatis quis ffty * & tincturisfapim repetitis,posteasimul figere
f,Amulii . . '
i^Hen. . anm aliavegetabilia^tanquam ab opere phf- ln i*pidibm,
k '* l ^liüAAT tth aut l *-pmmuani
°i , s cur i° res ■> fcd fotoribus imbutos fenmes. fu f det a !r 1 ^ er ’ ls re P er t° s > quos afluendo Germani \ f> tl ‘gun t tC *ß 4om votant, quod ignis calore lique- \' ku tos* b° S P utrt f a tt‘ onum modis quibusdam fol- C V » 1! * Uni cn~^ tl ° ne aut V er l acmm depurant, depu-
t .^_ (
\A tn os nituntur, & quandos in lapillos
>1», hfi Vt J u ineundos concrescere vident: sedquo- W - m DrnirSt C.J.. —..n-
Sistere TeT*u ro ^®* 9nem f n t er metalla, ingressum luföttn tsl- dttmur e eosdem labores reiterant, nec ^kd-^texin ! 1 e ° mh ?dnt<e opera pretium retulisse un- 4 i at>i Hs % Us ’ >AU ' t etiamnum ulla ratione referre pos-
%!y 4tr *mentis & aluminibus metallorum infrUm*-
■ M trf dtderunt, & postea per defoctmm
j conve- m ‘i wen,tt '
1

fiS
PRjCFATIO.
convenientem in aurum argentunufi mutari ■ * . ( s'
puriora ad intensiorem coloris &tmäurag ra
lorum admifiionem ÜT camenta promoveri, ut . \
keranti ftia tinctura argentum vivum&impuri 0 ' irf r» argentum aurumve convertant : v ^ utn pfift . peculioso compendio asferrumve auf eu am * r 2’ ßaf* f j cipitatum, ut vocant,horum adminicula auro ^ \
liter permisi eant.tson inficias iverim cum his. * ^ p quasdam,& forte etiam transmutationes ,qU li,t 1
junäis &finuil compositu, fieri in metall'is,ß' 1 quando^ ad solutionem & mundificatione,nec (f ßt *
augmentationem : opus tamen philosophicum *ii ft mone parttum inseparabili , aut ex iis solfi ' componi nego: quinimo talia opera laboriosa a°^ ffip difficultatum plenißima semper cum philofir \ mavi. , '
i» >»*rchaß- Qui vero inmagnefia & tutia,prafertim v \
%mt7sf Uf ' ehafitis operam impendunt, id cdmodi a ff ec l ut 7 t(f es quonia metalla onpma& ipsum Eltxir exsulp"' ß#fi f( vivo componi oporteat , non neccffe habeant' t if ^
labore petere ■> qua in horuin intimis abunde v ^
inveniuntur, sulphur enim in se habeat a,urum> u ^s i
argentum vivum mortificatum, & mediocrior \ tum,unde excusantur ab acceptione argenti fir^ '
& d labore mortificationis ejusdem, cum Mef ( ^ fi 1 *, sario mortificandus fit & coagulandus , ante f t oS fieri pofiit ad alia metalla transmutanda. ^ e< *
nusfalli quam supr adiclos, propter proportione 111
tiem elementorum in his a metallorum natur* '
ferius ex natura principiis, utjpero docebimm' f/il
tnjpmtibm Quidam profundius natura penetrali*
twptmmi. tarnnt in Jp tritibus mineralibus solis, ar,
Cet, sulphure & auripigmento vel ursenii . fß . ^ qmfiftere: nec omnino temere, aut inani mm ecej(e(itfubtiliß m a &purifitm«0 0 0

PRAEFATIO. P 9
%„»■ JHaclmis i ej[e rem, qua hydrargyro & metallis ,. * if, ‘treat)&f m n£ alter at mnem inducat , in nui-
4
credat ln lt’ lric ibm has Ehxiru proprietates repe-
%
'H
fiderunt, a teneftnmtc igitur, qua ingressae f x dum colorem dat,persublimaeionem eos
—m comem
ST:( H enim filendidiom & magis
fij ult0 Eduntur, & faiilm corporum densitatem
HclT & Parant, Duplex tamen incommodum t
1i£ thendl f«h quia videlicet non fixi, m examinati
«ihl^recedunu firmiter enim &mm
*«* non pofunt ob natura sua v 0 ,allll j at s™ i sJ.fs_
fron, n ‘° Wanden corpora fecum elevant > & fi™ f
1 Vej *° figantur 9 in terream [abfiäntM vs^P^ret in ,*»•»*•**• • a.
%/ptr,
1 I
m,
in argenti vivifixione , qua per pracipita- ione^ ttUr ’ P rotnde ingressum non habent neque li-
nifijorte vitrificatoriam, '
hi ’Vl’tani
qt t ?*„ trtla dvenentes alii, utilius in corporibus Elixirisi» meuuu 'fi 1 red; fatendam censet. It am impura metalla in cal- i^Perfo 3 ut julphureitatem adujtivam corrumpen-mv.
deleant, deindedenuo m cor P U5 reducunt,
'fi renerant > tandem corpora juxta intentio - fs^rn djj lc P Ur & ata igne filo ad summum perfectionis « ^P er fic UCere 5 mt irnperfeäa cum perfectu jungendo o * ht ay ere c °nantur. Sed tum non sufficiat philofiphis tt ^ W» ^ ntl ^ ru ft Hm f ace re, sed potius Elixir quarant » H^Perfey . 0 & argenta decuplo, centuplo, aut millectu >>i,i tile' C f t14SyV *dentur merito hi labores tanquampar Qpoc' H ^ ten di& rejiciendi. -
lfi e ^a if 1 ., Pftdentiores nonnulli videntes corpora im- *■ miutiu i?' tu AuJ U ! immmda ’ »ec facile nifiper mdi-tff^
jj % ton a ! m adventitiampurgan,qua superfluitates ,p init>r ru >n perfeff r ^ entHm ^ vivum eorundem consolidet &
9 e>it ßiii j ÄP t0ri ^ ( orporibuseandem perquirendam me- ertint ' Sed cum nulla fiat generatio nifipost
_JC ^ 4fr Wi'XH.I

fiO _ PR^fATIO.
corruptionem , hac autem corrumpi difßcihPPJ AX fortem ipsorum compoßtionem & dtfffciliore >n r jjsii(^ argenturn vivum ipsis homegeneum pro ft
dum cenfuerunt,quo crebm digestionumsubctr .W
modis corpora perfecta itasubtiliarunt, & in quodammodo,ut putant, naturam deduxerunt’ lum in arborem auream argenteamve tn cucur [cerent ,sed etiam aliud argentum vivum in * U v( rtrf!i , perpetua augmentatione seu fermenpatione ( on 'cpis
& coagularent stupendo stant natura »uracUs ’ ^ *r debite eafixare ,stx'ts ingressum ? & facilem for ^
alter atjpne invariabili conciliare noverint . •
uiii» tper*n~ £ U y t p af rjen quisupradictosecreto non c
persuadere non postint, duo in opere natura Mflft est argentum vivum in unaparte,& inaiiq tnt: gtftri fectisitmum rite conjungi aut fitnul manere&stß^ff 1 se,dijppsttionem quandam mediam inter /,< d
vivi & duritiem metalli inquifivetunt , junctionis horum duorum, istud autem mediU sulphur natura, quod crebris imbibitiombst 5 ^ Corporibus peistectioribus educto turgidum > panem philosophicam d terrea faculentix fis mundum,corpus perfectumtanquam ßbi fimi fi"opi#", facile amplecti,&fic fixum & proprio M er fi trt jfj(be r ‘fti hiitum, ad Elixiris complementum perduci ^
(* mijpiri- Quadam secretiore indagationem moliti >, tffi [mu? W rt Puriorem partem crastiore impuriores nbß^.
nqnnulUverum auri femen,auri tbiritum,?*! * **H.n*~*l _ " L~j~*rttwod* b
tl>
appellant tanta virtute pollere, ut hydra r 8f r °. ^ ^
verit i superjectum ipsum in aurupemntare v* mtn ut quantitate corporis d quo detractafi t1l j.jjst eam ipsam fiiritu metallico amplius fubplid re n0 p id 1 i
tam magis spiritualem deducere conantur,dt ' f sc?
yig\nti aut, triginta pondera argeti vivi , aU fißmtd sM ferum trammiife^

r i?!
>
¥
f
tf 1
¥
t*
l
fi
r
d ! it e V
ii \
r |
d i i i *
PR^EFAT-I Ot,
Sil
e mineris excisum,necdumque ignem ^nmgiri.
i ’ iie % lb CUlUs fl ltr * tuS nondum exhaustusfit,ut «pinam *“£?”
t 0 *ho vocant, in opere proferunt ,&ar-
i^tkr. }tt ^l Utn . ma gffi attenuare, & postea fimulfigere
l** 10t nhi i 0 ed ^ Uu Pktlofipbi constanter affirmant lapi- ' tUr h «css ^ re St°nefieri posse, & ubifc iny eniti, vi- ij.H Hc*£M* n j m ’ u ?n inquisitio.
\ ,<>n erat a t( ~" emi flarum diversa opera generatim mi- ip^ica ini^ Ul ^ Us Wedicmatam corpora humana quam C* 1 hpplenr** 1 “ & ^ 0rru P t( t curantem, & naturo defe- tr em cotn P onere nituntur, quo promittenda v ^ judicavi. Nefc etl animus figillatim Bmrt,
ht H leS >CUm !d f ieri non PfiW- «»»>» mm c l uam ' ZTllts
e *‘ ,t tiq c -dm,&dphilosophts descriptum,errores remm & p,,.
tr amite recto deviantium in infinitum*
*K > ? tion * am innumera est materiarum miscifii- T* ■ tMm ‘ htr^Vtk' &proportionum>diverfitas.Etquan-
l^tY(ti* n fs n yenienti materia operam collocet, tamen
ii -tilet ve ! diminutione etiamnum peccare,&
% ^ Phi^r’ tn c l ui ^ !ts tamen posiibilis eft per doäri- hs^iqux^ioprum librorum investigationem cor- >, L&osctpe^&Vatim. magis operantium varios labo- his t>( l»i ^o-ffideret , scribentium de hac arte libros e-
aliorum scriptis mandarunt, &
<f 0 - “d e Hhd e vli a ^ a ^ K labores se quosfisequutum, & pe- kn y ° r u c a e ff e ndijje dolebit.nec minus quan-
l,** de ffippo ^ de Prehendiffie lotabitur. Generaliter 's tu st c,a artem in animalibus,vegetabili-*
\ t0>le utro/^^foritibus, corporibus metallicis,aut ^ Capit^ lo< W u tu effe sufficiat, ut videlicet tan- &exa untver salia singula Chemistarum operte Qqp ^ e di c i n * l j! la ri postint. Decrevi enim hoc libello se- ^tqi'J^ri de*j tVe ^ffidis phyfici proprietates d Gebro,
■ ltl op er g Vent ! one perfettionis accuratistime tra-
ontnino requisitas, totidem Capitibus pro-
Kjc s
tenti» a

fll P^-^E PATIO. . 0F
sequi, easque addu&isphilosophorum httj® tatibuspro ingenii mediocritate explicare,^ j rios labores cum opere physico conferre , ut q u ® t'tsßudiosus in errorem non fonte prolapfa 1 normam aliquam opus suum dirigere,& fecem ^ ^tt repoßit. Cum enim hac ars obscure udniodu bm tradita fit,necabs% ratione,it a ut vix httttt .ßl’l~ e*uf* errorum lectus nifi divinitus idußratus ad eam pertin£ ef diversarum, uf p[ um obliquis & deviis tramitti®
restasemita aberrent,sive impoßoru & Sophis , t $ de&jpeciofis verbisargumetisfisophifiicis
tis &schedis nebulonum & Sycophantarum“
dolo canfiäisseduäi,vel quod Philosophorum ‘■ t .. /t iß. r tam & superficie tenus intellegis ,&sententi 1 ^ ^ verbis quibusdam a vero Auäwurn sensu P er ^- f lenter det ortis,&suis intentionibus ac phantfi ß^pl •. contenti,verum nucleum qui subduro putam® tet eruere,aut ausiores auäoribtts conferrer ’ liare, ficubi dijfentirevidentur, non cenentur • Ofß,
in aUvi Sap.fane melius ageretur fi audirent seniorem d ,ce>l g ß
rationem secundum intellectum.literaru* 1 *^^.
pationem divitiarum. Item Comitem Vern*J , n ii^‘y monetem,& alios suo exemplo inftruentem,
Attente considerandum eile , in quo c ° nV ^
»Agna.
xime Auctores, ibi namque latere veriti mca'tantum ; & simplex esse potest.si fides aut diversas ad lapidis compositione imaginatur, isperbedesibi & alus imponis- 1 consensuscribant Philosophi unum esse ■
Vntu upit dicinam & unum opus. Imosubtili arcanoti 0ii l S. Jy
bXStL 4 ?**?” &i *""™s*t° co f icutm fJum^ 1 !/
tionemconcuffa& firma, lapidemininfiw |
tabilem, per natur am esse nonposse,nifi untiu^pifp j
quando pulveres reperiantur plura i
fa convertentes,id non ex Medicina diverfi ■ fii»

Kj i lr) Xhln ' m $Wum multipli< ab ,.’ ßur£ co m~ h,j „ u fönteni,ijwa non dubito, qutn alutmct .
„JXcs y er P ei $ e tt* metalla tingentes & alterantes , 4 ' r *S & atn auri vel argenti inducentes ,sed ea certa Ht ' lu - ii^r lbm [oarclantur , nec ulterius se exten-
'S
x
$* n stTh “*^Pdabortsplus & sumptuum, quam lucri.
ipfi* verba fJßßtuT
j S9c fy« s^'tyidem magis compendiosum ex magistri < pianti ^ ent,tU Veritatw amator iUis aures ne pra- s‘' c im pro^ UOrati> ^ 3l ^°s°P b<>rum securiorem & natura i n t sS r essum imitare , eorumscrtpta & libros evol- fflntior rj r * tatem * nt l uire - cum Paracelsusforte aquo o ^faisse Us f lt 5 qui ultra veterum proccstum inventio- u st 0 & re lf um gloriettir , & pauctßmis verbis iis-
& supra m°dum ambiguis , qua tamen ^‘»ari Js P^ana & aperta videntur , intentionemsuam e^storu^ 1 * ‘l ltam cognosci voluerit- t Sapient um vero (( %pr 0c ^Werusmaximusfit,quiunutnnobis lapident \, (y ^ Un isingularem, Cahaliftico quodam more, &
C^ (r Hnt * C Crinibus, quibus se mutuo intelligunt,
‘ bUOrum collatione & mutuo consensu veritis 4 ffeve r Ci< ^ labore aliquo erui facilius potest. Qutn- v U4h, : * re ausm Varacelso philosophorum lapidem p*r*ceifi t».
K^in, h k
Lullii vel aliorum hu- t iiu c ° m P o ß' Quod meum judtetum tnnmijst*
n!** d °si'orS,r JJe ' nec Ra J m,mdi V ^a ti ol^mainteüexisse. _
i ff mihi e n taSi Vübuß ut id credam adducor , con- X^'tSiCu- 0 ^ c l U 4 P tam f aa vir quHamlllustrige- ‘oto^Hpro** ^ ater ^aracelsum familiariter noverat. "(* ^ er °Satu!s i ' ea l Pfi wm Isagyricaarte peritiaqttic -
,c<js^ t0la Wapidm sita vir quidamlllustrige-
tyj lucana * * cu Pi°' cum satu liqueat ipsi plurima na -, Xs r P c a dich mU m ea Medicina parte, qua
klQ, ‘ ~m 0 l Ur ' excellut lsescd habent sua donasinguli» mn M conceßn Deus,
Qm~

J24 P R A F A T I O. yg
i Quisquis igitur septem quas des:ribeinus E' 1 ^ ,
tiones in opere suo invenerit , aut fi manum i
admoverit sola theoria contentus,inveniripwjfi^t i < ture ad opus accedat,fibifi prospera omniap 0 # e @¥i I tamen praterea ignem philosophicum,cutnf° rtt proportionesmiscendorumprobenoverit,fi ne ^ quorum cognitio parum juvat. Qui vero unatU w, dicendarum proprietatum desideraverit > cert ° Lfi^L rem suummanem & finefiuctufuturum:proi> 1 tanquam mrtiu arduo abstineat,aut librorum "° ^
diis incumbat,donec plenam artu notitiam ajfij rit,& tum demum operi se accingat : aiioqtfi'# errorem cadet, & impendia tempusfy inconfulf n,Urini tx- dolebit. Oportet enim ut in hoc studio affi ferimtntum men tumpracedat,&non contra, & ut exefflfi y/ ( . Km. ‘ r ‘ e '~ Avicenm,& aimum fbilosophorum feq 11 ##^’ ie eif p scripto prodiderunt,hxc ipsis cognita fuiw al1 ■ jcr
mentum,cum cogitatione subtili, vehens ga. Septem tta$ capitibus Geberi explicatione 1 nihihfc dicemus, quod non rationibus aut Sap^-^t j profeßionis außoritatibus confirmemus. S e< *
Geberi paput de septem Medicina propriet# 1 ^ f otistimum interpretationem pollicemur /^y fi cui Geber ad manum non fit, utilitate &ft u ipsius defraudetur. At quoniam fecundum c p’ sp ejusdem libri dependet,& quia neceffeetf nes,quas habet elixir perfeäum , ejfic in rebus e fuentibm,fi non effeäu & operatione,
natura,frustra enim alioqui in re quatere . in ea non eß,utrumtfi caput lib.de inVt
ne veritatis adneäenm- <

/■
<
ni
t'j
4 -
/
/
/
/
f
K
i *
$
/
?
>
i v
f
t
t
/*
/
t
_ Caput t _jV
^1 D£ inventione veri-
tatis seu perfectionis.
ü s Caput I.
/«* propritUtibus rerum,ex quii»* Mtdttnt*
C O r ilkttur. .
‘'•‘deiavimus in nostris voluminibus, ex secretis pnncw tia rUttl na turali\im facultatibus,quin etiam per expenen- . triiv vostram S t investigationem inventionis nostrae o- } 'OrpQ ,.^ 0 tertam, quod ea e* quibus elicitur nostra medrci- in^ t ’etat. nl ^emutandorum > habeant iri fe bas qualitatum ^««1 qüöd habeant terram subtiliflimatn infc, 5 c iv ^dirav / EM.antamque ad figendum,omnimodo fixam cum t^mit n mote - Secundo, humiditaterii aeream & igneam 't &• r'v 1 * tc rrae conjunctam, sic quod si unum fuetitvola- t ' J, ts 3 UlIrn >& quod ipsa humiditas sit süpe t omnes burnt-
iw^tcriy,*- 118 ignis calorem, Usqueadsui sufficientis inspifla- COmnlrtnm nimJ
N
'Unip 1 . 11111 Com pletum, quoad indigentiam completionis Hi, “! 1 ".indentia inseparabili terrae sibi annexae,fitie cVa- h» t 1 *» ben L^^-fiuod liumiditatis difpbsitio 1 naturalis sit talis* di eficiurti fu* oleaginitatis in Omnibus suarum pro« tali^ti hn Csit “ S ' rerratn sibi annexam,conversione ütriufqj \’ir 1 Cü ] Iria genice,slc contemperet unctuose,& unione to- WP r *p ar ° . c °njunctioni$ inseparabilitatis aequaliter, ut post '■'jiu.^t dl« tl0n ' s gradum fusionem borir.rii praestet. Quartb» imbitas sit tantsfe puritatis essentiae, & ab omni rc
a Pt*r* r * , iin' Urcnt ^ artificialiter emundata,quod ofnfuacum Ätn ct ' ' r \ 3 C 0 n i un g' t ur, non comburat, sed a combustio- SiW“ se.
Q «r u ,
^ , „„„„u.m/uroqiv.u avwmoWHW-
bi-“i ip ^ Quinto quod claram & splendidam babeat tin« alb am vel rubeam, mundam Se incombustibilem . »z s * a m, 6 c quod ignis neqüaquam valeat ipsam permu- ” ureaa dustiva seu acuta corrodentia ipsa corpo- Lc defcedare. Sexto, quod totum compositum i» % !«<> complemento finali,sit tantae subtrhtatis, ma-
K^itCti^^.qu.dpost finalem suae decoctioms teemmum.
iu^batiop: c te J}uistimae maneat fusionis admodum anu , HkNut fivi Profl ? n<1 *.usquc ad occultum rei permutabi is J «»» s eu a °> 'Psom actitent in complemenro; & caray *
"tJläll; Ua ffinitate9au- .r r ---" -
adhaereat suo simili naturaliter, cum insa- ho ta s „. at ( ! 0rlc contra impreflionem ignis in ipla
ra - euntia impreluonem >gms
> wa spiritualitate corpora in volitum reducens.
I

fiä
De OlEag. Mi neb. a i-i
t>E SEPTEM M ED ICIN& ?
Caput 11 '.
strastP‘4
Oleagcnitas,matensg tenuitas, atnmra», * t
«litas. puritatis claritas, terra figens,& tinctura.
Pnma vero differentiarum proprietas, ett ipsaose 3 Z in'projectione universalem Fusionem & apertione >cti <,|1 'Li' Nam primum quod neceffarium est post medicin® P r ^ 0 \ch est ipsius medicinse subita & conveniens fusiO,qu* eu täte minerali perficiatur, äc invisceretur.
Secunda, est materi* tenuitas > sive ipsius subtile ^pr^ji tenuilsime fluens in Fusione ad instar aquae, peiietran dum rei alterabilis: quia secundo pöst Fusionem mi“ 1 > saria est ingressio ejus immediate.
Tertia est affinitas sive vicinitas intet Elixir & i* tandam.dans adhaerentia irt obviatione fui similis quia tertiopost medicinae ingressionem immediate conveniens est öeneeefläria.
Quartaestradicalis humiditas.igtiea,congelans»^ ^pl* 1 ut jpavtes retentas, cum adhserentia fui similis , unione 0 ftflfji, tium consimilium inseparabiliter in aeternum: st 11 '* 1 H '
adhaerendam opportuna est par tium consolidatio > c ^
calihumiditate viscosa Scnecciffaria. sol e(1 «J 1 * 1
Quinta, est puritatis claritas tnundificativa, d* nS .L. ^ eminentem, ä combustione praeservans> non adul hj t iir> V post confolidationem partium purificatarum relini • ignis actualis habet comburere omnes superflu' tat<; ,^c> * non consolidatas: quare sequetur purificatio iirit* 1 ® ^ nccestaria. ... I
Sexta, est terra figens, temperata, tenuis, Fui» 0 " bustibiUs.dans fixionis permanehtiam in solutio®® „ecc^* cum,stans & perseverans contra ignem: quia Fexr® a,
immediate fixio post purificationem, ßcoppörtüria- 1
Septima.est tinctura dans töloreih fplendidui« J&w J? album aut citrinumintensum, 6c Lunificafiohem u . oi)C0 i 3 nem rerum transmutabiliüm : quiit septimo post *** iariusin & ultimus,color tingens Feu tinctura 1 c®*° r conyertibilem in verum argentum vel aurum cl ’ . sitis differentiis certis & notis. Hn £U ^
Geber»

C a i> u t I.
£» E
Medi,
liber
LAPIDIS PHTSIC1 conditionibus.
lc l”* subita & convenienti fusione,quae cum °leaginitate minerali perficitur.
c/**?«® C a p u t I.
’ J” eta ^°rum materia prima, quid fit in artt-j ’ !un Ae petendum , ejus pr&paratio (fi p***'f*tit( 'd'gnitat (fi ncceßttas , dtCserfit nomina (fi t\ i *-bc nil f, ates ex plicantur: Demum quidfit Ceratio a- ee *>c£ii 0 ° quot modis subita (fi facilis fufio Medt-
’ ccrc,t,onHl fc fcrfeft&fignaac commoda
^ Cu ”i Uni ‘l 0 * liquescunt materiam primam esse aquam,
S/i cx A'rist.gc aliis Philo sophis constat, tum ratione Litjuifcentiä t t . r 01 Uaturali deprehenditur. Quamdiu enim liquida ”““ er ‘*
» %er' n0s Pro,?'' *l u *runt terminum alienum, nec quiescunt intra i
It 'gj Cllllt t lu* )ri 0 S ’ < lu o ^ est humoiis: non enim alia de caula li- ^
(. ,( c? )rc lPta,? Ue,n ' ( ' c l u od humor eorum astrictus solvatur, re- f| 'i'tjll*^^nti 1 ? r 0 P r ‘ arn vim & actionem. Praetereaquaeasrigo- jt Stj * ' 1llt etnffundant in sua materia prima humido aqueo: i) Ho Cct ,ip: n S or e aeris & aquae congelari quotidiana expe- j r v rQt nr,is(iv Ut ac iua abundant & ea constant. Sedquoniam fi a |j c P r °prio corpori innatus, sive alieno affusus,sa-
t ^hi.Tagjr 'BUe quantumvis lentissimo, prout testantur e- '
0ru m destillat,«n« - -s„ki-.
* c sid t r °Perculi 111 ^stillationes, nam aqua ignis calore suhle*
V f tall natern destillat, terra arida in fundo cucurbitae
icisj'^ditaf* autcm >n fornacibus ardentibus suam confer- Metallorum 'So^^dedunA 000 oblcure intelligimus, eam non este sim- humidumvi~] >C Sd ifficul f ' aolam & lentam. Neque enim videmus alios\s"/“‘ ,ffl ‘ ne Ct < c P arai '> ab iis quibus sunt naturales, nisi glu- S i n ' Sic sin»ui? ru partcs «»er fc cohaerent,ut non facile divelli 'U, t 8'n,t ü S r * quadam providentia divina humor animan-
Vr l,5 ^ll*^ rat **«Ku U ‘ S sectus,ut calore naturali cito nonexsic* ,■%(, r,? Pcr nian» Vlvunt & vagent. Quocirca ut natura aquae
'“reteum ^ nuam
ti s 'nfl ?nta - Se? CU . m Mtuabiiitate.alia este nö potuit,quam t,? r '‘fusi atilr Hari n, d ^ u ,’ a fumidum unctuofum videmus inplu- * L,>i „e? 7 '°wbiiti,metallorum
Quart humi.
consu‘mT l a;? K ?m 0r ? m humorem igne ^
" ^midurt, 2" difficulter admodum, non vide- sun wef4 ^_ actuosum St viscosum metallorum este rumnoncom.
materia, buratur.
■St

'De ÖtEAG. Mineral 1 '. mÄ
materia,sed ut est pastum ä terreis partibus tenuim? 1 tis,&forti unione commistis, ut minimum unius » ,Itk^
cum minimo alterius, & unius plurimum cum p^^z^^ quo contingit ut terra non permittat bumidum a quamsibi,nequein totö diffluere, sedquasi P cr ^° t ,ut re, humidum vero siccum terreum sic contemp elC , currat in superficie plana, & uttdique protegat, ne 3 cfl i f > c ./ iiiatur. Quocirca pars humidanon derelinquit P 3 c( ]it^ ! ’ nec c converso * sed aut cum tota sua substantia rcC /.
di 1
f rima metit- lorum mute-
Yn&wfitM duplex in mittitis.
aut cum tota permanet» ., J0W .
Metallorum igitur materia omnium prima est 'J 1
sum sive imctuofum, incombustibile, subtile,incorp 0 ^ !
stti subtili aequaliter $c Fortiter commisto pesmitu^j^yi terrafc. Sed sicut iri multis rebus duplex est unctüou.^jiiP. iir una est quasi interna * retenta iri radicibus rei slepjri s evclli,msiperconsuri!pti6nem& destructionem sob hteret, alteraquasi externa, feculeritum & crema»' jup ' j mistum habens j ita iri metallis omnibus excepto a qrioqUe unctuofitatem constituimus. Unam sulphuream & instamrriabilem, qua: per acCideriS nec pertinet ad unionem totalem cum terrestribus
aliam vero internam subtilem valde, riori cremab^^p,
SiuAte mtUL ia cjutda magi» vel min\h ignem tale* sitit»
De invtfii- gat.ftrfeft.i.
r
est de substantiali cOMposiriorie argenti vivi, ,,
eradicari ndri potest, nisi eunt totius substantis $ ij.^ Uride patet quare metallorum qUidath plus ve* / perdurent: qua; enim magis abundant interna» 3 ' jiu
minus consumuntur,ut patet in argento, & maxiri 1 tfi
vero externa, magis, ut plumbum & ferrum a '.!j e ir>^ 3 phur illorum sobstantiae inclusum per inflammati 0 ^ f nuit & exterminat infumum. Hinc Rosarius: . - u ]lb Nullo modo invenite potuimus,nec Philosoph’ . I*" venire potuerunt aliquam rem perseverantem >" ^bil" 3 pls illam unctuosam humiditatem perfectam, non <- r * coAr, tramque etiam insinuat Geber his verbis; H* 0 *, perfecta humiditates superfluas & sulphureitatem £(I i:
iiumiairatcs lupcrnuas « ruipnu»-'" en^’ stib' I nigredinem in ipsis gencraritem.ipftque corrumP^t) 3 ^^
etiam terrestreitatem immundam focculentariy* {( ii
nimis groflam, ingressionem impedientem csltp^Jtt (|l } (>
Sum. ptrfeß. eef.de netura Ytiwrkt
fcaeesuperflua accidentaliterin his superveneru 11 e st,of° . f«' ( , non radicaliter,& spoliatio accidentium postibi ' cum igne artificiali his praedictis mundatis sof e : s rst^ ,; t ir., cidentalia, sola substantia argenti vivi & solp 0 j-cli^^jn fu
manente. Et alibi. Ex prsecedentibus sermoni »' fir
pUtcm eise in corporibus sulphurcitatcm unam
)
/I !’
‘i
«t
tu
P*
«t
br
f
li c
P«
31,
*
'0|
H;
f 3s
*1;
'V
Pt<
Po:
Pti
»Hi
Sti

K
/
£<
/,
4
1
r,
K
4
/
f
t
'i'
f
%a,
V " 1 5 genti V.Vl
^Oslp 5^* Qnjk , ,
dic .^t.tamjb* lls m locis quamvis unctuositstis mentionem % Cn °>Junet s CUm sul P* lur utrumque, adustibile videlicet & ra- d % atl l' ntent jonem suam declarat,cum sulphur absinkt m 'tii t ct | C E»e non postit. Unctuolitatis pur« & mua- c °rhk^' iter rcieil I ^ nn !' lrn Thomas Aq: Terra,inquit,id est, tur- Jn Comment ^ür,e ^‘hiljp^^^uuuctyositate intrinseca radicali pura & \n-f lt P- Tai ’- Her.
Caput I.
n 9
1 Vlv ‘ >n principio sua- mistionis,alteram Vero super-
■—.-... r n"iii InCeAhm«.
paratur. Et eximius Raim. Lull. Hsc est stla un-
t ""i V, sT seca - multum subtilis, non cremabilis, continens
'^Vit T e f «reum deductum ad actum igneum vel ae-
tw:^ r ^gestutri, quod tetinetür iö radicibus rei aliter * „ r
"tii 11 intem!" atn P lius non posi>t evelli. Hatic itaque unctuo- ^
h 1 . ^oler, - arn *puram, in radicibus metallorum retentam, ct tiiTe i eum ^
V^ infi.^tton obnoxiam Oleaginitarem vocat Geber, aut
1 ^VeL' ’u't'twpres: alii Philosophi Oleum & Vnguentum.
tu'^s in . 1 ' s Tull.inprimis in hatic sententiam. Extremitates e fl- ca p- 1 f*
gradu lunt argentum vivum & sulphur, m ie-
tw lr Com pletum: sed media harum duarum exuemvta- 5U< nta fwh...
N
\
h
magis cocta,magis
ttlta &• I . HllUldU.U.11
^ci c ’ . °iaoi s d ’ ° lca * quorum aliqua sunt uHgu eueui,u 'W- a >8c ...^'gestn quamalia,Scilla Vocamus medianam per- ^>t,n ctl 13c ‘ris fermenta. Et Avicenna. Hoc est Elixir, quod E P‘fl- * u ~4~ *IUsr ^atil ' ta ^ Ua, &submergitur oleo suo, & figitur calce sua -J te n,<ie Recia. ^ est p'?^uimus sicut aquam in mineralibus, Lc oleum rnin -V^P^Ur aut arsenicum in mineralibus,& calx eius est p^'äginij^hbus.
^eb ct *** 'gitur inter medicina'proprietates primo joco i!“«« primt P^ari rt ° rt c l Uo< ^ ordine prima sit in opere Pbyftco, cum locode 'Pthj*'®' reli nCS ^ atle ucecstario prtcccdant, (ed tanquam di ° e ! Mthr S'- t<>la ti m 1 ^ in^ UarUm re S lnam > & ex qua totum artis Iccretum % ; h cli: ritb^? Ua lapientes sub diversarum rerum nominibus
ber.
r 1k ^tiary, 1UU UlVUildXUIll 1C1U111 liUlIJIUJUUa
tl' |iJSn,ni tU| ha p 2 ,^ ccu '! atunt ' Hujus naturam admirans excla-
>Hi^ i ' t| l , lican s a ^ n ^ ni ^ es ' O natura illa caelestis, virtutis natu-
^ *- o natnra fnrtic iTiA-ru-in rtmni^ fnn^rtirtcl
Sus e {iV7 atura sortis sua victoria omnia superans! no c . nat; yralis proprietas, cui tribuitDeus, ut Kik h l _ u S; in ‘dcoqiie illam magnificamus, quia nihil ea
U ' s Mund a et V m n ‘^ d finiile"nvenitur, qua;cum cor- X; P>c h-n- 3tlS *‘ c l Ue fi>ctione, conjunctione, altistima o- \ j "J? «c s Uper " au ' ra item Hermes: O natura sortis > natu- sll^tbr ^ totunTu,* " ,ast l ue gaudere faciens naturas. Item
tCHn” ‘ psa eniJ°n° ,&id totuqa quod quseritur,& quod
st
— — ~t~ ~i —-''-“i tinctum»
enim ett fugiens & ftxutn» tm ^ r ta c ompo-
. vr^s^turn , mascistus Lc femina, simul co P. con nfncn- V Ln, ‘Patabili. Hanc eandem natutam , a qua Ttß. c. 47*
inquit*. Spiritus secretus esi aqua tc-up°a> 1^
3. Pe/. I- 1

5)0 De Olf.AQ. M I N E R A t T ' ^ 0»^
omnis res accipit nutrirhentlim, & omne germen '
Lc omne lumen illuminationem. Haec fecum p°rt a eCt ,
tam & spiritum. Quare autem aquam secundam jptd ,,
ipsemet pluribus locis,& alij Philosophi similiter,' yi^ 1 ratio est, quia secundo loco extrahitur, post lp* rlt prout ex infra dicendis patebit.
Quaeautem haec estoleaginitas aut oleumaP e ° ai in rerum natura nihil fimile invenitur ? Postem P“ q\i^
aveo s^y/
Olei diffinitis ^/finitionem ejus veram proponere,& dicere ut iupe prima. „tua „i;„j »rn. m radica
prima.
ratem hanc nihil aliud este quam humidum ra ° a iP £ rum,purum & incombustibile, in quo essentia & ro r uq‘
cC .ii
potistimum consistit: sed quonumtion desunt
^«cnndct. frafi. tefl.
**p. 12.
hac arte excellentium definitiones aliae, eas ?o" - ^
dium adducam, nonnihil diversas propter olei dim ^iii' *'^
non quidem in re, sed propter corporum, e quibus e j^pit •'
tatem.&inprimis venerabilis Raym.Lullii,qui oleum^intf stantiam corporis per aquam depuratam , & porta
venti. Dicit substantiam, quia est merum argent ul £ of pi
<rii
i/
/V
turum & sufficienter a natura in mineris excosfuM-
delicet Solaris, Solem enim sive auvü per exce
& J
corpus metallicum vocat, quia reliqua omnia
in»d - fp’
perfectionem illam adepta sunt, ad quam
pervenire postimt. Haec substantia praeparatur oc u ~’ yti^p- aquam Philosophorum, & tandem portatur in v f nE u r, r f'V est destillationibus crebris sursum elevatur 8c levig* 1 f Idt.i. demi- turque ad venti, hoc est, adaeris & spiritus naturam- [jj. jk ilis terpretationis auctor est Albertus explicans illud * 1
Intab.Sma»
**&•
■ V> vl
Clang.buc. Tertia slei cic finitie.
ravit cum ventus m ventre suo. Argentum enim ■ pe r‘'j^jtU' idem Lullius, quod a corporibus perfectis extrahi^^^i, tionem,destillationem, sublimatienem & siibul> atl0 ' orVl iL oleum incombustibile, anima & aer, Sc splendor co'P t| .jbi>' corporibus metallicis mortuis & imperfectis v ' r3f, fs .ili s 'ji? mortalem,&ea illuminat. Definitio tamen est g c ”j| £) ii , y tam corpori Solari & Lunari, quam calci etiam perfectorum,quae etiam in arte corpus dicitur, .^yiip.,,/ pptest. Secundam olei'definitionem ex eod<tir> ni fallor.adfert Innominatus, dicitq; Oleum nihu a1 ^ ,:d
hmositatem omnium metallorum, natantem * U F C post dissolutionem ipsorum. Limosiwtem terram metallorum. non quidem grossam & Ke"» ^ /nst > jus partem subtiliorem, quae cum gravioribus p art ’
antesuam educti 0n em,estquc instar luti cujusdamL^ jd^jr
m c “- r
..... i u J,un‘- er jst
enim Mercurii major m ea quam terrae,ut m 11 uiif 1 ’’ 1 0s
rum asserit Lullius j & idcjrco extracta per tnCtl

/
4
fll (
,s/:
>
/
V
i 1
,/
a quae seu phlegq$» tl ul ” a r Vimne oleum con- J 'v £ sl, P«si. a m / quam . De hac «1« nat«ra ae« *
Nnfc va: Ol« pikctt signa sunt, gutta ipfc
^‘"ätaKi^ evitas aerea >' ta quod (' 'pium aqua n ^ supet-
Hbit^ Upcrius - EtLuilius. Simlsa, 5 nSlpso ^,M ae diverso- Vi ’| <:c,ri gel.,biiuv ad modum tcnuissnna: pe 1 q
ltektoah. Rupesciffa: Posita casee,
Pisi dtfi e¥a ^ tUc quaedam pellicula in modum o ei.
IS^emadducitAlbWar Arabs, ^«^fSone' S* C ^ e quam aquam mutatam in aerem vaji a_P uin ^tjjj qualitatum , per conjunctionem ab llüs ,V x-,»- 'aequalitates innn« -na— -- - -
St'
Ro s-fari.\\
io.
In Codici
Lum.
. nt »^ quiK lC *s^ n * U * C c ^ lt ^ un >^ c ^ ccQm » c l ua£ inignfe&ter- ^ u l'f P^ us elevata & denüo conjuncta aqua qua
V> acr is h,* a *lufrrit frigiditatemqüe sibi naturalem deponit,
< ituram tr^wc.? n^^.. _ *‘#:j_ • , i . .
Circa fin. lijfl dcfermento* Quarta. «/c* definitiol
S
\ ft ' b 'l alit j e ^ n ' tIon 'bus colligimus, Oleum Philosopho- ■tic^atl) ' , quam aquam, non quidem fontis aut plu- 'C” < Wa 10ruin natura ali ena est, sed Mercurialem' maxi- It h-^do „ rn * cr ebris destillationibus levigatam ,& ad aeris quo-
i^Nle natur. -. - - - - ‘
D ffinitioriwnk collatio .
l° ru ^ ram redactam,in qua calidum radicale seu forma- t ar „^ deli tcseit,eorum materiam mundatam excoquens
..moe,uu.u. «.stvvtjMVUJ
sibi. °ter?, & aurum,adjuvante tamen naturam & inter-
‘*0 n S._•-. •. -f - s l i
\ Q i' si ut /8°. Vtntc & excitante,igne artificiali extriniecus ad-
OSi no alcism -” ,,; -- J- - *•- " -
0 . --«eis metalli cuiusque humiditatem radicalem mul-
s '<w m>CaW ant,& subtilem, (quae verum est Juri argen- v'/PHtts r, qlpkr Mercurium solutam & levigatam, ita ut nullam NhC^ofitat,-'• - •
'NrÜ^dc ltattlti ’ aut ^li^ULw humiditatem evaporabilem,' '“ilef;,. ,. m m se contineat,quae quidem sentiri postit, cum e '°si ui calcem omnino a litis viribus,quae in iiumi-
S^att^Wvacuare...
Sat lt "' Pr' S ° mn ' a perpendendo, triplex invenimus inarta,' p . tr sect U J lum dolare, de qiio Geber cap. io. lib, de lnve-
>. ‘3h. v ' Arrvrvi«^.. 1 _ - l , ,- i - i
V ,is
, <J 0n CCl P latlu ‘ ausum & praeparetur ( modis ibidem
fttfc rac„ totum fuerit in aquam claristimam reib- pUsf t • - rcr mentnm ri:..:, _A- v<*.
§lHOtltpUx oleum in arte Solare oleam*
Wir., Eiixir rubeum pretiosam, & ve-
^ ^b? U ^ eai - a _ a ^ ni * ? e cundum est Lunare, de quo e^p
, sciri,,, Lun ® dissolutae, est fermentum ad E-
^ a ^ um ' utroque V.avm Lull. Ntm 61 P'sittuis n °|- VcI ‘No > sed de Sole & Luna tantum, ni - ' 11 quod lapis convertatur in suum simile, L1 a quia
Oleum Luntl re.
Ttst. c.ji;

5Z2, De OlEAG. M I K E RA 1
quia de ipsis est totum temperamentum, nec f er0l£ quam dicta corpora in suam materiam primär" jjiS Fermentum autem non est^diversum ab °E'° ’ ° uS o! fll V his verbis : Accipe fermentum Lunae, quod est I.itifom.caf. appone ei duplum arsenici sublimati, Lee. Et alio 10 , st a qii'
27-
Cap.2J.
tum Lunae ad album fit, cum Luna dissoluta f uer '^ :« a £tt t<i
corrosiva :& si hanc aquam decoxeris ad tertiato l ’ sueris per se,aut in balneo, vel in fimo per aliquot“ 1 Lunae, & ipsum fermentum, quod serva ad alb ul11, slt)sl c'
. . . qpu" ,j ( |i
pulcrum &. admirandum artis arcanum revelaW 1 m
oArtu fien- tu/m.
Philosophi maxime celarunt. Nempe corpus Eu 3 ^ (i resolutum non esse, aut dici oleum, quod tant°P j^^oi 111 ^ Philosophi,sed tantum tertiam ejus partem mag lS i delicet Lc puram, in qua .corporis Lunaris essent 13 P ieiyi/ yirbt Gebri tinctura consistit.' Quod autem dicit aqu?m u ti u 'i 1 / ut intsrpre. dam ad tertiam, nonintcllige.ita decoquendam »? r e fr \$"d ' l ' aliquod carnium, donec dua: terti* evaporaverint»
Lunarem assuefaciendam vaporario, ut duae tert>^ yd i/ ti ascendant una cum spiritu, simulque uniantur»
qua sit,qua olei nomen & proprietates obtineat. jjc.'it f /
quamvis Geber capite vigesimo sexto ejusdem 11 ^jdrsjr
modo decoqui & praeparari ut Lunam, digestio 0 seu decoctiones vel praeparationes este easdem 11 ad tertiam tincturae sute partem redigatur,non ¥ i ^(l 1 * fieri potest absque damno & corruptione spn'^H^^ multo plus digestum & decoctum sit anatum» parum de eo cum spiritu post prteparationem Puffes.
vehementi urgeatur, quod in artificis comm*<
ImoRaym.Lullius asserit corpus Solis totum e spectu argenti. Essentiale autem vocat, eo quo? ^ nisi mera argenti vivi puri ,-fixii & incombustib 111 u^tc qualiter temperata & proportionnta cum lim‘ u P fpsi 0 ^ biurum to- qualem desiderant Philosophi ad Elixiris fui
+v* H>ir> nvsiirn t-m-it- in orsP I
Und a.
Solaris olei pwparatio.
\
S
S
S
k
Pnt B. ust. txp. 13 .
tum mmirt tincturam. Qupd ipsum confirmat in arte i nte ^ e ' ^ j,
»» oleum. positione auri estmajor quantitas argenti vivL X pnr e r a ^ minor corruptio, quoniam tota sua materia -g fin ■ Chumfui- lisSc incorruptibilis. Tertium Oleum non yv” cl ),#%"'a fhuru. phuris, de qua Geber: Sulphur est lumen, a ' u ^ pii' 11 * lt* ( T$. c. 10. EtLullius: Istud est argentum vivum,quod aP r 5 ] ut u 5
sulphuris tincturam accipit, in quo lapis nost er ff 0 f^ c r $0^., in Codicill. Tinctura separatur ä suo terreo g r ss jp^u 115 !, d’ destillationes lentas. Cum autem dico oleum^^ltU^il 1 .
S
s
s
n,
S
£
N
fi >
f 1 ;
‘S
telligo tantum sulphur auri & argenti, quo' mmum Philosophorum testimonio tincturam
K

. Caput I. sjJ
binp arn si»lph u . acius este fatemur, in compositione clixiris, j r ‘ m persectorum, quorum humidumradicaleöc % tet : 'luod' terra potissimum consistit. illique pertinacius ?'ti t allo r ,, C ' Uamv ‘ s paucum sit & exiguum in seipfo.olci S iIl q U i. t !?.? et ^ ctorunl additione mirum in modum au- ki
K'
w-.\
*C 0 mn, c art i s periti non tam in sulphur redigere ob for- \ positionem (auri praesertim) curarunt,quam in
' atllr;lr ti &■ s U £5 iat sulphuribus ignobilium metallorum ad (>1 0 Vsti t obstantiam redigendis. Si tamen sulphur au- ^urifulptiur l(1 tih; abfo lutio ° n s aspeinandum erit, cum in illo Via sit brevior ^Stn’ ^’utsn s P ei sectior. Sulphuris oleum postet item S nretau C1CS ' stuor sunt metalla, sed quia humidum pri- N|j a sit's pri n . °. rum > Quod qtmitur, non est diversum, sed °l‘ am ,6r f*~
Nj" 5 »bB * S ta A bUS ’ qU T V1S in U M paul ° plUS ' "'S*
iJ'tftst ait >en at )„i ’ “'osttnctronem hanc consulto praeteri- ü ,, ,
'hti S ‘■‘orunj ruonendum, oleum sive humorem radicalem ^y/aj,^,,^.
j niV * s ex iguus fit valde, & paucissimae quan- te. y t Cr Cu,st i p ra en di poste & augeri ad libitum juxta quantita- Clj , P a rataium. Cujus modus hic est. Cape calcem /*t cap 6 "stUe corporis imperfecti praeparatam & ablu- u t p Ce ^ ltur > ei superfunde Mercurii similiter pur.
'^dj 1 c °lli i l |P er natet digitis duobus aut tribus in vase longi ote ‘ ßlphurk .^ip (■’ t l u oris c ,' mde subde ignem lentissimum, ne Mercurius a- ?r«/>--r«rio &
^Ptr Aderis oleum instar pelliculae diversorum co. Mt l ment -
seip Ur ' Urnc l evai 'i>q u °dsepara,& repone. Hhrcite-
t Vtw s ° v Jsei„ . , - r - r --
j S tll >n S & accen de per aliquot dies, donec totum o- f, lw Ultl amplius videris ascendere. TuncMercu-
c PaiV " ^"^puus vroensaicenctere. iuncMe >°ri S a Ca ‘ cc j St eundem alteri quantitati calcis
cu-
P^ r gatae affunde, & fac ut prius,lentum conti- ^*que traxeris ab ea etiram vivificativum h*- iltam
Qtn| 5 ^ U0u ^
V^ar Cv °siieri«^ am operationem reiterare poteris, quo- ' V c ! Ur n Merr„’. ,UXta ^ uan titatem olei quam desideras,ad- e ^ Ur nin " Um, s | durunutus fuerit. Tandemoleuin k r ' 1 > tiI aXil si Pn l r ! Ut ; Urb,ta Pone, & adde Mercurii ejus,quo o-
r ' s eam A ad singulas olei, & si quantitas magna *'.!'^t r n ni ’ ta ncl ! ., r , ^‘ucre perplures cucurbitas, simul digere
Ni ^Ol ' u “aCRi A/f '•‘b-
t ;Sni s Cllr n. ^ "terentium lento igne separa, ne cum eo a-
dcnrpL 1 v f° oibil amplius evaporaverit cogra- sirndo r superposita vasis ori lamina aerea aut 'Nitide/ j te oleum pretiosum sulphuris,quod
'tn destillationibus subtiliandum erit per st ua s forte continet, deponat, & fluat te- mn,,,. - ilcfacti. Nec alia de causaPhi- '<
unctuofum primigenium,rait- " !arf * rtqm.
Nii**
W r !" l>1 eii,n Crre 3s,si a |; m destillationibus subtiliandum erit per r °lei co,. qUaS fottecontinet,deponat, & fluatte-
1X1 Istud fer, Nec alia de causa Phi- $x*re c kun
L 1
so mo

De Oliag. MinerAi* . s
to molimine ab aquosis suis partibus sive phlegm^' sijb*** 1 jj, sis terrestribus emere studuerunt,nisi ut persectln 1 ^
& mundari ä sulphureitatibus superfluis natur alitet ^ a yrI digerique possit amplius per artem, quam ä natura ° a -u« n
° ...«-- uk.,,**,dealb^jc^i.
& postea terrae purificatas 8c ä faecibus liberat*, de ‘^ 0 iidat
lius & perfectius conjungi,quam postea tingtt,c° l ""‘' ( j a n>
re facit: cumhumidumunctuofum in metallis ^,pri^
fi*“
'ad olet
ßtionetn,
inqu, : . corn
plesient, existimantes fe medicinam perfecta 113 , jjjj Ferieris abiolutam habere, eam super metalla
cerunt, sed tanquam pulverem inutilem viderunt iist „nJ (l l
r. _* „ ;_ .a: nrrlvete> $ .
potibus supernatare, nec ingredi, quinimo p 1 imperfectis absumi & evanescere. Itaque ' n
nivere**- cr o f ,
*
medicina? aliquid dedTe judicarunt; 8c tandem ^
radicalem metallorum humorem liquefactionis c ,- aC $
' - _ _r ... _ i _ '
cipuam. Quocirca eundum ä metallis magna up,
■ - " —s 11 •• tjpyj'
garunt, & pulveres suos siccos §c nou fluentes ^ p 1 '^' pius, & tandem eompeperunt eos non solum a |rd c r super corpora imperfecta, sed etiam ingredi cu>»
Quam operis partem quod Medicinam desidet e,1 ^'j 9 c
igoi admotte facilime liquescentem , ut equidem $um. ptrfett, nem appellarunt. Hasc definitur a Gcbro . i* Je curatio- mollificatio ad liquefactionem. Corpus ” e - per calcinationem privatum humore & arefat . ;t
dum,&ad fluiditatem reducenrsiim imbibitione nec fluat ut cera super igne, & alia corpora P cn ^! / .i, t ..r
_1__.t:_.yU ■ - ‘
teratio quid
tur,quod hoc loco aper tionem materias vocat nemque inducat argenteam vel auream a ferro^ 1
fjf
genti, & decoctione majori vel minori induct 301 .. st( ce -. c /\ °..„a A:_rr..:_Rr niaS“ 1 ' /
quod requirit Magister,dicens: Primam & 1313 A, coG 1 ".,
• st v/., J;,:_• r-> - • n _m ^ AI 1
esse post Medicinas projectionem ipsius subitatn ^ fusipnetrpquas cum oleaginitate minerali P cr ^' ia gli a ^
'J&*f
'I , -— ! ia y*
cum Oleagingate minerali, ut excludat ° 131 . ,
fiO-
guia , resinosa, unctuosa , quae vel e vegetaow ^
aut ortum ex iis hahemih^s. destillatione. eX P rc £ 0 W Duovis mpdq cduruntur,am ipomp essiuun.r, ^
m: causa sit extensionis illorum sub malleo, & c °
quefactionis. !iis'° C V i( '
Olei faculta- Sed olei facultates circa finem capitis hujus, ter mfra ex- cabimus.uunc quoniä Geber primp loco inter mei „jiiif' 1 ' M'
flicanutr. tatesfacilem ejus fusionem desiderat, qua: ctinr oyssrf*^^ I
nerali sive Philosophorum oleo perficitur, de c3 P |
monem instituemus. qu* P C fei" 1 ''
gujdthilofo- Philosophi multi cum primam operis partem, fbsa ineverit jificationem fit & coagulationem, naturahk^t^ ^

¥
ia 1 ? 1
si)' &
/
y
y:
/■
Caput I. 5Zs
\ ^II 0 ’ Ut ^lociter comburantur, humidum autem radi- U, 3 J Un 'Oncij| m pr °P ter homogene itatem & forrem elemento- 1 (Of a U(sto r ,ß n ° n fonsiimatür, sed fixum sit & incombustibile. oUum fixum W” 00 Valet °' ni ‘ n - Quantumcunque aliquid cum oleis cera- «Jst debere. f-n^str. Non qU:CC ' uam - n 'si oleum prlussitfixum. Sed dicet ^
'c^P' “Ihm ",? )psemet 6eherhoc eodem libr delnvent. per- 0 - 7 ' iu - °’ &: Vll k e ocet componere olea mcerativa alba pro Elixi- , K alkl "nin u apr0 °P ereru: ’ eö? Sc pro albo quiderfi fumi o- , '>j« l 'j a<: 'partiJ In ovorum, L: teri cum medietate salis petra? Lc '»Hi I 'es r eit’ US *^ U ' s * ve l cum si‘i e 3 lkah, & denuodestilla- ''e k° c ° tart as ' aut praedictum oleum ovorum conjungi '''"a c ’pit sum’- ] ' mu ^ destillori ? Pro Elixire item rubeo non- ^lL° rUm ,«c I.° cu ™ vitellorum ovorum aut capillorum hu- V i( W ,un §| tantundemsalis armoniaci,&iterumde- \s 0lll l'oni )* c Cp<; f‘‘ 'hidemque etiam oleum viridis aeris &
•W^°Wm UT "si ter & Raymund. Lull. & alii praescribunt,
'ifc r h$ c _ ( . tartari,sanguinis, balsami, & similia multa. Fa- Kijpcnsie, bp,^; e *T ^ aha plura scripta ab iisdem,sed ut decipiant %U. ra( '° n e P |j entes, qui absque ratione praevia aut causarum *!% C ^ifn(J. ? operibus naturas tam arduis fele immiscent: iis, . Ci >m sjjj C ~> at artem ita tradi, ut tam imprudens quam pru- '^dr ‘>&d ri UI P art ‘ t indigne , cum sic juxta Rhasim, sapiens. hc n ^yebe r j n °p s m docto aequaretur,quod iniquum esset.Quin- Cap.de eerx.
jt' ’ c nd‘ ° er 'n f “'uottoaequaretur,quou iniquum cnci.v^uin- Lap.ae V %& P utm Um ' P er sict. exprdsis verbis errorem huncrepre- n°»e.
y. ^trunt- :___ J _ j i: Mpu**
,1 st£>'(i" v a Quis c "l‘‘ < “* < ) u >> inquit, cerationem debere de ©leis li- olmm npmu, Pthi lte ‘ii n; ah e . r ‘ * sicd errpneum est illud, & a principiis hujus l,ud rc P r obat 18 Ptmotl,nl penitus, * ex manifestis naturas o- ^'"tn^^^rarn 1111 - ^consequenter rationem addit: quia non- rbti* abj)»«,' . ,n 'psis corporibus metallicis humidrratem ci-
I: "Olli,. >• - • -
tf ' l '%p l '' Sr ' c ce(r' s lm ° dm sin> abilem,ad illorum fusionis Sc molli
' aten, posuisse. 5i enim talem illis posuisset, re- . ?-Nano . ut rifWT.’ne.o r •
,_ lla
1 "stiidit n ° ■ Ut c ' t ‘® rne scilicet ignitione una corpora ptaiv sinnen-, 3te l 1nvan contingeret: unde sequeretur, post u- Lib. de r«~
fl,l, stff" lt simon 0rp , USC l lI o dl,b « nec malleari, nec siindi posse. '” rnt - p‘rf e &- ^sta ci >) rad' 1 *? ' lc § ato a ®tmat similiter, haec olea non dare m stst'st-Malenr , quod si non praestent,ut non \\ h ,ddi bea nullüs P r °fccto illorum usus erit. Quod-
\ j,sOstca f u ,. U ’ rana salvare a combustione,donec ingredia-
K ^fressione ignis,ratio plane frivola est,fo-
^stt ^ X Pi°di f< c q n Obimprovidos,Lc quae a mediocri etiam in-.
Ni S '“ctufajjj n P ° ri Qopmodo enim salvabunt äcombu- % t L 0n fistsrenr> :C <j' e 'f ,Pa praeservare non possunt, quo mi«
"'"'dum: a. ed>ad tempus salvabunt. Id quoque non uo enim corpora quamvis cognata simul Rl, 4 coh'r

5?6
De Oeeag. MiriiEAi' 1 .
coire & commisceri nequeunt, nisi remotionfr miftiouero iliorum impedit. At olea istiusmodi ta fll ai' quam corpus lingendum unctuositate iua mstciunr, ^^jlo
ri prohibent, donec plane receflerint ignis calore-', n > . • -e . .V _'? . ni-cCl' 11 ’ t ,# 1
plus profeceris illis adiunctis.quam non adjunctis, c ^ usl , sites prius absumi, quam tingens & tingendum 11 ^ fieri possint. Idem plane indicium faciendum “ e . ^ ^^ Olea media- cunque oifcs,eMbus,atramentis,antimomo,& re, W j ^vis’y rum m neraK sitis.öc medus mineralibus vi ignis eliquatis: quSsi - „tfi 11 y ef en muttita. paam non conci piant,cum naturam potius aquatus
auri Sc argenti obtineant, quam oleorum proprie por» .
flammabili um, tamen nec ipsa in igne persistunt, > e . -e^J- - ■ isceu ,
ne recedunt; deinde tinctura: per intima comrnm , r„j_-_ r. _ C.J. _nroUlu e .
sed tantum superficiem ejusdem humectare > proui .
furti illi in alia corpora metallica conciliare, sed P ot * t ifl' 11 ' jir Oleum autem medicinam fusilem reddens op°t' tc (in jo* 1 f 1 ' |)) | partes ejus non solum ingrediatur»sed etiam iis ^ corporetur, 8c ut loquitur Geber, invisceretur, ^ i«/ 1
-MetaUcrum fluxione non dimittat- Sed forte olea metallorum r^olj,
tseritur, scilicet ut corpus, durum non mhv e t/P j
ile« invalida, quod quaeritur, scilicet ut corpus , durum non tuuu‘‘" 3
Si fluere faciant, ac ingredi cum alteratione ? c . 0 ^° na tU I11 p/' gnatis facile junguntur,nihil autem magis alteri coZ■ . f j S alh'
metallum metallo. Proinde ad incerationemf-u*': dam prxseribunt oleum hydrargyri, stanni & ar ^fujjt Curii, Jovis, & Lunae; ad Elixir vero rubeum,
aeris,ferri, Sc auri, sive, ut Chemistarum vocabulis
Sclatia.
Veneris, Martis, & Solis. Sed profecto neque ^^, 1 * raenonfusibihsrigiditatem &duritietn tollent, ayt ■ pt* (!• facient, cum intima ipsius non penetrent magis quia a metallorum natura plane remota sunt, & ^ sentiam qua corpora metallica subsistunt plane exu ^ jp^ili que prorsus ipsi contrariam assumpserunt: dem . xftfl minus quam sopradicta quaecunque, ignis viost ßtl Vib 1 Sc evanescunt. „
Sed insurget sorte quispiam & dicet ? Tu super soph. aeneam Sc volatilem naturam attribuisti ,1 U ptf ( t» stillatione mundari,Sc elevari: at si volatile factus 0 <■
quamvis naturaliter antea fixum fuerit in toti« 0
certe neque istud ignem tolerare poterit, quin a S i el ut>
Respondeo humiditatem hanc radicakm, quam ° r \o< ^
-/TL «irrr^nM vivi T ',^^ «»-.I Ca!«mc nslltCn 1 * -*0‘
aut esse argenti vivi Lunaris vel Solaris (^ U $f
magis glutinosam, quae corporum suorum, fl u *_ ,.ivU rT ’ ,,£p {l
..-ß,- b— ---> qn« corporum--- v . t . ,
ram refert,juxta illud Raymundi Lullii. Argent« 10 ( (f l ’
v iv u
ruro perfectorum est fixum, cum sit calore ^
.. u
,ep ' v ,(<

--
V
¥
ii/
#
i/
X
/
/
<;
,t>''
>kti
CSftu ma l- Caput I. 5 Z 7
tu ndo fnka Ione «lorii temperata:Argentcitas vero fixa, ltant ® a uri & jmmti eft substantia fixa. & sub-
-^v.ivmui. '*■»« uAdy
:anti ® auri & argenti est substantia fixa, Sc sub- '»»v Nic>d ^ putissima, facilimae ac tenuissimae liquefa- & -st fixa super ignis pugnam. Aut.me- \'‘n u od eci i f otwn radicalehumidum, fobtile ' ‘g ni im P er ’ <L,' i )Q test‘ Clbus florum difficilime nec nisi magno artificio .^W 'i>ron—, - ■ . firmam & tenacem admo
$ti a c ^sti tel 1( ? t:cr adhesionem ejus firmam 8c tenacem admo- hr^ntitas j r ‘ s P art ’b«s metalla constituentibus: proinde ma- Cr Ji> n Us siituni 3 ^ e c b . v * v ’ 'psi additur, ut volatile superet multis reti n m lx ' ’ & illud educat, Sc tanquam sibi, simile & v *vus g?*' stuo Senior loquutus videtur, cum ait:
So r; . “‘"Lur tinctura vera,idett.hx.. ~ ..
^fta^cet C0 Um crat P nus incombustibile. Combustibile, foijf ''arti di n 0rp a? ri imperfecto immersum, Sc per totam ipsius iilu^niin, pq i 11111 krontraignem defendere nequibat, sed ^U^'^rad' i ’ Artior eniin est virtus unita quam dispersa. ^0(j ^ v Oca t 5 c . ^Umidum imperfectorum corporum, quod V ,la tii ra j j f n ' 0r > est quasi semen quoddam argenti Sc auri, ln ' Cr uit,utdata occasione in aurum argentumq; ! 'CjK C 8 t anr,s^ r na sur5 longo tempore, vel per artem brevi.
rcn filr mt.ut ctata occatione m aurum
8 f ano kT natur * i 011 SO tempore, vel per : riit,. J- q ; 0 * let fiine doctissimusAuctor Rosarii minoris part. \ t . stic>u Cr £ 0ra submersa in Mercurium per convenientem Nti revert untur in argentum vivum, quod prius fue-
nt Ur propriam terram purgatam projecta
$cit,j ."fernjj mirabiliter crescunt. Et capit.4.ibidem. Sitq;
i , nt Um mundissime lAruatum. cuius una nars siif-
;nsi
P F •f it*
i,i' %
PUh sCOn ditul af Urll , c ^ x i'abeattir, in qiia granum hoc sive fe- - Jj £t petMcrcurium solvatur,6c educatur,
h A: Ca tR.av ^ unam puram absorbet. Quod ipsum satis
? s ut > ciT l ’!' iws ex plicans illud auctoris innominati: r « lubst.'^ *mtr n Ute, h*c tub/t*»,,« cutnta. 1
K e • expueans nlud auctoris mnommau.
31 i s X ,ub stant Utei k*c/»b{U»tta qutnt«.
noi ^anisi mta * inc i uit » non est nisi pura Stincombu- Sstlc nft,- Ual ; a . u ^ In argentum, quae corpora sunt vir- ' ™ercurium iptellige ) liquefacta Sc fusa
p | - infii«
intǤ

XerrtfUifixionem adju-
« Medicinam fufilem red -. dtndi modi quatitor.
Rub.
<2 uomodo medicinis in - grefiio per Artificii* concilietur. Trimus per dijfolntionem.
1?8 Dj Omac- MineraM intus & extra, & post depurata, & separata ab ea - ^hiil^ originalilabe ac macula. L!am aurum quod 'j C T, 0 M ct£ V remanet fusum & liquefactum,&estaunficans in di c r i» j, & Mercurius est in re seminali totus fermentatus p r
dinem auri, quae nutrit femen, movet 8c multipli^ - j n ef , xam autem humiditatem radicalf m habemus iu^'f r , J terram figentem, cui tanquam proprio corpori redo’ jnlp'^ii vero illam tanquam propriam naturam amplect'^’ , 0 lc ll(l 'infigit, ut tandem omnem ignis violentiam pati pom £ ' ctstim sive humor radicalis corpori suo non suhbi" a |laW?'|}' miditate privato fusionem tribuit & ingressum id ^i>' ut ea ad naturam suam convertat. Igitur dicimus 0 ^0$^- sophorum volatile quidem fact-umper artem, habe> , (l) \o ,, naturam fixi, quod illud figere possit,levi scilicet adu ^jct^y ppris sive terrae, in quam refunditur: alioqui si corf^I 1
misceatur & sibi heterogenen , non minus figi P. L- \ nominatorum oleorum ullum , quia alteri corpmG^ciLj. non commiscebitur ,teste Morieno. Anima corp l,s gteditur, quam si alieno corpori jungere studueris, m o
rabis. Animam autem nihil aliud quam Philosop" ^ esse, latius Infra ostendemus. , .
Sedsorte avebit scire quispiam,quomodo fufso " |
ctura: concilietur: ut scilicet corporibus tranfmt lta ^j t( , r jtifj )1 ir j
ficultate commisceri possit, eaque (ubito ingredi, fle',j t , ‘
inducere. Geber in Summ. perfect. tres modos id commodissime assequi pisimus: quartum add" ^ pi 11 ',i ( dus Lullius, & AmaldusdrViilanova. Gebri
cutiemus. Unus est per solutionem ejus quod in e dissolutionem ejus quod non ingreditur, & P c f. c ° ntC ü 1 ambarum solutionum. Locus videtur prima n pill^V.' difficilis, quid enim illud quod ingreditur, non ingreditur ? Sed facile feipium explicabit Gc ^
rimus medicinam constare partibus fixis Sc non n^ ^
aliae alias proportione superent, medicina facibus
cilius: fluxio enim & ingressio prassianturmedied^jjfliss^ii
rei non fixae. Sed quoniam suspicari quis posse 1 of po (l * cturae non e fle viam ad transmutationem alterius ,
rum vel argentum, cum solutio tincturam ^(df
tas objectioni occurrens postea subdit: Nonfw^jiosöf^,^
partium solutio, sed quarundam. Loqui autem solutione medicina;, quamvis multa alia more tis declarant ipsius proxime praecedentia verba • '
/
quarum intentionis sit ingredi cum nlteratsone. kein partium solutionem requirit Philosophus,«
W*

K
fKr-V
w.
i/
&
✓
ftem Caput I, jj?
P e quse minus fix« tinctura: fixae non penetranti do c' “°n fij( a j 11 ' 11 igitur tinctura Physica pro parte fixa erit, pro 'ito 111 quit' mininie gentium. Tincturam enim ornnimo- st(j s n tin ' ,T1lls > Sc figentem, alioqui enim metalla vilia radi- C :ti t Cll|Us patt t ara m aurur n & argentum, qua: sunt metalla fixa,
'id/ ' tCru moi artificio Chemico dentio reincrudari & solvi pos- Ji (t '‘ Cot npof}L! e a . P ar tibus fixis condensari Sc figi > donec unum >i, f i° n fl Uat m '^separabile factum sit. Si enim non penetret ^>t'r ' at as 111 ■^ c * oa > indicium est, ipsius partes non este sa- »isqj ‘ at cjiii £ aut P"^^k mistas. Unde Raymund. Lull Non !n CeUtiUi.
lT 11 bib" C ° niun S‘i P cr minima , nec ille qui desiccat pri- Iuti lls fixis a *’ ” e quit conjungere per minima. At, quid cum trj t ''ll'^facie^) Utn ^as enim innuit Geber, cumdicitso- ci C sl ^ali n c me ’ us ^nod non ingreditur, fatis manifestum fV^oUn 5 m ' ^^ct. locos & capita praesertim dcCal- . Cü P'liti s rcci '” at ] r,us i vide bimus enim partes fixas quas re-
caufa
per Cdleinatd fit*
»itf, /A ,IUS : viaepimusemm partes fixas quas
H)f C| '’ 0 sissni llec . r ‘9 C3 ' c i nat idebere, cumcalcinatioc:
**ni C>llCl ftcn tltl< ? n ' S ' Sic enim Capit, super allegato subdit....
s * ! ) l iasd tll ^ CtUr ^ u ^ 0 i" tebus nonfusilibus,& haec estcau- altui /se'- >t| t ° c sialvn <1ri1 r ^ s calcinamus, icilicet, ut melius solvantur, 6c foj' . Et £ a ■ llr > l, t melius ab iis corpora Impressionen! sutcipi- t^setiis Pif de Calcinat. Omne calcinati genus facilioris est dt 5 ^His'cQ 1113 P art « calcinatte, per ignem sobtiliatae, facilius c 5 | °W. y /"miscemur, & in aquam convertuntur. Et Capit.
W^ionjs & n p US omma Y ere ca ^ clnata lolvi per reiterationem >l„ a j ‘olutionis. Modus igitur hujus est. ut Elixir non
Modiu epf
$i v"’ Cö ser , p U *a t l uantum ficti potest, partes vero ipsius fixae rm ^'- ^;^? Un,!^t iiU calcinationem lol vantur calore balnei vel fimi. »t ss ^n atjo P ar tes nondum solutae sint, reiteretur super
solutio donec major pars resoluta sit: solutio- Wiiq l * 1 8r , etJi at aniUr> ® c denuocoagulentur, figanturque,donec difj, s Ct Qcber ^ ^ t ' n S at - Istius interpretationis auctor est i- r °tiri Curnfi ‘ c tnim-n (!ap. De medicina Lunari tertij or- '^ihr^tit J a vT rit ' so l v c quod ex ea est solubile, quod ve- . •••’ •
> ad calcinationem mittas, &ab hinc super
•o| va . llt Om n jm'j C!ter,a ’ donec iterum quod ex ea sollibile est,
*t> quantit b>c igitur ordo iste servetur, donec major I»Sum.p&.
% c ° a gnla ■ 'iV- b^c vero solutiones omnes commi-/ 41 *- i^ih a öns 'rva Chlncver0 lenitcr astando , in ignis tempera- !n' ar ' Poffi?°. Usquc Hb major, ad illius exigentiam, ignis b° n isinri„' , que b |c quidem primus modus est subitae %£ 0r h, 'deofa'^*'" E - lixir - sed quia multi laboris St Ion-
c morcm secundum addit Geber dicens. Aut Secundtet Ce-
:l, md a
amnQU- »ecunau "^^qua-suaspistim
dine ingredi non permittun- '«»» tut

Zr^>»°
y4o ' De Oisag. Minerai- 1 !
rur cum multiplici sublimationis reiteratione spir' tU vlV i fl°V, flammabiliutn super illa, arsenici videlicet, & arge 1 ** 1 .„nittt^j) :
xorum. EtCap.deSolut. Ad hoc ut penetret&tt an I
dicina, sine magisterio non pervenitur, quod est. > C1 .. 3 jiqU lS ^ solutionem & coagulationem illius, admihistretur 1 u spiritibus purificatis non fixis, & toties ab illsisublim ^ jpstj! fecum maneat, ik illi velociorem prsstet fusionem > ■ t. fusione a vitrificatione conservet, Item cap. de Ceraw^-plice ■ dus ccrationis est , ut toties super rem cerandam m^^ Ipirituumprsedictorumfublimatio, quousque in ist* rniri ttlS 4 (
date sua manentes fusionem bonam praestent. At h° s scnbitibidem his verbis: in nullis rebus melius öc propinquius haec humiditas cerativa invenitur, q 11301 ^ E, licet, sulphure, & arsenico propinquo, propinquius au lius in argento vivo. Et subdit rationem, quia horu tem non videmus terram suam relinquere propter * - 5 #
nem quam in opere mistionis naturae habuerunt- 0 dicat, Concedimus quidem in spiritibus fopradictts m ^
rx cum humiditate fortissimam, humiditas enim m ^jus 0 ^! ra sua non recedit, donec totum combustum sit, nCC jjjs < c ^ per destillationem auferri potest, quemadmodum 3 ^v 1 '^ oleum habentibus, idemque accidit in arsenico: etiam multoties sublimatum nullas in fundo faeces re ^ cum tota sua substantia ex igne recedit, aut cum t0 permanet, prout omnes asserunt Chcmici, & rerum n ( perientia docet: sed quomodo hxc qux tamsaeste * ^ 6 £ ß. dunt poterunt fusionem facilem tincturae prxstare> ,)
Cap.de ccrat.&Lullius,alijqj Philosophi requirant ratem,quxsuper omnes sithumiditntes expectansig 1 ' j} Respondemus: Gebrum non de sulphure vel ari« (
'■ prput sunt in natura sua, loqui, cum illa dicat corrump > p0 (i j, & denigrare, ideoquemoneat cap. de Sulphure, ut ^
Sum. fttseU. mur sine magisterio, sine quo nihil prästat eorum 1 tC ri r )8- mus, sed de media illorum substantia quae, ut inq ult ’' ( jji'
tem non turbatur ab ingressione, qux per fusionem et (i> ^ citur, £c cujus impressio non removetur de facili, P r j 3r eli$'pfi . Sum. fttfeS. {atem: Sed neque de argento vivo vulgari, verba e)U jiifli 1 v' f ,r 7‘ expreste dicat. quod in fusione corporum spiritus C 3 ?'L$ nec eis adhxrent, imo ignis asperitatem refugiunt- cedenti. Spiritus omnes fugam habent, plus ar g e 3 ' nU s
1^1 ürmnniacum. minus vern fulnlinr. adhuc verOl ,^ltl tiii^
iUud»^ V
Solutio.
sal armoniacum, minus vero sulphur, adhuc V illius, scilicet, arsenicum. Quale igitur erit illi
Junia, iviii.v,, ---- Quale i & ,.~— in iw_
per artem videlicet prxparatum quale supra , ”#3 Ros.tninorcap. 12 .pavu. Cerantur corpora « alcu P°

A\
!
P
/
0
y
■
y, 1
Caput I.
S 4 i
p °tib Us( ,
U!-^ 0 . ^Scu^ S ^^ icet ) resolutis, & hoc imbibendo & subii- fL'"Mt <3^ media Mercurii substantia de cujus proprietate est,
ac fixu Cr ’ n ° n ac ^ un > sed ab adustione defendere, ac etiam Sum. perfla. fui L suu min m rcdderc - De qua Lullius. Natura in radice non Vra 0 .
Hi/” Ur is 8c at . C J lare corpus cum humiditatefufibilium, scilicet, te st-t*p. 25. tu,. S sotui-j t r § ent * vivi, quia nullum aliud corpus magis conve- ti v s’ t °cc<j at e t’ er ‘ t stuam in sulphure, sed bene credas quod to- si,L .^fiUe co P ar gento vi vo, & ista humiditas non est termina*
^Uh * S, ' n QUa Ul ? 1 s 1t ' va >sod potiusperfectivaradicalis, multum s-Ul ■ cu stdu .ornaturalis omnium liquabilium conquiescit.
c 0rh, ln 9odicdM m ^ Cr u tionis “odum satius persequitur Raym. Meduttp«. iticcratir^ ’^ nane sententiam. Sumatur lapis, videlicet randu
erand
urn > & terendo illum imbibe in suo vase imbibi-
ttlb^tleez^ ^lapidis substantiam congelata. Postea vigor» Vi,. ^Ur« s OUlbus Daulatim.dnner sublimetur ex eo ouidouid
a fll “!*Per vices, postea decoque cum igni leni, donec
?SS erit
es,,
paulatim,donec sublimetur exeo quidquid tam de aqua sulphuris sicca, quam dc argenti 1 onq iterum quod sublimatum extitit reduc lupet
ti^ljstatc ^ & imbibendo cum dicto spiritu, qui magis m
^ c oct;„ U ° eran tcr abundat, & hoc iterata imbibitione, rost:. >U0n e ■ ob-,.-. _
1^'sTr
*vis
\ 7»vi s * cbngckitiane, & sublimationc cum ignibus suis l 5 j a i'°nis’ rc - d ‘s‘genter continuatis > donec per continuam sub- ? tOn t j n lterat 'onem spirituum noninflammabilium super il- sn^ton.,:,. mrnotum. totum fieatur deorsum. Tertiusfu-
> s°l’
s sotiriv Ulri motum, totum figatur deorsum. Tertius fu- Tertius Ceu
'■‘uan^-o— . \ „ i ° ,. . o...... ... ,
V^Hd* modus a Gebro traditur his verbis: Adingrcs- *»'•»* <o, v >, jP^miscibilibus dandum, bona cautela est, utsolya- r c$ cu > u _s intentione est per has mutari & alterari, Se ^ith r soldnl!'' 1 ^ mtemionis sit ingredi cum alteratione. Vult c 0tif l) 1 s f er CQ s Us & tincturam Physicam non permiscibilc solvi, ^ir^^ssn>ub"^ tjuod alterari cupimur Lc ambas solutiones ll| ins C n tt 'Plctü COa S u .la r i,qii°d fieri pone ostendimus, quoniä Eviden non fusile natura fixi inschabet. Ratio
Qds^l'bct n. res propria naturagaudet, camq; [°lva. a ^ u fida s f S Ua a s>cnä, sicut videmus in aqua, qua si alteri V** siruih> Cl e cömrseebuntur ambae. Si igitur & medicina Js'tr ai 15 tOnv«r. cor pus metallicu transmutandum, utraq; in Viki tcr 'tomir,ir nt 1 U . r: cum uaque utrimq, sit Mercurius, facile Jlodi r! 8c m... cebitur . Sed cniajrpt ntiisniam.num Elixir non
mtdtu.
\jjsuti 0nc s^ s metallicum, in Elixir mutabuntur per hujus- C* * lQ c locn‘ n a j rum . argentumve ? Respondemus in diutie. Ut S| ing te ^ 0a de projectione agat Geber, sedquomo-
Sed quaeret quispiam,num Elixir non QMstis.
ViX Q ?»uo“
^enuoV u r P tr ai 'teirt concilietur. Sed medicina ita ^ a stcrar c p ot COr P ore sudem resoluto coagulata, postea P Cllt metalli speciem, cujus spiritus ei admistus

.At 1
Quartus C«* rationis mo- dns.
j -42 De Oleag. Miner
stus fuerit, de quo latiusinfra. Quartus ccratio* 1 * 5 ^ lio & Arualdo descriptus est iste. U.t medicina alb- 1
natur in catillo super ignem levem &
dicina : p i
stilletur s«P e /
siT
rit» r ' „i"
gutta una post aliam, donec sim datui prout r■et]«’ n iii
Sed ad fusionem metallicam non sufficit praedi .„..„ioE'V'iif
Kubr.de pm- sed desideratur etiamnü perfecta cognitio admin' ^ parat.medi- in medicinae coagulatione, seu reditu in terram fiil'^r eiimadbib.ui tionem. Unde Geber in Sum.Perscct. Non p r * jjjlicf* J differ, pn- perfectam, nisi in illius fixione cautela adhibeatur, » c-/ j 0 f]iS/ 1
aequitati
citetur artifex in administratione ignis in
ti ' odo i
postit exilio delerihumiditas in tantum , quodfu u $s> nem perfectam complendam. Et est, scilicet, ut ^^
Cautela infu- hanc corpora fusionis durae mollisicare, in P» nc ’Pj|t,ii< s ‘V
ßone eanaU
en da.
ms lentus adhibeatur ignis: ignis enim lentus hin» 1 |
servativus, & fusionis perfectivus. Si vero :
ponatur ignis vehemens, talis enim ignis huini<ä* t3 rirh'Jji^ privus. Vide quam diligens sit Philosophus, Sc st |
termittat eorum qua: artifici in perfecta nredieu ^ 0 rU ^^ ne cognitu necessaria sunt, quamvis pro more
artem tradentium non omnia ordine & continua c i iji
.-„■mllv .ai* „
I c
doceat, sed sparsim Sc per capitula diversa neom«^^rii' pateat. Quare autem requirant Philosophi t al11 il 11 ',^ xite fufienem , ratio est, quia non solummodo ^
iSi 3 ."ii
ßßtare velo.
cißtmafußo . . ■. -■.
requiratur in cta , sed etiam hydrargyrum quaerunt in aurum a r st iSi ^,ji £lixire. vettere.- si autem Elixir non fuerit facilimae liqueia
tum .vivum ignis violentiam tolerare non va ^ eI ^’ c ri> ,t ’ Sum.perfeä. psum ingrediatur Elixir Sc tingat, evaporabit. eap. ae medi- Argentum vivum cum fugitivum sit de facili, 3 •’soinR (<, £^
orna,coagula- ne,aliqua medicina eeet.qu* subito ante fligat» ^spilf^j/ ■ illi adhaereat, & perminima conjungatur, Sc 'N. .: 0 r>f
te Menuriu.
' P ev "*uima eon,ungatur, ^
fixione in igni conservet, quousque adveniat illi tJ t
letantia, cjushumiditatemconsiimcntis, Sccoss^pflt' e
hoc artificium in momento in Solificum & !>«» rj,j
secundum illud ad quod medicina fuerit prtep^ia ^
Signum perfectae cerationis nobis deseribuu^,^^ I
1 J«? -ifl*
praesertim Lullms, & Arnald. si super lami« anl verit velocissime sicut cera sine fumo. Ali«*- ^ „,-r
_ et i' 'p.i 1
tentare medicinam, pondus unius grani tr ‘. t ' cl ( .gloi ,£ ^ candentem cupri ponas, & si intrans cum p au£ ®nj c [iit5 £ j, se diffuderit per totum intus Sc extra, est p £ " £
dlVrfTfrfa- c->iemr, nunc diversa aliquot olei nomina, & ^si mltatet. ‘ facultates explicemus. Qu^| fine audta«»«
- • -— r --'- -• -:-,,ecal«»^sj^» V
I

*-1,1
*>
J* -rf
Ii<r
/i
S;
A'
,c
K
p ( \
%
K
*jf
Vicilini ^apu.t L 54 ;
(V’ K ” w » cti ai oqucnrem hoc modo,- Quanta cnt multitudo V' aUr >lm'& Cnt multitudo tincturae, quia hoc oleum est tin- Dez.puSU. 'tfti icitur astm ' a - & philosophorum unguentum, quo to- principi,. absilis Cot * na S i ste , iam. Idem: Nos clamamus meliorem par- Tefi.c.qo. Pt t > n °stru m PO s siti di g est: >m Lc {eparatam,unguentum, anima, V^hurnjH ■ eum - Etcap.scq. Nosti a secreta bene tem- tt(p Ull gUcrnta * i" corpora versa sunt per artem magisterij,
Nst Ut lll Per te ° Ca ’ feimcnta > anima, & (oles, qui lucere non no str.im Sc radiare. In eadem lententia Ar- Cu >ti I t i n ^ Va - Aerem (ic ablutum serva seorsum, quonia Ros. ptrt.l. 1^1 st^od Co j Uta » & aurum, anima & unguentum philosopho- c.io.
\ F t ' n S' t ’ & %u & fluere facit. Oleum itaque
c, nicQ tll ' lcut ex st'pra<Jictis patet, dicitur tinctura, ani- tin„j a|,, inib lls •’ l ' n g Uf n tum, ,»ram & argentum , & aliis pluri- tt ftVi, terra nr Ir , ln Jp n ' tui ‘ Tinct^w nominatur quia colorat & Oleum quare qu am 11 ?, tam & puram ab omnibus sordibus tam ter- tinSuraap. f urgmaticis , compataturque tincturae tincto- P‘datur. ^ni'^^hon ' la dc P ortatur super pannum, deinde recedit aqua ' atcr ti:f] Cl ] n ’^ c remanet tinctura in panno fixa propter olc- llI n ne e' 1 m °do hic spiritus in quo deportatur tinctura in cetottim solutorum reduciturjper terram suam
I 'J
/
K
-
J
iflr-
5^
py r ■•‘wum loiutorum reduciturjper l lciu f ai ?m, desiccatur ibidem, remanente in illa tirtctu-
'It '
d;>C
°lcum. Vocatur idem anima, quia sicut per ani- Oleum cur ani 'tij '‘^Plic ^ Ve " t -'tabilia omnia vivunt, crescunt,vegetan- »« dicatut. ‘Hi affu n j'- Ur< I Uc > ha lapis Physicus, cum post ortum ipsius Cl 'e(cit ltUl ’ ^ u *g ore metallico illustratur, condecoratur t,a stira n ! ai 1 g etur ,& fui simile producit, artifice ei mini- K(| IS ‘sicut ul ^ 1 ' 6 ad|uvantc * Non quod lapidis anima sitve- i,, i(cv^' ,, ' r ia ant *. aut vitalis, habens in se vita:potestatem,
■^i it , 111 ^OoDjfi Ura:Pu * irrest, is & sicca: non patitur, sed sicut ^ s Ho ^yns L C l° inf ° rmat1S materiam ad libitum. Id ipsum flt>t- rii fici 0 , j t U ' Artma est in semine natura: sicut magister :\i 3 ^ c,Cc eDs 3 Em. Ab anima totus pervenit effectus,quia nul-
XV??r. an,,na *st ■ ' •
t. ‘‘ig 8 c s m .. C1 movens naturam secundum proprium
sintern c l l|Q d p EMotu res generari non potest. Non tamen Test. e. gj.
.V [‘'■'talem ° 0 r g a nicum corpus Physicum , & habeatpo- & 49. . ?Pc|l, e odem T ai ?, Unalern ’ sed sicut operator est in artificio r 'ß- «•» 3 . 0 -
(ll C^ l '*Vrea f 00lcUmi(kldal ‘ bldlcltur formamctalli ’
^Vertjj . ct mentum , quia sicut fermentum totam
tlilsllrnrvk s-_ a ■ t _* m
h
•»!
>b f .
^ >( ‘ l hit Vei ?' t I» suar^ tUrarn ^ erment ’ > Ita & hoc oleum totum
i >1
''.T'ufngendi ? aturarr >, ipsiquesuam vim Lc actionem ^^tth' * US ‘ kerm " Uend ‘ - Ad hoc propositum aptissime Oleumftr- '°ti, scilice t entlpro P rietas «st lapidem vertere in natu- mentumditi*
'n naturam liquabilem, & fundentem > ra - tw -
ttone

544 De Oleag. Mi n e RA t*
Teß. c. 38. tioneoleaginitatisfubtilis, & olei incombustibilis
oleum dicitur bilis, quod leniter intrat partes dicta; mate' 1 * ’ ral irU I "f [tit 1 *
aurum Phile- permanente submergitur. Nominatur simib tera ..
fifherum fr p[ 10rum non vulgi, quia videlicet non amph" 5 ^ attentum r„ ’. 1 . » r ■ •.._...s.L n ij .rfl* 1
ffl'
argentum Te fi, c,4 j,
est, ut prius, sed attenuatum & spirituale stustuM; 1 0 si
»oxi-n 1 ^ 1 . J1)iri»ia^lirvi Ci/> dnim t nl T
■r<‘
gento intelligendum, Sic enim Lui. Laborat^- tenuatione naturae ad formandum corpus P^’ ° na Jri t^iii
que sit aqua clara,quae vocatur aqua sapienti#* " it) (piri
aurum &argentum delata in actionem elementa!'. 1 " ( j ] |
' rJ - olnu!
in quibus quiescit 8c gaudet quintae e flenti# ^sici" !
-1 - - t- - -- o-.- - ntllä 11 dr
*Okum dici- tum facit. * Nuncupatur etiam unguentum»
mr unguent» dines omnes & unguenta emolliunt, & lubrica ^
^ n_*i .... _, - I_J_„1*midlS c ,1
adhibentur, similiter oleü hoc partes duras lapidri^jiliiri’,/
ras lenit, & fluere facit. Cuju^quidem facultas m £t .
primo loco meminit Geber, Jioc Gap. de med. p r ^P id 1 '? j^j 1
quod tingat, coloret, & figat, reticet more suo, cl "^ l \ c v s.t v .1 . „ P- - - - n - J (M Vrf
jc!
locissignificet, fedonminomutato. Quod £t s 0 \ scii tatem vocant nomine admodum conveniente cilem fluxum inducendi , hoc infra humidit^^iri 111 ',/
Sum.tevfeB. igneam, & tincturam vocat, & alibi Sulphur, 4 "'
* J • n r \. i li o. £rrPflU t, _
in materiam instar sulphuris coagulando &
Cap.de Sulphure ait. Per Deum altilsimumip'"? ir3 , fj £( / mne corpus, quoniam est lumen, alumen, & t"s .
Cur Geher o- eodem Cum suo compari fit tinctura, & dat pon" v ü’ |/ leum sulphur unicuique metallorum, & ipsum afasditatedep" r ‘
• • ” •*- r - Ä — .—"tU" c,a></
lumen&*lu- Vocat lumen, respectu anima:, quae corpus movt ^
men& tin- sum illuminat; dicitur namque corpus tenebroso ’ . iluramvoca- nimaeideest. Sic enim Morienfls; Omne corp" ^
nent.
IÖ*
r i
* sp
ma caruerit, obscurumSc tenebrosum reperitur. ^^jj^
Philosoph i
espectu fixionis, aut medij conjungentis sp' r ' tU {uisa!"^^ *. similitudine desumpta ätinctoribus, qui tinctt ,r,s ^ rumque addunt, ut in pannis aliisque rebus t ‘ n S e£l p e lb t ‘ : ‘] c |i tl i. mentur, Sc pertinacius adhaereant. Tincturam a Pjj f|I) p" loris rubei, vel albi fixi, quem inducit. Et h° c st U | o [' 0 pf' 1 *('■.
i loco nobis efle potest, quomodo '
mi exempli loco nobis efle potest, qui versis nominibus facultatem & naturam rei
rnuvjvyrj* , ,
quomodo sub bant, oc eadem nominum varietate indoctos ^ etiverßs-er» artearcent. Quod eodem Cap. dicat. Sulph^ .jjus nominibus ar. par i fieri tincturam, Compar Sulphuris Geber k^ .,i 1 is'*!V» tem deceant cat ar s e nicum, id ipsum hoc quoque loco potcu
+«IW. Unicum sit *,nst„n im. sulph" s Kt^ J-
licet arsenicum sit tinctura albedinis, >
Quod aperte testatur cap. feq. de arsenico, d“*" ’ „oO "L d de subtili materia,& simile cum sulphure, >dc jjycr* jjjlf
lud aliter diffiniri quam sulphur. Inhoeaut*
r i

0 ,
%
trJ
fr.i
4
- & 1 K'
Mir
f j '
(jiW, qi, 0 j r ■ Caput I. 54j
W Cyiist ic sul u albed i™ s »mctura 4e facili, rubedinis autem t„ ‘5pc. Pot(,(i^ 1Urvero rubedinis de facili, albedinis autem dif- i„ "| l me Voc ta menhoc)oco compar sulphuris etiam conveni.; kilv^ a ^cntrx" M cccur >us ipsihomogeneus, sub cujus specie vel ,1 >s5 Cpro dat , or P tu m latitat,donec actionem suam in deco- H ■ ^ Lu' 0 -° re filmo >albo vel rubeo. Quod ipsum insinu- y in 1T1 ’ a !?> H° c oleum naturas incerans & conjungens,8c
hlli^iinspiss ! ciuarn inducens,spiritiis colorem retinet usque Phu Carr> - Et t •?. tl °i >em > & tunc induit citrinitatcm & forma me- W r l ' S ’JJ Cr corh Urn ’^P’ritus est lator virtutum animae, id est,fulta o! Postit U l"’ a8nesi ® (lvc terrae - QiIP d autem ea mens /„ crfiäUe. Qtj ».ntstC patet, ouia naula ante Hivprat : Oni ex nUu*» n>;-s
'H
C< V 4
y
;/
A
V,
€
/ r
f/
< j* i
w * 6
°p >t»nc patet, quia pausoante dixerat : Qui ex oleum/piri, 111 eutntvi^A CIC ’ ® ud P cr ie praeparando non eliciat, tus sive Mite a d defiw Eo perficitur, Sc sine illo protelatur tnagisteriö . curii Vc\,.r ctat >onem. tVr r.„im <*•«/»«»»
t/-Hve j^'P^stohem. ter siniin compar igitur ihtelligesptf»- la'^PW p Cur ‘ urn > in quo absconditur, sive sub cujus specie la- > diDtr;, lVe cot pns perfectum solutum, cujus vi aer ea & ignea
h; t ° ai idi,t l l t ’.® £: bsitUr.sormamn! arcenti tel ant, Inanit Onrv
^ict ^itstd if^ja^nbformamqi argenti vel auri induit. Quod W^' c biet P i| “ cri onctui am, & dare pondus Completum ii- / lo 'Um, 5c ea a foeditate depurare 6c illustrate, re- l 'ilJ, <licit Ut' t^octionis cömpletae: tunc enim lapis perfectus siri- tc OmriVs^'°’ & Gebro m ln;nc modum scribente: Qui hJ Ct etis tv L'“ CCt e & amicari cOrporibus noverit j invenit iinü iaph perfei •0* Cr it, ut n tK maximum; Quasi dicat, qui lapidem ad hoc Sus vtcatm ^tfb'etailij . x 'one ipsius facili mediante cöilimiscere &cori- frlphur. < tlc a ai ? Sr 'atu ar It, ?lP e F^ ed ^^ poffitjiisq; firmiter adhaerere,penetrare Sum.perfeCt, bilbatis ls viatn perfectionis invenit. Ab cade conditione c ' 29 '
*0 ^pius’n ^ incerative tofus lapis perducitur, vocatur
Sh i>i & ^ime Comes Bernardus. Lapis perfectus
S,' oi fat-a phl i r - Ex fupradictis manifestum est, Oku istud 1 Vlc® Cr e> tefl 6 ” 1 . Pl °nctn inducere medicinae, sed eandem et- De
r „f ctia .m Ascbarie sive Astano in Turba: Corpus eultatibut
ll Oratione firnai £fi-rM«ntA
adTfo- de Bo-
t M, ttrh ~: vu '°rationc firma coloratur fermento mediante,»»»«»«»- l>e '!>> est anima corporis imperfecti', figere q^st _*
%i,VP4. Alii Üm ‘ n ^ or ma spiritus. De quo plura, Deo tiS>]; 0t ^ Ca islii«t ^asdamolei facultates complectitur pau- A 4cl at ‘ Va > colriric 1 ^Oleti est tinctura Viva, consolidativa, V^fitf^mativa catl vaiclarificativa, purgativa, perpetuavi b>> Ql,.° lu mtut t e,i Et ^bardus Philosophus Regis Persa rü: citati!" 15 v ‘VUm n S ’,P enetr «iyum, colorativum, perpetuati- j üs >faciens^r Cr r CVetat ' vum ' depürativum color vivus a ^krnxA ,. c ilr ge r e mortuos. De tinctura eoiore ' lcctUr diffusius annuente Deo cap. ultimo.
M m Conso»

546 De Olf.ac. Mines.A ti pc<^
Oleum censo- Consolidat, ratione liquabilitatis qua partes lapid> s ^scb 1 ^; lutat. & per cakinationem difcontinuatas, & humore P rlV ‘jj l ,<ju!'!y currere facit, ita uthumidum siccum siium non *^ re ,jiiii 1 ‘%> 'Semitat. c«'ntra. Idqueper cerarionemperficitur, cujus m
psimus; Penetrat, ratione subtilitatis,& similirudi° is j. jt. y, 1 Multiplicat, qua facile suum corpus ingreditur, alienum vero
tiplicat, quia ipsum est merus sulphuris cibus & n t jtU r ' J 1 1 tmB. tcst. E>uod in veram quoque sulphuris substantiam co®^
cap.27.
de Lullins: De sanguinis substantia qua; est humi spiritus generatur in substantia corporis medicin* trimentaliter vigoratur. Vocat autem oleum n 1
dunV,> !
autem oleum * q „jf' e sanguineus en- , r iaS
Oleum cur
ßngui) dic*- cum ratione coloris, tjpi potestate sanguine ll° **-•
t»r. militudinis. Sicut enim sanguis inanimalibus 1,0
corporis pervadit, alit, fovetque,& vivificos fto ! ^° S j/'i am oleum sive rndicalis humor in lapide. Hinc A 11 usO 1 ](f
■ mlapid
notis. Aqua corporis, cum corpus redactu® Cap. de Cerat. dj c jtnr sanguis. Et ut seipsum interpretetur " non habetur nisi ex metallis fiyis. T'ropter ‘
haneal e( r -rfS-'r.i«.
...-_-__ ri ... .
que facultate Hermes in tab./marag. Nutrix
non intelligendum de terra, sive sulphure, qu r ”
quam nutriat, sed de humido radtcali cui tenCU "üitst
immistum est, sine quo spiritus lapidis ut ’ l1< I l jj|i<l c( (js. 1 ' j ' ' ; . 'p1em-°n^-></ '
täb. virtutis. Oleum clarificat ratione anima: corpt' V 1 .
Oleum clari- diximus. Purgat & depurat, amovendo imped" ^ po 1 sicat, «j- par- pi s prohibetur fuUimile generare,& generandi V" ^ Isf'i,/ 1
In Comment. '
gat.
Oleum vivi-
letaler,
procurando. Vel quiain fine decoctionis c0 ®s, i01 ]is e ,r/ maxima pars & prtecipua, ac causa Jotalis pc. 1 !- dib llS ' ^3 \,i dum radicnlc, purgat & depurat imperfecta t* 01 ^ 3 b^!
formando in aurum & argentum. Vivificat, fit
Terpetuat.
pidis forma dependet, &totus ejus effectus, q UI natura nomen non haberet, nec per /esubl®. el rentur unita. Perpetuat & confirmat, quia lp»t> rn
;li04
u-Vi
tus, M“ „ ,,[|r
eum sit, nec ignem timeat, eandem proprietate® ^pit ^p 1 ,, dir , & quia spiritum cum corpore conjungit» e S quoddam inter illa, naturam utriufque in se rct® U , ^ OUii conum- jus adminiculo facile a fe invicem dilaberct®^^ git naturae lofophus in Turba. Unum conjungit , duo c .
contrariae. dj c j n am. Et Astantis ibidem. Spiritus rnedi-inte ^^^ pore conjungitur, & ligatur, & cum ea simul H. sl |i^
u ^Vj
I* -Apcrtorie. convertitur, & fit unum cum eis. F.tRaym „ bet vivificare & ligare duo contraria > scilicet».*- siibtiliando & miscendo corpus cum spiritu, N * pjxio 1 ’ ji< tmsndo corpus in spiritu, & spiritum in cors 0

A
?;■
^ ,
,n 1.
st?**
'Mi,
Ttcm in , Caput I. . J47
i-atSc''■ . ^diiim defendit elementa a combustione,
Pirit„' Un “’ t P cr P ro Pi'ietafem fuse naturae corpus cum spi- l0, »> cu m — - /- • - ■--a e -
'nttc
corpore Rosarius. Anima vinculum estspi- Tejt.c.^
tf.
F
’iF
0 l A
-
ii
.E.
/ 4
|
/
/ !r
/'•1
H J
;/
%
c Ui>
t ,[1 d'
i
%
A
-
'
fii^Pngit £ l,S Vlll culum est anima:,anima conjungit, copu- U C| pio uf q l ' r concludam cum Seniore, pr*paratio rerum a , ia,&. t ' n ^ L >ra,^ a ”^ nem > est a‘qtia fixa honorata nani illa mani- j 'P<a e ax j m projectione, & ipsa est mediatrix intercontra- 'id/Mtis Q] Tle ".P r ‘ nc ip”'rn, medium & ultimum.
c]ui s & commodis qui in medicinam
t/' 11 ' ^ avg ( *' l!r0( ' Ue ^ ar gento pretiosiorem existimet ? cum v, ,»piir/ Murn eorpora mortua sitit, nec quicquam in iis co. C| ti^ r ’ atUr , j‘ji COnimun em quem habent in vita hömimrin usum, jiin C °'P'tis pu pronatura tota aurum & argentum speciale sit, t/^M,^/l'"cum tingat, figat, Scstuerefaciat, nricturasque pf^^t 8; Peattcrea ipeciebi suam augeat, & in infinitum <)ib' ttl| jtati S 11 "'Pstcet. Si aurum causa fulgoris, soliditatis, & l t | ab ay r Cr S° commendatur a rhilofophis , hcee natura tan- t’ qu a ° Pj OZtiara, & auri quasi filia fulgorem eundem in 'iti ■ tt . llt a-^ 8 ocll ^ s oon conlpicuum, cum sub Mercurii for. t 0 ll 'tttuf dlxi truis, donec decoctione & ignis virtute 'oculis cai^'stst’stet, soliditate eadem praedita est, quippe quae ^ stifeontinuatum consolidet, & ad auri pon- i^^iqt^.durabilitatem & perrnanentiajn in ignenöri ini- 'gni^ ‘Pstttn aurum , assequuta, curo in igne naVa siti & , 'i(j P tr p(.( ü C j Uo ^3minodo dicatur filia /gaudeas igne, 5c in eo- >q ’J' m terram reducatur mundatam Sc dealbatam*
et.Lef '
&tuteasden
•,,,ts Cl . ... , . - -- - , - Eptlogutci
tttir n > Ruloiophis ejus naturam hon admifetur, & tm-vrimr. »_ > "Wronin. X, „ _ .i.n_— -n:- . ■_ -> _-
'«t. refixa e( T .
l,r n igit u ct, ®c figendi iri se potestatem haberet; non fige- tS ’ ac/ Ca ^ crn cum auro proprietates obtineat, & mul- 'itfi/ llQ citr>u"o auro vulgari praestet, quarito corpori (piriuis-, V 1>e, Veftr Ut,iS cu ' £l,n que verae Chemiae studioso diligeri— C!t '1ßi ni §^ un r erit, & cum oleis aliarum quamneunque R^d/^ferend S ’ ’ mediis mineralibus desum-
^ l no n - v dutn > num simile iri rerum natura reperiatur-.
31 rc PudM,' niatUr ’ P r °ut serturo est non inveniri, huic ad-
^ u<3| atisc*t,eris.
&E
Ma teri^ tenvitate
& subtilitate spirituali.
u Ut ^oi ■ C A ri u c II.
Ö >n 0( if ne ^^“l 0 (*ph‘Cct secrettor mßt tuitur dißuta- er * n ti it .. ctirpsra ac JptrttKtattenuer^ ,tr ’ tau-
tnt,t tatis^ matertA commoda ricen/outur.
M ro a Lxeu 5

548 De Materia T e nui TA's®
Xcuflä prima Elixiris proprietate quae ab Ole o ^ß 0| qS
J—< humore metallorum dependet, ad lecunoam qs -^
attenuatione materiae sive subtilitate spirituali co» ut non solum facile . f £
i^pfor
nuifsime fluat medicina admodum aquae peraetrnnS trJ( JaA ( , dum rei alterabilis. Sed antequam attenuandi w °. f0 e p\0 ^('
Qua re mate- deo requirit Philosophus r>« ttmitM " '
requiratur. _
sciendum primo erit, quae attenuanda sint; cto attenuando, facilius operationum modi innote nuanda autem sunt omnia elementa lapidis > st 41 ® 1 -
materiam nobis subministrabunt, quaedam formaiP-^ [cili^
suppeditabunt elementa gravia magis ac densa, sivc jga' s J l „ f ii !
i C *v hQY
aquaj formam levia 5c rara, aer videlicet &ignis>^^; sf® 5
re hospitatus, nam ignis per se subsistere noti ( jji
est ut aliud corpus assumat & subintret, in c l ü0 ^. 3 ß Que elemen- actionem suam exerceat. Aqua & tesra siint clcn 14 ^ phiEji! ta lapidi me. aer öc ignis agentia. Actus autem acti voniiii) 0 *
teriam, que sont in patiente bene disposito: quo melius igl tul 'J rl t fi>^ji>l'
f~Jup- praeparata, & magis subtiliata, eo quoque apti<*
ux forma:, Et quo nobilior suerit materia, eo it°r ;
-• • •-acta
ma. Et contra, quanto materia magis comp
siris, & a sublimi natura remotior, tanto ad s u *" ce sf op 0 ^^
au >u— >. 0 p U i•
erit debilior. IdeoqueElixins materiam attenuari f
De interit, al- monent sedulo Philosophi, &inprimisRayin L 1 ]
inquit, ex quibus Elixir componitur ad perfect>m®^-^
mam subtilitatem reducantur, non potest in e>s p
..
nec induci tam altus gradus & exaltatio supra- s|1 ,
centies, aut millies naturam superent. Idem - « ne prxparata non potest facere aut creare causa« 1 P.^ j sr,/ Praepara ergo primo tuam materiam, & separa m ^ nobile a vili, Sc quando res prxparata: fuerint, _ tu 0 5^/' in , ebener, 0 . praeparationis. Sed elementa lapidis »'^nuatt,'^, ^ quidem postunt testimonio omnium Philolop lll j ^ c> poribus dissolutis: igitur corpora primum fu« 111 (C /
dissolutionem , qure primus est operis gradus. c otf c< ‘\, K Dissolutie pri Diflblutioautemhxcnihilaliudest, quam . -m 11 ■' tmu operit tantur in Mercurium & lulphur, unde originem 3 gradus. solvi autem in Mercurium aliud corpus non p 1
isap
Que
ur, unde originem nabjj-.ir
licum, Mercurio & siilphure constans. At cum ^ sint, aut imperfecta, jure dubitari potest, num P^ £( t< ; „ menda sint pro Elixiris materia ad solutionem metalla dam. Imperfecta quidem facilioris solutionis v ' ht>b c jc? t
.l.'flC.iliAcic nnn ln,a J ,S. ^
Jbhtuoni ma- difficilioris,quia haec densam & compactam 3 1 e* vel minus ram, ut vix ignis aut ars in ea agere valeat, illa e<?
sulphur Sc argentum vivum contineant imp 111
apta,

K
4
$
f'
w
Caput II. /49
&dc-
corporaa natura muuua, oc quae per c . Corporalitate ad (piritualitatem deduci pos- e ■ t '‘®cipi 5 • ern maximus Philosophorum consensus in* f|ar »a redio; 01 ! V m Solem Sc Lunam dissolvi , & in primam T u “' ^de Versiculi t
donum Dei,
epiure
U u ari ?osse a labore praeparationis eorum sub t l li ai ^ abeamu s corpora a natura munda, & qt
V <I isth o
ur pra» r -
Ilii
Sf dfi s
tC37i PLw-eht*jict ret £un Pontem per amabilem.
1'tU? >n ’ ^ e lem transmutare, m ando %oce clara,
1 c Orpoi- ^y^phamin ft illabi lern. b„> aitibjg sumenda judicemus, cum illa sint duo
>tj> tn Ve tos l) fjp. mus merito, numutrumque simul capiendum Utft v cro C ' ataltCrutrü > videlicet, aurum pro lapide rubeo, 'io^Va.cnm j r ° . a ^ b °' Posterius innuere videtur Arnald. de Rof-pmt, r. ^b t ^ c ,ads j Consulo ut non opereris nisicumMercu- c “p- 7 - 4 i s r ;Au riJm ossm.Sc cum Mercurio & Luna,ad Lunam. Item ( (l J| la ti n „i t "pretiosissimum metallorum,& tinctura rubedi- Sum.perfssl. V/ dil 4i A ansf °rmat omne corpus. Et Cap.scq. Argentü c.32.
I>^ c sio Cor n ctura. Et rationi consentanea creduntur dicere: si HcDt^bitijj ta conjungantur, forma Elixiris confundetur, Sc tif^ni. ^ 0r pus mixtum, neque omnino aureum neque ar- dr, (| C ° t '(liti 1 i(f aret ‘gitur G ebnirn 5 c Arnaldum duo diversa Eli- Supmedo la'.|d^plici tc ^’Uuum ad rubeum, alterum ad album, respicien- Fhi l°fiphi _ Pr '~ Sed cum »dem dicant non semel ‘l uar “ io i
S^^cun rbacorum -
Sii>! S u «u m ' Cllm tantum. (Sic enim Geber. Invenimus mo- tft L c . 0r nnl«, dntum nobis scribere lapidem , ad album Sera
lh: r* ct Um.n.,-J o_ rr- r - . >,
bi
quand<ufo duos lapillos confU- ßuant.
k. ‘3hi jutam.
Nii,. Ut, us . ’ ss u °d & verum esse concedimus. Et Arnald. Dcimtft.
In,. : 'tur-ss ’tnairifj;,;-. _■. , 1 -. J .
-nisi
medicina , cui nihil extranei additur, nec di- ptrf.c.3. /tof.
-• n — A *i O Jr -^ » viu uiuuwMituiwitiwuiLm, 1 iwur f'-y.i-j. iw/.
" s essi ■ - P cr flua removeantur. Item Raymund. Lui- ptrt.i.cap. 6 . riik„, P 15 ’u st a medicina, una dispositio, unum opus ad In ad >“ L
!' , 'Vo^° ni giuun sUll,hUrsimul &semel kacicndum. Etpa.ulo C ‘^ ß pZcl S 1 .1'«ris j|l ,°P°rtet te si sulphur album in rubeum conver-^,- r >Hi '«m fi-, ‘ ncm «trahere, sed solum coquere, donec to- gos.pan. 2, ?Cv I<le m 11L atC,Ue fixum > quod eritsignum completa: deco- cap. 17: i Jt ti «'i?din^^? 5 ."^tdcant omnes alii, 5 c ipsemet Arnald. & ad- 'adipefi' Ue l tl ane inquit, quando video urinam meam
: dormivisse, re-
^‘c pie in ]V“^ lm cognosco mc parum ,N, h,° n °n est,vr t J m ’ somno recepto urina citrinatur,quia
du”!“. 1 H«“ A '"- n - : -' ■ ■ --
eunl duC| lapidi* d 'S c ^'° ) Iton immerito quis hassita- ° „ P'*serti m lnt ’ au vero unicus, tam ad album quam r <; ssum j Ul J Uni ma gna Philosophorum pars utrumq;
g' praeceperit. & nimm Elixir constituerit.
M m 5
Si?

Js© De Materi^ TenuitA 7 ® , f r^ b ta.h.st»n. Sic enim aperte 6c dilucide Hermes: Pater ejus eft S° ’ ^ (b fC (( r -'S- na. Et alioloco: Draco non moritur, nisi cum
suis interficiatur, non per unum, sed per ambos fim»l-'^,^. Solem Si Lunam: Sin? stultos quaerere, & quaerendo«^ jp»
niam ad propositum non pervenient, donec Sol ^ ja^ - - . - c ost uS
utrum^ 'ijne corpH 4
gr.ecepcrint
vhilofvpbi.
_ rpus redigantur. Quare vero utrumque cu pjoi tll '' c l''
jungi praeceperint Philosophi rationes ab Avjceim 3 , j,tst ^ Sc Via Universali proponuntur sere tres. a^n>
quod aurum quamvis sit magis perfectum, coivpao 1'y^ip ^ quam, reliqua omnia metalla, tamen post tunir 1 .j' s re-li^ 1 ^ fiat totum spirituale & aereum instat Mercurii "j ^ 0 st" 5< j,|ii | ' cibus , quia aurum nihil est, quam Mercurius at ^ e ¥< ji spiiTatus in ventre terra: actione caloris , separatus ■ o» ^ | re externo. Argentum vero quamvis ealcinatum |
J? .int prima.
fecunda.
fertia*.
saepius , tamen est magis fixum quarn aprum- j t ur s|)! .- est, quod argentum paucam habeat in se tincturan 1 ^ ptum sit ad auri tincturam recipiendam : & nisi \' t0 s
habeat retinatailum tinctura: iucc, nunquam
.r*0?
4 '
neque corpora imperfecta figere, nec ad auri ducere poster. "Lei tia ratio traditur, quia eum pus per se fit difficilis fusionis 6c liquefacticnis > ta 9t |ti> gantur„facilius fluunt 6c liquefiunt, quod feiend 5 C./ ciunf>x utroque simul mixto (blidatviram adantu^ 1 p jut$V' exemplum lequuti Philosophi, haec duo corpor 3 ceperunt, ut facilius multo medicina flueret, 6c ing r , 1
pora alteranda. His non obstantibus . ut I’h'!°'f})itcf rf ’-
tentias verbis quidem dissonas, revera autem mira^ 4
tientes conciliemus, eorumque mentem cxph^^,gsi^L
❖
^nßorit pn- siri potiffimum officii este judicamus, qui
a ddere cupimus, nec nova in medium pioducere ^ pi-
mus duo este Elixitia, 8c itidem unum tantum.
.SWe phrlp- respectu, Opus enim Solare utrumque, iC>r^
sophi dixerint ' ' .... ' *'• ' '
'imum ejse la~ ptUtji.
beum, in se comprehendit, quia aurum solutum ^^,Ai>^ si cae mandatum non transit in aurum 6c Eli>s' r . : V'
beum, nisi peralbedinem, qua:Elixiri Lunari ^ mentp vocatur unum opus , 6c una medici 113 ', -a.il> 1 f^ 1 ’ semper per media operatur, nec aliter ars lac» st q ui t ’- f
. • „itim> ~'< r
Videmus enim in mineris quarundam regio’ 1111 ^ jiEp^ • gentum merum afesque admistione merallc»^ 31 ,,
rum cupri videlicet, stanni, vel plumbi, gcneratu^^pi |)0 / pilsime admixtum aurum, totumque tandem^ ~ „)
4'
' e<s -V
yHi&zri< Con-
mjw«*....«. tim u 41J t LWLUliH|UV. tuo«’ nC^**'
re longo transire paulatim in aurum , sinatur* °*Qiij/ 1 terpelletureffodieutium avaritia Sc cupiditate- , nv.dverti dum quondam metallorum «uperar i
„i- 1 "
fj

< ‘ !>t *^t d ' scCr?m ’ W»m eandemqu- » fantö ® agl5 avl . ■' Me s tCm ’ a . uan to profundius cava • ar?en tum ex . % ^S*®', Se multo plus auri comwE^Am. r^on
i ?'* o2; ms > ^m^ediisauc&pcnorjbus.^J»
SCT ^°n-> «autumo, q^ U ™ÄuraW
s t; v »bt,° tcm pove excoctum digestumq \ , p u |„\ ult is
Ur 'Um j *, cmrn commistionis naturalis ai grvti ua „ r j.
N o^pmxtma quaequeloca geuevattom congrua P
Sdeindeaiisop ' '
J.
9
°j-\
y
-err,■ '<mq Un . s -- v,ppletis ad altiora transit , & sic tan-
*lia ^ S’Crfiri- CCU * a ac * m °utmm altislima fertur, donec tan-
p 5
^ eorundem vel lateribus, aquarum illuvie aut
' v 'n a tllrri ^ e in C Casu Piatur, vel etiam metallicorum exerciti,,.^ "vea^, ^odi peritorum industria, vel virgula, quam di- ciituMniri ’ l c P rc hendatur. Philosophi etiam expresse affir- *
Pite i 0 U sle ai,rLlm .quinpriusfuerit argentum. Siautews *?“ >e Propst 3 U ’ S c ^ x ir perficere tentet, is ultra albedinem Lu- tij *■'"* n on poterit, nec metalla imperfecta convertc- c d tantum in argentum. Et sic duae erunt medi- !!a ’Lunaris altera. Et vatio fatis evidens est, quia Producit sibi simile : Sic ex homine homo srencia
i l u s ^ , *- ku , nec formä auri dare quid poterit, nisi formam ^U^ctar Uciit ' Solius euim form* auri proprium est au- Omni» /orw* .
Mus formae argenti argentum generare, lln- i siu ßmili W 1lltllr a , n tmctura a suosiimli procedit. Qua: dixi cö- P rlc ’ rt ‘ u
o^'tate Raym. Lullij citati ab Innominato. Ejus ^ an & Qr ***?■ ljf ti ^seqyQ i ?P' r 'tus,ii est,aqua non coagulatur nisi median- Cl >ti 0 r t i ln ea dissolutum,cum corpora sint coagulum Mi, b; f„; coa g' J lum debet esse Sol & Luna, inipfoMer- W>op ta ntnrninodo Luna ad album, ScSoiad album a tti r^ioritjj, ' Non inficias tamen iverim, tam calcem argenti *Ut/ 1 °leo s 0 j .«aliorum in aurum transire, Sc Elixir Yubcum %i t ^ cs ulbli n Postmodum imbuatur,Sc ad plenum decoqua- St S ' Qüan^ Ur e cn ’ m Lun* id aperte testatur Raym. Lui. in- Deintentbnt °. u lphurL U n® est circulatum, debes illud imbi- ^ilcbcmiß&- 'sif^His. t 0ris Claris paul 3 tim, Sc coquere, donec suum ha- * um - ? f l ti.i. Ct<: elixjx rv * ca ‘ cc aliorum metallorum ibidem: Pili tu po-
U ^*'toc mna Ce . C » ,u ? cunt l l,c corporis v )\v>M-ei' °l ^ cc 'P e dictum sulphur ad album vel ru- t''tu,; r "bci lm H*** cx oleo corporis Solis & Lunae. juxta „Xiifc ? Lua 9l .j q^ Uo J? Licet c vis. Sed calx Lunae per sc.hoc est cocta ßc oleo ejusdem incerata tantum in, C ®d'citrii,;, aiC -Seritur, nec albedinem potest praeter-.
5 pertingere. Et quam vis postit per natu, ' Mra 4 fam.
s volueris, ad album
c Wutcm i

A«s pafto « lixis album pof&tad auri tolorem pertingere. i $um. perfeCh s- 84 -
Omnia corpc* t f a elixiris ma . teriam suppeditare pojfe. Ros. part. i. W-7* •
I)e perf mag, iPe inyeß. perfeß.eap.s.
De Materie TenuitaT.®^/
JJi f/« xvx ^ 1 fc AI Aj i A n m » r : • -j»'
ram, hominibus tamen non est datum tam lonsjufljY 1 jj$ „ ut decoctione sola argenti inaurü, sive sulphuris ®j,
tur Chemistae, in rubeum mutationem expectarep“ 1 ^jici^ circa si Lunaris medicina in Solarem convertenda jj ä iiP -
mistione rei tingentis eam, quae sit sua: natut*,^!^
test esse quam aurum. Quod ipsum mtelligit Gebe^ Medicina tertii ordinis duplex est, est tamen esie° ti:l „j. * ^ gendi modo similiter,& ideo unica medicina nunf^P j S so!^> mcn additamentum citrinantis coloris , qui a sidpP^
--» v l v ‘ 4 * * &jH‘* 'lis'
disiima (ubstantia perficitur, differentia inter hane c oP l
rs: s. c_i__ ji _:j_:u.id m ..nfl'
rectillu»c‘VU “H
1 ä rubeo di(h. 4 Jjl
rem scilicet Si Solarem, quod haec quidem istud in jio 1 ’ a illa vero non. Haec itaque cum ita sint , & elixir?* tute propria, sed aliena, rubeum fiat, rectiffirne diversa opera constituerunt, & album a rubeo di, ^ minus vere respectu operis Solaris, unam mcdicin 3 ^
6c rubeum affirmaiunt. 0 e^°\p'
Dixi superius posse nos excusari a solutione p 0 |uti°j,p imperfectorum, quod npn ita intelligi velim, q“ 3 * 1 j 4 rpm omnino inutilis sit, aut quod illorum iubstjP elixi r album aut rubeum non ingrediatur, quod e ^ 0 |ir losophorum sententiam, qui tam Mercurium e0tU |1 jfi p cf fi sulphur depurare docent, Mercurius autem eoruM fi Imo ex omnibus metallis c jjjs *' ? primis testis est Arnaldus of jj(i
tionem haberi necjuit, risi peti poste locuples i
Ex corporibus Solis &Lunae cum suo sulphure & ar -i: £ er'a' 1
ratis nostra elicitur medicina, & ex corporibus f ltta g ei ( e fit
potest ipsa. Deinde Aristot. non quidem Stagy rlta ii;hct cJ
potest ipsa. Deinde Aristot. non quidem Stagy rlta jjjbet
cenna ScRhafi posterior. Novi veriffim? quod q u ° ^tuj’’ ’fi
rum Si spirituum si perfecta praeparatione suerit
bum & rubeum est elixir per se solum, Et Geber P > fi 1 A
___ 9. .1 ^nratlO* _;cD y $
poMM imperfectorum'praeparationis & depurat 1 ^ ostendit,tandem subjungit: Meliorationis Scsubst^
substantia; pura; in generali modus hic est:
JlUUiLdlillcC pUlcClü UIUULId 11U. fclt . --
purgatum & reductum est iterum calcinandurn cU rJpt s°
sutoriis mundativis praedictis, deinde cum his q u solvendum. Haec enim aqua lapis noster est, 8c at § (piri^ir de argento, vivo, & sulphur de sulphure ex cotp 0 ^ stractum&subtiliatum: quae meliorari potest> col V nt e* fo)? virtutes elementales, cum aliis praeparatis, st u * 0 ti<ii>?’W, iui generis, & augmentando colorem, fixionem» P^, ^- c fi rem, & alia omnia quae pertinent ad elixir P^" c orp ori s ,!Ä loco tria observatu digna veniunt. Primuna c ^’ c J et n ^sfol utio, deinde post solutionem sulphuris ex jjgssremo eorundem ßc^oAonuq videlicet,
%
*t|
«6
»I

I
fhi'
4 '
Caput.
W
\ c tls ‘n Mer , * lr0rtat '° cum rebus fui generis»scilicet metallis Hu ° ne m n' U ,j Um ^ cu P otius oleum redactis, quae sola colo-
Ity];
Hfiv;
^ --, 1
Sü CUt n i n ■- Us » puritatis claritatem imperfectis infundere V^ mt tallo PV * c 'ipue sit:' Deinde frustra doceret Geber o- ^'l’^hcfp r “ m solutionem in Mercurium, nisi clixiris mate- rarc dcbem Cnt ' Sic enim ejusdem libri cap.6.Jovis aquam Kt u ?^pfa enim est quam quaerimus ad album. Eo-
] t !' a ldiis & U »^? atUr n>.Ma r tisöc Veneris disserit. NecGe- ^ j C ' s idern ffi ristot ' sob- sed etiam Raimund. Lullius pluri- H t sl Ctl)r - N c a miniat, prout capitibus sequentibus diffusius H-boiie^ Cre P u gnat Gebri auctoritas alio loco dicentis, ä Nr
sod
, e nit
Co 1 "fr *'* 1 vjcuii auciunrab auu lutu Mitcuua,a r i ci ^ ra unninma foeda existere, & nihil in eis fulgi-
eis fii|!q j 11 e i S seenndum naturam non sit. Quiacumdi-
ex,
i n °dn V ' C)C Perf A U / l re P cl u ’ ’ respexit tincturam,quam...... —
^o^^soens- tr 5 P ct ‘ debere auctor est Lullius, in hunc Hj °ltUtng. • ** ’ stias non opus effe ut te molestes in extra- >'' s estli ,m ^ Uram - nisi ex duobus corporibus perfectis, 'ftj j blizt 6c lu^ 01 ^ 1 » est oleum, aurum,tinctura,quae proprie V1 c quib lls tfien *P°rum corporum, (intelligit autem imper* H . Ptie niS sl^ ltca P'P raec ed.) aut in album aut in rubeum,ex S^tan, ' Umsul P hur so asonm aut rubeum. Sed cum 'tt. 5a ffitiy, 'solis nobilibus metallis peti debere, non pro-
! --a>dd arfv "' ; - ' " --
-ag 9 ‘ ' J «di£j| rC p Ve P rna b 3 corpora tinctura occulta omnino ca- 'V t ' tct Ur,s C( j ls "nilosophorum citatisSc in mediü adducendis re- Mp^Ut a t^ u °d faciliori opera, majori copia, & uberiori fru- , C„' r,c lHarh,, IS & Lunte inceretur corporum imperfectorum %^it a JP ro Pria.
^t 0 *'P«is ,J, ria stistolvenda non minor quaestio dritur circa S'^cll . u s ho Urn ' Qü-' ' n sobbus, atramentis, Sc alumine, '^nitin*'-'? . naturam imitantibus operam impendunt, &. 'ficis c i J? 1 solutionis äGebro traditae satisfacere viden-
omnino tm « ßura carere» Imperfcäii tinttura ce- piojior.
SS***
{ t 't(nl' et n. oiiem nihil aliud esse nisi rei sicca: inaqnamre- H /Hallz ""j a bquot lineas addit. Omne quod solvitur, "t te», - ’ ‘ urninum vel eorum consimilium naturam ha-
%N*>.
U ' ™***stmr
0 Perib us
Stem. perfeci. C*p. 2j.
r "0 ; -■«!, & r per so us naturse probare possumus, sola salium Mvi. Qiir..:i 1! *' , . ll um naturam servantia solubilia esse: non
NJt’psotiut 11 !. 111 “ omnibus considerantes, invenimus alia NjHtin, it» gummi arborum Sc planetarum la-
'£ as d eSL Ub ,,s t , e , allc i ua atire q u i , h *
Errores ope - euntium.
n qi 'yUs i. r ,V1, ._
k -m, llll ati 0ni .® C | Ve g ct abilibus aut ortum ex iis habentibus > case, ' C1 j nt ' sortam sive faeces in vasis fundo reli- Hq ? '“m Geber (?,K Cln ^ C ac l ua propria imbibunt & solvunt j
qm ssn , o. b | u ngat omnem solutionis perfectionem Wibus Sc maxime acutis, Sc acribus,& pon-
M m 5
tict$
».in ■
Sum. perfeci» cap.69 •
De intent.
■ 'f:
i
i|j
K^ilchemtfia. cap. de modo olfaciendi & tinfturam.
i[‘i
i,: !
i'. 1 ,
r i'
Imperfecta corpora non
(J,
■ K
1 ;

Mercurio» difyroportio- operi in
Milk,
Dijfolutio
Thiloscphoru,
fecretifl/na.
TV-s-39-
554
De Materia T e n u i t ^ * ji^i
p
ticis fascem nullam habentibus. At quis neg« 1 *^ 0 „ («P^
liumöc vegetabilium diversitate hujus notas aqu** eI) til «„J i„i_* ',,;c ^.,„^nti adn* 1 ., J
Ke
n?
Sed Philosophi non laborant de aquis tangentij diaphanis.qüae cum metallis^misceri nonpost ullt ' musin Turba. Insipientes audientes aquam V a } 31 quam pluviae aut fontis,sed si libros nostros legi“ e ^jpiP eam esse permanentem. Proinde etiam illos 15011 .-i.pestvdr
t vocant** Cis' 1 ■
eam esse permanentem certum essqai aquas validas seu fortes ut chanto, & sale communi addito etiam arum*»*— ^
bus.destillatione excipiunt,Se imis corpora meta! < ,pL 5 *e -r- r . 1 i: c.OIlVl)C ,I > P.ilSf,-,
armomaco^^;^
no solvunt,ut existimant,solutione naturali & Pty ^ seC' rit corporis reductionem in argentum vivum. , c iri <l
corporis reductionem in argentum vivum. ' 0(1 cn' v ' 1 rii | ' eant,qui exhydrargyro currenti, sive per sublima libus mortificato,aquam vi ignis valida cxsugimt* ' pf’ & argentum in primam materiam reducere post* ^ c ^ ( ieT^ß l
tur quidem ad solutionis cognitionem proxime a cC * & m , ' X, 1- - Mi'.riirillS aut*' 1 ’ Jc‘1
cognata & homogenen fieri debet, Mercurius perfecta non differunt,nisi quod bare per naturam P
Jint.ilhid autem tantummodo inchoat,& iinperfe^j^ppfl^jiiiiij
silm, as.iLCt.Ai l.amuinmwuu iuLi>um,vi, " U* J
sed tamen quid faciant, non satis assequuntur, c° 5 sll i °^(cr
naturam Mercuri j spermaticam & proportionem ’ restaurare potest humanum ingenium. Mercuri i 5 °%ts corruptus Sc disproprirtionatus opus Philosoph 05 tdimr.cumperdiderirnarurammetallicam: den>st° qua,quam isti Mercurialem vocant, magis quam P ^ la corpus perfectum solvet, aut postmodum dist° sed ab igne evaporabit & recedet. ? £j r ca l' u ’,(»?
Qua? igitur tandem erit Solutio Philosophica • ^
gniaonem multa desudarunt praeclarissima ingem 3 ^ j
-- uviuuuimic picemini..- c- * * . .ffl‘
assequi non potuerunt: est enim totius operis CU mum arcanum,quod si quis sua' industria, vel P* ^ a ,i' "
terius investigatum noverit,profecto neque l c K |!ji c t ’ l '. C llss < ’Ii na eum larebunr.fi libri non desint, & in eos gst a cf so noncestet. Asseruntquidem Philosophi co r P° cll riti |,, ä
vertenda este in materiam primam, hoc est ist fieri non potest nisi per corruptionem, unius neratioest alterius:sed iidem corruptionem m ^ per vias natur® contraria«,ac metalla persecta ^ c0 ri sta sunt in visceribüs terras, ibidemque humid 55 '
♦ i»vt fiyn ioitnr C, i« vm f-1“ IM 1-UTl ^
i0C
nK/..
tim iaspiflata.& fixa , igitur si in materiam P l ' l„ : crunr,calcman 6c solvi acreincrudirieaopo^^p^^^
nem & solutionem vocat Raym.Lullius ®P C ^stru^ 10 V trarias. Reincrudatio aurem haec sive potius d L i 1 *’
BOO vickbiturvi^adconstrisctionem.. Atq; ut5ll ‘
'u,
Ut
'k,
tl.

%: KSStPhL
Caput II. sst
'sophi,quo fieri id postit,aut debeat. Prje-
'i’ä 1 ' ''Ut,f Ur iu m i l l ruai & a 'g entura soivl ac i ua soi § eneris > sive f tHst llr 'f fic ali - n ^ ei curium,sedtentavi egoperplures annös,
U \ v PQti tum ’ T tC tamen audio quenquam laborum suorum j ’"tj l ! v r ül »iforti^: Ulnmutata operis ratione. Quidam argen- 1 d* \b ^-si'itas s ve ^ ement > ignitione sublimarunt ab auro,ita v/ ^ aj aVcr uiu ■ ndere t,Sc citrinistimum cum eo crearet colo- V' t||s t n ^'tim „ tn3 ? nurnc ! ui ppiam seconfequutos, cum tamen
V Sj l,ri ‘ Ut ait 11 ' HllS Pp y^‘ cl regimen pervenissent. Decipiun- De
,p(‘" tQrp Pud ' U5 , qui existimant poffc conjungi fpi-
’ljj' ^ttuf-^^fieri 01 ^ 115 ' n eorui ' n crafsitie,&diversitate naturas,
J/ Ss ri ° rn '*. cj° n sokold, donec deducantur ad unam asquali-
V kfc Hi * prop * pu ' Ccrr ' ma & aureis literis notanda sententia
V Vc. " S: 'P , iHin? nit Phil °sophus rationes quibus corpora cum f\ I ’' 1 ^dn Ce . j con i'uigantur. 81 enim ad aequalitatem for-
(C tV J^ci| CCo< l l iere ^'Oporkebir spiritum in corpus solare rei lunare ii' 1 ’’ i v 'detn r . Ita amo ^ argento conjungere, quod factu (t 'id 1 ll ' | )i| 1 'Mtni 1 ä c ' aut c °rpus auri vel argenti reducere in naturam N{j( i s t> cl j S ai S ento vivo addere,quod facilius erit: dedit e- Hn rncd * a mineralia, quibus id commode prostari
y ^^sidera • C l tlod Geber ait,perfectionem magisterii confice- (■'' '? ne rerum tam materialium, quam juvantium.
*,il' i > p Evantia fatis declarat lib. de Invcstig. perfect. c.4, Meullt cur»
.w» ! 'V,: 'Hin rt." Ep . arat '°nem juvantes sunt istae,scilicet omnia pc-s“^^ inMer
um, w.%., x^LAvciuii. jL^uiiiua.
^Va^lia £ tm , 10 stuatqor practicalia principia, quorum duo 4 ' ... Kt ,r gt n ;i rd,( l ua -iuo contra naturam. Naturalia sunt sui- /#
;Ptt 0 Saturn
y 'Su 3 Uct n fi t Vlvurn Aexhis duobus amor metallicus gigni» 1 s'° r tl 1,111 >iatu^ Cnetal: * 0 re ' petitte. Et paulo post: Contra na- / ^ iii(; tci ' l is * vltuc >liA natura falis communis, ex quibus a-
t '«t j s ji sit cgL«? oritur, generationis tamen propinquae, & y, lc ' petit*. Vincent, in fpec. doctrin. Pro-
rci fetit*. Vincent, in fpec. doctrin. Pro- ,/ Nr» ‘®taun~ sistuefacit aurum & argentum cum vehemen- if, Vn, 1 '* 0 . ttlbc dj Cma ' M " s colorem , scilicet in auro rubedinem»
/ Noa’ ab Uu tq ,ll l m,con vertitque ea ä corporalitate ad spiritua- /, ^,A bicitp^ 3 °! dlbus corpora, & eorum sulphureitatem
$. > r JP'sitUali' tmd<;duc cre aurum & argentum ä corporei- / ? b Vi> sitam * quod nihii aliud est, quam reducere ea ui / V ts r' 0, 'dib U s mam ' sive in Mercurium. Quod addit salem
y. j f t >i- °‘ dcs & (,n° .s ora >' m perfc£ta intellige.nam persecta ex- i", t N hj [, 9Uamri r phui ' eitate m non habent. Ex quibus colli-
j's, t, 1 ' 11 1 1 !» tcrib an t pie m faucisque verbis maximumhujus artis ar-
, Cl \ tllr nque i n 0 .°P«i»absque cujus cognitione nemo au-
i j 11rn< que i n t cujus cognitione nemo au-
C ^ u cercr^»a ril ^ ain * n Ätcriaoi*scuinMcrcuriuiJJ- cur-

ObjeZtio pri* na*
5/6
■AT®
Sound*.
De Materie T e n uiT
Sed insurget non ncmo,& dicet, Philosophi , c0 di> ^jff derant unitatem & permanentiam solventis & ‘° v ^ quamvis corpora solvant,tamen cur» eis nonp*^. ,ji^^ cedunt facile per ablutiones aquas calidas, aut ait* c0 ag l1 .'|,i. Item: Allerunt Philosophi solutionem corporis ^
nem spiritus fieri, eodem momento ac tempore, n iP ß
cudar*fis.
nisi cum spiritus coagulatione, nec spiritum coa ^'p j
bbjtcta.
i - - i - - r- - --7- '
ab modern. Respondeo Philosophos quidem vc tt it : j/
YuucfUl jLVvr^vrilU^V 1 UUUIV/^UUO cjuiuv —' -]
nobis circumspiciendum efie.de qua solutione l ( °fi u jj
libs'
sophi enim saepius more Poetarum vWov cita4 ,#
incipiunt,principium in fine interserentes. s ) i c s I V uS ( .i^ s,el
ifressolutiones in opere*
solutionem & congelationem,non quidem unic^lv' ^
Solutionem metalli crudi nonejje solennem Philoso- f horum solutionem de-
mensiratur.
solutionem corporis praecipiunt elementa separari , ^ [u .. purgataque dertup conjungi. At dicunt iider»i"^^^o>^ ^ spiritum cum corpore ita uniri,ut unum postea a non possit. Quod fi verum est, sicut innumeris tc ,- s hrt s jusce artis auctorum probari potest, quibus a!l*g a / causa supersedeo, qua: elementorum separatio a ut Jj jjvi“ j f j|H S bis expectanda erit in corpore duro & solido > fi l '° r j S &'{ 'f/ possit? Afferunt insuper Philosophi veram unionem non fieri,nisi utraque prius perfectissi^ oe rfc^;,|ii , J'
rint:ac,si unio nulla fiat corporis cum spiritu, an t£ P^j C pS ^ (
rundem mundationem, prosecto neque ulla c ° nV c 1 t ufi® .,7 ^
e, ■ 1 ... <i)i> .iii b,
ii
fieri poterit,cum per solam solutionem, eorunde^”^,, Ipspjf
quis mediam affectet vitam,Scputet in solutio»* 'j p fpi
non in corpus siccum coagulari, sedtantumfflo^^fjfi^i]^
In solut.Vhy. fica omnia in pulverem verti*
densiorem reddi, non seuis ac fi quis lacfi aUt . aC [ c quidaddens pulmentum inde decoquat neque p a ’ jjjfi 0 densum,is audiat Rosarium, & Afioten in 'Tm pptef** 1(1% pulverem versa fuerint,nondum ea contrivistis,p r fi
& terite,quousque convertantur & natura P l ' . v !jL I1 , tur autem de solutione Physica. Et Zinon ibi ra vertatis in non corpora,& incorporea incorpo^ ’ £l h c ''‘ 1 $ invenistis: fiunt autem corpora incorporea ,c u
corporis solutione : at in hac metalli solutione n u v. se" t |)t „ A..i -■.-r..:..-.. __-11_: iatiS^e^lfd
coagulatio spiritus,cum spiritus nullus corpori i un ^ ( j c (ep J ' (C qui corporis spissitudinem tantum resolvunt, st ein jof^jlO'
*<4
p,c • t&f’ j/
Raimund Lullio, MarsilioFicino, 5c aliis, hujus s c j e ^ p’ 1 jp mis,tres este solutiones praecipuas in opere Chcnoi te rt' a ^ r jii^' ■ crudi corporis metallici, secundam tertae Physici- ^^ 1 ! i
in lapidis nutritione siye augmento consistit. ‘ nc > : ^ eant Philosophi cum dicunt,opus nifiil aliud este» st 11 ^ j ($rJ<r
r t ■ « > . _.,,r3' i
petitam. Quod autem Philosophorum tantop*^^stsi a H
. . M
lutio, non sit prima crudi corporis, hinc liquet,
*
s
s
\
s,
s
s

I
" at P«lvis
Ca
5$«6
P U T II.
517
1»r
non fit,nisi fortiffima decoctione,& con-
;/ ^?^uidö
solutione omnia in pulverem
m veta
relinquitur locus elementorum separationi,
|/ Ist), rt 'Ui p Cr ^orpoi e fieri debet, in sicco fieri non potest,cum sol'* Ce 1 ’’* 0 ‘gnem^ lllati ° neS & fublimationes ea peragenda sit,
». u- a terr a, 8c subtile a spisso, juxta Hermetis prae- iab{„,, r cum Philosophi dicunt solutionem corporis
><!
i<*
iir
6
^*Ut de*^^ 0 * Statione spititus,& cöntfäj intelligemus eos ca ^ m /' t '
Ni c arn Uo^f ^ solutione in qua aqua sic terrae Unitur,ut ?, ile deserat,aut de tertia, in qua elementa vo»
<Ui, Ute,^ ’ 'u terram rediguntur tingentem, fundentem ac itr> «'hvelj’ P ntTla m vero solutionem existimabimus simpli -Solutieprim« c \ tlll U vivi, nt ' ,aut a ' ter ' us metalli in amentum vivum.ciiiod r l‘“ , lh.
>aut alterius metalli in argentum vivum,quod
ItW^ento ' m corporum jam ad a: qualitatem forma: redactum 'ny per tni n j lVo vulgari,facilirne illud amplectetur, illique jun-
:h;; ..
CcditiHa.
5ll ' lc ah ,r ^ c uiu a,non lectis ac lac lacti junctum. HincGeben “'l'Usqft j 1 . v ‘ vu m alteri argento vivo magis adhaeret, &
X^L^Ofa t Cln ^ e vero aurum postea vero argentum jteliqUa In W\, anta m affinitatem sive conformitatem cumillo ■ $ 0 i’ ‘ Ula Minus de illius natura participant. Et. Rairil.
^SSso fitmla i v ’ " ’ " - • •
'0 S8< raL n arne '' u ^w»-v _ i—t ,— — •
Ä^ c 'ierh 1 ! lb? *^ CUm r' b m li&ra resict6cuiusco a -^X^
Ll °'U 0c J . au getur quam ipilium, durum, & opacum. «,ntra. jHp? c ens e t° ^miris Doctor Lullius, spiritum non conjun-
Ni! Ctt, ‘®c ‘ n lapide nostro , ut lapidem faciat omnino
' i a f® est a o' n iJ*^30^i ji ' :it r 3 u 5 | C ^i Un ^s t n. r> C l U * a
6< Cc j " 'ub!WWe, eum subtili & rares acto citius coa-y^so,,^
s^iCÄ, CCri fCtf OoUlllUO, jpUlUIU liWll VU1JJUU.
Nilo 'go q , UlT1 corpore duro & solido, sicut plerique omnes ^1iil| ,iltl 'öcso < ? n ' lani tnax ' mo errore,sed e converso, corpus ^Ulcorp UtUm cum spiritu 1 Geber etiam expresse fate- llK ’ c rrni* S ^ Uantumc unque cum Mercurio 'conveniat in
3 0v -j r a dbstere, aut ipsum coagulare posse. Sie Sn™. ptrfifi.
>C>co 3 l! d , ewus corporum aliquot innatura sua ärgerst ” a 8u' are ,sedah^i^.Js,.„»-. - 5
: , sed ab eis ipsum fugere, quantumcunque fiotund « lae: ideoque consideravimus nullum cor- c ^Us J n u ^j a . 3ererc ' Quid his Gebri verbis apertius,
i-
V Uh nilJj . V^IUUUU VWW*» » »-i e.^.v.1 UUJJ
'%N' mäv- uctiam verius i Nullum corpus,inquit, quan- Nullum «c- c »UterJ niC cum Mercurio conveniat, eum coagulat ,p“*Memmi ^<.,N llr U noq'N' 110 convenit aurum, ut testatur paffirn: ni fi
l 'it' Ss >t('l Ur ' Uss atis rffi tCnS sit Mercurium coagulare, profecto ub.sunto- ad aurum solvendum, cum unum run>
i te
{ t c du 0 solutionis, nec ulla temporis disserentia Solutionis i?
- C0 ^Ul ati or en,m modo Calid, filius Iasichi, Solutio cor-
'irin,- . puitus sunt duo. sed hahentunam onerario- «»«W «pw.
Status ,.lP lr * tus luntduo, sed habent unam operatio- 0r Pus non sol.°; a§ulatu . r ’ nlfr cum solutione corporis,&
V*tur, nisi cum coagulatione spiritus. Et

yyS t)s Materie Tenui t A ? * g }p^p ^
paulo post : Scias quod inter solutionem corporis e , fl 'i ^ nem spiritus,no# est differentia temporis, noq> AiH^i
quod iit unum sine alio,sed eorum est unus terrnin ’jjfsii ^'J ctum,& una & eadem operatio circuit s uper illa d u c ’ or pO ta ^ non minus dilucide quam Raim. Lui. aut Geber
fubtilianda dicit,quam spiritus cum cisconjungan f o £l !,(> t.■ i- 1 i • , • ued“ i.,be'..
Dico quod in corpore non morabitur (pirirus
* VJLKJU 111 l pvll U IlUll 111111 tl LliLlll ipil 1 » e-*“' - 1 jjj 1 ' ,
co ullatenus remanebit,quousque ipsum j tl |iii ,1 ^|,)|l r
subtilitate & attenuatione,ut habet spiritus: ^ Llr
»«nivirnm .R' H• U 11 .i J 2 . .-...i», ii ill'l ijCH , (Atjl ,/fl
tenuatum fuerit & fubtiliatum ,& exierit äfua d eI "’ a y 1^'^/
tudine ad tenui ratem,Lc a grosiitie Se corporeiti^ tem.commifccbitintunc spiritibus subtilibus,&/ lC C 1()U #-,b ? ' ^tumm&ar- & idem,& non separabuntur, sicut nec aqua nai^ 3 ‘ |; 1t i .
gtmwm per pradictis fatis evidenter liquet, quanto in errore
:<V £ '
ftesiensi*.
’ Mercurium ctcnus,& versentur etiamnum hodie, qui aurum a>Z 3 ,il , k ^ fohi mn pof- a [j a metalla cum argento vivo vulgari solvi pofi^ L „e£ , zd s*’ ram solutionem Philosophorum pra-tercunt.
est,si in principiis laborantes debitum finem ll0 . n . a ffrC <li tl11 ’ q/ Tertia cbje- dicet alius: In lapidem nostrum nihil extranei l0 ^ ct;l )licn ’ 1( iS’ äeo. admiscetur quippiam quod non sit de natura sua 1 {3 ad-s piE"
modo igitur suades ut corporibus sales & atram a |j U d £ ^ff r quae a metallorum natura aliena4fcÄ.e(ponde 0 ’^ lt jon c ^ ä iii pliciter aliquid addere ad expurgati^pP*a'eI 3tt . e rituum vel corporumjaliud ingredi & permifee 11 ^, radice cum utriulque permanentia. Ita Fhil°f°P ut fo ‘v ‘ ( g<! addunt spiritibus ut expurgentur, corporibtis Ve sed idem substantiam eorundem intimam 0® n a< jb# f<l neque pondus eorum augent, neque ullo rtio« 0 )S ir*i P r ,^ levissimo lavacro aut ablutione recedunt, necq»^ naturam metallicam & Mercurialem in opere n slI qua sola totutn opus completur. , fcta> iii*
^olutionu M- Solvuntur itaque corpora perfecta & imp er j i3 [ ) f‘ ls,1 [l) > ^ j eo duplex, respectu: Hac enim solvuntur ut Mercurium ut |pi rl .p,
gwd intersit cum tcl . ra imbibatur,abluatur & sublimetur: 11 a ’ ßgi n at mttrsilut. mentur,figantur, ac tingantur, quia spiritus eti^,^ , tjrp.pcrfet . p unt > n i(j p Cr a '_ uam corporum perfectorum- “ a liqi ,a lt idf
Te inveft. F c ‘“““ ‘mn egen y .1“- M-
Persea, m.z. lutionem, quia perfecta lunt & munda, fcd tan . f u p £r j c d 5 , . UneinsiimmV! 1 flslU 1 ^ C P C -. "
r b ’J rwf, - • * 'tf C** rtt'
Corporaperfe- Hoc ipsum nos docet Geber:Praeparare , inq« 1 ’ Im. K« ante fit. mere,& absentia supplere, Scfic notam cis irnn _ Ls i[i<
praparatione nem . Hac vero pra:par4tione non indigentcmpu^^sin^j
tun egent,
oraPj^V
digentvero praeparatione tali,qua eorum p ai
tur,& a corporalitate sua ad spintualitatemJ^jjni i /
fccta vero eum contineant terrestreitatem
1'

Ca
PUT
^ ^dion/.Ü^'k'lem, nimis erofiam, ingrcssiötiem impedsen-
i* >h,
°ncm x “'munis erouam,uigrciu<jui‘>'
H C j ,Sc 'tumiditatem similiter cotnbustibilcm,& cor-
^if'^onc’d u ar * Astantia & porosie, habentem fusionem si- “ (ufsij^.vel nullam, nec tolerantem extensionem sub
H- l;Cc .ciu* n ntem: oportet depurari ante solutionem,& super- C" c Pct arf^^^^aliter.scd accidentaliteriis supervenerunt, t 'al;" , *' , ncs P „, Urn : Cuius modum elegantissime tradit 6e- Dk,«vk/s,^. t ti . >ota u. ent «ntia - ‘ ' '
.* 'lümiHÜl 1 ! 1 ? ' Pr ™° clevanda est°cum igne proportio-
[ u P wflua & corrupta in illorum essentia, ‘ Wo ^alis fubft a - 11 ' S & comburcnsA hjoc calcinando : dc- prsparmäa
»s
Vij 11 * 3 ^ 8 co * i* sitla emanens corrupta illorum calce superfluae antest!;
corr s . D V rent 's,8c nigredinis,corrodenda est cum aquis It '«tsecu ' VIS > acut is,seu acerbis, donec calx fuerit alba vel ■ Na ac n<du * ai corporis naturam &proprietatcm colorata *^bdas rS , a ^ 0ITlm superfluitate scu corruptione. Postea
l ' S >Vf] ta >conq ll< stP 0nend: ' efi totalis terrestreitas immunda & jfycu r ' s > fusio ^‘bilis, & grossa,cum rebus praedictis, munda>
'^■"“calQj '°”cm metallicam non habentibus (sales intelli- | r Q(j' e seu y *utcta depurata commistis & bene tritis, quae iii uq| t ’ ,tT ' &; irnrxf >S tcdu< ssi°ne retinebunt fecum terrestreitatem
tr Jrt Un dam, remanente corpore puro ex omni super- ~
^ p l °lcu 1 m P ct >te mundato , & hoc totum delcendendo. De- Sum. per feg, Cf bi 0 tCrn modum St causam quoniam aperte & diluci- c “f- 49- ^ «v - Puum tradit Cebet, nos ne longiores fimus,le-
enia * ,t i° n e metallorum quae per reductionerrt in De elementis Ntip 110 ^ 8 exhT 1 ”° c Mercurium peragitur, & operis princi- Itp.attenuan- ’ conlc q ucn 5 est, ut de clementis lapidis fer- <tu -
l'h. ‘
’ j , us > stuac non minus fubtiliari prsecepcrunt Phi-
t(jn. •» P COmilS mefallirnm .liirmn rntrniAnm
J cor P us metallicum durum & compactum. Hth^destiU 3<a * loc perveniatur traduntur sex potissimum. §»«« tpcra r
S>>c. lu
1 ’0n Rll j!j latlo > ca lcinatio, solutio,fublimatio,5ccetario, timummedi. K % t,a ]ij Utllni P art ‘ lapidis superiori, quidam inferiori sub-
,p Sic enim divisit lapidis partes Hermes in- Lapis in supe-
^‘‘s, ^jj^ n< l l ie.
'if t |ijoc 0 p i'i|Puperi u s, e st sicut quod inferius. Sup ti'Wf ^ a nim,.!! CIT1 non ^ x * m ' levem 5c volatilem,
criorem nonm & <»-. spiritum ftrierem par-
i , c Ct ' ; ’ c 't: Ins' 11 ’ < 1 UK mortificatum lapidem vivificat & re- ,S; ü| Up t j "'o>cm dico terram quae manet fixa,& remo- a l^bus Cni ^ ltu . superfluentibus tniscctur cum fupe-
a Anctis & unitis fit opus perfectum. Supe- Operat; s u p c . Ao '°ä Utra m nUat destillatio,inferiorem calcinatio,solu-
filtm‘ 'J Uc Putrefactio 8c fublimatio. Posset his addi "»i lapidu ^gis qil ’ ’ Ve d 51 Hlr atio per lacinias, cum ea quae de- P^d'strv* 4 u c subtilicntur: Itrminaccr.itio & mfiiiio: ''
r biao
qua

i ' J 1
jCo De Materiae Tenuit- 4 *.,,#!'^
qua virtutes 8c subtiliores rerum .siccarum partes fluoribus vini,aquas, vel olei infunduntur: similiter .
-- ,e-COO° u .»,!
quoriDUS vini,aqu<c,veiuici luiuuuuiuiu . >"-i" •
perpetua rotatione seu ascesione & descensione c° ^
quidam supra modü ita atteunaritur.ut calcem^H*
11 , rfS’
> 'm
.i —..... v ll~
lationibus ab aliis atnoveri potuit, deponant ,,<* ^ 5 *
quant, aercamque quodammodo naturam auriw jjjjU*P ji & similia quoniam vegetabilibus & iisquaeiexan 11 ® dunr,magis conveniunt quam metallis .quibus
pera per sirai\)itudiriemnonnunquam accommodamini c jj((
prasteribimus,praesertim cum ab aliis, qui de Qil m jj t a (i 1 * J> : tia extrahenda scripsertint > haec sine ambagibus tra rt pU» |ä j( jir tamen in metallicae inetamorphoseos arte om nU ^ licet enim de Elixiris perfectione nori sint, taweit npmrcriim nnn nariim adiiivant oiiandouue. ~ c o !l]> ..i 1 '
nem rerum non parum adjuvant quandoque.__ co ‘‘ r cU <- ^ per filtrum sion inepte substitui potest compresn 0 P yjv^/ir, pannum duplicem, qua exploramus numävgent gjeflöJ’jfji' pus aliquod metallicum in se contineat; siecsi £ ' 0it,W rio aut panno aliquid remanserit quod trajici noh P ■ yjlll
gyrum tale operi physico inutile judieandunieiin
Solutionem itaque sequitur putrefactio teste, A ^ nova,qui id ipsum adfirmat bis verbis: Lapidei® ^ di^j# tipCjöc posie super Calorem temperatum, ut puu ’■ eS in \ ,f nieliuS,videlicet per mensem philosophorum.
Secundus gradus est putrefecere. Raimund. et * a ? a bef c ® jlo^ dem sententiam scribit. Intentio quam debes 0 c»
lapidem disiblutum accipias, Scillum infectet 0 non differas,ut stet ibi per 40.di.es, quia elementa invicem corrumpuntur. Lalis corruptio est lennis generatio, qua: haberi nequit nisi P 0 * 1 A V« 11 , c A ||S Putredinem autem attenuare minime ignotu 1 ® {if ^
testimonio,quod Galenus adducit. Nam aeri verba faciens: Eadem ista,inquit,ititerdui® ® *^por nuata angustas ingrediuntur vias, acidusque ’ l,d a
Putredinem definit Aristot. corruptionem R r j^te- . cfl caliditatis in unoquoque humido,ab aliena cah
De putrefit- (Hont .
Ros. part. 2 . cap. 4.
Codicil. circa, finem primi pvafti. principii,
Lib.l. desim- -pl. medi.facul. c. 35. Pu- tredinii defi- TUttO.
Lib. 4. meteo. Jjb. methodi vncdtn>c*p-%>
1 unoquoque hiixnido,ab aliena ^ ^
öicit putretactionem,efle mutationem totius ,p xis substantiae ad corruptelam a calido extrcw , A ^ 1
maeis vegetabilibus & animalibus quadrare v j c jiU5 „ti
./i./-»I_ :j 1 _ > _"
mago vL^kMumuu» cvciiiimaiiüub quaui«*- pji
ca vero Chemistarum operationibus, eastiqu e j
i4 VUV w|/kldUUnil/UJ) WK»* 1 . J. pii*
xnund.Lullius.dum loco superius citato sic factionis est proprie & naturalis caliditatis ab j,
•f-i s, Ä , i ./\ns*U* i .«/isti idl *
# $
avuuin' — utuMiniu vaiiu““— fllU 1 '. fll*» 1 •
»e corruptio. Et paulo post. Skcomplexi° n oS tip^ e>11 (p lis calor,quae substantias metalli convenit in £ jiu^ 0* positam,quod tamen facere non valeret, 9 ua

1.^. : K
f
<
/
w
p
'f
£
dT\
CAPüt IL M
■tv a ■ n aturai I ’ r ° rn,ata » & ideo oportet ut prius corrumpat ‘°tle ,p t «*«* conservatione illius. Dicit sub illius < '*<tr n „_ int tilr ..
scon-
r ■ *H»m | “gamus calorem innatum non omnino tolli » Ctc >fic rl.c rekn putrefactionis auctorem, sed tantum he-
: co a-
s! c>ä f defi dl0rekn putrefactionis b ,? Per deft;i| CCre P'opter humidum superfiuens, donec, lii 9s . v a Per cai atl0ncm jaut exsiccato per decoctionem, elemen,- l O M,0 exe Clnat ' ones acutiora & ignea magis reddita vires S^vision!? 1 ^ demonstrent. Putredinem itaque ekmen- ttärefaClh t '■a r3 llSr ' r >iiK ^ Praecedere neccffe est: nam si partium divisio- lemcnt <>rum Vi* Ut Ctlit ? a * natura junxit,putrefactio ad eam divisionem d ‘ vi ß’”em ^\Uto 0 _ naixtio.tesie Aristot.est unio, ita putredo disto- tt Hius iu c 3 ^ Utre ^ uil * : > ut magis digesta melius separentur. c, Uent a c Ondu tali materia simplici cörrupta insunt qua- PUs sQ>°U putt c f^ poslta ^parabilia, & resolubilia in aquamMer- Elementa V "bitjj .j^Ijnem.Vocat autem materiam simpliceni cor- CheMfianm ^siJ^rornD p“ cre ntiaRi corporis solidi & duri. Dicit item I“* 1 '*' Xb^' c ' a >ex W L , ^ u * avcr ‘ Chemistaenon quaerunt elemen- «a.quo e l l,1 ”J 1S milia fieri potest generatio, sed elementa W/ 1 * > rUm ""Mia reliqua etiam tria annexa & adjuncta
\l . V °ca nt ^""nante tamen uno prae reliquis tribus. Ita a- ^i^^Ucet & h,1 ° s °Phi ’ n qua aquae vincunt qualitates, frigi- Ittp^iior, fundum; aerem in quo superant calidum Se ^C Cci tasVf m in q«° caliditas & siccitas eXcclluntiterram in M Poln tll '"8'ditas exuperant. Putrefaciendi aute modus est, E<*tnfa^it- 'it^PUs pfli^^nro clauso sub fitno collocetur, calorque ejus &
SO* su ^stra r X3m inservetur, sive Urin* aspersione, aut cal- h 1 Mt ‘ bn *" lvc fi** 1 * adjectione,aut ejusdem octavo r. 1 i, Utibnc - Est & alius modus subtilior,quem in- fra&.artk >a fi m iUs ’ ut v ‘^ e l' cet totum compositum dissolutum 11 citi h Clr ca h. r c ° P^us posito in *neo quodam vase subtus Le
it ltsr,^rw otat _ nii ', ...... _- _"*
V\
ß
s
jr
Sf
ii^l
i/
P
t VH
a t>do?^o-quod intret in aliud Vas similiter *neum, isc^tictol • a< l ua Octans a fundo , vasis perforati digito Pj ■ 'ni iu R,K U ^.* he ’ ut va P ot aqu® excaleiäct* sorsum elc-
• ""Eine i ut vapor aqu® excalefact® sorsmnele b '"foperfore vase contentum humectet conti
a latere item canalem -ueum. qmcmrn
Fi S th ^ Cr W^ nmta ^ e P^ Dm io^uc sub stricte claudatur,cum ^sutantis j a ^“? a ^ enu0 infundi postit arbitrio ar-
t&m
•mv. —’'«» aqua: di?ninutionein,utta „ . et pj$etiam
®t vesperi quantam evapotav« 1 • vaporer
£\ t ^ «re fit,intrans stricte putrefactioni ! vqqfotpto V Glubens 6c remtttehs, quod amove» Sc aW
kIV oatideo Ehment.se»

lationem . Destillate de»
Cur invetita.
Obje&to .
Rtstonßo.
Defiillatio
quetHpiex,
Ignu variatio indeßiÜando.
j6z
De Materie Te nüi ^'
stillationem peragitur. Est autem destillatio
• i .... j- . r ... :°i. .1:._ r. __1 e* 1M ^ch-q.
reihumidiorum in halitus seu vapores a calore cXtt ’ , ll itr‘ :£l i t ) ^
in aethera fublimatio,qui frigidis alembicifornicil’^pfeJ^
tis vasis lateribus occursantes, & inibi residente* e
sl -n . -.:i r. n.- :M \
stillatitij facti restuum ^ r
lui,cucuui:quc uiguuas, ai iimdwuj
abeunt. Destillationis diffinitio a Gebro tradit 3 ^(jfrjr
K
videri quibusdam, cum inquit destillationem queorum in suo vase elevationem. Sed Geberno" ‘. j 0 |ii ^ nes vulgares relpexitquam physicam , cui haec de ^ f 0 d^/
. . . . . . r»b c ° lS°'
putabatur. Causa inventionis duplex describit»'' tr efu „•
. • i ‘ _ c . 'r* i i r. io r 1 (Cei*’ \
quidem purificatio a faecibus: altera,conservat 10 .^ c focy
experientia enini ostendit destillata quaeque P url ° 1 Jiget )!l j^iiE lius ä putrefactione praeservari. Maxrme aurem in ^q qti as! ^ losophi aqua purissima fScmundilsima sine terra, ut | 1 jb £l q^^ bibenda esset terra sive medicina mundata, a£ l uari L faecem post illius resolutionem non dimitteret, spiritus mundati pollent infici & corrumpi. Sed ^
me superius paulo docuisse ex elementis sim'pb c1 ^ sl uC^ Ji j< *
ri, 6 c nunc me requirere aquam puram sine terf 3 ^^^^
........... --. i- - .gua- .flin.,
potest, terra enim alimentum aquae est,' icm ^
ignis. Respondeo philosophos desiderare a£ l" a "^^t in
dem absque omni terra,sed qua; niacini non d c ' :\i
ne,quemadmodum Cap. i. idem dixi intellig* d£ ^ 0|) ji> '^ip ( mni unctuositate vacua,quantum ad sensum ,* 0 0\}b°
täte. Triplicem autem statuunt periti arrifices fP ,t ffI . 1 :r,
dum: Unum per ascensum,fecundum per desecn^ fo^ ,C (l ) r * 1 ' 1 latus sive inclinationem,inter utrumque medii" 1 ’' ^ c" stillatio cucurbita incurva,quam retortam voca» sej U $ ^ps quidem recta sed in latus inclinata, & collum ventremqr prominentiorem,peragitur. Media cl ^j ( j;[ii r ,
inversa. In utraque vero receptaculum tantum
in quod immediate propulsi vapores intrant,Jpk, fantur in liquorem sive aqutum.sive oleosum.^^>5 * e £ jti*st^
bita seu matula etiam erecta indiget, sed „qt" 1 '
rostratus superponitur in quem primo hali tuS J je" , 3 !il(li'^i< cameras, & parietes in orant, deinde in lmm®’ i 0 tU r- {)?.*
lern ejusdem & rostrum in receptaculum dilab"" ^^i"^
nis ratio non modo per vas ,sed etiam ex ig " 1 plurimum variat1 alia enim calore fit balnei , 3 1 ^ e g nae,alia item nudi ignis carbonum,aut stamm^-^ £ r 0 ^ , - • -,ix ,r ;" 1 0 [ ;
bos medios. Per balneum enim subtiliores,
naturam aqueitatis simplicis approximantes P re s *^iL
vantur.aqua emm ignitionem non suscipit' , ,,
lorcs Si grossiores partes terre» etiam alce"

ti 0l
Jtf
k
A
A
!!<
A
A.
/
A
!{
A
A s
A,
r..
k
A
A
C^cipia'' 1 Caput II. . ■ r , fssf
t| llo ac ‘»s '^uorc ^ Cr 'S ncm vero llu< ^ um destillantur quae con-
v iftQ si r“ rem!,n,m ’ vel fi cciratcm & paucitatem, vel
^«reatu' 111 • bomogeneitatem terreis partibus perti- c * lc aufi«l.- s destillationum modis uti possunt Chemista z,v*< tteßtfai'.
ic 'tts
\ alt3 sibof®"'- 111 P cr ascensum destiilando cucurbita non ni- ?* a Mri 'ss alembicus magnus.Prohibentaute
W’^W 111 em pbdosophi.ne aqua: ejus parietibus adhae- tI >att n j t . t ^ re * a ^ antl u', ficque reiteratione destillationis &
U ' 6 occu P atLIS detineatur artifex.. Os amplum ^f^^eran U * v ^ nt,ut videlicet facilius vapores sursum in a- (la,ilj 'dtijjj, u^ u, .* a bsque. u l]a adhaesione; alembicum veroma- ■i°He tllr >Ut a' t5 Ua destillanda magis purificetur. Nam res non 1« 'temnent. S »b(i m ' lt . Ha nae c h,nisi prolongetur iter futim in subliina -f“P !r quarti autcm Arabibus pro destillatione siepis- w ’* f ’
rt,. . —<UUCH
l,t exr^..i a d m °dum & neotericis quibusdam, notius est,
k' Ut Otrj 1 - * n rae dium adferre necessc fit.
is'Vtfeft sationemhumida,ita percalcinationemmetal- De Caldaa- '^tur ; ta & pars lapidis fixa Lc terrea mundantur & atte- >-°»°.
bi v .
t* a "
jjjj 1 ® j? ur a öebro rei per ignem ptilverisitib per
"r°lpp(| " Urn 'd‘tatis partes consolidantis. Sed quid intelligis S 1)5 hw P er Privationem humiditatis! mim corpus ita o- O^dct f 'p ate privari vis, ut noti fluat, aut vitrificatoriam tti|j ; Otiit,^ !0ne m ? Scribis enim Cap.de Calcinat.& vere qui- 'is^tiatr, ^° r P Us propria privatum humiditate nullam nisi vi-
' ■ fusionem Mmpn
P°»a p«"^^ö»em , & tamen eodem capite etiam asse- 11 s' Ctlt ®t C.-i le ' tera . l *oncm calcinationis & reductionis mun-
k
K
$
;;
/.
/
/,
h
v
f
A
Jj' Defiartionii
—>none... catemattoms oc reauctionis mtm- C Ca P d e descen. Sc mundat. pet pastillos idem docui-
tNiw tcalc « dcnuo reduci possunt in corpora, quomodo ■_ tu* ; H tererem ntsi teipsum explicares , dt-
Viv'^Ocr, , Cot P us solidum sit, & propter soliditatem 5c latitate ’ dtf c -, "* stilphureitatis in concavitate substantiae argenti C'ilss. * tUr P«'lkid ab adustione, necesse fuit contmmta- ; atate > ut ignis liberius ad quamcunque minimame- t lt ^dt;f ent j^vvcnacns iulphnreitatcm ex eo comburere postit,Sc
*0» Perf-o- cotltlm
n t perf a cotlt 'nuitas argenti vivi in illo. Itaque ad cal- exinanierit
jJ'llinj^flit in gfjj 1 . ut ajiertafiat Sc sporigibfaut aqua ,
Poslit crcC* a ^ era 8 eic opus suum, Sc sicut ait Raim. T'st.cap. 66, ' ‘ ^F u tificar Cnd ° ddstatijdc in ipsi prtefocari, convolvi,
1 ' *u naturam illius converti. Calci- Nii i na nuis
i MvctuT 1 " tncta l|orum, non requiritur, Ut omni hu- j 0t P u * calciuandum, sed tantum ut continui-f ‘ Ur ’ ^ 'n miriimas particulas redigatur. Sicut la . a §'l a l c d rerum calcinandarum, ita Se caufie l^sri^fitatelib . C ' natur Hst'-’idem terra Philosophica ut

5§4 Dr Materie Tekuita nantur etiam corpora metallica imperfecta: cala®* ^ Jf cta: Calcinantulitem spiritus, & alis res extrane t,
-rfntviin^ VrfTCW^*
rum.utpote,sales,atramenta,alumina. De vegeta® ^ «nalihus. pnrumaue rärtibus mia? in cinerem &Utl
tnalibus, eorumque partibus quas in cinerem aut ^ guntur hic non agimus, cum iis in opere Phisos°P” ^
j) M ‘ uul 7 . I _ i- {Jl>* jjjlr
geamus. Cur metalla imperfecta calcinentur u'F' £ videlicet eorum sulphureitas adustiva ea corrumpe
iens tollatur, 8c ut liberentur a terrestreitate gtouä
impediente 5c fusionem , deinde ut humiditate soP*' fC(
Calcinatio va~ stibili 8c evaporabili exonerentur. In calcem aute 0 ^
»*• aut solo igne, aut expositione eorum super va P.^ (J ), i! |,ii'
veluti aceti Sc consimilium, aut cum adjutorio ..„il"*#
VWAV4U ttVVtl WV W*A11A*)A1SUAAJ > «Vit. XWA»A*»v.y-- _
iuun,& aliorum corrosivorum: cakinanturetia 1 " j 5
__- _ :sL _1_limatu*
re ve^auripigmento misto cum laminis vel Corpora persecta calcinatione non indigent
terra,vel sulphure, autliumiditatesuperfluacorrumP. sa ^ tll s.
carent,eum munda sint Lc perfecta,sed tantum »t ® «'
tur, St solvantur facilius, quia omne cakinatum & ^, c^ji* Itaque horum calcinatio melior est per ignem ^^l>li>®^,^ lium adjutorio,aut per Mercurii' abstractionem P £ ^
reiterationem super illa? Calcinantur etiam ‘ ale er fecti°’’ ()( / atramenta, non quod tincturam aut aliquam P^ t^t?'
illis quaeramus,cum ea carent, sed ad prOTaratim^sj^^ & spirituum. Spiritus caiciharinonpoffimtm
. spirituum. Spiritus caicmari nonpoli..— , n£l ,- • modus itaque calcinationis eorum est,ut cis ad rix '«fi mantibus ignis successive Stpaulatim augeatur, si caJ , Sum. perfett. mum eos tolerare contingat. Optima tamen £ ° pfiS??, utp.2%. erit si rebus sibi nropinouis & convenientibus co ' /cUrili
cttp.zs. erit li rebus libi propinquis Sc c iit. dt Mer- calcinentur simul, sic enim flet
calx prsstantiifr^jjccr
curic/olo. ct um nunquam fatis admiretur quispiam aut P** CB °'
tinaumit^iL Geber.Sulphur cum commisto facilius calcinskU - s »um. ^ aliis spiritibus similiter intelligendum. R3 im«°'
Yv caliimt. Signum perfect® calcinationis est, tene %,(bl® [il ' jp ’•! quando res calcinata in aqua calefacta solvitur, >^ 00 ^ porationem aqua coagulatur , Sc post coag u ^ sit tC>C Mfi funditur,8c iterum coagulatur. Vas calcinatio®^ £0 ritc ^ planum instar paropsidis sive scutella;, undisi u .j<<l ( clausum. '
Deßhstient. Cakinationi proxima est solutio tam cor P or j at ae, ‘ fl a ^^i-
supra egimus, quam terrae calcinata; Sc rnun (jU lati ,s / i )pti^ spiritus tertam solvit, ita vicissim a terra c ° a ^„tuf’ simul uniuntur,ut postea ab invicem non sep ar f a
lisomne*»;
nam colligentur Sc firmentur,ut ignis lcrcnt. Unde hast Philosophorum solutio
t

Caput H. 565
5 , tffi äs Iu* est j* perfunduntur & mollescunt, ita quod earum fctsp ^abeane Ur * tics Artatur in mollidem, ut fluant, & in.
S 1 ,necn °n virtutem, & formam metallicam re- fsl J Vft,.. ^Usitlir■an*«— ««Arnnra
H
'Oti
L Vct “m Dnft tUr aUteln 11011 so,Um cor P ora - scd etiam s P‘*
° erc Um ' e0rurtl fixionem praecedentem. Ejus auctor $** solvat,
Urt >on^ ait ' Causa inventionis solutionis &it,subtilia-p® - in- ner ._.at _ 1..1_ j_
'»h^a'utili^ ponere nec ingressionem habent, de qui- J k: .^r* r.. as Amittebatur (nirituum fixorum,&eorum ause ‘
i j
* sunt,
amittebatur spirituum fixorum,§c eorum quae Quod autem spiritibus fixis contingere po-
11 Ultelr «iuicui lpniuMus i*Aia tuiuuig^ik j/w*
hh ^ accid er '^ e ^ u m corpori & spiritui simul coagulasti 1,. sisterem ^°” c ' solvuntur etiam alja quaecunque in cal.
Su^r* 3 * den adacta,& ad salium naturam accedentia, ut So a °Püs (i t Ur t” tur CQrurn aquae, & postea denuo coagu- Nfi^VelsnL’ ^ spiritibus & corporibus ad eorum mun-
^ Cr fiuiu tl lati0ncni conjungantur. Haec posterior so- Solutio »«,,
I ‘I U|J. •—“VUJ WU|Utlg(UUUt, XXO.V »W- uwiwi-t«
'Qr 2 Affert S aUt P cr balneum, una intentione, nec diverso nodofiat. ’lW'Ws add amen eo,quod quandoque rei calcinatae hu-
Vi, Qt l'ie Vcr - etUr a d lolutioncm ejus faciliorem reddendam.
St s, S ‘ quid S n , on .’ P rout materia ad fixum prona fuerit aut S 3 ■ e iüs soi u ° Utl0Jlem primam subterfugerit, denuo calci-
reiteretur, donec omnia fluant in aquam rc-
jS 0 tei st e ° Uatl °ms modus est Sublimatio , quae definitur De Suilimu \ S'tennS P er ignem elevatio, cum adhaerentia fui vasis : ume -
Definitio,
stttoqy' Elevatio partium sobfilissimarum a partibus j?>i sqk^detur D l(r^ e ’ n '^ q u °d Aviccnnae definitio magis ge- atiQn! c 5’ 3m destillationi accommodari: Ledis fi.
(Vsjj * Irfot spi n S t re ’P CXK >qui consistit in remotione terrae, ä qua
llt, ls lad
•it ^tfh, te “ D Us a.,» ‘ nsmw
tiSst, s ficca , parietibus adhaereat, nec in guttas coeat . rium ti i'UtS'l^nat* cvctur »oportet eam este aut de natura spi- V*' &^ rf‘ c untu Utar u cor P 0 *'l s & spiritus in se contineat. Spi- Spiritu Chr- S v 'd v V °' at ’'- ■ r - m ” ac Arte corpora volatilia,quae ignem tu, *»«'« lud, &>
qu^ p‘V\ s ; Ceber. vero ipsum sublimandi actu magis ) Aquoru lma ^ a dnt,docuit.Insublimationcenim duo £>uid insitk- 5{et, bus I * 1 PWum essiut res sicca elevetur, fecundum, iaaat.majß-
V <1
lautia.
lc «,(
|. s ^1»! , * -... — uirvm i q w|wmwww. , —- • - (
-iik>! llr ,o. Ur * - ars-^ ne ^ a ' ^ rnarchasita. Et argento vivo qui- Sp* cum fu sti StL^ lI lotu ovrjr ’ ^ k* 1 Atmoniad) res aliquae fixae ad-" <" fiMt- ^endlr i^ lem terrestrem detineant, ne simul cum ^ *» 9** J, 4 ‘st f.*? at chasi f ** Im munda ut prius remaneant. Tutia,
S ca IS faeces b ,’ nater ' 3e alterius adjectione noa indigent,
^snltas s„v,y ^ fussicientes, imo superfluas, cujus fi- ‘rnationts eorum, quae absque ignitione K VVA

$66 De Materie Tenui*, a *|,
non perficitur. Corpora vero metallica in. calcem limanda sint neceflario incjigebunt spiritu ea ^ sale armoniaco, qttanquam Geber & alij scribant pr
absque additione spirituum sublimari igne vebernU^^jc^'
lern tamen propter fusionis su* tarditatem indig ere ‘^jpjta^iii nerem tutia., cupa quibus facile elevantur propter naturae convenientiam. Sed spirituum horum brevi mentione contenti,ad sulphuris, arsenici, & t )s«^
naturae principia 'dicuntur in metallorum ptocreaU^n^-in ^ dones transibimus,si primum causam inventioni ^
Vutn mven- utilttatemque ejus breviter perstrinxerimus. <K'
*“• ■ ' - • - ' - is« a ‘ ■s.ntf ,
tasubUmatio . eundum Gebrum. Vna.ut unctuositas sulphuris ^
jus proprietate est facile inflammari, & per iuflamP^ nigrare, auferatur: Altera ut a terrea superst lllt ‘'. (jibl 1
Ii
. b
i >;
tam haec.quam argentum vivum, Tota igitur intent^ pf^rt*
nisnon est alia, quam ut remota terreifate ^P’ r 'p'
3'
rum,& abjecta similiter ex iis subtiliffimact sum 0 iuae adustionem cum corruptione inducit, testmst^^ lia illorum substantia, sive pars ista qua: >u,Lst 33 ^stjpl> £ ^/ quar simplicem fusionem super ignem facit, si° e ‘p lI |jlil*) 3l ' { jii>' t ab igne fugiente. Corpora verbeum spiritibus ^ r ari tat densitas elementorum per elevatiqnem transeat 1 ^ delicet siccitas terras in humorem aquae, &frig' gM. lorern aeris,6c humor aeris in siccitatem abeat '§ nl cll riu sa j||/ bit quispiam: Si per destillatipnem aqua sive ^ rare mundatur, & terra per calcinationem 3 u "getinf- desoedante & corrumpente, qui substmatione op u r V ^ nihil amplius prasstet operationibus praedictis :aiat ( i cU r (pl 1 *, —«. 0.1 --- ' r n o tolli P ptc „,irt)f>'f J £< Ij
fteßoirß.
tionem solam utraque h»c imperfectio jr
tionem calcinatibnemque superaddimus ? frustj 3
ra.quod aeque commode fieri potest per P auCi “’ u[ n p 0, ' [ jl< |ll i' I'cr destillationem quidem purgari aquam qP 3 st humano ingenio,& terram per cnici nationem,p e pf dari, qüin in solutione terrae nova denuo covtup
militi obj§tti<>
»«Mjvjuuuuiuiuuuiicaiitc uuvirt uuiuu*-'
demonstret,tnm terreitätis superfluae,quam as st er stih' ,l1 ,pF|., 'is cujttsdam tenuisScsubtilis, quae omnia P _ plst r f(jAj iose feiteratas tolluntur ftrrnm dicet a' ! .' »rso* ni\.
' sophorum affirmant totum opus physicum
_-i_:. y -I. J„naiatioi’ £, -.,isoP..((i a
p nisi subii,
it,«*
limationem,proinde calcinationem,& clestil** 0 . ^jx recensentur operationum modi nihil nisi a 4 ' _ os jd tionem conferre, 6c ad veritatem celandam- j^pi ^(of <, pluribus,& quidem vere,si sane intelliganturs. Jj 0 s 3 P.^ ‘f m,
limationis voce omnes alios operationurn m ^pbi
' descriptas comprehendunt, quibus materi 3 f* •

¥
/
,' r
S» a,tcs pcct 1 , fi • Caput II. jr <?7
fcnj Q etUl '*ut nu]] hrils * * ta depuratur, 6 c tam alte evehitur & pro-
V, C0ll ipar at : 3 r ” fnundi inferioris, excepta anima rationali,
Vnde cum admiratione exclamans Her-
Man,„* c fotius fortitudinis, fortitudo fortis. Qu InubuU.Lt-
.
/! s»
totius mundi, nullas di vitias, nullos the- t’äü physici
r
4
4
4
/
/
P
tr
4
P
(lis
i/
. *
,> 1 ^'l f\ I
|/
P\
!
P
* '
J
/
k
f
K
<r
,>
r
in*
,s
?*llh • * tabiri’ ivj u»> mu
^ CJc haur * 3< ^ uar i posse, cum haec omnia deficiant pau- P oten * ia - reB a ' ltUr ’^ a Pi s ver0 I 00 pl us fubtiliatus fuerit, & e*
, i(^' rri Ur .fi Veli t ' tar >tb virtute fic quantitate magis crescit &
Cc 9 j Us J Uft 0r /p x ' Supradictae meae interpretationis luculen- ‘hi^strun r 11 /* 115 Arnald. de Villanova , qui m flore florum SMimtrt ' ITl are „Animate non est superius ascendere vel elevare: “pu*
i «c mil 0s °P 5l,cum est de re vili preciofam facere, Sc de 4 CQr lrna a ltam facere & magnam 8c puram. Cum igi- S,X<W ^°L a Oblimata,intellige fubtiliata,6c in altam,pu- \'‘•»t dep u Oouiflimam naturam conversa. Hac itaque ra- , 0„ °PUs rL^ a , tlu & fubtiliatur lapis ab initio operis ad finem, i, S>Cur dlCltUrnitisublima t,o.
. i iPtib]i m C 7' ad Pfbbmationis horum spirituum modos , Mercurii fub~ S s t,asi Pfiu s a s tl0d uP 1 exest. Lina,qua fit per sales prteparatos ^™ at,Q 4, tc 'strg n J eu immunditiem exteriorem amovendam, quse^ ex ' l| 'L C r^ l flim a _ e ®»cum resuscitationibus successivis ejusdem, p ^ini at ' S livor omnis illius naturalis recesserit. Et jit) a li; S s tlQ ne parva qtiantitas Mercuri) deperit, quia facile ^ f d 3d °pcvf A, ntUr P ereorum folutionem.Altcra Mercuri j sub- ^Ittra acnU ^lill l> ' a >t: o ^or.fit a calcib.metallorum. Hoc enim vult Ge- £c mi j^tir, av ' { > c Um ca * ce alicu jus-corporum sublimavit, bene s * nct ' . _
1- c »Ut r at ’Osic Ca j a . u . racn da siri fatis innuit,cum eodem cap. r t ^hj- Satijf tJ , m ''diuinistrationis fecum cum proportione sua 4 4‘®t cui p ater ‘ a dia cum qua plus conveniunt spiritus sub- '^lir • ä fabi!- Ce ” tut P r °f un dius,Er subdit rationem quare 44* dia eu; „^ a ^dis coveniens potissimum eligenda fit, quia j'%) 5 d»cu 1Tl ^. a 8 ls uniuntur sublimanda, potentior est in re- I^-a^-Potg h, ub "dandorum quam cui non uniuntur. Nulla X>i4l ic et r sa Mercurio magis con veniunt quam per- % istis e,? ,.2 r § entum »>dqj c, 45 . expressis verbis subdit, 4 ll i(ir Un< latu r 4^': ( al.bus,calce ovoiü marmore trico & si- ^ritiTf^kstio--■" S Verorf bus habentibus affinitatem cum
en, ° n ! s cor pora)corrumpitur potius,quia fulphu. r . n, . a ta ba, quae ascendens cum eo in sublima-
Sj n Pfijtn CQ
S . e d num igitur corpora perfecta limata Vt Sinte J acte ° las reducta Mercurio pro fecb.addcn. 4uqd c x ’, ( '' u ' ni l 'lo plus mundabitur qua si feces nullas : tnnaverf, dq<se!iendit,qiii cum sliblimaffci
- Nn 4 ' V- iO!"

x68' De Materia TenuitA 1 ^^'^
jdercurium ab auriscobe multoties,illum nibilolnuv , perit. Qpocirca subtiliter addit Geber. Ideo a cale* ^ (J ] <C ^ sublimatio quam a rebus omnibus. Nec Geber >° u . ^cn^' jfertum *• Si argenti Mercurium sublimari praecipit,sed e“ 3 ” 1 sL^u' 11 ? / f uasitM,qui- naldus.Sc Raim.Lullius qui omnes sublirnationem 1 modo temo. £ jbus duorum Iuminarium facilem eise A brevioti^u^jF' <! w«m. tificiq; utilem asserunt. Sic enim inter alias
in Codicil.c. De inquisitione causae quare fiatdiflo • cum calcibus duprum Iuminarium sublimaveris, ^
Signum per- bis & mundabis cum facilitate. Sed haec quidem do
ffZl* subii- argenti vivi vulgaris intelligi cupio non deMere utl ^ a ^u l ’’ l ^(i| mationit quimeiius sublimavi non potest, quam acalcep rt> P j S # r ,js> Sum. perfeci. e ; magis affinis iit quam haec. Remotio vero
superflua: est.ut quando commiscetur calcibus ä < l" 1 u0 tiM- ; debet,teratur Sc misceatur illis cum imbibitione > } l c ^
nihil appareat, Sc postea igne lentislimo, ita ut p er v cü tlir Jiii>'
substantia non ascendat, aquettasimbibitionis rei ^,q;
recedente etiam argenti vivi aqueitas recedit, re ’ 1 limationis reiterationem removetur. Signum P er „ ü gi *! jf» Sulphuri» & rienis argenti vivi npbis indicat Geber his verbis - ( oi urscnicisubit, nem bonam dederit, lucidumq; Sc albissimum ha ., tpatio <j »4 Sc pervium,tunc sufficienter sublirnationem adm ufiO, ^ ipclstr. Sulphuris & arsenici, eadem sublimatio. est,sscUk *J? \
est materia,hoc solummodo differens,quod cum ^id^fC' > album,cum sulphure rubeum perficitur.Sublim 30 1
a sale praeparato, vel a vitriolo, aut alumine iu ta * C £ 0 r $ 0 $ i sum.perstiti dacto,vel a squamis ferri, vel «ris combusti utaU«" ,qiC,,i> ( <f “p. 4t., vel a calcibus metallorum,quod melius est, don e£ Aib* 1 ’ V !
$uusuUmar bentur.Sccandorem nivis assumant,siquide i
Jptlter. borum cum Mercurii sublimatione, hinc Geber *"$0 3 'trfft, i gitur arsenicum sicut sulphur»utriusq, vero In'? 1 («iri tlJ ^c, I ! metallorum melior est.Sed optime faciunt qui .bibi' 1 ?V , tos Sc subriliatos conjungunt cum contritione Sc' j s v> [{( (( inde leni decoctione coagulant, postmodümaffi. | t aiU 3 sursum protrudunt: inveniufit enim cos persect"''
C fojulentia, quam ä tenui Sc fumosa illorfi P arte4 Uut>i° |!, : [ d\j
corruptione inducente, mundatos. Atq; idp/ocu ^
. Ceber.cum de Sulphure verba faciens inqub : .
©pus elicere , illud per se praeparando non elicui'
(nisto perficitur,Sc sine illo protelatur magist cr *^p u lpl’'^^

-'s
A
A
A
j/
9
tf
y
/
A
l
i
P
/
f
r
fSp
«o^ ,Sc utsj cT Caput II.
Sl IUn gatu r 1 2 ? re,i quis simplicibus idem csmpositü intran- Sum. petftS, '"w V( V i, ' C ' Unt ' ^ ipsum quoque docet Geber dicens: «tp.jj.
IqS de ej.commiscetur cum sulphure, arsenico &mar- Gebtnxpli. ^iotw, supter communitatem in natura sua, Idem'E«. j C {* r 'Otnifr q u ®q ue hanc insinuat Cap. de sulphure. Cum W '^äbilij ^ ^ bt excis per decoctionemcaelestinus color p^' decoctionem iptellige, quatn sublimatio subse- hy? W«®* hoc loco id Gcbro pro more suo, qui in di- fie^‘dttm cau ^^ ™ a 'tem tradit, sed seipsum alio loco decla- itm^i aiPz^e' °e sublimat, sic scribit: Ex multiplici contritio^
Jlbin-'düun, p^'^ueitatis argenti vivi major pars deletur, CU- de| ls i! 51 «»! r .. ““Ornationem tollitur. Et cum videris illud
^!cf , n dilibn C ?l n ‘ vem albedinc sua, & quasi mortuum alu- Q Sa ~ 1Srer e,tun,c reitera sublimationem ejus abs- notni decoctionem superius appellavit, hic levem
dedidisses 1Jt ’ c i u °d ibi de sublimatione reticuit, hic addit,8c ^n-^ait. tam enex ipso effectu sublimationisinteliigipof- ti\ (.^dhaE,^® 1 v ideris ipsum quasi mortuum aludciis fpondi. hr c | d quis D ’ a bsque sublimatione fieri non potest. Nec CaUfiu /■#*
W*- e ftiout^* :3n ? * ma ginetur, Gebrum aut ipsius interpietem cuUstmm ce* •tiise Cü Ui 3 c °i°rem intdligerc, caeruleum, purpureum vel f*r quii cke* ta* Sui’i Ut c ‘ an al>ari'm factitiam, nam eodem Cap. a?, prae- r "°" ti(5> Usfjj Ur Mercurio associari, & per sublimationem fieri
(P a oft fu auttm Arabum nihil aliud est quam Cinnabari ar-
^ 0 Coe lesti S j? 1- Nec auctores chemici fere aliter usurpant no- Vfiisv t ' Cs toti' V ' Coe * e ft‘ n i coloris, quam pro eo qui albedine 'dtttir- Usaiun dialbedines supergreditur, magifquecce- *left: a ®. terre stfis. Sic Rosarius. Sublima Mercurium
V<!
> s
'ol 0t c c 0eI c £^jj**' 1En *er re ctvi s . Sic Rosarius. Sublima Mercurium ^ Vi>mi tabi , mha b u erit colorem hoc est albissimus nat.Hunc “> ^ a(j m - a 'bedinis insinuat Miretis dicens: Hoc si subi- ^ir'k^^eta^lkvf t ' mor ^ terror tibi eveniet. Quast dicat: lukr ' S Qu.r l ” mum P r S ter exspectationem tuam videris,
® sti\f l0 , ‘ ei p hipcinaturalcm > & timebis simul neali- % .? ^tlestju ’ ® a ° Oculis tuis evanescat. Dixi fere quia ali- Vtf ® r u*n can caeruleo sive Sazurio capitur. Veluti Sum ftrfiSk
iglest, Ut n aofj ' e ar g«nto hoc modo loquentem: Positum c.za. Sm° Us CQ lo r t« arU i”’.’ a ceti,salis srmoniaci.St agrestae fit
^p a . Qt .Urn a Dfr “ ab ‘bs. De hac conjunctione spirituum sub- Cap. 45. Kn l . , ! ,0r 'c arpem•^°- c i ue difierst Geber alio loco. Ne sis ia Sum. perfid t 1 ^mimi VlV *’ P cr sublimationem fit, negligens,
» Q 8hfe rr ,„rf tl0> tal 's & perfectio sequetur, undequofc Wfi- 1 ®t 01,~sj quosdam vero plumbum, & quosdam Ve-
[• a f ui ® formare, quod contingit propter quandoque illius sdius, quandoque Na s folphw«

VM sublima - tionü.
Signum per- seföa sub. sui - phuru & arsenici Ceratio attenuat.
Tenuitatis co - frimum.
JMedicin* attenuata aeri fomparata.
■Iteimdum
/70 De Materi»* TenuitM"'
sulphuris fibi admixti, vel ejus comparis, scilicet ar* e f hsec de sublimationis modis sufficiant. . j 0 st 3 r ^il
Vasa sint vitrea inferius lata in acutum delinant 1 rae, qua: mathematicis Conus appellatur, vel etiarn testudineata absque rostro, instar alembici coeci, I 1 ' in fcrrJ c ’ ris & lateribus sublimati spiritus adhaereant. Scute ^ ^
terrea, quae superius vas apte-intra parietes suos ieC1 R / , n jsb ( ’ i,k P robatio vero bon : ' *■ — c ^' —n.uliruati „a 3
duorum spirituum est
rantur. IJt docet Geber Sum. perfect.cap.4J'
Inter attenuationum modos etiam Cerasio n ° n quam medicina dura & non fusibilis aptatur a< ^ ^^ptsi*^ S ita ut fluere postit & ingredi, quod non fit nisi p er . C c c aP tl|f (glr & imbibitionem* Quas autem imbibuntur, ^ dt ,r ^j 0 P e
quanto plus mollifieantur,tanto magis partes gr 0 “ £ tiliantur. Sed quia de hoc attenuandi modo, e]U sC l h' c
bonitatis & perfectionis sublim® noP n est, ut inveniantur clara & l üCld ’ ,
& inventionis causis abunde dictum est Cap p r ' in ° ’ M tenda non putavi, cum insinuaste tantum sufficiat- ■ tC cC ^ Nunc in universum tenuitatis Medicinae COI ^f mus, quas potistimum sunt tria. Primo eni®* 1 u fuerit medicjnanon penetrabit in instanticorp° ra ^ da i si vero non penetret, nec miscebitur quidem- ^ f cf> ^ tur, non alterabit, nec tinget. Ideo terram p®"f
temgrossamaccuratistime removendam certis 9 vj an [i*> dis docuimus, remanente sola media Mercutii ^ sima & aerea : terrestre enim 3 c densum penetrare' ^jöpb 1 * tenue & aereum penetratfactlect tingit. ^ ,nC } dam in Turba. Corpus non penetrat corpus,sed " tC <fl tia congelata, quae corpus penetrat & colorat. pidis substantiam philosophi non potuerunt 11lC ' e j'[ct9 f ' ^iis comparare. Sic enim Rosarium, gi hic lapis no>^.^ct^^' tune, non conjungeretur Mercurio, nec fi c < 0< *' ingrederetur ipsum, sed quia similes sunt, f o® co"
junguntur adeo ut ignis non separet inter eos. rre c‘ ,r|1 * jiji^ dum Auctorem Rosarii lapidem perfectum con f ^cst > rio, non quidem decoctione, quas in Elixire m 3 * 1 ^ ijs 4 cl in argento vivo, aut nulla, sed natura Sc radice ,
cipiisconstant, Lc quia materia Elixiris ad nequit, nisi reducta fuerit in Mercurium» ct fubtf ^ tt 1 genti vivi vulgaris, cut,Philosophi non minus 3 , rß 3ld llS ’ £ ,Tl ,|1 , naturam. SicenimdeeoAvicenna, Lullius,ct 311C tum vivunt esthomogeneum in natura. ' cl " 2»^
totum in igne fixum aut totum ex eo volat in ’ pombustibile & aeream, qupd pcrsccti°nise p

5
-l'
(t*
/
f
( t r
\<r
it*'
f.
t |( ,
(cl
f
L
‘i
/
f
f
f
f>
K
i‘>
i r
n'
»'
-k
v
r«
est > ^ublinnari potest, & in aerem propelli, ita etiam sukihutu
Caput I!.
/71
5 ! R&ftä*
/ 1 >
materiam volatilem reddi, &c Merrurm commodum, "'‘•' a ’ 1 .' ll *lapi(J|" ICl !{ n ^ lve ' ri aludel ascendere postit. Unde Ari- Tt fi- c -7b h ?S a jJ^f^fOnvepit, quod viyum nonfuerit & caelo f"s'^'tate,^'^' Lapidis aerea natura non mediocre
Vis ! 0ri ‘s, qua ™ nt ' cu ffl causa sit aequalis & uniformis omni? *ttiif n - c fiabtilj sus 1 ’ a< dsc r ibit Raymund.Lullius his verbis. Si n»„ U “fyiajron esset, non posset habere fusionem
^c 0 ■ ni itle nano
^stOeret ^ Ut ;bulcificationcm continuam, nec una pars be- *ti e * ^bst i1n j r a '‘ a m. Et per hanc proprietatem opu; est, ut aer "jf, lt gen Cra . la “°minetur,hoc est,quod lapis noster de natura IO« post., u ?~ nam alio modo proprietas aeris in eo domi- ^tiit^^odita"u’ vera e i us substantia sit generatus. His dua- Tertmm - hu , tertia n tl “ u ^. c l uas praestat in Elixire materia; tenuitas,ac- V*. Spur” m ' not ‘s momenti,quod videlicet ea sit causa ,tu ^° «>irn ponderis metallorum causa est, qua: sstbtiii 0 tcr '* Cllm aquamistionem: quanto autem terra <*> 6f de^r^-‘int, eo magis & melius permilcentur, cq-
1 H C "
k.
o n ^ antur >Scdensatio perfecta pondus adfert. Qua
3 rp’Pnhim vitium tti/Jpmne r» 1 i/amc mMollie isr«»-
faois Crat c a 02 ar gCntum vivum videmus reliquis metallis prse- % a 1 ?0rh 1 -5 Uacn ‘ me o ru i T1 non patitur terram pqros habere, J * m
Cvi» ■
Wff.
cay*
i %,
"i . rest 0 ‘ nter nam & per minima permistionem , quod fe* ' Po'ri l ®^er cu C *-’ Sineta llis,ift quorum coagulatione propter fcq- * mr e( 1 f 1 [ ) 5.'! natura heterogencam ijidcm metallis permixta, ihi. ltCl ' fiunt,unde supervenit levitas,qu^ non est aliud,
‘''initia,
V sop!? te? ’* ^ ejusdem porositas; ut gravitas non est
^0,. bdir.„_ ‘daappositio materia Onnd irtfum rnnsrm ir ,
Mr- r > | iic Cns " J “ aa appositio materi*. Quod ipsum confirmat Sum. pirfeS. %i gj' .^ au ‘ a ponderis magni est subtilitas sttbstanti* m/. 7 j.
‘iq j n “°ynaitas in esienria: per hanc enim tantum isto- c a n j lr ‘ partes, ut nihil intercidat» & partium densa- hti, c *>s, aj t '. a “ducti 0> & istius perfectio. Idem de Auri natu- f^tn^l^Uult aurum subtiles & fixas habet partes, ideo Lib. md. c<tp f ' > tr t ( t ! v ivi Dnn j m densari, Sc h*cfuit causa m a gni ponderis. Ve 6i. dcr °fitate Idem; Aieentum vivum densam ha-
Ntl„‘supter o man 'ssstc videt vel monoculus per ipsius a/pe- Ca P- 6 *-
” ’l'iapi aur o,cniJ- )- ncm fui ponderis immensi, quoniam praede o ‘^ir copfl 111 ^ ia statura est. H*c igitur tam de materi* ^“'loijj stuarn de medicin* perfect* attenuatio* \ ■ r SP ad affi atla ’ ^sisitatisque commodis dicta sunt: da^^j te ^ ^ a P‘d> S cum metallis declaraji*. uar P> de qua m Cap. sequenti. '

f7% De Afpi’m. Medi cl et
DE AFFINITATE SEV VlCI ^ 1
inrcr Elixir & rem transmutandam» Caput III.
In quo demonflratur opttt Chemicum mete e * /
princtpta artis &natura explicantur aut*1 Af#* 11 j> per naturam exempli loce proponitur,&**1* f/tt* y/ turam imitari^aleat, in quibus %erouo »^ e 4 .ßdf.J dictna ßbt ßmtli adbarendo metalla perv a ^ ßfß Tandem Sophiflarum opera examtnani ut ’ /( 0 i 1 ! propinquiorem Mltxtris cum metaUts '\)tct> !,ta ^
rent phtlofiphi, exponitur. ^ e f ^
T\Emocritus, & Sapientes Turbas nihil tam ■*^ribus inculcant, quam naturam, hinc ili* P l0 Pssj äE ii< a ßk tura natura laetatur, Natura naturam continet- f )C ic,ß!ß‘ ram vincit ac superat. Item. Natura naturam P ate „piis Cpiu ^Ahhe- A renovat. Quibus verbis significare voluerim 4 ’ y t , f 4 T‘tTl£f r rr c una mere esse naturale, 8c naturam elfe, qu* a PP,|ap'y compleri {L- öißcrit , expellit, corrumpit > generat. & inform^ 1 ßi mfterioartt- psum quam metalla per commistionem ejusdem .e
ßm. tantum illi artifice,& calorem convenientem FupP c „pe
T _J. _ -r. _& 31 .„i s r ! Jl
modo enim natura gaudet natura, nisi appetitus jus quo indiget? quomodo continet, nisi retineo“ tit, St illi familiare est ? Quomodo natura vinC ^r p o(^ t0 ^ 0 i^ retentum digerendo, & transmutando ab una <*> r^ g ? £ t (t' liam, Sc superflua sibique non convenientia expe‘ 1£ c3 u> 3 ^ ß modo natura seipsam putrefacit; nisi enim in ta orU n^ £l J l j) iir
factionis, quae ex elementorum sive qualitatum ^Ai“ a
temperantia oritut, frustra conabitur ars rei P ut ' 0 p t er n'* 1 ducere; prout patet in compositione auri, quod P r ^ r^ s £l, y qualitatum temperiem nullo tempore putrefact 1 ®' 0 ß
prius ejusdem forma per vim natur® illatam g { gc‘ fl ß‘ cum alloqui in sua compositione manens P e 'f ril ' uC reb uS (C ufj ptibile. Potest quidem ars velociorem quandoq^ p r ?° c ft ’
dinem inducere, 8caliam fortassis quam natm 3 c ,.(se ^o>
tur, corruptio tamen rei ex sua natura provenu* (< f
quam tandem omnia sub Lun* globo existent*^ vuntur. Eadem ratione Natura seipsam g'§ nlt ’ j a b orfj tßi > ... . gignendiprocreandique potentia, nequicq ua ■ tlJ , ' e ßf
ut eam inducat. Sic non tantum gallinae sci ur ' t (: ai''t
tk atte eX OV ‘ S ^ucunturpulh. nec miratur quj>‘ ot< alJy^
tuJnomab omnes natura id fieri, quam Deus ovis lndrd ^ijV
mißt* ft «, nier.ti fota producant speciem avis ejus cujus

ff
Ca?ut III.
S^>n cl C as* ut III. _ /7j
C ho ^mi s !V i e naturalis sit gallinae, aut äkeriuä avis, Vel et- mr *ntt gigni ^ hu m nQu «na excitatus. Illud magis admirandius poste naturalittt. i,'” 1 a >'inv,r an S w sias»aut alia animalcula produci per putre- Ci ■ - Vel • cu i us piatn > vel herbarum aliquot simul cornmi- dn^Hratje, / tlasn unius solius convenienter & debito modo ad- ied n S tamcn dici non potest istiusinodi animantia prO- «^atnifji atUra >quse nisi ijsrebus arte dilpositis insita suisset, k^'^no^ Ptodijstet animal vivum. Quod hinc maxime 11- {(j'^stio^^Htltiibusvis animalibus aut herbis putrefactis S<
^"Positis, quaevis , sed.excertis quibusdam certa % S , Cn ilti n o a i >ro< * UCUntun Similiter Natura seipsam renovat.
% C ' ' J cog n - t ‘ r,non kcus atque phoenix alter veterum figmen* ty l,, t. Kl a ^j ltUa > per naturam seipsum mortificat, Scseipsum re-
Nal^, sicut moritur spiritibus ablatis, ita ad eum . , .. - . sS sius n a , tUr e a r !L spirit ‘ buS ^Eatur, sicque renovatur per^/^E >!, p a "i "'^m.neque opus esi ut aliunde aliquid mutuetur. v iß ctt t,
tiw 7 «a^ 0 oberunt Philosophi: Naturam non emendari nisi 'tft n u 1 Qi}°d lam de emendatione rerum elixir consti-
'a s c nt 'Higi j.** 5 ^etallorum per lapidem convertendorum po*
% ? atl)t alit' C lX ' r ’ s materiam primam consideremus, quamvis Ik ..I siScit ?. r sincturam suam contineat, tamen haec tinctura sarjftVr adf S meta ll> s transmutandis, quia natura operatur
J .*Cp*.i *UI berfpAirvn/»m l-ani-mnmnslr». illnrrt
C^ader 11 lui perfectionem tantummodo, nec gradum illum \so &;i a ^ P ot tft,ideo emendari desiderat, artificis quidem in* ft tr j a r>at Ura jP t 5> sed tamen per propriam naturam,hoc est,ut tin-
Potest P K si Ä sita sobt.Iietur.virtusq; ejus augeatur, quod 0mnM ''Wie 8( p 'pmtualis prirnu reddita sit, Lee corpore co- insto multi* a j. rc > k sinvi r c . xctn P ta: omnia enim spiritu quodä se mul- plicantur.
\ v^Vet n at 1 e “I 3 ' producere videmus. Et sic, quamvis arti- jiil.% ad Derf^” 1 ’ ^ quodammodo corrigat, tamen absq; na- Ät 'i, nec ' 0rem adipiscendam prona & inclinata est, ni-
\ jj tc > artifj' 6 enim naturam in arte occulte & intrinkcus Matuta ito*
*l(i JftOf. ^^trinseeus solummodo minisoante. Ideo arti- at»
ttmmodopftn-,,..*. *. extrinseou
," a lorern^""^odo est naturL, Se minister, eam subtilian- txtr '”fi c,u
^ a Ԥtis m ltltern " m __- ' __ laborat. *.
mtnisttn
- laborat- -it
• snoitum Se languentem tlfcxn *tur<t
*m internum m materia topu« ca i 0 r intcr --
, externi movendo & excitando » 'st ^ectione
( "tvt tan t "ctione naturali totum opus per sic » q uando- Quamvis igitur ars emendetnaturam * q
O^Äat & su * cr et, tamen novam n W
s e , ta ^ Um naturaevirtutemsubtiliat, cincr esiVicis
4 W« nC f ram detegit & manifestat. Sic at . | ; ncr ibus
tl ( "Wa* p ant * vitrum educit cujus substantias titlUro kteft..?' 0ccu kata non fuisset, trustra inde s ^ quod nullis erum e rebus piolici abquid potcu. L

In lib. deß- *«r«.
In principi*
X*s-
f7i Dk Affin. Medic. et
in ipsis hon sit per naturam. Quatc apre Sc dpp olll ^jj j, a i»f stior : Nonest natus, neque nascetur in posterum,
ijdturt diffinitis t* iMtr. Fumo
fiam postit complere sine natura, tiatura caelitus $0 infusa, EtArnaldus : Manifestum est Operation? cffc operationem naturae, iplamque medicinam c* 1 ^ jit ( * j|- turam, eo quod ipsa medicina solummodo comp 0 cr h'?'|i' tura. Si metallorum vilium per Elixir emendatione J^oSr Jjii cta, naturam ndn emendari nisi in sua natura iptclhg' alecem enim interpretationem innuimus supra, illabi" c , 1 ;it lir ‘|/ per naturam fit, prout ex infra dicendis patebit. .j^s finitionem perpendamus, quam praetermissis anio^^jiii 4^ gis disputationibus, dicimus cum Mariillo Ficind e pcl^^ii' dam rebus insitam ex similibus similia procreante' 11 ^. ir0 rt ^ am esse ignem invisibilem, seu igneum qtiendarm ^
creatis insitum, quo cunctae res se multiplicant, CLI nihil generari postit. Hic igftis invisibilis, sive hatt f f 0 t Creandi sibi simile inreicujiisque forma consist' 1 ’ namque rei natura perpetuatur, ejusque vissum^^joitf^jii' do simili maxime cernitur. Eorma autem lapio 15 ^
Omnii forma educitur ex Hinten* sua.
tallica, quae calore suo materiam ejusdem digerit- a, git, ac formam auri & argenti ei imprimit. Sed c
git, ac formam auri Sc argenti ei imprimit. ma debeat ejusdem este generis cum sua materia in materia sua,- (nam sola anima humäna introduct co materiae suae) neceflario haec anima dans forciii? .rC eadem cummaterialapidis. Similiter Elixir petfe ^ad f beat secundum Philosophos chemicds tanquarh >rii' ^
riam, Sc sicut anima adeorpus, opoitetutejusdem^ gfst^^C neris & materiae, cujus sunt corpora metallica. * talla constant argento Sc iulphure, attestantibus " sophis, ergo Sc Elixir necessario ijidem principi' 8 c autem eadem habent principia Sc eundem mixt' 0 & radice maxime conveniunt, & maxime vicina lu
yiiinitm Eli- X$r.& metal- Urum j« »lis-
iuUiVC liJuAllxlL Wvtl V V. 1 A * UUL y v\ UlUAlUlv t'"*
affinitas sive vicinitas mter Elixir Sc rem tränsm ut e Aitf t
Humudo im. vivtuiuiv siit*« a-hah »v.*** \ jl’ k (
rens Sc retinens sibi simile, quam tertio loco inte jjuti prietates requirit Geber. Ad quam magis it
lorum unica materia, Sc forma, generatione, ^ £3 nJ e jfc 1 ^ ad invicem secundum naturam, Sc quomodd 31 ^ jjo 1 ’ ^0
tur, venerabilis Raimund. Lullij in primis, & M- riensis qui Philosophorum antiquorum opimo" - 5 collegit,sententiam auctoritatemque sequuti.pa rn e
exinde quomodo Elixir conformitate sua Sc simih tU
Mftattorur» emninm m*
grediatur, ijsque adhaereat docebimus. & i c t0 ,
Imprimis omnium metallorum materiam . (iq" 0 este manifeste demonstrat eorundem liqutra

s<
f s, ‘,
■J
4
^ i.
Vialium G A f u T 111 .
C' aar 8entivL eXcluolic i uatumcst > ostendit naturam &acci- te, Um «» C i Ut Pt0cu]7u lmdeI ’ l “ !oso P ln,s 4° mcteor. Plunibumcü & eandem ilita s> g. du “‘° est argentum vivum. Item cogulatio , Sc ■# prebatur L^'o fit c l u °d de facili simul commisceantur, omnis enim rtu
ic °lt 0 > similitudinis & identitatis. Sic aqua aquae, d- t,on,b '“- iun-ijt., tUrtl v ‘ tro > metallum cum metallo facile commi- r> a ^^Kret, propter convenientiam videlicet, natu-
Ioq’ U(1 de ort ll °^ onin ' a metalla reduci possint in argentum vi- ' a ^uc!unt, prout constat variis experimentis Hijj tritae v rilr,1 ’^ cco nfe(Iione etiam adversariorum, qui arbiti convellere nituntur, inter quos est Thd-
\,>i mas ‘ CIn * doctor. Eaautem metallorum materia O-
^ftibijp ^diximus Cap.t.esthumiduni viscosum , in- Mctailxmd- S/ rc °tH)ri' U tlC ’ lncor poratum terreo subtili, aequaliter & terUomniuni niat ( . r 1X<0 pernnmmain mineris. Propinquior vero eo- |>t 0( jfortj c ' a ’ ut docent Philosophi, est argentum vivum, ex Pn P' , ’3 u,et: %in at fcihs? tl '^ n '^ lone generatum. Sed cum materia non Vm'"' agcjjj 111111 e ^e > ideo sagax & sapientissima natura ad- hojj 1 ut ipsum digerendo & decoquendo in
c °n Vertat. Est igitur materia propinquissima & Propinquifi- *Wo p** pf 0 ? rum > non argentum, vivum in natura sua, sed u t ma - scilicet lulphure liquabili coagulatum,& cum e n. ^ 0rn mixtum , & in terrae quandam (peciem con- 1 Us duobus sic mixtis oritur vapor per calorem ascendens, & super terram propriam reverbe- 'H v l< * e rnfi )(i e P Crtc mpcratam decoctionem in longo tempore ?Sti )t ' t s'. £ t C l u *dam metallica, & juxta naturam loci corpo- * iWri rt ' ixt ‘onis ^j^ a S° nV . Cniunt inferia proxima. St MuBmtm
? tt Ht,[‘" lo Wl 1 V‘ , T iiQ , ln , vlccni ut auctores sunt Hermes, Rhasis, ctl u,u a f,
3 autem symbolum in materia, Sc vicem, unde
V ‘ c 't tl ^ Us >8epo' s n habentibus a
110,1 tant u CntliS natl, ralibus,' facilis esttransrnutatio ad in- cagnefiauta Jhitiitt^ ar ' St> 'Utas 1 ^ Ct artem > sed etiam per naturam. Signum
i, t \ 1 ton,,,. ' 0rils eorum a natura in aurum Sc argentum,
"ti j^Ultis,^ ‘ nun aminera, & successiva mutatio. Siqui- rfem^^eris J ns argenti & aeris aUruminvenitur, sicut et- C^Stn^^Pore a mb ' ’ * r ’ s ' & sann! , argentum. Hcec im iit' l|| ''fQ Ctat ‘ 0 nts i^oqutintur, Sc in aurum vel argentum secun.
Si^iti^a ultima C £ m transmutantur. Una siquidem metal Vim fiU mt . ‘lia' 1 '' 1 !) S ’, r "s> per a' ^GPerfecta est aurum, quam natura sola dat t*Uomm /«•„ ,f 'n Ql , ‘qua ns ™pedita fuerit, & ars extra mineras. m *perfe8 «
'lisi* fhnt, tUn a a essent perfecta & completa in natura ^ tlUs ‘«mat ? rocu ldubio non eflent convertibilia ad
eriam primam, hoc est,argentum vivum Sc

f yg D s A,? f i n. Me ts i e. e t Me ^0"$
sulphur reducerentur; Sednatuva duplicem i m0 ^uia
Duplex rn- —r- - .. , r , qngMC’
d*sgeneratio- generatione auri, unum per se, Sc primo, Icmcc nis auri per aurum purum in mineris propriis Sc ex suis pm lCI Pj c ’ rI] , 'jt naturam. mistionealiorum metallorum; alterum P er ‘ e ^e#*r j& primario, quia primo generat aliquod mctalloru atO 0>.
tipiis in sua minera.Sc convertit ultimo ipsum u> a „jnf 1 tur artis intentio sit sequi naturam omnino,& l0 . potest, Ut faciat idem aurum quod ipsa, cum Jit
«convenientibus & proximis, quae & qualis <»>
Materi* «»«naturam, eadem erit neceflarioSc apud artem- ^ aatur* & ar- teria sit una Si determinata omnino apud naturam ^ e tib <
plex, ergo necdTario illa determinata materia, •* st
militer & apud artem, & non multiplex. , di^",^
Haec autem materia quae naturae subjicitur »t ^ p c argentum viVum , secundum omnes PhilosopVg jti * 1 £ j, f<' lesquamChemistas, ergo Se apud artem rit similiter argentum vivum. Et quia materia £ .^ttFv.j'
«wf«r* & ar- jpiam in este ad generationem & formam, , j^ rg c(lt V'
' dirigitur & informatur, Oportet neceflario, uliu» ^£,r <t ^
vum,quod est materia, dirigatur, digeratur, ** gj 0'J^f suo agente proprio ad terminum intentum nat P r i_jitir ratio metallorum de auri. Hoc autem agens est “L sl?. -* 1
•_ ... — Ü. —t~.. a _i.~,U/>nS J** . -i Jt 1
gHotnüdc ar* naturam fi> suatur.
neris propriis conjunctum, potestatem habens 1 | C ni ^ J r Vivum coagulandi Sc digerendi per calorcmBa^ytW^iil^ „„ lern secundum omnes Philosophos naturales» * et eti* s '
•- gestionis neceslario aliquod metallorum inde g c J.j £ ,ii Sß jjg
mo aurum. Videtur ergo necessarium, quod j jiri?^nC^
arte conjunctum esse debeat argento vivo, rat & informet, ita ut in sine digestionis & c 0 tn tjet» idem aurum omnino ex eo stetit faciat natura. * - tll [ t>P y | </■ tum vivum & idem sulphur omnino quod *° ^jfcuS ^ naturae, subjicitur etiam arti, Se non aliud: j # 1 ' 1
■ ost £ a v " '
y
mistis in arte orietur similiter vapor, qui P 0 ^:^» 1 - 3 .’ ^ $ siibtilissimam, quae dicitur anima, spiritus Sc ^pd- ^
reducta fuerit in terram propriam, facit ibid e H
nem, Sc tandem fit elixir completum. t 5 e >**_,
Sum. peifefr. Et in his quidem imitatur ars naturam > il g- 0t q" 1 gj st c ^
*«?•modo generationis auri paulo superius eX P^ r ;tsiin c In <ju,itu ari in omm bus sequi non valet. IdeoGcber: C*
tum tibi pandimus, quod in hoc artifices e rr ’ til ri 1 ^ C M ‘y P— ' in omnibus differentijs proprietatum actio 111 * - s d 1 '’..,;*^ Modus enim agendi, digerendi St informa» naturali, similiter organum sive locus Sc polleant ad eundem ultimum finem. A« cW I

lt ?r *-»
Siorum . Caput III. 577
d (t '"s (i Vc c 1 «Amenta inspissiintcm imitari non valet, nec rtii )( Crtll iiia Car( ^ >l . Urri principia de novo generare, sicut natura,cum «to 0nis moH m '> s lentorum prdponionem & eorundem st??! 0 ' 1 st atu ra Urn ad mviccm ignorer.kdea mutuatura natura,
(i 5 |j 'Tdp Cr r Pistare non potuit, qua: simpliciter tantum o- l'tid t3ll ^rn • ’ 0n cmea depurat & iiibviliat, 6; calore anisi '''a '* 11 ' gen ' 1 ' 1Urum * & ulterius in Elixir convertit. Et haec T> ea us/p„. 4 » 9 p'^ionc metallorum in genere, nunc de auri pro nedtime per *llr a S t 'atUr atn U an Paucula lubjiccre non abs resuerit,ut quan- naturam. \ a ^ tc iixitn Us ln j® etiarn fequatuf, evidenter.appareat. Na- ^atcrjj . S cncra tionem metallorum omnium pro pro- 'totfafr 11 *' si m C r Plt ar S ent um Vivum cum sulphure mixtum,
Hi. rh »-* 1 n* n ®’ ner ' S eorum cum bona digestione & li- gj l av ■ j 3 ’ ^ ‘psa simul suavissime sublimando, coti- (ot os IS aut cn 1n<ao deco quit& digerit.. Sed quia sulphur ia ''dusti' 1 ' .^ erc urio eorundem remanens, ea impura,
^ quäl ' 0 ” 1 °^ nox ' a mddir, magis vel minus,juxta quan-
suam, nec ad auri perfectionem, qua; m nu- „ , ,
■ ' Df.,.. C > 'ollditare /V _,nr,,V „i. Sulphur ex-
u f V J-** A >** VV ‘ m UU41 JAMCLUUII'C11J, kJUtfc iil ^U-
Petm; ’ Ollditare, & fixione potissimum consistit, per- ■ ,
vi Vo > 'deo natura in fine actionis illud separat ab Uimm'me- t Hj l|s n!Q tni at ’r ln quo tota naturas intentio fuit, illudque de- tallarum im- ^ 1q t rC!T, ane v , f ° rma auri, fixat, & perficit absque sulphure, ex pedit. d(.„. la a Ute completam digestionem ab auri substantia p Crat •' &|fit aliud metallum, aut aurum cum eo Oh ’^ quid l " c P»tet quae sit materia metallorum apud na- %i Jda igi tUr *g«s, & q U is finis in agendo. lt *i , ip2' lod fit a* C ars m mineris metallorum non repetit ali- ^Ptrie'J* r fittjili t r ”^ nturn v ' vl, min natura sua, nec aliquid quod ut\ J a tsutn est' natura sua, nisi rarissime, nam omnino non • l ! 0< lqi tl,r . at U ter' ^ d ^'stuidex ijs generatum & commixtum, illotus 3111 rc .dactum: quinimo cum videat unum- jNq^Oars f e c P a ratim nasci per naturam inminerasuapro- t^iCp 0 sulphur s 6 ? 15 natura m non recipit argentum vivum ^ inumau - 'Piis 5 ctltf i, (cj oluin nec etiam argentum vivum & sulphur rU pmparau h * 0>°sitam “ materiam commixtam, & ex ljsde prin - a »atm».
Ns- 5t? r, 'quam natura praeparavit arti, sicut filiae pro-
it S ^na* Sac m|l n,U ? U a pnucipio generationis metallorum, ti x V^ Ut ^ lum J taseum, & ferum: sed postea
b V^oretin, sec i ucstrat > purgatamque denuo conjungit JNq/^tc.d ’ l, m extrinsecus adhibito & natura intrinse- iv^Jwv u ‘pfiur istud externum ab agento vivo se-
\ latUr n vivi atl ? ne Pa ^ a necessario cogitur artifex infor- ’ uj atc . m mtma lapidis,animam ei infundendo pro- 3*V, * lua «sumptam, & non aliena, operique
O o finem
i

578
De Affin. Medic. et
fiaern imponere; quoniam omnis materia rcci ^ c ' 0 ^e^ ( f
tempore, prout estcapa&forma:, & non prius, t>eC $„ r . o & 0 ? 0’
- li/T«. Arn a. r /ii.c- 1,4 n< 1 tlin imic3 ^ n,\,
Intjuedtfft- j n eo differunt ars Sc natura, quod natura uniea de f „cti'M, rant ars es'na- . r ■ - 1 ' J cixin 5 1 snp
tura. gentum vivum p.erhciat m aurum, ais vero asl ur # rfr^r
nem duplici decoctiovrf indigeat, sed brevistima ° a ^ eri!*'Jii' & in qua naturam mirabiliter supergreditur. . |S
n is ut £ )
>5
ratio ultra auri formam non procedit, cum is ~s u jn P c ‘j 3 ii | mus: ars vero hoc non contenta, cum ad auri tel ' n1 ' ut *b l ' rit, ulterius illud decoquit Sc amplius colorat > , al itif D '
coloris & digestionis imperfectis Se vilibus m £ta 1 ^
communicet Se imprimat. .
Dixi supra, quod natura posfcomplef.im act' 011 s2. l,0 |,,b^' externi argentum absque sulphure fixet, Se perfid^^o (( t
ita accipi velim, quasi argentum vivum proprio "^bd* 1 ^' recareat, cum in prima sui creatione multas ' fiibstantiae sulphureae albae in actu, quas sunt de 0 njj< fl ° riah ipsius, Sc sine quibus substantia argenti v * v !, C< r n pbi lf ’ 1 V ,|fl test: est enim compositum , velini patet per A r ?^sn^
^Argenti vivi teor. ostendentem compositionem ejus, cum mst ..j stiiti> 3 5 eetnpositio. vivum est ut aqua, qua: miscetur cum terra
phurea mixtione forti,donec nonquiescat in suP5 r , sl n<’ l, ‘ l |i)' i ne-. . ... _n.ii; &id s0 a ■
hoc est ex siccitate magna terrea quae inest illi>
<* £ ° 1.<D
Sum persett. ret tangenti: Et per Gebrum dicentem, argento ' 13
*■30.
w (l ' jrtl ,
etiam Mercurius appellatur antiquorum usu, eu cit )o< c ^yji 1 ' visceribus renas substantiae subtilis, terras albae p* o[1 sqV c ^&
v‘ ,c V
lllO»
peratissimum unita tali unione per minima , I .j 0 dum contemperetur a sicco, Sc siccum ab hu „siti'
ni |3
s)t <>
^Aurü omni Ex quibus philosophorum dictis argenti vivi co>'r externo sui- festa est. Nec etiam imellicr, r»mninO dei' 1 ^ 1 £ .jil 1
externo sulphure expo-
festa est. Nec etiam intelhgo, quod omnino den ufU ni>
Io sulphure,decoctio perfecta fiat argenti vivi ' p ^ r0 jin'^J ^ sulphur externum , quod in principio argento ^ ul n l Sc separatum ab eo, extrahat per digestionem 111 ‘ A i" « 3
_l_. A . n „ .... _ :r n °.,,n VlV° s„vil l1 '
phur quod est album manifeste in argento v”^ ’vi vl1 ^ jil' ^
potentia, quod deinde informat ipsum ‘“^^'jcrit 111
auri, Sc fixat actione sua. naturae 8c lapidem sola argenti VIVI
Ex prasdictis^stO^’^ire' . >-■.
' ^stanna co^ ^il/
$u*stio.
jiciet mihi quisquam Gebri auctoritatem compositionem explicantis, Aurum creatum^ iiib^tUl?.,
Selntio.
..nuiuui*- cx lliy ‘-" tl3 lU /r(^
substantia argenti vivi, Sc clarissima ,fixa.’ sulphuris mundi, Sc pur* albedinis, 6 rV’^uiN'
murati, tingentis illam. Quibus verbis'G £ '■ aurum constaie non solum argento , tc “, respondeo: Gebrum per substantiam hilp . as '
Mutati non aliud intelligere quam sulphur m
ffs I
i I
I- I

v . :
5 £ " •
$
/;
/. i / 1 /
)/
./ ! /!
<
3^
•Höitoi j ,. CAPiif tII; , , f 79
V^ione p vi substantia subsistere nequit, quod priüs so- iti, S 'Xterni^ ~! ani manifestare non potuit, sed postea per sul- 'o»cm excitatum, & ä natura sua riiutatuni t|n; a ^Um f," n suuni coagulavit Sc fixavit, fimulque cum eo si- ,
. 5 0 r*„_ „ . >t. Qnod autem ea mens sit Geberi, hinc liquet, 0m ”f Mpk u ^
! 'th "“barbi- Jrfextetn uth sive fixum sive nonfixuihadiint8e“ < "” M ?“- i-'lith - r ?entii,4, , _ „ M &■ uritur,
^bt ! n ^nium r VJVUm quan tumcunq; bonum & fixum. Sltm ^g.- <i\j 0 Ct “*chab •• Cajus rei testis rilihi erit ipsemet ca p,Q$,
t,^>> secrec* 08 ' fer| M* inventüm est inventione veridica ' c *frii rvT ;^ )r . Urn genus mirabile duplex : Unum scilicet
„5 „.riiptio • S enus mirabile duplex : \
Ki* ^cluo nls siniduiusqUe metallorum per ignem, quaruni P C|: infl a 0 ■ ur ®ritis sulphuris in illoium substantiae pro- ^^oinem illa dimiftuenfis & exrerrhiriantis iri *'ö
, v ivi.r' ma 1
'inem illa diminuentis & exteirhiriantis iri “it llt U bo consumptione , quanturilcUnque in illis' argen- Cx . n * ™*Oiiis extiterit. Altera vero est multiplica- tlk Vf 0ti« cri °ris super illa penetrantis, Si sceurn infumum
. u juscunque fixionis iri eis ipsum sit. Tertia vero Tre^eäifi 1 u eornm„..__i ■ - ... r /- .. . .
quae per calcinationem fit. Tres ponit cau- corruptionis^
(/; ■ 'bi
A
f,
lli>'
CHt ind »>«allotum. Primam, quod in omnibus exee. \r Vivotj,“ J^^'pbur cxterriü adurens Stinflamrilahs ar- K, U ‘! si C)1| . ■ ’dqut diminuens quantumcunqueborium &fi-
fL I * 1 k fi v P atet in argento, quodquidern äigcntürh vivum : ‘‘'.—'
's!i^c ius
metallorum*
/:
m continet, sed propter admistionem pauci sul- tS "■'Utj c j u an uern dirhinuitur, A totum etiam consumitur! ..
>tc stisG l C!cte,llil 'natiönis causa sit sulphur ipsius iiOhMer- &»>». pttfeä. "-^'gentuw,inquit,non ita fixam habetsubstan- e - 6z - \ i’ 101 'est c-^um est diriunutio per ignem; & sulphur ejus ; ^iuss"^ ' tltorr| bustibilc est causo illius: & quod ful-
rWu !* ai Ur. “^positionis, per illius paululam inflamatio- ' Sj^^xte^^^^dacausam corruptionis ponit, quodorime Ac«»</4»rn 1 - .VtJ^Qgiofjj i atl ^um argento vivo illius substantiam pbro- ru P-” lct ‘i-
i rCtpij ^&Ofär*i C - c, - ' - --- — ----.......
i ^SfT^sihet n ac J at ^, uo flamma exterior multiplici ***!*"- ll 'phu r r - a lc “’ ^«»5 corpus ingrediatur,Sc argentum vir
'|tt«' , ‘ 1 n v iYur>?s IS | < ^ lantUmcunic l> fixum exterminet, eo quod Vjigni s «i t T . r iH"d sibi heterogeneiun non possit pro- Vi^n li>h °>enti a . Quodipsum notat etiam Geber in nä- <lrr ate >8c siutr IS : . Al 'g cntl| m diminutam habet puritate ah Reo^ianti,- ». uudmem grossiorem, cujus signum est, quod
«tc-,1.■‘antUr ^“‘uui
i Jt P°ii < t ltl0n e r "au' ! ' e,US ’ ^cryä dicitrarefactionein corporis Tersti, ha s u ^ "Uiriidi’jj- * a lÜnc 'gnis ad minimas quasq; partes
.> Cc Q v cre. c cas conlolidante privati penetrare potest, & Urat & e 1IT1 'i? ltur omne sulphur externum quamvis fi-. tQtsi ncru e °J nbHratur >sisiphur Verb aurinequaquä.qüod riiiUationetn ipsius in igne,quia ncc deterius
Oo a fit;

Sum. ptrfeß t.59-
guoMgdo lapit adhareat & retineat sibi f mile.
Lib.de mer. filo-
fSo, De Aff j n. Medici, et
fit, nec minuitur unquam,necessario sulphur istud a ^ |,
minit Geber non externum sed internum erit, exq 1 j, cl ^ vi substantia constat: proinde & tota auri stibstatit> a ^^xo , argento vivo. Id ipsum confirmat Geber hoc argu ^ ^ fici gentum vivum nihil recipit, nisi quod suae natur* C v jyul' 1 '^V' tum vivum maxime recipit in se aliud argentuM ^ M ^ illud veto aurum eidemque magis adhaeret Scarus i S r»*(j
aliud quodvis metallorü. Igitur relinquitur ipsuur, natura:. Major & minor probantur per experienti 3 * res mundi quantumcunq; graves, modo quantM^ a)) t, ( -J mole sua non superent,tanquam lignum aquae, e> >C \ scitis ^ ipsa corpora metallica, praeter aurum,quod parvi P° 6 giia (l mergitur, ob identitatem & consensum natur#, aC ^ maximam quam inter se habent. Cum igiturau« u ^cp cf }fi gentovivo ab externo sulphure digesto, & ll ' t 'wo[’i l0 'V ;l ' liato sit generatum & perfectum ergo & lapis pb* 10 j yO l ° dt
- eo debet generari. Quia itaque Elixir solo argen* . c o<f 0< ,tf propter convenientia naturae & similitudinem s u P c 'j^iti c
tallica liquefacta projectum, jirgentum vivurn ed r rUf iitt‘ 1|1 - )[ i)'
rum apprehendit,ingreditur & penetrat, idq; > nal1 a |j«n l, !q/' tat,sulphur vero externum illis admixtum tanquam git, 1 ^ c ff tura sua respuit,nec ei commiscetur,sed separat & s; tr>>' , t que derelinquit, quod deinde ignis vi facile ab^m jd<P jj c ii te purissima argenti vivi substantia in aurum m llt ^ [jsl i i>'* ßfi
'' T " L: '"'" hlS ' "'V
5c('e i ulV rC >"‘
lUI(t llMKI^UUjtlVV \.i vuJtiuinvviuijtvM ivj'—
que derelinquit, quod deinde ignis vi facile a ^sum te purissima argenti vivi substantia in aurum mu t,1 ^ |rll ii ,e perte indicat venerabilis Rayrn. Lull. his vc-rbjS; ^ et all> s ^ sit ex subtilissimis partibus Mcrcurij, ipsa quasrit ii>
comparern;& sibi similem propter affinitatem & ^
Sum petfict. turalem. Et Geber : Medicina Mcrcurij est > fi llS r c etU ( dl *• 57- profundo ejus adhaeret, & ei per minima commi ^
fugam. Ex rebus ergo ei convenientibus neces ^
gere: debet autem effi subtilissimae & purissim^
.•_, j .. ' „«Miri» 11
n-
tu fl
Sophißurum in vegetab. aut animalib, labores exa- midantur.
adhaerentis natura ex sua: Et ibid. natura pr°P rl ^ te ijiS- plectitur amicabilius, & ea magis gaudet quam ^d 0 , tl ir
Ostendi auri generationem per naturam iflg
proxime sequatur', ac qua ratione Elixir met?
■ pervadat, sibique vicino & affini adhaereat,tem^piniS * $ # phistarum& eorum qui in vegetabilibus Lc *?* gliis^ci* j, partibus aut excrementis,lapidibus, vitris, (alm ’ {3 P a ^ . mineralibus philosophorum lapidem inquim 11 |i^
aminemus, & quomodo naturam imitari c0 " e _ lll tat'“ 1 finitatem eorum materia cum metallis tra° s yi/li, perpendamus. . ->jbu§'
In primis ij, qui j„ vegetabilibus & an '^ c ,i[ib l)i ’ 1,11 partibus aut excrementis, vel ortum cx >)* b

y
y
%
:>
K
y
y.
y
y
K
4
S>io-. C ' ntent i'
Caput III.
sSi
«tt e Tll0ri Jm T"- 1 ? nem ^ a * 5ent > quoniam reperiunt in libris phi- 1)U S - < *«pur at * f>ldctn componendum ex quatuor elementis p cr ^r nfim o,D 1S d & itCr u m > unctis > ut primitiis pufrefactioni- a \>' f «J C ' scc Unio 1 , d ' at *®ucs recipiant primo aquam limpidam
si ^ l, ali siv ° CUrn a 'bum, quod aerem dicunt, remanente in ” ^iu nt ’ re 3ffu C j Crra ’ ' n q ua est ignis, sive tinctura, quam ut ex- ac pgy^.^^'C'-nbus aquam abstractam,iterumq; putre-
o 3tl ? au ct° igne post evaporationem aquae oleum ic(ij|5^a maccr°' ^ nern putant, destillant: vel post album, nulla l)ti« r C A? ttonc >Hud excipiunt. H$c sua elementa pluries ^tti t Us sino 1 i . cant > ut vocant, tandemq; terras omnes a destil- W^'SUnt bU 1S tcsiduas simul jungunt, Sc in calcem seu cine- ti Sti Mti Ne - Clne rem imbibunt paulatim,primo aqua, seu phle- ( co niün eo albo,& infinc rubeo,atqueeo modo elemen
rl PC t|v,' 'UUttlS _ ■n' , 1 o , _J.
't( lt fetalia lj tl f c l' x " cornposir iste arbitrantur. Sed quando
p art - SUcfacta materiam sic praeparatam projiciunt, vi- alti; r ,.- CVa uescere in fumum, partim non ingredi,mul- silrjjj. indii c '° ncrn ullam aut transmutationem, quam expe- r 'atii,^ CrC ' *-ausa erroris manifesta est, quia principia,ex „
11 utctalla in mineris perficit, investigare aut astumc- **** tmrls% 8t vj c - *’ tst aliena Sc extranea, qu* comburuntur Sc eva- "utatem cum metallis nullam habent. Qui rectius Reatis 'ulstem in Turba dicentem : Nisi veritatis natu- I fost Cotl Gjn C,llSC l llc corn plexi°ncs bene coaptetis, & consuti- : ^ l ’tend^ Ulstc ’ s fugatis» nequicquam operamini. Et pau- *j a a, ^ ' te . U Q icere qua; naturaliter habeat propinqua Sc Ki 'gant& 8 a P’ scu ‘ lapidi sit amicus , Sc quomodo se in- "Ptprplicatg complectantur, quibus notis manus vestras e- Hüi.j'l’PtOnL si dictas qualitates ignoratis, nolite huic
SidNÖ Sed dic « fo«e quispiam eorum. qui ^ J % jC0nst a [ 1V ? . opera impendunt,philosophos affirmate,
X tc H'gere C p ‘ r ‘ tu ’ Anima & corpore : per spiritum au- r \jl >Cr curp U j'l UaiT1 ’ Pcr animam oleum sive humidumra- Sijr 0 pcre no( t v rram : i S itu rcum nos eadem postimus demon- r °>q u id obstabit,quo minus ex iis lapis produ- Ir^ah Ca ' c em Ctl r? 1 , a< l u ‘’ rr '> habemus oleum, habemus & ter- , ( ’ s ev i ^ a Uen a s a • ' s ' la:c , fateor, sed non solum ä mctal- ti \ |,' ! Cr n,q u ’^ et j am A vegetabili aut animali, ut etiä si veli 0 "^. J,llr i au t ai PP , uis P r 'ucipia Sc elementa, eandem plan- id fa"' 11 ' 1 ejusve partem, aut excrementum com- - mnlt CrC non postitis, quamvis ex ijs elementa ve- ^liu corn° m ' nus igitur metallum inde componitis,
' "dtiinis hab >ra Imperfecta transmutanda , cum quibus
cnt. Elementa enim vestra disproportio- Sohitii.
O o 3 nata

/8r De Affin. Medici, et
nata sunt,nec ulla arte ea denuo unire aut perixiilf er . ' .[pit a
. derelinquant
' alter 1 ’ 5 ^ allt ¥
oleum & aqua terram suam non <
jn metallis humidum sicco sic unitum fit,, ut *%,$>'■ j? nunquam cjerelmquatqi, sed simul in igne perma“? . ^Volent. Si autem elemepta metallorum vel Ali t Sff ponentur, ut videlicet ex ijs aqua educatu! limp 10,1 c o¥ c .f terra per se derelicta , ut faciunt ij qui ad mulier 11 • ijoSjLo’ yasi oblongo igne excandefacto hydrargyrunl |pi lC1 las'“ l : £ J’ quam excipiunt, prosecto nec ipsa magis a P M 5rfvjjt b* jV ducendo, quam fiipra memorata. Deinde si rä q 1 ' 0 ^
quam, oleum & terram, cum nihil sit in rerum niU ”j n nit’ l,s i) .|tf'
&
f.
•01*'' £ b 9
& terra non constet, & humore aliquo radicab.eX ”' stt ;n' ,( l ll £ (ii |1 ’ juxta illorum judicium metalla 8 c elixir fieri p° tcr <# , & solum, sed aliud quodcunque, animal, planta, l a P lS j fl va! c £ metallum potius quam aliud quidpiam ? renovabitur opinio illorum, qui asseruntquQ“ j £ g:> fieriquod quam absurdum sit, ne dicam iWF.’^Sjit > u - *" qui omnibus fere a se creatis semen proprium >° $
quodque speciem sibi firmiern produceret, nem 0 Sed sorte qui in gemmis, A lapidibus labores
nitatem hanc cum metallis in materia sua inVC' 11111 , jc£' ii/
' ’ ldcS
Fe-«. elixir
inquirentium me f a Hy gc ne ratur in montibus & mineris,ita ' a P l si c ut °P™‘° t r *?° secque eundem generationis locum habent: 8c ^[sp 1 ■ Lapidei in unctuofo humido constat & misto cum terra , r£ st re quo convenire enim glutinosa esset humiditas lapidum .liccuW ■ jfjtt 9 f£ V wideantur m tineret humidum , nec humidum aqueum ex^m ffifl * 1 . tui 1 * ytstdlu. faceret continuationem, sed exhalaret,& terra /
friabilis. Dicimus ad b*c, quod non sufficiat ^b^
tem eundem habere generationis locum, ab 1 sed f3 ^ remota principia & gradibus distincta quibus“ 919 !aii tel q.j.i , <y admodum esse propinqua & proxima : Qi af a V . n i i ® 31 ja c<,l j. dum viscosum terras mixtum sit proxinaa lapib n is r * 10 spen metallorum est valcje remota, nec ij» i*V*‘ j ei ’.'^isfii Humid* te- veniunt, nec in subtilitate substanti*. Humi “ 1 mia! ■’ 1 pidum qua*
'inodo d,ferat cstli g? ta P"!,
A,
ab humido gnetaliorum Lib. io. de tome ruit >
fibussuniusScalterius ,sedi
.h» grofts parttbt.5
Ut partes humidi cum terrestribus conjaceant i tc rr el -gj d v rum, aut ait Albertus: in metallis vera mm'^ss 9 ,
tum cum minimo aquei, & e converso, & P- u ■ t „r', rS j cf jc plurimo alterius, & unum ab altero non ,e P a um , <\ ü ° g(l c >^,i, niogeneitatis partium, & unionis elementar ^j,, se , yo sii est in lapidibus. Videmus enim eorum v
evanescere, & lapidem in calcem redigi,q“ ia ^ u qidP- i,.'- ' 1
ik: terram sitiUn ubique protegit. Necti »$!
1*4 V ‘yi t» i»i i \ ^ - t u ‘ i'
/

lli '
r/
5
1 . iJ*
<
l-"'
y
/■
y
i/
-?5
> r
-1
/
C: tsi 'c u ,
Caput HI-
'itn
f»i,
v m
rn sJ le< 3 Uc tam copiosumiin metallis enim humidutn
„r.Npttrea igne liquantur. in lapidibus vero hu- l,r ura(i- „ ■ r , \ ..... _i_ ;J :
n 0 iUcntür" a slCCO - öc ideo lapis teritur. Cum igitur lapides '»d’ ftec mis ce eJCCC F’ tis paucis, cum extendi non possint sub mas ^Qitid 1 CUm meta liis, eorum principia non possunt este ' e nequ e aurum ex iis, neque elixis componi potiti v ' tr «m
v ' c >«um censeri poterit quibusdam. Sicut vitriJlmilitu. ,t Hi ) , lUl ' ni etall^h antUI: ^ ca ' c>rc 'S n i S ’ fi c & vitrum: & quemad- do m mctalltt boh^ereav-f ^'ditas non evaporat, ita neque vitri. Vi- a 'ti Pttr 'lUa Sra 1C ° samac tenacem admodum habet substantia :
>°nesars vitriarianon inepte subalternatur huic tii t ~ ,tc ha: c om 11Ct DOS Oeber, Ut viti um capiamus in cxemplq. hlli„ rCcf dat ° la r !? n possumus: quantum tamen a metalli na- .
Vivj> Seri D rUm,Paci ' e videbunt, si perpendant fusionem me- ^ mn >K ' i^idi V * tr *ficator' l ' conservationem humiditatis naturalis argenti 'lci l , ‘' t ‘ 5l Uii us lla,T ' vero cx ultima compositione radicalis hu- ttft ' CsCt nred| CU ^ U reiadustibilis, qua: per combustionem ta| c ; Vltr Um. !§ ltUr; idcoqucfere ex cinere cujusque rei fieri po- t . Vldem “S, quod cü plumbum & stannum fuerint dtß > (i Cu ^. bu sta per ignem congruü, postea convertantur in
k K*.. cu ‘i faciunt figuli vasa terrea vitrificantes.
Similiter
>C?"'d
is & pastionibus metallorum est , extendi sub r^hw ?’ 111 ptoptie metallo convenit, cum nulla res mund»
.% aj't'atcm habeat, qualem metalla -.vitrum autem pev- cNum ' t8c 'omminuitur, post ignitionem etiam in aqua ti^btio' rUlt maere frigido detentum facilime rumpitur &
^ iri v - llaui:ern metallum. Jtem.metalla omnia in conflatio*
, u . Ctm commtscentur, propter similitudinem matena:,
^ °mma vitrificatamon miscentur inliquefactio-
t'*■ V H ‘ supernatant sicut oleum, Se omnis pinguedo a- n ct ' am liquefactum ponderi superposito cedit , me-
Nas "fö non item . nec magis quam argentum vivum.
„ ‘ S faci l« percipitur vitrum a metallorum natura esse Pn ll,r,) o I U ‘ dc »ce cx eo aurum aut clixir componi poste.
% Sod?"^ nos philosophi. ut si quis laborantium Cm n, « *
‘Ä* Vltrific «orium fecem, ab ipso manum suspendat &/>.«.
S tdsi C111 imponat.
''wp(r m °i u °d humiditatem vaporabilcm non ha et, lu^Wni^J mat f na lapidis Physici, quid de talibus, atramen-
ix. fiuftiU- .. s > u dicandumfit, nemo non videt, cum ^ ^ ^ affe
l «liA Us &oienr C ' lnac l uam solvantur, sed eorum etiam! ^ ltcrr a»qu art e spargirica per destillationes elici pqf- 1 mgrcssiij-i nullum aut fusionem,uaetallicaari
Oo 4 ' habet

Marcbaßta, magneßa ., thutia <jua~ tnoiok mc- taUü differant.
Jnffiritibys folii lap. qn<g~ renteisne
JWm. perfett, 5---Z9,
Sum. perfeß 9
So,
584 De Affin. Medic. et
habet, quod secus est in metallis, quarstscile commistt^^jdV affinitatem, 6c humidum eorum ä sicco propter h° l ’ 1 ? : j lll l ii > 15 & fortem ntriufquc mistionemnon separatur,!^ y manentautsimul evaneicunt.
At secus forte de aliis mediis mineralibus i u ^' ]je je c> p putabit, utpote magnesia,thutia, marchnsita, ss 1 0 fi^ : ^ hutniditate participant«qua metalla, constant co 11 gente vivoßc sulphure,quamvis immistas habeant terreas ac lapideas. Dico haec humiditatem quideff ^ f, bete,sed indigestam, & alio modo terminatam p es jniJtf J qu* illis accidunt propter diversam proportio» fl ^ v j S Ä elementorum propinquorum componentium, q ual • pq (l ( |ii- elementa sint eadem. Idque manifeste animadv e ^(ii^ metallorum pastionibus propriis ,& proprietatibus - sti fio, ductnbilitas, & mistio qr e metallis omnib l,s )|( , 0
sunt: Media autem haec mineralia, neque sub 111 (ta llis- possunt, neque misceri per liqucfactioncm cUlTl terrea illorum pars multis partibus vincit aqueaim^ pd K est in metallis. Itaque his consideratis quilibet {opp c hatcauri auf argenti vel medicinae materiam 110 ,M
non posse. . c uri°'(i>/ ,f
§ed ex spiritibus metallicis solis, videlicet Met]- c jp 0 >''pii' re.Sc arsenico,quidam Medicinam facilius sortauc c qit^ ^,1
stimabunt, maximam enim affinitatem habent b* ,j<
quandoquidem sunt eorum principia. Videmus f ^ sl^ opera praeparata, Sc super corpora quaedam p r °) nem quandam inducere, quamvis non perfect 3111 debite praepararentur, lapidem etiam omnibus Ggg’ tum praeberent. Quam opinionem illorum c011,ir , no5 c r '' cens: Non inveneruntantiqui.nec nos,nec qui P^jaliq^stii! 3 quid quod uniretur corporibus,nisi spiritus (ol°?> v ^ f]1 r3f $ naturam corporis,6c spiritus in se contineat. Et ^ tja>u ^ g' 1 '' in nullis aliis quam in spiritibus vidimus adb* r elj d pora cum alteratione, per qullam causam fuint usa t j 0 ne ''' y< quin necessarium fuerit ffios praeparasse cummuu a ltt f quae fit per sublimationem. Et alio loco: QE. 3 ^ per argenti vivi virtutem vel sulphuris, vel h° fU ceste est alterari, quoniam haec sola tommu 1111 -^ A
VC1‘V -, ^-».,,„,1, uwy ,ww vwu»"r- U£l
corporibus, Esto sane,concedimus utique y
fieri per spiritum, propterea non sequitur aber , bere necessario per argentum vivum vulgare, a ^^^ d^plf » nicum, cum arg. vivum metallqrum etiam vLiU, st“* jÄ« minus sulphur album aut rubest exiisdeM edu rqiiv
arsenici {iqnune a philosophis fepe » lur *

ipis,
1 J
>
;!
It
c/.
i/
■ V* fb^
l<
4
A
r
<fi
/'
/
f
■/
?
Jf
n*
i>‘ r
/
<F
V>u:
C A P U T III.
sSf
?O r;l siia,q u ’ ^ P r °fecto nunquam facient: quamdiu fuerint \ .''^.imo as* m ^ u *' one spiritus hi corpora dimittunt,nec eis P V" 'st abIa t Pentatem '3 ms refugiunt propter fugam quae ab st'iic ,ri1 'ausa- u ; I ' ac l ue ft mutandi sunt a natura (ua, corru- Spirituum ,t» fttf)” 'stinflam IS a ^‘ m ‘ prius debebunt, quae in sulphure & ar- "«-»--f«. W , ’* ta stsqii ^ la fl^' S ^flantia, in argento vivo aqueitas su- ht^ha. jj ( e u ™mmatione adustiva,in omnibus vero terrea Stj t Pcr Ca lcitia • u Psture quidem & arsenico inflammatio tolli hr f ; e 'oncm.ab argento vivo vero aqueitas per prae- \^n s Car tci "oc modo in terream substantiam redigun-
' nt ttn & ingrdsu. Quomodo autem metalla Sum.ptrfeR f, *>on * n ° n ‘ n S re d‘antur, nec penetrent ? Quibus diffi • m/m8.
^Ilj . pre/^^Hsntibus, dicimus ex philosophorum o- sententia, mediam quandam ex hi»
Uti!. ''lUin»,c/^Poste,quL nertcrreitatem non impeditur ab in-
4 *US Ut #*,’ 11 A 11 *• ju)
t "etallj S • j'' m st' spiritus vulgo cogniti alterationem in-
quKpertcrreitatem non impeditur ab in- n Ovetu I ' Jnem st° nam perficitur, & cujus imprestio non
8 ?p«
tliq Ct >s ill 0r , r P 1 opter subtilitatem ejus. Sed tamen cum haec
L.IOj - ■ -
?lt|
1 ‘‘‘Ori* r i * Mvrt ** 1 *-** 1 -^ 1 * 1 vjua. uvu i«uivu wumuo.w
0a P°test i-** "ostautia non fixa sit» quia e non fixo fixum tl Pei'h,, ’ lCet ejus imprestio non facile recedat,non tamen
"dh 3tUr ' Ig'tur cum ad Mercurium corporum per Metallorum, stur, anc tfrdiam substantiam figendam neceflario sit medicinam i
% ll r , rt ' ll ‘clic 1 v,’ COn st 1 sti u s suent in iis medicinam investigare. Qui mt *^ K ?«- rW^stbs nV C P Uant "metalla conveitentem, relictis fupradi - teKliam ’ c 't{I ft, ' s met n' aut P arum ad rem facientibus metalla capiat, bt a ? stilphyr a orum principia inquirat, argentum vivum fci- ^IH> at ' Mem; CUm ' n '* s fitper naturam, 8c metalla ex iis gene- |>i|, ^QcJ tl0 n o crit tamen auri argentsque formam nihil dare i! l ' E CdT- ar §entti * Ua eam stabuerit, proinde nec imperfecta me- Ntu- ari »m .^"'vum.nec sulphur formam & fixionem elixi* fotjjji *8t fio an P* c ' poste, nisi auri argenti ve forma prius infor- bst'de consulit Plato quarto 2. ut in persectis 'stis\ n V 'stsalj a impendamus. Sic enim ait: Quarecalcina- .°. r P°ta magno labore,cum in his ( scilicet per- ' ,r '"iurn tls m vemre postitis. Si indigueritis usu eorum InperfcS.w. ,V u PtrfeQ “''onvertatis ea in similitudinem duorum cor t*" b \ utilim Cor PQra n 'f:, Et blamech commentator in Platonem, ^
Deu-, r ... ■ l *‘U>iecn commentator in c miuu«-,..,
>t^"t ststnifif'?‘ mn ? unda . egent przparari primum, "‘"W™
J' Et 4 Parenti,,- tC& t]ualitatf; pratparationis sicut sol Sc lu- ^Sin nal stt.s dr> , 1 ; . t ? ] rurni d° ncc perveniant ad id quodopor- 'nJ^tnus !n • 3 nova: Si iu prima naturae materia opus infinh ^P* te ieflet longistimum,& etiam impoffibi- 'tttti p er ,-w: tequirerentur impen(ie/ad hoc perficieu- "tcurmum artificium lapis fuerit factus de o o s natura

Recapitulatio ante äi&orit.
586 De Affin. Medi c. et
natura metallorum, tamen opus physicum nono fi\j ptum, quippe quia est nccesse, ut lapis philosoph 01 Je
de natura duorum corporum perfectorum, ante^.j^q»^ elixir completum, qupniam est necessarium st u0 rUl u <lixir,sit magis depuratum & digestum quäm al ' tum. Dicit,antequam de eo fiat elixir cofflp' e£U ’ 0 k$'‘ $ mae auri vel argenti,sine qua elixir compleri n ° n est tamen materiam ex aliis corporibus peti poss ’n° t jta ti: > bitemus,ut supra ostendimus, & latius infra auct° J
phorum comprobabitur.
Diximus hactenus quomodo elixir Se metalla .^i» J> conveniant in principiis,Sc quomodo eadem c0tlS ' invicem,item quomodo aurUmnaturae argenti vivi substantia semoto omni sulphure i%lX lC t\i quomodo elixii is forma non procedat nisi & ss {0 alia non potest esse, quam est in metallis '^.P rl ^ c lid s 'j ( iX
fuse. Atque in his omnibus mxime elucet affin» 3 ^^,-^ ^ ^ porum transmutandorum,tamen ad hanc vic' nlta c0 rp°! |jf' ,k desiderant aliquid insuper Philosophi: nempf U ^r u M lll j ^ vertendi pars in lapide ponatur. Exempli gratia• op 11 . /
i,,..,,«« mve mUt‘ 11
Corporu convertendi pars ^
tlixtri misce - physico plumbum in aurum ^rocntumve i* 1 j|
fraß. test.
ftf.zz.
Res t. 21.
^ in'- ijif )
plumbi substantiam prius cum eo mifceat.ita ut ”‘j^. $
fiant. Similiter de stanno, aere, & argento ^' clC, Q l i!' ri< ^ , | ii f, expresse indicat Raymundus Lullius his verbis - cere medicinam,considera primum ad quam P et r pU 5
parationis eam ducere proponis, & supra q» 31 j yiS'P ..pf., jectionem facere: nam de illo corpore super quo^xri ,
... . -- -* b ‘ e iix ,s ; a |j-;
Opiniones phi- lofopbom diversa reeen- fintur.
nem facere»debes in ea ponere. Et in Repert. ^ projectionem super corpus,pone de ejus y/r c
tale artificium in illud habebit ingressum Medies proif.^c 1 ^ non misces dc ipso corpore super quod vis y 3C ^ in elixir,& non mitigas, non diliget corpus pi s>y
quendum variae nobis proponuntur vite a P . •■jdde 1 '. tamen finem tendentes,qui est,ut corpus lietur. Sed quoniam diversi sunt attenuationu £flr puS pra dictum est,dubitari merito poflet,quomod° _ ii ,0 l $
tiliandum sit. Raym.Lull.cap.supra allegato vide re (ii°y l) s( t> .}
sufficiat corpus tale amalgamari «u Mercurio ,^ ajöP' 1 do,donec sit quasi butyrum , nec partes ejus u . |f ; p j possint,deinde amalgama istud supersterni ‘ u P nt iabi t ’(, r £'. l 'J ) bo,cujus vapor hoc amalgama penetrabit, c ° a R saC'^’.jiÄd naturam convertet. Quae quidem operatio e ^^ sc ‘, verisimilis,& credimus philosophum expertu ^.id ‘ jj |pen alio loco dicit spiritum corporis co verte»

Caput III.
5§7
bon et ' arn 11n Qnct corpus este solvendum. Ait enim: Sum.ptrfeR, H U ^>Mtsoiy cc,ut ela ad ingrestum rebus impermilcibilibus LV- ilk^tari At a \ Ur corpus de cujus intentione est per has altera«
*(!at - C na d .^ e Villa nova dicit alibi corpus in calcem re- jO^ius f m V ^ S ’ irl quit. projicere elixir,facies calcem de illa '«Ut V ' s c alcis U< r ' t coipus super quod projicere volutris. Geber f<toJ' SV| 3m Expresse non meminerit, videtur tamen mediam
iü'si:* 11 '
v-.
em J ' 111 :ehinc illud & non aliud imbibatur corpus vi T ti C(v "tte(]a r j pcr '°c enim beneficium in hoc solum ingressum
-ontur lcct P arteS corporis solubilis solvantur, re- „ llf , 5ic'eni n , r ' ^ f a calx cupa elixi re juncta spiritu suo imbi- ^Poft^fhnd ^ tr S' t: Non tamen fiat pmnium partium soli)- Qw v 'ccrr, '' arn -dehinc illud &non aliud imbibatur corpus vi-
< Q WS-? il,atUr cor P us Quod enim corpus imbibendum '''A' r^'Uerit? ex Elutione superfuit,cum alterius corporis ■^iin • x autern i n elixir intrare non potest nili pu-
t>onautem in quocunq, alio corpore necessario iiCvu-i aUt * ea mens E^et Gebri.non diceret,hinc illud
'iigj 1 at >hus adurentibus & terrea faeculentia,quse per
''Nk* r i«*, , ssimü tolluntur , mundatum: nihil enim elixir \l( ^ptirp* l'bdosophos , nisi mundum, Sc a superfluitatibus nQvt Um Qi al e autem Geber illud corpus sive calcem a dhn c ■ 1 iuflerit, causa fuit ut postit deinde sublimari & quam antea: quia calx sursum omnino hptj r ' S (iib]j U ter scandit, nisi spiritu adjuta. Quod autern calx Omnia tlixir fitjimo omnia quaein elixire ponuntur,cpn- iniruttfasub* Sut^UtT) c- 11 ' 11 st a ym.Lull. Arnaldus, Albumasar,& alij in l, ’” anäa - 1 W l ' Cc >iie a* 1 non Oblimas omne id quod ponis in elixir,neq;
Kot S iC Q g :r m ' C ' U0d mc * c fiet, erit perfectum integre. ^ ^ s^'ia fi’ 110 fini1 tCtUtCa * x sitiat mittitur in elixir sublimetur, CmMath cx ^ singularis. Nos ad concilianda haec dis- sViii 50| .Poris ' 0rum ^icVa,putamus non referre utrum calx,an Ubisc jj i^citia i^OQ cttendi elixiri admisceatur, modo ejus por- , . fitle ci > uncta sit;faciliori tamen & breviori via
q- r,S; >dditu 'Q, ire misceri quam calcem, qui melius ini- V '!Vn - mmque tamen fieri posse absque detrimen- sc"id \ 0lt et ioi !" erit siuisque, mundis non nisi munda conve- Vj? Vujus hb ' r cor P us >Hud subtiliari & mundari modis in '
c ap ' cnartatis.Lc sic demum elixiri adjungi.
'NQ-Fftori a j j J bcssectius ex imperfectis exemeris, & cor- vt lapit anni^ ^Outla' ^'- 5 ’ totum effici perfectum quid ambigi- mttaUa tram ^VL ,Ca que ,,, plS vu tutem suam omnibus metallis infunde- »w , 9 «<4 ' Qtis ' P°st vicem? r are ' poterit spiritu omnium imperfecto-/«»^«».. Ctbis; QuidTef° V ‘ & ail § eri ' Quod idem Ficinus fatis mdi- - , ra getur lapidem ex omnibus metallis com-

fBS De Radic. Humid.
positum,totum mundum non posse ungendo ru nondeomnibus rebus, quae in mundo sunt, i nte qui vegetabilia & animalia,lapides etiam quoic“ ' ^ ä v ramque cui inambulamus tingeret, quod ablutu ^
alienum est,sed de omnibus totius mundi meta“ 15 ’ contento, & totum pro parte licenter usurpaw 0, ^$ J r huic de affinitate elixiris cum corporibus ^ 3DS ^' ei ScC° fi )l / imponentes,dicimus, radices minerarum simp 11 r ; D eipi 3 tas imprimis cognitas elfe debere artifici: quia I' p r ^ ignoraverit,remotus valde erit ab opere, cum 1,0 ^$< e> lupraquam intentionem suamfundet. Non ig' tUt /
arti,nisi eam penitus investiget. ^ p
DE RADICALI HU Ml D j ^
ignea, congelante & consolidante cum adherentia fui similis, unio Iie partium consimilium infep ara biliter.
Caput IV.
In quo oßenditur , tres humores , primigtP^^ujel 11 'jpi* radicalem,Kutrttium,& elementarem jit 1 * u[l^ matis ,fed etiam in metallis refenrt. E! humor metallorum,&qua ratione eonf e , t pü/’
partes retentas S QÜ quomodo in metalli* >>U % ltV iO fl .j ad*' dentibus non item. TraHatur insuper dt ^ 0 tano ß'hejptritu laftdis,deejus •vanis eß‘ e ‘ ^ret^’,s<' ttonibus. Vnde educatur,& quomodo T ri ‘ , t iil* 1 ' ;rf t< ' •' ’ ., 1 -!-
ex aliis rebus quam ex metallis eheifoß 'h ^ ^ ^
TT^Ictumest superius, quomodo medicina ^^ at e ■*iua quam citissime fundatur, materi* te ^- o j ta re f cc^u profundum metallorum transmutandorum, ‘ lt ^ CIlt o ^ c o>t</ turae vicinitate adhaereat suo simili videlicet al § [1t Lirn dem, idque retineat: nunc porro quomodo * y fu 3 ^,,,> & consolidet examinandum est, quod enm r a aUtC rt>c» L ’ ^ täte ignea efficere asserit hoc loco Geber. *-1 ‘ aul^ft^V telligatur,quid sit ea humiditas radicalis *g” ea ; ’ y c eifl ‘ rendum est. Philosophi naturales Sc Medici
a si vC : rd 1 . ji>
. imviventibus omnibus, tam stirpibus quam an ."‘' i,. . , t
1‘LnZl rut n differentiam. Et unum quidem alirnemj < V
Kimatis. vocant, quod eo nutriantur & alantut n n0 ncU llfl i°'
/limatu. -J ' .~ ■' „C.erit,
„ quamvis ex concoctione jam mutatus tuo»
■.-llimctariiu.

ffi 5 ’
ii?.
K
i-E i ■/
<
t v?
fi
i
fi
1*
fi
%
fi
;/
/ r
J
v; v ,„. Caput IV. 589
K“ S4cfr igid tlUm c ^' cnt > amex toro cönverfus est, estquea- < 10 e Voc ctu US ^ ar «m a fostana aut puteali aqua distans,si va- c ^it r^i ^'Oc vase excipiatur,inhibetque quamdiu in rebus
Clt CQ mh ’(V Va e excl P iat ur,inhibetque quamdiu in rebus ■8c rac jj l ’“ionem. Alterum nominant primigenium sive Vrimigeniut
X
Ss t ^ u g i atT- letn ’ P in § uern & oleosum, qui quamvis oculo- ßvcvüuli,, % Ns atqy m ' arte tamen & industria secerni etiam potest,
P r ' or , per destillationem,in forma olei albi sive ^D, l '^ a bienn! Slnter ' l0Srne dii. In hoc spiritum & mnaticalo- ' i|1 'Usa,. t - Um > a ’'- ’ r ' n n '~- — ——
Scviv ’, att l ue primam substantiam constituunt,cum ‘ u iUs hfj ntlu m omnium communis, in quo spiritus calo- ,(s iu'itaris h m8cpcrscc0ns i dit - Ab his diversus est aqueus Kt 'ohsere” 101 ,c ! uo tan quam visco terre® corporum par- Elementa,lue \p° a econ " t>c l ui q ue >erum omnium ex elemehtorum Ht, lapja Cle ^? rum est communis,uni versumque inanimo- h,^Ur. ‘ vc metallorum genus hoc ipso glutinatum
'MonJ.^id humor & ’ ' * -
irjj r<VJ °mni a r ‘P ' u “umorum genus, ut plenius cognoscatur,
te «nsou n0 ? reddcntur - Si quis ligneam materiam Exemplum ?^ c Ql, P r opter e Ca ’ am mandet, principio Videbit xgre trium humo* \* tos ‘bih Ca c l u °d multo scateat humore quem e terra pio ,um «'» una ho -r Crat ,is enim est qui ab ejus extremis duminca-/“^*®*' ' i ViJ , ' ,tc ftam m ° < ' t . H°e consumpto, reliquam substantiam \ Pc . c *ett, p . depascitur, quia purior manet pinguis illa, quae S^'Snis j slt ’ alio liquore nullo madefacta. Hanc cum o- Slf 11 ^pit.ay^Pf^tus fuerit, flamm® quidem tum nihil pror- 1? c CVo ' a t>in subjectis tamen carbonibus sua insuper
i'pj^ c nt 0 * tc l*ct 0 aqueo humore tenaci &coh®rente,quem V ' S n t( ? Ut >einis ( j COtlcret ' one a ccepcrunt,quo tandem exeso dis- ? cinis ailtaxat aridissimus,ut apparet,reliquus est, quä-
jW, ^‘bihila r °- us v ‘ PcoPo '11° Lctenaci humore careat,(ub- ^So^'^tetu mflammabili, qui in vitrum transire potest,&
^'a tftl phil 0 f rC L. m P ra; ft are . Et hunc quidem dementarem Elementar« l üa m ° ph . 1 natv, rales tam animatis, ut plantis &ani- humer emni*
'H s'“
' a lib
N^’quarn":^ 11 - 1 natlu ales tam animatis, ut plantis u.
I, r>' dir an 'matis veluti lapidibus & metallis omnibus hui CWB *
._ M| CUnt rr.j- _t r , ,,- o , munis.
h«r v 'Vi
QlClln - id^lUIWUi» wuivnu“'' ununyuj
•«ntiW , t,ra dicalem vero humiditatem & alimenta- \
^din duntavi*- VVIU ^^.7 " 'jT’i 7" ^ TVm humorts
^ 'tij' s Natur-. ? tnhuunt. Chemici vero philoiophi mUfUl _
In v 'n metall- Cana lnda g ai1tcs > non tantum in viventibus, £ „ um f i&a»-.*. _ 1 s jSc praesertim in lanid/ 1 (lintres iftos humo- Paratio i
•«.•Jv o .. . .
u ,1 'ib'?'§ a ruiit :U ^ S ’® c P ra: *' rt >minlapide suo tres istos humo - paratiorum tHos^tibin ?‘«venerunt, non quidem prout sunt in ani- animantium X«.* pineui r L P n 0ut sunt in metallis. In primis enim sicut hummhut. N|L>m, “ofentia vita pr®ditorum,calor nativus, fpi- me.
^erano cqnsist.t, ita in radicitus ^ »- ^^CQn Cr ’ art > di tatccorun demetiam propagatio,calorin- Pr °prieta f ? er r ns ’ ^ a "ima continentur. Animam au- m fundendi, fluendi,extensionis sub malleo,
(neque

oilimenta- ritu metall. humes.
fcUmentark
rxciM.huihot',
Rndictlii hu-
Definitio.' Ttflx. i$.
Lib. Mercuriorum €4p.
LS.
r*M6*.
De Radic. H u m i i).
/90 X-/ JC, i.v 4ÜU/I 1 1 11 XVA 1 u» - . .J-
(neque enim hiec tam viscositati aqua: Sctcrrs, e ^ s3 Iil r tiii & per minima mistioni tribuenda sunt, quaW^ga ri.qui aquam terrae, terramque aquae indiflolubi» formam praeterea lapidis,sine qua materia ejusdem a a 1 ’ 1 •/
" - ' - ' ' '.--. —:& n 3 t lnc<
potest : £t, veluti deperdito humore pingui £* ^
tia Se stirpes vita privantur,ita metalli materia ^ ta ilop^yff'
lapis forma induetur metallica, si radicalis istp 01 | t ji
mor igne nimio dissipatus suerit. Item sicut a!>m^ tium humor ä primogenio secerni & separari p° te ’ l -on cfl ss j(*' deni nutriuntur & crescunt animata, tandem^^^Ju.ai
transit in radicalem, eodem modo nutritio su° ntii^'!.
bili a radicali, philosophi chemici lapidemirro'-
rahi^’X
sibi apponit Se digerit, crescitque tam quantitate <1^^ non secus atque inseris qui primum parce lacte nutritur,deindesensirhaugetur, doneccop 10 ,|j S fi' 3 ' ri cibo digerendo sufficiat. Tertius burrior iu ■ manifestus est,cum aqua terram suam nunquam d ^ eilst 1 ^l'
simul maneant,aut simul evaporent, neque Clm’??.
' ■ -'alus i) 0 m jff-
rare student i cutn in his junctis proportio meta :
tura data consistat, quae semel interruptaatit
restaurari nequit. t>e hoc itaq; loqui iupersetsebi ^
res duos transibimus. ■ . f $$*0$
Kadicalem humorem iri hac arte Raym. £m 1 genti vivi substantiam calore sulphuris impr*g° at3 o
finitione colligimus argentum vivum purum >
stum fuerit a suo sulphure, quoque magis virtuti 5 ^ e .
ceps fuerit,plus humoris nativi & primigenii itaque cum non sit nisi argentum vivum ■ n gsttiif jj lore sulphuris fui interni, ab externo excitati' ^Jic^s * magis quoque quam reliqua metalla humidim dabit, post aurum vero argentum: ideoque ^ c 0 rp° r r.w
rum vocat roerurii humidum radicale. Alia ver° ^.T^ic> vis interno illo sulphure non cateaot, tamen adm^ (afyf ris externi urentis debilitantur,ut internum a ^’? l J,,hiii' s
rere non possit,opovtctq; omnia prius exter » 0 ^ pv»':^ (1 antequam ad eorum radicale humidum p erve perst?',^ 1 ^' tero aurum quod nori est nisi argentum v ‘ v y n J t) idi ra f jt/Ul
f astumingradunaturae, tanturii caloris Lthu .^,ptu^pr.
abet,quod a sulphuris fui proprij quaiitate »» r jgO j|>f
spectuMercurij vulgaris passim aphilosofbj^gdn^W^ ipsiusiubstantiam digerens & decoqueris,q« 1 ». ^ r
ra eerisendum erif.nita» anrnm l,i,more radica . : ,:({. . *',s’'
ca censendum erit,qua aurum humore radica \ £ st! .jib >% Ä- mpriim sulnhtir a<,-tmr.6c reV ^ r d
& merum sulphur philosophis dicitur, & rC '.n nil* Raymundus LuIUbs. Tinctura metallica »°»

Ca
JUofij .
^ nt ’ y^Vi P cr suum proprium naturalem calorem iri
f " antla digerente illud & convertente substantiam
pni* IV.
/9*
Hi
%
'Xr*
per
digestioni? modum. Ergo multiplicatio
n °n est ., /'
*W' . Ut älis ■ P CI au gmentationem & multiplicationem I 9 W c ‘ viv i. £ x ’ C l u ’^ &lphnr non urens nec ardens in materia Radicatu bu. »Hu ^Urzl.^^us verbis colligitur radicaleiii humorem (eu m ° r »m ,3 r i qui inradicali humote consistit, non este nili m ßß‘ l fhur.
* &On Q|.; i l **•» * cu.u\.rtii iiumut V V.v/imn.ii.j »-mv *****
w fuerat,« ^ ext ernum & urens, quale metallis imperfe- 'Jn’’1Uod ar nis ^ 0C0 impuro adjectum est, sed internum non Ut 3 t ) s ; v 'vi substantiam libi ab artifice appositam Cc °nvertit. Nam sicut aer qui est materia ignis ?Hu C ° , ' v ertiJ 01 ' n c .°>'ta argentum vivum est materia sulphu- non*r ln .’Ps urn propter affinitatem naturae, & cum ^lift 1)1 Uon nif U ^'Unctura, argentum vivum etiam ab ipso di,? ’ Ca We i!! nctura erit > qu* pluribus modis multiplicata
>
Uon
N^ c ^- rc etiam
^ calo;
i|) t “-tnte e *terno materiam 'magis magisque fern-
cal r a . m raa g n a virtutis & efficaciae facta est, ut suo
't|, tt^c f igneo metallorum liquefactorum Mercurium Si() s s l) j° 1 l ~ ct,c l uo d vero de sua natura non est, absumat
Si« t 0 ' ei, iTtd' - ' lr ‘ S itaque hujus jam dicti respectu radicalis Radie, humer §at( Cll 'citltra philosophis, quia sulphur oleagineum est s^fburh re. 'oA: a ®ebro definiatur pinguedo i
• pinguedo terra: per tempe--^?“ oleum
dc ..
fit) 0 J Crn ‘ttfpisiata in minera quousque indurata Sc ‘ j^O^r.ili, ? Cc |si° eum abunde dictum sit cap. i. hic parcius Ist '.talofj s tailt um significantes eundem etiam humor em Radie, bumn 'Hb n s - Fil U * ' ntcrn ‘ saepius ignem vocari, unde Raymun- dicitur. Si ‘°ticm * S/ T *} n ®o na corpus ab igne, & multiplica suam e ' Z9 ' Heljj • Örtern habebis tincturam: ubi per ignem iHor^dus r Uarn humorem istum radicalcm quo lapis ,'Ohs Hns n,. lve imbibendus. Et Arnnld. Ignis totum Ros. ca/>. 24- a t.ac' t Ulat> fubtiliat & rubificat, Lc aerem permiscet ? Hva'^cant ? at l u * constringit frigiditatem, ut ad in-
Ptal j^Us. T^ Ua itatcm cotnplexionis. Et noninclcgan- yHiti a s "occulto lapidis nostri estcahditasScsiccitas,' t Ht ^'cutnfi' ementurn ignis : oleum quoque est siccum, i ,t,s cai-n a ^oler> > quoniam siccitas ignis tingit. Ubi qttam-
all di tatc 1Cov >ct— -■ ° '
t, . “ . Unius quali-*
.aturdistioguete.tanaenign p t ie- _
O nempe & licatatsm declarat, ctm q , pto-
Vocatttr inquam > hurno ^ abfeon-
od >n eo,sicut dictum est, calor seu ignis " ■ si u mido
.:5 n scc us atque animantium calor nat 1 fuerit*
quanto magis lentum Sc S‘ ut,n ■ enn jus est: tant .° diutius calori sufficit , Lc tanto k . ^ vide -
^ nativus in animantibus xaulstim tsst>»s
licet.

HhmiHh pri. migenm n*e- taU. augeri pojse , antma- tium non i- tem.
59i De Radic. Hum’iid. 1GN ^
licet,absumpto ä se humido cui inhabitabat,# q u0 buli erat ; quae consumptio si sisti posset, perpetU® rl ’ ii[( .,ji ^,; rV e
dis aetatibus sustentari posset animal. In metall'^^ >
sertim lapide physico contra est » quia in eo n° n ' u '" tut humidum radicale,sed etiam mirum ine>°“ 1 ' k“
• ut.«»
Ml
«1
k
sicut humidum accrescit , ita etiam calidum, ita u f e ct0 tU ‘ , | |/ dici postit, qui suo calore digerit metallorum irß V ( { et fii)° miditatem non satis a natura concoctam, & suo * U P’ t f
«Is,
re radicali eorum humidum primigenium mat‘ ,r ’ ili que. Et propterea lapis dicitur non habere hum' t
nabilem; licet enim siccus sit contactu, copio^^tc^/
humiditate unctuosainejus occulto,quae nunquai 11 P jpfi' f i
<ii,
*ti
*
l'
V
h
Interpretatio
antediftorit.
Praß. teß. c, 22 .
. £|H C** p|W
aut exterminari. Adantedictorum&Gebrim®l°^ iW , jsto ^
Fili non mireris,quando res videbis mutari coi»--. sicc u ”’ r potentiam sulphuris, quia multum calidum c '
psV rmrvl nrnnripMtpm ianis habeat, .Jl,
t
necessarium est quod, proprietatem ignis habe® 1 » riendi partes totius corporis & argenti yivi,#P en<: r3 l> t£r |li f minandi, quia per calorem quem habeat inse 03 '.^^^,^
4
h
AlIUJclUUl > IJUld trtiUiVUi vjuviaa udwvflt V |l> 1
poros clausos & seratos. Et cum ignis fit subst 3 ^ $
tus in substantia subtili, cum tota illa etiam V ?P°^ 5
IUS 111 UlUUcUlUd 1UULI1I , lUUllUUl 1114 CUd*** ■ » |lS (*’ .yr
totum corpus; cum ejus substantia per quam j/
ctus sit multum sicca, terminat & congelat
•-r-J- -
intravit, fecundum fui caforis informationem- (iv c
siri caloris informationem, propter folphuris n j^uS'^ 1 radicalis duplicem naturam, prout cap. i. dedar® ,c
w
•>H|
«q
N
'ali
radicalis duplicem naturam, prout cap. i. declara f) sit ^ usa Lunaris lapidi tantum formam argenti ltn V A * ro Solaris,auri: & propter majorem minorein^^ t J .,t",
ex artificis voluntate directam,qui argentum vd® ^ pi titur. Non autem existimet auisbiamRavm.L 0 sulphuris hoc
er v 'V
it.
"'t
em existimet quispiam Raym. m l ‘ , .'~ rl i, loco intelligere terram philofopj’j(luJ ■ ^
lUipilUilS UUW ILlIdlU . larti sfll
quoddam sulphur externum, sed solum £ ®di £ ® bil° k .\
Ttft.tsp.SS-
rem igneum, de quo nobis sermo, qui materiar 0 ^
hoc est,terram & aquam,quae corpus & argem 00 ® j,i> £
nat,aperit,penetrat,& terminat,scilicet,formam rs 1 _ eC s®' (><'
gendo. Cujus interpretationis auctor est mihi ip le ca lo fCiC L /■
loquens. Humidaradicalia per eorum naturales
ratione solius ignis terminantur & finiuntur m
ralli,quod nunquam possibile essetfieri,nisi °® tur * f jit< /
«parent. Prius dixit sulphur istud corpus Si ®^ j J
& termin® re ’„ /feri 1 ' luss a ’
K
*
! sih
calore suo igneo aperire, penetrare, Li term>°®'^ a M> sulphuris mentione facta nunc de radicali ^J*J a ,)diS P C {iilf'
«iK
%
hic tacet de corpore & argento vivo 1

I
ii'
PUT IV.
fPi
5 li ' “diX^ '" & CUm teua metastss quia videlicet ver-
! ntUt -utaV fpatticipare naturam meta ,q f duo cxtre-
"eo ex Lullio quoque o.hn ' j tcrUtne lixir
r'^qnrri 11 Urmm est argentum vivum & sulp 1 ’ per-
«tedr "l"od nisi metalli naturam haberet,i ^ nl e-
^,suL ' Clna »ou esset. Cum igitur humor hrc rad kM *
N s '[^extrema,oportettut ficinmetalli
& argenti vivi öbtirieat, & P s °P msinmfunta J'* j "iih’ < '' Wm d "° prd'd'Äa . qu« remota adn
suU tUra • nili prius informentur & termtnen - ^
SrL^^qurbusoruur tertiuitr sulphur. Materiam
SiW V ' nutcm& v i mh u midristiusp r tmigenn m
^ Illius, rta sequentibus potestatem
St «J* quam tadicalis humrk & merus 'g" 1 n st r at
v"JicTnv 1 Dt “ m dducide & prxclare.utsempcr.dem ^
,'ittn c '’ lnt V i 't,debiteprxparata quando super corp ^
Kn'^'vum ealefactum profatur ranone , t . in- k n >etall ums k st decoquit,inspissu & coadunat, .n n,. ? u tetti & rn^..— J - -'- J - "
Humore radi lapidis metal* li naturam parttcipara
De •Mercurii sola
> ni ,>Vlv, 1
S do >'lu
ht( t Q|ta tc ja h ‘ as F " 0 scoria relinquit. Atqtie hxc de radicat! 'u! r '‘tm," ac ' uam medicinx necessariam affirmat Geber, ut
tst
crasr^ coadunando pondus prxstat, partes vero ter-
• 10 S | 5 rrt> frrsri'i r/» 1 innnif tior»r Aa rodiVoK
■'teit
S suffies, CUtn J’dhxreh t ia sui similis congelet j & consoli
■ i'trik^ 01 ' Transeo ad humorem alimentarium, qui u-
:u _ ‘ u USni--,t: • , .- , . , 1 .
Ki
! s hi
,o mi3 - pfnecip u j s chennex artis principiis seu lapidis ele- hi ^orioH-^^ds nonnunquarri aeri,quemadmodum radi-
t 1 ' '^iut' C * tllr i spiritus,aqua,Mercurius,ventus,fumus,ace-
'P, S 1 , 3 ^ cum fortis aliis, nominibus a philosophis insignitur, 11 ^^iia^Oinl^ ^alihumore contunditur. Spiritus definitio- |S I' 5 ' 1 1 !« u Hio " UOnnlM '° quodam auctore,qui eam ut suspicor t S.-i Ur £ Hiet,u tUatuS est. Ubi dicitur esse virtus mineralis,ia i I^st^icolo otumquiescunt. Virtus,quia spiritualis & ae- v a Ut i»? Uen<al ni °te> est naturx.nec absque suo corpore
11 ! Kh, a,ta nien cm tolerare valet: & quamvis talis sit in natura ■I’ h. 'Bl«.!,.*«» tota • 1 . - . - — .
De humore alirhtntarip. Ejm nominä diversa .. Desinitie+
corc, rneCa ^* ca natura >n ea quiescit, & ea constat, ^ 9 ^"tatiuv, ,« S non aliud quam argentum vivum a
^ ***" COilPulatiitv» ASNL-
«Ju^n, digestum l W,6c l u « asul P hurlS sibl ag a ' 3 otl cff<! ftus & U m c & . '"formatum.
h?Hu pr * s trvat n j ‘ asunt varia: Corpora enim ä com-
iSn c ?! r 'gnsm ,i n Unde Phi losophus in Tutba.Si corpus absqj a Utem i; i r'| atUr ; combu rctur,& iri favillam redigetur. nta Ti*.S 0 l' sua stlglditate & humiditate; qüxqua- 3. fit' ™ P r *terea omnia corpora metallica,praeci- Pp pueve-
Spiritus beneri ficta varia.

De Radio. Humid.
594 ^ z IV AU re.. *- lo)ö p
pue vero aurum & argentum, solutione vera p n ‘ I)U ita tC quam ex qua ab initio fuerunt; quod partiuii» £C , n tC 5 ^ eo quod terrestri materia plane expoliatus fit pe'
. - . J ' . . . .
lationes,& circulationem diuturnam, ac penem qtjod a metallico file cum eo digesto oc elevato
insuper & abluit,quia nigredinem & sordes cotp 0 it® 1 ’ 1 ■ ^
rum& terrae eorundem pet lotionem aufert ; - t sapo Sapientum appellatur,similitudine ducta a ,3 P^ qi 1
vu f,;/
Fraß. teß. c.vj.
interulae & vestes sudore aut aliis sordibus ioq u 10a 1 n le>' tl6 .. jit 11
' C0 11 I . -
Has ipsius proprietates llaym, Lullius paucis hanc lententi;
diflolvitdc lavat. Et ibidem
trclOt
hanc sententiam; Proprietas quae est aqua rcbig^
Aroentum vivum ^ ^ JbrV
CoutmrUape- dans & fluens, prcelervan« a combustione & !>r 1 opci*' \st’ ratiomsmJpi- terea spiritui diversae ac contrariae adseribunt^ rituUfidu. ' Dicitur enim congregare & dividere: Congreg^ Qu°“ jjl/ mogenea, partiri autem & dividere heterog cne ‘.^jj e xill £ | )| ]ii' 1 ratione,quia homogeneis & de natura lua Mercm I ^ ;1I jiii 1 ^ (1 <)i' adhaeret,heterogeneavero,hop est uhctuolitatem a |, e n 3 Je Si terream substantiam corporis seponit,& tanq 11 attingit,neque complectitur, aut si complexus
ferit. Dicitur etiam mortificare & vivificare,
dem animam & tincturam ä corporibus sep? r ® , u 0 dor> p 'j 1 ^ il
do>st P ^c £
mortua remanent,cum nullus in iis amplius Citis ^ ulla quae itl fulgore consistit,& bumido radicali ! u ^ a rieni.Corpora cum suas non retinent animas, m® ^ fa;apparcnt. Vivificaie autem,cum animam, 1 yjal* 1 1 j,/' corporum pfrfi-ctoruin in terram mundam Dicitur etiam corpora vivificare,.cum metalla 3 .
hoc est, in argentum vivum convertit, hinc L u - ' ‘ 111
stra facit totum corpus sriritum,& corpus m° r j0 pe ^ tiam vivam vertit. Ubi corpus mortuum ea or ^paß 1111 quia vires suas exerere non potest quamdiu co p,Atii a ^ ^ rum est , sed demum post solutionem spiritu 3 c ^ disiimilibus rationibus dicitur dura mollifi c ‘ ,r£ ’ ^ c xt |£ J? rare. Mollificat, cum corpora lolvit, & cum tcl '
aridam irrorat ; indurat,cum humorem radica c ^ poj 1 rum fluxui lufficieb.it , educit, & ne amplius n ] 3 v 3I1 ^o|j(>’ j
bet. Item alb.fleat & i tibificat,Albificat.tcriam^c ili £
dando, Si extollendo , rubificat tincturam auri v ^- ops Ji',
. T-fn« r\« >in »e f« it /nllltUS E .,r>£ ^,-_lVv.
HiP
fundendo. • Hos onnes Mercurii seu spiritus p^nC i • ;
i.. A , i XX ^ T) ^ <i mlllOslS * .,
Vart. 2 .L. 20 -
verbis complectirnr Auctor Rolarii minoris ... Ctim ista aqua laudabili corrosiva poteris in 10 ntfl otS
cuncta corpora tam cruda quam omnia mineralia, nec non lapides pretiosos
oim’
calcinata.^Ubul^s''

‘0 p . * H + TV'
) ■ i? 5 ' lst a aqua htbemles effectus mirabiles & 'audabt
5 1 »W fa ^ ftuum ' f ^ tiVUm ’ Äam , omnia
■n ', lr «,dnn at tuictura m albam °r nme ’ tes con.
Seiest ’^olliScat 8t molle indurat,& 1 a;f cor ,
' ltts con C ^vis totius artis. Quod addit, hanc aq . ..
> «o^ r *' ^d.eit tationTanim* & corpons qu- '-m “Jactemur propter distantiam remotam, mj« ,.N pX‘ tus - Hirtc/Raymundus Lul.Anim* corpo.a m
.S^nifi medJte spiritu. Unde * ab Amoldo^de .,? !t 'tn 0tl ;. ’ citlu ' Mercurius solutivus philosophorum , , SÄ?- talius. H^^coVmgitcorpotad^l I^ON pvreti jonis cA leparate, p r
& ?! urter corpus & fermentum, & eorum unui /,
) >L^ lrtl alt,;fi l S n ' s combustione defendit- Hic buttiorq
ijCliQs;, j at Sc rubificat, ita dicitur etiam denigrare.
V C ^. Mo >'icnn- --' ' '
ea ^Odenurn. Aqua nostra solvit corpora , congelat, ^»J^^ntur ^ ,C ' t lat ‘°ue putrefactionis, m qua nigra
S^J' -V^ n< * c Rosarius. Aqua putrefacit, at postea Mo ' r arj CS novas & diverses. Hujus spiritus naturam itorj !\, q Cc commendare potuerunt phisoibphi. Unde ■\jr seaiti n ? luva coelestis , qualiter vertis corpora in spiri- tyerat <lna ' r abilis natura, qualiter omnibus eminet,& ■
^k"e de alio cimento loqui existimetur, addit: Sfrnm.qiui '■% rie qu 0 Cei strnum, quod facit aurum merum elfe fpiri - te **»*’;*l*p i l*r». Cct0 ucc albedo , nec nigredo, nec rubedo fieri me * tur S’ KClt ~
-S Mff p °' ’ catur.
st L u PCtit) S entl , CecLicii. e.de
i.% t | Q t\is ct j nllmc ' atas facultates hic spiritus lapidem se- subi. Mere. | . t ' , iti»; 11 ? Uve ni ,, 111 nutrlc & alit. Unde non immerito ali- & nutrimen- ■^atü'^’langui ”^ 115 burnor dicitur. & a Rnymundo Lullio to per mul~
_ j t»pi.
, -'«ttime'S uis feincrudatus, menstruum „, or .
i,'> Vo ^m>s,cibus corstis,venenum vtvenrn ^ w ^ cnmm f „ ment *t.rc« wNltmt£tibidem.. Operatio 1 hujus _ „utatur«« «w*- l'v^ctu ** ° 'apidis in substantia Mercurii, Zicet quis de.mm.
0: Idttnti 8 '''^triplicatursicut eseter* res. -(E r mathanc
'W l ^setei^ a ^ mui '^ US l- u 'lius alio loco Codici - V olens 1 ' c stis| lu l j° n generare nec augere. Sic enim
. „„„Ut. JIC cilli” 'v ”
v, ^ts dtfferentiam ostendere afa aliis hun«® 'atitj, .sputes banc humiditatem, fore fecunda «_ . '?th.
'?r s| se VN-
J ts„ l ‘ ) sei nec " “-..'»uiLaLcin ,rorc iccuiiu<m,,«j—- ii|' t ' l 'iiQ n '^°lurn1 1 „ Cra I Vc * au gere potest, quantum est de Mi^Htj' b-esp 0nd ”’ e ^ ac lapidis partes, illas yaporabilitef bnbft. C ° nt inerc m ’,i^umiditatem hanc multum quidem SdutU, nt ‘am nutrii'r 0 & ac '’ cab 'g ne recedit,mediam tamen 04 au gere, donec lapis ad quantitatem k p 2 debitanx 1

Tsst.sM-
Soluti 9 .
Differentia humoru ali-
7 n«nt*rti>&
radiealit.
59 <j De Radic. Humid. I g debitam perveniat: quae tamen etiam facile cum ab igne evaporat,nisi conveniente igne regatur, AH 11 1 ,/
mamdetineatur,Propterea concinne admodum ^ e \i0^ e p> plus ponderis adjicit vel dat corpori, nisi quantum ^ metallinainsehabet, quia humiditas aquaeti.au > ^diai 11 l^i* manet. Metallinam autem humiditatem vocat 0 u trst sl e' curij substantiam incombustibilem. Propter y0 cat^<(i' proprietatem Lullius hunc spiritum nonun°'° c „jj, 1 * |tt' rium vegetabilem, vel aquam vegetabilem M* 1 !: 1 -faCf,/
■ -'e>ce> nb 1 '
struum vegetabile,eo quod vegetet, nutriat & s $c$ l
rum obstrepet alius 6c dicet. Nonne Raim.LulJu 1 * t;fU ai c,l . j |iii'
phi pluribus locis affirmant humorem radicalem rrimennimlanidis? Sic enimPullius: In tertia dig^ Zc l^ ,nf'
trimentumlapidis? SicenimLullius: In tertia ^
tritur cum perfectione,augmentatur in crc CCn j 0 “ s ': .-iii’’
fortatur ad faciendum suas actiones inrestauran ^fi ^
tam in terra alba foliata. Tertiam autem decod^ ^ £$’Jl
«■v
humoreradicali, quietia oleum & anima dicittm •- a co lapis animetur,& tingatur.&absq; cotsrrad ‘ ol .,ua- p,- in medicinam persectam mutari non poffit, ; sc^
effectus remaneat,aut evanescat,fatemur id qu' dc Qjod ea non sequitur alium nullum humorem | v lltrl ' c ‘j uno asteritur, de alio recte negari non potest- _ a [jjtie 1 ) 1 /jjf
biqtie sere constituit differentiam,quod humo re Ijo 1 ’ >>'
biqtn
de quo loquimur menstruo comparet, raun.«-' ,.,it
' ' enstruo sanguineP er “
enim infans ante partum mer
tracto tantum alitur,cum non valeat propter ‘>"r ß , stionis&cruditatis per os alimentum attraheres ^
vero lacte, Sc paulatim adauctis viribus cibo ,sitr> f pis terrae cum sit frigidissimus in principio io “‘^ t jng l,a ,, u' 1 '’
conveniente,non nimis calido ne suffocet aUt f* 0 iIof tl J! qüO'lj vamin eo virtutem,sedsibiinc6plexione simib-P ^ |rI1 iP'^. luum&partum, calidiore cibo & magis dige** 0 ^,,^ val c ^ fit calidior, & plus attrahere meliusque concosi . rC n f ^i.
' " ■ ■- « 0t «vi^V.
si tum frigidius alimentum suppeditaretur
virtutes convertentes.Cum autem dico lapidem rili^.e i e
vncuivo wuvvu\.im.a.VaUii>MUUiu Cl»»* <*, -f
principio, non intcJligi velim nisi respectunn ^gul^ $
calorisaliquidin se contineret,humidum fa urn
tinere non posset. Quod satis indicat Lulliu* 1
i"
bis: Prima terra calida est,fecunda calidior,tertis. ^ qi'-y ^
hSW' ----- a v, > v N. ca i »u <.* 1 U- Jl^ fl 1 '
negaverim tamen differentiam hanc q liarr1 .. htt |I ’P disÄ ,1# lacte aliquando confundi,cum secundus lap 1 ra^* c iirl -;t>' 1
quam lacti cöparetur,& etiam mediocris hum ,^5
i|u<u,i,c- r -.viui,i*nui.i -- £al° rl5 r „vV'" ,,
inundo dicatur. Sed tum tertium humorem ^ {M v ^
nuiuau uiirtiui. oeatum ternum ^
& conservativum, generantemvivifi coS f 1
r

4 ? , 8 c a n ; ma Caput IV. 597
Se/''' 9 ' Sedi VOcarunt philosophi,manifestautrius^uefatis \/S ius n 0l /|- tei ro S a hit quispiam, si spiritus hic,sive humor n "- ■ ir calidus, nrout radtcalis, quate Philosophi
$**
S^doqt“ 11 ' 1 ^ CJ hdus, prout raaicaus, -,
s, ^ vocaverunt, vel aquam igneam, ignem
^"olericam jgue calidiorem, eum nihil postit OigireutU w -a,,c i n T mba. Argentum vi- humorü ah-
/7*
^ 1 'dignis
r Sic enim Mcnardus in Turba. Argentum v.-^ &
ibi? 0 « COmburtus - mortificans ,& confringens. rUl J u [ ^^( "rntcm rNotate argentum vivum este ignem coipus Co ' ma §‘ s quam ignis, & corpora mortificantem, &
V 1° c u m R pUS q u °d ei miscetur teritur & morti datur, Re- ^ r,,! c .‘ lanrÄS 0 hanc aquam sive argentum vi-
* — J J/* natuTA
a Philosophis non quod intrinsecus de natura Oem/i- ob:o aut humore vadicali jam dicto, sed quod
t H
ffu ■*«»• **»*i*iw 4 v 1 mu.
V 0 aun, m Potentior sit in actionibus suis, videlicet combu- \' C| nf c j n quia in se continet naturalem proprietatem 8c
i'Sdii,,, C / ntcrn & rumpentem, Se sine vi aurum diflblvea*
VjSoari ' S % ere nequit.
kiK ^th—'ÜOuetunde humor iste alimentarius sive foivitus e- Vndeptta*
V ^r,,r 1 - J... oi-i .—
! Ntff “ ci
V c Mt' ..
^Uii«m vulgi: deinde quod argentum vivum vulga-
P°tlsT '-'-““Mt MM.MM, .... ---- r
lj| c i ’Oium? quem non este argentum vivum vulgare ‘tutstiritm.
P°test,quod pastini dicant Philosophi, Mercuriü suum rs " “ a vulgi: deinde quod argentum vivum vulga- auro argentove solvendo, nec etiam in calce
j,Sut^ Caxbt ' n “«.'' -■»— lijhiitjj c °agulaii postit ob cruditatem: denique quod alias
SS s ita Uasac I uasPuse attr 'huunt Philosophi no« obtineat.
A,!Sm. Unde Avicenna. Intentio operis non est nisi ut t
(S htiv ^ ma Mercurii substantia ex ipsis corporibus, quo- k c °nstat solummodo ex ipsisjltem Rosarius.Lapis n°- tSd,] ° m nes pbilofophes dicitur Mercurius, qui non est na- /n' i' r aft <:OV s ore extractus. Et RaimundusLullius. Intentio » C''stuJ cabs principii est, ut argentum vivum a corporibus - P er dissolutionem sui su\phuris,& illius
ViStn sij^^letur. Quo autem corpora perfectiora fuerint, V''' t 'Mii,!' t 'i s P cr h:ctior erit,melius enim congelabitur, Sehn-
S^iilp^q 1 -... D
iSiZS'run U *” llnus continebit. Cum itaq; aurum metallo- gurum 'SjSs , «r ltccti ffimumsit,Sc maxime decoctum, spiritus ex purum * ^>O uotuni ^P' r hibus perfectior erit,post quem ar- <li Cllh: tn : J/ 0nim metallorum,prout puritate & abundan-
ctr-
Mer- ‘curim weiter.
' s Ph!w a ^ s av S cm o viciha fuerint. Qu* autem *^ a ^ p» r1 5 i ^ 0rün '* addiscendum est. Sed quoniam h#c
de virtute sulphuris non urentis in se.
__A: , \ ' •__ nUlS äU«*
Ver» ttiamradicalis humoris plurimum>jd u -
s au-
.p,e»
ttvd, Vcto ar gentum,ne caliditate nimia terra u 1
lrst erit pvo ratione argentum vivum vulg a v-Sant P p 3

In campend, trans, antma.
Deintent,
UHeb.
*£>e invefiig . ?"/• -
Spiritus prtt- paratio.
Jn ecdicil.
De Radic. Humid. I g
1 U 1V1 i 1s ' * gips 1 ■■
horum corporum partes minus fixas fecum eveh at ’ ^ e ec u '" ( / hem earundem 6c digestionem debitam qualitat jccO j,i v ' porum perfectorum induat : spiritus vero rm 11 ei irg £|1 l( ii' metallorum plumbi, videlicet, vel stanni addiy c0t pO rll J (( ,r' vulgaris non indiget, cum crudus adhuc fit itrxt* uil lC> jp furam £ quibus eductus est,cui si Mercurius vulg- 1 ’^ ^i-uU 1 ^-g- jungeretur,prosecto timendum esset, ne a siilph 11 ^ |ab°‘ lisni se habente congelari non postit, & fa°P tl ‘ ffect^V 1 * stremur. Quod autem spiritus hic tam ex 11 perfectis corporibus elici postit, fatis indicat ls-ts ^zlict- 1 ! his verbis: Noveris quod metallorum spiritus U^igir
materia nostri lapidis,quem oportet te a corpor tallorum evacuare. Et ista evacuatio r '
bus corporibus perfectis dividitur per puticjy^ mentorum divisionem : sed in metallis imperre £ r ‘§if ; ’ putrefactionem & fublimntionem simplicis un> ‘ ^
Si fixas per aquam corporis imperfecti, incera g f j fi &• |f vel Lunte, ut facias solem perfectam & Lunam- ^ (i A' aquam corporis perfecti,sufficit ut modo funda sU1 ^tM^r Vioris fusionis ,incera cum oleo corporis persta bis Lullius non solum ex imperfectis metallis ?st uti 0 ' 1 ]( ii l ' - tum educi scribit,sicut ex peffectis, sed vnanifei 1 c0< ^ } (/ t
differentiam, tam in resolutione quam coagul^^.^aq terram,6c incerationem diversam docet' Gebe r;) Jir> f Ji>'
Jovis 8c Saturni, Veneris ,8c Martis praeparatis supervacuum eilet , nisi spiritus iste ex omnibo ^ af^^.iS^ posset. Quinimolibro fornacum cap. >7- c3 ss s a jlis 1^ ritum hunc sive Mercurium ex omnibus at< xis^ ( ’
Ex hoc magnum elicias secretum,-quod M* 1 *inip^iisK/ plwr extrahi possunt tam a perfectis quam . a . cU ]afp‘ i;lt fle t-''* , poribus debite praeparatis. Sunt hat-c' a ^ 1 ”' lll ^ 0 |po. rä * ficati & media mineralia. Quomodo autem ^ c .!ef cl . ca dissolvenda sint, quoniam dictum est cap. z ’ a/.
ssubtili ir’em^?J<.
non putavi.
Praeparatio huius spiritus est ipsius plices destillationes perficitur, donec ■ nam consequutus sit serenitatem. Auctor Sca ^pg» y»y
rantur multum ab illatum sordibus cum ^"' ^nen 1 - tiliando vertuntur in naturam aeris per lf vl ? 3 /; a niib 1 ’ lius. Aqua destillatur ad perfectae ablutionis giy,.
splendor transparens; & fulgens ut crystalh.. r 0 piiO l ' a hoc signum pervenerit, Mercurium habet ph"° „at“ 1 ^ fi 1 ' 1 ( - porpora solventem, praecipue Solis 6c Lun* > f
iemj qua de causa subtilitas, spiritus

Sr
V,,
fdiip'"'Urvi c orporum subiens illa emollit, & tandem in •i. reateni convertit putrefactione convenienti pr*.
tifj J'IUUtn e n
kj| t "°Uit. I'lvi r r CXci| tiamus an in aliis rebus hic spiritus mve- >,^äc n,; 1 j°pHi lapidem suum animalem dicunt, vegeta- «/»»-- 7»»- ■' (j. t|>c luip ut , la f®.’ ratio eos movens alibi declarata est. Sunt™* 4 **
U„' Ve getabi] 1 p 1a P’ t ^ ern phyiicum ab hoc spiritu animalem di- ? r ° 4 1 p ">» fi ve mineralem, atque ita tres lapides consti-
C A P u t IV.
S99
Hvemineral
cl "''■leda,, -.*■>"me ipnitus exanimalibus depromamur,vide- JllaHo,;;, ^ Uls Cumanus, urina, vel mei variis destillationum i[p ai .8c "iodis subtilietur , donec aurum & argentum
?|p t!t Ve». ‘S Uore "> deducat. Vegetabilem vero, (i spiritus | ,'.*'' 3US fumatur, qualem existimant, quintam vini tctirj’Ji- 'doniae, lunari* majoris,radicis frumenti, malvae C Astita "V cxtcran,m q l 'c herbarum, fruticum,vel arborum, % l ' l5t S c at I Ca fbntvd humid*. Mineralem 1 autem, si äu- K''' r '' ,I U a . 1lT * Ve P C1 ' Mercurium in Mercurium deducatur. Sed j^ki^gcntura vivum deletcri* esse natur* , & venenum ®ttti qi la ] lTlUm ' aUs umquc per illiid dissolutum vcpcnatis e- >4 Qt p0r' lt:lt 'bus imbui existimnnt.studentes potius incqlumi- b ' 1)c I> Me'' S humani, quam vilium metallorum in aurumargen- ain Orphofi, conati sunt cx animalibus aut vegetabili. „''Qit, „_, e re> quibus aururo argentumve in liquorem rdol-
Quod quilibet.
'Ulss -ibs mc P lc metalla imperfecta transmutatcnt. tu 'Sttr öc a veritate alienum,ex supradictis
■»ll v POtpst _ ..n r u ........ *
"'([('^l'otest.t
"tetallorum natura 8c (ubstantia, 8c quod corpora
H t t J'ttJe ostensum sit nihil elixir intrare poste , qnock
penetrare ac pervadere, atque argentum illorum v cls t f lll deni r r t l nelc & '§ nea vi transmutare nequeat. Liquo- ^in^etia», r^ Clr ' raum cum ' sttribusdam supra dictor um ,
•ut.-l^ttia^.f j.' S > *d<üto auro vel ejus tinctura componi,Sc
c °tic 1 a qUOl Cm rr< bp 1 poste post calcmationem cum > Quando auro eximiae facultates sanitatis
. . . -7
^ tonecuo , quando auro, eximite a m i n uend* §e 'htw a,1< ^ s - Isettti* inducend®, mcianc orurn a natu- ^tuU, ,ndor «Ki quorumcumque corporis , argVtopr®-
N> W.tlen eo Hquore
^iti. P ®d, vanum est credere. , Atqui c 0 r,hovum un- J C1 "atnrarn in se habere: nemo p r<7C nto me-
'^°rii, Criqt Mercurium (dium absque a tuo t Jjnve mu-
bt,. ^rtpntrtatem rollere ,& ea i» aurum arg ^ jg-tiobui-
axioma philosophorum generale e«. um velar- itu,,^'"illorum posse tollere, nisi prius m« n . eXt remi ^ Vitta Nereum* etiam. Scsulphur cum h nt ‘ r, ( . x , u . !1 tam
H Passe . in elixir completum quod est an - c0 ., va y,
P p a

Coo De Rabic, Homib. ,1 c *$^^
converti non potiunt, nisi per sua media , media au Jtercurmper metalla. Cum igitur Mercurius supra terram per 'fU^tfliontm jis autem per naturam in argentum aurumque coO ■ jnduc^. jitates proprias exuit quas ante concoctionem hab° l *^.^ l0
venenatam
qualitatem
exuit.
^licnas, quas per digestionem acquifivit, videliccr.l sal l!
ti,deinde auri,& postremo Eliiiris , quod auro ^
Lc perfectius est. Vnde nulla Mercurii venenata q 1 '* 1 , j n fir(J’ ^
n jn aurum & elixii convei !us ln,q u i|j r , l n .
timenda est cum jn s
tem corporum tam humanorum quam metallorum 1 # a,, 'q s ' ' -. - 1 e-:^tU>' ' iiJli'
Philosophorum testimoniis, corpus, lp_ ir '. irJt c. <t
Corpus •, Jpiri- per cum , . , ^
pum, ir ani- misceri debeant per minima, unumque quid . Ul , S sm
. . .
fiittri in opere, getabilibus desumptus corpori &anim»,quas e m
taam oportet complementum,quomodo hic spiritus sive ex a
ipsimet confitemur, miseebitur per minima,cum a \" llt u r i
ne sint naturarum,nec sub uno genere comprebenf
idemN^i'-"
mo cum spiritus hu jusmodi ne vel minimum qu .
quin a corpore separetur ? quo evanescente , & anu ^ in tcr j fl ,, separari n.eceste est,cum per spiritum anima P enetre -J fl an 1 ingressum habeat. Nec obstat quod Philosophi ar 'i 1 (JicU 1 ’ 1 ’„(s sive tincturam comparent tincturap tinctorum, cU t j I ,cti |s, ' ) ii jnam deportari in spiritu,sicut portaturtinctorriuV^MlS aquam super pannum,aquam recedere, & remanes ^i b 1 *^, Compono panno fixam, propter oleaginitatem. Non eniro nf rtf t ^ pnim* htp.'cü monstrare voluerunt philosophi spiritus eyap orat ^
UnBura tin. porc, sed qupmodo spiritus vehiculum sit „nim* ’ ^le C r,p
auxilio soiritus anima in cornus reducatur. Ouod 111 u s - m t
fi orum
■Ut
auxilio spiritus anima in coipus reducatur. Qu? gere licet ex verbis Amalch de Villa nova «8.° ■ Li'-,.,e ptis:Spiritus est in quo portatur tinctura aeris, q u * C Lriri>‘ 1 ' l *|iJ;
Ibam foliatam statim siccatur aqua 1 -n' s^i-
super terram albam :
tam vocat sulphur perfecte mundatum & dealbatu!"' ^i§ sit aliqua deinceps oriri dubitatio, addic expreste^stj
io(".
ritus igitpr retinet animam; sicut anima retinet , . ,
anima non moratur in corpore nisi mediante
conjunguntur,nunquam separantur,quia spiritU s nsn sicut anima retinet terram. Tria dicit> quoruw c- quam statim sipeari: at si siccatur una curn j,ant c Secundum,animam non morari in corpore,
Quod si verum est,necessario sequitur spiritutTi ^ei>^, TcrtiO subjungit hsc tria nunquam separari, re pp tC iLj |,( ’ naculum alterius, neq; ullum eorum per se subi* eo 11 . >iii piptuo adminiculo, cum harc tria corpus phy‘ lC (Ur sp ls , pon secus ac humanum: ita ut locus nullus telinst“ jrt
IÜHHÄWR» autyegetahihum cyapido.
4i»
s
N
'St
^emanet in corpore anima, quae est tinctura aeris. - ^ p - y
! 11(
\
s
S
s
s
s
t

Ca.put IV. 6ot
UIM, atramentorum vel aluminum sepa per solutiones» sive destillationem procu
Hj, ’* C) ipcniJi"** tltIV1 iocum supplere poterit ? Quodan ve- hj,,, l, r c orp 'S^nprimis si calore balnei aut fimi soluta h«ee IbiS'*' ’gnis ° r 'i U:5 metallicis sive terrae philosophorum, cum 3 ° leni tulerint, subtilistimarum partium eva- \/^ate f üa ’ ,r> * a !eni, atramentum, vel alumen redibunt, Sc ^i^' 1 ^ a iti tri( ! ) | l 4 ll “ l i '. c di non poterunt, multo minus corporum
Salium utri* mentorum aluminum a- quam spiritus vicem no pes* se supplere.
%
c Snc>„!' a S^^ere, ac per minima commiseeri St uniri. V jS t ' l 'ni | | S ' e * c °njunctis destilletur, phlegma eorum ab a.
^se multum distabit: si spiritus eorum urgeantur StzSgnc ^l" a 'ttur, metalla corrodent. Se naturalem terra: Salr an "n, 1 t- n f ) C ( 0|ltra naturam mortificabunt, mutilem red- S, ^ elixi a S?^^ndam, fiuequa persistere non potest,nec t' r * S -t* 13 ? 11 adipisci. Etquamvisbis incommo- S est, j stund omnino in Elixiris compositione ne- KdS 1 c ° .v«H U P lur converti non possunt, cum quod affinitatis j^ktjn, ?M aut valde remotam habeant per naturam, tü ^ r ' r tcj tl ' la l''hanj s a Ä, , ^ ne evaporent. Idem de Mercurii & sulphuris N^^sin °^ tr 3nsparentibus judicium esto , quae quamvis |i\ t P r op 0r v°nämmodo metallorum,tamen cum terram sua, Si-S^tao; 10 '- ri,rn Se virtus metallica latet, amiserint, in 1 Ua antedida perdurare poterunt, nec cum terra ^ tcrra converti, imo Sc istiusmodi aquae non
\ * Unt stuam prodictae. De liquoribus lapidum,
Mercurii & sttlphuru aqua dia? phana repro» bantur.
. M|JJ f . 4 . T _ r -_. , Ltquoret la*
aut ’ ^ 0 ra ^ 0 r um, crystalli, Sc similium,eatjcm censura fidum nuU
’■ ^ " husinarte
momenti.
aut salium naturam referent, cum
fcw,
! jO . .... .
s S:>t ia ^-h,c pisi cajeinata, Sc omne quod solvitur ‘ tSpir' Sate ^ i, falis,aluminum Sc consimilium naturam t| Sn! Us PSsi c r ar S entum vivum vulgare prout est innatura Sat rr ' 9 teri a ) Vlc ® m f° rte supplebit, cum sit propinqua me- I 1 ö<J. a ’ Rtti asQ-j.jj Qssod quam verum sit, philosophi satis der ,V #i Ca c °aaui nt nu *' um ar g e ntum vivum a terra coagulari, Sa bi, ^atn r„ atUm Ilon fuerit, at Mercurius vulgi in mineris A8(A-itaCoar, S UlatUS Sit i proinde neque a sulphure sive t % ci^'g^stam s un p0teT ' lt: basier enim nimis crudam, jgros- jA t ,' llS v Crt n Ub uantiam, quam M ipsam penetret, & in na- bton curn an itnamisceatur,eamque incorpo- i.V 0a ,P°lt dinpa: tlci0r tam en qujn auro vel argento soluto CSli, Wsitatoq ,? nem Abitam, subtiliationumque modos sAuAa° mneq s lntus vice ^' n S' postit, &in sulphurcon- ^ f"a permm^" ritUS P^yf lc i conditiones obtinere,“ 3 na- ^ in natura f S ’ ™‘”ime. At si vulgare argentum vi- ua, spiritu arti praebere non potest > quo- Ip j moijo
^An argenti* vivum vul- gare spiritu* locum obtine • re poßit.
Mercurius
M.rchaßta-,

6 oi De Puritatis
artt repritu- modo Mercurius antimoniicaeterarumq; marcha 1 j t0 jgflO^S
tur. tiae, & rnagnesiae irr examine persistet,cum is sit m u r[ fo
contaminatior ,minusque fixioni idoneus, * rIl 0 ^,]ff3ti’ , f/’ mixtione elementorum, ac specie, ab hydrargyt 0 v °( { lallorum Mercurio plurimum differens, haec cum n du' fl ,jf necessario ad argentum virum metallorum rCCl ’ ^ t qU c cum id sit verum artis principium, Sc clavisuniO ^ radicalihumiditate ignea , & alimentario hum orC ^^ tC s f jnento dicta sint, nunc ad reliquas medicina: pt°P ,,
remusict ad quintam progrediamur. ^ /ß '
DE PVRtTATlS CLARIT AT E
dume Jplendvrem eminentem J
pr&/er%ante 3 nec adurente- ^
C A P u T V - pe r(tc fre ,r/
Uo Axtoma Philosophorum, Imperfectum
P crn dit» rl, | 'U (ld V'
,, , . 4$
aurum magis ab'Elixins perfectione remotum c' p^hnli-^' ^ la imperfecta ab auro, ideoque debere mundari & f 1 Js' i Scsubtiliatumsit- ^dat'f^jlii*
V^posse,nec immundum mundare, explicatus’ ^ ...
ctUsUsn mdglS ab "Flivinc m»rfi-'/Vtnnp r<*tnotTirfl c* i ,
la imperfecta ab a epiam per naturam depuratum & in opere requiratur, ac unde metallorum fulgor P ^ jsr ratur. Locus corruptus Gebri restituitur. ^ ,c " 1 nl insU llV tI i/ rebus ista puritatis claritas deprehendi postit, cxar ’ c£ )aP ta - i ficta e3 “-
^Axioma philosophorum
quomodo in- utti&ndum»
stremo num aurum & argentum per artem facta <■- ^
& argentum naturae disputatur. t fect ul, 1 ,<df |/
Philoiophorum propositio est satis nota, drn Pf n p!i M cere non poste, nec immundum mundate. Qii . 0 1tl t iu 1111 „ endum est, quasi imperfectum perfici non poim '‘^rita* 1 ^:' mundari, id enim philosophorum auctoritatibu j|ii
frageretur. Sic namque Geber: Perfectum , sia f 3 ^
& perfectum in nostro magisterio per se P cl
ftratione alicujus rei extranea:, & imperfectum ^ st " 'Jf\
stcrio perficitur. Er per Deum, se invicem a* te,a
perficiunt,&perficiuntur, & per se tantum unumst^^ptc^i^
tur sine alicujus adminiculo. Quibus verbis Ge £ |ia . J< .... .. >— • er. veruu^. £ c 0 |p ,1-
y
Ex omnibus yt et allii lapidem componi
p#.
solum e perfectis corporibus componi posse, "" 'c-ctis 11 ',,
. ^ ’-'oeri -u 0 »
stione horum cum imperfectis, imo ex ipsis imP '' Usl0 qu . t , dissimilia dicunt Rhasis & A, ist. chemicus ,st ul ^ , al^djrffj, potum si praeparatione perfecta fuerint praepa»'gjbrR^jQi beum elixir constitui posse scriburt. Eadem <m ß ra cU 3 ' |i J £{ , Raym. Lullius,& M. Arnaldus de villa nova ^ „ectyd’^ losophis descripta essent tam varia artis vegmum ^ u '* 1 '
Hr diligentes fuissent in vasorum & ignium u°
l

,r
,1" ;
■ff
'/
t
/
sf
r.1*'
II' 1 ’
f
-
i« 1 ;
p»
f
f
■iT
jt'
‘»Un,
N^ciSc
s.,
%
Caput V.
60 $
c °nin„r lrn P u > um depurari posset. Vanum etiam esset la- h. P°lttion»_' r • _ _ _ _r.t.
fiib^' r,lc iic'" 10nem tfntare > etiamsi ex auro vel argento splo ’ '^ari p Cl ' 1 c l’°sstrnus , nisi eadem magis depurari possent, & c c ]l ^ pCrfi’A^ tf Quamvis enim in gradu natura: lute metat- .Aurum mn- te tll tiarn r r ^ /ufficiaip, tamen si clixiris sublimitatem & ex- gdabelixirit v jQrie v ;f'Qanius,longius aurit dixirispuritate & digestione P er f‘ a - dtß*? lr>< ^ ec ollio llTms > quam imperfecta metalla ab auro. Quod
Völlig-, .p* T ,dm „ 4
e ° lte 'iih ! ’ c cet > quia imperfecta metalla in una bora vel ES.
'_ 01 '?'patio in auiitppr Elixirisadministionemtrans- r
m
tli ■ "ili
'tii)' 1 -' ^lio<n U, ^ lnau,cm non uifi longo Lc prolixo tempore ccjp^üt J 11 1 mundities & perfectio illius sufficeret, papere- Jn^^in j°^ 1 S dedit. Vlnde Ainald-in Soliloquio» Ne-
quod elixi r
. a - -r magis sit depuratum & digestum quam
ti t l ' c dii 11 i n &entutr i» eo quod ipsum debet convertere ä perfe ■ du, Uiit, C Q lta corpora in aprum & argentum, quod ipsa facere i, tc t: c |U Qni stund noh possint tingere, nisi in quantum seexten- *Ua" r es n rcs dealbat nisi fecundum suam albedinem,
ttp 0 tlt asQ c 'i 'neat, nisi secundum liram rubedinem. Nec obstat Gcbribcut tu, I^Pstatio ,U a '*° ' oco dicentis: Corpora perfecta non indige- exptiutiir. thj* J Uc nu llc> cutn persscta sint, led tantum ut magis fubtilien- Ddnveftig.
'"di^^uuir. Quia Geber relpexit praeparationem primam, io.
.ff - 1 Pfriem 'mperfecta ante eorum solutionem, qua non indi-
•S! 5b '
.. te ’ CHm fnimiditatern superfluam nigram Sc combu- ■e a „t te .? m feeulcqtiam immundam & gtossim exteriore ^si' USc °tuin , ur imperfecta: sed tamen post solutionem non 'ii r 0r Uft>, pl,;j Ca ) ces ScMetcurium mundari debere,quam imper-
aiir u .. 0 !°ld v i ^ t ‘ s attestantur. Paffim enim cum quaeri- " 4um & <tr- ^ argentum solvi debeant, rationerq aliam noaS cnt ‘ sm fi lvi ffit, ..j^Uriusi ,ut ^paretui purum ab impuro, & ut terra i p lotii ^ V"" cnt!tr ^Ur 'stuetp 1 ^ofundo seu radicitus mundari possint: ad quam tf te siiip i.?«“™ pervenire non potuit, quia simpliciter ope- Hil "? 11 poss^ 1 ' 111 ' c " m, us apud philosophos; Impefectum perfi- lio„ a "i>d bi s v n f C ' mmull dum mundare , existimandum est eos 'nttar Cr ’ r " muei;e , quam quod nihil elixiris composi- sit adl P f tnil ' PUrum & mundü , Sc quod saltem in via iiq^stUod sie^E^dtionem summam & perpetuitatem adi'p^en-
^r
Cri aho e f ( . 1 "on potest, quamdiu corruptio & immunditie?
^IakI m Am m Ä» »AnsaminstfUIYf
Omne im-
'sttoT| l0t >i 8c "ignis enim immundum & contaminatum mundumi
Htar .ststodfum ' 'ojeotia: obnoxium, hinc Raym. Lulhus ruijeClH ^ Tis tCl S r '*rn n 11 , nu jU res: imbuta corruptione poflit pati vel Tejt.c.$j a m^ C a gni ® ^ 1 ^ e P at ’ 1 corruptionem, oportet quo4 trahatur separatus, ab omnibus im«
‘st ll bu(b. q Cntl ' s corruptibilibus, antequapraesumas eum
• 1 ?atUra pura.Quocirca lapis perfectus cü nihil in r ' qtiin.iUim

Läpisphyß- 9U4 tneorru - pttbilti <{? per tnnu.
' Qualü puri- I f fU in opere t equiratur .
Impuritatis
incommoda.
Itb. furet, »- 7 -
JJb. perfeßi
mi'st-
T'si.e.6$. __
J!)epuratwm modi duo po- tißimum .
j
<Jo4 De Puritatis ClariiAT® vi() |/
quinatum in se recipiat, etiamsi ad diem Judicii in simo detineretur ,Scei omnes putrefactionum ® odl tlJ r»I* tur quotquot excogitati possunt 5 tamen nec consu® corrumperetur. Solus tamen philosophus sciens e| y j5 H* 11 ^
ctionem, ejusdem quoque corruptionem novit: & st“ ^
" titudine metalli alicujus ignobilis parva ejus quantus ^ set, ita ut virtutem suam exercere non posset, tarnen uf jtJt e ^ corpore inviolatus & incorruptus tandem prodiret. 1 ^yis 1 ’^ nini & superfluitatibus ejusdem metalli absumptis» 1 sti. a # P j, jn sormqpulveris ut prius, sed auri purissimi,subtiW* u{ ^ - riflima ejus metalli substantia sibiadglutinata. Cu® 1 tas tanti in hoc opere sit momenti, non temere c l u ' nt< p 0 iutf lVll ]js medicina: proprietates eam requirit Geber. Sed non $c (i ut medicina pura sit, sed ut puritas ejus sit clara Sc ® »• j cd i<lC 0 (i qua: mUndificet, Sc det splendorem noti vulgare®» jlla® tem, qualis est in auro 8c argento, postremo ut p® . t tr^ adurat, sed a combustione prjeservet. Quae sigilla' 1 ® r dasuntad majorem Auctoris nostri elucidatione®- . j[ 0 stfp‘ 1 ^ In primis igitur puritatem desiderat in med'cin 3 * afTl c ° r pia omnium videlicet partium lapidis,tam spiritualiu® st ^„su ’• ^ ralium, idqiie unanimi omnium philosophoru® c ° n ifl nisi pura Scmnnda omnia fuerint,partes spiris ualescn ^ W , libus non conjungentur, neque fieri poterit matri® ° j £tl ir »^ j< di cum sicco. Si autem humidum a sicco non coag q o ^0 hilum omnia redigentur. Unde legimus in Tust) 3 ; i c fusi .£ spiritus non recipiunt se ad invicem, ita quod lp irlt er stct*^ t qi poreum, Sc contra, nisi utraque sintab omni f° r ® P depurata. EtCalid Necessaria est in magisterio ^ tj0 . VJ^ cribrario,Sc mundificatio, Sc cum dulcibus aquis ab ;n
qui aliquid hujus operatus fuerit, mundificet ipiu® luat ab eo nigredinem Sc tenebrasqus apparent ®P ' ; p® f |S ,
ejus operatione, Sc corpus subtiliet quanto plus p° miscebit cum eo animas solutas, Sc spiritus
r V'
Praecedit operationem, perfectae praeparationis q 11 purificatio, quae a quibusdam mundatio , a quibu ‘ sio, a quibusdam ablutio, a quibusdam separat* 0 - g ^ ut ipsa enim puriores rerum partes dilgregat ab imp® ' ribus abjectis partibus, cumlevioribus opus comP dttofß autem depurandi praescribuntur a Raymundo I® ^^ „• mum. PestiUatio videlicetAccalcinatio. Si cenl Aep\tf cCl>< s^ ( ' estquod post corruptionem lapidis compositu® mnibus suis immunditiis post separationem ist® 8 \i$'
menta, per destillationem Sc calcinationem- eju 5 C jii l5 *
gutem spiritualia & volatilia, aqua nempe lap® 1S

3i| SS indant Caput V. dos
j, : ^>bi dj ■ tUr ’P er calcinationem terra,hinc eodem capite,sub. ,Hc, 0 Ca | Irnus . c l Uo d lulphureitatcs adustivac & corruptibiles Pa ab Clnatl0n ' s separantur, & penitus annihilantur,& per d' t ta, ioi, ClIi terra comminuitur, & multum per talem prae- ] c | ilati 0n u °tiliatur: Sc aquae suis immunditiis deputantur per H, '^'otietu ’ ^ ^tiliantur, Sc in naturam Vertuntur aeris,per Pii - '^»Cum Oeber videtur triplicem ponere purificationis Hj s C| set; 'nquit: Metalla mundificantur Sc fulgida fiunt tri. ri '°dn rn rest nundificantes,autpercalcinationisScreductio- ^ perffA^ t P CI solutionem. Sed Geber loquitur de munda- ■ or um metallorum ante eorum solutionem. Lul-
‘lor,.
'• nc 'm.
ho' ( j S ^ e pUrat Ur ^- t *° ne elementorum lapidis post solutionem.
°eo p r ‘ lo, | 1 h modos cum superius explicaverimus: silentio li C i s ' lls r eit ert Cll °imus: Illud tantum adjicientes per destillationes d 'H, ci ' tas subtilitatem summa puritatemque aquis metal- dijjj * n *Ur. * q® c l uo magis subtiliatae fuerint, eo quoque magis
eaa purae, munda: & perspicua: fuerint, sicut m u (Auf
% S&f bcre ’ P artmmc l ue densatio accencnt, cla-yi.
Ne c ). ’ perspicuum enim condensatum nitet, &
'Ck Cr sernv ' UnC * e metallorum fulgor oritur, quam ex aquis McuUvrum filp beritb Ulatis & condensatis in ipsis. Ideo quae fubtilio-/»/j 0r ,, srfe b,| Cr >t ^ / . Urn orem, puriorem & magis densum, magis quoq, «rittm.
"Hth t1 ' e sen Cn< ^ ent - Qua de causa hac patre praestat aurü, 'quod fbj; Alb, c ^! tUr at gcntum, mox aes, stannum, ferrum & plum- 'u^'hhidum 30 ’ oloris in metallis causa est, ut ajunt philoso-
lc t
^ l, QUrvi ' um, «vh, wtajiiiH puuviiu*
'tu U btil c . f f nercu rial e terminatum per siccum terrestre, mul- Si v t ' ta lcc v„| ° rt ! ter digestum, hoc enim est albissimum, ut pa- ''dfyr^etallFu'"!’ ^cp ro ptereaargentum fulgetalbedinevera. ^nik^ n os arn a ,. uer ' nt terram lutulentam, nigram, impuram,
Sin p ferro" a .etiam fusca erunt, nigra vel fulginofa.utio 'ilis ^ l)( ireq u a PP aret - Quocirca non tantum aquae subtili- Terram mn ne di r ^ n ° a,vcrurn etiam curandum ut terra pura,sub-/««« *r?«««. t| ii^ a ’ Cr ctj r i a i^ e ‘ a ^t, ut perfecte possit desiccare suum humi- ®Ci, i,- , c » nec nitorem illinc „nr siilrndnrem adimere.
'i thK u,l a ParcT’ n ? c "itorem illius aut splendorem adimere. Si ^a^'tetsr,i^^'^"'tlel a esset, altera obscura, haecoblitcrarcf^ ,m * n *" ^t e aa est, ^ endorem alterius. Propterca tandem etiam sub- jiij, ^ nihil hu; 3 * va P or nnctuosus. Nisi enim corpus terrae va- %ti s ^ntbz, p® aperis direximus, ut inquit philosophus qui- i t<w' n E r cdien a,US ’ solphur non fuerit sublimatum, fub- , *'ita« i^nens ad tCm ’ ^ virtutem penetranterii non habebit, Sc , ; Nint^ a so mi,n V ^ Umelix it non valebit, Tertio sequitur. ut c si oiet a i|, 1 cat * va > quod utmelius intelligatur, repe- ,Cci dcti s css ° mma ln radicibus suis este pura Si munda,
S COrru pta, ex generationis videlicet loco, vel
fulphu-

Befovcßig-
fcrf.e.ult.
De invefi. perße.J.&j.
iürjmßia m thxir'c.
I.
<te8i°nu v*-
606 De Puritatis
sulphuris extranei immundi accessione, hoc ipsum 3 u pa e j,
bro: Imperfectorum, inquit, Sr pet sectorum subst-’ 11 ^^ bique, scilicet argentumvivun>& sulphur, c l u£e rcn jniU S ‘ :0 }t i:' stionem suam pura (unt& munda. Et per hoc m' ptionem imperfectorum accidentaliter superveni' e ’ c0 rrUp^|. riae novam & cörmptam deditformani Ciim l?r, o lia I ' 0 ‘ 1 | |iil imperfectorum accidentalis sit, & ncfri radicahs,& i-q" 0 ^ I f 1 il-
dentium possibilis sit, ut Geber etiam testatur, eb* lfl , ate rl ‘. () i- est quam argenti vivi sixi, & sulphuris optimedig clu ^ aff r , figens & splendida,mundissimam & sui similem t 311 ! 11 " % W J, dit& rttinet metallorum substantiam, relicta test f‘qusfli^s rea, qua: de metallorum compositione prima non e ’ )S ftf h^ }l atque superfluitatibus sibi agnatis spoliata est, non ' p
& nitida evadit quam ipsum elixir, 'cum per se sit videlicet ex fumis purissimis & tenuissimis in terrae' ata, nili propter sulphur adustibile, & terreitatem ^
fafeculentam ipsius splendorobscuratusfuislet.Mun ‘ f u p£ s ™ pt dicina adhsrenjo simili ac piopinquo.leparandoqu^^rist 1 ^, & extraneum quod de sua natura non est. QH? r *° ot joO c £ |ja<-
det splendorem eminentem; Det videlicet per
linarii quod fulgorem ejus offuscabat, umbramq 11 ^ pi^jj. Splendorem eminentem . videlicet hon talem st 11 ^ poliris plajraque in se habent, nam omnia metalla prii cr . eJ r, ^jl- quid splendoris continent > sed qui excellat & pr* e c ]jq'h est in argento & auro, qua: splendore suo superant r pj^ei* 1 ' gjfjti
la, non secus atq; Sol & Luna in firmamento reliqu® qU aC '|, l i' to, ut ea puritas non sit adurens, videlicet, sulphure^ . cum omne sulphur externum adurat & aduratur. c-'i' ^ei 4 ftionepraeservans,humore videlicet suoradicali j- )S jni‘‘^si>' xo,qui argentum vivum metallorum protegar,ne *g j a jgi' c ' valeat,inipissct etiam & figat: talis enim htimidu 33 gO fiü 0<>ii ^ petat,Lc ab igne non separatui-,nec se in partes c°mp ^ peri’ 1 ^^ dividi permittit, quia cüm tota sua substantia stat, & amicabiliter in eo quiescit, & eo gaudet j cf riU S
jungitur, conservat. Unde Geber: Quaecunque ■ ^gktiL adustione salvari, illa consideramus plus argenti vi pC 1 ^
fidere : ideoque relinquitur ipsum argentum viv ul ^ u lti nl ^l a ' vum, Se adustionis' salvativum, quod est persectm» n ^ Vocabuli adurentis mentione occurrit anim° . s jtiU* I j pd* eo variare. Vulgaris lectio sic habet: Puritatis tiva dans splendorem eminentem in combust ' 0 .g c ai 3( M' adurentis. Nam post consolidationem partium P £S sus^pO linquitur, quod ignis actualis habet Comburere o ^, qti ^ tetes extraneas non conlolidatas. Qu*sig cnU1

f'«° c ’ n0n adi ■ • ^ A 'P UT V". 607
>pUr^ Uent ' S rt fcr*ndum videtur nd dictiunculam qua; tl ] Cl ''!ivj m '*' U j s,ut intellig.umts puritatem illam non esse adu- 0*.*sT teBI pci adustionem,prout purgant sulphur, V lci, m* >v jjp ia ’'gnis adjutorio, »ee fleti per opus aliquod *• ^ pej p al vii Cct:j «lunationem & reductionem,sive munda- ' 0s aut caimcntationcm , sed mere esse flaturale* ll 'tatiljiJj lr ’ ^ UOt ^ conjungit se suo simili & purö , separatis i Cx 'ste ’ C 1 U ‘ E P er ignem deinceps consumuntur. Incom- %t' Cor fb ‘ft-’ scilicet metallo vel corpori igni exposito Sc ili ( t| Cct ' a Wi nc j a IOn is versanti, vel propter extranei sulphuris sibi L*<ogi t v 'j 1111 >quod Mercurium etiam fixum fecum eva- lls c nifif" P ro P tcr ipsius Mercurii cruditatem & paucam ^'iid C5t ^°c rn^A ^ tr ^omhuifioncmignem inrelligamus. A- lo(j ° r trti e . °®° iegit. Puritas & claritas mundificata, dans J 0| 'i*ilid, lt " 1Cntem ' n combuctione existenti, non adjunctis.
!, sew 0 ^ 'gnis *? ncm partium purificatarum qua; relinquuntur ,
\ V, s> ’ c ' quasi diceret, non adjunctis, hoc est separa- l \n* lll b | r. p* n °n consolidantur cum puris, fcd per ignem
! quodammodo rectius. Quamvis autem u- S^? me ^ a l <>-
i'ilri»- — n . . cttf refittuefr
e retineat Seligat,in combustio- ’4 m ^ u €i<xU
e Xcrvr i ^uuaammod«
K tQ 'i,p Ut P arC0nstan ti^m
\ i C)( iftirt] 0 r ‘J'i'ilorninus mendum irrepsifle,qilod ita corrigi jZudZ' htj. ' 1 scribatur, a combustione praeservans, non adu- '°t)iicn n ’J” tc Gebri, qui cap.t. ejusdem libri de eadem '\i bre g/ j’ S 'Verbis utitur,haecoleaginitas sittantsepuri- ’ a ° omni re combustibili sive adurente artificiali- ^i v^u,n^i 'od omnia cum quibus per minima conjungun- iNiv^ri j n j’ u combustione prariervet. Alioqui quid
i ? | ti. 1 !' 5 otnb U ft lprfS P C1 hi-cc verba, dans splendoremcmi- jirti si lpra lone existent! , fateor me non satis mtelligete, di'!}. a cit at tuh interpretationem, coacta est, nec mihi ,’tiw 'l'ioj p ' ^i® '’ix este possit, si vulgata lectio retinen-
[^y^clcp .P^-rciofibns ingeniis dijudicandum relinquo.
( 'PUruu, m en's Gebri alia non est,-quam ut ehxirnS
CN^^nti f n i, J Um ’ sed etiam ut puritate sua & claritate a 4| 'tipcr^A 0 ” 0 ^ 111 eminentem & fulgentem inducat,
( ' n atis ° Ulm P art ibuspurionbus tanquäsibi simili- H, ni .q u * tlo rie pri m ^ a iT' tisc i uc superfluitatibus extraneis, quae de l, ( h]j a Mei n j . Mercurii non sunt, sed extrinsecus accesse- W „ ei gnisconfii„,;, n. __ ,i M t«
ÄS.
'^'Cie^’nt nret X u raneaE Algorem istum eminentem com- itum indhit 91 v caetiW;r a ‘ S Vlll °ribus coissideremus, Sc primum «iw tjmm la ottumque ex iis habentia examinemus . th Attali».
' m
, Cx alfie'f c P nsum it. Quse autem sint superfluitates on f; t lu i us librilocis colligi potest, ut hic repeti-

Jplendor ’trni- nensrepmu- tur.
\
£uaßie.
Stluti*.
Stlet atra, tnenta ,&a-
lumina, stillerem non ptjst aliti cö- munieare.
608 De Puritatis ClaritA ^ jtp^v
- In.qubus aqtieurn subtile este non negamus, c .
&promde naturam perspicui habere, quae psoprj e ^ rre js ii
lolis, fatemur: sed cum illud eorum humidum 8 011 fi 1 *||.jiJ' segregatum non sit condensatum neque termini ^ t . E a> splendens esse non potest, multo minus impeo e .|| or iti» , 1 jr goremsive splendorem inducere, Quod autc 1T \^ cll iO dum condensari non postit,.hinc patet, quia nui ° 0|1 ping' j^! te terra illorum humiditati suae iterum uniri al ' tC ul .j, 1 h c ° ll (( }i' 111 quin per artem separetur, quod in humiao m erc ts( n ss^iif quod terram suam nunquam derelinquit. C ulT1 ‘ ifJ (sjr, R? ^ humori mixta sursum ascendere Sc sublimari non f (e ffc y’,,/ limatam autem obscuram Sc sordidam remanere ■ secto terra eorum fulgens & clara este non poter* 1 ’ ^j £ ,ir> aqua: suas mixta illam quamvis claram Sc P ll . ra ”L{bll ät ' splendorem impediet. At dicet quis , fex vim, ^ r <ss 1 ’- lis, UrinaCitem & forte aliorum quorundam ih w^ ^ pe’ >
rescit Sc sublimatur, proinde suum humidum c ^ ta fs e (fO >v
condensare poterit, Lcfulgorem in id inducere. ^
les hos dissolutos inaquas naturam transire quan* p0 t\
& non poste aquam ita per hos condensari, uta^ /
tur: quia aqua evaporat, Sc sales ab ea sep ara ^^ 0 ' l ,ib £l,c , ( )i 1- ' sitatem retinens, qüa corpora metallica ingredi p ftcta P^./ 'falesistiusmodi volatiles supra corpora igne |in ,u ^iiK recedunt: si autem cum humido suo permanea > j(T rant, nec intrant, quia a metallorum natura alie” 0 (juii t ' alterationem corporibus imperfectis imprimere s^biiS-^,iss
de sale gemmae & armoniaco, atramentis Sc alum r spi< nUs aliis, quamvis perspicuis aut nitentibus, aut p^lCi^ini*, aut nitorem accedentibus judicandum, quse den^^^ba^P’ tinentia propter gröstitiem 8c a metallis disteren^^ # .piiijT ea ingredi aut penetrare non possunt, imo caie^ •
runt. Si vero aquae Sc olea ex iis destillentur,te jjjjHS ’ ^ } v do remanet, aquae suae nunquam denuo cornm^^, t
mul uniri possint: aqua igitur absque terra cva P p a jes que subtilitate aquse non ingreditur. Lt prO>n t ylis’ a mina, Sc atramenta, ad fulgorem in perfecti* a qifi* 1 V inutilia, cum terra eorü etsi antea ex pellneidu 8 gjos -1 quid nitoris & claritatis habuerit,eandem per 8 1 r juS ferit, tamen ea magis grossa est 8c crassa ss^Jjap m Cr j
conjuncta Sc unita, quod inde cognosci potest, ^
aqua neque igni liquescit, nisi forte fusione V P f( ,i0^
pora tamen imperfecta Sc calces eorundem F sl ^ sulphure extraneo, terraque superflua, atque .^j {C jP teftsiörem rubedinis Sc albedinis colorem cosl

"Nm to . Caput II. 609
° 1Um ^kstantiam propterea non mutant, n. ’ mac gantae, coralii, crystallus &c vitrum aut fluores r ... .
C m wiT s ll ? 1 1 C! ' Ja:clam persp.cu-Tfunt & splendida corpo-^j"^ o? Pr *<ii.ct- tU 8 0rcm impertientur ? Nihilo certa magis ntatem me . Itiff' ltie Ui n J ’ nam Propter dissimilem a metallis cslentiam & mu infm- nt - Si° n m ° c ' oe apenetrare, sed ne adha-rere quidem iis nmpofli< ti s ^ Cr naut{hj Vet ° ^einemur, splendorem suum amittunt, öc ist lo t adiguntur, qui non magis rebus praenominata c ot pits j7° soli calcinationem solvantur, adhibito ca- led : Dlm t,& densitatem retinebunt priorem- Eli- (jni. 1 rist, Co ' f na quo magis igne exercita fuerit periti artificis 5 t. " l° r «n claritatem penetrandique subtilitatem ac- i^tiv ^°tte
Wh^' 111 - > claritatem hanc metallis imperfectis *An mhch*.
'^iplen^ j US cn .' m & splendorem, aut saltem scintillas clmitatt Atn» ' , & fulgentes metallicam naturam referentes alw P°P m * Jij a Pidisq l , C i Uc l:E profecto, constant enim corpore denso, ’ mm,tttre ' V>ali a arn rne talli naturam referente , ideoque inter me- V dt nsitat c on v enientissime connumerantur, quae quamdiu ^btjj^ ata bi ilTt e P erman ent; metallis liquefactis & argento vivo HiK tc Vel' ’ ncc ingredientur, aut alterabunt : Si autem ea
ll t i, 0st —oLimani occoiorem metain tantummoQO od- 'tinj ° r etn „ P cc ' ern . In calcem igitur redacta; marehasitae ■•Hh^aflUttUB- ~~:-J-n 5 --n - _ .
Uue "” nt > petindeque est, ac si nunquam habuerint,, ■tsr^fiil' 0 m °d° penetrabiliores facta; sunt. Frustra igi- -^rtiA^o 8?r quLiimt, Lc in iis fubtiliandis labor perdirur. >. VH , Cha Gtis Iniens- X, -l-;.- ^ -L_ -.r.J -
'Utique,
fi\ CS ■fi\ b
fi fi
fi
' M *irch r • *—9 wv ii* ii» iiiuuiiantus itUiui jjciuuui it: . ls splendor & claritas a Gebro requisita non re- ^ t tn, V '^ e licet& ni i ISab ' s c ’ us Aberis mediis mineralibus raa- 'iis ck hah ** tllu ’ a aut etiam bauracibus, quae tantum fui-
\ fhiici s n i e , at ’ ^ depurati omnino non possunt. Sed fpiri- ^Jp"itut
& a '^ntumvivumc!ari-
..•■s adi Se <i hos UiSla o c l uod pcr artem quoque intendi potest, ' c 'tZ7Jm& » ‘fiiku tCr e 01 • non ” xos diximus siepe non posse utiliter me-j fUndorem «V . llr äi a ’3 „ la cal °rem ignis facile fugiunt, & quod pejus dar,.
\ 3 *' ntcrr eam cm'!? m 5 taba omnia comburunt. Sivero fi- Si tam' 1 c nt ' am rediguntur non fluesttem nec pe- d' a ti,5 lta »t mersu h§ipossefttabsi l ue eorum in terram con-
j ? Sm^ c ntem ex • 'ejsttdcntfusionenijlapidetnquendamnie-
{f acil; eripofle nonest dubitandum. Sicenim Sum,perfed.
‘ ^edinis' v' C ° j bcr: Arsenicum est albedinis tinctura c. 29 .
3, p./ ro ssiffieulter Sulphur vero rubedinis de Sum.perftd.
facili, «/'■so.

£io De Puritatis Ct a-RIT^^k*^ $
Svm.pnfiß* facili,albedinisnutemditficilimc. Sc de argento vivo^j 0 iv*^ t*p3Q- Figitur Scest tinctura rubedinis exuberantistim* 1
fulgidi splendoris, 8c non recedit a commisto, don^ jnto^fo' sua. Sed cum haec opera laboris sint maximi» f* t0 ^ u)T j p* 1 ’ ^ ii< & experimenti periculosissimi, consularem P oflll |, r qf 1 ^ 1 ' c o t- phis ut quisque in auro Sc argento operam impe” .gte^rf iidem alserunt insunt radii lucentes Sc tmgentt )ip[ pi pora albedine& rubedine vera, secundum qu°° ^
rata. . <■ 9 pri 1 ” 1 ',/
impetfiH* Imperfecta metalla quam vis in compositione t ^ ^ 3 |i3 corptra qutn- di quippiam contineant, cum eorum materia n °j : S c 0 " 1 c jii' diu arruptit- aun & argenti, videlicet ex funus subtilissimis & .rtjoiifsllf nuthytii tamfu sulphuris extranei Sc foeditatis terrestris ace nl |iil , J0 i in st ha ent /g loci mineralis ita corrupta sunt, ut Gebet teste .iij S pii; ‘ U dum miis inveniri, idcoque existimandum cl ]. e * r >ui’' substantiam qui ehxirismateriam, hoc est, “ phur tingat Sc illustret, omnino non aut vix elie> f^ c! [ fiw verum est, frustra conabimur per unum eorum ^
inducere. .j ta{ js
Quod tamen intelligendum est, quamdiu p| lt .fct 1[ ’ J se retinent; nam cum ab ea persecte mundata & argenti perfectionem Sc claram splendentemq^ ^rb*'^i/ ici postum, vel ipso Gebro teste, cujus h*eu'^
tributre.
Ttolmtß duci post'
ptr/Ul. c.ult. cor p 0ra iiupcrfecta per nostram experienriam ^ lupc^^^ i nostrum vidimus praeparata, Sc mundata ab omn^ ^
-dn aurum & ruptione 8c immunditia fugitiva Sc terrestri ipssf
„gentum ar- jpf a ITia j 0s i s claritatis Sc fulgoris lcu puritatis q ua " f
'“..T.lf.T* »Ukiu-d"rr perfecta. Dicit majoris claritatis, P ll _ l ' 1 'nsniU ti, '!,li. f!<
nuturdm. MOn ejuod intelhgat metalla ignobilia perelixit tta^n ^grii^jitl ritate Sc fulgore excedere aurum vel argentum? ^
nArvt-iim niisd nitn.ir!« .,it " 1
ncraturn, quod fieri non notest, cum ars non ja ,,ii
naturam imitetur, & sufficiat aurum Sc argenti” . c0 (ii j,/ este perfectionis gradu cum naturalibus, fo" 1'
tena praeparata Sc mundata postit fieri elixis > st u ue ful$ piis multo perfectius est, Sc puritate, claritate a' 4 ! all xil i<7 .
>
gis exuberat quam argentum vel aurum natui* ^pon^lif 1 ^
oleaginitatis Sc animae, ut diximus, ex perfectis c simum pctitae.Alioqui (i Geber indicare volun e c (se ^ secta per elixir transmutata in aurum vel arge” l ' rcu^ct- puritatis 8c fulgoris quam naturaliter perfecta t0 ( £ £ jdict ret mentionem praeparationis Sc mundationis > ^ y C l
vidimus imperfecta corpora convcrla, veJmu 1 j
mile.

S «d t
\; Mte kisaW ^aput V- . ssn
&i arö^,i Urf ' llif P iam * & dicet : Philosophi s*pe asserunt
a**jti*>
V aUr Uift & rilm (uum non eslc atlrunl & ar g cntum vulgi. ' V^lUotP ‘" § eiltum suum excedere aurum & argentum ' am additur eis additio magna iri tinctura&persc- tiHj a d oiS" C| ^ ' ll proprietatibus actionum Sc multatum utili
' n ' ! 'mitatem expellendam. Respondeo. Ab SolMin, hi ü ^’gitur p 3 , a ' lam transitum non fieri, nifi per mcdia-.Mer- ^j'r^ntabu U ^ Ur c l lla: materiam piasoenr, & lapidis extre,- ^Ij.^^rttrcm, 3 ^ arte ; non pobunt elixir Heu completum, quod 'tln, ( ' u °titc a Uni> 1! 's’ prms transierim per media, qu* sunt me- ^ ^l^eiin, r' 111 * c °uvertenda sunt in argentum, deinde in au.
Vii an dcnr fi* 01Vw & ln °tn majoris perfectionis adipilccn- Velint Cl 1 '■‘'■'beant medicina qua; Imperfecta convertat, Vi(] t|; Vl, lgari a Ur 'Ugcntum & aurum philosophorum non este
rt t ,‘ c tt p U[ j' 'Uio excedere aurum & argentum minerale, quia '0*5 i spiritu*!^ ^s’ribora sunt, & in quo totius rei cardo ■ ai po(J; t ■ 3 1,1 > ha ut illorum perfectio mirum in modum ls a dern’J UXta 3r s >ltnum artificis ,quod auro & argento vul- fn I( ['‘Isiint ris Um c ss > quoniam sunt corpora mortua, & nui. htl . > äcdj J r sl C ' c actionem, nili spiritualia prius facta fuerint, St lric sicar « C “ a ’ rieut hac philosophorum. Quod ipsum a* scrib ' ar ° S philolophtis ad Regem Nephes, in hanc ien. J) °'ifi t * a,a ce CnS ' s n nostro lapide sunt Sol&Luna in vir tute Sc ind' 3 /* 1 natura , quia si b«ec in dicto lapide non essent* Scheut p | ^ Luna; & tamen ipse Sol in lapide existens*
Sts • quia°r c ,° mnu,n ' s > nec luna eodem modo lient luna s||j h( A sii(j t :i- ol Lchmaexisiens in dicta confectione sunt me
S Jm _ ötl uoves
lr, l qu^'' 01 “* quam sint manentes in ipfo natura vulgari, flui intr'^^ cx parabola Comitis Bernardi facile intelligi amitiSti, VSo om° • UC)t rt 8 crr ' balneum fontis ingressum se veste paratwU m* stt, r * u tn coi, niU , mexvKl e ’ quod fit in solutione seu ipsius in phtutur.
VCT ’ lone > & tradere illam Saturno, dum videlicet V,| tj, t *Of C jj ^rr denigratur , deinde Jovi &Lunx, Veneri;
1 "®tmum soli flavo, qui illam diebus 40 asser- J%'''rii)(i r i Sr /^ct 0 rn edi o temporis articulo auri natura prx- X, 1 »« ali a cn atcr ‘ ;l >sed quia tum tantum est in gradu natur*, ll a soa , ' t ‘Ote tn r P° ra tingere, nisi ulterius ad gradum coloris Sc
S,th,P°ftta g e roil1 °veatur. Quocirca addit Comes inAHego-
*t>ir e ^.Papa,pulcherrimum & sanguinem coloremque liW'P'^Bisv a r ' ca< s' s sive silvestris, (eu croci sicci, sitpec- Htep ct ' c k amiciat, camque retineat.
Xp..blatis in ter f a al >us, & interpretationem meam eavil- ^ilia tijiRH ^“Visica^T Veibis M - Arualdide villa nova ex * *rojiec unum pondus ex eo (kiliccteli- Qjl 2 xite

Tart.l.etf.
ij.tr Zi.
Diluti».
Ros.iitp. 29.
's ff ' 5 -
6ir De Puritatis Ct aR i T ^ ceto3 b' l jj^ xire Lunari) super mille partes Mercurii lale & ® fl t. c .|? c nj[' fiet pura luna, melior quam de minera. Et ea P . 5 (J,per< t ’' libr. Projice unum pondus de ipso(elixive sol arl ' g c( sol' tes Lunas vel Mercurii abluti cum sale & aceto. j e ,flin cf ' [( ii' mus in omni examinatione,& melior valde cpiarn
' via«“ di* 1 "
ductus. Quibus Arnaldi verbis bis repetitis' V1 0 cten“
tio verborum Gebri quam attuli infringi polle, ^ na tu r -’‘^ lS ff Jl
arte Sc per elixiris admistionem factum melius^ltc^ Pollent sane non exercitatum & philolopn : ™
formulas ignorantem sententia Lc loco move f£ verba.
taß 11
P *
dd^
8edsaxo uti spero, utdiIucideomnibusapp ar . uS sci £p ! •, 1 'd'
lit iis in locis philosophus. Affirmant omnes bt>i"^ el^^i>t'
sessores, & ipsemet quoque Arnoldus, Unum p oD r js secti tingere mille millia Mercuri j vel cujusvis c ° ! ^n\d j cV cti verum argentum vel aurum, quod etiam eXC ‘ batcap.31. dicens : Recipe centum partesMerc tarsale Sc 3 ceto, & pone super ignem , cum autetrt c :]|aS
ax%Ma alivtrit h»noi\aMH sllllPT r .<sf
pone unam partem elixiris praeparati super ce» jjuis 3 ^ Mercurij, & fiet totum medicina super alium n gelat^. rf i0'
vxnviiwiMMrriivuimj« *•*'—, C0^> ^ '
lieinde projice unam partem istius medicinae
Ü"
centumpartesMercuriiincrucibuloferventisaa 5 jfpiyS / tum adhuc Medicina. Postea pone unam parte ' g if'
nae ultimo congelatae super centum partes ^ £rcU n duU 1
totum aurum vel argentum in omni judicio, leeu ^ c 0 ‘ tl ol' l>
mum fuerit elixir rubeum vel album praeparatu ^
tum. Tres lapidis projectiones (quas quidam JJ 1 p0t cn f ' , ’ (C f 1 ’' fatis male existimant,non videntes elixir virtutes!' dajP^O
laris uiaic cxii[imanr,non videntes elixir vu*-“— rLjin 0 "/ Vel 1 aui prima statim projectione, Sc multo arn P^ llS j uS prs'^b>^
Primo enim
( capio certum P° n
' m j«ehmas ^lir 1 V
nui
nitArnaldus _, , .
drachmam unam elixiris supra centtim drachm® j t jpl ,c * sC c^
projicit. Secundo centum has drachmas centies
dicit: Projice unam partem istius medicinas co 0 » r uiU'. tum partes, atque ita fiunt decem millia dracln u rat* m 1
decem haec millia centies multiplicat. Ex qua c °,^ ce#' ji drachma elixiris deprehenditur convertere s car -*
cetffA
lia drachmarum Me’rcurij. Tam cum supc rior ’
dicat una parte elixiris albi vel rubei converti m> £
vel Mercurii in argentum vel aurum melius q u31 ”
ducatur,non intelligit ultimam Sc finalem r°
,nv« rl
vel Mercurij in aurum vel argentum cowps^u ^ A ^li> V ut est aurum vel argentum fornacibusliq 11 *** 1 rC sive massam reductum, sed tantum mille *
Lunae in pulverem redigi vi §c virtute elixi* 1 #/

fcd"Mediem, Caput VI. 61 ;
tj” f 0 r ma Y >qui nihil aliud est quam nurum & argentum,
VrS&lien Vctis > qui «lierius potentiam suam exererc, 6c V" lc ad r rtesin mille alias adhuc diffundi possunt, & sic C U i tleru) n elixiris persectum, qui est decies centeno-
h S )‘ ll 'd au ru _f' ea s ola intentione, dicit Arnald. locis supradi.
’iin °'disto, rj ^ ar gcntü;mehus esse argento & auro de mine- 6t ar deoqu,. ct j arn p rseter rationes praedictas vocantur *i) i^ rt, ald. 3 (j j tUm philosophorum: quoniam ut subjungit no- 1*4*. 6c ctl 11,0 ma gna in tincturis iis adest, & perseverantia LJ S > Qh-,-_ la m major virtus & utilitas in infirmitatibus expel-
turo & argento minerarum. Quae compto- biurum &
‘ s ejusdem Arnaldi supra descriptis. Nam post- argentum per i'?' sirrmi- ■ ma m virtutem elixiris, & ejus finalem proje- arte ” l f a{i ' 1 d 1Cl ter addit, fiet totum argentum &: aurum m o- s“” ‘™Fn~
I soufi(p r Elixir f ' exiltlman dum cum picrisque aurum & argen- „^uralilms,
I ead ^ meliora este naturalibus, sed eodem gradu
fidi ? te, n c mexaminaperferreposse,easdemquefaculta- i 'Si, 5 c ° l idst; nee P* ures aut pauciores. Explicavimus quintam sss^estu, "Em , puritatis nempe claritatem & fulgorem,
T £R]
Xst r
endit
^ '*** , puntaus nempe eiaiuaicm iui
de sexta agamus, de qua in cap. sequenti.
ha
^A FIGENTE, temperata,
teri uij fixa, incombust:ibili,&c.
Caput VI.
hiZT L *v ,d! * ' >c , rra
fictione ac proPrtetatibit^^unde ft }*$ '
■ ptßiti €? fostea mundari atqf“ T**t \
i> ‘ l Uu‘' rt( ' ,2ece ß ,tM proponitur, & a ”f J ^g^que
*°ß"’ excutitur ' ltcm d ‘fi'"Zfm Caftdit t ^n If ** iraiiatur, (S quomodo omntat‘
y ‘ ta in terram fyerti debeant* oßtn ita r
. , m0n arare »spidtm *0
sout activa non possunt suas virtutes . . ^ fn j ncra , »rpaiafF
n 'ft passivis sociata fuerint, ita nec - ttuU m t,4 ‘ les, nist corporibus conjungantur. , vivi-
esom est, corpora solvere, abluere > . ^ortiss-
heare; corporum contra, spiritus coag
J^t cJ! te ‘ . , _u,,A intelligO, ©».,(» ter«
C tn tc ^ Qta Jutc ™ five corpus hoc loco nin» r u btilem, drfiitrmt N, i n . lni * e)«am figentem, temperatam, tenue - ’ m m folu- in orte.
°^a>mbustssstcm.dantemfixionisnermanenttaw
4h *tenti secu; "
- — fixionis permanendam in folu- inarte*
m > itantem & perseverantem contra ignem
Q_q ;
esse

6 i 4
D l T l RU F * Ä !£3i««*5fc
este vult Auctor noster. Figentem scilicet fixione ljon persecta, imo apram potius ad figendum . ut *jL 0 ‘l l1 • in principio scilicet operis, cpiia tunc terra cruda ad ^ „op*^ indigesta, nec lapichs partem alteram volatilem hc LßiW|Jb|(r sed tantum coagulare, cumipsamet fixa Scincow.^^k^ fit, sed corruptioni & combustioni adhuc subjcct a - 3 l nO S °Lj) iophinos monent sedulo, ut ab igne vehementi ea
initio, paulatim enim terra hacc digerenda de ^^piua“^jP
est, ut postea vehementistimum tolerare postt^ct^^ba^i) 1
nem videlicet luam desubtiliationem jam fixa & '^'^rc 1
facta, & ideo potens etiam fixionis permaneutiam^.^ 5»^-. £ ir
in solutione fecum adhaerenti, ouodaute suam ’P -ejat * 1 “Jja^
non poterat. Idquc Geber tanquam per gradus q l dendo solertissime indicat. Temperatam, c 011 'f c '\
_ - siionibus & decoctionibus prxmilfis, quia terra h ’ c (t AjLti ( ’
Luibus, in principio nativitatis fu* frigida & .,M e } sit > '
,, e r d’r j. |i['
gradu.de substätia ejus pontica & adstnngcns, K' a r ^ ^ fl 1 & decoctiones debitas dc natura in naturam mnta re in saporem, ita ut tandem temperatiffima eva
Terra frigida Tenuem, quae per artis convenientia regi
irum
efcmimue rnnem & Ipiffitudincni corporalem exuerit, tC , t ;. a cO f (’°if^ per digestione j cnt | am deposuerit, subtilisque reddita subtilitas c g -J‘ } temera,, e - taIljca liquefacta celerrime pervadar. Se alkctcr^, (t) b «Wf pno radicali humore, fleferrrunto albo videm^ P.
regimine paulatim augmentato. Ineombum ' fp tionem nempe pinguedinis Se unctuositatis , ^ - a hat'^sl>^ coagulationem impediebat, tertam ipsam ni obnoxiam reddebat.Dantem fixionis P cr,nal ! ö0 iiJ 1< ’iV i ■ tione adhaerenti fecum. IIoc est, figentem ne partem lapidis spiritualem Se volatilem, st 1 '* A^pi ^ adhaeret, Se miscetur cum illa inseparabili unione- j b 1 '!^ 1 ^ >nem intelhge liquefactionem metallorum, H ^ £ lifb t |P iptoribu:
tionem intelhge liquefactionem metallorum > >^ et e>>^, scriptoribus nonnunquam usitatum : dum w ^ liqU e _ <r ■
ctum Se in terram redactipn metallis vilioribn*
rum argentum vivum pervadit, relicto sulp^mC pmP'
ptionis causam adducente, quod sentiens airi 'p‘^jr- $' c IcK^ sibi naturam, illi libenter adhaeret Se eomif' c , n ite rl ‘ ( c b
Commm.^urit^it'
P
lihterum va. nendus iterum Lector codices variare. . nt is
m<u. dans fixionis permanendam in solutione ^^‘c^rcn* 1 ?:,/ 11 !,, ut ingenue fatear non intelligo quid sit fixio adn ^ ( ji 1 '
ne, deinde non video quo referendae sunt
ssum eo. Alius liber habet, dans fixionis p el
Iptjope adh*rens, fecum fhps& perfe verans
V 4
i t

n ' c 'sta Laput VI. <?r/
<fl1 «ri, Cst . ,de turgenuinalectio,praeiretamenpotest adve- ^fsens, ut am 'i .^ tcnim legendum admittamus, in solutione ftis kivelit '.%amusterram adbarrere solventi se, nescio ' f y Vcrare ' j Ulft 5 u ' S ' M scripsit, cum dicit terram fecum stare & j; “m, ins-1 l Uf existimo omnino, prout superius scripsi, lc- rf| S ^' r ’th a i; ‘«'«ne adhaerenti lecum, Videlicet rei vel parti la-
i 's'dtuap Ult ,'° ne adhaerenti lecum, Videlicet rei vel parti la- ' C|l Un 1 Vc ar § emo vivo corporum impersectom, ut divi, 7ioru juiicit.
P'<
|||^ VSV vr M ' * « 4 « 41 | a « « 4 VVS 4 /I u r 4 4 '. Mf" f
<a jj' ' 1 lio ( | U | a ^ ls liberum (super ea re relinquens, cum non te Oi| 0 V Sta nt . r ° rum chemicorü correctioni manus admoven- tr i|v ^P r a,® ~ perleverant« m contra ignem, idem mtelligit rnajop 01 Q ' c ' t > stxanr & incombuttibile, sed secundo id *>%• H&o em ^Ettitudincm, & ut sciant omnes terram hanc staj 'Psttirjc-t g rnnino c °mprletam,quae nihil aliud est quam clixir, ^^ v ery 1}1 a a e st&mcombust:bilis,ita etiam metalla imperfe- "Xa pc r f.. Ulllrn ^ argenrum commutare, quae omnia i
«v,
ignis
Pci r Cx pUcq t j o rre ?ostr,nt. Atque haec quidem pro expositione defi' tfxtus & verborum Gebri dicta sufficiant. Nunc > ? Peti nlm ltloncrn >P ro P 1 i cta,£ s,mundationem, fixionem,
sif^S^P^pendanlus.
'li'it ’ quL ,aUOnC "ibi! aliud intclligunt Philosophi , quam d t J llr > äj c4 Oim argento vivo omnium metallorum materia h, tn ' ra tionc, clixiris, cum ipsimi non fiat nisi ex ea-
CjN ipst, ni ’ ex q ua aurum für & argent um,sed eo magis purifica- itu' 1 b 0c ( u |'? Ur ° & argento praestat. Nominant autem Philo- Cur sulphur V("’ C| Pio n terram plures ob causas, quarum una est, quod PhiUfiphü
N* .. " ' '
T'y Oh -I--- 4.,, J ^ "
^"Utiam "^sto^llkates terrae, frigiditatem scilicet & siccita- se"« dicatur.
»t.
quinis ^'sbrni est, obtineat, quamvis postea temperata
Ucq t 4rtl,, Jodo °,. m ad ignis actionem accedat, Lein ignem se>n Cl( ij'ilht^r P c ^ u potentiae suae transeat. Secunda est.quod l! a ei} ^ tnum elementorum & praesertim aqux terta ^r„. a 'sesiilp| lur ' 1 ^Abjectum & fundamentum reliquorum.
, M _______ ou , ,
\~ 11 bxa i t J t Ut ' Mettia est resoectu finis, quo omnia fugientia se blf? tu crj nt , rram v «rtuntur figentem & fixam Quarta”,quod \ "usopj,, f >tlus lapidis compositionem describere aut doce-
l, u ^ l , ani Per elementorum divisionem, in qua cali-
aeris, frigidum aqu», siccum, ponderosum,
>4 S cn
| f c,l} *» r ngidi,im aqa»,uccum,ponaciuiuiii*
' p bil 0l ' f no »inatione mtelliguntur. Quamvis autem in /* UpiJe P Ol lIM , imo in nn-ni n,ivtn a.nmnt ad nristio- a.
imo in omni mixto quatuot ad nristio- 4.
'tQ •'tr, dun dll ° tamen eorum sunt inclusa, utAtse-m-xt-,
[H' il!i nitUr supcrabu'T' 3 ' utterra & aqua, ideo in omm mi- vldentu " tn>
% «/ ;,1 Pant Ur P cr aoundans terra & aqua. Haec duo viden- tum _
•V » '"sUr er «114 w, acjua. w “ w ' I
"se vit^S'sofcitu ° r T qi virtus & °P US sclrur. ut dicitur in Tur- USc °tumn- 313 Vero stuo nec tanguntur ncc ridentur,
P rc ‘pitur, nisi i n duobus prioribus. Ignis & aer
Q-st 4
sunt

6k§
De TfcRRA Figente
sunt principia magis fotmalia & moventia, aqua q-ziv 0 |t l materialia ac quietem facientia & fixionem juvant* 3 . n ^ u sa c ‘ ut virtus formae non apparet nisi in materia , in si 113 j 0 f ä si* i ignis & aer non nisi in aqua & terra. Cum ig*tu r cC .rri* sl 'l > ' sc tia, includentia vero debilia, tunc mixtumfi* c j|f ^^col 0
quia principia formalia exhalant, per qua: daturi 0 ^ v j s n^- äl por, odor, ac similia, & materialia remanent, •t'f c |u*
mni calore privata. Si contra, includentia, domin^j.^rri * .|jj, non facile corrumpitur mixtum,quia propter ^ ortl ^ nl bo vi*'
dentium inclusa non facile resolvuntur. Si autem * ^ v^^ii tuncunapars elementi non potest aliam retinere > tute, ac potestate aequantur elementa, fecundum 0 ^ ^ t i natura: poffibilcm > ttmc pariter invicem contine** re" 1 ' csi]* 1 * tur , & pars minima cujusque temperatur, liga* ur ’ ur)l in* . t l£'
suo compari & contrario arqvtalittr ,& fiunt omn* a ^ ()sl jiif'j ) o,
diversitate, de perpetuatur mistum, cum nulla utj t j5 mentorum componentium, neccoutrarietas, ' c ° l mogeneitas totalis. Idcirco aurum propter tcff*P . ? ;i
qualem omnium elementorum compositionem cJC ter° 0 ^ per naturam creatum est, quod nec ignis minuit>^ tU t# c |t. consumens, nec aer, aqua, aut terta foedant **ut
cujus exemplum lapis per artem dirigendus Secor P ^ n ^
Ut omnia elementa aequatione vera fecundum 0 jeP*.[ii** possibilitatem conveniant. De quo Rh.isis ^ oc l l £ in n .il* cl ^i*** tis lapidis apparentibus, aqua videlicet & terra. congruo modo desponsantur,, generatur ab e* 5 peC n (t ^i>> perata, quam non pqtest ignis «olentia supera te > ^ co* 1 ' culentia vitiate, nec aquae limosis as contamina 1 '-’’ ^
aeris obumbrate.
. Igitur neque tetrq,neque aliud elementum fi* T1 s c oni u 'ä i'f litatis in arte confert, sed omnia elementa depura -p, ■»rtemnpre- p unt ^ g-^uanda perpetuo, quod sieti non p°re* > ^
■ menta simplicia penitus cognoscat, antequam e ° . lab° s , p ‘
& compositionem incipiat, absque quorum n ,°* e nta' , ' i *,Lii artificum castus. Dicimus itaquein hac artefl ern « 4 tC f , palpabilia este, humidum& siccum, id est« a< ? ua „(tf aqua este aerem, jn terta ignem.
Sed vetus est controversia, quod elementum k^^g,it,
$u»d ele, cale sit in arte , unde elementa reliqua origine"' >jqi*e>- .. V' mentum p r i- nirn aquam dixerunt, respectu, ut equidem p ut ’ a fiier s /' timmsit tn metallorum, & quia priusquam coagularentur /ele*"r «i** 0 , me. vero terram. Unde Hermes. Terra est mat nt gr. omnia de terra facta sunt, & ad terram cotfvert
Terra est mater elementorum« de mater eoior» *
t,ib.perfe$.
V**S ! ß'
Sirnpltxefa ffrtntum in

SsS 0r uin& Caput VI. 617
Iu 11 o p( . rc ' c h totum,& ex ipso trahitur komm, quo indige- <'>Scst l , aim ' Lu '^s: In terra debes fixare dementa, in V tlltu m,qu P° netUr farnus auri nostri tanquam ad primum li Cltt Vernali ] cd; ornnu Jin aliorum subjectum 6c fundamen- «JUQ.^Use ' sab Vc°. Substantia aeris exivit a substantia aquae, tCl ' r acv' ant ' a ex *vit a substantia terrae. Quare apparet V tf *i*r t0tal3 P ieiis nostri substantia mirabilis. Quo- li(j a 'qu*p r . ma § isac «^o , parum enim nobis prodesset aqua ,, itii; Q ''§ ll Iatu 1Ti r r a . I 5 cta " oru m est materia, aut argentum vivum,
& in terrae speciem redactum. Aliorum \ 0t l l ient es ^ 11 . re pudianda,si sane intelligattir. Igitur de
qtio v ; r Icim .us cum Raim. Lullio ipsam efleens metalli- Terrt dtsim- 'Nu ^ssei en^ mineralis spiritus quiescit. Dixi ens metalli - 1 ‘ 0 - C *rn c j larn sulphuris vulgaris aut alterius terrx cujus- ^hil^mvis J* 5 m . lncra *'bus, lapidibus & vegetabilibus petitae,
'* c sulpbur dicitur respectu materix primas cx f laiu °' Vc '^d qu a oi ar § e nto vivo , tamen sulphur in tota natura sua ^Cna^terr, ani habet qualitates sulphuris in initio »scilicet,
CSc frL'^iic - • ^
s Sk ltlt -«cr
<;
<e s^j. odorem foetidum, unde non raro
cn sa Lullio nominatur, quae tamen accidentia ll0 str 1115 uatura innata,artificio tolluntur. Hinc Raim. Test , e. ;g. httr Una non est sulphur in tota natura sua, quoniam si Vi tt( ^ 0 rjni flat j Crc P ri ctret fiibstantiam argenti vivi per eminentiam ar Se ° niS : hl ideo virtus sulphuris non dominatur super ^ gf 1 ' *Pc^f^ 11 i ^' v h r! i ec potest ipsius claritatem metallicam con-
s f *t (
PotesT solummodo congelat cam&fixat usque ;r»- /- at i S st>® virtutis sub conversatione speciei mine»
r teip . etea r s , vmuos tuo convenatione tpecieimine» *Piti t . ‘'sio aut 1 obstantia ista terra: seu sulphuris metallica sit, Jbi es !» t'Ocat g ta umer ' taut e metallis depromta. Mineralem ^tn.'beurn terror m ^ cu ar g ent um vivum, cujus virtus in terra ei Vi Sc ]j uai O virtutem communicat efficiendo eam ^ioq P er priva,- - 3m P er unionem sute naturae: terra enim quae ' s l; Ci i' , 0 dabat o°a. em - lac tumiditatis non fluebat, nec liquefa- tt v, t |l ‘ s Prop r A° itc ' uamar gentum vivum cum ea coagulatum f e P 5 ta- uit Sc d asest fluere, & fluxum reddere, & ab igne con- s spi t -^ Cr at. Sest U °,Metallicam naturam assumit,quam ex paris at» ltUs v an 0r „” 1C ' ls interpretabimur per virtutem mincta- OtUtnvivii^, ’O'neralem e terraesredientem,cujus virtu-
»Ai« tllr Uvivu», nncialern e terra egredientetr
SqJI P'tsect* c ° a gulslturm sulphur,& postea %r vdOatrjv n' intentione sulphur Lullio
in metallum dicitur non- guaratlme
>
» — „ 'ix si., '"rc,mone sulphu_
v: VlItl >tes en- Va& Ptstofophiaedn quo natur» virtus diffun- «I«»» v. ; l VUm _ • '°imterra-mUsi._ ? •_/7ireir<ren. vumtn ter.
^"'äntesten 11 Abstantiam ipsius & alterant eam,illi-
ne nt, corrumpunt, & in terram sive sulphur
Qct i
convck"
m
•# 1

6i8 . De Terra Fisemte
convertunt, non secus ac virtus lapidificativa cum »ch». Intel- aliquo loco,sive fit aqua, sive terra, materiam ^ ^
kH. c.nlt. mo alterat, öc postea dominans eidem.tenet eam, ^ /
nuerit ac vicerit,convertit eam in lapidem, idquc pOf 1 ff' Lullius dicens. Stilphurnon est exterminabile, c l uU ( . ( ,di c ',|illi' vapor & actio aeris & ignis.De hoc vapore Idt m > n (( i-
neraliter terra in se continet siimum illum tenuim mum & insensibilem congelantem argentum. vlV pvijt 1 * ^ pria natura & substantia existens. Proprietas ltaC l l i, sive sive sulphuris est,ut patet ex ante dictis, aquam fu* 1 tum vivum attrahere,desiccare, congelare, retincrc^^^t figere, ’ ' '' 3 1
Terre pnprie.
seiet.
ö
rem vim
,unde, corpus, hoc est terra, dicitur iri Turba. s j. im fratribus suis, scilicet,spiritu & anima. 1 . ■ tl irt l5 ‘p|i'
£ua ratiori« terra attr **• bfte
1 0£sefUtdPbi- itsophu dica-
|wr.
«LIJl Villi UcUUUlia IU 19 » IWUIVV.V, 1 J)'U 1 LU 14 . .lini»'—
ita fortis est, ut post purgationem convenientem
mam retineat,nec de extero separari sinat. Qst° tf jori‘^jf^' to in siris quartis, non retinetur, inquit,res nisi rienus, Omne coipus quod animam invenerit,'^ 1 vi^jajii' pat.Et Rosar. Anima vinculum est spiritus, sicut c0 ^ }f p est animae,corpus fixum est Si siccum, retinens an' ,<i
tum.Dixi terram proprietatem habere attraheu' siccandi, depurandi »^figendi,nunc quarationeb^^p^s
minemus. Attrahit itaque primoratione sitnst'5 u j- a ptn st .^ quitatis,quia Si sulphur Si argentum vivum ulUllS j 0 illo ' tL ( c> ! substantis, quanquam in hoc humiditas majol > . jp)ici lf ./• Unde Pythag. in Turba. Scitote quod resquam nll , c q,ji! l,r 'j l! |i li ' taverunt philosophi suum absque igne socium 1 ' 011 ^licOp' £ if* lapidem magnetis consequitur ferrum. Et _ibio el Notandum quod si fuerit propinquitas inter inter ss Sc aquam permanentem propinquiore ‘ t gfO^ aii' 1 '' Belus. Theophilus vobis significavit inter m a »° rn pt,^^ : ‘ esse propinquitatem,similiter inter ss pbilplbph 0 ^ ^iv 11 ^ t( , eorum peimanentxm, quotum utrutnq; Icilia' 01 ‘ pi/" riussit. Ls autem philosophorum nihil aliud rl ^][icO c ßi^ terra,quanquam no» raro etiam pro corpore rue t f
unde sulphur elicitur.Dc quo Eximcnus in Tui J ‘ • v , c |
cti ins quod non sit tinctura veta nisi cx *> e "° , [lya f S l ’! 1 d 1 '* ipso argento vivo , scu aqua lapidis. Sicut u j£s de quo praedixerunt philosophi non est * 5 ^p-nc^. Verum corpus nostrum, quod oportet corpo" jute»* 1 , c v> u \) fcevi ut coquatur & teratur absque .tsdio. >>
argentum vivum corpus ea ratione, quod deatur,& loco contineatur,qux propria cor Pf c ,iot.f t PLip ll .f ratione philosophi ipsum sspissime spiritum gq ic, v,<: ^ jjipC coquite & sgypti,ico terite aceto, Sc ut' 4
\,K$’

Vtl
1S ftUm s fu Caput VI. rsiy
jj ac l uatn , aes vocate, zimon quoque setpionefe- V S v °cnri coi r‘ ,r S'v c l l, od umimq; quod in comtnistionem ve- ^ "’^oncrti 1 Ut tUm fit a philosophis. & bene quidem,&c, In ;e s ai 'tem veniunt sulphur & argentum vivum, itaq;
O ' r § c ntun, U . 0c I ue philosophis dicitur. Retinet autem terra ; pC-Lnll iu5 p 1Vurtl causa affinitatis eadem,qua attrahit.Unde •S“.* W '“' w
»cft.
f r 'a llla nas ^P‘ r ' tum per corpus ligare non postumus, ni ^ "sp R-)ti 0ll( , J| ? detineatur,qua:libamenti illorum proprietas «lco nt ;J Uam vacui, quia haec terra post calcinationcm
Ni
.)u rar .°^in lla
ata est & poris referta, multum sitiens S- «f ,tns nt-"’ c ■'missum humiduni. idcirco I.uHius desertam & depopulatam a luis Iptt"
' Ct " v >d v C * tur eoncavus,spongiosus, 2c sii
Veo?'?* ,6c quia aquam sua oieam suam naturam Se htit,n . c ° a gulat retentum, proptcrpo.iticam „
ttlJ Ui 'gendio-" " ** ■ "
non raro vocat
spiritibus. EtinTur- gmmudo & , ^ . Kiis, propterporolita-/' 1 ^ & «<*-
quia aquam suam ebibit prae siti. Exsiccat £ s/ ‘ r -
Uiua praidita est.
Uude Comes Bernar. Tena
‘ific
figi?itatt co'o^stositum , Sc prohibens fluida elementa a sua
Ptoprc,., "da, habens fecum ignem symbolice in sicci rate.
.Sattln atur slemfixionem: 3ccalorificam & igneam suam W?*' Us e(t Ca k’ nat ' oncmact 3 u ’h v ‘ t,c ) u ' a omuecalcinati ge- ' t Ni tas c < l ua mnoncalcinati,utait Geber.hinc Raym.Luibus: intpertirfc > BVe rtittir in siccum locum suum, hoc est in terram O ac anV a,1 l a proprius locus generationis sulphuris. Et
id p''natio aret man *testc, quod illa terra ante praeparationem
a Vif. . tlll sil5 hor non freir . &■
i ac d> p r ' ,ncni hia hoc non facit ,& tamen post calcinationcm t? f tr suh. ? r talo rem ipsius naturalem, qui fuit conforta^ „Htor.i Bionem --
Cr futirr, IOBCln humiditatis , quae eam c Ut aciua r ^ C ° at ' depurat, ratione cade
mortificabat, & eadem qua depuratur,
... ■«' U11C “ UC “‘ t ' U ‘ 1 UCPU ?nse’
terram abluit,nigredinem Scfcetorcmousame-
?%L- ^^Vicissim faeces aqu«tcnet,nc una cum aq S? f *ces faecibi ~
bc(' n : tCi ''am
aus adhaerent, & aquae pars magis spilVa& incidit.
S5T c ^' ctlV>us sivcfacu ^' b "fflusl P metali‘s tam
fe^ nnipotissununt ematur. ™t G ebe<> svcrt t .*•
Plectis. Id enim expreß , ' r0 riunt V* Uveft.
•'VrSV/v" degatis.Mercurius Sc sulphur e xpat atis. Wem per/cit. c. Z.
>nit l qv ' am a P«fcsti* corporibus ^'bxirconkcamr ab
S VcU u hunc m °dum. Ex E ?en«.m vivum &
^Vhu/ U ^ tum , nihil tamen aliud est st“* 11 f,„(Vca subtung«.
* t! lUia ’ qu ° vum unum sine alio nihil ag't- *< V’ oin positalunt ®tful,.r 0m uta corpora metallica ex argento viv . atcv i a sua l>C e -.P«vd impuris,per «cidcos&nW» ^ est ct * am P« praeparationem conv viVoS-lui-
' Quasi dicat. In elixiris confectisne ar 8 en p\\m^

6rs
De Terra Figente
phure nobis opus est,non minus quam natui * m S fr ' e fjn' ,sI ’^
^s»
tallorum, sed quia hsc duo principia in quibusdam fypeL & sordida,idcirco purganda prius sunt, & mundano ^poi 1 j, tatibus,priusquam elixiris compositionem intrentfup fr 'j ( iit
le est,quia accidentaliter 8c non radicaliter corpo 1 '^ 1 * -p cjt' 5
rUnt. accidentium autem spoliatio possibilis est> llt ^5 & lib.cap.5.Gebri sententiam confirmat multis locis 1 a ^.tk ^ mius DoctorRayrn. Lullius. Et in primis lib. de c0 mut.anima:: Modi, inquit, mixtionis elementorum c , jiit^. natura accidunt dupliciter,quia aut fiunt cum terra ' | U iit aliena: cum terra aliena fit multipliciter,quanti videj^ a rti^ h i>
di mixtionis sulphuris natura:, cum ad beneplacitum ^
_ J /-v •!_ _1_ ■ r _ _ 1 1!_• . J;__ »«riifTl U' >>.,
niunt. Qnibus verbis Lullius laris indicat spiritum sulphur live tertam elixiris e diversis corporibus
«ti s-Ji-AJtiJ V. vinci»« ~ gCv 1 » .
poste. Exempli gratia. Si spiritus lapidis eductus m y
rö’*f
De Intenti xlch.
perfectis,sulphur ejüsdem peti poterit non ex iis imperfectis ;&propterea distinguit inter terram lienam. Propria est quae ex eodem corpore elici tur ’ | (i elementa scilicet aqua & aer extracta sunt,aliena vel< j t jplif‘ J corpore petita est. Et quia corpora metallica m ^jiti^jf ideo multiplex etiam est elementorum mixtio- ■"**» ^j.^lia ^ est aqu* ex argento eductae cu sulphure sris vel p' u sulphure ferri vel stanni: quamvis tamen siilphut n J
mnium atque Mercurius eorundem in radice unum ^ ar r sed per accidens distincta & variata, quae rame» P convenientem mundationem ad unam substantiam P jrflp, q ei possunt. Idem Lullius Sulphura creata ex corp° r ‘ ^, jd e j’p.
ctis debent esse illuminata ner tinAnrarn Solis & Lu 0
ctis debent esse illuminata per tincturam Solis & lylIl ‘" uS ck l !V 1 indigent. Et alio l° c0 r0 [p°^
eorum oleo,quia alternis non indigent. Etano«^- c0 ip u ' pi* Fili tu poteris facere elixiv ex sulphure cujuscunq 116 V- w lueris,aut ad album,aut ad rubeum.Ex quibus f . U L,.est>‘ ll jiiH' Lull i i allegatis , praetermissis aliis,fatis perlpicou^^ sin glattis ex imperfectis metallis peti poste. Quodcu® r^jiiu 5 ^ tare tamen merito possumus,'unde propinquius ^jjiiiS^
& ferro,quam ex aliis, optime autem & faeilime^f^^to-^jit
quo Vincent.in spec.Commiscetur aes cum auro
s._ -1:. ■ .iL.ji^jc&rubp. .st
cipit tincturam, fitque ex eo elixir albedinis & r ^!f u a cj 1 'Lii 1 *'
\ | C l.* 1 * ~ 9 | * *• ^ V V * tlltrV M* ^ JU*' 4 [s/f 4
Vnie facilitu gj t e j u g tinctura. Quod non de aere sicut in t 1 *"- 111 ' ph' f te trpropnquiu, „ cn d um ,quia id falsum esset,sed de corpore siv- te 'bW,«,€ lerrnfemm. ^ ^ ^ pro ducta,sicut postea ex eodem clar>u^f,tm<F seris,qusnonestaliaasulphurcsiveterra. Ide 11 '. : affirmat. Ferrum inquit servit magister:o,pi'*P a V 0 j v iiU ir '
Ut ingrediatur Sc corpus fiat: sed non nisi g raVltc *
tur. Respondeo ex omnibus quidem elici posse/^ ^>0

'hi
Hurq.^erio.
Caput VI. ssu
Ubi per corpus non aliud intelligit quam
dijj-'Sn hab Tran:l art ‘ s > c l u '* f°l a post praeparationem congruam »^ C ‘''Orest p ,? tin COr pora metallica: sed quin ejus prspdxatio
j ai ' tl -u
^* t » rat' UtlS ^ u °bus metallis pottssimum sulphur inquiren- cur p°t‘pmh (>* s,,i'? ncs Proponuntur duae. Una est, quod hac duo [ n &t‘"* •quartis g Ur ' n & habent fixum, quod quxrimus, nisi enim ?^r«. N Uln e stet,aut naturam fixi m ic haberet, non fige-
ti^ ^ u *P^ ure 6xo praedita sint haec duo metalla
torum fusione: quae enim plus de fixo ftj Jt U ^ c ’P'Unt' C 1 . r ^ ms * st 11 * de non fixo facilius & citius fusio- S ^°n ta n °bis auctor est Geber, 5c experientia dcmon- rorJ 0 ^! Sf-j 1 Cnen oegamus sulphur etiam aliorum, artificio fc^° r a m 0 j|j tandem naturam deduci. Altera ratio est, quia ‘“P' 6 *' ^lia t '' c l l ‘K la,ut Jovis & Saturni ,ante mundationem suam per- 'pso r y s ca ^ c ' n ationem fit.facile in corpus redeunt propter wV c »p 01 non fixum: htec verocalcinantis ignis vim fusti- V U CVe lWur rCasubstantia lu l.P bur 'Horum coinquinans tolla. tio^^tprr r ’ CU ’ US g ra ria potillimum calcitramus imperfecta.
Ut '**> attfp Cam fiibstantianr mollium corporum per calcina- 1»^ c es p 0t rcvc limus,attcntistime & sagacissime regenda sunt,
'\ tt: ^t«di ^ reducautur > n corpus ante perfectienem, & ita fnu'iaspi^ 0 reiterationis intolerando afficiatur artifex. Quae pp,^^> philolophi occulte docentes, unde sulphuris 'ita^iitavej-u }P^ um aliquando ferrum, saepissime vero ^t^/ a Us, o ut infinitis exemplis posset ostendi, quae bre*
'^'am__ ltt0 - Sunt tamen qui hanc inter metalla impura Hiffmnti*
kir, j st Ua m seris, ideo rarius eo usi funtphiloiophi. Qua- ! Rationis du*
‘ IjqttuJj'jn r “ b i‘ , vero ex Saturno , Venere & Marte elici ^
, Dor» -* luviautwiu^uid VJ
tattt,,^ ant>c l uol l putent sulphur elixiris albi exTove& jW /’ < ’ ar “ A ^ 1
. *C f' .• ruU-.1 . n -■-* . . «J ... </ep ruhri
V'
\p Ctf «ctis r* udGebri: I >a stam fermentandam extrahimus J 1 t^t^quojj' °l,P or l bus - Et ex hoc tibi tradimus regulam ge- Lib. ftrn. I' 1 '''ab^^tur 3 a ^fia extrahitur de Jove & Saturno, pasta vc- "K.
ffl. 'IUIv . " -tllill mt.ll.n.. _...» ......... — 1 -i.iHm ,n .11rt pp
i 11 nih I j. eitere oc Marte, fer patiam rcrmenra ^Ht. '»ent, c 3 iud lutelligit quam corpus lapidis, in quo r
*n>i>da, P “""
, , i"" aa nr,sl gUntur ' stuod sulphur sive terram dicimus,quae. Vn ü nni-, ^ oaodutn est & animanda fermento sive oleo so-
a nai *- Ot .'■ti w.amiiiaiiuaiciiiiiiHyii»eu.e«.v#-
; V^ 'nsurssC* tamen differentia prout supra ex Raym. Lul- . ^tallQ.. perpetua non est rnm eeinster nimm idem sui-
"titi "“Otittvf Cs P? tua non est,cum constet unum Leidem sist-
O^esf ’^■ dcind edeal C bTri 1UesitpCi: Corru P tionem P nm ° debc *
X b^Us p, at 3 C * COr porum imperfectorum suspectam haben- P tc t rrtmj jj. m Perfectis corporibus sulphur artis inqui- 0ta Hdum nri 1 J n J’ ^ stuia tn illorum calcinationibus pri.
c *r artifici, ad fulphureitatem adustibilem
Sc fcc

Quare in per • sedis corporibus quidam terram tnqm- tont.
Interpretatio verborum *A- viecnn*.
Hts.ftrt. l.c.
6i% De Terra £i gen*£
• & sceculentiam terream removendam, quibus c- irC 1 ! -rcSif,.'
cta sint,sed in illorum resolutione difficultatem inv ‘ "' „ , P £l L
As tVl'
pter homogeneam & fortem illogim compo ' proposito resiliunt. Eorum qui ex auro argentoq 11 ' ^ petendum allerunt, facile antesignani sunt Avie £n Jj slI ()e ll|1 | jj. nald.de Villa nova. Sic enim ille.Fit snlphuralburn^ ,31«^ una metallorum materia ad plenum depurata,mo7 uns ^ ^ verlo decocta & digesta: idcirco in argento est 111 .[„lel 11 Ccii
sicut in auro sulphur rubeum. Et omnino non e super terram nec album nec rubeum nisi quod in 11 ^ { Ll lp! 11li sl ,il 1 existit. Et ideo prteparanda sunt corpora iub: jlitfr, LI jti >
VAtccio ivi illVV, ^iu.|/umnuii iuiii * wipuiu |
rum & argentum vivum ex ipsis habere poffimus. fo irovnrnm <*ffiri<«Kafnr fiihtnt »fi ram. OllSE
& argentum efficiebatur subtus terram! Qus ^f'.|ntu r ' '‘'V quamvis primum legentibus plana & aperta vide« ^
valde lunt ambigua, & deceptoria, si aa exactius p e ai^it Quamvis enim dicat in argento este sulphur album’^artis^j beum , non propterea sequitur in aliis metallis in P ll(1 i repetiti. Nam primum dicit sulphur album & ru fieri metallorum materia,hoc est,materia omnibus muni,nisi forte per unam intelligamus solam &. i 10 j] c ipi' ,|1 ' t ((i | ex solis metallis sulphur peti, quod non est ve f’ irI c t e* fisse, quamvis id alioqui verum sit. At si sulphur ^ jppe^j' omnibus metallis communi, profecto eadem erit t l£J cir^ p
quanutnpersectis,proinde & sulphur erit in iisdem
QirV;,
jungit ad plenum depurata, scilicet, aut natur* hf sicdt'L luna,Sciole pixscrtim: aut ane St humana induins^
Sf
tallis imperfectis. Quod addit modo tamen div £r digesta, tam ad imperfecta c^uam ad perfecta re % rt Jr c# 31V
test: quia aliter sulphur decoctum Sc digestum est 1 ” l^jif
aliter in plumbo & stanno,non in solis aurö & ar " C CI1 tia < c " |) gis eam sententiam confirmant verba ipsius fest” ^ quit. Et omnino non est sulphur tale super terrSt r ( .^ui' 1 ^j ; l< ' duobus corporibus existit.Per taleintelligo lta P er ce/ jo dum.Sc tam bene digestum, quod verum cssccon^^ti’^i* liquorum metallorum sulphur internum car” P cr j 0 jps> S dum adeptum est,ad quam tamen per naturam y^-i tempore longo & prolixo, & super terram tern f > l l di clt ’^i' i: J artem pervenire possunt. Postremo quoqu-c”^ „liil” ^ randa esse corpora subtiliter,ut sulphur eorum «** ** u t - ,r !| 1 'q ll s, habere poffimus,cum generali vocabulo corp 01 ^ rn ,n ‘ «fO 1 ,( tam ad imperfecta quam perfecta referri V° lt y hsec insinuare quoque videtur. Apertius ml , t °g c |uns f tiamsuanaexpreffit. A corporibus inquit .'^jsicp” 11 sulphur nijnium album & rubeum, cum i” ‘P 1

fe. süb fta:
Caput VI.
<ir;
! n g c nio nnture summe depufata.qiiod cerriu: & Oh' Cc lUiturUi lJ ln depuratione ipsius ars dfbilior est riatuta.nec i w,1 ?do n „ r, !*am lio~ - -■ - "--
, iibst Cl0c l l, t di" 1 " llcet multum laborer. Quamvis autem &alii ' CUnt ’ n auro & argento esse purissimam sulphuris V '? Ct >da’ Cm ' ner it tarnen artis studiosus.htec non ita sctrper „.bt: st ( j’ C l Ua ^ necessario ab auro & argento sulphur peteri.
">i
''th, erta Uit eorum substantia resoluta, in sulphur optime ^iph^lsHtiirs * l, 'P bui ' 6at. Neque enim est quod digestio- da t j°j re Otutrj aur ' ^ ar g ent ‘ usque adeo magni faciamus,cum ttij. ac l>ca t ^ Cni non secus ac reliquorum metallorum reincru- %l 1 l 5i btnti m q0ri lmi l ,i > fi e-lixir ex iis operari velimus. Oportet §«l/>b«rd' e(p e . VlVur n& sulphur elixir constituentia puriora Sc ar Z- v 'v- el >~ l] -& sei argenti sulphure ac argento vivo: depurari Sr _ r ' , ^“™ r4
.ivi - • 1 non Ijsiflimi- nisi nnfl- rnrriinfir»nf»m . alinntii ^ e
;* 1!
trunsuuuanS > sed in aurum argentumque
1 non postunr, nisi piost corruptionem, alioqui
quam uur$ <
•Hqj ^ ll r lls suerant. Quod ipsum affirrnantomnes phi-
selpP^I* 1 sententiis adducendis supersedeo. Hoc tamen \ ailri & argenti capitur, quod in illorum munda.
^Ou^tUtn Utloa ^ l-'horandum non sit, sicut in imperfecto- ^ . snlj 0 ; Ptatparationibns, qu* temporis multum ahsu- di 0 fillpU * S P‘ ur imum adierunt artifici:proinde breviori qui-
aurj Sc argenti haberi potest, sed majori dispen- Sh ^.'nUs (1 j stUs constet de operis ratione.
:’ fnlphur petendum, nunc qua ratione educaturi gmmtdt l| 'i a > 1 l'°fti m *■ ‘ngetnus. Geberduoiproponitmodos quibus id Urr “ Meti Wtan*’“ 1 haue sententiam: Separatio terre* substantiae M 5 “-
sekfl 0 lmita? ab ejus commisto sit,aut per elevationem s * n, -f ,r f- e ' c Mn» e an **ana argenti vivi elevantibus, propter conve- 6+ '
Vii,,-' Anniam f bl ^» lur dimittentibus, ut est thutia & mar.
NJi* ■ quam si!n' • st l,orum major pars argenti vivi est ■‘•er,,, ‘“iictn. > Ulns ' Aut cum lavatione per argenti vivi Nilip 1 Vc ro f C p £lr ö c nt. vivum enim tenet quod (use naturae est, s’ 11 Hir C>So Po ^ Ult ■''d quorum verborum explanationem me- i \o ' Ub l'ttiar' tCt,omnia stu* sublimantur duobus modis potis- Ssi t j l* 0r an t ‘ aut P cr st.quia spiritui sunt, aut cum aliis, quia F^lir U ‘ a spiris m s f P i, itib «s. Mercurius igitur,thutia & mar- n* c 'Pue dur* S unt, P er se sublimari postunt, ac calx cörpö- Niih ‘ tll -Scd >? rUm non sublimatur nisi incorporata cum a-
sibi c rrt °mtua sublimanda conjungenda sint rebus -Adsaltim»*
its 'ap ettc cnientibusin natura, prout ex Ca. 4°. Sum. fonerri^ud (i" 1 % L Cln si sew ltUl ' ! de0 Oeber ca a-8. Sc 71. ejusdem lib. di- «?«»>«*». ^Air. '^ u s niav;i? 1 ' 1nd:i s' t ' thutia indigere, Martem arsenico,
C *siirit Der tl, COnVCnmi1(: ' sdoc vero loco absque di- e hutiam autmarchasitaui utrumque metallum sub-

Modus primus terra e- ducenda e mttallu*
6i4 De Terra FigentS
Ium sivblimari posse. Hanc enim videtur different“^ a 1 terra sive sulphure eliciendo e corporibus metall e orU ,, ’ i(f iJ rum videlicet aeris Sc ferri terra, per sublimatione ^ jru ^
spiritibus,educatur, mollium vero, per la vationeM^^ 3 z vivo. Modum utrumque adferemus Sc tertium f V'
poribus perfectis usitatum philosophis, qui non agendi ratione,sed tantum in mutatione ipiritus a I 'f
l\t enim res & ferrum multo sulphure abundant^^j^c^ f
magis groflo terreo illis simili opus habent ad eis Qni:i> , £( / gento vero & auro,quia maxima in iis argenti v ‘ v | ^ {d^ 11 rius illis quoque consimilis adhibetur,qui si misceretur,verendum eflet, ne corporibus in fi“ 1 P ‘ß
ascenderet ob subtilitatem & naturae diffimilitut^yefl^i itaque terrea: radicalis substanti® petendae ä ^ ar pi c u!e I ’ tl fiif < ' est: Venus primum asulphure adustibili & terrea ^ o[)C sii ^ illi accidentaliter supervenit mundetur per eale“ 1 ^^^^ riüs traditam: calx misceatur cum thutia ^ ve j uS ^ijö *! 111 sicut est innatura sua grosta,terrestri, & lapideas ' e ■^ 3 ^'
rior Mercurialis jam antea aliquoties sublimata f aetlt ^ c [^ frustra sulphur sive terram Veneris in faecibus 1X1 .
quaereremus , i non recte diceret Geber , majore “ 1 j ' c ^A' * .. ir ___:__c..«. nerteef; .. itl»
.i!--'
tem esse argentum vivum: cum fateatur SumP^f^c habere feces superfluas. Calx commista cum t*““ llt pr° sita teratur & imbuatur aliquoties aceto destiH at ) ’ |0 sit3 tC ' t |(d' uniantur, postmodum evaporata imbutionis metur ab ea thutia sive marchasita igni qui tioni toties, donec multa ejus quantitas calcibus a v3 lid |, ’ 1 ii ) ’ iis unita sit. Dehinc vero in vase fublimationis fl u0 g , „c q l ‘?j ^ ignem perferre possit ponantur, eatati^n calItl0ll r)C aVi ,5 ’ ll s i '’ sublimandorum multa sit Sc fundus vasis non eo . nus.ut poffit »qualiter & tenuiter super eum P p^liiP 3 ^/ 1 calx Veneris,& «qualiter elevari, quia multitud“ ^^ei 13 ,1/j impediret, Si propellantur igne statim ab initi° 1 ' ^
ut videlicet spiritus corporis partem sibiconvf . fq“ ^
relic 13
in
nempe mercurialem, simul elevare poffit, re j lCl .*; s e °^ e sive sulphure,quod quaerimus. Cum calce M al ^ ^feP'^j/j,
procedendum est, quousque maneat quanti“ 1
niens cum ipsa, deinde igne fusionis & *g nltl ® cO r P°!ri[>.'> inaludel, Sc remanebit terra Martis. Moll |a v ^_ r)0 ^ cg 9 : i nus scilicet Sc Jupiter adjunctione prsdictor“ £t qo> per se igne validiffimo ascendere poffint, ut »r
perfect.cap.48. tamen eadem quoque P er 3 jj C j.
MtAut sii His vivi lavari possunt,Sc eo modo terra ex iis p r ° ‘
tione peragitur, Capitur calx Jovis vel Saturn

c lii
Punitur
fllt . U1U1 Capüt VT. _ §ry
J 0 J-j ;Cc u plum argenti vivi per sublimationem prius ex- 5 r» .'fiilde "j 11 '! voinmista in mortario marmoreo terantur, ’lt^'VivireH Cibus corporum sentiatur, sed in similitudinem ÄWo ? ai ^*sunt. Tunc adjiciatur illis aceti destillati.atit O 1 . 111 co Q riS consi milis, qualis est spiritus calchanti,quantum $ti '^ ll nda n ^ Cr ' auu ’ r > & in patellam vitream,aut terram vitrea- cineribus calidis superposita, agitentur di- ite, 1 ' 1 ' 1 a ^ Il ^ le 1 donec in similitudinem pulveris albi
’itt- ' n spec' ■ lnt, * c acetum evaporaverit, ac omnia redeant g a ^ lllf tcu^ lc ! I \ ar gcnti viviutprius. Tunc pulverem nigrum 'it c j 11 P,pr 0 ^ Ul ^pernatabit, collige corneo cochleari,vel periit . r’eris n ' us poter,s, & serva,idemque opus reitera, do- nj a ‘ lntll f ri tertae quantum elixiri componendo fatis tilj, 1 °^orut 1 f n" 1 quantitate opus non est, sufficit scriptuli unius
.
'U,. to Pf*t er C Pi r fcctji corporibus educendi modus bbe loco a Modmtsr- st t ’ Cl 'itUr & ?u'us talis est.Calx argenti vel auriMercurio imbui- tim.
'Seritur calore lento , ita neMercurii substantia a- »aJ! 1 fieri pn n"' d > C3 >dciride Mercurius ab ea sublimatur, igne S f' Ct Ur t - 'Uodetatiffimo: Sublimatum denuo calcibus ^it 1 , ^' t etaj| ntUr ’ äffatuique ut prius, donec Mercurius eidem tq Ctc 13c / e rit,quod percipietur facile ex pondere. Tum ittjjg tlUrr * s calee janl aliquoties sublimatum eidem , a '8entu>' ^" a "' Iradus sursum pelle. Sic enim Mercurius liw’ Rlicto C ■ v ' vu ^ 1 aun vel argenti in calce reliquum fecum \ili ^'rni 1Va {- S ^indo sulphure seit terra argenti vel auri,
'itir . l ' t ' Q tes,qy U , vetUst ^ hactenus, pauci vero diligentiores 6c
i», , ^ lstböri'S Itlinus n<»rta»s!im fiiit* inwnpninf Paii- h,Si
CVou
sulphuris natur« extrahendi modum in- ,| Htr- Ca P ; 4 e ^ derat - legat Magias naturalis Raymund.
e tll e pe p“^ vocat ‘ onc corporum i suis spiritibus. Sul-
, M[ ... 3ris minus pertaesum fuit,invenerunt. l?au
h\] t : ! ' c ftq l)a ^ S . cor poribus praesertim iri auro terra: quantitas St, ^ t0 Ut dece m ailt ® • fcd virtute non nihilprsstantior si
Vo liritR' V ' 1 ^ a ' t ‘^ cx ' ^unc sulphuris educendi mo-
'Se Sn “-'-
. pejjyj "*' lc hardu S Ariglicu 5 ,cuminquit:Sicorpus riori Correltorj K^^ripo ercu >'iumin Mercurium occultam virtutem cieo cap.n.
ris > utpote sulphur digestum & decoctum per o-
? r 0c e j ac ptteciny tem f^Hosopbi maxime in terrae hujus inquisi- r mi mce ß_ .V tte nisi Per e ratione cnoti, quod viderent naturam non tas m trtt. b °npossessi ■ : luam imitari volentes philosophi ,6c
Polle fi» ■ " ‘““«ii voiciuta puu«,—f — ,—
‘ Ctall i, shh<W l t y ansi tum de mollitie argenti vivi ad du- ™ lll| s incotnbuft Vr rnediarh duarum proprietatum,scili- B. y ot ltlbll,s & argenti yivi inexterminabilis par-
Rr ticipem

6r6 De Terra Figent« u 0 tnof^.
ticipem per artem componere studuerunt in natur* ^
täte & proportione convenientem, qua: potestates jun^ 15 ^ ligandi simuj animam lapidis cum spiritu, ut ex tnu 1 - uer otit ^ < cfixir perfectum. yAd hoc autem pertingere n° n P° nta v0^. terra prius metallicam haberent, in qua lapidis ekm K: ^ ^ figerent, Sequas Mercurii mediam substantiam atrr:l neret, superfluo ejus humido deposito. Hanc jion^ti
iÄ
eam basim & fundamentum totius operis appclh"‘ nt jiiv i ^
EtRaym.Lullius monet sedulo omnes antequam °P (1 la tCl j^
..
nt prius sciant sulphur dividere a metallis, quia in eot
,Siu»
magisterii, & ut inquit compend. animae transmut .
& defatigatio in elementorum & sulphuris est divi 1 1 'sere ^ p dem purificatione, cum postea respectu horum u"" peragendum restet; reliquum enim perficit natuia-
Sulphur qua- modo fnuTim dandum.
bore quiescere potefi:.
• f t ,rf ^
Sed non sufficit habere terram sive sulphur, nist : rare,Sc exacte mundare quis noverit: Nec enim c met quisquam auri sulphur adeo purum este, ut op lS ^ uiU^s egeat,quamvis enim reliquorum metallorum rctpf fit,tamen si elixiris perfectionem respiciamus ,m a § lS ;lf jrdi; ll, ' c |,i, differre & longius ab eo distare videbimus quam ‘ ‘a l iri slI -.j,
t c<y
auro,siquidem,ut saepedictum est,oportet subtiliorem,& magis digestam este quam sit aururn Sulphur itaque undecumq; eductum sit has infeh“' r
, unct u ° ’Ji/
nis ,causas:Nigredinem quas ipsius etiam morsen ’ r ;a el A cremabilem.Sc terream faeculentiam. Prima ^rsaloiie 01 ^ 1 ’ liquas duae internae sunt. Nigredo enim ex putre» 4 .^it
& humore superfluo,,qui calorem .ejus naturalem ^pa^j ut germinare non ponet,frigiditasenimsroag» 8 c ^ 0 dß 0> (^'
CXtinguit.Hinc RosA cor
-., -rpore-.mortem expt .
nihil quam humorem superfluum putredinis ra ^° n ^ 3 tA n ß> 1 trahendum intellexit, qui calorem sulphuris fufm c ‘ j uS 1 1> , t y Tifi-sof. iS. nerare pollet impediebat. Idem aliis .verbis, s c “®P f siis f ' ^s'
Lullius.in hunc modum: Abjice humorem ubi sub 1 p^r ^ 5
co,usque quo sircorpus minutum ex coelesti spir ,!tU ^ lJI) qii‘ 1 jc
nem autem terram significat, quemadmodum n0t ^ 3l l oi> cl ’ ali) hujus artis magistri.Et hic est draco qui postmuff^fii. ^
vorat caudam suam 5c capus, hoc est spiritum & 3 s aiH au' UupUx man kst tamen duplex mors corporis,una quam dix sulphur,k. ptionem,nisi amoveatur : altera ad vitam & tC ‘ ur
riofam.ad quam pervenire non potest,nisi post ma j isti 0 C ‘‘‘(il^ autem refulcirata perpetua erunt. Haec autem t* 10 on eifl‘K(fl 0 '
' subtractionefascundae fu* humiditatis per calcis» 3 ^ po>, ( j ( jf prioris mortis caula erat frigidi humoris abundari > ;i>’
eile-
,ort 11
t« 11

!'t C st S Humid- , Caput
W ltu 'tlir. q Ia ^' c ‘ilis mopia,quod tamen illi postea cumula- >ll, tit| tCor PoracT arn ** a ^inattoue insinuans Vincentius.calcinarc /»#«». *.
> ^ ! !| * est, quam extrahere Juuniditatem cor-*«».
estX ^omittere hurnidiratern igneam rectisicatam,
^ tl Ul; tl0ril, m tn* orilni & ejTentia.postmpdum stans in igne exa- fcf a i lEEc ai >tem hifcc calcinano diversa ab ea quam ca. 2. ' (t <tiai' l ' era liao- tClr ‘ >m pbilosopdicaw tanttim, illa,omnia cor- Htil^letn encra *‘ tcr comprehendat, llnctuofitatem autem VhSnositas ' c iitjL b,,S 'maxi t ,, ri P ra;cc P crilnt philosophi aquis „ ut dicit öeber,,"'*^» 'kl^der. ?^ utis * actibus Se ponticis stsseem nullam ha- 1 u ° m ° ao * *W "cidj < 5 Ul stilphur tam diu, donec ab ipso decocto aqua Nct'j, ’ S ^«rrt an an ct 1 p°l\ ea i 0 turas has destillari,Se quod in fun- c ° r f‘ re ' tetK, S cr - a . i. lci ' aquam destillatam reaffundi, donec tota ..
A HHi r Vo 'uitR .‘ 10 * n cremabile tantum remaneat. Quod ipsum ,
^‘ S verbis :Intellige quod natura tali? )f^th* itCa bl tlt i 11 u «„s, fortiter munda, Se ad puritatem dedu- ÖUni Cottium Se acui istim acum, tali modo quod f O” l, mi ( J| t atCm Cfcmabilem adurentem in se habeat,nec 'Xlv *fi*a ate h! vaporabilem, nec phlegmaticam. .Quales ^ux ^mr« ^Plij'? lr ’dic.- 1 ^ i<: , acutiE quibus sulphur abluendum est.expres- P^ofiphsrii.
ab co egrediatur, Sc subtile unctuosutn
sein - at ^ e ber, Sc.inter eas nominat acetum destillatum, ' ium -P er f-
lT' lt tis >1 ‘ Et stop ^ aquam pyrarum acerborum, Se malo gra T ’^jf^giiinis (-'I 11 ' 110 ' a ddit urinam humanam purificatam, a- t 3 t li sl llt don t ls ls > & aluminis, qutetoties destillanda Sccircu,- ^**>ti^ a *>i e fl. U * ccs n ullas in fundo relinquant.
fit <j tCl !i e;e Mphuris faeculentiae remotionem do- Terrea facu- i/iseuri ^tan,/Phciter: Percalcinationem videlicet Sc subii - IcntUtjHomo? i/'Xj' X<t cn tn uni d & semel m eodem vase, Sc unica,o . ßk ,mr * . ^ l l n datoV teri ? ^'P'^ IS 'mbuatm Sc teratur,cum Mer- ad ‘ m!ndll ‘
tyifitusr, .°’P cr se enim ascendere non posset, sed eget vXi^ - sic kva ‘~‘tis, Sc decoquatur lento igne inbalneo ti'Xh 'Vtslse Elutius ascendat, deinde ab,ea (ublimetur ith'Pfiii'r' - Aro 0 nCsU ^ ^ aei f> n e quid de Mercurio volatili in 'flXir; ^Wa -j tUni Vlvum terra; redde,tere simul,decoque, Xaih^Xing^' reitera novies vel duodecies semper au - 'Mi ^th' S ^ alba e«- r° UCC tcrra frequenti subliqiatjoM Se ignis W rit *1011111!,a Cllt > ^ spiritualior jam facta subtilior ejus ‘adf^lodcu a c en dcreasundo vasis,Se
Tydeum J •—v<uj»,c* C|US a»c>---
Un duin j eD y, 1<aer * s >bene spera,Sc terram quae ascendit d b, 5 ' dccoon,.^ C , c l 8c fierum irriga adjunstoMercurio.mi- adha-fur us praefinitis donec majore terrae par- 1 ^Sra.vitun Vldcris » r <elicta in fundo vasis feeee rer- P e rqta,Sc abjicienda,cui nihil yite aut lucip Rr 2 iueft
lateribus
'hX|' ,ac d.
-ilvl

Terra sublu manda & quate.
JD* fixione.
Fixionum modi quin-
Sum, perf. cap. 76 .
Cap. de fixio-
De Terra Figente s p C n
W
ili.)'
6r8
incst. Has omnes operationes praedictas paucis Td 1 git Vincendus Monachus. . 3 \c\n^ at L.
Lavaturinquit ses,utcjus immunditia auferatur» c £) ,pi f tem ut ejus materia attenuetur, in calce lavatur > ter tiffimis aquis.ut humidjtatcm recuperet quam in cä to vh’° ^ sublimatur autem ut magis attenuetur, £c cum arge zliq
scetur,'utnaturasuapra:paretur. Si in terra re® 2 ®^; partium puriorum,quod animadvertere poteris ex 91 dam intermicante,ne taedeat eam denuo cum miscere, terram decoquere,& tandem ut dictu® e» ‘ u ^ ß
nec nibii purioris eslenti* in ea reliquum sit. vasi iterum imponenda:, Se tertio ignis gradu iis remanserit sursum propellendum estinalembN 1 c (fc p 0 .^ omnis in unum redigenda, Scaflervanda , donec u 1 ^ e r>$ g
Haec autem terrae mundatio quae per sublimation . omnino necessaria est,antequam opus physicum ssV^redf^pS
luvnwdvuuuu VUjmHCUUUlHOI/UJJ-o;**-- _ jsjOl W
Cnim sublimata non fuerit,substantiam subtilem <*■ gcfl^. &
emur lUDUiiuiiiuiun iueiii,iuunimuiuit pe 11 '',
non habebit, quia in sua corporalitate' 5c densitat^'^bev> k Jpiritnm non admittet, nec virtutem penetrati '' 2 ^jsce^ per consequens ad verum elixir non valebit: non co ^ metallis tingendis, nec ea poterit in formam P er c>)ss,, transmutare'. Quocirca terra ante compositionem ^ ^ (3
qua,per argentum vivum ctum
:corrrp-.
sit abluta, & arg. ^ vU uC en v „ ruit remaneat calx aut cinis purissimus. . ^ tlir ad prurit terram sublimari philosophi, nisi ut reduca 1 materiam 8c naturam, & ut sit sicut spiritus,& P°* ut 3Ujp-
& tingat,post fixionem videlicet suarn, de qua iL 1 ^f < q a iitCi Tl dicamus-,quoniam Geber desiderat ff rram fix ain ' .A'
nis permanendam fecum adhaerentibus. . - secub ,, 5 ^' Sed ut de definitione ejus auspicemur: cnl ad'P^iii)'
brumest rei Fugientis ab igne conveniens a d >;5 llfl |ib rl5 j|j<' Hujus adaptationis modii invenio iri Philosoph®. c ak tfl : } t- ^ tuplicem. Unus fit per Calcinationem : ömne en nus fixius est quam non calcinati.ut ait Geber cap^ ^
alibi.Per calcinationem omne fugitivum deleti"' ^ q 11 '
calcinatum in siro genere est fixum. Ratio man' ^§rid>^/l calcinationem corporum metallicorum naturali* ol Jun^ f |jci ea faciebat stitere,Sc liquefieri,Sc moveri in ig ne ,,
& partes in eis tenebat continuas,removetur, 1 ut ^ c in lS ^ri' 1 , non nisi cnm difficultate possint,sed fient in ’S 11 ’ nS in lapidum. Similiter per calcinatione sulphh r a l * jon elI1 . rt j|l |S substantias profundo inclusum & perinnamn-^pun ' 1 ( diminuens &in fumum vertens, quantum'' 1 * . ( j { 0 C argentum vivum öc fixum, tollitur. Et si° c '

Caput VI.
<7s>9
*, ^ Jr COr Poia a perfectione diminuta per suam calci-
ft.'Ort, ’ COc 'U n -t,l.r_, r ' r-.-i-—:-
absolvuntur peream ä sulphureitate volati va
. . r uc. Sprim^no Cvl,-».-.;«? mrt/^nc rnnfincnf n**r
. secundus fixionis modus contingit perdeco- Secuith^ Hü^suan, 31 ^^ ^ iutur nam, quia omne volatile post mrrnda- lernn ad ' ut0rio ignis figitur calore temperato & conti- Hj' V P s >Sc cq * at P s enim calor ut ait Geber, est humiditatis infpis- Sum. fers.
ITmi ‘ffionis persectivus: ignis autem vehemens est e<L f'7i- /duobr^^nsump
,c »t,
«Iti;
b| 1Sa n ’ um ptivus,&fusionis turbativus. Terdusresultat Xertitu.
iaw. ^ttlS & rl<*riarafrur a sifkrr» ra H#» ralrinat-• iit hanr
%
is & declaratur ä Gebvo ca.de calcinat.in hanc irituum est,ut eis ad fixionem
. 1J ^ UCUdtdlUi d V
i^^S^^tionisfpiri
'^viiiy ^ C iii cet per lentam astationem, administretur ""Urr, eQ ° c P a ulatim Hlum augendo ne fugiant, quousque
{to^Keflr
Piris ’ H|I1 eOSf l' «Uguiuu 1IV ,» S U1UI, ^UUUI^UC
^Und fi C - rare *I ncrn contingat. Quartus modus est,ut Quertta. ’toi V ^gatm ,^ at ' cum calcibus puris corporum sublimentur,
\ 9 “ e» t otic r>h , 0c Est,ut calx corporum imbuatur spiritu ahquo, tft ^ l . S rnj'^nßrahatur, donec simul maneant ,6c ignis quan- ■Sf l ' a ^ | itui l sp^ cr *- are,n to lcrent, &non fugiant ab eo. Ratio
'Otij^hSc ü s ,l mt ^e natura corporum,& maxime cum eis con- ifri 8 l 'ntij _ n® rc nt, admiscenturque profundius. Cum itaq;
jfnm illorum calcibus, & lente simul decoquuthur, ’trvi 1 *Ho\w' t>uin sentiant amicam societatem Sc naturam, &
J>a Jätest (
<i^'t>r,E eis paulatim apponatur,donec tandem per rei-
Hibp^t.Idq. . tionis, decoctionis & fubhmationis omnia simul St'J^ttur ^'"dicare voluit auctor Rosarii minoris, dum ait. Si \' lls r ema ,lriUlS cum immundis,immundantur, si cum adha;*
^tbf ^üiotus'c*' 1 It13 g is 6xicum tinctura inferius, quod quaeri- 5 l>h, fr,ci, rn s S ”8 en< di modus est, per rei fixae additionem. Ideo Quinttu.
sSSrssM* ■ ■ ' ■
-.v, Ucn r - jOvis indurationem vult docere, ut magis Sum. fers.
6ci) t j : at ‘ 0 j|j o u " oni corporum perfectorum cum ignitione, ^tsh^ilubst nirtl est, inquit, ur ingememur illis permiscere ar- 'K^>ZT* Rtlam ^ xam 1" profundo eoni,aut sulphuris fixi,
^illj - arc hasi t 1S \? ut: cum rebus duris & non sufibilibus, sicut est palj 'forans tluit ‘ a: ' Hccc enim illis uniuntur,Sc amicantur,
W°‘°Co. i ,c l Uoi 'sque non fundantur,antequam igniantur. VuL^adh U j ] ^Ico & Mercurio praecipitato, vel utilius cum T>* lm>na.
^ c dediucta calcinnndo & solvendo pervenimus ad wir.«. 13.
* sturni videlicet&ToYis)ignitionern & duri- |tft a ‘‘vi fix arn _’ Curia splendo r e incnarrabili.Pcr substantiam ar- S ^ f § c 0to Yivn c ‘ ^ ' ntc H'S' t Geber quam duo corpora per- j.'MJ ^xis.anJr • 0c ° n ^ ant ‘ a , qux necefle erit aliis corpori*
:f) S . 8'red,* ^ lnt ^ us purificatis & sublimationc munda- 'Ut M 3rp, v : ^ retum ^bconjungi. Idcirco recte quoque Lui* u,J iip-n„.^ m Extractum a corporibus non coagulat iqsul-
‘gnei-ri E^ttactum a corporibus non coagulat iqsul- patiens pet additionem illius cum auro , pro
Rr ;
eerto

£$<§ De TiRRA Figent?
certo nullam viam exigit ad rubedinem. Sciendum^ ^ a liO ( ^ Corpora fixa praeparanda este juxta' intentionem Oe Philolbphorum, si iis uti velimus, antequam conjU aliis corporibus vel spiritibus,quia in sua soliditate** ^ manentia commode miseeri non possent. CalcinUU^^jt 9 i, & solvenda,vel in bracteolas tenuisiimasredigeuf' 3 ’ fabrorum amalgamanda cum Mercurio vulgari,“ 0 iis reddantur,Sc sic tandem corporibus aut Metcuri 0 ^^zq^ ir*S. ufi.ctt. pburis coagulato addenda,ut diffusius docet Rai*' ^ pypss ^ 22.23.(^24. naldus, quos consule. Eftaiitem hic modus diverim p f( j (j< ef~ in Codier!. quia j n eo (ublimationis reiteratione opus non e* ’ gc >> a 4. jna 6 t.pr.ti - decoctione,&.sub finem calcinatione. Sunt upw Ros. ea. g £n( jj jnodi.cm» fpirifus videlicet aüt corpora nae° ^
rediguntur per calcinariosiem, aut praclpitatioo
ad fundum vasis cum ignitiOne, aut in vitrurtl, l c ,^ uS ,
Sion curat vera Alchemia,nos etiam consulto trän * 1 jjj s h^ £
«fe pjph. a- Restat üt discutiamus ari ex aliis rebus quam me * ^ stünde attam elixiris peti polsit. Manifestum quidem est ex P rin . C J | ;l nt' 3 °
£ raetatiupeti mne corpus coalitum este ex aqua 5 c terra: sic an»» p c positi. & vegetabilia ac ortum ex iis habentia continen
suam , & post ablationem humiditatis in terram cll!t ]qt ,c ’ t( (i. 1 ' j&u 4 ie'terra possunt.Sed qüia nön sufficit simpliciter terra q 1 ’* # p° ^
vegetabilium quin eam quam pedibus calcamus acciperemus,
Vv ammaln.-. telrl habeat aquam suam attrahendi, retinendi,minaturam suam convertendi, merito terra vegetat»
Ilum ormiiumque inde originem trahentium °P erl jjf' tilis erit. Qualitercumque enim prspareturiaqua 1 ® £| j, re non potest,multo minus eam natura: suae confp c(t)
' rc: Aqua enim Cum heterogenta sit terrae stiae > ci u c<* e ...
& anima.Uu bperi inutilu
jiinntm sentiens evaporabit ea relicta & deserta, id c ^ ^pi^" 5 cX ipsis elicitis sentiendum. Quiuimo terra: rumpercalcinatidhem vel ignis vehementiam c° It in cinerem vertuntur amisso humore (uo radica» > a «i c °d' sinere nullo praeparationis modo pöllint , nisi >n 'p £( J iis tantur.cui postea in metalla ingressas nonp atet ’jJel iCeC ctis innatat sicut aquas oleum, propter semotam jjiii 1 ' ^
ei alienam naturam: terra autem metallorum u ^#1 r o s c ' nativum etiam post calcinationes non deserit..'r 1 a b ei * 0 m W qltamvis imperceptibilis in ca residua esset, fP‘ uU pj 5 ilö^’l , |1 öi ,, ' /
dpcrctui' 'neC retineretur. Sed dicet quispiam -
pius salium faciunt mentidnem, terramque m a
hänt. Sic enim Lullitis quodam loco. Cjupd >t> ^ e re , net,est ftl noster- Dicunt insuper terram suam v°^ $$ MÄ ttftde idem Kasm-DMut: Accipe terras st

u, •' Caput VI. chr
, n :■ “‘libus & u ! USfn °di autem sales quosdam invenimus in ve- 0' t3rt ari& a ' n * ITIa ^k us aut originem eorum referentibus. Sal 3c Uin V j . . e v >ni extractus fxcibus ita volatilis reddi potest,ut s,l fort c a ]-f lt ' tu ascendat; sal item e meile eductus, & sal uri- liy' S Sus cc 11 "oanulli Respondeo hxc quidem vera este,tamen Soluti*.
° di st'mcunque praeparentur modo, aquam luam hj ■ gtr« • • omnino necessarium est,coagulare non poste»
!>ile rt ' l,S etiaI^ !0 ' n nat uramaqux & volatilis spiritus transire.
Mio S ’ tCr,V! m C ° S ab ^ c l u ' s suis sive spiritibus semper este sepifra- % 1111T| Pr*s UtCni ai tis Ustua sua oleo imbutam. & ex pbiloso- < nCCu llom r,p ;° becoctam simul cum illis insigne manere Sc t^ill^lesfjjg °_° ^gregari postea,aut dividi. Deinde conceda- sia tUra B ° s c P arnr ‘ ■‘b aquis luis, tamen quamdiu in liqui- •
^, Sj 'P crr ^ ai rlerint,nulla arte sisti poterunt ut in igne per- tlijp 51 ^ cu^ ani vis etiam perdurarent, tamen cum affinitatem 5r s * rri ^itU(Ji n rnc,:a ^* s habeant, eadem ingredi obstante illorum '>s a i tUm stUe e ”° n P oterunt > multo minus alterare, & in aurum ta a sur»- convertere, a quorum natura alieni sunt,&fixioin
^r' 1, £? ctllra -
ilibus artificialibus vel naturalibus, aluminibus Tmamsdiii, Etla 'sit® n ccn ^ n dum erit,quorum olea vel aquae destillatio- aluminum &
_ a -- r -- 0 _
(L Vilr >di jCl] ”° n ^eret,tamen potestatem nonhabcntterram suam 1
bf- fyis i' ..'■‘isir nihil intret nisi mundum & suintualesactum.
"*>cin viinircrns iuli uuiuuuu , aiu au na iun-
J 1111 praedictas, sed contingit eas per ignem evelli; Sc r *jpdUndAtn idi, c ° n “eret,tamen potestatem nonhabcntterram suam ‘‘‘ e ' f l r^'’ f 1 ’ t 's f*c h * X ' r n 'hi! intret nisi mundum & Ipiritualefactum,
. Uiit Us S r °stioribus,qux ingressum & penetrandi viant,
vitri,& florum mineralium eadem ra- rapidum. & luim* j frn abeunt non fusibilcm, distipato & consum- ^\> e bdi, u .. -O-quodantea colligationis causa fuerat,quod calxinvdi-, c 0f,, ‘ f as e0( . ',P ara bilitev uniatur impoffibile est; Sc quamvis*•» 5 d(t | p 1: 'rn i:ta j, Urn . a terra non separaretur, tamen densitate sua tii 0l 111 Un i lat ’ !ca 'fgredi prohibentur.Si vero per calcinationem»
^st * )ars abio ramrcdi » antl "' & in liquorem resolvantHiqhumi- •c^s’lihyj S steeva p°rabit,altera in salem densabitur,qui a prae- crjr ar t>ficio paratis sive naturalibus non admodumi *fr t - Cc ftagis .«^oinde illis quoque nihil aptior.
*ll Js /■'tum a ‘^hafit* terram hanc nobis suppeditabunt, cum jktarchaßtt*
( c Q .fHin- atUra la pistum non differat. Si quis vero inferat, mm sulphur t<i, 'b 'd;|,(;* r S f n ‘ um vivum in se continere, quodauctonta- mimi. Vlrl 1||< sterr*U 0ll ^ ormant ‘ Scom p 1 'obatur,&proinde hoc spi- ” m “P 1 "-’"- vivn C '"i? 0btmcre PoPlb, respondeo sulphurearum ‘ ^ sepamn tCr °S enea -lse nec ullo modo ita sociari ** 6 '
F cntur >,comburantur, vel ab igne adsugiant,
Rr 4" aut si

6;r
De Terra Figente
aut si figantur in terream substantiam redigi. nuUniS
irt " ti5
jiU
ur^ £ ”5
valoris. Magnesia quoque Sc tbutia, quamvis i^lss^jpio 11 '^. vivo immixtum habeant, tamen cum proportione p (<
ä metallis differant, & ea habeant magis terrea des
ab invicem separabilia, nisi cum totalis substanti* 1
ditione.inarteparumutilitatisadferunt.quiaillarn^^pi tt 111 .^
dior multo est quam metallorum, ideoque prsp ar ,, phy 1 ^, Quatuor ttr . idonea - VenerabA eximius Raim. Lull. quatuor jtu^ c ,
r* Ptyßc* ne. requirit: Imprimis virtutem attvactivam', deinde ceffma. ■ sive affinitatem cum attrahepdo,tertio calorem na
latentem,quarto visu aut tactu imperceptibilem c l uel ^ ;lt ioa' S L rem e te na egrecstentem,quipr®cipua cauia estcong 1 ^ p ] o'i c ^ g , ritus,haec ejus suntverba. In lapide nostro rnoVCt trV 3 ct>' ;a '
spiritus prout in suo corpore, operante tum virtute a siri lapidis, tum similitudine quam dictus spiritus cu tC < c tota nostri lapidis ia mixtione prima acquisivit, 3 toto hoc potentia magis propinqua, scilicet calore ‘ g, ,,3t ^ dis,qui respicit'naturam in majori proximitate ge n * . jpip c metallicae; $$ similiter adjqvante virtute lapidis nol 1 ^
perforati & porosi.qu* per corporis fui resollttionesp ^ <» > insensibilis & sine tactu per certam operationem c ‘ foi\ f 0 , eo. Et profecto ad terram physicam describendam^ Impedimenta a quoquam dici aptius aut Verius/ Quibus notis W
terrxSopho- mirespraedicta: imo & aliae quotcunque excogiW 1 nm. reant, certum est eas opus physicum ingredi non 1 p
Lullius alio loco his quatuor terree philolbph' c ® <.| c ei 1 ' 11 ^ sic seu signis addit & quintum,’nempe subtilitatem- .
Op de z. ha- podici!. Si scire vis causam quare terra nostra m«g' „i moribJjpeti- sd pepetrandum & congelandum argentum vivum^ pf 1 Joce differenti- §pphistarü, scias, quod haec est, quia siccitas terr® n ^ bm, gestionem caloris complexionalis facta est,& iae0 p u |,(t-' ||lt Ill r,
gruit,&subtilius penetrat in profundum, non folm^pplict^i argenti vivi, fest etiam eseterorum corporuni,q ul ( a cr st ' c (t, \ quam penetrationem frigiditas terra; Sophist aruna n is
potest,quia nec congruit,eo quod ejusdem cornpsc* 1 ^ W
a-
uv\ wogt Villi w ».jnvav.1 x. JURIVU 1 ^ ^ L * sl(J l /jsi*
nec penetrat, quia per calidi virtutes subtilitate .,zcU a ^- Quibus verbis tria describi? impedimenta,qu* al> aS , terras ab arte excludunt nempe frigiditatem, ss' 3 ,^ ,ssli tlI< ri,/ nere, & coagulare aquam suam non possunt; dj j a dsl 3 ' 1 ^ natur®, qua aqu® sii* terra adh*rere eamque jiV.
nequit: & grolfitieni.qUa ab ingressu in argentum V1
talla impeifecta prohioetur. Quae cum contra« ineant in terra philosophorunj,illa sola artifici i- nve c
$($

{totu, C |P E T E R 'r/a F i g e n t e fa
1 'Hiin 0rt e tini Cmici pnmLnj, sulphur, arsenicum, & argentum i p, '• Atjij ' S , terr am hanc tantopere expetitam suppedita- bus terra elici Siff; Sc °ru m S a ^'wus siepe esse homogeneos in natura, ita ut positi. in 'Sie Sc D etrf * ab aquofisleu oleoiis/eparari nequeant,aut Cr e l ,t eh e n’j* Consurn ptionem ipsorum. Quod experientia velli, u “ftanti r r ’ nam ^ ad sublimandum ponantur , tota illo- ^j^th'ntur Cendit ’ "ullis in fundo vasis relictis fecibus. Si bfjj j, 0| utn iubjJ >Cr saginationem, vel praecipitationem, multum fn(j Q l ’Sn r j Sv - ‘ lnt ‘ a deperit,' & dissipatur, ita ut ex centum li- % 1,011 est - * tres residuae fiant, & in terram rediguntur, cui ^if^enu, ec i u 5 ' n S re ffi 0 > ar g cntu mque vivum tanquamasua l> 0 |f 5t ^ci c» ■''dpuentem. Deinde, cum terra philosophorum Süod ^ vea ? ua,T l feun figere, nihil autem figere \p tu ^a Pr X r mnon{it > aut quod fixi naturam in se non ha- Kij ' f stU*rm° e ^° * n ^'ritibus istis fugacibus aliquod quod siri,^ 01 fiatut-p 1 ’ non negamus tamen quin per additionem cor- IW^gna c Itcr ^ x °rum St resolutorum figi aliquando possint ,J| itiIr- V<;i 'bisf Ute 3 ^ ‘ndustria. De argento vivo enim id ex- Sum.perfctt.
'fetref” 1 ^ tlu Geber : Figitur, inquit, Sc fit tinctura exube- suhh^ a P-his v C p'. on ' Si Per quas autem figatur fatis indicavit eo- ^CjSitiir p * S ' : fifi arruca fide& metallis placabile. Sednon /
\ .. e sillpL a , lc l l, 'd in argento vivo nisi sol. In eandem seilten- - '
ilcSpsiiti, "'E loquitur ejuscjem libri cap.28. Qui in pr-epara- ir^'sehs n^o^miscere öc amicari corporis noverit, sciet unum H^' i^adD 1 * ' naxuT " S , & viam perfectionis unam, cummul- 'iii^diiu, eris r 1 ? effectum,Sc unum intentum. At quibus com- m f U ' iricta 4>? nempe puris, & fixis , quia si V^Ser-.Cu 1 Cc °' tur > inquinabitur, si cum fixis, non figetur.
Si,,"i Cade t ni . auro commiscentur spiritus,defiguntur per ipsü Sum. perfeS. ^ci[s* r ’tot a a 5 ’° e fi>figitur n. testimonio ejusdem Gebrisicut ca p-52.
^ti t5 r a UrQ u differens quod sicut sulphur, rubedinis tinctura Scli’ ar ^titorn 0 V C * atUr ’ i' aa ffenicum cum sit albedinis tin- S Cet lunari p, mS conjungitur, Scper ipsum figitur, fixione Sit, ' a 'juis j n j '<uanivis autem haec 'vera esse possint, merito e- ^aiia ss P'rit h Urn Vocct ’ ne feheet philosophi haec non de Npi ‘dest S 115 , 1 ^d de suis intellexerint, tamen semper exi- X>a , a ’,'diam substantiam horum spirituum in terra 1 Sc D ost '^' S kPf^abilis non est, sed in aliena coagu-
yiie/ tac l u c qui Ca -°' co Solari Sc Lunari incerandam Sc figen- !Nw r 1 , ' n com„ 0t !° * Uo aduti non vult St rem facere, terram KAiii be? nbUS coa 3 ula si s - hoc -st, metallis inquirat, in \c Vrari potest ^ fi * Um ^' c l uod siuamvis impurum, d" Uiapno - cum in nonnullis etiam puru sit, quod
P r *parationem sufficientem indiget.

6)4
De Terra FigEN tE
Sed ut huic capiti finem imponamus, dicimus
jciregraveest, stabile & fixum, terrae nomen si te (r
• - ^ Iu* 11 ’ ^fcv*
spiritus & fermentum .quando in terra coagulat* . ^ ufI1 tc< ^ que& sulphuris nomen aflumunt, imoelixirper^ß V £(l a ,, liilphur vocatur. Unde Hermes. Vis ejus integra ^ jpsiuSr ^ rit in terram, id est, Lapis perfectus est <5c comp} et L| lC £t tes superiores, leves spirituales &c volatiles, lp irlt .jji*
ma sive fermentum in terram vertantur Sc figantu; r j^ 1™ philosophicae dignitas cum ab ea tanquam parte ft . fidj c denominationem accipiat, & necessitas etiam c ° n P nl ifl vl ^(1«' test,ciim ea neglecta nemo ad lapidis arcani notit'“^^ i*
kern minus complementum unquam pervenerit, ]^b° lLl rum perveniat spera re audeat nisi temere temp or ’ pecunias dispendia incurrere velit.
DE' TINCTVRA DANTE
Iplendidum & perfectum album aut citrinum lunssicationem, seu solificationcm rcI
transmutabilium. ^
Caput VII.
Quo declaratur lapides formam este t trift arati 1 ’, u fstst .0
ptteem cste.sttrttut ‘videlicet (st antma. fd'
/_. „ ... ...... aas*
bttt meta/its,animarnefolis perfeftü pet 1 0^
differenti.t mamfefla, est quomodo tn lapid e
g.ert debeat, indicatur. Item qua ratte# e d‘‘sj/>ll l 0 ttnftura dicatur &forma, &qutd ad < ^ er *a tt ft ^ requiratur,postremo quare Sophtflarututt»
fiet ant, indagatur.
T TActenus praeparandae lapidis materiae for' 11 ^^
fi. modo eidem forma detur, imo quomodo 10 j at u ^hi>'
examinandum : parum enim prodeflet materi* ^ qi
UpidU str- praeparata, nisi formae conjuncta &.annexa fo«J' '><■$
mi cfi nn- stcre non potest: forma autem lapidis csttinctui«
If.
■stift ft«- -- I I. , . ca l 1 ,.in
Sura. pifeitur, perficitur. Ideo septimo & ultimo l° c -00
F.r—l.... :_j:.: _I....- .... c„d « 0 **° . rü# f it'
lofophus inter medicinae proprietates. Sed cum ^ p> Jc
>*• '.'uiuujw, wdlLSt . _ rjyv ' 0 * ii
mino , n'ön inteliigo quemlibet colorem albun
" • -—ente i|i<
aut ut colore albo aut rubeo in opere appare” u m ' ,el r V „
.o/fc /Jtrafur tanic i>► U »L«.«* #1" . JltS P r
ctus esse dicatur lapis, sed ut habeat colorem »'st' Jii»''' f iJ s
exuberanti* .
6 , Ä«
intensum 5c exuberantem , ita ut sua . ?
euhdcm colorem albedinis vel rubedinis absqn^^zdv'^! quos .bonitatisdiminutioae impartiripossit. Habete** “fib*
Xm ejsetin. dam albedinis Sc «trinitatis lapis, ita ut qu*” l„lid r' j5 est *
€ituainla-)\ ficiat, nec tingere possit nisi femetipfum. gid*. j n Tutba i Aurum non tingit nisi tingatur.
Gradm

Caümi* VII.
r cttin at ? e . nt ‘ P? r naturam perfecti , sed decoctione coti*
s5 uri >i
‘tat* M ungp r •
'ii» ^ a 'teriu nUS addit i 0 ne paitlatim ascendit, ut primo quare- Nor Cm S , Cor P 01 'is sibi squalem convertat, deinde paula-
lfh 4 *-- .. —.- t --
S • ^tand* . u P !um videlicet fui j centuplum, Lc miilecu- Crn infinitum , inter qute tamen gradus etiam »iif^'inc'eps* 5318 c l uando{ l ue centum & decem, alia 12°. 130.
Jsti a ^ s ' n a 'Sentum aurum Ve convertat. Quocirca non ,§“/» tin* ^tti^ciplum ^ co per artem melioratur ejus tinctura,ut quae- de s !ie -
ttj. ^iriga^ ’ quadam centuplum, qutbdam rhillecuplum, & rcf J r m l<> ' t| iii^ lco >Wnl„.. Cril ' lld ' s:af e ' vo ' uit Auctor Ros. fnin. Respice ru- e '
k t. 1 ? tu bedin IT1 ’ r ^ 'nbenni a sua rubedine diminutum & o- ° e Urq rylycT non sixi.' Re(p,ice album albificantem,
a llt . e '"cantem, atque imperfectum perficientem. In
0l| S
^ern^pkcdo perfecti augmentatur, in tantum tingit " j de rubeo. Sed nec intensus quilibet color al-
’lt
ad elixiris perfectionem, alioqui multae So-
^ > UtdetT -t^ 1S P h y sici nom cn sibi vindicarent,sed ne- t 0f lv ''liuri 1j ,, '"uncationem ieu Solificationem rerum trans- 5 dt Ut P°ftca' dicit, ut sit tinctura colorans materiam
•'luP lc l"od tp ' c. u ® alia non potest eile qtiam argentum vivum P* 1 " arsf»«' tiw * Ci "ti oit^ ■ Uni imperfectum) in verum argenttim vel au- mt *‘
^iiif s t)et a ]i ni “ us suis differentiis certis & notis. Hoc elf , ut conversum m argenti speciem sitaibumalbe- cxtenfj b ■ f Unn ’ dururn ’ sonans, perdurans in cineritio, sub „■?«>•» furi 'it, t 1 ': quij^ ignibile, Ftrsibile. Hx enim sunt notae veri »«!«.
® Ct >tur il ' S * corpus aliquod in natura sua aiteratom carite- S^^Otivcrfy 1111 * 1 d 'ci non poterit, sed sophisticum. Sic si 'feiiufiil^i j * ln auri speciem non sit citimum.nonderolum.
si.ll cr ■
r »'4.
speciem non sit citrinum,ponderosum* 11 ' aequaliter digestum, sub metallo extinsibiJe, examina cinentij , caementi, &antimonij tole-
„ d, ein,.:, rUs n non dicetur. Neque enim aurum & argen-* causas diffinitionis & differentias d*
"'Ct C l"ld r, uuna ‘C
^ h 4i r ., Pote ‘!t.nisi
/ ) od ' °eat *cfi,c°r ■
“ t fi,p' 0 Pella m 7‘/. cl ar genti. Quid autem sit examen cineritij fli(i. l0n etJt '°die vocant & caementi, 5f qualem ignitionetn “^Qrix^^conn rS P eisc cta admittant aut suscipiant qui scire Nr^ lbl ' S perf e ct- at P a . 1 ' tcmult - sum. perfect. Gebri.quX de proeliis ^f^Criby ■ 'Onis insertbitm - Auri r^rn^vinirii nerantimo- It, ■’
-»«s inscribitur: Auri vero examen per antimo*
' a CcfcU pm,°£ mturn perquiras apud Philippum Ulsta eit- amlolophr - - * '—
^' s estiSewL^ lector. Communis & maxime vulgaris lendum in X al 'en u r coi POnsixionem necessaria est tinctura/plen- textu tjmmb. ^ d ice hnr ^“gens, seu tinctura colorans materiam. * cmmim*
'' aa l u m Qu i ? opnomm. Et haec quidem ad explanati o- i°tap 0ne ndus rl stT^' a ^ nt ’ 'o quibus tamen mendum irre-
Vi
egitur; Septimo post fixione «cellarius d-o»,

Tinßura duplici modo conßderatur in arte.
Spiritum tin- Bura non ea* rere.
De Ittvest . ferfeft.z.
6;§ De'T INC. Alba Vel 11E ^eii*" 1, ir-
«st & ultimus color tingens, seu tinctura colorans UV melius meo quidem judicio, nam prxterquam qu° ctione bis repetatur vocula tincturx, non video q u ° ^ dictiuncula alterius: nisi intellligere velimus alternis vC r acccstione lapidi tincturam conciliari, quod non 1C est, cum philosophi fateantur lapidem tincturam uaI | < j u s.ÜÜ , t |i : in se continere.Sic cnimLilium,Raim,Lullius & Am a at , vis lapis noster tincturam suam naturaliter in * e£ ° nt 'p l1 TiO vC uii tamen motum non habet ut fiat elixir completum 111 ^ arte & operatione. Et nos supra ostendimus elixi' ' ull .v f y£ (0 fieri debeat indigere admistione reitingentis illud, * ^
lars non item. Aut expungenda igitur omnino V ldc
cula, Alterius, aut legendum ut monui. e rp etl °* tin'
Sed ad tincturam redeundo, dicimus eam in artc ^ li; ite flU f jii' pliciter. lino modo quatenus lapis tingitur, altem si
lingitur item lapis duobus modis: Priore cl J.°?| tl j su °' { (l
d'“'
git. i niguui nem iapii uuuuiu uiuuib ; inf’—r • irU
tam ipsius depurationem coquitur cum aqua seu 'P* 1f nec omnino albus fiat aut rpbcus, juxta spiritus natu 1 v f fl prout spiritus aptus fuerit ad decorandü lapide colpr C ‘nt, ^«td beo:aqux enim Jovis,Saturni, ScLunx lapide Veneris^c Solis eunde rubificant: quamvis aqua . ^iiih'^r diversamipsius calcinatione.qua aut in cerusam aU , tl !j r.o^ gitur.utriq; operi albo videlicet & rubeo accömod' 1 ^ pjciiU'^tS inante id ipsum non uno loco Gebro. Hinc Maffihu-^ sulphur aureum tres rubelli spiritus, ad argentum 11 reducuntur. Quod autem spiritus lapidis tinctu ral V^j, t Vf l ’ |) fi contineat, Geber fatis declarat, qui postquam < ^° cU ' lf n resolutionem in Mercurium hxc addit. Hanc r ft cum qua tingitur elixir in infinitum, Et Gap de K1 * jnjr^jvi' tis. Solutum honora, aquam videlicet sulphuris b* ., colorem elixius augmentant;em. Sed haec verba delicet ha: aquae polfint elixir tingere in infinitum ter, ut sonant, capienda sunt, quod videlicet ip' 36 0 latil c C pd' clixiri componendo & augmentando , quia elixir v solis aquis imperfectorum corporum composi* 0 ^ 1 ’ j 1 jfti c3 jU 1 » maneret tinctura in metallis convertendis, &“ cl Qpfiifi 0 J'
sed intelligendum est illas hxc prxstare post anim# j, 0 flc a r/
qux sola lapidem figit, & ignis patientem, efficis- ^, 0 ^
eundem rpirabiliter augere & multiplicare postunk- j>y
indicare voluit Mars. Ficinus dicens. Philosoph* a P - - - r- ' ' • — tel 3 “ „tfUT -
videlicet fixum, spermate lunari per totum, qut e* zvA j {l spiritus albos, videlicet, e Jove Sc Saturno e “ u 4rn jldi^
aiUGia, Tiut.4u.tL, CJOVC W OdllUHW -- a
Sed objicit mihi quispiam auctoritatem A j^r» 1 '
dicentis. AqUa abluit tantum & mundificat, oleU in

V- fx ., Caput VII. 6;7
tff «»efle T bus Verbis Arnald. videtur innuere 'nullam aqua:
o ■ t,n ö en dum. Sed Arnald. respexit primarium aqua; Stlutir.
‘ t > n ec p 1111 bumectando, abluendo &mundificando confi- ^'tinQ-^P^tea spiritui tingendi potestatem ademit > cui ipse- ' - „5 <:r fHtia la n l adscr ‘bit. Sic enim ait in principio capitis allegati
i Quoa profecto
. lllter tiiict CXl " ln ‘).iret, aquam omni tinctura carere. Sed ea umstiritm 1 .. Ur:i11 ' aquae 5e olei differentia potissimum, quod a- &M,
fc d t a 310 c °tpora extendi non postit ante fermentatio-
v e j sl ,L tUni lustieiat lapidi ad simplicem perfectionem albe - Pcf^da is ^'nis: tinctura vero olei elixiri perfecto addita illudi s/ 5 ’ lYl perf. A Ul ^ ailt ^ tineat, M vim suani etiam nlteriusdn cor*
T lr i ‘ tr<r *■ ^ ^ erciu 'ium diffundere postit, & ea convertere !^ S ‘‘pidif t ' ntlf l Uc ' naturam & perfectionem. Quod autem fpiri- li'' rf -Fivini ttla ' Tlt ’ n ^ Lirarn *f' se contineat; non lblttm Geber 8c ti| ,r ^ ,f itis j? etiam alii philosophi pastini affirmant. Sic enim, tj l| ''i verfj 1 ^ 1 Aqua contrita cum corpore, corpus in spi- "U' '^utn ‘r *- bc Hb 'ttixtis Se in unum redactis corpus incorpo- )j Sv trti t . ’ l” :itus verö corpus in spiritum tinctum prout sän- di Cl ^ p am omne quod spiritum habet, habet & sanguinem, sta ' Ce tt convertere corpus in spiritum tinctum , quia
>>, V °^ a tih 1 ^ lam fingis, non quidem tinctura fixa St firma,
V t ' tl ir. Li'|; 1,fc auimx adjectione firmetur, & in igneperpe- . ti:
,V ; i S ' ir,ni eadem fere profert; O natura coelestis qualiter ti^'lcctufsfr 11 spiritu, Se eil acetü acerrimü, quod cum corpori p'H't ti n ^^ *t unum cum eo, versit ipsum in spiritu, Se spirituali hli^Her; 1 ^ 1 ' ,® t Amaldus in Soliloquio apertius 8c dilucidius. sJ't ftctin Ancturam a Mercurio sive spiritu,' Se anima, natu-* a Utn gradus suos, Raim. iterti Lullius Se Arnaldus < llodu|| Uarurn albarum Sc rubearum mentionem faciunt,:
J'* alb'ifj c * ^ubex aspectu Se colore inveniantur, sed quod ha- tq/'-bildo 3n ■d tail Y tum aut etiam rubificandi potentiam. .
H 0 tsti Qn ®Pdo lapis tingitur cum ipsi jam orto Se perfecto, §um<>4o*U- a Hi ‘^tbeet qua sibi soli sufficit, anima infunditur, quae ur «»/*«- tinctura Se ignis agens in materiam jam deco- mr "»S»r«. irouialpf ^ ercn ? & coquens magis, donec visibiliter vir- c o ^ c< Wuri, e ” etUr * n habilitate, Se transmutatione corporum ipp, an j ‘‘stuod ignea sua virtute efficit, ut diximus alio loti^ 5 c ° r Pori , ;1 non abunde seu a rebus lapidi extraneis, sed ex ^Uc^. ^Perfectorum visceribus post illotum distolutio- htif 1 ' n ea fj„’ P^ lcmc l uc induit spiritus , donec terrae indita a- s Ptct' t,c ‘'W red? tmg u l am P lills - imo exuberanter, gloriosio- 11 Anctura dc n ' Ulcs< l uam P lius - Hujus operationis re-
ctenmtur ia Raim.Xul. este cqmpofitj® aeris 8e TinRnr* 4*
ignis

finiti».
ionis argenti Scauri,
Lib. decjuin- ^ iwncargenti Scauri, Vel hoc modo : Tinctura tacjjcnt. di * fiinSie-l,
De Tinct. Aiba Ve e R u si«iin <, !in'
Vel sic: Tinctura est compvu %
x modo: Tinctura jeRj. gens ortum & compositum e duobus elementis, ^-jjjti* ■ ^
igtjis, argenti ad album, auri ad rubeum. QS^ U jj n cli) r3l,1 j 1) jf- tionibusLuilius constanter innuere videtur lapidis (1 dari nisi e corpore Lunari aut Solari resoluto Tinchiranrautem vocare compositum aeris & 'gss^j propter spi ritualrtatcmf iram aut incorpo.reitatew „ j )3 >ris i|S , gi non polTint, aut quod sint instar acris aut igni ® 1 * 1 ^ : jt
qualia elementa in arte non requirimus, nec k .T fotis 3111 sed ut indicaret' h*c dao elementa subtiliora tincturam potiflimumsoppeditave, reliqua vero
Quamvis autem Luna soluta ad modum aeris , ■ ^
acr, solummodo operetur in lapide , eo quod Lt’ 11 cD lo rC a , tius digesta sit Sole , in quo jam actu dominatur ig n ^jjisi 1 „ trino &rubeo se manifestante, qui tantum poteiuU \o'
sicut etiam in lapide argentis .quod ex albedine ^
test, qua; cruda adhuc est relpectu coloris citri.ni & 1 . onC H 1 > ^ , pterea dicant Philosophi in clixiralbum noninti as ^r ,is, c ,( ’• si,:..- »_. -i_ L_,: _:Un« nnne»'s.
ifflU (}U0 J3# jvtvita uivum x uuuiwj/uj ur ciiau o ili ^ ^
do nmdica- Elixir album tribus compleri i otis, in.quibus none
tur intrare e. Uxirflibum.
tamen
n-c
iU'’ a V
veto rubeum quatuor, in quibus est ignis lapis albus interno illo luo igne .omnino carent composito est ignis natur*, qui movet rnatet i a ^ (: on'' cll 'lli 1 '
formam, ad quam ex cursu natur* magis apta en ' ta qU e '|p
fecundum quod artifex seit illam informare.. ^' ol \ ( (('
lofopbus Tincturam coipus tingens eomposit u111 mentis aeris & ignis, ea videlicet rar lone , quia un fe esteßi materialem , alioquicnim igne suum actü s „j>ii>°^ non posset: tamen licet tinctura htec sit corpora ‘■ oi e? e ^ nus potentia non est nisi ignis aeri permistus, i 03 portatus, quia aer est aqua levigata, & ad aefis* 1 - c j u ti c ' j} cta. Sicut enim ignis materia est aer, qui i;* 1 ^^cd’ . r£ (if
aer, st““!“ se i»cc » a \ [fl
Lc pabulum, ad cujus etiam naturam totus lapis e( \fSt l '
antequam ignis seu auri tinctura ipsi infundatur,J
est aqua. ’ .
tof.pnrt. ii. Adpropositum Amald. Aer destillatur cum tg n ’ o[ pas e '«.9, aqua tincta, Lc ejus tinctura est ignis, quoni3mjg n ’ ,; c il. A‘ Jj'
aer spiritus ignem deferens. Et Raim.Lullius m ^ est ignis in funi.litudine.6e ignis occultatus, & nQ portatus, ex quibus retultat aet, qui est aqua tin»**' ^ ul fl1
ra non,est nisi ignis. Et ipse ignis non est nisi c0 _ r ^. l£r is. subtiliatum, & lapis est ignis deportatus in ventre tia^j Jis Lnpidutin- Notandum itaque quod quamvis Iapis P er
an- suam m (econtineat, tamen hanc tincturam no st - I» 1

CSgenda CAPUT VIL . . 5Z9
^ 1 llat MraJj t ’■ °Portctenim«t elixiri major tinctura accedat, gendamejfi \ hoc f r ln ^' cor >t iv)eat. Hinc Geber & Arnald.de Villa, “f “Ierint %: ‘ n eo pl u U operario in lapide nostro, ut melioretur ejus tin- u '‘f at '
^iii m ex f ^ Uarn ’ n “atura sua & fiat Elixir juxta Sapientum P art - 1 ’ 'tau *> &c p l|r P eci cbn,s limpidis condimentum, antidotum, me- fi tl . i ri ' l| tan c (o 1 ^ atr| ewum omnium corporum purgandorum &
■ s ^ultipp ” 1 m Soiificum & Lumsicum verum. Et Geber. De investis. '• 1,1 c orp 0 j lca '^ urn est super tingendum, donec tinctura ap - ferftä. t. j, p] Medicina. AuctorRosarij min. cap. 21 .part.
VSt. Sg US Anctura cum adjutorijs augmentatur, tanto \^U temv -’-or. Nisi aurum in aurum ponas, nihil habes.
Nllitl" ^ Ve ruh C j tUr e ^ x ” > cum decoctione diuturna jam auri \^‘'diirp^ lnern adequutum est. f-luod & de argento \ n O’'idelicetipiritus tdrrae fure junctus Sccoagu-
^da^’Sere „ nc 11 ^ 5 * lnit - Quoiactd si velimus elixiris tintiu- Sk Us ’ au tu ^ Cl5ar ‘ um erit ut/ei aurum argentumque insuper t r ttu ^ * e d 1 'nult < ' U '^ Cm enbeo, argentum albo, idque
i?**
ere
eoque siepius quo medicinam perfe- •*vin, ac majori pondere imperfecta converten-
a ur-um medicinam (ubtiliorcm oc magis co- furunt
. argentü fitb-
C. «,-üi«; subtlliatum (it »ipti uS ^l ue tikanda antt to ftv ;7 non P otent '»fiP*«“m' in simplum. E'»:tr chxtr i
Ofost nvhunuduvn & g'^ .sationes decoctio- a Jlin g^tnr.
' ' pllccs «ublimationes Sc d "' kk ffisi quod
SVW'Sc simplex redditum .ooo c P'to
>X densa aute ' m & corporea simplicibus -E""
q tmu nt- Qupcircanonabsve ^Y ™^V P m
su ; J grolEtiepermanensnon potesthabeic ' ™
N.W‘Psumcommisturnimpetfectum ad
est cl go quod coipus perfectum lubul^ur m
talc ®virtutem. -Etautemsubohtawm .quando
p ' J f n \ v ‘ vumte ductum,8ccum ipsum atgentu
«tS? sit • «sr V«'
'ih Sliili UUUT) ‘taq; 6c argentum pnmqdlUo sufficit
’C^po^-ooyer.s **’ n011 >P cr salcs ’ ut . e \i x iri paula-
V Nw Y«fecta in Metcurmro reduci, demdee P C(J , lrn g* n do , decoquendo Sc sublimati > .
C ®c shV-v ltlu ? placeat, nam singulis urigationsb » , t - n _
^ ^^onibus lucraberis aliquid, idque fit ‘ ntoe „
t Wiis d; 0 tl ^ a P 1 ^ e augetur j quäm ob digestionem.,Q-- t s „ e ■>- acdecMuinir»-:- .' ' '
M‘ c °nV,
st,
3c * a pis auae 7 °^ Uitlu * a P‘ s ' tant0 ignis illi inclusus a- tv.- & tUr quantitate & virtute non secus atque
, ^ lv «nien r , 1 « virtute non iecus uique 'o iv tatl ^ e ui in vj C1 o enutritus crescit quotidie & robus*
ut tinctura tanquam forma metallo-

/
l« A ,>
Stcundo modo.
6 io D« Tinct. Alba Vel R^,*^
rum imperfectorum, 8c tanquam ea tingens i
m
fole» 11 '
Et tum'definitur ä Richardo Anglico. Substantia “1
‘ai
tmäura& tione permanere facit, docens naturam contra, 1 ;
u*
,4
Lapu dicitur tinctum m naturam suam transformat,.& fecum 1 ^ p s " Jr
forma metal- . cT"' 4fht.
lorum. ita ut natura figentis, tingentis, 6c uncti concoioru _ sll j a
Definitio, finitione elicitur, nihil tincturam dici poste» m’^'j j/'
Aurum itaque naturale quamvis albedinem ar S e11 0 te^.’ ^ proportione commisti celet, tamen tinctura diP n0i Lin'f.ti' 1 litet nec argentum aes sibi admistum habtns, qu' a stj)j 5 co^äi in se recipiant, & quodammodo abscondant, taslien ]0 d jÄt non praestant, nili qui ipsis adimitur. Unde aur»m st 1 J l |)( i argentum quod ais commistum habet, persect' 011 (l |,ii,' l jj t1 ii nutionem patiuntur. Aurum enim purum & Proust’ 0 V-, «turum mm quatuor graduum, sive carattorum, ut vocant, dicipofie tin- partis unjus vicesimae quartae argenti, gradu uim ^ji c Suram. deteritis sit ,‘ & postea non nisi viginti trium t ar ‘sc ■ tur. Sirniliter & argentum quod iri perfectfo ne . ^ r js deriariortim statuebatur, additione unius: denan^^dc 11 ’ ( jji' duodecim ut piius,sed undecim tantum jtidicatuis.^ci>^, $ do de reliquis proportionibus,decernendum- ^ . ^jUi rU ( jii' gens tinctum in naturam suam debeat transforma^^ia^/ argentum perflaturam solummodo perfecta >d ^ 1 /
«e»
ctunedici noripoterunt: petexaminationem - ^ ar w [Bt immixtum recedit, ■& in fumum resolvitur, auri ^ sP litate non aucta, argentum vero sive aes etiam 3 rationis aquam dentio dividittur. Idip!hmin te .jjj/ cum ait : Aurum est corpus perfectum sine fup, cr . minutione, q uod, si imperfecta sibi commist 310 e st c° r l’ d'f 1 perficeret, eilet elixir ad rubeum. Argentum ver ° v x J e reperfectum, quod si fusione sola perficeret linctura ad album, ve! elixir, quod non > q u * a ^ est ' 0 tfL ctionem solum operatur, & perfectio in his tastt ^,1 , inseparabilis & incommiscibilis. Siitaqueist 3 P f^Li/ cum imperfectis commiscerentur, non ideo ^’^is "bpO* ’ evaderent, sed potius eorum perfectio cum ' nl P e nl eli c ’ s '']j (it r retur. Ut tamen ostendat aurum & argentum , 0 y< . fi «Soruoio au addit: Sed si facta fuerint plusquam perfecta i““ Lffo' 1 druplo, vel centuplo, vclmillecuplo, in » nt “j 0 P jd tum meliorari perfecta. Poltmodum etiam docet, quom° ^ (i <> (i ,|ii' fo/wr.J Si ducantur, nempe, in fugam cum volatili, n o ^ i
solvantur, ita ut sublimari 6c destillati P° nem, & puriora reddi, quam sint in natur?cti |a ^ ^ n at , ö n ‘ijli
ctura philosophorum debeat corpus tinctum ’’ c m transsonqare & philosophi aliam transforma 11

s!^ 'luam ; Caput V II. 641
h >an, a rurr > Sc argentum > tinctura haec non potest este k,| tUrr >, s C( j p . r>1 Vel argentum , non ficut prius densum Sc com- depositaomnigrostitie,Sc qriasiimpalpa- t ,, (l, 4 vi c l ( rriltat: em suam, qua reliqua corpora subintrat, &
C°f mne fimi] ' dat ' & superanti sua tinctura tingit. Et FormS eUxU pr Q tor cm ct \\- P r °ducatur a suo (imili, nccesse erit tincturam ab wo 5 t& Ct ^ Cr c. ,, lcarn - & formamctus a forma auri vel argenti pro- "deeximiusDoctor Raim. Lullius : In auro Sc ‘ edert - ■VS-sinL*’ I-^r quas nostrum argentum vivum colo- e '
^lla trar ' Sr *iut " ■ s l ' n gcre credit,'coecus procedit ad practicam, ta|i a c ®lbte aiii atl0num suarum effectum > nani aurum tingit me- strnt Co ^°lt'e alu C '? ’ rubeo sicut sanguis , Sc argentum tingit me-
’^'^üs inf ln ' S ’' Arnald. Sol & Luna corpora lucentia i
^(■' lev era J f • r adii tingentes caeteia corpora rubedine & al- e '^‘ ri4k U j dumc ! ll °dfuerintprteparata; Geber. Aurum |lil J 1, ' sl Ar» Cn : e dmis, quia fingit Sc transformat omne corpus. ge rc C ■_Phil 0 j' Ul r i stlBedinis tinctura. Iri quibus consideran- t lU Q / e ^cju a .°P'’°s saepenumero dicere aurum & argentum tinias ‘'dru^ V C [, d sive corpora rubedine Sc albedine vera, non ^i{^ c at . ar gentum iri natura sua manens istiiismodi vir- itrip^^s ti 0 Q U Us contrarium asternimus, sed ejuod sint causae ef- '. Ur ® ; quasi principia formalia ipsius Elixiris quia ° n Persi ' US ™ at «iat fortriarri auri vel argenti, sine qua EH- A(jj Jd arg c ' ltUl * oec metalla /imperfecta convertuntur in au- üs op^ljr 1 ! > cutri ä sola forma totus depeiideat effectus;
'd fQ er firtiui f ‘n vera tinctura, ut fingens & tinctum irisepara- •mpliut
4 ‘emaneanti & unum fiant, nec af> igne fugiant,' rc ? i “ r4r '‘ r >» r t] i.^^dohe 01110 "* additur, quod tingens tiricturh scciiiii sine vera "«Kva, 'V aut peirnanere faciat,Sc doceat id contra igrietn pra;-
‘ri p e _ etnreS ^orma distinctae unum quid fieri rion pos- C o Cle COnc0rdcnt ‘ Cumi itaque elixir Sc metalla '\n ' 0 °fiein CO j dent in & cncrc & natura , quia utraque ex S c ‘Oni S b c e "® ducunt, quamvis postea metallis imperfectis Nfl ? 1 el ‘*ire * ^pcrvcnciit, factle metalla propter affinita- Nqu ’ lS Co m COm ! niscebl)n tur > Sc unientur. Et quia Elixir fi- "condat^ "".'signem tolerans, cum in igne natum sit, Sc fi- Ncri^d^emi lt 'S nas > & propterea igne gaudeat, qui ipsi est
Via P Ut *stima conlcrva tionis, & quia idem cx metallorum K„Vrio S CnitUmest > in primis metallorum aliorü fub- «.c 1 «1 exuK.7 a PP rehen dit,8c sibi junctam Sc unitam per di,
‘*>ti l1[} Urt >qn(. in \ a »tem& excedentem quam habet perficit & fi- ''ds.Sc tinA ' permancr = facit;Scita tandem natura figen- tUf a, r Ccilli “^ micab ditcr concordant, quod in elixire.hoc
S s <; Nunc ,

e^i
D* T inct. Alba Vel R u ß
wäa tinRur* Nunc examinemus an haec tinctura duplex
frier mahn fecimus, scilicet ea quae tingit dixit, & ea quL k">b E ntustjuamin animalibus & vegetabilibus aliisvc rebus inveni'-'
ap tl ” j>/
aure&arg. q U idem non reperiri certum est, quia hLCtindut^n^^
tiftnelnr. n ;fi compositio duorum elementorum maxim £
videlicet & aeris auri & argenti, & haec non nisi £ * ^1'^
ilri 1 ’.
to elici poffint, fatis constat animalia & vegctab ortum ex ijs habentia, non poste eam luppeditarc» 11 ^(iw j,<( tutam proximam metallorum, hoc est, Mercuri* 1 * 11 ’ deinde in aurum & argentum conversa fuerint: fj &
naturam aut artem possibilia, vanum esset tentare - . # j,
i la habeamus per naturam perfecta. ntss ä ttss
De lapidibus, gemmis, floribus, salibus, atraflss . .„ifi' je bus, marchasitis, magnesia, thtttia, sulphure & »iss qii* lijsqiie mcdijs mineralibus, de metallis etiam ctisidcrri judicium esto, qua: nisi prius in aurum transierint, tincturam seu formam elixiri dare non f
solius forma: auri proprium (it in materia auri, qst® ^ 3 /$ e %P &lnm attrtS ta "' s «ommunis est, aurum generare, & solius so r ^ 3 rg^|,/ W *r Z . d*rt gen tum efficere, Proiqde cum hae formae soli ‘K/
fermieHxiri. (int , manifestum est, nullam aliam rem esse luo ^jlispji^ proprietatem sibi vindicare queat. Quod autem ^, (,jrit P/
pra nominatarti forma auri aut argenti effectt' x
vti a 'y
Cuicumque rei forma auri vel argenti inest ,
est'
tum actu este neccste est, nam qtticquid praeditum^
U»' (7 1
minis homo est, leonis leo, cedri cedrus, mag rlc ‘' 1 0d r
sic in reliquis : Forma enim est quae dat esse rei,& ‘ eH c ^f>
& quae nomen illi adfcrt,&qua absente res
prius erat: Sed neque animalia, aut vegetabilia,
flores, sales, alumina, atramenta, marchasit*, Ilia ^ J ]la! ,ll ss. (
Sulphur, auripigmentum, argentum vivum, a ut® ß
cta, aut aliud quippiam simile inrcrum naturaact af rl 1|) if
argentum: Igitur nullum horum prxditum e» m j e st ,<i>'
genthproinde neque lapidi tincturam, quis nihu ■ j alt is p
jusdem forma, infundere potest,nisi prius natursQ^ ^
cio in verum aurum vel argentum converium f ll£ J.qi 11
Sed ne nobis contradicere videamur , dixim uS '
• '. s cO“ e
imperfecta humoris quippiam maxime radicah»^ ^3^,1 tincturam elixiri quoque dare poffir, quamvis n “ ver a aU V’ ter, sicut auri vel angenti oleum j quod cum sit rC ■ nC pS> U
iit -ut>t
argentum, omnespastiones & proprietates eoi u , c pcq 11 vis paucum, quin etiam auri £’< argenti format» ^ [( i .
Xiri, nemo jure inficias iverit. u.
l.*, - .MMVUIO HVUI,, .1 J
i’roindc cum affirmamus imperfecta. m £ta '
:>i' \

>°'d»
Capu
vll-
64 ;
i polle id, intemgendum de tota mrata non de partibus mundiori-
ii' 1
t ,' s >«){ ili W c l L,aiT >vis denn
>i)w^ , lbrt a {}' <,s ! llTl visceribus secretis.
(sei sese ; n c tln ctura posteriore modo intellecta, qua metalla
* P a rtf[ ,UlIm ar gentumque convertuntur, ex animalibus
me. . ' Us autalijsquibuscunque rebus ex iplis proveni'
r .•"-"-'erares hujus fitv-
ttn-
tinctura
> «1^ Ms ficti n' bl,s . aut al 'i s quibuscunque aw U „.. , ,
ii# (fo* fing u ^ otent ' Quod an verum sit proprietates hujus
isf* *flv P»ica 5 ^* rum P« examinemus. In primis in vera tuse !i s ^s ^ Requiritur coloris fixio» lecundo tingentis & tincti %S q llt0i dia, tertio colorantis cum colorato inseparabi- /' Wr Us iä^ tt0tillctiin n * tllr5 'ingentistransformatio. Ex a- TMm4lcl>n Q<* '“Hs ^ pusel se ,llt ortum ex ijs habentibus quamvis colores 4i Umm , R 'nE.-,, nr,ty, nt veluti ex ovis, sanguine, aut simili- tust.
mit ingentis transtormauu.
se' 5 l W Apulei ■ c ai,t ortum ex ijs habentibus quamvis colotes j«*»
WWin lri “ w 'poslint, veluti ex ovis, sanguine, aut simili- mr.
R '' t l u ' ,n '.lac, vinum,oleumveinfuit colorcmcorum
/ eo! ' ltrien tinctura: dici non polfunt, quia coloratum in i n animali-
i 'inr P°st r^ rant ' s non convertitur , nec cum eo unitur, aqua buttinäuratn sejf- oinr-,,;,. - - ■ -^\n. mUam ‘ß.
vf
/
triRui tinctura; uiu i>u„ .
p °stcoi rantis non convertitur , nec cum eo unitur, aqua w»«»...
I h^ Sn 5tt tl . a ^ rat ‘o n cm sitam manet aqua ut prius, nec in colo - nullam cß,
I Ise Cv aaonse, Vett ‘ tul 'i imo nec colorans in naturam aqua:, quia m aquas per destillationem color in fundo va- diectquis .nonne fumus capillorum humano- ExperimtntA
~. : «..„„firmio quodam colote inficit? artit fiphtßi-
- - m m fJ cnm x
-,v>- r -
t(l 0 ^* c ctquts »nonnefumus capiuonmj* 1M ,.
hp ‘ sed R 11 ar genti bracteam citrino quodam colore inficit ? artit fifbtfii-
ore nequaquam pei durabili aut fixo, non enim nisi cum.
'in, |l,s citrinat, neque interiora argenti pervadit,inctio-
-^nr.-m intmeisione
th' -'«teb? stec l ua q uam pcm«.,.„.
|P Ctq urvi'~ s . citnnat, neque interiora argenti perv«—
J V^itu^ 01 « 6t in aquam convenientem immersione 'lO^ctet. '^tfbmitur, taceo utUqudactionem se atutexa- ßr \ R eiq m .Rinde in ehxire desideratur materialis tinctura, l aU 0r ia P's absolutus ä philolophis forma imperfecto» in, ^ m dicatur, tamen hate forma fundata est in
I 'ia tfo-ai lrn Ris absolutus a philolophis totuu ""t - - t t ‘ c se-) f:. 0ru m dicatur, tamen hasc forma fundata est m mate» kSc,i''Pulctvta, fumus autem capillorum corpus leu rna- v' 1,5 b ,i atltia m non habet: & cum tinctum debeat verum se' 1 >nl u "S'""s argentum ridiculo experimento deberet con-
fp,' sondern ilhaqao cofotan» , aut laltem IU capi
unquam «Juvit; Proinde atrmauo tahs tm- . t. > sed exnerimrntum artis sophisticum, Sc omnm° illiiur4m ilit
' *- rvAflli*U1» . ,
f
ft « sed experimentum artis fovhistiCum. Lc o^no ii^ f i w ‘W m Ve gctsbihbus colores quidem Ipecioti P« r M>.,
ScpcvanemahjquoqtUenpoiUmt, ficu
'> Scalqs multis naturaliter sibi admixta ' • , wtc - saccharo extracto per artem <l u0 "' ‘ \mistis C ^'ot^t ^r® permistum, nullis ad fundum l«c>b im _
i^nv X‘ del n«s etiam ses ignitum s*pwsoseo ~ urant 1 nn/'neitir»! nfCUlTl COIlCipCtC >
>t?ni ca n j„’^ tnril,s cciamsesignituml*piusoieu lr i fse^ctaluJ' 01 c l uen dam argenteum concipere, tuvcttuani e'Neam “«? !lis steti non uotfe certum est, quia oportet setiunis c nxam, & ignis violentiae non obnoxiam, sed
i r Cr njat>$ntiam colorato > inio coloratum in
Ss 2 natu-

644 De Tinct. Aiba Vei stariu ,.,
naturam colorantis transite. Cum itaque Cbem 1 ^^ 0 "' (! i situm sit metalla in aurum 5c argentum convertel^^ c oi° getabilia, aut alia illis similia, quae igni comb utU A
vegetabilibus educti tinctura: dici non poterunt. ^ ;C<>' .p
Lapida & Sed fortasle lapides, gemmae, coralii, fluores > ^ jit'
gtmmastin- tincturamChemistis exoptatam praebebunt, st u * jed* 1 * /
tturam pro- rum coloribus pulchris insignita sunt per nattitaM- ^ll intmnpojfe. cor p 0rca sua mole permanentia non ingrediuntut nrf j,,
permanentia r
ra.--^'sF
inde ea alterare non possunt, & quamvis penetr-"^'^,,i
, e quamvis
cum colorem exuberantem non habeant, sed |‘ Di pr 01 ^\v entem, alia corpora tingere nequeunt. Si verb i‘*°* jtljf , <} t'
per ignem imminuere tentemus,in calcem redig^
res quibus antea fulgebant perdent, imo
runt quam prius. Et quamvis e terris quibusdam ,S
rifir Xr /■«rolli» /"evlAv /iikeilmi* uint mirislUTli -Ili?
»1
‘Oft
*tlif
’Us
V
ritis, & coraliis color subtilior per vini spiritum >
tum, & alios liquores elici possit, tamen cum a 111
tura alienus sit, nullaque ei cum metallis'propi
dia, ijs non permiscebitur nec unietur, demurn 1 ci* narnram rnlnransis in vprn tinctura neceuCutt
non quaeramus terram & lapides, sed aurum & 3X v ^ 0 sis
j
.7
$aUs, alumi- na, & atra- menta ttn « itura carere .
ne ratione vitientur hi colores ab omnibus artlsst 11 rallorum metamorphosi repudiandi. r^nic^
‘"7
Eadem de salibus, aluminibus, & atramentis p C rc s, L jf
quamvis alterationem aliquam inducere valean 1 - s ^iif
exempli gratia, ut color .-eris mirum in niodum 3
stretur, quod auro non nimis magna quantit atC ^ l0 ii ,, ^ti |(l dem cum eo praebeatspecicm, tamen cum rever «. stt (e^ l 1 * tur, sed per cementi & cineritij examen aut alia ra ‘ aut per ignem comburatur, tinctura illa fixa dici auri rubor quamvis intendi nonnihil possit per ar ^ a(1 , ut 3 \o r ,,
ficipsum debilius est innatura sua permanens- fl • - 1° .;d
Ferrt in as transmutatio
qU cb>' 3 V 1 ', pora tingere postit, quia fusione Sc liquefacti° ne cyanescit, relicto corpore in statu pristino. Tj^ ^n' men quasdam & miranda quipiam per sirpram .j 0 li c3 ^V?r fieri non nego, ferrum enim per cementum Vi' laminas ejus tenues candentes chalchanri t> ' f0 , C, n ,, in aes transire videmus. Sed propter hoc vitri 0 *“ .^tur^ci f), ri naturam immutet, philosophica tinctura non ^ c^ c metallum vile in aliud minus i-rcriosum tran äs “_i-,sli0 |, _, 1 jf 1 ’^
N
K
'V
Ns
K.
%
metallum vile in aliud minus pretiosum t ran ? ue f S st in aurum & argentum, & höc in instanti sola , ,,lj,
■a’’.;
mixtione elixiris procedente: quemadmodum n
>5^
rationes quaslibet artificum industria repe 1 ' 1 ® ’ ^ta 5 , st 11
lilLiuiieu «uiiivuui iiiuunn» " ~l a, jjyi r i » 1 Jp
nonnihil fructuosae, nisi differentias omnes rr)a gn c s jpl 1 “ in mediii n ‘ s * u P la kradito possideant. At in marchafi* 1 >

4
/
/
4
<
rJ>‘,
JS, a Ur -- o Caput VII- 645
ityj^ni tii 1 A* rncnto - aliisque mediis mineralibus hzcphilp- mmeroliiut V r Ca <W Ura ^ e P re hcndi poterit. Videmus enim -es ad- tinam*
C* • c 'trin*’ 8ccum eadem liquefactum, naturali rubedine vc "' r < ^i 0 4 -‘ s c ti am U,ncolor ^m astiimere firmum Sc perdurabilc. Pon- S c 0lo7 a m - rUm in modum augeri, quod signum est verae |i„ t ,tü m a nte ? tls eum colorato i seris enim pondus ioo. forte Sc quadr ^ditionem suam cum cadmia,postea centum tri- 'i^^rie^i^E'utaaut circiter libras appendit, 8c mutato no- ^ !, idi Cllc §arpn UnriVe ^ ei u ^ US£ I arr * Orichalciam Hzcve»
s^m es a ° n P°stum, tamen propterea cadmiam aut simile'
\^ S ' ^Prim fCl rurn alterans tincturam dicere nunquam pof-
" > '"’ins c ’ S cn ' m Cadmia atris pondus auget, quia pluri- Quomodo li£j. ^mprehendit, quod per ignem liquatum simili fe 1 '
; cadmia as
. atur.
ttiictj
\ 7^ Cn ' te, tCrra Pua ’ 111 stua ante fusionem continebatur , St vtit- V>di,, /? P 3r tes non fatis digestas, aut per naturam deco- Kth^^utr * lla §' s naturas Mercurij & sulphuris adhuc parti- ^Sarn a st Uc fumum album exhalant, in atris fusione hi *t, V si c „ < I l, - 8E . rilnt ' unde oportet ut eorum fuga sit per cor- H„ ^' tr mant ipsum, quia fumus hic spirituum tem-
. a ^ u mistiusmodi mixtum rubeo reprimit ru- 5\>, f Pbei s. e ,f * tr 'natio , quae fecundum Gebrum nihil aliud est hw V, Po r , '
cj ^ c .^ ltr ^iatio , quae fecundum Gebr r Cs \ 3 “i determinata proportio. Quo
HtCf'tOtejJj ‘«e _ _
\ luia ij c ° rUrn fpirituü in cädmia conclusi aes citrinent, hinc V«c« teft'” 1 cu m thutia fieri posse tam Hermes quam omnes V i! 5 futfi„7 l ? r ‘ Thutia autem est fumus in metallicis fu-
Sum. perse&.
Quod autem spiritus ^
l l( llru. “ > Ut n.L
—>> elevatus,& lateribus camerisquefornacuminhz-
l °nis t ut< ocWr ait, fumus corporum alborum, aut fumus illi Cll s, 3ta VlS ^ Veneris lateribus fornacum & fornacibus in- V>t al ^ Cadmia non tingit,sed colorem aeris rubicundum l>i. J" ««ingwt & palliat. Unde Geber: Tollitur rubedo $*”>■'■ C Clf . 'de, r , u ' a & dealbatur, sed quia thutix dealbatio non ‘ Äiwi- 0 un acitrmat: & citrinatio auaelibetalbedmicst at-
K.! PUus '
tt ans fd” vera tinctura neccssum est tinctum in naturam
«t
>ti.
^ r ^0 tinct- - vs.vuiauic&cvayvnuu.
u ° totr» uram ^ysicam oportet esse homogeneam, ut Tin&wra j»
^Ononj;^: ^ 1 . ~ ° r _. .
f ht 5 f )nv ersop rn,ar '’ ® S autehon mutatur in cadmiam, sed po- P nst tllr , spi r jl art , es ca dmix aerariae convertunturin aes, & tensa ales vero Se volatiles evaporant.
y ■ m fint bomogenMn - NON disterat: si autem in substaMia quap
^ 3 ^a"ff'^^^'Ealliex>fulpbmexSiMer -
knanifestum est. tinctura voca " P - to creneas &
vertendum ‘m tam diversas partes net »
a.^On-J‘ ts transmutari sit impossibile. '„:^mentum, 5 «pi--Ma at-
m °d um diversa ratione arsenicum, aunp . orsec tpi- cx f ,CT > m ** 5,1 v 'vum sublimatum aut praecipitatum > au > 1 cata’ 4 ''
Ss \

646 De Tinc. Aeba Vel R 11 B k>^,
t.nro aliquoties elevatum, 5c Lythargyriurn, sing 1 " 3 ^ e< -iU? al3t ’ ( jo' rnta, aut quaedam eorum simul juncta aes & ^ enll 2 n ]i jit' phtir etiam argentum rtibificat, quamvis opere diu 1 ßan Illll 'ctiJ so admodum. Quaedam etiam argentum vivum 311 - 3r iii |jf j(li durant, ut argentum videatur, deniquq per h*c 0111 oJ flfl <S -j, mille imposturas committi posse non dubito, tam or jp,ti* |l ^s» colores sophistici sunt, & perignefn recedunt, corp |j, c jiti { stino statu remanentibus, aut quandoque simul cv ^p c ct9 quia cum colores hi fixi non sint, alia 'corpora imp n1 re 11 ( j non possunt, nec facere utih examinatione Sc fuh 0 ^^ cotf.^ tionibus perdurent, quoniam tantummodo ^ un1 ' penetrantes ob similitudinem, sed cito recedentes, e jjjiiS* 1 subjectum fixum & figens non habeant, quod c° r P ^ tur, & illa in sitam naturam fixum mnsformet. v ivtU 1 ' / . 1 '| | ,l)ü' Sed dicet quis: Sulphur, arsenicum de argentum £ W jp tinctura; dicuntur a Philosophis ! Sic enimdearK 01 ^^tH J- Sum. perfeä. re Geber : Arsenicum est albedinis tinctura, sulpn ur F.zS.ay.tbjo nis. Idem , Argentum vivum figitur & est tirict 11 ' 3 £ll |, lima; refectionis, dcfulgidi splendoris. f r£U ri
. &s*ßü
K^rspondeo , Si Iraic de sulphure <5c arscnicoM crC ^ iI11 ^
> 1 ^
filedianttm perfettU ali- guando fui fhur arfenU p ttm & Mer-
garibus prout limt in natura sua quispiam inrellig 31 ' V1V „ . (l . rum falli. Sulphur tamen argento vivo Sc argentu p
phurr aut arienico commistum omnibus per art£ I fixis in elixir transire non inficior,nullum autem e0 ' cO 1111 J
ctnramcsse, aut fieri posse assero. Quodij(dem c ^,plC‘ lt jjid Geber dicens: Non putet quis quod sulphur per ‘ e Alchemiae,non enim estet hoc nisi vatium credere- 1 ^ f Lilphitr & arie nicum materia per sectiva hujus op erls ’ u |uiP t completa ad perfectionem , habent tamen aditu 111 ^ ftionismeaso. jn n 3 ^'
Idem de argento vivo; Non est medicina no« ra 3 j/ sed juvare potest similiter in casu. Deinde n0ta, j £t iiifl Pliilosbphos fepenninero lapidem suum comP. cU rrt ’ 3 ■,] Scarsenicum appellare, & sulphur quidem
trub-uAji^
, u,j vct' lr
cum vero album propter virtutem sulphuris ruu t yifl Ji* 1
furium dm, dominantis, sicut & eundem Mercurium vel
materia Cl1
non raro vocitant , quia tota ipsius . £ ,-. tf „-
Qiue auctoritatibus Philosophorum comprobare I ^ ist 0 Jo' Jn ßnculs du. non duximus, cum alio libro de his dictum sit- ijcupt ^ firin*. corporibus imperfectis fieri elixir,& tincturam j £j in^.'j'cji 1 * que Philosophi. Sicut de arre Vincentius: ®; c ^|iee cturam fitque ex eo elixir rubedinis, 5 c albcdim 9 ’ flelnveßig, tinctura. Idem dc plumbo : Et fit elixir majus rU jyufli, f c 'f‘ C,J ' dinis, Si etiam aqua :, quibus retinetur argentum

V>ft
Caput VII.
647
Ijj vj a r u i v J.1*
gf cau sis perfectionis & imperfectionis metallorum
V" Q| ' lu ii ade' • cor P ora imperfecta praeparanda este per fu- b " A( l l ram r n |^' oncm 2 c absentium suppletionem,concludit, f "Scienter praeparata suerint esse apta ut de eis
M ji 'P lr 'tits ' ni Vc ' rubeum.' Sed haec non ita capienda sunt Cf >rp 0 ’ r ^ Ut Cor P°ra imperfecta sela, & persc, tincturam nifj ' tln genda nobis praebere possint, cum illam non s r ®par lri ,ca ' n - sed quoniam illorum Mercurius & sul- r lnt .’ ut tincturam ampliorem & copiosiorem re c ij, 11 c ipiant. Quocirca bene dixit Vinccntiusxs tojjj °^liilosQ l C ’ quamvis haec ipsius dicta; etiam de xre Sc ^ S t( [' suorum, quae est eorum terra, non male inteiligi
;^i S ( U ‘ fumus revertamur: Inventi etiä sunt qui- opm aliud
.V>.U tail 11111 maceratum ita subtiliter & per minima con- vid' Un *P cc ' em transisse,simulq; cum eo inseparabi- : brd experientia tandem deprehendit vani < Sii , L C ' ,t rau n ,^ I ^ , , < luia nulla fuitin xre & serro fornix muta-
"O sl, - ' --- -- -- - -1- ^«9
''^tatioiiu Ulm aUt ^ crrum miro artificio praeparatum & fiphi/heurgu
iCS
>V.sed
tantum fucata quaedam mixtio. Proinde
pj,j v< t‘UUllin lUCilld CjUJCCIflllJ IU1M1U. i l U1I1QI
SC" 1 sitnq u tls ^ uc hosis , ut hujuscemodi opera frivola Scso- Scj? ^itnu 31 ? ^minc ingenuo & philosopho indigna, imo
. 'Oli,- tOj iKi,. ,'v .lHimn 'I :,h nrrvont
■^1
"»Us . i^^oribus propria evitent, & ex animo abhorreant,
, r Potis ^ ,cr tim cum in ijs investigandis non minus labo- 1 quod n 'i^ 11 ^ 111111 requiratur, quam in opere philoso-
N A v* cap,«. r-- yxamma exi
Si^Vttna istl,d ' tmoiibn . '-Kj,.- "a
a examina extimescit.
um hunc concludamus, dieirnus ÄL« kr«S«r»
essura, non proficere, seu quia aduruntur, ve- N p' s de( U|li _ s & vegetabilibus, & omnibus ortum ex iis ha* Al]i, ICUt spiris,,*’ bve quia non fixx sunt, sed evolant Sc fu '
i««;
V' a
j)i rit y ' "vc quia non nxxiunt, icci evolant octug*- ats enir * tiuocunque modo praeparati, primarii quidem ° " vero ma-
VJL**- IIIUUUJkM vp«UclU »pilllIJ
" C >tln tt i a • & argentum vivum ;|secundarij » ..... Oh. Clr as ß; j .ty’ärctrasita; sive quia non ingrediuntur,sicut o
r, tian en a ?’ dcs > autquxlunt de eorum natura: sive qüia ai1 ’ “eo,, Xa£ . d ^P°fitionis,scd v quolibetmodoscparantur f
Ck
\ trU ' n > Cc c
Sit , 1 ' 0 ’ 1 dcf Cl ’ j* c ' u ? suntnaturx ut in vitrum transeant; sive ' ll surat 1 . Ullt f Uruni Lc argentum per artem videlicet fa* Sc nlT i ^' S c l u * adurunt reliqua metalla imperfe- a on s u ^ t ?onrn, quia videlicet in radice aurum Lc ar^ i V \' 1 '. Cc pcrfeÄ- s°lum speciem eorum adulterinam exhi- (; t C tcill spi(In 1 , 0niScausam ‘>i se habent, qu* est argentum 8>t & j 1 °n Co ‘ > purum Sc fixum, quod ab acutis Sc adu-
^"dit. ^ ltUr aut exterminatur, sed corpora sua pro*
Ss 4 Itoqui-

648
Caput VII.
gudis ßt
tmctura p, lofiphomm.
Inquirenda igitur nobis est exGebri auctoritate tio _ „ °. _ n* _.-„„i. non i/.
ttnlUra phL unata &fixa, quam super ignempositam ignis non^jj^gi
s-i
De Invefi. ferfett. cap , senuit*
quae liquatis permisceatur, & liquescat cum ipsis, in ? cum co, quod est in ea de substantia mgressibih - & s 0 ns^ jtfi cum eo quod est in ea de substantia permiscibili > & cum eo, quod est in ea de substantia consolidativa, ^ ^ul^i,- eo quod* est in ea substantia fixativa, Lcnon co ^'°'l' c o^ 0 ‘ 1 ^
quae non comburunt aurum & argentum',' & adscrat ^ Cnclusu . tiones & pondus cum ignitione debita Sc persecta-
‘ pe conditiones seu proprietates, qui habere desiderat > qi
tir
" S cd
jn quibus cx per naturam sunt, despectis amnibus proprietate natur® metaljic® non inveniuntur. fi c !, CJl i ''' 'jj- terioribush* sufficienter declarat® sunt, huic libro ? y o\f ^ nens, precor omnibus fidelibus catholicis, pi js bonS^l .isiH’ 1 ' tis artistis S. Spiritus gratiam, & felicem laborum '^^gW( t ,
peto, ut si quippiam scriptum sit, quod a communi (0 lum aliorum sententia discrepare videatur, exist' mC ° ctum, quod artis studiosus non possit convenientim ' 1 qij<■
meliori via instrui, aut in scicntiapi hanc introduci.’ P®*’^^ jus artis possessoribus doctrinam & praecepta sua «ssf ^,s ^ commodantibus credendum esse, quam disputati 01 ), .j 0 fef' dis argumentis quamvis subtilissimis, Sc ex intimis h penetralibus petitis eorum) qui nihil in hac scientia 0 ^
f o etiam , ut si quid minus aperte dictum sit aut C x P* a usdam in locis, id non Auctoris invidi®, sed hujus a ^^,zi> 1 ^ forum recept® consuetudini, & Alchcmi® dignitas 1 &.■
venient tamen qui legent, in hoc libello, quaealilP^^aifV numeris fere codicibus sparserunt, Sc abdiderunt, atstss^t p nisestis verbis explicata artis adeo obscura: secreta, ut,!\ u r/ 0 ' ditem, quin chemi® studium posthac multo facilius jmo verear, ne aliquando peccati reus accerfar, q»ou P ^ rem artis vocabula & elementa hactenus in pretio ha° t $r ‘ \ dis omnibus occultata in unum exiguum volum traxerim, & cunctis palam proposi ta revelarim.

649 . _
) o ^ H-trmetka philosophia ßudiofo
ABALBIAN FLANDER, A‘ostanus,Philochynnis S. D.
®*fideranti mihi,benigne Leäor , non minoremse- > j eo * mereri laudem , qui veterum lucubrationes e , e r'u i n fo lcem protrahunt, ac publicas effe vo- t“’’e° s qui ipß novi aliquid operis moliun- tttUnt ’ cu m in aliisscientiis ) tum in hacpo-
H * f e ßit U<t A ^ c ^ emiam fpeBat,quod de ea vix qtticquam - tl,e,J no n 1 f u °d non diftum fit prius : visunt est instituto Sinet te num,septem hosce chemicos traüatus auclo- tl foe „Z^rum in lucem dare, id autem in eorum pra- , tQt* afh M Hermetica philosophiasestudio addixe - i hn tia^ m ^ anc artem incumbunt, artem meaquidem '“^Qb j 0ntantu m in pretio habendam,sed & venerandi ^ p, frauda qua amplectitur arcana.Duplextamen ^ d af°^ }tS 4 U * l ,anc tradidere offeratur obscuritas * ^cultas non mediocris , altera rerum,verborum ^ ma S na fit & propemodum divinet .
K involucris docere voluerunt,& summa ifiius- j^ a, fi ( reta, &sapientia mysteria, non nist admi~ y^u t l l ^ U &nt gnxatibus & figuris tradere. Verba y ’ >c obn[J > ff rtWu m obs.unonbus ufi sunt ex variis linguis u n ^qu l j tiitpetentes ' nm tam ut probos ab hac abfler- c Q s°ph >n ^probos arceant, cum non nist piis & vere U , 3 Wc sapientia amatoribus d Deo summo tyulf ° mrnm largitore reservetur, porro inter illos C c ° s ext a ^* nc annis de hac posteris aliquid scripsere s^atu^r Cre diderim, qui minüs obscuritatum & dif- pWiciJl** fyM** intmifiuemt ,sed hujus penes gos t Pt,ti i>cum monumenta manibus teritis,
\ exemi, Ci ° & Utente perlegitis. Desumpsi au - ' r ° al Huo / • J^fistim^b indoclisiimo illius secuit 3 artis ignarißimo descripto,ita ut agre
Ss 5 etiam i

<Jfo Tractatus,!. _ 0>
etiam legi potuerit,erroribus demf ac mendisffi jjfytfd ut ingenue fatear,longe difficillimum mihi suffi ** extricare. Pono autem quod in eoftudii genere J fere meam consumpsi, fi mihi ifiiusmodi errores eer b . jlf t hic assumo partes, videor id meo mihi quidam^' Jfd' yendicare. Poteram horum certe quadam Iere immutatis in i;splerify quod non pauci idffi j^r faciunt,sed ego nunquamingenui cffe duxi ex *‘ ie , /A re sibi laudem quarere. Ouidquid tamen id horis & bpera eil, quod in ipso emendando inffin^r ßS Leäor benevole uti boni consulas velim. V* ’ Gauda pridie Calend. septcmb. ifp
TEACTaTVS PRIMVS
ROSARII ABBR&
VI ATI,
E manufcripti vctußißimt.
Dverte, carissime, quoct qua: (equunt' 1 ' ^ fiu’^ silnt JrttdligetltibliS. Ptiroa pratparaO 0 ^ lncnttim anis est solutio, idest covpons^ y ,(jC reductio, hoc est in argentum vivum; &. .jff® runt solutionem,cum dixerunt: Solvatur autem st"
Magnesiae est occultum,utin suam primam materi® 11 '
ut fiat sulphur & , argentum vivum, non ut revertatur‘ {U r A
quia nostra solutio non est aliud nisi quod corpu* re, kisc j°. 'gj mtdunijct: resolvatur in naturam argenti vivi, f u 'st uC ß 1 lph 1 ' 11 jjo phuris minuatur, quod sulphur divinum,a duob»‘ ,
abstractum,fit cum spiritus obviat corpori. Secundat est cum aqua transit in corpus, quod unum non ' peipir' 1 ? ^
Tiim coaguletur,eo quod corpus argentum vivum agulat Ipsum,& coagulatur ab ipso, & fit terra. In" Opinionis,de quo dicunt Philosophi: Aqua de terra p ^rrAj quia aqua fit terra cum vincunt eamterr* c o<f lt ,
aqua cum vincunt eam aqua: qualitates; fit enim s° "
Lc coagulatio spiritus,ut unam habeant Operationen -^^,1.
num.cui nihil extraneum apponitur, nisi quod in : s’Vjd
perflua removentur cum apparatu. Tertia P r3e P 3 alt iit ßltfS terra Sc rigatur, & in igne & aqua nutu Dei P'if^phi 1 ' solid f st tertium verbum hujus operis,dicunt enim Phn° ‘

6>I
5>P«t R r OSARl1 Abbreviat i. ti j. .finit e C >C ck> & mundificatur, tunc Dei auxilio magisterio |'ii c |'S at ion c ^ nt ' nu arc,qui.i terra non germinat absque svequen-
Vin du
K’uionp -'""»are,quia terra non germinat avique tvequen- !ll,ri 5c m r ^|uc prasmilla exsiccatione; Schfoc sciunt cum l Uc u *'frcs, femina & fructus suos in hortis ad perfectu" 111 '*'' ideo Philosophi dixerunt: Natui te operatio .
iBulsertim, Sc Indus O 1 ^"®, & 111 ,c l u °ties per vices desi
puerorum ideo toties "is x, »quoties per vices desiccatur, quia omni ponde- Hv m oniUl mensuri modus, & omni operi opus est adht-
°H Pl ’ " Unc secta putrefactio Pliilosophonim sequitur, Sc j 0( ]'iO(i i ' c J ^'o non est nisi mortificatio humidi cum.sicco, bii>| ( j lrn ’ t l' t ‘ ls tantum siccitate detinetur, & quamvis humi- , C ^qiiit Un ‘^'F>atignem,tamen retinetur ä liceo,quodfuge- r\ aiec i’ C ' Uu r °n postum gravia nisi levium adjutorio superius "> t.t p r I Vla ni 'i gravium ccmfottio detrudi nisi cum scorpione. , Paratio : gaudet natura cum natura, nam cum natura
tiT^lUit Ura na turam vincit,nam naturam continet ,nam natu- ^ implectitur > & nutu De» opus perficitur, 6c istud
'•«i
H
ph^j^ibum hujus operis,& potest dici sublimatio seu "5 qua dicunt Philosophi. Ipsa aqua ■ tr - ist * " u 'spissata Sc coagulata cum terra, i
efficitur aerea, ,& hoc ob viario-
- r «., « coagmara cum terra.« „oc orn iai.»-
t " =qv,iI CCt D°P>uqui,N ideo natura cum natura gaudet &!*-
Niilql^^ncntia ipsius est ejus propinquitas, quia tanm est
^ «t|‘ tas 'Met naturam Sc naturam, quanta est inter adaman- \Sx* y ' «q. «iam major.quia radice sunt una & non plu- A«°qi*, quia spiritus cstalterius corporis mortifica- ?'io ( c :i ; Ini perceptibili, & ideo natura vincit naturam,mortiti- t 'Jips»,' C<:t cor pus Sc vivificando, quod ex ipso radicaliter fuit, ('thus c °uvertitur ,'augmentatur & multiplicatur, Sc extra-
sJMtu, X Un ° plura,6c ideo natura natura continet, 8c naturam cft ^P'emrqi nutu Teso Christi.Quinta priparatiomotter »X t elator virtutum anirnse , eo quodass nostnSm ut ° corpus, & animam' & lad est qmnMM tNft a^' us operis, de quo dicunt Philosophi, Spiritus enm !?c tatft en “st ,? mma ejus est tinctura,corpus ejusesttena.spi n- i^°'Vu 3 -t i pirituS: & heut corpus est vinculum ipsius anirn* p c ' ft siccum,continens spniwm Sc ammarn,spiuus
Mrt^corpus,figitquespiritum corpus. amwacopular. k>ol 0 J^ ^exta prsepatatio: variatur Sc m utattl s „ > i>: de h m, .q uous que perveniat ad metam albedim
»ft? sunt Philosophi pluries cittmatuc, pl«n«que HrJ' ’ l 'lofn r L p tw ' cs desiccatur Sc liquescit. Nota) qu btit^i i >tU I n ek eompofitus ex duabus naturis, q ^ t ' c “hw a 1 kera vero sicca, Sc cum coquuntur fiunt qnum, relinquit alterum,Sc dicuntur una natura, & stj* ^
. .9

Tractatus I. .. „affi
diuhumiditas durat nigrescit,quiqcalor agens inhutniu ^ $0 primo nigredinem,& agens in (icco generat albedinem« «itnnitatcm,sicut apparet in plumbo, quando iäcirous ^ tic Nota quod humiditas nostri lapidis est acetum acerf' )t er | ’ 1 quo summe est cavendum, ne convertatur in fumum P * f cct mium ignem & pereat magisterium : terra namque ‘ 1C iit nigredo & dealbatur, tunc perit tenebrolum hui minuitur,Sc siccitas accedens aufert sibi suum regimeu - cC (b penetravit suum corpus,& spiritus stringitur in sicco ,&* ^ d* bit nigrum comperieris deformatum, & fietalbum ' tlCl rum: tunc candida mulier si rubeo sit nupta marito,mP^ j plectitur,& complectitur 5 6 c tunc rex diademate ^° r ?/', l jiiii s ’ mat: Ego sum albus sibus, niger & rubeus, & sibus 31 homo mutationis,& ideo dicunt Philosophi: Coquj te s (i^ nec nigri fiant, deinde albi, deinde citrini, & deinde venenum, qsiia quanto magis coquuntur tanto magi 5 _ i c tur & denigrantur,& quanto magis coquuntur tanto siccantur,Sc dealbantur. Tertio quanto magis coqq u £t a3 lC / gisrubificantur,quousque perficiatur. In distblut>°‘ ignis sit lenis,in fublimatione mediocris, in coagulati 01 ^, v -d ratus,in dealbatione continuus, in rubificatione fortis- £r g o ^ in istis nesciendo erravcrit.casom saepissime deflebit) jus caput est rubeum,pedes albi, oculi vero nigri ^
Si triangulus in quadrangulo perficitur est tum lapi* *1 j tU ( coratus. Septima praeparatio: multiplicatur 8c P^y 1 flLiU'y benedictus,quando summa fixi fixatur cum eoquoutq 1 _ ideo Philosophi dixerunt, quod jam fixum lapidem t" „£^ f, sublimationis volatilem facias,philosophice conjung^ ^ nima, ut elevetur totum subtile in vasis» deinde fixetq V non eveniat,addatur ei non fixas partis quantitas, ut .„(jijs ^ 1 ■(( latilis superet summam fixi,quousque ad elevationem; ciat: nam si vincit summam fixi volabit i & si non cum re. Igitur quod elevatum suerit reiteretur ilb uS per vicem, quousque per hanc sublimationem& cOI ’§ figatur totum,cum amem fixum fuerit totum, tunc ^. n g£ijf tem reitera,& quantam prius quantitatem imbibe, Pf ra t 0 h
icm iciECia,tx, pnua tjuuuuiaiciii uuy* 1 " '»
tibinotum quousque elevetur totum. Ad ultimum' #
uuique picvetur totum, staun»“ — ^^ . c i
fusionem praestet facilem ad modum
tur quousque retur in complemento Solifico & Lunifico. reitemtiqne ipsius pr*paraveris tot gradus in mcd>^
tantalterationis & bonitatis a multiplicatione, ut un ' ul71 c° st 0 p imperfectorum corporum & ipsum quoque Me rcU g t jje® js«< tat in infinitum in Lunificum {kSolificum vcrur0, & ; n tU fr ‘^ 13 fludendo debent Philosophi morari prope vas - c) ü
i3 .

? u and Q
3os C j Rosarii Abereviati.
' 1Ueat ' t lUo s c °* ore transmutat in colorem meliorem,quam dici f^' tn ati U veniat a d metam albediriis & ruboris. Tota ergo 111 tegirnine hujus operis est in temperamento ignis.
. öc dimitte refrigerari & invenies lapidem, cor-
' • /-t_.-a..:- o.:n. _„a.
ra ns 3 ]i » a ^'tale in colore papaveris silvestris ,& ista res est ince- * 1> 'Hia>0c j , ens & penetrans, Sc cadit unum pondus super mille ^'sidQ^ttntas vices mille, continuo convertens totum cor-' aurum vel argentum,secundum elixiris propiic- j n ‘ a au tem mediciria citissime liquefiet in igne.Sc conge- spi|. acrc,c l lua fumus cum lenierit aerem, penetrabit in cor- ' lt Utn ia ]i tUs c °nstringetur in sicco, & fiet corpus unum fixum, dj u m,vel rubeum, sicut fuerit medicina Sc fermentum, j re fundus steterit incorruptibile. Pro conclusione: nota 1 t ^gi,s c !p n f u m vivum,plumbum, minium,sulphur, non sunt
V' S Ur ' 10 ^ rum sulphur divinum, a duobus sulphu-
t IVl| trrde 3 ' m ’ t>uod dicitur sulphur de sulphure,Sc argentum , ar gento vivo, a Philosophis appellatum acetum acer- t tfttiaiij doo,scilicet sulphur Sc argentum vivum, realiter Sc
ptaedicts aceto, id est, in prasdicta humidi- a Ptdis est una natura ipsius Iapidis. Aurum vero Se ta lit Cr c n, plumbum,minium Sc ses, Sc hujusmodi essentialiter Sc ( .'S C . R 0nt *nentur, Sc sunt iri corpore physico vulgari, Sc pro- ij'^Prri' 5 n °men in praedictis septem propositionibus duplica« >lo s v - s ; Weo qui habet aures audiendi, audiat, Sc qui habet ^ ^*>dct ^, Cn d‘ v 'deat lapidem in septem propositionibus notum,
S ' v '-, p Lid i Rößt rtum abbreCjt/itum ignoti ,
TRaICTATVS srcvndVs
U£ lapide philoso-
PHICO.
Incogniti Mttorkt
j - 1 a n t artifices AIchemiar,lpcci<* metallorum ve- J e Permutari non posse, quod quidem verum est,quia |f Ccics per se non sunt subjectae actionibus sensibili- tt 1Cr Uv»i o B t' S ’ CUtn omnino sint incorruptibiles: sed subjecta \ ii, a ?' c ri s u £j *? e P cr mutari possunt, quoniam corruptibilia sunt, tjj ‘'quitis < *‘ a .fp* c ic rum permutari non possunt,nisi ipsa prius Itj?’ 1 ^sicinap Aristotelis ) ad primam reducantur mate-
*'Ute m lam votriiam quam prius erant permutantur. Con- rat,Q stat, quia destructa una forrna immedia«
te intra«

654 Tractatus H.
te introducitur alia,ut putet in operibus rusticorunw p ort iiisP bus faciunt calcem & de cineribus vitrum. Sic wult ^111“ ( teil lapiens studiosus individua speciei corrumpcreA aliam cis introducere,quia intentio lua: operationis n .j 0 |' fl pJ l ligetur Mercurius in dictis corporibus, quoniäelix" nun tantum ex ipsis consistit. Et istarum operationi . Jiif medicinae auri .quibus convenit participare in org en 0 „ipol ,tl ( . y bus, 5 c in aliquibus diversificari. Nam in prima lu* c jjji» 3 ' f j nis parte opus auri & argenti per omnia conveniunt ,! 11 |fl J 1 ’ ^ io sua; fermentat ionis disconveniunt, quoniam fe 0 ^ 3 )ia ^ aurum est,& fermentum argenti argentum est, nec \
mentafuper terram. Alia quippe corpora polfibile e ’ jJ.piii 1 ! 1 rentur.fednö erunt bona sicut illa praedicta, quia 11 3 un Ul , <; cO[P
non habent,dare non postum. Et ideo dicit ribus aliis quare indiges uti, cum postis habere ir. l5C „ majoris temperantiae & minoris ficis J Si vero in<dig [ l, ^ rll |))
usu,oportet ut primo ea convertas in similitudinem V [|ll 3 i>> -. |$ porum dictorum,quod nunquam fiet, donec Sol medicina quaesita redacta,projiciantur super ipsä-qu 13 ^ cum'sit de natura sua conversivus, fit unumquodque c .^g.1 1 ^ lis corporibus quorumcomplectitur naturam: si en,r ? s,
.. " ’ ferrU ) 1 „ 0 o
cum plumbo erit plumbum,si vero cum ferro erit
Non
cum istis duobus aptetur radiis,fit elixir perfectum ^ ^
er»
0 “'
es nonr
perandum nisi de ista materia nobili,quia reo ^
dum earil naturam: nullus igitur quaerar a natura 9 u .?- 0 de rC "j est, quoniam fatigabit animam suam in vanum, ni " 1 * 1 tans nisi laborem, ac rerum & temporis perditionem- ' j 3 rt c* igitur haec nostra,pon in visceribus terra: praeparatur , 1 operatione perficitur,eo quod a dictis lapidibus nihil ‘^rp 11 ^ praeparatione & regimine. Modi vero regi minis sunt qm^ er c ^ cipales,puta solvere, abluere conjungere & figere. corrumpere,dividcte,& in materiam primam redige fC ' est inhumare,destillare,Lc calcinare. Conjungere dealbare & rubisicare. Figere vero est fermentare, “ e incerare. Solutio convertit lapidem in (uam prirna 111 ^^t 1 ^
videlicet in aquam,ablutio in aerem, conjunctio jn
jCTiJt
in terram. Unde Aristoteles:. Quando habueris aq 1 ' 3 ”^ 1 ^ & aerem ab igne, & ignem '3 terra, tunc totum hab cl , rium.quia tunc habes qubtuor elementainparteu" parata. Elementorum autem duo sunt lapidea^ ^ lapidea sunt ignis & terra, aquatica vero aer & 3C ! ua ^, rr , 0 fl' tem extrahes ex substantia humida, aerem, vero ^'Est.ro 1 * 3 ^ £ ‘ stantia sicca. De terra autem noncuresexquasitm^.^jptr Biodosit sixa,narn terra
& ignis aciem bibunt
,&d^ ccal
A’
P

^.Sqi, ^°SARII ABBREVIAT!. gff
Cil ' ln ^ Jd c a VCr ° ^ acs terram Sc ignem abluunt ,|tingunt Se perfi. IrC ° "portet ut sit aqua multa Se oleum mulni,quoniam o Onctuf* tanta cr j t< q ua nta multitudo oleifuerit. Igitur si° r c km ° vitUr lapis, ut in Mctcurium convertatur, Se in qua- Ut ind c >^ta dividatur, ut omnino sua materia prima habeatur. * e **» ai»,. .^“r.utejus immunditia auferatur, Sc redeat in rolo- ^turf sicut ä principio fuit, Se sallcdo sili sulphuris mk
'° t 'Ve rt j ( j 0 * :ea calcinatur, ur ejus materia fubtilietur, Sc possit t)'* rh in gracile, Sc de spisso in subtile, tunc lavatur
p' f ^it iu | tcur ’‘> ut majorem recuperet humiditatem quam V ^ c put , cc ' Exinde sublimatur ut sita materia attenuata ma- ii' üttl mu, j lr ’ &■ totum hoc attenuatum ut sulphur Se argentum ft^atp^^eantur super terram,de illa materia, de qua au- ti| tst '' t 'tum 1 a Um c ® cl ebantur subtus terram. Tunc additur sibi ^>l!za... e Hl a materia,quam facere volumus,si ad aurum,au-
ki
a ,j «a ma
'o Jj° te in^ entum,ar g cnmm ' Deinde inceratur,ut spiritus eum
ta «S,
. 0r P°retur, & in eo figatur , quousque fiat unum cum tii' S m profundo , tingens Se permanens,cujus una
cq'mj. Urn omnes Philosophos convertit mille millia par- CfN' v,s ■ • —
sj ac tnr
'nfu * 0mncs a *' as Philosophorum medicinas omnem
<]i, 0 ,! s c °rporis in verissimum aurum vel argentum,secun- e ix si'suum erit praeparatum. Sic etiam virtutem habet
t)ii lad' II H uta tem, quia st aegritudo fuerit unius mensis fanat
, !f J li aiUAn, unii., Anni (liAri*- InAiWim IfAliC
f.Ä f “
a utem unius anni fuerit, fanat duodecim diebus p Crit antiqua a longo tempore contracta fanat eam u- . m Co sitec medicina ab omnibus super mundi hujus Ppido perquirenda.Hoc ergo magiiterium nos aequat ähionbus , quia qui habet ipsum indeficientem
TU
S M;
una ’ ‘ n quo totum magisterium artis
■JCTsiTKS TES.TIVS
minera PHILOSOPHICA.
Ignoti auttorts.
1' . rem
cui non adjungimus
j'attn, 'w' >m ' n uimus 1 nisiquodinpvatp ataUO st ‘ etC} nifiSole
l^Ettuss^.^^^diges uti alio corpore in ‘ ‘ s c irca ipsiori*
r Vi 0 v< d optima,sed oportet ^od p. imus i«
|ed" l,c «Unt\mamSe «<„ . *> dr».-
tl *lu )■ ^t‘rc Ul "-/''j , -ss ls cor um est, quod tu facias ex cis arg
: ^'liaticih'' ^"‘’b eumt manifest* liquefäctionio v» «v-
lS ' : 'Sqi intclliga.s qupd 4, modis dirigitur opus,
•'^Parationi & ^riliarionem perfectam. Primus igitur '*• * «orum^ft />.^J»..fi.Ai ascxc j S arg ; vivuro,
liquefacti onis & OC-
pvimus

4 f 6 Tractatus III. i0(l .
primus modus est lapidis dissolutio , secundus dep ur jjstcb . Cibatio,quartus desponsatio: quod ad primumatti lict ’_
,l/
lapis perfrequentem contritionem & lenem astado^
ergo Deo juvante de Mercurio aliquantulum loto
& postea destilla peralembicum, & projice fasces q u ‘ l '
hoc secundo,& habebis venenum mortale. Deinde pP
fis phialis unam partem Solis purissimi & tres .-1 ~ (
uas' j :j,v< ( '
veneul --
& coque lento igne, quousque nigrescat in sup
er!
ficte
vt^i
tunc sapienter illam nigredinem, & pone ad partem • ^
num collectum perpdnnumlineuni subtiliAimum- \ rC ofi m
^ r.f\
invenies non solutuni de corpore tere beneipva*'- ■ c u>-- t
videlicet philosophice», deinde impone ad coquen«"^-^ veriferib albo jScqiiando nigredo, superhatabit rC . r r.O ..
sopef^foO'
praedictunl est, quousque nulla nigredef aquam
Cnenp- mirinfsf: tntfim mrniiR vf*i4al iir in . ..
itf>:
iioc siepe qudtiscj; totum coi pus vertatur in nigrebim^ gp no dissolVattlr. Teie,coque, ö< reitera, & non te tasd £ ' Jpo 0 'b <!. -;_firner ° cc . Jjct 1 " .
tio igitur cörpöris & ejus in aquam resolutio fit per t»^
squck Lt tettL in lentistimc» igne pes spSeium qtiadra^^^o^ Secundum bvus est depuratio lapidis, quas fit per e
rectificätiöriem , eoqitod fit capax sitae similitiidinb\ n j S rectificatio ekmentorufri facta est per aquae, aeris ^jaj» 1 ■>
lationem,& per terr® a stationem. Accipe tutic a st U ^ci' ll j[|if
pone m una cucurbita sive retorta munda, & ^j^ie "t" 1 ’ 1 j£i' 1 '
verem nigrum collectum in parte superiore, & bicum,& sigilla cum luto sapientiae, §c destilla igne,ita quod habeas quatuor elementa divisa > st a qU^ ! f |
mentum pone deorsum. Rectificationem autem ^ ((
- - i . . -— - . y»'* , As
terram septies destillando a terra repetej&omni vn- i- e o& c y
lationenl abjice terram faeculentam, per pannum mendo receptam. Accipe tunc primo' aquam destillando septies,& fasces quas faciet pone adp ar _ / bebis duo elementa bene rectificata munda ab o jits ]/ Tunc accipe terram,aquae & igftis, & eodem mo jqjS^bf' rem septies,colligendo semper superius pellem bo bentis nisi unum testiculum,&ita habebis aerem . ffra nerectificatumabomni faecesua. Terra ver° B1 ^| C jn 9 ’ (jis 1 ! fimdocucurbitxsicrectifkatur: Accipe eam [A bc fle h Mi }i lige sapienter aerem in pa existentem, & quando ter ^ >,»0 ((< i> «alcinata, & a toto aere evacuata, erit coloris P a ^ t stet 1 j/ impraegnationem, & si spiritus in eo remanse 111 > st/
nigra & recipiet nutrimentum suae aquae, & curn ta( a. bebis quatuor elementa bene rectificata & ^ e P Ut slU a: i^e
epus est cibario, quod est cibum degustare per a st
nem. Pone tunc terram calcinatam in unapma 1 -
i i

j ^.«j t Rosa xui Ab breviati: 657
rei äificata, & coque cum lento igne per unam
? ™sicu t ii»/,, P°stea calcina leniter, & projice desuper de alia 5‘Htiu “ --—-»iiam septimanam, fiat hoc dili-
' Ut l>ri' ^ sodea calcina leniter, & projice ut™ r .-
Pt ’ quo,,f S ' ^ ^coque per aliam septimanam, fiat hoc dilido set ta “ l ^ c tow aqua fuerit inhumata. Quoniam oportet 0^ nt * S nn nutru ’ c pauco lacte, & postea majori sicut videtur k>>aTr Cnta ^ota ablutionem terr» fieri pet destilla- ”■*ciusanuae coagulationemper philosophicas im-
■ ’*»yi fcttT»
C*’ 0 Philo?" 5 ? su P cri Ham terram. Lava igttui cc......-
^Nus u °P uco A coque quousque bibent de aqua (ua quan- ^'ötifsj tcrit > videlicet quantum ipsa ese. Quoniam quanto ®pete melius fuerit lota, tanto apparebit melior t J* 1 Q f u ,5c u non bene suerit lota non erit munda, nec teve» * !tnc olotem. Nota quod habeas in separatione tan- 4 CC!J Pntc'£ anturn recepisei de aqua,videlicet pondus primum ! (J f 7 Pondus primum Sc secundum de aqua corporis CUr ij,ut in principio. Item lava terram more phi- jj c c °que opus tuum in aere,ita quod bibat de illo conii C j 1 etlt dc aqua sua prardicta. Fiat hoc fiepe quous-
’ tS ttw aouaeitu»
.
n ^Oni am a ^ct»oniam ipsa est a latere turm, p»— r —, a l at ^ U ‘ ■ a ‘ aterc terras. Tcrdo pone aerem,quo-
I Vu^uiam Crcac l u ®. deinde pones ignem in opere ad albe- I S r ?ko,ubi? ^bedinis fit de tribus rotis, id est, de terra,
° tls ,ubi i CT ,^ hl tm 'Zoit. Opus vero tubedints fit dequa- ’* -JuK-n-i notest.fi primo ponas oleum
in terra

Tractatus III.
ostium sui ignis, & circa acr intrabit, fige aquam cU **I 1( fl{P tl quod sibi adhaereat. Et scias quod si occidis unum de quatuor,omnia mortua sunt, & si unum plus lubc a | quam alia elementa nihil valebit opus. Intelligequ 0 “
Deo te commendo. Nota fermtntationem Elixir , P r ff 3 t i | '’ 111 , super tale corpus quale accepisti in principio optime P utr ’ 0 rC' 1 , in prima deiponsatione sit minus medicina; quam de c< J- v , fl lii s( / tres partes medicina: & quatuor de corpore, Lc poste» partem unam de medicina, cum duabus, tribus, c l uatU *'hd , lius secundum quod inveneris potentiam medicini > opus quartum. Quartum igitur opus est desponsares^,
nre^.Jfit
Ul"
mixtionem fui primi corporis, pro eo quod factum est ^ ,ii
lc, ad istius intellectum , v delicct quod elixir sit ^
corpore unde extrahebatur in principio , quia cum 4 ,irl ,-. r ii;' 11 ' 1 ' _•_‘ - , _J »iuS ^
animam,pariter solvit & coipus, ut reducantur ad e| uS Non figatur Sc non moriatur nisi in ejus curia ipiiu 11 °" (JJ fau'j iis, quia occupatio ejus est fixio ejus per fermentatis 1 ’ gl) o^, quod tu eum jungas corpori suo praeparato in princip 10 ’.‘ l|S p r * in illo occupabitur propter convenientiam form* P t sl u c ‘ |t /J dicti ad efientiam corporis, Lc non jungas eumcuid 1 * 11 . corpori, eo quod convertat naturam cujuscunqueco 1 !. > conjungas eum illi corpori de quo traxit originem, * c ‘ a cies totum erit elixir quod conjunges. Pluribus eerte deficit eorum propositum post operis complementi r0 ji cl ' ignorantiam istius iecreti. Nota ergo verba, quia ^ C j opus tuum super aurum vel argem uni, vel aliud aliq u ° S c o r l' ( non convertit naturam illius corporis ad naturam alte' 1 proi'i! » ris,sed illud corpus convertit ad natura propi iam.Et si ‘ u illud corpus super aliud corpus illud corpus super quo (i Pj fi )
sierit elixir movens totum ad sirum genus.Sic intellig nS <1 „{ jlcias illud super argentum, non movebit illuddc si projicias illud argentum iiiper aliud corpus ^
cuprum, stannum vel plumbum , convertis illud i°.‘ Eodem modo si tu projicias opustuumsuperaes.et’^jtri^, bile aliorum corporum ad substantiam ceris: & ‘^ C ° „i i” c' 1 Philosophus,quod illud coi pus de quo spiritus occu| l3t 0 i ^ ne,est res de qua opus est praeparatum. Nota ^^,i,c^i« accipias aliud corpus pro fermento ad desponiationcw ^ quam Solem purissimum, vel Lunam purissimam ’.'LsifL' AristotelesiQui non coagulat arg. vivum album su»"’,,^ 3 l «
viis 1
•& non jungit illud cum puro argento, nullam habet dinem,& qui argentum vivum facit rubeum fae^^n'-^.
non associer illud cum puro auro .nullam habet vi
»em. Nota bene hoc prseceptum Philosoph 0111111

Nda n j Rosarii Abbreviat!, <5/9 ^'ciiir, Utn bona; memoris. Non labores igitur sine corpore
-- J - J ..:u:i_
■ ‘S^o "«ua: memom. nuiiwuux.»*^-» ..
k^itt Ua ' l0n poteris venire ad perfectionem, sed ad nihilum J ne<: quisquam sibi perficiet qui sic erret deviando: & v^fitat nitm de ws.ximis secretis philosophorum. Nota bene s l ' t, bene^ . tl56dici,äa: projiciendas super coipus in desponsa. f U Pev t0r e ] git u r debes scire quod quando projicies elixirtuum Jl ? aliquod, cave »e elixir excedat quantitatem corpo. j.^Povp^ „ ,lce modicum operis tui super multum cpporis dc o ^tutjj Crit totum pulyis spiritualis, quoniam fi projece- w^tfpoijs °^ Cr ’ s IU1 fttper multum de corpore, in aliqua ho- pJ'ifcijQ ' tut pulvis consimilis colori corporis superquofic istud c bxir completum convertit omnia alia cot- q ®i'te sp 111 "tuus: & cum sic dictum pulverem praeparaveris, ebisv" p'a corpora, vel super Mercurium ad oculum,Sc * etn vel Lunam quantum volueris ipse, meliorem a stnm de minera.
’ P«r%i traBatut de Mtncra pktlefophica.
TRjlCT^TrS
^Mpendium utile ad
! ^EDENDUM MEDlTATiQ- NVM EXPERIMENT
' ad credendum m!düat>onumcxperimcntum^.
<0 0tUs «n spiritus corporibus magis aslimrluntuv. p ^
I r P°t'bus magis uniuntur, quoniam am oR nobis
l Vtiti CQst Veniunt in natura. P« hocrguut mven „ medi-
SSv ne Ptimahoc, spinn» esseakeratioms torporumm^^
I t'^Us r a - * cvim sdlkct m ( P' nubuS C3St ornorum metallico.-
i N|w P’fttum alium quam Mercurium c ? , intendeiv-
i Ideopcrhocopu S nostrumrn.Pornt« o ^
II n ’ti\t lt,1Us tpPum esse veram aiterabilium me i ‘ m i m -
iteratione .perfecta. Et certe V ntis , Se
lNr t n tct'poribuscstpaucitas argenti viv> »ripfis . ■ p isc0 t> I ^«sV T P ®" atio c ) us dem, quare compiementum ^ & ho. imperfectis erit argenti vivi multip i X Vr, & fixatio permanens: boc autem per „ er
1 '5 ar gcnto vivo creatamperficitur > quaeqdinem pal-
11»^° cel* 1 Ua: luciditatis & splendoris > illorumfusce^ r _
i m splendore adducit,ac inf ulgotcm nod mu-
! CUln argentum yiyum sit fluens Sc fugiUVk.W’ ^
j Tt ? . ..
i

66o Tractatus IV.
tatsine alreratiönis natur* illius administratione, mus ipsum necessario praeparari debere, ut talis fiat 1 ( 0 rps' tia.quod permisceatur in occulto, usque ad profund'’ alterabitis,sine separationem «ternum. HoCautesty^ijjjfSj, fiibtilieturintime.in praeparatione certa per multa ' 11 nisreiterationem,arcbiissiccisadurentibus & dei ‘ ,cC ‘ ar esv°^ phureitatem non habentibus, & non permanet ejus "^b^'V figatur,neq; illustrat nisi fulgidissima exilio cliciatW 1 "
&non praestatfusionem rectam nisi in fixione illius ,,
beatur cautela. Imitantes ergo naturam in quantut 11
ipsum a calcibus immundis & desiccantibus multo"^^,^,. mus,donec perfectiffime asilis mundetur fiiperflu ,ta bissimum assumat colorenr,quod quandoq; in sept^'^,§>,^, in novem,quandoque in duodecim completur vjcib l, *] i]C jel V |r videris ipsum quasi mortuii, Si ut nivem aibislin 73111 ‘ £ ,|ias i,l llI ;r dilibus adhaerere,tunc ipsum dividimus in duas P altC p’t>W* l J/ nam deorsum reservamus, Ut cum ea terra lapidem ■ a :^.^ alteram projicimus in fluentem aquam, donec redeat ^ 0 |vi ^ vivum,in quo ut docet semel destillantes piniffim 1 ” 71 _ separatim.id est,aurum,sulphur, argentum,arsen’ cl,r ^ I 11 0i ) :y coquendo, quousque fuerint omnino dissoluta, & - 1,1
VUV|UVL1UV; ) kjuwvuvjuv rwviiuv urmuuu ...
tas fuerit egressa in colore nigredinis. Nam ca ^°^i mido generat nigredinem,& in sicco operatur alb c ’ , ^ a [fl ’ f jS’ citrinitatem. Cum ergo solutum fuerit & puti e ^ £ .sl>H^>" ipsum dividimus in balneo aqueo primo suavtret , postea destillatur aer igni mixtus,qu* fixiora si> nt ,*J c j tunc terram nigram in fundo aludelli remanentem ' igne comburimus, id est, calcinamus quousque alba. Dehinc rectificanrus aquam & acrem,id est u l c ||V
se septies destillando. Postea carunt ignem ad p^^yjtc ^ii' collectum terimus & cum aqua sua imbibimus» & mus,iterato in se multoties,quousque cxicceturdc' £ /
rina coloretur,tunc praedicta elementa bene prsp a C n , J [',i> , ’ J jitf reservamus, veruntamen conjungimus terram c a ^ a qiJ‘ l V? argento vivo sublimato albo jugiter terendo ,& s11 ^ ^ ,{l ..cr bibendo,& suaviter assando quousque incorporeus ^,,» v ,v ff permisceantur. Cum autem hunaiditas fuerit cg‘
igne tenui eijce sublimamus
ius quousque terra curubifs^Vl
=•</
sublimato albo levetur totaliter, si vero aliquid'"'^! manserit , addimus sibi viciffim argenti vivi fw tem,ptimo cani quantitatem ut summa volarim p0> (C fi fixi,donec ad elevationem illius sufficiat: & aoi ,£ '
sic
■ r tect” 1 ’ 3 fi
keramus super ipsum sublimationem, donec J#
totaliter «1 -vetur: postea reiteramus isi |tlS

S^.RosARir
11 ^BBREVlATr. Cii
l lQ lllnt: aut cr _ C ^tninistrarionis reitersrionem figatur deorsum. ^ n,S ^ co;i„ , re i tCra nius super totum opus calcmationis, solu- J s ' s do nC( ,'.^ ul 3tionis , ad minus quatuor vicibus, & ultimo figi- n. f iP ms a -feritate quiescat, & sic pretiosiflimam lapi- a lb( (rn lenter iunem administrando praeparemus ad o-
I o iguviii auuiu.iin«.— j-j-..- -
't "'-’Utn ru keurn,quomam ipsa est terra foliata ab illis ad fer- te rVa m Us ideo in duas dividimus partes,quarum unam re- fl^tivjtj ° °P erc albo,6c aliam pro opere rubeo. Pon o dean- cqj,^ 0 opere rubeo dissolvimus inaqua sua rubea & in- ^ 3l ne S a mus,deindc apponimus sibi ignem lapidis rubeum - a ' l0 «ism!] ‘P^ una totum opiis contritionis, imbibitionis §c ‘üm :. to ties,quou(quc siccum sit & rubeum,quod per in-
)3rri A r, , M UUUK 1 UC uttuui mix.iuucum,i.|uv>u^\.» «»- l C °niu n /i 1 ” urn cum Mercurio sublimato & rubificato, non fc*ti 0filc ,° v * c *ffim sublimamus,quousque totum secundo ät CL iiiil etn rite cvat um tam rubeum in colore ut usisur. Postea rn ° C * Urn %‘ muS ipsum ut stet; hinc vero solvimus -Ii °iis Oh Us v ' ce post vicem, & reservamus ad fermentandum |i Jt “o ^7-ubeo. Tunc terram albam reservatam pro ope- tl tS . S f>Uri(T Vlrnus • & ad unam partem ipsius conjungimus tres Ji, ‘ n( *'»Uil Im *Luna: similiter resolutas, & ambas has solutjo- C ° r Pu« conjungentes terimus & astamus, quousque totum
"Hj , ../• ii , rc' *
un' 1Urn,clu apponimus de oleo suo albo quod sufficit, ti( l3 "°n(- ni | Cl 'psum multoties contritionem, incerationem, &
<i>s«
s’Ss f” Ut incorporentur melius. Hinc iterata vice conti- '^>as c PCr > s “- sublimationem, reducendo semper quod super illud quod inferius remanebit fixum, quoll^ ’ v el f tn . h 2 atUr deorsuni.quod quandoque in quatuor, quin-
h. ^ vi« * » Olmrl /»A nUir*-»llt-*-i' f/imJoenr ^rI/*lKuC Omni
Ce1
s
s,
quod est ultimum; completur vicibus. Omni
ffSc^fr tot um incorporamus per contritionem, inceratio- 'doi 1( . atl °nem , & sit iterata vice non fixum sublimamus a ri> forcS- tUni fucr >t fixum, & tunc accendimus super ipsum V^^tnJi murn P er diem integrum, ßc est per Dei gratiam ctllin >stans 1 tmgcns,penetrans,consolidans, & perse- ]. v cri(T Una P ars convertit mille partes cujuscunquc corpo- i, *i'o ai ü ' t ” am . Lunam. Adhuc vero totum resolvimus in o- ■ 11 %a 0a gulamus: deinde iterum resolvimus ,& cum
(j" Part e
conjungi mus , & viciffim sublimamus quoufq; to-
V
^nitl ClItn ‘ p’'"“"' , V- ^ ‘Liuuii luum.»».'— -
^in'n^iainng q?- levetur totaliter, dum ergo suent cie- Sik » r;,t sonemV US ,ublima »°nem , quousque per iterationis \ u^^tato f, i ?’ Uur totum >S ; cum fixum ruerit iterato sol- Vr; ~ at ° si'lini, ‘ manius > quousque iterato totum elevetur; St( p,ll m quousa S st F ' e ^ :0ntinu3m soblimationis iterationem quoiisc- .-"'Omnes ergo prxparationes super ipsum st- aciktn dederit fusionem ut cera tunc enim T t } abuti

t>6r Tractatus IV. j U s^
abundantius & perfectius operabitur,quoni atn una p 9 .fjti ’ - vertet mille millia partium cujuscunque corporis Srgenti vivi abluti in verillrmum argentum, meliu sC l ■’ nera productum. Eodem etiam modo fit elixirrub^^ftV lern, nisi quod pro rebus albis res rubeas apponimus' ca jcii'v lis: Et est ut jam terram rübificatam eum fluente Sö s |iij\ & soluto in oleo suo rubeo, similiter insimul conj un & ^ r 1 ^ mando unum cum alio quousque totum sigarur dccU ^iio^, huc iteramus super ipsum solutiones, (ublifnationes £# 0 (l inultoties quoulque fluat & alteret unumquodq; i 01 ? y indolem verum. Opus tamen rubeum majore indig e ^ tibus sublimatione quam opus albtim, ideo pluries e ^ ifi , dum solvendum & coagulandum. In opere rube o Irisirubeum,sicut Sc in opere albo nihil intrabit alii’“ Aequanto pluries solvimus, coagulamus & subii 110 * 1 7C jjit ll( $ perfectius,abundantius,& melius operabitur 3
nnmf-rnm (iinm rnm/pvtptic iimtftvnnnHctllC O ... ffl
per numerum (uum, convertens unumquodque ^ n, ' a fo infinitum,in solificum verum & certum. Sed cutnbp^ tC b fterium sciri nen possit nisi cum bonis rationibus. 11 ( s magister potest este, riisi omnes hujus artis noscas fa £ | t&i c ( Oportet vos scire cum lapis noster dividitur in quatu® u( ii nam si projicimus parum de eo super corpus dim 1 ^ e[ c ipsum aurum vel argentum, hoc tamen non potera 1 n<J tr P ij- praeparatione & sublimatione,quia suae partes minim^^in 1 ^» tant ingredi in minimis partibus corporis, ideoque pidem & materiam suam , parum' omnino babilew- . §
dementa munda , & pura habeamus ea. Tunc ea c« 3 ". u.
est rat' 0 . 1 $
quoniam in ipsa hora ihcotporant se cum corpore.‘st" qti^n* poterant propter filairi grossis'em, & hic una est ra ^ piderh dividimus in sua elementa. Abhinc caltin 3 ” 1 .^ lllS attenuemus ejus materiam,deinde cum aqua sua 1° a icii' a, ( jj i 3 tit recuperet humiditatem quam perdidit in “** ^ hinc coagulamus & inceramus, ut possit reverti „ s' 1 /
jnateriam,&sitlehis ad fundendum. Postea const^ois 31 '|/ gentum vivum solutum 8c sublimamus totum ut ^/
tür materia ejus.Sc bche incorporentur ad invicem > . |pb c ' fecimus ut argentum vivum & sulphur de illa ^^r su^^sf^ super terram, de qua aurum & argentum essict un 0 j or estV(i ( ' iam. Deinde apponimus ei ignemlapidisut ben* c „iji'
Solis,8c fiat rubeum ut usifur: ignis autem n ° j
leus.Sc est aurufn. Cutn etgo bene fuerit prLpara jib' (jJ 3 sublimatum, & coagulatum, apponimus serrnen ^ atistst, P 1 Materia qliam facere volumus,videlicet si ad aurl ’ r jg aC st^ StgKritUssi arjjsnturti; sic enim Facimus pacem. 1 1

?• 0 s A Rt I AbBREVIATI
' ,(ltr tftlfr U5ARI1 ABBRisVlATi.
hi "P'dcnu ^ tcrr: >m,quoniam damus unicuique elementorum diligit, cfficimusq; at non amplius sint inimica in
T*. :.—- ..«rAlirimvic filKlimimiif Ä#
o ‘tcriQ h Ä ^**‘S«jCmcimusqi ai nun um u*
Oh^danu, ° r °- Tunc itaqj totum resolvimus, sublimamus 5c jHiij ■ s ltcr ata vice multoiics.quoulq; fluat & alteret unum- h '^'Xtn ^ cr ^ dt° r um corporum metallicorum in infinitum,in tn° C c °n)p| ^ Un *ficium verum ad omne artificis judicium. Ia tTj Un di tli^(^ tUr arc anum pretiosissimum quod est super omnem \^j^r C |JJ runi ' Deo aitissimo soli sint laudes & gratiae perpe-
TR -ACTslTrS QVINTVS
J\s\Q qui dicitur
^ARIUM philosopho-
UM EX COMPILATIONE omnium Philosophicorum Librorum.
Per ,
fanum Philosophum Maximum. /
k t S'A ik < ? e ^ l derium impretiabile pretium, a cunctis Phi- 5 ,j e So S politUm >q”°d non deponitur nec male propositum H] t ltl *r, ex libris antiquorum hic in summa una breviter
N tUr <i,t ai ^ utt 'kicharissime sufficienter pateat veritatis argu- lO ^tqu 5^ellentissim-e partis philosophiae esse probatissi- tik: ■ tu u i.;, c 1anc quidem summam vocitamus Rosarium, eo V><?‘ lolo Ph°rum libris
M>o a , '• m quo quidem claro sermone rectoque or ^^
S tL Vetb “ m >^nrommbus CuiscauUs ^['"nTcefo- 'H-o 4crtl us quicquid ex illorum hbns re P e vcr i tat i qwid-
tsj ]??* 1 ! 5 bujus complementumXtquia nocett'evrtao^^
^ l "lnl 0 ' atutut rationi,ideo sententiis veri < ^ ad to-
l "ti n' n ,T ,cmus m eo superfluum, nihdqu chnsto no bis
Sgefterium. PlaceatDom.no nostro Jesu Chr.«
. Uti 1 ,,‘ c , ( V 1 "'t u m sux intelligentiae. . . <, nerfecta, ad
J^ti 4 ' a dwinae bonitatis opera circularia son P ante f uaB
, c l Uo prodierunt sphaerice rotata. A r qua
>s * P'imordnim naturam cunctis praeponen
h C! COv Pora *» - ■ mixta,
' ' l «UC ~
is tariquam rosas a spinis evulsimus
r'M^° la ^'rrpirtia, ex quibus postea constituit cor- % senfiv' Xta ’mixtorum vero quaedam fecit intellectiva,
l ‘ Va & ve g c tabilia,quaeda tantum intellectiva, qus- «S«, ,' antatc elementorumcreavit.ldro inquietame4 ncc redeamus ad ipsum, omnium namque elc* Tt * mento:
mi
W
im

664
Tractatus V.
0^5
elementor um raritas ascendit ad ignem qui est sop et t ad<l &nos ab illa creati merito (ursum tendimus ad ad unum principium. Sensitiva vero cuncta nec non lia ex spissitudine elemetorum composita, inspecie diversa,unde cum dissolvuntur permortem noniw™ ^Ifi tuntur ad terram Sc aquam ,velut ad luam mat> cn>- , cl iti , tudo elementorum naturaliter tendit deorsum ad lu» c"* Omnium tamen natura constan 2 a’
videlicet terram.
latura eu»»- c3 ug'.V^ «st terminus magnitudinis Sc augmenti, ut in sua ty cC ^
oartibussunt“ 1 ...,
tent sirum simile,Sc eorum quaedam ex partibus so nt ' ,- s ^
utä carne,sanevine & ossibus,seu alienis,cortice&*° ^ fu"* < ■■ - -- s - totu"
dam ex partibus sunt consimilibus, ut ea quae per ^
nius eflentice, sicut est videre in metallis: quae autecn uI11 le * C uj, sunt dissimilibus in se luam postident sementem, infixa multiplicantur Sc crescunt, ut videtur in arbu Quae vero cx partibus sunt consimilibus nonmultip*' .^(bp^ ad luam primam reducantur materiam, quare dicit fjl ii' ^
Aristoteles: Sciant artifices Alchemiae species m’ cra f c transmutari non posse,nisi forte in primam reducant 1 1’
& tunc quidem transmutantur ,& in aliud quam p r > uS ^
permutantur.
OH"»
Nota rationem quare oporteat solutionem in primam materiam scilicet argentum v ' p
ideo quia corruptio unius est generatio alterius. ta ]t ;
artificialibus quam naturalibus,ars enim imitatur
vutur
quibusdam corrigit Scsoperat eam: sicut Sc ju L ^ firma medicorum industria, natura siquidem nvn mum nec conficit electuarium, quoniam de se >P' a ' { jtj motum ad hoc faciendum Sie etiam lapis nosier qU^^„s tincturam naturaliter contineatsnam in terra perfect e
-----.-.. r
per sc tamen non habet motum ut faciat elixir c ° n U n^ r
moveatur per artem
c Hioiuni uc laciai ciiA** -A i» v | Alia ergo ars perficit qu*nj* jn V
testsola per se operari, alia vero imitatur & perfic" j^jji
nata sunt aptaque perfici per naturam. Ideo succute"' j 9
tutae per artem meo, quod pet naturam omitti™ 1 1
differentia inter naturam Sc artem nisi quod ars a » -J
V ' . * «sil' j
motum, natura autem ipsa per se agit quoniatn 3
1MULUUJ ) WUIMCM UUCV111 Y ,n p kl ltdga.k.jUW»***" jU»'
perfectionem. Omne porro corpus aut est ele«^"^ r>'
j,«...-.--- -— |- - «VIDUUM», — ” f s3»* V />[ *'
elementis compositum, sed omnis compositi g en tuor elementis simplicibus habet consistere,st uar £lI1 fu' eessariout lapis noster reductus ad primam orig' nC f . ^ L rij 8csulphuris, dividatur in elementa, alias gc'
»ec conjungi, quia suae partes minimae non poj si in minimis partibus corporis j divisos autem ® £ P tß
i*:
natura vero interius j ars enim tanquam organ"®^^"^
«b
«f
ttt
i"
r c
l>t
%
'is.
Kd
üb

Nenn- Ho,
\ d st *• CJlxir quostquaenmusupcraim» xxumc*pe-
, (Ji v .jp e " uit formam ejus specificam : verum ante elemen-
t “' c °siiun *' US ^Rrr AbbreviAtt. 66s i^eiin,,.. !§ l,Ur > ßc elixir quod quaerimus opetatur, Nam expe-
f(i t ' 1 , 8t -'iq(i a ° 11Cm non videtur ex eis qmcquam, nec tangitur nisi
0 ' n ’fiütitiir C * U ' a aer & ignis.nusquam videntur,nec virtutes eo-
h^So^p ,n 'fi in dictis prioribus elementis,.rara quippesunt
5 d p Ur >t, j c | lni P‘icia,quare ob oculis videri corporeis penitus non
C IJii piex p C °.illo ne cut es, quoniam suffici t tibi reducere rem
Hn tll0r > 8c i ' tat * S ‘ Elementa tamen sunt quatuor, modi item
iit 'holij UßlotcS< l ual:uot ’ P uta san g uis > cbolera, flegma, 8c
(t. j lllc tita si! ’ "^odisunt calidum, frigidum.humidum.Sc siccum;
' ' -
’gnis.aer, aqua Sc terra, quorum duo sitnt activa,
.^tnap 3 ’’? 0 ' 5 Sc aer sunt activa, aqua Lt terra sunt passiva; Uft t.8cdu 0 (' ' '
^'Hud ideoc
«o ,teto .&^ ,8c . duodescendu n‘» unumestinmedio, alterum V' C0£ *drn' U ° ' < ? eo fiuia contrarium remotum a suo contrario :Vl ^Uin m tUr n '^ per medium, calidum contrariatur frigido, quare neutrum illorum coadunatur alteri nisi ß ^g' tu r quod non est contrarium per se ipsum adu- .' u Coi !tr lc ealidurn & siccum per sc coadunatur, quoniam in •tat!’ Qt <Ui lai ? tu t a d invicem, Lc ideo ex illis resultat elementi» „,‘Sg^ e etiam contrariantur insimul frigidum & siccum ex l 'tn, e3c Ctatur elementum terrae, neque etiam frigidum & hu- Ji'&di trh ^ Ul ' 5us eongregatur elementum aquae. Sed calidum 'Hi 1,11 ®cr* 10 ' 1 coadunantur, nisipermedium videlicet perhu- { t j! lil 'tlat a i lCcilm > quoniam perfc nolunt sitnul stare cum unum & 1 ] ,i ^5co erUm P ro P ter suam contrarietatcm, ideoque calidum cJH,. s „j§ re gant5cdifgregantunigenea dissolvendo Sccoa-
Pcr C msi «o
Hi
1 s edhn
, - «umidum ^siccum a gS' c S a " tU ' * t&C
Zendo Lcbumectandv Simplexe JL „ignunt cali-
J^'niutatio est elementorum operatio,» SS^ nt ; a * l qi»e t l 'S'dü vincentia tnatetiam > eum veto ^ quare H-
fecundum partem violentia, Sc & simplici-
^ Se n Univ ersas variabiles per calidum & f«g' Elidet deter-
& naturaliter permutari. Veru H a ; ne ratio nisi ex suum determinatum. quia nulla . ko
Sem' 1 ?' 1 ” 15 in natura ' lwm0 qU ru C rmile mulus vero cum e 1 ex Hi’ ^e unumquodque generat sibi sim - oenetat
generibus nunquam respicit se ip ’ ,, ro crea-
V -jq s' c etiam est de omnibus ex diver og eI ; s no»
Hf, 'vN^nnaergo est quod elementa sintunit f. v i c£m cü
\in ’ las actionem Sc passionem non habeten j \ a -
f;Ö»tan g e t ctalterum. In dubium.mmrrevocans
^ ^ lc | lur philosophorum, quis sit vel qua lS > cs00 di-
Vt bia! v ° Vlulofopborum nominetur aperte: m , /ipsum Vctl a sanxerunt , cum in uno solo consistat vc ^ ate * It z

f
666 Tractatus Qu i ntuS
charc servamus, & omnia alia docemes evitare, jjin". 1 ji philosophorum scripta ifcm unam este, nec alienum ^ e^ t] '^r gi debere, quia nihil convenit rei nisi quod propiuq 11 ' cx sui natura, non enim proserunt res »ist sibi sim>l )a ’ ^ i»“ 1 j
ficantnisi fructus liios : igitur cum res unius lutu g'" na 1 “'
earum sunt unum. Diversitas vero rerum ex divern ‘ Jp, *1
sunt gf
vanuu luuiiiiiuiili i^itviuuia »vioiuuiuva
suarum causatur: cognosce ergo mundum ab ii? v3 cl
k l , I , I aslesttlä-' ,r
nihil dat quod non habet. Mundum est unius est" eI ' tl . ;c oflt 1 ' 1 ;
alterationibus,immundum est diversum & ex contm r ’ ^
,16'
adunatury , facilis corruptionis lufceptivum , horuuss ^ zo ^ Sole est & Saturno, quia Saturnus omnino corrump^
siro minime. Cognitio ergo contrarietatis corporum^ tionisprrncipium facile facit hoc magisterium, na 11 ’ ju>T> 'CipU haerent sordes cum sint de genere earundem,sed Lit
naturam immundi, nonpatiens commixtionis dere
quaeras ergo in natura quod in ea non est, quoniam 11 e j>s' j.
nisi fecundum suam naturam , & major corruptio e» ,
quam in activa: utere etgo membro nobiliore & ^ fall' sufficit tibi : membruin tamen cordis ex corpore el ^ 0 njl' ,s '*> bi um cerebri ex capite,quia in corde est vis animas r f ■ $ rum tamen quod minus habet de angulis estnobino^lU”,!
ciori propinquius, sicut propinquior est simplicior 1 '
quadrangulus, quoniam terminos habet pauciores f est corpus simplum nullum habens angulum.
Di^-V
junctum 8c utere simpliciore, quia illud est genusg j 0 pl ä jyt forma formarum, nam ipsum est prius 8c polte' 111 0 ^c( ^ ficutSolin stellis. Transferam ergo sermonem ad b° ^c 1 ^/ natura licet sint fortia, nam in habentibus symbolo rn all ,b6 „i
transitus. Igitur cum quatsitum tuum sit de g
,I--l
mundi luminarium, oportet eligi in eo quod est h« sl . ipsorum, & certe cum hoc genus appropriatur lu 111 scimus > quoniam non perficitur opus nisi per
turregutn diademata lapidibus pretiosis, quorum P
•... ... _. j » n i- !__ * ,.f. ...
visus juvatur, Lnimusdclectntur» dignitas orna- ’ tl if >^
rum per intellectum. Melior ergo lapis omnin^^ftin^V'
qui magis est coctus, & igni est proximus, qui pj u * j a p
Ä' tardius fraricriturab ionf Tdrirrn maCUS
& tardius frangitur ab igne.
Idcirco magis '
tfosi ut Rubini & Saphyi i, quam lapides alii, st u '
iiou 13
ifl»?
f0|
V
\\
r'
bs
,ii; I 'tu
; I
\
",
fit,
S
*f
virtute aegritudines gravissimae a corporibus exp e jjjt
quibus parum est efficax omnis medicina, qtiare jpS. A
irv jinc mprliritltQ iri ^
$
dici in suis medicinis ad gravissimos morbos exp c autem doctorum verissimum argumentum, omnium lapidum melius valet ad expulsionem tatum,nota hic de meliore lapide omnium ' a P ( a pid ul ^ t jg 1 ^ 1
S
">t,
\
N
Nti
S
'ri
S

JjHoccjy^SARI* Am? RE Vr ATI. Gfy
tft ' ta 'lis tnlo' 01 ^ 6 ’ propinquius loh cum majori calore. Sic Se, v alet sutum quam argentum, quoniam magis |) t( , .> Sc (; c ’ ut Argentum magis quam cuprum vel aliud metallo- dusl sl ^ n tum ; lub, n«s habet in (e effectum omnium lapidum ,(lcbabe
aer & aurum in se virtutem ornniuyr lapidum nam continet in se omne metallum , tingit ea &
ti| ClUrri ° mnu,m illorum sit nobilius, ergo aurum capias, ti } ‘ Ct <irip 1 .Q nus P ro p ortio nalite r ab clementis est eomplexiona- cn, U1 , a ' 0rc parte fui iit ex substantia lucida, ut ex aqua
aall »in
j C!t 0rn ni &ii, "
|H
V-
-"■cum sicco & calore magno , ideo neque ctr 3 u, m statum reducitur nisi
ex toto destruatur ,^uo- 5 - terr pcute contrariatuv Aurü vero cum sit ex sub- ° l ' l t!t 'ina Ca m ' xta cum aqua per minima est homogencumi- astio J arte duarum extremitatum & coagulatur cum frigore „"X e n ttlc alons in ipso,ipsum ideo cuditur & in igne mc- cn ' tn propottionatum meliori complexioni, aequali, Hlt,a ^Orupositioni prse omnibus aliis Iapidibus pretiosis, t^i^diateesta^
ftf^dita a U , S verbaliorum corporum est quod iq eis est calidi- tl) ® > caljj ^^g'ditas diminuta , sicut deficit frigiditas cupro & a ' u, le & ~ * ai ’ tcrn stanno & plumbo, aurum enim & argen-
rgentum , erg® fume Se argentum pro
L % > n j, ®qualitersunt composita, & vere sunt temperata, Petti S “P^ibus aliis qui sub coelo sunt, ad speciem nostri !’iti, CQr f ) ori nC£lt ' a ' Et certe aurum est dominus lapidet, nobi-i : ' b aere* 11 ’ ^ cx & caput optimum eorum,non enim corvum- loi, 'Sais c ’ . llcc ab aqua neque a terra, nec ignis minuit ipsum, iii s c °aib llr lurae ctat,decorat&rectificat,& res comburentes 8< f^plexic 11 ^' 11 ^’ ncc corrumpentes corrumpunt,eo quod c- ‘ te . rn P erat a, Sc natui a directa inaequali caliditate Sj 1 c ftnQ(. , j Un,1 '^' t:irc ®c siccitate , nec in eo fuperstuum quic- ' 1 0n ' lnil ir au 'minutum, Nulli ergo lapides quantumvis magno r ° praevalent, tametsi auro quidam cariores sint, $ 0 | ni Htit Ur auri excedunt, sed quia rariores & pauciores V ^quod Nota ‘"'tui intime quod non est lapis melior quam elix; - pus absc l ; So,e nullo modo peragitur, quia est fer- o ’ quon 1 omnibus ergo rebus hujus lceuli magis valct itiJIf* a gi tll r '? m est fermentum Elixir , sine quo nequaquam o-
X"“ i ~ .~
' '»»WllWllj Ü1U11 , UUV 1^»-»^ -
te oc om cat aurum,Lc juventutem conservat, renovat tn tumtafl Cm COr P oris depellit infirmitatem, est enim }\r b n s bonis ’^ oa g ulurn q; lacti in caseo, & sicut muscus hSt"? S °larem a ' Mei,t0 autem aurum circundat partem fu- \ ’Uam vider^ entUm in ^ eriorem Lunarem,unde nisi So- n Veium srdn” 1 pro ccrto dicerem quod magisterium ‘ quia Solem & Lunam video, certissime scio

(i/
668 Tractatus Q_uintus- ^,3#^
quod magisterium est verum: nam quaelibet res aug 111
--^---- -j 5 ^
simile, & ista omnia sunt homogenea innatura, t| na ^ lU rij
m a(U 1/
psorum augmentum este sicut & est vegetabilium > n n ‘' S , t 1 *,
* - ® _ C° __ * COT -..iV'
ergo est tinctura rubedinis, qu* transformat omne
vero tinctura est albedinis, quoniam est domina
Sole commiscentur spiritus,& figuntur peripsum quod non pervenitad artificem durae cervicis > fp' r ' tU /j c tU s,l J t (j naturam suam conversus moritur, & mortuo similis postea inspiratus venitjmultiplicatur.Sc crescit ut res c . fast ^ nisi granum frumenti cadens in terram mortuum sue' jjjfcd’ i lum ijjanet, si autemmorttium fuerit multum fruct u ^ £ , e unde videbatur perdidisse quod erat, inde incipit non erat, qui ergo illius destructionem ignorat, c orl . ttl r# ( j. ejus ex itctu naturae necessario habet ignorare. Casc' ‘ c otp” vitur maximo labore, absque utilitate igitur quare a tf
bus uteris? cum, postis habere in istis illudquodestu’^jtctl^,
perantiae & minoris faecis ? Si indigueris usu eorum °F
mo ut convertantur in speciem aliorum praedictorum'
•vi»1 rvi inrmprp rmPnHOn i ta pte . n r\ iTi krlp MsnsiO ^ J/'i
mum incipere operationem meis; possibile tamen el ' ^,| C d
„iusf 0'
erunt bona sicut praedicta, quia in majori ope te non ctionis sunt omnia corpora diminuta, cum non in S re pus donec in compositionis subtilitatefuerint sicut co ^ (
Album tamen & rubeum ex una radice nullo a» ,„,j0p.
cta.
reatur cum eis, cum in omnibus corporibus insit Icic’ssj, «J
ge »n ’"/•
rts corpore interveniente pullulant, nam Luna in 3 ipium candidum quoddepurtsttmi Solis matena> 01 j ^{c^. tum ipsius coloris retinens designat, ipse tamen Sol ‘ „
) privatur effectu, quia ex materia & forma 5#
gento vivo pn vaiui enectu, quia ex matena oe IUI (( s,
generatio vera. Totum igitur beneficium hujus ar \^° t p- Luna existit, sed indiges quod circa illorum solutio" t fii*'^.
redigens ea ad suam primam materiam, prima autem ^
rum est argentum vivum, quia cum liquantur, jn i )( it
tur ad ipsum : certum quippe est omnem rem esse c j a i’' t f l Jr resolvitur, gelu resolvitur in aquam mediantecalq* ’ ergo ipsam aquam prius fuisse. Sic omnia dttctib' 1 ^ sunt in argentum vivum , ergo ipsa prius fuerunt ar §
Hic igitur nota de resolutione corporum inargentt 1 m .jst , ...j.-S.. x, n.roi—;—- 5 •—iSuisOv' »
nedictus ergo & sublimis natura; dominus, quibus ° ^ j,
nem discernendi,& reducendi omnem rem ad
1-1 ‘ «t! 5 ■
teriam 6 c naturam, puta corpora praeparata ad P r ‘ r'uiti 111 ’ ’.m 1 ' s..l s.A-X...,« K, VW... ii ...5.. I. . 4;#hüS W C ., -
fui sulphuris Si Mercuri j, ut cx eis in paucis diebus
terram, quod natura operata est subtus terram > n 1 $ jb' 1 yfi
modo annis; unde ii aliud beneficium non hab^ r f
to vivo, nisi quod corpora reddat subtiliora ad >u> *1

i! 111,1 satis ^• 0sA Ri I Abereviati, 6^9 i^llis p. n ®t>is deberet sufficere; ipsum enim est amicabileSe J tr Ccip| t Ca °''e, ac medium conjungendi tincturas, quoniam J° ra iis s,,|X l0t * f u * naturae est, alienum vero respuit, quia est u- ? Crtl est 3nt '*’ ‘ n omnibus suis partibus homogenem, ipsum t[ ‘p ncm superat & ab eo non superatur, sed in eo
k 1 " 1 ' ad| la r c l ll >ctcit eo gaudens, propter enim suam bonam par- illj lls Cnt ' 3rrl & suae mixtionis fortitudinem , si quo modo t^Piiiw '^P'fitnturper ignem , ulterius non permitit secer- 1S Pnit e ] C P er 'ngtestionem fumosae flamm* se in fumum ul- ti,' 1 dc n (j eVar ‘ ’ quoniam rarificationcm sui nonpatitur, pro-
a tem & adustionis carentiam. Veridice ergo innui- Cuilt 'iti " fa majoris esse perfectionis; qu* plus argenti vivi üs i.J' a ’ i* q U£E nainus minoris, & certe diminutum in
k;' 0r P°ra
>0 e : 11 ^?P Cr fcctis, est paucitas argenti vivi, Sc non recta in - k^P^catio ^' quare complementum in illiserit argenti vivi
liip 1 c °UTi 1 V' : . IUCrls ‘ n tu ‘ s operibus omnibus Mercurium supera- hb i>1 * p Crs X r onc > &s! P‘-‘ r illum solum perficere poteris, pretio- tr i' nu a ' 10nis indagator eris,& ejus perfectionis summa lar— ' datura- vincit opus, mundare enim intime poteris cr e ^ a non pervenit, & sic per consequens opus ex illa
■‘>0.b,
"Prref lIe ,
ona inspissatio Lc fixio permanens. Studeas igitur
.“'tis.
|i^ :r Cn t j a ‘' re > quod omnem superabit naturam. Quia non est
f, !* S i £ x Utru ® hoc fiat in organis naturalibus, an in artificiale,ero 0 elicias secretum, medicinam nostram neces- ]j 1) t '. 1 'tj n ' aefn rsse assumendam qu* argento vivo maxime ad« »q a 8i>n,"^h>ndo ejus, Lt ei per minima commiscentur anteii? üti^idem^^ntum autem vivum argento vivo magis adhae- >( 1 > ali ma S' s amicatur, post illud vero aurum, & postea ar-
liliS.J Ve ro corpora non habent tantam conformitatenj iii‘ la minus de sua pura participant natura. Tum etiam (ii, tc 'Ha CJC |j,? er ghur nisi Sol.neceflarium est ergo, quod h*c ^ a Utem ' S kotitfimum elici debeat in quibus maxime consi- 'l'iid 11 ' natu tarn ^ n torporibus quam in ipso argento vivo sc- ftif 1,1 diffi ', am ' tum unius sint reperta natur*, in corporibus
tJV
^ atu r Hiat«-' 11 *P^ US ar gtnti vivi substantia, lapidis pretiosi in- S» I rc,1 »Um , la A cau(a hujus est quia non est transitus de extremo Vt( Q ■ tte C (p 111 P cr Medium, extremum autem metallorum ex a K Qr Um r r 2 Cl ’ tllrn vivum,& ex alio clixir completum,media KS niapi- r 1 ex torpora qu£ se elongant ad malleum, quorä c lui 0t j„* Llnt dvpurata, decocta & digesta, atque illa fune t5s * quia „^,^Eme credimus non ignorare. Ison erg» >!lla est tinctura vera nisi ex aere nostro, id est, ex
lapido
‘“qs.in argento autem vivo propinquius non tamen ^l^scuncjuc igitur generis fit medicina tam in cor-
/

6>v Tractatus Qu.i n I apide philosophico. Omne pon o aurum est * S > c n | t q l|£ !,ii' aes est aurum, quia de genere ad speciem non C’»* f;,lph ljr . jjg®
sic omne aurum est sulphur rubeum,sed non omne I 11 t T
rum, quia nihil est in auro ex corruptione sulphuris- ^
noster secundum diversitatem su<E operationis h-'h ct
argentum vivum
verillimum argentum, vel eti-'^ jii pl i
rin"
cun'
fuerit dealbatum, operatur operatione sulphuris alb 1 ' r , tl ji^'|ii coapulans in argentum Durum . & si majorem hava
puriffimum ut patebit in liquentibus. Verun^tvjj^gn^
nem, erit sulphur optimum rubeum, Mercurium c0 ' x $( £<c .fr aurum obrisum. Hic siste gradum desistens alium tfj^ pidem, stulteque tuam consumere pecuniam, & a ^ n ’ f ^ tiam inducere perpetuam, quia qua: seminaveris h* ^ cO^pl
non ponas ergo in opere tuo muscas &icarabeos, ncC
de filio cujus mater est corrupta
ulcasoclcaraneos. ■ •.
, sed frustum de Je
comede, quoniam stultitia est magna opus tuum
facc“!^
re cum postit fieri de meliore. Tenebrosam ergo n oi- ^ mittas pluralitatem, quia huic rei diversa imponuu c^° l $ idque secundum diversos colores in opere apparent^ ^
que enim modo ejus diversificentur nomina,
sempf’^^tn;
una solares eadem de eadem, Venerabili ergo uti |TI Mi 0 “,
.-.-„«....A-«-- H
quia natura non emendatur nisi in (
cas alienum, nec pulverem, nec aquam, nec aliam ‘g ,
. :modohocO^,J
stantis igitur esto voluntatis in opere, ne
prsesumas attentare, quia in rerum
multitudine a |S .g^
UUJUlCj t|Ul.lllllCIUUl IIHIIULUUI*'^ 1
perficitur. Est ergo lapis noster unus, medicina un3 jjjiiii 15 '*1 unum regimen, & una dispositio ejusdem, cui non a .
aliquam extraneam, nec minuimus > nisi quod in P t ^ l ejus superflua removemus, non enim ingreditur i« c ° a jjqu- ^ sit ortum ab eo, nec in ejus parte nec in toto, c o
traneum ei apponitur statimcorrumpitur, nec « et .. £ -
* oi k
quaeritur. Est itaque lapis noster unus , aqua vid e ^ nens, munda, lucida, clara, coelestem habens colo r . n oi> , nisi sir in illa aqua quod ipsam emendet, quodqu®' - uC y Nota igitur quod ista aqua non possit emenda" 3 ^c,i° g Solem sane honoramus, ep quod aqua nostra non .^fii^. absque ipso, nam absque Sole & ejus umbra nuH 1111 ^ lOS-j,!) neratur venenum, id est argentum vivum praepaf^jpra# 1 rosine his venenum tingeris facere nititur, procede 3 sicut & asinus ad camam > Lc illud ideo quia corp us ^ ^cip^ii corpus, nec spiritus in spiritum, eo quod form 3 °°i\ e fl o‘^ pressionem a forma, nec materia ä materia, nar" l in suum simile,cum neutrum eorum sit dignius iff>P
go eorum agitin alterum,quia parin parem nonh 3 v'f [U

«I i Ab BREVIATI. 671
Cq* *forij) COr P Us suscipit impressionem ä spiritu, sicut & ma- ks^^aqu’ €t> S u °d apta nata sunt ad invicem agere & pati. Hia ll 'liting a Ctln §‘ t *lpifitusveropenctrat 1 non tamen tingit eor- Ur> fuia {pissum terreum non ingreditur propter > 5c K. (rn ' verum tenue aereum id est quod ingreditur Sc Vih^^stsulp- - "
, «t iulphur corporis extractum pei spiritum. Non
Nt^ St4ut «“- - ■■ n r • - ■ n: - : . : -
|w VU ^tau vuipuiia ..j.- r -
Iit '* t ,® Ve ntr tu . m 11 'Ii seipsum donec spiritus ejus occultus extra- V ' y a, cst re o C i us ' fiatque omnino spiritualis. Aqua igitur no - tr^' S RUanr^ 1118 3urum comburens, mortificans,$c confringens iH f tllr Perio l ^ niSc ^ cmentar ‘ s > öc quanto magis illi miscetur & wetten,? e<n lenem, tanto magis diruitur, aquaque viva i- "uawr--*,- U a .
t Klliu; magw w<i MU.H. , «»J-.. Y- . - . - -
^|! n Ie 0nin Ur: cum autem suerit trita Sc unum quid Facta, ha- jj ei » tunc tincturam ignem patientem. Corporeer- ide C ° 0rato ’ colorat, & omnem tincturam in schabet »t, 5 c °nf; ci ° t l u */ e bole St ejus umbra, id est Luna venenum tin- cxrV lostrum Iapidem perficiunt, verum nisi lapis lia- V' "bstanua una quam altera, non haberent actionen?
" a d invicem , 8c unum non tingeret alterum. La-
StJ°Alig
; Qjy^ p U uiutui i:uuc{u uns.» *v 7 ~
niateria 6cut in omnibus est materia differenti- Sv ^tn, ncce starium ut agens Sc patiens sint in genere res u- !„> stj V p specie vero altera & diversa: secundum quod Se '"catur ab homine, quia licet in uno genere Sena- tfe^ ^stinö 1 ’ tan ’cn inter se habent distinctionenv& opera- Sc^^Ue tam ’ u t convenit inter agentem & patientem ,ma- ^t a l ' S Hi. j^siiur actionem, forma vero agit, aiTirnilanssibi vir* 0 niattna naturaliter appetit sotniam, sicut mu- tA eo“ 01 ' & turpe pulchrum; sic etiam spiritus lubens
a tad US ' ut ’pl‘ lls deveniat perfectionem. Co- 'ecs minei ales, faciens ex cis opus tuum, quoniä
«v
y 'ci
e*«
- —nces minei alcs.sacicns ex cis opustuum > q ^
lapsem nostrum alio naosto ^ lua ,
"■cif^'^y 0 momine nominare, sed p« c c P ^ ao _ bil a P art e nominamus ipsum- ^ent o dc sc o-
dicitur omnis res, quia habet Cifommanir nccc ® kI 'am ad fui perfectionem, ornm .j lam a€ ,\i'¥c r naturae (ux excellentiam, & a _
'SüNi '° n -— ■
astio^ 1 na J uri >ux excellentiam, ocaoicoimnam«.» vT ir c,uc Evenitur propter elementorum pac- Ir^su *8 c r ai*k pe*'putrefactionem,carissimus propter
'? cteo ^“ccitrinus secundum colorum mutationem
rar, 0 / 1101 "0MMUIN postpone multitudinem ,
'c ^'tii.. ^ Pli,ui 0n , orn ' iKtm * femper tamen est una sola ,!|i % 11,11 Pron-Ä 1 ccrtc non curant,de nominibus, sed «o°fenim n r US ’ £ °H per unum dant intcllige.
Ifo sermoni rss (re j cl j p trmo subjectus-
Nou

Cji Tractatus Qu i n t u ^
Nota intime de medicina quod rubea fieri non in J ?.|> alba fuerit, medicina imtur nostra est una in essen 11 ' ^ .
alba fuerit, medicina igitur nottra eit una >n em"-^ ^
modo fimiliter, est tamen necessarium ut illa ea dc pW „
alba antequam rubea fiat, quia non potest
fuerit alba, eo quod nemo potest transire de primo
■<*
per fecundum, sic non est transitus denigro
iU « 1 w/
album, quiacitrinum ex multo albo Se paucissimo ^
positum, ideoque nisi hanc medicinam primo dea) rubeum facere nequibis. Nonergo differt intei ,|,c 3 ba Si rubea in eflentia ulla, i cd inhocquodmedie 111 . g{e ii' 1 ^ joreindigetfubtiliationeßc longiore digestione 3CC rü ur\&^
i suo regimine: 8c illud ideo quia finis operationis , ^ n • ■ ■ 1 ... .n -I:, nani
ad cito’ 111 ",(1^
ai» ■■
lllS
vcri* 1
ssi"!
rubei^üi'
completum est in una, incipiendum est in alia, nam j n Ji^ir
U.1IÜ Alt IU ima, vci n» »»--- , ^ ^ * J»>
sterium uno modo incipitur & finitur: opus ru ^p r i
beo sicut opus album albo indiget fermento.
pidisvasest unum in quo totum completur magn^^vi
m
'quaedam cucurbita dcalembiciim, sive vas unum ^tu* y/
spissum undique clausum, unius cubiti longum
rotundum sine potis, planum, cujus fundus P ar ',
cum parietibus planis Sc amplitudine capitis,ut fu* 5 « • <rn is ‘*|' ,y illud asceadat liberius, sic enim cumnecessefuerif ? „d
oblide m atel19 -" 11 ' 11
<8c supra ut melius accendi possit. De aliaquide m _ let quam de vitro, nisi iortaffis similis esset fu 1 bn V J quia solum vitrum & vitro simile cujus corpus sit * tcll crC>y ( parens, Sc poris carens, potens est spiritus fugaees terminentur ab igne, & colores in opere apparente*
operator erret m regimine, alia vero vasa non, st u ’ a . r.ic^ 1
, ana veru vaiarw** * 7 ... ,c sfO .rd' bent opqpa, id est obscura & porosa, per quos fp> rl ^ id est pacum Se parum transiens in fumum evanesce ^c’p>
sane est fumorum ascendere 8c non descendere, 1 ^ e ffl jii spiritibus debilibus suis usque ad zonam fubinn^.^z^^
suum. Sit autem junctura ingeniosa, bene cou „n 11 ,,,V _:n_ m.-... 1°.:_ eueres <* ‘ -tlfiVj/P
per illam possit incidere, claudatur etiam fortiter , ^ori 1 ^/’ quid possit exire vel intrare, quia si aer vel alienus .j F
rit, administrationem corrumpit, si vero flos c l ai jf e ßt)’ J^ 11 ’, albus, egrediatur & fugiat, totum opus privatur en men autem nostri lapidis est unum, & est ipss Sc continue, in suo vase sine intermissione, donec tu jgcH> ^;
Philosophi tamen multa pofnetnn^^^gsio ..„J'
ns optatum.
»is suae venerationem, velut, continuationem, °^ c \ i^i^j
mundificationem, ne sordidum quid introducant ce {efi^J
ut item sunt commiscere, coquere,adaequare,p ul * re Sc rubificare, hic sunt nomina plurima, q u0 ^ rt (f «niun est, quod est coquere tantum, "

£
5
$
».^nuilie Abbreviat r. 67;
h t*d Eru . m ^ t ludus puerorum. Contere ergo, coque,reitera r^'^CoA- ° c Pl unc s. reiterare,quia si scirent philosophi quod t'' tctar e&t'°' ^ lma c °ntmio sibi sufficeret, non toties sua dicta t <:in Uir Co 'deo quidem ista secenmt& dixerunt, compositum 0 l ' f gimcn t,l ' lle ’ & coquatur sine inrermiffione. Totum ppr- s ^Urir 1 t‘ius est in temperie ignis, quia diversitas suorum re« p'Vt Cs j t j a b igni s graduum diversitate, naro in solutione igni» <i ' atlis > in d H ' S ’ ' n Elimatione mediocris,in coagulatione tem- [j ll 'Us. ealbatione cor.tinuus, in rubificatione fortis &con-
^ deflem istis neseienter enaveris, cassum laborem ssepis- °PUsd ^onsustiffimum est ergo ut sedulus operi insistas, ^ °l’ere ^ ^uueatumdirmetas; quia scientiam nec proficuum ( (p Ce fleq u ni1 ' oac quircs,sed porrus damnum & deipcrationc. p<s'A '»du^ U - C 'o scientia naturalis philosophias eruditum
njAientia tna P rovc &um, utinpuncto errori subvenire queas [jj a po(p rs m > quia persolam natpralem industriam emendare. %■ itCr «x’ aiS enim ab ingenio juvatur & ingenium ab arte, tai ' 'sta C ' te etiam hujus aitis principia non ignorare,nam °P«ri s s3t ® neni non inveniet, non .etiam nitaris sophisti- in^Hlas fetant invenite, sed soli vero lapidis complemento P eus ' n cujus potentia reservatur ars nostra »e
Nota ergo intimedela-
. -',n crh . .— >n cimos
"W Deneget in -eternum
hi ' l,tp^. sositione quod est totum opus, Diipositio itaque d-'jHe co n „ ,S E tina tantum > .& est ut ponatur in suo vase, jugi«
' re. MUSfrlu. 1 . ' r r 1 . r. 1 . . 1 •
»ii ° rt >fica 3 j Ur ’ n ’S ne quousque to.turo ascendat solutum, dein« >!s a ^ Cc Urn & S '§ ms donec suum exhauserit humorem, fiat« ^ts^Eurn p 1>u ^ tUm album. Tertio fortificandus est ignis,quo«
15 st,
. •'“>? Ut & multum rubeum: verum si >» si, riS ^turn colorum nihil videbis .studeas oa . Kttt i a N 1 t«t r ' MS ° mn ' ia signa,qu* in qualibet decoctiot PP
^tcff ai i CQ ^ete, ctlllomm caulas investigate , qui.■■ -
^ stttoT su<lt artifici, & idonea ad totius opter is e P
j D .'8 nQv ames causam neceffc habent '§ no ' i on ,. n( j uiI1 ^st, invase, dequod semel lernen unq multotles dso
Sr' a f^bona fiat&nonplurie«; &_quamvi p u fst c j f
P»«« i" suo vase & firm.tqr chusoe, tum % ' S 't'.ac-tn" 1 imponere & claudere quousque totu zij.
. quodarophus est a malo est >
~ CtlS > tunc aurum non vertitur in ruber
6tr r ° tUm igitur residuum ad artis pomtu _ , a u$| s generationem hominis8comnis re.veg«
'N,
...-‘fi Eutern al> asim '
V uni lernel matrici imponitur femen, u .ndigestio-
t - tunc illud destrueret aliud femen ptop . ^ ^
««em.autaeris nigrcslionem.VcWnate.ic

674
tiam
Tractatus Qjjintus
ideo enim mulieres multis se vitis exponrn , ■'''
jjc d*
concipiunt,ac si concipere contingat abortivft pari ul,t ' upf ic^j cocta, Scindigesta digestis apponentes opus non nU ^ t tis^' s (f
cidunt, quia de illo matris sanguine tantsi nutritur > r jb
4-itinnfn nm^nmtiir in liir^rr» F.y his erosi r>3rf*t * . t£
quousq, producatur in lucem Ex his ergo patet fl uoa p3 s ssl ^ bus non indigemus ad opus nostrum,neq; etiam 0l3 °j lJ) ci'^| t |t «xpensas;quoniam unus est lapis,unum vas,& unü 1
„, r ..— .... r .j,unum vas, &unü lC §' .
dispositio ejuldetam ad album qufim ad rubeum > uC
paulative faciendum. Igitur si vere & pulchre ejusque compositionem bene coaptaveris, & cons* n ^j f s, ^ |j(
consanguineis convenienter junxeris, totum opus P"- ^
naturae luis obviantes natutis, sequuntur eas & f * 3 t .'„ ( ,itt> ( ,
putrescunt namq; & gignunt, eo quod natura nost r3
♦iiMnntitMtn dirius Av m hlili/^VPnl Vfn* J _<vfP
tura naturam diruit .liquefacit, & in pulverem vertif’pts 1 ^ tura naturam recreat, gignit & innovat, quoiilq; ducat. Verum quod secundum meritum materia; d- 11 ideo cum natura non praeparata minime convenit a optimus autem praeparationis modus est superflua a ^ sentia siipplere, sic enim tam integra quam corrupta a k; fij
r\ *. i» i -i «a ' 1_J/t' ;
..r r'—> ~.-.&—i— \ . sirt s * 1 h"’
renovantur statum, & illud qtudem est ut a rebus nt
lo convenientibus valde sublimes Mercurium, q"Oi> uifi.j
«° ü nr/s
s
\
>
acceperit colorem: caveas tamen praecipue in e|us n o 3 ' /
privatione viituti» suae ne vis activa suffocetur in 3 ^'J l( .c 31 ^/ autem terrae nascentium semina non multiplicanti 11 ^rAi' si pernimium calorem vis eorum generativa tollai"^ p q^^>>' sic certe nec ista multiplicatur natura si modo pr®P 3 to, non autem assumas ipsam naturam nisi puram, f ” . l(7 l dam,amoenam,currentem, synceram,&rectam; 11 ^jjuSpV ceris,non proderit quidpiam, ejus additamentum mentbnvde puratur. Cum igitur volueris intentioni ^is ves in eo lunaturam, nam primus gradus lu*pr®P al j 0 it , * |3 !|jli? fiat Mercurius , nec fir hoc donec Jemfiees per ac l l, ? { ,,qV J ^ r & caloris motum continuum. Oportet itaque ut 6c oleum multum , quia quanta fuerit multitudo a£ f p , ftj J 1 multitudo tincturae. Solvimus autem aurum ut 111 vi^j/ redigatur materiam, hoc est ut vere fiat sulphur & 3 ‘= ci>^^ tunc postumus optime argentum inde facere & 3lU " r j rit conversum m naturä ipsorum, ideoq; debet le v * phil 3 !-!/ ut sit verum sulphur & argentum,nam illa secundu fipitmateria prima omnium metallorum. Etct’ 1 ^ non est aliud nisi quod corpus revertatur h um 1 ‘1> 1,1 ’^; t iti- ,,,t <t itf lt ' in eo natura argenti vivi, fusq; salsedines fulpl«"^, v ''? autem revertitur in aquam nubis, ut stulti st 111 ^
nam si reverteretur in talem'aquam, fieret m |U
fi 11
iS'
s
St
S
s
s
s.
>i«
ts
Hi

R-b
SARI! AbBREVI ATI.
67 !
So«I' U,r ad i^ arr>J mo ^ um solium & aluminum; Si sic cum lo- W °Pus fv" ncm converterentur in vitrü , sed illud salium est era s l lta„, A 0l um ;
(i- ' a rit tr ad U1 s!,Nunc intime nota cie solutione. Est ergo solutio 4tj[‘ 1 , Co hcumh- Oticum Bey* & conjugium fiat, & sane cum ■- 'acn.-. - cnsstatini moritur, & in suam transfertur natura;
fv v tl’afjr „ ,"“ J mOTlttU miue»>u iianan-nui
ttk 1 ' 1 ' eo;.’, l * ^sobus multis ascendit super Beyarri, transferens Ici.^at, pL lls ' uum & quamvisBcya sit femina, Gabritsi tai l 'His- ° om ' J • " - - ■ • - ■ - <• ■ "
., tf ta ni c l l,öt lcx ipsa est,&quamvis Gabricus fit cariorBeyai V 1( co ft o l^od non fit generatio absque ea, quia nulla fit ge- 'softriw 113 , 0 '^ cx maiculo & femina. Idcirco conjunge ier- ^ I> 0 p )t ru °eum sororidiiae odorifer®, St inter se artem gift, 'Xe i° S '^ ltUr ' n luo vase claude diligentissime,decoquens C C, P'isi 1;lt ? neni lenem, donec brödiüm fiant saginatum, nä ex *tt t '’Sso, r ol Ural!b '« cft planum, ut omnis res, cujus radix ex te» tit^ VatlIr ®t fiat currens,& certe fecundum pliilofophui iS«l,.' l|t 'cun,’ CUrn vmcnnf eath aquas qualitates,&aqua fit terra;
L - ^CSrnfc*»._: I e»- r i '* n
•SS*
pi ti serrae qualitates. Sic solutio corporis, est con- Srn 0 'Ut Congelatio spiritus est solutio corporis nam ha- eq lr ^sationem, quod ünum non solvatur nisi alterutri "nge ergo toxico folium tuush, ut verisicabiturti-
l \"? Cr ttii tl ”l >ri ? c 'P‘ ur n, ex rotatu tamen catiorum felicia & in- .ShVs 'I 11 '" 1 terrenis,ideo m principio operis tui aduna so- j 'Ut c ° C 7 1 ’ na m effectus inde apparebit; & quod superior 'Xr * ^ juvat inferior, sive vincant superiora, siquidc m- l ''.'ltr cla' 1 j atltur ‘ cr g° longanimus in regimine ,
i\I' Ud tetnm ac noli cellare , quia nirlla sit gener.itio &
so- n ‘si per motum continuum , Sc aerem exdu-
so temperatum, Sc hujus exemplum est uterus mu- X • lc0ncc pcrit immediate clauditur matrix , Secali.
'ihj S c Xtr a , so |ta te sanguinis generatur foetus, nunquam tamen C'ioso^ 05 teeipit nisi cum natus fuerit: sie & eodem VNidi» pB so vase j ugiter maneat clausus, donec suam tu- Vs '"rien r tttTl ’ calöre. ignis perfecte nutritus sit, albut
.* ( liu. l,e seir ar i lls a P‘ s ’ nee ^bi nocent aerei status. Est ergef , ' t em UtnCÖnt ‘‘ luarc operationem. moderari ignem; • 5c maxime usque ad albedinem ; combure sicut iri dvorumpullificdtiOne, do- ' i ex- do-
tlfs.
y«>
i t ‘“ , '* t C0rni" '2 nc ’ »cut in ovorum punincauouc, uv,-
ta° ta sisoul*s S&tm ^ ura extrahatur. Non auremex- a So comni Ct * P arum 2c parum egreditur Otfirii die, do- 1 i,S'Hii!l Us > Heer „rj Ut ^V>pbre,Lc quod solvitur scmpCr asceri- V^tit nc petveni,'"r e t . n, ?i US: ideo 'g nctn femper caveas 8 ad solutionem ante tempus necessarium; tl<Jn eäc nr^, US a ^ T rcrn °tione remotam,privaris illud sest- Nota igitur intime de calore leni, & de V v x contri-

•/w Tractatus QjixtfTV* s
contritione philosophica quas fit igne nostro ^ " , lS ( Calat itaque intensus compositum perimit, fi'£- 1 calor lenis nutrit & conservat, positum ergo in ba' os ii^ ( ,
contere igne^ßc non manibus,abluas humid'tate h** ,,, Ivi jj. aduratur virtus ejus ignea , ne coniburatursua tub' a ^^ rea, nam ipsa primo egreditur separatione cum si r f- J5 ll,lk j,jl' gnior operatione quam virtutes aliorum elem" 1 " 1 ' £ll ii' ^ ta de signis ver* dissolutionis. Continuato ergo iicum temperaram donec in aquam solvant) ' lT1 s >
■. oden' n
ta egrediatur tinctura in colore nigredinis, quC
solutionis *. nam calor agens, in hunudo generat item. Lc in sicco operatui albedmem 6c „t alho cik" ^ [f a0 est videre in plumbo cum exeo fit minium, in huna^-^i 1 ^ rege ipsum continue, noli festinare nec ab operes totus diruatur & pulvis fiat omnino spiritualisiid a" J jpist 1 suerit spiritualis in vase (ursum ascendit, quod V<^ grossum in vase remanet deorsum. Nota itaqup j ^> C J
contritioniscotporiscurnspiritu,quiauisi ornn ' al j^iiictf^ 1 teris spiritualem, nondum eacontrivtsti , ig |tuI / ! quousque convertantur & omnia pulvis fiant,
igne fiat non manibus. Conti ifio igitur decoct'""^,^ /
" '
I’" 11 " „iil
igne fiat non manibus. Immiifio
ntuim, quse tantum habet fieri leni decoctione > . fi .
ctione , continua contritione igne & non ma" 1 ^ oC l( fL/ nuunt contritione non egemus. Alkitn certe fa clt o perficitur, quia Alkien terr* , idestqusdan' ss" ^si>st^,->s in terra , & est sicut Alkien in homine , illud Vi) 1 „si" 1 ' 1 qs rativa clarificat semper & dividit sicut scit, & ,/s
que sagax est, & sibi sufsiciens in omnibus quibu^^„.i>^ re quidem (iio est ut convertat terrantin aquam» ^ pr jrff
fu
I ^
ram, fecundum compositiohemdivcrfam.
vendunt terram cum aqua,iecundo terra coag 1 erit intra centum &
.a«
aqua solvere terram
: quadraginta dies; ptintö , ut ad modum fui subtiler' 1 *ajnC^ -j/f
. , . .„injJ*, .„.iiJ iU6
fecundo autem terra coagulabit aquam ut fecum
& hoc est
solutio corporis & coagulatio fp' r > tüS .,,, :enr»imöc cmadraointa diebus. & fort"* r „iJ 1 . jl
ctione in cenmmSc quadraginta diebus, ^ r ° I ‘”quO ,,l jjil> l j , | ji
do in quadraginta diebus, sed primum est m e '‘ uS ’ 0|) js. ^Ip' 1
ficat temperantiam ignis & bonitatem prap 2 ^*^ 1 ”
nten nisi sulphur nostrum agitin aurum, non' ^ ipsum denigrat, consumit & cruciat, eo quoa f „na
strU^XV
, t Jtl*A + nl?» A>
tura,quod vero denigratur est quod tion * u £ lCn oS t3 |7lC !V ( ' i<'
& non fugiens cum fugientibus vertitur: cni£> an f ; n0 e&
WtW/
ciat nocumento neccovruptione, vei ücond un;lt ’'j ]ö ii ä fi enirn ejus emeiatus esset noxius & incostV« ,licn '

’ftllr
A i. » t) T? Vi
J^bilJo^ °SARt'r AEBR£Vial. r>, Cli P av >mu nec ^ Uos extraheret colores, quos aquam sulphuris l >Jh! - qtionj S ‘ 9i'°d ergo pnmo denigrat da vem operis eile dr. tn ' ni non fit absque nigredine, nam ipsa est tinctura rma in onolibct corpore tingamus,quae quidem
4.'' li5 0 ' "e^xu-ivnii» »,
Sh^^cbln^' 011 ' 11 !’ ^uousq; I
f C j as ‘ c P>cis liquid® 6c cum viacusm^,.
Si t ' 5c |0a n tUtlc °p ottct ignem lenem conservate super jpsfi, lio 0 ii’ l , C ';P l: ' nt nebulam quam pe perit tenebrosam. Jn-
, (, Sn ln ' fl iain . °^ ) phonimcst, ut corpus jam ibhitum ih pulvere i Weiter fi m S r ediatur aquam & fiat totum unum, siverodi- c lit'S s > sol'' P U ^ V ‘ S aqua ? icias quod iste pulvis no est nisi aqua.
' - a- ...pnmrtTOaciua sisteipit aquam
sol' ^ v ’ s aqua! (ciasquosl urcpuiv» „v, .. ,
ca i°rc ignis, de merito ergo aqua sisteipit aquam Sy^Pktvx^optiam, ideo nisi quodlibet vertatur m aqua nul- 'a ’":>d perfectionem. Nota tamen quod nihil debet
Stf' , ' r lr " v '''"’' in rotoresimine, nisi lua aqua,,
s >
e “ 0n ®portet unquam aliquid auua uu -
stw “‘a, vj S nec ' n tou > regimine nisi illa sola aqua permanente c i US est spiritualis sanguis sine quo nibil fit. '^ c eifi,»,S ln cor pus j & corpus per id ipsum vertitur inipi- ,lai1 k 0rD a ® inv 'cc m mixta & unum redacta se invicem ver-
j e Us incorporat ipsum,nota tamen quod spiritus co- V V,, tit D , C ° . re ‘gnts. Spiritus ergo corpus in spiritum tin-. ■ l, e.«.,, 0ut ian gnis,quia omne quod habet spiritu,habet Sc
nnuae luae imminentem
, 5,«!,,. t-vui laneuis.qmaomne quou “ d ^\- imminente« 1 tot ^ Us, e oportet istam nigredinem »st v iaj fiatque
Vfi. h'giter occupavi donec in sua reping ‘,£ a quaalten est donec toti) stat aqua una, cum , llon pote-
Ntu. ' ctl 't, tunc aqua amplectitur aquarrut® st ^ >tan t ei
itvvicc. Ignari autem aquam au ’ , eam effe
J'lW ^ ni '^ 1S > sed si rationem haberent,scire« uo (o-
Vj^bttman^.-- *■-- - -
’ a 11 rat ‘onem haberent.(cirent uuq,-— %C„ tinsi , ,? rn,c l 11 ? kamen absq; suo corpore cum quo io.
d, Xc Permanens este non potest: hanc autem aqua nt a st uasi i auri , igneum vcncnft, U ovum mul-
lc non poteu; ium--
igneum venemi, & ovum mul- v v 3 torum

678
Tractatus Quintu*
torum nominum ideo nos oportet cum hanc aq*»~-, -jiv »
... .... r. . . fd od'Vj
sulphurea,alteri nostro eam miscere ut ejus nigred
4e ergo carbonem fuse aqua? ut in eo extinguatur
'*U.
ceptio fiat,& vas claudatur, jugiter dum conficiatur ^
: debet fieri infra tr fS r.Ae^.y
Jiic loquitur de conceptione quae debet hen intra i> 1 -
ergo tuae conceptionis, est spatium trium dierum,t) u ® ^
fit conceptio specicrum,rerum mixturam coitus n °
.jam, semina miscentur quasi laq quae mixta videntUt'
noverit ducere,prsgnantemsiicere,generare,mortm
■.fV
',pr®gnantemsiicere,generare, re.lume inducere, & mundare ulterius a nigredine ** _
maximae dignitatis,nobis n.regem coronatum fili® fonjungentibus.Sc ei in leni igne adhxrcnti,concipi* ^ |ii a £ / gnet,nasuta; nubes qu® super eam fuerunt reverten pore, sicut exicrpnt. Tingens ergo & tingendü st cCC vt . r tit fr^i' re, iptum enim quod sibi miscetur superat & in ( |C ^/
pem:& quemadmodum apud visum superficialiter v ytt'* 1 /
ma luperat, ideo cum corpore rnilcetur & continetus
fit cum eo, vertit iptum in Iphitum,St spirituali ring' 1 ",
- I_ I . X !. ■_ , n. __ -flS* 1 A
liabilijquae deleri non potest. Continuato igitur c ° r ^ci
in quadraginta cfierum spatio fiet utrumque aqua sC g
rata a nigredine, qu® quidem nigredo si debito
ito reg /
permanet nisi quadraginta duobus diebus, in suo ^„.fiiim.V
. . _ , yCst 1 *' ,1
peo, subjice ignem quousque fiat aqua clara, & Jj... oflri,/ tüm vivam scandens in aerem. Nunc,nota de dc“ 1 . jjjjiab'ji' Cum ergo videns naturas aquam fieri & in aerem omnia vapor facta sunt, nam anima a corpore s c P ar . (I ,$, ^If 1 ' ritum sublimatione delata factum est utrtimque suZ'. fyrf b/ nim reseravit januam fug® non fugienti, convertens a
ritum sibi similem,unde facti sunt aerei spiritus io dentes, ibique accipientes vitam inspirantur a
homo ab,aere, quare crescit §c multiplicatur in sua "r qiif"
■ '
fxcerx.
r _ Dc jure igitur vapor continet vaporem >
utrumque in decoctione est junctum, ideo fug® 1 ? 5 eI n, vis sit ei fuga essentialis, dimisit tamen fug® st r '' lt ^ t in sublimatione jungitur ad invicem: quare deb f mediocri in vaporem multoties elevari, ut ‘ n *P llC r;l) c* >e (rf postit vivere •, nam omnium constantium vita P atu ‘^re ^ (Jr sistit inspiratione, quare totum opus consisti 1 in v ‘.s ^
matione fi>® aqua;. Summopere tamen caveas matione seu liquefactione aut fractione, a vltr ' ß S quiasiin tantum accenderis ignem ut aqua ad va siv 11 .pf',
^ '- r '• - ibide 111 ’„ 0 d°y <;
ascendat,gaudens refrigerio adhaerebit tunc
$£rit elementor um perficere subliinationem >
co fi
?9W3 rtzWu (phscrico per se pW*

Rosarii Aebreviati.
679
P cr violentiam ascendit,absque violentia non de- Cr go ignis lentus,ita ut per se totum opus ascendat &
-i. -• «> ?• . _ j_ :n _:_
^«vlulib .
«t, J ats ci- lu ’ eie ' a l>-squc vasis adhaesione, ideo nili corpus igne Sc q> ,ii Cc „ t 'l Tlus > Quousque ascendat itt spiritus,nihil facimus, eo '111 V ' ta Ut Cntt ‘ n acre «ascitur, & in aerem vertitur, fitq; vita Io*’ ide 0 n llsla non separetur ab altera, sicut nec aqua mixta a- c ftici„,j‘ 11S 'n aere sapienter nascitur, quoniä spiritualis omni-
t( [-, s , pn - Anteilige porro quod tribus de causis subiimationem 1)1 spirit ut cor P US fiat spiritus de subtili natura, secunda
Dj Ut 0| Tlll|a S ' ncor porct se cum corpore & fit unii cum eo, tertia O’PUci |, 1 j^ nt & munda, & salsedo sulphuris minuatur,
(j. 'oile. £ ‘"nationecomburiturquicquidexopere fueritco- . CCr 5 e ,umr| ic nobis est necessarium ut elementa fiant
<>
^ nifi P°fi‘ nt conjungi ad invicem, fieri tamen simplicia no i^'tssnbij 111 Partes separentur, ideo oportet utrumq; vaporem . s«. donec aqua descendat incnbratione. Cribra-
s,ut omnia fiant aqua limpida animä a se separari quae & ideo reiteramus ’eo-
** t l l 'onia!! lbvo s P h *fico sep ^ c °ir»p ar /'.corpus nunquam dimittit
^ n P ro P' nc l u * tate simplici,
i t " , hsa«: , " 0nen >» ut ad subtilem v educantur naturam. Verum >0 Dö^' Clsci opinantur separationem fieri multis speciebus, tl^d^qy^^^uia prosperaberis in eo quod reducas operatio-
t( simplicis,& non in eo'quod separatur unum.
1 11 fiet in elementis. Et certe non erit difficile omnia
Id TOrta 1‘^plex albedinis. rater ejus est Sol, & mater ejus q llo j Vlt ’fiud ventus in ventre suo,terra prtegnata est ex eo. C|. “No r ec S'? am ab atre,& aereni ab rgne,Sc ignem a terra de- d«! ’tjua a p f 'fi' > ex multa enim sublimationis iteratione anima ' S ' :e ira str ^ tns depuratur, &c|us grolfitics ad ima descen-
%
;J "i,
hs 'fratri j ,natur " Sic ergo de igne facies terram, de aere a. ^/'fiffrit j re ouccs super terram , nam vis ejus integra est si re-
V*'
'a,
v ‘' Ul fctram.vertc ergo terram in aquam,& aquä in ign?» s tr\ v ‘Socm in acrem, & occultans ignem in intimis aquae, ta*' v evcic° ln acr 's ventre; calidum autem misceas humrdo, lic-
'ISfin r '? ido - Istodgitur modo facias mixtionf,quoniam non
o v Ql;\ n _ S df exrremo ad extremum nisi per medium. Aquila er- ( L lr t'o rf'^rem & bufo oradiens super terram est magistenu, i c 'ütn P f ablS .terramab igne,subtileaspisse.suaviterdcstiUan- 1'Ht ‘B U^l m ^ n]o - A leendit ä terra in cadum, rterumq; de-
forjs "‘serram ,
jÄ' avin «’
• - ‘“cm 0 CC ' 111 Vim Asperiorem spiritus, & inferiore cordus p ' llc frabir rem stilem congelando,omnemq; re
\q,^ l0t ibu Sj((iIla a terast do: si c enim dominatur superioribus, tila time4 e p D 0i3eiatlu ‘ »m inspiritibus.quam corporibus, ?fkitu,anima,Sc corporc.Liquet ergo quod *s V v 4 nostrum

I*
6§o Tractatus Quintu« ijei' 1
nostrum habet spiritum, corpus & animam, spiritus anima ejus est tinctura, corpus vero est eius terra , ^P ir, lt tin^J j, est delator virtutum anima: super corpus, sicut portat )j IP tinctorum per aquam super pannumjanima autem ( fiviif 11 ' qjj ritus sicut corpus est vinculum animae, corpus vero eu .^ 0 rf! cum,continens spiritum St animam,Spiritus ergo p cl1 * cjit 111 figit, anima copulat,tingit & dealbat, in his tribusc g
gredo & mors, qöae nisi ablata fuerint perpetila n ° r ' el l0 f£i’ 1<,s ll i
tet efeO ab aqua fumtrnl,ac anima nigredinem,8tä c ° r lV
expellere frequenti,dissolutione qua: non differt, b'" ^,[pl 11 *
non fecerint duo sulphura de sulphure nihil norunt ,
sunt quae ex lapide mixto vel juncto sublimantur ad 1111 j fugf f {
quide tingunt &sugihnt, sed a sulphure continentur si^-^if^
non possint, quoniam omniülugientsüest connexio, ergo ova gallinarum nigrarum eum aere, 8c habebis gentum quantum ipse volueris, vultur namque sine al' s per montem damat dicens! Ege sum alitu, ni fert? r ,p,de bt,&'cttrtnus rubet filtrte ‘v rrtj tctte 0? rir,rt metit ^ tur meae matri 5c suo pectori junge > quia silam subst- 111 ^ 3 \)0f^ cöntinere. Noli ergo alienum nobis introducere, et t } ^ cessare , nam OMnis natura ctlm stia adunatur ^ cl . 9 p 3 eni* , '^i> perficitur. Matermcgemiir.&permc gigniturifst a >'F jj|j, mo dominabatur mihi, de caetero autem domirtabo , (terseqtiutor matris meaefactusfum, priiis quam a gjetp^jf
volatum, ipsa tamen meliori quo potest modo sicut 111 ^ eI o L, vet Sc nutrit filium quem genuit, donec ad statump el j mei sectum, sonas ergo me in humidoigne continüc, Q moris'calorem augmentat,6c siccitatis combiistio» em ' c ’
nsq; finem operis inducat, deinde mbiginem & umbrd ^„1 trahe per se, quousq; tertia parte persistam . decoctio <jjfS
minuit; tritum vero augmentat, & quod post q u ' n “' j; n is, irt) - minuitur,post triginta augmentatur,hoc estinitiuih ^ ((0 stodi ergo argentü vivum in intimo thalamo suo , 111 .si a lb jC .«
1 CrgOSigtuiu vivum ui nmiiiu uJiUdinu 1WV ' Jit' - j*
latum est,nam ex iterata cribrarionis vice, aqud asc?° ^ anima adalembkum & corpus paulatim descend 1 * * ipsum cstargentu vivum quod dicitur terra residua *^\(f
cipit & bibit eam, quoniam connexio est tinctura 1 ' 110 ^ fpk 1 * igitur vas Sc ligaturam e(üs,ut sis potens mconscrt'?! 1 ® er e fiam aqua quae prius erat innere habitat in terra,
" ■ ***—
bit redde eam tunc ad superiora eam- deinde stiO corpori rubeo priori electo per te Ubicunque fuerit corpus, congregabuntur St aqu>, p [ls in ' ,j i Violentia ascenderit, sine violentia descendet ( a P ef gfttcrpQoi tts non, hon. fuga ergo mulieris lactantis manui?

SAft.tx Ab b re vi a ti. 68 r
» l,lt,,t lact ' J ‘ 1 ° r ’ cui 'n,id est virum, apponite sibi filium quem gc- f«Tu, ^ f t ' u m,quoniam cum mulier mortua fuerit, erit bufo „Jj* ut Co a ^ e ’ t unc scinde bufonem per medium, apponens gal- s ■ 'nist r C< atl pluni. Reducas aquam ad terram temperatum sl' flls Pro" 1S ° ncm , quousque in natura sua radicem fecerit, j Cllt vieler 'a*. 0 5^od oportet ipsum primo nutriri pauco lacte, rY'düp Ce “ >n infantis educatione,nam pauco lacte nutritur 5 c fr| ^ quanto magis crescit, tanto magis indiget
Ui s est fr S ^ llol ‘lq«e suum bibent humorem, nam humorum ii/ Si Cor ri S l dus , ideo capiendus est ignis qui frigori est inimi- t J( C fitt Cx ^ >Us potueris super ignern absque aceto , comburitur 'ili' 11 ' c l'tanr > 1 ? 110 ^ stoarritur, quia si ignis non invenerit humidi- ?.v'^ r °I)ibe . ^ ccet > comburit corpus, sed acetum sibi apposi- hn tl,t Ur '" n ' S combustionem, desiccans fe cum corpore nc foupj ’? nem - Et quanto magis flamma ignis occupatur, jiib'' -liic ^ 10 ac l Ua; intimis absconditur ne calore ignis combu- V 0 ieiti" 0ti, ' dc P ro p oi tione, & pondere aquas & corporis. Paul, "or> simu! infundere aquam ne elixirsiibmergatur, infundere ut femper corpus cum tribus partibus Hi 1 «v C|li ec oquatiu-: nam si conficiatur absque pondere,mors torreo' ^ l!a cven iente malum esse putabitur, si veroconve- ! p^ ltür eum sua pacificatur aqua super ignem: verum quia Primo habet radicis, cujus virtus non asqualiter Vih° Poti c ,° mn ‘bus partibus,sicut nec splendor Solis in planetis;
, «* mora sunt necessaria; ut prolixitate coquendi
t,i] o'latur r i ’S narn ignis, leni namque ignis decoctione aqua ^'■'^"nie** ” urn, ditas extrahitur corruptiva,huhioris radicalis f !( j n n ( ! at _ ul ’A siccitatis combustio prohibetur. Jubeo igi- djj tli aq Ua . 11_l ’n principio este lenem, donec coaguletur in lato, Uni totj t0tai ^at deorsum, nam intra spatium quadraginta hs^'^tese a ? Ua Vci ’tetur in terram: ideo cum videris aquam gu| C ° a giil at T am ’ tnnc rarus esto scientiam esse veram,nam cor- . Uurn humorem iri siccum, sicut coagulum agnicoa- <|u'j^ : 'odo Ca l Urn ' Corpus igitur coque cum aqua vitas leniter Pol?' Ut »> f * d 1 " ncm > quoulque fiat Ipissum & multum siccum, 'i-iua tUtlc al' r,t ^ CCUni velociter bibit (uihumoris residuum: im- Kt, ’ h oliffp at l Ua m leniter coque ad ignem vas diligenter Nr^riodcnd lnare oec ab opere ceffiire. Aqu# tamen in duas ht ra c 't 6c l lG1 a E, quarum una parte Corpus coagulatur,altera fut r ^ ' r dic>»,. atur,c oagulare autem estaqueamfubstantiasn in 'tabi ?^io n 0 n gP ut rffacere est coagulatum alias resolvere, nam SiA ° c °rpus r i,slcx humido& sicco sic enim spiritus pene- * ra tus st,!,.’ com mixtio fiet per minima. Ignis autem ad- - teni peratus sit. cave etiam ne nimis festinanter Vu 5 extra-

:v> lldiu» t-Aw*»**' ß
custodias cum cötinue clausum, rore circumdatum . otI> [C jtcf a ’ cavens ne stoscjuscerediatur in fumum,contere,coq ue ’ -„of.,
, i ■ ? i • • ' __ meO “ -fl V
68r Tractatus V.
extrahatur suo vase forte namq; moreretur, quoniam 1 quam patebitegreflus.quousq; aereos flatus exhaurdL.^pi
ne te taedeat hoc ipsum pluries reiterare pondere & mensura cücta rege,ut ouoties corpus i 01 ““ fl 11 ’
verrintam« 0 tot' 1
imb<V
& desiccetur. Non tamen comedas fdlinanter,nec eo#*«)}* non bibas,nec bibas quod non comedas, fit autem po* messionem non comestio post potum > alioquin humidum, nec recipiet siccitatem: comede ergo^i post aliud secundum rationem,unum dico tria, & s' c U pj 1 e' e|l 'j,j decim facies Lunae. Currit hic numerus ex multiph c3t s
rij in quatitor,& erunt duodecim,&numerus ternaru> s ^ sj J|Vi 1J , )) in tria,& sunt tres falsaturae, quarum quaelibet in alias
tur falsaturas, Sc erunt duodecim. Verte ergo quadi rotundum & habebis magisterium:& illud quidem gulus in unaquaq; suarum spatularum tres habeat ang 1 les. Pac circulum,& in medio circuli centrum,deinde' n ^ j. (
spatula circuli fac tres^angulos de circtllo centri,sit au te ^ mialis de'ptimocenup adcaeterospunctos, &®quah 5 ’ 0 dd| (( omnium icrn.inorum mensura , computa ternarios» invenies,desuper quos ducas compastum & invenies fl ^ unumquemq; ternarium. Per duodecim ergotriang ul eveniet rotundus , sic componitur magisterium > t i l!l3 ppadj u f jt spatula: concurrunt ad centrsi compasti. Sic toraaq u3 n’^ corpus per suos ternarios reducenda , si autem din«»
uno diminuetur potentia ejus. Venare ergo animas, A g fit - - 3 - r. : n yeO 3 .at'
F'
»- r * ^'-r . ö . Ar
quod spiritum figit. Dico quod unum tunc coflt Jstt C o# l uo c
it-nrfittia nrAntn/init^^am fi» !.^ «dl
nupter natur® stiA propinquitatem , St hsec quidem e-
nostrn.omnevolatile retii;cnsäfuga:veruntamen n0 ‘ „ja
inanibus, sed natura ad ipsum circulariter op etatU ^ 0 rc^ e ! (tfi’ seipsam dissolvit & coagulat, seipsam alhefacit jfcip ^ft'
seipsam croceam facit& nigram,seipsam despon* at ^ j,# c cipit.quousq, finem operis inducat,quare liquet j 0 , £ ^
pho non fit.jTianuaUs operafip, sed naturarum st,u
terra est mansio earum, si fugere nequeant no sis m v V a ut’ lentus,pr®cavens ne igne nimio verrantur in funium i L gient non capientur eum falcone, si vero includantur; ^fpu’ tunc revertuntur ad corpus unde exierunt, eo q tl0 ^ 0°°^ trahit sibi suum humorem sicut magnes attrahit ferm 1 ergo terram decoque aquam, & reitera operationtm^^tt 1 ^ unus ex tribus ternarius vertatur deorsum,nam si L,nl j [tf iiii’ q|i( occidisti omnes mortui sunt,quia si unum fit sugens i) f,y
ignem patiens,utrumq; junctum patitur ignem- pt^

Rosarii A bb revia t i. 68; , Cc ip c er tn g>d°, ac humidi cum sicco admirabilis connexio. 3HÖ vfi° V j lati 'e volas, submersum & mancipa ut tibi respön-
( l«od
y I ’ “‘Wiy vuidb, 1UÜ11IC11UIM VA. uumi ^ CJJ.MJH-
t ■ 0 ' n regionibus,sed volatu evolans ad te contentu, *■**• IsiFc**-’--- « /- r * « _* n r.. n <'
HUo d ^ . ln Mus est sicut superius & quod est superius est sicut ^te,,,5 eriu s; ideo aqua nostra benedicta suam venit ada-
4
■‘So
c 'n.
teri
eo
^■ 1rn ,mundare nigredinem, Sc omnem malum auferre a- c l“°d inter cos est libido sicut matis & feminae: caveas
nca v. lse
fp tc . rr ^ni Cn C Cx ^ at ^ L,a humiditas & pereat, veru ipsam reducens
'Oa nrun 0a ^ U ' a 'g nc > sicut coagulatur (perma in matrice,
evt„ ^ <llum amplexata conjugem velociter transit in corte creo an ,., J r...:... . °r. _r._,_-
' tlo ne m SC!Uc Pwmissa desiccatione.ideo omni vice post desic- N.«.,;?** superfunde aquam temperate, nec multum nec
„^tsu^ ^'S 0 aquam super terram suam quousque coaguletur J^^Uon'. “‘t cn mi citius a natura in naturam convertitur & in d'^ '-'ein u 11 soarum operationum novam assumit naturarm Hf'eitprj* “ootem suum, contere, coque, reitera, nec te tae- c a ’ ,1( ' c absn' e,tCrraCn ' Ir ’ non germinat sine frequenti irrigat io-
Kr si ' .>qu.,„,re,
a ‘ar>r^ t multum suerit, siet pelagus conturbationis .sivero h "'^tei, °'j retur in favillam, & hoc nota intime. Ideo in omni ti/^Pus a Us ’ ‘ttomni mensura modus servetur.&inomni o- 3 rt C 0fru n ^ ‘ nc ttitmd siccitas aut superfluus humor administra- 5s C ‘ l tantum astando decoquas, quantum dissolutio,
tif er ’ ta s exm Uendo ‘-sisittsi : semper autem cavendum ne ignis ^ 1)1 ad um, ' 0ncrn generet,nec ab actione cessandum donec to- m sicci lapidis formam assumat; veruntamen natura io*' I ' 1 tnfu^° Ulrn n *si per caloris actionem. Nota igitur de utili. j^ s n,s sib’i ( U fc '? n ‘ 5 - Si ergo calorem bene mensutaveris aqua Sc tft D ^ c Hrit a CIUnt,nam eorpus abluunt, mundant, nutriunt Sc e- ],„ ^si aq U;( tetn auferunt, Sc certe totum opus Sc regimen non t '>citg c ^ errnanens > orn ma in se habens quibus indiget; nam 5 » 0t o tepj r ' 0n & e ! nt >^' ru it & dealbat, nec oportet alio unquä uti b^ a >»> Cl °. 'uc.nisi hac aqua permanente.Manu tene ergo hanc H tiib U,S oonis operationibus, quoniam facit album ad al- af''Suis CUrn ad rl, f' eu m: effectus tamen ejus consistit in regi- l} r ü Sa,c l!r ^ na ffi cum eo dividitur aqua, cum eo retinetur volatile iK^aveas *° C0T PPti (tingitur anima, CUM eo fit coagulitio no- f; t a ^ tlen ‘gnis intensionem,quia si intendatur ante ter- 4 '^comn eU T 1"od non prodest,hoc autem verbum memo.
P erc 'picndst. Sit ergo ignis lentus usq; ad albc- gt,' n ani fortib^” 0 ^'sipsics.quo inodo facias amplexari conju- ti 0 . r ' t c Qntra • sncx ’°us vinciendi sunt spiritus, ut roboratipusi, ,^ u a:tt ns ^T'^'a fi mulieri vagae patuerint egressus,alie- tediens a j CXU - S bugitF vero recludatur ut fugere no pof- Vlr » ^uyeuyihit cum ep,que occipit: at ille ca-

<?$4 Tractatus V. j^# 1 '
Icfactus ejus consumit humiditatcm faciens ipsam m° r ^ ul tU ( n3m spiritus ablati a corporibus, desiderant eis inefle, ea,gaudent ipsis habitis,habitat in ipsis, vivificantes, n fC
- id^r» nnn A-nAn rßilA>rtnr Au*rrn2 VI**
ui lC l l < 1 *
leparanturabeis: ideo non frustra confertur sperma niam unum consequitur reliquum tanquä sponsa P ar "7q r jtiiS id est maritum. Hic igitur nota de mortificatione vivi lp derevivificatione corporis mortui. Vivificans ergo 1 id est corpus, occide vivum, id est spiritum, & habeo' rium. Extrahe ä radio suam umbram Sc sordidum,& c l° u {ta tllC la ei supervenietis coinquinat, Sc a luce retinet, quare af» ^ & a sua rubigine detinetur: ideo oportet pnma parte in ^ ses nostrum comburere Sc coquendo coagulare, quon-H ^ cst a ’ fiat rubedine, qux quidem tunc dicitur fermentum ;11 " c111 il £ ' gulum coaguli, quia aquam recipit Sc bibit coagulatq^ ^iii^ 1 cum in terra; Scinliocest finis prima: operationis Scp'
Ivlodur^
resi^*
a.« 1 ;
fecundae,quoniam uno modo incipitur Sc finitur, rubificationis lapidis albi praedicti est quod oportet.- sttamultoties imbuere ad incerandum congelatum,ad | o[3 ^ dum combustum, Sc ad colorem immutandum,dop fC fiat deorsum: imbue ergo ipsum septies vice post ’ r , n jl ^ dans nigredinem,quousque diruatur Sc in terram vei ta t l c^ i in quadraginta diebus totum vertitur in terram. ■^! 1 * r f jrod’ l j. de,161 ve Sc nota,extende & plica,ablue Sc desicca, hoc » a tinuc-donec in quadrangulum vertatur Sc inrotundu [t, ‘ fi' 1 ergo simili aes gubernatum resolves, quoulquefiat ut aq verum argentum vivum; post hate secundum consuetu agula ad ;gnem; dicimus quidem coagula fecundum c j^" dinem.eq quod prius fuerit coagulatum in siccum cum siccum fuerit, solve, quod ex illo fuerit solubi'^'s^c# non solvitur continue coque quousque solvetur ° rr jj; l is ^ Sic igitur iste ordo reiterando servetur, quousque jor fervetur quantitas, deinde coagula , & len'-ter^s^^
a
ui < £
hos
ignis temperamento conferva, quoulque illi major gentiam ignis administrari pisstet. Omnes igitur • praeparationis super ipsum quatuor vicibus reiterabis > j (1 |ti s calcina per modum suum figentem Sc calcinantern > r cP ^ preciosissimam lapidis terrain sufficienter administ tan ° c jn e s. C r Et certe calcinare, nihil aliud est quam desiccare & vertere; ideo comburens ipsum absque humore dqi ;| r^ibi t ’ (I i rit,optime miscuisti,eo quod cinis ille spiritum recipi ‘ jcri^ ^ suo imbuitur humore, donec in colorem vertatur !'^ quam prius fuerat. O quam pretiosus est cinis! cinerem ne vili pendas,sed redde sibi iterum sudorrm^ t jiii* l( f ejecit,quousque totum vertatur deorsum; quoties c* 11 b l '

^ i,l >rt 0 - Rosarii Abbrevuti. # 8 f
<Hi»r e 0 . tles per vices desiccatur , 8c seipsum invicem continet; Poli v j o> re, KS conterere, aqua vitae pluries imbuere, & vicc Ct go desiccare,quousque totum biberit humorem. Jubeo v ‘vam coagulare, corpori sito miscere, & coquere •'Ipsj Co ^ c ' f,1 k'ectur, tunc enim invenies totam aquam vivam a pivity^^siatjm , Scjn terra contentam, tunc corpori jungitur
«ici
W, l '? re gi‘u,
c l i,a cineri,ac femina viro, quoniam quando ssconvc- , esim aqua pacificatur, & albo colore coloratur.
c » Vl *ui atjlia pat;m.«u.ui , ix. ciiuu vuiuic vuiuuiuu
tlt ^ c otV ‘’^utionc corporis per spiritum. Dealbatio nostra ttlf '^ cac l 11 ® congelatione, & quanto pluries aes ablui-
K<i 0 Attentioris efficitur albedinis. Ideo philosophi deco- odiebam imbuendo & terendofiequentiffime praecc- ,|o lil)j e * äutcin cetti fuissent quod unadecoctio & una contri- Crr ? potuissent,non toties sua dicta reiteraflent,ideo !!'• Co* » CCrilnt ut teratur continue, & coquatur sine intermiffio- 1,0 t rc ‘£ ite er go,reitera,5c ne taedeat hoc pluries reiterare; cum jjhti d Ql ' COt l u c nubetn,ablue nigredinem aqua vitae, astalato- g^' c excitetur & fiat corpus novum, nam aqua vita: gu- 1 "atn 0rnne corpus dealbat, vertens totum in suum colorem, f Br^ UC ^ lnit ’S albus est,ideo cum illo dealbatur quicquid dc-
? C ‘P' tuv >quoniam natura naturam convertit, illum ergo '*Ht llr Refeciadmiscens, coque& tere nnilrotics donec coa- Win, jk p. ' a s Ua nigredine privetur. Et certe aqua roris madidi f ' C; ra t ^ j ’^quarn dat descendens de coelo tempore pluvia:, pe- fi cut , ca ''uat,ips a enim aqua habitans in acre, consequitur ter- ss ^ libi<J Crrurn consequitur magnetem, intercos sane est socic- i' 1S ob V j 0-propter natur* sitae propinquitatem: nam natur* tc 0 tCS aatuils lactantur in cis: residuum ergo humorem J l ’* c *esn .*J Uen d° continue donec coaguletur, & nimis dcalbe- ii S l c ^dui> ° CCrto fi fuerit siccum,qut)d velociter bibit fui humo- fnspice ergo qualiter compositum potat aquam, 3c igni [^ LIOc l ue g r aducolonbus alteratur, dum enim res quas- 6 ' ta *'te t CIflon ‘ cur>de colote ad colorem multiplicem natura c C PcrcT an f fertUr - Nota de unione spiritus & animae cum cor- <j U "i torp 0< ^ igitur lapis. Spiritus ergo & anima non uniuntur t>°a ^nr-?j C ni " in albo colore,quia quam diu apparuerit nigre-
«. ^^UnSfllr frmim X' «»A nrinf Visnoftfl Ii"
thi" > quQn ° m ' natur fiemina.St ipsa quidc est prior ii cni l3lM n ‘fi fi'crir nigrum non fiet album nec rubeum,
lj t ' ftl peraI ,tX n ^ ro ^ albo est compositum: veruntamen ca- Ua 'h fiumido agens operatur nigredinem, desiccat ’iii' ^l’trati, & u°H' t corruptionem; e contrario calor invale» <lii < l llc .con „, t . U ° ea ' nctn > humiditatem fugat & generat causa- i f tloncn '> : quare liquet quod'si compositum plus
l e S atl)r ,stadni »unguitur ncc fiet ex eo quod quaeritur,

686
I'ra
C T A T U S V.
titur. Cavendum est ergo ne aqua pernimium ignem
vert ;
. cost'
fugä & fugiat,idcirco sit pugna aquae Sc.ignis prolixUct^ßic 1
iiir 1 ’'
.iit
di,nam ut calore Solis aqua desiccatur, sic leni ig nlS ol ' ll oii :!|, f aqua coagulata in terram continet ieipfäm contra ig» lS Liji.n'“ 1 Vincat ergo aqua pugnamighis prolixitate coquendi» in *” l( rist ,ie & coagulandi ie i piam, nam si ejiiS naturam perfecte se» •<„,[£*’ prolixitatem coquendi sustineres donec propositum 1 quoniam bonitas hujus naturae venerabilis, probatur bus maxime,quod propter nullas exterminationis tfll1 ^ w partes sute compositionis dividi permittit, quia aut cuM ^ ß a n5>
substantia ab igne recedit, aut cum fota in igne perm» ; c rf'
nOt‘ ljn|C
quare notatur in ea perfectionis causa neccsiaiio. Hic» jjip |c giminecongelationisMercurij cum Sole, quia dicitur«1 ^ 11
lit aqua munda,& tinctura vera , cum patienter regitur p ^ uf p
do Sc descendendo donec coaguletur in album. Hanc
tienter rege naturam,suaviter coagulando argentum
vivu^Liil
,ii0'
cx aere nostro pluit superipsum.amarteasccndunt nubes,^ seni
luu»‘
pluvia: super terram, quia Omne corpus grave & per ad suum Jabirur centrum. Argentum certe vivunt e ^- n st i,r> stro sublimatum ex qüo omnia fiunt , est aqua munda»« ^^
Vera, quae aeris umbrato delet, ipsimi simiiiter est sulph»*. ilis 1
quod solum res dealbat, quo spiritus continetur ne su b’ e (sct
tamen sulphur non poterat dealbare, ftisi in priori
Libatum,eo quod solum sulphur a?s dealbat, quare I lC l 1
tanta erit pulcritudo asris,quanta fuerit albedo siilph» rlS ' {, 11 '
:ri«
«rgo ad veram pervenire tincturam, impone sibip3ul 3tlI ^ ) jii£ | ditatem quam ejecit coquendo assidue donec colorem
’ ,1 d ( '
pulcriorem, & quoties imbuitur toties per vices desiccc« ^ „
lisqus vertatur iu album qued qutentur; nam inceratum -virä
siccatur continet seipsum,& si unum est fixum figitur & r & si sit album exterius album est & interius: ideo ß ° n to t 0 ipsum imbuere, cdquere & paulatim desiccare; donec d p Imbuatur humore. Confice ipsum aqua permanente» ^ c o^ coque igne donec nigredo pereat & recedat, imbue >k» ^ jiucaqua vitas pro ut videris eis sufficere apud visu»»' a ^ üS c 0 ' 0 ^ quedonec totum bibit humorem. Scias quodpu r P» n i(i«.. non tingitur nisi frigido, nec fit albus nisi (icco.nec rU » C £ ) 0 lido,Hoc igitur ass assando coque residuo suo humor« ipsum faciat germinare, deinde iri Sole desiccando tc _L
A*
totum vertatur deorsum. Venerare regem & suam ^
lieos comburere,nc nimio fugkmt calore, quoniSlN
tientia & longanimi täte, quae regem & suam uxorem
tegimine: coque eos donec fiant nigri, deinde albi P® ^ pi ^ §t tunc fit venenum tingens in aurum. At enim P°* 4
,r/
ii»
i >

.„„is Rosarii AbbReviati. 687 t cll <idoQ COc l u >tur magis solvitur, & fit aqua magis spiritualis j fi C °l°tis U ° ma §' s coquitur magis inspissatus, Sc sic pulvis albio- (t Xo' tCrt '° quo magis coquitur magis coloratur,& fittin- t at ) l '*' riS ril kedinis,& tota hatc operatio non. est nili cxtra- ?° ta e iusdem super tertam remissio. Igitur aqua
> in" s t 3 ^ in terra contenta per quosdam dies id est per fexa* ^.onC^se super lenem ignem dimitte putrefieri, donec
per quosdam dies id est pe «e super lenem ig
iii Sl, *cjUe j S C ' ^olor albus deluper appareat; sit autem calor ep . a lbedinem,quia fi calor intentus irrepserit vaporem V-Xirffi album sugit compositum, nam vapor ille albus tt “iiür cum aere dealbat ipsum intus & extra, (ivero
tf ^'On e < r Ve F t ' tur ' n rubeum quod non prodest. Et certe in pu- i)() t ' t| lr ClJrti 'P lr t tu s desiccantur in illo , quandoquidem nili desie- n jp- * re non apparebunt colores animae, quia putrefactio Citatur Mortificatio humidi cumsicco.humidum namq; cum tiit a 1'Utrrf 1 ^ CCUm ' a sg or tum solum Immidumputrefacit.sed , as ficcit a a ^'° non ^t absque humido & sicco,ep quod humi» l^tti ti at 3tc tantum continetur. Quan tvis autem humidum fri- sif-'t | lc a uterfugi at ignem, acorpore tamen retinetur quod fisltipp UCat »quoniam non possunt gravia nisi levium coti- v Ct ' lls , ä< riUS e ^ cvar * > nec levia nili »ravium consortio detrudi ^ad^i^ftfquc est initium opens & finis. Adsit ergo dili- ] ra ti° J absit incontinens expectatio, revertatur o- p.^ttctn . arat i°Sc sic eveniet ttra desideratio. Rege ergo ope- fp^ r t Ccsf at J ltlnu c,coque sine intermissione,noli festinate,nec ab O an 0nn! tl 1113 nisi humiditas teri & calor esset continuus, §tii l ' Scfcg ,nerct nec foetus perageretur,nam moriente matre
,, tp,« ,v *-tus propter imminens frigus. Deus igitur illum (an- ,/ttw Ca ‘°rcm uteri constituit ad nutriendum foetum usque J/K' ;u S ,[ aa rivitatis j sic oportet te continuo calore opus regere tp ticr, t(1 ‘ ncm » nam in albotantum colore spiritus uwun- - notvpossint,quare incipit tunc vive-
''X7‘ 0e< w,
2?' C stuodsiigere
r,
5S
Kr cnt a 'seni flatus, nec deterius ad rubedinem possit
ein fuctvcrst
--uta hicintimede nutritura per *8” oailmarum.
3 D ^ ,fit calor ignis sicut ovorum u ^erofutz^'^ intensi caloris perire facit,f ng> _ f uaV i,ter regere X p? Um fovet 6c conservat, idcirco °P°5 - a ib u mquare t^'ißit ° V , 0ru,n exclusione quousq; totum r a rumpan-
Ncrn Uf latonem Sc rumpere libros » cUfI1 deiic-
fu- . aute m cum aqua putreseit & mundatur, q c pj TO s u m
f 'te c ^ Qm tnmm, Lc time vir ascendens fupw. . • us con stmv- ' rn > , unc fumus penetrabit in coi pus,« P , f mnl ativnm lcco > tunc cessabit nigrum corvump enS & stet

688
Tractatus V.
i<K
& fiet album,lucidum,clarum ,• quia calor agens in llu 7 |lC ii'- rat primo nigtedinem, sic agens in (icco generat alb e< *‘ fi (i albo cirrinitatem : exemplum fit jn ligno accen* 0 c ^ ll0
llO 11 3 ! 1
cum carbonem,(icjSc lapidis nostri substantia , p rin ’° ^
i solvitur & denigratur, secundo *1 j tlJ sf (
coquitur eo & magis luivuui ^ uuugiuiui^w-- desiccatur co & magis dealbatur, tertio quo magi 5 ^juS^J
tP magis rubificatur quousque perficiatur, stes .. . (]
est rubeum,pedes albi,oculi vero nigri est magift f)111 r pfo’j
IO deniora, i. vrob-l^, jill"
aurem stt necellarium opus primo denigrari, p
■lO
quod generatio unius non fit nisi per conuprioneip^^
corruptio non fit nisi per putrefactionem Öc c ^ orcU ]l!
agentem, & calor agens inhumido efficit nigredini Lflrj , - - -. . n ..a. . .„-«.-vi: lr
w — . . jpH
quet quod principium operis nostri estcaput corvij
liter putrefieri est necestarium,quia nihil unquam fi' 1 ' 11 - u Z, • ^ crescens,nec animatum,nisi primo in putredinem ab ,c ^ v ; A, putridum non fuerit,fundi non poterit,neque sol vetur ’ lutum nonfueritad nihilum redigetur,liquet erg°st u tia est nobis putrefactio ad omnem generationem : tf 1 $^ putrefactio non est sordida neque immunda, sed terree cum aqua,&aquae cum terra per minima don^^e^ unum corpus. Coque ergo masculum & uxorem. y
utrumque coaguletur in siccum, quia nisi fuerit
diversi minime apparebunt,eo quod erit semper mf 1 _t__:_...... ra.^— „-.si. J;l;<w.nterC‘.
midum dominatur. Ideo orificium vasis diligente* ‘ j f;
, - i ... .. j _ r.. _«-„nC n 1 /cui) 1
que ad ignem donec totum vertatur deorsum, t u ° c i^W jff
tuas comedens,& tunedi verlos emittit colores,
modis vicibusque diversis movebitur de colore > n c °, ll ji
nec ad firmam deveniat albedinem, nam omnes rn 1 ’ 1 ^,i>l
apparebunt cum denigrans humiditas fuerit d
illis coloribus non cures,quoniam non sunt vericolo ^
ries citrinescit & rubescit, pluriescjue desiccatur & j/ t
veram albedinem. Spiritus tamen non figitur \ ä } l> !
in albo colore; quare liquet quod dealbatio e *P , a fiatU s ^:! l ' ( per,cum ipsa sit totius operis coniplementurmm*' j/ in colorem verup praeterquam in rubeum. In gradu inspicias qualiter aqua coagulat seipsaist> g a tii r [ff ^ colore in colorem mutetur compotitum ,quia si fC |‘ ter suorum colorum nihil videbitur, & sic borctn tuum.eo quod minime scire poteris ppei* randus sit ignis,qui sciri nequit nisi per colores in ’ j„|i i v j/ /-'„u*. _Iu c,.;« dei J
tes. Colores itaque te docebunt quid facias de >§ ’
_/i__o_.
ostendunt quanto tempore quomodo ignis P ri ”‘ ((
»«rsinc <»4 snrt/snrllie nn/^a fl CO»^ . - •’*
tertius est faciendus, unde si diligens fueris co 1 ®. MOrptf
quid fieri oporteat. Nota igitur bene de igne Si

’J
S "lsui s 1 (i
/ c fit ] cn -Sedibus, quia fern per ignis in solutione & coagulatio? C X n u ' S ’ 111 fi'blimatione mediocris, & in rubificatione fortis ; ^ nt invv an j to "'agis variantur colores.tanto magis ignis lenis est' ^Hoij , Us ■ donec ad metam devepiat albedinisÄjpi ad al. /Hi^, H. *? !ltl nnus ignem multum eo quod ipluij^MFrigidum, i/'^Porc frn 'coctnm. Sit ergo ignis lenis in figa-
^ sir rtso^ ^ocotpore.alioquist intenderis ignem,aiitetermr- j . °äcp a quod non prodest, eo quod rubeum ex multo 0nisr ° CUln ^^^ore manno est compotitum. Si j c ° r ett 1 a [^ enc rnensui'3veris,& operationem parce rexeris , ad tusses f 0r Um l ,r ' mo devenies, & cum fuerit album,tunc ignem. O'fiistc 101cni: afferto autem super iplum liibtus &i lupra gil* 1 ’ ® c nihi] lU!1 P CI spatiuin aliquot dierum, ut tont figat" r deor- V 111 Perfect. eXa ^ tat ' on ’ S Ipintus ascendat superius , quod est still ,tllv is fif - ^.6stionis,tunc fugiens non avolabit a non fugiente „^t non ! ^ n,S a ^ U3ns i qma magnesia cum dealbatur spiritus Ptie'P^'mesf r 5 n ' tt ' t > ncc aeris umbram apparere non urentis, ^ c >ta C j nv ' l 'lphur fixum album quod <
Ro
saiui Abprbvuti.
Viv^Raejn' ' ul P nur fixum album quod omne corpus tingit & . „"ibiw.-. Ven >m convertit argentum. Unde si fuerit a
IT «( |» PUrfl -- 'ViJ*k,un tllgtJUUUJ. ILtUUV. Ii ILIUlld
i V i *tiia ^ est coagulavit illud vis istius sulphuris albi in ari
argentum
gentum.
. 5t fi>iir. res optima quam recipere poflunt operantes alche-
tftNni »obvertat illud in a l ''si„.:_ Vc '-o
, quia natura tunc continet
jjl ■ U| ia so] r ° Matrimonio copulantur ad invicem, verum non ' ; s a n Ofiliarrt a "atura.quT in unoquoq; gradu suarum operatio- Pirt^tapn p Cltltur natui ä, eo quod natura natura Jastatur, natu- ‘ CQi ltl — rat ’ ^ oaruta naturam continet; docens ipsam t na l * nrni ' nec innt tunc diversa: ut prius, verum est Bl 0 j Clt ''deo u lUl a >liabens in le naturas & res omnes quibus sibi c Omt>op 0r duie incipitur opus & finitur. Duplex tamen ^^■ctirn au morus » sttiia unum est humidum , altelum vero V Cu >, b tern Coquuntur fiunt unum, & unum non dimittit tipj^fiLc fjicjl^.stoidem, quia humidum facilucr iinpsessioncirt Pttal^.S'avitrr j. rn ' tt ‘ t > siccum vero graviter impressionem re-
'ter H' ----
r Qlm >ttit, ideo cum humidum & siccum contem- ie Rd invi/--«, _ j* •r.,.. r. __ -L !_: d- _‘
‘V C | lnt ‘c au invicem, adipisc« retipeat
'\ 3 a ' n «fi > Le acquiret humidum a sicco hmT ,idum
HiS° nen a>omnem sustinens ignem, und \ si V u(ß prohibe- ! ' ccum a sua separatione , & p ro P . g. opus fig u h V, ]^äurn ' a soa ftuxibilttate. Exemplum hu| ^ dimlU at
* ter 'ä cum aqua coquit ad ignem ut [ubstantiam
Nr^ ^facito & magisterium nostrum,di p ven ] a nt 8 c con-
'^^ ^''Wmiditate&caUditatem donec c o0 dc dua-
k C"'. & - - epent nec dividantur. Nota » -
* Virt ^ibus n ° ndisc '-
US OBei t-' • J »MIUUIUUI. --
3. fJ cl <itlVis de aqua (cii.Sc igne,in quibus completur
X*

690 Tractatus V.
opus: tunc ergo adjunge cis duas virtutes operativ^ 5 ’ licet & ignem, & complebitur magisterium, quia^js^jt, .^S
'M
testTJbi
quam solani, dealbabit,&si adjunxeris ignem r uD ^z,»i1'.Le etiam jrffemod opus album in tribus completus 1
non eiFj^^ rubeum vero in quatuor, in quibus mijj^ o 0 ^.
ri potest.'^Bum igitur tribus completur rotis
ignis, mbeü vero quatuor rotatur rotis Schocquidem ^ ' »
___r..« *, GrnturC^ ,, ! h
tingit tinctura sua, conjungitur oleo suo & ^ lXüX ^ € 0 ^-^i 0
Icum qqidcm est conjungens & aggregans inter c ^ fsJ Ac
aqua tamen est deferens tincturam super calcem
figitur calx figetur & aqua cum eo propter vehens mixtionis. Anima est vinculum spiritus sicut corpu s , iei ' 1 (l f animae; nec est hoc vinculum sicut naturae vinciui'^^eO 3 t compositum, quia compositio naturae est per ing rf (j l o | ’ 1 fj |
norum,& compositio nostra estpei fixationem comf al)0 i $
tunc corpus est causa retinendi aquam, & aqua
ol^V
incenditur super ignem,& oleum est causa tenendi
tinctura est causa faciendi apparete colorem,& eolo j
XX - -n. _ r. „«nendi OP c t
monstrandi albcdinem.&albedo est causa rekinen^^n^
tile a fuga Nam corpus cum dealbatum fuerit lpir' r ^ r>0 ri permittit,nec nigredinem ulterius apparere. Qui 'r 11 facit & coagulat multipliciter errat, quare deiiiZm rando ejus animam,postea fac reverri aquam
bando totum & habes magisterium, nam qui terr ^ g ic^ ( /
album igne dissolvit & coagulat, donec fuerit in «i 01 ’
ri* lik/»r-ikifrnr Är filii „ ',tfi .A'
dius denudatus, Sc tenebris liberabitur, & qui t,c ‘‘|p lC rii , ‘ > (fi plera animam inducit,totumque post liquchictmj?' clt cfi oi (l o , ' > ' pidoigne'figit, felix dici merebitur & supra mundi ^ ^ tari. Jani didicisti, chariffime, album opus facere, beum facere nequibis, quia nemo potest devenimus pisi* j|lif thun, nisi prius fuerit in secundo. Sic de nigro ° otx ^ fti 11 * S ji 1 ^ nire ad citrinum nisi per album, eo quod citiinu^^iii 1 ,^/ & paucissimo nigro est compositum; quoniam ditur in quatuor partes sic & opus nostrum bene „dpi* 1
enim est hyems,tempus humidum &■ frigidum, e tJ ,qi ,J ^ ( if |l j
siccum & floridurmtertiuru est aestas tempus cau „pis
" - ... t. . ;t ing f ;
autumnus tempusfructuum. Hac dispositione u s^iif 1 p'
turas,donec naturae fructum adferantad libiti ,rn ' f op
Jam transiit imber abiit,nox recessit,dies autem ^ fj5 , > ^
a P
.rH‘
nam flores apparuerunt in terra nostra temp° re albam rosam stantes Solem quaerimus, quoniam
tittir effectum corpora qu.-eque aegra in verlI, ^ a rci' t .
gentuin.Cum igitur videris illam afhedinem a pP' - fl mnibus supereminentem, ratus esto quod rub 0 *
(0
i!l a V
«0’

1.
i ">c k
/
s
i
A
:/
y
69 1
AbbAEVIATi. OJ/1
t(( t '°rj!!cr' ^ tUnc non oportet illam albedinem extrahere vc-
j, . ri| be Urn rc quousque fiat rubeum- Et certe rubeum quo magis W^-erpl 0 nia S' s v-ilet, & quod magis est coctum, magis est
80 quod masis est coctum magis valet, & sic per con % rfo | l !«od— ■ - ■ -
maxime,& jam maxime.Et certe celor rubens cau-
3 'inho ■ 0na f>lemento digestionis, nam sanguis non gcnc- niti prius diligenter coquatur in hepate: sed de pi n ' do,. |T|i n °l, v idemus urinam nostram albam scientes nos pa- #| > dig^ 1 * e r edimus ad lectum, somno' autem recepto com- 1)1 P°ff ur ‘ na nostra citrinatur; sic per (olam decoctio*
devenies ad rubedinem, errare siquidem no
^ fecum continuaveris super ipsum. Nonne vide»
C* Cl *" he* n ° n 8 cnerc turex sanguine, nisi coquatur prius dili-
ni!,;] e ^n C st"ousque intensum habeat ruborem, & nisi ita
LNi Gd **° generaretur spermate. Similiter & aes nostrum
^''gowr coquatur non rubificatur,& certe solus calor
^t' at ^Iphur 3 1 | C ^ Um ^ c P at ' s > öe solus calor ignis accensus m-
h{ ‘ ^iida r a ' um - uam prima digestio stomachi omnia deal-
titJiV.s; Vcro hepatis omnia rubificat.quia in solo hepate vi-
hit 0lic si 1111 homaebll viget siccitas. Igne igitur sicco &cal-
" .
S^euid? dcco q ue sicci? dw,^v .-.- — r -
Vtj 'lUo aj C ceter ° nequaquam impones aquam nec aliam rem 'l'i.lf - finct C ° m P' c tum decoquatur rubeum, nam tempore L- f %i' 0 Port c ^p ni 'mmdatio pluviarum corrumpit magisterium, jgne ipsum comburere,absque timore,donec .iii'^’h'tn tard^' atUr c °l°re-Noli ergo ceffare quamvis rubor
“"iri ti r j . -»->-
ex p r :" . Qav ent apparere, nam igne augmentato post al- a^.^terili IScc ^ on ^ us habebis rubedinem , medio tamea
'ti\t ”'“ s >qui a 5 co ' orcs apparebit citrinum, sed ille color no» a Post illuni non moratur rubeum venire,quo eye-
* -•-- • Wzifocfeifc
i,; v ^ otwi?! 0 e ^° °P US tuum e ^ c completum, ^uou ^ etum
Ne*** mulierem in masculum, & 0 ?’ n ..: t r u lohur mun-
>Ci> m - Quare dicitplulosophuv. Sifoeutlulphu^ ^
&' mu eum rubore clarum in se habens vim ig>
% y \ J CS a *cK Cl !. ntlS,i ^ llc; * res optima quam recipere polsun
:/
V
ic
;5
JllNftif 1a '°mne m ' utcum eafaciant aurum. Hoc enim argen- N\x' ste lique f C ° rpu , s . im P ersectllm convertit m aurum,qua- 1 solum est verum sulphur nostrum tS er 'stiiHunV^ 0d ^ U * r ’ mus,c l uo ‘ n quolibet corpore tingi* J^oa^.duxcrio !,! Cntsl melius quam de minera productum.
Q auxeris « u " -
■itn h Cn<1 >mu s ‘}! 1arn quamqüe speciem ex partibus operis,
/ vIr CrC * tunc rc ^ uc spiritus ad illud, 3 c subii- nt ‘ 5 ‘Etill u do .amabiturlucidum clarum impermixtib* quidem est M accipias partem illius noti lapi- Xx 2 dis pu-

Tractatus V.
dis puristtmam , &pcr ingeniorum subtilem eoW jjjtiiri'jp per minima & levetur totum, quod si non eveniat ,,
fixa: parris quantitas, ut summa volatilis sup erl ^ vi[lS jii t ' , * i| ,j quousque
»
It
■ ft
■'Ii
partis quantitas, ut lumma volatilis uip‘-* sl ii l ' ^ ad elevationem illius sustkiat.Nam vidi cv^ a
um aq vn
-j-— -—i 3U 1 * ' pjl-
bus usi fumus experientias modis,quod quae cU1 A,til ' 5 a
' f _ . . _ S J__ ....... '.i' ___ /. ^ • .1/V^
icentur & vehementer permiscentur, si (uinma j ff -
fumtrutm fixi quod fixum volaläit cum ea, ig' tU< fab' 111 "^/
suerit revertetur illius sublimatio,quousque per h* 11 ^ fitri' 11 ^(i! nis reiterationem figeturtotum. Cum-ergo ^
noti fixo, iterato parce quantitatem post quantis*!^ ^
per .ingenium tibi notum qtiou/que iterato ^ eVC } 1 ^ ! f 1 turiteraro figitur torum quoitique fusionem P rS n C ri' :lll5 ' j </,| ij' cera: Schaec quidem est medicina stans, tingens, p f / J
solidans,& perle verans,cujus una pars convertit '■*
que corporis in verissimum aurum vel argentum, t \ llt cr> 1 °V
dixit album vel rubeum fuerit praeparatum.
det huius bonitas multiplicationis, nisi ex multip" y
ne sublimationis & fixationis medicina- hujus, ^* ip^-V , - , 1 , _ mnto*
to hu jus complementi ordo reiteratur pluries,
X - PM^mpnOIlir siOU . rf
berantia multiplicatur nugis, & attgmeiitatur u "-y nis illius maxime, quonlqtie omne corpus ä pe'' c ^ S"
■ infin' tU ' yy
tum atque etiam argentum vivum mutet m — o)u „-
vel Lunificium verum. Nam quoties more fu “ ^ medicinam perfectam & (blvcris, toties projiciendum unum super dect'm & ii pjimo £ mille,secundo cadet super decenfiniliia, tertio '“{.„jftiliy/ lia,& quarto (uper mille millia,ac quinto stipet
*1
*
«*h
1»
>l||
Ht
fit;
ii S
tty
f
li<0 1 /
to igitur clixir magis subtiliatur tanto plus tmg'^ ^iii-t^ / tum elevaveris tuum opus, in tantum plus vale ^
dantius operabitur Sc majoiem quantitatem certe est quod dixit Geber, qui fuit magister rr,a ®
Kxo magisterio: Operate cum lapide tuo de eg^ ^pfjf ^ meo, & plus valebit lapis meus quam tuus, si“'^ji ii’’ J
unum /uper mille,ego projiciam imum fupet de .. Ae^* ii.
totum bonum,liautem tu projeceris unum ■ eno nroiiciam unum (unci drries mille millia-si ..fiö's -ir i.
/ 1 *iu
ego projiciam unum (Uper decies mille milii" lapis meus quam lapis tuus, quoniam
n transn' u J
lum millium transcenditlapidcm tuum,'hos““^„uS ber uifi ut nos leducem.quia lapis noster & lullS . ll0 .
«\P U -W m i<> 1
sp»
sed solvebat totum & sublimabat multoties, j t /C(’
pete- ---- j(iv i,,
limatus fuerit,tanto magis convertendi v ‘ rtU p^rt«“ |, ! ( ,cf 5 ^’
(uo transcenderit decem de nostro.
Non ergo omittas eli* (Llit
quod maxime maxime. JNon ergo oiini“ 1 -' - . &in quantum poteris alleviaiccerte «u

st/
r l,l>t >iiat 1CUri0in ' natura P ro P" a ad fixionem deductum ™- : >Comn! W,ma gw solvitur,ita quod maxime maxime. Etideo. I k S ad certe modum citissimam dat fusionem > ma-
! ik’Agenti qUod metallorum, ipsum enim non cst.mti ex purissi- j 5cso^ftantia in sixionem deducta,& ex siibtihssima j ab j)j l * nd '^'ma fixa,qua: ab argento vivo sumpsit origi-
crxata: Sc id ideo quia cum fugitivum sit argen- H,l . sobit o ae * i1cile absque inflammatione aliqua medicina eget» ic 'Na q 0 ante cius fugam illi in profundo adlwn eat, & ei per \ ?Cc> ns f( . 1,Un S at ur, illudque inlpisset sua fixione & a fuga in V^in <j'J t ’ c °nvcnens totum per suum beneficium in mo- O'ptsp 0 cm vel Lunam veram, secundum illud quod elixir 'r/ ''■ite p ,atlllTl - Si ergo facilisntm,efletfusionis,non funde- i|p l n no t U ^ a ! nJvicrcu ‘ r ii> nec retineret ipsum. Hocigitursc- VivS'ofy^i autem de sua non esset natura non adhaereret tiii/ in f t 0 ne que conjungeretur per minima,nam argentum <Vr, - J}°nrecipit nisi quod suae fuerit naturae,neque aliud „ an..' ' mund.ssimum non esset, non converteret Mercu-
. M[) Abbreviati. (sf>j
e * Mf,. Uat ; Um partium ab igne subtiliatio finalis,nam quid-
C>«e
/
JjOft 1) .^ era Corpora in aurum & argentum, quia nihil dat W i(] ll l | ieti ! ,' <:t>C " rri uon inveniatur in re quod in ea non suerit , r * ^'bti|jm llr uaedicinam nostram necessario debere este sub- )A Hfi" a '®tfac i !m * & P uri ssim:e,adhaerentis argento vivo exna- 5' süße,'/ 11 ® ^ tenuissimae liqtiefnctionis, ad modum a
'Uße “ trnuiiiiinx ui|uci.iuiuiiu , «u ......... «-
Wtyj ^ 0 l.irei^/ n ' s pugnam,quia haec ipsum coagulabit & in na - tya J' 1 ' 18 nica; _ Ve * lunarem convertet. Jam ergo nostram com-
m Sc [^ 1Clna m,in caliditate & frigiditate,sinmiditate & sic-
c ttm c er ttm peratam, unde quicquid illi apponitur fit e- I ®th Cr ' s toti, °. COm plcxioniscuiapponitur,ut si aquam illi ap-
A^JumsolveU- ^ ' •' '
. J.S
t.
'I>t ‘' C;| usa. .■ in aquam,si vero ignem totum erit ignis:
\is a est jA uar . c nmhipiicari potest medicina m infinitum. ■'iu cut ‘gnis m lignis, & sieüt muscus in aromatibus
ens quo magis usu fuerit conculcatus: quare
-lllinn.r» nmm
S 1 ’ 1 habe
^ de U?. a8 ' s crescens quo magis i ; am ditatus es
Ati P^cmv-elinquere omni tempov q onev go inti-
^ C* S«! habet ignem ditatus est ab ipfo. N°« «6 folu _ d t'phcationc dixivii. rdnltipbcatm au ^ os per
SS/ P-' fermentat,onem.sed p« solunonem tardu^. P^
Q, 0stcm vero citius nostra augmen.a u r f etJ nen» t 'Vn? non bene operatur nisi prius mjuo y uW quam | p tt "< tt h dam 'us tamen multo operatur medicina / oUlw
’ c ' Uon ' am magis subtilis est, h £Ct et '. ^<. 0 quia
«.'"'"utti tletn possit multiplicari' in infinitum,' 1 4orem reducit sibi appositum ad suam naturam,
°nincm modum* nam confectionem dealbat,
X* ? oonv

694 ' i*RACTATUS V.
combustionem inhibet, tincturam continet,non ’^ n j S leviat,& se invicem ingredi facit & conjungi, quod ^ (ieC p J(l tum,& Hne illoelixir non peragitur, quemadmo absque fermento fermentatur. Idcirco cum di* 11 ' fixaveris,reducas super ipsum apparatum corpus^ .j C o
ac liquefiat per secretum naturarum in vasephil 0 o. ^gi/jj,, cum steterint per moram temporis vincet fortius vertens totum in spiritum sibi similem, 6c ipse cum 1^ £ g[fl , ^ per vinculo non stat. Hic nota de desponsatione *’ n eer gOa jjD pore a quo extrahebatur in principio suo. Conjung e yjs ( jj ut generet sibi simile corpus,nec conjungas eum c 11111 d si t c< £ll t Ut convertat ad se, nisi cum eo dequofuitin P r ' ncl jytio^gri’ hoc fiet elixir aliorum id quod fuerit conjunctum. {iilj’ 1 ’^- quare deceat conjungi cum suo simili est,quia suisu p j r iti |S jjr bus continentur, & humida simili humiditate, nam vertens sulphura in spiritum sibi similem factus e V 1 ^ giens,& spiritus aerei in aera simul scandentes fe tes igitur philos ophi quod illud non fugiebat cum ‘°£> , K >^.d giens factum iteraverunt ad simile corpus nonfugi^^^gp^s- funt in idipfum aquo fugere minime poterat, naturae suae convenientiam. Nota ergo hoc este ver t j U s i 1 ’!? <? fione spiritus in corpus. Anima certe corpus fuuna^^^gs,^^ tur quam si in aliud mitteretur: quod si immittere num laboraveris,quoniam non erit communicati (i ir
0 j <j
cis,ad corpus ergo simile corporibus ex quibus c,ttI *j u iji ^
reverterunt,& peracta (unt.Quia si tingens & ting en ' » ctura facta sunt, non putas ergo illud quod tingit Sc u ram este tincturam philosophorum? Quia autem gunt&non fugiunt ii simili argento vivo sui » ene , r ’ u bc < ’ vr
-^ ' ' r ■ • -albovd
ideo oportet iplirm admisceri argento vivo
neris & continere ne fugiant, quare jubemus arg 1
’ au» P '
commiscere argento vivo, quousque una m l| U'
duobus argentis vivis composita, verum in coni 111
dem pones parum de opere super multum de cost’ a li?S l J( / habeat potentiam convertendi illud in medicina .’ c csis P^r verteretur in spiritum sibi similem. Si autem fi
operis super multum corporis, puta unum fup er st. a |bi' 5 • fiet in aliqua mora temporis pulvis, cujus colo 1 p t oi c ^ t r beus, secundum quod fuerjt fermentum supef st^pjr hic quiderri pulvis elixir est completum. Et certe aC P ^0 pulvis simplex,& de melioribus hujus seculiA c0 j/r
aum miiaJ fil-Vl IYIlC*Ae ....U.i« /IthtlllS* • , nV'
tum quod sihi misces debet este pulvis subtil 15 -
— ——w ^w.,1, — Xr erb ji
dicit unum de opere super quatuor de corpore. ^ ^
solutum per se A Antequam sunt jungantur, q llia 1
» fi,

Ni
c„>r it, a rr ' c t>mmixtionem, donec unumquodque (eparatim 8't nr^" 3111 .' co stnod qui desiccat antequam imbuat norj t tninima, nec omnino subtiliat, plenius quippe est
Rosarii Ab breviat i.
69 s
‘'iUt J 11 Pct
‘ 4l,4, st»iJAV --
t Us solutius errac l uam ab aqua. Nota igitur quod quando merit in aqua, quod nunquam disjungitur ab a-
' ut una
sede
k ' "se q„ss" se lJaii d° aqua miscetur cum aqua , tunc aqua recipit “se bjf * lll 'nquam separantur ab invicem.Ideo si fueris hydro- 'tipli c mil,t ü de dicto isto & fanaberis. Nota de croco & de tll lls ti!\o n !° nc medicinae. Unaqusq; tincturam millesima parte [„!*' Ponifh !*• '^O'da substantia quam in sicca, ut patet de croco V ^ seset * W M u °ribus,si in siccis projiceretur pavum tingeret,
S e Um P a,ilco ) un gatur,8choc paueü cum multo tinget Hli'^dee ' 3 ' C e 'S° lacies projectionem, primo multiplica de- •Dl ' 5 der ettli ^ < - rullt centum ,'Sc centum in centum,& erunt >6c decem millia in decem millia , & erunt centum b, 'sec est j- ^dlia in mille millia, & erit numerus innumerabi- CCs>t Uri T ete 5 P one turum super decem, & unum eorum su- ""om eorum 'super mille &sic de caetcris similiter. ,umalterum philosophum,pone partem unam super 5 l ' v t| [ c ta 'iprarparati, Sc hujus unam partem super centum, & tUr conversione fixa atque durabili, si Deus voluerir. Si s C| >di ' avi «5c prima pones uuam partem super mille partes, j-see^** 1 esset ne prae nimio calore consumeretur & exhalaret sepenetrasset & confectum estet, cum autem ponis unam 1 1!t ti^ em,cito Penetrat & miscetur, uiide non est decesse forti- . c se n|, Crr !.> neque comi nuar e, sed cito debet deponi: cum au- ctser ^ditatum est, jam illud se tenet cum illo & adhaeret ei,
set te.! c ° n vementiam naturae,quare si dehinc partem unamsu- a dba
j, tUn r projicias,retinetur substantia lapidis ab eo cui mixta
t seisex CtlS e ’ donec totum transmutavent. Cum oleis cr- ar gentum v ‘ vum P r *paratum, non quod sit materia lr. Per p eta ^. orum >b c ut quidam affirmant,&multi putant,sed
i, e ‘Sjditatem teneat medicinam super ignem donec mi- a^^dialet, custodi ergo illud & eris fortunatus in terra. ' w '-io.k,Ü 1 . corutn omnium est triplex, bonitas, necessitas,&
cN-
S
Clg^o lllt , ns causa ut perfcctms & abu £;^£ mc’ 111 m?^^ciat,Sc plurima convertat; neceffi turum vel
meliusfi S atut ' utsibi s 'stftvlVst denanus,ccn-
’'P c tfectioms autem numerus pertestviB _ ,-,rokst'- Q '
seit, V ' s ^ millcnus.Ideo de primo ad ultimum ac<. ^ aonu m, % !01 b da parvus simpliciter dimicaret contr< ” t , st c
S ( seJ tUr . Ä ' 3co proprer fui paucitatem. ^ota > ^ n ^ ainen . a Cw CIH ! S medicinae : Omnia medicinae nost , s stibti- m ultum subtilianda Lc tingenda, quia quan P Xx 4
I

Tract Asus V.
eis'
liaritar tanto plus elixir tingitur,tantoque abundantn ' 5 A, t , ergo & quod maxime. Ideo ad solutionem ponclol 11 £ll (l« solutioni immitte defunctionem,& pones totum ad ig n al itd\ di fumum praecavens ne fugiataliquid ex illo. ®-eg'
totum est in temperie ignis,itaque morare prope v;l5 ,." uS qf ;
mira,quomodo movebitur de colore iti colorem m 1111 in hora diei.quottsque perveniat adirietam albedinis
vc> c * t W
id est citrinitatis, quohiarn citissime liquefiet inig ne ’ : n cÖ , f' > * bitur in aere,quia fumus cutn senserit ignem,perietrau & spiritus constringetur in sicco, eritque corpüs i> clarum, album vel rubeum secundum quod fuerit m qiiif fermentum. Tunc de igne deme dimittens refrig ^ 3 hum ipsius pondus projectum super mille cujusvis c ? n j.gea tl f ai perfecti habet illud convertere in optimum aurum ve iVjn'a 3 fecundum elixir quod fuerit piojectnm. Verum nie eI eso
album eliXir fermenrnrn, sicut rubea, rubeum , quia in .^i)S beo nihil intrabit nisi rubeum, sicut in opere albo P*
k c> '
un*?«r
iuli album iadeo quod facis in albo,fac & in rubeo, st 1113 ^ # j!j, dem est operatio amboriitn,sed compiificans tinctm 3 „fiii* lituum est illorum termentum,bine liquer quod qui ar » n cO l 1 Vrt)
Vum album ignem patiens argento mero,id est p ur0
" . ‘ ■ i argentu
git nullam eligit viam ad albedmem, qui veto a . r § e jj e st fi
Jrubeumignem sustinens non conjungit,auro lTier °’ or pUS
bullam viam eligit ad rubedinem. Non ergo fatiget c “ a ’] tf [V i£/
iti his ad qu* pervenire non poterit, quia nec sibi t ae f-i
... ... , mili f C ' c r
mundo proderit,dohec major in sublimi natuv® m° er i S ,(ii rit in incorruptum quasi non corrliptum. Nunc tOtiuS V tC llm^j pitulationem subnectimus. Quia igitur nimius ferrrio' ,
mentis obruit & errores augmentat, ideo sub brevitas ■ totum hujus complementum operis narremus. ®^j’ £ tu r fob' lapis sufficienter notus, & cum operis instantia ast'“ 1 .^^ 1 ^
ipsum perfectio sublimationis,ut mundetur per hoc m ,
tilietur lapis donec in ultimam subtilitatis puritatem
ultimo volatilis fiat,Se hic quidem est primus S rac * > a
tionis. Ab hinc vero cum fixionis modis figatur
asperitate quicftat: iit aütem opus Luhae nimis ^o'
Solis nimis rubeum,quia album est opus Kyemis-^ ,u 0 < jo* I i {- tis,ideo majori partium sublimatione indiget ’P ct jprios in majori decoctione digestos, donec rubiam fumat colorem, & in hoc und fecun«di gradus P er f lTU .sit a .i/si 1
. ... rn-. ^ . i ;__\ i 0 Hf» 1 -
fcöiisistit. Sed in tertio gradu est totius operis comP tst ut jam fixum lapidem cum modis sublimabo ^lOpii’ facias, & volatilem fixum , & fixum solutum > ^ ° fenm qut'üsfjiie fititst & eltcfct isi complemento

ccr to,
Rosarii Abbreviati.
<Jo 7
"Vi
,, soniam ex reiteratione prasparationis hujus tertis fi ■' ur iint j rie °' c ' stanl re,ll ' tat alterationis ac bonitatis multiplica-' i n ? C ', Uoc ' t l ue imperfectoi um corporum convertat in in. '"“tiU-ffj 0, ern v t i Lunam veram. Praeterea etiam virtutem > ' l jici nas ' CCrn omnem ianamii infirmitatem super omnes alias is *“ v eii fl !. nam tatificat animum, virtutem augmentat, conser-
'gui nt . u - tcn "» Lc renovat senectutem, quoniam non permittit ih^ rc *alt *' Utre * : * er ''. neque phlegma dominari, neque choleram t .^ ,f ttu a jq ri ’ ' rno ^änguinem supra modum multiplicat,contenta 1 >i ^l'ter US f"'8 a C dc omnia corporis membra conservat ,& sis %0ll ' 1 iiK, tam ca hdas quam frigidas citissime curat infirmitates
IS ' c sir, l !^ Us . m< 'dicinis,
I, v 'irn u -'—''*n3, quoniam si aegritudo fuerit unius men- ^anti o fanat die, Lc si unius anni,sanat diebus duodecim, si e5 tDcj\ 0r ^ niu ! n temporis, fanabit uno mense, & omnes tünfri* et tumores, bonolque inducet. Confert Lc amo- 1 H l|J 9 u .'bus offertur, deserentibus securitatem, audaciam, ll 'rse v >ctoriam. In hoc completur secretum secretorum «.ofi^^um, quod est super omne hujus mundi pretiosum
TRACTA'trS S EXTF S
^ A , cui titulus
” VUS TRACTATUS DE
Mercurio philosophico.
^fctcuritis philosophorum de duobus plumbis > fa~ fts Süüff, S operationes, videlicet pondus tinum super sexagin- liii ) 0 P e r at i o cxtm g ult ur & in pulverem convertitur facit nobilia- ti( du Ce nes >& praecipue supet Mercurium fugitivum scilicet tti( tU ^ifica t 3S ’ ^ c °nvertinit iu puram Lu.nam. Et si pulvis fue- . e U * ’ COn vertit Mercurium in purum Solem, & omnia
,. ÄClüc i t
llr "l 1
sei
'ftfC'. Scias quod cum anima jungitutcoq . ’^^^uia in
f'fi'v,;, r' , . l J r & mutatur in formam aliam quam 1 widum, in
*' plt ls U .'satione corpus erit nigrum, m 2. nl ‘ § , . &, in
W* ' lc usque adi 5. vices > solvendo &co g a e (ale, 8o sNlaw 0, ' gclatio “ e cave ne corpus sennat '^ sc jj., dealbat, fistln ' u lUtn & uettim. Si lapis noster dea - ^ etiam
< ‘ 1 Wijvp tingit, ipse habet spiritum Sc animam». genon
* 't^uhiheL. ac se.psum interficit & seipsi?«"“ ora .
? U 'seT c ! f ab ' il0r in hoc mundo ' P I0V j tV fu p 'mnia corpora, St & c l unna ° dealbatus est, dealbat on 1 Scias
a d temperamentum, 8c spiritus spituum r« p oi
Sjx 5

6pS Trcat. VII. RosAr.ii Abbreviat 1 '^'
hoc quod lapis noster est de re animata, ipse enim woU < c ol
& omnia dura mollificat, ipse fundit crystallum &
rat ipsum, Sc omnia corpora reducit primo inLunam.- & |jj e
Solem. Scias quod de omni re potest fieri sal postcadc^^
Mercurius per operationes diversas, solve & congel* ^
libet speciem cum sua specie, Se omne genus cum
C1 ‘ 31
gaudebis, natura enim cum sua natura delectatur, leum septies destillatum reddit Mercurium in puram k l " 1 ‘soqi 11 ita fit: pone Mercurium in aliqua testa vitreata super ig° g c jaS e ^ sit bene calidus,& post pone de pulvere tuo Sc fundetur. -sci 1 ' iam quod lapis ter solutus Sc rursum coagulatus, rectu 1 cum, sulphur Sc Mercurium. Scias quod cum sulphur )fl iiF est solvit omnia 5c quicquid vult in una hora , Sc sciss qu^^sis secreta sunt in sulphure vivo. Nota quod des idem P
animat Sc suo corpori in solutione Sc coagulatione. h°i 1 ^ [1|l isi’
& sit pulvis 5c non sumet; Sc haec est melior probatio quum corpus non sumat, idqjpro certo teneas, ci multum laudaverunt opus quatuov spirituum, Sc qti^ veriffimurtielixir, unum pondus super centum. Scias 0li^
libet elementum debet servari per se in regimine lap' 1115 ’' 0 ,. aqua, oleum, ignis Sc terra, Sc quum omnia ista iii/hn^^pip
ijsl (C
guntur resultat inde quaedam res temperata, qu* nes diversas in corporibus imperfectis , & similiter inc t mano de quo non est dubium.
T RACTATrS SFPTMfS
j. n.ai/4/iar u o s i' x JrJ r v
BREVIS SED NON LB
Oe_j
LAPIDE PHILOSOPHICO■ ^
Evolvi lapidem, Sc sedebam super ipsum. In p ute ,
R Evolvi lapidem, Se sedebam super ipsum. In p ut detrudatur qui potenti vel fatuo istud revelaveris
^temid revelo bonis, quia vidi multos in labore P e a/
non poterant ad scientiam artis pervenire. In no
fume Alkabrick,& humorem humanum de sana ve ‘ jj#; aequaliter,Sc extrahe aquam per fumum, postea aerew P ----- .-i 1 .:-. . —xalitcrc'
ultimo fieces combure, calcina, Sc misce-equ
\)i 0 i
pueri & extrahe salem, Ahabcs omnes lapides dc c l lllb r ,'f 1 it
.. ^
phi experti sunt, tingunt enim mirabiliter; & c0< < c ijr< 0 ’/‘ 1
ignis plus socere non queat Item istud sal resistit M el 0 ,is ^ imbibitur & desiccatur cü primo lapide,8c sic fit fi* c ^- supra firmam petram. Non videat faciem D &st vel fatuo istud revelaverit, ,
linit hre^its Trust ut a* & ultin* 1, gs
C?
t
K
I 9
i

S ECR
C99-
N;
tT ETUM nobilissimum
r Verissimum venerabilis
Vui, Domini Jodoci Grcvcri
Presbyteri.
^ honorem sanctae & individuae Trinitatis, & bea- J ** matris Mariae sempcr virginis, nec non in consolationem piorum, allevigationem pauperum,&dire- a ■ 0| timpr' Oncm I'Eüosopbantium ,Lapidem sccretiffiroum “htlosophorujn, multo cum errore, sumptu, labore, )' ! tt p''| K dispendio quaerenti Ü, ego TodocusGreverus Pressi ! osopbomm minimus,nihil de Divina desperans gra- ' ' r, be rc cr,cor dia, ipsius Dei munitus adjutorio, aggredior de- pulchrum & perfectum,verum, non mutilatum,nec ^.^t^b.gunate oblcuratumjquod mihi ex immensa sua bo- t 1,1 ban c p 51 u ' solus habet potestatem dandi & adimendi arti ttii|,| Ccrct ® rnam cui vult. Ut igitur gloria ipsius qui tan- 1 1R ^'g n o peccatori gratiam contulit, per me apud pp^'^ftatem innotescat & celebretur, quos ad abscon- 5 ,^°'°P.bias hujus admirabilis mysteria vocavit atque > plana oratione, vera, & tamen Philosophorü ratio- ? > t Ctn Uct udmi quae respondeat,sine omni studiosa occultatio- ordine & clare aperiam. Sat enim scio, nemi- t S Se obs usurpare, nisi eum cui Deus ipse contulerit,qui
Ii °ffusc fUr * tatetn horum mysteriorum illuminat, vel clarita- neque planissima quis intelligat, nisi ab ipso il- (r ■ ne quebbscuristimaqucequeconsequatur,si ab
J'Ptitrtj h e 11011 fuerint. Adjuro autem te quicunq, hoc meum ^icej . Ucns , ne ipsum indignis, vel avaris, nec ipsis cora- | '11'on S< ^ P roxim °i um suorum incommoda, vel etiam
I t^teri ,' n ?. Co ufeirent, quales sunt homines tyranni, injusti, Cl 5rt > in’jj 0"es, & quorum venter sibi Deus est. Spem igitur l>m lri1 Gr 0rn * n0 ■ Deo omnium Creatore colloca Sc operare J* c l Us > ad proximi utilitatem secundum mea scripta,ex- k c * quod a ^^^ione a Domino caelitus. In primis scias, charisti- |)!j r k p^ j rs no ^ ra 'mitatio est naturae: & quemadmodu natura if a Cat , scinin Clt j r ^° l es & plantas, quas deinde hortulanus multi- V^u,, j n 0 illarum semina, aut inserendo earum surculos;
^ ,v £enr Ira nr ' ontulm qi profundis generat metalla, ut au- V Ca in terr Urn , ,c l u * artifex multiplicat inserendo aut feminanti sibi anr m ° c ^.' tarn > aut truncum idoneum. Sciendum igi- 1 t er , e o^sia» quae sint semina auri 6c argenti, qui trun- ' a ‘ 0lcil nus ergo quod Sol Sc Luna in sc habent sua
semina$

700 Iodoci Grevert PresbtT- „ci
. s . tro™
femina, quodque Saturnus, Iupiter, Mars, Venus, ' ul ’ o f l iii a ' terra ver» Irorum omnium est Mercurius , atque hoc mento stabili habeatur, ad quod omnem tuam dirigas 1 nem , accommodando similitudinem unius ad älterm 5 s pd & convenientiam: siquidem. & nobis auctor natur® hujusmodi contemplationem hujus Philosophiae parteM^^i sit intelligendam & perficiendam; quam nos hoc sci ip t0 . „fjpf electis communicamus ut 8c ego & mecumalii gloriam & laudes, cum debita gratiarum actione perp e ramus. Üt igitur Fl.drstophi consueti sunt natura: c0I1 . tC lt jSi i! tes operatiohes, Lapidis similitudines ab animalibus, boribus.ovis, foctibus, maris & foemm* commixtione» 1 jjb quepropemodum alijs ejus generis petere, ita nos quosi 0 pe^ quam sternendam viam, ad clariorem hujus particula
lnalia caetera itidem in sita specie; & herbarum ITiatLl . 0 | 9 :.. ,, seque matura. Quapropterdicimus,quod sicut agi' 11 frugunr,herbarum, arborumque^liligenterselig un . r ’ i£ „,- - r matura accipiunt, itidemque etiam hirculos pro insiti 3 * rimos deputant ab arboribus; sic tibi etiam in hujus ^ gotio fidendum este judicabis. Non enim in boc °P vl) |gi n (l , tur aurum vulgi, nec Mercurius vulgi, necargentn^^fi' |( a quidvis aliud vulgare, sed Philosophorum: cujus dj 1 - 1 [ti $j c v tentia, ex iitpradictis non obscure patet. QiL° . l 0|fl<* c iic^ est de seminibus, idera & de tega dicendum est, n °‘
intelligentiam, natur*ipsius vestigiis insistemus, acC °'r,$ tionesque legitimas & necestärias ab ea desumemus. 11 jj hoc opus sit particulare , tamen in eo gradu veritas est > penitus caulas rerum introspiciar, animadvertat utiq^f-t^ magno triumphali proximum este, certitudine, verstatt 1 Jcf
tia. Quae Heroin illa materia ex qua principia hujus op
menda sunt, jam prudentibus in supradicta similitudm e qii® mus: pi ut porro melius od oculos proponamus >^ 1 C ’^yog 3 < quemadmodum ex homine homo, ex asino asinus, e* n* gallina, cx frqmento frumentum generetur & P roV< ' Ji as^ < omni simili fit suum simile , cx auro quidem aurum - s slrgentum. Huic igitur quam tu materiam accipere N
in hoc opere debeas intelligisiubi idte quoque (cire eoo cx quovis homine hominem, nec cx quovis cane canem cx quavis herba fu* speciei herbam, sempev produci : st 1 'j a ng u ',, dem neque puer duodecim annorum, neque *gritndin^'^i>^ homo utriu&que sexus hominem ex mutuo coitu ? t0 itidem nec catulus <;anem , nec pullulans herba aut P^jjfi* j, bam: sed homo quidem maturus & bene famis cum ^.# 3 ^ militer matura & bene valente fcetu generabunt bom" . ( e fl.
.-st.ratyri
in 111 -.,

ll 3 ' i 0 ' ><*
s
1(0
f
tf
tiS'
->l'
■sis
t''
: n>
o'(
i*
: H'
sn-
5
V terra . SECRETUM. - 7L>l
^'Orj j j. 01 ‘doneam esse ad producendum has vel illas plantas, etiam divinus Mato in Georgicis monuit, & nos ab ’S'tlir tib’ . "»lanis semper observari videmus. Despiciendu 1 ' s VcIt' 1 ' 1 ’ c * lar ‘® rn e, quasnam terra sit idonea ad suscipienda ^° r es Sr s h* ^ em ' nn ’ ne •• ineptam elegeris, tam (emina quam »Emptus misere amittas. Eligenda sunt itaque, Scse- Pfr ' ...
0rr >nia Crra ' na 8 no judicio: electa autem terra excolenda est la ' sicut & terra agrorum, hortorumque, aratione, aut
Vre
* Y, °dis e ’“ ei 'coratione, occatione, irrigatione, & id genus aliis ^tjrjj Co 'tur. Hanc seminum terraeque delectionem & cul- Uti», j.e pellant Geber & artifices hujus divini operis praeparatio- tC| ia fiua neque Sol Philosophorum, neque Luna, neque H tl e *i polsint , r^jue ullus ad penetralia tantae artis ^ i rui^ Ct ‘ Nam aurum quidem vulgi ut plurimum impurum
1 ''°rfi;a tl0ne que aliorum metallorum contaminatum, aegrum, Itz s ‘UUtn.Sr^UtJ °_...... /t_a:.- - S
IqI - ®’ & °b id etiam sterile,& argentum similiter, cum con- gtin *s Una Philosophorum sint purissima, nullius mixturae ^>r>e ^ ® interventu conspurcata, lana, valentia, & genitali se- u nt * a - 'Ptara quoque vulgaris inculta inarataqueest: t' s fahul j^ 0 phorum tauris ignem spirantibus , ut in auri velle* miitrn 3 t 0cetur ,exculta est. Accipe itaque tu, charistime.ver- Sile s ‘? eor Mna legitimum sensum, & intellige, quia Philpsophi mig t u £ l hortulanis & agricolis, qui primum quidem femina
»Ut C t>6t delecta non m vulgarem terra , sed in excultos agtos, •it), a Ott0r um jugera feminant, seminata tanifSm calorr Solis, eat- >two ter i* benignitati cümittunt , expectantes debitum idoneo « l itc q ^ rc ‘ ru cturn. Non dissimiliutique ratione Philosophi quoqj ^trj^ ^upus incipiant, acceptum in manibus aurum Sc argen- s o 1 dijudicare debent, num fanum fit Sc sgrunv. ac si aegru stiittca P crerint > ad sanitatem debitam conveniente medicina ^nix!’ quaecft ipsa praeparatio. Hoc aurum ita medicatum, de Purificatum, Sol Philosophorum est: atque idem quoq; rtiiu c utiendum. Habito autem Sole Sc Luna Philolopho- * llS * 5c bono, terra ipsa ab omnibus suis immundi-«
k Q tan ! i'’ i ^ s ‘'VUtilibusexpurganda est, Sc diligenti cultura ela- *Tiiti a ri 3 ’ ' n ca mque sic elaboratam Solis Sc Lunae pnedicta sc- l, ti C0 '' t, «da sunt, ac continuo calori,coelique Sc terraebemgnu '''hser) 1Tlltt enda, neque ante legitimum tempus eruenda radici- |j t] ' x P c dandi sunt (ructus maturi, post folia Sc flores. Unde '''fti, Sc i^^ arct ’ quod etsi Philosophus accipiat aurum ,argcn- Nnan, , t y cur * u m vulgi; tamen in hoc opus non immittit ea an* ^to k ab humo vulgari ad gradum physicum extollat. Qiudam
pdj nt. 1 ,pms obsuritatibus invoventes,dubitationes no mini-
1 °rophantium animis injecerunt, quas ut tu omnes dissolvere

vere valeas, hanc generalem quam damus regulam *’ { )e^ serva: videlicet quod in opus physicum nihil intrat 3 ma prsparatione , cujus virtus ea est, ut vulgaria ra c ‘ op.
Iodoci Greveri Presb^t* ,ol
m
">-> •.« , ... T...p- j[l ®L
Nihil itaque immundum, nihil aegrum, nihil incultu 1 t |ii" ^ nostrum ingreditur; licet qnte opus ipsum accipiam 11 * 1 pj^lc 1 ® aegra Scinculta. Ex quo utique apparet, quodnam phi officium, & quodnam ipsius natur*, cui Philolopn
tur. Est enim Philosophi accipere materiam d natura ^ ff£ r £ '
eam modo debito praeparare, terram quoque debitam (0 S excolere; post in eam mittere semina, & calorem ap 1 ^ nuurn administrare. Natur* autem est in teri am ^ crl1 a b tltrs putrificare & dissolvere, radices agere, siccum terr* 3 frondes, folia, flores successive producere, fructum c £ ir perficere & maturare ; in hoc termino natura quiescB, Lii§ procedit, nisi a Philosopho moveatur,qui progreffitm 0 Jcri
in fallacibus opinionibus , sed certis signis recte agnon ^ji! Cum ergo viderit fructum exacte maturum, nihil >H> ct,n $
erit, sed colligenda sunt matura fructus (emina, rem 0 ,jji“
" £]*'* (1?
adsint superfluis} ac flarim nova excolenda terra est > necultam sua immittat (emina , ac rutius ut ante cal° rl ^j c jr Continuo , in quo natura ipsa, iterum ad suum rediens ^ opus absolvat, Scpaulatim quotannis fructum ieminafl ^ plicabis. Jam vero & illud ex hac contemplatione sub 0 ^;^
do perpendendum, diyeria este temporum intervalla si .,,1 rum naturalium generationes absolvuntur : nam pl 30t c . anniversariam habent pullulationem & maturitatem j e ' A res ad quintum sextumve annum maturantur j anim 3 * 13 ^„t, ^ citius , quaedam tardius, ad generandi maturitatem '' e °' c i & metalla alia alsis citius tardiusve maturantur. #
modum agricolas videmus semina occatione obruere ^
dere, surculos vero truncis insertos cera vel argilla obbs ^ u t ^ non sunt de natura arboris, sed sunt media & adjuvam 1 '.^ £ ti ; , cus trunci non alio quam in insertum surculum feratur •
in hoc opere aptanda est quaedam cera seu argilla > °r terr* exhalare alio non pertnittat , sed intus conti° e3t ’ Jii'
i« 1 '
tem cera alligari solet panniculo obducto ab agricolis < u li^ rum ventorum ve impetu, ad debitam usque inferti ‘ 0’^
junctionem, a trunco dejiciatur. Hinc itaque °P er , 3 t so)iu £,,, |,ii> talem ex rebus quotidie ob oculos versantibus simiso pliit 1 ^, tulimus; quam si quis diligenter considerat, erro « 0 ^ facile liberabitur, &c operis nostri finem cönseq u c«ss £ ,jiiJ * 'J Sed ne longiores simus, jam praxin ipsam ordine primum quidem dicemus de instrumentis & materiis 3 requisitis; postea de pr*parationibus; deinde dc w°

,d v
,ul»'
i
K
i c< c '
y.
j/
/
v:
/
/
¥
/
/
S' I
'>8{
Secretum.
705
. > fc. u 1 ; V: A * W *»*• • y\J’
,ls eft rri Ut ? n di; ultimo de reiteratione seminationis, quae ope- COni plernehtum. ^ 1
. Inßrument a hujus operis.
<)U 4 f tac l Ue instrumenta adopushocce nostrum requisita ha:c t|l ' lfi <at < K 1UUnUlr - 'furnus sublimationis; 2. furnus digestionis, K lnc ^ n ° r , & cinerum vel arenae dici potest; 3 ■ capella,vel olla Us aut arcna - 4. cineres vel arena cribrata; 5. olla sub- v ,r §'Ha 6 ^iudelia parva sublimatoria numero sex vel septem;
ln a [ t CUlTi fimo equino conquassata S. ferrum oblongum cur • ^4;^ ei °finespatulare; 9. follis; 10. forceps pro carbonibus ss 0t i i> car bones; 12. bocia cucurbita vitrea; 13. crusibula ali- %. Mat Ca ^ e ^* vc ' tc ^® ex cineribus ostium; 15.incus, 16. mal* f eria ' la autem sunt,plumbum, antimonium, aurum, ar- j •itn^’^V'rgentum vivü. Item cera flava, vitriolum, fal.nirrü, >■ to *lis ''n v ‘ va >* s > vitrum,urinale cum spatula ligiiea. Atque Sottio . | u mentorum materialium numerus quater septena* t n ° r c nT' ld,tur - quod non caret mysterio. Furnus autem a* y illj 'uem fere cum furno sublimationis, nisi quod imponi- ■' tr ea cu ^ e v' cum cineribus ve! arena, 'in qua collocatur bocia 5 Materia, 6c desuper clauditur cum alia capella vacua, Vc ntus nec aer vitrum tangat.
^ll -^^^ParatioMes materialium, & primo auri. it, ^i-ib 1 ' S ?_ ltlll P ro opere hoc elige novum, quod nonin mul- (3 °si g , Usaut ificumfuit, sedfrecens demineravenit, nec ilis- ,f que' CS ^ x P ertum cst> coloris optimi ad carattos 24. vel jux- <>>1 ^uljz'^ "oc genere optimum est, quod fuapte natura rude btalep? ntuv in ipsa terra excoctum & quasi colliquatum. §es,q la berc potes, nulla alia praeparatione pro hoc opere id c L a ? 1 quod in laminas subtilissimas malleando diducas; Vel' fP°stis de . a *8 cnto dictum existimes. Si vero tale habere t* a c P l irü' lCl '(f e aurum florenorum Hungaricorum, & purga Ji,- 1 ^ pf ari fundendo per antimonium in regulum, quemad- %h,. .«erunt a ,hC... _e_u_
»adarui,
oni„ Clll , nt artifices qui aurum foliatum elaborant 'Um hab^r „ -_„k_;
habet proprietatem aurum ab omni superfluitate Jt • rutn h forte per antimonium purificationem non \^ lls reduc inc * mcnto P er 2 +- horas comburere, & postea in
«i,"""
r - ssmas Sednenos
-uucere, Le malleare in laminas tenuisti • . tant i.
°pus tibi tradamus, modum purifica . iarnU nam,
MnJ* 1 hhi describemus, qui est talis. a r„ £ ctu auri, po-
‘'t^uaa sane voles, antimomiquinmplumte'P _
»'•'t . ntcI cav bo-
v^arä" 1 CUm antimonio in crusibulo, & P° , .■ n .: £ u a m, tunc permitte fluere par horam unam ve pVva ,nidis ab
'nstrumentnm ferreum vel seneum init pj interiori

704 Iodöci Greveri Presbv^^cjI^
interiori parte excavatuml, quod iir intus ctum ad ignem, inunge intus cum lepo vel candela , ^
ceptum aurum cum antimomo ex igne, funde de cruCI ' a pi infusorium, Sc percutiendo le\ iter fundum infusorii lif , tidat seorsim, tunc permitte ita infrigidarhpost inver’* 5 v hs" } & extrahe mastäm pyramidalem ex infusorio, cujuS'f
> • - -— OU „fi-C»^
vo.antimonio, & iterum iu crusibulo liqutfac, & 1
ß v
in infusorium, ac separabis Sc hac vice regulum,
quem conjunges cum priori regulo seorsim. Po teS ( ^
tertio reiterare, si opus e sie videbitur, quod cogn°* c
tudine fecundi regulivel sic relinquere , si exiguus ^ ^
sionis fuerit regulus : hoc igitur serva ad partem, ^ tC Jla^
procede hoc modo : Accipe frustum tegul* l aterl . n iLri
quales in templorum antiquarumquc turrium tectis n- gfldrj,
& fac in eo foveam parvam, tuis regulis competente’ 1 ’ 1 '. ^< ■ ■
ne in ficco, & circumpone carbones, ponendo regi
ejusj tunc accende carbones , & permitte antimoi sll „ c h regulis tuis exhalare ,■ cellante autem fumo coop ct ' e i <l \ l j, & suffla tandem cum folle desupe’ ^eiisi j
cumcarbonibus,
maculam nec pelliculam supf-r tuo aur chrum, quasi gramen virescens in tres horas fieri.
o videbis,sed si u a d 11-
igne: &hoc soletP ^lJjj iun-t ?,./■
Atque tunc exemptum aurum
frusto in quo purgatum est in urina clara extingue, ^ ^ 0 t' r
aurum perfecte mundatum, quod aptum est pro °P C ^ fiant ex eo laminae fubtilistimteper malleationem >si. vC lii’ Ji' in charta ferventis ad tempus idoneum. LsctcuM thecis, vel apud pictores, inveneris aurft sinum *° ia . n' 1 ,, 11
titate sufficienti, poteris illud pro auro puro usurp al praeparatione adhibita. Idem Sc de argento foh at0 ^ ci b° illud purum apud eosdem inveneris; sin minus, p uil sequitur modo.
Argentt pr&faratto.
A Rgentum, perinde ut aurum, id melius estq u °
■**ncra venit, vel quod non multoties per artifices - 5 1 , .^i 1 ’ sed tantum capellarum cum Saturno in testa vel e<’P ^ s, ^ w 1 -, tale non habueris, accipe argentum id quod ^ eS ’ a(t ,, ?f 0 flC c i adeste illi cuprum, vel aliam immunditiem admi*’ . r j, i ^ cineritio cum duplo vel triplo fui ponderis pluitf^jjpiii^j |j|F
ab omni impuritate mundatum , tunc facies
liffimas
tempus.
& in charta inunda serva purissime
/r

Secretum. 70;
A^R r Hs -drgentt Pofot praparatio.
s V| -Uli Q 01 '§ ltur vivum eligere debes, quod non ex plumbg e 3 '' r °Piin n ' ct ‘ | l'° confectum sit per artificium, sed quod ex V ® >,n e r avenit, ut ex cynabrio montano; vel exmar-
^ U)|jq ^ äUsPtti 1 i - rr«nmrv-i vti/nm nr^noriitic nrn In Ae aixoca
r "Um uncias tres, <Je cefL flava libram unam;tere vi?
‘C, •‘■Unitrinv, _ o_1_:_ ■ _ o
%
Slu
r tc
tti R i. de ««l
e autem argentum vivum praeparabis pro hoc opere cal ' Hm ‘ -^rcipe 4 .C PO libram gnarn, de yitriolo uncias
1" kvsi n!trurn > alumep & calcem vivam in puortario > & mi? Vu* r CS im p°ne ceram in vitreum uri,sale, cujus fundus sit ar 8 illa fi" 1 « equino permixta & simul tamipata, Sc. super tut ne Ilum in capellam areparn contineri? °* lc, atur lorus initio lentus , pe vitrum ex repentino ea?
''^a- atUr • ' ' • •
-aoj.' r~'> .donec cera in vitro fluar: interea argentum vi- 1 vitrea vejyitreata , cum piLcjictis spe^iebus .
>n lna ii p ce nd°, affuso pauco aceto de yipo sorti: & cum cera t ^is fuerit, imponatur sensim argentum vivum cL
?>!l» p tt P u ? v S>ibus permixtum, Sf coquatur medipe
3criisnean.ee?
fct;
N V)ro ,
»l tll ' ^si a f n,Un ^ a Itoprime foramen in ceram antequam indn- ? Cr q c ' e ry.a tuum Mercurium optime pra-paratum pro hoc e 1,1 Videlicet iijquem Sol & Luna feminentur, ^KtßWonft praparatio ; quod ef} pie dium A^'ßiopi. conjunäKum,
4 'Nino 10 *?’ Mofl in hoc opus tanquam ligamentum duo- eo praeparabis p.cr sublimationem hpc modor ttii* 1 ' '» Oliams 1 ?™ wwn » ^ t £ re ' n Pfilvetemm mortario,quen> * u -“^ mat °riatn, & superimpone aludel cum fora- c 1 C l Uo< ^ fludel utfinque apertum esse ,debet tam a iunct’ ^ UajT1 3 ^ angustiore, sicutetiam reliqua aludelia; St) 5 ’ si c0 U I asar 8'b a tenacicumfimo equinopiixta.conimu- (^»stio t ins* - C ® mnia fex aludelia invicem conjungito,, ita ut Jh’ is Ubj qu Cr i or ' a P aK *lati.oremsuperiorispar,tcmfubintret,jun- (.'""s fotam , 1 ^ 1 ' ter lutatis, 8up temuui aut em aludelcPterts ^r\4 ^^.bct, utppte digiti groffitie, non kitius ;
isT
Ca ’ El aD r v 9 ^Mp.cr agitando & vcrfanidopurn spatula li- ^ vi,,,..? ,S Vei o tribus hy.tis permitte infrigidari in urinali, &
—.r & " ' S,tmandutncft-
i^ s in ’^sirmetur lutotenaci,neluicatque> , nll „qfumositMj Ws e, sltcu rtufotammtbus quatuot, per st 11 * l ul _ & fac.ceffiy.c
W^r.wucsuccendanturcarbonesiptu, ' dcozripsccz
donec annmc>ktjj.pulvlyb^^ mimiscris jn.ol-
W sull Ument0 si fclrum sp atulare ob -aludejij' kE p„ Extale sqramfn m«M M»»- - -
"»Nator
IFff,
Yy
?&W

yo6 IoDOCI GrEVERI pRESBYf' ^iocefj igitur senseris liquatum in olla antimonii pulverem» t - Jt ul*^ saurer versato & moveto antimonium ferro illo aiifl at<,t ji dando ignem fortem subtus, adeo ut fundus ollae n’, quae est in furnello totus candescat: ficque continua * Versationem antimonii continue donec lenieris ant»^ j S aU 11 „ tum este sublimatum, nec amplius ascendere. hujus rei certior fieri, si ligneam supremi aludelis d aU ^. |S ; riens , nullum ex eo foramine furnum exhalare conlp^^ijsJi 1 ^ sensim cessa ab igne, & caute circumpone juncturae® mi telam humidam , &cum junctura lumiiditatem traxerit, caute remota lutatui a deme aludelia om lUa ’ ex iis sulphur album antimonii, quod ad latera c 0 sllfT jp ; i<i 111 ' ( '|j albissimae farina: est sublimatum : hoc enim sulpht ,r ^_- 0 ^ bilis effectus in hac operatione, quia ipsum est &Mer £
& Ltlnae amicum , ipsum est vinculum corporis & ‘P 1 . trimonuim spiritus 6c anima'; ipsum, inquam,est vel’ ^ jK cturac, & est cera illa continens vitalem trunci lit]uoi< n1 ^j ]0 cl |1 sum diffluat quam in siirculum libi insitum. Lollig^^^,:^ phurdiligenter, & custodi tanqujmthdaurumpf fC,£> 1 plevi I,1 * ( ) ipso enim ad optatum finem pervenies. Atquesie co f juR 1 ' sermonem nostrum deprcepararionibusinatcrialiui»® ^fficfs lioc preciosum ;& valde secretum opus pertinentium ^ pe'f tium: nec in eoquicquanr diminutum aut impcncf j £ | c fl anus, nec verba nostra transposuimus. Jam igitur rei ■nationedicamus.
Seminii m terram projecho.
J Am'habes, artifexchariflime, magnam laboris tu'K^ solutam; restat ut femina tua terra: mandes ad P l,t ^ 0 tiip
p9f tC j/ ni’
ut proferant fi uctum desideratum, duplum, triplutu» ^j/t’ ^ & millecuplum. Nisi enim granum frumenti in ii*
mortuum fuerit, nullum fractum.adferer. Accip 1 ’ 1 » ^ni ’' 1 (
-iliati u»c>->'
nunc sanctae & individuae Trinitatis, auri foliati ... vel quantum sane volueris, & quadruplum e j us de t* exculta, quae est in urinali vitreo, iub apum testu" 1 ^>>1-7 ^ 5 in vero paupertate ea laboras , ut Solis copiam ^mif 1 ,jii' nequeas, tunc accipe de Luna laminata pondus p r * j U svj 6 p!p»i' terra jam dicta sextuplum. Divide laminas igit' lir jjj<■
naris fi ustularim, & projice, in dictam terram in crl ^ v jtr cC1 ’ ^jiC do, continue agitando digitis vel pistillo ligneo > ® u a0t ur : [p- nec lamina: omnes in pulvere terrae nostrae invo v ‘ ar f> 0 |,(!l ( ,j(> liabeas alindciusibuluni mundum, quod pone i» ter &
censos, cumque candescere coeperit, exime ab >8"^
loco tuto inter duos vel tres (lateres, ne facile i livtl l 1 ' 1

S'as ad Secretum. 707
ti 1,1 c 3 k>n t anum patellam munda vitreatam in qua sit aqua puta, jtcj i-jg • e a “!iuc crusibulo ignito injice in idipsum laminas tuas ijj" , ’ ti Qi 1Cj nVollltas - & obstructo orc tuo ne fumus terra: per in- t ^^^ant 11 at ^ a ^ ari,r . agita ligneo bacillo cas, ut bene in terram ' tr atn ?( -|^ Ur * quod cito nimirum fieri solet: cumque eas bene in 11 °ltru, rece P«* ex eo cognoveris, quod nnllassub bacillo li- as aut glebulas ienties, tunc effunde sine mora in pa^ til-'^arn purae : atque bac ratione femen tuum in tcr r
o' lv ° c ant ' ‘ ' Hanc autem mixturam communiter Philofo- ttss 'Vi an> ‘ ,t £ ama > quod idem est ac si dicas mollificarum,eo '‘efta,, aill 'i v el argenti femen in terra tua modificatur. Ne. Nif 1
;Spa r e md - , c -
sood • at J ^ a Pia cIarifiima ab ea egrediatur vel recedat. te lamundiffima aquositatem mixturae adhaerente , u ’ l i s „ ' Hoc igitur est principium operis tui, quod Philosophi . ^ co, fl 'jj'bt's appellantes, aes nostrum, terram ma gnesiae.to- ^Ptosi ° ltum >&e. indignis celare voluerunt. Nunc occatio- ' c S Ua mur.
„ -o t .' m * ?l ’ turam baue aqua purillima.&salc albissimo & ü ta an... artl diutcrere & lavare, donec nulla amplius nigredo
0*
l>k?^,um? ^overis hanc operis p
V Pctr>* fflT* imnra=*on^MfiJ
Occatto agrtseminati*
partem a nonnullis Pbilofo-
^< iaicta m efleimprtegnationem, ab aliis dispositionem k^ a trn c l Uarn nos propter nostram ab initio inductam firni-
n.^'soti,* ’ n °ntemeve occationem dicimus. Sicut enim ager Ka . s Oc,car^„.:_..... _:„„c._ ?.l
k 0< ^ plane C s at * 0ne invenitur & glebae ejus majores franguntur, y r|; *Me rcu . Crn 'na injecta occultentur: ita in ho.c opere nostro f. ta Ur, gj p 1 accc ptis cuiusdam luminaris feminibus, teritur,in* i Cl T ma prorsus occultantur. Cumigituriam agrum aiit ^ c 'aveii ? Cr ’ s ’ dictum amalgama confeceris, & ablu- Pof' l ''° t n.o ^aliquantulum, tuncaccipe farinam tuam albam eje tlt p u * m atam, & sparge modicum super antalgtma kft' 1nia lua ' Cr m . arni °re plano, & mole totum hoctamdiudo- ,L 0 ^ < ?'^ atn aotimonii albedinem ad se receperit: quo Ija^^arnfV^ ?lus dicta: albedinis , iterumque mole insimul Pol? 9 t Uun, U C |'l >ult ' at st«e boc toties reitera,donec videbis amal- sL e itnb,b nm ^ arn plius de dicta albedincsirlphuris anrimonij *j lc : Hoc siquidem est dicta: occationis absolutas (It §° a tioni f ninatllm - Tu vero collige tuum amalgatna jam im- d(, atl ta c,in a ^ tUrn, ^ c impone diligenter inbociam vitream,qw® ia Xat ejus Cltat!S ' • ut a S cr tuus seminatus & occatus tertiam lia. C °'icln c i. P a "em impleat, duabus partibus vacuis relictisipo. * n e °voru >ri ” Cll | rn tua: sociat cum lüto sapientiae facto ex al- ITI ' pulveribus laterum, & calce viva, (uper panni- Yy * enl.ii®,

708 Iodo c i G re veri PresbyT- nl i t tc^'
culum madidum in eodem albumine extcnlo , quod p c cavi; & habebis ovum Philosophorum perfectum» pleturdictum Philosophorum,quod scilicet non elini'* 1 ft jj) £t ' lapis unus,coctio sola. Sed hoc ad regimen maturanu r de quo jam instat dicendi tempus.
Germtnu
JUlfl
P Hilosophiabovo similitudinem sumentes, nos a plantatum seminatione, primumregnnen runt esse putrefactionem, quam ad nativitatem u(q uC > fs j r io" c ^ ad formationem pulli in ovo extenderunt, nativitati r" 1 |jjs s fiibjicicntes. Nos pro clariore intellectu paulo s p c sumptam simila udinem liquuti, de his loquemur, M c f ^ cetmodum. Quomodo videmushcibanunsemiu-^^ jb>'^ to in putredinem, & omnimodam cum terra inixtK> 0 (lg c sedhumido terrx succo madefceiemclliriquepriK 1111 ^,.,! 1 '^ men emittere, succrclccre spicam, & umbellas prot 111 lP ß florere, tandem semina format e, eisque formatis P ol ( . e dem maturescer e : eodem utique modo ctiacniuop^^jli^ lari, eaque intervalla animo observanda censemus, & dinetn mensium, rationem caloris accommodandam ’
A conclusione enim ovi mi Philosophici, dum a<si' u juiin^f bedinem terrae tua; (iiperesie vides, Martialem te a ^ £ alf debere calorem lentissimum admoneris. Hujus al V vC rn auxilio,nivea illa albedo in griseum vel cinericium -]j S qLt c qui germen e terra ortum jam pullulare indicat, Ap 11 aC tt>". adesse testatur. Maja deinde virtute caloreque enat 111 ’ 1 o sr paulatimsuccrescit,fbliisque6efurculis coaugmenta tl "^ c |i!.‘ vero post Junii caloribus urgentibus, spicas & umbeU** „t« 1 dilatat, e quibus Julio urente flores, Augusto autem * mina format atque connectit, quaeparfim ejuldem, P j e flt tamen Septembris maturantur officio caloreque- j,js 4'V tur caloris regimen in hoc opere, homini industrio jioU ^ nunc retuli manitestum esse non dubito, tamen ut quoque consultum sit, paulo apertius singula ordin e ^ Concluso ovo tuo Philosophico, habeas furnum tuu’^ytl |j, cum patella sita terrea & aenea, cujus sit profundit** vC J d e _
piem digitoium transversorum, in quam pone
stratn 11 ’
di§^^'
moequino recenti,vel detbeno molliftimoad duoruw^ ^ groffitiem aut paulo plus, super quo pone ovum tu«
& circrtmpone ei fimum aut fenum, ita caute , ut nU ^utf . (1 j vacillare postit; hoc autem non altius circurnp OI ’^ )l0 rt quam ad materi* in bocia altitudinem. Quod si v ? f jji r* ä p) ri firmiter vitrum stare animadverteres, ne pigeat te o* ,c £

S* CRETUM. 7°-
u,e tanto aptare quantum vitro optime conveniat, ' :i1 ’ t|n Q( j P ar tein aliquam, extra medium aliud quoque forati,
tif 1 * 5 Cierii ipiliitudine, pei quod aperite postis quoties
t Jt C|,r t h 0C i' ,< l' mm effundere; tunc impone allerem hunc fimo ti " r ''^'Pof ltT1 ’ ita urbociac pars ex medio foramine exc- "t'JtH- '' ls que duqbus vel tribus lateris frustis super afferem, •
tffer
‘ttur
Kh ta,u u<n ; ^iic c "] CClaud '
optime. Hoc facto affunde aquam claram tan- 111 a *>eris superficiem tegat, non altius calami grosli- c tuum furnum cum clausorio ipsius Atbanor, Sc 'gttem, qui videlicet aquam balnei Mariatvel fi-
c,|. Ituri 'Suem, qm videlicet;
tJ^ 1 feiit,,, ntaxat ita calefaciat, ut i v a.,: ll at ur . ,_ , ,
tangenti eam cum acumine \ "‘ ll,l, adve‘ ffu'Ter tamen absque biillitione; quod diligendo*,»'« tlebes , opertorio Atbanor frequenter fuble- W'iStadus '^posito. Continua hunc ignem novi veris, sive ^ ivUz > t'^tneiisis Itlartij, toris septem diebus cum suis di^ttn Cy llL 'ita cautela .meum aquam balnei per continuam l|( 'ii 111 siu^ot^tioneiu deficei c vides, statim apposito infun- blf' a tit etll p ITlen asteris, rursum affundas aquam tepidam, misi 'f F.L "gtdam, nisi per tuä negligentiam aqua bullire ce- .. ‘ '
b, ' el ,■
\ el »in '•'«‘oeainc pm mutatus ut in ^^tttn^ 0111 ^^t'dius quadam dilutum , & V^Urn s'? n t c qttam fricrefeat. Cave tarne , S 0- . rriaidn , 0 • ._: . .i: _
! praefinitis, exime bociam , 8c considera cx albediue jam mutatus sit in cinereum obseu- , Sc repone iterum in
llr . e . _. nenne tua manus sit
t^' Sijjj^^S^i^dumboeiain tangis; alioquin ipsa rumpete- ifsf! f t?itirnuni s UCsn ^‘ x ‘ eoiorem alpexeris, gaude; quia & colo- (i li( Pl gno co /'omiuistrastt, & jam femina tua germinare, hoc tcu-^j’dilatio, , pic ' S- Nonne vides omnia germinantia prima l 1 ti ( , C ' lr i(sii nc . Ccu ' lra croceum ostentare colorem ? Scias au- t)i\ n di| j cr ^ 'ecreti investigator, nihil Eque tibi in hoc o-
fifj Otitis |,y t j° r ' Clua animadvertendum, quam colorem, Se di lc| t ' 1 ab inhj' variationem: hivc enim sunt duo sola qua: ar- jJ° , S uc ad complementum operis sine errore per- t Hi,, l0 ’'eap [ ,, 1 l . nt ' e . h | ^ et Geber omnia signa qus in qualibet de- 5 V Ca *stas j,j t ' ller * nt diligenter in mente artificis sigillate, & eo- >iL lc 's, iir c st llllci e. Sed hoc non pervenit ad artificem duras ’ ncc collem, nec aliis hujus mundi vanita- ’ l| ri r '| t,Co uti n ' 1 vero prtedictum fignnrn m oculis tuis nonap- \ j' ' c hds lla !' a eundem ignis gradum aliis fubsequentibus qua- dif, 0 h iioinjy Ua 1 “ us: ct tunc iterum considera, iterum repo- \ \ '^uee tibn- apparu f rit: atque sic fac de quarto in quartum fi vi V | Cc °ctio ne ,'»aum a nobis dictum comparcat. In hac au- %'■ 'nstar nub' C 'oJ Ct ex tcrra tua stUEdarn humiditas ,argen- . asthatrebit superiori parti vacui tui ovi ad
. -»•vu.uiumiciiofipam YdUU U» vt.mj
u 'tatactam dimitte, usque dum tibi de ca signi- Vy ; fice»
4

yiö IOEOCl GrEVERI PrES ficem quid iit agendum. Nonne vides seminatum SA 1 germinationem Sc post subinde mniras ac diversas ^ 3 gri 11 " ^ facere ? quarum quaedam in pluviam conversa;tur '\' c<0 f}i rigant,&germini utile praebent nutrimentum, q H * E< aere evane.cunt, nullam ipsi ndferelites utilitatem S et a(0 i^ 1
re considera magna cum industria quid hae in paite “? ji' 1
___ ,(#
nec temere hujusmodi exhalationes converte in p' t|Vl p c[fl in 5 c J|j sponte converlac agrum tuum irrigent. Cum ve, ° y jam germinare evidenti argumento cognoveris, st 135 , pril' 5 ’ 1 ,^ tuum Martium, Sc veris benigni factum elfe initium r jjlijt 1
que colorem qui exiguum quid a
tia iniitatc, scilicet, absque bullitione aquae fimi ess'' , 0 ili l11
i« nrrmptii.ini nnllnlare inClN 31 ’ iirOP .i
Martio diftert ,
ideo ut narum seminis germen jam pullulare incip^’^JjcOp 1 ^ modo roborari. Signum alitem pullulationis g« rIT ''° ,S j 11 qiiss flor bunii ditatis exhalatio, & coloris, ut lupra sulcum, aliqua rubedine vix notabili perceptibiN 1 ExpectaBis autem adventum hujus figni septirno v« ^jj. r
postquam c dotem hunc antiqui veris administrare cmi^j^il
que ista duo temporum intervalla tali regimine cxe ^ n j$p^ 11 germinatio (eminis mediante putrefactione, & g crrnl tio, accedente calore digestivo, perficiuntur.
AUgMetttutta germintti
'' /
ANtiqui Veris finito tempore, ad praeceps verve j s * quando scilicet germen jam herba fit, surculisq lie ujil incipit, & viriditatem ostem at legitimam Hoc ig ,tl pus eo imitaberis calore qui summus in aqua este p° te c ’oi’ tl '! ) tl' dem cum bullitione, sed jam cum tremore bul!>ti° nlS bisque dum sequentia signa apparuerint. Primum c , c/y rise obscura rubedine, fere nigricante, laterem neque nigrum scilicet, neque rubeum,neque briini 111 ’' (id ,1 quendam ex omnibus his cognosces. Alterum te 'i i \aQ°jf quam ex eo intelliges, si diligenter quantitatem e ante factarum animo comprehenderis. Nam fi piam nota cognoveris hoc calore minus exhalati 011 t) n0 3 f / re, easque qua: jam ante lateribus vasis tui adhassef 31 ^,,! ¥ tiplicari, sed eadem in quantitate consistere, terram ^ gd ^ esse judicato. Hic igitur jam augmentatum tl * cr cti’
& in duritiem justam hei ha- aut calami coaluisse ^5 a ut f ^(£i‘' sis praedictis (ignis protinus intelligito. Memiu^^nis^ri' non multiplicationem nos, sed augmentationem bcre, ne te Philosophorum loquendi formulae n° v, |tip^
nim fit multiplicatio germinis, msi post setninati° p te tiplicari seminis. Angmeiitatio vero germin* 5 b 1 - ‘ ci ,(l

Itis-
is' )!ls , 1 V it' fi
-ilis.''
£>y i / fi
fi fi '
A ( '
i!'
Nh
Secritum.
ey,s . . . ernt.«.-- 1 UM. 711
aftt m| s<neo. Nunquid non consideras omnium rc- a ''"^progrefliim ? Ubi vidisti multiplicationem indi- avi t "v c uius speciei antequam idem femen germinavit,
iT
p S ' v^| r;j ' ac *n suis partibus augmentatum est ? Sc spicas, umbel- il^"»,f^^?o^p'oiulit , ex quibus tandem florent, a floribus p 'ftcri 0 > 11 sc ! ue formant, & formatos maturant caloris debiti t ^am i llonne hatc semina plura ex uno illo semine formata, >.ci bus V-imematuruerint, colligeretc oportet, purgare a ^‘"are _! >arar c a paleis, eruere ex folliculis,& tandem denuo
^''•tatjj^^ P^cofoem generationis gradus, per quos antea ä |>li' m,11 ‘ilti p tUr ’ ad maturitatem usque expectare, Sc tunc pri- A ^oirejJ 1 . lcat 'onenr usque expectare, Sc tunc primum multi- pi N ?g(t ! n< bvidnori!m videre Sc habere ? O stulti quid in- tii c foi' tloncm & opera naturae dimittentes,& sequentes ca- ' t| ria f 'i Ul ' ,Uon al ( 's fäntasias ? An non dixit nobis Geber, o-
< l l| Q mJ° llcrn naturalem suum habere determinatum tempus,
Ve ' minori spaciofuum effectum producens reo tdp^^fora ' Vet ° ^ adco vacui estis ratione & intelligentia, ut e* ^ l Kn e ' US ^ e operibus hsec non intelligaris, ab hacarteoc- I, c 0 | l niRlm procul discedite, ac ad stivam & aratra rusti- V 1 *'sitar' ^' te ’ vel saltem ab ipsis discentes natura; operatio- Tu vero fili mi, qui Philosophi* studiis initiatus i| C|llt rlli.> | V< i' ^ a "ostra probe intellige, quae non fatis clara Sc bc- tj) r^Stti Pk i fcopfimus, nihil celantes praeter duo, quae nullu» P ^"s tz„^',^opborum palam scribere ausus est,eo quod illa pts
0,f| üie m ®' s doctrul * tradantur.. Et nos quidem cum ab
u m venerabili & provectae aetatis presbytero ea per K ternus, adjurati fuimus & obstricti,nemini unquam fa Cadere
, ...... *>0
Jii('';' Sa cci
i»i p‘1'tis e,{t r a" US ’ ad ) uratl fuimus Sc obstricti,nemini unquam tii s Cl H'tisc ! ra , der <s. monstratusque fuit nobis per eundem locus ad ^"hibit, 8 ld ' ^hdosophi, ubi tentavit illa scribere,sed divini- % 9bftu 'fdr S fer duo siquidem illa, & nullo modo alio, KT'PtOhfB.'j 11 * •mjus artis desideratum effectum pervenitur.
cum laborare volucris secundum verba no-
S ' n ^acT' 3 •^ 1 1 t omnino,absque ambiguitate aliqua, sic ince taf Oiie io ”'* 1 v ' a ’ ^uam nos monstramus, ut duo reliqua ex in-
. roei, vel,,.; .. , _ ri » _.
•>1 atl '“ejj
e ’> vduti per manus tradita considerare & intelligerfi f P tc >n t ^ C tn ' m ’ d eo> tuum rectum fuerit coram ipso > mitti ^ ltl 'sit,q C Jp?i° I 'f oportuno, sicut Lc ad me indignum presbyte- t[|- lta ri 0 11 Ia dl 'o tibi per manus tradet,Sc sicut pater filio he- < r( s‘ q»^^^"et.Ab initio igitur tui operis semper memeto duo
foi ■''[ Geus . ' ,0 per manus tradantur iis, quibus naturae
Hili ^‘ni e cul° nCC ^" t: & hujus memoria admonitus, procede ""de ^ , ma gno timore Dei, & revercntianaturae.opus & u gradum exaltando, ut cum augmentatü germe
Yy 4
tl!#rw

fii Iöüoci GreVetIi Prb
tuü habueris > ex albo scilicet colore ad rubeum ob't l ' £jl) h’ jl ^ Aum, terramque tuajn convenienter siccam -moxSd cr c“ praecipitis veris properes, nubesque omnes, qu* Jn cr cl<* in pluviam resolve,iit aurum tuum irrigent,ne plant* I* ^ic^
tes siccitate nimia emoriantur. Hic igitur quatuora p! ^ & »aturalibus transeuntibus, in eodem caloris regin 1111 ^^ jiU 11 '” cum irrigata terra, infimi balneo guberna, Lcd>l>8 £ ^ »1^^ nota quantae & quales exhalationes ex terra tua lte dant. Ouintoautem die habeas jam ante paratum 8c cribratum in eapeiiascu olla nova,similisquarititan* c ||ab?« qua balneum fimi fuit, & circumpone juncturi, fi 113 P . hei fuit furno Achanor conjuncta; telam triplice aüt si ihadidam, ut junctura iiitcn facilius resolvatur, q llä C e pat f 'i ( cipe e siirno tot utri balneum calidurri, & statim iiripo^.^ c iJj^ tuam Ciiiri emeo bris cribrans jungendo diligenti, »ts
cum parietibus fumelli cum luto idoneo, & subjit*- 15 ^ nij, scilicet secundi gradrls.ut eint res bene calefiant, n 0 ^^,
friantis tirigehtis adurendo laedant. Curti igitur vlt| U £ fo&ft balneo adhuc caluerit, iatnq, cineres calidi fuerint, P o0 {jef £ a pCr Cineres calidos, ita ut sub fundo iit altitudo einet pactorum, ad quantitatem trium digitorum invjprloiu aJt Vero potiantur itidem cineres Calidi bene corripren'f jiris,, hem usqj materiae vel paululum altius, atqj hic »st as 0 ap ii'Fjjj sortitur, novoq; ignis iri gramine gaudens solertiarri t ^ jorern, adhibe erg» cautelam, ut cinerum ignis sit hocteque Calidus, qucmadrnodü diximUs ut videheet ^ c ii' £ |jj,
sentis adurendo nori laedant , neq; fundus patellae, m
wntj unquam igne candescat. Hic enim est ignis J ün '! n . t jr ; V J imiSj de qüö Matia prophetissa & turba rhilosopborum^.,,^^ coque igne terito, qui sit ighis sicut Junij ardentisstm uS ’ Kujusmodi ignem rexeris per quatuör vel septem d 15 s scito segetem tuam in eo statU este iri quo germinis 'P^^b .,<« Ia,racemique herbarum,plantarum, aliarumque v ^ 5 fpi^, ipecierum pröveniünt. Sigrid autetri, per qii* iiriib e prödiisse cognosces, siintista: rubedo subnigra, si 1 ** a nt e 'V tat, jam claTiorerirt rubedirierii referet, äpparcritem c l ü ^ j|jS c A Bedine nigredinem Occultabit, exhalatio praeterea P aU ]lit s^, ex terra alcehdet. Memento autem supradict* sC ?' 0l1 vc s Observandae, quod nubes tuas ndn debes in pluviam f( ^ iiisi cum animadvertis nullas amplius c terra tua teilte jath ascenderunt, non multiplicari amplium, ftöri piusquanl duos naturales dies continuato calc^ it rtubes tuas iri pluviam convertes- qua; agrurri jß
ftuSluiM sitüiti sefat ist tfmpöre luv. f ’

E CRETUM.
0ru ”* emerßo , & seminum formtttio.
SECRETUM. 71 i
t»s '
'h' 5 ' a m s a § ami3S veo misericordi, Sc gubernatori natur«, iff 8 " lll tibel] CrriCn no ^ rum germinavit germen, pullulavit, crc- n Utll as racemosque produxit. Gratias agamus ipsi, quia Cir^Oost c S nostra elevata est, dedit pluviam oportunam, let Ptirn ? 'Mundior factus est. Gratias agamus ipsi, quia , t i'Ag, r * 'eminationisjam prope est, & vindemia ipsa immi- ^®rr c [' Uc noster culmis, aristis, spicisquc, armatae instar tii t ra iarrii' ’ m ° x daturus frumentiexpectatos acervos: vinea V 0 protulit, qui mox in stores Uvasque resolven-
gtatias Deo.qtii tam mirabilia secreta nobis largiri h, < ^ co sibi,fili mi,quod nisi lumen naturae sequaris, Plu ^'dn j nic l Uc 'Horum duorum habeas,proximus es errori Sc attl dix ,nattl ^l"od hos paulo ante de nubium conversione i«
üjfii ..
Qjy’ — VJ 11 UO pautw mut. MV UUOIUJJI tflllVIIV »**
aiI mi,s ,hoc antiqui Philosophi de cauda draconis, quirle no statione, quidam de multipliCationei quidam dc ^ ^'liceto' 1 ™ crcllr, i protulerunt,Sc significari Voluerunt, no« s»P e ta natur* examinantes. Quidam enim terram
itrjttj 3 ^ 1 n ° m iiiaverunt, & cum jussiitcht terram nostram ti| itrigj n<aam > aicepto novo Mercurio totum ,agrum non «4 etiam submerserunt, non intelligentes nimU
' ’C'^'omb ' M r 'g a si°n@m ex naturalibus ab ipsa terra nostra 'V'1'Qcd a ^ eri debere , non ex affusione aqu* peregrin*: ti ost f °ta ri u i^ ( llm Philösophorum intelligerc potuerunt, quam- tjjsi subnier °P^ orum turba clamaret, cavendum esse ne terra 'idni 5 sis oirr Ur ’ ^ pruina diluVio pereant, Quare tu,fili mi, S; ls lUart «"q tCt ’® c naturam ubique duceni sequere: cumque a ilt k ll! boii S f Adonis,in qua spic*emergunt, certissimum cla- k 1 nai l " UUm ’ Ut dictum est,administra eundern calorem, r S >uteY°r em iequenkibris quatuor vel septem diebus Sc "^nte j *P‘cts & umbellis flores amcchiinmi fest expan- Vt 'll* 1 rertijT-' C ' Uttl speciei exhibeant. Signum autem florum bos ' c Utn 0 a linui si er it coloris rubedo mctallina , splendorem 1 's, lllS( ' l >iic cntans , & exhalationum antea ascendentium co- ^ 1ni l'i Ubn* 1 ^ 11 ^* stuantitas. Considera, fili mi, Sc vide an flo- \N s uils ^testantur super suo genere Sc specie,nunquid ro- ,( tn, ct alli ln , 0S ar guit ■ nunquid non suus euphrasiam ? no«
% r „ ll m mrtnll;„ ,...L . J l 1 „ „ r , ■ _:_
b mi ‘ i»unLjuiu nui» mu» cupiiidxiatii ♦ »w*»
Jtl >m li»n,L^?^dca tubedo uti flos ostentabit, Sejam jam
■0 : y-,.- ® ncäbjf ? irtlrt VPrn TJiy, A «vinn«* »»ftatiq fi-
^ s eft M
Hic igitur antiquae aestatis fi-
** ahter florf»Q l»vfwie*ie Tnir^s/*V rrp-
V
Di ' Us talamu flores ex hsicir. quam nova spicas ex ere.
><.v°* >l ’ s disDon P rodux ’t.Julii mensis calore continuo stmina- ' V ' r °,fili mi t ' nteat( l ut movente ad floridam perfectionem.
* eum videas Omnium vegetabilium atq; plan-
Yy s
tarum

/
7H Iodoc i Greveri Pre s ^
tarum flores, futuri seminis atque fructuum certiu> n l e fle, secundum cursum natui re; ( de monstris enim non est)erigete in optimam Augusti mentis aestatem < . ffif
res tuos metallicos, certiflimum te metallorum meta 1 ^ 0 (C^\
Visurum confide, neque id sane non multo admodum ^
mentato,sed quantum duntaxatprima Augusti par* reC ' f )jer |j(I '^-
ergo flores segetis tu* jam apparuisse videris,trium ) 3 nt^
noctium spacio eundem ignem cinerum administ rat f’ s ■ a • a • - ■ -plm'-'. ( l*
que exhalationum videris afcendiflq, tantum fac ^
vertas,nec eam quidem copiosam, ne corruptio ----- quatur quam semina formentur. Die aure quarte lotam siccamque & cribratam,quam calefac ad ignem^^ ceptoque cinere prodicto ex patella furni Athanor.imi 1 ^ dictam artnam,non nimis fervidam,in quam colloca V ( .j rC gi ' 1 jj, non frigidum, sed *que calidum cum calore aren*> j^iu^ deado arenam ad materi* altitudinem, subtus ver ®p jj
gitorum latitudinis profundidatem. Cumque hoc Jpacio unius septiman*, da ignem aren®, absque >g nl ^ c 1 ^,
patcll*,aut tam diu donec vides ruborem tu® i'fl aterl *| il e^y
K
nitate& fulgore aureo, tk cum pauciflima aut tere nU n ip klone. Quod cum videris, elatis in coelum manibusc^^stiif,
Deo gratias age.quia ®staspr*ceps fructum luum t) ti' tu* feminibus refert® sunt, quorum ligna quia exhalatio est pauciflima, & color materi* p r 0 P^ s trinitatis aure*. Sed etsi aliqu® exhalationes huO". Icendcrint, nihil id te moveat. Nonne animadverti*^ fructum & femen non statim ut formatasilnt decerpen^ expectandam esse maturitatem,qu® illa perficiat? 110
_ __ f -n__ j ...!.. lr. _„v*
no anno format* altero tandem maturescunt; uv*
se Junio format® & quandoque Majo, mense Septff 11 f |ii y maturitatem adipiscuntur ? Retrahe igitur, fili > . mi rui cupiditatem, Sene abrumpas opus.ante fui n 1 , te piji t|S pf' sectionem. Esto patiens & magnanimus, expectu^^ terminatum. Ausculta Gcbtum dicentem, parvi fp p !l tic 1 ,t j|ri'' ris artem perfici non poste; ideoque requiri in artJtic^r f|1 ,iiiy moram & instrumentorum nptationem, quorum ‘r g \gi c .A\ ignis ? prosecto,cum ip* e .' oC ci'%i/
mentorum,an non solius ignis ? prosecto
luviuwi M.. y 1 UlS-CLU)«.^- j qC ^ 1 -
bus in rebus naturalibus,atque adeo tota hac in arte ^,i>i a ;
omnium instrumentonnn instrumcntum.DifceigiJJ
studio ignis regimen, & ne sis in ejus administi' 311 ^^.^ 1 '^ : continu® decoctionis, decoctio enQ stct
A
promovet naturam & opus nostrum de statu in
nec te pigeat i
, status fi
in colorem,& de gradu inferiore in gradum supe>i^^,.p^sy* prster ipsum indigemus instrumento ad ovin * 1 ri c

J*k. S E C A E T U M. . 715
15 °8crrn c ec °ctio siquidem semenputrificnndo mollit,deco-
5(1 tCs c >cn ar jj. r ° tn idit,decoctio surculos calamosqne exaltat; ipsa tj 'Astata ^ em ' na format, ipsa denique eadem formata, a tt ^ m oizerir maturitatem, in uno eodemque vase, uni- q CIS °peratione, qua; in carbonum administratione tw' C! ' ltt 'am 3rtem occuiriiirmam! 6 scientiam secretissimam! o t/1 j l>l| ui t Operationem! Quantos quseso sudores successiva t; ■Ofil,, c ap P° & '° requirit! nonne ludus jocusque puerorum tifj^'rnbrar, 01 * 011 ® ovum tuum ex vitello & albumine, & obditis ac tc n pQ S acoi -‘ rc eque superinducto cortice,subjice illi carbo-* ^tc’^^eifg’ ^ Ccu l TI eos deficere animadverteris, appone 110 - P ^odue laborem tuum ab initio ad finem usq; con- V CllS d 0c Cl,nic l u e fatis bene decoctum fuerit, fac cum eo sicut ' tc seu s< Ueut - Sed nos jam maturationis seriem cx ordine
a Ut(
I'ib Mri 'ctu Um 0duSniatur atio n is hujus operis similis rUaturatio- d* 5 - o ln luis arboribus,& feminum in suis plantis & stir- ((p^sis Ser,, 11 , ra rgitur motum Solis, mi fili; atque calorem ^o^Oopes^r*” 5 -’ ^ v 'de diligenter, quidpossit conveniens 'ti o° r i^on i <S<C l u ’ c ^ disconveniens, nam in motu quidem Solis C^quj tib’ tn0 ’ ca ' or ' n Septembri minuitur,at in horizonte C ^ iis ny' r^ nt a latere aut ex opposito augetur, quemadmo- i|j /r) lt *tcs eo» 'Efi^aroctiali circulo habitant. Oilee,sili mi,has 't j' squali ^"oseere,Sc intelligere agrum tuum in medio mun- sej^^aitus A Utroc l uc P°l° distantia. Quapropter ne decipiat sC";siq 0pe U b Ll H' Lc Septembris calor tui horizontis,ne forte 'ili,, a ''diic cn( j^ e n °^ ro > tum ad maturitatem semina fructusque bt e a * ‘icipif '^odem modo imminuendum esse calorem, quo b tQ .Per Vtni ' ntu * habitatione, eum ad Augustum & Septcin- frl, fl PtOxi mi r ' ^ anc enim similitudinem sequi,non estetnisi pq t - lllc si 0 fl ro ' ni ' Prudenter itaque similitudines rerum in natu- % Piam r °i ,ed a PPl‘ c andae sunt, ne male collatx in errorem Pit^'l'birienn^ V * am Educant te innocentem. Scito igitur, tgn r * ‘gne qqjp “ Uln este veram Salamandram, quas igne conci- c |ii 0 Pau bdii ni UtUr ' 1 " nc quoque perficitur, nihil itaque cuncteris dc tik^e nub 1U ^' IletatC a< ^ matwatiouem procedere, & quarto Vt, j, a lave r3nf CS 1 C l Ua: tltvabimrur, rursus in suam terram un- '"txi c *igu Us educere, idque continuare, donec aut nui- % ls 'et. p ^modum humor fumo potius quam nubi simi- ^ftft lt:r 'nati 0 nC ■ ® a V tem maturitatis signa sunt,color rubeus tUs ’ Li, quod 1 "' 611 3 nonil ’hili cspiendens, & exhalationum Artius his signum est, ut accipias de tali tuo
femine
Maturatio seminis .

JiS Iodoci Greveri
p
ß : S'
semine gramen unum vel duo, & pondus ejus cog n
perponc alicui testae vel laminae ferri aut cupri,imp° tf* 1 i*
UliVUI » N • .-*-»** I..-.- '»—s' » ne" fliT
lido igni adure, donec optime candescat. Si i ta( l . fl e r nullum omnino fumum dederit, ac exceptum c * liium,aut nihil,aut exiguum quid diminutum 0 l -" S
bene maturum este indicat. At si impositum car ^°i,un 1 'fii'
quam candescat,fumum emiserit,& pondus suum 1 , ^\\
'»ii
%
ht.
nutum fuerit, certum signum est maturitatem,
co vocabulo Fixionem vocant,non elfe complet-" 1111 '. t;1 [)tU S ^ secretum tibi,fili mi, aperio, quod maturationis ig 1 ^
debet post augmentätionem siiccessivam , ut fundn ^cP
nam contitieritis nonnunquam etiam ignescat: n0 ^ rerl1 , p^j jt-
nue. Ut vdlo Vitrum tuum non timeat tantum c
S
Nii
S
N
>n
V
ipsum munite cum aliquanto luto Philofophorim^^jn^ji
i^'N
•..ii. 11 1
S
'n
illa purgata ab'omnibus lapillis cum fimoequm^ qU’-^
multum conqitastata,ne sit tamen luto altius obdu 0 ipi^,, altitudinem materias in vitro,aut paululum altius, ^ t0
ne discernere postis. Ad hoc autem , ut vitrum 1:111,1 j cti^ J’
N,
\
caspiccMWio requiritur,ut ipsum
eximas,
. .~*r \1 e ' ..ii
. «•-y ."-* -- r . nC rn Cl q|F
rerwe ignettt imponere volueris ante impontiou , t0 i3 jr
t -io: • r • i • ...
in" 1 ' "
quam ex cineribus exemisti,infrigidari permittas,^- .^yp. ^
circummunias ; a fundo scilicet usque admatcriaiP ^ (i f f ternam: cumque lutatum, probe fuerit, 6cexsi cca £ te piJ (illum est rimulis,impone in arenam aut frigidam a vcr o riq,,;^ sic ignem subjicias debitum & convenientem. Sm ^ )< cit,prius easdem oblutatö , ac tandem ita vitrum lU tl0r pP 1 jfi reponas. Nec arbitreris, fili, nos contraria Philo* 0 } 1 ! ^ docere,cum vitrum infrigidandum docemus ante m 1
si .. ‘ ''
N
S
S
N
!$
$
\
nam li calens adhuc vitrum luto circundare tentare-’ ’ ,'p (l ’ [f
ii.uu ix vaitus üuiiuv- vnium juto circunuaic to Sthumido contactum, vitrum protinus findet
piuuuv»' - js
Neque enim dicta Philosophorum requirentium e deftr'J'jVj lorem eo faciunt.ut tu existimes, femen tuum A*?» j| 0 |br j/ minimum ignis remiserit, äut plus justo exaserit. ^ pf,^ cum ignem requirunt continuum, id agunt utmo^^ ^ qt>^
K
- S'- ~'X . ”..'- r t
exponant, simul docentes, eos ineptos else °P C ^ „iq
ipso cursu relinquunt, neque
ptUsn OpUS ln t^tiv v.uuu iimiquuiu. , nwtjciw - - . ^
nuant,sed imperfectum sinunt, fu veto, filim>> g [c( n . jc')
ram,5c ccpli motus aspice,nonne aurae calor Sc
lida.tam vere quam aestate , & aliis item anni riafnr > nonne media aestate cum dies sereni ca ^ gifi*
deberent, fepe evenit, ut Sole nubibus obfcutatm^^pt^,( tisnue tumultuantibus.friaidistimos dieshah ea ! T, -^i,riO i*? 1
N«
\
%
tisque tumultuantibus.frigidistimos dieshaf^^juio ''^ij continuo segetes plantaeque emoriantur • 'r r ^ CBsitinuus aestus Soiis ferbuerit, nec yiciffim ca

„v Secretum. 717
O&du,,, P , ant *! s re fecerint, ut scilicet nutrimentum humidum % Aditat 01 '^^quens digerat > calorique succedens frigus C n,i ''Uo*st CrUm nutrimentum adferat i nonne,inquam, 1! tiH t! } N tCrra ^nscct.Lc herbae, stirpes-,ac segetes vadici- fjt Uic aloi' P sco 0t i ne 'udem (i eodem modo nubes pluviatque
^ p
, t ) t' ,Vc tiit,fj a 1 V '. c ’® t:u d 0 > 0 ptime rerum naturalium generationis 1 Vl ' ni rn c äh C '^'e Ur tu quoque, fili mi, in opere nottro leque- O tt >scrrm c Cr ! a °' s ' Illius autem perpetuo te memorem esse t (^ v llSc liebti s tCa ^ orc,ri aliquantulum die remittendum uno vel Wfc^'Unl * n ° n tanien intermittendum, quoties tu nubes tiif Pluvia UVlani terram tuam irrigas. Si enim statim post. V lal Wio n m terram descenderit a fortiore calore sublevabi- I'Iik t)! ea asl' Va P oro sa > nihil omnino segetes ac stirpes nntri- ^n| lts ‘dre s i s IneRt ': Quapropter absque omni cunctatione, gj„ a tequirerevidebitur>& infrigida, &calefac ,Sc
•, — ‘‘Ccato fPri'i Hiatn maill/t istinc 1 n koe preeirn r/sm_
“in ■ C3t0 ten ä tuam,nullo plane in hoc errore com-
r ld'a niStUUS aliquot diebus aut septimanis non esset
riiri»nc rw» /-um I icrn/»m /»vfinv^rie
U ° c xti ’n Un ' tax at caveas, ne cum semel ignem extraxeris, n at R * Urn relinquas, namHc quoties vasa franguntur, Cß p 3m tuam infrigidare oportet,'ac tandem in aliud IC P onerc - moxque ad ignem suum referre. Cw. ^ Rlder u vas est quod ab initio ad finem usque per. , = ^ c l llc tanien existimes mentitos Philosophos, qui
>n,
v C tc -
L Ptiofj
jAs de sD e c ma S‘sten U m perfici. Cum enim hoc audis di- ''Iteris/ IC ston ‘udi viduo vasis cogita, & sic verita»
Calle ilio Seminii.
lkdv en . .
^"tortal!^ Car '^i mc , messis tua desiderata, ©aude & Sl , c eoiir.fr lt ^ m ° llaP ' gtatiasDeo.qui ista nobisintelli- ^hl/° c ution lt, ~ c Verba mea ad veram &. manifestam scn- ■fet^^ince Cai - <au ex ' t - Et tu,fili mi,supplex jpsum adora, ut | l '>lj(t; ll| ‘Ut t u duo illa abscondita arcana manifestare tibi 5 as hum S r^ Ue Philosophiae tam excelsa: studiosus ad pre- JN.Utc'ali aur aCri u° n ' V3 ' ,1 i e P ll las accedere dignus sis, Sc in .‘■Uifj | [?hiila, mrf a "cipoidum mala decerpere poliis, sopito j\ Q ‘di(p u i 1 *** 1 -'dracone pervigili. At quia hortus ille t Cf, br *! lt: a niala C p 1 ^ US quomodo eum ingredieris ? quo» dcip S ' O bi ( c .. r 'fr Cntciil arborem cognosces? quomodo ea ü ‘“'Out» rr!..'i Be ? ROIlnc vidisti hortum illum in altistimo
c eousttuctu,11,cujus ima pars femper certantibus
vento-

?i8 , Ioboci Greveri Presb
r f.
ni« 1
i- ii
ventorumdiscordium viribus murmurat, & dam insatiabile, perpetuam calidi & frigidi pugn ar1 ^ f( iia j fJ .
nigros habet dracones, ciuorum 1 , 0 iii j,
vero rubeos & nigros habet dracones, quorum r, chao insatiabili ventisque pugna est, cumque s* ll0r ir ici' 1 ’ conum,extimulantibus ventorum tt>mrarier" ,l ” ,s quidem ipsorum atstu pereunt, eorumque ca
r
* vet iV;
excipit. Ne tamen ceterna illa pugna requiem > ia j£jp* |1 ({,t' jam perituris draconibus rubeis nigri succedunt^ re exardescentes ignescunt; itidemque ut rubei fd’ 1 ! ,<
tim ut dictum est (decedentibus. Atq'ue nullo unst J j#
■ - finit* do»
u a** 1 ' „ ( 0 \f
pugna hasc finitur, nam neque chaos ventique _ ^
rursus progenies nigrorum draconum deficit **>**! ^ nnr n ^ fiquidem custos ac dominus libique nigrorum d> a Mitris , lem conquirens, eam certis temporibus in meduu*y^ sctht « mittit: montis vero cacumen singulis annistrip" 1 ^gtl**''^ti'
nationem.Nam byemequide ferventistimis s .' c j’ - - - ... _,.,u„;.,nepi'°' m'o>L
tis instar exatstuat.vere autem toto occulto ign e P 1
%
\
%
orto
bus thermis 8c juncis palustribus inundat, aestate p^ ^ jn<ss^ penitus thermarum aquis .cinis cotum adhuc te F l _„ n igpf „0
1113 1.1 Jv. 1111*11 lllll ClVjUlD t vulto tuiumimu*.- I n0»r> Cst '
i etiam calidiffimus prope attollitur, quae hyb c ir eitt *^
busta credi possunt. at autumno rursus cineres ‘'"Jjjipfl* arena (bbriliflima.öc caloris fervidi,rubescens ll0 l l ^'] tc n* ^,/
Jocum ingerit; quam ego existimo reliqu
este aquarum,qua: verno tempore stagnaver te,mi fili, vidisse te opinor regales Helperidum
a ' • Ib 1 ’ i‘
l*o f<
horto s ,'"; r ^'
3&J N
iV)Uii uii, vtuiiii. iv «vg.tjvo/ivij'v* — -
rofeaureae&argenteae.itcmque mala punica aU jpl>
proveniunt,annuumque fructum ferunt. Adlu*° c flU [Cl ^il‘ s accessus ipse difficilis, ingreflus difficilior, decerpe* a
mala aurea vel argentea longe difficilimum. E a 0 ,e il ratio est,ut neminem admittat nisi qui byberno * v rit. Quare & tu hyemis tempore accede, neque *& rrf f ^ ignis etenim qui est in aditu horti vix testum pf videbis autem in summo montis custodem h° r ® rnam, cum duobus propugnaculis,quat onm' al . „Jei^Mi^
_^_5 ^ , _L_Jnirred* ' .llsl’ >
V
igne (ita sunt. Oportet autem hortum hunc ing re £l - 1 >' s L ,l ( tc omnia tauros naribus ignem efflantes dom al e ’ $P A
propugnacula ignea transire. Hoc autem nl3 S”° u jo ts’’ 1 "/’
Vita: dispendio tentatur. Laboris certe magtvrso'^^i/n Iron prius quam byems finiatur transire poffls s , ) ai’ 1,1 ^jd l ',j
cx tot incendiis tantisque flammarum feryon^^j
Utique imminet. Huc igitur ingressuro Mede* l ' gt ci’
>i>5
medicamina, qua: ip(a Jasoni olirohunchou** .^ 0 tb $>.
\
i».
\
aiicuiLeiunu« , jdiom uiiui uunv»*~ ,iin’* lU s£ y ‘ a
tradiderat. Quod si,fili cariffime,medicame nt . ü o( ^iv
acris,d a operam utindustriaiuamodum
inye^

s
lll 'tin«. ... Secretum. 719
N>
, . s,us transeas. Nam si ias praeterieris tantum. non
tibi ingredi nunqiram licebit. Ac Sttirnns ma gna& desiderio horti tenerer,videremquc
tiJ' t>r,a^ absc l ue periculo transire non poste,nolui tarne prius %d ex P c ctarem si quis forte vsniret, qui transitus ratio-
(J'tJi p oft arct - aut si forte ignis ardor imminueretur. Et tunc \ US: ec IJlc nciT >° advenit, & jam jam hyernis finis erat pro " lr >. S ,fl 1 taUtcm Interea subito magnus motus factus est il- t ll J^ ln,a< l ue diminui coepit, quae non multo post extin- ^ > stati 8 ^ ^pugnacula quasi absorpta sunt, quod ubi fa- '8o ^''t'nnihu ea ^ em ’^ a hora, qua turris steterat,ad hortum 1li t < ! ll ’de.n 1 1 att0tt 'tus ex his,quae contigisse videram. Atque ^ Urri P ro pe hortum a c c e (Tisse m,stangnantibuS undi- ^ a, '*ino g £ Ir, ,P e ditus sum ab e jus ingressu, erat enim hortus a- 'iii'( C L^ari ln ^ la P^ ano ctnctus muto in medio stagnätium aqua - ■‘itiir - v -. de aqu* & hortus ipse lateritio foris muro webam autem gradus tres angustae cuiusdam scis •.. J S iDesi.ro», -_:l. :i .g.C>.. A ... • .. ■ .
» t li> tnih? S S* 5 era£ accessurae nihil cunctatirs sequi coepi ,Sc
. “1 n„ . 11 ®l.t milrncl,»... V._ „in._ :_:_..j..
Suadam mutus lateritius: .& cum e stem in primo gradu, <k ' : ° a stn t r P utre dinis moleolentia offensus aliquamdiu hae- lum - --"--—
"d'ini *, ITl P ta putredine ulterius prodeundi copiam dedit r tb;it ap tertani1 gradum, in quorum unoquoque semper u • J) dmt? Ul ^ c l Uo ^ me remoraretur, adeo ut cum jam me \j rtt >tu r; gj” 1 "ederem,mox montis facto tremore, aqus ah- \h?f 4 .cuju s f„ C \ nc l Ucr «ur sofft profunda muro lateritio cir- X? lsl rtiedio ■ US ^'dis omnino cineribus atstunbat.Hortus \, t 111 div e r(; c CmeruiT1 , ad quem tres fossarum ductus erant, «Hulta r -? l ^ tca ^ orts > n am qui horto erat vicinior, erat a- V- Cl *> V u IOr - Tantum autem laboravi,donec jam ad
\r,° Cl >Ui f.,' S cineres obscura caligine involvit, in quo-
ö ? 'r • • '
fs*
So 1 :»« ah
Calor autem-erat valde conveniens putredini:
% s 1 £ ettii, 1 n J- antun
Nu t ' 0, lcu(17 ) a 1US ascenderem: cum iterum facto tremore e t, 6c eint
^ ^er c ^ Cnt ‘® m a arena successit,hortum undique cingens Si ci» ^ hic optimam spem concepi,finem laborum ShS'-'thoi ^?' a dmodum & evenit. Nam cum ex aggere con-
“S..,
'S'^tit. y c |° r stuidant in hortum introduxerit jam tum vix Siti^P’hus e „ ai 155 n ' die lenior in manu sua septem clavesha- X' ldu < arbm0rscra s ponatum hprti ipsum interea a- h° W^'ven»? at . tot, itus in aggere starem. Deduxit autem
c^ndusadarho.
cet T K atncen *ffmos, videremquc tanta miracula, eni ^ oqui.attouitus factus sumtantoctupore.ut quo
TU.
tr " 1T| ott Ul . "‘’ ‘ U1 arooicm aurei mali,apud quam dra- 3l ’S l iine 1Tl 1 11011 nmlto ante tempore occisus jacebar, e- * a aurea infecta erant. Mihi vero animus ar-
Mihi vero animus ar- debat

7*o IoDOcr Greveri Pr p $ » ^ 5 ^
dcbat cupiditate decerpendi mala aurea,quod cog n0 [U(I i c 0 ^, & me placide inspectans ait: Depone, fili,mu n< k n iL>iiiis l, ’ 1 d piseentiarum illecebras. Fructus enim isti non n” 1 ^ fll irn f'.,. tibus dantur. Ad cujus verba contremui totus > n ° n . 0 qii 3 ' 1 vocem ejus audiveram similem, ad quam quidem ^,z li>>>' mutatus sum,& multa intelligent« ornatior factu 5 vl ,
hi. Ille vero in alteram mihi viiiis est transire forma ■ l0 n <’
Ali* llit. IU «isvmiir N>u» vii hbhjm» , {. 1 * 1 ■■ y
quidem augustam multum & quasi terribilem, i al ^, jub' 1 * ^
tulanum, (ed ipsum horti dominum agnoscebam
ro me timor non exiguus, ne temeritatis me*F
noettf«
daf cl ”’ib
tanti domini hortum furtim ingredi cogitassem
u<V:
dum anceps varia animo volverem, Sc 'hinc qu>^ ! t ;
line desiderium Sc (pes me tenerent,ipse extensa ma" , . k
cerpsit poma aurea,inspectansque poma ac me vse*' > f'
nspectansqut ^uina^v. . , n i inquit, hunc felicitatis & sapientia?, quem nps ^'pyjrn 1 ' 5 , plantavimus,ac ut bestias arceremus adamantino f' $ ro, fraude doloque hominum ptti videmus,non*n I
nemini huc ingressum patere, nisi justis, castis, p r0 ^' ’ quos nos ipsi attrahimus: Sc si conflantes eos c ! u! «,hiij uSl V mus, finitis tandem laboribus, huc introducimus,
muneribus eosdem ditatos placide dimittimus, |/
la,qux decerpserat mihi tradidit: quae ego coram ip ! ^
quanta majore potui reverentia 8c veneratione s * c ' -pii ’’.1 ' ' - qitumqueutimgratiaa^Vi |
eperatn, nonduim inquit.» ctkfA
I
meo recondidi gaudens
rarem quas animo conceperam, wuHui.i, p
sed hac me sequere: deduxirqiif me in officinaUf» - l
dis aureis malis draconis sangujne aspersis iumpto cx pyxide quadam lignea pulvere nonnihil ^ £slS o^f tem ejus mihi tradidit, dicens: Hic est pulvis cC ^tf
maculam, & resuscitans omnem mortuum,£? 1 * cC _^fd "
»I14V.UUIUI , V* lV.lUU.HdUS UllUlCUl U1UUUU1H»«*”
ta,purifica conspersam igne Sc pulvere , cole terram^ { p^
rificatum,8c crescat, Sc germinet tibi terra tua His dictis e conspectu meo disparuit. At ego
deterg' ^
felsig
attoni^ 15 ,/'^
V"/
cumq; deinde ad me rediissem,quasi ex somno exC ' t y 3 ti2^i hi videbar, nam quasi sessus longo itinere Sc
srii meas in lectulo meo jacebam,putassemque
me vidisse,ni si Sc aurea mala Sc pulveres in manu . jiv f |/'j
borumque omnium tam exacte meminissena. ^cO^/
hortum ingressus tunc fuerim, sive in visione tan . uS jri ( eC (i)^
live insomnium viderim, benedictum sit nomen
mihi tanta natur* mysteria aperire dignatus est', (p
« Ma in/linnm .UJlnll* T ilurictUs»
ä me indigno peccatore non abstulit. “Laudetur, superexaltetur Fatcr,Filius,St Spiritus Sanctn*> un “ Jorum secula, Arnen.

1 k
S E £ R E T U H, CQ N C LfSIO.
7 «
lrri '’ Universum processum operis nostri, absque di- ^ absque omni superstuitatc, competenti li ° c UJis D ■ • COj nprehenfum. Apta igitur cor tuum, ut gratiam •iss'i^di v -j llnvtn i as - Donum namque Dei est > habens myste- au ® unionis sanctae Trinitatis. O scientiam praeda- «st theatrum universae naturar.ejusque anatomia, it) l " 1 W C ? sttis ’ ar § ument « m omnipotenti» Dei, t! " i n r fp? 10n ‘ s mortuorum, exemplum remissionis
testimo- misiionis pecca-
t3t itud' 1 ' C ^ tur ‘ indicii experimentum,&speculum»te> 0 ' niS * N°n est profecto ulla hac excellentior: utpots
» lClPntia« rrtmnlf Aimr Xr rAnhn^ inA^nnlU
H
SH;
tt t ' , °Coiu mn L S ^' ent ‘ as complectitur & continet, ipsa ä nulla § r atiarn™ C ^s 3 ' vero"-, 6 ineffabilis Majestas,sit sempj-
J?*»oivajo? 3 ^ 0 » ^us, $e benedictio, quia ä metuam gra» J‘Uiid c (j '■° n disti, artisque sccretiffimx mysteria mihi reve-
^.’Aftien tl ° Blentuu m sanctum benedictum in sempiterna se?
71an c °gnoscct t b stultus non inteUiget hac. Kru *n psittaco tfffnum bofyi.
Ili
S T«J
lectori benigno.
s A balbian FLANDE&
\Uu nidi S. D.
CUn > inctdtjscm primum, cctpt ea legere ( ut ' Pauca ^ ttCn, ‘ m > , ‘lquc sapfus > quod mole suascriptum ^^Piacttif 1 Ker et, non tamen ponderes. Qutd dicam f HfS^n.Cbe ‘ , PP rfme - Quid »t? cum dilucide admodum dp hs 1 tpsj., m,c * ( quam profitetur) differat. Erat autenp \ stufig Uent n ‘ , ^ m eram Germanico fdiomate confers- \fi H i et,* tanten ea lingua eum m lucem emifertt nec ne» <t t( d u ™* 1 f tm fum. Quod cum ita /e habeat, institutg ^ **' ,enum i eum tn Latmum sermone tn eo/s’ber.
‘ , Ucup i ^ nen eo f ea > ut e * tnnttllo labore glortalarr-
?», meb. ttr ' quod phtlocitjmis meugrattfican ‘bel t P<,s‘j t ‘*lt a ~^ eru ls defiderarem ; idque tu potißimum p *'i adjun e dJ ent ‘gnurt. Hunc igitur lodoct Qre^eri _ , Scndurn curari,quod ejmdemfint ftrgumen-
'isl^tade “ , - , _
1 Po/Pie refertu ab silano pleraquesua mutuatttg
^ifi^’oluifjt r sum est Qs ignoti cui sudam o
*rt l^.ta / 1 1 * * i€V? , : n/. .1
COfstS*
- n loaunps P&&t4.m fumWt Pfcilofß
™ M ~. # ' / __
*ht* n J * 1 ^ ü Ö* <i?itchacexcusam ; nee nen
3 Tr*7 U0t ( ^^ vcr s <} rHnd sarmine certe purum j>c? ' .; ' ///-,

7Z1 Dicta Alan'i Phiio S - . j ^
Itto, prisco illoseculo d‘hirts tamen pertttfitmd fn' lUl f exarata. Id. porro cur ita feterim , ht faule j M %el tntntmam hujut fetem ia cOgntt tonem hab e e.ftttdL ‘p catert censeant , qut hanc neque norunt , neqfJ ^,
de<fo ferendum autumo. Hü', benigne Lector ,
Itudproprio marteparo. Lege perlege,releges V
te laboris , uti ffero ,pcenttebtt. Vale ac borit c sr! J ,
Gaud&Calendü jiprtl. 1598. /T
"0
DICTA ALANI PHIL
PH1 DE LAPIDE PHI^ 0 SOPHICO,
, E Germanico idiomate Latine reddi {it ' Pbr jj
JUSTÜxVi A BALBIA
Aiostanum.
ti*°V
i^f D Deum,mi fili, & cor & mentem eoU. piif^ i^ad artem magis: lpla enim donum D. ([|r , est,cuique bene placitum suent eam a
Wl igitur ex toro corde totaque anima tu® ^ oCI i1« j
in. o lolo &Ipem & fiduciam omnem locato: i |,( <,1
dubio hac arte nobilistnna cum gaudio perfriie je ’ f (l
silentium indicens labiis compressis. Porro autem jfliU 1 ” ^ tibi ptriuadeas.nos dum sublimationis mentionem etiam sublimamus,ieparare eam partem qua; qua: est lnserius. In nostra enim se.biimatione 'levantur,sed partes non fixa’ Nos itaque & corpus N r j bemus una figere,ur facilioris efficiantur fluxioni*- £ anst' 1 ’ t-
« iet:
agatin Kumiditatem, niger In primis color app aitl '^coi ^ loragat 111 siccitatem,apparet color albus,& ' n e f > ürtv ,,e c rnlrititc , ,ii/-,,-1-,,U^»ic C/. n A/imant Ase se irfl-t
cultattts est color rubeus. Sic tamen statuant
poste meta
ateriam
»<-S
& istius abditae artis inquilitorest; non p' immutori.iuii reducantur in suam primarp m at c rla ‘ metallorum materia non alia est quam Mercurius- ^ T c
autem htec in primam materiam, id est, in m crc ... a lS 0 jj« f ' • - - polim' in jaC.„r'
quamquam a picrisque artis indagatoribus ■ irl l ,0 .j a ,
ob id tamen postibilis censenda est > quod meta ^lla
curio & sulphure in terris generentur.Cum 1 g' tu J r ; * 1 , sl du 1 ^
curio & sulphure originem habeant, polfihst e ^_„is t 1 ’ 11 -
& ,
talla per Mercurium in Mercurium
reducere-
c,1m vel maxime convertibilis «st, ex qua orig'
inem^^
,st>
I t
/ 1 »1

Lapide LmiioS.
•ti " c 'niw " l us artis divinas opus est,lapidis sicci,puta Solis vel 'Htirio,livc duorum alterutriusin (iiarn pn- ^ ^Urn^^c" reductio, atque eo mo,do lapis siccus in eosolvi- 'P ' 0 eolligatur, ut deinceps nunquam separationera V ' ta Ut ( C fi ° n!ai11 unumquedque simile gaudet suo simili: id- t \i, na .’^t solutio corporis cum coagulatione spiritus Mer- Ij^sotisp | cmc l uc opera fiat coagulatio spiritus Merturii pet Cf t^ilos "?onem: fitquetunc res una,de qua pastim in libris 5 . r <: s ?P"> loquuntur, dicentes: Est una sola res, qua: unica O tü| 'am ercur ’ us oofter existit, in se continens proprietatem (j^horu n ' eta ^ orun > omnium * Scob id Mercurius Lapis Phi- Rt^tan nuncu patur a plerisque: & quanquam revera non C^'Ptoi Cn c ^ av ' s fretaliorum unica, carens nihilominus tin- l!i. S,l it] ,!!. Ptate l H ‘t se.nisiipsemet prius tingatur cum anima
<lii ,l 'tl P er le.nniiplemet prius
fc t 'sotn , U n :E ' Ntlllus igitur spiritus agit i
c Um torpus in aliud corpus. A._ r ___
Urj s p COr P 0l !' s anjiha consistit,puta sulphuris & Mercurii:
sati
O
enitn qui
soi
anima estentia qusedam corporea existit. Quam- T1 «tnsoere non nont animam e corpore Solis vel Luctate n uem corpori in projectione iestitucte,is tota se Ici at ^li sf > so autem hoc fit qui sequitur modo: Corporis ani-
i,' tc Urii a ' lcct v el Lunte , elicitur sive extrahitur medio spiritus ^ "w-
"'C
«ctaVsi C v ' tam indc accipit perfectionis,atque sic corpora ' 14 a «M_- a _ ...c.rv. ‘a„j_'
Nist
e a ratione Mercurii spiritus exaltatur & melio- ! J: §, ’® * cum spiritu conformis counitur; quam unionem piritus corpu s scilicet Veneris vel Tovispostrnodum
Sw'ipit
ViP^Unt id a "^perfectione ,ad perfectionem deducuntur ac 'hi^Ufn ’ P st^ UC a Pso‘ s nostri virtute & beneficio. Fit ergo* “r Co : elt > noster, I ' 0
■\jk , 'gimjn --• lapis ex una sola re,uno tantum magiste- fiu ltcQ rp ora C ’|- no “ la cn ‘ m aqua Philosophica, Solis & Luna: Silber ' llt l u so clT ' aqua nostra viva existit,continetqne ob 'gitiif i antem Perfectionem in se omnia quibus indiget: trj.sorn r, Ur riV L nta varia apud Philosophos nomina sortitur, f Q lvif. a ' a & "ansparens aqua in qua & Solis & Lunas s ti so)' .
‘'^eseh’u^ 11 ^ Papste in alia ulla re hujus mundi, id tOrp,.. i 1 , ere Philosophos audi. Lapis, inquiunt, noster n r„ ' 0ls vc ‘l Lima:, distolvit se in Spiritu Mercurii,qui
lC sca ni m ^ 1 03 J l , ,!at > s vipfum nigrefacit,albificat, & rubificat,
I i *°‘ ls vel Lunatrecipit, & se cum ipso desponsat,
■k'C^uit ®1 1S vel Limce anima, Lucianus Philosophus,
! Nia^us in„° r r aercus Le volatilis, extrinsecus frigidus I \^ llv aut em W:CCUS autcn:1 & occulto suo calidus & siccus.
Sc l u soam. c ' us & humidlim extrinsceum, quod apparet, queus est, destructio, alteratio, & nigredo quse •
I Zz 2 i data

7*4 WlffA ALABI J-nii.--
ieipsam corrumpens,atque aha qusque fecum: n'§j L,ai ,tC ■£- natur haec ipsa humiditas ac frigiditas ignem : cah .^dp# 1 jn siccum in ipso occultum aurum est , vel certe mum corpus penetrans , neque ignem fugiens aut Alchemia autem praeter calidum Lc siccum tingit tf jJ<
Dicta A lani PhiloS'
AllVIl^HlUl nuictll J.‘i cvtV i toUUUir > w avvum » »»»y f^D'
Ut frigidum & aquea illa humiditas & extrinfecc P
formis atque similis sit calido & sicco intrinsecus ° cC ^ n .it l11 ^
uti ad unum quid deveniant, 5c homogenea,se u un a stat, ficiantur in essentia : id est,ut spiritus Mercurii anin^j a c p ,j ma corporis.fiat spiritus ,.isthoc nempe modolMZ trandi vim nancisceris & potentiam. Humiditas ‘yjdt certos ignis gradus turbari sive alterari neccste eu, Sj 0 ; J lento ac moderato. Lapis porro noster hoc fit ; r ,fsp° tl ; ll |ji
- ■ idef 'F,, rC <
to Mercurium, citra ipsum enim ne natura qui
laborare, uti Rhasis testatur, inquiens : Per folnh 1 ^ n, r ^,
tallis
possumus perficere opus nostru, ita ut omnem na ^ r , c^ tC fi Mercurius enim de facili omnibus metallis ast nicum medium, per quod tinctura adfcilcitur. Me-rcurii.natura hoc unum, quod luac natur® c “’ ^ e rt ur "|,ipi ! ' vel argenti ad se rapit, atque id quod conforme ' j l0 rU |1 ’ tui cum tota proprietate, & sic fit terreus Phi. a ]jis 1,0 qii3 naturalis,incomprehensibilis, innumerisque ^'^„edi^jjs'^ busä Philosophis nuncupatus. Isteautem lapis b e u5 S° ^ magis ac diutius decoquitur, tanto magis , t“" 1 ' a /’
Lunae,& in solutione denigratur,& quo magis 1° gis siccatui & albescit; ac post albedir.em, tur,tanto magis fit rubeus ctdque procul ullo ^ • r Jre ,T1 jii®' que noster istiusmodi ere abjecta & vili exaltatus > yt
faurum pretkesiffimum. AitenimGeber:
Arum Mercurium,per nostrum ignem, per nost sal or eM. nostrum acetum; hoc est > per unicum cum c ^orC s , 1) )I) j^ ! tium. .Sumito igitur.auri vel argenti foliati, quali P fu crJt i 1 ”' sueverunt,partem unam,quorum alterutrum q ua nV ert ft jfl^' tenue,, >vel subtilius, tanto citius in Mercurium e° j JciiS.^ f pone atirem fornaci hermeticae formatae uti nm ^ ^ {s clt rs ist^
surii urva, est purgati partes duodecim L anralZ a ivs'
, ' V ,, 13 ’ ■ .. .. a. r.rco, l w „1 O , /
nensbene sigillatum vas in cinere cribrato & sicco^' j!, M ~ • ,. -„isl-ratol 01 .„uti*incineres cooperiant ; ac postea ignem adminilb a7 ^ ^
deratum,continue coquendo tantisper compleantur,quae ex signis agnoscuntur. Ubi ^ nC [,ul^’^ps ^
tegro in igne steterit sapientiae, nigrae oriuntur fele disperdentes ac evanescentes: hoc est, c ° . t ,„, ( sim consumit, quoad tandem unus permaney off0 lolophorum Mercurius & nigredo perfect* 1, 1
hoc est,

^M Cr . De Lapide Ph i ros. ?ry
sl1 P a »tes assumpseris,sum unica corporis parte,nimis t|i %ss llffi rcur ii habueris, quodque vix trium mensium purrefa- atque ita citius quam par est,vel quam ipsa Mercu, tq fuderat,Mercurii aqua ab Solis vel Lunte anima absii-
CVo* stati § iturstati,T ’initio duodecim Mercurii partes hi nc CO 'P 0r,s sumpsisse, & in sigillato vase cineri impo- V^qu j 0c l lt * permittito trium mensium spacio. Tunc si- ttq«;'^stiit^r occultum erat, videlicet anima, fit manifesta, Sc Vh° 9 litti cilic « Mercurius,fit occultus. Istiusmodi porro ex- (iq ’?’se j v *.P et Mercurii spiritum non una vice semel & simul n Ul L Cl ° ns ssiuibus,quoquo tempore Sc diebus ; nec not» w p er r l[ Sc l Ue Horis & momentis paululum quid, quoad o-
‘ - C ^tt^se|-n A — vll lAiiW, t„^,„ ,,,t sunPriiiC P,i,m C-ri _
ii “rit deductum fuerit', uti superius etiam feri-
l^Dfi 'fttestante Seniore dicente: Animaacoiporeu~
Vi
pore i
% ^ v ' ce ’ kd pluribus elicitur: neque in vase conti' tili, > sea „ ncrn ,seu in quo corpus solvitur, unica in eo vice sol-
l ( V s ^ quotidie' ■- - - -
ue m eo paululum quid, atque rursus, alias^tan- » 't'ti; 1 " u ' iat!tn operantis& naturae regimen. Non igitur cogi- v^titj, , 1Ce COr pons solutionem fieri, sed successu temporis ac jL f ' Hijj., 0ut Iwperius Philosophorum dicta dilucide attestan- ,,N Sc Ergo artis inquisitorem, ac in easesc exercentem,con- <i 'st l'r mut »hilis esse animi ac voluntatis,apprime necefla- \ idque praecipue,caveat,ne modo unum opus aggre-
* il) aluul V, :,A~ ^vivvviri vpnVA Ave en,n™
_ t - »;
i i "*ssä' ;«re expetiti tentet. Ars enim
— aliud,relicto priore,expcn „ coroorc
, O^'t'tndine spccierum minime consistit, sed k
Est autem revera medici.» nostrUap.dls ves umC riaS >C7 ncti ° unum regimen atque d«oct.o. toume^
Cgiftetiumcum « „nica.videlicet Mercurio, inchoatur ,öc
VI adei « - scilicet Mercurio terminatur & perficitui, q K r lu ^ Tt is honorem Philosophi multas al^s ^ ias - *
SiSconrinuadceoctio^omm*tioJ«l>UnM“o,c^o,
V nU' 0 - aquatio, ignitio, dealbatio 5t rubifseatio, q ,
V , ? 0t »inibus dici possit ullo modo, non csttamenalmä K w cun » regimen , quod contritio Sc decoctio recte dci Nnerf^. curil » denique uti terit vel conterit omnia, ‘ C L>
,St*. c ^' cm «rrvdecoquit,quadecausa5cB.hasis ait: H’
!So n ,, t *dea t > nc festines, aut inanibus animum torque __
■S, l »us, at cum (jiVieentia patienter optatum finem ato P ut j “S“«* praeterea ita inquit: Hoc in opere curato ut»
Äs““--'' ‘ ‘
ormen* 1 ? V j C ^ c ^ au ^ um affidue sit, caloremque conti- ad persi.A- 1a ^ Cat ' nu 'ia enim res sine calore & conti- ' Operation» 'c nCm in lloc mundo deducitur. Si vero se- “tevvabis UeriS ' quaecunque decoctionis signa dili- »mcntiqw tu* mfiges. Denique ut vas pro me- Zz s dia par

710 Digta Aiani PhHOS s
dia parte cineribus obrutum sit, atque altera medie
716
curabis,idque ut quotidie inspicere postis. Porro que quadraginta dierum spacio apparet nigredo ^
picis,quae aliud nihil est quam corporis jam iohiti llld quid enim spirituale effectum est, superiora seu aM" * mne terreum in fundo remanet; atque omne leve ^ aqU 3 ^ ponderosum deorsum tendit Quando autem corpus ^^s,bi ^ solutum suerit, in nigredinem & essentiam inccmpi^^f. j( tt reductum, tunc prresto est solutionis tinctura in n'o Qifi'jfi denique in unum conveniunt quatuor elementa- <n st ^ enim aquam habes, & cum igne terram. C^.^yel^'V (quod s*piusmonui)tincturam una solaque vicecneifP pii*' sod astidue paululum & rursus, alias.parum c l u ‘ < |rf 1 *',ica tll( tidie nigredo, tantisper dum successu temporis ^
Quicquid autem cum Mercurio solutum fuerit • > rl -n' 3l \,j'
elevat, quantumvis major portio continue inf frl1 jju^ U Nigredo porro ista aliquot nominum millia
tur enim ignis,anima,nubes.caput corvi: & nig'' e ^ (i) Cl ii^ (ll |fi
corpori conjungit. Istiusmodi autem nubem
producit, id ita attestante Avicenna: Initium,> |lC l jn 0 Kot
- n V:
corpore & spiritu jam conjunctis dum conjunp^pfpp^i/ calcinatio dicitur. Ad hujusmodi calcinationem * at] jbi' 5 ‘ 1
remittentes exemplum sumere
jubent a
viridibus tria existunt humiditatum genera, P
gnuma combustione prxfervat j alterum adn*° oleaginosum inflammationis 8c combustionis c ' t uf’ |ii^ strat, carentque duo ista odore, Se ab igne consu>"^^zp £ ^^ autem unctuosum ac quantitate exiguum incines ^ & jfjpf tileque est & perenne. Simili igitur modo de ^”ybeH ,ur 'jjii {1 ’ 1 ’ pidem nostrum Mercurii & corporis calcinare ) j n ,*alh e denique disces nigredinem expectare primitus,d<^ Ji |£
quae si in igne nostro per suum tempus digeratur jgH £ ( 3 perfectionem perventura est. Philolophorum ul ji, tantum in eorum libris reperias,siccum quidem
terum humidum ; siccum quidem communem^^
lern nihil non absumentem dixere; humidum
quinum nuncuparunt,in cujus humore oc
ctilt» 5
sin vero in eo humidum diminuitur velcon
calor
> ;r,1 0 aV
siiw^-ul'
etiam & calor. Phiares Philosophus de hoc ig n pi. rl Tcrc , , .-__ _V _„ondeu * 1
Igni ventris equini proprium est, aurum non ^J‘ se
pere vel minuere,sed ob humiditatem suarnaUr> 0 ri’ lll 1 ,hil (, i,|
alioquin id omnis alterius generis ignis alt cret |^ nU iti |, ;["i 1|S
eam quam in se habet siccitatem. Oh >d ‘ ta
^us Aiphictopus : Nostra, ait, inedipm» so V<so
l
10 ‘p
\
S
s
»c,
"i fi
?!
^1)
|S
S.
S
V

;}!
ifl'
\)<
P
0'
>
p
/
5> £
c< (
$
il» 1
f
,»<■
f
V
n»
/
<l'
/
fi
■\<
l»'
/
ib'
l>'
is> c
fi
fi
tfi
«i-
>'
e
h
ii‘
i :
r
i>
i>
r
e
>'
Si W c l'«ai
De Lapide Phieqs.
7*7
0cc| iltanda est, qui fimus sapientum ignis censetur. v 0t5 cor n k en ^ t ’ ar ? entu f n vivum nostrum esteign^m.quodcor- J S| &^ ur< * n di,con'umpendi;ac occidendi, majorem alio quo- t L ' a ffev VC e * ement a!i etiam ipso, vim obtineat, Calid id quo. i» r ' : ^st,ait,ignis quidam nihil non comburens, ut
t s >au ri) Wem ait & Senior,inquiens: Estaquanostra
comburens igne elementali, Lc aqua nostra 2^^«i°rest ; siquidem aurum in spiritum convenit, V t>tl Uic cnra ' S P r ®stare nequit, quantumvis Scis operi convc- >p ost euin ? ac l ua nostra corpus penetrat öc in terram con' ^o^PPa ^ Verem vel Cinerem. E! ili igitur in prjncipio N ni» (Id l 'f > l , aru e r eat ’ nU " a et ' am a ^bedo subseqivtur: currique nigre- . a ut, leito ultra quadraginta vel quinquaginta dies non
N,ih; - C l l,f " ' ' ^
^Urn<
'v Ide
Putrefactio ergo corytis i'^lque hoc puttefactum corpus. „
SinjJ lf!Utn operis est,& fit exiguo admodum calore,ne quid K^J^enrpetat,nam fi quid aieaidere contingat, tunc fit se-
''itj. Mercurii a corpore: ouod non prius fieri expedit,quam
CV^Mercuriu J ‘ * '
k,‘ H rin„_
-Ius scilicet öc anima, ad unlnrt quid deveniant, x tasi ° arn perfectam essentiam nigram conjuncta vel com-
%A. A Ut{ _ Cr L_ J _ r-v
|Mi 0 n j’ , c l Us ®perfecta duorum,scilicet (piritus dammas, con- >uef '' ~ .
c t ~* a< duper perfecte apparebit, tolutionis videlicet verum s»„ aiTl indicium. O fili ex animo cate , ob id putrefactio-
\- so l- ! " ~ "
M 10 lviuom diligenter inteatus esto, quam exiguo calore
> necesse est, in ventr« scilicet equino exigui caloris,
’ * n Mercurio > exili calore opitulante. Quod autem ar—
\,' m vivum fimus equinus sit, patet per Seniorem ita dicen»
,r M, llri < “ 01 'P 0r e foluto,, quod fcpfuno die solutum est,omni qua»
,T >us,id est,Mercurius renovandus est, hoc est, addendus
autem innovatiofeti additio propria imbibicio dicitur, lri-' ta bo,snlm;~ R.--' ' ’ r - • ' ■
^. "bo,solutio & penetratio insolidas Sc duras auri vel aegen- c . s,c °tum poros penetrans.idque ut ea ratione ex eis ani V cl, '«te postimus,per nostrum Mercurii spiritum. Hoc certo > ftatim post lolutioncm, id quod putum est in ''ntun
lin suo simili
id quod pu
accipere, uti manifeste apparet in nucleis, qui » \, diebus calori tente committantur intumescunt >purre- ^quod ■ -■ ""
tjtS'iacTI.?? in c ‘ s purum Sc bonum existit tandem ex ipsis e
^' dc^^Vfnit.crescit,
, -'aug rn & innumerum millesimum multiplis
\5 cit ' 'lde emUni acci P itj id vero quod impurum est, perit ac l ; c *t, g, 0 Wtur & M» materiam nostram digerimus ut in»
, P lirurn est ex ipsa,accrescat, & augmentum \ ^ r *tet s 0 i llin vero cvanelcar. In nostro itaque magisterio C ^Nisi en 0nCm ‘ or P° ri * in aquam Philosophicam neces- ,tUr Ut trim? n J! cleilS corporis Solis vel Luna: elevetur,seu r - IWluam estentia,m vel materiam, frustra in va-.
% % 4 . nmuquC;

DtÖTA AtANI Ptf itöS» tt (e^ riurhqueorrinem laborem sii mpscris. Corpus siquiden? P Ium efficit nihil , nisi solutum debite fuerit, ut jam c l! '
r Mtl iS C
«st, sol vi vero aliter nequit quam cum suo Mercurio- o «imrcSper quam creseit causarii, per eandem etiam d Siequequicquam natur* magis consentaneum est,q" aIfl fjaS 1 ^ -que reS viriculis < qüibus vincta est, solvatur ac liberetu’^^fH*
Snedio a qua nirhpllt originem, scilicet Mercurio,
Via6 St modi solvendi corporis alicujus varii sunt St *T* yaii* .. qiiidam in loco fit frigido & subterraneo ,humido, v “ tl0 i si 1 ’ no so , prout aquae mersuriales j alter superiore pr®": 1 a c calore sicco,quod in aquis fbercurialibus nOn conting"'^ c slq^ tem nostra aqua fit in cinere sicco vase clauso &
Via cum primas tenens tum caneris longe melior; ^ C q\, i i c '? (/ quo supra memoravimus,incertus & destructivus est- is 11
■At _r._J: -JU:..:_„u* c °
Philosophi solutionem suam dicunt esse unicam,qu*^^!
tum ina
up*ii iviuwjiicm lUdtii uauui uu. iijijvomj y » .
_ i aquam convertat, quasi dicant: Fac Mercurium
corium,si ve per aquam mercurialem. Ita enim corpu* ** ^
priam recipit Mercurii humiditatem, atque sic res 1
nominantur, quoniam nihil eis addimus extraneum d .j,
destructioni ansam dare queat. Sivero materiam aliquo in aquam nubis locohumido convertere ^^jgi»^-,,
Uic^ciuc, JH'7 ,-jesv" rll (t> metallicarum ^P^,, f cbf cls h
prorsus ignaros,pvincipiorumque metallicarum ‘t'ii-tcb 1 “" Jr rie inscios , artem hanc divinam hisce Aristotelis e 5- [ 0 ce>'f jit verbis calumniantes & spernentes, quod is praefso 0 ^;,^!
cat: Sciant inquisitores artis, species metallorum " ,
__tr. ...i.., — 1— /i. -_i r _ _
posie,velut cx tere,stanno,plumbo, ferro, argentumjpt £ ( ^
fieri queat. Idque uti dicunt ita se habet: riulla siq ul niet immütatiö nisi prius in primam sqairi materiam^ aquae mercurialis reducantur ac resolvantur, atque, sentiam, quam prius erant, reductas sint. -Audi qu ^ r() jt ; . ^ Magisterium nostrilrri formam corporutrt maxime ^jjiul? ^ ftiusenirri corpora in argentum vivum conversafo" jjpl" £ ((i jriinurh impossibile credunt Testque in causa sol* ^
Ignorantia, quod nesciant omnia metalla genera 11 ^ tfe' c J« Occipere ex Mercurio St sulphure. Porro autem 1 1 >'
Metalla cuncta originem ducunt sitam, quid st u fi llS Ld'
snm Mercurio in Mercurium rursum reduci q uC *” inw, n i^
fellitatis cXemplum accipe: Ut glacies calore rursu s >
, 0C ^/
Vertitur,ita etiam corpora quaque crescunt»
Oeeipilfot omnia viveriria, quod & in arboribus ,1‘, 3 « 0 ’-^|)ql N äbiiSab’tifeüs ssoiispktlüln cft,unicum enim 3 r
S
S"
isc/iumainui ) v|uuwioin liitm . .«jfld > .y
3nconamqueneqjsupcrestquidquam,neque deesta 1 "! joPf
itionem istliinc accipiet, quoniam loco huniido m? tcr ^ r jjs
ac intoxicatur. Multos utique multa dicentes f ^
'Ul)
hr,
S
V,
N
s
s'
Ö
!'if
"'c
k
*«ei
v ifil
'i
'-t
it

t)E LaPXÖ® P Hi tos,
7 ii
*"* J '■ Xj n. I" i u — —
f, tf 6s f U( . e Miliia producere cernimus, Sriunam acorem innu~ ^t, Veru:°?', Si ergb&metalla e terta nascuntur Sc in es ere-
«e ^imm^nhTm & itlCTP
«Ufe^sinÄk utique est & credibile, Sc augmentum & inpe-
. '*n\ l _ Cne (imAVniK* UlT!
:^Ur ’
Ut r "" '“'"j“'-'’““'-
(is' ri!, Hc Ca:tcr ' s > ipsis quoque dar: posse. Satfuperque jam
r , )a Hih._? nvc i'stoneanobisdictur}iexistimamus; cunctisq; sa-
- Lixi
m K.A.imknai»*'*'' -- i' .J
rsedictis conversionibus posti* ut ita dicerent!
i
il
v
i(
>'
I»
Ii
o*
V fi
:f
(•
Ii'
V
fi
fi
fi
fi
fi
fi
fi
fi.
n (,t '. , tn°^ atam cognitam ex pra /liitvitv, ' st u °d ipsum Philosophos induxit,
\ jjj V* e aurum vel argentum ita destruere fiorit , ut postme- >tr Vt ni ? UtUm VC 1 argem,um reduci non possint, is ad roagisteiiü Sy Cr - Racilius enim est corpora destruere, Vel eorum sor!t5as / ' c 't re> 'luam re vera est, quod accidere videmus,cuprum sei-
N>a.v re . tincturan » a, ? ri & sicii orichalcum, ex plumbo fieri tltl ' rt ' urn > & ^ nrinio vitrum , remanente scmper plum- ” tl1t esf' Ia ■ ^'que itasingulain propria Sc inconvertibili sua ma» t(1 tpo t j Cl l tla 'Hin c prudens quisque facile collegerit, nullam recte s olutionern fieri poste, quam in proprio suo sanguine ; f° r P"s s I ^ Ua ut si |tat ‘ S poste obtingere vel committi, ist si prius f'■''si s°setum fuerit: cujus solutionis modus Sc via brevibus di* jt>tie 5 e< l l, 'tur. Accipc in Dei omnipotentis nomine, Mercurii*
' Vj; h °P^e sublimatum , ac eundem' rursus vivifica per calcis V‘ C f , rteT nunam,atqi ejusdem ponderis partem dimidiam tat* C ftiru optime purgatus erit,vel purgato sane quam noriS
^ W "^stue commodum censtbis. Hujus ita purgari Mercu« ^sol' to Partes tres, & auri vel argenti in tenuissimas lamellae Soh Adacti' st"alibus pictores uri consueverunt,partem unam.
a 3 ? ci Ve ^ cutc st* solfitionis, atque in ea optime terantur , ^ s tir. m Ce ‘^ ntUr Ut . ama 'g a ' Tia > n de fiat. Hoc facto ac peracto ^ v Jfi vl* 11 ^ crcUr ü partes, ut par est purgari ei addito, & impo-
l\t ci --- :i - I «. r. - •-
f" h
'<«e tes § n | t0 > atque id cineri cribrato Sc sicco imponito,ita
arc tn m j ter,atTl paululum quid excedant, administrando ei stsit, e tocretii §t continuum. Atque ita senex in balneo, te m. optime sigillato Sc clauso contine > quoad
. VHibuis invisibilis fiat Sc occultetur, corpus autem in- H''inoj tM, C J :U i tum cotn pateat Sc fiat visibile. Atq; hoc id ipsum t ls qu e . ndosophi solutionem,Scsublimationem 5c infinitis va- sb‘ U| tnrt, 11S norn ‘ ni ^ us nuncuparunt; cum re vera una tantum ' Porr*‘ H ' S ’ unutn tegimen, vas unum, Sc unicus furnus exi- i" ^eterjt°r aU,: . eni st uasi do in mediocri calore quadraginta die- '^tpick P at;i0 > desuper comparere incipit nigredo quaedam Metc»3Ü* ca P ut s . corvi Philosophorum est & sapientum
teuvius. His finem facientes, soli Deo Sc honorem & gloriam adseriptam volumus.
Zz y
CtHclaß*

Tractatus
73 °
C«>'
Condußo summana ad tnteliigentiam Teßame’ ttt
cillt Ragmundt Lullij, & aliorum librorum ejU 1 ’ s* argenti 9/9/> /» quo pendet intentio totaintt n ‘ aluer Repertorium Rajmundt appellatur. ß
A Qua vero nostra Philosophica secreta tribus natUI l( ,(se r ^ ,ti nitur , & est aqua: miner* consimilis , in qua lap is , p" solvitur, & in ea ipsa terminatur, dealbatur & rubin^l I<^ enim operi conjungitur, nisi essentialiter, humesaese nS s biilb a pidis resoluti, cujus phlegma praeservat totum opus ae °. ne, mediante industria artificis. Verumtamen no ' ^ r ' ot oC° |1 ' ejus substantiam, scilicet phlegmaticam, decoctione a 1 posito separari.’ Est autem phlegma nostrum lubstan stil^
Sc aqua Mercurii prima, in qua principium Iapidis est
io<
ejus dissolutio, nec intrat cum ea , quamvis se viciss !T> ctantur naturae nexu, ab altero, nisitanquam phleg** 1 * ctans partes rerum, & non generans vel augens, ul j |1 ibd , ' t ^' humores sunt essentiales partes lapidis sibi ipsis rebus cil ii^ ex quibus constant partes rerum duntaxat; per illud utl£ ‘ lie qi ,:ll ' i tur & nutritur. Est autem istud vere germinata natur^st to magis in suo vase per ignem exigentem cum phlcg 1 ^ gctic quitur,tanto magis insita cum singulis partibus decora* ^en 1 ptior redditur, ut ex ipsa fructus multiplex generetur ■ j^ri* dicitur natura media, 5c lapis Mercurius, &arsenicu n ^ ulJ) subtilis duabus participans extremitatibus , sulphura beum,stringens Mercurium Sc convertens ipsum inarg e ^,^1^ lius quam de minera. Phlegma autem, in quo phur nostrum, quod dicitur aurum, istud est in q 110 “’ gip™, fpiritualiter aerhumidus in Mercurii substantia, do«* pars inedia in aquam condensetur, actione chloriS c ,
diante. Nam corpus metallicum vclut virtus agens,qii^. quam masculus, & istud idCo, quia de proprietate h’ J ^ fde 1 ^, calor ipsius inhumido concluditur, qui cum intrat r ^jt > §. rii frigidi, patitur & alteratur paulatim & paulatim: a Ä^jtri* '^[i que illud quod digeritur per calidum naturale , 'd re quam per minima, quoniam de proprietate cujuS‘ lt> .„pi: P^, est habere contrarietatem in se, & agere in suum co' ,tr ^ei»*' ^ tes autem qua: in aquä non resolvuntur, sunt in fors 1 * ^ viamalgamati cum corpore, quae resolvi neqi |e '? nt ’j ll eii ss () jiä siibtilientur per fublimationem. Et ideo lutum > “ v ^ iT1 cO s P^
de^Xj
ditate resolvere, magis ipsum coagulas. Calor digerit quidem & resolvit Mercurium, quai suis partibus Mercurii alibi dissolutis

De Lapide Philos.
7?i
tritis ^ P"bus constat substantiis essentialibus, quae quidem e s-
''tii
iits
.cu; CniCntol um diriguntur ad invicem , quod plurimum %o al t Usc l llc cum plurimo alterius,ac minimum unius cum mi- Ale,. ei i" s > alterans est ad invicem qualitatibus ipsorum. Un- p^ciita er: Quod mixtionem elementorum faciunt, eo quod '^bl lc | a fiuosdam effectus melius operantur in mixto quam in % la ‘d ideo quoniam in tali mixtione remanent propria;
P'iti
mentorum,
. _..., qusesont proprias virtutes operativ* , ut
qu' 3 a( l u;,iri nostram philosophicam, qux dicitur metallina, ^'Ali CX '°^° Acnere metallico generetur. In hac enim aqua ltl tiii s nS E dispositio media , quae.est inter mollitiem & duritif, 'alii., n i e st"» sit transitus a mollitie argenti vivi ad duritiem me* ttti^j 1 cctisfimam. Unde, inquam , fit per dissolutionem de- liti 0e j,? t,, ' ni >qux participat duobus contrariis; nec est ista dispo- r q | f , Annalis argenti vivi & sulphuris in sua substantia seu naiu- hr tll o!»m prats illotum , ex quotum »Iteratione, essentialium 'ito <? la ^ Atream substantiam mediain unanimiter pervenitur, »it,,, ’donem quandam suscipit, tanquam spiritus fixionis prolis - n rec l u icm fixionis, quoniam cum fixatur, separatur phle r ■'»scii.f ,US . pct desicCationem a toto composito generato. Ad
C^ndum ergo phlegma condensa aerem P er calidum & sic-
v > se stccum rai ifica, & calidum & hunndnm habebis, aereum a Poteü spivitualitcr suscipitur in aun materia, & aliorum mixto- . Sc ideo in ipsum citius resolvuntur. Aqua vero nostra J c ius (epar.vior.em per alembicum est in colote clava sicut a- ^ ? communis, & in principio fuse operationis per filtrum, est in jp- pallida, sicut altitudo paleatum tritici: cujus causa est dige- ^^•tonverrens corpus ad citrinitatcm'.& antequam separetur per nigraicujus causa est corruptio terrestris tenebrosi corii^ 1 * > lucidiores partes spiritus obtegentes in forma corrupta, 5 t ‘ ^vis ita non sit. Et post ejus decoctionem completam, quo k ^'raresectionem , est candida in occulto: qui quidem canoj aliud quam Ipirittis a corpore relolutus deportatus a p e- Phlegma veto variatur in colore, quotiescunque autem tu ‘ tUs variatur , & toties phlegma I quoniam phlegma non va- ,>. t nisi in forma: nam spiritus, in qualibet decoctione variatu* tu,. ® r e 5 & certe materia etiam in pondere augmentatur i •
Potentia. Cum enim nigrum imbibitur cum aqua P Wst'Q em per filtrum, albescit maceria nigra superp or P J
cum materia conteritur albedooccultatur innia i »
donec virtus aquae vincat virtutem terrae.Attame a e-
te '' m inum ejus verum in colore terra: pervenerit > ."Eniti colores apparebunt, de quibus certissime nelcnet ^ s dareintelligentiä. Facit enim terta m decoctione sua cum
atjUH

T RACTATUS
0
7J1 1 H.A C i A I U S ia« 1 . ,
aqua sua,multas glandufositates fi ve gjbbositates ad pullarum, in quibus apparent omnes colores mundi, ,t3 ^ tllS fl ' dentes, quod raro quis crederet, nisi qui videt vel cX R s jiq 11 Substantia vero hujus aquae eff spiritus corporum h ,cl t ilhiminans.qui in radice naturae metallo erat unitus & c tuscumigne, scilicet virtute minerali, & cum coagulas ^ Venitur participans duabus naturis Sc extremitatibus»
Jiartim fixus Scpartim volatilis, & ideo dicitur medius 1 ’ est virtus fixativa: & dum figitur sequitur naturam p r0 P ^ Is kalii. Hoc enim vocatur sulphur & liquor durus, ad lV ° j rkus in pulverem sublimatus, nunquam enim potest cr c ‘ ^ !>^ bilitas in materia aliqua, nisi mediante isto spiritu liq u ° r ° {0 n t( j enim spiritus generatur ex substantia duorum humor 11 «orum, quoad ealiditatem Sc frigiditatem, Sc unius g enC 1
suam radicem, quorum unum est 8oI.Sc aliud argentH«’ ^ v -
[ni ” 1
tino gradu. In alio vero gradu est Luna Sc argento ^ Vervmtamen hoc argentum vivum differt in certo gra« 1 ’j ,t cnmSole conjungitur: cum non sit argentum vivum in na quod alias habeat virtutes fortiores, qu* sunt calidita« 5 ’ .f>i • fiim vivum tanquam materia patiens, jungitur Soli w centi: non autem Sol jungitur cum ai gento vivo > ut lT! ^ ei ,ii femella,- sed e converso; quoniam realiter natura a ^{jag £ j. media dominatur in auri mater ia Sccorumpit ipsum» a j r ineo sicut masculus, non autem solummodo corrurof,^ c" 1 sed alterans ingreditur humiditatem fixam ac calidam ^ »id 3 suo spiritu, & fioc mediante illo spiritu, in quo deport» 1 que germen, unde Sol non jungitur cumargento vivo» ^ tum vivum cum Sole, nisi per substantiam media« 1 ’ qii 6 *
diligit aliud nisi per talem dispositionem natur« a ^' nt ' tU 'isi' substantia una, scilicet argenti vivi, supereminet subst^ v jri l,t j S in quadrupla sui parte, eo quod frigidior Sole, cjvtoti 1 ^ activa: majores in Sole quam in Luna in principio C <f ed' ( > « lapidis. Veruntamen quantitas materiae Solis non e c n'^ dum in veritate uniusaurei,plus autem excedit in po° - s teria Lunaris, eo quod terrestrioris natur* &
*st, St ideo cum auri natura confortatur, Sc sineip' 3 e0 o. Nam Luna quamvis frigidadit apud omnes, calid* certo gradu, sed non habet tantam virtutem, quod P f( ftfi in materiam pastivam argenti vivi, nisi ei succurratur^ c fiam magis activam. Et ideo terra sulphuris p ras P g t ilph' arsenico sicut argentum vivum cum sulphure nostro- ^ u|I i autem pr*paratio est, quod si coquatur cum oleo > u0 ’^jci 1 * 5 dico sermenti, infra octo dies revertetur in pulver 6 « 5 ^ sirtulra tingentem argentuttt in aurum.

7 )?
a fati 0
De Lapide Phisosop.
Vbi serpetur materia qu&fit*.
dt j 0 ~ uo autem aquarum, & cur debeant poni in opere,& quid H>p|[ - e betfieri, jam enarratum est,&in libris etiam Philo» *tirip| i 0ruiT > sotis superque. Dixi quod materia qutesita reserva- l P 1 4j mido Phlegmatico conservativo, & putrefactio cum sua ln c in furno secreto Philosophorum.
Qualiter ßat deßsllatio.
*'Uo atl ° P er vtnaS vitrh, absque separatione materialium, Mlijj. c . lltri conjunctione in furno nostro secreto, & est nostra £t jam de mediorum naturis fatis enarratum est.
r'e. Quomodo cors ora nutriuntur.
i f Utv. ra au * etn uon nutriuntur, sed solummodo germen eo»
‘in
seipsis cum decoctione ignis vane recto, q ^
^aspicienda practica. blam&corporanon unt _
t j ' Urn germinis pabula, quoniam hoc certum est, quo P
i7« ? ntur, alterantur, Sc reducuntur ad naturam go—^ ■feihr" 3 ' S- Ipsum germen augmentatur congelan > q t J >Ur « dilatando, ucut puer in lacte ma«is ,tta qu q P
Nam fercula ejus resolvuntur, & m t ut quoque dissolutio corporum tunc fit cumspin u g ^mutatur, & coagulatio spn itus fit cum corpora Mbit *»-
Coagulatio unius naturae non fit absqua diflplutton *
0 Us i nec e converso. Et forma advenientis non potest nett abs- Jpcottuptianeformxprxexistcotis. Forma quidem corporum P^Ptet formam spirituum advenientem, & tota substantia cor- ^, tu m cedit in alimentum & formam substantialem: sicq;
>^0 mortificatio est; sicut omnis congelatio vivificatio est, Se vitae propinquissima.
v T)e forma^aßs.
Cptma quidem vasis artificialis, inquodictum °P US P™^!
, aequalis scilicet formte vasis naturalis tr’ 1S ’ in qwbus fit puri ab imputo inaratur, nece
est unicum vas cum duobus cornibus, nam ad
P f *cipue naturam imitari.
W Quomodo fiat fermentum. . .
^ autcm 6t post originem infantis, q“° talui
optimum ferculum . ut corpus existens c
'iit a atl:l debile , magis ac magis sustentetur» &.t c “ •,
t^g^ottiorem. Nam fermentum nihil aliud est st 11,
*> convertibilis in essentiam infantis» ut totum
I
■»i 1 'ii

m
Tractatus
sinsp'
st'
opus unius naturas. Veruntamen in tali cibo prscedit 'P .jj paratio, nam haec fermentatio cibalis debet elfe de (iia F' t .,rti ^ tura, & sibi afsimilaii: quoniam nisi alsinulareturei , tlll< eorum naturam incorporaretur, vel converteretur n> sulphuris.
Quare fermentum prsparetttr. n t3 ^ft
TJRaeparatur quidem & subtiliatur, ut pure sit nufid^iit ■*" facilis conversionis, tunc talis clinatura nostri ^ Conservativus & confortativus. Quanto ergo mag 1 * 1 mus fermentum, tanto magis habile erit ad convertens gerendum.
Quot modii fiat praparatto.
F 'It autem praeparatio multis modis. Uno modo ^
tionemin acuam lapidisi & per reductionem: alio^ ■ calcinationem & lavationem cum argento vivo , & -jis« ^ r . ejus substanti® medias. Deinde perdistblutionemlsp' ^n^ quarum conjunctionem, Se per istum modum est ^ ic '!r kin 01 ^^ sivus. Alio modo per incerationcm calcis, & per ejusdem. Alio modo per vacuitatem fu® natur® tei> e ^ pi' 1 ' & eompact*. Lapis enim noster est conjunctio So»^ donec Sol traxerit substantiam Lun® ad liiam naturad^jei 1
rem. Hoc vero fit cum igne lapidis. Deinde contind perficiatur cum rebus fui generis.
Quomodo medicina tngrefium habe*?'
.(sr-d’f^
AyJ £dicinae autem tam a!b| quam rubeae eundem p 011 <jj J ' V1 sum habere in id quod eiS cönjungitur per miß* 111 . 3 ' fyi< ,ll ‘p
n ■ r *" ,r\i>
stia^V:
volueris projectionem facere super corpus, pone elixirc, & per tale artificium habebit ingressum in fit ^
hoc later practica apud complures. Nota quod q l<a ” ffc jpi junctio Solis öc Lun®, fit sicut corpus simplex, q a0 . fft mamcujusque quod ei adjungitur. Cum icitur > a P bum ut dixi fit.
K
loannie Fontani, sumini Phtlosopkn eptft°l* ’ ,n '
Tapide,<juem Phtlofiphontmvocantt ^
agitur. __ _ _ rif
T7Go Ioannes Pontanus multas perlustravi regi oll< ’ s ’ r. .. . . -i «.., . .. r ,. _
- t.d 11
i .. -.——“ . L ' *r
"'quid de lapide Philosophorum agnoscerem > 01 f 1 ' ‘ (C a’
mundum ambiens , deceptores falsos inveni. & v eiif J }st ' phos, semper tamen studens, & multipliciter dubiis
inveni. Sed cum materiam agnoscerem, ducenti ^.(./ii^
sequam veram materiam, operationem, & piact‘ ta *

ft ?nV ter ‘
«"'hlin,
C (,n,i w
Cc U( °‘]iirn a
Hi. )
ni 1 n ‘ »li 0s ^°gitan ^ r is r §' H ' S nr PtOp t . peri «nti
v d nt ^
Swf Ucitinci
X P X“ Ol averun
NC com p
X - “nise
Uib «diff
Xl^aticiis, >
b,T
, 'C Crar 8 entt
J) ö n 1 Vivum Cf
% r ° : Sequi;. \!' s P lose cto W^m.rurpe
W tUl 'i ncor p
' tes »unqui K t ’ P l ' 5 »ntt 4 3 S e ’. c!lc «e pi
V _’*> fecundi
'§ n ‘ S ‘H
J ,,( xg i ot T subica '- • _
t^ii de sdbi;fl V? as .{ u ^' manones wcir, iimllitcr & Arnoldus.
ru 7i9 leniibus eoe-
aliquod po- tribus men- numiSesub- Philofophi, 'c nihil inve- bus modis,
, emeres,& phorum li- 'eri. Qua- s studui, in n compre- 'C Si infe- quomate- n est ignis, quos Phi- st, quito- 'hilosophi icclarare, Philoso- uä agno- , terreus, uis, & est ,quas per inte igne esiariurti ium, im- subjecti, i. Et hoc i perve- Sunc o- nostrae smute- xria feles Phi- i fubli-
^erfi i ® ati8nibus ^ destillationibus loquentes i ‘si ^* ner al‘s est, aequalis est, continuus est,
m brevi non va-
tli, ' lt “‘fi ni7!" Mlneralls eft,aequal___ .
(„.Xm a excitetur.de Sulphure participat, aliunde fumi
.Q. * a » l ‘iJ'“UlV. pdlUsslUtH, tmmiM-r
li„ ac);a t ^ . teria > °mnia diruit, solvit & congelatsimiliter &
siim« ma V & c si ar “ficialis ad inveniendü, cstcompen- Xi Qlle P tu aliquo, saltem parvo : & ille ignis est cü medio- • quia cum remisso igne totum opus perficitur, simul»
que

( N> m De Lambe PhiIos. 73 p
pStnik-p er '*operationes,putrefactiones novem mensibuscce- K ' -"veni: etiam in balneo Manas per tempus aliquod po- |Ssp 0 p' lterer ravi. Enimvevo in calcinationis igne tribus men- l " ’ ^ wale operatus sum: omnia de stillationum Sc sub- S Q f j|' rri genera, prout dicunt seu dicere videntur Philosophi, *■ p) er ‘Archelaus,& alii fere omnes, tractavi, Sc nihil invehi '"^lectum totius artis Alchemiae omnibus modis,
t - , J lUndl ^'nr, & stn, fiunt per fimum , balneum, emeres,& r,s irp,, s Multiplicis generis, qui tamen in Philosophorum li* jc°!pte r lllllt:ur , perfitere tentavi; sed nihil boni reperi. Qua- 0 p r ^ ni , S tr >bus continuis in Philosophorum libris studui, in »i^ünt r rt ' m ^ Crmcte 1 cuius verba breviora totum compre- j° tf >dp^J'P lderr ’’ 1 'cct obscure loquatur de superiore Sc insedit ‘ . -
i‘% ,j' Ctcl ° Sc terra. Nostrum igitur instrumentum quo mate- I a ln c ] ln esse in primo, secundo, & tertio opere, non est ignis.
ümi, neque cinerum , nec aliorü ignium quos Phl- V hl 'nlibris c-:-.-- " • ? " ■
is suis posuerunt. Quis igitur ignis ille est, qui todt opus ä principio usque in finem ? certe Philosophi \i '’ clav erunt. Sed ego pietate motus eum vobis declarare, fttir 1 " 11 complemento totius operis, volo. Lapis ergo Philofo- Unus est , scdmukipUciter nominatur, ö c antequä agno- 1)1)1 ?t 'ttibi difficile- Est enim aqueus, aereus, igneus, terreus, L 'Sstiaticus, cholerieus,& melancholicus -, est (ulph»veus, & est i lj 1 ( er'argentum vivum, Schabet multas superfluitates, quae per vivum convertuntur in veram essentiam, mediante igne : Sequi aliquid a subjecto separat, putans idneceflariurti ' s profecto in Philosophia nihil novit, quia superfluum, im-
Pt t c durn > turpe, faeculentum , Sc tota denique substantia subjecti, (L OtUrin-". r -- : - ’ ' n
>c ttt ‘ u c 01 pus lpirituale hxum, mediante igne nostro. Et hoc nunquam revelarunt: prppterea pauci ad artem perve-
K t '*! Putantei al:
1 elicere
*>ii
quid tale iuperfluum Sc immundum. Nunc o-
... proprietates nostri ignis , Sc an conveniat n 1 ’*> secundum eum quem dixi modu, fcflicct ut trans Kn ,’.' 1 “ 11 ignisiste rioncombuvat materiam ,nihi e m , %i i '* 011 segreget partes puras ab impuris (ut dicunt om h J,’.". 1,cd totum subjectum in puritatem convertit. n ,
k sicher luas sublimationestacit , limihtetSc , ^ -
'tth, ' dc 'ubhmationibus & destillat ionibus loqut ure*
h, “^Perfici. Mineralis eft, aequalis eft, continuus« ’ , -
«O* uimium excitetur,dc sulphure participat, ahun ■
ntatena, om.ua diruit,W & congelat, musst« & ^ At S< calcinat > Sc est artificialis ad invemendu, est P
"Uo'.'; 11 ' sumptu aliquo, (altem parvo 8 c ille ignis et cu
tl °ne, quia cum remisso jgne totum opus perficitur, ^

7 ?<? Tra cr. De Lap. Phi 10
que omnes debitas lublimationes facit. Qui Gcb rü v ,ri vl 'i. St omnes alios Philosophos, si centum millibus al ’ n J 3 ifl (0 ' c , rent non comprehenderent, quia persolam & P r0 .^i! r js c^,/, rationem ignis ille repetitur, tunc vero potest 10 flendi, Sc non prius. Error igitur istius artis est n° n .! |opl l0 oC qui totam materiam convertit in verum lapideniPbi 1 c g 0 ^ 'Studeas igitur tibi, quia si ego nunc primo inven 1 * pt c (C ,iiti erraffem ducenties in practica super materiam P r ryiror si tot & tanti ad opus non pervenerunt. LrsSUk-^giss^ errabunt, eo quod proprium agens non poiurru nt | t , excepto uno, qui Artephius nominatur, sed pro st 1°^ cC^r Artephium legissem, & loqui sensissem, nunqua^.ZiiU^Z inentum corporis pervenissem. Practica vero h# c f lC } > “V,, St diligenter, quam fieri potest, teratur contritione Py ut t 3llta ,} ignem dimittatur, ignisque proportio sciatur» a b^ llC fsa' modo excitet materiam, & in brevi tempore igni*" ^jap^^iv Linum appositione de certo totum opus complebit > <1 af tr ^ l6 i eiet, corrumpet, generabit, & perficiet, & tres steigt , lores principales, nigrum, album, & rubeum. Et? ns? lü !\ej' nostro multiplicabitur medicina, sicumcrutja c ° n ^ texia, non solum in quantitate, sed etiam in virtute- u ia t0 al i» tur viribus tuum ignem inquirere scias, & pervenies ’ 0l niii^“; t > facit opus, & est clavis omnium Philosophorum, depilis
'■ 'revelaverunt. Sed si bene & profunde superpraenst eg o|11 j|(' fatibus ignis cogitaveris, scies, & non aliter. P* cta rC iii 1,j1 ' v <! ' fiaec scripsi, scd ut (atissaciam, ignis non transnW* 3 ? ria, quia non est de maceria, ut supra dixi. H* c c ° >j-
iui,prudcntcsqiic admonere,ne pecunias suas ioU J ar tis mant, sed sciant quid inquirere debeant: ep tno^° a «em per venient, & non aliter. Vale.
Ignoti,
E St quaedam ars nobilis, dicta Alchemia, r.
Quam non quaerat mobilis, vel stans in & nt3 Petit enim clericum valde industriosum,
Raro vero laicum nisi summe ingeniosum,
Sinite corruptibilia, sales, & atramenta, -
Et quam plura alia, quae corrumpuntur per CSs> 1{n Est firma tinctura in Mercurio latens In igne permansura, ut Sol, vel Luna nitetis?
Kon tamen vulgari, scd crescente ut herba,
Oportet (peculari sapientem haec verba:
Anima extrahitur spiritu mediante, 0
Etmundificabiturigne cooperante.

7 M
fSsca\ U f tt “ arbores&folia ’ j a tt,
S*cii r . vatia -vitrea scandens dolia, r ta deo'n Ub '' matur c ^ ara atc l ue munda, Sn_ 1;1tUt permanens sic unda,
lS"cvT ttbtm "' tUi 'P art ' cub ' no sc° $r ‘ S ’
V J 11 «“' '”
Ut
} i
1>'
1»
: r
0 '
f
'r
ii-
ut
v
u*
i'
y
ii'
-■«rfjr P rc tu in quo latet totum. k% t • b ujuL inscii; Philosophis est notum. jVifi ' ln " s est Sc unus, Iphitus, corpus.,& auima.
' st quoque mimus bene sopere bsec nomina. f!t "tlla V a acom P arat i° ipstus Trinitatis, est deviatio respectu unitatis.
Ar Alterna.
. Ut, H £ M1 A extat ars creabunda I n katetpractica.
%p Pulvis, calx, nec unda
V^gwttmetalh.ca.
na ’ scscs, sulphura, terrae,
’ijj J. 3, nequeunt transferre.
Kec Sne ? uephysKa;
ra diccs herb*, nec vermes.
W cils ’ neque stellio :
Vl,, c res tinoens, ut aitHcrmes
t; %1;
nj?» tingunt herb* > nec liquores,
E'ü Vis tingat quam Mercurius ?
flv Ulgt, ied -uui portans flores, .
Westens auro putior , si^'stehxir veium & perfectum,
“'gens aurum in melius.
.. Alterna xnuqutßtmt. .
T sciuri desideras, ut benedictionem Philosophorum obti-
^ .ntaz,
Hy.^eus in aeternum .vivat haec veritas tecum.
*n in mundo observabis quod proprie dicitur P
^sc-n.
manet, album 8c rubeum continet..
i *' l "ui'| ria ^ u ^ us dicitur, aliud fcesninaijuncupatiu.
I Aei' na le, vege tale, miner ale nullum repetitur tale- ,
1 ^tiu^L ^ct vim & passivam,substantiam mottuarn
fjj^ket spmtum Lc animam, quam vocat ignaru
i 0r eontinet elementa insuo gremio contenta. , ,
^ 5 est, ubique tepetitur, ab omnibus communite ■i Vel. Aa»
atet in Mercurio.

/ 5 ° ,
Parvo emitur precio j libra habetur uno (obdo- Ascendit per se & nigrescit; descendit & albe> cl£ >
Crescit & decrescit; res est quam terra producit*
De coelo descendit, pallescit & rubescit; . £ |ji.
Nascitur, & moritur, resurgit, & post teternuM £ ( pci>p Perplures vias tendit ad finem: (cd decoctio c i uS Est lenta, modesta, fortis, & attgmentatur,
Usquequo socurius quiescendo rubificatur.
Hic est juxta votum dictus L^pis Philosoph 011 " 11 '
Alienus.
A D bonam pastam utere aqua-atque farina, ^ **Nec nonfeimento, modo simili in lapid 6 n Haec tria reperies Physicorum dicta referre- Est in Mercurio secretum: in i eliquo nullo- Mortificat sese Saybat, & vivificat se.
Nam metallorum cunctorum cum sit drigo>
Ex eo cum constent, sic resolventur in illum- Finis, principium, hic extat, & est mediator. Extrahit, inducit, animam suo corpore fig‘t- Putrescit, lenit, tribuit bonum tibi pondus,
Efficitur tale cui permiscebitur ipse.
Qualia Mercurio seminabis, talia metes:
Quibus dum immoritur, ex fe fructum dare te Sons & Luna? sunt sulphur Merctiriusque Opera naturas, longa per tempora cocta:,
Horum non solum sed cunctorum aliorum,
Eadem principia cum nos habeamus ut ipf>- Cur non tunc opera faciemus sic yelut ipsa ■ iEmula natur* ars femper dicitur esse,
Nam sequitur aliis pradiis artem fugitivi In quantum potest, licet ipsa plus ea postit- Natura iungie sua facta, in se quoque creat.
Ast cum fermento natur*, quod caret illo,
Ars curtat facta, sine quo non perficit ipsi 1 - Nam sine fermento nihil pinsare memento- H*c cura-fervore consuevit & ars breviare- Omnis jn interitum ab imis trahitur #g re - Qui seraturas letatas vult reserare,
Caud* caput jungat: sic tu poteris repetite Quid sit fermentum, tibi dotale documentum- Est panis /inulis pani, si e vitaque vitae- Extat fermentum per consimile specierum. (
Nam generat simile femper unus ßbi quisst ue '

j ( ? t0 P r i° fit quidvis. utaH upupa quoque, i generat, leporem quoque lepus
firr »'em generat, kpc (emin at, is scmper talia metet.
C’P’s est sei mus . ; l5 fet si scire velimus,
S Kn? S '“? Us > nisi donet summus & imus.
Ntin ^Pifim .simul 8c a corpore nasci,
't st,° ilb anima nominatur, sic bene )uncta *i Cnt ^a dicuntur hsec tria mixta. Stritt fore dic animam, sed spirituspitat
J' 1 v 'vunr, calx corpus dicitur este,
! V" 1 '® 3 fermentant corpora munda,
■ &&<) Sa ^ergen S calx figit, £c est elixlr, i psi, ar j^ , at sigit, quod corpora plurima tingit.
1 f s *i>o < ' r " CUrn nnsttum, de corpore tvactum, m c medium quod nunquam in corpore fuit.
'"°c dicta nullius egens in alchemia.
\h. ' «n-sa tiuuiua *■ - -—-
afls * stUa fructus producitur a qua ^tjAPnsifieat, separat, iungit elementa,
Wj jT c: tcutio tunc laton se decorabit, '^'olemcausat > nec non Sole mediante jV^debesfpiritusin corpore omni j lt t ji Us dissolvi bene dum id soluptavi.
'V' Vl ta tei cuiusque, mundiqu« caput,
0*tat Jovem state quo nunquam stabilitur, If^mlvens fit Aaot imbibitur & adaquatur V^vcl incivca, ita totum videbitur Azot, j Vitile fit, cum spiritu quo adjuvetur.
! Vagatur ut non separetur ab illo, iy 5t *p ' n animam corpus totum 8c vice versa, i Nüi'j"' nn^ANs Saybat omne.
I V^ido iC «t
Saybat opus omne figere debet.
i v -ife cxte "us, utrisque vel modis utor: Sti^sibi ipsum, quia merito Sol solvenda i Sc,„‘ u ®ciant memorata renovabo. '
’ ^ 'Nc ignis non excipit interiorem
' C siipcvveniente qualicumque.
\ "c rr ‘Jtur, scoriae totum similatur 1 .
S> fermento fermentum fortificatur. rNfi 11 " alitans est ignis corpora adurens, Vf 4 ««. fixans, stringens, regimine Colo, ■;V u * tt ''sectm tanto plus attenuatur yi' * ‘°eiatio lapidis contritio frequens . bj, tinnit,atssolum vasque requirit.
S graduum non hujus ratio tota.
Aaa a
w
Sun«

?4o
Nunc caput est ignis humidus interiorque diversus» Esttepidus ignis, bulliens quafi, & bulliens est, Quartus est fervens, sed quintus igneus extat.
Ignem prasterca tribuere si scies igni,
Mercurium cum Mercurio, tibi sufficiunt haec.
Sed cautus si sis in primis cum sociabis Partem cum parte, tunc signa haec bene tene.
Primo pinguescit, nigrescit, plus & acquiescit, Quarto congelat, jam tunc es certjficatus Processus debite, sic corvus vult vanare.
Est ideo internus ignis, humidusque diversus: Mercurius penetrat, corpus figit, anima tingit Fermentum in alchemia semen agens estque patern** Sed patiens erit Saybat, semen estquc;matemum Imbibitur quoties cinere, id totiesque curatur,
Et humiditaturquousque color variatur.
Nam emendatur,gaudet auro nisi solo,
Putrescit, solvit aqua Mercuri j, densat quoque tingit. Extrahit hinc florem, flux.it, vexat separata.
Ponderat & levigat, mortificat, atque vitam dat. Ingressum facit, miscens suprema profundo.
Est in Mercurio quidquid quaerunt sapientes:
Nam sub umbra sua viget haec e flentia quinta.
Altertut.
jp St lapis occultus, secreto fonte sepultus, ■^Rupibus ex mundis, consurgens aureus und»*-
Iste salutaris lapis evenit orbicularis,
Et magis in vena repetitur sanguineplcna. ^ Ars unam poscit rem quam quivis bene noseit Huic aptat aliam rem, res est tamen una.
Est artis forma mundi rectissima nonna.
Sed non tentetur, naturam ni comitetur.
Egregia: prolis mater est stirps regia Solis Solem concipiat, & praegnans germine fiat.
Si pariat ventum, valet auri pondere centum,
Si non, damnetur, sine germine projicietur,
Candida si rubeo mulier sit nupta marito Mox complectuntur, complexaque concipiuntur Per se solvuntur, per se quoque conficiuntur,
Ut duo qua: fuerant unum quoque corpore fiant- Semen ur humanum puro de languinc natum» .Renibus extractum,matricis corpore sumptum. Femineo junctum cum femine fit vehit unum«

l>„
N>ic !° r mn3t ' J s sibi vitae praemia flatus.
Sit e 5111 ca ptam tibi, per lympham fatis aptam; !| iti e f^ tr aftann s si c maflam contere factam, i Ä s i■ '"es, natura: suscipe finem,
’% ,’ S fena pars insit germine plena.
' v as ] tUr lapis, & liquor egrediatur, ll^cn ^datur jugiter dum conficiatur ^H^ ^tur, lentissimus ignis ametur,
ÄL ■ SUaturtotum nisi perficiatur, l'wx CX a< ^ u cum P l d v ' s fine tactu,
’ COrt °lus,niger , multumpreciofus j , l Si ° l ''teptus, liquidi sic fonte receptus al bescat, & toto fonte liquescat, follis si sit moderata sob ollis 5 5 t \ tmun dam niger cinis aereus undam: v% tolxtUram coitus notat & genituram,
Sci Escentur quse lac quasi mixta videntur.
I ' n v 'vam vitae conversos olivam
si>nc primo totum relevetur ab imo: Ititat* ’ m anabit, seque lavabit,
'"tlpirat, scie conjungit 8 c aptat.
V Afluens munda stillis manaverit unda, vj^nguendus maior rogus est adhibendus: \|j/Nue conscendat ut rursus ad infima tendat:
"'netur, sic p«r se purificetur. jX t a 3 Ua candor is dolio purgata liquoris
r s uy 0r ' S ' a ^‘^ tm ' xta ' cruot ' s '• j; l: (| ( , ^ , t 1 ^it & mortua vivificabit,
psi ) * t Ccetu,r stvod destillare videtur.
| jXo ^ "nilus unquam fine semine fructus j .'an.""" 1 moritur femen tunc fructificatur.
c "idenda pro corpore purificando, ' iSj^^^da pars est ad cocta pianda. tV”““ 1 ™ spondet hiatum.
|lV" s h'nc pascit donec suus exitus adsit, '©'tini k* 1 ’ ^ lc P et ^ pocula flabit,
: fXs f v "^phani terram conjungit 5 c ignem. mC1 ^ us v ' va cum ca l ce terendus: decoque virginitatis, ca leat fervore carente ;
V’ fiii t atl,r fimdi modo calx adaquatur.
L * 8c a i, nt ! s sij.si at de vertice mqjrtis,
^" s inft 1US fluminis hujus.,
sonaicho sincerum suscipit intro.
! ’ Aaa 3
741 .
Omne

74 * tä {.
Omne mermfi reserat, Sc idem per membra coap Est tamen grata, adaquatio sit moderata,
2SXe calx turbetur pelago quasi projicietur.
Dum calcem jungis faciet contraria signis.
Et levibus lignis siccet lentissimus ignis.
His ita siccatis amplexu virginitatis
Calx iterum mundam primi sontis imbibat ut'“' 1
Suscipiat mulsum propria testudine pulsum,
Et terat mundam siccatam sanguinis undam- Tunc aqua servata stillando purificata Sic insiindatur ut calx submersa tegatur,
Et diisolvatur, ut limpida conficiatur;
Et desiccetur: & novies hoc iteretur.
Certe sui divam trahit ad se fontis olivam;
Cernitur ut durum magnes sublambere ferrum- Sed fons exanguem stillans cum solvitur anguem Ignis sub fimo furgat, nec siccet ab imo:
Nam mors tolletur vivo si fonte lavetur,
Qui stillans reparat, nutrit, gravissime purgat, Abluit,emendat,renovat,rigat,unit, inundat, Germinat, 8c flores tellus quoque spirat »dorf S. Ergo sibi deditur cibus, Sc potu satietur,
Flumine mergatur,patienter conficiatur;
Et cum siccatur vivo potu satietur,
Dum fatur ad plenum fiet; candore serenum*
Sic erit,aflandus altematimque rigandus,
Usque fui divam sorbendo siccet olivam:
Sic infundatur quod ipsa tota bibatur Et desiedetur, totum cinis efficietur.
Tunc Veneris vena candentis fontis amsena Eoris adhuc plena fiat sub Sole serena :
Ignis marcescat, ut candida tota nitescat;
Dulciter increscat, donec siccata quiescat,
Accensus ignis, comburit fortiot ignis.
Ignem si spernit non ad sublimia tendit- Si videas fumum paulatim tendere sursum,
Tunc superadde rogum, facies descendere r« r,u Cocturae rerum tria sunt septena dierum- Jungitur his verum contraria vis specicrum- Sic dissolvuntur species; sic conficiuntur,
Et sic accedunt, neque associata recedunt:
Äc fit summa rei congestio materiei,
Et res certa spei venit & candor sersei.
Si manet; & fixum; si funditur, est bene li* u ’

5 ,
5j^
firmui ».sitransigit, est bene mixtum: % ?r i’ u ' n<: venas faciet candore serenas: h 'ti 3 C )* plenas candore gignit arenas.
S, mixt ura bene consurgit genitura,
'u omnibus omnia pura:
C s| tfi kv animis jugiter citrinatur in mus i ^tüm c' s Solis tmctutatubinus; r»on tfcrve k at > magno feivore calescat,
‘Sni S cP^eseat, rosea sed luce nitescat: i 3|) <iid en ° orem generattribuitque nitorem;
Ca 0it Can< ^ 0rcin generat, rubicunda ruborem ; ttthj 5 u gmentum generans tibi millia centum, erruentum totum docet experimentum.
h. ulterias.
C** qui nescit velsubtiliate metallum, rpUS n °n tangat, Mercuriumque sinat ' 0r pus nequit spiritum retinere volantem;
., 1 Non alterutrum facere bene noris >js 8>tNr stristim fele amplectamur uterine. 't^Oqua vivens nec non sal dissolutivum,
1, e oene & coquas lente ita ut illa privetur L^erice quae illum occultat:
clare videbis obscuram fugere noctem, liiern totum lucidum pulcrumque reverti, ij^Jscum floribus ornatum, formaque resta.
^1| a pis est illudtandem quod scripta majorum e ° peteutici incude posse satentur.
745
FINIS.
Aaa 4
II
NICO-

744
In Epitaph. jEnigmaT*
Ss A
.NICOLAI BARNAVDI, A C & 1
ARNAUDI DeLPHINATIS, ?HIE 050 l'
& Medici, n
IN
AENIGiMATiCUM
DAM EPITAPHIUM BON^A
STVDIORVM, ANTE MVLTA
marmoreo lapidi insculptum , cujus ve>
fit 1
r*f c rt
proxime sequuntur.
D. M.
A elia laelia crispis, neC
M F L I ER, NEC AND ROGTN A ELLA, NEC IFF EN IS, NEC AN. MERETRIX, NEC PFDICA.
SED OMNIA. cRt- 0 ’^
SF BL ATA NpQFE FAME, NEC F*
QJs E FENENO:
SEDOMNIBVS. filS-
NEC COELO, NEC AQFIS, NECTFB
SED FBIQFE IACET. jfifl-fit‘
LFCIFS,' AG ATHO, PRISCIFS, ^^ R (sS> NEC AMATOR. NEC NECESSA gt QVE MOERENS, NEQJ'E GAFD 1 ■ Q^FE FLENS, HANC NEQ^FE M° l PTRAMIDEM, NEC S E I’ FLCR V™'
t fS, ys'
" fit 6
SED OMNIA.
Scit, et nescit qiuid cui i>
HOC EST SEPULCRUM, INTUS CADAVER NOt 1
HOC EST cadaver sepulcrum extra
SED CADAVER IDEM EST ET SEPULCRUM
Commentariolum. . ijjs
nti' t,S ‘rio« e
»o« «"
S J S I.
A Quo tempore in hoc Epitaphium, cum p«^ 101 . 0>dip'
* ^flirrt /M im I r\ __ . .v, ,’ir
c /
S
mm, incidi, cum ultro rogassem, nutu vir aliq^/^jujti' ritu imbutus, hoc sibi sumpiisset elucidandum rfy lexi, non fine magna animi mei laetitia, pr*claf® strai tempestatis ingenia, sedulam non dubita"'" ct , a f > enodando eo,quod iub fictis istius epitaphii ve: W 11 Nec defuisse c^ui quod sub ipsis, in genere ( üt .‘ lirn iufj tur, assecuti fuerint, at cum unumquodque v crpl r sibi interpretandum, praecipua intacta relinq ,,fnt£ ‘' s

Persi
J l ' D d P r a sV* an, ' a arvmt, ut,aut cos aliud animo habuiste,quarti u Ct Pet,i nt j' rc ' 3 ^' t praestarcnt:aut eos ignorasse quod se facturos 1 Ostler ' CCre "^rninem qui eorum scripta legerit, pudeat: %m >a ijj Unt a ^>i. qui, ut audio. Animam hominis,alii nubium ? l * tn ^3rn" ,l ) t '' nte ^ CX ' a vno de literis bene merito, Eunuchum st^' 5 com var * a hoc epitaphio tractari phantasmata,suis
CoMMENTARIOIUM.
74f
. .,g c l —•» r.m d ilUk k »uwv«.w. p—...
‘ Cr tu Si ."tenderunt. Haec ego cum intellexissem,eorum mi- ^oditioris philosophia: in castris militatu, opcrxpre- „ , Peti r p , ^ lrn me C5£ istimavi .sitrismegisticimi hoc epitaphium
tis
V 'C lr a COnaret - haque lubens hanc in me suscepi provinciam.
f ttamque mihi nunc praebere aurem,Chcmiologi best ‘P-tUcis enim, quae multis manuscriptis libris,quaeque roul*
iir^defessa triginta, 6c plus, annorum nactus sum experientia, <ltn. r C V ° S ptopero, si tamen prius monuero, (eos alloquor, qui ornn ' Hrn ss u b orbe lunari existentium, praecipue vero de t(f^ orum metamorphosi minime ambigunt) me, si Bononiae t|i*. '“"tstorcm futursi Magistratui, ab Epilcopo Romano Bono- bajjj 3 ^ecto, ut totum illud marmoreum sepulchrum, e,usque hfl a orbitum ita lustraret,ut ne ejus quidem pars minima in- ita dicam,remaneret, ne, (i forte quid reconditum in sinu sitti m Puit.qnod omnia redoleat, sepultum diutius jaceat: ete- Hi S. ClIm hic OMNIA lego,in mentem venit vere antiqui Roma- frip '°"ge pii.Morieni philosophi historia, hic cum Regi Kalidio Ca° rum oiedicinam.pro sua bonitate,parastet,clanculum ä rege Hj. discedens,vas in quo medicinam illam reliquerat hoc depin- OMNIA SECUM habet,nulla re indiget: hoc tw e ’P au '° P°ftMorieni discessum,cura animadvertisset,quod ^ilos 16 !? 11 *^^ na ^ US kst, OMNIA videlicet, quae ä viro quxrumur, LAPIDEM nempe quem philoso-
Ph,
['"’tlini * -’ nempe quem pnnoio-
° Clls a i n0m ' nant: ‘ ta que non abs re esset, si totus ille sephulchri f„: ^ auri sacra fame pereuntibus ministris lustraretur. Solent
^iip . , •"■■■e peicuiiuuusmimitns muraretur, ooitnt
3"nq v 'j Cs desituri qaandoque confodi ,& clanculum asservari, l|j ,n ( X rc P cl ' atuv,c l u ’ e >s dignus sit: unde fit, ut thesauro con- 8 0t >um DEO donatori committant, ut accidisse memini h' ! ' *~' racov * a Pragam redirem, ubi a Claristlmo, si-
öa st« rc ^ cti * moV > r °.Nobilisshaddeo Hagecio, Medicinae Ntu/H:™ 0 "leherrimo, hospitio per sesquiannum d sslEl xter ^HustrilTimo, aeterna memoria digno, Domino v>e<?r s OR81NO a Rosis, Regni Bohemia: tum teporis
__ a ICONS, tcegm Kot l cOT ’* “’^bono
ritr 'S' a d soam valetudinem tuendam in rncdicu ^ Xniel-
*. ’ m virum Belgam Medicinae Dostorem>cui n ^ am ^ a ,
v,, J$ a Boodt,incidi, cum quo non parva interce 1 cum „ a .
r ,us & a ™ citia etiam laetor, 8c utor; hic ■ ’ m ' e ßel-
l ' ,U! demortui librorum soppellectilem non o g lo

746 In Epitaph. 1 higmat<
eio Pragam advehi curastet, incidit m libellum, amc f j ul ^ lum,m pelle arietina conscriptum , cui titulus erat Cyrn ^ (f reum,hunc cum membrana obtegere cogitaret (eran te ^ r j 5 bus obtegebatur asseres confiactijexcmpta a Docto te arcula fracta, apparuit incogitanti vacuus quidam & .
medio locus, pergameno obductus,in quo &chartu‘ a Obvoluta, in qua lapidis philosorum procefluS aenigm* ^oi* enim vel unum reperias, qui aperto sermone rem dej scriptus erat,simul & rubentis pulvisculi particula g ran ' recondita. Ad haec D. Anselmus,metallicae philofoph 1 ® ^ula^ temporis acerrimus,hoc spectaculo permotus, cum P .. jrt^ ut scripto illo jubebatur supra Mercuriü fecistet,pulvi> c ° ^iri 1 mediam ad ignem in ipsum conjiciens, vidifletque ^ er (jstup 11 solem dativo non dissimilem, evasisse, exarsitprirnmP’^juS 1 tandem,&,fi mavis, vox ejus faucibus haesit, (audita 0 ferojinsuperaurifabrumquendam, hujus artis seiolu"*^ tum convenit,utque eum destillandi artem doceat ’ r °| el i(ii r simque pollicetur, id facere si velit aurifaber, sese ei 0 transmutationis Mercurii in solem verum specimen,( a ' (cU**!
Bim Doctrir Anselmus rubei illius pulveris grani (em 1 * , )[t , dt v , que inter eos conveniflet.semiflem illum residuum m^^ fci sit,ipsiusque partem aurifabro tradidit, qui cum petit 0 sit,eum icilieet in Mercurium ad ignem, lege artis, { qi>s
deretque Mercurium in solem versum, ratus se a V°~ , 5 ,fu>’
ännim tn tiaillnm rtam irrmnlmflV talfr» rr#*stabat. dCJ u
aurum in tigillum clam imposuisse salso credebat, apuddoctorem ipsum coram conqueritur: hic,inq u “ ,js,
»e quid apud aurifabrum haereret scrupuli,reliquum p* 1 * jntri prudens,aurifabro tradidit,seque in alium recepit l° cl j„ dum in novum Mercurium projectionem denuof ace ul \o^ ber: qui cum vidiflet,projectione hac facta,& huncM e .,,5,^ solem purum versum, procidit infaciem, Deo grat' aS . Doctore veniam exorans : quem etiam tandem
t &
callebat docuit autem: Doctor vero, tentato poste a "gfiu' 1 (quae occidit) processu, Sc aliis permultis, cum Bau 1 . Iero, Caesareae Majestatis mineraruminBohemi* ll j' nl i ca ‘X minatore, frustra expertis, abjecto clypeo, & om°j pr 0 ^,
animum alio addixit soum.mihique tandem illum V yfotO'f sum,a Fernelii processu,in suo de abditis rerum caU p E0 cis exceptis,non dissimilem tradidit; quemego, * ( j|i-
vente,subnectam in philosophorum gratiam, inqu° oc c tam,una cum aliquot aliis,huc illuc comparatis,* 111 cU l simis chemicis processibus: utsciant filii artis, m €, ^j; lJ iai 11 ( „ invidia, quod perpaucis evenit, artem hanc abstr* 1 e )|e: ctare, variisque tanquam tabellis ob oculos p° ner fist

ti
Shli
Voti
,^' af >do (
C 0 M M EKlARIOIOM.
747
. - evoncnt.uk quis horum meditatione, addita nostra epi- voti mte '?rctatione,& assidua contemplatione, Se operatione', Ot^pes tandem fiat, Deo. Opt. Max.pam luminum, a quo rc ll /' bor uirn,cui etiam totum id quod speramus, acceptum fc- gr, ti l ’ mc st> Deo inquam Regi seculonim immortali, invisibili i),. as a gat,eique roto vita: curriculo serviat, pauperum non im- >'=[edadrem.
lig, l'^pKium hoc nostrum aLucio Prisci o, /slixssac-* l'<ifi '° lUl11 > etsi longe diversum a chemicorum mente censeri iti(jj C - t * PTscipuefiquis literamobservet, nihil tamen aliud meo 7sj( l0 ’P r a: se fert,quam arcanum illud Smaragdinum Hermetis sopi. e K'fti,chemicorum omnium principis, quod a variis philo- ^in * S U ^ k l uc sparsis, in unum tamen consentientibus , varie, at ^js^Vsve,filiis lapienti» traditum, & commendatum fuit; at 1 0 ' !’ ai ' est de personis primum,postea vero de rebus inquirere,Se rj t > v, dcamus quasso, quilnam huius monumenti auctor sue« enim,non abs re, posset a viro chemise cupido, quis hic % j IUs Agatho Priscius fuerit,cum quod inter historicos, c - •° t ' bam,nulla hujus extet memoria, tum quod caeteri chemi- ^ !ll ter eorum auctores,quorum alioqui nsttnna diligenter asset- a,lt , hujus mentionem vel minimam nusquam faciant. Ad me ' ll0( i attinet,etsi maxime omnes lustremus historias, non tamen J u 's, aut qualis fuerit, posse nos scire 'cogito, ita enim mihi per- ; l|a deo conficta omnino haec nomina,& a viro aliquo probo, cui 'ter priscqs^prisea illa & perennis artis nostra: veritas i!'
nomine &
, IM , * n >uv uitvjuv j/iwuu t VUI
'"ter priscos , prisca illa Sc perennis artis nostrae veritas illuxerat, '■Wpatn fmssessiic autem cum nollet proprio,aut familiae nomi: '"ttotescere (periculosa enim sui similib.semper suere tempora;
"t vulgo fertur depraedari cupit,qui thesaurü publice gestat) his, at n 9n perpera factis nominibus,(ibi ipsi impositis, posteros doce- ^ voluit,eum qui iaciahaec arcana tractare velit, Lucium, id est .“Missmu,lucidissimi,& perspicacissimi ingenij virum eile opor-
^e.in rimaudts omnium mmeraUum, semiminera mm, me
illorum naturis eotumque familiis expiscandis; praeterea non Hr "LuciuM,sed & humanum, pnsea illa bonitate prae lturn, ^
"»o vdho dicam,pium,Scvcveptobnm, ut verbum Agatho
riri uit,Ocique t imentem virum este debere, qui nec ’* f e ecare,nec lutatur trrifortba*
(e peßtmü adjungere:
” mente pura dtligtt leges Dei tUasejj femper cogitat,
’* fi 11 »oxso,voreamabtlt,feu luminent
V, fei candtdo terram trrigat. . . r
tnim in malevolam animam intrabit fopienna, * ^ndoque solet accidere,iratu5'Deus»ing ratlS ^ imxnQ c ^ ic(t ^

748
In Epitaph. Inigmat.
concedat,quod togatus,piis alioquin viris
s denegavit.lU° 5 A, l i()5'
.{«i'
si quando contingat tale Dei donum assequi, gla
t,,ir iladiuffl^jfi«
tum manibus furiosi gestatum,in ipsorum praecipue l-- j 0 3 > comparatum, dixeris; ncqufe tamen (ut cum Thorna ^ fl ()t loquar)negaveTimsolere scientiam hanc, virum q ul ea „qiU'l’ det,sanctum reddere,& ex profligatissimo,prudentiuHUU 1 cum alio dicat, vakdicto mundo,
,, Irfoent portum,J]?es,& sortuna’ietlete-,
,, J\7tlmiki*bobtfcum-, ludite nunc altos . ^(jA
Fuit ergo hic noster auctor,qui monumentum hoc P°
THO,id est,probus,fuit & LUCIUS, id est, luce naturae- ornatus, & PRISCIUS, id est, sedulo illo aureo, non corruptissimo natus,hic ergo secutus Platonem ' lt \ Dionysium,scribendum hac de re perambages, & acnig lT ’ fuit, ne si forte jactari scriptum contigerit, qui legit > n .° n p(0‘* gat. Itaque philosophorum dicta intelligent qui voluen«- totum tradat oportet, Stadnaturs poflibilitatem.nona |iiP verborum,intueatur,illi enim hanc sacram,& abditam s> pt*
similitudinibus, fabulis, & verbis obscuris tractaverunt- 'J«>' opera occultarunt,ne impiis & indignis patefieret. Nu mus quaenam fuerit haec nostra heroina , cui positum £ . mentum,quod enim inipsofPbntispicioD. M. hoc est. P' bus,priscorum more, ejus posita fuit memoria, aLllCJ factitatum est,ut,& aliquando viventem.Sc emortuam^ 1 .
ii«
priscorum more, ejus posita fuit memoria __,:itatum est,ut,&aliquando viventem.Sc em .
hanc fuisse doceret,quam tamen postea meliore vita , e«
talitate donatam, ut videbimus, assiemat, quo lucem- ^j s qU
consanguineis suis,Mercurio nempe,& impuris merssib homuncionibus, in valetudinis nostis negotio,auxflin 1 i^ 0 posset. Ad prscipua nunc,8c succi plena verba >ntcri 1lCt accingamus,fuit ergo,&eft bsc nostra Diva, ,
fELIA. ...
M"
Solaris,dubio procul,ut nomen mdicat,sive solis
ftantia.Estentia,radius,virtus,& illa quidem invisibili 5 ge t)fi c , ne quis eam a sole vulgi natatu,perpetuam cogitet; i ,c ss s S° f 5. desunt,qui eam ex urani, & vests filio,Saturno,& O p e 1 or ai>«' i e,a qua cum plures Saturnus suscepisset liberos,eosq- s & vestigio evomuisset .Jupiter servatus, ejusqueloco * r.^ u nijj' nopvssentatusfuit, aesi eum peperisset Opis,ab j? 1 p 0 ]a<i s< | ( J eam natam eile cogitent; at.quicquidsit, AiLIA u« 11 ^
neque tamen > (tanta est ejus amplitudo) astro illo > siAss amicta incedit; ledfic altero,minore luminari, LinW.-fl dibus ejus est comitata,ideo etiam dicitun ^..
LAELIA. . : S ,A«>
Quasi solis amica, &:'ut ego interpretor lunai’ 15 ’' t ia- 1

'ii.nj, Commentariolum. 749
>e s iik;i_ r'’ 6 ! 11 luna,sivc argentum vulgare, neque enim antiquio-
--opnyde, & luna vulgi,UOt IU uwgmciiu U11 .U .11 ; iuhjj
tlp a "P n'losophum.non magnis egere sumptibus pvaedicarunt.Se hrj c P cre *q; ac divitc suscipi,& perfici posse, (adsit modo Deus) sol c ?i US a ffitmarunt5 quod procul ä veritate abesset, si abique tib u ’1 ‘ l,Q a vulgi,minime fieri posset, cum pretiosa sint,& paupe- >ta su^°-^' ta P erv * a jbcetnon inficias eam,possehasc duo Astra, pos^ t ‘jj ar '>&tmctuiisconmisceri, ut etiam in minora redigi ' Ge 0vw . ‘ lx ' t 'a,idque cum lucello non minimo.utmihiauctorest ^he 0 & L* S ®-'pfeus Anglus, in clavi poitae aureae, & Helvetius ille Ctc da” r J ™ s in suo manuscripto testamento5 quod,ut liberius magni cuiusdam viri Angli, etiamnum superstitis r ' tas stuem ierunt solem vulgi, liquore ad id pararo,in Mer- ciij^ 111 Vert 'ffe St exeo tandem,& terra solis,Tincturam paralie; titin, |> S ° ^ ril ^ us aureos, cum apudDn. Doct. Thaddcum Hage- Hc,,.' 1 ra g* agerem,centies vidi,& manibus g<
pl "'osophi,sol e ' & luna vulgi,boem magisterio usi sunt; ‘itaq;
"'m,
gesta vi, pkcentulam
^pc/ive massulam ex auro puto puro , sex unciarum pondere,
“ 'pfonret D.Hagetio.e Mercurio vulgi,projectione grani unius v’sset is rubri,monumento factam, ut ipse mihi sancte affirmavit, ?eum ipso D, Simeon Hagetius > ejus filius, Cadaris aulicus, qui 0 Us cum parente, projectioni interfuit: At linearis illa,& regia ^osophorum via, in istis mea sententia haud sita est, eorum tr) in\ ( 0 \ »v luna in nostro composito existentia, viva sunt, St vi» l Cr >tia,suntque duae ista: prscipus tincturae,rubea Sc alba,iELl A, lr >iavjs ScLAiLIA, in tmo & eodem subjecto sepults:, neque a *j5tura,ad complementum, ut loquuntur,deductae, per magiste- ll 'm tamen nostrum eo deducendae, separatione eorum facta ä ^stestri lutositate , & scoria substantiae illius, in qua latent, quae 'uide,fecundum propriam ipsorum »aturam,puris terris,rubiae tl a 'h* 'ta commixtibiles fiunt, ut fermenti loco merito habean- t r,ft ec alieno indigere dicantur, cum universum hoc, unum sit, tui ortum imagine, partes in k luas coestentiales continens, ,^ ll, d absurdum esset,si ad ejus compositionem aurum 8c argen- ' ltl commune requireretur. Neque tamen nego philosophos aurum & argentum minerale,cum rebus fui generis ra- '■ a natura minimeadhuc completis > dissolvere, sicque
^tet U| q S j' t!s pervenite poste fastigium, si credere Riplco Anglo ""Per,’
_.«uisi““ 1 > 11 &in-
p-• Sed sane non uniuscujusque ingenii estbsc
Dpr >Pr'mcipibus auro St argento abundantibus c. ^ ^rat, tn ‘ n quam tractamus via,phtloiopnis magis pia *. ■. ta f ac ,jj s >= facilior multo: Ac dicet hic aliquis. fab«
,Ut dicis,cura LUCIO vocatur tandem
"st obvoluta,
14
CRISPIS, intricata,crispato capillitio ornata ? hic ego inge-

In Epitaph, ^nigmat. ^ nue fateri cogor, me, per multos armos, circa materi# ^piii 111 ’ vestigationem, & ea forsitan cognita, circa ejuspr®p 3r3 ^ cr ib |1 ’ versatum frustra fuifle. Neque tamen non credo vela nl |l0 |lr lll1, j & pueris facilime.ut ita loquar, praestari poste integri <1^ magisterium, fi semel ab ipsis intrliigeretur, si inquam ^ t qii0 eos doceret,quod unica horula, ut apint doceri pote«, qU 9 ; nunc CRISPIS,jnvolutaque dicatur materia Hostra.siM 11 ^ise diris,&compedibus a sua seoria detenta sit, ä qualiber* 1 ^ p)#' perito artifice: tum,quod qui in arte liint nodi, hi ab >P ^o> 1 ' sophis,qui se ipsos invidos vocant,artem celare studen teS ’
cti mihi videntur, ut, quod
NEC VIR,, NEC MULIER. .^qii^ est,haec inquam, & similia, iis qui literae adhaerent p ot jdii g spiritui,implicitam, cognituque arduam, & perdiffic | ‘ c,n ^ d 1 materiam,cum enim videant, subjectum hoc nosti' 1 " 1 ’’ ^ Ad.imum. id est,rufum hominem,qui uxorem suam E' r a candidam faciunt,in sinu suo gestat vocari,unde hi etiam r re versus:
Candida fi rubro mulier fit nupta marito ,
Max complettuntur &c. _
& similia multa, cum audiant, quae brevitatis causa a m mittuntur,hic vero legant, nec Virum nec Mulierem cU ,ptt¥. fidant,miseri, nesciunt i At quibus philosophorum tnf cta est,non patiuntur fe adduci, ut credant,animale q" 1 ’^ c ^ f
ngredi magisterium, nisi forte metaphorice , & ca 51 l - reata.similitudine fibiaimata.auodammcidri inter fese
iVCG 1
1 >>
creata,similitudine sibi agnata,quodammodo interse* c dicuntur. Iraque cum virum, & mulierem iubject"" 1 nominare audiunt,ab aliis servum rubeum,quica"" 1 plectitur feminam , nihil aliud cogitant, quam Solem, ’
1 fpermata & influxus, in fubi^ yir>
ih->l
os
sive ut ita loquar,eorum _ r ___
simul cum Mercurio existentes. Cum vero, uthic, Renisi 11 Mulier dicitur este,facile etsi sciant corpus , Animam,’* ‘ huic inefle, adstipulautur,prout &, cum
NEC ANDROGYNA, . este dicitur; dubitari enim potuiflet a sciolo aliquo, V* ELIAM,etsi nec Vir.nec mulier fuerit; utrumqu c ta °| it putic utrriusque sexus participem fuifle; At Probus momm" n fi currat, nihil hujusmqdi fuifle, licetniaris &l fern" 1 # habeat,imo
NEC PUELLA, NEC JUVENIS, ( Sive formam,sive aetatem ipsius spectes:
NEC ANUS.
Si tempdris usuram,sive cawiticm rcspicias,
j5 $

7 fi
Commentariolum. eSw nec meretrix.
V r _' !t ® sationem ad calculos revoces, quod necdum coie- ' Olr «ogi tavcrit , etsi
NEC PUDICA.
, nec. —
?afe n || "" v 'rum appetat,fecumquc sulphur suum; (quod ei loco i u itut e ^S c ftct,licct incommixtum,quo nomine Rebis dicitur;
Jd est
SED OMNIA.
Ut e g°interpretor,haec nostra /ELIA, . - " ’
L/ELIA»
Y' r * Mulier, Androgyna, Puella,Juvenis, Anus,Mcre- .^dica.cst, fuit, & futura est divetsis tamen,ut dicitur, dte
W ' 1
’ l dque vel testante omnium philosophorum schola, cujus ■'ni ® enten tias adducere si vellem, annus vix sufficeret. Ita. Orttuia este, Omnia in se habere, quibus indiget ad sui nem, Omnia de ipsa (praedicari poste,& ipsam viciffim de US - a s u ^ vos ipsos statuatis velim, Chemiologi benevoli, \; a Ennrt est totum, ut ait maximus Chimes, ob quod scmt o. ^Äat' • ^ toturn - non haberet totum, nihil totum cstet: Nunc '|)|j ^V'dere.quo fato perierit haec minerabilis heroina, etenim,
s Ub
A
LATA, NEQUE FAME NEC FERRO, Neque veneno ; sed omnibus
q«e,m credere fas est, cernentibus auctoris oculis, decet e- A vitum, qui haec mysteria tractat, perpetuo operi adeste > nc h. admittat. Itaque cum mors, janua vitae dicatur,mori hanc
j ..~ , vtrentvti y tUUi L
cthstnatn etiam oportuit,ad perpetranda miracula ilia stupenda rei. Hic autem AG ATHO monet eam neque Fame.ncque (u!°, neque veneno, Sed Omnibus iis concurrentibus,scilicet, k at am,ncciquetraditam fuifle,idestcxiccatam,&dn pulverem V^hmonuo similem redactam, bonoq; veneno si#> extinttan»
>|3’ tarr >en fame,ut auctor ait petiit,quod habuerit,quo Cl .P?
fo/'-Potensnue fuerit nativum cibum,dcpotum ex ul *P 1 >nso.ab artifice adjuta, sibi ipsi pwbere. Et nihilominus fa, ■.Csi» tandem pressam,quod omnem suum vatus compotat o- ^hauliffct humorem, perire eam oportuit, teiroqu hil v ‘ l> ^ ^"Mm interpreteris (ut ego interpretandum "
'Ilum ruberrimum croco feni similem > 111 st 1 ' g.
’>t v ,,,J=' rie c °ntmuo conversa,mortu* nomen adepta est,
K °> l d cststuo ipsius sulphure purissimo, solari nempe q .
'h^fg^itum latebat, cujus vi fixata, ut loquuntur, i i, l /ut, id est, interram versa, ut ait Hermes,vives u % - itaque non ita exunda est, ut quis arbitravi p -
NEC

7fi
In Epitaph.
^nicmAT- „aJS-
TJS**
NEC COELO, NEC AQUIS, NEC SED UBIQUE JACET.
Mira dubio procul,est vis , & potestas hujus no fys c d quat.etsi sublata fit, ubique tarnen enm |acete, id e r [,ijs> u, ' t j. babere auctor ipse affirmat ; fuit ne fort.in bicnostc si liiiss , am ev nhinmrariis ? vix crediderim tanruvn eN'0^ 5,
L^uidsm ex ubiquitariis ? vix crediderim tantum $
pestate natum fuisse: at hic animadvertas velim , -.jfifli 011 / materiam nostram, post ejus praeparationem,& jjiJ
(quarum vix verbum reperias ullum,in cunctis ph‘ 'irA^$ libris)leni, Sc continua decoctione in pulverem ven* 1 oculum mortuam elfe.non solum in Coelo, id tst.i" 3 ^
ia eriu*; u!: jii•■'i
terris,quae variae sunt,nempe in sito corpore terrestm*
quar etiam multiplices sunt, nempe in spiritu »st 0 * ^aq"' 5 ’^
deportare,sed ubique,id est,simul este in caelo, terris» ^ ut p. 1
t totam, in toto, & totam in qualibet parte: ade „ r ;n0>
■ . ■ ■ f
quam
illae, alioquinseparabiles,nusquam ab invicem "T". , a cnv y postquam unum factae sunt: hinc tota Lex,& Propbct 14, qjab 5 '^ pendere videntur: Nunc.posteaquam audivimus quanta h;ec nostra Diva fuerit, quidquc ei evenerit > ‘
, quxlo.quid auctor de (eipfo dicat.
LUCIUS, AGATHO, PRISCIUS,
TUS, NEC AMATOR, NEC ,
. CESSAR1US. ica uJ
Diximus initio hujus nostri commentarioli, st l,a nr jscO s Li>
r lucidissimo ingenio donatus > ' nter L,u , d t ,itf
1 ad f b (/
fuerit; nemp'
probos philosophos annumeratus, nunc quid eun Y nl i heroina: sepulcrum extruere cogitemus. & uetpe nd i a
heroina: sepulcrum extruere cogitemus, & perpena etenim ipsum,nec Maritum,nec Amasium nec nece (£
...-..
nostra:demortuaeberoin*audiamus fuiste,(qu° a i,
dimns,tanquam viro probo,qui non solet rei aii c ****^pta ta ^A y re,Sc maritare,aut ita perdite amare. ut necessario te _ r n*/
- - - —vine» 1 .,11
fibi statuat),cumque hte sint praecipuae causie, nen ^pt,* ,)
inot, & Sanguinis nexus, quae aliquem virum lTl0V r'ftn 01 ^ V' ■ ■ F ■ , . 1 J,^rea e ' . t ?Fj
memori*, (ut ita loquar)
nat) columnam alicui ^ iC3te ei bi (e fy\( ft neutra istarum hic militet, vellem sapientias fih > n Y;
THO dici postit hoc elegans lentasse facinus (of‘Uj pio^J#! viri probi Deum & naturam imitautes, frustra abst br>iY/^ lern, inquam,te hic mihi adeste, in rimanda LU instituti ratione; Nam ad me quod attinet, arbtti' e ’ p i# vl
sentis, indica) LUCIUM Philosophum nostm^L,
.1 I _ _1 » t • . .. Tl y*.r\f\ft\3£ ^ ..rtld . 'M
celeberrimam quandatn Academiam Bonont® , j \ cuP 1 ?fiii' 1
fttinr enimut nliinmnm Pi-rarhera?» ViriPbiltdPf , .£jd'
(sunt enim ut plurimum, Prophet* Viri PbuojoPsiyjjv ( tantum, tamque stupendum Dei Donum amst
5 )

imam ; in Theatrum prodire jussit,hoc vestitam U:c autem arti, & vera: scientiae (post sacratissimam
l ( , i, . . .
I (tastet '“OMMENTÄRiOlU M. 75Z
I |' { titid e n ‘ ae nim se scire profitetur,ut paulo post audies) ne ' ratioa DEoOpt. Maximo,ab ipso exigeretur.pa-
*’ m' 1 ,^ 6 0ct 'los omnium . bonarum literarum Mercaturam ex-
'! i Vim ' °MNIA J id est, artem Omnia docentem; omnium
0' !^e:h .. ..._ .
1,1 ! Stst ** ^ Christi agnitionem i in qua salus omnium nostrum ''' j ° m hium digniori .hic noster L Ü CIU S , ttt Studiosos
^ ! ^ t 'P^am indagandam ,
MÖERENS, NEQUE GAUDENS,
^ ' NEQUE FLENS,
^°fetiK^ ante *''' , ' rulT1 decet,tefetein,rotbndutri,& intrepidum b , e” u m,hic inquam, erexit.
A Nc, NEQUE MOLEM, NEC PYRÄMI-
dem, Nec sepulcrum*
K* *Wria Mui-arij & industrii aiiciijus architecti inanibus TUl - a * ^ ®difkata fuere haec z neque molis ^ pyramidis, aut 'iilqy^soauhOrci eotisideratio, cuiquam proficua este potuistet
^ SED OMNiA;
Vj. '>'et, posuit, nempe verba haec , quae inscuiptd legis,sma- tabulae Hcrmens verbis haud adsimilia, praeterea medi- C 1 * 1 illam summam,& catholicam,omnia humana corpora per- {( ‘'teth, tum 6c impura metalla ad sphaeram solis evehentem, ^tsososlapides.siquis ad summum eam deduxit; fingentem,
,S 1T » ET NESCIT QUID CUI POSUERIT.
nem pc art em totam,primi, secundi, & terti j ordinis medi- ftil^s’eum Gebrö loquar; scit pfatterca se sic posuisse illum >l t(| l)t °P“ 0r unilapidem;af quid, id est,quantum posuerit Nescit, Hi r f; " lrn >Ai verisimile est, ponderavit; neque etiam novit,cui N'-ttTV ' tac l ue n0n ssis re mihi videretur,ut initio monui,si,pro- ^; 0 C . tteihpeftas,magno illi Principi Romano posita essent c ^ n ' a i cum ' n manibus ipsius sitjtotumillum sepulcri lo- Astrati; & omnis moveri lapis, ut quantum, quid ve deinceps sciatur.
SEPULCRUM, INTUS CApAVEssi
%Cp 5 H ABEN-S;
CADAVER, SEPULCRUM EXTRA
Vr habens.
Jb^AV« IDEM EST ET SEPULCRUM
901 * «si multiplex horum verborum dari posset interpreta- i- K«L Lt>b ti®,C£0

h>*
754 Pnoctssus Chemici ^
tio,ego tamen eseteris relictis omnibus, arbitror, ^j.u e pSi vC ” primis verbis,hoc est Sepulcrum, intus Cadaver non ' e C^f
ium ad iiteram dixiste., &quod res habet indicaflc,oc^F^ aCs( ab verülium in hoc sepulcro Icpultum este.niforte lapis' p ^sc' aliquo alio philosopho multiplicandus, insuo vase reli pultits fixerit ä LUCIO nostro, quod eo magis urg« re n ’ ute jr>> ^
detur, loci illius anatomen faciendam. Sequentibus* posterioribus verbis id ipsum digito monstrare videtur diitn dicit.
Hoc est cadaver,Sepulcrum extra non habens.
Sed cadaver idem est,Sc sepulcrum sibi , dtp* 1 }'
Etenim,soipsius,res nostra,sepulcrum este dicitur,un ■ cis absolvam, nam in hoc jacet lepus^epelite.ajunt, 11 ^ (ft«
que in sepulcro alterius. Cum enim Sulphur, Sal, Sc ** „ r exd*" Sol,Luna & Mercurius, sint in materia nostra, ea jubet” tt jc;
here,conjungere,sepelire Sc mortificare,id est,in cinerern ^ j„ (C ita fit.utnidus.avibus sit sepulcrum, & rursus,ut aves,« 1 s t SC
recipiant, & cum eo coaldcant, fit inquam,ucanim^ P^ /iih
corpus: mas,& femina: agens, Sc patiens, in uno Sc c ° , 2 jst t.n r • ... ./? e... / . .a:.— «niswps..
ist«'
jectojin vale posita,igne suo fota,Sc externo adjuta, artI ® j^cdi«*
rio;evadant,suo temporc.Dei Opt.Maximi purodonOC^ j n S<7'
nam tingentem Mercurium,Sc omtjia imperfecta co s P ^-^ilesf’ i_.. _t_: _I!_ ....__ ..--k>
lern, ut ajum philosophi,minerali puro, putoque non {f pi: inque Medicinam summam, humana cdrp®ra perw" plisimum quadragesimum nonum, i ,, eludite, qui., petent ia,
„ opumf, magnitudine^',
„ stures gloriamini.
,» aternttatem litt*, horne ,, nullae hic pecunia ,, niagn*ßbi,autfj>eretfuis „ je comparaturum', hiros „ cum cernat , Ö" bonos meri,
„ japtetitiacfa deditos,
,, fatum efl inehtrabtlej „ omntno cunäis palltda ,, calcanda mortis eff hia „ linquenda & aliis sunt opes,
,» omnes licet Jiultt putent,
„ tanto labore qua, struunt,
» fibsfere at emas domos ,» cum gloria atcfailluflrium „ fama suorum nominum.
•> Demens homo quam fallitur l
>
>
S
"It,
tz
>1
>
C'
$
"Iha,
>i:
S
"U-L
S
s f '
R
%i

Processus Chemici.
7i7
S B Q_U U N T U R.
PRO CESSVS
foco ' eniKen dt , nec ad isteram sequendi , f’<ie mater man *tj^ et ‘ iUor trm/]utir t!(i ,t a :,q li t b Uijl x a t o(n, (peculatori t r Fiber Librum aperire, potertt ftbt Hob pauca, qud i> ai ^‘{““unt ne dicam ■, Omnia j Favente Det Opt.Max . tomparare^j.
PRIOR PRO CESSVS,
,\[j^ aui 'i°brizi uncias duas, Mercurii magno a V* misee decuplo i vulcanoque dissolve lang'
Cujui initto memini.
V«' Vlri us
arris studio ;uido,dum
C fti'* US cxpiret,aurique impositi pondus maneat m atrum pul- ^tKt^'^ctum.quitamenliquatus , non postit in antiquam auri
5 ^ttr "' uvc rtl|CXnOCpUlVere , igne i rv,eieuillun,vapeMrtiu <1-
St p C ° nt ' n <ntis elice, dum pulvis in calcem niveam devergat, tn ^ t ' CS at l ua tesperge, qurfc totiens expiratione inde prolecta 'ft,.. lr,lu cura elabora, ut hac impulsione,&excursione crebra Vt tcnu ent,Sc ab omni sorde & fece evadant purissima, vim- Vf^ipiant superiorti Sc irferioium.descendendq in terram, Sc ascendendo, ut in Hei metis smaragdina tabula legitur; *(L ai ]iiaest Azoth, Spiritus vivens, Terra est fermentum,aqua Iv^iTerra vel calx femina,quorum complexu na Icitur infans. Sed non quovis tefnpdre concipit multer; Sed tuiti de- 1,1 cum uterus a natura conceptui praeparatus est. Proinde |Vf purisieatam, seu solem philosophorum > obturato valde* N>trr C ’ ' rc c0n ^ e ac ^ digerendum quadraginta diebus dum iss iNl\ tetn a ^ um » & crassum liqudeat; in hunc justis,dierum ini ' s ^stuam sensim infunde; hsec est maris Sc feminee conjunr
V * "sirum in modum uniuntur, 6 e femina maris amore tota * ; *fec est solutio: Relinque donec rurliis suas vires re-
JWjj >si*m iterum coeatsidque toties donec calx omnem suam N icerit: Tum uterus clausus sit, ne quid expirct* naiti
V u ans concrescit, & ex illa frequenti coagulatione Sc lolu- V.p l 3 |; i >lSco ncrekit ) q u i colores fiant,omnes explicant philoso-
V^^Qov^ ClT f ’ ^ IC P U ^ V ' S ostendit ,hunc pone super Mercu- ! % ^*as rj° tl S | si°> ut tamen Mercurius aerem habeat,ad drach- V a ad(jp ? rtc d-uodecimam grani partem > da fortem ignem* ^'acem, habebis drachmam unam auri. Si rmiltipll- K^Procfss 0 ” op^ hahehis Lapide, invenies apud mem- \. v 's ist« r U J^‘' 1 l c , cs > cum omnibus suis circumstantiis,
**•**
Bbb 3f SLCVUi-
U
/

7/6
Processus Chemici
SECUNDUS PROCESSUS-
incon^fiV
m»'
■p\UxquidarnscncxDucnecvocatus,cum 111 'T' i,, ul n
st* in»rni nrnfiin^lim
ili®' 1 '
tum se sperni cerneret,& profundum melanckou^ auctoritatis,&nuliiusrespectus esse, cumquibusda^^j]^ bus amicis suis consilium init, quomodo ab b° c er aiJ’ fl ’ temperamento se cavere, Sc sanguineum reliqui« te ■ c0 iisiJ £s , prastantiss.induere possit. Amici ad consilium vo£3tl ’ £ j f l;be (4( !-.’, > Ducis divitiis devocando summo Medico ^* iasWt £ jj £ nit atC |V
i >ti
>1
'ti
jto
,?ti
!?d
Vocatus itaque venit, ad Ducem deducitur,quo P 1 ?
liiMl-rt Mpeliriim fir T^iiv allnnmhir. PllAlUt ^
s
'urv
lutato 3 Medicum sic Dux alloquitur, Pharut
r<*nc nm n^itnrnc Är fpmnprampnra omnillffl ViVCP .
oerf
n'>
ceps qui naturas & temperamenta omnium vive»n^pt & ut audio,immutare potes; audivisti quis sim,qmb ^ ^j,z ha 1
& quantasitmeaprogeniesinuniversomundo:*> m 0 b tu4
mihi impositam calamitatem ut per petua melanc ; Gj>
qux mc omnibus magnatibus reddit ingratum,& 5* # Ji t 11 derem enim lubens, sed vetat cerebri mei con tin ,jfn# r , - c —. . r..i animi
motus:convivia frequentarem sed prohibet »_-_ l _ er:... r. »**/ .si'
fU®"
& nulla in corde meo quies: Hinc o Pharut me* 13 ^ ; 0t -li-
inquam contemptus,&perpetua corporis mei tabes^^u'^
mutare,si temperamentum innovare meum potens, .
timintelligasquantuni tibi ornamenti & utilitat' s 3 £t j Sj fa$. j^ hac Pharut: Maxime Ducum grave est quod a me P . jit® 1 x difficile,attamen edoctus meo malo, fcioDommdd.^^tis'^, nes.efle idem ac graviter imperare: Quaptopter ut ;nii t3 /‘iir opus hoc difficile,longum,& quod fere omnes st u, f*'„, at» s : dent,fallit,aggrediar,ea tamen lege,ut si obediensA» pcili®’).
ftitutoiranue .temnore.cnm asrw-ftus Saturni esset e* Lo&ui-
„toq u ibi ti£",
Ili
K
\
X
S
%
X
‘fc,
ftitutoitaque tempore,cum aspectus Saturni
lis,Pharut omnes exire jubet de domo Ducis, eXce P £are t i® 1 p*
tulo variis coloribus induto, quem ut Ducem rc£l ,^ n ,c3i I ’'f,ir>' _- i 1 ,_ikiflRmis l " 11 if,rJ c ,
nuit. Tunc Ducem in lectum mundum albiffim'* » (set,^ eC i
indutum posuit, eumque optime tegit ne icspi'' are P proximas fornacis fumo enecaretur. Curabar autem curationis angariam aqua limpida, & diaphoretica,'f* S ^ .. dos prorumpebat sudores sed claros, & qui linteam' -nr^
varus maculis tingebant.Hac videns Pharut etubu'tP pli®’^ Postquam autem dux foetidos vapores non eructate >-si'§
. ' r ^ r * --- •=/!>. CU# nf) ^ c ({'
P®' ® 4 ■
>1
<
liat
'4
iroitquaui autem uux tumaos vapores J. ur nlt u ‘ |v atra bilis in universo Ducis corpore soluta esset, e p^piO? praparavit lectulum, hoc Pharut ita adornavit ■_ e)< jeii> { ii> magnum posuit ex pennis Aquilae nigra: & i uV f e ? n {<,rO > vicale ex plumis cygni, hac tegit linteamine Iu al : ( jr
ex primo lectulo diligenter elevatum, huc P on j a ’ u Jit,a e r j>l/' tegumento tegit, & optime omnia spiracula c ’ <p‘ f
ulio modo possit. Duce in novo hoc lect" 0
S
Hici
S
\
'"k>
X
X
h
S
S

Sfojjj,* Processus Chemici.
fi ^rfo 0 c °rpus & pedes ejus inungit,donec tota atra bilis ab Aoj) en 0r Pt>re ad capitis vcrticempervenit.Dux interim fepius i ( lt 3Utc n | : ' tle ^ atu r,quodexcoloruinmutationeapparebat,Pha- I ,'Ve 1 apert0 Ducis ore, palatum niveum invenit, jubet Da- 3^ a t Um duin dulci talorio ä capite atram bilem,& a pala- ! r t (Jo^^adit. Hoc facto non cessat defatigatum Ducem inun- i j^'pore ^'^eat hujus pessimi humoris radices una cum splene R K COro Uc ' s eradicatas. Denique tertium praparatlectum,
I'‘ 1, c( (1 o^ Us £ P uc i s demortui reponit, aqua & oleo mixto fui* i ^ Unc ^ ux fcipsum aspiciens vidit fenova na-
'Pta ^ indutum, 6c turpi illa Melancholia exutum; atque nes suos commilitones potentem.
r\. TERTIUS TROCESSUS.
Venatura comparata sunt,quspartium sunt consimi- J'(i a ^> u t metalla omnia,h*c non multiplicantur,nec crescunt, u am primam deducantur materiam, quae aqua est,ignem, < l Ue ' n Ventre suo gerens,quae corrumpere neceste est, quo ^ furant imitans,novam pariat formam : est enim ars,naturae O a > eamque quandoque superat, ut videre licet in vitrorum f( tv - ^'One &c. quandoque autem naturae tantum ancillatur, & juvetur infirma natura,8c imperfecta perficiatur; arte V^'hs agente, & motum administrante; ut natura, quae iute- '}s 5 a 8't,ad suam deduci possit perfectionem , hoc summopere ftj'. Pttcupiente. Itaque animadvertite, quod Materia nostra,ad O ari t sui originem deducta, debet dividi in elementa, eaque a 5 in aquam,scilicet,& terram: harc ignem in se continet; W et ° aerem,quas depurari debent, & rursus conjungi, ut, quod steti possit,pax nempe inter inimicos : huic autem no- quae unica est ,& ä nemine aperte nominata,nihil ^"'■additur; cum non fiat congtua generatio, nisi irteonve- Us ' n natura. Superflua tantum removenda sunt, ut sim* Ut ‘* mur , qu°d est tanquam genus generum ; formam for* ^'usehabens: Lapis enim unus est; Medicina una,vas u* 'ö^'8'tnen unum,Ac una dispositio,nimirum continua & lenta lv > r e ^ m s'ao vase; Sufficit enim lapidem semel in suo vase po- jS>i; u c ' a '*dece,quousque totum compleatur magisterium,quod Vj, amalo est; Manet ergo jugiter clausus lapis,donec % J '° er ‘ t tumiditatem, Sc albus fiat: Tunc enim non no-
Ndh 3er ' s ^ atus: Cum autem aqua,terra facta fuerit,quod m
dicriam spatio fieri consuevit,aliam impone aquam, Cco q ue > n °l 1 festinare, nec ab opere cessare. Toties lm- otles exiccatur ; s«d cave ne facias ventrem nimis dim* arn tamen aquam ad suum corpus,per suos ternarios redu-
Bbb i ««<

i ii
Processus ChemicI
ces; cumque unus ex suis ternariis verius erit d L ~ zn , pccisus, omnes sunt mortui, athoc non fit ma' 11 ß
hoc ipsum circulariter operatur, seipsam denigtan^^^,»^, rubore decorans.qtiousq; finem assequatur. •^ c ! u ‘ l j u o hausta,&in terram conversa,per quosdam dies m ^ e re 1 ” f 1 ' levem putrefiat ignem, quousque pretiolus ei e° l0 . r . funt> albus; in hoc albo colore,spiritus cum corpore u 01 ^ gere queunt; quocirca nobis praecipitur: . ‘ e0 apP art ^v r
frangite libros: omnes autem mundi colores W I,,lcit S . ■ i . >.. .. > r .. _.~»*m
cum denigrans humiditas erit desiccata,antequait^^ya^^r
niat albedinem; sedulo ergo animadverte, qua i.. r_:..r_-_ ..j _ioreini _
Jat seipsam, & quomodo compositum de colore_i ^ ^ fatur: cumque fuerit recta albedine decoratum»QJ' fortiorem,sitq; (i opus sit,ignis subtus, & (upra.p* J,|re tUt ' J'
rum dierum,ut totum deorsum maneat, nihilcjn e ^ enim, dealbatione completa, ei animam ind uC 'j^. fpcf^ui
'Si
111*1
, UUllUrtLtUUU tum^Vin , V,1 «Ullius. j. jfljw « |l4 l’
quam liquefactum fuit,in rapido ignefigit,selix dl . s super nubes exaltari; Cum itaque, tempore * ’ at rt ’ e t inundatio pluviarum Corrumpat magistenurmof^-^a
absque timore ipsum comburere,donec rubicim
colore. Neque tamen cessandum,quamvis rubeu"^^iil^ ^
tardet,quia sicutprima digestio stoinachi 011inl * rt ciTi
eunda hepatis omnia rubificat. Accipe tandem P^jytc lapidis, & cum non fixas panis convenienti st 1 ! 3 _, rt ib u51 ^
JIoipiUIO , fcA. V.urtl UUU UAO, ^«uua w»iw..« —-- . e .
sublima: Ium fige; Se denuo cum aliis non P* 1 f ^ ^ pf
luuiuild : » uui ugc; ut utuuu t,mu mii»“ 1 »“ ‘ fest 1 »» 1 »ist
eleva, fige, reitera, donec fusionem praestet » C1 £ll ju 5 !! ^Ij? cer re, haec est medicina stans,tingens, perlcvcrm '
mille millia cujuscunque imperfecti corporis» y/
in verum solem vertit.
ADDAM
ET
PROCE S S V M
Sub Forma Mistae»
A
NlCOEAO MELCHIORS ,> Tra»sil<iano, ad Ladielaum V»g* r >* V
mia Regem ehm miß u,,,, g QUARTUS PROCES 5 J?
1 Ntroitus missae,sub tona, gaudeamus,Lcc.ekit c ^ ( stl
1 v„ndament„ ra .,..X.^;. -n,-„nimso JUl .. s#'
Fundamentum vero artis est corporum Il/ ' f[) da aquam nubis,sed in aquam rnercurialem res° v
pappatur veru? lapi? ^bilosophoruin.
illi» 5 f; U|

V wf Processus Chimici. 7s 9
0; S ' InWo >tus vitiioli.St solis vitri, xquales partes .dans fo-' Kv S Gloria patri,Sc filio.pcr spiritum sanctum.
Aell tIeso « bonitatis inspirator socr* artis, a quo bona cuncta
4 oS Procedunt,Eleison.
Haoie,Iapis benedicte artis scienti* ejut pro mun, ^ilon' lnip ' ra ^ 1 lumen scienti*, ad extnpandum Tuream.
st' v 'ue,pectora nostra sova, ut pro tua laude pai iter qi 'a artis expandere postimus,Eleison.
r °.| la in excelsis,sub tono duplici,Deo sorti cantetur,
^ tcta. Deus largitor totius bonitatis, qui maxime in nnc si)j s ' lQtu m,sola tua bonitate & sopientia famulo tuo N.N.ncin prseccdentibus: Sed tua ineffabili pietate,& gratia (ii^ en *ente,lumest socr* artis Alchemi* inipirasti,pt*sta quae- ti S ^ S,ut quod extuse majestatis dono accepit,ad salutem corpo- Vj^animae ejus prosit,in ipsoq; omnia vitia mortifica,& gratiam J. infunde,ut eandem socram artem solummodo ad laudem,
] 1( ^ Q dam nominis tui,& fidei Christian* propagationem,fide- ’ cx pendat,par Dn.nostrum Jesum Cbriftutn, Arnen, epistola. O altitudo divitiarum sopientix,& scienti* Dxi!
, ^‘ aduale. Surge aquila,8c veni auster: perfla hortum meum, 'Juent aromata illius.
| r ersos. Descendit sicut pluvia in vellus,& sicut stillicidia, ftil- * n sta super terram, Alleluja.
, 0 felix conditor terrae.nivc albior,suavitate dulcior,flagrans in t ( 'do vafis instar balsami. O Salutaris Medicina honrmum.quas ^as in brevi morula omnem corpotis' languorem,& das long r terminum; Naturam humanam renovas,paupertatem ^ps,divitias tribuis,tristitiam compescis & vitam incolumen at-, t, t V; ' s ; O fons sublimis ex quo vere scatunt veta aqua vitae,ia ^nhum tuorum fidelium Alleluja.
*<!««*« sancti e vangclii, sub tono, Ave prxclara, cantetur;
^ ^tn testamentum artis volo nuncupavi, quoniam tota ars Che- /•'‘■‘t,tropicis ea verbis occultatur, Stbcatus.qui intclligithanc
> f ntiam.
c üm i e ’ O CE '* i»bat speciosum, mundi lumen radiosom; bie 1 ■ n * copulatis, fit copula Martialis, Mereuriiq; conjunctio.
maxime per fluminis alveolum ,naicitur illegrgas in ‘ SlC l l,e quaerunt millia mille,artis magisterib ‘. ipsis solutis, non stiii m uubis.ea enim nostrum nunquam emendatur gurvimf, st'im mcictiriascm tefalutissttoc gummi nostrum benedl-
,. "Persciolutum , jam nomen habet pbilosophoram fperma- '«sol UC lUmC P etit copulari; virgini spons* desponsori,eamquo n<:o *«»ft*gnate per imistempeuhtiauv. Sed non repone
Zb-b 4 w 0°'

srib"'
,u«
■ /HH Proces sus C h e m i c 1 e j
yitgo impraegnatur,nisi amplexibus crebris osculuifl ^
Tune in imtnce concipitur, öc sie felixsqetus ‘
“ nr. ,n .',^1
naturae ordine. Tum infundo vasis apparet Mbiop^^uH bustus.caleinatus, colore disooloi atus; & penitu? (f!(r j ) at<l'p ,i)S- carens, jam rogitat inhumari.Sc sup hujpore viter calcinari,donec ex ignis fortitudine appareas t0t ul ,1, i,|ii Sed siepe prius sumit potufn.quod ad subera s ciinC ^,j U flC ^
per fe sic jam bene lotum in ignis perseverantia > e a efficitur gratum, prpprio sudore renatum, red4 ltu
tb !““ 1
&
Cqrpps prius obtenebratum. . jsinc |,t
En mirabilis tethiopis regeneratio, seu reisovam^, cat sibi nomen npvum, per regenerationis Lavad • fl' lofophi appellant Isilphur naturae, & eorum p' 1 ' ,ig'
philosophorum ; Sed obtenebratio fatuorum, . phiae naturalis ignorantiam decepti sunt, per varia ;
rtiiS
^aptiam.
r<f
.pro
Ecce res est una.radix una,essentia una,cui mbn pi-'-^.
ponitur sed tanturp superfluum removetur, E c ' f0 tafi>f l pium; Demunt affectat confortari,a sua natura fer j S pib cl
re suo fubrigari.Sc temperate destillari,postquarrr^i^neii 1 ^
tunc incipit regnare,& contra vim ignis pugnare > j n jtjiic° s sublimari, & diademate coronari; postea om neS ,. g (o>
& rebelles prosternit & suo imperio subjicit. j n a s j„cC'
Hic est thesaurus thesaurorum, summa rne . | 1( jc
phorum .caeleste secretum antiquorum, beatus, H y .p
nerit.
Qui vidit talia,manifeste scribit, & loquitur - & f cU U * cC rum est testimonium ejus. Sit DeusBenedict us 10 (t ib>
rum per I.C.D.N. Amen. " co^V 5 '
Evangelium Sancti Matthei Sc Lucae ro.dieakur- ^ Dn.Deus.pater caeli & terrae, quod haec abstond*
& prudehtibus hujus mundi,& revelasti ea parvu 1 • yi
Credo in unum, sernppr dicatur. *&&*"*'
Offertorium, Lapident quem reprobaverunt n di n '
factus est in caput anguli, ä Domino hoc factum e ' le in oculis nostris. _ llS ,u
Secretum,salutarem victimam omnipotens V ^ i|T , c>^e stati alacriter immolantes, suppliciter precamur piam,ut hoe nostrum artificium ad honorem n ^Lp e r dictx artis akhe-micae,tuo ssorioso nomini sit '5 P
“ I
UiUdIdUiO JiUitlMi'-rtjUlU glüslö-O, ( rX 3^1
imiyersalis ecclesiae salutari reformationi conic
M* 1
lilinum nostrum Jesum Christum, Arnen. ■ a c, uf
Commune; Regem nostrum venientem e | 0 Pf'
A dit^emUe.;orynatum- ipsum

. Processus Chemici. 7 *}-
d h Christ m * & corpori,. Ukstue eust( j cm pominum
tiost '»'an* corroborationi serviat» p
“ m Jesum Christum. Arnen.
Ite Mista est AlMuia.
> PROCESSAS QJsINTFS-
V di Senem virum clarificatum fingentem, m manu sua i E w ai 'Wnem*ntepi » seprcm sigillis sigillatum , & .°£ u ? p ?t Vl di eum veftibusalbisargenteistectum »auieisiolnsc 'tt'i Utl1 ’ ' n ca pite fu* vestis erat annulus aureus, argento cooper Hi' lr * enjus circumferentia erant talia vctba (cripta: Spiritus, rw^Lovpus.aquo annulo septem catenae, tam aureae, quam at Sh!f*’ figi'lat*, totum librpm circumdabant, & aspectu retro- Vt ,cto , totum librum revolventes,omnes ad annulum illum reflabantur. Hic senex a me interrogatus,quid istud significaret,
1 'findit quod ipse annulus aureus, argento coopertus, sigmhcat f^detn philosophorum, qui in suo profundo est aureus , Scma- '^nus & 1>v suo manifesto, est argenteus, & f*mininus: Septem , 1 “taten* hbrum revolventes, lunt septem operationes, quae magisterium circumdant & perficiunt.
Interrogatus veto per me se nex, quid scriptura annui' 1 igniri» (l, tt, respondit: Scriptura haec est mirabilis, est& totum arca- 5jbi Philosophi*, quod sub brevi compendio contineri videtur. Xgpnia spiritus, Mercurium denotat, qui ipsum corpus subtiliter Rediens, ipsum ad simplice dispositione constituit, animam ab ^xtrahit,& ipsum ad aere sursum elevans,fecit portat; & postea r o eorpore disposito,anima infundit,Se corpus eam amplectens, v 1 ^ ca gaudet.Et anima,cum corpus ingreditur, ipsum perficitisic ' 0, mortuum perficit,8c dum resurgit, in perpetim vivit. Anima
cj''”' Sstipsum iulpbur non urens, quod congelat Mercurium m r 'P us Lunare, vel Solate, occurrens in loco natur*. * atu_
■ "' st mediamx inter corpus, 8c spiritum. Lc ipsa eos ligat, con-
t t d't, con')unc(\onc inseparabili: nec spiritus potest conjungi cu .'fore, nisi per animam, qua est Solis,8c Philosophorum tin u
. ’ ime ipsa nihil fieri, aut completi potest. Per hasc in H,(v Pj nlr nostrum, non esse sulphur vulgi, quod est P in 8 “*' i PfuJ V , flonmia ' nficitns & corrumpens : Corpus veto
^ ' unam, quibus ipsaanima dominatur, tanq
m suo s ‘ b ' -cto; St illud post anirn* separarionem, dicitur
mo ' t ‘"m, donec per animam ingredientem ihat pe
x. ’ tunc dicnur corpus vivum, immortale 6c resuscttatuM.
P« baue descriptionemannuh rursus intuens, vidunpnma
Bbb j F att «

7<>i
Processus Chimici-
parte Catenae aureae, Sigillum literis argentejs,di ce & humido pone me: & ex illis pasce me quoniam ,
Tunc interrogavi Senem,quid hoc sibi vellet ?,QiU r ' <jiri tll , f L primam elavem, seu operationem hujus lapidis, s
trcfactio, seu Digestio, quae fit per futim tempus, M fl a ^
humido igne: Nam anima non potest extrahi P^Lp/oP’’ 1 ' pore, nisi mediante sua digestione, quae est clavis ^
nisi putridum fuerit, ad arcanum pervenire nen p° l /
Vidi tandem fecundam catenam, in principio ar ^f ult ilic <rfl l;/ fineauream, & in parte argentea erat sculptum fig 1 reis dKet\s:Lez’ifer Dtgeftut animatus sura, M e * t , { jU- gra^tcrtbtu : Et interrogatus Senex, quid esset’ “ 1 { pe0 gilltlm secundae operationis lapidis nostri quod dici Nam prima pars Catenae nostrae argenteae, dernof *. u rJ jji quod destillatur esse argentum vivum animatunV*
Secunda vero p#rs catenae aureae denotat id, quod ^ tA & tertia j scilicet Oleum, Tincturam, & animam m quod est oleum Philosophorum. Et haec ests ecun ‘ a ciri nae philosophiae. Ista sili est catena deaurata, & Iniquam supremus conditor insevit suis mineralibus-
Tertium sigillum estrerria catena aurea, liter' 5 “ hii'
pta dicens, Tincturam a dicto separa, id est > “ * [( i$ p 5
pit aerem per se cjcaltari in humido pluries, hsc el jus operationis.
Quartum autem sigillum illud est, quod vit^ ftp"
V
r»'
—. * --—» *1— . FxA*'* ' V ’
argenteam, literis aureis scriptam, quaedicit- * subtilia me,ut pößtm reduciadsmplexJupP^ e ft^ 0 i nex interrogatus mih.i dixit, esse exaltationem Ip 1 quae est clavis hujus operationis.
4 '
Quintam autem catenam vidi auream, & ar §A'arg s|ltC ^t/‘i ficie nigram, & erat in ea sigillum quintum, l‘ tcr * tß t ptum, dicens : Sttto, deficte, pota me i 0 diC cllS ’ 3 K' (I |V
Senex super htec interrogatus respondit mt «> i
ina
A'
hoc scriptum magnum esset, quia corpus tum, cum parte spiritus animati, disponitur cit> ientiae quintae, & ad eam citius pervenit. arß'A^ji* 1 ^/
Sextam autem catenam tam auream , ens, vidiin ca sigillum sextum , literis.aurcisf crl P duifumUtSj & orphum, & a Domo pr,ap rijt * n0 y
d-
ad tpfar» reduc , ut nos corpus am,pleti enl ’
Jiat : Ad haec senex interrogatus dixit. Qst° q£ j 3 pii aquae, & olei, super corpus mortuum» eo ? l . ta huj uS test stare sine corpore, & e converso > estq ue e * ©perati».
$cf'

Processus Chemict,
7<tz
( t j 'P t,r »a auttsn gc ultima operatio, est septima catena, tam au- Olni-, tl r amar gentea, quam vidi, in qua erat sigillum ultimum o- tJ'. , '8i»an*, tam aureis, quam argenteis literis scriptum d,- >, a ' tf Wer cum,r»e ar^cabilt , säetet aqua, sua ^to/en^ tssc *? s f'?«r«re neaueat , Senex vero interrogatus, dixit: hoc s slu, Umum > videlicet fixatio & nutritio; quod est facere hxum, Urn » 2c est septima, & ultima clavis philqfophorum,
quinque processus placuit in tui gratiam studiose lector, i ■ C> provectiores judicent & utantur, fruantur* ad t 0n ? otiam; Juniores vero & recens initiati sacris, habeant quod - 8c experiantur, non tamen sine discrimine & ‘Hd UniaX ' mo , aut cheinlca, ut ajunt, invita Minerva; ne quod dei 0 y er ^- > '° kst i 01eum,& operam perdant: potuissem ego qui- » 111 Pnues i)s addete proceffus,non illos quidem contemnendos, os etiam apud me astervo manusctiptos, at mihi vifi sunt Isti ^tunc fututi, quo tibi facilior patear via ad Epitaphium nimi- ; ca pcscendum, hi enim mihi usui non minimo fuerunt dum Jl, a experirer , mihique aditum ad penitiora, Dei beneficio ,fe- 'JUnt: Si tamen intellexero hosce meos qualescunque labores, i®' chemiae studioso acceptos fore, quidquid in penu meo pbilo. |®phico deinceps situm reperero > quod absque sigilli caelestis fra- stura communicari postit, id totum lubens tibi ptopediem, in- hteadumhissructis, impertiar. Vale.
ELEGANS
In nomine DEI Vfoentis CS” $&ißcantü*
"fErra mihi corpus, vites misti praestitit ignis:
Alta domus quaero, sedes est semper in imo Et me perfundit qui me cito deserit humot.
II-
J d mihi sunt lacrymae, sed non est causa doloris: v' »d caelum , sed me gravis impedit -Et t
qui me genuit, sine me non nascitur ipse.
t . III.
S U v is aquae tenuis, modicorum pondere lapsus», jj e madens, aestate ftuens, in frigore siccus,, umina facturus, totas prWoccupo terras.
'■ta tibi referam nostrae primordia vitss: . ,
> Wum^tuseram, nec etatmum matris ist aW®» m posito partu > natum me nemo videstatt
V. Nor.

7^4 Processus Chemici.
v.
Non possum nasci, si non occidero matrem:
Occidi matrem, sed me manet exitus idem.
Id mea mors patitur, quod jam mea fecit origo.
VI.
Vita mihi mors est, morior si crepero nasci:
Sed prius est fatum lethi quam lucis origo:
Sic solos manes ipsos mihi duco parentes.
VII.
Magna quidem non sum, sed inest mihi. maxima virt uS ' Spiritus est magnus, quamvis in corpore parvo,
Nec mihi germen habet noxam, nec culpa rubore».
VIII.
Ambo fumus Iapides, una fumus, ambo jacemus:
Quam piger est unus, tantum non segnis it alter $
Hic manet immotus non desinit illo moveri.
. ' , IX -
Findere,me nulli postum, praecidere multi.
Sed sum versicolor, albus quandoque futurus.
Malo manere niger, minus ultima fata verebor.
X.
Nulla mihi certa est, nulla est peregrina figura.
Fulgor inest intus, radianti luce coruscus,
Qui nihil ostendit, nisi si quid viderit ante.
XI.
Non ego continuo morior dum spiritus exit.
Nam redit assidue, quamvis & &pe recedat:
Et mihi nunc magna est anima:, nunc nulla facultas.
XII.
Plus ego sustinui quam corpus debuit unum.
Tres animas habui, quas aemnes intus habebam.
Discessere duae, sed tertia paene fequuta est.
Non potest apertus negari quam dicendo, Non.
Et non potest apertius affirmari quam dicendo, It a * _ 3 b a ‘ Cui non est datum, non intelligit. Omne enim donU
Qttdtesmultum & non Mentes,
Fortajfe invenies cum non tjuwes.
\

tlBELLUS
BSPRINGK ^0 31EI8 GERMANI PHILOSOPHI
Antiqui libellus.
De Lapide Philosophico. 0er >»«nico ‘versu Latine redditui, f er Utctlanm Barn*** dumDelphtnatem medicum, hujus scienti*
Y ßudiosißtmum.
vij. 'Jfptinek Vocor, natus ex nobili familia, k ,' 1 b°c ftemma gero cum laude Sc jure.
^n ? . Pbiamlegi, & bene intellexi. \ _
^Dditione praeceptorum fundamentum attigi, jp<l mihi DEus ex gratia sua largitus tst j , ans mihi spiritum cum intellectu.
^ lutn factus auctor hujus libri,
. deduxi i n hunc observabilem ordinem p* intelligent pauperes Sc divites.
> Ctt t in tetris non repetitur ipfi similis,
‘ n quo mei m» sit laus) non sum oblitus, pequutus enim sum verum fundamentum & veritatem:
Ktut hunc libum in silentio servate.
^nonpoeniteathune saepius legere. jj'c veritatem discetis, & accipietis, k hoc donumDEi magnum in bonum vertetis.
? Deus Pater, qui es in omnibus,initium Sc finis» jugamus te propter D nostrum Christum Jesum, yp ‘Uumines sensus rationis Sc cogitationes nostras, ycte laudemus .celebremus sine imermifsione, y* bunc librum, fecundum voluntatem tuam absolvamus, Quique omnia in bonum velis dirigere,
^° s que conservare in tua immensa misericordia.
faxit sancta tua Ma jestas pro sua immensa clementia.
“I' vm0 enumerabo vobis hanc artem, in veritate recta vos celabo. st Ua m me recte Sc bene intellexeritis,
Ü mCrtotisv cstriliberieritis.
Ift n *kil plus est quam unum id* ° ornrua latent.
p-® animum ne dejicite. .
s > v?u cre cnim ’ tem pus, Sc patientia vobis simt necessaria, ^altis nobilissimis fructibus uti,
%• Peeniteat vos temporis & laboris,
Nam

*]£6 LiBiuiis i fodi'
Nam femina & metalla vobis semper modice coque ,!
De die in diem & aliquotseptimanas.
Tunc in hac unica vili r,e
Totum opus philosophi* invenietis & perficietis- v jd ctlir
Quod quidem omnibus hominibus adeo lmpostibi^ v Cum sit adeo facilis Sc vilis labor.
Quod si alijs monstraremus »sein lucem pröferrtn> uS * Irrideremur a viris, feminis & pueris.
Ideo estote modesti & secreti,
Tunc eritis in pace & sine cura,
Nempe erga Deum & proximum- Qui dat artem, & vult eam ce lari.
Nunc praefationem omittemus,
Et vertun artem describere incipiemus Etryihmis, figuris, vere, & plane,
Sine nugis, sine mendaci js in lucem dabimus Gratias agendo creatori omnis creaturae.
Et jAm sequitur prima figura.
PRIMA FIGURA.
Animadvertite & recteintelligite Pisces duos“ 1
mari nostro natare. ’
Mare est carptu, duo piscessuntfl>trtttu & pHilosophi in genere dicunt,
Duos pisees in nostro mari este, «
Sine omni carne & oisibus.
Hi in propria aqua coquantur:
Tunc immensum ex his mare fiet,
Quod nuUus homo eloqui poterit,
Hoc est philosophorum decretum:
Duo pisees sunt tantum upum, hoc verum Tamen sunt duo & nihilominus unum Corpus, spiritus, & anima.
Nunc certe vobis sic dico,
Coquite siiiiul haec tria,
Ut sit maximum Mare:
Postea vobis significabitur
Quando magnum incrementum habueritis.
Ideo coquite sulphure bene,
Nec multa verba ea de re facite.
Taee & reconde haectuo magno commodo i Ita eris liber ab omni pauperie.
Os tuum adeo compesce j
Sictuus felior nulli innotescet, gjC
&

767
Be Lapide Phieos.
. SECUNDA FIGURA.
Ic dictitet animadvertite nigram feram in lylva-. kit osn . Pmtreftßh.
t^tan^lr s in prresomi ait
^4u csseins y‘va.
si ~ n - e P rocsi >s obductam,
foe
- fVUUJ vrw»v»v«»-*—— r
'[«'S caput amputabit, tv>„;»..7_- i-_
v\)k > ■“ dmpuww“)
^ta ^ en '^ us nigredinem amittet, florem eliget, k; ltls hu')up verum intellectum» tVj ° nominatur caput corui.
01 primum haec evanuerit,
Ij.^^Pparet albus color-
^^"rr demum vocatur capite spoliatum
)i ^ nigra nebula perierit, credite mihi.
^ c '1'turdono Philosophi p. 5 nim° gaudent, h ari t summa cum diligentia,
V ^nlla stultus b-ec sciat.
fiUis suis bono animo b^nihil scribendo retegunt,
Jmpc quibus a Deo darum.
Hac ratione hoc potiuntur dono, nulli hac de te dicendum,
Widern Deus haec caelari vult.
TERTIA EIGURA.
Deinceps sine cura scitote in sylva cervum, Si unicornu latere.
I E. , In ctrpore eftamm* £? fiiritm-
I ^ j*'losopbi dicunt strenue,
’ animalia effe in hac sylva > i i,,' lr n laudabile, formosum, 6talacre:
: St robustus cervus.
1 cotstu ’ m °nstrat Philosophus;
I Wu ' Uo m lylva latent omnino,
1 %', Cat us vir dicetur i Hp'^U'retietSc capiet.
»obis claris Verbis HJ , ca ut hic, St in omnibus locis ' > luo animalia,in lylvis vacari. r Q sylvam ICm unam Eilige ) u ad fundamentum t,spiciamus.
Time

768 Libellus
Tunc fylvä corporis nomen accipiet,
Tum etiam certe & recte in venientur;
Unicornu esse spiritum omni hora;
Cervus vero nullum aliud nomen cupit Quam anima: quod nomen ipsi nemo subripiet Nunc etiatti justum est, uf magister vocetur»
Qui ea arte duce & frenet In lylvam ducere & deducere Ut simul coacta maneant Huic lecte a nobis adjudicabitur Illum assecutum esse auream carnem Et ut triumphet ubique;
Imo ipsi magno Augusto imperites*
QUARTA FIGURA- ^
Est summum portentum ex duobus leO nl
unum fieri.
Spiritui anima stitit conjungendi &
ad corpus suum.
■pideliter nos philosophi docent Duoskones ambulare robustos Nempe Masculum, Sc feminam, iii valle tene Latereque & artis este,ut capi possint;
Horrida, crudeli facie & imagine Celeres, effrenes & prorsus feroces.
Quos, qui sapientia & astutia Irretire, frenare Sc aster vare noverit,
Ineandemquesylvam cogere poterit,
Huic merito Sc jure afleribetur ,j; S ;
Eum adeptum esse coronam Si gloriam longe p r * a .
Imo & laudem praeripuifle sapientibus hujus temp° QUINTA FIGURA- Lupus & canis sunt in una domo; postremo ex his unum sit. .
Mortificatio albificatio corporis coffj ,t>> animafiirstu imbibitis- A Lexander ex Persia scribit,
** Lupum Sc canem in hac argilla este Educatos, tamen a Philosopho nobis indicatur,
Utrumque unam habere originem,
Lupum scilicet ab orienteprovenire, ,
Canem verö ab occidente ortum suum habere»
Hi sunt invidia pleni. 11
brofa #
h>'
M

Hior, ,' 0 * Lariae t>HiLosoi>. 769
ll, u ° Il> wibtmdi, & prorsus amentes,
t; C v p tcuirn vira privati
$e<J c - ls maximum venenum oritur,
! <3muo vlta potiuntur,
Sn u 1Cvci ' a de se praebent .
a "^medicinam. & nobilissimam Thenacam, in terta haberi potest,
sapientes cujusVis temporis, v s ° gratias agunt cumque laudant.
SEXTA FIGURA,
vere est magnum mitafculum & cita fraus, in venenoso dracone summam medicinam messe. er eurttts rette & chemtcepractpitatus, *ielsubltma* [tue, /»suapropria aqua resolutste » (S
v rursum coagulattu.
Cjytrendus draco sylvam incolit e ^Urnme venenosus, huic nihil deest: \ y 111 Vicjct radios solis, & lucidum ignem , h llric diffundit suum venenum Sc volat tam monströse.
Nullum vivens animal ante illud subsistat,
^ Neque Basiliscus ipse ei par sit Xli dium sapienter occidere norit,
(*‘ c evadet ex omnibus periculis.
* sttnes venae & colores in ejus morte augentur,
.'fitexsuo veneno summa medicina.
venenum subito consumit, i^Vorat enim propriam venenatam caudam.
omnia in seipso perficere cogitur.
^ audabile balsamum inde ex illo fluit,
^ 'fitestandem conspicient,
omnes sapientes super his gaudebunt.
SEPTIMA FIGURA.
Duae aves in sylva nominantur, cum tamen saltem una intelligatur.
V,
Hi
tr “irius ftpttufuhhmatus^audetnßgitur,«^
«»fuger/,&UoUreper %«* ignu poßtt. Toste
julCimatio retierandu ,quoujque
\ V,., sixuifiut-
I Pqkus in sylva repetitur
1^ quo Hermes suos pullos habet,
^ 'empet conatur volatum, *■'
Ct in nido manete gaudet,
V rol.
Csc
St

birit«*'
770 L I B E t L U S
Et alter alterum non dimittit.
Infimus supremum sic tenet Ut simul in nido manere cogantur:
Tanquamvir in domo cum sua conjuge,
Conjugio arctissime copulati.
Hinc gaudemus omni hora Quoa aquilam feminam hac via tenuerim»*.
Proptcrea Deum Patrem ut faelicitet hoc oremur
PCTAVA FIGURA. n Duae ares furit nobiles, & magni preti j, corpus & ‘P 1 altet alterum consumit.
Corpus iterumponaturprodtgefttone infimum
balneum, jupersusesuo aere <bel ßwtiu d eorpo re e .ßit 1 ' trado. Corpus fadum efi ,per operationem, a tus 'vero rubeus arte. Entium opus tendit ad fttfi praparaturtpj fic lapis philosophorum.
D Eperitur in India amoenissima syl va ,
^ In qua duae aves sunt colligatte:
Una est colore albissimo, altera rubro.
Hae se invicem mordendo interimunt,
Unaaltcram devorat, & consumit ;
Utraeque tamen in albas columbas transmutantur,
Ex columba nova nascitur Phoenix,
Qu* nigredinem, soetorem & mortem dimisit,
Etfic novam vitam resumpsit.
Haec vis ipsi ä Deo data,
Ut in posterum aeternum vivat, & nunquam moriatur, Acqwßvitnobisdivitias , Sc vitam incolumes,- Ut hoc magna miracula edamus Ut nobis veri philosophi manifestcdescribunt:
NONA FIGURA. ■
Dominus /jfcarum pomus efi suo regno (fi abt n r supremum gradum conscendit •
Si fortuna volet, fies ex Rhetore Consul:
Si volet haec eadem fies ex Consule Rhetor-
Int eilige pnmum gradum ttndura %ero app* ^Uncaudite mirabile lactum,
Magna enim vos docebo.
Qualiter Rex se super omne genus efferet,
Et audite quod nobilis sylvarum dominus dicat,
Hostes meos omnes superavi Sc vici,
Vcnenosumque draconem pedibus meis subegi,

Suj, . De Lapids PHitos*. t| >n« 1Ct ^ m ’ ms & dive* ii» Terris,
Oc
5t tib
'uperior natus
u s> nec natura
t Jt W ,ncc ’
h\b!‘ Vlvent c
H .-vnte creatura: '"v.Ü^focio quae homO cupit.
7 -»
m > salutem durabilem, , „
C 8 '»urum.argentum, gemmas,ptetlofosque UpiUos, ?Ptii^' C l Uc . m cdicinam mammam & minimam.
!%‘ s cn ‘m eram genere ignobili,
IJ ™d' tn tam sublimi loco natus & constitutus estem,
It c tt 1 L ,c ' tantum fastigium devenerim,
I ^ c ' > naturae beneficio datum est.
pessimo sit factum optimum,
Sd n, i Urn Atadurn evectum fit 1
Y'?^ statum regium,
usini Hermes nomen sylvatutn domini tribuit,
DECIMA FIGURA.
Salamandra vivit in igne, ignisque hanc mutavit ^ in optimum colorem.
gradatio & meitoratio ttnflur* <iei lapidi* fhilofiphorum . augmentatio potim 'pV, tnteUigatur.
Fabulae hoc nobis narrant,
Salamandra oriatur ex igne» suum habeat cibum Sc vitam, fir *psi natura dedit;
■V 4t autem 'N monte profundo,
1 0? em mu ^‘ '§ ncs incendtmtur,
V »Itero minor,
| OseSälamandralavat j i Kq S rna ' or > quartus elatissimus omnium*.
'JHf /pues Salamandra lustrat 6c in ipsis mundatur i tS i D s Uatn P ro P erat foveam,
'sinere capitur Sc confoditur, i V* ^ v ‘ tarn cum sanguine emittat,
' dem ipsi undiquaque in bonum cedit, ä uy Chncm suo sanguine luctatur, ,
^ f» n a m ° r fe posthac perire potest.
'■ tG tla lptuiS P ret fohssitaa est medicina intern« iXoJ 1 uun repetitur
^ Cstim mnrkiim
V^b.« "* mufouUanguis ejus propellit M<lc( »Pie„ mC r S , cor P°sibusque animalium Sc homittWB* * ntcs suam Hauserunt scientiam,
Gcc L

77 1 Libellus
Et per hoc ad caeleste donum pervenerunt, QuodLapis philosophorum dicitur,
Cui totius orbis vires sunt indit«,
Haec nobis philosophi mera ex benevolentia Aot&° ’ Ut eorum perpetuo reminiscamur.
UNDECIMA FIGURA- Pater, filius, cum ductor« sibi sunt jun^ 1 manibus.
Coyptts,ß:iritus, & anima, hic fubtn*
C Enex Pater ex Israel venit,
Qui habet unicum tantum filium Quem diligit ex toto corde:
Huic praescribit dolorem cum dolore Ac si ductor filium unicum ducere Quocunque locorum cuperet aut vellet.
Ductor dixit filio his verbis-:
Veni huc, ducam te ad omnia loca In summumaltiffimummontiscacumen,
Ut discas omnes mundi scientias;
Ut magnitudinem mundi & maris perspicias,
Et inde magnam voluptatem capias,
Ad summum enim te proveham,.
Et usque ad altiilimas caeli fores,
Filius verbis ductoris paruit, _
Cum illoque simul ascendit,
Thronum caelestem inspexit,
Qui erat supra modum splendidu«,
His igitur omnibus visis,
Cum gemitibus patris fui memor,
Misertus est magna’ miseriae patris,
Ideo ad sinum ejus reverti constituit.
DUODECIMA FIGURA. Alius mens Indtx sn ‘bafe jacet 'qHtmß» r,t>iS tstpotefilisss &Dusi,con/ c c n * em rtsnt.
i'|Tr filius ductori dicit,
■^Adpatrem meum descendam i Sine me enim nec esse, nec vivere potest: - Me ingeminat crcbroque vocat,
Ductor ad filium dixit,
Non te solum dimittam,
Duxi te e sinu patris

77 }
Jl, J tc re<Jucam.
De Lapide Pijidos.
Kuc^l 1 ” gaudeat, & vivat.
UJabmm hanc vim.
Ä Sq Unt, gitm: sme mota ambo, ■'
y c Patris repetierunt. ,•
V a ment «« filium cum vidisset, v °ce clamavit, dicens.
DECIMATERTIA FIG.URA.
^‘ c Puter decorat filium ; aptma Ö ” Jptntus e
corpore promanfltit . te absente mortuus eram,
m magnum discrimen vitae veneram, ^^lente revivisco i •
Ciij Cr| im reditus hoc mihi confert gaudium.
Hi Jr , Ve 'o domum patris ingrederetur filius,
^ Dat/»r I^n„;ki,e ^ *-r» nl fll r . f '
tL, ‘ uri51 Ocme gaudio hunc degiutivit, l^^proprio fui ipsius °re.
leprae nimia
DECIMATU ART A FIGURA. Oleum & reiht tiuilura fhtloßphorum ex ft
promanat. ater propter filium,
j j^Simulque Deum intimo corde precatur, I n^'ius manu erant omnia,
! \S-’ tr eat & creavit cuncta; l ‘-Him suum ex corpore denuo educat, {^ ln quc pristina sua vita donet. l', ( " S precibus annuit, :
n rcrft que decumbere &'dormire tubet. dormiret,
ii 4 ' lr * s P er lydera lucida.
/mittit Deus caelitus pluviam latras per sydera lucida.
pluvia frugifera 6c argentea erat», s^Pus partis ngavit & emollivit* a nos Deus tandem Statiam tuam
lJ iam tuam aslecgtamur.
Ct c ?
X)ECL

774
Libellus DECIMA QUINTA FIGUR*' ^
UicP*ttr&filius in unum sunt copulM*' m a ternum muneunt.
TT Ic dbrmiens pater ^■Totus in limpidam mutatur aquam,
Et hujus aquae virtute Bonum conficitur solum,
Simnlque novus patet fortis de pulcher 3 Quique facit novum filium.
Hic in patre semper manet,
Et pater insilio:
Sic in rebus diversis Innumerabiles proferunt fructus,
Qui nullo tempore pereunt,
Nec ulla motte intereunt,
Sed gratia Dei semper manent Simulque in magnifico triumphant.
Pater cum filio una in sede resident,
Senisque magistri facies In medio apparet,
Pallio sanguineo Vestitus.
Regt feculcrum tn^/ißbilt, immtrtttli,ßh _ lum ( jsjr lori it tn fecula. ^ 4 men • i
ANTIQV1 PHILOSOPHI Delphina tis anonymi Liber
SECRETI MAXIMI TOTI ? 4 ^
mundauuglorU. Quidvis'
'Ia,
Jit
%
>
%
ftil
>
c
*>ii
»5t
l M
»t.
5
N
Pt,
inf
IN minimis implorandum est divinum auxilium- jjjp
rKatillimA in arbute miinviUne Unius rOlinfl’ a\
sili chat illime, ist arduis, & majoribus hujus mu nd ! U
a»»*-«.»»»,»*»»«*'», - V» liiBfvnuua •- ..AIZ' , j#l|l
mus ? Et cum ita (it quod intentio nostra versetur d jr»“ ^ & majora mundi arcana , ut infra syllogistice deM^ propterea invocando Dei, Patris Domini nostri J e 4 L,nC’ >! mensam bonitatem, in ipsius & servatoris nostri no e iili f
_ . . ■*. •• l.olZ '* -'.rli
suo nos ducenteauspicabimur. Anno 1447 dicl UI1 ^ l0 ^c r V ( j('
miteii«« in /‘«fl-in« in r<“CfstOst^«, 'tfP
nusrij 7. in crastino jucunditatis assuet« inregst° n ;iw llsT ^
.. _ -. n_I V_l* 1 -S^ i-
moris est apud nos laetari, in commemoratione« 1
_5 _a_V. . „ _ „rettl 1 .,i A
Iium regum, qui nostrum Dominum & servatoic«^^^v> J> «x diversis partibus in unum locum adoraverunt.^ t , «‘Se mo depingere, & secreta manifestare quse sub vel* u* 2 o'
in desperata forma consueverunt tradi. Tali m0 °° fcc< e ’ t W niosi, &his introducti, possint in hoc opusculo P r ® st ^
riam mundanam totaliter acquirere. Hortor au
lijt
«c
iit
ti
fir
*
Pi
>V
«ii
ti'
U'
t
ti
H
t:

tia m . Secreti Maximi- ‘
C ^piternam, pro rebus a vobis leviter transeuntibus, rehn- Cm Clitis: Aientes, corruptibilia quique. pro incorruptibth- Ck'Hui debere. Hoc praefato, m utilitatem omnium fidelm Canorum, praecipue D. nostri Regis Ludovici, scren.ssim*- L., 0tn 'n? Regini. ejus consortis, ac fili) eorum»vsmmi m« Hiet h * P»mogeniti, dicimus Planetas septem esse, die« septem.
septem f licet. quod me attinet, ego tantum sex nume- s Um ’ tllmiru m quae sub malleo extenduntur. Haec, & illa nota t; 0 ’ P iraee ab aliis denominantur, ©b influentiam & participali inter se. Mercurius autem non est proprie metallum, sed to^'P'um metalli, Sc quod est principium alicujus, non est ipsum f 0t "r* : Mercurius est autem eis pro materia, sulphur vero pro
|„ t .*• Nos veto vidimus corpora metallica, oculata fide, reib»
tti?' n ^ ercur ium, & multiplicata in illo > at nunquam Mercurius ^ Metallum, nisi coagulatus fueris virtute sulphuris: sulphurei* autem capiamus pro omni calore naturali. S vero adveniat t^ 1 Mercurio aliud sulphura suo proprio, ex quo fuit ab initio.
. Cl te, ut juste fiat metallum,non est praesentis speculationis. No- ta tticn, fili tni, quod qui metallum cupit perficere, metallum /^spiciat oportet: & haec disce, nota, & saepius revolve, nam in ° c dicto stat consideratio rei. Generatur autem lapis noster ex r^kte & matre, 5e ejus sperma est aqua serena non madefaciens, longum tempus ascendit vir super feminam, in colore ni- | r °; & illud corpus nigrum accipiet aquam ejusdem natur*, &
• Rlt & stuit per processus temporis & salvabit infirmos ab omni ‘'firmitate. Datum in camera parlamenti Hermetis. Ht. Rubei widerosi parte unam,albi in sua subtilitate partes tres,aquae fere- j* P artes quatuor. Lapis componitur ex igne & igne per calorem, j. «tcocto & crudo,& ex igne rubeo 5calbo, 6cex igne fluente Sc ta* 1 w ’ k U compacto, Sc ex sulphure & Mercurio, Sc ex aqua in- Vel ex aere, & igne: vel ex igne, aere, aqua Sc terra ^ u ‘>8c multis alijsSc infinitis modis potest dici. Rt tamen non p- C ° t it>i mendacium sicut ali j fecerunt, qiii de arsenico, &auri- >Hfi^ Cn t° ’ a '"mlnibus,salibus, vel animalibus, atramentis &
Dj “'tis aliis phantasticis rebus locuti lunt, quas falsa & vana pe- t; t ^ S - C0 S lls> s £ untur esse. Meditare fili sapientias, & invenies ve*
•it f* E 8 0 «celavi nomen vulgare,propter duas causas; una est, P Cr ^ U1K meum libellii male agat, ego possim me apud t 'bu«'j> eXCU ^ are ’ ^ dicerequod secretum non revelavi nifisapien- vc ' c dignis. Alia causa est, quod csteii philosophi satis in tibj p "^ nominant Lc tegimen celant Regimen manifestabo, Sc law, i Qupd (i lapide non intelligas ex teipso p cr rationes
qiijj a ' es> ^cp ei ' verba philosophorü,pra:termittendo omnes res
praeter naturam sunt, non es dignus vocari philosophus, neq, Ccc + debes

77 6 ' Liber . . bor jn'‘'
debes nobiscum philosophari. Hei vobis phantastic* s ^ U[I1 b*)' bus in hac arte, qui vultis seminare fabas, & colligere ° . „ t ot> ,s fami, & ex stercoribus facere aurum potabile ! Vae vo aU' capitibus qui vultis de Ovis ,& sanguine ,<k aliis rr»“ e ■ ^ob 1 ' rum generare •• Aurum loquitur, & dicit, Maledieantutst^^M listimam meam formam vilipendunt. Ego sum n0 _ nl gei’ c ' ens,8c omnes infiucntiae caeli in unü convenerunt ad m llS nS tl1 ’ rationem per mandata Vei omnipotentis, & ego fuw , R rutae perfectae, & sum natus sine adulterio, & isti pfaf h e fgn 0 *' novelli obcaicati, me spurium & bastardum vocanti** arS fiib' rant. Ego sum incorruptibilis, & filius solis, &mini rna P ( j c0 ri' 11 ' stantise mea: est totum meum continens, nec in me ali*! 11 ^ |ub' ptibile repetiti potest, & tamen isti, ex corruptibilibus
stantiam meam volunt multiplicare; quomodo poflun®
‘ P >
re filios mei similes, absque consensu Sc consilio meo, fiet, quousque ego femen meUm igneum jactavero >r> ^O 1 <*
meo fluente, albo,& igneo: verum, confiteor peccator ‘ u cum matre mea quae me prius insuo ventre portaverat, multiplicare filios meos, Sc cum ipsa consuevi delectp*' „hjc* 1 ' biliter amplexari, ut ex ea, & per ea possim mihi simile 5 3 " f c tare, 5c multiplicare, juxta illud: Pater ejus Sol,mater Lso nO rt35 dicit Arnaldus : Matrem puram accipias , & eam in * e ^ p ,al 3 ^ cum filiis, ut ibidem delectetur, & quando incipiet alKj u
delectati, in aqua frigida extingue. In disputatione p 0 tfiia uS
curium, dicit Sol. 'Disptitabisne mecum ? Ego sum jicis* lapidis, 6c instiper ignem patiens. Dixit Mercurius verl . r giri Sed ego te genui, & es avarus, respectu mei, & nihil vis *' ^ |,r tuo propter tuam duritiem. Ego vero spiritualis fuM, ^.^o, v l' tet sapientia abscondita, & qui me j unxerit filio, vel fr atrl j e0 ut ‘‘ vet & gaudebit, habtbitque sempiternum thesaurum, 3 g t pasceret quotidie mille millia hominum, non indig eret ' sum illud vivificans, & mortificans > & in me sunt onw ^ ^plct'
mirabilia. Dixit autem Sol ,Neceffe est ut substantia
m- 3 ""
cH'
■ a'K
plicetur in ventre matris meae. Mater mea, est Luna viV 3 ’ tum vivum, juxta id: Portavit eum ventus in ventrM u jj c rn l{5 '
id est,aer, Aer, id est, Mercurius, quia aereus eso filio
Nec filij tales reprobantur, propterea quod ex matre,
Iterentur : Nam, hoc eis est permisttim per omn>po«mtc ^
Et ipsum aurum est solus agens, Lc mater Ina est sola P 3t ^ spc c ' £< nata ad multiplicationem suorum individuorum , cfi p**'
Nonne si solus filius edet in natura humana, &sola rn i-., rt uil*'
4.1V/1MJV MIWJMJ U „MW v.,*» , M Udimuumuui in i ^ t ,
mitteretur quod generarent sibi similes, quod jiecefl c \ jio* 10 plicare genus humanum, aliter totus mundus perderes rate Regem nostrum, Sc suam matrem, & nolite cos in
>
Ni
S
'sic
v,
Pc
Vt
$
.; c i
. ;t n f Jpt ; \ ' ; iu
15

vi),,, . Secreti Maximi. 777
t ’Wu i* 16 ’ O vos impii qui hoc secretum vilipenditis { ^cr c 4 - e . c ! ua mora & patientia nos comburitis igne violenti Vcft r ltlS nos annihilare ? sed certe, nos non timemus rigo- Urn,nec timemus ignem, quia de natura sua sumus. Sos: matri sua:: Isti sophista: nos separant ab invicem,
, 5 s.a,. PWiuntä generatione nostra, quia tu mater habes certas
f, s,t n, c, ts,
Pennas mirabiles,& subtiles, & delevi me dimittis , Scvo- tuge pennte comburantur, tuäm tamen substantiam NtJ* ^ u,e ^ ce f c paulatim & paularim.'Ego vero sum grostus, 'ilyJ^^Sjstcut ursus, non possum bene currere,nec habeo alas Adv e ' 1tl ^ u m,quia compactus sum,quapropter non timeo ignem. 5j)(. t , rte ndutn tamen est maximum secretum,8c incvedibile.quod 'isid ' n ? Utn tempus starem cum matre mea,in lecto delectatio- »i^| ?st,in calore ignis,certe ipsa me fecum portaret totaliter, Sc •vit,| e substantia mea inveniri posset, si sibi violentia fierct,quia ft tt ' m fortis est & terribilis,quando est in ardore amoris,pro.
l < ^ citur acetum acerrimum, aqua fortis , venenum tin- L ** a c virginis,fons vitae,& ignis comburens magis quam ignis, fyy Violentiam nostrae conjunctionis efficior vounlc corpus 8c Sy^fale, ac totaliter revertor ad naturam meam primam : Si k c completur quod dicitur: Sciant alchemist», species rerum t t nsi hutari non poste, nisi prius revertantur ad naturä primam, teerte ftli,inhoc preciofoopere,utMorienus ait,si sciret aurifa- t'luid: habent prae manibus quando deaurant, multü lucrat ense' Meditare fili,Stintellige,quia aliter no possumus de hoc opere 3ii nisi parabolice, q ux dicta sunt, per me fepius visa sunt, 8e ' ‘ C1 ° ?uod vera sunt.Materia immediata lapidis,est sul-
Mercurius,non,alis qualis invenitur ,unde natura erea- r um,.edidquodnuncineo'est; quod ars imitatur naturam ; i>.. 3ntum potest. Majora dico quam credebam dicere, sed non ! h:,' li Cen 'C e t, quia non loquor nisi amicis meis , & filiis scientia:.
‘nuU 1 ' t P u d°sophi quod aurum nostrum, non est aurum vulgi, & j tene loquuntur, sed male a legentibus intelliguntur.
I |i. y^^ffiiiiter de Mercurio philosophi dicunt quod non est vul- i 1 a pc i cellulam tui intellectus, ac nota, quod sulphur no- f ’Pütl 3llrurn est purum, merum, sincci um , & rectum, & dicitur s N s v!L ar 5? mum vivum coctum, 6t est filius ignis, & ex puris- % " . ' f ‘* Mercurii sumpsit originem, & cum videtur virtus l \ tl 11 '"telligitur nisi a nobis,ex materia unde generatur. Ho- !%. P J'r b.ic horno, nec hoc frustum hominis generat homi- ' s vi,,., ett quxclam virtus agens huius Vel hujus hominis,&
ta-
ri.a'his ekmvistMI? VWtOSa S en * 1?u > usVel hufttslionMni ,
J "nna eftinn, dis , pjopterca dixerunt quod materia lapidis ** ! ' s flitota\ m ^"8,h videlicet illud quod videtur, illapri- au 1 <;a * lll<; denarius aureus, vel,illa accidentia quae $,• videre

778 L i b t r
videntur, non perficiunt lapidem nostrum,sed certa vin (( j t >V bus existcns,hoc perficit. Nec unquam fuit poflib'^* 11 -^us 0 1 ter,ut dicit Avicenna, repetitur materia illa in illis» 10 st scie 0 . Item dicit,li Solem, & Mercurium non viderem, d' ccr jp ü rii £|1 _ tiam istam ede falsam: quasi dicat, fi nullum granurn eflet in mundo,dicerem multiplicationem grani efle ^
mennön intelligas quod granum hoc frumenti q 00 “ vi^
delicet illagroflrties,vel durities, vel illa accidentia,
•ur,generent grana,sed virtus latens in dicto grano,b° c a()C c nisi cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum m ' tellige hacc omnia in tuo intellectu separata & non g r0 3 cil * • ut litera dicit. Relinquitur ergo quod substantia intrin ^.^sos. la,quz operatur,& per consequens sequitur, vera este F verba quando dicit aurum nostrum non esse vulgi,id e > ,u# ä detur,palpatur: sed est quaedam substantia rtiagis sub° .
ipso extrahitur & in ipsa latet. Lapis igitur noster fit e
hxo,rubeo,ponderoso, incombustibili, 8c ex substant 1 ® t
recentis,crudi, puri, & similiter philosophi dicunt qu® 0 ,
gentum vivum quoque capitur pro sulphure nostro vocatur sulphur non tamen sulphur est, sed ita vocat proprietatem agentem quam habet: nihilominus, 0 ° faI n & ■, quam argentum vivum coctum & inspistätum pet n® t0 ^ tali inspissatione,sulphur naturae sibi occurrit, quod 10 1 ^
»ut substantia aurea,id est, virtus aurea, & facit ex ^T* rC jta S rum aurum per praeceptum naturae, nec taliter sulpn^jpop nuit substjntiam Mercuriii.nec comburitur per ipsa 01 ' jgn? 9 {( tesejus homogenere, per talem virtutem sulphuream coadunantur magis ac magis,aliquas post aliquas, & c ^’ p0 £ longum tempus corpus durumöc compactum.Tale c ° Y dici sulphur 8c Mercurius, & quod tale argentum vi v est nobis necessarium, propterea dicimus saepius >st° Mercurius vulgi.Considerandum est etiam,fili, st 00 ^>! £ ^. tum vivum, seu sulphur, rum operatur per se, c l ul3 : n jtii 0 ' operatur in suo simili,& par in parem non habet dorn , r ufl l ^ ceste est igitur ut adiuvetur per aliud argentum vlV ° mundum,& aereum , quia illud est per quod „ostt°m^^,i>^ Xum,&argentum nostrum vivum coctum naruralitc 1 turab invicem,ut ind» multiplicentur in(uoh urr>1 c0 &*’'r c <i< infinitum, juxta illud: Lui natura est calida,& ^ cCA i t - q°’ a L,^ gidum,humidurri , <5c crudum advenerit non noce 1 ^ast 11 ^ minima: partes terras siccae superantur perappos 111 ® 0 tc ss, ^i' per bonam mixtionem ut patet in opere figuli, fi 01 . 11 j a5 , stra,vel sulphur nostrum dividitur in minimas pa rtl£ sumas partes,cum ingrossatur pet appositione a< l u

Secreti Mnximi. 779
'^ranii crudi, mund., & ex miner- extracti; quia ipsum .Saturn vivum clt perforativum & penetrans in infinitum ma-
f ^'am anu* fortes sophistarum a quibus debes cavem. Se-
i"' <la ratio^quare Mercurius non est vulgi,estista, & srmilis.Gcut de auro vulgi; quod illud quod videtur non est propne lapidis,similiter argentum vivum. prout videtuia vulgo, fultum volatile,mobile, frigidum&humidum,&album, dc in abseondito est calidum,& asperum,& terribile,& ruoeu;
^^atur.quod.ut superius dictum est, est ignis albus,& corpora Gallica per eum funduntur & liquantur citius multum quam Cr Ignem fusionis ut patet per experientiam; item in rubeum ^vertitur per regimen nostrum; item fixatur virtute lua eum iuiticnto sulphuris nostri,id est,ignis nostri. Idem ipsum est S- uaturse.Sc virtutes ejus non videntur, propterda non cogno* s ^tu r& vulgo.
Quala debeat ejsefornax.
ij^musvel locus erit in certa camera secreta ad hoe ordinata, ne ventus, aer, & pluvia possint magisterium annihilare,in lo- C ° non nimis alto.sedpaffo, vel mediocri. Sit fenestra satis ampla, respondeat supra furnum , ut tempore necessitatis suas possis fidere actiones, cognoscere colores in opere apparentes; & erit 'Urnus ad hoc aptus in docto loco,& pes, leu funda mentum furni,
4. peduni in quadratura.Sc in altitudine unius pedis velplus. Sit Saticula ferrea in medio rotunda, & quatuot viae in evuee venti- tiliares,correspondmes ad dictum furnum, ab extremitatibus ad dictam craticulam, & in uno angulo dicti furni erit unum canale **ris grossum,femper carbonibus repletum,altum ad quantitatem nius cannae, vel quinque pedum,vel plus aut minus correfpon- e ns ad craticulam, 6c in circumferentia craticulae erunt quatuor a pellat terreae ad formam alembicorum, Et in medio erit una a Pella,ad modum aliarum tarnen stabit in aere, & aliae quatuot ^ u nt super fundamentum,fietque ignis ut dicetur, & os furni erit oppositione ad canalem videlicet in angulo, eruntqueinstructa necessaria ferrea ad mundandum craticulam & ad cineres Xtt ahendos. •
o.^ autem regimen unum,videlicet ut ponatur in suo vase Sc in
thi coquatur jugiter sine intermissione. Ri-Mcrcuriiopti-
to '"tam unam , & ponatur in mortario cum salegrofio,« ace- I talii* 111110 ’ & iucorpoietur ad modum pastae > deinde cum aqua ! ttium s° ran ^°. v ‘ v ‘fica,&.fac bis autter ut ejus nigredo pereat,de- i dei tac transire per corium.öc transibit ad modum lactis. Vein- I Cti; Unci ® m unam sulphuris nostri,impone uncias quatuor Mer. jj^o .invase vitreo sigillo Hemetis sigillato, deinde cqlloceturin secreto,^ ibidem accendatur ignis; & multiplicatur,«.
creicit,

7?o
L I B i R
crescit,efficiturque fons sapienti® currens. O bene dictum^^ sapientia: fluit & refluit; bullit, 6c quiescit, Sc si velis iecut e ^ f (l iemper cum patientia agito, & continua, & non te tsdeat, 1 , tlI i festinandum nec ab opare testandum, donec totum ~ A nl
ad m«* ifit
ais
sicci lapidis formam astumat:Nam sulphur fixum cum j g i\' lans coagulatum,naturalitef coagulat luum Mercurium > P^. el o 0 Sam & frequentem sublimationem super ipsum. Cuu° ^ harcfcilicetterram&aquam.quia cum aqua miscetur c 'i?’ te aa 1 eam absorbet sua siccitate , & inspiflät sua tenacitate,& f‘* c e ti* sibi similem sua groffitie, quia omne siccum naturalite* r^p suum humidum, idcirco tardamentum & temperamentum^, fur esse in magisterio philosophorum; & natura pr®t^‘ - tl |f tum non poterit,nisi impedita fuerit per festinationem , n (j.r0 1 ut omnia solvantur, & cave ne spiritus fugiapt pcr vio ^ti ignis,quia totum perderetur magisteriutrpe'^Scias fili c3li foc e,c quod totum nostrum magisterium r.ihil-djtiud est, quam ^ rectam solutionem & perfectam coagulationem, solvite! F nostrum,postea congelate,Stnihil plus quatratur. Humi“ 1 ffjri lapidis desiccatur paulatim & ex affiiefactione in °°
In lapide nostro non sunt nisi duo,& sunt unius natur®: un siccum,& firmum incombustibile: aliud est humidum vo ‘ c o- incorruptibile,propterea ncceste est,quod ista duo contcmP tnrad invicem,ut unum non dimittat alterum. Quodsi ve calorem ad squalitatem rei fixa:, res volatilis minime P ? pcctare,& si velles date ad squalitatem rei volatilis,res u^^tif per hebetaretur a frigiditate alterius & nunquam per" opus. Necesle est dare calorem ad squalitatem rei m^^yf' licet totius compositi, ut omnia solvantur,& fiant una snanens.propterea coque,coque & iterum coque; & nC %t $ (e|! longa decoctio, esto longanimis, patienter & continu e ’ jy' complemento insistas, cstera prstermittens. Primus (° a(Il il> 1 ' dis nostri pöst bonam continuationem, quando incipi^ c . ttI rl* 1 ' ri.erit niger, & durabit per quadraginta dies, &tunc em ^ gtfl' pis albus, Sc tunc Sol operabitur cum sulphure suo alb 0 ’^ jjg s ' rium coverten^inLunam puram ; Sc si majorem habur^^P siioncm operabitur cum suo sulphure rubeo, Merentium 5 o
tens in aurum optimum, & per hoc perpendere debes > *1 est corpus hermaphroditum, id est, in se continens duas Lunarem 8c Solarem,quod aurum prius fuit argentum fl ^ipui 1 ' rum. Nota tamen,quod cum materia nostra fixa 3 s ‘ £ j das nunquam potest destrui pet ignem, & propterea p°.f e ignem quantum volueris,quia semper meliorabitur ctU jn infractum,& efficietur rubicundistima, vel ut sang u c v(fl e
vel syiupus granatorum. Si illa volueris multiplis* ^

Sto
Siecret i M axi mi.
781
tj C'U 1\ 1 . <. •
>ünde fluta principio: 8c totum convertetur in triginta Sitf lSl Inc ^ cina * n puram, albam, aut rubeam fecundum quod Ät,, r ‘ Cl ' n ientum. Et demum capies unam unciam ejus pulveris, v4°l«ie. fitper decem cujuscunq; metalli,& eritaurum purum stip^S^ntum purum. Iterum capies miam unciam,& prolicies tij ri ''udjam conversum,Sr erit medicina pura, & toties reitera- dl e ^ Uot ' e s medicina fluet, sicut cera vel oleum: &ttocdicitur ijj/j ‘?- a Urj,-aurum potabile,ba!ianuim,fbns vitae6c fluvius para- ^ * 1 11 'tlaurus totius mundi, Sc secretum absconsum.
Extractum
CIMB ALO AUREO. ANTIQUISSIMO
LIBB.O MANUSCK.IPTÖ, AD
rem nostram faciens.
ideo addidiyHt eo magis pk/tofiphsa fludtoß alacri atßi* mo m ea perquirenda pergere non recusent.
^Rtis nostrae una tantum exstat res,tui tam in principio qiau» in fine nil extranei additur,quod sit siis- „aturx alienum Scek Astita attenti vivi puristimi, ex fumosa cujus resolutione, tam io ''feeribus terrae, quam in alucplo philosophico generatur vapor "Actuosus, cx quo per actionem caloris in fine digestionis genentur metallum perfectum,ex quo ulterius per resolutionem artis, ll: >turam adjuvantis, generatur lapis philosophicus. Ut aitis fiat ^breviatio, conjunge crudo digestum,imo digestiisimumme- nilum.ut maturum immaturo succurrat,& excitetur elementum ^e elemento. Nisi hanc mineram Deus fecisset,vanum e stet stu- "iuiti nostram. In omnibus gradibus ignis unus & xqualis fem-
1 tt esse debet. Talis autem quo materia non elevetur,imo verius '«orefebrili cocta in fundo vasis quiescat, nec flamma vas tangat
11 fundo: asqualiter tamen ad omnes partes deferatur, sitque vas Ppenfum in summitate furni: non autemHineriauttestxjm- rUiiatru .quo melius circuire possit. Sit autem vas ut nosti»cujus ;' cs Partes aut minimum dux sint vacuse. Lapidem sufficit semel t v afe ponere firmiter claudendo, donec suam biberit humidita- Si, pars una corporis 8c novem fpititus, id est, novem aqui- Sc * 1 * s P ars decima, in prima scilicet compositione. Vide quid ^s.nam ait alter: Si fuerint vigilati quatuor partes ignis,extm- > tQ ca l°rem illum cum octo vnciis de aceto donec siccetur : bJ* 1 denuo humoraddi debet & exsiccari. Hermes vult quarrn . P artem ignis igni addi, Se hoc non simul, sed in quatuor quar- W. m c l uatuor diebus,pro qualibet quarta. Experti vero super a quam tribus digitis,fecundum quod eis videbatur bo- Sed nota, quod cum novem partibus aceti citius solvitur 1 . Rebis
PT

781 Extractum ril 5
Rebis in aquam: sed prolixius exsiccatur & figitur. mul imbibit & eget manuum contritione. Si pr*pareri nir
simul & coquantur, bonum est apud expertos. Septem je
d' 0
perarionum describuntur a philosophis, videlicet sublim 3 * 1 *^ j y
pctiliiuuuui uuuiuutuui ttpimuiupms, yiui.iiut imi/**- ^
stillatio.calcinatio,solutio,coagulatio, fixio,ceratio.. T
pis est unus, medicina una, vas unum, furnus unus.Iabo^^
ratio una: & sic philosophi scmper unum dixerunt
commendantes,diversitatem vero abnuentes. Quia vitam ' n P , a ,
habeank'
grinationc agentibus hoc contingit,ut hospitia multa so 11 -"-' micitias nullas. Non convalescit planta, quas sxpius P 13 ‘ non venit vulnus ad cicatricem in quo medicamenta creh 1 tantur. Cum corpus nostrum ad solvendum ponitur>l> tim denigratur: Scetiam statim perminima separatur & p u j,|j. calcinatur, Sc statim solvitur, & sublimatur,& solvendo & e \ mando conjungitur cum spiritu: Sc si fuerit aliquid aliud e in corpore mixtum, illud non solvetur: sed remanebit ‘”^^1
vasis, hoc autem totum fit in una hora. In fine magist er ”
oritur,<Sc derelinquit corpus suum, ipsomque totaliter rfl° ^
manet in fundo. Si ibi mediante spiritu,& voluntate artifi cl *’
corpori non teddas,& hunc elavem ignores, jam es in . 0 ’
tionc & totum magisterium r§ latet. Visa albedine, jrfO'
pus tuum,infrigidando enim iAinam invenies calorem
' _' — . o. _•__:_*11_/"■**. e. /^I/fineJ^ .
rare prope vas,& intuere mira, quoniam albescit & citris ^
tius quam in tribus horis dici j hujus tamen rei generat* 0
Ji» /Urt<* (liUltrt iJmlMMrt limrxr Äe »ArrstT ""
A'
dis. (Hocsubito (Ivideris: admiratio ,timor Sc terror i-- riient: nam apparebit tandem in albcdinc, qua: omnes alb mundi vincit.
Ars tatst.
D Ecipe igitur in nomine Domini iEs nostrum quod C s (]C rc^ ^lis novem conjunge,Sc tere ut totaliter spirituale fi 3t *' 1 jir'‘ dentia fascum, vasique suo impone, in furnum locajut ei mobiliter adhaerea® nigredoque putrefactionis appare ^p' diutius dominabitur: post vero nigredinem, quicunque c ^ 0 pi>* paruerit, laudabilis est: fine intermissione rogo coqu^' ^ mulierum fac, ufquequo incipiat germinape in viridi co . qtf 0 mamque evolantem, mediante spiritu , redde corpori > u primo exivit.ut conjungatureidem in albissimo colore,«^ infiigidetur. Jam habes persectum lapidem ignem n ° tr j|ti<f\ tem nec aerem, quem informatum Sc fixum fermenta ^ jgit^ deducendo fixum in volatile, & volatile in fixum, ^ C ^ a c , eundem tamdiu quousqj incineretur Se rubescat,habeatq ^ ^ tem sanguinis combusti,yel draconis,seu aloes vel cp*° ' l O c<1 0
*ii>o insitm snrwip ettmiK eniiio rT«n«PAtinn*m VlC hlDC*** _esl|i’
fic« ipsum super corpus cujuj generationem vis habc te ' ^o>>
Ni
?ff,
'tft.
%
'"is
'Oft!
N.
S ,
N
' 0-1
k
! ■>!
'H

Ex ClMBAlO Au REO'
4%
jL^CCf* ■t'X LlMB AiU xx u i\ b V t _ ^
v ^' a C0r P 0ra Imperfecta. Corpus ergo in opere no-
Wa Co 1 u^ri spiritus per modum distölutioais ,& spiritus vice i ‘ ( Us r P Us, P er rnodum coagulationis , quo corpus ex potestate ' cq ll acc l u ' t atsibifiuxibilitatem,& spiritus ex corporis potesta- ) i §, lt . at fibi fixionem, & in hoc est perfectio artis. Solve, coa- tln ge,& habebis quod optas. Spiritum animam & corpus s . P IS voster.non lapis,quem si dissolvas,distblvitur, si coa- ; V i, a 8ul« ur ,si volare facis, volat. Est autem volatilis, albus, J — — -»««»raosnaJinsjuataneerepO'
V"” a S mat ur,ii volare racis ,■
C' av us ; falsus, pilis cardns, quem nemo sua lingua «ngpne p ' ^mf. aquam dixeris esse,verum dias. S. d.xens aquam.no i,isamieris In opere philosophico cotqungitut: fpintus mine- W Cc udu Sl tanquam aqua cum corpore suo>Jpfurapnma ,''°nc solvendo. Tunc Rebis vocatur.
^CANVM philosophorvm, per
Virum doctissimum olim versu hexametro
conscriptum.
In nemine Des <bftenti* & Wssicssniis.
mihi corpus,vires mihi praestitit ignis, s ^Ita domus quaero,sedes est femper in imo,
1 ^«perfundit qui me cito deserithumor.
S II*.
S ftl mihi sunt lacrymae,sed non est causa dolor»
| f 'ter ad caelum,sed me gravis impedit aer:
'Hui mc genuit,sine me non nascitur ipse.
W . I1L
i Ws aquae tenuis,modico cum pondere lapsus, l s ; ^ madens,«state fluens,in frigqrc siccus,
, ^matacturus,totas priusoccupoterras,
\ • . IV.
i V'' re ^ eram nostrae primordia vitae:
C dum na tus eram,nec eram tum matris in alvo ;
I" "polito^srtu,natum me nemo videbat.
Kn V '
j b^ ^°ssum nati,si non occidero matrem: i 'irq mattem, sed me manet exitus idem.
, ta mors patitur,quod jam mea fecit origo.
V$ mors est,morior si coepero nasci:
VsJa lxlS rstfatum lethi quarti lucis origo:
os manes ipsos mihi duco parentes.
V -a VIL
stmdem non fum, sed inest mihi maxima virtus. . .
Seni tus

Arcanum Philosoph*
Spiritus est magnus,quamvis in corpore parvo >
Nec mihi germen habet noxam,nec culpa rubore®* VIII.
Ambo fumus lapides,una fumus,ambo jacemus: Quam piger est unus,tantum non segnis it alter s Hic manet immotus non desinit ille moveri.
IX.
Findere me nulli possunt,praecidere multi.
Sed siirn versicolor,albus quandoque futurus,
Malo manere niger,minus ultima fata verebor.
X.
Nulla mihi certa est,nulla est peregrina figura.
Fulgor inest intus,radianti luce coruscus,
Qiii nihil ostendit.nisi si quid viderit ante,
XI.
Non ego contiquo morior dum spiritus exit.
Nam redit astidue, quam vis & saepe recedat:
Et mihi nunc magna est anima:,nunc nulla facultas.
XII.
1’lus ego sustinui quam corpus debuit unum.
Tres animas habui,quas'omnes intus habebam. Discessere dure, sed tertia paene fequuta est»
Non potest apertius negari quam dicendo, Non.
Et non potestapertius affirmari quam dicendo, R ’
Cui non est datum,non intesligit. Omne enim don 11 Quares multum G* non m^entes,
Fortasse infyenies cum non quare t.
NICOLAI BARNAVD 1
CristqArnaudiDelphinatis philosophi & nf c ^ C BREVIS ELUCIDATIO O illius
Arcani Philosophor^
In nomine Dei % tuentis,& £|l rl1
iNcipil auctor,quisquis ille sit,a summi Dei Ut par '
^num virum decet,invocation«.
Sed ecquis usquam eil, qui Deofi dedicet,l
Rarus quidem,sedfaustus eB. ^
Ham quisquis esi hujusmodi, summ*****
Magistrum habebit,(S ducem, jj/
Gjst monstret hüte, quam dehgatfibt < et* 0 °

fyw ArcaTium Philosoph. 78;
•'Hlltj.,. rlor mä nili d/o inspirante, aut praeceptore docente , aut filicis experientiaJc suminis cum laboribus, & fomtibüs hon N, ad, P'<« sc tfbsse\tcmo unqüatn cogitct.Nimc incipit *ni- ' c ifhf Ce 0lTl nino narrajc, quantum licet , arcani ptula'opliorum ^^niadeptam^rscens :
jW r<l n “bi co>y>«»] Intro ducit austor Mercurium non quidem 'Mu 311tcm * aut nostrum iolventem , sed tingentem illum &
^ Prr prosopopoeiam loquentem, qui corpus suum tertam ^fin ^ Utdcc fi'> affirmat, terram dico initio.Se per se mortuam» •toa operis redivivam öc glorificatä , cujus glori* viam
am pervenit,docere incipit, dicens.
Nr;j t ,/ '*"»< pmfttttt /gMc/]Igms enim est,qui solutioni corpus ,Dtl in) lllC C ' Ua fibignis est qui coagulat,qui tingit figitque,Sc
peragit,hoc autem non de quolibet igne; sed dp igne ‘ ‘ ,c l ui unicuique rei inest , ‘intelligi debet, qui etiam sulphur
hac in ve,sed invisibile; cujus beneide 10 in MCr-
f
, c atu r corporis, , . .
f >o stio(qui etiam ignis est)mixtu, 8cigne levi externo juvante»
,j ^um.digestum.mortuum, 8c excitatum gloria & honore tati- tlr >prodit coronatus. Interea ait: ,
■*lta domus Cjus.ro ] Ascendit enim a terta, dum CvqUttut, in anima, spiritu duce , igne externo, quem Solis vocant,jrtr
v, nt c .
Sedes e St /impes iri /*we]Quia iterum descendit iit terram,qU3S Vn* ai» Hermete vocatur. Estautem hic ascensus & descensus jjitid nihil, quam pars praxipua sublimationis, & destillationis TOilosophorum, Sequitur.
Et me profundit tjuhne citb deserit humer'] Cum velocilfi- ascendat Mercurius, terrä deletae dicitur,curti veto perinde j .Vendat,terram petens,ipsam profundere fertur, ita Hermes irt | (jj, smaragdina,ascendit 'a tekra in coelum, itetumque descen-
‘ 'h tcrram,& ita recipit vim lupatorum & inferiorum.
I j- ( mthisunt lacrimet] Dum scilicet e coelo in tertam de- 1 > id est cUM post sublimationes multas deorsum seror, vi-
öt mihi lacrymas emittere,
non eft taufet doloris ] Imo ea de te maxime gaudeo , Sc D, n ‘Ph gratulor quod ips* me irthovare & dilatare,tincturamq; C * tn extrahere concntur. .
Rjj ® ‘ t er ad e ttlum] ArnaldusViÜanöVänus in libro Hovi jumi- 1 hr?^' 2 ' de itinere hoc ad caslilm ait: Advertatur autem ad hoc,, tb r m ' lae elevatione, sirecte fiat, quod darrt permanens invem- I Vn' U » d debet P el yim adduci superabundanter v olauhs, ««vari ! a & patfiqus residet ex eadem quost elevatum eft reddi de- 1 WC neC fu S iSs lotum fiat.Tunc terra prsdictaremanet eXatri- ^ ln lapidem durum eitrmiisimum conversa» neque iani Vel Ddd «st vo-

i f
786 Arcanum Phiiosop^’ -< 0 '**?
•st volatilitas illa praedicta,donectotamassalapid< s P r 0 ^ a t: >li ’ elevati,reddita insuo vase, pertundem continuo a t$ c * ut nihil in fundo vasis immundum, autsordidutnrel 1 uf ja'f
dem. Dum vero sic perfectissime elevabitur, adiwp lc _. ju»* peris philosophici perfectione quod ab Hermete hab £ ^ n° ’
pcii3^imviu|;uivij;un.vuuiu. v.juuu ciw aivi jiivv* - _
ter cum magno ingenio ascendit a terra in c«lum-ut r ^
emo alcendit a terra in ccemi«*“» - l ^ tl o ," (t dictum esi. At, ut nostra redeat unde digressa e
inde huic nostra; rei venerit in ( tS
possum non mirari. . _ 01 ,„.
ad coelum causam sibi dicere doloris esse : cum enir* 1 ^ perfici cupiat; & iter ad coelum perfectionem moliatur- quam,id potius non percupereMercurium illum nost>
FI
lum ipsum parentem agnoscit. Causam addit,dicens ^
Sed me grafiü impedit «er] Aesi diceret sensim» & 1 ^j.}>‘i tivo meo, & fratris igne externo adjutus, pondeiouor^^^p^ fixionem properansqtaque cum pennae alarum fratri* trem,& genitorem vocat,firme confiunt* sint. iwpj illo ascensu,qui initio mihi familiarior fuistet. Sequit^^
Et qm me genuit fine me non nascitur ipse- ^(t-.
eurius
solvens,qui genitor dici potest,sine sulphure,
e? ' ■.,;,wiD0u. ,r
/io tingente,qui se hic genitum vocat cerni aut videri p^
afP ,<
«aquam jam tma res facta sunt, utin conjunctione P r ' fU qi fi 1 ' reti sunt aurem alioquin metalla,ex quibus, in quibus- gtij* .
rne ta jF
UiH'
bus, & per quae, (teste etiam Paracelso) perfecta wf sunt,inquam,hermaphrodita corpora, ut de Jove ant 4 carmen testatur. . a
lupptter omntpQtensgenitor,genttrtxcfo v ^. ansii . ic,* Itaque quod de Mercurio dici potest, id dc sulphure di ' videtur ; Sc viceverfa. Est enim res haec de qua P*ViphU f ^Ji quuntur aliud nihil quam Mercurius sulphureus , ' t0 \s ci k i curiale. In hac vero re bina,quae unica est, sulphur ma yerfi^. sustinet, Mercurius vero feminas: rursus ille patris- locum ©btinct,in uno 6c eodem plane corpore: CUI ?^ 3 (ci^l’' bo individua- societatis & gignens Si genitum, sirnut dire dicuntur. Sed pergit,dicens: p
Pullis utju.t tenuis modico eum pondere Sole madens ,*fi.ite fluens, mfrigore ficcus.] ^ stUßjv
vocat,quem paulo ante humorem 8c lacrymas dixit» S 1
fi
quod fatis. Hunc autem pulverem, Sole madentem V
que fluentem, ut videas quam levi igne opus nam 1 !. .,0
r> i (’ - «-v.. r i --jjp.
etiam silente,siccatur. Quis quaeso taler/i unquam vj,^
Flumina fati urus totas prttts occupo terras \ fi' 1 optime mixtus, Sc ut loquuntur, amalgamatus ut ' ^
cum corpore,in debitaque proportione aequatus ,Si
cet,fornaciquc impositus fuerit, & igne f&gyp 114 ‘
actus"
>*
Ss
>i
K,
$
X
e r
%
H
i,
Sr
ffip
v
r
V'
N.
. V
, A
5?
r't
L'
s
o' . u
'fi
! <1,,.

Arca^uM iPrtrtösöPH.
ytf
*i^j ft RCANUM -
i t^ n r “^S*' a Rtis videri poterit, neque terras dccupare.quas nostro opere unius genens messe,cum plerifque .rr^ arhitror. Se*
opere uniusge,,.. .
t 5 Pniiosophis statuendum esse omnino arbitror
ti ^‘ re s er * m %'°st r * primordia <5r>*]Hic videtur noster v «l| c . u,s ^b incunabulis feie aperire, & quis, qualifye sit dicere tamen nihil minus agat,nisi forsan,ut coepit,soo move pp at ' tlce > interea vitae si,se piimodia referre,eaque admitauda ^ e i\i ' ^ 0c loco cum vitae participem fuiste se dicar, quis non ftilof■"|S t ' n ereanimantium eum percenseat? praecipue cuma Klq, ? a al, diat eum corpus, animam, & spiritum habete At {t <m° slde iP so «^™ audiat? non solum vixifle ipiurtided , 1 e , 8ca resurrectione sua vitam fratribus suis impertivisse
, - -
^ <xa reiurrcc-xiuuciud vn.«m* •*«-»*-. i
!*. plantis item, ut perpetuo virescant: nobis veioh®- • -.bus ut fana 6c incolumi, sub Dei manu, vita fruamur ; si t( ra 'tadosi utamur concedere posse. Qnid inquam, de tanta vcn philosophi tractant, dicturus est ? Nonne coeleste 9c divinum quoddam arcanum esse ingenUe fatebitur ? pergit ^ >pfe de se loquetts :
^ndum nntw erant, nec erant tum matris in aföo 1 Qill 11 ^ 1 Potuit,ut na(cctetur,qui necdum in utero mattis erat; Hoc ist sequentia etiam ostendere videntur,mnuit auctor sulphut y 'h quo loquitur,quod,ut plurimum,Mercurii loco usurpatur, 'dee versa ut superius attigimus •. quod quidem sulphut in va- forma permanens,in Mercurii fui vaporosi uterum nccdurri pedtis erat. Haec autem praecipue generationem, quae fit a na- I hi! ^°' a ' n mont '^ us & locis subterraneis,respiciunt, qute «una ! , ,quae eadem natura,arte ministra sit, praecedat: haec vero il- | ^*muletur,de utraque etiam dici poterit & interpretari.
$ A ‘*t paßt a parta natum mettemoSttdebat] Sive fuerit in ter- "niculis St aquae elemento, in quo mineralia & metallica na- ! Vu r l um cst.sive in alveolo philosophico,ui quo invisibilis nictu ' ut coitus 8c generatio.
najci ß non occidero matrem] Redit, §c haec de ' k tl . \°nis tincturae Philosophorum initio dicit : tjux tum pet '■' ) riumv --■■■ --- actif-atfinsa extractaj
tu ^ uiLtimx rnuoiopnwir*'*» > ., ■
% c CVlT ' um vivum,quem matrem vocat,fieri debeat; ipsa extraar W^spOrc soluto,Mercurius occiditur, quod aliis vcibis p ' ° %•' 'j' m,uriS astirmätes solutionem corporis fierinon pol e in
^ -donc (piritus: eapropter ait:
J f, d» matrem ,ßd me manet exitus idem. • j A
mors patttur,cpuod jam meafectt origo J a ^ ^ occiso,moritur & corbus solutu
r** i * r ^r > quoAjamrdwcnjcir»f luuntur'^ ,m 1 ' )r ' n,r & corpus solutum i vesteque lugubri Se itsi est &■ ,tac l uc > cum in ortu sito matrem occiderit,
P m .t<mquam matricidam, mori.
Ddd a Vttd

Cb' 1 '
ue^V
788 AscAnum PhiiosopH
Vita mihi mors fi?. ] Hoc cum homine, pr*cip u ~^.pcu>’ stiano commune habet, qui, quam cito vivere l'° c u( , a it', .| Christum nolle incipit,tam cito & mori pergit. ide°J|^ ßab^, Morior fi capero nasci ] Etenim conjuncti° ne 1 oJ( quem vocant, cum Beia puella fulgida celebrata, 1,1 Gabritius.vix dum primum natus. ..
1 L.if,istus d( „i,
Stdprius eflfatum letht , quam lucii ortg°\ \~isljstuS tistijnus ille, & sanctissimus servator noster Jesus nS iu
iplo loquens praedixiuNissait,granum frumenti cam ^, (U c
mortuum fuerit,ipsum iblum manet. 8i autem mo *■ 0 fisfr e multum firtictusadfert. Hoc vero in loco auctor lue’ 1
l ^
i»,.
lethi fatum sequi profert. Itaque sequitur. .
Sic solos manes ipsis mihi duco parentts\ QiJb mulo,ad regium solium tandem me erigent.
L
, M
x
S
x,
1 4 f
%
Magna yutdem non/um,fed tneft mtht
SptritH4 cB magnuitfuam^t* m corporepa^°\ P
aliis ramcn verbis, Comes Bei nardus in quarta lui * y
dilucide explicat. Rex inquit occidtfurab ipfofost tC > * jpjt 11 ^
t _ _»_• _/'.L/i...d_ : i,.: „neo nnilta c :«itt
per ipsum,deinceps ex substantia regni (ui.qu* posit 3 ä£ cip' t ' i) j. tistimas partes, quisque subditorum ejus P oft ’ s>n f n j ) e;it,^ 1 |r quancumcunq; minurilTiroam particulam quilibet n . irl3 jii
tur opulentia,viribus & potentia regi, vide quam ^ 3 ‘ beat vim irr corpore parvo magnus spiritus. Sequis 7 Vi stink ...- rfiharut s1se . iiu( v '
axim
ic/
Necmthi vermen haket noxam,nec culpa ru
jllf'
tuen quod puriffimum sir,& tincturam rubentem 3 c CW jiiii l ( l _o
V
‘p
dicat; jimvoft
,quod nec inculpa sint, nec noxam mereantun 'L^ 0 c mvefimus lapides , una summ, amboiacetP^ i
■* - J e% . 1 Ll
rmmerumspecierum,& earum fixionem non
"di,
f it.
Sfi
V
v
'tt
■Vlt
non sine numine, ut meum fert Symbolum,aeq oUI ° ^jest 311 ’’ qui tantum a Deo opt. max.suscepit munus,& tantae tiasagat,eique perpetuum serviat. Addit;
Quam piger esi unus,tantum nonfignit tV* ^ ja 3 ' 3 (T
N',
i:
"J & ILA*»" c
Hic manet emmoteetynen desinet eile J f piifl v 1 '
- - J - . • rr 'CP fr'
bo lapides este dixerit, mirum videri poster qu* au^ £ ,is
ventem unum , alterum autem immotum faciat. J* u0( ;antib £l |('
vcim tii utiMiij , auciuui (iKLCiii iiuiuuiutu^ yO ™ (
desltur dicta de corpore,& spiritu ante fixionem > ^ pr^
ctaffl; solent enim,ut plurimum,invidi possp re par esset,ut incautos fallant, & e converso
r-
Sedal Ain fl "
r par euci,ui-mciuius uniant, oce cunvcnu. "m<,r>ct""'' oP' Ptudere me nullt pofiunt, pracidere mult‘v ^ r C* spf «usa est omnino indivisibile, Sc insecabile, haec au ^ t( i>
ad summum deducta fastigium, atomos rubeß teS
Sed sum Ser/fro/e/JColores sine dubio mult'A'^ rtl b M apparent: quorum tres praecipui, nigrum, alba 173 '
?:
>V

b' 1 '
cit' 1 '
£ (t'
r/
, c i>"
"l"
5
>
/
w
)K
4 » Arcanum Philosoph. 76p
V- 1 , ** n doq.futuriu\ Post nigredinem enim , & eseteros ^«colores, sequitur albedo, & quidem intensissima,omnia M Italia in Lunam tingit optimam. At lue noster ait:
»‘«»ere n,rer. ] Ctu bono, invide ? neque enim vel tibi 1 se lc l Uai R usuiaptusesses.
<tb ( nH ° »tama fata Meretor] Veneris quod maxime optare \ ca ‘ nem pe ad regnum illud, quod natura arte tibi uni para, fy' ’ COn seende r c. Perge.
'■H'. a *»thi certet efl,nuUa eB peregrinaßgura^LüwX. 8t al' alt eri dicenti:
teneam nodo mutantem Prothea ‘bidtsss.
Vri* lltCm omnia ,aut ante primam fixionem: aut ante ultimam „‘‘»Wn dierum,non male aptari postunt. lobj l & er, nefhnrus,radianti luce corrufeu j.]HocloCO, Ut Webi P CrT1 seciat,& animos addat,quid celatum apud se» quid ve 0Cc ultum, qua: non nisi carneis oculis intuetur, indicatful- S, 11 ncm P e coelestem, ne dicam divinum, splendidissimum & l jsegnabilcm intus latere.
\>Sl.' nt bsl ostendit ,nist ßquid dident Etenim multa
iä^'dantnectffe est,antequam fulgor ille seseprodat. Sed per-
J ^°» ego continuo mertor, dum ß> tritus exrt.
redn asitdue, quam-uis &frpe recedat ] Hart: ä nobis tostus fatis aperte explicata sunt, cum lacrymas.quashicspiri- t|? vocat,tractaremus: quas (licet pauca) in opere trium dierum ^stere,philosophi tradunt.
'«Iw nn ”r m *£ na triamma, nunc nullafacultas] Dum Vp co ™P osit u>«,nulla dici potest anim* facultas, nisi quanti - l f, lr ^ u ' corporis solutionem molitur: cum autem cor-
u %
/ L> nt
s
, -
iuncta est,tum maxime potens. ....
f " ego sustinui quam corpus debuit unum ] Vhbbiblan- haec profett invidus, at audi quid de eo alter affirmet 5 u stuam pueriliter conqueratur.
yehementtus ig»cs
y * « liquid . Monstrum hoc incendia »ulla recujaf . ytibue igni fi cis Vulcant conatus tg »»}
-j, **»nflrt recreat,refictt fefoet amplius addo , fffiut e flammis mediis, & pulcrtsss exit,
animas habut,quas omnes sntsts habebat»■
\*f'f'red««,fedtlssapie»e/equutatB.]
^uabona notintagncolx, quibus hascanima tingen
Ddd 5
Candi-

792
Ad Lector em.
Candido Lectori.
RADI DI ante paucos menses ^9-® pf GaM CHR MICAM ,n qua ^ >,
quam Lambssprmck / Germant“ , r
r - . ^ . v tff -- li.~~ C~.~seiU.1tt .1
■A
<id
st'
k Lattna,& quorundam %ersut*&
Laptdts elucidat io non tncQnttnrta fl ’h
equi phtlosophs Galh sunt. Nunc QJs a4 D R ^ ^
EERatM promo,m qua ne Verbum quidem ******^1 ‘{opb^^ s /Ilum. (Qutdemm, qu&jo,tu hac metallorum p^t e * # fe e ß gtture, dtcere^e unquam pojsem , quod fnus,$$ tta aftum,ut aiunt,agere.) Itaque to (f pi ^
auclor/bm prodttt nthtl addao ,$el deleto tu UC€ idque maxime Gallorum ,Anglarum > Ge> A'
tum, Polo? 4 orum,Bohemorum, BoruJJorum , $ uiC ° r ^pfi^ mtraculum nat erum Batavorum ,($ Rtgto#** 1 ^* tarumphdosophorum. Quorum omnium reg#* ’ Iftß^Ji’ agros Det beneficio , medicinam faciens alis/* 40 C 6f} Q
cum non paucis philosophis mihi noiuf^**
In horum omntum grattam.fi arce Hispane S* 4 }*** ^ (j
ivtdtj & ante quadraginta annts lujirafyttfi fio l^j i
feritur,nec metitur . Na^es habes aurtfr** 4 ^ iJtdorunz sang^nne partas ,tibt hac non oft* 4 e [# 4 ^ $ etto na^tbuA utere tuu , interea dum ttbt heft') tnquam , bonorum ^trorspm finumprode, trado 1 ] . rotas .. Fos candidi, & Deo natify/rt conscendit 9 ^ ^ (Jf ^, €X rotis,sn rotis , per rotas,& cum rotis, Vets jrit fiß^ g f cordium fyeflrerum tnhabjtante , colhg* te ?f{sct^\s Quodp qutbtäs h-£c quadrtgafatis non factat, v/ tem tntettigentt pauca)equasmorentur 0a# r *£ fl^Lf adfummum mufarum chemicarum P araa $ 0ir [spb 9 >
ws/j wwjar t*//t t ncff/fitif r*m i «' " w jj y(t" v 7 )'
deducent. Hos ego. Deo flente., f*. t std' Cd us placuilfe ‘Curis hsc^tdero -, bre^s .jgrd'qld
adfu numine
Principibus placuisse ‘Curis hsc^tdero ; -- - /<( .
tyincrtn! interea quibus ex animo negotium ‘ stbutanturrtm illis futuram cumjummo iU»C Ait“* *(P/ IE SV CHR / STO , qui cum ‘senem > { eX u^ ^ flttl t , f' prope diem summo cum gaudio a piis ) C«m£ ^ f )S f p' mrus angeli cum eo, & sedebit super ihton>* m * / {rC l ‘‘ßdi cogentur (oram eo omu*sgentesfeparabit < s oS ^ rü, ut, paßor separat o^ces ab haedis, tss dices>1 .J.p 11 '
Maledicti abite a i
ime m ignem seien'“-- ^p
diabolo, & Angelis ejus, Esurivi enim , &non ° e $ ^
Yfi^etet: sitiviäje uo«dedistis nnhipottW ; lia L

Ad Lictorem. 7<ji
't te ° tis Me: nudus, & non amicivissis me: «grotus. & m car- Ar* • m > knou invisistis me. Meminerit inquam, { necum ^gmtbus sero saptant ) his eximiis Dei donts utt ad «,'**• Ecclesia Christi decus . Cst proximt cujus<bis . sed
H« e fidelium auxilium, hoc ut factant , cum Datide
•
institue me quasso Deus Supreme doctrina tu*
Legis sacrosancta:, ac eam Omni tenebo tempore.
Lam mihi prudentiam
Praebe, tua haec qua intelligam Decreta; & impiger tibi Obtemperabo jugiter Tandem, pater dulcissime,
Arctam inviam me ducito,
Quae ducit ad regnum tuum. fj. Quo nil miht est optatius,
^pausis bene te ‘valere cupto,candide leiior,tuisquestudiis, ^ & meis Deum ut fWheat oro. Rene ‘vale nostrt memor. E “stola nostro chemtcoLugduni Batavorum mense luito 159$, Tuus
„ _ Nicola us Barnaudus.
^VADRIG A AVRIFERaE PRIMA RO-
TAs TRACTATUS D E
PHILOSOPHIA METALLQZrM A DOCTIS*
fimo (stexperto <otre anonjma conscriptus •
DeAuro.
1OL,exterorum metallorum princeps »P** * auod I nemsuamperfcctifftmam fit totumdepur»u°d
] arguit siccitas Pororum Lc sonus m
''Sento vivo plus exteris metallis i. non tantum st“ 1 u f ac st_
ejus,sed appetitus sicci Sc humidi,hujus comp e f u p.
J*« (al.qnod est v.scus e,us.Ex sale fit oleum.
\ Ur philoiophorum. Si cum ia calcem difl°lvcns> ^o cun ^
^ 1 u em accidit ut nulli misceatur; quod non est p P CU1I1
a f* r,S -Substantia ejus,est spiritus ejus , sedet covput ^ ac .
^ tetinctUT: a primordio autem sui spiritus hab h ° C ** a .
^ «t omntbus metalliscommunicet, <ed P r*ctpue&de V um
0- d, d. 4

79-.
QllADJUGA AURIFERA
» " +v •i /> A
diflolutionibus. I^ e c>
,re*
tius cum aere,ut patet ad oculum in 3 sanguine Mercurii decocto florem produci auri Ipiritus.
cujus
trU'
:st a5 ‘
Nisi animum intelligCntiae ad os meum appofuef )S ’
riifl'
Oportet enim te P c °' tl J.!,fun^ e ^
speculator,frustra laborabis. „ r _.- , ,
intelligere, quae demum facturus es, & diligenter ac P l f 1 ] numquodque verbum primi eloquii dirigere. I^ on r oba vl ’ parabolas ,& aenigmata, quae vidi & experimento eo rjj s |3f>* sed apertis scientis documentis aperio; quae nisi app re1 Mente,non deludes ulterius, neque boc fatis, nisi div> na '
suffragetur.
. . „cd><
Mercurius & sulphur cöeundo sicut mas & ' ernin3 ,’ nn c(' 1 "
metallis, verum etiam in lapidibus pretiosis genen ciunt. Sulphur quidem abunde igneum est Lc slccl*>‘"j-ipin 1 *" riusverohumidu^, In ventre terne,& matrice aqua; co Jjt fitque ex utriusque conjunctione quasi ex spermatej e su* embryo, quipaulatim nutritur ex puritate Mercurii ’-°, cü $er phure patre suo: Ii qilidem vas siccum erit, quod eu ^yjftitt 5 '
rit, aut extenditur in lineam quasi fluens, aut globatus " mum in caverna sua in massam quantuscunque sit.aut >>' granis diffunditur,quod in flore luo congerminatum * u de generatione sua.
. De tmitatiene artis. , a
Q Uod intra terram perficere, in arte peffici potest
potis, Hujus te modum docebo, idque brevi® 010 e0 i^ ^ ni defueris. Suscipe de laboratis natura: muneribus rnaj_^ piiff minam, & conjunge ea in genere suo, nutriente ma tr ® ^
dit
nutritur efficitur argentum, 5c a ventre vitium ptoce ' c a^ c , telligitur ex societate stagni in mineris argenti conjuM- vas porositiSjVel aliter apertum est, spiritus origines e^^iiof.. vaporat Mercurium i propterea quia calor fatiscit A s^ e 'di' qua oporteat. Substantia ejus, est spiritus ejus,fieut ^ h l)(I, j ( yj
est; ignescit A' sonorst est,quia in eo desiccata csto atl,ra n> 5,|t
Ji,.
sitir
conjunctionis,& bene densum,& in eo sulphur multum Al^pl^
que decoctum suerit, pariet quidem mater florem
quem ubere suo viscoso nutriet,& se ei totam ’ nCl a' l ctiiS^ lS fovente patre. Et ubi corpus firmaverit,3c Sol purus en
V
stes
l^o
'i
Kt,
hri
‘so
biai,
"«si:
Nr
‘‘Un
*3rr>
tljf
'■os
i ia.
& patre suo sulphure confovente: & desideratum nai 'L n tci 1 ’ 1 vum corporeum , matrem suam & fratres in se convet 1 hoc mediantibus aliis,& aliis modis huc tendentibus.
De Luna. cO^fl
T Unae naturam persequamur, quae est Solis & foror u j t3 j 11
■'■'■'simili modo Sc concipitur, & nascitur decoctione t $ tamen potest fieri aurum album; sed cum non ita p cr C
H
'■Ol
ster
ster
A
I 5 '
■■S:
hii

Prima Rota. 79Z
albet, albedine tendente in rubedinem, quia remota est (io ' dl,a s> Sc si pl us fuisset decoctum, ignis in eo fecisset impref- Jitj t . ’ T-iam in fructibus calor Solis impingit albedini. Humi- *i"mr • privationem indicat rubor dominantis caloris impe- b,.^'. guificans, Si fi consocietur accidit ei serenitas, quae est al- tKL 5 ' l! bjecturn,qucmadinodusin rubedinis albedo. Proptetea ^ fit color castestis, si per potos hutmditatis spiritus, & non i'- introierit, Sc is calor est sal ejus, ex quo deicendunt lapi* t^Ptesiosi, Nigredo autem qua: in Luna est, ejus denotat com* j. sicut in xrc eoior azurinus argenti societatem de- rat - Ex iis duobus fit unius generatio; si dissolutio Sc.con- 10 praecedant, & inter cstera metalla Soli astant.
siq, DeUhtnno.
ännun a est metallum , inconstans, & ignitionem non C ens ’ ^ atura rogitavit aurum, vel saltem producere Luna; fj t inceptionem lineae qutedamaurese & argentea; in eo ap- fl) t ' tes comprobant; sed vitio vasis, 8c paterna; substantia: im- tt^ tate * defecit calor, unde digestum nutrimemü parentum non Pj*- Proptetea vides in eo quandam albedinem subnigram, siy 1 olie & noo e vaporata humi ditatis. Signum sentis quoq; h. Cu . m . Sc in lamina stridorem fax cruditatis: proptetea judici«
i . , ot in -—--- r ~r- ' -
i° t 'siistinet, quia humor ille non desiccatus evolat, fecum rra- ptns quicquid est maternum , paterno remanente , quod experi- I Nnto probatur. Substantia Jovis est spiritus non fixus diffoiubi- ll) m parentum spoliis, & indigesto nexu compositus , malleabilis Vcn, propter lui falis vifeoutatem. Accidit autem cerula, quas . i'.flosalbcdinis, ut in plumbo minium, ex quibus lapides pre- ! ^li natura & arte simul operantibus, habet Lc fal, quod aequae cm ’ c l l, ° oleum stans super ignem, cujus virtus est mirabilis
‘■t’perefuimagistecij.
V . Pe plumba.
’ Garnes, Geber , & Raymundus mira de eo narrant, asserentes Orr„W.._/'._ ‘ -ir. e-j_ „a,.,m,iri intellexe-
,(«
tf
llC
t'
lii
)i'
fi
. , '..«.ucua .ixrvayrmmaus rima ww ‘T;‘“‘‘.'id'intellexe'
occultum suum aurum esse. Sed aperiam i q ea _
^ph,lofoph 1 )n uncfat 1 stescirecausame ) usrubedmis,qu*e^
j m 'st. quam de stanno in causa albedmisattu i. & eX q«o r'ollus, dulqius,5c ejus sal est quasi Topacium, c q °leum nobile ad lapides pretiosos.
As S eodem Conceptu, & visio vasis und« calot e ^” C r * e ^ e>n i (J^dccoctum est ad perfectionem. Sed quaeri p° ’ ta ^_ lis'sconceptione omnium militat,cut diversitas cr)M .
»E- h «« astigvmur,quoniam sulphur non d« vir ,ditas
Tonern habet cum Mercurio, cujus rei probatio ^xre
Ddd

794 Quadriga Aurifera
ab xtc effusa semper : . cum inLunadecoctiussitqu^yjri® 1 ' Primus autem gradus humiditatis est nigredo: fecun • „V {
ra« nr in T uni Äs Vrn<»n» rpmitnr • f’ , .rvnfi»rVJintUrt3P
tas, uc inLunaÖc Venerecernitur: Confervanturt
nere fila conceptionis, quae sunt auri spiritus, qui cx serc^^^
& fit magis nobilis quam in auro, quia magis eli con £ii'
humiditate sulphuris quam____ . IU „.
non (It in majori cohaerentia quä aer: in caetcris vero * tialibus non est ei subjectum. Est etiam in e-o quatd atn P g, ptj quae colligitur in dissolutione sua circa vitrum, tanst c et^ . ( ovi, quae est argentum purissimum; habet eundem * oC ex quo fit säl, Sc oleum, de quibus adjuncto auri spiritu tingens Lunam, sed & lapis Smaragdi, qui est Elixir n paratur,
De
pErrumex sulphure adusto conceptum in ventre m at J'p £C jt^ rialis, non tamen proportionaliter decoctum , quia _i_ A., .:_.„; m nonan u ‘
trimentum a matre soa; post conceptionem enim non a
curij substantia, sed ex ipso sulphure nutritum est.
i<r
mentum est difficultas fusionis, & cielpumatio ctoci>q 3 ^jg!ts
> ac £< w
per nisi concremaretur, ferrum totum devoraret,
.. ci Me
ita ut filum c ■ yjlo
lcabiosa, in indicium multi sulphuris, & pauci Me rclir |^ e o ^
A v:
ei dulcedo ex cornu cervino praeparato, itauin*“-- postit, ex ea ipso crocus habetur, a quo Mercurius m^ s sit, ad perfectionem pretiosi lapidis, & pigeeipue Adafl 13 iam oleum ex ipso tingens. Ds omnibus paulatim- .
De natur* duorumJpirttuum metallorumf/tlphft**’ fjf curit , ex quthut etiam lapidet frtttofi proced unt ’ mo de solutione. . ..do ,,
CUlphur est spiritus naturae generativae, agens m , e i ^convenienti, cqnvenientibus Solis, seu ignis fomit'P )C ji> ’ {l) ratis: cujus substantia est incombustibilis, stans fi J P el ^ofp £, '||}> tingens filios suos. Et haec diffinitio est longe aliena illo solphtue combustibili,& male olenti, sardante orn ^j 0 c ^ contrariamque naturam metallotvun procreante, quod extraneum est, proprium est ad fomitem- ^
De Mercurio. »el> 3 ^/
AJErcurius ex uxor sulphuris , capiens ab eo ‘ rn R r ^ce s£ | "lis foetus,quoniam humidum ejus proprium el^r^jpl^p
metallorum, & conceptui mutuo in ventre suo.yaiJi^V'
« st V ’9
possent; sed oleum sulphuris, & aquam Mercuri) vJJV . his enim non dicuntur spiritus ad artem istafn aliq “ 1 ^ v aa' Arsenicum, sal armoniacum, atramenta Sc ^. 'jLcso non ad artem; ex eadem enio 3 P generanturea:dem species seu fimises.
pertinent
P<
di
te

Secunda Rota- 795
K I(r , neseLuttonekuafS c»njunä,ouil>M.
U u 'o!uti 0 & con j«nctiofit in metallis, sicut mammalibus per t t : ? °itum maris & femina:» in ventre matris, Se inthaJamopa* h * S °1 Se Luna bene coeunt, in coitu putrefiunt, in putretactio- g'neranti ex oermine flos, ex flore fructus; qui convertit Mer- lll,tn in mifle millia, Se fanat ssgros, faciens in homine mirabi- jj 1, Si nescis dissolutiones Se conjunctiones, & quomodo reges s ‘ dilee a b agricolis seminantibus triticum.
V. De ferra & are.
r} Aut *ris alia conjunctio cosdecens, non autem fit conjun- ^ ctio Ii>re dissolutione , ix e converlö ; 8c ita eodem modo ge- & concipiunt, & nutriunt fetuxn; si tamen nutrimentum Nubilioris speciei.
■e. Deftat!»e&f lambo,
jJt-Umbumcst mas, stannum vero femina; &ipsi simili modo dissolvuntur, & eorum fructus pariter distolvuntur, 5c conjun - gNntur, 5c potentes fiunt ad omne magisterium.
De multis altis , quxfimilt materia procreantur. (^Orallus rubeus,& albus cü sint metallics speciei, ut & aurea, &c argentea maccliasita, & alii lapides pretiosi , si cognoscere Poteris 'convenientes commixtiones facies de ipsis Elixir mirandum, quod apti sint in sua natura generationem plus se nobiliori« facere.
De transmutatienibus metallorum.
De Luit *, ut fielt Sei.
bl S, c in ^" una primum ut fiat Sol,si cum oleo sulphuris,quod
c i retinaculum fugitivorum, posueris in vase vitreo bene ft 7° > cum fermento Solis, de quo docebimus, 5ccalamita.Sc , tacc per mensem , decocta cum lucerna subtus verberante, .posito turnello, ne color evanescat: ibi enim Luna gravescet, ce scet, &c colorem Solis cum tota substantia recipiet.
De Marte.
s 1 rru m si dulcescit in cornu cervino disponitur , cum fermenta decnA^’ Nd Lunam. Eractica autem hujus negotii consistit in 'si, '"»e ipsius in aqua sua, pvoptet sulphur combustum quod
Ife?' facit difficilem solutionem. Et in aqua combustio UriS - f'Nrt'Qrosa, unde accipit dulcedinem, & fusionem, & s quam caetera metalla recipit fermentum.
Beare. dulcedinem,.
Ah S de quatuor qualitatibus Lunae, hrbct - > conveTtea .
j, ^ ignitionem;4eficiunt calor,5c consisten ' •. p —focias fi. :t n Lsum m Solem,vel Lunam,opoitet primo P

7?<> Quadriga Aurifer^
flere, deinde per occultam calefactionem, viriditatem* 11 bedinem convertas, sic fit de Herbis. Practica est, ut c ° p\>' 1 tix addas de visco ipsius metalli, quod fit ex sale ejus, & c . tll |fli ad faciei viriditatem, nec unquam dissiliet per plumbum *> quod e st ergo capite,
De plumbo.
piri 1 "
ib £ '
p Lumbum coque in furno reverberationis, & dum > nC! F’ ßi'
fieri imbue cum fermento auri, & volve virga ferrea« r^ri’ tim&gutratim imbibe: deinde habeas succum portu* 3 .^^# nae, (aponarix, &Lunari*;superfunde:Scerit aurum iptendens, & hoc est magnum, & prx exteris secretum c
Deflanno. nslieri*"’
Cfannum convertitur in Lunam , si eodem modo Osiirno > & fermentaveris, Sc superfuderis succum P rae £l5 fci»' item si coxeris cum oleo Lunae, sulphuris, Ac cer usa p?t ^,s> 5 ' quod sit mirabile mixtum, habebis Lunam optimam- . quam falci & Lunae superfuderis in furno magni calori 5 > bis Lunam optimam.
De oleo sulphuris. cd 0<C fi
/"'NLeum sulphuris sit cum aqua prima metallorum > ^uterinum Sc suavem, in ventre clauso per diem & 110 -^c^. videbis oleum sirpernatans quasi liquorem auridefti»» - S> st c bustibile. Et hxc est substantia & forma vera vivi snlpb u
aliud dicam tibi in materia ista, nam hoc est secretum,
Deas/ua Talct, Ö* Lunt. [v .
A Qujfalci ScLunsefit in ventre equi, ex pulveribp c>^ ■**calcinatis per novem dies, & fiunt mixtim. Et ^’ ClV ,«ili ! '"
. ciiri 1 e0< |
einare dives eris. Et haec aqua falci & Lunte valet pl us
ais
m»^
tam obtyzon, quia decorat facies mulierum ad sumtuv
De perln. lari» 11 ' <
•px aqua praedicta fiunt peri*, mixta cerusa instar P llU j n oliri" 1 ■^coctx in succo Hesperidum malorum, si digerantur t> columbarum. .
Lata Creatori altißimo. _
Hobilßtmo , Cf Magnifico Domin°> ß ['
D. EDUARDO DEYER Rf.
ORDINIS ANGLII CANC^'
lariomeridffimo
Domino perpetuo obferStandO’
Op Jj
/''Um annos jam aliquot in lucem prodierint axiom- 0
philosophica, aBernardoPenoto a PortuDo<3°

am- Secunda Rota.' 7 97
pl c ; ? m «0 observando, c libro duodecim portarum Georgij Ei« ad ,doct 'ssimi philosophi Angli, collecta A cdmperissem quaedä, h Cm maxitac facientia, in iis desiderati-. operae pretium existi, V| > Aegrum illum auctoris librum, qui apud me jam diu deli- Lf^a par est fide se observantia, tuo nomini (qui omnisiphi- lo piioru m in Regno Anglix.utcattera regna taceam,facile pri- tenes) dicare, & tuo clypeo tutum typis tradere, & evulgare, ego ideo librum secundam in hac Quadriga rptam statui, ‘tjui velint, prima rota , quam praefixi, (quae genesin metallo- t>e 1 mutuum eorum congressum, & tacitas vires paucis explicat) ,, ^"a, in hoc isto libro integrum opus non semel caute tepeti- *he ordine digestum tepetiant. Accipe igitur, vir Nobilistfi- ^ > Magnfice Domine, boc, non meum sed Anglicum, ne dicam ^‘Scticum & philosophicum opus, qua soles candida manujbc- dÄ e >diu,6c feliciter vale j amplissime Domine, & me tibide- , j ^titnutn amare perge. Lugduni Batavorum 15. mensisjulij,
Magnificent,* tu* amplißsns* dedittßtmtes.
Nicolaus Barnaudus,
^VADRIGAVRIFERaR^ECVNDAT
Rota.
georgh ripiei, philosophi doctissimi angli»
ordinis canontct regularis Bnttitntonenfis,
ÖUODECIM PORTARUM NEQJJA-
quam mutilus, sed integer.
Prologus ipsius Libri.
tume» imomfrekensibde,gloriosum in myefiate,
mml «7** radiorum 'Urite* ofufrat MM O ««*0 snsu.bsiantta, & *r,pkx t»
»achii jubdet gtatulans glortficatto. O cars,ansmorum purificat,0 & pur* perpetua* 1
urrtnt.hu, per,culie <t»< nos ertpü benigne, eu haciur- *, en, *%*lteVanir*ritc*lotnsers- O potent tu & s‘‘P‘ ^ '
i * n/ g***t 4 f inexplfcak/lts ,/ufttneme cjuotid*e>{ ls fh m€ * nunquam ubt fytta mea (t**,*.
fidetis profesor. In me0
t.~s i audi preces mens, -virtute tua grati* adaug Ks', n ' e * m - dafimul ut poßim Voluntatem tuam a J ■ !:r ‘nium excellens,& abundans omni thesauro, tu ^ ^ .

Q_U ADRIGE A U RI f F. R ^ ^
omnis bonitas largtßime manat ad homines, arojj bet creaturam. Digneris igitur tueri ossa tu* r ß 0 '
dextra , ne tempus nofirum tn bita teramus mutiltt er '^ f[ll ,
4
,t«
mus non pojfumus : nos ttbt submittamus oportet, tuos thesauros dignare nobis detegere. Ostendt noto'* ‘ r^pt, fiondita,nobis fifis benignus. Inter altos ejus teprofiJ me tpfum offero cum humtltsubmtßtone orantem, utf tl ttt' bus poßtmeffe, ‘osta Integra non ahena a moaprofeß 1 qp dinis canonici regulans Brsttlintonenßs, Depre ce J. mtne ut mihi belss ignoscere, famulis tuis fidehbu s J
ntfS
creta aperuero. 0 p„
In principio eum creastiomniaexnihilo, {phsericuOj r^fiy obscurum ex confuso chao.te auctore, non sine miracu ^ JiC' brefactum, in se continens omnes res promiscuas, c l u °rp l , r i i ( *' rem spatio fuit discretum-, ut Genesis aperte testatur. nt jai f)< lum & terra facta sunt tuo verbo, tua voluntate atq; una mastä confusa creata-sunt omnia qua: nunc sunt
■ • sineP 1 -
tanquam creator eras in gloria, nunc es, §c eris sine N ,, rs - • ■ -‘ud»» 6 M
dubio j animxque purificat* sursum ad tuam beatikua^
nient. Hoc principium unum esse potest ad declaratam benedicti lapidis. Nam quemadmodum ex una mana ^
omnia , sic in nostra secreta practica hoc ipsum debet cf 1 *AjlO^ omnia nostra secreta ex una oriuntur imagine. In libt lS 1 phorum, si cui lubct videre, noster lapis appellatur Mi< r ° s - 4' unus & trinus, Magnesia, atque etiam sulphur & Mci cUI * tura proportionatus. - 'su»^ z,
Sed ali qui admirantur neque id sine causa, Sc attonit* .^i ii tam admiranda, quid sit noster lapis cum philosopb* qui perpetuo illum quxrunt, volatilia & pisces eum ad ^,10 e '
re, unumquemque nostrum habere cum, & in quolib^^pd^
in te, in me, in qualibet re, tempore, & <patio,ad hoc
Mercurium hunc esse profecto, sed non vulgarem, v °j] Ul ti 1 t centum vivum nomine, verum Mercurium sine quo «*“ P
flens esse potest. Omnes philosophi memorant, & ipsitm : Quate philosophi* rudes immerito nös acci* u j C u'JJ £ ^
«rtc linne celare i feA mani «minandi siint ipsi * ^jsi
mantes nos hunc celare: sed magis culpandi sunt ipsi
docti sint, sese tamen philosophi* immiscent. ItaqU®’ ” curium nostrum recte noveris in quo sit, & ubi euiW ‘j^jti ^
beas, cave nc hoc opus m maqus assumas: nam p
cede,finefi aude utbillum nobts comparemus, ne tt>t grande peccatorum incurramus. Et quandogutdtW' c p de causa renuntiabimus nofira boluntatt , mundo, ftfientiis ejus,tanquamproprsumCfifontaneum f r °J'fit'
me recipe ; cum ex te filo dependeat nofira fiducia tot ^’ (C olt^
‘io
s
‘is
P.i
Si
'Pie
'“te
iiib|
Per,
r ol
V
*as[
: ff v
![fia
R.i
f'i
. 11 'U
d-
N
tz
N:
'?hr
t'
H
ll(

h
r
r
t
v
»
y
v
v
t
4
'st
C
H'
H'
J'
r
y
, Secunda Rota. $99
c e u stuUos Mandis verbis. Sed si me audiens, ego tc revera dota 0 ' qui sit ille Mercurius tibi maxime utilis. nec te quicquam JU'ecelebo. . ...
J, to pinquius invenitur in quibusdam rebus quam alqs. am- ti 0 7 Vcr tc igimv ouod tibi scribo > nam si nunquam ad c|us cognt.
4 phveneris, hoe mihinonimputab.s. Ego protectotc ti° eto > ut mtelligas Mercurios eile tres, qui sunt claves feien- /»quos Raymundus sua menstrua vocat, sine quibus niw.ic- lij " t: sed duo istorum sunt superficiales; tertius essentialis Sota ^Luns ,,quorum proprietates tibi sincere declarabo. Et c . Ct tUriu s aliorum metallorum essentialis, est nostri lapidis prs- materiale. In Sole & Luna nostra menstrua non furit coit, ' 0a v 'sit'-nec «pparent nisi per effectum. Hic est ille lapis quem (■[/''gimiis, si quis nostra scripta recte intelligat. Est anima Se * 'antia splendida Solis & Lun*, subtilisque eorum influentia 5 ^fluam terra recepit splendorem. Nam quid aliud est aurum •j^tgentum, inquit Avicenna, cuiam terra munda alba, 8 c rubeas . 0| si ab ea praefatum splendorem, Sc nunc terra erit parvi mo- I t, tnt ' ,tot,l m compositum vocamus npstnimplumbum. Qualv- ! ^ splendoris a Sole, & Luna provenit, atque in summa haec sunt
^tajnenftrua.
, Corpora perfeflacum primo naturaliter calcinamus -. fednul- "■h corpus immundum ingreditur excepto uno, quodvulgari- I tr vocatur a Philosophis Leo viridis, quod est medium conjun- U'udi tincturas inter Solem öc Lunam cum perfectione, quem- t «modum Geber ipse testatur. Cum secundo, quod est humidi- vegetabilis tevivifkans quod prius erat mortuum,ambo prin- fia materialia debent solvi, & formalia, alioqumpatvi essent ^menti. Ha:c menstrua itaque noscas, tibi dico,sine quibus nec «'cinatio potest fieri, nec naturalis dissolutio. Cum tertio, i sin 'i Est humiditas maxime permanens, incombustibilis ,& un- n sinsuanatura.Hermctis arbor incineres comburitur. Hic tan°«sr naturalis ignis cettistimus, noster Mercurius, Sulphur, v '*‘>nctura munda, nostra anima, noster lapis elevatus cur» si^interra generatus. Haec animo reconde tuo. Hic Iapis au- J 1 '! ' dicere, est vapor potentiah“ metalli, hunc quo pacto ac-
rc°p° r t« te essecautu: nam invisibile profesto est hoc men- ' %l d fl Uanc l llatn cum fecunda aqifa philosophica per separatio- si'ti 0 Cme ntorum,potestapparere ad visum in forma aquae clare. 'S,. men st™o labore exuberato, atque cum co potest fieri fui- si sit naturaliter acuatum, & circulatum in spiritum 1 u "ncunn eo dissolvere poteris tuam basim aut awflatn
, ^til^ 1 ' 0 , ’ si uema dmodum ex praxi intclliges hoc r propter-.
declarabo cum multis aliis, si Deus concessent mim
spatium

8oo Quadriga Aurifer^ . , n ait»'*
spatium & gratiam, Sc ii conservabit meam vitam
Quemadmodum te docebo, vide ut sic facias < ac p r0 strtf 9 ' 1 ,'
/' Sw ~l - V . , - ..N.__ TV C ' .<$'
i^nO
H»
fundamento principali, vide ut intelligas tuas aquas m l Si jam facta calcinatipne, augens, non diminuens bum 1 cale, donec tua massa frequenti subtiliatione leviter super metallum: tum solve illam cum tuo vegetab » 1 aF» donec habeas oleum inde coloris lucidi, tum est illud , conspicuum visui. Oleum extrahitur nide coloris aUr f 1 ’ jiey simile ex nostro sitbtili rubro plumbo, quod Rayon - 111
JUJJJJC lAIJUUio tuutm uiwiu^niuiow , j ^
cumeffet senex multo magis quam aurum esse in P r v- j t
cum propter senectutem vicinus eflet morti, ex eo
• J*
potabile, quod illum revivificavit: nam sic simul P 0 ^ l " art e,j-
ri, hoc est, illud oleum, & vegetabile menstruum, & hf ^ <i > 1
bore exuberari, & fieri per artirm lapis caelestis,
lae, ut inde illutn vocemus nostrum basiliscum, mag 111 ' ^ oW. I
gni Elixir pretii: quia quemadmodum visus basiliR 1 . (jjpcf
ctum necat, sic occidit iste Mercurium crudum qu * 11 . £U rit lS !j (
psum projicitur, in nictu oculi ,ita, ut citissime ille ^ o&Kt
gar, stabili tinctura, omnia corpora in Solem & Luo* ‘
■ - ■
hoc pacto guberna basim utramque, & rubeam. Si a ‘“ c3 \cWp rum potabile hoc modo fiet ex auro, non communite sed ex nostra tinctura quae non evanescit, ex nostra cum menstruo circulato. Sed naturalis subtiliatso {l pc<f
debet fieri, antequam tuumaurum diflolvatur, no r
ante omnia tibi dictum putato. erO^/V
Nunc in capita hunc tractatum volo dividere nUiU jWf cim, & cum debita recapitulatione, superfluas repct.it t ],cy nens, studens solummodo dare veram informatione cae, tum practicae operationis; ita ut q«icunque me lS ccri volet, suum propositum petfecte consequatur.
Primum caput tractabit de naturali calcinatione 1 Secundum de dissolutione secreta & philoscphica. Tertium de nostra elementar! separatione.
Quartum de conjunctione matrimoniali,
Quintum de putrefactione sequetur.
Sextum de congelatione albificativa erit.
Septimum de cibatione consequetur. , ghjk'
Secretum nostrae sublimationis octavum dem 00 '
Nonum erit de fermentatione.
Decimum dc vera exaltatione paucis verbis ag 3 # 1. Undecimum de nostra mirabili multiplicatione-
Duodecimum de projectione, Sc postea ds re ca f Et sic hujus tractatus erit finis auxiliante Deo» st uC animo habeo.
P e

;r
/ ö f{ , . , Secunda Rotä. 8öt
irt) d I “^‘natione j ettmservatione calaru , hur/ttdt
p... . radicalii. Portafrtma.
Vy'ucinatio est purgatio nostri lapidis, restaurans eum suo proflo naturali calore.de radicali humido nihil deperit, inducens i J ltlo ntm nostro lapidi imprimis necestäriam. Philosophos ut W m ' ni vos moneo; nolittoperari vulgato more, sulphuribus i» 1 tibiis prxparatis variis modis. Neque enim corrosivis,aut IffV 0 ' 0 . aut aceto, aut aquis ardentibus, aut vapore plumbi no» i P' s calcinatur, juxta nostrum propositum. Quicunquesic t 'tc' r ' aTc studetis, ab hac difficili sententia reducite manum, do- m soclius nostram Calcinationem intelligatis, Nam hujusmodi ^tione corpora destruuntur, qu* diminuunt humiditatcirt t, ‘ r i • nam quando corpora in pulverem exuruntur siccü»
^stuam cineres > aut osta combusta .hujusmodi calcinationem C|li U| ^U3omnino:namhumidummultiplicamuspadicale itical- a '‘one, nihil de eo minuendo. Et pro fundamento nostrae cal- 'soonis operare caute, genus cum genere tantum -. nam genus v** 1 genere habet inclinationem appetibilem, qui hoc non no- Al j t,ist scientia caecus est,hic vagari potest,ut caligo ventis agitata,
» ! n Crtus ubinam aliquod commodum repetiat, eo quod nou po- j/) tecte intelligere nostra verba.
A v. Jünge genus cum genere,& lpeciem cum specie, & xquum est. ,/* unumquodque germen respondet suo proprio semini, vir / |^erat virum, brutum brutum. Profecto latius tractate non est ■ ^ttrodum necesse, sed hic unum animadverte, si vis obtinere - o.
/ spiritus figitur calcibus fui generis, hoc bene animadverso' ( / gaum refcrcs. Etnos calcem conficimus unctuosam, tam al- w ’ ru . beam tnum graduum, antequam nostra basis sit ? 'riT 3> r Ut ccra: a b Qc l u in nulli ist usui, idquelongo pro- he ll ’Philosophi scribunt’, annum enim sumimus, & amplius, i 'tr* n °ma exspectatione, nam minori temporis spatio calxno-
! K
i| . sc onhe. non potest, fusionis Capax, cum colore quinoneva-
i itr^. " Quod ad proportionem attinet, oportet te attendere,nani 1 t(w ' c rTlu ‘ tl dccipiuntursitaque ne opus tuum corrumpas, sint tu» ti(. £? ra subtiliter limata , cum Mercurio, tum aequali proportio» ' l 'ni.i. t " ata ’ unum Solis, duo Lunse, donec haec omnia tanquairi
f'digamut : tum, fae tuum Mercurium, cujus quatuot °u,duas Lunxiunsas ut decetiato. hoc modo opus tuum'
a*
jungas ut decctiatq.hoc modo opus tu
l^ttn x? rtCtm ^ßura trinitatis,tres partes corporis, & spiritus kAs 'J™. ““<»* substantis spiritualis, una pars amplius ^'sta vera rst antiac corporalis, juxtaRaymandi reperto- mihi /?N°»u cui libet videre. Hoc ipsum meus ^ 'Qtooris nr” ^ tres ^phitu Baccho sumpsit, pio una'
'P o quj vigilavi multas noctes, antequam illud' re- M Lee H cepiV

Soz Quadri 6.« AuRiFSR-^gj^jn^ j
cepi, utrumque verum est,sume tibi quod lubucrit. ^ (ne ijsu ,!l ^ tua aqualis fuerit in proportione cum terra, ca ex his emerget novum germen, simul album & ru mor tUl i r ^„„od„bi, rmitatesn unitatis sine dilicu ^ ucr it
tinctura, quod rn igne revivificcr, fac itaque trinitatem unitatis certistima optimaquepioportio. Nam quo iTnn° r - . [S
ritualis, hoc facilior erit dissolutio, potius quam terram submergeres, quod totum opus destruit' .jjjutii!* 1 .'^ |r, igitur lutum figulorum > nec unquam facias nim' s nto^' 1 trem,hoc lutum attende quomodo sit temperatum» ^ r]U n £ l 11 '
quo sitcalcinatum, semperquehocin pectore geras," ,^ rC tC
- jor
tua terra aqua suffocetur. Et sicca tuam bumidita tcr ” ^ ( 0 >h
petatiffimo, juva dissolutionem cum humiditate lu ' ^
lationem cum Sole. Tumegisti. e florrt
Sic quatitor naturas in quintam convertes, ff ll * cä Jr> tr j, fectistirna,& temperata. Sed durum est, nudis P e ^ jfn > qU^^,
ivvsrjin tliqw cv iii^vioco, ox** mmi m*«* •-s* j » jfti ) "J
contra stimulum ferreum, aur ehalpbeum exacua ^ modum inulti faciunt insipientes,cum hujusmodi > j 0 |o,a u f ^ grediuntur, quas nullo pacto intelligunt: in ovis,^ j 1 j| 0 fop' 11 tll |t guine, quas divitias arbitrantur fe illic reperturos, 1 r ^, 3 a! ^ recte intelligerent, neutiquam in operatione c * cU 1 ' ^
& argentum ut quaererent extra speciem : nam au>'
ignis est ignifieandi principium, ira certe princip'^ est aurum. Si tu itaque studes conficere, Solem philosophica, ad id nec ova nec sanguinem accip liS ’ ol3 iii*‘ 1 ^ Lunam quae naturaliter & prudenter ealcinata.St n novam generationem foras producunt, augentiaAu^aii
nm nsr rflr Ä» /• U ___ _ /T".» nllH llO^ ^
omnes res naturales,& fi hoc verum eilet, aliq llosl
tntfffy 1 '
esse in rebus non metallicis, in quibus eoiores re P erl j;j S jucundi,ur in sanguine, urina, ovis, & vino aut n 1 el^acr
- " ■ neeesse esset
po^zy"
bus effossis ex fodinis : attamen prius putrefieri, & separari, Sc cum clementis corp 1 rum matrimonio conjungi. Primum igitur tliora o | Tl iii‘ , ' t ‘^iii' fac rotationem, & in aquam terram conveiteanre^ ig ex aqua fac aerem per levigationem, & acrem turnte magistrumvocabo totius nostri magist crl ^^ e P^Ä'^ J
parvi, nam rotam elementorum circumrotasti, r ^tad 1 'vi l 3> ' '
nostra scripta. Hoc peracto retrorsum reduc tuan J a jfuid quam converte ignem, aerem in terram , alias sj
nam hoc pacto ad temperamentum perducitur lap ss
do exquatuot contrariis naturis una compon^u ’r^ta. ,i^ |. rinttercirculat*,Scsictua basis erit persecte c0 ” ^ c ]ef> 1< ' ^ I I
sub humiditate Lunae, & sub temperato calore tU s £ ' s '
cito incinerentur, St tum magisteriu totum con
secun

l^ij S3[t Secunda Rota
Deo, quod opus tuum sit inceptum,na
n > quod in nigredine ibi apparebit: C -:_(
nam in hoc habe# Corvi caput hoc
S^.cpoomu,^. ri
^tcii OCarnils ,& aliqui hoc nominant corvi rostrum,aliqui vo- ,f| o : j arboris Hermetis , & sic ici nuncupant pro sito arbi- «nirti bufohcm, qui c terra satiatur aliqui vocanr.per quä • - o-d habet
pt r'lttig ,’.“" lr h hutoticm,qui t ... ,
|it> '\ii l ' tltlcatu s (piritus veneno intoxicatus.aut infectus, (cd ^ P to P efn odum infinita, nam ab unaquaque rc,qua
denominatur,donec incipit albescere: nä post nigre-
: S ? cum lucidum sir, wiTssiabet nomina jucundiora, lecuncM j/' ,as similiter & rubeas,sic luas habet denominationes In prh
c»'
,|l^ .-' --- - -
,jtl- ho c y tta m iam intrasti arcis pbilosophorum , m qua habitant,
( <! prudenter quo postis t ’ 1
L
<
4
wse , -- c _„ s occupare plures januas hujus arcis,
^{jj^Uuda est in modum camp ance, St portas habet adhuc un- ■ Una sum-rata est, ad fecundum nunc propera,
Una superata est, ad secundum nunc propera;
De ftluttone, fort a secundd.
ulut ionc ut loquamur verbum unum,aut nltcrnm.qux mi- ^ 1^ ll *fcstat qviod prius erat (ubtractum visui, St extenuat res, qua» 4 L ' S trant denfe, virtute nostri primi menstrui clari St lucidi, in
4 - »t - - -.
b*s<
4 Is® 1 torpora nostra patiuntur eclipsin, St a luis duris, 8c siccis colli 1 ' i ^'Ombus fubtiliantur.Sc in tuam primam matei iam naturaliter / lk.' lD gradantur, unum in genere sunt, in numero non item, cupis / > tst Sol, Luna vero mater,mediator est Mercurius,hi,St non J V ( es sunt Magnesia nostra, nostrum Advop. ßcnonalij. Nihil ^ftpraiter iororem, Scftatrem.hoc est, li interpreteris, Agens l^tiens , sulphur6tMercurius,coefftmialia nostro proposito.
i- - • . r r •
-S»
\v i->;
hxc duo in qualitate contraria, generatur medium, maxime Lirandum, quod est noster Metcurius > Stmenstitmmunctuo-
. nostrum iecrctum sulphur, operans invisibiliter »Violentius j>' K'-'-xuvens corpora, quousque in aquam dissolvantur miner / x id quod noctem, propter tenebras, Se septem, ^ .
4 R' At nondum,utavbitror, perfecte mtelligts verum
i; .'V'onis philosophorum, itaque consilio tibi» ‘ -
^ sapienter, dicturusenimlumtibi sinesallaaa»qu
£ Elutio,est causa noto congelationis. Nam ^ffosiu.o ^
'' corporiVis, cauiat congelationem altaaus p ?
iO’ ®c nos distolvimus in aquam, qux manum non ma _ V. fnm terra prorlus in cinerem redigetur,tum est aqua o_
i.: h °c inttlbge. Namcum ckmentaluit ita concatenat ’ ,
a prima sua forma est alter atum, nova nn mi
p^hediatt. Nam nihil est in rerum natura spöha u - u j
Kr , 'cccetum hic tibi cupio aperirefundamentum Kl tcr «'» si hoc ignoraveris, nihil aliud quampcrc.cs of ^.magnas, & exiguas, Lave igitur ne in errorem» '
See* *

$04 Quadriga Aurifira. ..^{t
Nam quo majorterr®, & minor aquas quantitas erit, co M" ^ citius solutionem videbis. Animadverte ut glacies in aq u3 t uf' solvitur, & recte quidem, Nam aqua erat prius: eodem m° ^ sus nostra terra inaquam reducitur, & aqua per hanc cong e ^ in perpetuum. Nam secundum opinionem omnium pb*'° nun, omne metallum fuit aliquando aqua mineralis, quarn° cum aqua rediguntur in aquam omnia. In qua naturam ji quatuorqualitates repugnantes cum diversitate. Subst 31 ’^ji
UUdlUUl l|UtUilrilV3 lb|^uglldmcs VUI1I ui V V-J lUdlS.. v-- .
substantiam, & qualitas in qualitatem converti debent, “f
versitas ad persectam unitatem redigatur. Nam scriptura te ^
quod cum terra turbabitur,in maris profundü conjicientur^,
tes. Sic quoque nostra corpora tandem in aquam conver^^»
Corpora enim nostra, qua: ä planctis nomen sumserunt, c ..^C
rantur non inepte montibus. In profundum itaque MercUj^
projice ne damnum incurras, tum pulcrum videbis spect 31 -^^
totum enim convertetur in pulverem impalpabilem, .$
modum coagulum nostrum naturaliter lac coagulat. . J,ji r tum primum suam formam amiserunt, aliaque immfdiaf u- citur, tum tuas impensas recte collocasti,quod multi alii» ” cti, non assequuntur, ignati secretorii nosti ® philosophi*' f( propterea verbum addam, nempe singula corpora tres mensiones: altitudinem, latitudinem $c profunditatem >P continue circumducetur rota nostra. Sciens ingressus i " 11 ® 5 cidente futuros, ulterias producendo in septentrionem» *^ minar i,i omnino perdent lumen suum: nam illic debens ^ «onagsnta noctibus m purgatorii tenebris absque lufflin e vero quamprimum curium tuum in orientem dirige,tra 11 * 1 colares varios & multiplices,& hoc pacto hycms, Sc ve/s^ sierunt. In orientem igitur tuum ascensum molire, ubi ^ ibj
lumina-oritur, m aestate, idque fiet magna delectatione opus tuum perfecte dealbabiturj deinde ab oriente i* 1 °j- Si ascende, & ibi quiescat in cathedra ignea: nam ibi est m c * est, finis operis, secundum desiderium tuum completi- * C fc^ cet Sol cum rubedine in suo hemi(ph®rio, post eclipsi 0 'Jsi. ^ triumphans ut rex, & imperator super Mercurium Sc ° ,et ^ b^, in uno vitro haec omnia debent fieri, ovo simili in fo rr0 ^ , (I , osj! clauso > tum debes scire ignis mensuram, qua ignorata rU - -’ 11 '
«A---'
omnino deperdetur. Numquam permittas tuum vittu>° ctjii
l»'
dius quam ut postis tangere & sustinere manu nuda c>u^" bet, durante tempore solutionis, ut philosophi testan ' 11
de propterea me® doctrin*. Cave ne vitrum hoc vc ^ 0 puS
wdvc iic virrum iww »- .
moveas unquam, ab initio usq; ad finem. Si secus fece^^^dtf 1 ^
nunquä potest perfici. Sic in hoc capite, quod est *e Veram solutione. Nunc ad tertii portam, nam h*c »

Secunda. Rot a. Sos
, Desep/trAttene, tertia portA.
j rat '° unamquamqs partem ab altera dividit, subtile ä groß. !ll Vft ^ umc l ue a tenui, sed separationem manualem ut seponas > 0 ^’. 1 abi enim est hoc, qui parum inde facit lucri: at in nostra se- r* ne n °n cessat natura, faciens divisione qualitatum elcmen- ^i-r >llS q’ a< ^ quartum gradum donec eae transmutentur omnes, *tr tt ^ r;i «sit in aquam colore nigro, & livido, &aqua deinde in rt * n . Vcra albedine, Aer in ignem, non sunt plura elementa, ?orr lapis efficitur arte delectabilis. Sed de ista separatione K cre ®P US habeo. Separatio vocatur ut est apud philoso- ^ra t - 1n ’ t *?»dictorum elementorum quadrupla dispersio. De
iKr^'One ista invenio similem figurä.qu* apud prophetas extat tuorum codice: Eduxit Deus de petra flumen aquas purae, Vij 0 durissimo oleum copiosessic etiam ex nostro lapide pte- ti t( , 'si sis sapiens, oleum incombustibile, & aquam hauries. Et C** ne gmium non est opus carbonum fumatione : Hoc fa- Hi| f ni calore & enutrito, primum igne humido, & postea sicco tijjj §nia extrahens cü patientia, ac postea alias naturas sapienter, V Ca te rram,donec illa sitiat calcinando: alioquin in vanum la- . 35 >ac tum fac,ut bibat rursus suam humiditatem. Sic tibifacili] ,sicpe separatio est, dividens materia in duas partes, ita utsub- f' 5 grosso separes, donec terra in fundo manserit colore livido. |j ^ r ra est fixa, ut possit perpeti omnem violentiam, par» altera. Ilealis est ,& volatilis, sed omnia illa in unam rem debent con- Tum oleum,Sc aquam ab aqua destillabis, auxilioq* ejus ad- ^nis,aquae scilicet recipies motum,observa bene hoc,ne tu deitas tuum opus incuria debita: occlusionis, fac tuum obturato] ' Um ex vitro , fundens superiorem partem vitri tui, ut simul 'O e3t ’ tum er ‘ t tuum vitrum philosophice clausum. Aquam ;i(j ^stua debes revivificate lapidem vide ut destilles,antsquam ei» 'iiiJ' creri s, saepius perse solummodo ex visu poteris cognosecre ' r ,iij a ° erit purgata a faeculentis fseclbus, quam aliqui possunt : ^'plicare cum Saturno, Sc aliis substantijs, quas rejicimus. ( L c si'si a eam igitur donec sit munda, Lc tenuis Htaquaquem- m decet, colore caeruleo, splendenti, & livido, retinens \ s j. Ua m figura, & ponderositatem. Cum ea humectavit Her- i* (i 4ir ani ar ^ orem cum suo vitro, fecitque crescere in altum flo- ^'°Wos admodum pulcros visui. Haec aqua,comparanda ■X neno1 * v ‘P cr,T ’ de qua efficax coquatur theriaca. Est 5 n ' m
\i ,n \ potentiffimi furoris, quo nullum potest excogitari no-
Sq a psiarmacopolis, idcirco saepe petitur, sed nemo isto ve- Kf^ '^'ftur, postquam in medicinam elixatur, tum enim vcluti '\i 0 ^ v «ra theriaca maxime valet ad expcllanda venena, St in ^ Ctc Mirabilia quaedam ostendit, multos morte eximens, Eec ;

8v6 QuA'brtgj« Aurifera vitaique servans, unde ne illam misceas cum corrosivi* i‘ fl.f* elige, & quae facile fluat, fi inde aliquid boni cupis fa ccte ' t <;r £j est ea naturae admirabilis, & fine qua, nihil potest fieri; t vocavit eam flemtes fimm ventum , ob suum a Sole > proclivem volatum, faciens mox cum eo lapidem nostu'ss tileni, mortuum vita? reddens viramque impertiens Soli ^ pjö' marito & uxori, qui nisi arte redderentur animati, & e0 ' gutdocum aqua extraheretur,ita quod tenue separaret'- * ‘ ■„itis nunquam hoc opus perduceres äd optatum finem- facturus procul dubio, sustollito aves ex suo nido , easq ue ^ tj 3C rursus nido restituas. Aqua eunt aqua convenit, & pflfc spiritus cum spiritibus, ut qua? inter se sim homogenes, st ! ‘ ^,0» quam exaltata sunt, fac ut descendant, itaque prius divi®.^ prius natura ligarat, Mercurium essentialem convertei' 8 tum: sine qua naturali, & subtili separatione nunqjtarn p' p(S> complebitur generatio. Jam , ut ope mea hanc portat 11 e c t c ^ ultimum hoc secretum tibi volo declarare: aqua tua de ^^t c '
i:
factionem ullam videbis , picis instar liquidae, nec app
septies sublim.ua , alias naturaliter nulla fiet dissolutio, n ^ u at c °’ factionem ullam videbis, picis instar liquidae, nec apP^^ol ^ lores, ob defectum ignis in tuo vitro operantis. Qss at !*, c ol' Ir,
- " ' ' ■ - ■ • V 1 "
ignituligenera, qua; (cire debes, naturalis, innaturalis _ naturam, elenuntalisq; qui accendit lignum , his 'g n . 1 ° US (0 rp‘ ,li J Si non phuibus. Ignis contra naturam debet excruciabilis J iple est draco, quemadmodum tibi dico, yiolenter colU ignis inferni. Ignis naturae est tertium menstruum raüter inest cuique rei ignem occasionatum vocamUs , jP lern. ut calorem cinerum & Balneorum ad putrefacse° d , que his ignibus tu nihil perduxeris ad putrefactioneU 1 > (()( ijist . separati tun materia, ut simul sit proportional ad novaI ^ t I ctionem, fac igitur ignem intus in tuo vitro,qui combU \
ra efficacius quam ignis elcmentalis, si modo vis sacC e p« tr |j- l »ostris secretis ex animi tui sententia , tum tua femin 3 n jti |sS ,, em, & germinabunt, auxiliante igne ex occasione n* t0 1
ter ut illa post queant separari , separationis ita debf 5 . s v£i portam, post poteris ulterius progredi arcanpconjusct ,£ j flCC > ^ portam, in penitiorem arcem quae te conducet, filio, siviiS rem facere. Porta haec duabus est pbse iaI:a ijs consequenter audies.
Dcconjunttiwe , luurtApott#- stri^V 1 pOst caput illud naturalis separationis, perqü an, ® J) 0C° ,, *j|>- ■ * elementa separantur, consequitur modo caput al ^^rn ll (lI |i' ) ctionis, qua? naturas repugnantes conjungit in ? et aü ^° C est i fcw, & sic fas convertit, ut nulla ab altera diff u .” >at ■

Secunda. Rota. 807
segnem simul examinata . firmum adeo existit earum tonju- 8 'Uw. Philosophi itaque hanc definiunt, dicentes nihil este condonem aliud quam copulationem separatarum qualitatum,
Ut alij volunt, quandam adaequationem principioru. Sed qui-
„ 5t «cum Mercurio venali apud pharmacopoeoscorporamilcenr,
" u >anon poliunt dividere eorum elementa,Se propterea a via ah- .
nam quoad anima fuerit separata. 6 c purgata asuoorigl-
” al ' Peccato, cum aqua, & pure spiritualizata, veram coiqunctio- non potes accipere. Divide ergo animam a corporejtum ex £ ai tecorporeaScspirituali, animacausabit conjunctionem per- r^Uam Conjunctionum duarum mentionem faciunt philofo- Fa Uolfa.una qua corpus cum Mercurio, recrudescit; sed hac re- secundam persequere, qux, sicut dixi, post separationem ele- entorum est celebranda, in qua relictae partes,sicut sunt colliga- & sicad perfecta temperiem reducta;, ut nullajinter eas sit fu- unquam repugnantia Sic separatio estcaasa verae conjun- ^‘Onis aqua: & aeris, cum terra & igne, utunumquodq; elemen- \ in alterum postit traduci, itaque persistent in perpetuum ex v 0 to animi tui. Fac ut faciunt plastae cum argilla, & luto: tempere ea fpifle, & non nimis dilute , ita ad dcsiccationem citius per- Venies. At tria (unt huius conjunctionis genera. Prima a philosophis vocatur dupla , qua: inter agens Sc patiens existit, mascu- lurnque & fsminäm; Mercurium, & sulphur vi nun ; materiam,Sc formam; tenue, Sc spissum coünita, haec instructio certe teadju- Vabit nostram conjunctionem recte perficere. Genus alterum appellatur Triplum,qus est conjunctio facta de tribus rebus, corpore, anima, Sc spiritu donec inter st conveniant, quam triadem debes traducere in monadem : Nam sicut amma debet este vincu- «tm spiritus, sic etiam corpus animam sibi connectere opus est. ^Uare hsec dictata animo ne excedant tuo: quartum genus con- sUnctionis, quod item est ultimum, quatuor elementa conjungit ^ Maneant una, quadruplam recte eam philosophi vocant,ac spi- t Uualitcr Guido dc Montanor, cujus nomen late spargitur. Itaq;
pto commodiore via nunc temporis, in nostra hac conjunctione stuatuor elementa debent aggregari in debita proportione, qua» Prius a se invicem erant separata : ut enim femina venas habet strrindccim, mas autem non plutes quinque, ad actum fu® fecundatis necessarias 5 sic etiam in nostia conjunctione intellige, stuod mas, Sol nqster, debet habere suae aquae partes tres,&illius *or nove, quae debent ad ipsum esse tres: tunc par cum pati gau-
^bit scmpcr habitare. Nec de conjunctione est opus plura scripte, idcirco jamhuic capiti volo finem imponere, jubens ut con- ^ n ftiones gtoflas non facies plures una, raro enim meretrices ha- te natosjsic ad nostrum lapidem nunqua pcrveiucs.m temi- , Lee 4 stam

KoH Qji AiRipif Auriierv* { j||ä
nairj viduo jacere lecto permiseris , sic ut postquam eJC tt 13 , c o- (conceperit, sit deinde ejus matrix clausa caeterismam qr.isq 111 cto crudumsemper adjicit, vas suum aperiens, materiamfl 1 " . (j, frigrescere, non ille sperma conceptum nutrit, Jed illndrtsig^ n c opusque suum omne perfundit. Quamobrem, si cupisti'’ 1 .^j, esse, obsigna matricem, & bene nutrias tuum femen > calo rf •
Sc temperato, si modo vis proficere; cumq; jam vas steteri^ £jt|
ses quinque sic ut post omnes nubes, & eclipses lumen a PP‘_ >z- tum statim calorem auge, donec f lara tuus pelluceat clatita is, tum demum potens statim aperire tuum vas, KcenultitcP^i
f
em, qua: jam tibi nata est, lacte, Sc cibo semper magis &
tunc enim humiditas , 8c siccitas sic sunt temperata,
pressionem receperit ab aqua, quae nunquam deinceps
possunt separari, & sic aqua terrae dedit ingressionem ut
jo pariter ambo velint habitare, aquaque terrae sibi acquisii retentricem , inde illa duo unum facta, nunquam postea c° p riantur, sic duabus in rebus tota nostra intentio dependet,i n ^ citate, & hurmditate, quae sunt duo contraria. In siccitate, ‘j^, jiumiditatemad fixionem ducit, in humiditate, quae ecrrgji^ , ;f ctionem inducit, ut his ita temperatis nascatur temperies, 11 %
densa ut corpus, nec ita tenuis, ut aqua. Sine dubio sb' u connexio sunt duo principia arduae hujus scientiae, & s arl praecipui: sunt tamen multo plura principia splendida, st uae E- ^ demonstrabo. Progredere igitur ad aliud propugnaculum ^ jiujus arcis nostra: (apientite,quintam ut sic possis ingredi p° r
De putresa&ionc, quinta porta. ,j
t_JIe incipit caput de putrefactione, sine quo cardine neC j^ci - -nec femen multiplicatur, ea aptem debet fieri soiumMfo"^ actione continua caloris in corpore, non manuali. Nam est fl ra omnia naturaliter alterari non possunt sine ipsa , ut Chr» rl |ct testis, dicens: Nisi granum tritici moriatur in terra, sugruf’^t nullum faciet, sic nisi putrefiat materia, nullo modo po tc uto'
alterari, nec possunt elementa naturali ter dividi, nec eoruPV^
fa misce tria , coxquaque sapienter, & temperato in calo „ re p ii|v c '
juta esse conjunctio. Idcirco ne fortassis actum agas,prm cl P ‘ jni- frefactioilis recte intellige, antequam hoc aggreqiare °P l,S ßcO r ' prefa&io potest hoc modo definiri juxta philosophos : ® a ^ v i(i porum interemtio, ac in nostro composito trium rerum ^ forpora interemta ad corruptionem perducens,& post ca a<1 sationem apta reddens. Nam qua:cunque in terris g cll ^‘ lfl eti' ^jubio procul coelorum rotatione generantur, atque hi» c c p cr v*'
•R »i In ; l n i ii
K
prii’
apte omnia cavens, ne nimio calore in cineres redigant 1 "; r ,
rtffi siccurn rubicundum & inutilem, sed in pulverem

I’nto
Secunda Rota
809
Vlr °stro similem,in balneo calente, vel alias in nostro fimo,
J0 'empore dum noctes transierint nonaginta, in humido ca- qu ' l 1 ' conserva diligenter: mox postea nigredo erit tibi index, £°d illa ad putrefactionem properant,quae tu deinde post diver- s colores pertrahes ad perfectam albedinem facile, ac tuum sc- ,' n '» siia natura multiplicabitur, fac ut illa se mutuo amplectan- j r 2( osculentur,& ut pueri sursum deorsumquevolutandolu- quädo eorum linteamina erunt foedata lotio,tunc femina ^ llc 'e teneatur,qux saepius infirmata in deliquium animi cadet, ^ndem morietur cum omnibus suis infantibus, & ibit in pur*
, ut purgetur originali peccato. Quando illic erunt, J^tim&paulatim augentur poenae eorum,semper calore ma* | t) .* 1a:i gi S que aucto, qui nunquam cellare debet: sitque fornax t,i ^ "cgotio bene apta, quam lapientes vocant Athatior, servans tt *cm,uti par est»tenipeiarissimum, cum quo materianaturali- . Putrescit. Hoc de principio loquitur Guido vir sapiens, di- k hs quod cum per putrefactionem morietur compositum cor- . ' ale,tum fecundum Morienum & plures alios, resurgit per no- a .' tl Vegetationem corpus simplex , & spirituale. Et si non esset .?°t8c humiditas in continuo motu,sperma non maneret in ma* j^cv.Sc sic nulla fieret generatio. Principio igitur accipe nostros l P'dos,ac sepelias unumquemque in sepulchro alterius,xquabili- inter sc eos jungas connubio.ut simul cöcumbant sex hebdo- ^adas.tum foveant futim femen naturale,conceptum nutriant ac 'inservent, toto illo tempore a fundo siti sepulchri non surgen*
's: quod secretum multos fallit. Conceptionis tempus hoc lc- . ca ore exspectes. Nigredo fefe ostendens significabit tibi quanti ^ouuntur. nam simul ut pix liquida eo tempore turgescent,5e *tb ,Ct ^ ’ '"bfident, St putrefient, splendentes colores ibi appa- ; 'o a "r m ^ ar nidis,aspectu pulcherrimi,Sttunc aqua incipit omni- Mi, j CCar *‘ ^ am ' n corporibus humidis calor temperate agens, t Jb re dmem gignit,primum omnium conjunctionis naturalis cer- J* 1 mdiciumSc verae putrefactionis ,h©c ue obliviscaris, nata ii? 3 ferfecta alteratione no aberraveris; 8c sic per portim nigre* ^ e ^ es nitrare.si lucem narndisi ih albedine vis aermirere: Sc
intrare,si lucem paradisi in albedine vis acquirere: Sol ^ mc l ue in luo exortu primum obscurus erit, ac transibit pcra- ^ diluvii Nos, super terram quod cetum perstitit dies 8t qutn*
gint» ‘ ..i quod cetum perstitit dies &quin-
ii ^Picnt« /|^ Uam ornnes aquae recesserint. Sic nostrae aquae, r ’ Cr unr in c wattsibunt, ut tu cum Davide recte dixeris: n^^vit fli ■> ™" C ° ™vnma, hoc serva tibi: mox vineam post Noha •1"° habim nn.’, florc * splendidos, Sc botros illico reddidit:
trinario timcaS : nam eodem modo subfequetur
""p'dis. Etstatimcum triginta dies transierint 1 carbunculi rubedine.scilicet hoc est, nostrsi Adrop, E e e s Uzisuf»

AIS Q_U \ BRIGGS AuRTFERj« . te fl>'
Uziftu', atque plumbum rubeum, nam velut animae e p®? 1 0 (l e* porariis solutae Elysio inferuntur,ubi vita fruuntur felici; 11 0 ic' lapis,in purgatorio ü caligine purgatus, sine controversi 8 8 bitalbedine.Sc pulchritudine litae conjugis,5c transibit e* r Ultorii caligine ad lumen paradisi in albedine Elixir praepotc,^ que ut citius postis ad putrefactionem pervenire, istud e* e j n (0 accipe pro conclusione,secreta enim putrelactionis ' ateI1 Omnia. Quercus perenni madefacta gurgite non cito f 11 ^ mihi crede,vel experto, nam si centum annis vel ampbu^. e^>i' aqua.invenies illam aeque integram atque erat prius. Sed ^ pd quando humida ,& aliquando sicca, ut potes animadvei jjc experientiam in lignis,successu temporis illa quercus f lltr f c oA' nostra quoque stat sententia,ut quandoq; arbor nostra So o
buratur, & tum tu aqua statim post refrigeretur: hoc enim ad putretactionein facile adduces : este enim nunc in hu n nunc rursus In sicco: nunc in magno calore, & nunc rprii ^
gido, efficiet ut cito admodum putrefiat, ac inde protinus putrescet tuum. Corpora tractabis ut tibi dixi Etin P utre cum calore ne sis velocior, ne in cineribus postea qusras tuum. Aqua igitur ex terra extrahas.ct fac cum ea ut anim^'^iv dat: tum rursus in terram eandem deprime,ut illae totiens Jr
dant,quoties ascendunt: ä violento calore, ac subito sende vitrum tuum,modcratoque adeo utere igne, ut hac ^t' nunquam vitrefeat tua materia. Adverte quam tibi delig aS riam.ne immisceas te salibus,sulphuribus,nec mediis nam quicquid sophista aliquis garriat sulphur nostrunii& Sl >' riussunt in metallis ranrum, quae quidem vocant olea & aC ! . t j (f ves & bestias & aliis multis nominibus, ne aliquando firum lapidem noscant, ied si Deus tibi concesserit-ut nanciscaris hanc scientiam per doctrinam quam tibi tradi detegas cuiquam,quicunque sit qui postulet. Nec lävor ! mA gcnto,nec etiam auro. Ne sis oppressor > luxuriosus, n ß vi* f L impudens,sed inservias Deo, Sc pauperes sint tibi curae longaevus super terram. Nunc in hoc te capite docui, bent tua corpora putrefieri,dirige crgogreilus versos st'* 1, tam.Nam quinta est jam occupata. , ( j t
De congelat tone, sexta porta. iiid
J~^E congelatione neccsse non est multa scribere, f<so
priinum significandum est. Ea est mollium rerum QiiOi’’
in colore candido , & confixatio spirituum volatilium- do congelabis, ne sis multum sollicitus, nam clemer> ta g f( j ,c 0 coftnectuhtm.modo putrefactio facta fuerit naturaliter- gelationes diversis fiunt modis spirituum Sc corpoiU tprum in aquam claram,ac salium item diflolutorum ^ u

. Secunda Rota. Sii
, c Wm concelatorum in fluxibilem materiam, dequibus conge- ■Hion'bus stulti multa "arriunt. Et quidam dissolvunt dividentes ^nualiter elementa , ac postea congelantes in siccum pulverem, ^d talem congelationem nos non quaerimus,quia nostro operi *<* omnino contraria. Nam nostra congelatio non metuit ignem fkf* qua; (emper unctuosa in ea stare debet,ac etiam in sua on- ” l, ra abundare, qua: congelata in aere, non liquescat in aquam, ! u "c enim nostrum opus destruerefur. Praeterea non congalatut tam durum lapidem ut vitrum, äut crystallum quae ignis simantur violentia,sed sicut cera,qua: citofunditur,sine follium sta- j! 1 - Cave ne decipiaris, talis eAim congelatio non convenit nomo proposito,quae redit rursum in aquam ut congelati sistes , sed fluit 8c permanet,tales enim salium congelationes nobis nost P r osunt,pertinent enim ad sophistas qui congelant vulgariter,qua-
Propter si cupis rectefacere cum tua medicina,nunquam naturalior fluat nec congeletur nisi prius putrefacias,prius purgeS,& figas temeta nostri lapidis donec ea simul congelentur & facile fluant: t 'Jm cum materia facta est candida,tum spiritus cum corporibus Congelabuntur,temporis tibi est adhuc statuendus longus terminus,antequam talis congelatio tibi appareat in similitudine perla» ri'mXaetare aspectu talis congelationis, qux postea educet grana saivrvinis modo rubentia, omnibus praeferenda mundi divitiis. Quapropter terr$ groslirie mortificata.in humiditate nigredoge- ncraiur.Principiunr hoc nemo mortalium negaverit,sic profecto dicunt omnes philosophi naturales, qua habita,non est, quod dubites de aibedine, & siin albedinem illud semel congela veris,habes lapide omnium lapidum pretiosissmm: & sicut per humidum siccum ruit patrefactusquod facit in colore apparere nigredinem) iic sane, humidum congelatum per siccum , generat albcdinein n octu elatissime lucentem, & siccitas procedit, & dealbat mäte- riaip.ut in' nigro humiditas io prodit, coloribus «riis semperno- v is,acnovis.Causa horum omnium est calor temperatiflimus o- perans, & movens continenter materiam,atq; eo modo per huna ,Y1 atevia alteratur, tam intrinsecus quam extrinsecus substantiali - ‘cr.non ut faciunt stulti quoad aspectum sophistice.sedhic ut una- fluaeque pars quemvis ignem toleret, fluxibilis, fixa, ac stabilis in rittctui a: & de tali digestione determinat medicina facta prius in omacho.in quo est siccitas,quae albedinem efficit sine cötrover- la ;quemadmodum secunda digestio causat rubedinem compleam in hepate calore teperato: sic etiam noster lapis per siccitatem > florem digeritur ad album & rubeum perfectum. Sed hic a- 'ud secretum cognoscas oportet, quo pacto noster filius in aere in Cuui,n f nimium studeas perflandis carbonibus, nec putes hoc cu ® este,nec ludibrium,sed crede mihi ojrinis periit tuus b'bou

Sis Qu ACRIUM AitRrFER^e ^
nisiterratuarevivificetur aqua,congelationem veram ntinq'y videbis.Est quatdam anima existens inter coelum & tcrram>o rlC ä terra,iit aer,cum aqua pura, causa vita omnium rerum vlV tiiHB,decurrens perpetuo super nostram quadruplicem natus" omni sua virtute perducens illam ad meliorem statum, qu* a ° «a aerea, est secretus ignis nostra: philosophi*,vocata alia* 11
ström oleum,&nostra aqua mystice. Atque hic medius aer,q uC
oleum vel aquam dicimus.nostrum ignem, nostrum unguente ^ nostrum (piritum, & nostrum lapidem , in qua re sola fundat 3 e «mnis nostra sapientia; nunquam solus exit nec intrat perig 11 ^’ sed aqua quamprimum eum educit > ac post introducit, ut aq u ' qu* ab aqua nunquam separatur, & sic potest aqua soliim" Aram aquam movere, qui motus causat mortem simul & vit* ’ St aqua naturaliter adhaeret,sine ulla repurgantia ac contentio"
Quaeaqua ä stultis ignoratur, cum sir ex natura,procul dubiosP
litus calcinatidc educentis. Aqua est secretum &vitaom° lU l( rerum in toto orbe existentium, ab aqua enim res singul* ha^ fiium initium, ut cernere est in seminis parturientibus,aqua ente prius,si omnia sese recte habeant, vocata Albium,qu* ab iliis emanat antepartummonsinemagnit doloribus. Ac c e> ß caula hac est omnium prscipue, cur nos philosophi jubeant t patientes, ufquequo omnis aqua siccetur in pulverem, so' ,e " ( calorem continuum, sed non violentum: nam qualitates ^ <©ntrariaecujuslibet elementi,quoad postea nigri cum a^° cta sit unso ex his congelatis in sternum sine divisione. Pr* rf praparatio hujus conversionis unius rei in aliam,8c de statu tn Lnmstatum.sit solum per naturalem ct prudentem operari?"^ natura,ut estlpcrmatis in matrice: nam fperma, & casot.'"^ sicut soror, & frater, qua tandem in sapiis,ut natura fert, a# 1 ®,, & passione convertuntur in perfectum virum. Quantum »"Pjjj tem corporalem ä natura consectam in virum, talis tunc est t l w 1f fuit inchoator,qua,quamvis sic de una rc in alteram crotal*"*?^ non tamen extra Ipcciem, cum alia (pecic conveniebat; si cCt ! jf nostra materia spermatica in uno vase,in seipsa debet una re in aliam,calore temperatissimo eam decoquente. P . pC s tiK adhuc afferre aliud exemplum quo pacto substantia V naruram est öperäta in pullum non egredieris ipsam restatm *‘ {( litndinem aptiorem non potui recitasse. Illic conversiones B f, g , donec perducatur de statui,, statum, simile a simili inlp eCl p flv vente calore solummodo mediante. Potes his & aliud pium legere rerum vegetabilium, considerans quo pactu q^j« planta ex suo proprio semine crescit mediante calore & ’ u - > ditate per naturalem operationem: similiter etiam minet " 11 ',p ffiuntut hiimido radicali.quod eorutn erat principium > p0V JgC

Secunda Rota.
,er gredienti suam spectem in uno eodcmque vase. Ibi convesti- mus rursus unam rem in aliam, in suam matrem,scilicet aquam, 'lUatuJo transferuntur. Hoc principio ignorato, in cassum labo- t3S: tunc totum nitui aliud cft quam {perma, nec quicquam est P r ®terea,pr*ter speciem cum specie,in numero duo,mas &fenu- tla > a gens Lc patiens in matrice terrae pretiosissimae,atque ha* conituntur colore de una reinaliam, uno in vase vitreo, & sic «fe in statum, usquequo natura eos perducat in unam lubstaq. tiarn,ex aqua regenerata: Et sic sperma in sua specie est alterari"",aptum in fimilitudine suam speciem multiplicare, ut faciunt ,n sua specie omnes res aliae naturaliter. Tempore dicti hujus na- tUr alis processus, dum (perma conceptum crescit, siibstantiatuir f, itur suo proprio menstruo, quod aqua solum, & terram produ- ^t.cujus color est viridis proprio aspectu; ac co ipso tempore Sol ^siscondit lumen suum,capiens cursum noctu per Septentrionem; *'°e dictum menstruum, est, (idque pro arcano tibi dictumputa) 'angvis nostri leonis viridis, & non vitrioli. Domina Venus veri.' ta tem hujus tibi poterit aperire,si eam ab initio consiliariam addoces. Hoc secretum absconditum est a philosophis summis & '"simis Qui sangvis extractus ex praedicto leone, ob defectum caloris non habuit perfectam concoctionem. Hic sangvis vocatur nostrum secretum menstruum, cum quo nostrum sperma nutritur temperate .quando ipsum convestitur in faeces corporat», & fit album,Sc perfecte siccum, congelatum, & fixum in suo proprio corpore, tunc bis coctus sangvis bene poterit videri,istius«- peris vocatum albissimum Diadema. Intellige nunc quod ignea nostra aqua/ic acuta,vocatur menstrualis aqua, in qua terra no- a o utacssiScnaturaliter calcinata,per congelationem,ut ea unquam possit dividi. Adhuc tamen non cessabis congelare places aquas, in partes tres aquae acuatae, ut prius dictum est, cum tptarta parte tersas congelatae, nec amplius. Hinc,substantiae si« congelatae adde quartam partem aquae Crystallinae, & fac ut ttm- V*o copulentur conjugio, per congelationem in medium rrtetal- "lum,quod sicut ensis bene politus splendebit,post nigredinem prius apparebit. Da illi tunc quarta partem novae aqua. Multo Pures imbibitiones adhuc debes habere. Da illi fecundam, ac I etiam tertiam, servans in tua mente dictarrrproportionem, a '' am st uatta vice propera > quintam vicem Sc sextam r-
-iv* leptcro.tunc iterum debes rotam citcuwvqivcic. v^ ac ere omnem illam materiam sine additione, pr> - Sj g ncm fectans.tunc in albedinem congela totum ‘ . sic aqua
'' t( hixd\j,ic post in rubedinem per meridiem » e tua

8l4 'Qu adriges An rxf e R^e
tua divisa est in partes duas,cum prima parte corpora p url , ft ja Secunda pars imbibitionibus destinatur, cum qua postea to-' $ denigratur,statimcme super leni igne albificatur,tunc vo fa ‘ .■
■ S . 1 * ' ad rubedini
rifif^'
Reduc eum
philosophis Sol coelestis fulgoris, ita sextam portam vicisti.
De c ibat tont, fert* septima.. XJllnccalamum meum ad cibationis descriptionem con ' ecce ea debet occupare locum septimum,sed paucis 'l^.f ,jo dienda est verbis,propterea adverte,Sc me diligenter audiX 1 ‘^ g . vocarur nutritio nosti * materiae sicca:,lacte & cibo utri(q ue ^ derate datis,donec reducatur in tertium ordinem. Sed ntinq illi tantum des,ut illam suffoces, cave ab hydropisi, Sc No* vio,propterea paulum & paulum ei addas cibi & potus, ut biturei profuturum,ne aquei humores,superent sangvincnv ^ potus sit ita mensuratus,ut naturalem appetitum inde nullst 11 y exstinguas. Nam si bibit nimium provocandus est vomU 11 *^, lioquin nimis diu aegrotabit, ab hydropisi igitur conferves . treirl,6ca fluxu, alioquin res non bene sc habebit. LinepoUR^ sitiat interdum, quam ut una vice nimium potum ingeras-1., juventute diaetam praefcribas.Utatur igitur diaita ut natura rC rit moderata,donec ad aetatem pervenerit, custodiens illato 3 .p gore,& humidocalore fove. Tum crescet & augebitur vi rt ( } lius,parietque tibi utilitatem simul Sc jucunditatem: nam ob ^ Staegre corpora reddit sirna & lucida, mundando eorum ! e P sua propria virtute. Tribus vicibus sic rotam tuam circunsc servans dictae cibationis regulam. Ac tum quam primum >A ff p senserit,uti cera citissime fundetur. Non est hic opus pluribus bis, nam dixi tibi diatram maxime convenientem postquatu s. menta facta sunt atquipollentia. Dixi etiam quomodo adal^ p nem reduces tuum aurum,similimum in figura floribus sfsc ^ bae,dictum magnefia.ut antea tibi dixi. Et nosti ü sulphur incombustibile,quod ad ignem nunquam evolabit: itaq;s e P porta ut tu desideras in ortu Solis est acquisita.
De (ailtmartonetportaaiia'ua. jjiili
TJ Ic de nostra sublimatione verbum unum aut alterum, ■^■qute porta est octava. Stulti quidem sublimant. Sed tu sublimes: Nam non sublimamus certe ut illi. Ad subiit 13 * igitur recte,non errabis, si corpus primo scies facere fp ir,tLl ‘ ßb' tum tuos fpiritus,ut docui,corporales. Quidam Mercurio 10 pis, limant a vitriolo & sale,6c alios Iphitus a icamms fern Sc ch* ' ßi a testis ovorum,& a calce viva, & luo modo sublimant rcct^ fi C talis subiimatio nihil convenit omnino nostrae intentioni: °,.^ii>> nonfubiimamus , quare ad veram sublimationem jam ten ^ In subliinatiQue primum cave ab hac una rc,ne sublimes * ^y

n,j. Secunda Rota. 8rs
WM| eniVasiSinam 6ne violentia non coges rursus ad fundum, H e ' lllc vult adhaerere,& morari;sic refrigeratione laetatur, llett- ti Q '"Ud igitur temperato calote inferne,quadraginta dierum fpa- ^ < *onec nigrum sit & obscurum : nam tunc incipit prodire ani- f; ?*5* silis propriis venis: nam quicquid subtile est ascendet cum 1,1 tu procul dubio. Mente igitur hoc serva, & cogita quo pacto , c ec 'ipsatq sint corpora,quae dum putrefiunt,sublimantur magis r ° a gis, donec in aquam omnia elevata fuerint, sicque,cum r Um Venenum exspuerint, in aqua tum apparet nigredo, fitque ij| ' tu ale omnino, lublimädo leviter nostro modo,in aquam quae portat: nam sic in aere noster infans debet renasci,quoul- ti Q C lri aquam sitam revertatur. At quando htec duo per sublima- lern continuam ita sunt elaborata, calore simul humido, & ^Perato.ut totum sit album 8t ,omnino spirituale factum: tunc in Utn si u perterram reiterandum est, donec anima cum corpore I;' 0l 'P o tetur,ut terra fiat,quod ante erat coelum-, quod fiet in fu factionibus septem. Sublimationem autem facimus tribus de c ai 'sis, prima est, ut corpus fiat spirituale, secunda ut spiritus fiat “ r poralis,& fixetuv cum eo,Se consubstantialis fiat: tertia causa ,‘btitab originali immunditia purgetur,&'ejus salsedo sulphurea j'l'inuatuiTn eo,qua est insectü.Tunc cum ea simul purgata sunt, "limabuntur in altum albiora nive, aspectus ille erit tibi gratis- 'Oius: nam tum statiin perfecte cognosces,quod spiritus erit prae- Cl pitatus : tunc octava tibi patebit janua, a qua multi sunt exclusi c Um ludibrio.
t De fomentatione,portanena.
^Dmtscrr? lent u tl0nCm pauciintell, S UM operatores,quapro- scJnnl h °e explanabo tibi. Multas profecto peragravi «and ; mtcc l“ am unum,»venire potui, qui id mibi explanaret,
em >divvnoiavorc, cujus nomen sit benedictu,perveni adper- rn„ ‘* m notitiam. Animadverte ergo,quid hic scripturus sim: fer- 'li ßtatlon< - 5 diversis fiunt modis,per quas medicina nostra perpe- cii tUl " I ' 1 claram aquam quidam solyunt Sokm, & Lunam,&
. 1,1 eorum medicina faciunt ea congelari, quae cum igne exami-
f Ct ’ tUc,no 'a possunt durare,nec alterari cum complemento. T alis | 'alit fltl ° non ' H "ostri propositi. Quidam faciunt magis natu- j )q Cl . er, ' cr,Tlc 'ntantes suam medicinam hoc modo, diflolventes ia ta rl['° ^oiem & Lunam donec cum spiritibus assurgant,simul sinn* ^Dantes bis , vel ter. Tum cum eis fermentanonem fa-
»Nt
Via quaedam est ista, quam tamen repam • ^ ntat j 0B j s , 'Unatiores, ad eligendam veritatem m parte _ tunc
,, »tnalgamanr corpora cum Mercurio in pultis r ’^a- l Ptt illa medianas luas projiciunt,Isti noitrorum ec , tQ
'"t aliqua notitiam,sed non veram cum perfecto comp ^
i

Si6
Quadriga Aurifera
quia nec putrefaciunt,nec alterant suum fermeptuni:
VM*
resera tibi hoc secretum, vide quomodo fecisti in corpu*' 1 "
perfectis,fic fac per omnia in corporibus perfectis,id
putrefac,destruens omnino primas eorum qualitates,nam ^
tum est de nostra intentione,ut prius alteres,antequ5 se tP Vjjjf
Ad totum compositum fac fermenti quartam partcrM 1 ^;/
mentum est solum Solis,& Luna:. Quare si es magistr” 1 ^] |i'
tis.sine ut tua sic fiat fcrmentatio.fige aquam & terram tim, & quando tua medicina fluit ut cera, tunc vi de ut fup ra »amatum eam pro jicias: cum omne illud simul est situm vitrum bene clausum fac ignem, sicque continua do"^ tum sit fixum,& bene fermentatum exanimi tui sententia jjt fac projectionem sicut placet tibi: quia ea est medicina 0 pertecta: ita facies fermentum tum rubeum , tum album- ji sicut farina frumenti in massam redacta requirit fermen 1 ^ panis naturalem possit habere gustum > esseque nutriroent"^ s J<
s
s
K
N
'Vi
mini aptissimum: sic etiam tu fermentabis, ut gustare P 0 .^
fermento puro,ad ferenda omnia examina in aeternum.
quod fermenta sunt tria, duo corporü in natura pura
debent ut tibi diximus, tertium secretissimum quod nos
rnur.est illa prima terra cum sita propria aqua viridi. Qfl?P ^ v tum leo sitit.fac ut bibat donec ejus corpus rumpatur, vellem movere quaestionem ,& rogare operatores q res,mox hoc eos examinavcro.fi habent notitiam nostr * te / rationis. Vera ergo sermentatio.ut tibi dico,est animae cu / pore incorporatio, restaurans ei naturalem odorem»j ( |r colorem per naturalem infpistationem rerum separatarum; ^ «integratione,,undc corpus a spiritu recipit impressio**
Se
>
sor
S
Si
>1
' r C| S
'se
Eo
S
Si,
numquodque possit juvare alterum ad ingressionem c °?„ot
;0as,
Sl
Sc
dam. Nam sicut corpus in sua corporali compage,n°P L)' 1 ' I ?'gn
ostendere suas qualitates effectualiter,donec factum sit fy'j t if' - ^o (
>
S
St,
fic nec spiritus possunt manere prius cum corpore, quam'f eo proportionalitcr sint confixa«. Tunc enim corpus d° c ^ S" tum ignem pati, 3c spiritus, corpus ingredi ad tuum p' aC !. propter Solem tuum cum Sole debes fermentare, cum * pria aqua, terram purgatam intelligo,quod nihil aliud c> jj/ quam elemento, spiritu vitae solummodo intercedente- sicut Magnes, ut tu vides, trahit ad se ferrum,sic nostm' ^ saturam trahit deorsum animam suam a se elevatam c !r a iii*v Cum vento igitur animam inducito & educito. j C u^ cum auro. Hoc est,fac elementum cum elemento sim u (tff donec omnem ignem possint pati: nam terra sermem"^ f« dubio aquae^& vicissim aqua terra:,hoc pacto debet fies*
" " urum,sic & anima, non comm usl ßr
S
K
S
»entatio. Terra est aurum.I

A
O c ' >
w
c^ ;
-f#
A
?
i
*4
7i
'-
/
IL Secunda Rota.
t^««flentatum,his tamen debet Sol adjungi.ut per noeram alterari; nam sic ad fermentum debet esse pnepara- (Jit Ut profunde possit este junctum cum aliis nasutis, ut ego tibi v° : ^ quicquid unqua de auro dixi idem de argento tibi dictum H^empeut putrefacias & alteres qu« tibi dixi .antequa tuam littv ' Ran> i',fermentare occipias, Solem & Lunam videut re- l^s.ut ipf a possinttenere de quinta essentia,tunc eorum tinctu- lj Pctpetuo durabit Est & alia via excellentissima pertinens ad a- 0 ?P cr ationem,aquam facifnus maxime odoriferam, cum qu.a ^ ni a corpora in oleum reducimus, cum qi^o nostram medis i- facimus fluentemiquintam essentiam voealtiiis hanc aquam, quae fanat omnes infirmitates. Sed eum tua basilecun- t ^nostram doctrinam praeparata,qua: est nostra calx,hoc debet |^ tl : nam quando corpora sunt sic cakinata, aqria illa protinus j^feüm dissolvit,fac igitur oleum ex Sole & Luna < quod est fer- l^^nm odotatu fragranftssimum,Superata est tititia porta hujus
betxalte/iene, decimä portu.
'C^osequamiu nunc caput exaltationis, cujus debes habere pcf- i ‘ectam notitiam , nam parum differt a sublimatione, si nostra jHa concepisti i huic convenit scriptura sacra, Christo dicente: exaltatus sucto, omnia adme traham. Si nostram medici- hoc pacto exaltaverimus, hac ratidrie erit nobilitata, quod ? rt i debet duobus modis,ab eo tempore quo partes sunt despon- j^*>qu* fuhr Crucifix® , 8c examinat®, & cdntumuiantur simul ?>as,&soemma,&postea revivlficantur spiritu vit®. Tumtursum
Ibmlu? 'a “? !tari > ut ibi corpus & anima gloirificentur. am debes illud adducere ad talem subtilitatem. ut ascendantsi-
W im r mzandaRU ^‘^ US splendentibus, angelis confodiat», ii, ■ äi e c . tta “ en ^> utv >debis ,omnia alia corporaad luam propriam f 4 ■ in,! r tStCm ' 'g‘ tur velis tua corpora exaltare, augmenta illa pri- v' (j~,P lri tu vit®,donec terra sit bene fubtiliata, per naturalem re- W 4 ^'''•asionem omnium elementorum, illa exaltans sursum in fir- *V 'a^!' 1 f? u " r ‘' tvmc multo prcciosiora erunt auro propter quin- fj/, i t^**entiam de qua retinent: nam quando frigus vicit calorem, j Vijf^aquam aer convertitur,& sic duo contraria simul fiunt ob- ! l'ia r K cuique cum altero recte conveniat. Sic innerem a«
7
A
fituttib'd' * ■>-v,v kv...,, w ..„„ -
(F. '>'ost r , • ‘ l Xl ’. c l Uan( lo calor frigori dominatur,cou vertitur ar- »q ,7/f'onis tunc ex igne aerem habebis, solvendo»
<f! ^»udo viriV u , llman< lo ,& ignem habes ex terra roaterialj, ■sf., ,t>a nc i 0 unn!T e ^ ema specialiter terram bene calcinando, K v^nta eiTenf,'7u° dciUC P urum factum est,tunc tenent omni* Aa i ^‘ a alterum c n Hoc ^odc» igitur fac ut circuleiur umimquod-
A ! , e ^ ln »ntcr exaltans, ac in uno vitro bene sigilla»*
*• Fff bmt

8i8 Quadriga Aurifer^ nJt iits^
haec omnia peragantur, non manibus,sed sicut te ^° ce ^j a( n ijr
ter. Ignem in aquam tum primo diligenter converte. 14 „jt^
est inaere,quiestin aqua existens&haec conversio con , ^ stro proposito. Tum ulterius verte tuam rotam ,q u ° U ^ ( clsj convertatur in terram, quod rectissime fieri potest,»aM i
aqua, existente in terra, quamvis aquam inignem ’ con sua qualitate, cito convertere potes: nam aqua est 10 r est in igne,hkc est vera conversio. Rota est jam p l 0 P £ jpi^ circumversa. Converte aquam in terram,quae est p r 0 P r . aliorum elementorum: nam terra in igne est q u ®' na£ u ,iif ■ Icit. Istam circulationem debes incipere in occidente> f) P meridiem versus,donec exaltentur, procede debite,ut w „ „ (f hi ostendi; in hoc progrcssii aperte potes videre, quod ^ tremo ad aliud non fit transitus nisi per interjectum med> sinteontrariaequalitatis. Et certe ratio dictat,ut caliduM dum cum multis aliis inter se contrariis sine medio,ut el a ir tas circa calidum Se frigidum, non potest converti, uM. ( ii^ dixi. Hactenus te docui facere omnium tuorum elem <jii perfectam circulationem, in rota: figura exemplum b a modo dictam exaltationem facies, ac tuae medicinae veram gradationem, donec eam conduxeris in comp temperatam; tum portam decimam acquisivisti. .
De multiplicatione, undecima fort a. v A D multiplicationem declarandam me accingo, qu* a phissic definitur:Estaugmentatio revera Elixiris in° j||j * quantitate,fimulpro rubro & albo, multiplicatio est > scribunt,earesquacfacit augmentum medicinse,mqU° v !ji s ' , I i/ in colore, in odore, in virtute, & quantitate. Et j
ignis in domibus, & sicut moicus in confectionibus * t0 ,!
j. 1
'filr
medicinam in infinitum multiplicare,causa haec est,» SI1 ' 3l , qui excitatus nunquam moritur, sed ftmpertecum ignis in domibus, & sicut moicus in confectionibus » cujus una scintilla potest excitare plus ignis,in virtute," 1 ^ ti. Idem fit in nostra medicina. Dives est ille qu> ’% n {tI tti plus vel minus, propterea quod tantopere potest augeri, sic dives estille qui particulam habet nostri ® pult^ji* potest augeri in infinitum. Una via,si dissolvas nost ' 11 ' 11 'ji>'; j siccum, Sc facias horum frequentem congelationem,{Vi jjofl.'* j|. I tute tum facies augmen rationem. Secunda via simul ()t i|\ f , & quantitate multiplicatur,per iteratam fermentati 01 ’^ gfC^’.o ]o capite tibi manifeste ostendi diversis modis naturali^fH^ nis, & sic in capite nostra: cibationis, ubi potes cog» c, c i < pacto infinite tua materia cum Mercurio multiplicat»^
Velis una solvere atque etiam fermentare, augebitur ta ^ i
titate, qua in virtute:&sic potes illud multiplicare, u* s <* !

A
i,
%
{
y.
t
5
s.
sc^ t ' Se c b»8a Rota« Sip
fy, ’ n Eodum arboris , quam Hermctis arborem vocamus,aspe* li|,^ U c ^ e trimani, cujus unum granum multiplicabitur in mille ^ptcnternoris facere tuam pi ojcctioticm. Nam prout erocus »Ut l(atUs Ii curn liquore paulatim temperetur, & postea adda- i; t liquoris quantitati,tingit multo plus liquoris in quan-
li^ tc >quam si esset integer in sua grossa substantia: sic nostrum E- 1 tjs ’ C l u ®tenuius fastum fuerit,hoc largius sc profecto sua tinctu- tn > Pp r S«. Itaque cooperi tuum ignem vesperi,aeque ac mane,ne q , opus ostiatim illum disquirere inter Vicinos, ut ab illis ac- % JStt ? utUo * Quo diutius retinebis, eo amplius lucraberis,mui- dj ca lemper magis ac magis in tuo vitro, enutriens illum Mer- o dum vixeris,sic habebis amplius quam tibi opus erit,hoc est ti 0 “tstillimum. Non est quod scribam apertius,utaris igitur ra- duce,ne frenum propreren laxes peccatis, sed inservias Do- t ' ,0 0co tuo attentius ,& quamdiu hic vixeris haec menti tuai jm^derene obliviscaris, cogita te aliquando ante Vei tribunal suendum, dona tua prOpterea Sc tuos thesauros probe Sc pie
T°nas,)uva pauperes in necessitate,ut in hoc mundo possis probare misericordiam Sc gratiam. Ora Deum,utte conducat in
dtic portam,ut postis tuafeonquisitioni finem imponere»
Deprojefhone, duodecim* porra.
\^l projectione probabitur si nostra praxis est utilis,eu jus oportet stie (eeveta quaedam monete: si tinctura sit vera&non vanabi- !' s , probabis cum pauca quantitate tus medicina,metallo, aut Mercurio,ut pix adhsrebit, Sc tinget in projectione ut omnem 'gnem sustineat,intrabit & sparget leipsam largjffime. Sed multi , fer ignorantiam destruxetunt opus suum,quando faciunt proje- ^ I Tonern super metallum impurum: nam illorum tinctura propter] , Eruptionem evanescit, quod ä corporibus non removerunt, quae I f°st projectionem sunt fiangibilia, fusca Lc nigra, llt igitur tin- , Uta Postit perpetuo durare ,vidc ut tuam medicinam prius prost^ ! .' Clas iuper feimentum,tum erit illud fermentum frangibile ut vi* ? u m, projice illam franaibilcm substantiam super corpora mun-
il^
«ijl
’/
ijr'b j]" n > projice illam frangibilem substantiam supe ,n : Ea 8t valde puta, Lc statirn videbis ea curiose colorata cum tin-
v“.
r\,
r
'fi \ omnes probas sustinebit. Et sic a Psalmit Davidis nst-
l fi 1 t ^ t0,Ut utilem projectionem & perfectam facias. Super Pfal-
'‘Utric - . . .
,ttb a ln uj u m est fundamenta,projice. Nunc dimittis. Supet
, W " ea >P to l'«,fundamenta.Tum verba mea süperdiligä,& di. t ^ u «iq u / n raU f n ^ lte ‘, S * C projectiones tres, aut quatuor.au« 4 ll< * ! SEpus 'l’ me d'«instus tinctura incipit decvestcre. Tunc
^ f ^dud volo tm pro ’ ea ' oms faciendi. Mystico hoc sermone ni- r stuam ut imprimis minus projicias super majus cre- P c , r n “ n,cr stm»utsapientesdicunt,6cfc(ervalioc kidr V | P cc '* ls avidusdostrmse.ca non erit tibi onen» Nani
fff’ i qUÜ

820
vr-
Quadriga Aurijer-^
qui corporibus segris jungit Elixir ille parum novit, t? 111 tur n cf' lit projectio. Pecem si multiplicas primo per decern, c j S)tI ii)l £ ficit numerus illcjil centum rursus per decem
diciturnumerus istcjsi mille item per decem, esHciunt? c ^ })f jj(i> lia,quae rursus per decem multiplicata centst miHia cm ^^^ft-
)itt> 1)
superasti istas duodecim portas, ac totam arcem guber ^
tum,serva haec secreta apud teipsum,& in igne contineas ■
:& multiplica tuam medicinam magis ac magi* :na s eunt,quod habes apud te non est quod aliunde st u *
vi'
trnm: tes dicunt,
sapi^'
Sequitur rttApttulatie.
tmw~fr mrwwv.mm--. ,
TtT hunc tractatum inEpitomenredigam,attenae .^r»' '"'^latitudinem nostri lapidis,& incipe in occidente, u yjyiO*
beus & conjunx alba fient unum.delponsoti spiritu v . ,tae ’^ K in amore & quiete, terra 8c aqua aequaliter proportion ^j r jrii» terra: pro tribus spiritus, est enim bona proportio.qu* part e * duodecim,pro quatuor partibus terrae sive corporis. * fcemini,& unam viri debes accipere, & quo minus i» < f 0 ]v'r>: ritu in hac desponsotione, eo citius tuam calcinationefli^fj y^ Tum in septentrionem per obscurationem progredere ^ & conjugis,quae dicitur eclipsis,solvens eos, & alterans, yS'
mem&ver,in aquam convertens terram obscui am,» ' r tll s rios colores alcen dein orientem, ibi Luna erit plena apP terdiu.Tuntpraeteiriitpuigatoriumilliuscursus. Nar» 1 £
ritur apparens albus & lucidus, ibi estaestas post hyeint
post noctem. Tu nc terra,& aqua post nigredinem c0 - a pps' , in aerem, Se nubes Sc tenebrae sunt praeteriti & orn» 1 g*jyptt^ lucida. Et sicut occidens cratprincipium hujus pract ,ca: ’ trio perfectum medium alterationis profundae, sic oi ^ c0 ^^' t cipium speculativa:,sed lui cursus,mox in meridiem ‘ aCI c0 nW s illationem,ibi sunt elementa circulatione in a£ lj a f'i,ir ef ’- Tum quin optatum tuum consequaris,non cstqu°d“ u tU ar» tsl . totam nostrae philosophiae circumvolvisti. Nihilominn^^lti
tam bis adhuc circumdes oportet*in quo sunt copi c ^ i(li<l 1 ^
philosophiae iecrcta declarata in 12 . portis, si recte co pacto perfecte calcinabis corpora, dilfolvcs, &P utre r p e $a if s mnia secreto alia nostrae infimx astronomiae, curl1 f’l 1 c£ >l°. S f, ligentia oirinium polorum in nostro coelo lucenti» pig
•= , ... VI.... -s.l„:_1__;si pallld»*'
|t« f
i
H
10'
0*r
inexplicabilibus, pulcriorcs nunquam sunt visi, P a * 1)t ^ 1 ’ e»'' iallus eitrinus,imperfectus &rubens,pavonis plu maf j 0s v- 1 legantissimus; iris qui etiam praeteribit, Pantherae ^^ppts» Jco viridis,Corvi rostrum nigrum ur plumbum,» t f
perfectum album, 8c alii plure» colores, & post p e ' c v ;j t0 ^‘ e - cineritius,& fidiuscitrinus,& postea apparebit stisg^ impcnnutabilis; Tumhabes medicinam tertii ord> 1,t .

, Tertia Rota. 821
sg r mu Itiplicabilem. Sed secretum istud omnino stön debes igno- n ' ,c l u od noster mas rubeus non tingit,neque illius conjunx do- tln gantur: si igitur velis tibi hac arte rem parare altitudinem 4*« «orporunvabsconde,Scpatefac eorum profunditatem.de- P rimai » qualitatem omnium tuorum materialium, Sc fe- üt; Cla . Sc l u alitates excellentiores quamprimum in his repara,& in Vi* v ' tr o,uno regimine; converte quatuor naturas in unum. Di- 'Jdum «it tuum elixtr rubeum in partes, antequam rubifices, tli *. Pones in duobus vitris. Si vis habere Solis & Lunae duplex Ut lr ’facsic: cuin Mercurio multiplica statirp in magnam quau- 'trj Cn> ^1 in initio habes tantum . ut cochlear solum impleat,po- 1? j ^hiplicare, simul in album & rubeum,ut etiam si vi vas mil. c o* t '' S fatis fuperque habeas. Dissolve ergo caute tuam basim,& Vs Crtc *U am ' n perfectum oleum, quod circulatione fieri de- ^ . ec °ndum nostrum propositum,haec olea figent crudum Mer- tz, llllT i>in perfectum Solem Sc Lunam,hanc oleagineam substan- 0 ^ xam Sc puram,Raymundus vocavit suum basiliscum,cujus a quam tam planam fecit explicationem, tit mcnto hominem efle nobilissimam creaturam in composi- ^ •*< terrea,quam unquam Deus creavit, in quo est quatuor electorum proportionatorum per naturam neutralis Mercuriali- 0 U * omnino nihil constat,producitur arte ex sua mineramam ( 'w metalla nihil aliud sunt, quam nostrae du* miner* nostri ,L IS * tui*.« Immundus sapienter notat. Splendor Lun* 8e ^sluc.dsin has duas minctas secrete descendit,quamvis splen-
Tertia Rota
u Liber de
’^BXURIO ET LAPIDE PHILO.
SOPH. Georgii Riplei
C 1 Canonici Angli.
AnjTime fili, instruam te in hac benedicta scientia,nux h, pn cis lapientibus abscondita est , quibus Deus dignatus !v . sat,tam gtatiam concedere. Intelligas igitur quod na-
A""^' !an °a straest ^'Ptemum omnium/quae in terra sunt, k' kirn 's imnt! ” n ' S 7 ei pretii, ut postea tibi lucidius appa- V ‘ '‘ 1 . < l ua socorporat cum teua, erit aqua omnium
que mu cum igne figatur, altius ascendet, atque hou JP f f 3 modo

$11
qu.adig* Au*i“ »****£»
modo videri potest,quomodo aqua erit suprema ■
'autem sit minimse aestimationis verum est. Nam
squa,atqz in illa terra foeda,invenies aquam puram &
est nostrum fperma & quinta essentia. Tum autem
nihil valet ultra,estq; nullius aestimationis. Quod.vcro “ 1
esse supremam,id inultis modis apparebit: intcllig e
.aha n/m«m non ta/**^Tii*Yaiie n**f' ciii.-enlllllTl J
aqua,panem conficere non possumus, nec quicquan» Deus in rerum natura creavit, atq; hic facile pcteip*e8-ss' estprima materia omnium rerum, qu® in mundo na generantur. Certe enim manifeste tibi videbitur, q u °^
scit,aut incrementum capit sine quatuor elementis. ldt°l.
o‘‘V
quid dementatum est virtute quatuor elementorum > j^ tk . est,ut origo omnium rerum nascentium aut crescent* 1 '.' 1 ’. ast j qua:Non tamen intelligas hoc de aqua ante dictu e “ e ’ C r3 )cSt^j illa qu<; est materia omnium rcrü.ex qua omnes res nat ducuntur in genere suo. Itaque intelliges, qirod prim" .giij, aer,ex aere ignis,ex igne terra.Jam autem ve I’
generatur aer,
miliariterSc amice te alloquar,adhuc ulterius tibi manus ^ jf ((
jnysteriüpedctentim, ne nimia festinatione nobis c ° nt ^' ,< ^>
proverbium: Quod qui nimis festinat, saepe nimium
I-- "'S» i ‘ , l i ' flfll 1 i
domum,Nunc irntur ut tuo desiderio satisfaciam, dica* «. si* . J?. _TlAnt.es
materia, quod Philosophi quintam essentiam appella"'-
nominibus vocant,quo magis abfcondant.In hac certe*
menta pura in exaltatione lua.Ideoque agnoscas q u °[je3 s O essentiam hominis habere volueris opus est ut prius ha ^ ^ nem,atque cx illa materia nihil aliud habebis & vide " ■ „t
animadvertas. Dico enim tibi quod fi lapidem phil° habere desideras.necessum est,ut prius habeas quinta* 11 ^
eiusdem lapidis sive mineralis, live vegetabilis» ^ Conjunge ergo speciem cum specie, & genus cum£ unum sine altero, nec quicquam contrarium q"° d ^aS f s|1 r cicm aut genus proprium. Cave igitur ab omnio" 5 ^.^ ? f jjy grinis Sc extraneis. Nam ex crisibus non fiunt lap*d cS ’ t3 vd‘•<- Bus na Icuntur anseres. Quod quidem si bene con > (t p'/
'<*t
>»t
hi-
U,
»Ki
Scn
’hr
'ibi
her
Jor
%
111
'ffi
Mi
veniesfructum,mediante gratia divina qua nos a 1
diuv« 1
demus adhuc ulterius dicere de hac aqua benedict 3 ’
u«*'
■ l *s
aqua Solis & Lunae, abscondita in concavitate te rr * ^ei
qua etiam terra intelligas . quod omne quod gco er3 j u r a
.n. i -i_- _ « V > i
stit>
est,ut habeat masculum Si feminam, ex quibuso* , t ,j jj „,i - - - • SedeXl'-%^>
i'l^
passio, sine quibus nunquam fit generatio. ^ £ r*"' discrepantibus nunquam certe proficuum habebis. ^ g £ %i**’ hanc .-.quam Solis St Lunte habueris, attrahet ad ^ K ^ s / l ( torpora ,1, humores rru.dia.nte virtute & calore ^ ^,s* factettji illapcrfecta: quemadmodum mfrns ‘ BU
**il
I **i *><
i *ti
«i

»ut,,.. Tertia Rot a, .■ .
%? d «0ctione temperati caloris convertit menstrua m natu.
^ ' UatI >,& genus suum,hoc est,in carnem,sanguinem,ossa & viti, cseteris corporis viventis proprietatibus, de quibus plu- - sj' er e non expedit. Atque hinc intelligere tibi dabitur, quod iis n °ftta convertit (e in genus perfectum, cum rebus fui gene- 0|. l)am congelabit se primo in substantiam oleo similem: dein illud, mediante calore temperato,vertetin gumma,postrc-
C! n °mediante perfecto Solis calore,in lapidem. Nunc itaque M '§ c stund ex una re,habes tria,hoc est,oleum,gummam, 5 c la- iij^-Intelligas etiam quod quando aqua vertiturin oleum,tunc tl^ es sititum perfectum; cum veto oleum vertitur ir.gummam % arri ’ tulT1 habes perfectum spiritum & animam; & quando per-
f S A Us 'H e spiritus Sc anima vertuntur in lapidem, tum habes per- n , Ur, Vcoi pus:animam& spiritum simul,quod tum vocatur lapis ii 5 ' °lophorum,öc elixir, & perfecta medicina corporis humani; L^od fermentetur cum genere füo.Sc quinta essentia sua. Intel- to stuod divers* lunt quints essenu*; quarum tina est ad ^pora humana: altera vero ad elixir ad corpora imperpefecta ^^allorum. Nam considerare debes , quod generatio & incre- f^tuna metallorum non est sicut incrementum corporis huma- v 1 ' Nam genus convenit cum suo genere ,& species cum specie,
, u per autemintellige, quod prima materia hominis,qu* genent carnem , sanguinem,ossa Sc vitam,est humor spermaticus, qui ^'udufo vitali spiritu caufat generationem. Et quando materia «'neratur Se congelatur in corpus, extrahe inde quintam essen- >‘corporis illius,cum qua nutries cotpus. Tamen fili ulterius
Wus a S C| nA <1 T 3 3Ut rnateria ’ sivc 'p"wa.de quo homo ge- <*!*“ l™' T “ a "§ mentator corporis. Fili intellige, quol si Wu 8 benC c>02tum suent cum suo naturali alimento,tum auge- i^ a r P. r ™ a materia illius,atque etiam corpus: prima videlicet eria > ln qualitate,& corpus in quantitate.Prima materia est illa tlp locatur quinta essentia. Intelligas tamen, fili, quod quinta Mn! 1113 unum > & materia augmentationis est aliud. Et quem- uiodum fnpra dixi, incrementum mefallorum non est sicutin- ^'™um corporis humani. Quanquam quinta essentia, qu» li s a j l ^^Amentationem metallorum, potest fieri medicina habilis Cor P ora Irumana.sicut etiam quinta essentia,qu* caufat au- | lisaj atl ° nem corporis humani, potest etiam fieri medicina ha- 'fL. corpora metallorum Ideoque, üt supra dictum est,quinta V* ' a f ^ nurn,8c au gmentatio est aliud.Vides igitur qua ratio* Hc ”* n °beatur prima materia, & sperma metallorum,vi- *>> pij' c ) uia ex ea omnid metalla generantur. Ideoque ea indiges. ^caUpP 10 ’ medio6c sine, quandaquidern omnis generationis 4 ’ eo quod per fui congelationem, in omnes metallorum, F f f 4. species
82}

8*4 Quadig* A»iu?e J*
species convertitur , nempe in primam materiam Ipccic*" jgcspermatnetalioru.Bcaauavit® metallica vocatur, q lU lis aegris & mortuis vitam & sanitatem praibct.conjung^H ^>c>^ primonio hominem rubeum cum muliere candida,hoc e ’^jpii' & Lunam. Vocatur etiam lac virginis: nam qusndiuno? ^ gitur eum Sole & Luna,nec cum quovis alio,exceptis'
doiisqu* !ui genens tunt.tamdiuvirgo vocari potest-> tL -1 ^0'
conjungitur cum masculo £c femina, saeitque cum OS **’ nium.tum non amplius erit virgo,quia adhae, cr iis > & $$
cum illis quifus conjuogitur.hoc est, cum Sole 8c Luna q u
jungir.coniungiturquead generationem,sed quamdiu vifg
jnanserit, vocatur lac virginis,aqua benedicta, & aqua ^ s„nW tisque aliis nominibus Et jam,fili mi,ut de Mercurio ^ K
eqmaliqpidtibi dicam .jntelljge, quod quando poiuim
quam vitae d hominem rubeum, qui est Magnesia RP*“’ piuherem candidam, cui nomenAlbifica.fueriptque 0! T l0 | ) pri ll 'l! jnunum coljigati ,tutn vere habes Mercurium pbilojof^p^ Nam posteaquam irj hunc modum conjungitur cum U 13 ftl»' femina,tunc vocatur Mercurius philosophorum, aqua vrt■ ,)|i* l f' sophorum,ianguis hominisrubei,caro illius,corpus,&° v jijj r Infellige igjtur qupd multa sunt lactis genera » vistclicd >* ^ nis.lac thulieris,atque etiam lac hominis. Etenim cum p rl linum conjunguntur, factaque fuerit gravida ex concept? / infans de lacte nutriri debet: tum autem intelligercp ottr u ’|pri s ' hoc lac non est lac virginis, sed potius lac hominis, &/T (um quo femper nutriendus erit,quousque robustior > 3t ^,(1^ tieri cibo & pleniori educari possit. Cipus ilici quem c %° gQ, est illius fcrnientatio.qu* pr*bet ei formam ut fac>->* o\^ rile. Nam qupusque iufans.hoc est,hic lapis noster inse> rir j r /
gO, est istius fermentatio.qu* pr*bet ei formam m facis* °^r, rile. Nam qupusque iufans.hoc est,hic lapis noster info* 1 * 1 j r ,f fermentetur cuiy suosimili, bo< est,cum sanguine viri“* 5 ^^ njs,& rubeo sanguine rubei draconis, sive iit lapis p
heus,nunquam »ciet opus perfectum. Intcllige igitur ? A» aqua pripia , est aqua illa rebar quod Deus fecit de n f tU ajpii* , causa generationis ut supra dixi, cum vero post con i u .^sof' 1 a qu® ex matrimonio fit,generant aquam vit*, & lac P 1 ' rum, cum quo, sive cum quibus augmentabis 5c cibab> , tuupain perpetuum. - gist’a
Multo plura fili tibi poflerp dicere de hac prima h*c tibi lustjeiant; ut omissis verborum ambagibus,)^. j a p^ divina favente clementia ad ipsam practicam pbilosoph'^ ^ procedamus. Vide igjtur fili rq', ut diligenter omne* ^yi*^ tias, (qu® fum tria sint, sunt tamen unum solummodo/^ f vase ponas, ibjcjue quiete putrescere sinas: Tumm{^ 0 rri% super V?s tuum, Aper dcMatToncin ext* 3 " -

t
1f l<
It
1 '
r
'i.
y
i«
,<
s'
k
v
v
A
A
>•
V
I'
t"
, Tertia Rota. Zif
Jv’ai’.qti* inde destillari potest. Hoc vero primum m balneo L afla5 «perieris. Dei« vas in cineribus collocabis, faciesq, igne "Uitn per i loras stuostecim. Tum exime materiatu ex vase &
^ oene per se, sine aqua praedicta: tum repone in vase cum aqu* ^°otur a bene vas; pone in balneo per tres dies, & tum destilla a- 3 U3 m ut luprain balneo, & erit materia magis nigra quam antia,
® c que reiterabis tribusvicibus.&deinnon amplius teres. Sed J 0 “« quoties destillaveris aquam, toties superfundes. Sed inter na utquaroque destillationem,dabis ei tantum ignem per sex ho- . 5 ^e) amplius, quousque fiat mediocriter sicca. Tum iterum sii* j'^ndeaquam, & iterum dissolve in balneo,sub alembico casco.
/- 1 "gulis etiam destillationibus separabis flegma, projiciendo "ut septem guttulas aqui in principio uniuscujusque destilla* a l0n 's: Atque noc ordine observato, fac ut bibat suam propriam ^l""m, quousque hauserit ex ea septies suum pondus quod ha*
"" ab initio: T um vero erit colore albo, tantoque albiore,quan- plus biberit de sua aqua. Hic est dixit albus.
Praeterea vero haec aqua nostra. vocatur homogenea, multis*
< ! Uc aliis nominibus. Intelligc insuper, quod haec aqua, & mate- >l a, generant tam lapidem rubeum quam album. Intelligc etiam*
'lue quando h*c prima materia produciturud completam albedi. »em, tum sinis unius est principium alterius. hoc est lapidis rubei, qui est Magnesia nostra rubea, 8c x» virginis, sicut in principio di- Ximus, Fili fac uc h*c verba bene imdligas: Nostrum ses vir»i- rus est amurn nostrum Non tamen dico quod omne *s sitautü.
^vum,nönä U suseJ su phutV,V T nostrum - Sed omne sulphur
Vivum’ est Mercurius-sed“non d^“™' ?argentum ttarr Ct „ . cun “* • ‘ cd non dico, quod argentum vivum vul*
be « a '§" ntu m vivum nostrum: sed ut supra dixi, illa aquavi-
I st r',T* e c J m i' nnstrum, & prima Materia, est Mercurius no- , i £\,‘* "nstei spiritus vitae, qui extrahitur ex illa benedicta terra , ,, ,0 P la: >: st"® vocatutMagnesia, multisque aliis nominibus.
U ( uc autem, fili mi .intelligc, quod non clt perfecta generatio c c °rruptione: corruptio enim causat munditiem, & mundities C|4 tt “P? loncm Considera igitur fili venenum nostrum tingens, tingit, attingitur in perpetuum. Atque hoc est corpus no- nnstra, St Iptritus noster quando in unum conjun- tir Ur ’ «tit exetr res una, quse cum partibus suis oritur,etiam e,, ei Un *’ P r 5 tcr stuam non est aliud, nec ent unquam. Quocir- atL ‘ nr “' , aon omnino, qui credit aliam medicinam in CV 1 " ™ auram convrrn posse. Qua; quidem mediima pa- "ati n lpT c et ' U X seni ctipsa, nisi permisceatur cum 'corpore». tse aa m pernCict opus Umm, juxta formam suam id quam nata m nunquam nata est, ex se solummodo fiat corpus. Prae- Fff s «rea
> !

% x 6 Quadriga Aurifera. %lt .
terea autem intellige tantum esse discriminis inter pritnaW 1,1 ^ riam, quae soerma metallorum vocatur, & medicinam, est inter medicinam & aurum. Nam sperma nunquam erl tt , dicina sine corpore, neque medicina erit metallum sine c ° r ‘ e(l )' Est etiam multum discriminis inter elixir& medicinam, admodum inter sperma masculinum & femininum, atq» £ ^ infantem, qui ex siis in matrice generatur. Ecce jam videt ^ tes quod sperma sit unum, 8c infans aliud, quanquam utlUl1 ^ a iti' dem sunt genere, res una,operatio una; vas deniq; unum, fi, . (l) j Vis diversis nominibus vocetur. Ex viro enim & muliere n* ^ infans, cum tamen vir sit unum, & mulier aliud, quanquam ^ Sc idem sunt genere: quod quidem & in lapide nostro ' nte debes. Quod autem iupra dixi corruptionem esse causam g., rationis Lc munditiei, verum est. Nam scire debes, quodoM» in sua prima materia est corrupta Lc amara,quae quidem corr Y g/ Sc amaritudo, vocatur venenum tingens, quae est causa vlt *, t ja / mnibus viventibus, quod tibishtis manifestum erit, si rc ^ r ,dD' ne rerum naturas perpenderis. Considera bene, b fili,quod S y do Lucifer Angelus superbiae in primis rebellavit contra ^y c0 <- pr® varicatus est mandatum altissirm, sis certus quod hoc u» $ ruptum, amatum, & acerbum factum est. Nec minus Jap' y praevaricatio primorum parentum nosttorum videlicet Ajj .jjjj E vae, quando mors & condemnatio subsecuta est, fact» S ** corruptio & ärtiaritudo, similiter & nobis, in quibus ruptio prbpagata est. Multo plura exempla his similia re , f) postem si opus esset. Sed ut his omissis ad propriöra acceda considera bene quod ex omnibus pretiosis fructibus ex ter jj,ii< scentibus,prima illorilm materia amara est,5c acerba,velut^ .«, corruptionis ac putrefactionis praecedentis aliquod veffig lU , 0 (if linens , quae tum amaritudo , mediante continua actio« £ f ^ii* naturalis, vertitur in dulcedinem cum virtute magna. Jam 1 | t ii
t'
fili, si ingeniosus sueris, h*c pauca tibi sufficiant, q u °^ 0 ,il plura pervestigare postis, stt percipere intellectum meum- ^ dera ergo bene fili,quod juxta proverbium antiquum,D ul ,-nti*"
meruit, qui non gustavit arntsra. Jä vero ut de tere nostr° 3 ^ dicamus ultra, intellige, quod aes significat permanentiam^ji quam permanentem. Quid vero ulterius in natura aeris „
consideaendum sit, ex nomine eius Tetragrainmato,bo ££ ^iic
drlirero, facile percipies exteris vocabulo seu nomi» £
dnliteroi facile percipies exteris vocabulo seu nomi» 1 - ^ quatuor bis literis.nempeB.R.A. S.hoc qu 01 ? 0 ^^
tine xs significat. Inpnmis itaque per B. significatur pr» 1 ’ pus operis nostri, quod tst dulcis & amara oliva noftf*’ jjj£0p struin permanens in forma sua. Per R.vero significat» 1 * m. fis nomini,& scaturigo humoris radicalis permanenti;,^ # l1 '

-Usz > Secunb’a Rota. 827
I», _ n °“ ra rubea & rosa rubea, qua: purificat,& purificat omnia
Phili
8 e stC) C s uo , A vcro fianificat patrem nostrum Adam , qui erat
11118 homo, <
a mulier Eva nata est; unde intelligere
h -—•■•u, ex quo prima.. ... s .
pv'ez. quod ibi fit masculus Sc femma. Cognosce igitur quod aes Istrum est principium operis nostri,aurum nostrum, & oliva no- ltra .nam est prima materia metsllorun-uquemadrnodumöc homo ^primus hominis & mulieris. S.vero significat animam vitas no- spiritum vita:, quem inspiravit Öeus in Adä & in omnibus f’ ea turis-.qui quidem spiritus vocati» quinta eflentia. Porro etia,
Imi, p et b as Utteras tntelligimus 4. elementa,sine quibus ni»
"i generatur in rerum natura. Significant etiam Solem 8c Luna» c l u * sunt causa omnis vitae,germinationis,& augmenti omniii re- d>>r> i n mundo nascentium. In hoc itaq; 4.1itcrarum nomine con- "stit totum opus nostrum. Nam in aere nostro est masculus & semina, ex quibus oritur ille qui dicitur genitus, Animadverte igi- lUr bene fili,quid significatur per aes nostrum dulce,quid vocatur Sandiyer nostrum, sive sal nitri nostri,quid etiam sanguine draconis, quid Sol Sc Luna,Mercurius noster, & aqua vitae nostra,& ctz- tera multa, de quibus Philosophi obscure & sub aenigmate locuti sunt, lntellige ergo sili, quod prima materia nostra, est neque aurum neque argentum commune, neq, est ex corrosivis,aut hujusmodi rebus extraneis,quibus hodie utuntur deviatotes in tenebris palpitantes. Cave igitur fili, ne ullo modo admittas aliquid contraria in genere, nam certus esto,quod seminaverit homo, hoc6c metet. Praeterea autem intellige.quod quando lapis noster com-
la tU i S rr 1 m su ° P lo P rio §cnere ,tum erit lapis durus, qui non facile dillolvetur. veruntamen si uxorem suam sibi addideris solve» tur quod vocatur oleum philosophorum, oleum in-
cqmbustibi!e,& multis aliis nominibus. lntellige ergo fili, quod diversae sont fermentationes, tam corporales quam spirituales, videlicet corporales in quantitate,& spirituales in qualitate, Corpo» *alis fermentati0 auget pondus, & quantitatem medicinae,non est *®men tantae potentiae, ut est ipsa medicina, ut est fermentatio spi- ntualis, solummodo enin» auget medicinam in quantitate, sed *°n in virtute. Sed fermentatio spiritualis auget in utroq;. Et ubi corpotahs dominatur super centum, spiritualis super «rille. Insu- ? er autem quamdiu medicina fermentatur spiritualibus qualitati- ds, tamdiu vocatur medicina. Cum vero fermentatur cum cor- Porah substantia vocatlir elixir. Estitaque diversus fermentandi tit i US % dlscritnen inter medicinam & t lixir; nam unum est spi- c > a '_ 1 ud vero corporale. lntellige etiam quod qiundiu scierit con! ent j ‘pdituale.est oleum liquidü.Sc gumma, quas non potest tale ° de drcum fcrri de loco ad locum. Cum vero fuerit corpo- ‘ lUrri cr,t lapis;quem possis in crumena circumferri. Jam itaqj
vides,

8r8 QuADRICiE AuRIfER/t Jpg# vides, quod sit discrimen inter medicinam & elixir. Ne « 10 v discriminis est inter elixir de aurum & argentum, nam auru 3 i £ argentumsunt difficilis fqsionis, sed elixir non item, nam > ^ fluit ad flammam lucernaej unde facile percipies quam sint, nostras compositionis, Sc temperamenti differentiae. g<jj vero, ut decorum cibo & potu aliquid dicamus, intellig«^ »i cibus eorum est de lapidibus aereis, Le potus eorum extrahi 1 » p duobus corporibus perfectis, neque ex Sole 6c Luna. r° tLlS £ j( ro qui extrahitur ex Sole, vocatur aurum potabile, qui ver % Luna dicitur lac virginis. Jam fili fatis aperto sermone te sumus, si gratia divina tibi non defuerit, nam potus qui ,q>
extrahitur rubeus est, qui vero ex Luna albus, idcoque unu* 0 catur aurum potabile: alterum vero lac virginis: unumetia' 11 ^, maseulinum, Se aliud femininum: tametsi utrumque ex un a 1 ^ gine, unoque genere originem ducit. Cogita fili de verbis alioqui si in tenebris oberraveris, malum tibi eveniet ex lu fl1 ! ( j / defectu. Vide ergo fili, ut diligens sis in rotse philosophici 8 ^ tione, ut facias aquam ex terra, aerem ex acjuajgnem ex aC e ’ £
terram exigne: atque hsc omnia ex una imagine & radice. ^
est, ex suo proprio genere 8c pabulo naturali,quo foveatur V» 3 lias sine fine. Qui habet intellectum, intelligat, ,
Quadriga Aurifera
QUARTA ET ULTIMA
ROTA.
iß'
Serif tum probt. & non male doflt utrt, cujtu nomen t* c,>
tiixtr SoliiTheof braßt Par aeelß traft uns.
1) Esolve aurum ctim tota substantia per corrosivum, tafl^ |) ^donec se se unit eum corrosivo. Neque abhorreat aniso,^ ista tractandi ratione: auro enim, si modo aurum est, corroso ^ praestat, ac sine corrosivo aurum mortuum est. Jam sequit or L,e resolutio ista per putrefactionem iterum removeatur, li« ff corrosivum non facile semoveri poterit: nam siquidem 3t,r ° rl1l ii turalitcr insitum est, ut corpus humanum conservare, sc ah» 0 y aegritudine curare debeat, neque id corrumpi sinat, quanto* 1 ^ hoesibimetipsi praestabit, idque citra omnem mfcctson« 1 *^. Aurum enim corripit atque emendat quicquid non est ^ jjf Corrosivum itaque in auro, nullo pacto corrosiv um 3 PP e!
bet.
Ejus enim arcani vis, atque virtus superat omne vefl e |^ jit
Siquidem omneRealgar inelixire auri more cogitur. atc l (jiv praestantislimam nec non excellentislimam abit medici" 3 ^,til cturamque. Ad hunc modum etiam aurum potabile p raC f post putrefactionem. HicParacelsusad litcram.
Stf
,«P

e Qu arta Rota: $i<?
Se <fuitur ire^ufToUwexofert xieoJoJJrferifrAdtGunt
Im,. ei ‘xtratalit ttnäuram.
l^irno enim accipio debitam materiam, quam etiam auctor ipse "»Minat. nimirum aurum, hanc solvo per corrosivum. quod T° hoc m loco,(quanquam alias infinita habeat nomina) aucto- " ^nominare placuit, quod quatenusin forma sua specifica ma- metalla penitus corrodat, atque spoliet, unde & inimicum Ss r°hatorcm dlibi nominat;non secus, ut gjuten,propter »qualem ?°"iunctionis proportionem, hanc materiam sive aurum non (o- ürn cum tota sua substantia solvo, sed & tali ad solutionem Hanc "tot corrosivo, quod fele, (prout auctor hic vult) cum auro unire *quc conglutinare potest. Nihil autem huic uniri,& conglutinati P°fle, nisi quod ejusdem est natur« constat: natura «nim gaudet jj^Ura, ast metalla dc natura mineralium esse scimus, itaque & "»e corrosivum, siquidem aurum cum eo uniendum est, dc na- tUra mineralium este oportebit. Mineralia enim multo plurcs Sc Chores in se continent spiritus quam metalla s Sc hi sunt qui adjuvant additiones, gradationes atque fixionem, continent enim in ** tincturas atque colores. ut inquiunt philosophi. Jam si consistamus in venis terrae, ubi aurum nascitur . quibus mimicis sive c »rrosivis mineralia (quoad superfluitatem sive in«qualem pro* Portionem) sint circumdata, inveniemus praecipue spiritus sul- Phuris, falis & Mercurii. Dc his itaque accipiendum & separatw dum est subtilius, sive gluten, hoc est, id quod est natur« auri, quodque auro uniri & conglutinari, atque idipsum in pondere coloreac fusibilitatemultiphcatc possit, seque ita cum illo uniat eS-
fcöuenc ? UC,Ut ‘P so una Astantia, una sorma.Sc per consuens unum individuum inseparabile. In meo autem opere'
cu lU *r C ” a » c0 » q»od sc conjungit ita cum auro,! sic ut fiat i tu*" 'P o una substantia Sc forma, multiplicans Illud in pondere, i suM ctlam augmentans idem in colore,ut apparet quando aurum • blimes in cristallos summe rubicundos: quib’ ncc fusibilitas de- ! ^ experientia demonstrat, fluunt enim, etiam ad candelam.
, Ihj" 1 haque medium meum ita (e cum auro uniat, aurumque il> i kl tat *t arcte 8c amieabilitcr amplectatur, ut vere, |uxta philoso- j bj t ° S ’S- atura Tcc >p‘at in se a natura quod fu* est natur*: non du- u • rrnarc > me juxta mentem Theoph. in hoc opere meo ve- hitti^ss 0 j r ° slVO ‘ P rac ^ rtim cum corrosivum illud, ita appropria-r ! ili p ."£ eat > m auro non sit inutile , meum vero hoc medium 1 Ici, " "‘‘ussmiim. siquidem illud , ut modo dictum, reddit in co- ! tluS »j^datum quod vult Bernardus 3 deinde etiam ponde-
'qu^ S s Ut ^»coph. de specifico corrosivo vult, ubi inquit»quod 't nibiu tCS I T ieta ^ a ^ oc pacto duntaxat solvant, ut illis in ponde- ntccdat, at in meo opere, ;per meum corrosivum, auro in
pondere

8;o Quadriga Aurifera
pondere non solum nihil deiedit , sed potius accedit. Semp
nim habeo meum aurum post sublimationem crystallin;
iofr
■oli'
dere duplo ponderosius. Asserit etiam Theoph. sine eoi> ^
aurum esse mortuum, corrosivo autem unitum illud v ' ve!C || a V‘'
in meoopereparisormiterfiericonst.it: Nam quis negabit'
Vere, quibus vitalis inest spiritus ? At in saepius nominato b°* £
opere, quoniam aurum spiritum illum ex corrosivo t»ntop c se attrahit,ut illo prae innumeris solo gaudere videatur,atq uC .j» &quasi hoc solo solvi ac copulari velit j per vitamaurem 0 metalla solvi constet, nec alia solutio coiporum (tertantib uS jj ]| J losbphis)fieri potest, quam per vitam: quis jam non videat-
hoc unitum spiritu vivere ? siquidem sine corrosivo ainufl 1 (l | tuum esse auctor expresse fatetur, confirmat idem auri curn >F y
hoc mirabilis illa qute fit in igne sublimatio. Cum itaq;
no orc conclamitentphilosophi: Solvite corpora,faefixum ■ Jl i; tile: atque ego hucusque in meo opere ( Dei gratia jpervem.,, restat duntnxat.ut coagulemus jam spiritus, sive volatile fat'* (( i fixum : illud autem hoe iu loco, pet putrefactionem fietm° fi auctor ostendit: nam corruptio unius est generatio alteri^y detur autem Theoph. annuere quasi corrosivum per nem penitus removeri debeat. Verum si mens auctoris introlpiciatur, plane diversum seutit, quod apparet ex his v ^ Licet, vel quamvis corrosivum non facile semoveri pote*' 1 «!'
„..i.e.-: _s.j .„I.™ ... ;,t„iiOß ’u>
vult quidem fieri separationem , sed tamen talem,ut id q" 00 ^'
rari non potest, nec debet; sed cum auro uniri, illudqucmP \f te, atque colore augmentare debet, minime removeatur- at primis vero quod corrosivum non penitus removeri debe at ’l(l' batur ex pi«dicta unione, quae frusttanca foret. si remotio 0 ^'
serio requireretur, tum etiam ex allegato in textu exewxso'^^
cit: Auro n.atuialiter est insitum , ut innata vi humanum
conservet, ac ab omnibus morbis curet, atque praeservet-
alteri potest praestare, certe multo magis idem praestabit 11
ipsi, seq; a corrosivo illo tuebitur. Ad haec affirmat coit°_ ( ol>'
hoc, nullatenus in auro nominandum esse corrosivum, j jjli* 1
firmat ratione, quod omne Realgar ( sic&cotrosivum r c (f
* .
auri mori cogatur,quo mortuo,hoc est, annihilato, no va n*_ jj.
ratio, prsestautiffima videlicet, nec non excellentissima #0
atq; tinctura. Hoc consentit etiam cum aliis philosophis-
if'.-rP
ore omnes, tum demum medicinam atque tincturam p c , c.,.™ _„.ite oP.
agnoicant,quando ad luam pervenit dulcedinem,prout P°^|i
prius elui sunt apta, quam ubi ad suam perfectam P erV ^ ( C['
ium op» } utu au »u<uu pvuu-iam p- ^
turitatem atque dulcedinem. Per putrefactionem aat .^o< s0 ) j auctor in hoc opere prtecipue requirit, multa amara, ilV t e t}i c fj, yii dulcia, multa denique venena prsestantissimas fi et
lo
«c
»e
di
se
Pc
Ut
lucti
nii
ha
uil
hi'
Cl»!
se,
«Cl
fse
Ut,
se; i ? a
: S
K (
se
^1

>>'
tf i <■ i
li> '
r
ii<
e
i»
if
i>
f
i'
o
i'
|S
(•
... Quarta Rota: §f»
QuodautenT& unum hoc opus ad justamatque perse- suam sit perventurum dulcedinem, convincor ipsa expenen- } 1:) > quipp e quod hanc jamflicet nondum perscctam)sub manibus ^Wi.msi fata inimica bonis, atque Mars impius, tam nobile iW- J"* 1 » mihi invidissent. Quare ubi jam(Dco benigne gratiam suam lat giente ) iterum semel in opere nostro, ad praedictam hanc dul- Cc f‘nem pervenero , eademq; meliore fato,ad debitam atque ex- S ü i(itam fuampersectionem adduxero, cetto certior sum, me ve- habiturum Elixir (olis Theoph. hoc est, pr*stantiffimam,ncc excellentiffimam medicinam. Atque hic, ut paulo prius me* statum testes adduco omnes veros philosophos. Nec hic seru- pl *htm mihi facit quorundam pertiriax opinio, qui non concede* ^ v olunt, ullam medicinam intra corpus humanum aslumeiv- .*ni,per corrosivum praeparari debere. Recte quidem Opinantur, 'gnorant enim separationem, illudque quod separari minime po- ?*st» nec debet: sed cum auro uniri: idemque in pondere atque eo- ° r eaugmentare debet, in suam latentem atque innatam nesc^nt ^ducere dulcedinem. Si hoc scirent,non usque adeo reformidant corrosivum, neque ipsorum animus tantopere ab ista tractan.
ratione abhotrertt. Siquidem auro, quatenus aurum est, cor. sesivum praestat: ac fine corrosivo aurum mortuum est. quin imo Potius faterentur cum Theoph. aurum potabile, atque Elixir so- hs , si cum luo debito corrosivo, debito suo modo purpurentur, Utiles & salutares humano corpori esse medicinas.; Ambo enim juxta mentem Theoph. uno eodemquemodo fiunt post putres», ftionem. Itaque & verum aurum potabile,nisi exquisit* dulcedi-
hac f & ad P °f A Pr ° aur c° mortali haberi dcbet Habita pr*dicta hac & ad perfectionem suam adducta dulcedine(qua Deo volente miccrtms.cum eadem nonsolum in auro, & argento, coraliis
que perlis degustarim, qu* singula suas latentes dulcedines mi. i Mediante meo corrosivo manifcstarunt)prosecto&sua qualis. t* n que sane etiam tinctura quam auctor in optimo jure pollice.
bmulto minus deessc potent. Quippe concordant cfi Theoph. fest C > n loco omnes veri philosophi, qui alterum sine altero per- b Um non agnoscunt, atque ut brevitatis causa alios praeteream, ‘ c a, unius comitis Tcevssani sufficiat hic auctoritas, quiaffir- Q a j a “ rum pr° se sufficientes duntaxat possidere divitias, verum i J P lu *qtiamperfectionem suam adducatur, tum demum ad re- orum corporum tincturam aptum esse. ps 0 ' S ‘«qne atque aliis rationibus adductus, tum quod &ini* °P ere singul* tam apprime cum ipsa auctoris descriptio- nc0rdare . tum qnod nec signa alia, 'imprimis vero nigredi- ! *'tqq l tc l Uc . ru “ ed * n emtanquam colores principales, quos com- I Ct etiam requirunt Philosophi, in operatione mihi deessc
videam,

$$Z PROCESSUS,
videam, nullatenus dubito,' "
* w e » a u #* .
viocaqi, nuuaicnub ouoico, in spe, atqueiilcntitio, D. Opk- jj fHicem laboris hujus exitum commendando, mcbrcvii v ® Aj 0 - I>eo, praedictum Elixir, atque tincturam Solis, ad suamp £ f . (fi nem.tinemquc debitum deducturum este., Quod ad noin' 11 'j sl , divini gloriam, & proximi nostri commodum,lelicistimc fi gere dignetur is, a quo solo dependet omnis perfecti ' clC , Cui laus Sc honor in secula seculorum, Arnen.
* *
Hic inseratur tabula de cati Philofipharum.
PROCESSVS. j
F lat unares, hei'fubstameaunat*disabut • t4V fi prime mixta (fi tompofita tali modo,quodt 4fi ^ss nima unitu-, conjungatur cum minima alter 1 ,, neseparatione tn aternum r andern juniinta Pt y tur, &solhatur iterum, totiesjuedonec i»" 1 ' 'fi cedat Medicina duOttis, fufilis,denja, rar a, • fi ponderosa, quajuper innernpoßtafundatur inßari** ' j antefuga m Mere ursipfits (fi met allie emnsbus per partes adhareat, penetrando tali mode, aefiejsetde P r> 'j' tpsarum(ubftautia. qua nunquam ab ipßidihtZUpaß*" fi' > quam unumfaSasunt. Conhertes autem hac omni*' Jfi ' i im cum symtolum habet ad propriam naturam, qua* d' • temfortior practdet mixtio, eo etiam uberior stquttuf' ,fi‘ mutatio, quandoquidem hac ab iäa dependet, eamq ue }j t* tur, heluricaufasuum ejscilum. Danda igitur opaß fi | sequatur, quodhixßet absque fublimatione, cum "ff 4 'l/' ! dium, heluti tranfitm quidam ciufims talem conjuges ' Sublimuttonern autem necejse est ita diu coquere, tur, & in igne perfrherer. Hot autem non ßet P r,,,> j fi f ! fid oportetfixum iterumsolhere, it erumque coquere, d ( fi' sufficiatsuasufionis complementum,ad penetrandae 1 j fi' lum,(fi ipsum inficiendum,quod in quarta/olutio* e ’^ fll s gulatiancsadttplerumque accidere, cujus completa 1 * ptenartus effnumerus. . fi 1 '.
Captatur igitursublimatut Mercuriusphyficut»“fyfi , tur has ejusmodi, fihe hitreumfihe terreuu^compa^'t , ß foßit igni reßfiere , tn quo coquantur dutt, heitres^fijfi t sssque igne contenuo, donec Mercurius metallificel**’afits totus adhareat. Hecqueprastat reiterare cum nc ^° gß riopofiquam prior adhasertt, usquequo (fi hic rfif 1 * ( i donec totum in Martechjonhertatur. Quod cumf*‘ - tf ( ß j nr, detur et ignie per qua tuor aut quinque dtts,f ,rl, fi,tfiß j

I
8 ;r»
COELUM PHILOSOPHICUM.
Transierunt in siccum flumina .
Aries. Leo; Sagittarius.,
Luna in sanguinem. Sol tersus in tenebras.
nalis.
nomen eius benedtäum. dentalis.
K etenttvus autumnus. Occidens.
SpharaS.
Sphara j.
Sphti ra Solis.
Luna.
Sphara
Veneris.
Sphara
Sphara r». Sphara i.
Mtractiva astas.
Meridies.,
f Altitudo lapidis in qualitateigneaiplendenspluiquam perfecttwn exquinta eflentia& finis practicx ac fpeculativasSol tenet ignem. QuemadmodumCbristus, ut testaturf :riptura. in sanctum.ventrem.descendit Maria de suo alto Throno pro nostra redemptione- sic hic noster lapis descendit: de suo statu in ventr,emyirgints Mercurialisut fratres suos liberet a spurcitie originali, Principium, aut occidens latitudo noftri lapidis & introitus in practicam pallidus & terreus estin qualitate. Saturnustenet terram. Quemadmodum Christus suam Deitatem abscondit a nostro vi/«, quando,nostram,naturam in se recepit: sic etiam Sol noster suosradios luminis pro, temporehic reliquit,,sub,alis sua conjugis Lunasuam gloriam abscondit , & corporaliter moritur , ut postit suam speciem multiplicare,,
■\ Tenebrosa profunditas lapidis in Septentrione purgatorium.. Imperfectus aqueus in qualitate,variabilis,in colore, Eclipsis Solis. Mercurius, tenet aquam. Quemadmodum Christus Salvator noster erat fepultmpost suampastionem &mortem in arbore,fifpofiea corpus fuit glo- rificatumsurrexit indutus immortalitate: ficnoster lapis hicsepultus,postpcenas, mortissurrexit a tenebris & coloribus variis apparens in Oriente claritate incomparabili.. 1
Latitudo Orientalis lapidis & introitus in,ipeculatiyam aerius. Luna plena. Iupiter tenet aerem., ouemadmodum.Christusd. terra in ccelos afcendkin nubibus sursum in thronum sua gloria,&regnat ibi lucensfine, fine: fic etiam Sol noster jam factus noster lapis,rursus abiit in suam gloriam,pofijtdens hic suum ignem in meridie,qui potest sanare leprosos & juventutem, renovare.
Hiemas rubeuscumsuaalba conjuge estdeffonsatusjpiritu vita. In purgatorium hic gradiuntur,ut purgenturpeenis & doloribus.. Hic omnibus poenis,absolvuntur suis lucentes clarius crystallo. A paradiso abeunt habitatum lucentes clarius qudm ipse Sol..
Melior lapis omni, lapide, qui magis est decoctus a Sole & igni,dicitur proximus,qui plus cateris sustinet ignem,&urdm frangiturabeo, & qui majoru fuerit pondcm,unde inter metalla magis
pro lapide Aurum.,
Qua est tinctura Albedinisfulgidisplendoris,mater lapidis portans ipsum in ventresuo. Adjuva solutionem cum ea, & congelationem.cum.Sple,qui continent in se virttutes ducttbthum omnium, & omne metallum tingunt..
Dea amoris,qua est medium conjungendi tincturaminterSoltm&Lunam,£? corpus facilis conversionis uuriusque,& ideo pone in opere pro imperfectis corporibus, & dicitur Leo.vir.idis.,
Qui estspiritus summe aureus, non different ab auro, nist in hoc,quod aurumfit fixum, ipse vera infixus: cuius manifeftum.dicjtur frigidum A humidum,occultumyerb igneum..
Aer
Ignis,
Terra..
C E N T R U M.
Cäsium h dic figura rvocatur .
Gemini Aquarius, Libra. Index eslnoßnH infima afiro- Cancer Scorpio, Piscis.
Sanguinaria & masculina nOmU, QUa mteüeäa nonpO- A( l uea fle g matica A " stralia
&Orientalis, 1 ■ r n aut Septentrionalia.
tes errare ) qmnfacias nofira
Digestivumver. medicinam petfeße. Huic Expuisiva virtus.
Oriens. IgitUT diligenter incumbat) Septentrio.
. w acnotfu.&interdiuorapra , . vr ,
Traduxit aquam ex terra , & aleu e*? , * Solpatitur Eclipsin. Luna non.
«L ifimarufe. te(f protmauäorcj. ■ - -
r.i ■ t-
lucebit noctu.

« Ii .
te
v«»
Processus. 83$
"‘ffisiantulum quam antea ,donec totum adherens dependat **f “urium Ma 'i.. i . 'far llannt autlumbi maga, -»-« est f l “mbum oh, siophorum IquooemtontbtUtsud ist quam •* *t*lterum, (J W«. ferarum. -4cefe;gtturtpjum,(si hrJ 's pulMctulentas csiss , si 1««* habet , ■bjice.ip/umqut m. tc fiäuu,„ Merc.rif difjolMe, qi-snquetnjex,aut oSo,aut dece ** r ->bus, iUuU u erum Misi apto impone, (si coque . ut antea ^ c ’fii, cxtmtum^proba num penetret ,c uni fuffiitentt fusio.
; sin autem rei era solutionem , (si cothonem ejus donec k ° c asiequarU habebis, ut dicunt philosophi, oMum eorum,
eorum ftt retis Mersaberis,
$u peresi, Suaiusimc Domine Patruelis,ut toto corde totis. 9“e M iribus summum illumDeum jupplices conMentamus,que finitoSptrttu Juo nos ducat, per J cluni Christum filium e- Its unigenitum Dominum nosirum Merum Lapidem angu - ^“rem y n osque doceat sacra hac mjsierta tnte/ltgere, (sisi ad (“•gloriam, (si salutem nostram facere Mtdebuntur, operari te perficere. Is nunquam patietur quemquam aberrare , ?*/ ad ipsum oculos sursum erigat. Hac itaque , adfut gloriam , Ecclesia subsidium, (si Regis nctln Chnftiamsiims ob-
Jequtunffi ex ammo succedant'jut impendant ur,tMulgata d.
nie, tibique consanguinitatis ergo dicata ut credas,etiam atque etiam oro ; non autem ut te molltter curesgenteMe indulgens : Etenim Qut elf, Qui fuit, (si futurus eil Omnipotent , huic debitaspcenas,(si oft atisiima perfciMet tUt pramta : Quoniam Deus mores piorum diligit: at turptter qut Mttam'sipit cruciatibus hunc sempiternis afficit. Bene, diu, (si sehest er
de/nM.M ne fi r *“J te ™ m ornamentum, (si fimilm nostra PiMeque nostri, (si consanguineorum noflrorum perpenso memor Nestoreos annos. Gouda e mufeolo nostro pnma. l *nuarij isoi.
T ui^deditiflimus consobrinus
Nicolaus Barnaubus.
Philosophis Gallis Omnibus
Nicolaus barnaudus a crista
Arnaudi Delphi was Gallus Medicus.
S. P. v.
Y^Tsi vos omnes in epistola, qua regium Viceienelcaltimv JQBarnaudum Patruelem meum, omni observantia co '
( allocutus fuerim, & ea quae ad divinam banc p 1 ° videbantur, quantum licuit, 8c m me fuit, paucis \. V*U Ggg r

8)4 Auriga
placet nihilominus hisce paucioribus denuo vos salui motis & observantiae symbolum perpetuum » vobis
0?
.Cnobl'
■ V*
cum propitiare poculum,non sine numine ä me excogii 3 ' ut ad Dei gloriam, Christi Ecclesiae subsidium, & Chriis
Regis He n ri c i Magni obsequium, (qua lege vobis ^
trado) philosophice* parare , haurire, deglutire 5 c J» c J ^
sanguinem vertere tandem possitis, Deum Opt. MaX. e etiam oro. Bene Sc feliciter valete , meique memores q u Jis tiisime vivite. Goudae e mufeolo nostro chamico prif* 13 nuari),ann. 1601.
Pbtlofiphitumpoculum Nicolai Bernnudl' a. m. a. r. i. t. u. d. i. n. i. s.
p.
o. c. u. u.
m.
A. amore
Irnterpretatio hierarum Poculi Phtlofipbl c, ‘ rore. m. mulieris, a.ardens.r. russus, i. juvenis.t . 1 , ^
a
tur.u. venas, d. disrutapit. i. irascitur, n. nigrescit, i, s. sanguinem, p. poftseroo. o. ostendit, c. clarum, u. unc I. lapidem, u universalem, m. medicinam. y
Vi,
( ci
Hi
3 "
r
“0
f ai
Pc.
'i,
->ü,
iste
4(1
«“Jc,
Cf a
tsi
'Jui
(i)C
tir<
<}ui
'io
»>t.
^li
AURIGA CHEMICUS,
S&e
THEOSPOHlAi PALMA-
RIVM ’ .. APhilofopbo antiquo anonjmo, tn chemteh
tißtmo compofitum. t,jS ,.,
L Aus omnipotenti Deo, Thesaurus siue sapienti® ß y) 1 * |P f seratus, ejüsque bonitatis favore hoc opus tain . iN
molis imbecilitati maturae inrpartitum, validotf boratis viribus de sua: benignitatis largitate confeci, hu * 1 yß], ,f i ad honorem divinae sapientiae inthulamus Theosopl’ 1 ®_ vf s^
s£ i r, n
rium, quem componere aggredimur: in quo intendiiv^ §iii>
' -rWl
& rectam expositionem facere lrbrorum quorundam ^r/s.j antiquorum, qui de occulta Dei sapientia secretorum ** a ^ ä jjK 1 .,, tectionem, veritatis divinae subsidio, & eorum laborib 11 ..^-'"
sunt: eamque prout visum fuit eis esse decens,in ipfis
ris reliquerunt, sub tali tamen verborum aenigmate
gnis, vel insipientibus patesiat.nec a dignis doctrwL f( f»i tur. In horum autem expolitione divino moderaiT ,,ße er

toafij. CMemicj-is. . •
- tl< Jitnus,5c metas licitas nbn excedemus,& debitas fecundum
, ''mentiam attingemus. Sed nead-immensum nostri hujus <jg tls Volumen extendatur , non omnium librorum > quos, qui ( tam scientiam perdi versos calles assecuti sunt, compbsueruat. J^sitionem assumere mtendinius, quamvis Sc multis (emitis ad J 111 tt'Intentum possit accedi. Sed antiquorum istorum solü seri- j^xponendo ptosequetnur, quibus ptsecipue ac familiarius a di- ( c ns scrgifluentia; manu hsc videtur fuisse collata & patefacta ^bria, quique concordes fuere in opere & compositione nostri ' Xlr ‘s seu veneni penetrantis, tingentis & perficiehtis corpora, c °d de nostra Magnesia, nostraque aqud permanente, ac nostro ^ ' n )ento, seu jfcre nostro componitur. Quod opus propter fui ( ° n 'tatem,8c operandi virtutem, Sc unitatem,ac tinctura;, & alte - at '°nis invariabilitatem, ipsi Philosophi sibi ipsis inter esetera o.
!>Ct:
Sessas figurationes super eoposue-
( a ut proprium elegerunt >
in diversis sermonibus de eo locuti sunt, occulta significa- | lQn e tamen, in hoc, concordes extiterunt. Quorum primi ante di- ^V'Um sserunt Serh, filiiq, ejus,& Scolici eorum sectatores. Post .' u Viiun vero Hermes Trismegistus Philosophorum caput, de- Moses , & Maria foror: post hos Rex Hercules , Stcphanusj Asianus, Belinus,Salomon, Democritus & Rosintis: Deinde alijj **quorum dictis compositus est liber turbae, ut Pythagoras, So- 'setes,Plato, Zenon & alijj quotum dicta in ipso libro turbae de- / Cripta sont: postremo vero plures alii eorum sequaces fuerunt, JjUi libros in hac via operis descripserunt: vel de ipsa in aliqua parte scorum librorum memorati sunt, ut Morienus, Rex Caiid.Miru- ssdus, Alfidius, Alexander, Rasis. Avicemta, Vivgilius, Geber St a ! ( ' ‘> u0rum dicta ad perfectam expositionem & probati ni eorum,qua:ip hoc libro narrabimus,prout oponunü fue- i pi0 veritatis testimonio adducemus. Et nos quidem inanem , ! f a P ucn ces jactantiam, non negamus quin sicut & nos, sii & alijt p ' ni & subtilis imellectus, absque hujus libri suffragio per libros *dictorum Philosophorum poffint perfectionis intentionem ^ i,.I cl P ere atque attingere, si tamen perseveranter & constanter iri fi- 10niS reiteratione & experientiarum frequentatione persti- 4 i q c & e ' s topia Operandi suppetat, & hoc a Deo non fuerit eis; fi ti, n e S atu ™ • Nam St ros nihil aliud in hujus libelli serie descri- lC>"'% u odab illorum Philosophorum fonte sapientiae e- sc V, av,t - staque optamus,ur scientia per hunc nostrum laborem, >itz sapientia: antiquorum, quibus appropriatte sunt seien- '''<«” ^g^rantium & detrahentium telis incorrupta fer*
scsio’ ^ c l us sectatores, scilicet veriores fiant 1 cum divino adju« Kr nlamiiDeo in grati non fuerint, Se hanc expolitionem j * cimus r:,t *onc intellexerint, Lc perseverantes in opere sue*
Ggg * ' *”4’

8 ; 6 Au.riga
»int, ad hujus veritatis fiuctum pertingere poterunt, mus autem hunc libium perbreves propositiones in
<*#
libet propositioni commentum adjiciemus sufficiens,fe 1 *^,,^
losophoi um pia:dictoi um auctoritatibus roborando, n eC
nostro munuicula scienti* adjungentes, quae nobis opp rt «J[ii>'
iivuiu uiuuuivuui iLi^uiKv s , uvuu «p - |
debuntur: hujus vero libri titulum facimus Theosophi® .
rium, eo quo auctoris nomen quodammodo refert,Sc De 1 !
f«
tiac nobis exponit Arcanum. Dignum autem putamus 0 » m
libellum ordiri hoc contextu, ut primum de nostro Elixis. M mus, utrum ex uno sit aut pluribus. Secundo de mate^^fii'
Elixircomponentium. Tertio de modo & regimine comp 1
di & perficiendi ipsum. Quarto de utilitate & fructu ip*[*J 5 ^
metallis , quam in hominibus. Itaque Deo laudes ejus auxilium rogantes primam propositionem iubn^ quae talis est. /
PROPOSITIO PRIMA,
%
lo r
bti
*5
H
T 1Z.txir Phtiefophorum tn^ariaktli ttnffuf* * ß ^l l ^ttngens, CS ^ertßstne per emnta perfluens > e * sola conßrtre. ^
jEcpropositioprima proba videtur per dicta pluri»^^ losophorum, praecipue eorum , quae inlibro Turb^ ,0' tur, inter quos Eximcnus sermone nono: Scitote v^ptr j j
mnes perita- mentis, quod nulla sittinctura verax, nisi cX ^Lß :, to
stro: nolite igitur animas & pecunias vestras destruere. ^
des in turba sermone n. Sciatis quod invidi multipl< c ’ tfs ^|ii £ ' j 1 ^ verunt de pluribus aquis & brodiis, corporibus, lapid>bui^^si> !p 0(1 tallis: scd dimittite haec, & aurum, nummos: nuromosist^pjid fieri facite, pro hoc nostro acre. Lucas serm.iz. eo q u ° ^ facit quod plurcs operantur, pluribus rebus non indig e *' ^
rej&illaunaresinunoquoquegraduoperumnostroiu ^
Vertitur naturam. Ictis,fermon. 15. Scitote hujus artis™'
toresfortius & sublimius apud Phijofophos, est apud*
omnium rerum vilius, quod nos veneramur. BonfH« 5
— -- • ■uetu ,\juvu uva VkllUdilHUi civ"'*' .Qi
serm.36. Scitote hujus scientia omnes investigatores, ss tum opus & regimen non fit nisi aqua.
PRO P. II. h(i ,s
Contr*scilicet, hoc Kltxtr Kon ex uriA tn’ntntnfl a> f
cetfftttre-, ßd pouus ejje compofitun)- ^ jliäFj
Haec Propositio, prima: contraria videtur 1 Sed aliquot sequentium dissonantia: cum prima ad c oci .* ( c» ductiontm ad octavam propositionem refer«**«* > 1 faf 1 *

afrj'
Clli'
i«
In’»'
><
[,. Chemicus. 857
afferemus. Boncllus scrmon. 36. supra pwximc cilii,, d| cit, vocaverunt autem invidi hanc ajpiposiuonem, cum m urinem versa est, satis nigram. Rosiflus quaest. 4*. Nullus e- C apis m arte generatur, nisi hic, quem Philosophi ex suis rebus ^Posuerunt. Idem quaest.2. Nisi duobus tenuissimis conti- ji ^foetit aliquid, quod placabilia facit. pereunt & ignem fu-
PROP. III. t 1‘*‘tur autem Elixir nostrum ex duobus , ad minue constare, cum tpsum compofitum effe,prtut k ' dtSumfit.
®e Propositio tertia, cum sequentibus ad sextam usque quod | 0 tra ria videatur primte,conciliabitur in commento octave pau- ^ P°st. Nunc dicta philosophorum prodeant quae hanc confir- j t rit - Aristeus inturba sermon.io Accipite corpus quod vobis Monstravi, & in tabulas tenues coaptate: & nostrae aquae impo- ^ e - quae est aqua permanens postquam regitur. Diomedes ser- | Conjungite igitur masculum fervi rubei filium suae o-
0r >fera: uxori. Zenon serm.35, hoc aperte videtur monstrare, di- ; Significo vobis quod ars duabus naturis indiget, non enim j C( iosurn asque vili : neque vile absque pretiosa Zenon ierm, S ' Tunc est Elixir ex humido & sicco compositum.
PROP. IV.
Amplius autem ex trtbut Txta constare indetur.
| Parmenides serm. 5. Ideo multiplex superfluum dimittite, &
SXIT TT’ & in corpore congelate, vel
Ilii- :V % » sulphure, quod non comburitur, quae tamen r -, wem Ium, & tacite ipsam naturam albam, & sesnostrumimbuite.
„J PROP. V.
|j i tjuatuor potius Elixir este compo-
6 i! ) ;^ f ‘ ri;, 'ldus in rurb. sermone 25. Scitote quod hoc ass, quod vo- >> |hs| Ul ^ r cgere, est istaqtratuorcorpora. Dardarisstv.43.Sulphu- y quaein quatuor fuerunt occulta corporibus, quas
n rase invicem continuerunt naturaliter 5 t tinxerunt.
PROP. VI.
^e multis Txir constare. \
'0 20 '' oc autcm venenum est quasi nativitas 5 c vita;
) ^Outij r anima> & multis extracta rebus & nummis imposita.
- p»ur e 'T,i ,c ' rm -- 49 . Notandum quod aqua munda qux ex fui- i ***,„. ' "on ex lolo sulphure, verum ex pluribus composita re- . * unum sulphur facta tunr ex pluribus sulphuribus.
G». a PROP.

K8
Auju G a ROP. VII.
Txir cempoßttoex ßen^tdetur.
Denique buji .. ... r J
fien^itdetur. jj f!»^ 1
Aristeus in serm. 51. Accipite argentum vivum ex
quod & aeris nostri aquam nuncupaverunt, & igneum jri'j ex omnibus extractum,& paulo post: & Icitote omnes c>>
fpirit»
investigatores , quod omne corpus dissolvitur eum 'f pixtum est; & quod omnes spiritus a corporibus aUe f
PROP. IIX. . ^
1‘radi florum dijsonantiet ad consonantiam redufl 10 ' ^ refla determinatio, fer quam ccnciudttur noßruttr , tingens expluribtu aut plunum conß a ? e
tempoßttone.
Ad hanc propositionem probandam, cum xonsonapt praecedentium dicimus nostrum Yxir non ex uno Io 11 plurium compositione constare, quQpiamanteiftorit^ 1 .^^ sitionem diversa sunt specie, & diversis vocantur nolTUt ’ postquam commixta sunt per suum regimen, ita uniun iinC iip
*
vjcem, quod una fiunt substantia nova, &unonpm> n ?^^£iij
ta:sicut in cattcris rebus compositis est dare exerpp' 3 aliquod antidotum arte perficitur, ex diversis herbis > quoribus, Se pluribus aliis speciebus, qiue perse fingr' pi propriis nominibus nuncupantur, confectione comp tat quasdam nova species a suis componentibus varia
___.__ «>:_..._ .«Cf
novo
rjnae
y nomine nuncupatur. Similiter ex aqua, & cott 11 * 1 , panis componitur,sed panis vo£nur. id ipsum t
dificationecernitur, qui lapidibus, calce, lignis,la tcrl :’ ^ii*' j! nim caetens constat: ieduno tantum nomine dicitur ita de pluribus dari potest exemplum: ita & philosopm^^^ ODere comnositionemex ana nrocedit nostrum vxi r > .„ntlss
opere compositionem ex qua procedit nostrum V xir >
.,L __ ine, Wb^,.
pluribus fecerint uno tantum singulari novo nomine. - Vocarunt eo quod magna estres , in qua maximn^ Astanus serm. 42. Philosophi cum res paraverint, ac c ^oadamantes conjunxerint, ascendit cum ei; aqua aU ^ nr p>yS
(I
^oaaauiantescan|iinxeiint, aicenaitcumcis aqu*> — ^pi .fophus in ^lirbaserm./z. Prima compositio.scilicet ■■
s’ t 0 '
gpeiise, ex pluribus fit rebus, quamvis unum quid
deinde nomine, qupd priores Albar aeris nun?upay el ■ - t , id*' rum exSipradictis omuibus comprobatio & solutiP ‘.ß pjm sex propositionum satis superque intellig en prout & septima: etiam propositionis dubia- \taqti£ sequitur propositio %■
&
u
n
ri
^*1

lit
ill'i
Chemicus. $19
PROP. IX.
y**quam <beraexplunum compofittanejxireenßareman- Jri “umfit - ej M tamen radix <3fundamentum est nostrum at, quad/uo regimine ad jxir deduct oportet', abjque regimine namque nthtl alteratur.
Haec propositio «st principium demonstrationis fpecierum ex WW fityxir. quod autem regimen sit necessarium audi Exime- se tm . z. Scitote quod non fit tinctura vera nisi ex atre no- ”. t0 inolite igitur animas Sc pecunias vestras destruere, nec tristi- tis *n cordibus vestris inferatis, adjiciam & fundamentum vobis, S^od nisi praedictum aes in album vertatis, & inde nummos apud J'stum faciatis, & deinde rubeum, in nihilo estis. Bonus ferm. 57. "°c autem nostrum aes , quod de aqua ablui perenni Philosophi Afferunt. Constans ser.2g. Et scitote quod si aliud quam aes no* stwm accipiatis, Sc aqua regatis nostra,nihil vobis proderit. PROP. X.
Hujus itaque noftn aris regimen eß, ut fiat %ene- num,$ielru&igo tingens.
Mundus igitur ferm.48. Prisci autem opinantur, quod qui aurum in venenum vertit, ipse ad propositum jam venit, qui vero non in nihilo (c habet. Anaxagoras fer.,4. Qui potest aurum in rubi »nem vertere Sc venenum propositum jam invenit.
PROP. XI.
RubigofiSte^enenum tingens ex areneßrepradtdo non fiet, ntji tingatur.
Haec propositio certa est Sc probabilis ratione Sc auctositati- bus sequentium. Ratiene quidem: quoniam cum aes nostrum vix aliquo regimine vulgi possit corrumpi, quin in feipfum redeat non alterarum. Sc cum purgatum fuerit per ignis examinatio- riem non tingitmajorem tincturam.: nam totus ejus color sic ad fui perfectionem est necessarius, nec de suo colore potest praeter stipium colorare , in natur»sua permanens sine diminutione fui doloris; ita quod alteri mixtum de suo colore diminuit, undeni- bil lucri est. itaque itaexistens in fui natura manet: nisi regatur re- Sjmine tali, quo tingatur intensiori colote, excedente colorem e iu» quem habet perfecte dum manet in fui natura, hoc autem *egimcn oportet esse tale, pet quod m pulverem. qui ptoptet ultitudinem intensioris coloris sit feti: niger, ut color combusti
inguinis, vel tyrii, vel purpurei coloris. Et tunc propter exces- na (ui coloris, minima ejus pars admixta magnae corporis alb» 'untisluminaris , tinget ad sufficientiam coloris veri luminatis floris, cum transmutatione Se tinctura invariabiliSc fixa pro«
Ggg 4 st«

S4o _ Auriga
ptcrlui virtutem & fixionem quam a regimine Strebn« busacquisivit. Monarchus in turba icvm&j. Eoquod # 5 lorat, nifi colorem; quia coloratum colorat,&c.
PROP. XII.
Hoc et tam corpus Txtr, ut fermentum /#
pasta est. of ibP S ’
Hermes tractatu septimo sic ait, similiter aurum m c .‘ fn tiii 1 ’ Omne csnpus fecum continet, Sc vivificat, quod yxir ^ ern \ 1 siO ( est, sine quo nequaquam peragitur, quemadmodum p*
fermento non fermentatur
PROP. XIII. . ipt l>
Tinget ergo ipsum as nostrum , (3 Venenum /eu ru
gignentem *eidelicetaquapermanens , W/ argentU** 1 r ac Carnbar i fi<ce argem um ‘vt^um ex masculo,
milibus ditia nomtnious, C 3 ' eih.l satia, qU* fit mixta , suo rett a regimine. ^ S |10'
Omnia haec quae dicuntur ars nost rum tingere,licet < ^ ve Lisf f ' minibus vocemur, (iint idem, icilicctaqua nostra ex n0 p t .jv'f'
bus composita , St suo regimine perftcta : cujus regimen luntate vulgo ignotum eft : Et quod ars nostrum ting''" r '
Parmenidem serm.2 Scitote quod aurum verritur in > r ,D per aquam permanentem. Mosiusserm.44. Argentufl 1 quod tingit aurum, est argentum vivum de Lambar PROP. XIV.
Iterum ex ignis atltone hoc as nostrum t ingetUt- ^ Hermes in tractatu tertio. Et haec tinctura remanet ru Rarmes, filius autem noster Rex sumit ex igne tinctura« 1 -
PROP. XV. gfi
Ex pradtilie eonc/udttur noflrt ungentis jxtr ext>ost nostrafj aqua permanente constare, eaq? ignis reg l>rll!> mten/am -virtutem tingendi f3 alterandi cum perfithone adduci. „
Certum est quod qui scit compositionem nostrae aq«® vjfsM. nentis & ejus regimen cum nostro aere complere, ex e,S siaI ii £ ) 11
tfi
intentum .alias in vanum operans fatigatur : Constan s
r„_ c‘ ~:u:i ...i:_ j_/i c: 3
iU*“
fer 20. Si« regatis nostra, nihil vobis prodest. Si autetn < 1 stra aes nostrum regatis, omnia a nobis praedicta invenit
PROP. XVI. n.y
Et quia dilta aqua permanens, fine qua ttntiura ^ jpt nonfit, nequaquam pretio emitur, oportet prtn> compositionem (3 regimen, 1 n quantus 1
licet demonstrare. Uit^^t
Pythagoras serm. 28. Nonnulli habentes libros leg 1

t ?nt Chemicus. 84!
teri compositio ista ematur,sciendum utique quod nihil o-
5 emitur
PROP. XVII.
^buju, tta^ aquapermaneant censeitionem,duplicem esse compofitiortem,qua oportet ad ultimum tamen, ut unum fiat.
■ Philosophus sermone 12. Compositio duplex est, una enim est ^Wtida : alia vero est sicca tantum, proinde coquantur ut fiant ti- tll,l n 6c dicitur bonum plurimorum nominum.
PRÜF. XVIII.
t'nut autem compositiofiet e xficcü solum, qua corpus Ma- £ ne ßa dtcnursoel albor *ris,$el plumbum *ru,&sulphur (fi m.,g„,.ß x , (ss pecunia nostra & aurum ttoflrum Q$e. fecunda ‘bero compositio expradtliis sicci* cum humido , qua Magnesia dicitur,quamvis tamen unum pro alto ponatur.
Kosinus qiuestione 8. Contemplare igitur super iis'.quae in libris philosophorum in veniuntur, Ais nostrum,Pecunia nostra.au- r um vel plumbum nostrü, Magnesia nostra,nihil aliud sunt quam illud res tibi velatum, in eo namque illud est,quate ipsis illud retulerunt. similiter eorum plumbum , quod est Magnesia eorum,fit pccunia.quas est corpus eoi um :iEs igitur compositum est, quod
tamen fit pecunia.
PROP. XIX.
Prima hac compositio quam dtxtmutsiicorum tsse,&Magnesia corporu dtct,compofino esi quatuor corporum, sibee .. ., quatuor elementorum.
est ist^ n<1 US errni2i; - Scitote quod hoc aes,quod vos justi regere, .quatuor corpora. Democritus in allegoria dist. 19. Et non ut tinctura nisi ex corporibus conjunctis.
PROP. XX.
Hac autem quatuor corpora pacantur sulphura terra.
Dardnris serm.44.Sulphura sunt animae ■, quae in quatuor su«- * Uut occultae corporibus.
PROP. XXI.
Ex ttt autem quatuor corporibus seu elementis in compositione corpojit magnefia,aqualem proportio- ... nem oportet apponerent
»ons ^ 0na fa P ,cntum distinct. 1. Si medicinas aequaliter ponas, n Cm tenchs rr ° rem ' ^ yero addas, vel minuas > ad emendatio-
G Sg S
PROP,

Auriga PROP. XXII. ^
Secandi* $er'o eompositte , quam diximus ejsefictorn **' kumtdo,efl argentum i}&um cum ipso magnefia eo r ? re cenjunilum, ipfcifo compositio Magnefia jocatur.
Parmenides serm. n. Ideo permultiplex superfluum ° lfri y £ l & argentum vivum accipite,in corpore magnesiae eongejä ' in kenkel.vel in sulphur quod non comburitur, in libro a * e ß# rumdistinct.12. argentfr vivum est spiritus que corpore ^/Wol' contineri volunt: magnesiae vero corpus est corpus quod #
vuiit, ut in eo spiritum componant, quod c-st spiritus stm>U
corpus.
PROP. XXIII. rfi d
Hujus autem commixtionis m^entto eil, utJptrittts Mf c coaguletur: tpsum ^ corpus tn ßttntum foliiatur^otu J nnmfiat, quod Magnefia dicitur. Et hoc e elf acer e e
pora incorporea,(fi incorporea ccrpora. . g(l>
Astanusserm. 42. Irritate bellum interas Scargcntuifc v ^ quoniam peritum tendunt ,& corrumpuntur prius, eo °P° Jy argentum vivum concipiens congelat ipsum: argentust 1 vC vum concipiens as dissolvit ipsum.
PROP. XXIV. fj/ s
Perseii 10 hero hujus mtxttonufiet per decoltionis nie (fi lateat tonn regimen. Per hujus regiminis ben l P corporis Jptßttudo attenuabitur, (fi immunditia iur>> ^ atefe legabitur,&ejuefubtslitas rgnea,in ejus tyeirtrt culta, qtia tUtus unäura eil anima,tn altero
spiritusafcabttur occulta. mM
Oportet illud spiflum veneno igneo commiscere ac pkd 0 c re & diligenter terere quousque fiat spiritus, in altero lp ,rl fcil cultus. Plato serm. 2. Spiritus namque a corpore separatu 5 ’ altero spiritu occultus,factus est uterque fugiens.
PROP. XXV.
Etpropterea^tetussonat proverbium ,fisct'heris dare H
ignis (fi aZjOth tibi sufßctunt. Quoniam argentstt^
%um corpora comburit,at fsubtthat, (fi corUtP grcsittiem dsubtili sequestrat. ^
Monaldus serm. 25. Scitote quod argentum vivum corpora comburens, mortificans, constringens une reg 1
PROP. XXVI. ,/*
spsum etiam argentum (i^um tn hac commixtione ' igneum nuncupatur: quoniam tnfiar ignis per~ ( ' magnefia dtsfundttur,quemadmodum Usenet!
Magnefia dtsfundttur,que
j>cr cor.pus hominum.
est

ChEMICUS. 845
Allegoria distinct.J.venenum igneum est aqua nummosa non- >11x1 perfecta.
PROP. XXVII.
ergo efio ad cotinuationem prafati regiminis dente 'orpHs pradtilojpirttu adeo suentsubtthatum & dtfiolu- t> ttt>,utfitincorporeumfine taclu , ambofy tuitu lc$>ia,& tm- palbabihaad snfiarbutjrt Stelcerebrs. Cttmcfrfic fuerit oportet per tgrtem tn Ethel exaltari,antequam noflre misceatur ari.
Astanus serm 42. /Es, quod Philosophi, cum res paraverint,ac S °n'|uges ac se coadunantes conjunxerint,ascendit cx eis aqua au- >ea. Mundus serm.47. Nisi res igne continuaveritis,quousque spi- sifus ascendnnt.in nihilum evadent:
PROP. XXVIII.
sinne sublimat teneoportetfacere levi igne,ut subtilst*» compositi purificata , qua est antm* tingens, exaltetur ad summt* m Seisupremum Safis ,‘errefireitategroJfa,qua ttn- filuram & ingrefium impedit, tn Ethel. funde rehfla.
Monaldus serm. 25. Scitote quod corpus non potest tingere se- ipsum nisi ejus spiritus extrahatur, & in ventre ejus occultetur,eo quod spissum terreum non tingit, verum tenue naturae est quod in corpore transfigit & colorat.
PROP. XXIX.
Hoc autem sublimatum est argentum <bt<Zum de Camlar, ($ acjuapermanens,(f gdma(fi ursna,qtfa[upra dtgtmus as ne- firum tingere,quod & alta plurasortitur nomina,& i» sub - Umattone primi nafiri operis e FI complementum. Secundum opus autem eil, ut as noftrum filum ab aqua hae tn rubigtnem tingentem Stertamus, fito regtmin^j.
Astanusscrm. 66. Rubigo est secundum opus, duod solo au- to fit. * '
PROP. XXX.
Eil autem huius regiminis principium Aquam pradsaam permanentem in duas aqttles p.artes dididere. Cum u ^*sl rum mtfieebtturportio debtta nofirs qris,utineajo * i ur (S diruatur tn terram,fecundo Serojer a 1
tur ad tmpointionem diruti- —-«Mia
Unde Theophilus serm. 22, Divide venenum mduo aequat a, |tor r altera parte * S hquefaote;
Aambifiendumservate. Gerusserm.23. cumdivuen 1 H duas partes •• prima erit ad corpus liquefaciendum & vost \
%«nd»YCI0 ad mundandum cofltfiufiuw.Sc suuw o«vw^q

*44 Auriga
unum facta sunt. Nichorus.serm.33.Oportet enim altera p 3 "
nostrum comburere,& tunc residua aqua septies imbuere.
PROP. XXXI.
Erit proportio ipsa noflrt aris commtfceadt dtila prop''
ttone aqu*, { suta ut unum adtrta. ß.
Mundus ferm. 34.. Accipe ex gumma animalis intensi(TinU ^ doris, partem unam, & ex piscis feile partem unam,& ex 8'® ^
tuli partem unam: Scexcorporegummas,sinequaemenda rl . (
potest.partem unam; has mitceteportiones.Item, idem Ae cl P «e sincero corpore unam, exue vero Magnesia tres pa rtcS ' PROP. XXXII. Etutplurtmum,utduo,adseptem TheophiluS ferm.22. Eo quod oportet vos laminas produ &cumposteriore veneni parte coquere duo ad septem.
PROP. XXXIII. ^
Pro ip/tm autem aris noflrt commixtione factiton cumrf pradtila,oportet not primo at tpfum tn lamtnas subtil' 1 producere,ficque tpfiaqua commiscere £f quere m ea donecsolvatur
unumfiant. 1
Aristeusserm. 19. Accipite igitur corpusquod vobis fnonst r .
St in tabulas tenues coaptate: Deinde aqua: maris nostri tc,quae est aqua permanens postquam regitur; deinde leni imponite,donec tabulae confringantur & fiant aqua.
PROP. XXXIV.
Hanc compo/ittonem tn 'case “vitreo poni
oportet. 5
Existus in turba serm.37. In suo vitreo vase quadraginta die D ipsum dimittite.
prop. xxxv. a.
Hujus vero regimine plures apparebunt colores, P r,,l,S i l f niger : fecundo albus,tertio crocem-, ulrtmegradattm * tenttcnem ruboris pertentet , u/que ad tyrti coloris f tf fefhonem ,qua omma per ordinem suispropo- ,
, ßttontbus subncftetqm.
Diomedes serm.23. Coquite igitur eos donec nigri fiani- de albi: deinde rubei: deinde tingens fiat venenum.
PROP. XX XVI. Jjp
Jserum quia ntfi opus nostrum pnmo dealbetur; f ^ mm rubi um facere : oportet primo regiminis gf*' du adalbntUst-ve nummosum colorem deducerem. ]\>(^'
Frictis lerm.15. Scitote quod totius operis initium, est 3 <uirebdrsuccedit; deinde operis persectis.

C H E M r C « s. §4/
PROP. XXXV1J.
^'luenda efp ergo dicta compcfitto m/uo^afe leni ignequa- d rag, ni a diebus <vel quadraginta duobus ut carpis itquefiat.
Aristeus ferm >s- Deinde leni imponite igni donec tabulae confingantur^ fiant aqua. Mundus ferrajS. Has miscete portiones, Quadraginta diebus coquite. Pandulphus jerm.n. Haec igitur Quatuor prudenter coquite quadraginta diebus,
PRO P. XXXVIII.
bn ipso autem dccofttonu tempore, antequam leniat albida pradi/la, nigredo desuper apparebit,qua de natura eB Martech.
Pandulphus ferro. 21. Deinde coquite pauiatim, extrahen- kes autem inlpicite si factus est niger. Boncllus ferm. 37. Videntes nigredinem illi aquae imminere, scitote corpus jam lique« factum.
PROP. XXXIX.
Dilla namque nigredo cum aquujatfis, acutis,<beldulci-
bus.abfis contritione labanda purgetur,donec fiat ut nummus ItquefaBtts.
Bonellus serm.37. Abluite ipsum,& private nigredine.
PROP. XL.
paff nigredinis 'vero remotione,incipiet apparere albido jam dt#a,hec intertm coqui opertet , ut fatficut nummosus lapis albus, ut marmor , W fält similis,suo splendore atcfecerujcationzj.
Lucas ferm. 12. Assate igitur ipsum per dies septem, donec fiat ut marmor coruscans, Philiorusferm.ij. Quod si bene coquatis, & nigredine privetis,in lapidem vertetur, & fiet nummus inten- siflimae albedinis. Theophilus (am. 22.Coquite quadraginta diebus donec flos candidus, & flos falis suo splendore, atque coruscatione appareat.
PROP. XLI.
Qut lapit Ätarfi’ve lapis boncusffielapis Aticosd philosophis nuncupatur .
Theophilus ferm. 22. Hunc igitur boricum philosophi nuncupaverunt. Pandulphus ferm. 2t. Vobis ostendi huius lapidis ptin» c 'pium 7 quod cstlapis Aticos.Lucas ferm. 22. Et scitote quod cum ^ogulatur nos vocamus ipsum Aiar.
PROP. XL II,
yfiqiie liero in hunc terminum opertetfieri ignem
- ledern. .
1 »„i cas ' erm 11 ‘ Pt fic videtur lenis in dealbando, donec coa- “'uetujr.
PROP.
1

84§ Auriga
' PRO P. XL IIL
Observare es ortet mdecoBionibtu pradißis ,ut » • fimper clausum, ne jgtr/ttu fugtatsed t»
es coaguletur.
ver°"
Lucas senn. 12. Cavete ne ä vase exeat : humirlitatcm vase coagulate. Mundus scim.16. Observate ergo vas.ne c situm fumiget & fugiat.
PROP. XLIV. l(t #
Kon turnen in pr&dtftu decoBionibus tenetur fit* cDtt & U ex toto humidttas in commixtö :fed una , Stel du* eX bm ejueparttbta separatui , qua /erwart poteit
pro opere ficundt Cantbar. (C p
Hermes in allegoria dist. 6. Si autem Camellorum tu0 ^ 1 j tU n' tiam partem consumas,duabus tertiis relictis , iam ad prop , ^ ^ pervenisti. Balgusinturba.serm 50. Notifico vobiä, quöd g, nummi decoctione , tertia? partis aquae pondus consumitur . duum vero fit ventus, iri (piritus secundi Combar.
PROP. XLV. ^
Postquam <bero dtfla compositio pradtBo regimine eoas suent,(st S/ersa in laptdemfleeum album ,fi*be
& coruscantem, ut matmor -, oportet ignem tntend Ut diruatur,donec in terram , *eelctnerem croceum , <Se/ subviridem
Certatur, iAc^
Pythagoras ferm. tz. Calcem & marmor frangite- t>° ( ji serrn. 16. Coquite intensistimo igne, doinec fpistitudo c0 ^ st' diruatur. Batosiusserm. 24. Coquite ipsum donec coag u ‘ deiride terite donec fiat crocus colori auri similis.
PROP. XL VI.
hanc autem triturationem non manihmsed >£ nt ^ solumforti,ut dtximui,fien oportet.
Zenon.serm. 35. Et scitote quod-non fit, nisi fottifl> [1,a ftione & contritione continua,igne non manibus.
PROP. XL VII. , , t / j
Lapide autemprafato > ut diBum eil , in terram aliqtf |
coloratam Sjerfo: Oportet terram ipsam fecunda P ar l* „l 4 , i quam [erfaßt tthbuere: non tamen totam aquar »j sinendo, sed inter pluret ‘btcei : fi stem tarne» .st ■ J £t tn qualibet tmbibitione coque, quousque tu eaf cC aqua i & occulti in ea cetores mmamfr'
st um prodeant. fsltl ■ ®
Corus serrn. 2;. Imbibite ipsum septem vicibus, qu° u ’ j jaatur. Gregositis serm.27. Oportet vos,cum videritis ‘ iU ^ cl p 4 f
&> Qa cr a

V Chemicus. $47
cöruscantAi jncidere tuendo, & in terram vertere,& hab<- ^ aliquantulum ruborem,ut ac,«« residuum, accipiatis, quam m- H iusserunt vos in duas dividere partes. & euro multotiens im- "»batis, quousque occulto in illo corpore colores vobis appareant, scarus serm 33 Oportet nos residua aqua septies imbuere quodque totam aquam imbibat', ac tota humiditate desiccata,in tcr- tartl vertatur aridam.
PROP. XLVIIL
Faciliter autem ipsa terra aquam potabit,
Socrates sermo». 16. Et icitote > quod cum siccum fuerit, fui {'«moris residuum velociter bibir.eo quod esi plumbum comestum.
PROP. XLIX,
^ttnpm omnium harum impos at tonem effe Centum \qUiH- quaginta dierum: & fecundum hunc circulumseptem tmpotattonibus 'vtgintt unum dttt in portione Ventre palam tff.
Hermes in primo ex septem tractatibus dicit. Scitote quod, succus vitis sapientum in centum quinquaginta extrahitur: ejus, que numerus in sine triginta peragitur. Rosinus quakst. 18.C0- ! que boricum nummoium.ut in pulverem vertatur, ac imbibe a- | Ceto coque quousque acetum deficiat per centum quinquaginta.
PROP. L.
Per hac quidem tmpotationum (js decoßtonum it er asiones,ff.
pus dorsis %esitbue coloribus adornatur,quodsecun-
dum intensionem edorattonü, dfbersis appef Iatur nawtnibtu.
xi us sermon. 38. Hoc autem multoties facite, quousque j P^antaq«* partes,cjufque colores appareant.Mundus ierm.6z. Eytmm nostrum unoquoque regenerationis gradu fui coloris «omine nuncupamus. Siccum videntes, iterantes coquite,& imfc 'bite.qtioufque colorem induat praedictum,ut fiat aurum. Dein- c iterarate ipsum,&fiet aurum totam. Deinde iterate ipsum, St «tt aurum tyrii coloris.
) .. PROP. L|.
I £*/» tmpotattonibus ctnerenkkumettaritfsi dul- i ctficari contingit,
I «n zaracus k rm - 57- Miscentes cinerem aquae, iterum coquite, tik"* r UC Cm ' S ^stoefiat, & eum deinde coquite,& aqua im- e P{' es permanente,quousque cpmpositio dulcis fiat ac hp > imbibite etiam quousque humida suerit.

848 Auriga
PROP. LII.
Fit etiam impotati» quandoque dt/lt antris, per *1' ab eo ascenderat tn opere lapidificattonu, & ‘* / ’
rutionu pradill*. g (fi
Aristeus serm. 19. Ethelia vel aqua sua imbibite, qu* vis. Mundusserm. 14. Accipitehumiditatemquamck clt . ^ cum eo paulatim imponite. Diomedes serm. 29. Reddis e rem suum,& iterum neci date.
PROP. LIII.
Ab ignis autem excejps tn opere diclarumimbibi tt0,, ‘ Ister cadendum eil, ne anima fugetur-, acw efe
sed tn eo remaneat & figatur. fi'
Diomedes serm. 29. Reddite ei sudorem suum, &ite> ^fij S datc.regnumque ei constituite, & cavete ne lugetis cum rentes nimio igne.
PROP. LIV. ./
Ftnitis ditiis imbtbitiontbus decoHtontbus cefttu** 1 i ^ \ quagmta dierum, oportetpofiea recoqui tntenfo ‘is*.fi' j dragmta diebus ad complementum colorat tonis, &/ ( !i'fi I rusejujdem,utfitpufois Jptrttti.tlts impalpabilis J 1 Jeupurpuret coloris, •vel combufit ; quod esi
intentionis perfeftio. stifi
Sobostes serm. 24. Et non desistatis coquere §c donec toto suo humore imbuatur: Deinde per dies H ll 0 j c ifi suo vasi dimittite, quousque preriosislimus color tyrius exeat
PROP. LV. J>
Hic itaque pufoisjxtrfifce ‘venenum philosopho* 11 ^ quod nummis tmpofitum tingit ; (S eos ‘berttt aurum perfedum, adjutorio Dei.
BarsenPerm.30. Et quod in perfectionem veniens, L ’ l \ i W ,u pus tingit. Mundus serm. 47. Quod scilicet venenum r phus aueritomne corpus tingere.
PROP. L VI. X*
Et non erit hac tinilura deficiens per ignem,vel* ,
sed erit insanabilis, (fi firma; ifi/ e ' , ^ j
eundum quid. etr* , '!l !
Arsuberes serm. 14. Cum venenum corpus P^ n jj e : tiabili colore ipsum colorat, &c idem , cx sulp‘ l0 ^ fi * ,
mixto, pretiosiflimus fit color, qui non variatur
,fi
fugit.
fp
0 *

S
CttEMlCUS. fK,OP. LVII-
84 -
^«sit 'iero hujus offert** cttif**« proptersut<etrmtem & ? r °prtei*tem acqutstram , tam a natura, quam arte . eff />»- ‘ff ssuperfluum d corporibus etiam hom ogenoüfip arare ca~ ‘ c rii adjutorio: Qjji*suisubttlitatcper mmtma tila pinea ,r «t,(f disjungitsac deflruit corruptibilem partem , rel/llA slut/.1 perfert toni* substantia incorrupta., & indem causa, fi famatur d corpore humano, omnes superfluitates humorum *J‘ciens, ipsutn in aquali täte constituens ab agritusttntbw ?>'°tegit,&, n perfert a saristate conferi.it. hoc qutdem donum Dit e$l,&sicretum philosophorum •, quod Reges & alij qUarentts minime iniemunt, nsfihi quibus bonitas di-iitna largitur.
Barsoi serm.ij. Hoc auteröKeges quaerendo non inveniunt» °isi hi quibus Deus ahlluit. Kosinus quaestione io. Nulli possunt e» quse ambigua posuerunt, a vero sequestra re.nisi Deo infpiran- te,vel aliquo docente. Item idem quaestione IZ. <^uqd Dens suiä Prophetis atque electis largitus est.
PROP. LVIIL
tjut ergo pradirta intellexerit ratione,erit di filiis sapientias Deo Itaque laudes multiplicet exhibeat, ne tanti beneficis fit ingratus. Quiitro ad eorum tntellertumnonattigent,pro- pterdiimum judicium,a ut suam ignorantiam joel peccatum, hoc eieuire cognafiat : Quod no» nebn ;sed sibi imputare delet.
Diomedes scrm. 29. Si intelligatishujus scienti* investsoato- «S, beati estis ; sin1 autem, quod debeo jam persolvi ! Se breviter.
1 Et si ignorantes estis, Deus celavit a vobis veritatem: nolite i B U 1 1 tut lapientes reprehendere; Sed vos ipsos. Si enim Deus *
' ift vobis sciret ttieutetrt fidelem, veritatem
utique intimaret..
^ divina itaquesapientia gratias multiplices re - fer amas, qui nobis pandens secreta , concessit ea % t s m validis Vhilojopborum diclis approbata >per hujus nofira descriptionis seriem , prout licuit
a:
st
Theofopbia abfy invidia reserare. Cujm no* men ßt laudatum in feculaseW‘ lorum , Arnen.
Hhb
3. Vel.
1ECTQ-

LECTORI PHI LO CHIMO.
~KI\Vbta,& ea quidem traclara,beneCole Leilor
bremst, quam ttbt offero,epiflola,quid,scilicet ,qua ß
tum iß quomodo ‘valetudo reßttulituerifiaCericppß , fifi mCidi eorum scriptis , partes in Iccts , ad artem ‘ l farserunt, quaq^Theophraflus silegermanus > infu ,,t Philosophorum CerbüQß methodo uicunquemutatK *? »F'
conjunxtt, Aßrorum scilicet caieflium ‘verum sfi\ quod nullum corpus in putrefalhonem abire
phrafiu att,lepramque nullam,podagram, hjdropiß 1 ’’ fi
Itquos morbos tnexpulfos relinquit, admintßratio ß Jt unius, iß ßfermentabttur cumsulphuresetu,bocqu e PP ß neris uti ‘volueris, totum ‘venetis corpus infolemCe fi teris. Hoc autem ut facilius ajfequt poßis, addam, f juCetstber entm,librum aperit,&/trino sermonem) fi inquam m omnium foederatarum procinctarum p« fi fi rum gratiam scriptulum mtht carßimum,re'velatio ,lt fi ßertt continentem,ea tamen lege fs omine (prout philosophisjam pridem egt, quod ad Detgloriam,ChrtJ df ßa fomentum, iß Chrtßiantßiml Regis HenRICI qutum,adegi)ut ß quem ‘veflrumDeusprosuacleme» fi * to munere dignetur,is totum opussuum,lapidem u> fifi sophorum ad summum dedudum ferenißimo Princips fi
RITIO NafsoCio harum pr oCi net artum gubernat ori, ^ ^
plßimts foederatarum proCtnciarum Belgii ordtm , decet prudenttasßßcundum DeumobferCanttaß 1 * . fi *
teque,iß Obere tribuat,det,danet, fiterer. Hoc quüq^^fifi ■
{factetautem quod bonumCirum decet, Cß Sam^ 1 ' fi^ fiequutus ,‘vulneratum d latronibus, ad boffiti ,t ’ ,> p/t’ cttss c.)inter Det&patria amicossummos cenfeiBffi,^
Cfipopulares omnes adunumfibi fauentes cxpeH 1 Pjj
erit illa ChrifiianaEteemofipka ,cutfimitu nuda ** ‘
dito erogata fuit,qua tot Minades animarum fi'# 6 ’* inhts foederatis proCmciis lxtagaudebant,Deo, üff d . Bort gratias agentes perpetuas ; quam miror Theo
Hoghelande Mittelburgenfim doflßimum philofrP tn Chemtcis ‘verfatßtmumCtrumfuis populärste ■
difficuttanbus Alchemia libro tnCtdere 5 cum p 0> fitfiy t tantum Dei donum nemmi eCulgare ,mf infid tK fi ! fi pett,& mille periculis exponi,aut fn perpetuo m et ^ fi!fi reCer/ariCeittrfuisfitait)audeat. At ftceßuß fi, d piorum metus tftt prapoflert, eroget ille, aut quUl fipfi | augußamEleemo/jnam,qua non d mammona i»*Hfi - d clementi Det benignitate, non aliunde proditU // !

•* <
/fi 1
<
A
k
/
‘J
./
h
/.
4
r.
/
'5
$
i/
Ad Lectorem. 8fi
f g°, ut Serenißtmum Principem Mauritium provinciarum scederatarugubernatorem, & Hmfltßimosfimul Ordines ad unum fibt beneVolos (fi amtctßtmos quicfo et columnam m ‘emptopacis engt ,adperpetua tantaeleemofynx memortam, euratunfint expenatur.Sed adesi quod poUtcttusJum.
Revelatio nempe mysteiii antiqui cujulciam phtlofophsi quam si quis intellexerit, votum asse- quetnv.
fixum in nonfixo ,feu matre non fixa : hoc non fit niß conjungantur m( a fe no amplo, ne alterum fugiat ah alte- ro, (fi nfitgne torqueantur : tunc alterum operatur tn alterum,(fifiunt res unaficut erant prius,ttapugnant cum mimica, (fi Crajjur/i afiendtt m partes superiores, bene cuflodtte, ne pereat-, ttamtea parsfixa,fit Volatilis. Hac res Vocatur Solutio (fi calor operaturftatim nigredinem. Hac esi tm- pragnatio , (fi interna folutto , (fi cuiVts artis ; qua,quod corporeum esi fit jpintuale sublimando-, sturuuale fit corporeum descendendo , hoc dtu coquendum , (fi figendum est tri tgne fubtthando, dealbando, rubeum faciendo quod totum facit aqua bencdtfta. Sic gignitur album tnsicco: in albo cttrmum-. m cttrino rubeum. Opus perficitur tnbta quadragenariis dierum at non fine numme,quo,ommum bonorum ausiore (fi donatore ,ft hac tibisatts non factant {fit aut* iem paucis intelligent! Jatts )ut capias duos philosophorum nigros moneo,hos cura ut Übt ponant oVa pellucida, que simul junges, (fi philosophorum croco tinges,(fi qußd qt,aris alfeque- rtsfiamphtu quid cupis, Recipe ClaVt porta aurea,Oumque . es maris, ex eis fac oleum, cum menstruofoetent i,fuper-
jundmde,ifi destillando donec perducas ad oleagtnositatem, Hoc oleum arcula % cumfsirttibussuts renoVando, donecfial tenue : Demde tmpene in pelhcanum vel circulatorium optime cläufum,^ inbalneo fer^enitßimo fi^efimo equtn» digeratur per^tgmti dies ,postea in obtortum pomto^de-
fttlla per ferstenttßtmum saporem j quod exibit ,/uperfun- de tterum in retortam : hac ratione tandem tota ttta fub~ fiantta major t ex parte redigetur in oleum Cryßalltnü Iquod V/* ttnget digitum, ob lubricttatem. Hoc oleun? arcula onec catpent instar *snm rubrt effe^atque tunc denuo deftil- 2 ■* ^ a P orut °rto , fieque extbtt cUrtßtmm jftrttws , ydt~ tefactbu* non multu, Hac efl aqua ad album qUa appella* ** r J* na P^ena ,<2? medtatrtx albedt&ü. Nunc 'vero ad fi' *s%elmedtam ilUm partem substantia tn fundo remanen-, nT 3 -* H P er f Hn de ei oleum hoc albu,& destilla^teruntqj tmpö* ***% tftchnatienem tunc atns^etnon per defitUattonem^
Hhh %
V

8;z De Occulta Phil os.- , ^
Atque defltlla : Quando ’bero reliquent oleum rubru** >!> p^ de,albam aquam repetejuperfaccs,(J)per inclinatio» irl> ' u. aliquoties amo'öefdeftt/lando utpnus ; totiesfactto do» 1 ^ rißinia d f/tctbus cxtentificque reflabit ttbs rubrum aurum, IndtcQrfUQd ad nos^ehitur purttu% tali autetfi 1 s ^ ut nufijuam defuturumßt. *ddh&c,benefyale candide ^ fyt^equc ncflrt memor. Goud*> Mense Martto^Anfl 0 Tuus ad Omnia
Nicolaus BarnaU^.
Medicus aCrista Arnaudi Dtlp ' Gallus. ^
DE OCCVLTA PHILOSOPHIA-
Epiftola cujmdam Patres ad Filium.
A Rcanum omnium arcanorum, secretum sccretilfimum" ^ ^tam inclytas scienti* tibi,fili carisTime,revelabo,prout W aI ’ ( , llI |i noflris tetigimus,&oculis corporeis vidimus,Sc adjuro te P* 3 fl qui cuncta creavit,ut nemini hoc lanctistrmü.Lc excellentius ^ munus tradas, sedut more philosophorum illud celes, ät 00 ^ teris si tecti palam locutus sum,quia jam a pluribus annis cr ' t i£ tuos cognovi: vidcnsqjtuum frequentisiimum studiuni, n !v ) ,:i |1 sollicitudinem,non potui resistere voluntatime*,qutn traderem,quicquid verear anima: me* poenam infene.Sed ^jti rifsime,si mandato nostra servaveris bonum colequens cfh p/ & antequam ad practicam accedamus tibi aliqua prinOP 1 ((' suralia detegemus, ut ipsis cognitis credas, quod infr r,U
quetur.
Sunt principia hujus farnos* scienti* eadem quas & n 3 f/ j in metallis. Metallorum autem principia, si«per quibus !
datur in suis actionibus in ipsis formandis sunt istamet- *‘ fi <$ j ergo omnium metallorum in suis mineris, de qua ipsa 8 cnt u | 1 i , ‘ &creantur,est aqua sicca,quam aquam vivam, ve! argt»t vum nominamus, Lc spiritus foetens, quem alitet solss "' ^ . pellamus, non rame in natura sua prout (luit in mineris a Ci e(l fl l in locis ubi generantur & creamur nullum metallum Sed potius ista materia est qusdam substantia naturalis» 3 ji,|m ä natura creata habens in se substantiam suiphuris& m_ erc %!^ argenti vivi, Si ex ista tali substantia, vel materia duorß P s tum procreata generatur & creatur quadam substa^ 5 !® -^t^’ fumosa in vilcei ibus terree, & mineralibus venis, & >b> deinde adveniens virtus mineralis super illam fumosa 151 ,s' e
. i • r o . . *• r ...... r-rtiaf .,
tr.m, congelat lpiam ci unrt, unione ins« coctionem miner* temperatam, ita quo<
9
aer illam fumoiar« inseparabili Sc & tfD3 f( a ji( (i juoa ncchufatdu&i’

K
j
<l 'i
»**
W<
I-
,u !
K
.(•ii'
i/
l>‘
fili'
€
ff
s>
/
is
r
/
L
Epistoia.
f.^dict; ament-; yW x f l£C o<scilicet a substantia prodicta sulphu.
5») nec siccum ab humido potest ab invicem separari decxtcro,
01 >ta omnia metalla generantur 8 c procreantur.
. Scias itaque fili carissime,quod omnia antcdicta m lapide no- ftr ° glorioso sunt facienda; non tamen substantiam primam sul phuris& mercurii facere intendimus; quia m lapide nostro o- ®nnia sunt a natura creata ,nec nobis possibile foret sulphur 5c ^rcurium novum facere; led supplemus naturae inmundisica- ^ne,conjunctione 8c decoctione ipsorum. Intellige 5c sapien- tiffimi Gebri verba dicentis: lapis unus,materia una,cui nihil ad- ditur extraneum, nec minuitur, nisi quod superflua removentur, ^icttncs pater Alchernistarum inquit,verum verissimum sine mendacio , quod id quod est superius > est sicut quod est mferius, ad Perpetrandum miracula rei unius, & non plurium, hic, teste Ari- stotele ad Alexandrum, continet in se tres superiores virtutes,sciscet vegetabilem,animalem,&mineralem. Arnaldus de villa no.
Va dicit in rosario novo,manifestum est ergo operationem medicina: esse naturalem > quia ipsa medicina composita est ex natura : Natura quippe omnis res procedit ex eo,in quod resolvitur. Gelu Convertitur in aquam claram , prius ergo fuit aqua: Sic lapis no. ster in argentum vivum. Saturnus in opere suo loquens de mercurio dicit,Benedictus Deus qui dedit ei substantiam, Sc substan- ' tix proprietatem, quas nemini contigit revelaret Multas tibi auctoritates philosophorum adducevemconcludentes,quod lapis est unus,ima res,a qua sulphur & mercurius noster elicitur: at quia in materia nostra gloriosa natura defecit, quia operationem suam complere non potuit,sicutin metallis,propter ejus immunditiam, non t eram conjunctionem, ideo nos per artificium nostrum, lupplrmus nauirarin hoc,inmundificatione & decoctione ipsius. Jgiturfihcarissimecattera praetermittentes,ad veram practicam accedamus.
Recipe in Christi nomine Lapidemnostrumbenedictum, lapi— dem honoratum,lapidem gloriosum & incombustibilem,lapidem ab omnibus philosophis absconditum ,&sub parabolis de. Rriptiim.boc est, vitrioium romanum excellentiffimunv.hic est la- I catissime,quem omnes philosophi occultaverunt,& diver-
j varia dicta de eo conscripserunt, ne ab insipientibus & indi- 1 8 K S tanmm arc anum perciperetur. Capias igitur ex eo quantum I *'bi placuerit, & ipsum grosso modo nere, postea in aliqua olla vi* teatatuper carbones pone ad calcinandum solum, ut superflua ^uvnsditas exhalet, & tibi remanebit album&siibcitrinum. Ca- eas tamen ne matena_vubificetur,quia multum amittere« de spi. i Phü su° & ' 1;ec estcalcinatio vulgaris, quam omnes
j olophi ipsam occultando,in corporibus metallicis facere de- i Hhh 3 monstris-

8/4 De Occulta Philo s.
monstrarunt. Sed philosophica calcinatio tibi inferius u-,, ftrabitur 5 Deinde ipsum ab igne removeas, & totum triti ,r ' nurissime,donec in pulverem impalpabilem redigatur. H* r^ actis habeas unam bociam stortam,lutatam diligenter,& %
ci pulveres tuos, ita quod non excedant pondus unius h« jj, super furnellum adhoc coaptatum loca, ignemque subtus P‘ j 0 tim accende,&in nomine domini incipe destillare cum receP^j, juncturis bene cbusisiue ullo modo respirare postit, &J ta i f , nua ieriem, 8c quandoque vigora, donec fumi albiincip l£ , . stillare & exire in receptorio. Tunc ignis augendus est,quia 1,1 ^ materia est quaedam pars ignea, quae elementum ignis dic« ^ exire non porest stne magno igne. Cum vero fumi albi con ^ rint, fac iterum foidstimum ignem per unam horam, & 11 ^
lum fit,quod si aliqua pars ignea, quae est ponderosa destillj; 1 a ,
potuerit,per fortiorem ignem exire cogatur. Hoc autem ra r g) quam illam pretiosam extrahe,& in alio vase mundo bene t ^ ne nullo modo respirare postit,reserva. Habes itaque fili carl 1 ^ secretum altistimum: quia haec aqua oburibus nominibus di nominatur,& a sapic-ntibus appellatur. Nam in ipsa tria * ^ lementa,aqua,aer, Sc ignis. Hic est verus mercurius pbilo>«l rum,menstruum ctehcumRaymundi,acetum acerrimum, 13 ginis,menstruum,minerale , vegetabile & animale,aqua aqua permanens,aqua serenans, aqua vitae, stella orientali 5 ^ : y vivus,sulphur invisibile, & multa alia nomina ei imposueru time n apud sapientes unum & idem est. O liquor,Sc aqua ^ (jis cta,quae tantam in te contines virtutem, cui totus mundi« 1 jj, rus aequari non potest, tu tuum corpus candidas, Sc tubeulm f|1 , & ipsum interficis,& vivificas , tu ad perfectam albeclinerf 1 bedinem illud deducis,sed ad reliqua. i<'
Accipe faeces supradictae aquae, quas rubicundistirrt* 11 ^!)' bent.Sc eas iterum tere: deinde in bona quantitate aquis c 0 r,<^
nis pone ad dissolvendum stiper ignem, 2c cum dissoluti j tl y pcrfiltntm destilla quod dt stili a re poterit: postea facb u tem aquae exhalare , donec in fundo remaneat calx a ^?,(ti«^ Dace nostra terta,fili mi,nutrimentum totius lapidis apP e bjti^ materomnium elementorum. Ecce factae sunt duae c nes.^iima vu'garis, fecunda philosophica. Ad solutionern ad verum m.nrimonium veniendum est. Capias terra« 1 >jii’
sppv.id-ct.im , & eam minute Sc munde tere, donec fiat palpabilis, videlicet ex ea pondus unum,cum quatuor p 011 aquar pixdictae.Se pone omnia in urinali bene clauso» 1 «^ jjjtf 0 per octo dies addistolvendum, quia in tot diebus rnat^jisii 1 ^' yprtif,& spiritus curn corpore congelabitur. Et scias fib guodf.ictauh coiijunctione spiritus, verum matri« 1 ° nl (l] |,;it l11 '

Epistola. $ss
* u P«ur, quia tunc agit masculus in foemmam, videlicet aquam !nt «r sm so\vendo,'P sa coagulando: Etnuna corpus solvitur. nisi cum coagulatione fpintus , & ipmtus J? Un quam coagulatur, nisi cum solutione corporis; hic quidem ’P'situs.fili carissime,est de consideratione Alchemistarum, ut m quinta essentia Raymundiin pluribus locis invenies; quia cum terr a sua iterum plantatur Sc fixatur. Vides ergo quomodo ascendit e terra in coelum, Sc postea e coelo deseendit.ut iterum ascen- d-it.Sr accipiat vim superiorum Sc inferiorum. Primo destillando, fecundo coagulando, tertio vero sublimando. Et scias quod u- ® u ® fugiens,alterum ignem patiens,utrumq; conjunctim ignem P a titur;Completis autem supradictis octo diebus depone cooper- tuliim urinalis, Sepone alcmbicum,tamen non removeas urinale de balneo,sed destillare linas,donec amplius destillaie non poterit ; aquam vero destillatam projice , quia lpiritus cum corpore tcmansit.Etboc est quod omnesphiWophi dixerunt,id quod exivit ab eo,reduc super cum,donec figatur cum eo.Sc non separetur in aeternum quia natura natura laetatur. Ha:c autem operatio,ut . ait Raymundus conceptio appellatur, quia terra incepit aliquantulum de argento vivo, id est > de spiritu nostro fecum retinere. Postea terram praedicta per balneum desiccatum extrahe, sciasq; pondus ejus-8c in mortario vitreo aliquantulum tritura,deinde in urinali fiio colloca, superponendo de aqua nostra gloriosa, ad | quantitatem ipsius terrae, urinale vero praedictum in balneo re- j pone per diem ac noctem, quoniam ibi materia digeritur: trans-
1 acto autem tempore praedicto, transfer vas e balneo ad cineres,
: addendo supra alcmbicum,& destilla quidquid destillare poterit, aveas m deficcatlone terra:,ne ignis sit violentus, quia totum o- pus delirueietur Sc vitrificaretur.Hanc igitur,fili mi,operationem, wnbibitionean scilicet, inhumationem ac destillationem continua , donec terra biberit quadragesimam vel quinquagesimam partem sui.Sc hoc certius tibi erit,ii modicum ex ipsa super laminam ignitam ponas, & totum in fumum evolaverit,tunc est sa» ctum-. Sin autem praedictum signum non evenerit,iterum conti: nuapraidictas operationes,donec tuum consequaris effectum;
1 t nota quod in secunda Se tertia imbibitione,deveniet nigra,Sc m colore Saturni.Si autem hoc non eveniet, frustra esset operatio nostra.iH lapide nostro. Quia spiritus ille in terra nostra plantatur, ubito corrumpitur, Sc per decoctionem caloris crescit St mul- ‘pheatur. Ha:c autem putrefactio, fili mi, est necessaria, quia totiupti® unius est genti atio alterius. O fatura bendicta, Seber
r» l ” at f ua °P erat '° > qui de imperfecto perfectum facis,cum ve-
Putrefactione, quae est nigra 8c obscura; postea germinare S».
| rverlas Sc novas res eum viriditate. Hoc etiapn in Evangebq 1 Hhh 4 ^emon-

8/6 De O-ccutTA Philos. ^
demonstratur; Nili granum frumenti cadens in terram nto r „" (l ,- fuerit,ipsum solum manet. Si autem mortuum fuerit,m 11 ' 1 ^ itum affert:& sic successive multi & varii colares apparebunt’.;
tequam terra biberit suum debitum pondus: Cnm vero r
,it<.
suum pondus deveniet ad quandam albedinem, seu citwR' 1 "' Isaee igitur operatio inapraegnatio nuncupatur; quia terra n . benedicta gravida facta est , & tempus est fui partus,nalce tU filius,qui non astimilabitur suis parentibus Et ut comple™^jj, gisterium habeamus,ad reliqua pergamus. Accipe terram P' jj. ctam praegnantem, & eam in vase vitreo litua, superrorafl“® ^ quantulum de aqua nostra, ipsamq; in bociam habentem c ° (0 ti longum in cineribus colloca, & subtus ignem accende don cC J humiditas exhalet,cum vero terra desiccata fuerit,auge ig nC a (i( tertium gradum usq: quia sublimare incipiet,&in culmis m. ascendere sulphur nostrum gloriosum & incorruptibile: du (
tem totum ascenderit, exaltatum erit in terra foliata, velhP piimbili,quod per Raynumdtuo & alios Philosophos,sulpy^jjiil tura: appellatur. Hunc igitur, fili mi, theiaurum capias, ipso dignius aut praestantius in mundo.htec enim gemmer A tum,venenum mortiferum,arsenicum sublimatum; h‘ cC . »(ti' congelans Mercurium, hic est draco omnia vorans,& adst"*' ^ ram convertens. hic est, que omnes Philosophi in turba cti" honorate regem nostrum ex igne venientem , diademate c ° Jfj tum,cujus pater est Sol,mater vero Luna, nutiiatur lacte quo ad -elatem perfectam veniat Hic est filius nobis natus, Rstt tut lacte suo, donec fixetur, & fluat ut cera.hot autem rium, quod a Philosophis s-rmentum appellatur taliter ‘^jl 1 AcipeinDei nomine aquam nostram miraciilofam, ipfanN balneo ad destillandum pone, & continua destillationem amplius destillare noluerit Postea vas illud ex balneo rem^ ^ A in fundo ipsius invenies quandam rem riibicundisfi n, ‘ > ^^ 1 gloriosam Hoc facto accipe materiam praedictam rubicu" A/ Kc in alio vase mundo in cineribus colloca ,Le recond c ’ u P dendo alembicum, deinde fortissimum ignem facias > modo destillare non potest, & cutn mateiia tota destill** 3 iterum per septem vices rectificabis, Hc nota quod in stillatione,si per annum staret in igne nunquam destilla ^ scfnpcr maneret in forma olei,hoc fili mi, verum fcrmeh^^l/ Josophorum^e non aliud. Et multi ignorantes credunt.^' jjostrum cum corporibus fermentari, quod fatuum est tum ä principiis naturalibus, Sed lapis noster benedictus't« ealcinat, seipsum solvit, seipsum interficit, seipsum psum desponsat, seipsum nutrit, seipsum cibat,scipsum non autem cum rc epitenon sit nata «t eo. tzi autcw^F

ud*
id 1 '
&
e>“
rf"
&
<
$
$
$
A
i» d
ß
ß
tK
ibi>
<P
P
f
/
f
Ä 1
V
V i' ;ß / 3* 1
P
I"
>i»
■;p
S
ii'
F
e'
(C
V
J#
I«
rt
^ Epistola. 8s7
^ ta tum perducere volucris,accipesulphur nostrum ia cscloexsl- atu m, fkcque habeas pondus ejus , & pone in urinali mundo, supponendo quartam partem fui de oleo nostro sopradicto,simul- Jl 1 " oninia misce, donec facta suevit substantia una. Postea ipfiim “sinale in jgne debito, vel aliter in stnffa sicca repone, quia ibi ma- tCr 'a digeretur, & tali calore sixabitur. Cum autem materiam si'am fi ccarn videbis, ne sis lentus ad cibandum eatn, semper sibi Qan do pondus suum praedictum de lacte suo, donec totum fixe. ! Ur - de line fumigatione fluat, ut cera. Cum hoc assecutusfuerisi ■'bes quod optasti. Hunc vero modum in protectione (erva, vi-' ac hcef, accipe pondus unum istius medicinae & supra pondera de- Cc m solis fufi projice , totum in medicinam fundentem Le pene - Untern convertetur, metalla > Se morbos omnes curantem, ha- “ c s fili mi, ateanum pretiosissimum , quod tibi jamdiu ostendere Hornist, nemini ipsum tradas. Sed probus esto, Deum omnipo- le ntem lauda, & pauperes sint tibi curae.
SEQUUNTUR PAUCULA DICTA sapientum» epiaead rem qu&m maxime faciunt.
Geber in summa sua ait.
A Jti noßra in Det potentia refirbatur,quf tui bult lar~ gttur . & subtrahit. qui est gloriosus , ($ sublimis, & omni bonitate repletus.
1 Senior in consilio conjugii-
| Hunt etenim scient tam inquirentibus necessarium est ha-
i tere mentes purificat asDes cum fit donumDet .
’ Rosurus.
Totius namque Philosophi mori boluerunt quam artem pa- * esae er e.
Trevisanus.
O portet Philosophorum d‘üa tnt eiligere , ad natur* pofit' i Vilitatem , nonadsonumberborum , nam hanc artemJu jt I rntlttudmibus .fabulis, anigmatibus , Ö* berbis olfcurts tra-
\ ** aberunt Cs data opera occultarunt,ne indoRif t smptts, m- patefieret.
Geber. , ,
sbt magi* aperte £5“ plane locuti fumus, ibi scientiam ma,- occultabimus.
&tbil occultarunt Philosophi frater praparatittttm i Hhh J

SjS Dicta , . jfii
dtffiiilior rerum : (fi fine tpsa non perficitur, net fi'* ‘ rufi.t Deo, aut amagifiro , qm eam doceat.
Bonus Fcrrariensis. fu fis 1 ';
OuicqutdeB in medio motus ad aliquam formt i # 1 J J fi endam, potest duci ad terminum motus ntfi tmpedi*
' metalla tmperfe&asunt hujusmodi, aurum autem no nlotiis . Ergo.
Raymtindus in Vade mecum. * n fi'
Quicqutd hirtus elementahum ccclrfiis facit in %dj'i fil? raltbus, hoc tpjum facit tnhafis amfictatibus modoj mata ad modum hafirum naturalium.
Lilium. ffi
Opus non causatur <t motu superiorum , quoniam ^ fore fieri potefl, modo ponatur res tn hafe carentefed‘
c
Ricardus Aaglus.
. SI 1
i y <
airt imitatur naturam, non quod noham adififi*' quodtUtus natura htrtutem Jubttlief, ad hoc incipi* * r ,,M fitere , ubi natura deficitsubtilem mater tam tn re c 6 ”* %el corrupta detegere (fi mantfeflare.
Arnoldus Viilano vanus. .fi
Vnde oportet quod illud quod bonum efi in corpore, ßouna cum corpore perfelloperficiatur ,quta cut» tas hiha corporis perfeci t fitfixa ; figst argentettatem
d t
non fixam tpfius corporis tmperfecit , qua argenteis ** 1 fi
hamfixamdcorportbusperftilts abflrahit, fifiactt ’ netrare,glorificare, (fi omnino perficere. ■'
Wem. .
Materia prima metaflorum efi quadam subftantt*t.fi ^ continens /* fehumiditatem unttuofam , aqua J* artifex jtparat humtditatem phtlofiphicale, qua ops fifi ^ efiquaefl clara utt lacrima > tn quahabttat fici 1 * 1 1
metalli ca, fi illa efi tnttallu placabile, (fi tn illa efi fi i tonjungendt tmcluras, quia habet naturam fulp" u genti 'iiihi. /
Arnoldus. : fi"
Sol (fi Luna in hirtus e (fi potentiafuntin noj hoc non ejjet, nusquam fieret iride Sal neque Lun*-
! C‘
f'
o>.
a,
es
/
Idem, . a
Omne creft ens hei nascens, multiplicatur tn talla non generantur ntfi ex fpervnate proprto, arg tem i 'jthum efi Jferma metallorum (fi origo eort*** 1, pl Pandulphus; '
Natura natura latatur ; natura naturam c naturi liat uram htncit.
P‘
io"’ 1

(■
Sapient.um. Ssp
p Diomedes.
, eneya ^ ,l ‘ utamur natura, quoniam natura non emenda. r ’ n ‘fisua natura ; dar» ‘ps* feipsam germinarefaett. Earacellus.
/ ■ ®^ s * ex metallis, in metallis, per metalla, (fi cum met ai - 'Perf e ft t meta llafiunt: nam mahis rebus eß Luna, (fi /»
* ‘«»‘etalltsSd.
Raymundus. '
^*pis nonfit deunc,fiedex duobus simul.
Constans.
aliud curate, ntfiut argenfum pipumfixum in aere Volatile fugiens tn Mercurio babeatü.
Eximidiusin tuiba.
lubeo autem Pos argentum ptpum argento pipo miscere, ^ k °usq Ue un a eadcmtjue a<fua fiat munda ex duobus corpo-
Y, bits.
Senior.
. -Aqua no» conglutinatur nsfictsrnfimilisulphurisfisi, nec '^Venitur tn re aliquid fimtlc sulphuris [ut , nsfi tn hoc quod ^ eo esi, sol sole. J 2
i Raymundus.
: In aqua est totum nostrum sare , (fi secretum (fi finis de fi.
derutus. J J
Hermes.
t '■&
Lapis ille eB secretum totum, (fip,ta uniuscujusque rei,
- ' .V- V"/7’"" *
i b omnis homo * ndtget eo, N e/? a qua jua tft in tritico
yfrumentum, (fi moltPa oleum, ('fi in perficis gummt, (fi in omnibus arboribusfruBus, (fi principium generationis komi- nis \ (fi ex ea efl pipum quod non moritur, quandiu mundus e B, quia eil caput mundi > id eß, humor.
/
fi
t
fi
INDEX

Index Rerum
_ _ _
INDEX RERUM ET VÄ
BORUM MEMORABILIUM,
in hoc Tertio voiumiN 1
continentur. st
A » xir rubeum iuplt* /1
Xtrts alba quibu* 91 jß
/ V —, .A2a aHP 1 * A
bm a Chemistts aP? e *'(, 2 0- Aqua ex aniffl* « fertis ad rutrum 4^’V tü reätßcanda ac st i fertis quomodo ( htm ‘ tr j ^am amittat f* r ß
quomodo extrahatur' (> p * rf 483. permane»*' 111 fi quarto anno eonßti^ß rutra neterdits ac f
cetis
Aqua prtma in
A
mineralt cur nö rt'“f f L
A Blutio 435.654
Accurtatoria Rajmüdi delap. mixto.Qse. 72 Adamantis < hires 2 18
Pes philosophicum qutd 618. quomodo dhulgt are differat.161. quale tn fuit di- menstontbtts gj
Albedtnis opus ßt de tribus 6)8. 684
Alckemta quid(ie ff unde dicatur 27. etiam Aßrotto. mia secatur 76. nunquam efl ante eltxtr fj, multos errores habet arca opusfye- Aquaficca ‘hirtus J
getahile, ac animale 411 elementorum gene I
Alchemist a hahent nottttam appellationes Start* ’ I
omntum sublanartu 312.313 Aqua ‘hiha qutd st. Alumen & atramentum quo- AquaSutastmpltcÜf lj| modo /eparetur 88.89 ,!0
Alumtnis Ument pr&paratio Aqua ‘hita perfeä * t0 os 125 , ,jß
Amalgxmatie ad Lunam 281 Aqua Sjita probe * 'p
Solis ac Luna^seterum 416. liberanda aI
Luna cum Mercurio 496 AquiluSiolanspet* j Amalgamattones cum Sole et 679 faß' i
Mercurto , aut cum Luna Argentum quale J f & Mercurio qui faciunt, dimenfiones 85 - ^i
errant 349 aurum ,pcutt* sj 1
Am ausa facere est ars tnst■ r tus eß argen"***
gnis 349 Argentum strst
Anima, ffirittes 0 $ corpus la- patiens tn
ptdis 2 6
Antimcnij praparatio Aqua agens sthe masculus in artificio Chemie 0 9. adElt-
quale in fud
yf [ /
' .0? j
85. curnunci*'^ ßst nuncantcrst‘‘ßßß
retur 86. C-' J

A
!*'
E T V ERBORUM*
•Uniuntur ,» mineri> /'» quidprafiet 47-
farni.
;&
J-
f;
\A
A
A
i
'l
A
A
A
/i
<
„ '**43- prxparatnr. _
•A' ‘turum purtstimum 2 74 Pfnetrac alta metalla 2 73* J u lgare .differt ab argento hthephystco 296 quomodo
^klnpitcetur 298. quoma-
do, n terramhertatur 617* fee« ^ materia metallorum 69J
Urgent, praparatio 70+
Urgent/ hivi (st sulphuris ci
sublunartum perfeihßtmii 383. qualem dtmenstonibus 85. (oulgi ut nec altud me-, talium Vulgare, stdsolum philosophorum ingreditujc hanc artem 700. transitu oleum $31
Aurum (st argentum artis an excedant naturalis 533 per Mercurium minime possuntfilht. jjg
‘rtnt composttto (st altera- Auri (st argenti generatio 86 tio m maß am rubeam 12 Auri aureapr spar attc 97.703 Argenti h’hi eompoßtto 57S. fiparatto 92
praparatio 98.705 Auripigmentifublimatto 99
■*»■1 naturam no» 'here & pro-
prte , sed tantum smtlttu- B.
dinarte fiquttur 8 ^Astlifitpulhts non est lapi-
Artifex Chemia qualis esse de- dis materia, (st cur hoc
beat 5-6 creditumstt ,;x»
Affare idem quod destecare Sectam tangens ne habeat stehet congelare 39 gidas manus 7^9
aitbenatortum quid 33 C.
Arsenicum preparatur ad ru- CsAdmia quomodo as tingat 6 eum.no. quomodo optime 645 £
sublimetur 177 Calcinatioquid 565. efi hart*
idtt- frequen/quid efficiat
Arfentcipraparatio 109.101. propriet m. 43. j'ef aratio (st calcwatio 93-94
Ah ice »na conficit aquas rubeas ad ungendum ^■ffiiri-
if
t:
-
A
j, /
tus
Z50. Luna cum sale cemmu- ni 325. (ststubbmatio tn qui usum reperta futt 373. Calctnattonie persollasignum 107 564
Aurum Chemicoru cur omne- Cdlcinata facilttts folhuntut lus rebus prapondcrct 667. 539
complexionistemperatasur Caixhiha, seuMinera Alche- dttatur *86. Chemie 0 operi mtc* quomodo i» kunam tdeneum recens de minera heram reducatur 299
fit deprtmtam 703. ex fi- Calx ne ntmiucandefiat 45/ Pj em corporibus prunum, Calx Saturntqutd 447
>48. insolutum a» Calor princeps eflin Chrjft- **pellatheuenum proutfa- poeta 200
‘ f lapis philofsphtcus 181. Canit ctlorii ceeli quid 3* Saturn tn conseltionepe- Carbones »err quihü ** c t m r Akhi-

InBEX ,R E RUM !;
Alchemißicum conducunt Congelatio terras*^^,
>39 Congelare, tdem 'I* 1 . ,/A'/
dere& facere
r,\
jr\
Cardanus de rerum funeta
te 188 xum 39. idem
Catula Armenta qutd 3 8 nere
Cauda draconti quid 26. ConjunBto cjtttd f Ceratioms modt 76. J e 11 - ac °pus trtum d ,er>i ■
j?° Ö54 . a,/,
Cibatio definitur 656 Conjunclio corpore- A ■
Chemteaars semel tn opus de • 449- duorum corpv*
6 . ad eltxtr necejj’* rl<l '
A
duBa reiterari nequit obscure cur tradatur $. pro ratur r (
solio paupertbus concejjd 6. Com'uncltonü prob*P e ’
ojuantum potest, 6
celanda fignum c Ct
non tranfitur a
fi
J
ex Contrario dd non tr*
37-362 . ,„0
Chemia quod fit opus 723 Chemica obftacuta praca’ben-
da 6. prtnctpta radtcalta Contritio Draconte ^
%.secretum maximum 423 tntetttgenda Ifi P l
Chemtafiudto/um qualem ejje da j
deceat 747 Cornu cer'bi quid
Chnflophorus Panfienfis de Corpora cosleflia i# e , ‘beget: (fie. ex qtpibus lapis agunt 2 67- ele *"
pcteft fiert. 72
Ctnerationis dtfiofitio 41 Coagulatio 383.436
Cocmenratgofolle ac luna quod habeat discrimen 478 Color lapidis ‘bartatus tgmd Corporum requirat 227. cmlcfiis fise " cccleflmue quid Chemtfits 569 rubeus unde caufetur 697
Colores lapidis ‘baris 37. decent ignem regere 688
Colorum, quftrn^u sint ‘barij, trium tantum ratio efi habenda
4>7
Compafitio fiecterum ehxn-ss
quales in fi kabe^^s, tates yi- fublur>‘ ,, \ ( fii ctpant quatuot 1 ,/ 82. quomodo ^ J
733 . J
enfi ,n ,
iz
Corpus quedbis e ^j eff, :
dum , ut/uper*' / ■,
fiaril\. 'j
debeantfigt 1
Corruptio f
Crocum Arabie #** 1 Cuprum quid Cuprt generati* p
. .— ,
certum nomen non habet, q#“" 1 .
& dsberfimode d Philefb- 35. &fi^l' 6 c
.. rubtp c \
6 Ü ,fi l \
phuappellatur 14 Dealbare & r#^‘ß fß j
Compositiones modus duplex quod calct# ar * .fi . . 39 V

Et Verborum.
Migratio tlhi™ q»* fi« Ehx.r album quomodo ad au
> * ~ ... „.Lvimi -tnZYfiVie /t.+ LO
K>ode 1 29
^pfnigrattenis dispositio 29
epuratio lapuh* 636
De fiiUatto qtstd sit . 377-435
562 . quOtUpltX ' 5Ö2.
*>efiiU<tt,o duplex in arte tn- Venta 65. quomodosiat 733 ^eßtUatioaqua 6 7 8
Deftrulfaoqutd efficiat 698 E)raco mortutso ut reViVtfi- candus isi resuscitandus 36
Ttracom Venenato aßimilata
efl materia, (s cur 366
t>uo dtßimtlia non posiunt conjungi sine medio 5°&
Eluo, per qua ad chemtca artis metam pervenitur 71t
E.
1 "p Clipsis Solii ac Luna 434
■*-'Elementa quot 82. 454. 06s .partimsunt aquatica, parttmlaptdea 186.654.
quatuortn operesigillattm 437- nt/ttertam , qua formam Uptdi dent 638. qualtaapudChemtßrft 561. quomodo conjungantur 657 quomodo occidantur 658 Elementorum alt er ano fiVe i conVerfio in opere chemtco
i' tnpnmis necessaria q.modt
quot 665. relltßcatia per
rt colorem pertingat 552. duplex , ad album & rubeum 10. defacat quodVis metallum 2.cy}ßrmum quomodo confcft um ab Arabthue 81. fusionem Velocißt- mam cur requirat 542. principale lapidis fundamentum 10. qutd (S unde dicatur 27.77.381. 415.445. auomodo perßctatur 23. quomodo praparetur 43. nuo mugit [übt litat um-, hoc
magu tingit 692. reVera unum tantum esi 19 ,
Eltxiris albt compositio 18.19. 118. partes dua 19. sectes & nomina Varia lr. be- nedtdlicompositio 226. cense Hio cujus libet fecundum suam speciem 97. conficiendi modi plurimi 80.Si. 117. 120. Jeq. 413. 455. metallorum Vicinitas qualis i 74. materia ubtq^repe- rtbdts 33. materia eß auri* /ubtihaturn 34. perfeäi appellationes Varia 23. proba 446. requtfita6o6. rubet praparatto 19. siVephilosophici lapidis partes tres-, anima , spiritus & corpus 10. spectes quomodo lapides a philosophis dicantur 8. submersio qutd 35
si
/
quas at 656. feparatioVt- Ens nonpotefl perpetuare ntfi tanda, 412.443 prius emortuum 300
stp Elementoru scientia pra- Epitaphium quoddam Bono- textu ars Atchemifttca eft bita ad opus Alcbemnunt Ce/ata,& quare IZ applicatur 744
' x tr>Althemia,lapis (ss me- EVaporatis 43®
*ictna quid snter /c dtffe-
r i»t
28
t. Tat

Index Rerum
F.
577
Generationis d» rt
tam duplex eB*“ r I4I»>
<* i-
Germtnts augmen
H.
plebei»' 1
pjfmw pater
rtem f
Homo altus,galeatt“ . *
nigri capstis (s bd r ^ jJ
natura optimum f
XjEx Pentris quid 30 f^Eberi dtätmt
*" Feces qwd ficca ter- tta
refrenas laptdt adimenda Generatio auri pe? &
& quomodo 387. a quo absumantur 442
Fermentum quidlii- 154. quo- modofiatjw. lapidis <oete- ribus anima dicitur 328.
Solis,fixe compofitumsecundum 40 .tn quem finem pensaretur 734
Ferrum quid 272. quale in suis dimenfiombus 84, e/l aurum, unde Ö* cur hac dicatur 147. m as transmuta- mat fi .
tur 644 Humeralimentartutijfi
Ferri generatio 86. ($ arisse- alimentarius &
paratto so» & arisprapa- ratio 9$
Fimus humanus 75
Fixatio 378,654.715
Fixatio lapidis 319,329.356 Fixioni.1 quinque modi 628 proba 372
Forma qualibet dsuofimitia I educitur ex /ua materia 574
Fornax re'berberaroria 376.
sapitntum 376
Fornacis defiriptio exalhßi- ma z9z.779.exad ficatis,o- mmumque parttum congemens adaptatie 290.396.
397
Fumus slchemtfiarum noxius, tfi quomodo Mittetur 167. duplex,est materia la-
dtfferunt 596- quid$90. 591. r** J ptdis metalli natu? $ ““P*t . .-nftA
Humores ammanttt* ^pi
tres in lapide 5^9' i\
uno subjeclo Humidum
1
fi
lorum 5*2. lapida-' 1 /
nie elf fsfugitis/ taliorum ‘htfcasuM fi'fi dtCftie mctdfllorttW ***$ ‘
fismitur , ttee fiPff* fi t i*7- eflfixum & 'fi 1 permanens pfi. Humiditas superfias * 7' no adimenda
/
fidis
Furnus athanor 703
Fufio (f solutio indifferenter tunnunquamsumuntur lapis fivesolutio nulle modo fit funda 1 39
146 iGnis at rubrUt»
r-; . fi'
duplex rebiu rne/l 6 “ fi‘ *** > quousque 6U ifi'.
orationi* domtt“‘*hß
” e glelhss denoty W .
3iQ /fi*
j

L
J
ea lor habet A:. gradu* Cfi multa nomina pre Saria.
lue»,edoJinguli cognosiam **r 159. regimen 97 6 - ‘> oz ’
persequendum
ah uno colore tn ah um 35 °- 419 . frohe tenendum 7« 5 - Soartatio in destillando $62. 'Variatio in operationibus
ttone colorum 37 multa no» muta se i ieerum unum (56. 162. multtpltcattci^i 438„ partes dux reätficatiä ii^ regtmen efl unum 672, /ubltmationes quot SSL. “virtutes mirabiles 4 z
ad perficiendum lapidem Lapis qutd 183.679. j571. alltue «S 2 .
l *»perfeLlttm metallum quo* modo per medicinam reducatur ad pondu* metalli persedi
^Utqerseda corpora non cmns- notarent ttndura $53
Impragnattoui* cautela 31
fi Philosophis quibus nominibus appelletur 17. prrLunam projicitur ac quare 360. pondus Solis hoher 37, quomodo parandus 30$. quomodo rslhficetur 68 4. ad lapident album .qua {fi quantum maiena 3j.fi
inceratis lapidis fixi 329.423^ Lapis fi qutbus superfluttatt- 435-575- ** hqatfafho tota husntuHdtficandus 306. a»
i
k\
i
ri
t
i i
fibs emendicat artem 425
Inßnjsatto humtdtquandofiat
*50
Instrumenta eptru chcmtct sedecim 703
Itfsenis pulcher 22
*L.
T^c <btrgmum ac alium ejutd 400
lapida alii pretio/itas 37. <a- •mes^42/042.49, collocati» in fornace fixatoria 346. consedi 0 confertur cu creatione 162. conficiendi uni- ‘tersa praxis 131132. ,189. cu ^li 3034)04.672. S7Z.724.
conficiendi multa $/« 346,
1 forma efl ttndura .634. fräst Z“iu qutd y 13. kumtditas V * cttum Acerrimis.& 52.
fis latina 189.284.314. 777.
i/ patena asseritur 270 maßt“ * r ' a /"Ut manda 344. /»4.
**fl*numper quid perfici- **■**♦. iSj. I86.fij3.72j.
,V
mutetur m. contrapeftem anfaciat i%\. conferturcji calo 406. eandem habet projedionem quam t telum .<*$««•/£//« 347.348. (fi athm (fi ruber unde coagulem tttr 365- exiccaturpereha- poratttmem^ij, ex solo sole ceteris p resta /389. ex solo sole quomodo paretur 390. ex una sole re fit 7 zt,fer metatus (fi paratus adproje- il tonemfaciendam 4ia.fu- fibdit ntmis ne reddatur 330. mineralis efl Iapis Cfi non lapu 276. nec fixus, nec “volatilis 355. non fit ex /e* ia Luna 395. per semotum, non habet, at factat eltxif completum 664. phdofophi- CUS quid 27.702. qutdpefi- fit 670.698» quomodo exfo» lo Mere uno abs^ additamento sulphura dicatur gener ari.% phjficus meor- %Y»h lis ruptie

Index Rerum fi.
tnptibilü& perennis 604.. ßo -td rubeum . -p phjßcus Omnibus medsctnis rubet multpltcdtio praßat 697. qud vtagüele- litates . „ tl 61
hattet , he e praflanttor 692. Last du antmalis conß " 59 ruber quomodo parandus jeq. Vtrtus.69. ProjO" 485. tindura (fiforma me- Lapidis Veget ab lisCfi* 0 *fip tatlorum 640. undecompo- lü Elementorum l e ',i (i naturxzB. 157 190.347-602. darum modus Ut" 0 r Volatilis utfiat’iZ'&.'Volatt- Laptdes&gemm&ttM
Iit quando fiat 652. ut omnia transmutet, qutd faciendum 587
Zapss phjßcus cenficttur ex una fila re 5Z. conßcspotefi tamexVegetab. ut&ant- malib. quam mtnerahbm
tbtsC. confit ex certis filum Lapidi ntkd addttur t!Ct p
Vegetabtltb. £f antmalib. 71. ex certuVrg.animal:& mineralibus ob defedum eorum componi nequit , (fi quomodo hic defedtss supplendus 73. confit ex argento 9 iVe, hoc autem exfingu- lari quadam , quolibet in regno Natura , Mtnera pra careris excellenti elici pot-
eflp 2. confiet.potefl diversimode 71. confiet potefl per Elementorum dtVtfionem (fi compofiitone modo speciali & untVerfalt. 70. confe du* quoquo modo efl Mineralis , quamVis ex Vege- Lutum phtlofophtcurft J t lt
neum (fi hoc quale LaVare phtlofiphts l ] u,t> 1 '4l g/l'
Libri Chemici non ad *0 ^ nam, sed tantum adfl 6 fcrtpttfunt Luna perfe dt\ tur 154.
calida tamen efl d* gradu 732. quomot /“*>■305.371. quomo- getur 342 fixa fi
Luna camentatio 45 2 ' fi morbi nigredo fity.ßp
modo adtmatur 34 X-ß'fi
quomodo abluatur
*
-
*;
tab. aut Animal: procreatus 69
Lap- Veget ab. ccnfedio 53.54. feq. Natura 57. Prejedto 62 Albi confedio 59.60. Natu-, ra6o. Virtus tbtd. Nomina tbtd. Tindura ibid. Ttndi • hirtus 6\.cornpofiitonem tn.
rtßtmum
M. , ,s!' 'fiJ^Agnefia praparfid fi separatio . ,<!'
Marcafira qutd & 000 -tfi 395. Marcafira , thutia quomodo st- 01 fi differant
gredientia ibid. Multipli- Marchafita ablutio,f 0 * .fi emeo ad album 6 j. conVer- 00x76. Vtrru* flfi*
dunt metallis c ^ ar '‘ jCfif 609.&gemma prajlare tindurarn fi etsam ars gignit 2 ]°’ fi' quo conVeniant cis 01 -u lis 589. fiella » (fi W ^ planeta qutd

Et Verborum.
Mater Chemica quid 56 ; Metallum eafcinatum quid terialia cperationts Che- 473
mica. 703 Metalla a fitis planetis edit-
Medicina alchemtfltca cujus cuntur 271. aha altu ci-
debeat ejjesubflantia 693 tnu maturantur 70 . cum Medicinarum siVe lapidum saltbus tn Mercurium re- erdtnes tret S ducenda, $$$. ex sulphure &
Mercurius quid ws.commu- Mercurio origmem bavent nis prolixam requirit pra- 72 z. metaphonceVocantur,
paratione ai- cur lapis cog- (jy quam obrem 147. que- nominetur 723. eHinffiru- ad radttem eiusdem sunt w tentum & malleus in arte materia, at non ejusdem Chcmtca 479. eß natura forma 8
conversatus ffi quid mele M et aliis perf Ha medicina sequatur Cj4- tstsferma potefl confici abjf elcmen- met aller u 1 28. J 29 - Cfi fui- torum separatione 415«
phursunt materia elemen^ 444
torum t%y- habet in fe aqua Met allia ad rubedinem per- snubtum 425 . habet m fena- duäisquiä faciendum 462
1 turam omnium metallo- omnibus granum auri Vel
rum 723. Marchafitarum argenti meß 557
m arte reprobatur 627 . ne- Metallorum corruptio fit tn- cefiarieJpraparandus 659 , bus de caufis ^.fulgor un
nunquitfolus moritur 43 ; non metallum sed mttaUi principium 722. philosophiern de duobus plumbis quas habeat operationes 697.76»'
de 60$. materia qua ,%. 137. principia quefintq. radiculis humor 589. species quando non permutentur 152. 74;
lofophoru auomodo extra- Mineralium divifio 269
hatur 47 S. quomodo f rapa- Multiplicatio in lapide 38.397 retur ad rubrum IIP. quo Mundificatio 4Z2
modofolVatur 3*8.490 Mundficat tonis tres sunt mo- Mercunum separandi plures di 4*^
modi 92.9Z >
Mercurio quomodo aqua »»- ' ^
btum adimatur 425. quo- "^f^Atura nthtlfixunte fim modo tn puram lunam redigatur 697
Mtrcurij clarificatio 480. & sulphuris aqua dtaphane reprobantur 601. splutto 104, fubltmatto ad rubris
*49- prep arandi modus
»8»
IN
plexproducit 390 qmmo do tn generatione metallo
a " ' .
rum de corpore /pintam .
de spiritu cerpHt fastae 8. sequenda 431
Natura m metallorum generatione operationes 8 Ntgrficatta maris 434
It* z Nigre-

I KP Ö E X
Higredo %afis quid figmficct 726
Zdnrum quomodo separetur 89
»raparatut 9Ö
hx Chcmtca quid 2529
O.
f~\BrifoH , (st curße dicatur zog
Occultum quomodo fiat ma- nifefium,(st contra 40
Oleum qutd 552- album ex a- fort» llf loVie Calabue 445. album fixum pbtlofe- ruft! 112 dicirur aurit pht- lofiphorum (fi argentum 344. fixum este debet 535. Runate 33t. Mercurij figuram & colorem rejert 545. ex Mercurio (fi ani t monte 464. Metallorum 445.447, 4 4 8. metallorum quomodo fiat 459 metallorum fieut etiam (al eorum e& ehxtr 415.’ quoddam rubeum lunam ficum mifiam in ausum convertit 167. rubrum 14?. 448, rubicundum fixum pb'lojophorum 464. ex sale 464 filare 531. s»l- phune 5Z2. tametfi aqua gramine, curfupernatet ;S I Vitellorum ovi quomodo prapartrur 1 06. Vulgare quomodo ex metaUie educatur 4 #7
Olet nomina (fi facuttates 542. philosophorum no- bilu multiplicatio $67.proba 443 rechficatto. ,24
Operte Alchemie/ abbreVtatto 416 440.
'Oferattontt Althemicx in
-Rejiüm' 's y
qutbue pottßimuta J> fiant 278 .eujutWLfi niantur ,S 'fi
Operte claVis quid . Jl Opcrateocur fis —"i#** 6 7i laptdis duas tes
Opuo Alchemicttnt ‘fi** -fi mulierum (fi lud %Lifi rumdicatur 39 - "fi ff Autumni 17. hjemte beum ubi majori t* ^ ii destillatione S6r. ' e yl ulofi; '-—" M
P.
jy A ter Chemicus qutd Pauperes cur non d*’ j,l este Chemia . J
Ptrfeäto in prxparal icfl fi dtmmutioin P ro fi^\fi
Perseida corporum v7J^|
tuum praparatiotn ^ tonfiftat rhilojophi cur
pite tn cerpue poste t’ jj
tanti. delaptd/V tione cur diVetfi 1 *‘fi obscure loquantur ^ quid per lapide0 1^
Phlegma Chemia *# 1 ^
Plumbum quomo » fffitä turtj.
cfiuahtattbu* O 7 L purat/o
Ponderum "WLfiL feato efi contfoj' * , rat.o ri.prop“'" , Prägnant) ^

Et V ER B ÖRUM.
r *?arationis primus gradu* nunquam omittantur 8»
® 5 o. 655 Regula quqdamdequa omnes
'»icipta artit Chemie a eade, sapientes mire loquuntur
?««natura *» metallis 7 4'4
* r °jei 1 ,a 4.50. mfornace quo- Res perfefla nullam habet in modofiat29t./eminisinter- jegeneratnonefl* 409
ram yob.juper corpora qup- Rehcrberatto seu calcinatso madofi&t s,6.nenefl facten- 38$
da in to've & Saturnii 465 Rex aureo diademate corona- ^rojelhoni medus flatuendus tus ( 42
36o Rubedinis opus fit de quatuor
^ul-ois indubitato faciens au- retis 657
rum \7ctp4ratus adjftntus Rubtficatio lapidis albi 2%t).fa- cum eo umendos 410 humili.sulphuri* 92
^ul\cret 'duo flnritualis ac Rubificattonrs difjiofitto 4»
corporeus quomodo eflician- Rubtm effeflus mirifici 6 67 tur 391 Rubmi quomodo conflentur
^ utrefaiiionis dignitas 73.74, 3$$
quidd.1tas.7s, flectes. 73.74. S.
similitudo cum generatio* CAl Alkali separatur 88. ^L. nehumatta.ibtd.nomen/br* 0 halt unde, etus^usus 180. titur omnis itnbtbitio cum decofttone ibtd,
Futrefi*&io6$o,6$u 6$7. ext~ guosit calore 727
armomacus deßruit lapi Ait 44. armonsacum prapara- tur ad rubeum itt.c om munis agemmeaquomodo separetur ij.communii adlapt- dem perfeilißtme prapara- fprl<58. <ie ow>»> re potest fien 6$%.ex Venere aist Marte 458. nitrs (§ />e/r4 /«»# diversa 195- faptentum
Qu
V\VtfliodeAmaußt nobtltßi- 'S «,4 473
fluant a essentia aut Elixir ex quotrtlhflcationibm 466
R. -,•
Xi Atio reducendi ffiiritses ad Salis armeniaci praparatt 0
filem & lunam quomo* 102 ,79- arm omact separ a-
do repert aastet tubus 380 tioqq.Attincar praparatit
Sebis cur desiccatur 7^1 89
Sedu/ho 430. alba medicina Sales atramenta (J> a umits*
1 in Elixir rubeum%a\. lapi- qttitfiut ab arte remota $ i dis (fimea qua operationes Sales,atramenta tj alumina,
\ 320 fulgorem altis non tommu-
^egtmen praparationis lapi- meant 608. fis alumina c»
Ais
dis 79
^tgtminis modt sunt 4 - 6 ) 4 ° ^■igomnum quadam in pia- paratione lapidis
fint ulttma cur habeantur prima 87. (jf alumina carent tinilura 644.
cur non - Salium multa genera \ t>i.trtii
lii 3 prctpa-

Index
praparatio 94
t anguine ex Animalium solo cur lapis fiert nequitficui eorundem ex Laße. 75 Sanguinu humant Aqua, Sät, Oleum, itrra sbtd.
Saturnus abitm perst'Hit aurum 16S. quomodo parandus 304
Semen Alchemifiarü quid 715. quomodo non fine periculo colligatur 718
Semente maturatio 7 if,(fi terra \ eleUto quomodo d phtlo/o phis boetur ' 701
Semina aure & argenti qua 700
Serpens ac Venenata beflia qutd 400
Simile gignit simile 414 Sol,aut omnis ascendit ,aut 0- mnis m fundo fixus manet 390. diutius calculandus quam Luna 494. £f Luna turfimul tn opere ponantur cum ex Luna Cfi Mercurto utercfjlapu cöficipoßtt 240. & luna retexenda ab arti- flee 365 & Luna ubifiofoen- daffiqutd detneept 456. tn duas partes dididi potefl 389. multo perfelltor Medicina , quam Luna‘$o\. non potefl corrumpi 345, quomodo cementandus 453
Solis O* Mercurij compositio *46 .,proba 219. resolutio 33L. resolutio (fi cogelattoquan- diu 346. sanguinea rubedo qutd portendat 33g
Solutio quid 132.3*5-430.564. 650. 054.674. ac congelatio quandiu iteranda 458. corporis perfeSt ab tmper seclo
R E R UM
differt 5 5 ph/ a ^*
cetur 557. pkfit * e "‘ f
pulverem'ier’st
Solutione terra rub ei .
plexui, 32, n/rittll 1 ^
ptex ji. ii, ua>"i; „ lationes apud sh'T Solutionis Cfi coag mCt> rjfl I unum corpus S5« ,f ,
1 corpus plpt 11
110 duplex 32. tne
72 « s Js'I
Seigere, idem quoddtj 1 f .
ffifacerefixum^tl^ ,,
Sperma feemtmnutn
masculinum . '//
Sptrttu* ucettomn**]" -J
,efuperatA 67 -‘ he0 'J
Cfiqualet-i6}. curh ß, hmentarias dicatuy^i ptdumquintü tuor generatum , i
bebantur in aquam ß ■tfüfcmpcrtncorpct i ,
504-5SZ. ,
quatuor ut jocant '.
ram , non suntJp‘ r t f, tallorum IzS. corporis medicina f rubei corpus muli 1 *
dida mfundendtA ^ Sptutum tncomtttod*'
Spiritus inflammati pide -
Spiritus praparatio Spirituum quid fii 4 *
~ s ‘ • ^ 1 *
Stannum qutd 27 J ' ,( ,
suis dtmtnfionii ,, ‘ > ' }
Stsbhmatto Arsett ,e A s iji rtpigmentl 3« 6 ' tur 385. ♦34.5«' < ^ ; y
'*«r 3*5- 434- 1 b / „fifyht 1
persuotgradnt Lfjtl p fectbus 322.
sis fiat ^9 •s'*,#*'/

J«
fi
Et Ver bor um.
g ?f r suos gradu, ,gnM 324 effxrta 6;2. proprietates “ tf nartonis cognitio qua 6\$.reffificatto J25- 494- ., ttec ‘ßar i .i 2? : r K perfeita du- “verberata solutio per ace-
ä ** signum ;68- requifitaS 23 /« balneo 323
H ‘t>bur album 4.2. c kenne um Tinflura quid 638. /«» rn%e- 1 u ‘d, (ff quomodo differat ntatttr tn mediis- minerali-
alto sulphure 653 & ar- busbqy dupliciter confide- Ssntum^dkum unares 143. ratur 636. bomogenea est & argentum fiunt conjuges 6+5. m liquida /ubjiantta
y ,
y:
48.205. externamperfelho nem metallorum impedit S77.externü»rit & uritur 57 9. pater fine agens mineralium 8. quomodo fepare- tur 91.rubeum 41. prstpara- tur ad rubeum 110. Solum Tt nilum que, inutiles agit tu aurum 676 Tutta prxparatto
plus quatit m ficca tingit 695. pbiiofophorum quali* 648. rubedinis albedmi* qua 670
Tinltura gradu* EH.requtfita quatuor 645
647
%
f‘l\
ii
___ rv)
alb*& rubri d*ffe- rentta 621« c*lctn*tt% 9t. V.
gener* trUxu pr*f*r*t,e *SJ4s-.c*lcin*tionk $<H*dcstrf- t a 5 ■ Idturtum quale $ 63 . Her*
\ a
•t
"'t
J
'/
/.
t
100 proprietas 4;. solutio 90.sublimat to 101
Sulphura quot JOS
T.
*~f'Alci prapxratio 90.96 ■*" Tempus fixandi lapidts 22 7 Terra eque ac aquafitbtilian- dabo$.ane fptrittbus eliciatur 633. cum elementi* conjungitur 494. Lapidis ponderanda , C5* fpirtttts
aut sublimatu. 321. patiens fifioe femina in opere chemt- coq frigida quomodo temperetur ex metallis 614- olet fixonem adjugans 538. quomodo educatur tx metalli*
. «24
ablutio quomodo fiat «57. calanatto %\iMfinitit> «17. commoda 71%. mortua appellationes apud chemi- CCI 33 nigra appellationes <t- ohcmicos 29 phjficane-
f
enetis quid 138. lapidis 672. quale (fi quomodo parandum 733. solutortum terra demgratx 33 subitmatortu quale 305.570 -terreum quomodo conficiatur Tegetabilt t» opere Aer (ff Veter tu* %%-Aquaardes 54. Aqua ardens simplex 56 hujus co- feilto ibid.Virtus tbtd.Aqua Element at a,ejucqfibis superior (fi inferior 57. Vas tn quo confirmanda.tbtd.Aqua ignea Reilificata 5$. Aqua prima 6%. Aqua ^ttaejusfi. Relhficatio,item natura(fi Curtus 56. Ignis fiparatto, rechficatto 55. Olet fiparatto (fi rechfisatto.Operatis separationi* Sptr.yEjsm ia qualis 54. sperafo conjunitionis duplex 54 .Ptx Nigra, i),Sanguis humanus tb*d.
Vtgte

iNDEX'RERtm ET VeRBORÖ* 1 ' jff' Vegetabilium unum ceteris Vitriole %inditus 46*
excetlenrius 53 itanda 0»^
Vegetabilibus triplex ineß na- Vitrum omnium e,s ' tura ordo 184 efl ,/ß
Venenum mortale chemi- Vitrifimilttudo cum 1 "
cetum quomodo faretur JS3 .
656. prßtferum quetupdex Vnfluoßtas cremabit# 4 [ ./,
181 do a corpore re*# 0
Venus quomodo calcinetur 627. duplex in
332 52 %. mterna dicittsf
Vsntjfirituesdemtslcuman- 529 ijjllf
ttmonij 499 Vrtna humana
Virgo *belpuella habens unum titia, Sal, Oleum (S
uber, quid 22 75 >. .0,0*,
Vitriolum ^irabteum •viride Vrina puellarum,]** ,/! » 16 - quando praparatum dirorum, infantis *
459.460 22 (0*
Vitrioh f reparatio 95. tinilu- Vrina praparatio gj!
ra 489 Vßtotn metallis dufU x
F I N I 8.
k

'tä 'iArkUM c.nn>i>cu v
selectorum AUCTORUM TRACTATUS DE CHEMIA ET LAPIDIS PHILOSOPHICI
antiquitate, veritate, jure,pr£estantia,& operationibus continetis:
Jn gratiam Vera Chemia, & Jidediema Chemie* studiosorum ( ut qui uberrimam inde opimorum remediorum iheffem facere poterunt) ‘congestumi& ih fex partes fiu volumina digeflum ;
SINGULIS VOLUMINIBUS, SUO AUCTORUM et librorum
Catalogo primis pagellis: rerum veri» & verborum Indice pöstreiüis a&tiexö.
VOLUMEN gV ARTUM.
SCiERTlAl WWVTA i »Itis. |
*A%GENTo&ATI,
S,li Wptibus HEREDUM EBERflzETZNERI,
tM. D c. L i X.

CANDIDO
LECTORI S. ?„
KWWW
M Wl
■sasjv;
T/ i« promovendis Chemie orum studiis tr.es antehac Tomos w- rio doctrinarum genere & gra- vißimorum virorum lucubrationibus refertos , hon fine multorum insigni emolumento, typb publico ih lucem emisi: En J^uarium hunc 'tibi* amice Lefior,trado tomum. £sui duoscriptorum genera cdntimt ? V mi» quidem illorum, qua ante hoc tempus licet publice prostabant , figillatim tamen illa , &varfis locis ac fuccefiivis tempori- frus , quia erant edita , nec difirafta ad plurimorum manus pervenire poterant, hoc meo libro fingula coegi, unoq, Volumine complexus sum ; iit quibus multis alioquinper accidens carere contingeret , Mc omnia congesta sub oculos postta haberent, atq 2 ultri etiampriits desiderata non invito offerse ntur. Alterum genus veiustistim orum manuscriptorum est, q U & hucusque publica fa fla nunquam sunt, &paucißrnis, nullis imo, dixerim, nostra atatis hominibus visa : jpuibus comparandis ac divulgandis sumptus feci, & labores
A 2 posui.

P R JE F ATIO
posui. Ita enim antiqua & obsoleta Utera ex illis nonnulla erant perscripta, illorum ut nuda lectio saltem non parum nostros exercuerit - In quibus tamen vel emendandis velmutandii manus ab- flinuimm, quamcunque etiam indicendo barbariem nonnunquam pra Je ferrent, aut etiam Utera errorem inferrent, leßori modo & gravißima hujus artis indagatori satisfaceremus , qui nequaquam sermones fpeßat elegantiam , sed abstruso loco paßt a veniatis potius eruenda, cogno- fcendafy satagit, 'tenetur etiam quisquis vir bonus, ut aut horis ipfiusjn re gravi, & in doßrind iret erum quacunque,nuda verba ponat '& exprimat , adßiperßitionem etiam illa observans , itd ut m iUis describendis , recitandis , aut ex archivo quocunque producendis sententiis Vel unicam lit er am omißffe aut immutasse piaculum habeat Cum vero nonnulla alia quoque scripta Che- mica in manibus habeam, qua prall beneficio pu- blicijurisfacla haßenus noti funi, pro viribus e- nitar, ut Quintus quoque {autferfilnplures) Tomus Cbemtcus prodeat. Ad quam iem gerendam , omnes illos, quibus Philosophia Chemica fiiidia curacordiq ! sunt, cujufcUnq^ftatus aut conditionis exiftant, obnixe rogatos vold, ut, fi penes ß hujus generis scripta habeant , benigne communicent, ac, fi in hoc laudabili meopropofito,me juvare possunt,juvent, commune q : bonum in medium conferant. Sunt quidem, fateor , m ejusmodi coacervatione mala bonis, multa futilia atque i ner-

Ad Lectorem.
tia graviffmis rebus permixta , vera inio , quod in omnibus facultatibus nostro tempore accidit,d fälst s oppressa & suffocata, qua prudens ac cordatus LeBor , qui ait qua Philosophia vena calet, rite discernet , atque aurum ex;st er e ore Sophistarum probe eruet.
Tandem notum Leciorivolo, poste aquam ha- ffsnus in illis, qua rem metalhcamfpe flant , operam nostram impendimus,contulimus^:poB hae Theatrum quoque l .hemicomedicum ex officina nostra , Deo dante , proditurum , fräst aptissimorum remediorum farragine tnfiruclum: quod te monere volumus t Atque hts te interimsalvere, atque nunquam mentiri stlitis PhllofophiSpro virili incumbere, tllorumq. fortiter vestigiis in opere universali , (extra qttodnihtlnifi labor df dolor est) insistere jubemus. Vale. Argentorati, Anno salutis humana 1613.
Lazarus ZetzNerus.
As
MLEN-

elenchvs avctorvm
“ ET TRACTATVrM HV LVS
jduarti Voluminis.
Aymundi Lulli, Theoria & Praction sok
'• '3.' ' .
Ejusdem , Compendium animae tranfmu- tatinnis artis Metallorum. iji Arcesii, Clavis majoris: lapientis. 1-8
Heli« Artist«, Nova dilquisiqo, 214
Hieronymi de Zanetinis, Conclusio & comprobatio Alchymix, quadisposicioni & argumentis Angeli respondetur. 2.47
Nicolai nigri Happdii, Cheiragogia Heliana, de Auro philosophico,necdum cognito. 265
Wenc.eslai Lavini Moravi,Tractatus de Coelo terrestri. 288
Nicolai Nigri Happelii, Ephori sini Basiliani, siye Canones Hermetici de Spiri tu, anima & corpore. Medio, Majoris & Minoris mundi. 527
Andres Brennd, variarum Philosophorum Sententiarum perveniendi ad lapidem benedictum ; Collectanea. \ 7 %
Gastonis Dulconis de triplici properatione Auri & argenti, ' 37^
Ejusdem, De recta & vera ratione progignendi lapidis Philosophici , seu sajis Argentifici & Aurifici, Tractatus duo. ;88
Authoris, Divi Leschi Genus Amo De Lapide Phi- sosophico Tractatus duodecim. 420
Ejusdem dEnigma philosophicum ad filios veritatis. 442
Dialogus Mercurii Alchymist« & icturas, 449
; ! .. “ '.' \ Aur«-

Aurelia Occulta Philosophorum partes duae. M.Ge- orgio Beato Interprete. 4 64
Acnoldi de Villa Nova. Speculum Alchymie. fff Arnoldi de Villa Nova Carmen. 54 1
M.Ar. ad Bonisacium VIII. Quastiones Essentiales quhm Accidentales. 544
Philosophi Anonymi, Tractatus, de secretiffimo antiquorum Philosophorum arcano. 554
Propositiones XXl I. In quibus veritas totius artis Chemia breviffime comprehenditur. 57 7 loannis de Lasoioro, Tractatus aureus de Lapide Philosophorum. 599
IoannisTrithemii Abbatis Spanheimgnsis, Tractatus Chemicus nobilis. 585
HermetisTrismegisti, Tractatus vere aureus, de Lapidis Philosophici secreto in cap. 7. divisos : Nuncyerö ä quodam Anonymo Schoiiis illustratus. sAL
Dayidis Lagnei D-Medici, Harmonia seu consenso* Philosophorum Chemicorum magno cum studio & labpre in ordinem digestus. 718 Alberq Magni, De concordantia Philosophorum in lapide philosophico. 8»A
Ejusdem, Compositum de compositis. 8 zf
Ejusdem, Liber, Octo capitulorum de lapide philosophorum. 844
v ‘cenna», ad Regem Hasen Epistola, de Re Recta,
Ejurdenij^Lapi^j philosophici declaratio filio suo
87s
Ejusdem de Congelatione & conglutinatione lapi- Aidum. 88;
Guilhelmi Tecenenfis Lilium de Spinis evulsum«
887
H Ortholani, Practica vera Alchymie Parisiis probata & experta sub Anno Dominj 13 j8. 91.%
A 4 ( Lumen

turnen Invenis experti novum, id est, Tlactatus, in quo nominat lapidem philpfophicuift. 954
Valentini expertiflimi , Opus preciarum ad n- trumque. Quod pro Testamento dedit filio
suo adoptivo,qui etiam istum tractatulum propria manu scripsit. 941
Incerti auctoris, Tractatulus super hacc verba : Stu- dipuamque florenti. 9jf
Item, Qpus ad Album. 95-7
S. Thomac de Aquino opus excellentifllmuM,Liber Lilii Benedicti nuncupatum. 960
Innominati authoris, Tractatulus super verba Mer:
fugi dum bibit. 974
Item,Opqs breve ad Rubeum cum sole per aquas fortes. 984
Petri de Sjlento Opus. 98s
Anonymi Tractatus Philosophicus ad Rubrum & Album. 1001
Pauli Eck de Sultzbach j Clavis, Philosophorum. 1007,
INNO,

IN NOMINE DOM INI
KOSTR1 JESU CHRISTI, INCIPIT Testamentum Magistri Rav- imiiuii Lulli>.& primum de Tlieorifa,
Eus qjji gloriose omnipotens {exißis, propter te amare, difgere & recolere incipimus artem, präsentem ,ut filiis ventatis patefiat, quod in patfrofcultatunt fuit a nobu , & ut fia( Hin complementum tarn excebentißima nobiluß partis pbilosopbia,qu4m manifeßabinm in boc noßro abbreviato volumine , qna eß de transmutatione non solum perfecta,imb perfectissima,ad quam, fop hiß e nunquam pertingere possunt,& fine causa hanc incljtamscientiam diffamant: & ideo iflm dictum librum relinquimus filiis noflra doctrina per modum tefiamepi, quem dividimus tn ires Ubrqs principales:scilicet Tbeortcam, Praei icam , & Codicillum,qua tres partes dißingvuntur in quatitor di~ Junctiones,qua. sunt figura circulares, definitiones, mixtio- nes ,&applicationesdifferentiales,profecundo libro pra- &icali & proprimp theoricali. iß e liber in quatuor difiin- äiones dipifmest, & sunt primo figura circulares, defini- ttones, mixtiones, & applicationes differentes fecundo li- r0 Pfaßicali , & primo libro tbeomali. In nomine nvc- rentta,potentis, dr sapientia cveleflis,tibifili doärina clarificare intendimus donum nobis datum, per processum ne- (ejjartum, fine quo plenaria notitia illitu rei,quaefi una (ompqfistvd deidts entibus t qua sunt materia natura,qua Pjr dissolutiones rtfiertasunt & reperiuntur ,& in viis ordinariis non patiuntur videri, x, ob hoc,quia dissoluta do- ^rinaperqtttfite anhelat, fusfijrat, & desiderat finem , &■ *d finem consummationis venire,tu aterna & suprema po- W*s illuminare velu Chrisiianos& m te credentes,ad,
A f videndum

% Ratmundi Luui
videndum & cognoscendum veritatemper antiquos fabri , catam,fine qua hac scientia,qua melior enobilioris partis philosophia,integrari non poßit , & ad nos introduc e n~ dum,quiaiam tempus eil , ut definitiones iüm ponere debeamus.
De deßnithnibtu hujutartbs y & depLtnilu natur s ., & %ut.d ßt thcorica, Z2 ejutd prattna.
• Caput I.
Ntia realiastantia in suis primordialibus & sopcc- ientibus principiis dant noticiamöc causam cognoscendi naturam corporum, 8c mediorum, ac extremitatum cognitarum,quae sunt causa vera: permutationis ipsorum & transmutationis, fecundum ipsorum radices , in forma sphserjca & specie permanente per dispositiones suas,in quantum sunt permutabiles & in toto transmiitabilcs in veram formam utilem perfectorum, essentiam conservando inquantutn est possibile, ipsa ducere ad supremum & perfectum temperamentum. Sed in hoc libro- cum in discontinuatione loquimur physica,mandatum habemus de magistra domina natura. Quia ipse nobis manifeste apparuit, & sua opera nobis aperuit, öc aperta ostendit,. Ideo flendo & gemendo contra nos clamando dixit. Heu: qui dammodo faciam.quoniarn instrumenta mea mihi auferre & tollere conantur, & secreta mea depraedari, & discooperite me volunt. Et illa qute formavi per licentiam dei Sc magistri mei, ad mortem volunt me expedire. Ille est dolor, quem domina dixit natura coram suo presbytero , gemo atque lugeo: Lc vere tam profunde fleb-t, quod nullum erat cor illam videns,quin compassione moveretur, ac ipsius ampre a fletu retardaretur. Nam tantus ejus corporis dolor erat, quod usque nd spasmum ducta fuit propter dploremSc displicentiam, quam Rabebat propter opera bona, qua: in hoc mundo fecerat, adeo quod ea dimittere volebat, nec ea amplius facere curabat,dum tamen licentiam a deo magistro suo posset obtinete, cum eum requisiyistet super illo. Et ob hoc mandatum suscepimus,quod sua instrumenta habemus secretare,& custodire a manibus inimicorum suorum. Et h*c omni* i» secundo libro declarabimus, si intrare poteris. Et ideo iste liber primus divisus est Sc partitus in quinque partes, & quinque divisiones, per generalia capitula.
Citm'autemhivjus partis phiVasophias non possit tradi practica fine thcorica praecedente, dicimus quod thcorica est in parte
illa,*.

T II E O R I C 4- \
fila,in qua dispositiones transmutabilium &mutabilium cotpp- rum ad temperamentum docentur > & demonstrantur in tanto» quantum est neccflarium ad perfectionem nostri magisterii. Pra- ctica Vero est illa pars, in qu»forma& modus recte operandi describitur, fecundum exigentiam dispositionis praecognita: per theoricarii. Et ideo qiiia neque dilpbsitiönes corporum fupra- dictorum,neque suae naturae possunt este cognita, nisi per considerationem rerum naturalium öc innaturalium. & contra naturam,pro meliori intellectu dividimus theoricam in tres partes, cum dispositiones totius corporis permutabilis in genere non sint nisi tres, feil. temperamentum, intemperamentum & neutialitas. t’i'irnb sciendum est , quod temperamentum iiib tebus naturalitus comprehenditur,quia formalster sua complexio est de partitus subtilibus äc simul adunatis, in quarum cQmpblitipnibus partium philosophi diffuse Jocufi sunt, large accipientes, in quan- turn‘pötueruht comprehendere continuationem & aggregationem partium,quando continuitas illa compositionem luam accipit. Intemperamentum autem comprehenditur sub rebus quas contra naturam sunt,&ideo corruptip alio nomine vocatui', vel veri elongatio temperamenti, cum qua totum & sine ea piliil, Neutralitas vero continet medium partium praedirarum,alio nomine dicta ligamenta dictarum extremitatum, temperamenti videlicet & intemperamenti,alias dicitur dispositio media inter duas contrarictatps. ^ '
Vetemperamento corporum > £f - mtcmperAmexto , & »tt>- ir*htAte,&de medicina,& de irflrument ü tuttu- raitius Ö* innnAtHrafobm, & centr* ifAturum.
Caput. II.
E* debes advertere, quod verum temperamentum est dif-
natur natura '‘ s corporum perfectorum, per quam actiones 5,??!*®* sunt in perfectione medicinae,in qua sine alio naturi Rs nt r r .’ ‘ ntrant per totum, & per hoc debes _ y- 1 positio qualitatis omnium corporum, & non actio- ms. Quia It corpus medicinale non est bene temperatum, cessa, ret omnino ad mutandum corpora imperfecta ad perfectionem, qü® cum debita projectione perficitur: verum tunc nominatur potens temperamentum solummodo, quod sit tBm a 'd c 5.
plendum actionem,quK sibi datur per complexionem fui temperamenti , cum complemento. quod ei datur p e f viam & modum projectionis notae. Haec actio reddit 8c ordinat medicinam a ptam & habilem pet fiium temperamentum. Ad cujus cognitiö- nei ® dehej principaliter intendi & dirigi intentio, illius, qui opus
c ' nostrum

4 Raymundi Luni
nostrum laborat terminate nobili temperamento per instrumentum sapientiae prudentis. Quia considerationes, quae circa (emperamentum-non sunt,nulfo modo debent isti rei congruere. Nam extraneae & elongatae sunt ä voluntate & considerationibus artificis, & per sioe talis considerator exui efficitur a toto fine bono,sicut ille, qui est extraneus, & alienatus per suum opus superfluum & phantasiam suam, quam perscrutatus est. Vcrun- tamen temperamentum acquiritur per ipgenium natur«,aut magistri voluntatem,in formento per intellectum ad unamenturn rerum pertinentium ct miscibilium, scienti« & artis i u formati- vaeiH medicina unum habitum constituentis, vel diversos aut pinses. Quia temperamentum sicut est petfectivum actionis, non clarius cognoscitur, vel rectius conservatur aut repentur, quam per dictam scientiam, quia sive sit unus habitus, vel diversi: omni tamen tempore unus est (filus terminus, &l modus conservandi rectos terminos producendi ad finem dictum temperamentum, quod volumus significari per C. Iptempeiamentum .sive non temperamentum,est una inpaturalis dispositio corruptibilis,quas fit per elementariam dissolutionem, per quam immediate corrumpuntur actiopes rerum indi vidualium & naturae, per elongationem aut labilitatem ftti temperamenti, quod venerat per continuitatem & colligandam suarum partium compositarum compositione. Et illud intemperamentum volumus significati per G. in conversione dc I>.$c F.in G.
Neutralitas f neutraliter media,vel mediocritas, est dispositu» in qua per modum medii se habituant actiones fui subjecti, ad conservationem speciei,quantum ad initium experienti* sensus, &
est sigrtt*

Theorica. 5
«st significanda per E. quse est descendens de B. Sc F. revertens i« t>.per quem formatus est C.sicut promisimus in practica, quae est hujus libri secunda pars,dicere. Cum diximus theoricam nostram intres partes dividi, & ab illis partibus convenit tibi fili devastare . propterea debes considerare > quod omnes partes theoricas dupliciter accipiuntur,scilicet accipiendo terminos strictius,quam «api poterunt sceundutri naturam suotum genetum * secundum *d,quod in se sunt. Et aliquotiens fecundum quod sunt signa «ecta 8t propinquiora secundum naturam ad aliquid significabilem respectum per cognitionem in corporibus remperabilibus. ^ed fili doctrinae,consideratio prima est, debiti procedere in orcine doctrinae intellectualis aut intellectivae, sicut repedes declaratum in tractatu de quaestionibus* capitulo qua-stionali artis abbreviatsls,in decima qutestiotlc. i)e quo secundus liber hujus sciendae Se artis completus est. Quia nobilis memoria* Si nobilis ■nstinctus & appetitus debet poni & fixari ih corde artificis, cui sceretum nostrum debet manisestari, ih revelatione qua: movetur a treatöre totius intelligcntiae. Quia consideratione hujus fecunda: partis sine fore faticiido natura: nOS ponemus fecundum exigentiam magisterii nostri per processum nobis divinitus reve- latum.de riostrum sefcrctum , quod est instrumentum perfectivuhi totius nostri magisterii* & totius naturae, & illudOstchdehiui Sc docebimus filium artis.quodsisit fidelis & bonus* hbnttVekbiti & specialiter filiorum artis ac scientiae inimicis* ne« illis qui Contra n ^ tU n a j* 0pCrantut ' 9S« ia «unquam ab oreburifianoexic vit illud, quod repedet in fecunda parte hujus libri post theö- ticam*
De principiis natur* in universali, qualiter saht escirä.
&aomntaamaJJ'a confusa , ad comparationem magne muti- d‘tde qua tuor eiementü: fst de quatuor primär dialibüi pniir eipabtiij principii} \ (S deomnibturebui,permagnam muti* dt formam eoi reducendo ad magisterium nostrum » }uod estforma minor sicut minor mundui per miraculum.
Caput III.
principia naturalia primtostiaUa Se succedentia iri bpefe riatu- tSjsunt universaliter omnes extremitates , quae esse possunt, Se *orum mediassicut declarabimus, naturam primordialium principiorum sub posse liattirae Sc dei regis supremi &. imperatoris «oeiettis.qui (olus in trinitate fine principio St fine creator est* luperior omnium pvaedictorvtm principiorum iuCcedentium *
quae

ö Raymundi Ltuii . . ,
qu* extremitates 8c media in suis operibus natur* sunt nominata. Hanc naturam supremUs deus primo de nihilo creaVit (iia pura liberalitate 8c Vbluntate jlnquada&pura sqbstantia 'qua: vocatur essentia quinta , iri qua tota natura cbmpre- henduuijde meliorier putiori parte hujus substantias, m tres partes divisa:, creavit altislimus angelos, de fecunda coelos, planetas & stellas. Et de tertia mi,nus piira facit tnundu inferiore. Et hoc filius doctrina; debet in- telligcre, non sicut tradimus,sed quemadmodum totum voluntate superioris dei creatum est simul, fine aliqua successionis operatione, & fine aliqua materia pneccdente, qiise successione, generis hspiciat ^ quia alitet non enet creatio , nec operatio divinatu* respicit creatib- hem entitatis venientis lcientifice per Creationem de nihilo jn viera ehtitate substantiali. Quapropter fili hoc quod dicemus 8c jam diximus, velis intelligere cum spiritu scientifico , Sc non agiographico, nec ViiigaHficq, qüia sic loquimurad respbctutp tiAttif; operatibhurn, cujujustu habes ästlihilari in riostrb magisterio, Sc ideo diciimif cum ferriione exempli,Sc quod nbs hiebe intelligas,sicut jam dictS <tst ( & non iit scnbitut.Kam supremus creator hanc parte in quinq, divisit. Creavit namq; de pärte puriori eflehtiam quinta elementorum,rei coelestis participalem, quam per O. sighificamus. Et dc tiac quatitor fecit partes, de quarum prima puriori FeCit ignem,qu* «st primum eletilcntuih. De secunda post eafan magis pura,fecit Aerem,qui est setundutn elementum. De tertia vero puriori post aeretn;fetitaqUam;qu® est tertium elementum. De quartaauteri 1 minus piija fecit terrain , qu® est ultimum elementum. Primuri 1 autem volumus significari per P.secundüm per Q.tertium per E- lc quartum pirB. lnquantut« natura ih clementalibus est mag'*
perfect 3 »

i*
l-
)-
ii
:
i-
l-
e *
lc
it
>C
>
di-
nn
b*
ul,
iis
ua
vx
)i-
Ict
di-
lb-
itis
em
atc
us>
ace
im,
nu>
ctÜ
nqi
dv
td«
qtii
ecic
jost
tei”
IUI* 1
rR-
ag is
■ct3i
TheoricaI . • ?
per secta, cum parva perfectione in roro perficitur. Narnuhaab alia pcrficitur.pcc ccncordatitiam proprietaturti suarum,& earum quinti instrumenti, rei coelestis participantis, Hi» illa, quae ab illife clerrientis postea descendit i cum parva natura » perfectioni scilicet generationis, & corruptionis,8c e converso,quia suus in» ftinctus sive appetitus imqiediatevshiens est ä crcatiosic (iaturae. Et ideo nbri persectum est omninO, quod agit natura, respectu perfectionis,qua: a creatore venit, non per naturam. Qu.ia tunc ‘Hud est sine destructione perfectum. Ille enim instinctus vel appetitus nutnrae.nortppteftrern perfectam fatere, tiisi perficiatur divina scientia intellectuaii,sicut in humaita tiaturai quae est rtcti- ficata perintelligentiann divinam,sicut perbonum artificem opus pulchrum & bonum perficitur. Per hoc potest artis filius intel- ligere primorum elementorum naturam, post divisionem substantia: tertise primordialiter creati.riori tarrieii ihtelligat, quod substantia eorum sit simplex elementumquintum, sed lubstantia quarta,aut tertia, aut secunda, aut prima elementata de quinta 1 parte, quam vocamus elementum primordiale & substantiam simplicem,per quam dictae quatuor substanti® elementales sunt elementata:,quilibet secundum suam naturam, prbüt supra declaravimus. Ista quatuor elementa sic creata remanent pura & clara ratione clarae partis naturas, ab eorum creatione usque ad tempus presbyteri,cujus peccato natura exivit,qui. vocabatur genus,& ab eo a tempore ä natu. Sed postmodum mortui sunt nomines,aves, besti®,pisces, & aliqua nascentia ten* desttüctsi oc cremata,per destructionem generationis, qui Versa est de corruptione in generationem,& postmodum de generatione in corruptionem. Et similiter de corporibus impuris est mundus telolutus, & elementa corrupta,per quam corruptionem briinii Ptr naturam facta & viventia sunt, 8c fuerunt parv® duvationis.
natura in sua materia grossa & corrupta nbn potest tam perii ab ct" a““ 1 ^ acerc ’ sicut faciebat in principio, qubd plus non turimne /^EiüusQdm» suum opiis primum. Imo riatiita uncturam esemTntO^ tetideMe . ff* dien j
r • cnt0ru m minus puram mvenit, quia illud, quod
V° m .\ ... Py^perfestumeipus emendare sion potest, sed serri- pcrpaulativc «rescit. Scmper tamen natura secundum suum poste componit,Seponit simul partcS fortiores ligamenti. Et per nane docrnnajn hli artis intendere potest verbum Salvatoris, quod in fine mundi tirimia tOBsmsiet, quando veniet ad judicandum seculum pet ignem, videlicet omne illud . quod non erit cft 'y nate dictovuim elementorum,Sc omne illud, quod est de malo
impuro compositum & factum,confundetur, & projicietur in ab yluim:omne autem illud, quod ignis pfaedictus coelestis de virtutibus

ä RAYMUNäi Lulli
tutibusScpiirä veritate rcperiet supra luam sthaeram, vivaciter requiescet in aetcrnüißc veniet supra salvatos selices:& hnlumSc impurum supra damnatos cad't: per hoc.iutcm poteit elucidari & declarati Cohsideräriö.qubd omhisresin fine ad proprium löcü ibit litum,unde primo movebatur. Est rttäintelligendüm, quod terra haec.qiiam colimus, nori est verum elemerttumstcd ä vero quinto dementata est elemento, post per quintam substantiam elementalem corporis btnie dementati, Cujus terra formata est de quinta causa,Se tunc reperies vacuum a virtute fdrmativa prout corpus sirte arlima,& sieüt putredo congregata in und irt materia tine forma,composita de praedicta infecttorte per reciprocatu a- ctiönem elementorum unius ad alterum.In centro autem est terra pura,Sc verurti elefrichtum , quam ignis ardere hon potent in die tertröt is, Seite de aliis elementis. Tu etim elucidationepet eluci- dationem intdligas clare,Se addas principalem substahtiam materialem , de qua stue divisione omnia formata ih uno fuerunt« quamvis per divisionem rerum lOquitti futrirriüä , hbri tamen fit separata lua species, qliar est efltntia quinta,quia subtrahes totam principalitatem elementorum cochpOsitorum. Et clare cognbseas omnium rerum tria este principia, videlicet artificiale,exemplare* & materiale. .
Primum radicate principium artificiale ÖeuS est.Ömnium creator. fecundum principium exemplare ab ipso Deo movetur, qui dictus est lapientia, tertium vero succedens principium,quod est mareria,Creata per ipsulh,i.e.fitpicntiamj quae movetur ab ipso,est primordiale elementum;quod appellamus hyle;quod tibi, si benSr ituellexisti, declaravimus* quödqüideni quaerere honest tibi praesumendum in sita simplici Ipecip , ad incipiendum opus nostrum, quamvis line iplb scite opus nostrum tvö potiemus* »ech id finem deducerc.Sed ipsum in cöpölita specie qitaerere debemus,ipsamq, purgare,Sc pet ignem evacuate,ut sit pura Sc clara ; ut supra diximus , quod omnia elemehra Creata sunt a dicta substantia; Sc ab ipsa vivificata,ad cteandum Se corrumpendum Quia riecestarium efl.ut hatiträliter apptret,cum omnis tessiib lunae globo extstens lit creata Sc formata a dicta materia , quae est hyle vocitata,quod de ilia sit major influentia in omni te clemehtatd, pius inuha* qim'minaiiäisicutpernatufant repetimus ,Sc quod ibidem quie- teir. Per hoc autem,quod sis certus,quod nulla res mundi potest «fle fine hac creata & generata, qüiä ipse est eollectbr Sc collri ^aittia totius corporis elementari in Opere statutae * Sc ideö ipsum Wui» vOcarhus, natura, Sc totius elcmctati primordiale principium hoc est, omnium retii dementatarum,quia iri Illa substantia fim- blcx Elementa,quae sunt materia naturae, primitiuS per diVinan» separationem fuere creata * videlicet, terra, aqua* ScaetStignis,
quae

Theorica. 9
qusc sunt dementata corpora ex primordiali principio, & simplici demento,quod est in eis. Et ex isto intellectu proced.t cronica ^lethanostrien, qua: dicit, quod species elementorum in sais solis terminis inventa, 2c in dicto suo principio, quod est primordiale P'incipium rerum suarum. Quare si istam quaeris materiam, ad hanc intende,& illam esse purum subjectum,quod est unio & rao- t>o formarum, & in quo omnis forma in possibilitate retenta est, quia fluxibilitates & labilitatcs infinitas ipsa in motione continet, stcundum illarum formatum diversitatem tam extremas, quarrt Pedias,quas accipit in semetipfa. Et ideo per similitUfllinem ab a- 1'quibus nominatur receptaculum formarum,quse ex materia na- stuntur coelesti,qu® fieret supra naturam fuam.Et per alios philosophos fuitforestum vocitata,comparando eam rei grossas 8c cru- jj*,ratione (irae possibilitatis. Et pet alios philosophos fuit posti- vilitas appellata, quia nullam formä habet actualiter,sed omnem formam per possibililatem ipsa continet, quasi ineiusam velut silentium sine auditu, vel qui non vident,nec videri pöstunt propter tenebrositatem.Et sic debet intelligi ista materia > quasi de ipsa nihil intclligat. Et ideo scriptum est, quod ipsa est forma mundi, in quo autem qiodo ordinata sunt elementa in mundo, de quibus omnia sunt generata,prout optime patebit,Se declarabimus in capitulo sequenti.
Deforma mtnort, (3 deprinctf.is naturam, ner alis simpli* cü fer extremitates C $ media ,
Caput III,
£Umde maiori forma determinatum sit,postea descendenda de minori determinabitur, In qua sunt principia succedentia mopere naturae magis propinqua secundum extremitates mediis
f suarum operatio-
hiim propinquiorum. Et cum dixerimus supra, quod principia sunt Universaliter omnes extre- mitates,8c omnia ipsarum media, hlcdicifnus.quod primum Sc principale medium extrem\tm vel extremitas, furfC quatuor elementa ftl-

io Raymundi Lutu
ta superius dicta, qua: sunt extremitates elementar« , Lc significantur per B. Secundum sunt vapores «ompositi ex ipsis elementis immediate de prima compositione naturae,& sine medio dicti» significati per C. in quos vapores omnia corpora dementata resolvuntur, ad intrandum novam generationem,& velis hoc retinere & intelligere,quoniam generaliter tibi loquor,ad attinget** dum finem illius, quod perquiritur. Tertium est aqua clara composita ex dictis vaporibus per condensationem suae natur«» qua: venit in dictos vapores quatuor elementorum, & illa est re* argento vivo magis propinqua, quod quidem repetitur supra terram currens & fluens. Est istud argentum vivum in omni corpore dementato succedente a maceria aeris est proprie generatum. Et ideo ipsius humiditas est valde ponderose, per acritatem homogeniam, discurrentem permotum venti, per venaS perforatas subterraneas,cadit in mineris sulphureis causatis e* vaporibus calidis & siccis,& est significatum per D. Quartum est quaedam substantia procedens ex minera sua, & infra ipsam, magis propinqua naturae metallorum,quae calcantis & azoth vitreus ab aliquibus nominatur,quae est terra & minera metallorum, 8C alio homine vocatur urisius,lucens & album, m occulto rubeum, nigrum & viride publice, habet colorem lacertae venenosae, irrn mediete generatus ex argento vivo materia supra dicta, impra- gnata ex dicto vapore calido & sicco fulfureo in sua resolutione congelata in lacertam,in quo est forma & species spiritus foetentis in mixtione,cujus est calor mineralis multiplicatus»qui est vita metalli, & est significatum per E. Quintum extremum vel extremitas, sive medium sunt vapores immediate generati per resolutionem & rarefactionem dicti vitrioli vltrificabilis, & brec est prima & proximior materia generationi omnium metallorum impraegnata & apprehensa a naturali calore vivificativo in forma 8c specie aqua: vivae, de qua omnes hujus artis investigatores in- tclligcrehabcnt.in opere natui« cfle argentum vivum , sed nosl tale, quale invenitur super terram ncc erit, quoulque in sensui' nem apostematum & venenosum prirhitus vertatur, & signiffea- tur per F.Sextum extremum sunt sulphura facta per successionem» immediate generata per naturam a substantia 1 viva dict* aquae» de quorum vaporibus omne aliud argentum vivutn coagulatus» &est retinaculum rectum dictorum vaporum in illo metallo» cujus est vapor. Et hoc fit fecundum depurationem, quam materia recipit per naturam, cum informatione tali, qualis sibi administratur ad formam Sc speciem dicti metalli. Ettalia fulfu- ra significata sunt per G. Septimum extremum sunt metalla generata ex dictis vaporibus fulsureis, Se argento vivo per successi vam decoctionem,-Sclimt vera extrema live extremitates, si v«
medi*

T H E O RI C A. . tt
thctiiä imperfecta clausura, & in omni opere natiira? significatö per H.Sed per corruptione,quando extra ipfbrum mineias extracta sunt,intendit natura rubificare & robiginare, ad redeundum pe> motus circulares, illa corrumpendo, 8c iterum generando, tantum quod terminentur in novam generationem,per digestionem in suis mineris, in quibus sunt inclusi vapores resolut! ab illis eothipti .propter gravitatem suorum elementorum instinctu na- tu rali,Sc ibidem suo motu digeruntur > quousque in speciem memorem terminentur, sicut generatio carnis fit in corpore animans > per cibi & potus digestionem, prout breviter declaratur in ntagio scientia & arte quod fi« incipit: manifestum de genera- fionc& corruptione in metallis.&c. Et Cum ibidem de(cribitu£ de termination« metaphotica Se literali, quod cum alchymista bitatur dare aliquibus metallicis formam,qua: (it similis alter« metallo,similis est pictori,qui in materia ligni vel lapidis infigit 8c figurat formam hominis, aut bestiae ai tificialiter, qua: forma discrepat & differt ä materia. Quare in illo casti dictum est, quod cum forma sitsuäe materi* extranea,brevi tempore corrumpitur, taliaque Opera nön bonis naturae operibus assimilantur,& de hac astimilatione vide capitulum, quod incipit: Cum igitur,8cc. Tales enim alchimistae & p ictores in suis operibus & materia non a& similantur operi naturae, quia dare nesciunt informativäm virtutem materis convenienti, qux institutionem Sc instinctum habet recipiendi illam,quando ei administrata est per informatorem naturalem,sed per scientiam & artem cognitam,ipsa qui est naturae substrata,qu* exemplaris est dicta. Magister subtilis ingenii ac ingeniosus in suo opere astimilatur operi natura: in conservatione ipeciei mineralis,& format rem tali virtute, quod siipcrat omnem Cursum tiaturs.Et per hoc potes cognoscere, quod opus naturale {mtest t e gi scientia & arte Operatoris »fecundum proprii instruenti doctrinam. Et scito fili,quare homines nesciunt uti eorum rtcnnr tla ' cntia & curitares mutabiles Se vertibiles investigando, m^a dusstim VOluntatcm eligendo. Se recipiendo etiam" bona, ' ontra naturam, dimittendo. Et quia istaspoten- , ‘, ■ . Pancte nesciunt, qua» simtillorum instrumenta,Sc
de quibus te m secunda parte artificiali nostra informabimus ,
Ut entia reaha possis attingere in magisterio „ostro, qui per activitatem illarum scientiam babimatam cum delectatione recipies, per quam intellectus cum una specie attingit aliam, Sein ordine' unius speciei attingit ordinem alterius speciei, & s lc habebis ordinatam delectationem ad inteiligendum proprium & commu- ne - Et ob hoc scientiae, qu* sunt positiv* Se non probativi, NEificant intellectum, Se impediunt illum ad inteiligendum
ncc essitatcs entium verissimorum, sicut declaratum est iri atbo«
8 a te pbb°

u Raymunci Lulli
re philosophi* desiderata in tertia distinctione, in capitulo, Ist* tellectus de pastionibus F.Qjser quod apparet, quod multi in magisterio nostro per ignorantiam habent inordinatam pastionem. Quare fili per capitulum succedens, alia tibi dabimus principia, tali intentione,quod »nte dicta metalla significabuntur per H. Et sit nota illorum,qui non habent patientiam in magisterio.
De principiis hujus magtß erj,&de ejuibus faß um elf, (£jf epuot sunt in numero , Cf de tonverfione ipsorum.
Caput IV.
pRima radicalia principia in nostro magisterio sunt tria princi- ■* paliter.videl aqua viva, & foetens spiritus, de quibus creatur sulphur,quod est lapis noster. Sed cum illa non sint in sua actione super terram prout nobis opus effct.imb in actione sint terrestria, informa metalli,in qua est eorum potentia, ideo (lite naturae extremitates accepimus per artis nostrae media recurrendo ad substantiam unam infra suam mincram,scil,D.E. &H.Et cum illa sint remota,& contraria per suae extremitates natura;, (cientia districta nobis ostendit,quod capiamus F. quas est dispositio media extremitatum suae naturas,qua dispositio electa est de D.sicut apparet per figuram A.inferius declaratam in secunda parte’capituli subsequentis,sicut per F V. convertatur in E. ut omnia vertantur in Röt quod 8. per circulationem reducatur in E. a quotxtrahes F.in magisterio nostro foco aqua; vivas & foetentis spiritus,quia sic F.potestatem habet convertendi D. Öc FI. per suarum formarum conservationem, cui actualiter erit totum illud,quod erat in potentia in opere naturae mediis melioribus extrcmitatlim causa 5c ratione, quia inF. St D. sunt actualiter F.öc G.& H. cocta Sc pura, se sortirer digesta,naturae sapientis ingenio. Quare non convenit / nisi removere & separare unam partem de D. öc unam partem de
E. dctunc habebis F. in opere artis aslimilarc naturae in omnibus sinelioribus modis per adjutorium C. ,& D.quae venerunt de H.8c
F. qui descenderunt de H. in B. ä quo fit F. qui conversus est in G. cursu natura; in nostro magisterio Et illud G. est prima Sc proximior materia, de qua creamus St facimus nostram medicinam persectam,quae est fermentum elixiris.'■
De approximas lene temperamenti rcß/tßu natura,de genere ) fecundum regulam feientta , de extremitatibus de mediis, Qjs de ipsorum ds^tfeene in prsnciptis
essentialibus.
Caput V.
pRopter qna; potes considerare, quod res naruralcs sunt ili*, quae sunt necessarhe habitudini temperamenti, secundum rationem

Theorica. ij
tlQ nem generis fui,quae descensum habuerunt ab extremitatibus ^ mediis suis, & ideo dictx sunt res, sine quibus aliqua naturali- tcr corpora non possunt este temperata. Quia quando res. cujus ' a put est rubeum, pedes albi,& oculi nigri,apparet,tuae est magi- "kriurn.cum de ista re temperamentum consistat, quamvis enim *°rpus medicinale possit esse temperatum absque tali humore, c 'licet innaturali,non tamen absolute sine tali humore. Quare
°Pus est. quod omne medium naturam sentiat extremitatum sua-
tVH »j causa & ratione sili temperamenti, & per hoc invicem'* elc. ^entasnnt reciproca,ut prima ipsorum qualitates se mutua & x- cmrn,t> juaii actione corrumpant, transitione per virtutem,quod ambo- r ^
bus participat,fecundum appetitum natura, nec ad hoe est medicina sine humid« ate.vel calore, aut genere: quia sine tali vel tali humore non habet instantiam aut potentiam inoperationibus.Sc ideo fotas operationes debet capere & operari solummodo per actiones debitas proprietati elixis per temperamenta magis ge- neraliter: per siccum naturale, idque post suam transmutationem, St ideo cum metalla infirma 5c mollia convertantur in unam temperata actione suam e5£ ^ sufferant igtutiotaem cum fusibili - täte, tunc dicitur operatio naturalis,licet sit cessatio,ut requies bestia: ex actione sensibili > qux veniebat in sua transmutatione per virtutem elixiris: & sic temperamentum corporum munda- torum transmuta torum non est sine operatione naturali* Rabonem hujus debes intelligere in medicina suprema, ipsaq
nue.uv
tegvali-

14 RaymundiLulli
tegraliter verti & mutari. Sed quia nimis diffuse,per nimiam imaginationem phantasticam,pones errare ca strahier secundum intellectum trium praedictorum,pertinentium theorica;,quae conti - net m <> principia praetacta generaliter tradit ,ideo specialiter nos instruemus tern unos remotos trium principiorum necessariorum istius scientiae, Sc artis divinx. Qu a cum tibi dixerimus, quod per intentam considerationem harum rerum naturalium,non naturalium,& contra naturam, debes habere noticiammaterialem Scestentialem temperamenti,per omnes suas partes substantiales, Aeetiam accidentales, ut scias te regere indicto magisterio nostro,dictis principiis sic a te comprehensis. Habes tamen intendere non de pluribus aut multis, sed de tribus tantum,per se,singulariter stantibus , ut intclligere potes ex capitulo prxdicto de principiis ipsis in nostro magisterio, per qux nos comprehendimus hoc temperamentum, Et per hoc dicimus,quod rerum naturalium tria sunt genera, videlicet animale, vegetabile Sc minerale. Genus animale in tua specie multiplicatur, & dividitur in tres differentias, scilicet, in activo spermate, quod est naturale sper- ma.in passivo spermate,Sc illud est innaturale,& in sanguine menstruali,Sc illud est contra naturam. Gepus vegetabilium est in ferentis feminibus ac radicibus, quae sunt naturalia, continentia non naturalia, & per hoc eorum complexio est Hermaphrodita, tnasculino Sc faeminino conjunctis,juxta humorem Sc humidita- tem terrae menstruo pluviali per aerem aquam continentem, qux sunt contra naturam. Genus vero mineralium in tres dividitur differentias, quamvis omnia metalla sint’, Sc exitum habeant 3 materia una, Sc sic sunt complexionis Hermaphrodit^. Prima disserentia naturalis est, ut aurum Si argentum, quopiam argentum vivum in se suum proprium sulfur continet,quod per se congelatum est^pro medio in aurum, & pro alia medietate in argentum,post conversionem ejus in sulfur,albo & in rubeo. Ob hoc sunt duo spermata naturalia, scilicet aurum & argentum,sumen' do large , quando large dicimus, hoc fit ad differentiam illius, quod perficit elixir nostrum. Et sperma innaturaje est sicut pium- bpm.Sc innaturalium Sc immundorum metallorum, sicut pium- Vum,stannum,cuprum, ferrum, sulfur & argentum vivum,Se rerum qux contra naturam sunt,sicut atramenta, sales, alumina» tuthix, marchasitx Sc arsenicum & omnia, qux de vallantur ah aliis generibus vegetabilium Sc animalium. dc quibus potest fies* humidum menstruale, secundum magis Sc minus tendendo ad perfectionem vel imperfectionem. Et ideo minerale genus lb' Jummodo additum est per figuram similitudinis generaliter intCf ifta VMftrM & «Optra naturam duorum generukf'

Thüorica. If
* C| lieet animalis & vegetabilis , quia deiplorcm Bttura propim- ? u 'orum alterationcm accipiunt in claritate luminosa. Et per h ° c «Heiligere potes veram comprehensionem respiciendo natu- magis propinquam suo generi, secundum quod tc potes m- ?hvare,per testificationem vulgaris experienti* in terra lijna* !'* • natura cujus est nostri lapidis rectificatio, quia propter hoc 1 * r aliter nobis data est.
?*<« re debet extrahi materia ten^teniensCS tftagif prtfin* 9**<* adfaciendum magifteriu>n,de ton'herßene uniae elementi in alterum.
Cap. VI.
igitur clarum sit atque manifestum,quod proprietas temperamenti in corpore metallico sit de natura metalli magi*
P' opinqua sibi,sicut experientia ,qu* non mentitur, affirmat at? S Ue demonstrat, effectu nobilis tesistenti* in fusione bona,Sc furone permanente in ignitione. Et Uoc sit propria forma & »a- *Ura,ut dictum est,5c magis propinqua fu* materi* minerali,sicut de sua mineralitate descendebat in partes individuales suarum propriarum specierum.de quibus trahes materiam sii*, form* convenientem,qu* est sibi debita fecundum exigentiam spei indi vidualium sine accessu ad extremitatem vel contrarictatem,divisionem, sed cum perfecto amoris vinculo sine aliqua re alia se jungunt,simul a rcali unione,nec disconvenirent unquam indivj- dualia tamdiu.quamdiu firmari poterunt secundum cursum natu* r* a suis nobilibus fpeciebus, unde exit vera forma, qu* quidem >n fu* proprietatis magna potentia vadit contra solem,quem natura creavit. Et ideo tibi dixi fili, quod accipies naturam dict* progeniei, in quo luminari» duo $c claritates eorum hospitat* urtf & permanentes, qu* super terram radiare non eestant. St unt si>l Lc luna,qui per iuos radios ignem ohscurant. Haraigitu* ctori recipit hanc materiam in opere suo.astimilatnr pi»
deoino> ^ lrmam cognitam in materia reinotarri & longinquam
tfactavimus Ut fe ( f r i * irnuS mca P itul °’ in VP de fon^minori
- micr corpora mnaturalia recipiet volatile cor«* P * . r S Cst tum vivum,quod continet natuiamsuaminf-
tra concavitatem ventris sui. q4 taliter sibi adhterct.quod nuW lus habere pbst. nisi quadam amicab,Ii concord.a.quam nat» sin quadam amoris attiactione nos fideliter docuit, cx OHO Taldc multum tenemur, a quo ligamento amoroso sortit«? dati- *>ctur Sc attestatur. Et ideo inter innaturalia positum est", noncSs Binino tamen tanquam non naturale. Quia tunc in numero illo- *um esset,qu* sunt contra naturam. Et ideo dictum est medium. Participans cum naturalibus & contra naturam, qui, ab innare-.
2 4 tmet iu-

j(J Räymundi Lohi
unet naturale corr us.& substantiam puram, quia est propriumli- gamcntum St retinaculum illius,& proprietatem rpfius.quodest exterius, ducit id, quod est imus cum ipso,quod est contra naturam. Quando igitur videre volueris naturam operari,projice intus,& conjunge ei naturale cum liga fui amoris, iracundus erit. Istud autem nomen innaturalc »large recipimus in hae arte, pro omnibus rebus continentibus in centro fui corporis naturas passivas,ad rdpectum a clivorum. Et nos diximus superius,quod in centro terras terra est virgo,& verum elementum,& quod illud est creatum per natura: igitur natura est in centro cujusiibet rei sicut apparet per dictum capit. & in capitulo praecedenti, quod facit mentionem de prima forma mundi .quomododominus JDcus noster instituebat mundum, & formabat naturam, ut melius eo- rum natur® detinerentur per nostram theoricam secundum genus futim, ut scias quas accipere debes in magisterio regali,& quas dimittere debes, Patet indubitantdr quod per naturam dicuntur ad generationem fui gt neris, qua sunt fecundum suas species,fleut patet defpermatc animalis, cum conjunctione caloris fui naturalis masculi.Et per hoc intelligere potest, quod innatura- lium fpecierum virtutes remota: funt,& propinqua: medio, quod participat extremitatibus naturalium fpecierum ,& contra naturam iccundum plus dt minus, fecundum quod tota generis illius natura difcrepat,& recedit, vel concordat speciei: quia per genus non debet discordare natura,nisi tantummodo per speciem,cum appropinquifate amorum, quae nascitur 3 sua proprietate, sicut aer ab igne, & ab aqua, in quo est eorum proprietas media,sicut est continens naturaliuin& contra naturam. Quando nos dicimus tota nft!;,a, dicimus hoc ad differentiam naturalium, innatura- liiu-n 6c contra naturam,qua: omnia sunt unius generis. Et tamen si loquuti,‘iimus .quodnauua generis in sua generatione discordare cor, debet,hi c debes intelligere immediate ad recipiendum formam cujusiibet rei viventis. Quomodo natura bruta per altera» 'oricm revertitur cum operatione humana totum hoc videre pons!,sion de vegetabilibus. Sed non recipiunt formam unquam .mim,lia hominum,donec vertatur eorum genus in huma- natibus. Tunc dico,quod (permata veniunt ad hoc,quod dictum . est cum multipiicatiVa virtute, quae est spiritus,ex quo individua- lia sunt generis jai .1 dicti,unde homines creantur per vn tute fpiri- tus&hoc institutum est per creatorem, ut quodlibet per hominem ei faciat honorem, vel minor natura vertitur ad majorem« quare exaltatur de multum magno valore. Igitur si volueris natur* herbarum ailinulare metalla nostra, vel bestiarum per en- tifirruealium naturam, facies genus eorum per mensuram,& tunc refipefe poterunt speciem & veras formas , si tu facias in ign«

Theo rica. .
Per fermentum fortiter & firmiter permanere. Et hoc tibi dicamus in fecundi! parte, dum tamen secretum teneas, quia totum fitane&icientia. Et nulli dices, nisi velis majestatem philosophorum & secreta eorum accusare. Et juvo tibi supra animam n ' iC 'im, quod ea si reveles damnatus es. Nam aDeo omne pro- \ Ct 'dit bonum, & fi solum debetur. Quare servabis, Sc secretum tei 'ebis illud,quod ei debetur relevandum, Scaffumabis quam P c t rectam proprietatem subtrahes , qu® ejus honori debetur. Quia si revelares brevibus ver bis illud, quod longinquo tempore mrmavit, in die magni judicij condemnareris , tanquam qui perpetrator existeres contra majestatem Dei l®sam, nec ribi remittentur casus l®s® majestatis. Talium enim revelatio ad Deum 6c n °n ad alterum spectat. Et inter illa, qu® sunt contra naturam sapiendo unum liquorem, qui est corruptio & separatio spolii corporis dicti volatilis, hoc est, argenti vivi, quod est causa confirmitatis partium illius liquoris in dictis duobus luminaribus Sc claritatibus sine illarum perditione insuo genere, sed remote & propinque participat fecum vim re menstruali infirma & corruptibili,sicut res menstrualis,de qua, quando fermentata est albifi- cata in humiditate suorum spermatum , nutritur infans i sicut sub mammilla puer,quia virtute bumiditatisduorum spermatum sanguis menstrualis virtute fu® natur® vertitur in bumiditatem radi- calcrn. Et quando dicimus remote, hoc est ad differentiam rei st, naturalium & quando propinque dicimus, hoc est, ad disserentia tersi, qu® sunt contra naturam. De his tribus rebus fili magnum di acotiem extrahes, qui est initium radicale & principale firmas alterationis. Et jij jsto tuam firmabis diuturnam & continuam considerationem , per instrumentum rationis naturalis. Et melius tibi b®c declarabimus in capitulis subsequentibus practicis,
Quomcdqnenfit si fi unus lapis philosophiern, (fi de a'qisattonefiu* purgat tems.
Cap. VII,
Tpyicimus, quod non est nisi unus lapis philosophicus a rebus sii- pradictis nostro extract 5 magisterio. Et ideo quando de novo venit in mundum, non debes ei addere alium pulverem, vel aqua aliam nec aliquam rem extraneam, nisi illud > quod in eo natum est, fu® natur® ptopri® radicalis, Sc mater ejus, qu® eum pascit, & portavit, Sc sulphur, quod formavit lapidem suum in colore coelesti. Sed antequam eum cx toto extrahas, foras purga eum, & munda ab omnibus suis infirmitatibus, qu® simt contra naturam luam,phlegmaticis terreftribus Sc coiruptibihquia mors ejus sunt, stuibus circumdatur, qu® ipsiusvivificativumspiritum mortificant, qm habet posse suscitandi eum de morte ad vitam perennem * B 5 contra

*8 Raymunpi Lmn
Mntra bellum jgnis , donec mater in sublimi natura: mobili quieverit incorruptus . Kc honorabilis naturae mobilis in magna puritate sine aliqua corruptione quiescat. Et ideo fili.nisi ille spiritus aiua separetur morte corruptibili, corpus suum tenebrosum radiare non poterit, neque de ipso fieri matrimonium inter corpus & spiritum, scilicet inter sulphur & argentum vivum.
Quomodo Appellatur Iasia , ratione juapropnetatü,
& natura tpfiies.
Caput V11L
IStum spiritum appellamus in testamento nostro /piritum pe- *trosum ac lapideum, quia potestatem habet retinendi lapides contra ignem , & conservandi ac vivificandicorpus mortuum, a qua exivit, cujus vittus & proprietas in nullo alio /piritu reperiri potest. Etideoquandocorpusejusttansivitde morte ad vitam, purum est, mundum, album ,&clarum, resplendens in subtilitate magna, qua siiperare facere debes subtilitatem spiritus fermenta- bilis cum sua fortitudine ac ingenio. Quia grossitudo fermenta- bilis spiritus debet subtilitatem corporis circumdare, 6c ascendere super, & hoc per proprietatem ingrediendi quam portat in se, quae est proprietas penetrati va. Et ideo nulla corporis grossities debet aut potest amovere proprietatem ejus magnam §e pepetra- tivam, impedimento ä suo contrario provenienti. Et hoc modo manet & manebiteorpus indutum ab extra claritate pulchra,quia spiritus ejus potatus est, $c corpus intravit spiritum qui eum suscitavit. Lc terminavit in forma pulveris multum subtilis, fluentis Se fundentis instrumento ignis fusione levi sine fumo, qui est sicut jgnis ardens.quando flamma tangit cum, cumalterationcperma- (nente, quae facta est amplexu amifabili naturas.rctinente propria naturam suam alleviatione perenni, & illud leviter fit cum pra- ctica, quam a theories reperimus, quae nos his verbis pulchre & leve monuit.
De praparattone Ittpidlt.
Cap. 1%.
pRaeparatio lapidosi spiritus ac fermentnbilis est, quod recipias de (ueeo lunaria:, & sudorem ejus extrahe cum igne parvo Ce levi, & habebis in tuo poste unum de argentis vivis nostris in liquore & forma aqua: albae,quae est ablutio Sc purgatio lapidis nostri, & totius ejps naturae. Et istud est unum de principalioribus secretis, Sc est prittvi porta, prout mrelligere potes rationibus an- tedictis. In isto liquore rectificatur magnus draco, & projicitur a magno deferto Arabias, quia immediate suffocaretur prae siti, Sc ppriict in mari mortuo , quia jam poteris scire quia frigiditas jetagna calorem parvum exungui t- verte igitur ipsimi & mit-

»e in
Theo rica.
regnum JEthiopi*, Unde naturaliter nativus est: quia dicimus quod nisi vertatur. Seponatur in terra sua, recedet, aao
’itvabit regionem. Quare de certo scias , quod omne aliud eu-
vel alia regio nostro lapidi mortem affert, velato non icicnfi- “ Us ac ignorantibus, 8c per nos cognito.
Ve re 'ft Usis . Ö“ <]«id dicitur > & quomodo isse efidt J».»/ uor elementa, & /» juo loce referitur »C 9 de 'verbis, contra mendaces & ders/ores.
Cis. X.
Jßeo debes cognoscere clare, quod spiritus noster fecum portat sii® regionis proprietatem. Et bac ratione allegoriee oportet uicere, quod magnus draco de qua tuor est elementis, Sc non in- 'tllectiilitcrali, prout scriptu est, quia sit terra, aer, aqua vel ignis, sed sola natura est & una, qua: continet in se naturam & proprietatem quatuor elementorum, St hxc proprietas venit comple- rcion.il, ter in dicta substantia natiux , per actionem qualitatum primarum clcmcntorum.Sc nunc transformatarum rn proprietatem Sc speciem metalli, tolerantem ignem in suis perfectionibus:
Si sic abscinduntur & disrumpuntur dictae primae qualitates, per mutationem fu* mixtionis , qus facta est per alterationem, us- quequo sint in hoc substantiali medio, in quo est species solis aut iunx, vel alterius, qux debet & potest per naturam censtituhquia prxdictum medium, in quo dicta species salvanda est. tantam habet latitudinem & longitudinem, quanta potest esse partium in<li- vidualium similitudo hujus speciei. Et ideo cum sit de proprietate illius natur* sustinendi ignem, non potest, nec habet aliquid, nec facit proficuum, quousque totus motus illius mobilis npn corru- Ä ptüs arrestetur. Sed eo non obstante, quando jam effectus fuerit, de proprietate ignis excellentissimi, potest tolerare corruptionem * feritatis ignis. E t ideo potest tua intelligete speculatio modum, P^quem natura nobis ostendit operationem luam, quod est ad „ urn hujus scienti* dicendo, quod non est transitus de pri- mium nisi p C r fecundum, quod participat curo eis Ineundum natur* velle. Et per hoc desiderium nostrum conquisivi- mus, per media transeundo, qu* sunt conservatpria Sc retinacula suae speciei contra bellum ignis. Et per hxc praeambula potes in- tclhgcyc jectiun»verum tempus limitatum v$spectu paturac , < 5 uod debes habere & conscryate incerta latitudine, qupusqu^ crees tectorem Sc principale medium, in quibus ultimat* specie? fe salvari habent, quia medium est subjectu materiale ve{ reale genus, in quo continens influit suam virtutem. Sc primordiale generationis initiü.in qua determinate elementa sixanda sunt eum coelesti virtute. Omnia enim antcd.icta coram oculis nostns manifestas

zo Raymundi Lulu
stata sunt per experientiam, scientia clara nobis per naturam o- stensa,divinae praecepto praedestinationis. Et ultro tibi secure dicimus,quodde natura herbarum medium creavimus , conservativum speciei mineralis, & suum transmutavimus ignem, in colotem metallicum, in mutatione speciei mineralis. Chanstimesili intellige, quod lapis non est nisi una natura, in quatuor partes divise, secundum proprietatem suarum concordantiarum, ut sit ligamen, & ligamentum in poste omnium quatuor elementorum, sicut large tibi declarabitur. Nam alio modo spiritu per suucorpus ligare non postumus, nisi a propria sua natura detineatur,Scarre- stetur, qua; ligamenti eom proprietas est Et ideo adverte diligenter,quod ne proprietas spiritus,qui a corpore exivita nimio calore, devoretur, quia non posset corpus suum reducere ad medium, in quo spiritus secundus influit luam virtutem, videlicet speciem solis ac lunae, & illud est argentum vivum nostrum, quod apte & habiliter nostri sulphuris tincturam accipit, in quo lapis noster disso- 1 lutus est, Se resolutus in tali aqua, utlupra diximus. Et in tali aqua nobis apparuit, non in aqua fontis aut pluviae Quare si cum igne magno fueris operatus, prop rietas dicti spiritus ,qux inter vita Se mortem participat, separabit se, Sc anima receditin regionem suae lpha:ra:. Iterum tibi dicimus & clarius, quod per creatorem,qui nec salvavit generare lapides, transeat rivos, quia sic repentur ex. altatus in fluviis, est ipse cum magno posse. Et nihil mundi appone extraneum, dando sibi illud, quod de ipso exit & nascitur,St pro vero illud a dracone exivit, Sc a foetido ventre. Et infecunda parte tibi totam dicemus sententiam. Custodi igitur illum ä gi- gantibus Sc tyrannis mundi, ut supra diximus. Positi enim sunt in unda aqua:, a quibus multum timemus. Quia nihil sufficit eis, quin faciant populo pacis tale malum ac martyrium , unde gens confunditur, Seponunt totum mundum ad confusionem Quare istud secretum per superiorem nobis datum est, tanquam sordo a domino revelandum , quousque filiis sit manifestum per prudentiam divinam, per eorum nobilem intellectum. Et ideo quandoque garrulatores Clerici, Legistx, Artjstx, seu mundani medici, Scaliiplures, de quibus loqui non audemus, qui credunt aquam yivam facere, Sä totum non valet unum ficum, quia nostram credunt philosophiam deprajdari, Scse depraedatos reperiunt.Sc ideo tales perdunt inde vitam. Custostite igitur filii ignem Sc regimen spiritus, Sc videte, ne evanescat prae nimio calore, sed retine tum amore, Sc custodi cum a magno chlore. Quia si anima recellent, lpiritus non poterit vivificare corpus, cum aliquid dare non possit, quod ineo non est
De

Theorica* 3>r
Be dtfyißone Ö" resolut tone lapidis ad convertendum ipjunt.
C a p. IX.
toto madsteiio nostro necessarii sunt t*cs spiritus prinqtpales, qui fine consummatione sua: resolutionis nonpoffiint masitc- sestari. Et nominamur alio modo tria viva argenta. In quibus Ia pis noster est dissolutus St versus, per suae naturae mutationem, Ptc contrariam 8c diversam digestionem , quae fit per elcmenta- r 'ä circulationem, per reciprocationem,in sua primordialia gene- tat 'Onis initia. Et quia resolutio est totius prima: pome habitudo n 9ftri magisterii, quam declarare volumus secundum exigenti am te ductionis & converfionis sui lapidis in tribus spiritibus,quorum stuemlibet habes conservare secundum propriam natura: cujusli- oet ipsorum proprietatem , secundum quod requiritur in perfectione ultimata nostri magisterii, per dictam resolutione divisam in tres partes principales. Prima est corporalis, & vocaturin lingua Oritana, Recfagc : secunda spiritualis est, Sc vocatur Aga- Loph. tertia autem spiritualis St corporalis,Lc vocatur Ilbidl llg.il. Et in omnibus istis draco rfoster quiescit. Rccfage est solutio nu- mida in corpore, & sicca in spiritu. Ägazoph in duas dividitur partes, in Periminel, & in Adulphur, & Ubidrugal consummati» est finalis nostrae trinae dissolutionis, qua sine sorore sua nec haberi, nec cognosci potest. Prima pars solutionis Recfagc,non est aliud, quam diminutio partium grossarum in minutissimas partes & subtili (limas, vel reductio grossi in simplex, in mutatione for- 1TI ® specificae in formam contrariam & corruptam, stantem in suo corpore, Sc non in forma aquae de nubibus cadentis, neque in forma metalli in diversis preciis constituti,sed in forma terrae aquosae & aquae mineralis subtilis, stans in vase profundi inferni In cuius ventre natura sua mundatur in suis primis luminaribus in tenebras obscuras, quae aqua & terra per excitationem suarum percussionum in diversas partes multum subtiles foetentes,Ut sulphur, fugiunt altius omnibus elementis in regionem ignis, quas tum o- porttt multum diligenter custodite, fi per istudportdlum vis in- trare. Tibi enim opus est, ut bene scias regere te, & reducere, stUL postit ingredi Sc exire, si ad secundam solutionem Agazopb stansire desideras. Idcirco attende hic, quod menstruale sperrha-
condensatur de sua acritate in aquositatem grossam, per vc- ‘dutionem spermatis tceminini, quod est in menstruali curp am- P exu vaporis crudortim, quod est in forma aquae, quae est de va- P° r e magis crudo. Et illud, quod est magis coctum cum magis nntrnenti ex natura, alte descendit in forma corvi nigri in aere, ll,llS caput rubeum, pedes albi, & oculi ex iaphyro. Et hoc totum

21 Raymiujdi Lulu
tura nihil est aliud, nisi aer & humiditas radicalis p. p. gPheratum ex calore & natura supremi metalli Et alia natura cruda, quae est causa condenlationis menstrualis, quae manet inferius,est causa , & materia conjunctiva & congregamentum lapidis regalis , qui innaturam frigidam est versus, quia calidam suam perdidit natUram per resolutionem. Quapropter sic definies dictam dissolutionem. Definitur autem lic: Dissolutio est actio & pallio contrariarum qualitatum, per quas virtutes elementorum intet se moventur per minimum pulverem. Aut sic desinitur: Est motus, qui facitcomminutionem de partibus insensibilibus diversis in specie, 8t similibus in genere, conjunctis informa confusa li- quorosa, & per corruptionem subjecti. Nam de qualitatibus coriariis mediante excitatione elevatis in ignem nigrum absque extranea divisione affectantes tum divisas operationes germinante in generatione. Alio modo dissolutio definitur: Dissolutio est instrumentum fubtiliativum , factum cum exercitatione caloris conjuncti cum motu continuo, per quem qualitates contrariae in simul operationes tangunt fe,& miscentur in corrumpendo partes indi viduales, sub conservatione suae speciei ad opus generationis. Fili haec prima dissolutio nihil aliud est, quam disligatio simplex partium subtilium descendentium a prima natura in germen, in quo calor naturalis debet calefieri, quicstinstrumcnrum, cum quo habet operari virtus informativa, qua: est introducta in materia absque separationibus actualibus partium gctminofarum,u- niusab altera,qua: separatio indiget,quod cu applicatione amoris natur« in secunda camera fiat, prout declarabimus per beneficium fecundae resolutionis Agazoph.in secunda parte suarii qua- tuor figurarum. Sed antequam ad illam transeamus opus est, quod interRecfage & Agazoph conservetur digestio pepanfis sui temporis spatio, prout declarabimus in practica nostra,quia calore pepantico putrefit germen nostrum termino naturas, & facit ea postea crescere & fructificare. Sed primum in suam naturam primam vertitur sulphuris & arg. vivi,quod fuit germen argent. vivi, quod mutabitur in lapidem albiorem nive Et ideo dissolvatur prima corporum forma in Mercuriale germen per sblemncm operationem , & ftatim per inhumationem pepanticam in suo ventre intrat alia forma per corruptionem form* germinis, & elementis mixtis corruptis in simul in forma corporis nigri. Quia elemenra conversa virtute caloris naturalis, qui est in materia excitata & festinata calore teperato coeli in minimis partibus miseent se, alterant & corrumpunt sub conservatione speciei gubernat* per calor »em non cremantem: qu* corruptio est nostri arg. vivi generatio, prout in secunda parte, Scrota circuli declarabimus. Qma ibide filis principalib*\; 0 loribus determinabimus ac dc saporibus, odoribus,

T fi E o R l c a. rz
ribvis, groffitie, simplicitate, subtilitate, & ponderositate. It b*c est praeparatio solemnis, quae est caput St fundamentum creatio- nis nostri cari infantis. Et modus hujusmodi creationi* est ist« Abii a. humorem, ubi submersu» est draco usque sit corpus minutum ex coelesti spiritu. Et hunc nominamus ignem, quem Deus A ntiis Sc sapientibus philosophis concessit per revelationem, antequam nasceremur, & postea nobis, m ei absque indigentia scr- ''«tmu. Quia monstrando nobis exempla per cursum natur® qua« 'iter ei teneamur, Sc ideo debemus eum precari, honorar«, servite» laudare, benedicere, adorare, glorificare, Sc amare absque ali- •jua sotditie, vitio aut peccato. Ob hoc, quia ipse monstrat nobis ^ognotccre luam veraciter potestatem, & nos amavit, postquam n os h*c videre fecit. Fili noster lapis jam factus est, postquam ercatus est congelans argentum vivum, Si inelixir eonverfurit, *t hanc operationem reiterabis, quamdiu lapidem multiplicare Volueris, sub conservatione caloris naturalis, qui multiplicat ip«- ciem suam cum substantia argenti vivi.
De dtjsolttttone Infodio in formn jfetinli, (*/ dtmoo- tntionenomtniefiti.
Cav. XII.
Ctc philosophando potes habere notieiam , quod prima Sc prjn- ^cipalis intentio in nostro magisterio est, lapidem dissolvere per Mutationem fu* natur* in argent. vivum,& illud est primum elementum in sua iwtura minerali propinquando , Sc per hoc radix «st, Sc primum elementum compositum de omnibus corporibus liquabilibus, & pater duorum luminatiu. Ideo in hoc solo convertuntur per solemnem resolutionem, Sc postea in sulphur con- vertuntur. Quia arg. vivum natura continet suum sulphur proprium per vaporem, Cu)us seipsum congelat in lapide pnilosophi- cum, qui postmodum potestatem habet congelandi omne aliud • r g. vivum, per magisterium nostris,Sc hic lapis dictus est sulphur, & materia appropinquata perfectae natur* rpetalli, per quam na- tura inter sapientes nobilis Lc dignissima reputatur, de qua philosophi faciunt medicinam sortem, Sc solemftem multum, S< hanc appellant elixir vit*, quia in humano corpore superlativa & ultima consolatio est. ^ Et hac intentione suae compositioni* dabimus notitiam in hujus libri patre" fecunda, pet quam cursum omnem dict* medicina concludemus in conservando locutionem per modum medium, ut melius iutelligamUr, per modum St inediam viam natur*. Et ideo apparet, quod intellectus instrumtfa- •sliter dirigitur, Sc fationc ducitUr, per formam mediam in hac P r *senti arti iSc scientia. Et ideo non convenit, hee est ncccfla- **ü,ut ducatur multurti siibtiliter, nec efle triultu subtilis in discerne« d»

v 24 R\ymbndi Lhili
nendo entia realia,eo quod converteretur in rebus phantasticis, de quibus ars aut natura non habet curam. Si vero lapis, quem tibi diximus,fuerit rubeus, clarus, & in ipso sit vis simplicis ignis non urentis, sic facies multa, de quo poteris ad aurum elixir componere, quae est medicina, omnes activitates conservans in natura humana, Sc restaurans vires diminutas ex naturae defectu. Et breviter si hanc medicinam habeas in hoc mundo, perennutiha- bes thesaurum.
Ve ratione transitu* lapidis , ad canVertendum ipsum tn me - dtetnam, (3 quomodo operator debet conßderare natura* me* durum,per quas tranßt, qutaper tpsa* met factt mutationesfecundumJjmbolum natura.
C a P. XIII.
JpOtcs intelligere fili,quod de una extremitate ad aliam non potest fieri transitus nisi per medium , & elucidavimus ratione naturae, quod extremitates lapidis nostri in primo gradu sunt argentum vivum, & fecundus est elixir persectum. Sed media harum duarum extremitatum sunt unguenta & olea, quorum aliqua sont magis cocta, magis pura, 6c magis digesta, quam alia, Sc ista vocamus medicinam perficiendam ac elixiris fermentum. Illorum oleorum & unguentorum confectionem scies in secunda parte hujus operis, per hoc debet bonus operator & filius doctrina: deargento vivo nigro facere sulphur album, ad argentum, Sc postea sulphur rubeum ad aurum. Quianfölum sulphur potest rubisicari, nisi primo sit album. Quianatura non confert, quod transitus fieri posset de primo in tertium, nisi fiat transitus per fecundum,sicut apparet per definitionem elementorum,quar distinguit, quod terra sit nigra primitus,quam aqua, Sc quod aer sit elatius intensus, & quod ignis sit rubeus. Quapropter apparet,quod terra non poterit converti in aerem, nisi prius vertatur & mutetur in aquam, nec aqua potest converti in ignem , nisi prius alterum eorum convertatur in aerem. Idcirco tu fili habes multum notare intemetipfo cum consideratione philosophali naturam mediorum coiorativorum in mutatione naturae mineralis. Quoniam in eis est multa scientia illorum j qu! se fortificant transmutare metalla de specie in speciem. Et jam tibi diximus, si nos intellexisti, quod tibi convenit primo transmutare corpora eum naturali reductiqjie in illud medium per alterationem artificialem, > imitando naturalem, in quo species auri aut argenti poterit falcati absque distemperantia individualium, qua: sunt unius genetis. Et h*c est propinqua materia adjuvans ligamentum siaturx ratione prima: conjunctionis , qua lapis est resolutus
per

Theorica. 2 s
per alterationem sua: naturae coctae & crudae, Sc multum infirma, quie est corporis conversio in argentum vivum, Sc per reductione illius postea conversa est i,n sulphur album, deinde in rubeum sulphur. Et sic de gradu ist gradum materia lapsa gradualiter appropinquat materiae & natur* magis propinqu* metallo per alteiati- vam resolutionem, per quam promtius St melius recipere potest speciem auri vel argenti per scientiam & artem multiplicatam, ut infra dicemus in secunda parte, in capitulo. Nos dicimus pet theoricam loquentem.
Degradualtbus transmutettionibu* lapidts, ut fielt met- teri a Aptu ad creandum eitxir.
Cap. XIV.
JJOsthoc dicimus fili, quod Iapis noster variatur & mutatur tribus mutationibus gradu,ilibus . antequam sit materia ad con* ereandum clixir. Et ist* mutationes fiunt per tertiam digestione. Una in liquorem, per modü olei, homogenen Et sicut ista fit concavitate cordis ,fic fir prima digestio in suo proprio vase actione caloris, qui stat unitus ad materiam. Alia est in quatuor humoribus, hqc est, quando corpora luminativa jam fluxerunt in corruptionem. Quia necessarium est natur* ipsorum,quod eorum alte- ratio mala convertatur in bonam,& mala facta estbona.Lc ut per consequens possint obviare corruptioni omniü corporum infirmorum. Benedictus sit ille dulcis Sc justus Jesus Christus filius Dei, qui pro peccatoribus in terram venit, Sc quia ei placuit mortem sustinere Sc fundere suum sanguinem alte in cruce, Sc in illa pro nobis exaltari & aliis peccatoribus,Sc a morte inferni,Sc a tormentis redimere. Per hanc figuram admoneo te, quod necessaria fuit quatuor humorum istorum duorum luminarium praesen- t>a, de quibus facta sunt,8c constituta est regalis medicina. Et sicut digestio fit pet animalia in concavitate.fabtic* epatis epapan- t l ca: ' , S ' C fecunda fit in capite Alembici descendendo in receptorium, lcilicetinmodum aqu* cum aeris liquore, cum omnibus e- lementorurn mineralium virtutibus. Tertia digesti® fit per mutationem dictorum humorum in sulphur purum, sicut in animalibus calor Sc humiditas ptisanaria, qu* convertitur in sanguinem, postea in essentiam Sc substantiam membrorum , secundum ordinationem natur*. Ideo debes intelligere fili quod prima digestio fit,quando conjunctio SC coitus fit amore natur*, qu* est luxuria libidinosa 6c desiderata, tunc fit prima mixtio per conjunctionem 1 2c assimulationem inter corpus Sc spiritum, ut totum simul perveniat ad unitatem, Se amorolam ac unitam concordiam cum liga- ^ento suarum qualitatum jam miscibilium Sc compositarum, ac fiiarum dementatarum virtutum > unius ad alteram, y mute con- 4. Vel, C ceptio-

z.6 Raymundi Lux.ii
ceptionis duorum in uno. Et si hanc conjunctionem & coitum nunquam facias, nusquam conceptionem facies. Etsi conceptionem feceris, nunquä praegnatione habebis,& si nuilam praegnationem,non habebis fructus> Quando igitur materia tua conceperit, cxpectare debes partus, Sc quando peperit, habere debes patientiam in puero nutriendo quousq, possit ignem pati, & tunc de ipso liberam poteris facere projectionem,quia prima digestio facta eH: & idcirco in fecunda digestione fit exuberatio ex sanguine, scilicet spiritus, qui virtutem portat in se cum approximatione vicina naturam ad finem, ut ei sit magis placabilis per decoctionem unius gradus, quando sua liibstantia subsiliatur secundum intentionem intellectus naturalis. Cum ista substantia impi segnes lapidem,qui nondum est factus, sicut tibi dicemus in fecunda parte. Et ideo in tertia digestione nutritur cum perfectione,& augmentatur in crescendo, & lapis confortatur ad faciendum suas actiones in restaurando rem perditam , in terra alba foliata extensibili multum no- biliteraugmentatam. Fili pacis & veritatis, in lapide nostro,fili, manet & movetur spiritus,prout in suo corpore proprio operante, tum virtute a tti activa nostri lapidis,quam dictus spiritus cum substantia tota nostri lapidis in sua supradicta mixtione prima per modum exuberationis universaliter acquisivit , adjuvante cum toto hoc potentia magis propinqua, scilicet calore naturali lapidis, qui respicit naturam in majori proximitate generis.Sc naturae metallicae, & similiter adjuvando virtutem lapidis nostri imperfecti, perforati & porosi.quae per corporis fui solutionem continuam insensibilis & sine tactu per certam operationem causata est in eo. De qua in secunda parte practicali specialius dicemus.
De ultimo termino transmutationi* laptdu per reincrudattt)- nem colli,& decolhonem crudi , 0° unde extrahitur argentum l vi < hum Vhtlo/ophorum •
C a p. XV.
A Dhuc intellige fili, quod ultimus terminus nostrae reincrttda- '"tionis Sc transmutationis cocti in crudum, scilicet cui naturaliter intendit Artista, est substantia sulphuris non urentis, quae est conversa est, est proximior nostri lapidis materia, naturalis Sc puri metalli prima Sc proximior natura, alternta tamen per calorem fui corporis, videlicet in alteratione prima, perquam melius Si propinquius possitYormam Sc speciem eorum recipere, voluntate Sc concordia fuse naturae mineralis. Fili humiditas istius materiae una vice non fuit, nisi argentum vivum projectum a corporibus liquefactis & fusis intus & extra. Ethocestarg.vivum.m quo qualitates iulphuris per primam Sc secundam digestibne admixti? sunt. Et ideo prout natura requirit,alteratur per calore sui ipsiut,
ratione

The oric A. *7
satione te exuberantia:, per conversionem natur* su* & congelatur, Sc convertitur in sulphur putum. Quia scire potes per na* tUr am,quo(J nulla hwniditas alia potest promtius& proprius cou-
insubstahtiam sulphuris, qtum illa, in qua fuunct (ulphuns qualitates sunt sufficienter introduct* per ingenium naturale ar- Uficiose fastum,quae humiditas est arg. vivum in forma aqua: cla- |u-‘, licut lac in mamillis. Et sulphur est sicut sperma m gemtalt- .us. Hoc aro. vivum non habet aliquam contrarietatem > ex c- )us pur a complexione provenientem, quia necessarium est, quod tale arg. vivum sit temperatum multum respectu complexionis u ' torporis, & per hoc notificamus , qnod materia istius non est ar g- vivum commune per totam ejus substantiam grossam & tcr- rc strern, lutulentam Lc phlegmaticam, sed tantummodo in ejus naedia substantia, quam opus est bene custodire, & ab igne pro- 1 Psictatem ejus super omnia defendere, nec etiam arg. vivum est i« to ta ejus natura, quia ad terminum digestionis vehit, per querst de natura in naturam mutatum est. Sed istud est argen, vivum dd arg. vivo,noster verus spiritus erectus ä suis extremis contrariis cum depuratione & conversione illius in lac virginis mutatum;
De trfterstione artit, fer quarti fit multtpltcAttOiQf dt dtiitrßt dtjtefttentbtft lafidit i
CAP. XVI.
T t>eo fili chariffime potes esse certificatus,quod absque- digestioa 1 nibus sive decoctionibus noster lapis in sua propria natura non potest emendari. Et in certo artem repetimus, qua naturam sequimur, id quod natura in suis digestionibus multiplicare potuifc informando materiam, prout digestio natui se te docebi t. Pri- mam digestionem appellamus pepanticam, quam significare wo- lumusper H. Secunda est Jecoralis, quam nos vocamus Eptesis, quia caliditate humidi corporis facta est, Sc h*c significatur per I, ’ rec i“ digestiones duas dividitur, harum prima ligata est in E- ptcll, &in ista trahimus dissolutionem Periminel de potentia in actum, *c ignificata est per K. Aliam clamamus Optesis,qu<e est inter Scaoptesis 8c Scatesis. Et per hanc calor spiritum melius desiccat,inrelolvendo, &c hanc resolutione vocamus Adulphuch, Sc est significata per L. Tertia vero.quie est ultima cokimmatio- nis nostrae terrq vel terna dissolutionis,est digestio facta, quando arg. vivü convenitur in essentia puri sulphuris, quam appellamus Scoaptesis.quia est interOptefis &Escatcsis,3c est significata M.Et «umilla de N,facimus decoctione nostis dicta: medicina:,qua nominamus Escatesim. Perprimam digestione extrahimus elemen* * a >8cad concordiam ponimus,& per secundam nos dissolvimus 'Piritum, informando vas suum, & ubi se converti habet cum ea-
C 2 lor»

2.8 Raymundi Latu
lore de optesi post digestionem optefis. Et in tertia nos creamu* Sc formamus lapidem nostrum de ipsa materia statim, sicut a vase recessit spiritus cum anima corporis, quae est lapidis perfectio. Et jn quarto nos nostrum clixir regale Sc vertun cieamus.
H Digestio pepantica, vel stomachalis.
I Jecoralis vel Ephesi, id est, balneum.
K. Solutio Pet imine 1 , id est, cineres.
L Opsesi vel Adulphuc, id est, cineres, arena.
M Optesi, id est, flamma.
N Elchatesi, id est, furnus secretus.
De d&tfione lapidis intres causas principales , & de mutA' tume fila , (fi de principalibus , <3” de qua materia ß>ectaliterextraBtu efl.
Cai-ui XVII.
■pEr jam declaratam doctrinam notandum est, quod tria princi' pia nobis sunt necessaria in hac parte, videlicet corpus nobb ' significatum per N.Sc spiritus,que significant per O.Se anima,qua significari volumus per P. Semper fili in mutatione lapidis intel* liges tres colores principales. Primus ergo color est niger, & il' le apparere incipit in fine digestionis I, Le durat usque in fiiicd 1 M. quando argentum nostrum vivum congelatum est in sulphuri tunc in eo apparet color albus , subtilis, albior nive, Se hic est si' eundus color,tertius autem apparebit in colore multum rubeo,u ( fenguis cum continuatione super albo lapide. Fili quando nigredo tibi apparebit, signum erit multum fortis Se nobilis corruptio' nis, quia nulla res animata est per naturam sine putrefactione fa' cta. Fac transire ergo eam per K. Se L. quousque sit O. beneal' bum, quod dealbeseatN. per M. Post hatciubificabis eumcun* igne lapidis in digestione successiva de N. Debent tamen omnes artifices in hac dealbatione patienter, operari usquequo nigruif dealbetur optime,prout ostendemus per proprietatem elementorum in hoc pnmolib.cap.22.Sc23. Quia de nigro non potest ficd citrinum, quousque sit bene album. Quia citrinitas causatur de r ? albissima, Sc modico rubeo claro clienti.,liter. Nec similiter fie f ' potest transitus citrini ad album, nili per nigrum. Nec aurii potest sicri argentum medicinale, nisi destruatur primo, Sc fiat nig 1 ' 1 *
Sc corruptum. Neque melius potest fieri pejus, nisi per fui ipsi 11 * corruptionem. Quia generatio unius est corruptio alterius, St e ' converso. Experti ergo artifices, qui sciunt aurum convertere 1,1 argentum, sciunt argentum in aurum similiter transmutare. Q£!? illud album sulphur,quod ad argentum per digestionem N. pqr«‘* cito fieri sulphur rubeum ad aurum, Sc hocintelhgatur cumfol® igne lapidis excitato per M. Quia in substantia istius est calor r> 0 '
tural'*

5
i
Theo rica. r-
‘^alis bonitatis, & magnitudinis, & aliarum partium suae nobilis u “stantiae. Et quia in isto est majoritas substantialis i quae est fuse P r optiae essentiae, ideo habet ignem naturale & proprietate mul- 'pbcandi suam specie cum suo calore digerente se in alia elemen- quae sunt calefactibilia.ut ignis suo calore valeat uti, & eum ia 18 multiplicare per viam compositionis Se generationis cum cö. , aationc de M. quia calor M. est fortior, quam digestio L Et ‘
fcnuati
I( ieo fili s c j cs ^ quod haec rubificatio nihil aliud cd, quam digcltio cotupleta Quando enim de mane furgo 6e video urinam meam ^Ibavn 5c indigestam, signum est paucae dormitionis. Et ideore- s P 1 ‘esco J 8 c dormio,6c reperto urinam, quasi citrinam.Sc percipio, < l u °d loinnus est persectus. Sed quando urina matutina citrtna est, *»nc calor ignis naturae diffusus est per omnes partes urinales, per fiuern natura manifeste docet & ostendit, quod citrinatio per co- pletam digestionem completa est. Et ideo intelligere potes.quod sulphur album & rubeum venit de una materia metallom folum- Uiodo.scil. argenti sini cum igne auri fini. Sed primo necessarium est,quod dicta materia sit fortiter depurata & cocta per modü dif- serentialem, sicut incap. sequente declaratur de luis mixtionibus. Pili tale sulphur supra terram reperiri non potest, nisi illud, quod estmistisduobus corporibus. Nec etiam omne sulphur est albö, aut rubeum, vel perfectum ad magisterium, nisi istud,quod est ia dictis corporibus. Et ideo corpora ista debent nobiliter praeparari, m sulphur & argentum vivum habeatur tale super terram, de quibus aurum & argentum creata sunt infra tervä. Cum istis corporibus per modum subtilem miscetur argentum vivum. Et ideo situ icis miscere arg, cum oorporibus, venies ad magnum secretum, quod nos vocamus sulphur album,delapidem bencdictü.qui post- modum efficitur rubeus, & dicitur corona regia,Sc est lapis com- Pictus.De istis duobus corporibus solum extrahitur,tunc extracta ur >t sulphura ad album & ritbeum cum in iis duobus corporibus reperta sunt meliora, & purior substätia sulphuris in supremo gra- *Ts VT*** m S ewum natui*. Et haec res est melior,Sc ahior U u l0r ’ mc l lla| n ai s non potest consequi naturam, Sc quia ist omnib. ca ibus et non aslimilatur. Quia si in prima natura vel materia vellet amncipere ad similitudinem natura:, multum longa & inquieta estet.oc esset sine fine,nec esset aliquid magis vilc.&ca- Qerentmultasac inhnitx miseriae & expensae. Et per hocetianiars primam materiam depurando esset vilior & debilior, quäm natura, 5c sic nunquam insequi eam posset omnibus suis viribus pro pluribus alsis causis in arbore quatstionaria hujus scienti* conten- tlS - Et ideo haec scientia elegit aurum pro patre, & argentum pro patre. Quia de istis duobus corporibus in eorum sulphure & ar- knico prsparatis nostra medicina «licita est, & elucidata dc auro
C 3 tanqusm

§0 Raymundi Lulli
tanquam omnium preciosisfimo metallorum. Ergo tinctura e* rubedinis, & rekrtibilis, 5c resplendens, tingens & transforma 11 * «omne corpus ed perfectam claritatem, Argentum vero est alb e ' dinis tinctura, imperfecta claritate omne corpus tingens. Cui’’ istis corporibus misce Mercurium, non tamen talem , sicut e’ 1 communis, ut dicemus in lecunda hujus libri parte. Quapropt’* scire debes, quod argentum vivum in sua natura non cstmiscibU c cum corporibus.
Quomodo Artifla debet esse ‘virtuesm ad inquirendum net 1 " ttamprimam lapidi *, is ex qua maternifit, C$fortttercof fiant ad habendum intentionem secundam per experientiam artu cognita m materia natura.
Caput XVIII.
ipili hujus indagator scientiae oportet te firmum effe.Sc nbn qu#' x rere post hoc vel hoc : quoniam in multis rebus ars ista nunqu» perficitur. Et ideo tibi dicimus, quod non est nist unus solus U' pis, scilicet sulfur , & una sola medicina, scilicet compositio se>l' phuiis , cui nihil addere debes, nili superflua demere terrestria $ flegmatica, quoniam ista sunt & debent este separabilia , & scp- r rata a nostro argento vivo, quod est hominibus magis commun* quam argentum vivum commune, & est majoris preci j, meriti' 5c fortioris unionis naturae, a quo 6c tuis primis formis omne i' lud , quod non est de sequela harmoniaca metallorum per grad’ 1 * separationis (citos & cognitos opus est separare,quousque apprO' pinquet, & sit vicinum primae rei, scilicet sin generis propinqui^ ris, in quantum erit possibile cum concordia reali, debet lncorp”' rari cum igne 5c terra. Et tunc repertum est multis nobilibus vi’' rutibus multiplicatum, 5c multum ponderosum, nullus a natu’* debet petere, quod non habet, nec habebit unquam. Qmaom” { sulphur inquantum combtiftibile, nostro argento vivo est exträ' neura , quia sibi ipsi iiacombustihile est, & corruptibile,& anost 1 ^ argento vivo alienum. Et ideo cum tale sulphur super terram n ol l invenitur, convenit, quod per artificium componatur, eo qiict* in semetipso (ulphur vulgi est combustibilc. Ergo a contrario si 1 '” su. Res non est argento vivo nostro extranea , in quam per M** gistmum habet conveni,scilicet inaurum 5c argentum. N”’*' quod nulla res convenitlapidi, nisi qute est de materia propinq”* paturaeiu*, quia de homine non generatur nisi unus homo, lia animalia nisi sibi similia. Et sic omnis res, quae concipit, gen’ yate potest sibi simile. Et idcirco nobili materia habes opera’ 1 ' j£t scias ubireperies.Ego dico tibi,quod in defertis 5c depopula’*; tEIfisilWnityr, E’ dum per te repenes, 5c inceperis operari, h° l
c3

ra e$ m3 oS alb«' cuw
:ut
opte (
r c ibil«
«et 1 "
rct>*'
rt-
nqu* us U' a fui' ria # fcpS' uin* eriti' le il' •adi'* iprO' pio'
jipU'
s vis' itus*
llTll 5 '
Xtfä'
oss"
IIIO5
plvö
icU'
■ jVU'
rota»
iq^
&»'
cpe'
r.ifi
Isiif
»oH
Theorica. 5*
I* «ponere aquam , nec pulverem, nec aliquam aliamrem, nil, quod de sua propria natura exiens. Nam si contrarium fa- cia s.statim deteriorabitur & corrumpetur, neque vernes ad in- ^"wm. Et quia in habentibus symbolum facilior est tianhtus m omnibus rebus corporalibus. & magis convenientibus ac similioribus naturae metallici*. opus est tibi corporum diminuto- rum medicinam accipere. Cum sit opus habere msuanarura maiorem eis convenientiam, ut melius & profundius postit eamam- Pstcti, inhaerentia & societate perpetua permanente,ut omne cor- pus in s Ua natura diminutum postit etiam perfectius in sua natura Perfici 6c compleri in collecta exuberantia,& ultra ad finem,quod ^Atrcurius perminimas partes postit naturaliter in eisdem muceri Metallis,antequam capiat fugam,& ideo subtilior substantia & lenioris fusionis in liquabilitate est tibi neceflaria ad nostram componendam medicinam, quam sint corpora metallorum, &fortio- ris retentionis fixativ*,quam argentum vivum naturale vel compositum sit in sua natura.
J2e prima cogntttone lapiditj decfuamateriajitt^? de ^strtutepatient ta, si r t ijl a habete
debet in pralhca,
Cap. XIX,
^'Haristime fili videre potes manifeste , quod nullum corpus Astans innatura sua potest congelare Mercurium,neque eifir- miteradhaerere, neq; similiter dictus Mercurius in sua natura specifica potest dare medicinam , per quam corpora infirma medici- nare postit,atq; diminuta a perfectione perficere, neq; potest alterari a sua natura in specificatione alterius formas, quin confingat ipsum ab eis separari, Propter hoc eligemus duo luminaria corpora, quaefixant omne illud, quod non est fixum. Et ideo necessarium est,quod illa corpora lumina ria per retrogradatione elemen- Mtiam sint ad suam primam naturam reducta, scilicet in sulphur , , ar ? cntu m vivum per contrarias operationes, quae sunt solutio, ■n\ 1' ^ iublimatio, sc congelatio , non tamen vulgares, sed
Philosoph,«,. Tibi enim dicimus. quod nihil est inhat scientia secretum > nisi modus operis 8c operandi. quem tibi clare in pra-
ctica infecunda parte huius libri monstrabimus, dum tamen velis nostram intelligcrc theoricam, qus monet te, ut aliqualiter vexati velis in dictis operationibus. Qma corpora, sunt forti, compositionis, 8c ideo longa indigent separatione, 8c contraria operatione, videlicet, quod primo Philosophice calcinentur.Sc postea etiam Philosophice solvantur, prout natura requirit s»b conservatione, quae ad generationem alpicit. Q u i a quando «seiuantur, levius dissolvuntur : quia calot ignis corpus pene-
C 4 tfat,

zr Raymundi Lui i i
trat, Sepenetrando partes ejus facit aquam post cum ingredi. Et sic corpus est magis dissolutionis susceptivum. Et quando bene dissolutum est, spiritus congelatur: & quando spiritus est congelatus .corpus est dissolutum. Quia sine congelatione spiritus, nonfitcorporis distolutio , nec dissolutio corporis sine congelatione spiritus. In hoc facto fili sis longus, lentus,dulcis, 6c lenis, nec in aliquo festinaris. Permitte omnia lento igne perfici. Quia primus error in hac arte est, multum coquere, quia ignis comburit totum , 5c portat in regionem perditionis. Et intellige, quod omnis mora in hac arte nec non tarditas electa; sunt operando pa • tienter, nec sine patientia iter arripias. Cum tibi contigerit studio cognoscere multa, patientiam retine, semper operando directe, & sic philosophiam habebis habituatam.prasstaque virtutem,operi patientia datur. Patientia etenim morum semper est maxima, & majoritas in nostro magno & secreto opere, quod quidem penetrare facit, & magnum scire secretum, tamen per experientiam cum instrumento erectivo, quod monstravit natura dirigens , ac recte ducens intellectum ad philosophiam. Et ideo avisa te, quod non facias ignem nimium in principio mixtionis, quia statimin tinctura veniret corruptio. Ideo in eorum prima calcinatione, in qua se habet conservari tinctura, tu ibis ad digestionem de E. ab illa extrahes secure F. de E. in modum, quem tibi dicemus in practica. Et postea ponesD. junctum cum H. in F. indigestione I. & ibidem statim calcinabuntur cum forma conservata in illis, & ibidem permittas per terminum fu* propriae naturae,& non plus, ne patiatur spiritus, quem terminum praefixum reperies in fecunda parte : post dictum terminum reperies corpus totum nigruni iii colore intenso. Inde deferes ipsum in digestionem deK. quia ista dabit. N. O. & P. cum quibus nihil aliud misceaS crudum neque coctum. Post hoc fac transire septies O. per digestionem de I. deinde P. fhc transire per E,, qui trahi debet de N. cum L. u!que ad septimam exuberationem, Et sic convenientem materiam habebis multum pulchram ad creandum lapidem nostrum, in quo naturalis calor continetur. Et haec est causa, quare natura separata partes ictas conjungitin uno, utvirtu* Unita fortior sit dispersa.
De creatione laptchs, qus,ptper 'e/nutem certet dige- ' Jlmnis, Cy de ejm proprietatibus.
C a p. XX.
^Reatio lapidis nostri tantummodo facta est de FI. &0. per di' gessonem de M. quousque corpus nigrum vertatur in album. Quia tunc N. quantum potest suae prima: naturg appropio' quat, qua: est magis propinqua de H. quam erat D. neque E. neP F. Etideo ncccsseest, quod N. revertatur in G. quia propinquior
est

ThEORICA. , ii
«fi natura de H. ScE.inO. propinquior est natura dea stuo exibit P.quod est complementum tonus nostri magisterii dicti, la- m en teneas secretum.
Quomodoflectes metallorum transmutant se. Et de igne natur,% elementalis causata , quia nullo modo convertuntur, Et tdeo quando de lpfis apparetjptcw, qu&efk tn ejje < ver$tati6,b&iMtAti$ Ö
magnitudinis .
C aj>. XXI.
pOst hxc fit quxstio, utrum metalla vel species eorum possunt . transmutari ? Solutio. Illud quod effectualiter videtur proba- tione non indiget alia. In veritate est unum speciale metallificati- ytun.metallificabile & metallificatum in natura minerali. Et ab istis speciebus concretis concretatis est species veritatis, quae est %ecies colorificativa , 6c colorificans. Et illae duas species sunt in c sse,& in essentia. Et ideo species in esse, & species in essentia in quantum sunt,non convertuntur : sed eorum indididualia ,in quibus per ingenium naturas colligata sunt sua simplicia elementa mineralia, per quam colligantiam haec species est in actu optimi convertuntur, Etperhocmcdiaprincipaliavocatasuntinnostro magisterio,quia poliunt murari, mundari,purificari sub conservatione sux speciei,tali modo, quod Ipepes prima, qux erat in acta manifesto.estconcreta, in essentia concretorum,qux sunt in entibus creat is,quae non convertuntur. Et cum ex illis constat species, qux est in esse veritatis,& bonitatis,& magnitudinibus, qux fune in entibus creatis,non convertuntur,?, quoniam si converterentur, entia realia essent confusa, 8c ars 6c scientia non possent viam, fi“ arn biunt,insequi, nec natura posset aliquam rem multiplicare * ^^'btdincm praecedentis generis. Et ideo in potestate natu- ouib' 4 l? ct cr c at orem positum, quod individua tantummodo,in ne vel s 1 cn . tia ^ealia.ttacta ex speciebus eorum sine corruptio- conservat Mai ' 0nee0rum ‘ n S enete eujuslibet speciei sub carum tt,d,ift,'° n n tMnsmutantur a< ^ multiplicationem faciendam, t 1 w ‘^"eatus est, & saltat, & ab illo exit lumen,
- clanta , S ' ^ iumcn est calor noster,qui multiplicatur per ignem «naturalem & contra naturam. Et hoc in partibus individualibus oaturx mineralis prout experientia etittibi manifestata, si per ar- ternin hac practica ipoffis esse imbutus. Quia calor fiomativus nostri rubei lapidis, quihabet ignem simplicis ignitionis,est pars !gnis creati, Sc ab illo separatus, & cum ipso tingimus amentum
Vl vum,quousque fiat ignis maioris compositionis. Et ideo pium,
v °eamus ignem compositum > quoniam isti subtiliter infixus est calor ignis simplicis,qux estignifkativa, ignificabilis, Ccignifica-
C s
ta, T-t

34 Ratmunbi Lulu
ta. Etsic ignis in suisindi vidualibus passivus movet potentia» ad multiplicandum suum effectum, actionem, complementum & finem,non tamen per potentiam, in quantum passiva est, moveat potentiam activam, sed sunt cognitae similitudines entibus reali- bus ad finem,ut sint penetratae,coctae, & permutatae in meliorem naturam, hoc de natura aeris innaturam ignis: sic movet potentiam,& sua objecta ad complendum 8c finiendum sicut ignis, qu» movet oleum ad lumen dandum , & clarificandum locum,in quo est. Tene tamen fili pro regula generali naturae,quod semper in omni tempore objectum.inquantum est appetibile,movet potentiam ad attrahendum ad se suum appetibile, sicut r es, qua: perfici desiderat de suo , & non alio, ut possit secundum suum complementum habere quietem. Et quia natura, qua: semper operatur, non estinfinita,cum sit composita ex partibus universalibus e!e- mentalibus ideo in suo opere non est infinita, nec opus suum infinitum , nec ipsum natura infinit. Intelligere igitur potes,quod omnia elementa alia suam ostendunt potentiam in lapide nostro secundum magis & minus suas dominationis. Quia si ager in generatione lapidis dominatur super ignem, ipsum terminantem, lapis noster S'ioupam supra aquam congelatam apparebit. Etsi aqua domihatur.elementum albedinem ostendet,si terra, nigredinem manifestabit.
Quomodo totum fa&um lapidis e ft i» cognitione elemento - rum, dS con^oetßone tpforum.
Cap. XXII.
Clintelligashaec elementa,& scias ea convertere per certas ope- ^ rationes habebis lapidis facturam, & intellectum, quia secundum eorum proportionem habemus formas eorum apparentes in diversis (peciebus,& per diversas proportiones mixti datur diversa forma generato mixtibilium. Et diversa proportio mixtionis, est in metallis,ut ex eorum formis apparet. Et ex hoc movetur pars secreti,quod, nisi cognoscas lapides, Sc eorum virtutes ist omnibus luis naturis,consulimus, quod non appropinques nosttst lapidi. Fili forma & species tibi manifestant bonitatem materias, sive immunditiam,& utilitatem eorum,& grossitiem, & simplicitatem. Quoniam certa forma ac species fecundum proprietären* suam data est sua: propria: materia:,& secundum fluxum materi* , formae influxa: siint, prout aurum & plumbum tibi manifestasti Et inquantum materia nobilior est, in tantum forma cujuslibe* mixti nobilior existit. Et inquantum forma elementi puri est no' bilfor.m tantum forma corporis est nobilior, quod ab omni corruptione fuerit depuratum.

äst»
eat
allein
en-
qui
^uo
riv*
en-
fici
le-
ur,
:1c-
tfi-
iod
tro
g e '
m.
;tö
:di-
/»-
P c '
an-
teS
dk
io'
VC'
5 in
ItO
i*l
ici'
ein
riä®
111t.
,ct
io'
ot-
Theorica.
Qucmcdo elementaext'v erunt ab una sci* materia jua infeconttnetssectemmtneralem.
Caput XXIII.
jL cmenta no st ra fiü ( ab una sela natura exiverunt, in qua species mineralis influxa est potentialiter, qu* postea per opus naturae a 0 ; u manifesto se ostendit in fine eorum elementariae circulatio- n i S -Et floc opus non est in actu, (cd in ratione potestatis,per quam art ifta cum i ii a intelligcntia ponit eum in actu proprio.Et idcirco nostrum opusaflimilatur natura', 8c est in ratione tantum ,quia ^ ne illa curtus operationis naturalis nunquam inveniret finem, nisi pe r intellectivam rationem transeat. Et ideo pauci sunt,qui °Pus nostrum sciant in actionem ponere > nec est nifi una semita. Quia feie nullus vadit per semitam rectam naturae respectu, per quam mutari se habent elementa sub conservatione, ßc multipli- tatione speciei in ipsis infusas de potentia ad actum. Et sie apparet . quod scientia nostra non est in esse, nec in actione, sed in potentia , quam per intellectivam rationem traximus , 8c posuimus de potentia in actionem.
Quomodo arttfla debet cognoscere naturam , ut poßtt ei aßi- mtlart tn alnjutbtcf . Et de errore pturtmorum operatorum ,
& de eorum afyisamento quomodo tnfirumenta natura acfutparantur inflrumentis artos,tn qm- * bta gubernetur tnsua forma-
ttQUEJ.
Caput XXIV.
QUando ergo volueris lapidem nostrum facere, scias primo, ^quomodo & qualiter natura operatur, & conducit teipsam, Et requ ere hanc viam ,& quadraturam, 5t habebis de dictis ele- wemjx quantum volueris, quia natura habet operari, & non tu aa ormandum,mundandum, & purificandum.Et ideo tibi necessarium est q U0< j f c j as tam ^ uccrc per rectam carreviam, per semitam rectam, & materiam informare in qua natura est introducta, quia ti bore scias eam custodire, qui tibi remaneat, dabit ultra quam scies petere. Postea scias specifice quot mpdis fatui Alchymist* leniualttcr errant, non instructi, nec experti in tribus principalibus rebus 6c experimentis , de quibus dux ad unam revertuntur,scilicet,quia nesciunt ignem disponere,qui est totus magister operis, quia est ille,qui congelat & dissolvit fimul, & ideo nae c intelligendi non habent potestatem, quia pmnes imbuti sunt sua fatua ignorantia. Tertia causa est, quia disponere nesciunt ^ateriam tali modo, per quem statur ei infovmativa virtus,per fl u am instrumentum,quod est in materi a, directum est ad formandum pct

zs Raymundi Luui
dum per suum motum illud,quod petimus. Et estnaturfc venerA' bilis abscondita in profundo, quam fili si scias bene regere > apparebit tibi cara, Lc clara, ut nobis ipsis in claro apparuit lumine, u* forma terrae albae,subtilis,foliati,5c fusibilis, Sceratprope naturam argenti fini, clariSepretiosi, quare in magisteri«nostronol* habere artem incertam loco informativ* virtutis. Nec velis i** ardenti igni operari loco instrumenti. Virtus informativa est gubernata per modum certum operandi, qui in certa ratione datus est scientifica,&hunc ante oculos habere debes in introitu magi' sterii nostri. Et antequam aliquid facias, vide quid vis facere, # sapienter operare. De grosso fac simplum, & de ponderoso leve, asperum mollifica,& durum fac molle,& amarum dulce. Et turre habebis complementum in notitia instrumenti, quod directuft’ est informativa virtute, movente materiam ad formam, dequ* estactivus formator per potentiam, qua: infunditur in illo ex parte superiori. Et est locus & locatum, quia per infusionem gene' ratus est in suo loco. Quia genus habet aliud locatum per proprietates coeli, quae in materia sua influxae sunt per radios solis Si stellarum. Illud tamen, quod elementales ac coelestes virtutes a' gunt in luis naturalibus vasis, illudmet faciunt in suis vasis artisi' Cialibus,si sint formata admodum vasorum naturalium. Et illud quod facit natura solis & stellarum calore, hoc idem facit per c3' loi em ignis,dum taliter temperetur, quod non superet virtutes’ motivam, & informativam , quae est in materia influxa desupeo Quia in omnibus rebus,quas sunt, & fuerunt corrupta;,& putridas, vidimus influere virtutes stellarum,determinationem in re illa ac' cipiendo > in quam materia convenientiam habet. Quia coelesti virtus fortis est & communissima, & capit determinationem, & finem,per virtutes fui subjecti in rebus mixtis. Et ideo quando & materia infula est minerak>statim recipit determinationem naturae & virtutis mineralis. Et sic est de vegetabilibus rebus , & an>' malibus,fecundum eorum materiale genus. Et idcirco fili deb^ lapidis nostri elementa cognoscere, qute snnt de materia nattis mineralis, quoniam in ipsis influitur virtus mineralis multiplieS- ttva, qux respicit ad perfectionem actus mineralis per deterrn 1 ' nationem, quam accepit’ a materia minerali, non vegetabili n 4< animali., Nihilominus quando voles habere mineralia elementi non accipias de primis & ultimis pro nostro lapide creando,q 1 "; 1 prima sunt multum,imo nimis simplicia, ultima vero nuit niru 1 * grossa. Quando fames tibi advenit,accipe panem & dimitte s 1 ' tinam. Quando voles facere panem, farinam accipe, blatutn «J' mitte. Et hoc verbum phflofophicale datum est tibi de deinen 1 ! figutative.in quibus elementis sunt entia realia mineralia, deq ul '
virtU'
bus movetur virtus coelestis Instrumentalis. Et nota,quod

er*'
ip3'
V*
atU' nol* i i*
oli' atu» agi'
e ve» tur» c lui” qo* par' rnf' prO'
is» js a' -tisi' >!!uä
rc»'
teO*
ipe('
idsr,
i aC'
est'* n, & io'"
an»'
eb<*
tut#
lic*'
rrfi'
At 1
•ot»
qiiiK
i-i*
.Jy
n
qui'
i>
tfof'
Theo rica. ?7
mformativa movet instrumentum, & instrumentum movet ma- trriam occultam, Ec materia movetur de potentia occulta m a- ct um manifestum. Et virtus informativa in materia est per lcicn- t 'am introducta per artificem in sua naturali operatione.
De 'virtute informatio ., fer quam Iasie n est er recipit ere*- tionem,& multiplicationem tnsuütnßrumentü. Etat fulpburettate elementorum. Et de lece generationis.
Caput XXV.
PQst fi-cc fili per praecedentia potes intclligere& discernere, qu{ iit virtus, per quam lapis noster potest,& habet se multiplicare, f 5 unde exit. Et dicimus quod est virtus mineralis,quae descendit Scoeloin naturam mineralem, per quam secundum naturas su* specificationem ipsa fortitudinem & virtutem accepit mineralem, qu* respectum habet ad totius materi® fu® perfectionem, i« quanto se extendere potest, secundum individuorum naturam, qua» quidem individua in universitate natur® mineralis inclusa sunt,Ec in quibus virtute influenti® descendit, Sc infunditur virtus formativa lapidis nostri,sicut in semine bruti generati a supeiflui- tate nutrimenti putrida, a vasis testicularibus vinus formativa a- nimalis descendit > qu® virtus postmodum per diligentiam natura: fpecific® informat individua in speciem animalis procedentis.
Et est sicut magister carpentator.qui informat suum artificiantem per suatn artem operando. Sic enim est in materia lapidis nostri virtus informativa, quo respicit perfectionem ejus 8c alterius. Et . ideo dicimus , quod est una virtus mineralis, qu® format lapides ac metalla,ac omnia, qu® inter ea sunt media. Et ultro dicimus, quod ipsa est communis virtus natur® mineralis, per eam sunt »ormati per determinationem, quam accipit a loco terrestri su* generationis,8c propter hoc in illo est fixa. Videas ergo si est res nimis communis cum ipsa sit in lapidibus, quos tu quotidie calcas. Et nota,quod ex hoc patet doctrina, in qua terra, anima de- beattermina,i. & conjungi Mercurius.Et super hoc pastu videatur Epistola Alexandri, qu® loquitur de illis, qui dicunt lapides, qui inveniuntur inutiles Sc nullius valotis.Unde miratur rustici quando eis dicitur > quod nostrum argentum vivum,aurum fit de natura lapidum, Adhuc fili potes melius cognoscere formativarn ■vwtutemper hanc similitudinem. In liquoribus enim gummosis ab arboribus exeuntibus, sicut thus, mastix, Terebentinapix Sc similes,cognoscere potes, quod funthumiditates mixt* in mini- "ds partibus cum subtilibus partibus siccis, existentibus in arbo- *'bussuis virtute & mixtione caloris naturalis ,quas fecit humi- 'Um persiccum pati,Sc siccum per humidum, Quia quando tales
liquore*

Z8 Ratmunöi Lüttf
liquores ab arboribus exeunt, stau in humidum naturam siliM liecam manifestat. Quia calor naturalis per totum humidurt* dispersus, constringitur ä sicco contemperato cum hurnido,aut * frigido aereo ipsum circundante, & sic amplius nequit se movere in humido, ad formandum illud in figura & forma fructus,euu 1 fit extra locum fui vasis sua: generationis. Videas igitur ne vas 3' perias,donec totum humidum terminetur & finiatur, fecundum quod suas rotationes, & sufflationes excluderet. Hoc intellig*' , tur de terra, qua; non est separata ä vase de terra: terra. Etdelioe habes exemplum de grano frumenti,& de rebus terminatis,quando per frigus aefeum constrictivum se congelant. Ista: gummac sic j
congelantur,cum sunt extra locum generationis earum , in quo ( est virtus formati va,quae format dictos liquores cum suis duobist ,
instrumentis in flores, folia & fructus secundum suam naturali 1 , tantum,quantum stant intus dictas suas arbores, ubi est dicta vis' j tus,qu* est calor naturae. Et per hoc intelligere potes,quod sicut c materia sicci terrestris, quae pastä est per humidum vifcofum.cun 1 r materia bumidi.quae pasta est per ignem, & siccum terreum,para- ^ ta est ad lapidem, & in ipsum generata per infusionem virtutum c stellarum & loci, utsupra diximus de virtute formativa lapidis« c Sic generatur per infusionem similis virtus in femine generalium/ e scilicet, quando femen descensum est per totam lpongiositatcm c corporis, & attractum in vasis seminariis, tali modo,quod dicta t virtus accipit determinatione loci, ubi infusa est,&per hoc aeci- fi pit potentiam formandi figuras diversas propter differfcntiam, n qualitatis loci generationis. Quia quando virtus informativa in- T fusa est in materia minerali, recipit materiam multum in comple-* h xione siccam, tendentem ad mineralitatem. Igitur ei neccste est« ^ ut sit fortis influentia, ut scilicet calor sit ad dirigendum sufficiens c
materiam metalli, pro prima digestione, aut quod illa materia si- P
fatis rara,ut calor simplex valeat se movere per totum, donec ge • J 1
neretur fortior calor in materia fortiori composita, ut postit diri- gere materiam fortiorem. Et ideo opus est, ut sequatur ininerS' lern materiam informando secundum loci qualitatem,in quo ad- H jungiturnatura secundum suam fortitudinem. Consimiliterest st in natura animalium,quas est complexionata complexione calidi st
& humida ,quia locus suus proprius complexionatus est ipseme 1 & complexione, sicut animalium testiculi sunt calidi ealore,&hu- j 1 midi atque madidi fecundum plus & minus fortiter spongiosi- 11 Etsivirtus format naturae qualitatem custodiendo & specificas 1 ' do secundum intelligentiam natura: ad speciem generis, unde “ exivit. Et ideo dicimus, quod in qualibet materia fccundufl 1 r; suam speciem est propria virtus infuse. Et hoc est,quod dicit liter- chronicae Platonis. Secundum materiarum merita vittutes c essest--

naß* du so im* vevt cuso asS' duso lig>' ho« nari'
E sit
qtl<>
>bi*
raso
viV'
Icut
:uso ara* mso dis> am/ ccso ist* eci' iaso t it»'
r«f
est»
cn5 a fi'
g c '
iri'
■so"
ad'
fit
id*
net
111 '
> 6 -
ist'
id«
uti
y»
X'
Theorica. . ??
^ftesinfuse sunt,quae operantur & formant reS natnras so vectabilibus,8c mineralibus. Et nota, quod influentia caloris na* tm ali s descendit ä stellis in sestatc,& tunc calefit aer, omnia conti* ne, K,& calefactus calefacit corpora,& dissolvit ea. Demqueve- mt influentia frigoris, calidum aeris comprimens, incentrd cor- porisjgj. tunc vegetabilia incipiunt crescere & germinare ,& sic raciunt mineralis Propterea dicitur in rebus, quod dimittas stellis materiam ad constringendum calidum in profundum. Et isto constat, calorem naturalem debete este eum calore loci,
.cistam vocamus virtutem coelestem, multiplicativam, vegeta- * 1Va ni, mutativam. Quapropter declaratur, quod noster lapis 'Orttiattit per virtutem coelestem, 8t crescit per virtutem multipli* dativam, 5t pullulatur & gignitur pet virtutem vegetativam.Sc ^Utatur per virtutem mutativam, & corrumpitur per virtutem corruptivam , & generatur per virtutem generativam de corruptione in generationem. Et ideo virtus coelestis dicitur multipli- cativa.eo quod multiplicat: vegetati va, quia crescit & fructificat; mutativa, quia mutat; corruptiva » quia corrumpit; generativa, quia generat. Et hx sunt sex virtutes,quae determinationem recipiunt a prima, qua: desiderat formari. Et formatio non potest esse sine mutatione 8c alteratione materiae. Quate convenit & est necessitas, quod ista prima sola virtus induat fe virtutibus omnium aliarum virtutum fecundum proprietatem materiae al- terativae,Sc passibilis. Quapropter apparet, quod non potest formari absq; mutatione materiae, nec mutati sine corruptione, nec generari,multiplicari, vegetai i sine alteratione materiae illius. Per quod apparet,quod virtus coelestis propter formationem fci- bcet, ut valeat perficere 8c formare materiam, omnia praedicta acit.Sj sic declaratur, qualiter naturatransit per sua media ad '«tenta. Declaratur etiam per boe, quod nulla materia potest ^ ei Cl> patiatur diu. Etideo necessarium est, quod in tua ma eria hs c virtus sit infusa, quae anima est lapidis, quia anima api is no ri de lapidibus est,sicut anima venerabilis de plantis,Sc anima vitalis de bestiis; non tamen, quod intelligas squod sit i efflo o vegetabilis sicut plantae , sed duntaxat ordinem, infe> quendodecundum siisni potentiam > & fecundum quod materia lua sustinere potest potentiam so* nobilissima- coelestis virtutis, « m tantum,quantum est so a materia sobtilior.de ipsa plus & buniis ad nutum suum operatur. Non quod sic sicut anima vita- «s.quK est actio organicorum,&philosophi C almm membto- * u m,habens in fe vitae potestatem,quia materia naturae sute ten e- “tis.Sc durae ac siccae no patitur,sed sicut ars,cum qua Artista ope- ^’ Ur m luo artificio.Et ideo tibi necessarium estsci re! quod omnis Virtus,qu* format materiam fecundum genus naturae , indi»
*»et duay-

4o Raymundi Lull i
get duobus propriis instrumentis, per quae suum formet opus secundum suae diversitatem materiae, de quibus instrumentis lo- queniur in fecunda parte capituli fecundi. Quia hic te adhuc informare volumus de dictis virtutibus, Sc per exempla declarare, per vegetabilia saepe dicta.
De morte lapidis, & de aliquibus caußs , (ß de rebus tmpt’ dtenttbnsgenerationem, (ß multiplicationem: (ß quomodo remonentur per exemplt demonßra- ttonem ad reßeffum natura communis .
Caput XXVI.
IN lapide nostro fili dicta virtus mortua'est,qu« non habet mul- ^ tiplicandi potentiam,ratione sua: durae, Sc nimis compactae materiae , quoniam per eam ligatus est calor, qui movere se non potest,per quem dicta virtus se regere deberet in informanda lapidem nostrum. Et ex hoc tibi damus exemplum de grano frumenti ac omnibus aliis seminibus, quia frumenti granum perle solum existens in materia compacta ac sicca,non habet potentiaifl crescendi,secundum cursum naturae, neque multiplicandi se,nili resolutione quadam, & attenuatione per simplicitatem suae durae substantiae,in qua substantia dura congelatus est calor insta existens inclusus,haec substantia terminata est, Lc mortificata ratione stccitatis Sc duritiei, in qua terminata est materia,in qua retentu* est calor natur«. Quia iiccitjs Se frigiditas excellentes causant mortificativam qualitatem. Et per hoc potest rusticus cognoscere,quod talis siccitas causans duritiem & mortificationem,aere* indiget hiunectattone, ut cajor naturalis resuscitari postit Sc extendi in simplici materia aerissqui est materialis cibus, sed han< grossarum partium densitatem sive duritiem ponere in simplicitatem,non est datum natur«, nisi per subtiliationem suarum partium siccarum,factam ä resolutione, quse est facta per reincruda- tionem madidi Schumidi materialis gravis quod erat terminatuU 1 incocto in digestione perfecta, per modum substanti« alb« subtilis , de qua fit panis . quem comedis. Et re incrustatio dich Siumidi seminalis terminati in sicco, causatur ab humido subtil' frigido Sc crudo,quam accipit in sua dissolutione. Quare nccesta- *ium est, quod illud siccum terminetur, aut convertitur in hum 1 ' -dum aereö, quod est amicus Sc cibus ignis, qui sua virtute form*' nascentia. Sed cum siccum Se humidum sint oppositae qualitate* fer fu« contrarictatis differentiam, ideo est opus,quod per difsc' sentiam concordanti«,elementa de qualitate in qualitatem trau*' jmutentur.Sc una qualitas in aliam,scilicet, siccum in frigidum,®* frigus 111 humidum, Sc humidum in calidum, ut materia apprO'
pneturi

T H E o R I C A. 4k
Pietur Sejungatur per ignem, per hujus concordantia: differeh- tlar n. Hoc ett dicere.quod materia sicca grani convertatur m hu- ^'dum materiale , in quo est naturalis calor, per differentiam c °ncordantrae,quie potestatem habet recipere vircucemdntorma* t'Varn cceli ab illo. Quapropter apparet, quod natura non tramit Uno contrario ad aÜuAfme medio, per quod causata eu cirre- Jentia concordantia:,per quam materia transmutatur de natura ist Matuta, Sc haec est specialis differenda, quä habet custodire, bsanr a stua est aeris amica per humiduatem , Sc vicina terra: perfrigidi-* tatem. De qua per raretactionem, alleviationenn , Sc fubtiliatiö- ^ettt venit reincrudatio in rebus > qute lunt & fuerunt cocta',con- densatae, Sc terminata; per naturam & artem. Et terra est vicina |8 n >. propter ejus siccitatem , Sc ignis vicinus aeri propter ejus ca- ■ 0| em,a qua terra per rarefactionem, ik. alleviationcm vel subti- hationem fit reincrudatio in rebus, qua: sunt & fuerunt costa: , Sc c °nden(at;e,& terminatae per artem & naturam. Fili condensatio dtrarefactip estvia originalis in elementorum transmutatione,in gradibus rerum. Et hac est communis doctrina.per quam natura sagax convertit sua elementa. Et ideo granum frumenti quando solutum,dissolutum,Screincrudatum est.traBsrrhitatum est de sua natura in aliud opus,ibidem operaturfrigiditas,6c luimiditas.quae est aqua cruda. Et ideo calos, in quo est vegetabilis virtus poten- «aliter,sed sentit adhuc formativam virtutem fecundi instrumea- ti,quae movetur a coelo, ad informandum per aliam informationem naturalem calorem, & per hoc non potest habere modum penetrandi actualiter, nec ibi se movere in partibus humidi fui materialis. Quoniam quasi hebetatus est in suo materiali prin- re( K l 1,rat ' 0nC ^ ^ humidi, quod intravit in suo materiali per
hu° U j! oncm dicti sicci, cum superfluitate multi, magni,frigidi, virtus Se ^ P°^ ca a secundo instrumento delcendit coelestis more r ?'° rem ldlis, resolvendo, Si diminuendo a dicto huius fed^'"o fl uantum opus est ad intentionem natura: Sc non Lni«mt!'' t f t0 ? £ usque ad terminum excitationis Scaccelera- £-■ A i-uricm 15 caons>c l u ' a perdit materia istam luperfluitatem frigiditatis,quseeam tenebat mort.ficatam. Er quando iste na- urseaor.q excitatus8cacceleratus ä calore solis ,per con- tmuationem instrumentationis illius calons se movere incipit ia ruo madido Sc humido materiali, per quod ligatus fuit,tui)C in jplo se movendo penetrat,Sc penetrando dilatat, Sc dilatando for- nwt. Sc convertit suum humidum materiale in suam propriam speciem,Sc in suum proprium este, Sc ens, Sc fle dictus calor non gestat operari intra suam materiam, vegetando, pullulando, cre- "udo.Sc augmentando,elongando,Sc extendendo,Sc etiam mul- lk"eando tantum, Sc a quousque veniat ad terminum, qui no» +• Pol- D habet
i.

4i RaymundiLulli
habet amplius materiam humidam, & tunc humor incipit ternU' nari & inspiffari per informati vam virtutem ab aliis differentem per concordiam , & calor per siccitatem mortificatur,quam gr ;l ' jium frumenti accipit in sua terminatione per compactibilitateU 1 Sc duritiem, tantum & quousque altera vice in resolutionem re' vertitur 8 cputrefactionem. Quapropter rota elementorum p e( naturam & in circuitu rotunda gyratur, Sc erit quousque veneH [ ad (uurn proprium terminatum punctum,& sic pcrevidcntem e*' perientiam natura tibi ostendit quod virtus, qua: est in potent 1 * in semine bladi,in nullo tempore posita est in effectu 3 c actiones productivam Sc vegetativam, nisi post corruptionem Sc putres*' ctionem iuae materis propriae, quas causa est alleviationis Sc su^' tiliationis, Sc raresiictionis, quousque veniat ad punctum gener*' tionis,quam vocamus multiplicationem,de uno grano in centuU 1 ' de centum,in 10000. appellamus, Scidco vis est rusticis credei' Cl quod si granum frumenti non projiciatur in terram, nullo teflj' porc virtus ejus multiplicabitur, quia natura sua sicca non vult >*' lud pati propter causam sus terminationis, factae per conversi 0 ' nem subtilisin spissum,& si projiciatur in terram.alle viabit se resolutionem,Sc crescet homiditassua per putrefactione,per qua * 1 ejus anims vis procedit, non tantum quod faciat eum multipl 1- care in calore coelesti superius ascendedo.ac si melius foret,qua 1 ’’ hic inferius, sed stent erat: vide igitur quomodo separatur p c( subtiliationem mundum ac purum a vili Sc immundo Sc coenosa viscoso per elementationem,quam accepit ä putrido per rates*' ctionem, per quam exaltatum est, Sc fermentum appellatur 11 ' Dicimus ergo fermentum res exaltatas in altum, qus per omn £ ’ mundi gentes sunt desideratas ac sic nominatas. Quare diciiut** quod pei opera rusticorum virtutes coelestes adjuvantur, scilie cl per arationem, culturationem, seminationem, impingvationc 111 terrae. Et tali mod® rustici juvant naturam,ut citius fructus exp £ ' diantur.Sc emendantur. Simili modo tibi diximus inmagisteri* nostro, qu'ia primitus nobis est opus, quod substantia,quas est p u ' ra nostri lapidis natura,refolvatut per iubtiliationem suar (übst* 11 ' tias grossa;: postea putrefiat, Sc humidum quod est frigidum« ^ innaturalc bene separetur per calorem solarem, qui contra ign e<il vadit: postea sibi administretur suus competens cibus,qiie ** 1 virtus jam dicta habet in se permutari. Et per hunc modum »eria mineralis adjuvabitur per industriam Alchymist* : Tali fas' ma.quod coram omni viro ipsa claro lumine manifestabit en c ' ctusstios,Sc potentias non indigentes probatione logicali. Qi ! 1 beneconcluium est ad intellectum tuum hujus operis naturah 5 '
in qua forma artifex hujus operis naturalis debet inclinari,ded 1
rigi per considerationem instrumentalem aut rationalem, Sc no
tophis'

'flli'
teil’
vrc'
K
iet |£
n^
,eii>
cf>'
sub'
cs^
ulli»
fl’f }
x'i'
60
?\
laf*
p ,
a«"
p£ (
>(b>
'i*
fi
u**
C*
,0
;lU
d
1>'
, £ '
fc-
»i*
is»
ss
3 0
Thhöiuca. ^
["phisticani.aim sententiis pbilosophi® natura is. , S-’” 1 ,®“-*
'""nonobstante.quamvi^rngeniumprosundumhabeatlogstus
® r gumentabiie, aut naturale de rebus exn.niec^uunquam cum ^ toto pet aliquam rationem, qu« vernat ad lenlunr, poter "ecte cognoscere nec judicare,cum quali natur a aut vlltu P °rtitudincm intrinsecus habent siia multiplicatio cie ccvc u P e tcr ^m 1 mfi pro similitudine, quasi simpliciter credendo n £ltrmn ^agifteriun, eflt aut non eile, nec quomodo fien poter >qua "ostium lernen in terra sua pullulat,crescit, Si colligit hntrus luos . funii mestes, hoc nunquam scies nisi cum doctrina experien- tl ® prius intraveris in philosophia naturali, & non sophistica,quae "ascitur per diversas praesumptionesfantnstieas infulasm illorum ppitibusjqiii cum praenOsticatiombus elevatis contra vim öc vo- "ntatem rationis St naturae faciunt multos pertinaciter errare ist ■Ophisticatiöne mentis. Quapropter concludo per rationes lupra Oictas.quodiipcr industriam naturalem, cum daris Sc evidentibus experimentis tu non habueris rectam rei cognitionem jam Inquisitae, nunquam ad tam preciosum epulum eris invitatus per naturam. Qui ergo lapidum virtutem ignovqt aC proprietatem eorum,qui de potentia deferunt corpora in eft'ectum,& in actum; prout experimentalster cognitum est,nostro de cibo preciölö neri gustabit. Est igitur tibi necessarium, ut lapidum nostrorum experientia naturam agnoscas per pvacticae viam, mediante theori- o, 8c doctrina östensibili , aut per revelationem secreti,quia pauca format theorica,nisi per practicam habeas experientiam,& per experientiam practica formatur, ac etiam .clara veritas, quae humanum intellectum illuminat. Fili ergo bene cognoscere dcbeS processum, qui tibi naturam ostendet lapidum ac virtutem, qu* per vim suam convertit illud,quod nulla res alia fircere potest,- nisi ipla per similitudinem suam , Scilla est res ignorantibus tecr-e- ta. Est tamen omnibus sapientibus communis,ut lux mundi, no - trciam cujus per experimentorum viam habebis,& non line illis, aut eorum aliquo. Quia de ipla experientia exivit veritas rei,pet «isterisiraturahz'"^ tm ^ Qra adjutorio informationis nostri maße 'irruptione b P«'ref«aio»e omnium rerum.Et auomode * m ”» res recepit Qf ammam naturalem
uputrefaatone, ficht de Ventre putredo matris fuai per mutationem elementorum.
CAP. XXVII.
J-JIc cognoscere potes, quod nulla res potest esse animata,nata,' auteveata, nisi post lui corruptionem & putrefactionem, at "aortificationem. Quia tunc natura materi« mutatur de natu-
D - :tahi

44 Raymundi Ltiut
ra in naturam, sicut vas fragilis , & materia quse non habuit fü# perfectionis complementum. Trahe igitur formam a sua materi 3 per corruptionem illius,ut ipsa materia leparata a sua corruption e poflit perfici in sua sublimatione. Fili in omni materia est qui*' dam potentia activa,sicut dictum est.fi intellexisti nos,quae form 3 nominatur non completa, & ratione sua: imperfectionis coituth 1 ' nis est duobus conariis,quae quasi nominantur informativa ipiim' fecundum suum instinctum , & institutionem. Nam quando potentia per virtutem informativam ducitur de potentia in actuf 1 alicujus forma:,statim habet appetitum standi sub forma contr 3 ' ria,sicut heee potentia,qua; communiter schabet in frigido & h l1 ' mido.nam existente sub uno eorum,statim appetit esse (ub form 3 contraria,i. qualitate contraria. Quia nulla forma corporis co 1 ' ruptibilis aut generabilis potest unquam sufficienter compl* (< potentiam sua: materiae activam , quoniam compleri sub foris 3 alia desideret,nec forma h*c(cnmsit de(perata)potesteam intss ducere in materiam,nisi post primae form« corruptionem Et id c f secundum quod virtus agens formte introducenda;, corrunip* 1 prodentem,sic excitatur,& acceleratur forma activa ad fotm 3 ^
' contrariam,& dat paulative,quod sit magis & melius compl< () ad majus complementum,quousque sit facta sub actione compK ta illius forma:, Sc sine suis proprietatibus non potest este,nec*' rota inateria.Quando igitur fili corrumpere lapidem nostrum lueris,hoc fac per siccum ignem, ut siccum illud in frigidum co 11 ! vertatur. Et quando voles generationi appropinquare, fac humidum in calorem convertatur per frigiditatem. Et qualis eris in puncto generationis, pone frigidum humidum cum cali" 3 sicco luse natur*. Et quando voles aquam cum calore refrigeras calesac eam magis. Et quando voles ignem accendere,cum acr frigida balneetur intus. Et sinivem per frigiditatemF. disiolfd volueris,congeles melius,8c sic versae siint,& invenies mutation 3 * natura: graduales,fecundum gradu« (calce naturus,qua: est rotu 1 * da.Sc elementa rotundat,ut dictum est. Si ergo convertas sicca^ in frigidum,frigidum in humidum, & humidum in calidum,ha^ bis magisterium. Quia tali modo natura exit de natura rnala-^ convertitur in bonam, bonaq; in meliorem. Et ideo hac in 3(t< naturam modo duplici capimus. Primo,recipimus pro reten t(l ’ ut est ignis natur*. Secundo,accipimus pro continente ipsius>. est aer,in quo ignis fc habet movere ad formare res natur* Et aer esse non potest,nisi habeat naturam ignis, nec ullus potest 3 quam formare speciem materialem ad suam similitudinem, natura propinqua,patet,quod lapis noster est de materia aeris positus,quia nisi esset materialis unctura , ignem non posset »ifestare in effectu vel actione, nec ignis ardere posset sine cip
aeris

fu*
•efia
io' lC
,U£6'
rsli»
IT»W
sili*
h* 1
itf«'
■W
e* ;l«f‘ ,rll>* ittO'
idc°
tiai’
,n«"
,1^
-a« 4
tus 1 '
y
a/
»r
nK»
s,“ 1
,0i«
si i» cö' m»'
ris
a £. Theorica. 4f
-/'Mstoliinsdligcre.quod totum sit pius, quam una natura,« a<>j tou ' m nostrü ingenium,) nec claritatem daret per se absq,- f 0r ' Qilia in quolibet composito est ignis natur*, & ille certa in por at '° ste movetur,5c movendo se.movet materiam,omni tem- rnov 1 '^ 1 ™ ^ turper terminando Et est necessarium,quod ducat ipC ®''° a d aliquam speciem, secundum quod formator sciet Veni 5 ben ^ l ^™«edcd. ad illa > ad quam materia habebit con- <U ri ? tlam secundu m cursum natur». Propter quod extititde- bf r g lUl1,c l u °d non opereris,nisi de nobiliori materia, quam ha- datuf ° le ” s,c l l! ‘ a rcs non fi [ >nisi secundum naturam in ea emerv-
e * ilt miditatenestrt lapidis ,&ejuomodoipsa est aqua pei • ite dfoerjis aBtombtos tgnts , & de ßibttha- ttone elementorum prossorum & de nipredme .
Caput XXVIII.
J-JUmiditas nostra fili, est aqua permanens , quia suum humi- dum radicale non amittit,neq; per ignem combustum est,nec ignis maris nostri potest ipsum consumere, quin de uno Calore in alium mutare videatur,imo augmentari > meliorari, &c crescere in proprietate videatur. Nam ignis est ejus rectum nutrimentum,& causa ejus nobilis incrementi. Ideo quando volucris praeparatione nostri magisterii incipere,recipe aquam proportionatam in qualitate secundum naturam cotpons,quod dissolvere volueris,tali modo > quod virtus ignis contra naturam, non superet calorem naturalem. Quia corpora non sunt ejusdem qualitatis in mensura, quamvis semel faci unt omnia unius virtutis,in mensura in Domino Deo nostro, modo habent participationem in differentia concordanti*. Nam aliqua ipsorum non adeo fortts compositionis sunt,neque ipsorum iulphur jam subtile nec temperatum. Etideo fragiliori virtute se disligare possunt. Chanfljme fili, ignis, qui ca- d ^ ornmc,T1 >leonem frigescit, 8c ignis calefaciens leonem,aret & cremat hominem. Per hoc autem scire habes,quarum sortitu mum sunt virtutes nostrorum lapidum, ad finem,quod arg. vivum re pc u potenti* sulphuris natur* poisst temperari per notitiam certam graduationis in fiia prima resolutione,quia in eo jacet totum periculum. Et ideo tibi nottfico. quod habeas sulphura per calorem destructa simplorum argentorum vivorum in for- 013 tali,quod eorum proprietas activa non exterminetur extraneo calore,6c quod separari non postit a suo subjecto humido, quod extoto apparet nigrum plenum de nobili spiritu. Ist a nhmedo demonstrat signum primae port*, ad intrandum nostrum magi- ftesium.Et sine ipsa non potest aliquid fieri, quia est ignis natur*, pn habet lapidem creare qui sine fui corporis corruptione mani- tc «ariaon potest. Lt nisi manifesietur,nunquam in actione erit,
D 3 per

i'
46 Ra« mundi Lull i
per quam postit crescere aut generare. Cum autem sit revelatum, quod initium operationis nostrae est in forma capitis corvi, &o' perationes praecedentes absque nostrae initio operationis sunt ei" roneac omnes,quousque compositum totum nigrum se maniK' flet: ideo fili inteiligerc noli, quod nigredo nostra subito veniat, neque cito,sed suaviter ^panlqtive, quia neceffiirium est,quod cf lore? per sua media transeant sicut elementa. Quia ignis natur* cum sit inclusus in profundiori fui corporis, non potest se ostem dere statinr,quo usque sit apertum. JSlam ingrostis elementis igni$ est inclusus & sbscqnditus.Et ideo neceste est elementa subtiliare, flilicet, terram, & aquam, per debilem di gestionem, unde causa' tur viriditas, qua; est primus color, cujus signum dat cognosceret quod actio caloris resoluti frivola est lenta, & per consequeo 5 insufficiens distolvere&ravificare partes terrestres. Ideo incute Si superficie , & ubique color viridis manifestatur indigestus $ - terrestris in ventre, cujus calor naturae multiplicatur,qui propte* causam hurnidi excellentis, tenentis eum hebetatum, non poteÖ maniicstaristed ut praedictum est, calor naturalis parstative vigO' ratur calore ignis adjutorio,administrati ab Artista & operato'*' qui bene scit intellectu suo disponere, informare, & coquere m a ' teriam suam quousque appareat desuper induta nigra. Quia nu> ignis naturalis pugnat contra humorem, a quo creatur nigredo' Quando igitur apparere incipit, cresce eam, & multiplica per n 3 * ruralem informationem,per quam se habet regere naturalis igni 5 ’ qui incipit materiam stigererc, ut apparet ex nigredine. Et ex hq £ extitit declaratum, quod in puncto nigredinis noster ignis incip ,! Operari,&nqn alias. Et ideo nostri magisterii principium dictis est,quia tunc excitatus Si acceleratus est nostrae materiae calo 1 .' qui habet potentiam putrefiendi omnia elementa sua, usque 33 hujusmodi digestionis finem,quL est prima caloris in nostro ars' ficio,donec sit completa materia , quia humor ponticus & teris' firis per suum contrarium nlteratus, & adjutus a luo simili lrabi' 1 ' ter & apte se digerit. Et tunc in materia completa per gradilis dictas digestionis color niger multiplicatur, non tantum in lup £( ' stcie.vel in cute, sed per omnes panes subtiles, & separatas in to<* materia per multiplicationem,qu* est generata a calore naturus jn huiniditate radicali Unde nostra fit alba tinctura sicut nix- , ?unc dicimus, quod corpus fusum est, St liquefactum intus & Q tra,& non potentia vel actione ignis communis, fest potentia ig n1 ^ qui est calor naturalis. Quia iste ignis apprehendit - impnEg n ‘ fortiori calore lapidem noTEium.quam sit cie mentalis ignis Et videmus potentias & virtutes rerum, St causare, & per earum * ^ sectus spgp.oscimus. Hanc rem sene secreta fili,quod calor n 3tl ?, pjjS pradpmingiis post durjjnutionem humidi extollentis o®]5'

Theo rica. ■ +7
?»«ttäcm 8c substanti* terrestmtatem . quamprms nonpotuit ^««e dissolvere. Postea per-suamfomorcm actionem relo yrt Bc
tantum , quod venk ad ultimum fu* actionis pundtum
Egestione pnma.Et quando materia sie digesta. & putrefacta ,&
®Pöme cocta est per dictam digestionem, natura separat lubtile:a
s P'sso. & orossum projectum eil ad partes & remotas per actio- nem secund* digestionis. Et tantum, quantum oportet,conver- tlte * subtili in substantiam sulphuris, ab argento vtyo creati,le- «tmdutnhac conversio fasta est per informationem datam calori ®® tl tras in tertia digestione. ■
‘nodupliilojophandi. Et tjttofndo tfl* scienti* \3 **rs » 0 » d*t4 % mß philosophis. Et yued congelatio argenti prtucipale secretum & finale. Et depatie&tfAOpc* ra toris , ufi^ue ad albedinertt transeundo.
C £ pu T XXIX.
TJVTjws scientiae libri loquütur voces tacitas fortiter notan-
1 das,adfinem > utprincipalis res in ipsis contenta. Et quod il- lud secretum non rnaniseuetur stifi philosophis,§c hliis philolo- * piri* nostrae, qui iunt indagatores & inquisitores veritatis,8c a- inatores ejus, & non sophistis plenis mendaciis, nec avaris, nec amatoribus mundanis, sicut sunt usurarii,mercatores, 6c renovator« monet*,cambiator es , L< congregatores thesaurorum.con- demnatis & per diabolum incantatis, qui nolunt laborare,nec inquirere,nisi in rebus palpabilibus, quia imbibiti sunt & potionati in rebus mundanis, nec possupt aperire intellectum ipsorum ad intelligendum bonas doctrinas nostras, per quas postent habere thesaurum perducabilem 6c salvationem. Ideoque tibi dicemus fili,quod sapienter consideres doctrinas , quas tibi dabimus in libris nostris,& nota illas, Sc giosafortiter per multas consideratio^ nes, 8c reiterationis speculationes, si desideras nos intelligere. Et quando nosintelligas.capiascum ambabus manibus coopertum cum tua canusia vestimento philosophi*,& sic aliis relinquas dorrn s, icut patres nostri nobis reliquerunt, 8c non aliter. Et (| contrarium cceris.tu er« maledictus, sicut ille qui est participans de confusione mundi. Et noli ipsam revelate per voce vivam,quia nemo sine labore debet artempostidcre, nec sine consideratione alicui manifestate actual,t«,ntsi pcr cooperturam philosophis,% illis,qui per intellectum illuminati & levati sunt,Sequi habent instrumenta rectificata ad penetrandum causas & res natur* fecre- tas.Ettuqui desideras este klius noster,Se nutritus iupbisosopbia, debes perscrutati per revelationem tui nobilis intellectus,id quod dicemus esse verum in nostro magisterio. Videlicet,quod fumus »urj nqstri fermentati,post fixationem fu* reductionis in terra sua
P 4 appare-

48 Raymundi Lullx
apparebit visibiliter in igne philosophia:. Et ideo fili necestärisS sunt considerationes multas »antequa procedas ad formationem lapidis nostri,& quod sis scrutator per revelationem nobilis Intel- Jectus eorum,quae dicimus elfe vera in nostro magisterio, videlicet, qualiter fumus auri nostri fermentati post fixionem & reductionem :n terram (uam visibiliter apparet in philosophico igne. Scito ergo . quod terpa.m qua nostrum aurum debet seminari ac plantari,primitus est alba aptequä vi 1 um ignis nostri manifestare postit, habebis tamen fili in dealbatione patientiam, quoniam ibi jnagna tarditas est.fac igitur dealbari terram tuam,&nutriri eam, fi vis quod filius patris iubvema't ribi innccestuatibus. Hcec terra est magnelia nostra, io qua tacet (ecreturr nost'ruin. Etnostruo® finale lecietum est,nostri arg. vi\i congelatio.line qua jamq; fieri jron potest certitudo scientia: nostra: , qua: mprincipio magisterii . nostri est'nostri a.g. vivi congelatio in magnelia nostra per inge- nium.certumque regimen. Spiritus eflentiac quintas in inagnefi* nostra est.Nostra magnesia est arg. vivum,quale tibi diximus. N CX isto exivit fumus auri nostri 5c argenti, per quem venit omnis color. Et fi scias eum extra corpora pie jicere»medieratem habebis secreti.Et fi facias eum reverti,habebis coloraram luä magne- fiam,ut nivem.Nam sicut a corporibus projicitur, ita in ea revertitur,scilicet,tam ä mediis mineralibus, quam a metallis cum arg- vivo. Nam cum arg. vivum sit medium conjungendi tincturas ist puro subjecto: ita erit medium separandi eas ab impuro, quo« cstres contra naturam. Et pro isto Mercurio intellige aquam, ist qua deportatur tinctura. Quia ignis quando ab uno subjecta leparatur , immediate introducitur in aliud, nisi per ignem impediatur extraneum cum sit incorruptibilis. Et ideo estnecefle, cum non postit haberi sub forma essentialiter,quod habeatur sstb forma substantialiter, stilicct in materia Mercurii, qu» est aqu 3 nostra. Et spias fili, quod noster ignis trahitur a corpore paruist & parum,& postea vertitur in corpus per suum nobilem calorerst- Fili hoc estiiecessarium femen, cum quo fixatur nostra tinctui' 3 4 n corpore, quando trahitur ab illo cum aqua ignis. Fili ist 1 ' praegna igitur corpus ab ignc,& multiplica suam combustionerst’ A fortem habebis tincturam .Et intellige feci etum. Nam initiust 1 «st atque complementum totius,prout in secunda parte dice® uS practicae.
Vnde proprta ttnfiura fhtlofophorum trahitur, qutt ttng 1 * argentum ‘vtfyum congelatum tn album tn medicinam rubeam per fermentat tonem.
C A p. XXX.
fplnctura,quam dicimus fili,extracta est ab auro nostro,Scifl 3 ^
* in aWsO vulga« fermentamus» quod portat illam de potenti 3
ad .tctuist«

Theo rica. 4£
a <3 actum, nec in isto eramus ex toto certi, nec possemus credere, ^nousque vidissemus nostras magnesis potestatem, quae magno Ca We suo spiritum tongebt per luse exuberantis naturas mutatio- n !l rn - multiplicatae in calore permanentes haec fermentatio tacta ett adjutorio sulphuris rubei fixi,Sc postea no est nisi ignis,aqua Sc teir a,pleni quinta essentia, Sc per aquam terra abluitur,per ignem ^ r,a tingitur Sc coloratur , Sc tunc omni homini manifestatur.
* c enim est tinctura, qua: a,vili terra (e spoliat,Sc de alia multum J!°bih *'e induit (e. Et scias, quare nostrum primum venenum no acit deauratum fumum , quando de ipso Mercurius sublimatur, deo, quja m suo vsntrtMcrcunus totam accepit tincturam fumi, c st impraegnatus a dicto fumo, qui est noster ignis dictns.Sc per Uc eestivam decoctionem, quae in natura sua estcorrespondens dicti ignis, qui absconditus est in ventre dicti argenti vivi eongdati per extensionem partium subtilium suae igmbilitatis ef- - etuialis in dirigendo partes dictiMercurij colorat, Sc transmutat Cl, m in suam propriam naturam ignis, qui est pura tinctura, infixa essentiae materiali individuorum metallorum, quem clamamus spirituin Mercurialem,cum in eo manifeste sit resolutus, Sc adhuc sit refolutivus in eodem, & erit .quamdiu poterit, quia sic volvitur natura per circulationem.
De modo procedende in praßtea t & juanta res requiritur tn magiflerto.
Cap, XXXI.
AD informandum super hac re filium artis opus est magna scientia, scilicet revelatione, vel ostenfibili doctrina, ut postit nostri magisterii practicam intrare, Sc indiget forti ac magna theori- <a, quae vires revelet per vellenaturae. Et fies negligens perlegere, & perscrutavi contentum in nostris libris, caecus ibis ad practicam sicut ignorans. Et ideo fili debes praemeditati, cui tei debes manum apponere ad operandum. Et debes scire, quot,Scqup requiruntur principaliter in nostro magisterio vel propinquitate sua: operationis. £ t idcirco fili tibi dico , quod tria requiruntur, scilicet, Ingenium subtile, naturale, non sophisticum manuum o- peratio, Sc Uberum arbitrium, $c hoc requirit sapientiam,divitias, Sc libros. Sapientiam, ad sciendum facere. Divitias, ad habendu potestatem faciendi. Libros, ad intellectum aperiendum diversum, qui est in multis gentibus. Quoniamhoc, quod unus comprehendit per doctrinam unius , nunquam poterit comprehendi, nisi per doctrinam alterius. Et sic doctrina unius aperiet doctrina alterius, fottassts datam pet figuram, 5c fecundum traditionem plus vel minus valentem. Sed hic tibi nos manifestabimus in clara voce principale celatum, ad intrandum secreta secretotum na-
D 5 turx.

yo Raymundi Lutu
turas. Unde tu videbis multa pulchra mirabilia,qux io secretis natur* (unci eposita, & quasi miracula reputabuntur per secretum dominas naturae. In quo est ncceflärium.quod incipias ad intrandum per istum modum. Fili necessarium est tibi, quod primo habeas in cognoscentia virtutem formati vam, exsupradictis rememoratam, quae dependet ä nostro magisterio ex certa scientia cognita. Quia ars» id est, scientia, quando veraciter est cognita, fine aliqua ignorantia, per sensum intelligentiae, qui venit de nobili operatore, informat materiam ad illud esse, ad quod calor naturalis Instrumentalis , in quo a virtute informativa influitur virtus activa, & dirigitur ex sua materia ad operandum Sc formandum directe, tunc apparet, quod dictus calor instrumentale sit directus per virtutem formativam, & virtusformatiya dependet de scientia operatoris, jn custodiendo cursum natur* in magisterio, per quod ista est inuflxa in materia, quia calor excitatus & auctus ipsemet movet illam. Sicut in naturam omnis alterius rei influitur virtus formativa de coelo & de stellis. Quia coelum est principium mpvens totius natur*,sicut sapiens operator est in magisterio nostro, per doctrinam suae nobilis intelligentiae. Revelatum ergo tibi sit, ea duo sunt in magisterio nostro necessaria, scilicet, virtus informativa, & instrumentum clevatnm.per quod nostrum debet for mari magisterium. Informativa virtus est gubernata per quatitor virtutes principales, convertibiles & convertentes, scilicet,calor, frigus,humidum & siccum,ad finem, quod materia tractetur cum instrumento directo & conducta Sc deducta ad illum actum, per quam pati debet suam operationem fecundum intentionem convertentis Sc convertibilis,& in actione debet informa ri materia, ut per ipsam informationem ipsius instrumentum gubernetur ad complemcntü fuge operationis, voluntati operatoris cor,respondens in materia informata per artem fecundum exigentiam natur* venerabilis, qua sagax est, Sc intenta pervenire Sc perficere suum pei sectionis opus.
De quatuor naturalibut %trtuttbtet mutat i\}is ^ quextod*
aspellantur, b quomodo operantur.
Cap. iXXXIJ.
YNtellige fili, cum dicta formatiya virtus se habeat regere p cr ■* quatuor antedictas qualitates elementales,a quibus sine medio, & successive quatuor virtutes naturales mutatiy* caulat* funt> Et ideo habes dividere gradualiter informationem, quam oiro 1 '* bonus operator debet influere in materia convenienti, Sc fucect' five in quatuor partes, videjicet, In attractivam naturam, vel ap- petirivam, in naturam retenti vam Sc coagularium, Sc in naturam pxpulllvam, ct contenti vara, Scdigestivam. Natura attracti'*
operatur

Theo rica. ^
operatur ner calorem & temperaram siccitatem, natura retentiv^
1 ’er siccitatem, Sc temperatam frigiditatem; expulma p _ ditatem ct tenroerauun calorem; & natura digestivapet c.
^ temperatam lr timiditatem. Et in illa actione, inquam,
IHelitts operatur in complexione ipsius, habes tu eam a >t> >
quia fecundum plus & minus fortitudinis fu® complexionis ma levia tibi ostendet Iliam velocitatem aut tarditatem » vel tcvnpc «mentum 'fu® disserenti® tranimutaiionis, unde fui caulantur effccttts secundarii, qui tracti sunt de potentia in actum , icut f"ntpondevositas, levitas,gravitas, durities, mollities, dulce,a- «auim, album, Si nigrum, 5 tc. Scias ergo fili,ad quam virtutem,
? d quam formapi debes tuam tractare materiam,vel ad virtutem a ppctitivam, vel ad virtutem digestivam, vel ad virtutem retenti- Vam, aut ad virtutem expulsivatn. Quia tibi opus est, quod materia accipiat talem informationem per artem cognitam , 3 c scitam, tali forma, quod (uum instrumentum ibi sit motum,Si bene directum , usque ad Iu® operationis finem , qui finis certum signum 1110',’llr.i.; tuo magisterio. Quapropter si ipte habuerit in memoria sua signa, habebit scientiam ceitam, & habitudinem corrigendi tx emendandi confortationem, &c debilitationem,qu® sunt extremitates operationum naturalium. Et ideo intellige, quod ignis est instrumentum natur®, sicut instrumentum, quo faber operatur, est martellus, qui movet materiam ferri ad talem dispositior nem, qu® sit de intentione fabri, qui informat malleum, per for- rnalemmotum. Sic autem facit calor ignis in magisterio nostro, quia fecundum artem dirigitur ad intentionem Artist®. Nam vel dirigitur ad destruendum & corrumpendum,vel ad generandum, vel ad ligandum, aut alias. Et ideo tibi necessarium est, quod per lianc scientiam cognitam habeas directionem eligendi £c cognoscendi talem ignem, fecundum quem per artem formatum debet materia de natura in naturam mutari, quousque motus natur® uiprcmae, qu® est in igne, per terminationem & expulsionem ex- tranectum motuum in sua propria materia sine coriuptione aliqua po it perpetuo quiescere. Et iste est calor omnium generatorum, icut e olis calor,qui est effectus principalis omnis gene- atioms. Ideo tibi sit certum, quod si ars operatoris sit incerta ad d.(ponendum materiam, in illa lapis noster formari non poterit, in potentia curis formalster & naturaliter totus cursus virtutum, qu® sunt in centro medicina: nostra est inclusus. Benedictus sit Deus gloriosus omnipotens, qui humano generi dedit intellectu ad conjungendum & integrandum particularitates confusas to- tjus mediem® cum universitate reali.per quam remanebunt rectt- ficata omnino. Et ideo fili monemus te,si desideras esse perfectus IP?dicusmon ponas te eomplsccnp® particularitatum medicin®.

fl R A 7 M U N D I L 11 L L I
quia confusae sunt, nec sunt hodie integrae. Natura enim eas pati non potest propter confusionem nimiam , sed complacere in unica medicina, quia non est nisi una sanativa totius malici*, pravitatis & infirmitatis, & confortativa spiritualium virtutum. Habe ergo St tene opinionem securam emorroytorum. Quia tota scientia medicinae est, & este potest reducta stabiliter opinioni illorum, qui tantummodo contemplantur in universalitate, in qua est operati varum virtutu congregatio, intellige curiu natur*. Quja qui multas Scpluresparticularitates sciet ad universitatem reducere, inter alios erit melior. Quia in particularitatibus sunt virtutes consul*, & in universalitatibus sunt reales virtutes in unum congregatae, St excitatae, sicut totius natur* cursus manifestat, & est medicinarum medicina. Er qui talem habet medicinam, donum Dei habet, quia thesaurus est incomparabilis. Recupera igitur scientiam, per quam tuam postis naturam informare, aqua täle jocaIe,& tale bonum creatur & formatur per artificium,fupe- lOnstotum natur* curium, quia si ars incerta operetur in materia, non poterit bene disponi secundum exigentiam intentionis natur*, nec natura poterit creare illud, quod sibi manet,neque illud, quod petit operator, quia materia defecit, in informativa virtute. Et quia instrumentum , quod erat ad formandum motum» non erat bene rectum, &hoc fecit ignorantia in intellectu tota» quando Artista non habet scientiam cognoscendi certam informationem, de qua dicta materia debet recipere futim motum,per influentiam scienti* cognit* ab operatore naturali. Et ideo, quando influit ignorantia & incertitudo scienti* , natura deviat ab intellectu talis artificis. Et etiam bene debes considerare , öc quod virtus, qux est in medicina non ei uniatur plus per calorem extraneum, quam possit dirigere. Quia calor ardens & combusti vus , qui venit ab igne elementali, l ibi datus est per instrumentum, qu* res nunquam fuit de intentione natui * , & ideo forma- refecitillud, quod petebat Artista.
Uc informatione caloris nat uratis per excitationem fallat# per Ignem communem > ‘itclde informatione naturalis caloris cum calore , aut esi contra naturam.
Caput XXXIII.
JJlli intelligere potes, quod (olus ignis naturalis,aut ignis natur# confortatus cum igne non naturali,cum operatione consorti*' tionis, vel creationis, vel transmutationis, uniformiter operati# in materia, excitata solummodo per ignem contra naturam, tal‘ modo, quod ignis naturalis, in quo est virtus activa, non sit sup c ' ratus per elementalem ignem. Et in operatione prima fu* eorru- ,' ptioi # 5

T H E Q RI C A. ff
PhOnis observare debes, quod ignis contra naturam superetea- ^rem naturalem innatum m mobili subjecto uno gradu tantum,
. ‘}on ultra illum numerum. Quia spiritus individuus, qui est spe- conservati vus,desidet hns similem generationem recto instin- u foaenaturtecornimperetur, pier su* destructionem essentia?,
. kttne amplius non haberet appetitum similem generationem fa- fft di. Quia natura exiret per corruptionem & destructionem, st 11 * contra naturam iutvt, Sc terminum acciperet, & finem conium
mationis, quia uon
haberet locum , in quo requiesceret, nec
serem, in quo respiraret. -Et debet intrare vacuitas, de qua locus , £tat plenus extranea natura Et debes habere magtummlembi-
citm, ut materia liberius postit ascendere, Sc cum parvo igne exstari, ut veniat in aerem. Et non est necessarium , quod pev igne excitatum aer multum condensetur in aquam , eo quod virtus a,- ctiva submergeretur,Lc suffocaretur nimis in aqua,& tincturae naturales comburerentur,quando actio caloris ignis elementalis oft- cuparet partes ignis naturalis, aut locum , ubi deportatur. Sicus videtur, quod magna flamma parvam destruit, Sc istam in le convertit. Non enim volumus, quod ignis contra naturam convertat natu ralcjin tota fui substantia'essentiali & accidentali; sed quod naturalis convertat sua prima potentia in parte jam alterata igne coqrra naturam. Et ideo tibi existat revelatum, quod dure operationes certae sunt tibi necessariae, scilicet, corruptio, quae facta sit sub suae formae conservatione, Sc per ignem contra naturam fit, cum ignis elementalis excitatione ädjutorio naturalitatis nominis naturalis. Alia operatio est generatio, qua: fit cum igne naturali multiplicato ab igne nonnaturalict contra naturam. Quhiduo ignes isti conversi in igne proprio naturali, scilicet ignis non naturalis de per se, & per accidens, & ignis contra naturam per accidens amore attrectationis ignis non naturalis, Et in isto naturali igne sunt reperti Sc conversi. Quare igitur sunt inter ambo instrumenta natur* calida, & multum temperata,, ex multum forti virtute , qua» est alta, &potentislima ad faciendum novam generationem aut colligationem multarum virtutum conjunctarum in no proprio ubjecto, quod est secretum naturae per artem magisterii conjunctum ad naturam humidiradicalis.
Quomodo mater,* nostri ar & ent, 9,9, reperttur. EtpoteB trftcntn tn omn, corpore elementalt.
Caput XXXIV.
HI vis fili nostri magisterii effectum habere, arg. vivi nostri naturam ignorare non debes, quod in omni elementali corpore repentur. Et omne.corpus ekmentale in quacunque forma natur» formaverit illud . compositum est de quatuar elementis principalibus,

I V;,.
p4 RAYMiiNciLütix
libus, ut per revolutionem circuli mturx manifeste patet, qui rf- stendit, quod nulla res creata vel generata per naturam, jam non erit adeo diversae forma; seu figurae, quin per principia naturalia ieperiamus eam este compositam ex urio geriete materiali,scilicet arg. vivi, quod quidem volumus nominari genus natura; propinquius generale, tanqua proprium ejus subjectum naturale, in qub domina natura pingit & protrahit suas figuras diverlas. Et nota, quando dicimus,propinquius nos ad differentiam generis universalis dicimus, a quo istud descendit. Et qüaödo dicimus illud generale , dicimus ad differentiam majoris propinquitatis alternis generis,quam habet ad naturam. Et ideo cum de isto iit genus,in eum convertitur, quando pet artem vel natura appropinquat, est prini« fornis generis universalis, a quo alia genera omnia descendunt, qua: smitargcstta viva nostra. Et ideo, cum omnia gener* Veniant successione naturali giaduali a primo arg. vivo , quod est generalislimum, remotum a principali & propinquiori,medio natura: : quare dictum est materia prima emni generi succedenti,ne£ sic discordant vel discrepant iri natura primi generis.quodest universale vel generalissimum clamatum iri philosophia siostra.unde decepti sunt logici & logistaeqtiia tantummodo habent in specie Vei figura, prout manifeste vides die qualibet, quod genus nutrimenti convertitur in genus nutritae rei, quod natura facere nori postek, nisi senus convertentis generi & natur® conversi concordandam haberent. Haec concordantia sili descendit a primo genere rei in tria genera diviso, scilicet animale, vegetabile & minerale. A primo genere venit vapor,generatus ab elementis immediate & fine medio. Et iste vapor est compositionis prima:, & de secunda sunt corpora mineralia, & de tertia compositione vegetabilia. A quarta besti®, bruta, & a quinta sunt homines. Sedo- itinia h®c descendunt a genere principali principalissimo, a quo natura recipit arg. vivi naturam,ad creandum omne illud compositum. Et omrie compositum ratione dicta: materi® tanquam i* ' primäre Mercuriali transmutatur in aliud, sicut dictu est,innaturam & materiam alterius compositi,videlicet quod genus Mercuriale vegetabile transmutatur in genus animale Sc minerale,Sc genus animale in minerale, & hoc quando appropinquat ad retro- gradatione ad fecunda: gradum Compositionis, ex qua sunt corpora mineralia, sicut natura facit transmutationem talem subtil’ separatione puri ab impuro, scilicet homogene® rei,& heterogene®. Quia natur® intentio talis est, quod quando vult disponere ad destiustionem suum compositum, immediate cogitat separare jiaturam, quae participat cum re quinta, &in illa salvat &conser- Vatprimain speciem, quia consilium aliud recipere nequit. Erst . Sc est quod causa magn* excitationis,hoc non possit facere, m°'
rat

Thsori c A. ff
*atur in, materia tnagis grossa, qu,a transmutat dictam materiam
'n genus alterius compositi, vegetabilis vel animalis aut mineralis. Nam secundum quod corruptio in potentia se extendit, & se- Cu ndum corporis materiam .fecundum hoc transmutatur in illa, v el aliam,aut similem.ut 6 materia simplex quintas compositionis c orrumpatnr, absque conservatione formae,fiatim appetit quartae Compositionis materiam, per naturam immediate grossam. Sedi ista divisio fieri non potest per artem,neq; per naturam ad perfectionem materiae, nisi convertens activum reddat materiam tota bomogeneam, 8c quod pars illius similis sit totalirati, Velsimplex sttforma, ut est forma elementorum, aut forma mixta, sicut est forma lapidis aut metallofuffi.- Ethaechomogenekas facta est, Ut materia separetur ab omnibus formis, quae non sunt de sequela harmoniae* commixtionis corporum, ad quae natura, vel ars mtendunt dictam constituere materiam. Aut forte dictü convertens est naturale, aut contra naturam. Si est naturale, tunc creabuntur lapides fusibiles per calidum 8c siccum. Et si contra natura , tunc creabuntur lapides non fusibiles, in quibus non remansit fiu. nuditas, quT erat informanda per naturam convertentem, nisi sit secundum continuitatem materiae. Quapropter lapides non possunt fundi,nec funduntur. Et quando dicta materia per ocadus separationis est disgtegata,tunc est vicina primae catis*. Et quam« lUt proximior,tanto multiplicabilior nobilissimis virtutibus, videlicet, quando corpVx quo est perfectio, quod vocamus unguen, tum fixum,infigit in illum suas figuras,quae sunt multiplicat* tin- cturat aurcitatis & argenteitatis, per quas figuras virtus nobilissima; materiae perficit effectus §c officia, & tuas transmutationis proprias actiones, sicut in sua vidimus projectione, tam in corporibus mineralibus, quam animalibus.
De generesufremo, a ejfio omnis ndturnexi'itt Caput XXXV,
T Beo fili fatis elucidatus esse debes,& videre, quod nisi esset universale A supr emum genus, per quod natura gubernatur: »ulla res, quae per naturam creanda, vel generanda esset, posset este, neque res animata vivere.nifi sustentatione genetis supremi,quod genus est materia naturae.sed perderet natura suum esse. Quapropter cum in tali genere inesse materiali licet confuse sit potentiali- ter, in materia & substantia «ujuscunq; generis: necessitas est tibi, quod per transmutationem fit* form* per certos gradus superationis convertat dictas materias de potentia ad actionem scilicet in primam materiam , non tamen remotam a genere metallino» sea propinquam 6c vicinam ad lineam, aut ad genus, in qua erant fe eorum initio. De qua materia vel genere natura incipit ope-

L6 v Rumunbi Lulii
rari, antequam alia forma esset materiae primas introducta, ss» generata propinquiori ac viciniori generi.
De materia , tju&defiderat habere unitatem forma , ut de fi 11 perseäiene /» umtäte fptr tritt cjurnte. eJJ'enna integretur.
Cap. XXXVI.
TSta prima materia fili, est terra subtilis sulphurea, quae multUi’ 1 -•optat integrationem de unitate ipi ritus quintas estentite, sic>^ prima materia desiderat aliquam propriam formam, causa Lc r*' tionesui complementi: & ideo praeparetur materia argenti v*^ liumidi per septem distillationes, ut materia (it puta, cum qua p^ resolutionem pura formq habeatur : Lc ideo hoc intclligatiu' ltI materia sicca & humida: Sc ideo quanto materianobiliorSc W e ' lior est, tantodesiderat formam nobiliorem , & quanto nobili est forma, tanto magis materiam nobilitat suam, tamen quod m? teria sit habilis ad resumendum illam , sicut est quando appro* 1 ' mata fuerit, aut per artem, aut per naturam ad actum primae cai>' sas tunc multum habilis est ad recipiendum formam mineraleP’ aureicam, qute clarificat, illustrat, Lc eam penitus nobilitat. Ides Iikc mobilis terra, dictum est subjectum Mercuriale, cum in pi 1 ' mam substantiam ar. vivi conversa sit, Lc nullam recipit termin*, tionem. Et in hac terra fili debes fixare elementa, in quibus op^ est, quod quiescat fumus auri nostri, tanquam ad primum elemc ,(r tum, quod est omnium aliorum subjectum Lc fundamen, um, qt^ debent fixari super. Ideo, quia est magis materiale aliorum ofP uium, quamvis subtile sit multum, ac spirituale in forma "erras a*' ha:, multa:, Lc magna: virtutis. Si hasc fili tibi sit abscondita, h? bes omnem artem nostram,atque scientiam ignorare, quia d totius magisterii nostri principale fundamentum. Et si vis ei ll> habere noticiam per doctrinam nostram, tibi est & erit revela 1 * In omni loco eam reperies, Sc ab hoc trahes, sicut in fecunda pa r ' te dicemus,quia est sulphur Sc argenti vivi, ut ex ejus apparet pr sl prietate,quando recipit in fe rubeam Sc sanguineam tincturam premi metalli, & accipit ingrestum Lc fixationem perpetuam,i 10 * 1 tamen sine magisterio nostro tibi fili revelato in secunda part^J Et quia proprietas argenti vivi estdiflblvendi & dealbandi s»uh sulphur. Et proprietas sulphuris est congelandi Scrubificandif’ Mercurium, talem reperies eam suis virtutibus munitam a prin’ , genere receptis. Et adhuc multas alias proprietates habes pe r ‘f ctionis,ut audies postea.Scias tarne, quod non est arg. vivum sare in tota lua substantia,nec in sua natura,sed est arg. vivum P’ 1 ’ lolophicü.ami, scilicet, & argenti, appropinquatum generi creat ab entibus realibus,certis mensuris naturae, per artem jam notat* 1 '
Qusme*
>

sei)
Ul»
en« rä-
-iv> ti> 1
ic(
1)3'
>*>'
lU'
etf
\cO
p*'.
pil*
efl'
|U^
•tfi'
J’
K
-s
¥
31 *
•&'
tO'
&
jO 0
rt«'
u 10
fu 0
*L
Theoriga» S 7
^»f»cdt omnes res mtmdt suntdejulfh»re,
sicut de un&crfkU ntaterta , & aesun/ucccdentebt**
Ö“ tjuod tu omnt Loch repertturperJuas M proprietates.
*Cap. XXXVII.
^Dhuc fili tibi manifestamus,quod omnis res mundi conmpo 1 ta ex fubstanria quatuor elementorum substantialiter >none
^ntuI^ur öc^rAcrirum vivum ^>urs» mundaöL incc»mvu \ wa
Inprirnosua creationis puncto, 8c hoc scire 5t videre potens per at tem, quae hoc facit per operationem magisterii nostri, feintet* tpwndo humidum terreum, siccum congelatur, sicut per vivum a pparet, de quo Mercurialis substantia in naturam humana convertitur, hoc est primum genus, vel prima materia > & media substantia in qua natura infigit,& fixae omnes colores iuos, diverias substantias figurando. Isti colores 8c proprietates adveniunt a proprietate naturae coniuncta sulphuris,& arg. vivi per instinctum suae naturae. Adhuc multas alias proprietates habet h--c prima materia, per quas scimus de natura sulphuris hanc este & arg. vivi. Nam in igne corrumpi non potest, nec in aere, aqua, vel terta.
Et habet proprietates dissolvendi, congelandi, trahendi in appetitum, attrahendi, retinendi, expellendi, pellendi, & dirigendis quod est perfectio & complementum rei animatae cum contrariis pastionibus, per quas proprietates constat certissime, quod est dq natura sulphuris & arg. vivi, cum in illis fiant contraria; operatio- , nes, quas facere non posset, nisi esset de natura amborum ac proprietate ipsorum. Et cum proprietates dictas nequeant esse sine jnbstantia, sicut nullum ac-cidens fine materia, nos dicimus,quod haec substantia non est nisi sulphur Öcargentum vivum collecta fecundum suatp compositionem. Per quae parer, quod lapis noster in omni loco repetitur causa 5c ratione proprietatum suarum, Sc extlla experientia cognoscimus,quod est prima materia omnium rerum universali um , qua: pev generationem & corruptionem for- cu ndum compositionem earum. Quare nobis de- Dter hoc non E de "»ruta sulphuris Se argenti vivi. & pro-
f r . argentum vivurnm tota fui substantia, nec in to-
ta fu, „amra, respectu arger»! vivi communis, sed in parte de ipso est, & ideo armcabiliter adhaeret suas naturae, Scipsiusest perfecti- va, ratione potentis digeffionissu*. perq U? mcrudum convertitur in costum, tunc enim natura laetatur natura,8c est ipsi US mat e£ & eius naturae mansio per concordandam ejus, quae movetur ä Prima causa, & unum congelat alterum reliquum, & perpetuo se nxant, Sc jungunt sine ulla disjunctione, quaeres fierinon poiscr. TO U »atura unius esset affinitate participans naturae alterius Sc hoe 4*V. L
b>'
!ai 0 ai 0, 1 »M
propm-

jS Raymundi Lull i
propinquitate & vicinitate primi generis , aquoomniaprocefl e ' runt. Et ideo dicimus esse cognitum manifeste, quodhrecma te- ria prima est de natura argenti vivi,Se est ei propinqua, cum in prbjectione defendat argentum vivum vulgare contra ignem adustione absque fuga, & eum congelet^jßc mirabiliter retine^ post ipsius perfectam fixionem. Unde notandum , quod natu rä medicina non est, nisi argentum vivum bene digestum, & coctu* 1 ! per naturam fui sulphuris depurati. Et cum materia argenti vi' 1 sit de natura metalli, ideo penetrat illud & mixtionatur fecurU’ quoniam ipsum est de substantia & natura illius. Qir are debes i** telligere,quod argentum vivum fixari debet, pnmo in quadal* 1 decoctione descendente ab una proprietate, quae est digestio ^ perfectio ipsius per fermentum solis & lunae, antequam projecti 0, nem facias super argentum vivum vulgare, quia tota aerea est, ^ propter hoc ad totum volaret ab igne vel totaliter maneret > qU |5 tota ejus substantia est incombustibilis & aerea, quae res est op £ ' rativa & similitudo totius perfectionis.
Quomodo m omnt loco lafis noßer referitur. Et de ingemo quomodo potest reperin.
Cap. XXX VIII.
Um ergo fili tibi dixerimus, quod a talibus materiis or»n cS mundi res suam accipiant formam (iibstantialem , accidenti lern, & spiritualem, propter hoc dicimus, quod m omni loco n<s' strum lapidem reperies.cum de illa omnes res mundi fuerunt ptff' creata:,hoc cognito, vide qua materia cupis este philosophus,qu< 5 ab omni re, vel aliquibus eorum tu extrahes primam matenafl 1 ' etiam de potentia in actum, de facto Scactualiter, ut jam tibi r {/ velavimus, quod de illius tantummodo materia, quod ex ipsa Jummcdo sunt m veritate,magnitudine ß: potentia erunt procrea' tac, verbi gratia, quandp faber vult clavum facere, opus est, qu°" materiam con venientem accipiat, lcihcet, ferrum,quia sine mar e ' ria ferri non potest clavum fabricare : deinde per fuainstrumen^ habet figurare, per informationem ab intellectu suo venientes! 1 ' quousque ad optatum finem veniat: sic est de natura, quia qua 11 ' do vult aliquam rem incipere figurare in forma substantiali mat e ' liam primam accipit lmipliciim, quae est sine forma completa, & in illa fixare incipit elementa, quae sunt de natura diverfa,fecun^ quod sunt depurata & magis simplicia facta in naturali prxpai' 2 ' tione peractionem caloris temperati, figurando formas diversa 5 ’ colores, odores, sapores, <5c in coistplexionibus diversis, fecundis' 1 ' diversitatem mixtionum elementorum in hac prima materia, sit in animalibus ,seu vegetabilibus aut mineralibus rebus, qu 0 ' mani ad omnia habet respectum convertibile dicta materia f a '
ti#n e

«ff
st«'
fü>
ab
>es>
iitf
fiV'
ro»
ii>'
afb
>S-
tiö’
,«£
u»
f
n« f
tU'
tö'
uiJ
t«i
t«'
lb'
ea i
o»
te'
iilS
ifl'
lH'
te'
&
ai
«v
ai>
v e
o'
; 4 '
»e
Thbo&i.ca. 59
ti0| ie sus incornmixtionis Idcirco in omnia se habet cqnwrti,
Veluti generale semen omnium rerum,secundum operationem influentiarum rerum, & causarum conjunctarum & iccundum at- tr actioneloci,inquo est materia. Et proptetea genus limilepri- l ?°> in quo est materia per individualitatem primi genens, quo ^ «'cnur genus generaliffimutn, quod per 'corruptionem naturale CUrua vtificio trahitur ab illamatenajam complete formata per daturam & per generationem, convertimus & congelamus ist P ro priana naturam similem formae sol primi generis,quod dicitur ar gentutn vivum.quod est subjectum receptivum omnium colo* futn Sc formarum, cum conjunctione suorum elementorum, ta- uurn,quales sibi appropiantur,nam materiae proprietas est appete- rc formas infinitas- Idcirco huic nobili materiae est nobilis adjungenda forma, habet ergo nobilistima elementa, quas contineant formam aut Ipgciem , quam petis, quia recipiet talia, qualia ibi ministrabis, & ex illis tingetur, & de toto convertetur. Quia fermenti proprietas est lapidem vertere in naturam fermenti,icilicet, in naturam liquabilem & fundentem ratione oleaginitatis iubti- lis,& olei incombustibilis Sc fermentabilis, quod leniter intrat O- nines partes dictae materiae,quae in liquore permanente submergi- tur.qute postmodü vocatur termentum potens. Nam in sua natura omne metallum convertit,secundum potentiam eidem limita, tam, £t secundum quod sua elementa purafunt Sc temperata. Sic similiter erit temperata. Etquontanqhaec materia convertitur, Sc in omnem formam,Sc in omnem complexionem temperatam,ad quam appvopriatur, vocamus eum Mercurium nostrum,ad instar Mercurii ccelcstis planctae, qui est frigidus,calidus,humidus & siccus (ecundum revolutionem circuli repetitur, vel est temperatus, vel intemperatus secundum diversitatem pluris aut minoris suarum oppositionum, conjunctionum, autresi>ectuum,&eo modo hic lapis .quando est in aqua,tunc est valde frigidus,Sc quando est *“ iZue.tunc est multum calidus, Sc quando est in aere,tunc est val- de humidus, Se ste de aliis elementis. Et istud temperamenta de- ett tg', icut dicit Arnoldus de Villa nova in suo Rosario inc.14. quod mopm. Omnia sub termino definito.Scc.Sigtfine.Scc. Consimiliter nlt, esthsc materia convertens se ad naturam, cum qua
conjungitur, tam conjunctum, quäm divisim secundum modum
Sc virtutem conjunctionis aut divisionis terrgi fermenti. Idcirco fili, si velis, quod vertatur ad naturam metalRconjunge cum natura metalli,cum quo approximatur usque ad pastum lii* virtuose fermentationis, videlicet, quod adjungatur siccum, quod est materia, videlicet sulphuris metallicum materia humidi metalli, videlicet aeris, ut postit flucte Schuldere, co quod de homine exi- Vit homo.de tauro taurus,Sc dc metallo mecallu. Et m hoc evita-
£2 bis

6o Raymundi LulIi
bis errores illorum , qui tempore siio fecerunt lapidem rubeu 1 " fine aliqua fusione effectiva, quod in illo venit per proprietates metalli,quae est liquefacere lemper,Et notare debes, nullü’est se r ' mentum metallicum , nisi in auro & argento, quia sunt tinctus* per quas nostrum argentum vivum coloratur Et qui sine tali genio vivo metalla tingere credit.caecus ad practicam tendit ,Sc 3 " transmutationum suarum effectum, nam aurum tingit metalla i" •olore aureico rubeo, sicut sanguis,& argentum tingit metalla $ colore albedinisbene penetrantis ac intrantis omne metallicus corpus. Si ergo cum auro deargento scis tingere in arg. vivo, tut** venies ad magnum secretum, quod est ignis noster, & ista fu 111 media materialia depurata per ingenium natura:, in quibus fui’ 1 entia realia intensa Sc virtuofa cum omnibus suis accidentibus’ per qua: debes semper contemperare lapidem in mixtione, nutU' klone, fomentatione.
• Ad tenendum fieret e lapidis incentionem.
Caput XXXIX.
•TEne secretum , quod in omnibus rebus creatis & formatis p £l ■*" naturam in eorum ultima depuratione reperta est materia p rl ' ma omnium rerum & cujuslibet ipsarum in forma Mercurii. # hoc nobili videmus experientia, si tacere velis, qua: materia di# 3 est genus generaliifimum > non tamen quod accipias sicut capiti* 1 * laici, qui capiunt per terminum consideratum, vel per en^phantS' slicum, sed sicut est ens reale , qui est terminus materialis natur* a qua recipit sua principia materialia in actione generationis, qi** 3 est ens primum; qui est terminus materialis in natura, & philose' phia nostra sub umbra lögicali clamat cum generalissimum geni** quia est primae naturae subjectum, quodin tribus est divisum, pC* quod est genus generis mineralis: item est genus generis veget 3 ' bilis: & iterum est genus generis animalis, & ideo philosophia 11 ' nostram volumus comprehendi ä tribus principalibus generib^ 5 in arte experienti-?, scilicet, de minerali, vegetabili, & animali 1 Sciro fili, quod plures libros nostros legent Sc eos intelligere n 0 “ poterunt, quia in eis erunt ignoti & absconditi,atque cooperti t«f' mini principales nostri veri intellectus,& aliorqm similitcr,quip ct eorum ignorantiam & defectum laborabunt de die in diem n° 3 reprobare, quia dicimus veritate, & in fine cognoscentur oiW 113 cum illorum reprobdffonc Ideo ii postes attingere ad libros fl°' ffios a talium manibus absconditos tene ,Sc maxime ab illis, q 11 ’ hanc tractant artem. In quibus libris aperte revelamus totum cretum. Et super omnia custodi pra:sentem librum ab inimici* mundi, quia magna mirabilia ibi sunt & erunt inventa per certa* experientias, sicut dicemus in secunda parte hujus libri.
Quomedf
(
<
1
1
1
1
(
i
I
c
c
I
t
i
a
t
k
1
c
c

ThEORICA'
6i
'U(I*
:cfi
(et'
'1 3 i" ili 1 ll( | ' I# 3Ö*
u"*
Vlf
&
£'
3>
3 '
3'
-e>
i"
>s
: r
r
>'
5
1 .
3
l
idjut)'
lapit post incentionemsuam rte, PK* rtHtn ab aliis rebus,ad efficiendum et' completum,
C A.P. I> X-
C U L m «ltcrius tibi dixerimus > quod dictum Aenus eu 0 > 1 MU ;« °mni nigra combustione, hoc est tibi neceffariui ,q P
^Agentis omne tuum opus perficies adjutorio tmcturar „ C st Un * , ^ < l opus est,ut scias illud per artem Sc scientia nol 11
S l 5 11 ' e MtaKere,pi out dicemus tibi in secunda patte,Scexpo i
!P SU a o omnibus suis extrinsecis figuris,quas natura in ipio 1 ’
Jrut sunt diversorum planetarii figurae, ac diversotümiherauu u'Vertorü liquorum. Et de omnibus istis tamen plus inquibusda stuä in aliis propinquius reperta est, & majoris abundanti* & ad- nassionis majoris substantiis & naturis metailoruj fecundo quod Plus cotinent de spiritu quintf essentie.sicut inter vegetabilia vitis dicta materia masculina, & magnalunaria, quae est succus viralis,
8c radix frumenti sive straminis & porris & portulaca, malua & Mercurialis 8c chelidonia, & aliae arbores, & herb* , qtix sunt ca- lid* & humid* natur*, qu* portant flores , 8c gummas, uvtdc potest fieri oleum, quotum genus multum adjungitur mater,js & natur* metallorum & mineralium , Sc alia omnia qu* natura sunt calida & humida. Et inter bestias est species basilisci, Sc apü qu* faciunt mei, Scniel. Et inter liquores sunt sanguis humanus & capilli juvenum hominum ac utina, lac animalium & ali* hu- miditates viscos*. Et inter mineralia sunt sol & luna, quia lapidum sunt fermenta. Et de ipsis propinquius exivit dictum genus, quod melius adhsret propriis substantiis & naturis metallorum, scilicet, 1 auro St argento. De quibus debes fermentationem facere lapidis per conjunctionem naturalem, Scpostmodum habebit in omue aliud metallum ingrestionem mediante fermento, quod attrahit ipsum innaturam propinquam ver* medicina;. qu* par- t1C '? a n. t ^ etUiK Perfectorum corporum Sc essentiali corruptioni per c orum, Etpet hoc tibi extitit revelatum.quod quanto ma- gis appropinquat natur* gradualiter, tanto melius natur* parti- cipat , Sc quanto magis participat, cstius amore natur* eidem sc ad|ungit,Sc in eam convertitur. Quia natura sapiens citius gaudet Sc lxtatuv cum sua natura, quam cum extranea. Et sic appL- tet.quod per media natur* habes transire suaviter ad extremitates , Sc lapidem nostrum trahere de potentia ad actum.

6 % Raymundi Lui ii
t)e terminatione acßnc laptdn tn dfoerßsßgurü. Et quotrd do eß tnter laptdes, & tnter sales , CS tnter loitra, qt** omnes exterunt de jua natura. Et quomodo debet nasci.
Caput X L,I.
TN hac nobili natura terminatur, & finitur genus (tibi supra ■ctum) quod ä lapidibus traximus,de herbis & animalibus in f° r ' ina aquae clara: impragnat® a spiritu quintae «flentia:, quam postj ea congelamus cum vapore fui sulphuris ,& tunc apparet lapis, q u ' antea nobis erat absconditus cum (ua homogcneitateliquoro^' Fili nostrum sulphur inter lapides creatum est, & crescit inter 6' les, & inter vitra de prima substantia , de prima re, qua: est di$ J substantia arg. vixi. Fili de hac substantia arg. vivi facimus o® 1 ^ 6pus nostrum, quia incorruptibile est, sed non de sale, quod tc ( ' minatur in rupem,nec de vitro, neque de alterius lapidis lubsts"' tia, sed inter illa creamus,quia ipsa credimus este vasa naturae,qH dicturi) genus elegit. Et ideo, quando iapis noster creabitur, eum nasci de ventre matris fu®, nec amodo aliud ponas, quia cum defert virtutem ventris matris fu®,scilicet illam naturam sel' phuream, qu® omne argentum vivum congelat. Illa est terra, 11 * qua nostrum aurum seminamus, quia pofie habet eum retinens' Et talem intentionem habere debes in extractione lapidis a pris>' cipiis naturalibus tam lapidum, quam herbarum: cum Deus gl§' riostis posuit virtutes plures in lapidibus & herbis, per quas fi b £ ' ne cognoscerentur, multa ex eis mirabilia fierent supra terratf' qu® simplices absque dubio miracula reputarent.
~De magna conjunlltone. Et de modo masculi Cssemina■ & de JoluiS Iftna ecltpß. Et de secunda nascentia noßri argenti $/$/, ad faciendum ehxtr compoßtum.
Caput XLII.
Odo tibi revelatus est locus, unde potest exire nostrü arg £I V tum vivum, quod facit conjunctionem femell® Sc maseul'' Non credas,quod iit m loco femell® nec masculi in magno mag 1 ' sterio, imo eit quasi mediator solis & hin®, quoniam sine arg V>^ isto bene conjunger emur in perfectione lapidis majoris, prop tCt hoc cum diflblveris solem subdiacumriostro arg. vivo videh 15 sanguinem hominis, qui requirit retinaculum opportunum > h 0< "
est femellam
»P
to
bi
m
ct
tu
n e
te
tai
g'
cc
6c
ni
ct
Ve
M
i;
na
O
cii
fai
tit
st 1
st 1
d<
fu
cc
ct
st 1
ce
P>
v,
c;
el
st'
a<
p>
li!
st
fc
convenientem, qu® portat eum intra suum ve' 1 '
trem. Et hoc erit luna, qu«impr®guabitur nbigne.nostrisol' 5 ’ donec sit nigra sicut carbo. Hoc facit'noster Mercurius, qui tC ' solvit tincturam solis, qu® est rubicundior sanguine draconis,
c:
c
8
ipn

T hboR^^*
6 ?
J. stIÖÄl'- A» . .
sterna»«: totus tinctus. Postea venit femella, totum hoc, & exinde fermentatur donec ad partum . & ■ _n *. k' clarissime reveletur, quod generatio nostri lapidis _ toagni precii non potest fieri nisi cum masculo jungatui „ conveniens. Quoniam licet absque femella dictum co P tUn » solis postit dissolvi,attamen actio & passo nonpotert elleu- tie ptoportionato in actu generationis Sc corruptionis. Et per te sotimus scire, quod secundum terminationem graduum natu- r ® eomponimu? & discomponimus,sic,quod Mercurius in pi im gradu fu* conjunctionis tenet actum corruptionis illius,cum qu® commiscetur, quousque ambo decollentur, scilicet, & Meicurius ctSoi, ct MercuriusScluna. Sedlunarespieitactum generatio- t>is ad faciendum magnum lapidem, videlicet, quando Mercurius cUm Mercurio conjungitur, tunc non est nisi unum compositum, fetum nigrum sicuttarbo. Quapropter tunc apparet,quod noster Mercurius non est femella conveniens,cum corpus sit de tam magna puritate, quod per suam magnam claritatem corpus compositum corrumpit, & habet potentiam dividendi (iram naturam ab natura extranea, quae venit ab elementis in eorum conjunctione.
Ob hoc indiget alianobili femella, qua; habeat potestatem per vicinitatem recipiendi & portandi, & nutriendi nostrumcharum infantem absque deperdittone suae nobilis materiat, proptevea vertitur nigra, quia ipsum totum vult retinere. Tunc poteris dicere quando videris hoc,quod luna patitur eclipsim supra totam terra, quam portat in suo ventre, 8c sol similiter, quoniam nihil inde videtur, quoniam ambo eclipsim patiuntur. Et sic vidimus. Unde sunt multi Astrologi, qui credere nolunt, dicentes, quod boc est contranaturam,& de hoc dicunt verum. Sed non habent intellectum naturse, qui contra naturam est corrumpere compositum, quod ipsamet creavit per suam diligentiam magnam. Igitur ne. cesse est fili, quod dicta femella sit fubstantios» innatura, & propinqua generi minerali ad omnia accidentia totioslfibstantix universalis respectu masculi in complexione. Quoniam de came exit
caro, 5c ab aqua ventus, 5c de vento pluvia. Et ideo necessarium
' «st, qu°d habeamus duas substantias materiales 8c principales,
qux concordant ad unam naturam, ct sunt magis approximantes
ad illam, ut natui a paffiva de sua plenaria voluntate,5c de iua pco*
' pria natura habeat appetitum recipiendi formam virtutis vnascu- ' lmac. Vehit femina appetit virum per instinctum natur* magis,
' quam ulla res alia. Veruntainenficrinon poterit persimplicem femellam, cum ipsa venerit, & devallatur a genere generalissimo, cx quo omnes alix res sunt generat* cum linea' graduali: sed tum multis operationibus 5c eum longa digestione,in qua roultx, & quasi infinit* expenste indigerent, cum adhuc opus nostrum
Ea. non

<?4 RaymundiLhui
non fit inceptum: & quando lapis per artifiem subtile natura tallorum cum dicto argento vivo exuberato fuerit creatus. Qst°' mam nece (larium est, quod noster Mercurius misceatur cum n J ' tura duorum corporum, & postea ab illis expeUatur,antequam^ e illis potent fieri elixir completum. Et ideo sunt delusi Artist* moderni, qui credunt este ad finem, quando deberent incipere,# faciunt projectionem cum magna abusione, quoniam non intf' graverunt totum cursum natur®, qui durat per spacium duoriiS 11 annorum, complete, unde lapis est unius anni, & elixir alterius 0' mni novo Artist®, qui nunquam fecerit. Sed omni bono A rtist* experto, qui est subtilis, habetur unus annus,& tres menses, qu>* secundum quod corrumpitur,similiter generatur. Idcirco si est <&' pertus in sua corruptione, tantum magis erit expertus in (ua creS' tiöne, quoniam id, quod corrumpit,hoc idem creat, & totum b° c per operationem fit, qu® per nos clamatur solutio & cöngelati® 1 quas tibi dabimus per practicam scitam, &per nos cognitam i* secunda parte hujus testamenti.
.Ve naturis radtcahbits ad cenfi<}uendum,&citius attinge#' dumperfeihonem, & naturamJpectsthorem matrime - nu. Et de Virtute , ejust exit ab hos matrimonio.
C A p. X L I Ii.
pEr hoc fili, cum noster sol masculus indigeat magis apprOpti* ta femella in natura, idcirco eligimus materiam magis coctau 1 ! per quam decoctionem sua natura vertitur in naturam metall' medii, mediante quo nostrum magisterium melius complet^ cum magna perfectione. Ideo fili, tu debes eligere & cognosc 6 ' re meliores radices minerales natur®,quae sunt magis approxim 3 ' t® & approximanda: in natura liquabili cum toto eorum ingenii' Cum quibus precor te , quod nostrum magisterium teneas tect e ' tum, quoniam generans active, & generatum passive, esse debe? 1 in una specie & forma consimili, scilicet, forma mctallina, qu>* sic requirit natura, sicutloqucmur plenius in fine nostr®theof‘' caepto melius intelligendo perfectionem nostri magisterii, qu°“ comparatur generationi humanae, ratione distinctionis fuiseXU s aut generis. Sed licet dicta femella mineralis sit de calidiori o y tura, quam prima, quas non habet aliquid de calore nec frigo* 4 complcxionali, nisi in termino excellenter simplici, dicta tani er ’ femella mineralis est frigida iu natura complexionaliter fui m a ' ftuli respectu, qui est calidior actu, quanppla-sitsecundii gradu* naturales m complexione generationis. Et sic secundum dive*' sas actiones per naturam introductas, divers® form® producti sunt in complexionibus diversis dc potentia in actum. Et idc°

si ftmella cffct adjunctT& abdita P'iffiX serBe ^ s ^j[ratio2 . ^ndit a genere generaUisimo intentione ,q «(£ s dictus ma- ‘Phsduobus fieret,femella mineralis in hoc caso, fednost
culusrationefui magnicaloris, Lcteneretlocum m . ’ er **»», fient masculus perfectus agens, q«u est datorTmmx per actionem generationis ,& in quo est generatio per \ a portat materiam m esse completo. Et quia hcet i sorma a ct lva & matma n S . e st tamen remota usque -<d certam
gradnalitatem, St illi convenit dare activum rale materia e,c ! habeat poste dare ei certapr formam spiritualem,quoniam a i effetnimis tarda in generatione sihi similis. Etad evitandum ta lern errorem,naturanobis ostendit expetientiam certam, fflist vir- tUtesejuS debentaugmentari. Unde,tibi dicimus,quod hocnt soi masculi calore, tam in prima conjunctione solutionis ip‘o- •‘um.quam in secunda desoi germinis reductione,tunc copiose Sc inabundantia magna concepit femella nostra in suo ventre hu- mido soi maiculi calore,quem postea reddit libenter cum magno impinguato Sc amplexaüone craflä in soa reductione , & hoc per attractionem 6cappetitum,quos natura cepit de calore lui ma-culi jn prima coniunctione. De hoc damus exemplum,prout potes videre de aquis, qu* fluunt & defluunt per conductum fortium virtutum mineralium, quibus se adaquant & imbibunt, & per illas virtutes convertuntur in lapides, citius aut tardivis,fecundum virtutem mineralem,prout ipsa feierit per suum locum continentem confortata atlt debilitata. Et ideo confortamus jvostrat femella: virtutem cum calore soi masculi, ut levius & sine vi> sed a- micabili amplexu natura: possit suum germen primum fermenta- se,Si infra sumit ventrem tractum, convertere,8c congelare per calorem sui masculi, per quem calorem dictum germen venit in . magnam fertilem cxultationem , & tunc nihil agendum in transmutatione natura:,quia virtus corporalis femella: nostrae confor- , tata, jam retinet & alterat nutrimentum cum materiali calore, 8e
[ per virtutem attracti vam eidem per concordiam naturae infusam,
> trahit ad ipsam , & si c inspiflät per subtilem vaporem sulphuris, qui est in nostra mmera i« similitudine fumi Mercurialis sicci &
I lulphuret in ventre, cujus dtigrasnon uter» nec ardens,qui est Vicinus & amicus naturae. Et ideo dicimus, quod aurum est magis placens nostro arg. vivo , quam quedvis aliud metallum,sicut manifestat suae pur® naturae conjunctio, virtute cujus argentum nostrum vivum pure congelatur in sulphur multum placens, Quare tibi dicimus, quod ubi haec est virtus, ibi est proprie locus certus generationis nostri sulphuris,&. transmutationis nostri proprii germinis.
65
t e*
0 '
ia-
Ü
\*
,S-
f
!"
0‘
\*
ii»
st-
V
*
01
>»

6-6 Raymunci Lulii
Quomodo generati« non pote.fl lenire de qualitatibus ntmd remotis. Eide differentia quaesi inter masculum & f 'seni tnam. Et de calore pbtloßpbtco.
Cap. XLIV.
■pOst haec fili satis tibi potest este declaratum, quod de foemeib nimis frigida,& masculo etiam nimis calido non potest fieri g«' neratio,propter extremitatem, & intemperantiam suarum quali' ratum. Ideo capere debes aliam foemellam, si vis nostrum sacer« magisterium,quae sit calidior, & habeat qualitatem frigoris tersl' perati St complexionati ac materialem humorem, respectu pro' portionis caloris sui masculi,fecundum quod corpus naturale rc* quiiit. Nam ä tali proportione fit patenter, & extrahitur genera'
riva virtus de potentia ad actum. Vis ergo fili,quod dicamus tibi» in quot rebus debes cognoscere virtutem, qualitatem & quanti' tatem philosophici caloris. Inquatuor igitur rebus eum habe* cognoscere,scilicet,in subjecto, in quo est secundum natura,quod est arg, vivum. Nam secundum qualitatem materia:, vel proprie' tatem recipit propriam determinationem, ut patet in elementis,H’ quibus est secretum secundum naturam,& in illo,quod est proce' dens ab informativa virtute, habentem respectum ad coclestcifl Virtutem, qua: est natur® naturat® informati va virtus ,& haec de* pendet ä naturali calore. Tertio habes considerarem virtute pO' tenti® generativ® simplicis,& ista depedet a calore ignis commii' nis simplicis bene informato. Et ultra debes considerare propof' tionem hujus terti® virtutis inter alias, scilicet, quod virtusp0' tenti® generativ® teneat in se captam fotmativam virtutem, feil*' Let calorem artificialem rectum & gubernatum ab Art ista resp«' ÖU ccelestis virtutis,Sc quod dicta formativa vittus, scilicet, calo* artificialis excitans,captam teneat sua temperantia magna,qu® “ frigiditate contemperante ac temperante calorem stimulativtiif & cogente cajorem,remanente in profunda compositi compou tione. Nota,quod ignis philosophorum constat ex quatuor: IgO* videlicet innatiltali apposito in subjecto proprio argenti vivi,sic ut praecipit philosophus, cum dicit, quod proprius ponatur ignis corporibus, 8c calor naturalis simpiex illius subjecti, est calor v>* tus informativa, & proportio istorum trium,’, quia si unus exc^ dit alium,pr®occupat ipsum,& diminuit ab actione sua, sicut p e . calorem digestibilem apparet,videlicet,quod virtus potenti* P° fit operari,& si non,quod operetur sub potentia virtutis in form tiv®& ejus influenti*. Et quod subjectum dict® potenti* fit excedens, vel caloris in quantitate, Se hoc fit per solutionem* Unde nota de temperamento ignium similitudinaric in quantis te substanti*, hot est quod non excedat in potentia dicta virti
tem, w ’

*?®>tali actione,& quod non ditninuatur
*>tate contraria repugnans,&hoc habes scire, quo - . p
'Ucotonim debet poni in alterum. Et quanta propoi > .
Potenti* in actione sua , tanto etit activum productum ' , virtutis operativ* in suis naturalibus operationiuus ec cur( W natura. Et quia fili forte tibi videbitur impoflibUe tue tognoscere ad faciendum magisterium nos tibi declara ltn clarius in lecunda parte, cum pro hoc faciendum tibi dixerimus,
S u °d addes solem & lunam quousque patiantur echpsim > & Umt m capite & cauda draconis, tunc fili fecisti unitatem de pluralita- te >dequ a natura novam generationem faciet, quando dicta utu- las in se pluralitatem continet essentialem, Lc non accidentalem, quae venit ex parte Mercurii vulgatis,qui accidentibus plenus est.
Et ideo venit error illorum ,qui decipiunt homines per suas accidentales tincturas, & credunt, quod illud (it arg. vivum nostrum essentiale Ec substantiale, quod quidem habet majorem virtutem
in centuplo,quam accidentale,quia operationes essentiales Lc iub- ftantiales nobiliores sunt, quam accidentales, 6c melius in nostrO magisterio. Et in illo casu declinat ars asimilitodine natui se, quia materi* natur* respectu materiarum attis.no sunt nisi accidentia ) philosophice loquendo vel mediocriter. Quare opus est naturae» quod subtilius habeat formare creaturas suas omnes, 6c cum ars non postjt adeo subtiliter operari > opus est, quod ei secunduift suam potentiam succurratur, & adjuvetur. Ec hoc est, quod ei non administretur materia tam subtilis,scilicet per pluralitatem essentialis & substantialis materi* per omnia ejus accidentia. Et quanto natura est magis essentialis per unitatem pluralitatis.tanto virtus est pluris majovitatis & magnitudinis in essentia activa 8e passiva, nec dista virtus habebit in se operationem nec aliquod subjectum essentiale,in quibus bene se sustentare possit sine tali a- ctione 8c passione. Et ideo talis pluralitas in nostio magisterio naturaliter desiderabilis est.
Quemedo ex unitate argenti <bt%i nofiritfteodeflfaihsm depluralitate,extt hirtussimplex aßimilxtt-
t lapides,
, Caput XtV.
. A® " ac boitate nli facta in pluralitate exivit quaedam nobilis . potentia, & unii secretum principium naturale, quod per luam t hmplicitatcm a se transmittit foras de primis rew ibus entibus ad
finem. quod in illis manifestentur fuaYecreta.Et sic per simplicia secundaria revelantur potenti* prini* fpeci;>s in unum con- 1 >unct*,quodnominamus chaos,natura,erigo, leo virdis arcen- tum vivum,unguentum,okum. pastura Ec liquor ma^ni valoris. deo,qui a mulsae virtutes una.se sunt in imum potentia naturae,
pei

ct R 4YMUNIH Lniu
per artem magisterii gubernatas. Et de illa exeunt operatione* secundarias, quas ad generationem tendunt. Quia finis realiun* entium prasdictorum est in fine primorum simplicium,& sic est 1(1 toto cursu naturas, secundum quod unum ejus reale per suä sub' stantiam nobilem, ac ejus dignitatem habet plus vel meliore«* virtutem,quam aliud. Et quanto majdTis virtutis est.de tanto e' jus operatio est in majori & meliori virtute ac potentia. Et ideo ifl sophisticis operationibuspoflimt revelari omni inquisitori huj** 5 scientia: & scrutatori secretorum naturae, & suae nobilitates st' cretorum,quas sunt in entibus rcalibus, quod didum est,si sciat e* considerare,per quas notitiaS ad magnum nostrum secretum po' terit devenire , dum tamen habeat primo notitiam de substanti' 5 materialibus, ä quibus exeuntentia realia de potentia in aduo 1. Et ideo fili scias,quae (pecies sunt in mdjori virtute,& illas sub quf bus partes individuales erät virtuosiöres respectu proprii generi 5 ipsorum. Et ideo aliqua individualia sunt in natura mineraliun*’ quae majorem & nobiliorem habent operatione, quam alia,sierit sunt primo sol, postea luna, & sic secundum quod virtus est m a ' jor in uno genere,quam in alio, sic ejus operatio virtuosior est *** illo,quam in alio. Et ideo noli operari nisi in didis duobus lum*' naribus,& in cotum mediatore,qui est noster Mercurius,quia eO' rumoperatio est nobilior 5c majoris virtutis in soa specie, qua** 1 in aliqua alia.' Et quando videbis,quod pluralitas duorum cos vertetur in unitatem, aut totum in genus unum per potentia« 1 principii adivi & simplicitatis dictaenostrs materias, tunc obd* 5 ubique in uno participant fines specierum, & in isto generis pr>«' cipio,&in ista unitate fines individuorum incipient primorum ’ quas natura possidebit. Et ideo necessarium est, quod corrupti 0 istorum sit incipienda & principianda ad dissolutionem sui gen«' lis novi,in quo sua prima materia vel natura salvata est. Quas* patet manifeste,quod sine simplicitate non esset potentia 8c d«' minatio in cursu naturae, & line poste non esset species, &si« c specie individualia non essent,quia neceffimum est, quod habea« 1 este sub una specie propria.Et sic tibi revelatum est fili,quod ci*« 1 intensa simplicitate omnia entia realia, & eorum natura: move«® se,& etiam phantastica, & quanto eorum major est motus,ta« f0 melius potes cognoscere > quod virtus naturalis est majoris p ° ie ' statis,& per consequens ej us operationes,& ideo in majorirate,^ »n virtute motus > multiplicatur majoritas & virtus suae opera« 0 ' nis.Notitiam autem majoris vitutis habebis per notitiam arnpl’ 0 ” ris motus,si seias ejus majorem finem cognoscere, quiamot« venit a potentia,& potentia a simplicitate,intclligc corporalis . naturaliter. Et simplicitas venit a subtilitate, & subtilitas venis 0 solutione, quae est finis corruptionis individuorum veterum vC
antiq** 0 '

/so
T H E O RI C A. ..
»«tiquorum. Ideo dicimus.quod per soluticncm tra iitur api noster de potentia in actum , cum de illa descendan toncveta.qux sunt instrumenta omniuq» naturarum p ■
rutn&reaUum per cofufionem nobilis mixtionis, & in u-
°rnnia nobilia agentia, in quibus (fcnt majores motus, in
1'bus patientibus, in quibus semper moventur sua agentia p pria. Et quando motus habent majores virtutes ad agentia, unde recipiunt nascentiam 8c originem immediate, quam non a beat in patientibus, de tanto ipsorum operatio est maioris virtutis in activis,quam pastivis. Etideosolestmajoris virtutis,&ma- iorem instinctum habet generationis ,& citius creandi sibi simiae, ratione fui motus, quam luna vel alius quivis planeta in toto totsu natur»,sicuthomp majorem habet appetitum ,quam ice- tnina, Scamma melius, quam corpus. Si ergo fili scis talem ma- sculum appropriare tali foemcllae, habebis puerum, qui nunquam morietur,imo faciet mortuos vivere,& post mortem vivet cum illis.
Qu*»da Artist a debet censiderfre petentia* dierum argen- teiHffl *etSrort*m post eonjun&tones ipJoTu&j) O dtjsteyeji- (tatßti eff eiltet rcßitttu fuornm efftSuum.
Caput XLVI.
pOstea fili non debes ignorare potentiam istorum duorum at- ' "*■ gentorum vivorum, quando scilicet simul conjuncta sunt pet dissolutionem,cum unum sit activum, aliud passivum. De istis duobus per concordantiam distere»tialem > qua; venit a potentiis & virtutibus unitis, exeunt quatuor naturae principales, quae vocantur alio modo quatuor virtutes naturae vegitivae. Prima nomir natur attractiva vel appetitiva. Secunda natura retentiva St coa- gulativa. Tertia natura expulsiva. Quarta quae est continens,di- gestiva. Natura attractiva facta ex dominio caloris per siccitatem temperatam. Retentiva fit per dominium siccitatis. Expulsiva fit ex dominio humiditatis 6c constrictivx frigiditatis. Et natura
oigcuivaht per putrefactionem, quae facta est per dominationem caloris per moderatam ac temperatam humiditatem. Natura at-
tractwa movetur a masculo calido. Lc retentiva a terra patiente, Expulsiva movetur ab humoribus parentum,qui miscent se in dicto genere, quod.nominamus arg, vivum, quod quidem propinquius descendit a genere generalissimo. Et digestiva movetur »qualitate ignis corporis temperati cum ipsorum humore per dscostionem omnia linrml immiscendo. Quare nos vocamuidc dicimus omnem meliorem partem totius compositi dsoestamSc lc P»ratam, unguentum, animam, aurum nostrum lc oleum.
Unguen.'

yt) RaVmunci Lutu
Unguentum,quod colorat & tingit & fundit, & facit fluere om |1i arg., vivum sute ratione perfectionis, quam acquisivit per dictu 111 digestionem,quia in eo frigidü conversum est in calidum,ficciu 11 in humidum,ponderosum in leve, quodlibet perlita Media,^ quilibet per suum motorem. Fili si nescis differentias,quae i» 1 ’' inter calidum & frigidum,masculum&foeminam. nunquam sc> f - opus nostrum facere. Scias, quod nihil potest nasci nisi ex f<f' mella & masculo, nec aliquod germen generari nili ex calore > humiditate. Fortitudines appetitiv® sunt masculina: calidae ? ficc®, & sunt ignis coagulantis. Retentiv® sunt etiam mascui 1 ' n®,frigid® & siccae, & sunt terra. Et fortitudines mundificativ#’ aut digestivae,scilicet alterantes sunt foemellae calidae & humid#' sc sunt aer. Fortitudines expulsiv® sunt similiter fcemellae frig 1 ' d®&humid®,& sunt aqua. Et quinta fortitudo vita est infa' 1 ' tis nostri, quae amplius non est alicujus qualitatis, scilicet frigis' tatis, humiditatis , siccitatis, Sc caloris, quia non amplius cali^’ sicca,frigida,nec humidamcque foemina,vel masculus. Fili nost f * infans habet duos patres, & tot matres, ideo delicate nutritus e" ab eorum tota substantia, regnat Sc regnabit in mundo, nec m# netur. Fili fortitudines appetitiv® sunt calidae Si siccae, Sc sunt ' 1 ' ia-,quae attrahunt, tingunt, & colorant, formant colores sine paratione vel alteratione, Sc istae exeunt ab igne, qui est eorU^ pater. Fortitudines retentiv®, frigidaeScsicc®sunt illae, quae ad' jungunt colores corporibus,& ea mollificant ligando forti vine# io dictas tincturas sine separatione aliqua. Fortitudines digest 1 ' vae,mundicativae, sunt illae, quae mundant & lavant immunditia* corporum,Sc de ipsis extrahunt primam naturam Sc ipsiim arde# tem, accensam, Sc illuminatam constituunt & ordinant,quia su" 1 calida: Schumidae.Fortitudines cxpulsivae, frigid®, & humid® fu"* AI®, qu® expellunt vitia mundi, & quando lit opus,ipsa transis 11 tant corpora inter sc simul,quousque in illorum crudam naturas transierint,& post,quando quodlibet elementorum, omnia vef” sunt in trnum.nunquam separabuntur neqlie dividentur. Et ssc 11 * ■quodlibet ipsorum fiat in corpus redactum totum, sic etiam ‘ f corpus vertitur,& sic per artem se componunt,& in unum addi'# tur ,Sc adjunguntur eorum natur®. Quinta vero virtus est quae totum facit,Sc omnia ducit 8cconducit ad finem fu® coi 1 ' positionis ,Sc est Ipiritus quint® estenti® per naturam influxus j. compositorum substantias ad finem,quod lua virtus per artem reflexa, Sc infixa in ipsis corporibus.
Qumada lapit fort nur dt^ersa nomtna per suet disierjos effeßtts.
Caput XLVIL
pili,quando voles nostrum magisterium incipere , non op« ,rI ^

st'si de naturis melms lucentibus. De quib *■ i. wsper
lucentibus minor mundus creatus est, quas tibino •, «,JL
luas proprietates, Scias ergo sili > quod sulphure &
gnesia est charistima nostra terra - Se secundarie est aer >
Utgentum vivum est aqua nostra viva, qux fluit Sc currit p
tum corpus. Sed spiritus tecretus est aqua fecunda,a qua omni»
t t * . * „ __trortUMslrtOClfl»
^ tum corpus. Sed spiritus tecretus est aqua fecunda,a qua o ,
75 tesbabet accipere nutrimentum, 8 c omne germen,vegetationem,
! Ee omne lumen illuminationem debet habere. Si autem opera-
tionem desideras facere magistralirer. Le per artem sine salio, ne- ' ^ ceffanum est, quod in coaequali täte naturali ducas omnes istas : . tiaturas.scilicet calidum Sc frigidum, humidum Sc siccum mascu- a' 1 ' lum Sc foemellam magistraliter. Ex hac conjunctione patet prin-
cipium generationis lapidis, Sc postea nutries per aquam, qua; fc- l£' cum portat in illa lumen Sc vitam, ac spiritum,coquendo xqua- ig l/ liter opus tuum cum residentia, constantia, existentia,atque a' 1 compone istud fecundum compositionem illorum, de quibus ,d>' vult componi,scilicet,iol Sc luna , & Mercurius noster. Fili de di-
clä» versis naturis fundatur nostrum compositum , quoniam corpus Vd quantitas ipsiusa melancholia fiunt, tunc ignis,qui est cholera
e $ rubea compositus & additus estcordi vel epati ad bene dirigen- ,(y dum illud, quod ad cor venit,post hanc digestionem materia per
‘ jj» ignem digesta est expulsa Sc trusa ad epav, cui additur aer,qui est j£. fangvis fluens & decurrens per omnes venas corporis,Sc tunc ap- pavet color,quando in rubeum totum versum est. Et aqua,quam jd' phlegma vocamus,posita est in pulmone, & ascendit in lingua,8c
t iT aliis oris insttumentis. Sic fili opus esttibi,quod per scientiam & ftv mensuram artis,addas naturas, quousque corpora facta sint spiri- j.ji tus per fortitudines accidentales introductas in cursu philosophiae nostra: per artem magisterii. Adde ergo duas naturas, quousque ,pt traxeris totam naturam puram & lucentem, atque claram, nam
,flf de illis duabus debet una clara nasci, qux totum genus suum illu- V minare debet. Custodi tamen corpora in suis liquefactiqnibus, rb 1 quando ens in opere, noli transcendere mensuvam, quam signa $ naturas tibi monstrabunt in qualibet decoctione,quia natura in ;l) c naturam mutatui ,quousque corpora in eo remaneant permanen-
■,j tia ad liquefactionem,& ad fusionem .propter permanentium malli' tenarum fixarum, qux sunt nostra secreta bene temperata Sc hu- jj, unda, in quibus corpora verta sunqper artem'magisterii,Se sunt & ungventa,olea,fermenta,Sc animx.Scsoles,quilueere non cessant
,d supra terram nostram, atque radiare, quare laborare oportet te, !>k m attenuatione natutx.ad formandum corpus philosophia:, quo- «sque sit aqua clara, qux aqua vocatui aqua fapientix, nam tota «st aurum & argentum, delata in actionem elementorum spiritualium.

)
yt Ravmunbi Limi
tualium.m quibus quiescit Se gaudet quintae c flenti* spiritus, q u '
totum fecit.
.Quomodo Art iß a (f operator debet cuflodtre naturam ß*' rttui cjülnta essentia sicut formam formarum. Et j«c" J
medo debet tUam tntelhgere. Et de mensura ignu.
Caput XLVIII.
IDco fili necessarium est tibi custodire naturam spiritus quiris ■ essentiae,sivisaliquidfacere.quaequidetnaprima causa depc 0 ' det,sicutforma formarum,qu* posuit se indictis quatuor natus* honorabilioribus, & est nominata anima elementorum, luit*^ clarum,St spiritus quintae e flenti*. Et quia omne formatum stantialG immediate descendit ab ista causa proxima quinta,& fl 0> clamamus eam matrem matrum omnium aliarum formatus' Fili non debes intelligere.quod htec forma Se spiritus sit nec cß dus,frigidus,siccus,nec humidus, nec masculus aut foemella, ^ inellige.quod causa magnae perfectionis ejus attingit ad quaj?' libet earum quatuor naturarum, nam sine spiritu isto nonev^ complexio in aliquo complexionato,sicut manifeste cognosciif 11 * & videmus cum certa experientia in ligamento & complexio 11 / quator elementorum, quae quidem contraria qualitate sibi tyf repugnant,quia repugnantia dictorum elementorum contradfj’ rum non poflcnt concordare quod in unum redirent, nisi e stet lud nobilissimum medium, quod confuse per omnia vadit df menta, & in qualitate suarum naturarum participat. Idcirco^ 1 ! fi istud vis cognoscere,illud est quod ponit inter inimicos pace 1 / & ad illud convenit attendere,& gratia exempli, aer Se aqua fu/ inter duos inimicos,aer inter calidum Se frigidum, Se aqua firt* 1 ^ tspeumsit inter humidum Se siccum, scilicet inter aerem Se t£s _ ram. Et ideo quando volumus, quod siccum convertatur in I 11 " midum capimus instrumentum quod est inaqua, quae quid* 1 ! participat per humidum humido radicali, seil. vapori humidit*, aereae discordante a suo phlegmate aquatico,in quo spiritus qU>/ tus delatus «st, sine quo vapore, qui est materia nostri germ"’ 1 ’ deportati in suo phlegmate, quod descendit ä dicto genere g e,,C ’ ralissimo.non poffetcongelari. Ideo tibi dictum est,quod bes scias fubstantiem aeream disponere lapidis nostri, Se substanti/!/ tertae ejusdem lapidis,qua: estsua mater, quosque sint absque*/, paratione bene conjuncti. Fili substantia aerea est materia n°}.. germinis,quae alio modo aqua nominatur permanens, bum*** tas cujus multum calida est, quia induta est proprietate ignis » tura:,Se ideo opus est, quod seias eam disponere Se cog nosee s ' supra quam terram debes eam congregare Nam jbiestvisto 1 ’
omu cS
orn
geri
Vas
exci
beri
terri
Vific
Vos
P*0[
stus
di&
r eso'
flarji
ren:
tion
excit
tali (
strix
sapii
capit
mati
hum
peti
ium
sicher
perc
que
adpi
covp
sub st
eam
jicia
bebi
calo:
natu
cstn
falis
nem
rnin;
fiatu
derr
&Qi

1 , .. . THEbiuci;
2 nes S ue virtutes ibi jacent nostri Sapidis, b nrunis estet congelata & converfii in venti
expirata acritate. qu* fu* participat essentiae per Vita-
----- amniius ha-.
, - . . .. 75
^jui— Nam si substantia i ventre matris {ii*,qu* est
4
:t>'
4
i»
ib'
. 0 *
d"
5
fd
|K*
5-
f Xcit ativi caloris,germen line anima remaneret, rieC ampiius
pulsum,ncaue motum alicuius spiramenti.Et lic äB ruo a\
**** mortificaretur in albo colorato, qu* indigeret -puitu vi* Vificativo, scii, aere, in quo ornriis res vivificatur 8c mlpiratur.
Quare terra nostra absque spiritu’isto non portaret aliquem, rructum,hamiste spiritus eam perficit,' V eli? ergo.fili(acritatem volatilem in terra sua congelare, amoroso nutrimento ignis ap- propriatissicut infanS inter bvactiia mattis luit, videlicet, quod dictus ignis sit in isto gradu proportibnatus quod vim spiritus calij di Sihutfiidi non superet. Nam ipfiiis spiritusnatura calida cito resolveretur per ignis improprii flammam, sicut virtus magnas - stammte virtutem parvi annihilat. Et debes in hoc casu affimila- t« narms.scilicet.quod non capias de igne tlementah in genera» i tione rerum naturi,nisi inquantum indigebis ad proportionem excitationis ignis natur®,qui movetur per totam materiam.Er dc tali similitudine natura, iri qua est virtus generativ» ,- est tua dire- ctrix & magistra. Quare scias eam infelligere. Nam ipsa magna sapientia provisa, & magna solicitudine in Itio naturali opere noni capit de igne elementali, nisi tantum, quantum indiget ad informationem sua: materise. Sic fili debes tu facere,scilicet, 'spuitutü humidum dictum infigere in suam terram, & suaviter desiccate per calorem,quem nominamus e&atesim, ipse enim patitur sensum natur» , quia sufficit ei, quod siccitas terrae sustentetur per siccitatem multutp debilis ac tenuis ignis. Et cum toto hoc per calorem subtilem dicti ignis sua sibi natura excitetur, absque transgreffione virtutis illius,quia per illam spiritus calidus ad profundius honorabilis materia: penetrat dc intrat,sicut anima covpns intrat hominis ad vitam dandum. Fiti.hxc est veiiffima substantia aerea, quam debes per ingenium flaturale cogere, 84 eam in corpore fixare,ne mbrtisicata remaneat. Et post hoc prö- pcias luum phlegma cum onMius supcistuit.utbus j & tunc habebis substantiam teneam bene disp.sitam perhumidkatem Sc ca orem,fine separatione unmstb altera , 6c totam conversam ad‘ naturam aeris,quod ligamen factunafuit per dictam aquam,quae Cst medium sicci & hurtudi,Sc inceratio natur® vocatur,aut flaturalis, eo quod natura facit eam per ginerationem Sc vivificationem rerum mortificatarum, quando per/sublimationem conterminat siccum cum hfimido, & «obverso; Haec enim mixtio naturae, quia cum igne fit, Scsine illo non. Ideo necefle est,quod de multum subtili terrestri,Sc fortiter digesto ac iubtili calore a4-
ur sit compositum j siCut Ifl Vate liatur*; in qua dictiinS
' x »E-
io'
ille
ilii
if
F
$/
d'
ii>'
ii*
W
$
<0
'e
1>'
ii'
v
fCi
4

74 Raymundj Luili
h umidum Sc dicturo terrestre simul miscentur subtiliter, Scf^ minima, & insensibiles petas, sic ut minimum terrestris sicci ^ minimum humidi ad quantitatem unius grani de uno,& ad qua"' titate similem de alio congregentur simul,tali modo > quod un » 1 ' 1 nec aliud separetur ä partibus generis siti, sicut per eorum&bll' mationem apparet manifeste. In qua certa & approbata experiri'' tia videtur,quod hoc totum yolat & ascendit, vel in toto rema» { inferius. Et sic per artem invenitur, quod nulla partium sepal^ turab altera, postquam natura Iwec colligaverit cum majori f minori,&cum magna & miraculosa solicitudine. Fili,hoc totus 11 in prima nostrilapidis creatione, & est alterarum rerum mixti"! alias vivorum argentorum alterorum unio,quae possunt csllig 3 ' 1 in essentiali Ipiritus quintae unitate essentia: per alterationcU 11 adeo quod nunquam postea separabuntur d suis homogencita»' bus,sicut postea videbitur per experientiam sublimationis, q 11 ^ potest aggregare hoc,quod de uno genere est. Postea non de b ei ignorare, quod necesse est,ut medicina nostra de una natura ^ uno genere componatur & componi debeat.
Qucmodosubltmario separat furum & mundum abimpd^ Qs immundo,per subtilitatem ingenti artis & natura- Et quomodo debes tntelltgere animam. Et quid esi anima.
CAp. XL IX.
pOstea fili sublimatio nostra separat totum purum & mund » 1 ’ 1 quod collectum est Mercuriali unitate, ä fecibus grossis ;tei f "' siribus & immundis.Et ideo tibi necesse est legere,scrutari,& it""' tis considerationibus rationalibus studere super isto rcgimi» c ' quia hic est totum periculum, & utilitas tota.totumqucmag^ 4 ' rium,scilicet,puerum nostrum informando, ac animam in corp*| S ejus inspirando cum humore Sc calore veri luminis Lc clari qui»"' quandoquidem tunc videbis transmutari materiam de colore 111 colorem,nec intellige, quod hoc vi fieri debeat,sed penngen » 1 ' 11 & subtilitatem, quas a natura debchß intelUgere,nam per ipsius pientiam habet natura multam solicitudinem habendi, & dep» r ' tandi materiam ad suam perfectidpei». Quare si omnitemp 0 ^ desideras opus invenire per naturam, administra scmper nat» r# disponere liram materiam cum scientia rota in igne, secund »* 11 quod natura eum disponere requirit & petit. Nam tunc si* u,, | proprium faciet debitum,quia format, collocat, & permutat w" teriam & non tu, quando eum reperit, quod per artem resp "" 1 principiorum naturaliü sibi appropriato ftabilitata est Lc p r *P* rata materia,tunc natura per tolicitudincm & incelligcntiam #bedieqda materia totam perficit materiam. Et sicut nihil h*'
besag c '
(
t
c
«
I
F
r
E
t,
r
d
h
d
e
t
t
II k
t
6
ti
d

ei*
13 "'
nii"
ibli'
ie"'
itrf<
a"*'
\»
x»
ti"!
rat 1
5
jti'
u*
?«*
F
<c<
"i
■e
, 1 '
t'
s*
■ji
i"
v
t
t
o
0
Theori.c-a. 7 f ;
es ag?re nisi administrare naturae, eo quod nulla forma excepta ^ima est movens materiam secundum proprium suum actum,
** ‘ine motu res non potest generari. Et ideo ab anima totus provenit effectus. Non quod intelligas quod hoc ht fecundum c ! u °d fit organicum corpus philosophicum-, & habeat potefta- teni vitae in animalibus, sed sicut opetator est in artificio suo. Et 'deo fili haec anima non est virtus sexta, sed est virtus quinta qua- tu °r elementorum, quae supra rclulr.it, & de puriori essentia qua* ttior elementorum. Et ideo in sphaera ignis quiescit, 8c ibi habi- tat per continuum motum, Si causa sui motus est ejus calor exci- tatUs naturalis per ignem simplicem elementalem, sicut in eodem S ra du. Custodi ergo ipsum nc excit prae calore nimio, & habeas e um in amove.
Quomodo natum elemerttales exeunt d mascula fte m mina ad faciendum generationem.
' Caput L.
f'Um autem fili de quatuor naturis supra dictis du® ä masculo, '“'ac ali® du® a femella dcpendent,nnde vis est quod in simul ha~ beant pati in mutatione suarum naturarum tantum, donec supra dicta virtus quinta ponet ea in vera concordantia', & lisautra cum eis per talem ligam, quod nunquam ad finem termini sua: mixtionis, qut per se aut per aceedens separatur ab eo quousque per corruptam separationem edictas virtutis venit ad finem ter» mini suae commixtionis, &{it detoto separata, dissoluta,& deligata ä toto composito. Et tunc elementa potentiam non habent ,e retinendi, sed separata remanent ,& disligata elementarie u- *'Um ab altero,quando eorum ligamen,hoc est virtus quinta prx- ‘ctaseparata Sc dissoluta eftabeis.tanquam ves confusa & deso- ata.qu* iuum gubernatorem amisit. O vos pueri filii doctrinas eauratae > notetis hanc nobilissimam virtutem, si vultis quatuor p. "menta simul per unitatem ligare, qiua sine illa mixtio vera au- 'gfaphias st e que unio fieri potest ipsorum. Et cum ista fit suo "'siperamento quod ex nobili concordantia nascitur cum propria 'jtfura descendente ä superiori natura, quae natura habet in sii r l 'osophiam & scientiam (eptem artium liberalium,quibus ope* Quoniam ipsa in se portat omnem Geometiicamformam» 05 °mnem rem terminat virtute Arithmetic® su® per squalita- * Cn > «umeri certi & pernotitiam Khetoricalem,intellectum suum ? Uci t de potentia in actionem. Vos ergo filii doctrinas,debetis n ° c ‘«strumentum cognoscere, fi scire velitis 6c experientia certa Videre virtutes influxas, & reinstuendas, tau» natur* lapientia , quam artis sagacitate in luis compositis-
k 2 Dein*

7 §
Ratmhnbi Luui
De intentione,per quam fit unto quatuor elementorum• Et quomodofote fi fi en ,& quando,(3 quare esi salium.
G A P u T LI.
A Ntequam facias fili unionem spiritualium elementorum, ■^pus est scire , quöd per intentionem fixandi ea velis unire a finem,ut ista unitas fixari possit quousque ipsa resistere possit cs>* tra bellum ignis. Fili ignis est propiictatis talis .quod null** 1 * rem corruptionem habentem pati potest, imo ipsam omnino ' £< eundum ejus potentiam annihilat, cum sua proprietate vel* 1 ' quod nulla corruptio post eum sit, per differentiam magnae cO* 1 trarietatis,qux est inter proprietatem ignis, & impuritatem al>^ rum elementorum. Ideo fili neceste est tibi,quod primo habe a elementa praeparare cum purgatione philosophicali, quousque 1 habeas illam puram naturam,quae puro elemento est appropria** & primae rei a centro ipsorum extracta; in forma crystallina el a ra & resplendenti,5c hic,id est,illud clcmentü, ignis dicitur,qui e incorruptibilis,per quem dicunt philosophi, quod corpora res 0 ' vuntur in argentum vivum quem auferre sapientia est. 03, jam tibi diximus in capitulo formae majoris, quyd terra qu** calcamus non est purum elementum, sed dementatum a ve quinto elemento, quia in suo centro reperta est virgo & ve**p virgineum elementum & sic de aliis elementis intelligere deb c ' Hic iterum tibi dicimus, quod omne illud, quod non erit de p u ( elementom natura comburetur, & ex toto annihilabitur, & t*> £ ipsa elementa pura,clara,& munda remanebunt, & terra resp^ dens clarior crystallo. Et hanc purgationem faciet suprci 11 creator quousque magnus mundus in suam primam rem e? Vertetur, scilicet, omnia elementa in suam primam cflentiä*; qua; postea ignem coeli non timebit, quia tunc motus natur# A prtrna: in scmet remanebit absque aliqua corruptione. Sic *1 ♦pus tuum habes huic operi assimilari, quod nominatum est *?, nor mundus, purgationi magni mundi quousque motus el
absque aliqua corruptione permaneat. t Et tunc amplius non 1 mebitignem, sed simul omnia elementa magno quiescent anf ^ re. Vide igitur quantum creatori summo tenearis, qui tibi de este ad salvandum te, & talia tibi demonstravit si ea videre aut habere. Ideo fili scito cum nulla res imbuta corrupt* 0 , possit pati vel tolerare ignem, nec ignis in se pati corruptione ^ oportet,quod lapis mundus msgistraliter trahatur' separatus^ omnibus immunditiis & foetulentiis corruptibilibus, anteq u ‘ praesumas ctimfixare, quousque sit natura pura,qu* est rei p** -fehjicnto appropiiataSc primse rei.

T h e o 5 . i e A. 77
k^opmßt tata substantia lapidis est impfdgnata igne spiritus quinta essentia. Et de gumma pht- lesophorum.
Caput LH
S pias fili, quod substantia lapidis nostri esttota ping\ v is & igne ( i m P'Sgnata,in.quo movetur,Sc est absconditus spiritus quintas «enti*, & ibi babitat, scilicet in sphsera ignis, cum lapis noiter st 01 est spitstus quintus est totus igne plenus, & est in omnibus stuatuor elementis divisis, vel non divisis, & in omnibus habitat ‘acojstihcet ignis,in quo est lapis noster aereus, haec proprietas E in omnibus mundi compositis. Et ideo dictum est,quod lapis n oster est in omnibus compositis mundi,& per totum mundum P e r illos qui beneintelligunt, sed differentia est inter lapidem, 8c lapid em Nam temperamentum fieri non potest,nisi per seltnen, ka.quae habent necessario fixarelapidem,postquam.versus estis naturam metalli, scilicet sulphur & argentum vivum, 6c non exit fermentum de hoc vclhoc.sed 4c sole & luna tantum. Cum nihil petimus, nisi quod lapis convertatur in suum sim'ile,quia de ipsis est totum temperamentum, nec fermentum est antequam dicta corpora in suam primam materiam convertantur. Nam convenit,quod de oleo & multum subtili terra fermentum sit componendum,similiter Sc medicinam per inceratipnem naturalem solutionem Scindurationem, quoulquc sittanquam substantia una gummosa. Et haec gumma potentiam habet convertendi ad sc omnem aliam rem,cui adjungetur. Fili haec gumma est nostrum compositum fermentum, 8t similiter medicina, quae potestatem habet convertendi post supremam medicinam, qua: postea for- naata est de dicto fermento composito. Et dicta nostra fermen- ? simplicia sint nostra prima olea, de quibus composita nestis d^ymenta facimus,quae sunt magni valoris medicinae. Quare nisi c>as duo corpora perfecta ad primam luam naturam reducere, °n poteris ulla fermenta composita habere.
%irtHte universali, qua stparat elementa , & $*+ t &nfuiigif ea& unde tUa est creata t» umVer- salt cognitionem.
CAp. LIII. ;
Ijlfertfirn est filsiqu odqiucdam virtus influxa est in omnibus Me«
. rrierfatis cprpor» i ts.quia sine illa este non possent, sed in Ky> ‘hogeneiVnUUS ruminatis dicta remanet virtus in mineralitate PCpetua, & est ista, qu* opinem calorcmhabet pati,ratione fuP Pcfect* decoctionis in forma humiditatis liquorotse. Et ideo heceste est, cmod de metallis perfectis eam trahes, quia de >psis * I' ; vestit

Ratmundi Luui
Venit nostras perfectioris terminatio & claritas quinti lumini*' Hanc igitur virtutem extrahes persimilem virtutem, cjux est 11 ’ rebus crudis non terminatis per extremitatem,sed terminatis tat*' tum modo ä mediocritate, a quibus separabis aquam, ignem, at' rem & terram,& ista quatuor elementa cruda sunt impraegnata mili virtute,sed magis cruda per suorum vasorum materiam® ratione potentiae luce natura; crudae,debes attrahere naturam rr>3' gis coctam,calidam , Sc humidara 8c aeream subtilem,quae ing e ' nio naturae congelata est in speciem Sc naturam metalli in sua pr°' priqrmnera influxa. Namislaetl magis propinqua naturae, quä" 1 ■ prima,quia magis propinque descendit a forma formarum,q 1 "* nullo tempore adjungit se nec convertitur informant metalli, f> e ' que faciet, quousque habeat insuanatura cruda & pontica, Sc>‘ marum metallum , & quod illud crudum passum fufcrit cum c<" cto, Sc ecdntra coctum per crudum. Et tali modo,fili velis an 11 ', quam formafn recipere cum omnibus suis partibus substantia!’' bus.quia haec est vera species Sc pura natura claritatis verse,® per novam velis eam confortare , vel.ejus augmentare vires p t( , coelestis influentiae administrationem. Nam opus est,quod." 3 tura juvetur a natura & inferior superiori indiget, sicut'mate"* femellae indiget confortatione: & quod perficiatur ä matct^ masculi sui,sicut diximus, quod virtus masculi temperata in cal" re & humore , temperat ac confortat virtutem paflivam, ad > £ tinendnm germmosam virtutem,&rumpit,& ducit oninesfrigi’ dirates luas exceflivas, ad remotam regionem per suum app etl ’ tum in virtute coelesti, quae dicitur forma, & mater forma«" 11 ' descendens in virtute tonjuncta cum propinquiore natura U 1 * talli.cum sua virtuosa & subtili influentia,implendo formas if ( dias, fecundum genus Sc formam materiae, cum complexio 11 veiiflimi amoris, Nota ergo fili has tres virtutes. Prima ei"?’ descendit ä primo motore, aut a motu stellato,Sc suis figuris. " , istam in nostro testarr, ntonominamusprimam formam fori" 3 mm.Haec el. prima fpvma.per quam inferiores materia; transit" 1 , tanturde forma iri formam tantum 'per cursum Sc institutioi" sI ' paturae. Et de ista forma nattira fatis habet ad formandum,® ponendum, de potentia in actum sua prima composita per""!, retias elementorum. Et ista foima non potest obediens cl arti, Secunda virtus est virtus infuso in materiis demer" 1 " bus compositis,quatn trahere ah iilis materiis opus est tibi in st"* bus est, peV modum convertendi genus suum ad primam sp a naturam , vel approoinquandi, quantum est possibile sute ptu" rei,& haec est arti sufficiens', quia materialis est. Etinhocpunct ars non potest assimila,-i naturae , quia dare non potest foci" 3 ftibltantialcm rebus , sicut facit natura per ingenium suae nob> 1
op« ra '

Theorica. 79
*P'fationis,& intensiv*. Et ideo necessc est arti,quod ad natu- fam recurrat ad obtinendum de suis substantialibus formis.quas lana cteavit.ad formandum unum corpus cum tali potentia, quod f”® s ipsum nunquam teneat: & docere tc, quomodo potens ll- U( » corpus trahere a suis compositis creatis,& tibi ostendere suam tcationem,qualiter convertit materiam de potentia in actum ge- Arationis. Artista igitur, fili, subtilis habet multum inspicere, ^Ualiter operatur natura,ut per artem ei äfftmilati valeat, 6 c eam ■usequi,quantum est possibile, & illud quod non cstpoisibile, quod per ingenium intellectuale sciat supplere ad respectum na- *|t r *,si rem nostram desiderat,qus perficitur per naturam, & illa uttipliciter nascitur de tertia virtute, quam intelligere potes per secundam. Et quamvis dixerimus,quod sunt tres formae, non est tarnen , nisi una tantum sola, quia non accipit finem terminatio- n *s, nisi per naturam sui generis,in qua per cursumi naturae influxa est Lc capta St condensata per illam in formam substantialem,sine qua nulla res mundi potest vivere. Et ad hoc faciendum intelli- tzere nos fortificamus ad aperiendum intellectum humanum,ut sciamus,quod dicta virtus est influxa humidis radicalibus.quc sunt imbuta in partibus essentialibus rerum compositarum Mercurialium , Sc elementorum purorum, Lc nori purorum, quia de dicto humidofactx funi omnes part es essentiales omnium Mercuriorum,& omnium, quae in mundo sunt. Et per hanc omnia,quas habent crementum & nutrimentum,crescunt & nutriuntur. Fili generaliter tibi loquimur in omni re, & si jntelligas ea.qux tibi revelabuntur, ea tene secreta. Nam talis est haec virtus, quod sine ipsa non possis ligare, nec solvere, formare, transmutare,la- v are,desiccare,calafacere.humectare, neque animam corpus po- uere,per hanc autem .elementa ligantur. Et nisi fili pertheori- eam naturas intelligas, nullo tempore perpracticam scies opus tUum corrigere,nec eorum mensuras intelligere,sed potius in er- Jurem cades, deviando per punctum contrarium,qui jacet in ca-
hi fortuito.
De natura menßrualkfcetentü , in qua esis ignis contra naturam. Et de re,qua corrumpit totam naturam.
Caput LIV.
POst haec fili volumus tibi revelare naturam menstrualis fceten- , tis.in quoi<mis contra naturam est,qui totum lapidem nostrum In quendam draconem transmutat fortem,guttorosum,qui in- gtossat St impnemrat matrem suam. Etdicimus, quod natura ‘Pausest in sua nativitate prima in complexione! frigida St sicca quarto gradu,Sc substantia ejus est ponticassed per suas digestio-
.F 4 nes Sc

8o RAYifUKDi Laut
'pes & decoctiones de natura in natujrarp mutatur & de sapore i 1 ? saporem. Nam cum materia subjectum fit transmutationis, st*' tim ipsa per iuuna propriurq numerum m se contrarietatem red' pit. Et sic etiam movens secundum id, in quo licet contrariet® tein possedit,contrief:atem transmutationum, secundum contra' rium captum illius entis, a quo movetur contrarietas. Nulla rei aliam corrumpit, nisi ilia, qu* superataliam-in qualitate contra' ria, sicut est calor & frigiditas. Et nisi sit ejusdem generis ,sicnf calor tolerabilis & intolerabilis destruens naturalem sensum. ® ideo parva flamma cito devastatur per majorem, satione suae eX' eelknti®‘magq*,quam hastet contra illam.Nam humidum,quo» magno tempore nutriret suam parvam flammam ac longiii« comburitur & cpnsumitur parvo tempore per magnam flatf 1 ' mam,& tunc aboletur parva. Et sic tibi sifrevelatiufi , quod V ames res naturae iq uno momento factae sunt,in uno momenti corruptae. Et postea iq alio momento constant Sc sunt,quoniatf omnes contrarietatem habent, & in illa coatrarietate aliae rct sunt excellentes,^ sunt omnes unitis generis,& aliquae ali* omni' no contrari*, & in omnibus tamen hoc superantur virtutibus Et ideo in eis operantur continuatim in illis, & continuatim p*' ^iuntur, quare potes inrdligere lapidis nostri corruptionem pc* vitae nostr* abbreviationem longittiditiemqee 8c durationen* ■ ejus,fecundum complexionem aeris continentis. In hoc magi' flerio sili duobus aereis indiges, unus est temperat® complexio' nis.Sc per istum lapis poster generatur, quia in eo virtus vivific*' tiva.qu® est sicut instrumentum animae ad corpus. Aliusaercl* complexionis non temperatas, sicut ponticitas terrestris acutas j amara tibi certifkat. Quare tibi sit revelatum,quod de natud' , frigida est in quarto gradu, & calida in pririao: frigiditas est cauM . ponticitatis.Caliditas vero causa est amaritudinis & aciutatis,p e! quam acuitatem foetet & pungit multum,& habet virtutem aps' < rttivam & incisivam, sicut apparet per fu* actionis potentiass' Nam illud,quod pungit & penetrat,facit unum ab altero separari» & comminuit 8c corrodit. Et ideo potes cognoscere,quod reS *' f M® inter alios sapores, qui sunt de calidi täte causati,sunt mag iS . calid®,quam ali®,quia nullam possunt impressionem facere t*' lern, sicut fecit illa,qu® a caliditate excellenti procedit. Et id«p t K iis res sic compiexionata per suum calorem potest scmper diss°E vere & resolvere humidum , & in vaporem convertere, N putrescere,virtute caloris innaturalis > vel ejus impressione ,q 11 ^' Quidem a nostro argento vivo venit, cstjus amaritudo descendit * s natura lapidum , & est acuitati vicina, quia rodit & pungit', si ct1 ^ acutum ponticum,sed non ita profunde. Et ideo reputata e ii s lLl ' Äaiitias gross*, p r0 ut alias patet experientia. Nam quado caliduiss ... n, »l..n ..... V ._ -.' - acutufss

Theojup a. ■ . ***
incorporatum cum amaro in forma aqua tuunidas,ingrc- ® ltlK tmgis profundum corporis dissoluti, & corpus liutc©,nti- n »atmn jp partibus humidis impediunt partes grossas falis, quae n °npostym;: intrare corpus cum calido acuto. Et ideo cum ut le- 5 lle ftratpma luo loco, non potuit huniidum babci c, in quo po - 't continuari, sed capitse ad congelandum in profundo sui vasis,
^ tcnaar.etmetallum d'ffolutum,8citnpvacguatuma calido acuto
^ forma aquae, unde exit nostrum arg. yivum, id quod ab eo est dissolutum. Ratio quare sal apponatur, est ad extra trahendum l gnem cönfsa naturam , qui lapidem nostrum corrumpit; Alia tatio est, quia abstcrsivurh est, & mundificativum unctuositatis. Indiges tamen,conservare pondus , quia non expedit, quod amatum superet calidum acutum , ut non impediat nostri lapidis putrefactionem. Quia nullum animal potest generari per inepti tu- dinem Sc irthabilitatem suae putrefactionis. Natura animalis,quae est in nostro menstruali, talis est, quod mortificat Sc obscurat o- rnnem tern,6c obumbrat atque denigrat aerea nostra omnia ,& o - mnem animatahn rem corrumpit, & desiccat res virides, Sc Kumi- das naturales, quae sunt generatas,aut in via generationis, acerbat res dulces, solutas, & reincrudat res coctas & terminatas, St facit de calida frigidum,de sicco madidv»,ds duro molle,de ponderoso leve, de grosso subtile facit. Et hsc omnia facit a propria natura sua prima per operationes suas certas. Item alias potentias habet meliores»quia vivificat omne mortuum, omne nigrum dealbat, omne animatum generat, res siccas stumectat, Inec a combustione conservat,dulcificat & dulcescit res agrestes, humidas 8c frigidas lenit, res siccas,amaras, Sc ca!istas mollescit,& in temperatam complexionem portat, Sc reincrudatam in majorem decoctione ducit, de frigido calidum facit, de sicco humidem temperatum, delevi ponderosum cum.mediocntate , de subtili facit grossum, quod cum simplo participat, simplex condensat, rarificat spissum, dc sic operationes contrarias habet quae sunt operationes naturae. Nam quando congelatum est At ngelat, quando dissolutum est dissolvit congelatum. Noq mirum ergo fili.tfl virtus talis menstrualis ponatur in corde tuo.Sc diligenter perquiratur, cum sit go- Oratrix Sc gubernatrix totius naturae. Et ista est res vilis,quae per Veipsam vertitur in rem nobilissimam, mirabilem ac preciofiffi- 'nam, quam rem non credidissemus, nisi vidissemus ejus effectu. Nota, quodhiec virtus recipit animationem §t finem a suo ele- ‘fiento. Et super hoc videas capitulum in nostra practica, quatido dicemus de corpore Sc spiritu , simul dando exemplum degeneratione humana Et de ista dicemusadhuc in capitu.27.Sc alibi in 4 «. & 49. ante Sedspiritus secretus. Quoniam ibi intelligituc de ptopu-ieute mduiationis menstrualis, quae participat inter duas ‘ . .' '3f. ,j operati©-

8i Ravmusbi Liuti
operationes, scilicet inter «jurationem , & modificationem. Et hoc beste si mtelligis,cognosces,quod virtus mineralis, sive in ter« ra sive in aqua portatur , & deportatur, & considera bene supef potentiam luä, quia non recipit determinationem, nisi a sua propria materia, & rece»deris, quod potest este terrestris vel coelesti* per intromissam virtutem quae in aliquo ab agente extraneo suffocari non debet. Sublima ergo Mercuriü in quo est talis virtus, quia sublimatus virtute sua congelabit Mercurium in altam medi' einam. Sed hoc non fiet nisi sublimatus, linde dicit Avicenna, quod primo noster Mercurius debetsublimari, & primum quod debet fieri in opere, est quod sublimes Mercurium.
Quomodo Arttfla operator se habituare debeat ad inceni'
endum dtäum menßruale, ($ tnteUtgere natu» r Am suam.
C A P. LV.
pOst fili menstruale qtiasrendo , sine quo nihil naturaliter fieri potest, opus est ad naturalia principia recurrere, ad illa.seilicet, iri quibus natura incipit immediate operari,qua: quidem principi* naturalia sunt adhaerentia multum cursu naturae suis propriis sub' ftantiis,sicut sunt praedicta humida radicalia.quae per eorum natu' ralem calorem excitatione ignis solis terminantur & finiuntur io substantia metalli,quod nunquam pollibile eflet fieri,nisi natur* metalli participarent. Quare dicimus,quodhaec radicalis humi' ditas non est nisi argentum vivum substantia calore sulphuris iiri' praegnata. Et hic sulphuris calor, est causa congelationis humi' di radicalis Mercurialis, & suae terminationis in metallum perfe' ctum. Ergo patet, quod illa metallina humiditas jam terminata in formam metalli habet actualiter potentiam & naturam meß' strualis, &ideo vocata estprima nostri lapidis extremitas. Ap' paret ergo, cum lapis noster a natura sua proveniat > quod diflbl' vitur in illud absque praejudicio su® naturae, 5r sui crementi, cuif primum regimen & gubernameYitum lapidis nostri sit resolutio Lc terminatio sua in argentum vivum , & ideo declaratur tibi, in qua forma lapis noster est tractus tam a corporibus, quam ab argento vivo. Quoniam natura menstrualis foetentis erat, Sc est adhuc eorum continens cum natura argenti vivi, Cum per calo' rem illius in naturam metalli sit congelatum, quia calor illi*** multiplicatus est in fubstartiam argenti vivi , est ubique in sub' flantia humida argenti vi vi vaporaliter mixtus , prima; virtute mixtionis vel continuationis homogene® in forma liquoris aut aqu? clara;.Et per simili: udi nem principii naturalis diximus,quo“ diflolvere facias lapidem, quousque sit factus aqua, quod argen' tum vivum Vulgare facere nequit, propter defectum caloris & hU'
moturi 1 »

TheoricA. 3?
Momm, mquonecestcest, quod lapis continuetur intormaU- . ct u °tis, cum nonfiat transitus de extremo ad extremum» nisi per sedium. Igitur apparet, si bene nos intellexisti, quod lapis sine Menstruali non potest in humidum dissolvi, quod est spiritus fce- 'ens, unde aqua viva extracta est quae nobis apparet sicca. Nam ar gcntum vivum vulgariter intellectum in (ua pura existcns natura , non potest aliqua corpora mutare > nisi in suam naturam in stuam commutatum convertitur, quando mutatur, si fit aqua cla- r ' 1 1 11 ac iuatr, claram mutat. Et nisi mutetur, non potest mutare,
B 'si in iuam naturam. Et ista mutatio fit per rationes capituli procedentis. Et hoc quia impr*gnatur tali virtute ,qu® femper determinationem recipit in materia, sive fuerit materia terrea, sive aquea, & ideo plures decepti sunt, qui pr®ter rationem credunt, quod argentü vivum tale vulgariter intellectum, posset per naturam,quae in ipsonon est, corpusin aquam vivam transmutare, sed totum non valet unum ficum putrefactum. Ideo intelligo Ut praediximus, nam sic intellectu, videlicet vulgariter, non transmutat corpora solis St lunae in aquam humorofam , nisi secundum suam naturam alteratione modica, quam appellamus proprie combustionem Sc perditioriemielcmentorum realium 8ccö- fusionem spiritus animae & corporis. Ratio est, quia non habet rem quae participat inter corpus & spiritum, scilicet argentum vivum pratdictum,& metallum perfectum. Et haec res est illud medium, quod potentiam habet faciendi contrarias operationes, scilicet elementa disligandi, & illa ligandi, Sc ab omni combustione & combustibilitate conservandi contra bellum ignis. Et tamen oportet, quod ignis excitans ei moderetur, quoniam sicut plumbum adjuvat argentum, quando examinatur, & custodit a combustione contra pugnam ignis,& est ibi plumbum loco medii posiern inter argentum & ignem,sic illud medium defendit dementa ii combustione , 8c adjuvat, Sejungit per proprietatem fu® na- tUr *, corpus cum spiritu, St spiritum cum corpore. Et ideo da* m amus ipsum medium inter corpus & spiritum. Sed est adhuc aliud medium, quando corpus conjunctum est com spiritu, & e- contra, & illud est generi metallico propinquissimum. Unde per Media fit transitus ad extrema perfecta, per qu® patet, quod nul- lus transitus fit de uno contrario in aliud, niti per mediam dispo- htionem.ptouttibi per figuram arboris prasticalis declarabitur, kili dispositio illa est medii illa,qu® participat mollitiei argenti vivi in primo luo este,St duritiei metalli in alio latere. Cum depro- pria substantia illitis natura sua posuerit de potentia ad actum, Se fasto ponit, ideo tibi reveletur, quod extremitas immediata M opere natur* Sc primo esse ad argentum vivum, non tamen tale» sicut icimus facere per artem. Et idgo illud nos qgcipimus.pro
™ menstruali

'S4 RaymundiLuj.ii
menstruali inreali. Etinalio lateresunt omnia metalla, quia ii* ipsis repertus est sinis circularitatis perfectae operationis natur#- Media dispositiossta duarum extremitatum, est argentum vivunt extractum a dicta prinja extremitate. Quod quidem appellamus menstruale in opere artis in forma aqua: clarae fast# ingenio naturae, qua: in sulphure congelatur. Quare dicta est aqua sicca, nott aqua nubis aut phlegmatica, fedaqua cholerica, igne calidior. Sed principia vera radicaliter nata, i,de quibus operatur natura illud, quod supra dictum est, sunt veraciter sulphur §t argentum vivum. Unde exeunt extremitates duae, quae multamiremotae furit cum proprio medio, quae necessarium est quod scias, si velis principiare , St 'incipere 'respectu naturatSjc scientiae, qualiter sermone' rustico nominantur.
t De principiis naturalibus ctnfups. Et quomodo generati- 1
turper Virtutem fucceßfaacperatio&ü m altis naturis.
Cap. LVI.
pstineipia qaturalia confusa in opere natura:,siint spiritus foeteo- i ; tes & aqua viva, qux vocatur aqua sicca, & tunc dicta est me- j dium reale. Spiritus fpetentes sunt media secunda, qua: partici- ; pantinter corpus & spiriturh. Et alio modo nominantur iiilphut & ignis. Itt sunt quemadmodum sperma masculinum, quod est piedium activum inter menstruum & foetum. Et aqua viva est argentum vivum congelatum in sulphur, sicut menstruale, quod j fongelaturin substantiam embrionis. De materia ista postmo- J jdum successive in suo proprio vase minerali generatur, scilicet, in suae terra: visceribus, vel venis mineralibus, qusdam fumosa sub- flantia, subtilis multum, quae vaporabiliter conjungitur in unurri, ' & illic coquitur & depuratur multum. 1'ostea supra illam venit viitus.mineralis sulphurea informa vaporis sicci, qua: eam per#' trat, 6c congelat amoris ligamine tali, quod nunquam separabuntur. Dum tamen masculi virtus ftipevet femellae virtutem per C0- «qualitatem rei quintas, tunc remanent in una re fixa per artefri temperamento decoctionis naturalis, qtiqm habuit materia in fria minerali forma, quod humidum Mercuriale a sicco sulphureo,*#" que siccum sulphureum ab humidoMercunali nullo sepehtburistst tempore, quoniam sunt unita peractionem & pastionem m ikkriu materiale medium, in quo metalli forma est plane constituta, ribri quod sit argentum vivum in tota sua natura, cum pars suae nastt- XX jiam sir alterara per coactionem , aut constrictioneria, quas sit#'” (ubtiles partes acceperunt via colligationis vaporis sulphuris, rief per hoc suWrur in tota sua natura. Quoniam si esset sulphur,cre- MMl suhMuiam argenti vivi per e jfrinentiam actionis sirx do*
minarieiiis.

T H E O R I c A. .
«"nationis. Et ideo-, quoniam victus sulphuris non dominatus luper virtutem,argenti vivi,, non, potest luam claritatem metaUt- "am consumere specificam,sed,solummodo congelat eam , &n- ’satusqj a d gradum potestatis suas virrutiisub conservationelpe- * lc ' wetallj, quam argentum vivum tenet mater ialiter, secundum, uam naturam, Sc talis proportio sulphuris 6c argenti vivi conus- tuit specialiter stnrnam Sc speciem talis metalli, a quo vapor tah phu ris & argenti vivi erit auri vel argenti,vel alterius metalli cor- • pus.. Et omne illud venit a diversa depuratiöSe dicti vaporis digestione, vel decoctione, quam accepit in propria sua,minera. Et ideo bonus Artista, capit metalla pro mediis in opere magisterii ^ specialiter solem Se lunam. Ideo,quia ista duo venerunt in co- ■equalitate temperata, 8t multum depurata de sulphuris 8cargenti ^ivi substantia cocta pura, Sc bene digesta ingenii) Ubtuiai, ad ouamiproportiouem Artista in vanum se Vexaret,- fi ä principiis' naturalibus sine realibuz mediis gro intentione, facieddi velit iui- ciperc.,
De mater/a Julphurü prepertionatit & de ttquipoUenu», stia ad operatione™ natura.,
C a p ii t EVII.
jpili, h*e est metallica materia,, irrqua nostrum sulphur propor- A tionatum est, quodinaturasagascnpbis paravit, ut diximus,que»- mediante nosttum totum fac i mus se cretum magisterium. Quare noli igrtorare, quod illud, quod est dictum secunda extremitas in opere naturae, dicimus medium in, nostro, philosophico-opere. Nam Opus est,quod per artificium suppleatur,illud, quod naturai reliquit, nam potentiam nön.habct transeundi mötu süo ultra generationem metalli , quia suam circulationem complevit. ihast: haec tibi relucere debet, & subvenire manifesti caufa,6c res pevfe- ctiva, maniiestataomnihus experiendis, quödhumidum metaJ- lotum in suis cakinationibus npn potest consumi,neque ab eis (t- parari, ratione fuse hompgeneitatis unionis elementorum, quae paulative sunt ligata Sc conjuncta simul. Sed humidum lapidum stparatur, ut in eorum calcinatione patet, tantummodo per igne *hsque medicinali applicatione. Et hoc est, quod humiditas ia Smstä lapidumsubstantia tertestri non estligata,per siccum inmi- "istiis partibus unius, & alterius, sed in grossis Se in pluribus parti« otis humidi & sicci. Contra est in materia vitri, per quam materiam, ars- vitrearia, subafematur isti arti. Quate dicit Ehilö^ strphus, quod vitrum sic tibi exemplar, in nostro magisterio. Et est causa,, quare humidumlapidum » Scmediotorornmeta- hum, sunt atramenta,sVitriola, 8c azoquea, Marcasitae, Alumina», bcles Se baurax, qux non habent hujiuditats©, suam iu naturae

86 Raymundi Luili '
fixam per siccum materiale, sed est volatile ac sagiens ab igne, humiditas autem metallorum est fixa & permanens in igne. ideo tali aqua fixamus aviculas in aere volantes virtute Iapidis nostri’ qui de ipsorum substantia propriacreatus est.Apparet igitur,quo^ jugentum vivum nostrum materialis est substantia, humidita 5 radicalis omnium corporum liquabilium. Fac ergo corpora elfe aquam liquefactionis , faciendo & fundendo in argentum vivum- Nam cum ipsum sit elementum principiale dictorü liquabilium, cum liquantur, resolvuntur in ipsum. Et sulphur est pater. Et ideo dictum est medium in opere naturae, sed argentum vivum &mc' talla dicta sunt extremitates suae, quia sunt materia exceptionis, & materia finis. Et ideo tibi potest apparere,quoniam teneamur ai' similari nostrum magisterium, quantum est possibile operatio^ naturae, non postumus tamen proprie luam insequi naturam, nifi iper operationis modum, & non capiendo materiam crudam, sicut ipsa facit in suo primordiali principio, quamvis sine ipsa materia incipere non possumus, cum ipsa sit res necessaria, & cum ne- ceste sit, quod metallum totum, quod est lulphur & argentum vivum in isto se habent reincrudari, insequendo similitudinem op<- 1 ris naturae in nostro magisterio cum propinquioribus materialibus, sicut convenit scire omni sapienti Artistae.
Quomodo ars corrigit & supplet fortitudines, quae matert* satura tricenis ,per mutationem silius tn ali sone puraforma.
Caput LVIII.i
■Elii, ne toedeatte,ncc displiceat sermo & doctrina, quam dabj' mus.quia per artem seitamnos corrigimus & supplemus fortitudines & virtutes naturae. In adjutorio ejus nos per artem incipimus operari, ubi natura dimittit opus. Cum visum sit,quod tri £ ' talla tingere non possunt,nisl quantum ipsorum natura extendit^ per potentiam sute primae circulationis, suae naturae sulphureae. £* ideo factum est opus certum, in nostri generatione lapidis,ut eotü tinctura magis accrescat, quä erat in sua natura sive comparatione. Si scias fili lavatorium nostrum, tu poteris argenti vivi lava (C naturam, tali modo, ad quem natura nullo tempore non potu' 1 pervenire, quöd illa natura arg. vi vi fiet clixir completu. Sed cur>* in natura,& in luo opere arg. vivum & metalla sint extrema,6c e*' tremitates, nec habeant poste conjungendi se, nisi per virtute dispositionis mediae , quae est inter molliciem argenti vivi, & durst lC metalli, quia per istam mediam dispositionem constat una ob«' dientia naturalis, quae est caula conjunctionis inter corpus & fp 1 ' riturq, sicut est in omni generato & generabili. Item in natus 4 iimt plura media,quorum duo sunt puriora 4i magis viscosa,q» 4 "'
al* 4 »

Th 8 0 RICA. 87
sicutsunt azoquca, vitriola viridia cum natura lapidea, qux . sal 8c natura lapidum. Fili adjutorio natuixhujus vilis mate- procreatur lapis noster. quem tantum quaesivimus, quiamc- 'Um est in opere naturae inter spiritum, & corpus materiale sicut u phut in materia argenti vivi.. Et ideo natura mediante illo c6- v ertit arg. viv. in mevallum perfectum, quod metallum, in nostro Magisterio ratione suae depurationis dicitur medium reale, intet corpus Sc spiritum. Corpus dicitur, quando est terra combusta. Spiritus vero, quando tractum «st a corpore in forma aquae cla- rae.arg. viv. dicitur. Xncelligas, quod in opere naturae fluit propria duo media electa inter omnia alia, scilicet azoc prardictum, 6c <al iHrurae, qui argentum vivum converrit in liquorem ignis. Unde sulphur creatur, quod arg. viv. congelat. Fili pari modo ha- nemus in nostro magisterio duo, quae natur.! nobis dedit, & deputavit a silis mediis confusis, Sc sunt aurum & argentum,quae ratione suae naturae purae majori perfectione participant. Quare nostri lapidis extremitates in sua creatione est argentum vivum extractum a corporibus in suo primo latere, 8c in fecundo est di xir completum, quod est ultimum nostri magisterii lapidis,& cö- plementum magisterii nostri. Fili ostendemus tibi per gradus certos extremitatum, & mediorum,usque ad finem, ut intelligas media, per quae de gradu in gradum natura transit, eundo ad extrema, fecundum perfectionem, &plus & mimis. Nam in hoc est notitia totius operis naturae ac omnium secretorum suorum, Sc per consequens totius alterius scientias.
De natura extremitatum argenti noffri.
Cap. LIX.
J-JAbes etgonostrilapidis extrema. Nunc arg. viv. nostri dicemus extremitates. E t dicimus, quod extrema ejus in latere primo cum tota substantia ejus, surit aquae leonis viridis cum me* *3110 conjuncta, & in secundo latere, lapis qui creatus est, Sc illorum medium est iol Mima, a quibus exit argentum vivum no- “ r ü , quod est corpus liquefactu, putrefactum,a quo lapis creatur, quando a sua originali natura purgatum est. Fili leo azoqueus, qui dictus est vittiolum.per naturam factus est de propria substanda argenti vivi communis, quod est radix naturale, unde mctal- 'Usti creatur in sua propria mtnera. Quare in nostro magisterio dibus principalibus radicibus indigemus naturaliter, sicut opus datura», scilicet, extremitates dua?,dc medium. Unde opus est N- “*• quod ista cum magna patientia habeas scire, & opus facias sc- cu ndum quod sagax lapiensque natura vultmonevete,cum inten- donetali, quod habere debes & habes creare primum nostrum ar gentum vivum, ut habeas convenientem materiam, de qua

&8 Raymundi Lülii
postit Iapis creari, quia media nostri argenti vivi sunt duo propfl 3 metalla, & ipsorum natura habet converti argent. vivum in lap 1 ' stem virtutis per artificium, quoniam natura non habuit potest 3 ' lern mfctalla dicta transeundi in aliam digestiopem , ut pet aliafl 1 circulationem fecisset elixir completum, St hoc ratione spissitud 1 ' nis duritiei, Sc compactibilitatis humidi Mercurialis terminati, ^ inspillati per vaporem sui sulphuris, & caloris naturalis in forstt * 1 metalli > qitehiadmodum solem & lunam creavit dc siibtsti sub' stantia suorum propriorum mediorum virtute sui primi circulari 5 operis. Ideo in hoc casu supplemus impotentias naturi, salice 1 ' Faciendo corpora dura, mollia, groflaque gracilia adjutorio natri' r;C,qus non recedit hinc. Et liquefatifflus curri putrefactionibu 5 ' fluousq; ad natutä arg. viv. rcverld sint perstiblimationerft groi' st iit (impium, Sc reductionem cocti in crudum, & resolutiones 1 Lc dissolutionem sicci in humidum Et omnia haec opus est face' re complcmentalitcr usque ad finem, ut materia simplex melius & plus obediatnatura; digestiv®. ' Quoniam constat jammanife' sie omni sapienti, sicut in principio naturalibus ostensum est.qtto" res subtilis substanti® similis suo toti,sicut coipus simplex honiO' geneum citius mutatur St generatur virtute sitas natur®, quam a ' liud durae substanti® gross® ac spisiae.Et ideo aurum St argen fu 111 dissolvimus in rebus radicalibus fui proprii generis, scilicet iis V ijuore, St per liquorem argentorum vivorum suo tum, quoruri 1 primum est menstruale foeteris , quod in primi materia duoruri 1 pr®dictbrum summarium intrat, sicut intelligere potes per prini 1 ' pia naturalia in sua propria minera. Et ideo tibi dicimus, quod > 3 in illud immediate resolvuntur St dissolvuntur, ac in illo, a quo &' cta sunt resolvuntur ad aspectum oculi, & convertuntur in me 11 ' ftruale foetens. Nec alio modo haberet actionem & passioncri 1 ' nisi per concordiam Sc convenientiam naturae,quee est intet untif 11 & aliud. Item recorderis, quod cum menstiuali nihil ponere V c ' lis, nisi rem, quas de illo nata sit in principio fu® commixtioni Nam si tem extraheani ponas,statim corrumpetur per extraneas naturam, nec unquam habebis illud, quod habere vis. Äurüro # argentum, & Mercurius dissolvunturj in nostro inenfiruäli , q lllä participat cum eis in proximitate Sc vicinitate primas natur®- ^ hinc extrahes fumum album, quod est sulphur nostrum, Sc leo v'J' tidis, qui est unguentum nostrum,& aqua foetens, qti® estsavge 11 ' tum vivum nostrum. Attamen opus cum est, quod k-o viridis 3 ".
? |Ua foetente distblvatur solem ni dissolutione, anieqtiarn dicturi 1 umum.qui est sulphur nostrum, habere possis, quod quidem h* 1 ' phur eodem modo a corpore dissolvitur spiritum congelando, >ri forma aqu* si ccae) q Uam lapidem appellamus, & medium si>P rC '
jfcunuötius opetis nostri,qui est connexio, Scaggregaftb omu 1 ,.
' natur 3 '

ica-
Th boric a. ■ . ^
»«Maruifi. scilicet corporis Sc spiritus FiUhaec aqua dicitur aqua 'S nis > quia comburit Sc cremat aurum & argentum melius.quam ‘gnis elementans facere bötest. . Et qüia in se continet calorem uatur® terrestris, quia sine vi dissolvit, 'quod ignis communis a- ce ie Sequit; Quare titii praseipimus; quod de tebus calidioribus ' n na “> ta percipere poteris, faciaS magistenfamA aquam ""
1 a Ui habebis, quse omnia dissolvit.
De natur* aquärum fort tuih, & de earum approbari eme.
CÄ P UT LX. .p \
J^Ulti dicunt & aflfiithaiit, aquas fortes este nostri lapidis cor- ^ ruptionem, Se non rfaerinuntur, quia qui litam corruptionem
non intelligit, difficile est; quodintelligat suam generationem; <um fieri non postit line corruptione Sc transmutatione individuorum; aui sunt entia realia materialia nostri lapidis iri sua na- - tura pröpria;qhae quidem corrumpenda sunt, & cbrrumpi debent per dictum menstruale, amore pici side tora corurrt destructione; quia mater pia nunquam vult filium, quem nutrivit; interficere; Fili, omnc,quod poties , quod nön est de geriet e luo ,suarn disto- iutiöneiii refutabit. Sed hic putiifit, quoniam est fes genesis recipiendi totam naturam, eiim qiia appröptiatur. Vide ergib, fac misceas cum aqua nostra rem aliam > nisi quie sit de propria sua natura. . Natn reS, qui melius !&citius putrefacit corpus perfectum est aquä nbsträ ratione suae ponticitatis amar*, & haturas crudi,& hic est qua; cveffaat.ardet, Sc corrumpit omne quod est cremabile & corruptibile peranriihilatiorierri suae proprii naturi: ardentis & cbmbustiv*. Et si humidum oleaginosum, impurum unctuosum est insuo composito, quod Habet corrumpete per stiatri proprietatem Lc operationem, omnia ad nihil redigit: Et 11- ’nd,quod est purum & mundum, atque melius dissötütiim manet toturfa;ac illud ab igne defendit, quia ipsa est pura natui a, & pto- ptia materia essentialis lapidis faostri, virtute aquae praedicta: disto» qui cremari riec ardere potest, vel cotnbüri, sed cteseit e)us' numiditas quando in igne est: Et quod ista aqua potentiam ha- beat cremandi Sc comburendi omne illud,quod ei extraneum est; n °S certa experientia probavimus & viditfauS, nbs in ista aqua per ^nficium dissolvimus sulphur commune rfaemequinü. Et postea: (“Wipiavimus humidum illius, quod niagis purum erat iri naturai Pct distillatiofient. Inde intus posuimus argentum vivum vivifi- ta turti, 8c statim congelatum est in forma amalgamse nigrae nimis ; h'ollis , quialulphureitäs sicca vaporosa nön vicit möllidem arg,’ Deinde super e{usluciditate voluimus experiri, Seu 1 -- -•' ' cu >mus aquam dicti sulphuris, St aquaifa arg. fini, post tia 4 . rei. «
Nidico miete con-

90 Raymundi Luui
gelavimus argentum & fecimus, Sc reperimus illud nigrum & ssl' restre, & illud per cineritium purgavimus > & fuit Bonum so“ prius, sed plus quarri medietas fuit devastata , propter quod» ,a nifestum est, quod humiditas tota a sulphure tracta erat cow^' stibilis & fortis adhuc, quando aqua non habuit potentiam vi“' cendi immunditiam & malitiam sulphuris. Et post hsec itetis «niscuimus de nova aqua cum aqua sulphuris, &distillavimus ä/ quam,Srrepetimus,quod totaiubstautiahumida sulphurisct^ mata,& combusta erat, quia nullo modo contra Mercurium op 1 ' rata est. Et ideo tibi sir revelat uni, quod virtus aqua; nostrs^ beat potentiam congregandi res pure homogeneas, & partiet’“ atque dividendi heterogt ! neas > per combustionem & coniu” 1 ' Itionem ipsorum, quae non sunt ejusdem generis.
Qualtter Arttßa bonos & malos ß>irttut inseitigere debet $ eos cognoscere per*vtrtutes aquarumforttum, & per ntt^ ram illarum aquarum. Et de tgne elementalt, qtet elememat elementa .
Caput L X I.
"E T simili modo fuimus experti arsenici vulgaris naturam, qtitjj ■^minus foetentem non repetimus , neque minus combusti" ( lern. Et similiter de aliis spiritibus ntsticaliter intellectis, qui ^ omnes de prima imperfectione acccilionis. Ergo ad argent. quod scimus, & ipsum repetimus ab omni combustione culi 0 ", tum dicto naturali experimento. Ideo fili revelatum sit,quod f aquam nostram visibiliter cognoscete potes, quis spiritus m»* tura sua sit melior, & in opere nostro sit propinquior, cum Icc' 11 “ dum rei veritatem argentum vivum purgatum sit ab ea , sine sumpsione sita: puras substantia, sicut per naturam videtur, quodnos&alij vidimus per artem, quod natura eum in pttf»^ metallum permutat,& per artem in puram medicinam, quod rinon posset ,'nisi t|us pura substantia perpetuaeflet contra iß ,,e ' qui non vult nisi res puras, & quia substantia sua est pura, W ifi. quiescit sine terminatione conlumptivi finis. Et sic apparet q” 0 / modo per aquam bonum poteris cognoscere spiritum, & pet ritum aquam , qua: causa est litae rectisicationis. Fili element 3 ignis, & qui elementar elementa, non potest a corporibus at" trahere, sed aqua foetens bene trahit virtute amoris particip 3 ». inter ea per media eorum praiparationum, quia in praeparati 01 ’ bus muniunt se animae Sc vires,qua; faciant nostrum magistett" . in disti [lando & redistillando, solvendo & congelando. Etsi 0 " aqua nostra facit totum corpus spiritum, & argentum mortu» in substantiam vivam vertit. Postea mortificat & revivifiC“»!, sj»w ptqptiana naturam. Et postea, quando congelatum**'
dicit»'

\*
ll'
L
rt»
<
i£'
tH'
-
«V
1
ff
n (
,. , Theörica* 9*
_ !tUr nostra magncsia, qua; quidem magnefia non est, nisi aqua q° m poiita,&congelata, quae igni repugnat, nec post ipsa timet gnem, quia ipsamet ignis est, Sc de natura ignis facta, In igne
tunservatUr, & regimen ejus , 8c nutrimentum in igne est. Qua- nerergo posset pater interficere, vel mactare filium suum, quertt generavit, vel mater pia infantem, quem nutrivit vere: quam- ambo vellent eum interficere, tamen nullo tempore possent eum confundere , imo potiunt citius extmgui per calorem labo- * ls , quia filius ipsorum tali calore est indutus > quem ignis amo- uo corrumpere non potest , cum calore majore fit munitus » quam elementum ignis. Et ideo tibi manifestavimus aquam no- ui am post congelationem cum suo fermento. Et si aquas nostras nuelljgis, viva argenta etiam inteiliges, quae successive veniunt, & quotidie succedens habet ampliorem potentiam ad fermen- tandüsuum praecedens. Et sic est de ultimo, quod majorem habet pptentiam , quam omnia praecedentia. Ideo fili , si intelligis nostra amenta viva, St eorum fortitudines,tum inteiliges fermentorum nostrorum potentiam, Scinde multam philosophiam,quab totum ostendere potest experientia visibili per patientiam bene: Sc caute ordinata, Sc cum mora temporis antteipata , ad habendam medicinam talem, quae non femper invenitur. Qui hanc habet, thesaurum aeternum habet, & omni alio incomparabilem.
l' 1 De natura fermentorum , V de eorum aquis, & de noftris ’ 1 J urgentis fyifyis, {$ de terris tpjorum. De magifierto, Qf de cognitione aqua fortis, gf de rebus, qua ett v debent jungt per concordiam
j, contrartetatis.
^ Caput LXII.
{ , pOst haec fili intendimus in summa dicere fermentorum natu- c, tam > & aquarum suarum, St nostrorum argentorum vivorum* i£ j * omnia sunt unum, cum non sit, nisi una sola natura, & de y „ e ^ ns "ostris. Et dicimus, quod hoc totum non est, nili una res* j> _• * fariatur in numero trium per suas operationes, Sc variando is eCr u nam decoctionem est unares unius potestatis simplicis, &
£ jqUQc gvadualiter transeundo ad informationem per aliam diis xEuione, erat alia res.quamar.viv. appellamus,terram,aquam, Se
i- sentum,gurnmam.Sc nostram saltaturam fecundam,amaram*
r s c . a 'peram, qu* totum corpus solvit . virtute composita, Sc proli j UetMe P ct secundam digestionem acquisitam. Et post per aliarti i> '^stionenr habet majus posse. Et sic intelligeve potes, quod in i> ■ ostro magisterio sunt tres propria; terrae , tres aquae, & tna pro- 1, P tla Armenta, tres propri« gumma:,tres propriae saltaturae, & tria
r G 2 propria

t)i Raymundi Lain
propria argenti vivi congelantia, sicut potes intelligere per of' rationem triangularis figurat, per quam constitutas sunt tres p rl(1 cipales reductiones.quas sunt totius magisterij nostri complew^ tum.sicutinnostradedarabimuspractica. Ideo fili arg. viv- ^ stodi, quod congelatum, St in mineris terras suae. ISIatn illud £ arg. vivum nostrum, nostra gumma,terra nostra,salsa nostra,a^ ta, quae dulcificatur virtute reductionis tertiae. Et est sermcn^ nostrum'. nostrum elixir, & medicina nostra ad omnes infirm’ 1 ’ tes. Haec est aqua nostra,non aqua vulgaris mercurialis de pbRtj maticis,- sed est illa, quam diximus quae estin multum calidi 0 natura, quam sit ignis. Quapropter Hippocrates, AvicenM / verreis, Galenus 6c alii Philosoph! appellarunt urinam juveN^ cholcricorum. s. aqua fortis acuta. Et de siis, quae supra dixi^ tracta conversa & cöngelata in aquam fermenti, sicut diximus scitofili, quod res cholerica non est nisi ignis, & haec fili est aCT nostrae primae ae ultimas expositio. Dissipa ergo rem capta pss per rem satis aptam,dcista qua est res leviter extracta sie maii^ contere factam, fc. cum igne aquar, nam album urinae disp 0 ^ membra ruinae. Quia nulla res est in toto mundo ad tinctur^ nisi aqua quam in memoria habemus. Scias fili, quod per ast c . Sc naturam argentum Vivum per aquam acutam congclatur.sd intellig® philosopbicaliter, quia fi nortestet aeuia',non peneti Af quae est prima acticr in dissolutione, post quam solutionem in ^ guinem apostematum revertitur permutationem fuaenatur^ aliam. Fili duae res siint, quas debent «diiserere per concotdf tiam contrarietatis, una purai alia impura. Impura recedit, ^ sit ignis inimica fuse ratione corruptionis. Alia remanet in j caiisif ratione suas puritatis transmutato: in sanguinem & ha*.., argentum vivum nostrum, atque totum nostrum secretum iv,M tum indumento tripartito, videlicet, nigra, alba, & rubea. E 11 solum indigemus pro intentione nostri magisterii, eumsit arg^, tum vivum continens omrie illud, quod iudigemuspro sobst 0 , tia quirira'. Est in Mercurio quicquid quali um sapientes, sub umbra ejus latet substantia quinta -. nam ejus substantis pura & lncorobustibilis. Et omne illud non est nisi aurum gens um liquefacta 6c fusa intus & exterius pet virtutem ign> s ’ y post depurata & separata ab eo, & a tota sua originali labe at cula’, nön aurum,- quod est incombustibile remanet fusum quefiictum, Liest aurificans indicto Mercurio, quia substanti 3 ^ phuris fit universaliter dispersa per totam suam substantiam- ^ Mercurius estin re feminali totus fermentatuspropter dulct 3 *^ auri, quas nutrit semen, moVet & multiplicat, ut videre P ot£ f‘.01 rebus naturae. Intelligc ergo fili Mercurium nostrum Lt A’ ( proprietatem & modum fine copulatioais , in tali locoju' 1 ? 1 '^

0 f
A'
A
a« 1 '
A
{A
dio ' 1
A
A
,q"!
A.
B
J
A
A
a<
y
?l! ;
fr 1
(„I'
e;
iA
a
A
A
Theorica. , b,
«um arg. vlv. tractione ab arg. viv. copulatur multum cum au !?' Nc qusras igitur operari, nisi cum Mercurio & luna F° * ptnto, £<Mercurio & sole pro auro. Na aurum none»re e , nec rcducibile.nisi in propriam suänatutam. Quare debes discernere, quae sunt materiae, quae sic nominantur, 8c in qua §um & materia ipsa sunt.
De pr »paratione Iasidis peripfius dföißottem in<pu*~ tuor elementi* poß putrefaütonem Juam.
Cap. LX1I1
jNtentio naturae, sili ad faciendum magisterium nostrum est« quodlapis in quatuor elementa sit divisus,ad finem,quod quod- ubet per se secundum exigentiam sus naturae melius possit prae-, parari, & haec est purificatio rerum, praecedens operationem pertecti praeparationis, & est proprie dista, elementorum separatio , Sc ipsorum ablutio, quia hxc operatio dividit omnes parte« impuras a partibus puris, ut per illas puras, leves, 6c mundas fiat successive per naturalem conjunctionem nostra praeparatio perfecta, quae facta est per reductionem humidi }n siccum appropvia- tum, statim & immediate post beneficium separationis elementorum. Alio modo humidmn non amaret siccum, ncc corpus spiritum, nisi prius essent optime a luis infectionibus abluta & mundificata per distillationes, calcinationes, dissolutiones & congelationes. fili propter elementorum separationem corpus remanet combustum per falsaturam sulphureitatis comburentis Sc ardentis, qua; venit a labe & macula originali nostri menstrualis,
. quod est npftri lapidis corruptio. Et ideo terra corporum calci- ^atur i post extractionem aeris ad finem', quod de lulphureitati- bus falsis, 8c combustibilibus bene purgetur 8c depuretur. Apparet ergo, quod si talis materia combustibilis non suisset posita per corruptionem lapidis in suo principio, quod nunquam oporteret 5 urn purgare Et cum sic sit, necelTe est, quod per corruptionem ‘apidis compositum depuretur ab omnibus suis immunditiis, post '''Parationem illius per quatuor elementa, per distillationem 8c calcinationcm, antequam Mercurius corpori conjungatur pro ! Qc 'P>enda reali praeparatione, quaeest lapidis nostri creatio, fet* llcet Praparationein, quam natura facit per distolutionem cor- Potis, 5c congelationem spiritus, cujus naturae simplae prudenter 3t hfex ministrare debet materiam, per illunvmodum .naturate- Pnrit i n actibus suis. Et ideo necestirrium est,quod lapis per qua- jj* 0r elementa dividatur, Sc ista divisio so!u«o est, qui facta est ad bnem, quod substantia lapidis fasta sit mundissima, & quod to- tbm Ho n sit nisi pur usMei curius, qus portat in proprietate naturam 1 6 ; fixantb

A4 Raymundi Luui
laxandi & fundendi. Quando igitur vis corpus poft suam C®** sinationem dissolvi, illud cum argento vivo dißblve , quod e* 1 ' vit ab eo bene purgatum atque mundatum per septenam dist 11 ' lationem, quia tunc corpus est multum dissolutioni habilis tum, 6c argentum vivum est multum efficax ad penetrandum 11 ,' lud , & ad intrandum per spongiofitatem corporis stst, in qua ff 1 ritus congelatur beneficio diflolutionis naturas fixx corporis^ illius mixtionis cum argento vivo. Et fili fi nos intelligis, rst nostra dissolutio solemnis, qua: fit pei congelationem spirit 11 *' <5c sine illa non. stem nos intelligas.quod elementorum separat' fieri non postit,nisi post eorum putrefactionem,per quam Ipirip miscetur cum corpore,& cum suis elementis, Sc illa facit volatis sicut in eorum separationibus apparet. Ideo digerit Sc putres** elementa in suis stercoribus ut bene digerantur ad siitisfacicndi 11 ’ voluntati naturas, ut postit bene separare, Sc postea inhumat r separatas, ut me lius polsint depurari, Sc ut fiant argentum viV 1 ' p ad modum aquas clarae, nisijeparas lapidem , scilicet substantis quintam perquatuorelementa, scias, quod humida elemess non pollent naturaliter adjungi cum corpore sicco, nisiquo“. } bet ipsorum elementarst teneat de natura quintae essentiae. C2)^ illa connexio elementorum, est reductio ipsorum in unam P ^ mam substantiam, Sc puram, quodque dicta elementa sint opt' 1 ^ depurgata,atque mundata ä sua corruptione. Tibi dicimus , aß sulpbureirates combustivx, Sc corruptibiles beneficio calcitra 11 ^ itis separantur Sc penitus annihilantur, Sc per ignem Sc ab igne' terra corporis comminuitur, Sc multum per talemdigestioflf, firbtiliatur, Sc aqua: a suis immunditiis depurantur per destilla 1 ' nem, 8csubtiliantur, Sc in naturam vertuntur aeris per leviga','^ nem levitatis. Post haec potes facere conjunctionem mascit' 1 ^ femella: ad finem , quod ipsi per artem generant filium ignis, est tantum in amore omnium philosophorum. Si benenosi sttC lexisti, hic jacet tota philosophia.
Pe effettu totius artis in summa universali. Et quod magtfierij ejseflus non eH ntß multtpUcatta frtrtutuV* sttbß ant ia (tum tn essent tas qutntas,
Gap. LXIV. j
M Emorixnps ducimus 8c reducimus,quod totum illud, d u ^, in libris nostris determinamus, quod effectus totius ß*# steril non est aliud in totali summa, quam multiplicatio tint* . adhaerentis in natura omnibus generibus metallorum. Et n at ^ pietallica in summa universali non est nisi sulphur, ex quo fi rI ^, per suum proptiunq calyryin naturalem in arg. vivi

a . Theo rica. 95
ant| a dirigente illud, 8c convertente in siibftantiam sulphuris 5 c . r cer tum digestionis modum. Ergo multiplicatio tinctura; non
j. ,n 'fi per augmentationcm& multiplicationem caloris natura-
' fliest sulphur non urens nec ardens in materia arg. vivi.Cut» Ertuin fit, quod fi argent. vivum est materia metallorum,§c lub- sntia eorum in qua eorum claritas infixa est, quia metalla non n< hgetn ,'nisi substantiali tinctura, in qua tinctura sulphur infigi- Ut 8c tenetur. Etnccefle est, quod (it talis substantia in qua in- 8>tut de illorum metallorum materia salvata 8c custodita ab o- 11,111 combustione 5c effectiva omnis fusionis, 8c amabilis, & pla- C ? ns Omnibus metallis, Et ideo neceste est, /quod tinctura sulphuris talem insequatur (iibstanttam, & quod >n illo collocetur, (I ^ 1S quod sit metallorum tinctura, & quod dicta substantia sit talis, stuodfixari postit sine consumptione fuse humiditatis sincrever- honc, aut recursu illius in terram, 5c sine crematione &combu- mone suae propria: substantiae], & omne hoc est in argento vivo. Quare notandum est, quod ipsum causa estpersectionis ad necessitatem metallorum, quia ipsum est sufficiens in quolibet gradu fusionum cum ignitione, sicut demonstrat aurum 8c argentum,
Cc ferrum, & cuprum. Aut sine ignitione, ut patet in plumbo Sc stanno. Et hoc per bonam adhan entiam omnium partium suarum, & per fortitudinem luae nobilis mixtionis, ideo fili si aliquo modo inspissate possis ipsum per ignem sub conservatione sua: humiditatis, nullo tempore se corrumpi permittit, neque per flammam furiosam unquä i» fumum recedet per gravitatem ponderosam, quam in se habet, & per carendam adustionis omnis quam habet. Veruntamen istam mlpiffarionem non possumus facere de argento vivo vulgari, sed de nostro philosophico, cum in suo effectu habeat (ubftantiam inspiffimdi, 6c sit per opus secundi ; aut tertii gradus. Si ergo manifeste persectum est in omnibus suis patribus, non curemus de aliqua probatione, cum visibilis experientia nobis demonstraverit. Nam quando fixatur, tam ma- gna venit inde tinctura exuberatae resectionis, 8c in tanto splen- ® 0r e, quod vix posset exprimi. Medium est adjungendi tinctu- tas > nam cum eis miscetur per minima, Sein profundiori ipsorum ^feraliter adhaeret, quia est de natura illotum metallorü & spe- cialit er solis & luna:, quae sunt tinctura omnium aliorum metallo- tu rn imperfectorum. Et ideo tibi in doctrina relinquimus, quod ^cestärium est,quod tinctura sulphuris & ignis, quae est in tnate- r ’a arg, v , v i complcxionalis sit confixa in dictasubstantia dicti arg. v ' Vl > cum fit materia metallorum ad sine quod tinctura mediante V materia,cum qua est colligata per congruitudjne suoe natur* P°flitadhcerete sine separatione. Et in alia materia credis fixare H'liur , no„ erit amicahilc metallis; nec per consequens erinjun-
G 4 , ctivum

Raymundj Lulij
ctivum per extraneitatem naturas. 5 t in materia perfecta ärgert yivo propinqua , si fixes erit ad perfectionem , & vitant metab 0 ' nun, quare ab filo omnia creantur, & cum illo omnia dissoivu 0 ' tur& resolvuntur, & in sulphur convertuntur permultiplicatif nem tincturas adhaerentis dicta; materiae diffbliitsp, & congela 135 virtute cujusdam incrudationis propipquae ad naturam, Sc per > l1 ' tellectnm hujus rei patet veritas, quare tinctura sapicntiurn Aj' chynaistarum est major, quam illa dx natura. Quopiana mag 111 ' tudo tincturae crevit in substantia argenti vivi meJicinalis ex pu (ä natura per artem magisterii haec pMgP'tudo multiplicata in pl 1 *' ribus modis Sc tincturis unita est, Sc multarum potentiavurn co°' stituta & facta, Schpc per potentiam commixtionis materiae q°^ fit dicti caloris virtute naturalis, & fui motus in dicta materia talli, qua; postea ponqntur & constituuntur in sulphur , quod argent. vivi substantia , in qua sunt conjuncta; rnulta; tincturae unitate materiali. Quare fili pmni Alchymistae experto pate 1 ' quod illa majoritas & magnitudo tinctura; est major , quam in°' mni alia tinctura lapidis per naturam creati . prout largius non 11 ' navimus in tractatu quaestionario. 22. quaestione, Sc in mixtiof 1 ? fttmentoium in fecunda parte.
Qu 4 reseU materi* argent» %i$t, Q* sulphur^»
Caput XLV.
pili tibi diximus, quod humiditas radicalis ,in qua calor natus 3 ' * lis hospitatur & residet multum est upctupsa, Sc ideo difficti^ ter separatur, & per consequens sua siccabilitas, quod nisi sic <!' |et, natura non posset suis necessitatibus providere, qua; sunt sp*i' ditas, fltjxibilitas permane ntcs,&c. Et ideo natura desiderat cv c perpetuo irr stlis individualibus sub conservatione sua: specieits] 11 * re natuta sagax ordinavit hanc humiditatemMercurialem unctu 0 ' (am multum sqbtilem, quse tenet in se materiam terrae unitam n 3 ' trimento caloris naturalis, & per separationem talis unctuofita tl5 permanentis tibi revelatur lapidis creatio, qui de aqua post gregationcrti spiritqs unctuosi factus est. Fili hurqiditas unctu 0 “ estprpximipr & vicinior materia nostri argenti vivi Philosoph' ei, & substantia sitae unctuositatis est propria essentialis mas?' ria sulphuris, quare vides , quoti unum sine fixione alterius n' xari non potest. Cum ita sit, quod unum non est sine alio, si^ materia not) est sine aliqua forma , ideo sulphur est quadfopip^' sionalb calor in substantia argenti vivi, Sc est ibi tanquam sp ef ' matis virtus, masculi, quod est in semine lemelke aut alterius perativae virtutis, quae est iq seminibus. Quare intellige, q u0 , ; a b s sulphuris est multum lucens fortiter munda, Ac 3
" . purita'

ter fcmtu 6c
TheORICA. 97 -
r i 'r}tatcrn deducta yjrtute ablutionum fortium & acutissimarum modo.quod nullam unctuofitatem cremabilem ,aut arden- m h abct m se , nec aliquam luimiditatem vapqrabtlem, nec "jgmaticam, Et cum ita sit, quod ipsorum quoslibet lubtm-
lubtiliatum,adsoiinainsupremorum cktneptovuin<icpor- l V?b ^t ut apparet quod onrqia simul mixta sint per calorem ^' positionem vasis uterini praefocantis & reflectentis vapo- c m in seipso contra locum suae conversionis ligamemosotnna- colligamur in tina sola re pura Sc minerali.
Cognitione caloris naturalis, Et de loco fisa dtjpofitto = nis adfitlphur procreandum.
Cap. lxyl
Ili hunaiditas argenti vivi non potest congelari neque con verti >n sulphur, nisi per sui vasis virtutem, quod est de sua materia propinqua tota porosii Sc aperta.
" In ventre cu\us est illa natur a fobtilis, qua: congelat argentum Vivum in substantiam sulphuris in qua continetur pars caloris naturalis Et idep per suos poros argentum vivum habet ingressum, Sc per resolutionem dicti caloris naturalis ipsum in purum sulphur .congelatur. Se nisi porpus esiet apertum Sc spongiosum,alio modo argentum vivum intrare non posset. 'Nam'in nskms,qu»to- tius atris Scsciensiae magistra est Si exemplar nunquam reperitur, quod poflet nutrire & crescere, nec augmentare rem aliquam,vel multiplicare in specie & j e solida compacta & clausa, sicutappa- rct 1? petilis in eorum specie manentibus; Et ideo dicimus,qui vult mutare metallum in metallum, opus est quod ad primam suam speciem propinquam generi convertatur. Quia ipsa metalla in sua propria specie permanentia non possunt permutari. “ 3n \ si permutanda sint > necesse est ut bonum permutatorem Se
perferiorem ipsissiabeant. Et sisiabeantpermutatorem, habeat pati ab eo. Sed hs^c passio duplex est,fecundum naturam tonvertcntis & convertendi. Nam ut permutator erit argentum v ' v «tysimplex, tarnen Thilosophicaliter intdligendo,aut erst fistle ^. r 'A medicinam delatum. Quod si est sulphur ppvtaturn in tdicinam, corpus tunc habebit pati per conversionem unius M * t? ' v }rn,sicut cibus in substantiam animalis convertitur sub con» Vct siqne sus speciei. Si sit argentum vivum, tunc corpus per re %utionem luse naturae Sc cpnvetsionemeius, virtute argenti VlV| "l substantiam sulphuris habet necessario pati ulque ad ultimum passum mortis fu*. Et ratio est,quia tale sulphur in aliquo reperiri non potest > nisi ‘in profundiori;sui ventris. Et cum 1 u d sit ipsorum pura natura,per quam insuaactione se continent nc «esse est' quod per corruptionem suae substantiae debeamus . - . ■ - G s extrahe«

pS Ray MUNDI Lutu
extrahere, quoniarfi sine illo non postimus creare medicinaH 1 perfectam. Et ideo reliquerunt in scriptis Aristoteles Sc Plato,^ omnes alij Philosophi, quod species metallorum permutari no* 1 possunt ä forma in formam specificam,& speciem metalli,& fud conservatione suae formae metallinae,nisi primo in suam reducar 1 ' tuf naturam primam, scilicet, in sulphur, & argentum vivum» 3 quibus postea-creatur medicina,Sc non ante, Sc non procedit ul' tra. Et hoc mtellige. de perfectis corporibus, quia illa habent re* verterd A convertere imperfecta metalla ad perfectionem, sic llt minor per majorem rectificatur. Quare fili,cum tale sulphur noi* postit haberi & multiplicari, prout natura docet, quousque cos' pora sint apta & spongiosa facta per operationem alleviationi 5 » certae & veriilimse omnium elementorum, ä quibus sunt comp°' sita. Ideo diligere debes corruptionem, quae tibi aperit corpof* per resolutionem, & conjunctionem humidorum naturalium» quae sunt vera elementa ratione ignorantia:. Quoniam pcnit llS ignorant aperitionem Sc aperturam potorum Sc foraminum elati' lotum,Sc stimulationem virtutis activae & multiplicativae. O e ' duntenim impostrbile,quod nesciunt, sed mentiuntur. QuouiaiU res non est irapostibilis/cum sit in actu reali & per artem nat <>p e '. re cujusdam practicas,quae si non intelligitur,per te non pollet ficti ben^,postes respicere Sc videre opus destillationis, Sc redsttiH*' Vonis,reversionis Sc reiterationis,ied nullo tempore scies cogn 0 * scere magisterium, supposito, quod ante videris opuscomplct 1 ’ nisi intelligas naturam, quomodo debet transmutari. Fili est nisi unum opus,quod diversimode operatur secundum intei>' tionem transmutationis de sua pura natura intellecta per opct 3 ' torem cum omnibus suis figuris. Item, nisi habeas intellectu^ proprii modi operis naturae, Sc ponas te ad destillandum , Sc ect' das bene facere cum illa,consumeres prius totum vitae tuae teiH' pus,etiamsi per mille annos haberes vivere, St femper destillai' eS ’ antequam adduceres ad bonum qiiatuor elementa, nisi primo ct>' rum cujuslibet per le intellexeris virtutes, Sc postea omnia signa bene cognoveris in siiis mutationibus, quae fieri non p°, sunt sine propriis instrumentis, qu* tibi ostendemus, quod b esl scias sensum. Jam tibi ostendimus quatuor regimina, lcih ceC ’ habeas intellectum, quae sunt dicta Sc nominata convertens quatuor elementorum öbediendo voluntati naturae accomjf“’ data tanquam instrumenta,quareleduccre velis, quando perm re,quia postmodum aliis vicibus bene accommodabit tibi Et vocantur in nostro magisterio, primum solutio: post dcp ul ^ tio: inde reductio, ante fixationem. Et per horum ignorant 13 opera naturae ignorantur. Et rustici rurales mendaces, St to" ignorans clerus,praedicta tenent & credunt,quod nostrum dict 3

Theorica. . C a"
™ a g'sterium astimilari non possit natur® aliquo modo. Sed nos •r? x certa 'Aientia, tanquam amici fideles natur® , qui Icimus 1 '^‘l'certificaticme, ac expeetimto probato,ac sine fallacia natu- * a, o generaliter operari in suis propriis locis siccis, calidis «po- ol 's,quos nobis in hoc passu voluit docere dicendo,quod emne Crc eens 6c multiplicans necestario recipi debet, & hospitali intia concavitatem & porositatem illius, quod crescit, 8c multiplica- * l!l ■ Et ideo Hermes philosophorum 8c Alchymistarum pater pperibus natur® providendo,& ipsam insequendo & affimilando 111 ‘Ua multiplicatione investigationes illius docendo, inquantum Polsibile est in veris peculiosis, 8c utilibus transmutationibus nos sdiTionens docuit, & repetimus probato ac certo experimento« quod omne metallum solutum indiget necessario porosa hospitio,quod fit de propria ipsius materia continente de pura natura dicti metalli soluti,quod est dictum argentum vivum. In quo po- toso hospitio crescit 8c augmentatur omne illud, quod natura tmiltiplicat,prout facit rem omnem aliam, qux in actione multiplicationis est. Ideo fit coipus porosum, ut crescendo postit dilatari,& in ipso provocati,convolvi, mundari, & purificari,in naturam illius conveni, quod est convertens, Sc multiplicans. Et quando corpus est spongiosum, recipit illud, quod amisit,& adhuc magis virtute motus fui caloris naturalis, qui motus est in attractione nutrimenti, & nutrimentum movetur in partibus illius,quod nutritur, sicut locatum movetur ad locum suum proprium,prout movetur & trahitur per aliquam virtutem loci. Fili, causa attractationis nutrimenti, in quantum est ad locum, ad quem attrahitur,nutrimentum est,fortitudo, Sc virtus generativa; quam alio modo nominamus calorem naturalem, & Philosophi • cum in nostris secretis,fine quo nulla res creatur, cum sit virtus & potentia natur®. Et ideo porositas indiget acritate naturali,qu® est subjectum & proprium retinaculum dicti caloris,qu® quidem Acritas manifestatur in colore nigro, quando elementa bene mi- *ia sunt & coipus est combustum & atlum- Et si elementa bene uuxta non fuerint, jam non videbis nigredinem, qu* est casoris haanifeftatio. Ideo quia nigredo ostendit, quod corpus non te- **Hnet privatum neque pulsum ä virtute activa. Virtus autem ■'ctiva cst.suus casor elementaliter & instrumentalster. Ethicefk, t l u 'cau(at nigredinem, quando in suplmmido operatur. Et quando operatur in suo humido, demonstrat, quod ipsa elementa sunt fortiter mixta,quando aqua in profundiori corporis bene penetrant^ resolvit,& dissolvit colorem, qui humido radicali est ligatus i n colore ni<no. Ideo quando humidum radicate, quod est iZnis subjectum separatur a corpore in sua cakinatione.tunc suf- socatur öc extingustur calor naturalis,quia situm subjectum ei d«-
ficitj

seo Raymundi Lull i
ficit, & corpus in colore rubeo manifestatur, quod opus est C‘ ne lucro,quoniam naturalis calor recellit, & corpus sine vita rem 3 ' net. Fili,humiditas,quamtibidiximus,estmateriafpiritus, inq llJ naturalis retinetur calor Sc hospitatur, Sc in calefaciendo operatu* contrahumidum suum, & generat nigredinem. Nam cum sit It' paratus s vero temperamento necessarium est»quod habeat op c ' rtri.inquantum est ignis. Et quoniam non habet aliud subjectufl 1 ' quod ei refrenet actionem suam per qualitatem contrariam» ' prout primfl faciebant aqua Sc terra, in quibus eratligatus,&p et quem erat temperatus, quia ipse est calidus,multum ardet, # comburit suum proprium subjectum, in quo retinetur & facit tO' tum nigrum sicut carbo. Ideo fili attende, quod talis humidita s > in qua hospitatur naturalis calor,non separetur penitus a coip°' re per ignem ex.cestivurn extraneum,quando eris in suis naturali' bus & proficuis calcinationibus. Nam postea trahere non polle*» nec convertere lap’dis nutrimentum , quia non esset principale a' gens, etiam multiplicatio deperiret omnipo. Ideo,quod attr*' «io fieri non potest aliqua niil per caliditatepi & humiditatem» 3 quibus causatus est & factus naturalis calor.
De effeliu ignis , & quomodo tpfum appellamus in noßro magißerto. pAPUT LXVII,
■pRqpter Ante dictas pafipnes inteUigere potes, Sc evidenter dis' "*■ cernere.Ä talis calor est causa totius rei generativ*, & cum vi' sum sit,quod omnis res generativa in se habet operationes co»' trarias,dictus calor captus modo pr*dicto . tanquam calor Sc i* 1 ' strumenturn nafiu aje.npti est omnino unus in forma,& in virtiit*' imo de pluribus formis & virtutibus secundum vim & polst ’ quod accipit specifice,5c in speciali per determinationem fubl c ' Öi,in quo est. Et ideo pulla res prohibet, quin habeat operatio' nes multas & mirabiles,Lc fgiinSS notabiles, quaruiq qu*libet c ‘ eijiropria St naturalis. Fili vi rationis extraximus potentiam Curae,qu* Occulta erat,& absconsa in manifestum,& rationem quisivimus per virtutem sensus Sc intellectus: nam illi sunt p fI ' mo cogniti vi,& cognitores substantiarum & operationum nat»' ralium. Et hoc totum directum est & cognitpm experienti* '"s ftrumento, virtute cujus tibi manifestamus, prout vidimus,^ 01 * quaelibet dictarum operationum diversarum est de diversis m e °' furis aut fortior, aut debilior. Sed hsc diversitas causata est P e f diversitatem mixtionis elementorum. Cujus mixtionis non c tantummodo, nisi unus actus in genere, scilicet,destillare St distillare,& dissolvere Sc congelare,& per causam illius reiterat’ 0 {iis est magisterium nostrum per iguorantes mundi reputat'*' 1 ’
ludus

i . Theo rica* , . IC ?
“us puerorum aut mulierum, Vel unum monstrum capite Sc ”uda carens, sed qui parum sentit parum icit, Lc tantum serunr
V u Oiejunus ulterius fupponendo,quod dicta mixtrira lit termi-
2tz, vel »ori quanto calidior erit calore naturalstanto entcale- ^ctivz Sc desiccativa humoris Mercurii, & magis effectus tuos ,m primet m dicto Mercittio,quousque fit ipserriet irr iuurii simile conversus ratione virtutis vincentis virtutem humoris,qui dici- tur Mercurius,licet quandoque calor naturalis in tantum, quantum eK paucus Lc infixus in materia stöffa, hoc riOripOffit facere, n >u informetur,seu adjuvetur per calorem extrinsecutn sapienter ndininifitratum per naturalem operatorem,sicut in creatione sul- Pnutis est visum, & in sua multiplicatione. Et hoc est,quod opera nature cum contrarietate fiunt,respectu virtutu effectu alium,qu« lunt in elementis,Scsccunidum materiam,aut naturam illius ca- piuiit dictae virtutes deterriiinationerri. Nam virtus agens quando est in humiditaie exhalativa & Volati va, citopenetrat omnem humfditatem condensatam sine adjutorio extrinscei calöris. Et quoniam humiditas.iriqua trat dicta exhalativa virtus fiparatur „
& dimittit suam virtutem m' corpore deciso , quando postea est vacuum virtute sine aliqua impressione remariet. Ideo tibi dicimus quod humiditas cito recuperatur, & deinde statim deperit. Sed iri sicco est causa contraria, & hoc per coritrarsetafem humidi & sicci. Nam si humidum est alicujuS operationis, sicci operatio' est contraria. ContrarietaS est,quiaimpreffiorieriigraVittt accipit, 5c graviter eam dimittit, stem humidum höc agit sint'accidentali igni,8c siccum non. Et ideo, quoniam siteum igne indiget ad impreslionenfcornplendurn, illud siccum, quantum possu- mus,subtiliaimis,& cum humido miscemus, cfuoulque sit veraciter temperatum ,& mediocriter fubtiliafurn, ut cum adjutorio' modici_ca!oris faciat penitus' in suo corpore nobilem impressio- nem - Seriiper tamen est neceffe ad hoc agendum Calor ignis conarritmis excitantis, & Calor communis naturae operantis, de S u ° tantum diximus , quod rios intelligere potet. Opiis est tibi' "h-quod dictum calorem plantes, & ponas iri terram subtiUffi- *pam,uf grossum terrestre non'ejus impreffiCmerii impedire pos- “t. Et hujus ici' fume in exemplum in subtilifafe humidi. Fili dictus calor esttariquara principale effectfivurri totius illiusqüod quoniam icf quod non est nisi potentia,defert inacturivma- n 'festurn cuiri experientia rrianifesta ratione adhaerentii colligata calore Sc instinctu naturae, fjuoriiairi ignis iri tantutri, quock l § n >s est.nullo tempore facere potest. Citius Cnirn materia per eum incstieiaretur,quia non operaretur sicut iristrurrientum orga- JJ'eale, sicut facit calor innatus iri composito & instuxus in eo a &.stellis, Lc non ab igne communi, sicut musti credunt pec
eorum 1

ioi Raymunci Lnni
eorum ignorantiam magnam I nam quando dicimus, qtiod lap'* per igne generatus est,non vident alium ignem, nec almiri igne' 11 corporaliter credunt, nist communem ignem, nec aliud sulph uf nec aliud argentum vivum,nisi fit vulgare. Ideo manent dccept* per eorum cascas aestimationes inferentes, quod causa fumus fu^ deceptionis,Sc quod dedimus intelligere rem unam pro alia. Sed non est verum lalva eorum pace sicut probavimus pei illa, qu# philosophi posuerunt in scriptis. Flures enim facti fimi filii Her- metis, & nos similiter sicut in pluribus verbis & locis nostrortiU) voluminum,Sc specialiter in arte compendiosa magisterii nost rl ad illuminandum evidentiam Sc certincationcm omnium fili°' rum doctrinx declaratum est > scilicet, quod solem appellarru |S ignem, Sc vicarium fuuru vocavimus calorem naturalem: qui* defert fortitudines solis cum adjutorio caloris communis, sicut patet per esus effectum. Nam illud,quod agit calor solis in mine' ris metallorum in mille annis.ipse calor naturalis facit in una horS fiipra terram. Item nos, Sc multi alii vocamus eum filium solis- Nam primo per solis influentiam fuit generatus per naturam si »e adjutoriofcientix,vel artis. Et ideo Aristoteles vocavit soletf 1 patrem & terram matrem omnium vegetabilium,quia sol imprX' gnat terram calore vivificativo, qux postea in naturalem convellit calorem, qui multiplicatur adjutorio caloris ignis in nostrf magisterio. Unde post per ipsos Philosophos clamatus fuit filin* jgnis.ut supra dictum est & ostensum, idcirco jam manifestatus» quod ut Philosophi dederunt cum inmagna claritate : ita occultaverunt cum magna obscuritate. Sed tibi qui nihil vidisti nequ* perscrutasti in Philosophia, quomodo potes cogitare, quod melius tibi darepossumus ? Vide & considera,aut tibi potest sufficere hoc,quod modo volumus dare sine aliquo rima, hoc estigni* naturalis,qui generatur per solem Sc multiplicatur cum adjutori 0 ignis communis ac dispositione Philosophica. Nam fi aliqui* trium ignium deficeret in arte,totum nihil valeret. Ideo apparet» quod filius est solis,quando per cum naturaliter est genitus. Et fit post hxc filius ignis, quoniam per illum crevit 8c multiplicatu* extitit cum virtute innata. Et iterum.filius est Philosophi, qu°' niam per eum fuit rectus & gubernatus usque ad lux perfectioni* finem. Et sic ostenfiisti est,quod tres partes habet.Primüs estcau- sa sux generationis. Secundus est causa sux perfectionis. Er tetrius est causa sux multiplicationis. Ideo filidicimus,quod capri* terram nostram imptxgnatam a sole& sacrifica cum substantri bene puerum per nutrimentum subtile. Nam ille debet stare id loco solis,habens Sc portans fortitudines patris fui in fecum,& F a " ter concessit filio suum poste. Iste est aurum nostrum instuxuw» live sol noster,cum est nostra anima,& non in alio. Postea est **
iibstrun’

« A Theo rica. . 105
Io strom,in quo dictus est sol, & est terraleprosa & nigra . m qua “Igare corrumpitur. Honora ergo naturam illiusA habeas eius "tutem in notitia,quia Iapis est honoratus, repertus in holpiti«
• ^ Cttls .8c est intus inclusus velut magnum secretum Lc thesaurus cantatus. Item fili materia nostrae medicinae debet enet bene 3 ’ atl ! or tebus munita ex quatuor clementis. Piima est propor- P. ' s mixtio quatuor elementorum, tali modo, quod opus est 1 '»quod ignis naturalis adjuvetur per calorem digerentem,8ca- S ua per fluxum sicci,quod verfilm est in humiduro,& aer ad finem quod dictum humidum postit inspistäri in terra, & terra propter consistentiam suae substantiae Sc retentionem figurae virtutis csle- ls ,qu® forma erat St est in calore Sein spiritu. Et in hoc opus est» quod proportionabiliter misceatur secundum mensuram, quae di- «a est geometrica mensura & non postea «qualiter in quantita- le.sed in qnanto requirit ad virtutem & speciem,vel sulphuris, vel medicinae,& haec mixtio est prima Sc principalior res neceflaria, quam omnis materia generationis requirit. Secunda est,quod materia habeat potentiam bene lapidificativam.vel vegetativam antequa vocare postit munita vapore siilphuris/Sc non sicut anima vegetabilis est in plantis, sed sicut infine capituli de virtute sor- mativa dictum cst.Sc tertia Sc quatta sunt,prout dicemus plane io capitulo sequenti de fortitudinibus Sc virtutibus.
Quomodo Artifi* se debet habituare pro imbibit ionibut mev- suraudit,habendo rejpeltum adfortitudinem ignitam dtHus est natur&mstrumentum.
Caput LXVIIL
1 Arnen fili damus tibi pro memoria 8c praemeditatione, per stnsum quod in imbibitionibus habeas te temperare fecundum quantitatem virtutis ignis naturae, quia tunc oportet, quod virtus ignis militet contra aquam,sicut victor vi lua & fortitudine a mphate vincit parem suum in bello. Ideoneceste est,quod vir- * u * "quae non superet calorem naturalem,quia pro modico refol- y ei 'etur & distolveretur ipsius vegetabilis virtus,Lc converteretur "'naturam aquae,sed in majori calore. Et hujus rei dat exemplum nat Ura > quod fortior debiliorem vincit cum modico adjutorio, quare considera, nc ille minor succesius superet, postquam vi* Qu m sensu agerc.Narn opus cst.quod sicut aqua vieit sulphur, Sc v, "sit eum per dissolutionem ad naturam suam,tali modo nunc *ft°pus, quod sulphur habeat potestatem vincendi atg. vivum. ^ a m primo vicit euro,Sc ipsum vestit per congelationem ad proprietatem fuse nobilis nanu s > 8c prosequendi eam, Sc terrainan- di ad propriam naturam argenti fini, clari Scprecioli. Ethsc conversio fit per reversionem dtffcrenvi#»que movetur a concordantia»

rc>4
Ravmundi Lütt i
danda,sicut ostendit ratio naturalis, & experientia nobis ced' cavit confortando virtutem lapidis ei condonando tantum ^ cursum, & quousque habeat potentiam convertendi argentu® Vivum nostrum,quod quidem primo ad sili similitudinem luis' ,|! tutibuseiim convertit, Filiqttbniam omnium coiporum m £l1 sura & temperamentum fuit per fuorurri cfanfortationeriri wc®', brorurri i ideb districte scire oportet, non tantum qualis res fit,", quot modis,6c quibus modis potest & debet operari. Et per i^ poste visibiliter ostensus est ignoranti effectus,per quem ha^ notitiam potenti*,quoniam in tebusgeneralibus fapiefis 5e ig n ° rans pdrticipant iri notitia. Et liöc ad cognosccriduni rem.st^ coram eiSfhanifcste ostensa est. Et de böc manifesto *quc b*® notitiam-habebit fatuus;sicut sapieris,quia ritius 8c alttr.b»^ bunt notitiam; quod materia est talis, vel talis. Sed quando tus illius confortata est; Sc quomodo citius potest facere ded^ monstrare suam operationem scit unus denon alter. Sunq ul scis fili; quod tina res est ante omnes alias res & generalis,^ omnem mafcriam.&omhe corpus, & omne membru in virtr’ ttf sua no debilitat, rieq; confortat,nisi amore operis,quod dicta V lf ' tus debet facere insequi & attingere, dc si postea consecuta fuct®' vel non,illud opuS stadrh cogriofceretur per ignorantem sicut p £I sapientem,si erit persecta,vel imperfecta ? Sed propter hbe habebit ignorans jam scientiam majorerri aut notitiam de diff®" fitionemaferi*,nisiinq'uanfoille, qui viderit hominem dedie®* 1 hic homo infirmitatem patitur, vel habet malam disposition e ^ in corpore, & h*c est generalis causa dicendi ignoranti proi' t ’j sapienti, Sc it^bene cognoscendi pet imuth sicut per alium. Ss jam propter Hoc ignorans nori cognoscet proprietatem difp o|/ donis virtuos*, per quam corpus vel materia attingat» vel riow ® I ' tingat suas operatiorieS bonas aut nialas nisi ilTanri cognosci’ nunquam haoebit notitiam debilitandi eam,vel confortandi. 1$ circo tibi dicimus, quod toturn hoc nein potest consummari, 1 . per discretionem rationis naturalis informat* per instrumenti"®' quod movetur ab' intellectu respectu evidentium experitne" t< J| nun non sophisticorum,propter quas omnis ignorans cst,fi"5, exui dc bannitus ä nostro’ ma'gifiefio per tales ignorantes fbph>"'' cos de mendaciis plenos. Teslificat hoc philolophus filiis ver"®' cis per cvistenS exemplum,quod medicus bestialis est,& *ihd se 1 ’ qui tantummodo dicit > corpus patitur debilitatem virtutis» melius indicat de difpbsitione corporis, quam unus rusticus tv f lis,qui neC magis, nec minus dicit: imo illud dictum diceti" ^ hriultiplicabituf in ore rustici. Quare riSahifeste patet, quod tü satione evidenti ac disereta dispositio Virtutis proprictari* hor> * Cognita,per Consideratam artis, nunquam seiet augtncrifare i" a
Virtu« 1 ®’

Theöricä. . *°f
virtutfifri , qua creinentutn factum est per viam confortationis ÖC debilitationis. Nam confortatio unius non potest fieri sine debilitatione alterius,sicut manifeste patuit omni tempore,& apparc- ' t ' n dispositione lapidis nöstt'i.
Q*e>nodb delitu 4uo untüi tff confortatio ältertm. Et <ptiC- inedi per confortatiohem'virtütKmtneralis ge~ iteratur lapit ttofier ;
Cap. LXIX.
Ji Hi öriinis debilitatio corporis dissolutio est, & omiris dissolutio ipsius est cjüslabilitasteriiptrartienti. Et Omne tehiperatneh- *urnest restauratio rti deperditae,8c ideo convenit,cum lapis no- fter habeat debilitari per diflblutioncin,divisiöncm,& cOrruptio- hem,quod virtus aquae, in qua individua naturae fiigiunt.curti d- hinibus suis fpecicbusSc virtutibus ekmehtaiibus habeat ffc confortate ad faciendum conjunctionem & urtiohetn rerum altctata- f um in nova generatione rhixtaruW, ut per fuccUtsum hujus confortationis virtus aquarum confortatarum possit melius & atcc- ptabilius appropriari cöntra debilitatis adventum, & bona exuberatione obtinere potestatem vincendi virtutes lapidis nostri debiä titati ad convertendum in diam Lc suam Onalitatetn ac naturam.
Et per hanc conversionem sic factam per debilitationem unius,SC confortationem alterius est lapis noster comparatus homini submerso in imo aquae golfo magno. Per hunc modum appositum patenti ratione nobis ostendit sapiens natura,quod virtus lapidis debilitata potest confortari pet debilitatem virtutis aquas confortati jiet tnddmti aquas,quod Habebit potestatem convertendi aqUarti ad suam naturam,scilicet, quod illud, quod erat de natura humtda in natUram sicCatti revertetur per modum temperamenti,& quod illud j quod erat de natura frigida,convertetur ih calidam, & in hoc folemni solutione. Sed ante opus est, quod natura sicca convertatur in humidum: nanti in omni transmutionc clc- metitorum talis tolerantia, Scpbstioprascedit transmutationem fubstamiae.sciiicet antequam substantia postit transmutari perfere quod virtus elementi transmutantis obtineat in suo poffir partes elementi transmutandi, 6e quod fixetur iti illö ante trans» Natationem substantiae, St se miscendo tali modb, quod illud e~ ^Mentum habebit materiam in aliquo alio elemento. Et ideo est a ffighata ratiö , qualiü differentia sit inter elementum, & alterius 'lententi virtutem,fciIicct,siinteUigis doctrinas notatas & notandas nostri magisterii,qui dicunt optis nostri lapidis dulciter & Nagno ingenio habet ascendere de terra in Coelum. Et alibi,Optra 'st,quod de coelo iti tertam descendat,& ibi recipiat ventum quire fis.qui lapidem fixat portatum iuYCsttre venu volantis. Quali-
H tcrcuuque
i

io 6 RaymukdiLulli
tercunque sit fili,sic intelligas, quia noster lapis per pastionem * tolerantiam sute naturte habet opus transire per qualitates om 111 aliorum elementorum,antequam sit perfecta medicina. Et i& e<> si siccum petrosum versum est in frigidum petrosum , ibiha^ pati. Etsifrigidum lapidosum , quod est pastum vertatur in h 3 midum,ibi etiam habet pati,quousque sit perfecte humidum. ' si humidum petroium vertatur in calidum, ignis noster aecem 3 est inextingvibihter, neque unquam deficiet, & medicina non 1 ad complementum perfectum est deducta. Quia nobilis natu 1 reliminando & rorando per omnia (ira elementa transivit, ubi c> loresSccaliditates sustinuit,quare tam nobilis est.
Quod corfoerfio Lipidis sn argentum $n$um, non esi t tstficon’verßo elementorum umtue folsus
Caput LXX.
|Deo fili tibi sit declarata doctrina Philosophi dicentis, q ll£l ■^conversio lapidis in argentum vivufn non est, nisi mutatio nj
fu
lapidis
tutarum. Nonintelligas tamen, quod substantia lapidis nostf', plures vel diversa: natura:, cum non sit nisi una tantum substans conversa de toto in naturam frigidam, primo antequam hoi ’ 1 faciat de ipsa quicquam,quousque acceperit appetitum fe trai'^ mutandi in aliud elementum,seu qualitatem alterius.Et ideo tU 1 *’ portamus eum in elementariam divisionem in quatuor partes 1 eundum instinctum,& statum supputa: naturae,quae vult lepa^ omnibus viribus stlis ä corruptione, vela re, quxin eo estcor^ pta.in qua multum patitur,in tantum, quod ad mortem venibj qtudibet ipsius pars ad proprium elementum suum. Quia tu".
pars naturae potest este sine elemento proprio de qualitate eu! 3 ' induta est.quouspue veniat ad expoliationem ejus virtute altet 1 “ ’ quam qualitatem appetit natura,nec tota natura in solo elem el11 frigiditatis ab extra quousque per elementum (it terminata ig 1 ” 5 ’ quia tunc est de natura magis calida. Fili attende,quando dicit 11 dementatum,hoc est elementum,quod per naturam (uam , “f 1 _ est una pars nostrae torius naturae lapidosae, in qua est unum naentir elementale. Et elementale dicimus ad differentiam,q ul3 ||, num solum elementum elementale tardat corruptionem ^ dam,& t,.i.tdat generationem iii seipfo.Et ideo simplicia dem £s|t . parum operantur,& proficiunt in hac arte, quia in ipsis nort ‘ l1 essentiae piimae elementorum, in quibus sunt virtutes, qua: 1,111 , dificant,generant& corrumpunt. Et ideo scias, quod dem fn . simplicia sunt extra corruptionem & generationem,& causa £ ' quia noti sunt obedieutia humorali vel radicali naturs.qb*' »mia faeit nasci. Et ideo nos & omnes Philosophi pnvdcccst° |C
*■ r dicmiU'-

• T H E o tu G A. iof
dii; ( j e V,s,c !»o<3 magiffcriBhj nostrum non potest fieri naturaliter; (Jjyjfj st'uitllot elementis,quae dicimus composita corijunctim Sc scitis' Etlni! ' is netura,quaeesthontogeneametallorum,quie- 1 "ttegralitfr & deportatur.
QS 0 »*ado lapis noßet mutat Je ist omnibus e/iialttdti- bus elementariis.
Cap. LXXI.
pj^c est lapidis nostri natura,quae potest motari in omnes qua*
•tates elementales, in quas bonus cörisiderator artis vult mu- ^ re ' Et ista elementa dicta sunt qualitates compositx, qu* ha* cnt Posse convertendi naturam hanc de qualitate in qualitatem; pt'mb,in siccum; fecundo,inHumidum; tertio,in frigidum; quar- °>in calidum, fecundum quod pars natrux per divisionem, vel tota per conjunctionem ad cotnplexionertr fui elementi fuerit Confortata vel dehilitatactili,lapis noster nunquam fifcri potest,nisi de pura nattua,prout quilibet lapiens Artista scire duobus modis potest,scilicet, scientia speculativa ,cum intellectu moderata , Se experientia visibili perfecta: luciditatis St claritatis magnae. Et de hac sola natura facta est tantummodo nostra medicina, & sine ista non, prout declarare proponimus infecunda parte hujus libri. Cui nihil miscere velis, si videre ipsius potentiam intendas , nili tantummodo res ,qux funtdc fuä propria natura, ä quibus habet confortari atque nutriri, quousque fortitudo (ux nav turx.qux debilitata fuit,crearet per nutrimentum perfectum contra bellum ignis. Fili quoniam nxc matetia est de substantia subtili, &statim intrans ac penetrans elemento tum qualitates > Lc ist qualitatem illius elementi > quam repetit abundantiörem m illa convertitur; ideo quando lapsis noster rotatur, & ruminavit q- sonia elementa fecundum velle naturx.Sc intravit purus, Sc mundus in Tegione ignis fui,tunc ignis philoiophix perpetuo accen- fo s cst.quamdiu elementa durare poterunt in mundo, & mundus deficiat, quia lapis noster est,sicut materia elementorum,in qua tor mam suam ponunt, Se in qua retinentur, prout natura in omni feneratione demonstrat. Et quia lapis noster est subtilis fub- stantiae ( i n ea descendunt purorum elementorum qualitates, Sc Condensantur,& capiuntur,sicut fumus curii lardo. Nam elemeii- ta funt.qux dant tot virtutes eidem substantiae , quot penetrare; fotoxicare,ac impotionare potest, Sc mirabiles operationes face- te per potentiam,quam accepit 8t acquisivit in bello magno aita- f son Sc baffarum virtutum , & potentiarum. Et ideo ipsa vincit ‘'sone superius Sc inferius cum fortitudine sua magna,Sc est in na- sota secretiflima res & multum inhabilis,quam limplices tenent ^'eputant ad miraculum,vel incantationem,aut artem magicam;
Ha cuHd

ioS Raymundi Lam
• cum ipsorum memoria non possit eas habilitare ad intellig^ dum magisterium nostrum,quod per naturam, & in natura,& “ natura fit.
Quod tot* fubfianti* noflrt lapidit eS effinttalis.
Cap. LXXII.
/■*\ vos pueri doctrinae intcliigatis, quod fi hxc natura non '^de subtili lubstantia tota, omnis essentialis csscrttialitas c* c ‘ mentorum purorum non posset imprimi, nec postct supra si^ stantiam dominari. Et li elementa alia quodlibet fecundum fu^ naturam non dominarentur bastis elementis in qualitate,subst 3|V tianon posset intrare neque penetrare,nec ingressionem habe f * Et nisi habeat ingressionem, non postit colorare, neque per <o st sequens dominari, & dare alias differentias Ipeeiales secundus complementum actionis nostri intellectus, quod medicina nost 1 ^ habere debet secyndum proprietatem litam igneam,per quatt»^ portet quod ignis domiuctur,& holpitetm' in ista supra dicta si 1 *' stantia. Item,etsi hxc natura de subtili substantia non eilet, posset habere fusionem uniformem ,nec dulcificationem coi' tt ’ nuam, nec una pars bene consequeretur aliam, & per hanc prictatcm opus est, quod aer in dicta substantia dominctur,!' 0 est, quod lapis noster de natura aerea sit generatus. Nam alio ttf do proprietas aeris in eo dominari nonposter,niside vera fr substantia generaretur. Pari modo per oppositum est de duob 3 aliis elementis: sed pro causa ante dicta Ipsorum substantia in tis substantiam conversa est. Quare tibi sit reyelatum, quod ($. stantia acris exivit ä substantia aquar, sicut aqtix substantia eE ä substantia terrae. Quare patet, quod a terra exivit tota lnp'.. nostri substantia mirabilis, quoniam si natura ipsius non eilet 1 ( aliquoeste substantiali,jam siccitas neque frigiditas, quas debfjjj esse in temperamento ignis & aeris in dicta natura non po»^ ligari,prout opus est ad perfectam fixionem. Ideo ncccfle est 11 terram habere subtilem,& non illam,quam cum pedibus casi 3 '' sed illam,quas volat supra caput tuum,quam accipe & amplent rc,& charam tene,propter ipsius proprietatem: quia sine ipla lum fixum temperamentum fieri potest, ve istius temperans natura philosophus loquendo dicit quod non est calida,nec st$j da,nec humida,neque sicca,& tamen utrumq; est. Dicimus, non plus tenet de una quantitate quam dc alia,nisi quantum est ejus temperamentum suas proprietatis,quae perconcom 3 tiam facta est de differentia speciali nostrorum elementorum. qui ad tale veniat temperamentum dignus etit poni ad m^ sl ä duodecim parium.
es^

109
‘Thborica. ,
»-» debet esse desubtili suhßanti*. 'aput LXXIII.
- filii potestas cognoscere, quod medicina : pura Sc subtili substantia, quia fic nobis di- criptis per doctrinam probatam in veritate Quare tibi dicimus, quod opus est.
tbtiliori iiibstantia, & fusionis liquabilioris quam sint corpora metallorum & fixioris cntum vivum in sua natura. Ideo tibi dicit , quod separes subtile a spisso, & purum ab i dictam substantiam,& simplum a grosso »ut puro vestra postit fieri medicina ad finem faciendo ipsam separationem non est parva nt,quibus propter intellectus caecitatem h*C lita. Et quando ipsi non intellisunt illud,et- rem.in qua in praesumptione inflati sunt,quod n habere apertum.Sc habent ipsum totum in- ,sicut ista ars potest eis manifestare in clara cx- . veritate. Ideo ista scientia tibi sit speculum iam rectam habere cupis in aliis scientiis,quia ; r« .'atione tangentem veritatem per claram expe- ; non suffert aliquam probationem,nec rationes,
\ gicalia, qua; sunt longinqua & remota de claro -u ures alii sunt,qui non possunt intelligere, nisi
f;'.... t cotporalitct videte, scilicet, res quotidianas Sc illis per nimiam visitationem intellectus ipforum g^l^oi arrestatum. Et ideo, cum illud est oppositum. .jCTfvme aliquo medio ad nostrum rectum Severum in- u eEkiim.Sc illa de causa ipsi projecti & multum remoti sunt de nostro naturali magisterio,sicut populus expulsus & condemnato 5 de nostro supremo secreto. Tibi autem fili,qui nos intelligis,
«s de electis in arte nostra, divisimus testamentum nostrum, in stuo thesaurum perpetuum invenies, si in manibus tuis pervenire postit,& a te obtineri. Audi quid dicimus »quoniam nonbrescn, nec zuccara, ncc balsamum aromaticum,quod tantum te faciet delectati,sicut faciet nostrum confectum, si semel tantum gusta- y'ris unum parvum fapotem.juta tibi, quod de illo habebis maiorem famem comedendi,quam prius.
BtrecapttuUtione,<juotnodn deun*fiU »tturafit omne td,<jUod qutritur.
Caput LXXIV.
Ecnpitulnndo dicimus fili, quod res ista cum sit unius solius V natura:,& deusta tantummodo tacta est, quam omnes non hall } bentes,

Theorica. , 109
medtttna debet ejse desubtili suhßantis.
- Caput LXXIII.
I 3 « Vos '"tellectu filii potestas cognoscere, quod medicina n ° str * debet esse de pura 8c subtili substantia, quia sic nobis « 1 - P‘Ut philosophus inscriptis per doctrinam probatam in veritam C aia 5 j X P er ' cn tis dicens. Quave tibi dicimus, quod opus est» quod de fortiori & subtiliori substantia, Lc fusionis liquabilioris medicina nostra sit, quam sint corpora metallorum Sc fixioris r ^ n d° n is, quam argentum vivum in sua natura. Ideo tibi dicit philosophus Hermes, quod separes subtil« aspiflo, & purum ab •"»P“K> a d habendum dictam substantiam,Lc simplum a grosso,ut de leviori Sc meliori puto nestra possit fieri medicina ad finem perfectionis, sed in faciendo ipsam separationem non est parva scientia. Sed multi sunt,quibus propter intellectus caecitatem haec separatio est abscondita. Et quando ipsi non intelliguot illud,etiam non intelligunt rem,in qua ift praesumptione inflati sunt,quod aestimant intellectum habere apertum,& habent ipsum totum inferarum St clausum,sicut ista ars potest eis manifestare in clara experientia,quae est in veritate. Ideo ista seientia tibi sit speculum veri intellectus,fi viam rectam habere cupis in aliis scientiis,quia . ista tibi monsttat ratione tangentem veritatem per claram experientiam,quia illa non suffert aliquam probationem,nec rationes, nec argumenta logicalia, qus sunt longinqua & remota de claro intellectu. Etplures alii sunt ,qui non possunt intelligere ,nisi quantum possunt corporaliter videre, scilicet, res quotidianas & mundanas,& in illis per nimiam visitationem intellectus ipsorum est iunctum Lc ibi arrestatum. Et ideo, cum illud est oppositum,
6c contrarium sine aliquo medio ad nostrum rectum Ac verum in- tellectum.Sc illa de causa ipsi projecti & multum remoti sunt de nostro naturali magisterio,sicut populus expulsus 5ccondemna- , tus de nostro supremo secreto. Tibi autem fili,qui nosintclligis,
<s de electis in arte nostra, divisimus testamentum nostrum, in quo thesaurum perpetuum invenies, fi in manibus tuis pervenire postit,8c a te obtineri. Audi quid dicimus, quoniam non bresca, nec zuccara ,ncc balsamum aromaticum,quod tantum te faciet delectari,sicut faciet nostrum confectum, si semel tantum gusta- yeris unum parvum soporem,juro tibi, quod de illo habebis maiorem famem comedendi,quam prius.
BertcapttuUtione,ejuomadideun*flUuuturitßt omne id,quod quatitur.
Caput I.XXIV.
Eeapitulando dicimus fili, quod res ista cum sit unius solius V natur«,Lc dcista tantummodo tacta est, quam omnes non hall j bentes,

jio Rivmunbi Liuti
bentes, vel potentes, aut datores,Sc etiam habente?, Sc diviti* considerantes,& postulantes desiderant Sc petunt. Quapropter ist. natura per concordiam amorolam, Sc absque violentia aut fot* 1 ficatione corobustibili, & sine trituratione min/Mum, aut dem 0 ?' tionc per calorem lui ipsius absque ienubilitate fu* propriet- 111 natur* mutatur de una qualitate in alteram. Nam ca existent/. 1 ? sua prima natura vel qualitate non valet tantum de sumo,-« 3 quando transivit per rotam circuli,tunc est incomparabilis Sc p ei ' durabilis thesaurus. Fili adhuc tibi dicimus,quod antequam b° natura posti: pertransire per rotam circularem elementorun? nec este est, quod dividatur in quaruor partes,nt pertransire p 0 ^ sit per quatuor qualitates elementarias, scilicet, de sicco in stig' dum Sc de grosso in simplum,.de (rigido in humidum , & de p° 3 ' deroso in leve, Sc de humido in calidum, & de aspero, leve, 31 . suave,aut dulce, Sc molle & placidum perclulcisicationemam 911 ' Sed hasc divisio non potest sieri per mutationem natur* sine p e< ditione proprietatis,nisi natura,qu* est in masta duraSc sicca C1' 3 omnibus suis partibus revertatur ad similitudinem ipsius prir* 1 natur*, in qua mundus erat primo constitutus divina potcu* in modum forme consul*,in qua erant omnia media confusa»' 13 quibus natura complent non poterat operationes suas, quan 3 Spiritus Sanctus divinus pprtabatur super aquas,qu* occupab 93 partes omnium aliorum elementorum, sicut Deus, ScDonii" 1 noster creator supremus natur* ordinaverat in eodem mom«? to sine temporis occupatione, antequam placeret facere f 3 * rabilcm ipsorum separationem sive divisionem. Hanc op eI 5 pionem socit redemptor noster ostendendo prim* natur*,q"? teroperari debebat per nobilemintelligentiam. Ethoc non' 3 teiligatur, nisi de tota natura, qu* primo sitit creata ex nihil 0 ' ; post in tres partes divisa cum certa mensura. Et de prima puf*°. creavit angelos Sc coelum imperiale,per hanc luciditatem Sc P ll( t tatem participant anirn* pur* angelis in natura,qua particip- 1 "? pe fast» est inter eos unio vera in glorificatione magna, Sc& e l, eunda parte natur* minus pura fecit Deus firmamentum,sicu' 13 pra declaravimus iri capit, form* majoris: solem etiam st«" 3 *’ ßc lunam, Sc dedit cuique suam virtutem, qu* in natqra cum 1 . bus inferiopibus participant. Et de tertia parte minus pura f« .. Deus hunc mundum, Sc composuit qu* in eo sunt, prout [ c . ( ptum in hoc praesenti testamento in modo tibi dicto. peusDominus noster naturam diversam,ut'qu*libet eam 9 ^ suam propriam ; po(s;t fieri restitntionem.nam de puriori fec ltrC r naeliorem,de impuriori vero minorem.Et sicut scriptum est fione. natur*,quanto res est melior, tanto ab altiori natura P 1 ^ CCdib Quam patet,quod natura inferior mmus ia puritate P e ‘1 £
1 iud‘5 0

111
TheoricA. c uK petfectio-
indigeta’iain omnibus operibus suis.antequa ^ d e putrem operationis perveniat.Si ergo natura fupet' -„propinquat
vitate sua tanto pius,quanto melius inferior natur ^ Vr attra ct;io- ei ac Tu® claritati,ldciditati,puritati,ac lumini ipim P aC
nem stpenoris naturae. quae facta est propter c °‘ 1 ''*' fosuin di v j. forteit,8tuniformem nexum coniunctiomsan p &au ; st . sionen- ,& hoc propter associamentum verum qum na( j- u
t* efleuti* libro declaratarum sub consideratio . erat
per agiographum spiritum. Quapropter appavet^pu P totum una natura.
Quonndo dehet tntelltgi magtftertum resf>e8& conflttti- ttentt mundtjoheet tfituf tr/etgnt mttrtdt fallt fer Deum.
Caput LXXV.
XI Une loquemuv de tertia patre,boe est.de natura bassa. Ista est natura,qute facit diversitates tantas in hoc mundo. Et de ista dixi superius,quod tu debes stricte intelltgeve, aliter poteris in errorem cadere. Et ideo nolo magis tibi dicere, nisi tantum quod tibi possit sufficere ad intelligendum secretum,quod datum est nobis. U-ndc fili inteilige hrqus magni constitutionem mundi,quem Deus omnipotens post naturae creationem fecit in forma confusa,scilicet,quod omnia elementa erant mixta tali modo, quod nec ignis,nec'terra, nec aer apparebant, nisi in forma confusa aqua» qii* usque ad circulum attingebat lunarem i sic quod ignis calorem, necaerhumiditatem habebat, ncc terra siccitatem;imo totum in frigiditatem versum erat propter suarum confusionem naturarum. Quoniam de quanto natura aquse magis eratfrigida.de , tanto naturam in calidam magis stringebat, scilicet ignis,ad profundum aliorum elementorum, Sc per consequens naturam acria magis puvarmeum aer sit cibus & materia ignis, sic quod postea» eum mirabitis ipsorum per potentiam divinam facta fuit divisio»
& quodlibet eorum fuit associatum & bospitatum in suo loco fecundum debitum natur«, fuit postea repertum,quod in terra re- Uianfit de igne Sc aliis elementis,in quibus est res, quae reb«s con- lunctis participat. Ac si vitrum plenum aqualunaria in medio a eris rumperetur §c praecipitaretur deorlhm cum substantia & sa- Pore aquae ,& aqua plena de substantia quinta ascendendo insua alta approximetur,cum hoc facere fit debitum naturae. Hoc sit tibi per figuram revelatum.quia debes (cire,quod natura non ope*
‘ atur.msi per suum velle,eo quod respicit voluntatem magistri sui l>ei Domini nostri,ut sibi satisfecere possit, quia cam creavit, £c per illam voluntatem Deus fecit, Sc facit per naturam omnia, vidcmus.&non per miraculum,sicut tempore diluvii,quan-
Si ‘4 «tap*

m Ravmumdi Lutti .
4o pci* ästucabilem concordantiam Deus supremus subtraxit * farum virtutem,quae trahebant aquas ä maribus,quae in alio dent supra regionem aeris, & postea ceciderunt inferius in viis, aut grandinibus cooperiendo totam terram,quia de’i*' fuerunt a parte illius elimatis in aliud, usque quo ad ipsorum eum reversae sunt ad complendum divinum velle. Fili Ii D e , vellet,quqd duo montes unus ab oriente, & alius ab occidente' uno congregarentur in medio terne, Sceflent unus mons, stat' , fieret,& non per miraculum,se<l per aperta & habilia instrum cl, _ tavirtuosa.quae Deus posuit in natura per sapientiam totius >P'° rum concordiae, perquam luas faciunt actiones. Etfictotu!' opus naturae non est occultum Deo, sed mundanis hominibv Ideo fili.fi aliquid facere vis omni tempore, fac per naturam,. inde sci3sconcqndantiam naturae,quia une ipso ullo tempore ^ hil facere poter js. Ideo quia nulla res mundi,quae faciendo est, 1 ;, extra terminos,nec itinera naturae,quin perdiam, ct de illa, illa fit facienda.
Quomodo ttrra plft>* oft ivteUigfntia, G" quomodo operas 1 Et de creatione Adam & Et quomodo magißesltl^
noßri+m aßtmtlatur optn creationis hominis ,
L3sXVI,
/~\lloniajn fili pote? intelligere, quqd tota terra plena est
fligentia ad pperationem naturae inclinata, quae intellige^ movetur a natura superiore, sta quod natura intellectiva inses^ in quantum assimilatut naturae superiori. Nam per intelligent^ 1 : adjuyatur a sup simili per conversionem Se potentiam attr«^ yam. Deinde post illam mirabilitatem naturalem, creavit Adam de litnositate elementorum, scilicet de limositatc te sr ^ aquar, aeris, ignis, Sf vivificavit eum s sole Sapcti Spiritus de luce,& claritate & lumine mundf Et ex omnibus resultavi'
eq mixtio rei quintae in suo composito, sed magis specialiter Creatus de terrestri elemento .proutex ipsiusdelictqpatet p sic ex ijla limos täte Deus omnium creator constituit, &
naturam homogeneam, ?x qua fuit Adam formatus, a quo ^
Ceffive tran,creavit Evam, Cj*uq facto prapeepit natura, q u ^ fiaheret multiplicare,Ip multiplicavit ipsorum species doctrjjtf Capiendq a mastä confusa mundi, H per intelligentinm nobd e qu® primo confusa erat, & postea diviso. Haec enim est genV sts regula operandi,quam Deus & Dominus noster dedit n^tn & nosiis monstravit per figuram- Et qui habet aures audiendi, . 'pebit totum in sua intellectu: quia hanc insequendo doct r ' n 8SMH SMW (sta facit opera, fugare patet, quqd qui

-I.
H'
i‘
:*
<y
i»
it»
t»
'<y
i !* 1*
t» ! '
(f
tp
10*
/
$
!»'
,Si
r>"
fpi 1
5
.c>°
is®
.pti
it»'
sF<
,rff
}(1 £
Tl* H l q i ^ j^ (
W divinam doctrinam extra natur* opera est. Nosterlapis af- simdatut in operatione operationibus natur* qniroahs, *c natur* Vegttab.lis, 8c natur* mineralis & melius. Quoniam -»Mtlatur & alGmdati debet creationi hominis,qui de limositate factu* erat.
Mcofih.fi vis operationem nostram per naturam facere,mlequc-
re operationem doctrin* natur*. Nam ei non est datum, quo« per aliam doctrinam possit operari. nisi per illam, quam habet«
Deo magistro lup praceptam &i. doctam per intelligentem perre.
, per suam iuae moventur operationes, ncc feftipes. Et ex hoc fit speculum tuum natura, qu* brevi tempore res suas non format, led tempore certo assimilandum magisterium operatio eidem constituta.
Qufrtiqdo operator debet rer /itat ordinare ad aßtmilandum tnagtfiertum operationi creationis unt^erfabs tn creando massam fonfnsam , continet omnia qnatfior elementa,
Gitur L X X V I I.
pOfthsec fili tempus est, quod ponas in ordine naturam, qua in- •*- diges cum recta notitia. scilicet per reductionem, qu* per re- trogr adationem facta est illius in formam consulam,respectu massas hu jus mundi, quousque versa sit in qualitatem frigiditatis magnas, in qua primo fuit. Et quando sic erit versa notare potes At cognoscere, quod non est nisi unum compositum per artem respectu natur* confectum,ut si absque artis adjutorio factum esset per naturam ad confequcndü fui intellectus finem, quia est creare perfectum metallum, vel medicinam perfectam respectu natura, qu* per artem adjuvatur, 5c in hoc composito continentur qut- tuor elementa natur# mineralis, simplicia & composita, per qu« resultant quatuot qualitates elementaria, Et per haneprimam conversionem lapis noster innaturam frigidiorem vertitur. Et »deo oportet', quod aqua ibidem dominetur, & in fc contineat *- lia elementa, ex quibus natura per divisionem se habet, postea verti de qualitate in qualitatem. Et b*c est res nostra, qu® in se fontinet omnia, quibps indiges in nostro magisterio. Et ideo dat »ntelligere ratio scripta philosophice per Hermctem qood sicut omnes resfact® fuerunt ex solare per potentiam supremam se- mentificam, & exiverunt a maflä confula globosa, voluntate divina miraculosa: sic lapis noster natus est, & «ivit ab una com- pacta massa confusa, in qua omnia sua quatuot elementa sunt eontenta pet naturam creata. de qua per voluntatem Dei fc operationem natur* noster lapi»postea nascitur,
H 5
Sfuemndf

ii4
Raymunbi Lulii
Quomode philosophi appellaverunt massam cortfufhm,& de dtVtfiene tpfteo , <2T de natura elementorumsitorum.
Caput LXXVIII.
pRo hac massa confusa nominanda fili similitudinarie philo^J phi eam nominaverunt totum mundam. Nam in ipia « ll j quatuor elementa confusa , qua: separari possunt, Sc dividi quO“' libet ad partem suam, impraegnata ex natura quinta, & per qua” 1 separantur 8c sunt separata Ergo fili, elementa ab illa massa l e ' para jder industriam iapienter.quae a nobili movetur intelligent** Sc reperies naturam, qu® in ipsis est, in quatitor partes diviiam , * quaelibet pars illius natur® onerata erit Sc induta qualitate fui el c ' menti. Quia pars, qu® remanserit pro terra, erit in siccitate cos 1 '
plexionata. Et illa, qu® pro aqua remanserit magis pura &mf'
gis subtilis, est conversa in qualitatem frigidam. Et illa, qu® f* 0 aere remanserit , reperietur in qualitate humida convicinan t£ qualitate ignis. Vide ergo fili naturam, qu® erat i» toto compss i ito integralster, primo frigida, & postea reversa est in principi 1 ' bus qualitatibus elementariis, seil icet, in siccitate, frigiditate. ^ humidirare , Sc calore pet divisionem elementorum. Et si füt quodlibet elementum habet participationem cum sibi prop 1 ”' quiore, sic qu®!ibct pars hujus lapidis Vel natur® habet majort” 1 affinitatem sibi propinquiori,quam habeat illi,qu® sibi est rem 0 ' tior. Et hoccst propter posse elementorum ac eorum qualitatuss' in quibus vaporabiliter diffusa est dicta natura quinta,quam ta° tU diligimus, fili ist® qualitates elementalcsdict® sunt appropria^ elementis propter grossitiem & simplicitate dictarum partium. 1 ” quibus jacet natura pura cum magna corruptione, a qua coi' 1 ”' ptione si scias eam ameveue, habes nostrum magisterium cesi 1 ”' catum per certam praeparationem. Nam lapis noster nimqffT invenitur, nisi in ventre corrnptionum, & dehinc eum extra 0 mus, substantia unde movetur corruptio , est multum pinguis 1° tosa Sc fortiter unctuosa aerea, in ventre cnjus est ignis, quem F e ' timus, & in ipsa eum accendimus. Et ideo tibi revelavit Moise” 1 ^ sagax Romanus per bonitatem subtilitatis, cui non fuit alter si«”' lis in securitate pet bonitate ptxparationis metuens Deum • lis, benignus dando totum (itum consilium dicens, quod sem” tiae hominum manifeste conjunguntur , mansio cujus manilct tur in carne, Sc sanguine,& in profundiori ventris. Et alibi tibi r velavit, quod secretum nostri lapidis est in coxis & femoribus & lidis, hoccst in profundiori elementorum compositorum , quibus elementa sunt per ea, qu® superius dicta sunt, ideoq 11 supra dictum esi, & adjungendum propinquioribus, & 3

s Theo rica. "5
°nim affinium. Nam icis, quod natura sicca vel pars illius,
£ * , UI c ‘ CIT, «n‘i terrestris, non habet potestatem vertendi se -r m - ' umi ^ aiT > > nec se ligandi parti humidae, quae est de ra&a a cns propter du as caulas contrarias. Unaestquodter- , c ' unt contratij, 8cin qualitatibus discrepantes. Quoniam ten ^ C1 naturam ' quam habet, est sicca 8c frigida, & aer per par- sir' ttaruiL quam tenet, estbnrnidusSc calidus, Et ideo natura ca m humidatn, Sc frigida in calidam converti non pollent > nisi F. tuo qualibet ipsarum per sua transeant media, quailuntger- anaexttemitatum. Quoniam scriptum est pro reformanda na- urn, quod contraria existentia qureUbet ipsorum in iua natura no enc poliunt simul ligari, nili primo mutantur de sua contraria qua itate in mediam, qua; participat veris extremitatibus per af- nitatcm naturae. Et ideo natura tense non potest, converti in naturam aeris , nisi primo vertatur innaturam aquae nec natura 'gnis potest converti in naturam aquae > nisi primo vertatur in na-. Un am aeris. Quoniam nullus transitus potest fieri unius extremi ad alterum , nisi prius transeat per media germana. Nam quando volumus facere transitum de prima extremitate ad tertiam , oportet transire per gradus medios. Quare fili aqua Sc aer sunt germana media elementaria scalae rotunda:, pet quae natura ab extremis elcmentalibus habet transire antequam operationes suas complerepostit veniendi ad perfectionem. Nam a- qua est frigida & bumida, & per frigiditatem participat cum aere, & per (uum humorem rarificatterram, eam alleviando. Et per frigiditatem suam aerem condensat, eum constringendo. Ita, quod quando aqua convertit terram ad naturam mam, postea potest eam in aerem convertere per concordantiam humiditatis, quam terra ab aqua suscepit, & frigiditatis, quam aer recepit ab a qua, qu* eum constrinxit, Sc sic ptr consequens est aer medium jgnis Sc aqua:, cum aer sit humidus & participat, aquae, & cum ca- ‘dus participat igni, Sc per suum humorem condensat ignem & Vci ’tjt eum in naturam aeris per inlpidationeiTc & per suum calo- attenuat Sc intenerifeat aquam & versit eam in aerem per le- ''■gationem. Et ideo quando aqua innaturam acris est conversa, a « eam convertit in naturam ignis. Vtl quando ignis conversus c in naturam humidam aeream , humiditas Sc frigiditas eum «onvertitin naturam aqu* secundum quod jacet in intentione hatuiae, vel boni 5c perfecti artificis. Nam sicut aqua cftde materia terrae, ita aer est de materia aeris & terra?. Et unum est materia alterius.

ii 6
Raymundi Lulli
Quomodo elomentasubtiltantur, &ingrossantur ftrrtt^ circularem , qUa per philosophos hujtu artis dtila efl Cathena aurea.
Caput L X X I X.
I Deo fili tibi dicimus , si velis nos intelligere, quando terra p c< iuum Contrarium erit siibtiliata, vertitur in naturam aquae ff°' pter qualitatem, scilicet, frigiditatem, quae participat inter siccis tem Sc humorem. Et quando aqua illa plus subtiliatur per ig" e1 ^ in naturam aeris vertitur. Et quando ille aer plus subtiliatur, V** titur in naturam ignis, & per consequens per retrogradation f j est, quod quando natura ignis irigroflatur, convenitur in nati'* aeris humidi, Sc tunc ignis tantum de calore suo perdit, quanti* 1 * 1 humiditas potest sibi contrariari per hebetationem sua: ingroj^ tionis. Et quanto h*c natura melius condensatur per insp'j**/ - tionem, tanto melius in aqua: naturam convertetur, quae per >>* condensationem mortificavit majorem partem caloris. Et p c *'
dit magnam partem humoris per indurationisapproximationcp" 1
naturae aeris ad qualitates terrestres, Sc quando h«ec aqua inspistätur, tunc verritur in terrae naturam, Sc propter (uifrig 1 *^ tatem amittit partem sui humoris gyrando se Sc portando in tatem. Quare si vis ignem nostrum accendere , administra ei bum levem Sc tenerum, quia ejus hebetatio Sc mortificatio venit nisi per cruditatem Sc groffitiem materi*, sicut patet in " claratione praedicta. Quando igitur voles de terra ignem foes* ’ subtilia terram quantum poteris, Sc quando velis de igne terta" facere, condensa fortiter ignem. Dicimus quod aer Sc aqua sa sunt ingrossationis ignis, Sc melius aer quam aqua, Sc mein 1 * qua quam aer. Et minus terra, quam aqua, Sc aqua minus.q"" ger. Sed terra omnibus suis viribus inspissat aquam, eam ver' c ' do ad suam naturam terra; Sc aquae,le condensando Sc convef* c 1 do ad naturam teri* inspiflat aerem, Sc vertit eum ad suam priam naturam aquae. Et aer se ad naturam aquae converte"* 1 y per inspistätionem condensat ignem, Sc facit eum converti i" iC , tem per suae subtilitatis ingrossationem. Similiter ignis oi"P' f bus suis viribus nititur aerem vertere ad suam ignis naturam subtilitatem fu* purae substanti*: Sc iste aer conversus ad nat* 1 ignis subsiliat aquam. Et ideo vertit ad naturam suam aeri* ? , f rarefactiouemaileviationis. Et haec aqua versa in naturam " u, tat ificat terram, Sc facit eam verti in naturam suam aqu xp ct tiliationem su* groll* substanti*. Et per hunc ultimum ° T ()y nem elucet secretum compositionis aqu* nostr* filiis intell'A^. tibiis, cum vivaciter apparet, quod natura hcca non potest" 1 tmd-mi Yctti, quousque in naturam frigidam convertatur-
man""

TtfEÖlUCA. .
manifeste tibi portam naturae aperimus ad intrandum °P5'
ra sua, si intclligas. quia superiora elementa causa sunt subtilitatis miniorum. Et subtiliatio causa est vivificationis & animationis. Elementa veroinferiora iunt causa ingroffationisaliom demeritorum. Et hoc ratione attractionis proximioris consonanti*, qu* jacet in suis naturis, ut nuper extitit declaratum per terram 6c per ignem, & ingvossatio causa est mortificationis, Sc hebetationis caloris animalis. Et nösbOno juramus animo, quod sub tilia- tio non fit sine ingrossatione, nec ingroflatio fine subtiliatione, nec dissolutio tcvr* sine congelatione aquae,nec aqtue congelatio fine diffolutlostc terrae.Fili in spiritu diflblvitur corpus congelatu, per corpus constringitur spiritus congelatus, quia congelando spiritum, dissolvimus corpus, Sc corpus dissolvendo, congelamus spiritum. Fili vide Sc aspice multiplicationem verae tinftur®, quä Deus dedit natur* ad transmutationem faciendum, quia de uno pugillo tetrae Sc novem aeris facimus decem aquae.Et ideo de uno Pugillo hujus aquae, & novem ignis facimus dcc em aeris»per scatam vivificationis ascendendo ad fubtiliationem naturae grosse in naturam simplam Sc superiorem. similiter de uno pugillo ignis &, novem aquae fiunt decem aeris mortui, qui est aqua viva. Et <ie uno pugillo istius aeris mortui, & de novem pugillis terr* fiunt decem aquae glorios*. Intellige fili verba, quoniam haec est doctrina, pes quam omnis mensura Sc omne temperamentum fiunt. Et est necessarium, quod in nostro magisterio fiant, sine quibus fieri noti posset. Haec est cathena deaurata 8t rota circularis totius mundi, per quam natura sagax omnia sua regit instrumenta rotando & circulando irt circuitu,quam supremus creator conservate iu suis divinis mirabilibus & infinitis potentiis voluit Se vult.
| QuomgJo rirtifta habet scire cordetenue rotam circularem,, & Maturam COt&erfionis elementorum rejptftn frima (Sfecunda qualitatis.
Chty LXXX,
QEuS est tibi fili hanc rotam cordetenus scire perfecte,si ad nostrum magisterium velis pervenire. Quia tibi diximus, quod «ementa per naturam jam dictam vadunt rotando per ipsius circitum successive, quousque compleverunt ctituni circuitum, Sc titculurn, quj est perfectio operationis eorum,Sc per scientiam su$ Cl scularitatis apparet slarb istud, quod superius diximus perprimam rationem. Alfa ratio, quare natura sicca, qu* est in terra,in durant acris conveni no« potqstnisi per suum medium, est dissitas grossitici Sc subtilitatis, vel gravitatis Sc levitatis, percon- *Uri«tatcm parium natur*, aut materi* illius, sicut de superius qualitatibus jam complexionati*. Quia omnes ali* res.

ti8 Raymonbi Liun
<]ux considerari possunt in istas pro majori reducuntur, videli e£ ? fluxibilitatcs, & soliditates reducuntur ad huiniditatcm Sc Ü (Cl - larem, 5c levitas, Scgravitas reducuntur ad subtilitatem & fidem. Et notetur hic primus gradus. Ideo te intclligere op°j tet, quod pars naturae, quae est in terra, grossa est 8c gravis, frigi“ Sc sicca. Et ideo frigiditas, gtostities & gravitas cum siccit^ causantur a natura quae est in terra nobiliter causata: sunt, Sc 11,1 tura quae est in aqua, est mediocriter grossa, Sc gravius medios terque subtilis,Sc levis, bumida & frigida,per hunc secundum g r “ dum, Sc ideo causantur ab eis gravitas ciuil frigore, Sc levitas c lI<<[ humiditate. Et natura , qu® est in aere, subtilis est & levis, cali^ Schumida. Et ideo causantur ab illa levitas cum humiditate > l suavitas percaliditatem. Et notetur hic tertius gradus. Et nat“ ra, quae est in igne, multum subtilis est Sc Je vis, Sc multum acf° p titer calida Sc sicca, Sc ideo causantur ab illa levitas cum ficcitat“! Sccaliditas acuta. Per hanc doctrinam fili debes intelligere, qt>^ in nostro magisterio naturali, non debent elementa definiri fecl>" dum quod sunt principium motus de loco in locum , sed securis quod sunt initium altcrationis. Hancmet viam insequuti sunt, sequuntur medici. Et ideo dicunt, quodtetra est elementum,f c quod omne corpus ad corpus defertur sanabile, Sc per quod cn s pus sanabile frigiditati Sc siccitati in substamia participat, de f“ ratione multum grosta.Sc aqua participat cum frigiditate Sc hui'j! ditate in substantia mediocriter lubtili. Et aer participat hum 1 “ 1 . tati Sc caliditati mediocriter subtilibus ratione sute naturae. ^ ignis participat calori & siccitati in substantia multum subtili - * ■ fortiter activa,ratione suae simplicis naturae. Fili hoc ultimum pitulum aperit tibi portam, Sc postea firmat, quia tibi supra di** ! Mus, quod de uno pugillo ignis Sc novem aqu® fiunt decem at s mortui, qu® est aqua viva.
De causa & ratterte, <pua elementa nen possunt corfoertk < es et tam causa , percam bene possunt conferti.
C a p. LXXXT.
pEr hanc descriptionem elucidata est ratio secunda , quare ^ ra sicca nOn potest in hutrlidam fine medio suo converti, i per illud medium transeundo patenter extitit declaratum de>^,
ptionepr*dicta, quod elementa sunt caüs® fu® mutationis Si ^ terationis,prout hoc probari potest experientia visibili Severa*’’ ftifeste in nostro magisterio naturali , ttbfqUe alia logicali p r0 . tione. Fili accipe de nostro aere, Sc de terra modicum, Sc p cri , t latus ejus acuta lancea tota calida ,Sc videbis a ventre suo_ e,£ tantum de cholera nigra cremata Sc eombusta, quod habebit f

I
lief ' 1
fice;
trtd'
>ro<
k
it*
OCf 1 '
>
di#
Kit“'
&e
:»t*
u<r
e u“' (1$ »■
K
i0<
-fu* m“'
t,
S«
i
y,
V '
lis*':
d*
. . Theorica. n ?
tcntiamintoxicandi & impotionandi totum mundü. Re tine igitur djam, ne a te recedat, quia tibi bona erit contra inimicos tups. o eapeifora aliud latus ejus cum punctura magni serpentis, tan- - u ? 1n i 0 “ 0 quousque totum phlegma exiverit,nec amplius habeat n ta uutn ventrem. Deinde crema & combure, quousque fit ptope mortem, & quod anima exiverit, & corpus sit in pulverem re 11 trimi indutum de nigris oculis. Scias, quod natura illius est rem,lia grossa & gravis, frigida & sicca, per proprietatem, qute est »n ejus elemento terrestri,aeri contrai io,in tota fumatura & proprietate. Quare si ipsum in naturam aeris vis convertere , adde c 'de capite rubeo novem partes. Et natura hujus rubei capiti* est una substantia multum subtilis & kviflima , Cc in complexio- n emultum calida, 8c sicca Sc acuta. Post haec adde stlis duas partes de pedibus albis. Natura illorum pedum alborum est«- na iubstantia groffa mediocriter, Lein qualitate mediocriter frigida. Et per hanc proprietatem participat oculos nigros, est adhuc in substantia mediocriter sobtili per ibam qualitatem humi- dam 6c calidam. Et per hanc preprietatem participat substanti* , aevis. Et ideo iit tibi revelata definitio aqua: Sc actis in suis dispositionibus, tanquam amica coutrarietatum, qu* sunt in composito isto, scilicet ignis & aquae, terrae, & qeris, nascitur unum medium purum, ad unionem , mixtionum qualitatum akeratarum ipsorum informa terra: congelata albae,multum subtilis,& trans- parentis secundum perspicuitatem aqua: aereae , jam congelatas pervaporem materias diebe terrestris, jam confortatae percafo- fem acutum.
Dejymbolo, retmacule eliment orum.
€*p. LXXXII.
plli iin hac mutatione, grossities , & gravitas substantia: terre- uris naturae inferioris habet potestatem retinendi aquam, per totam luam naturam, per vaporem homogeneitatis frigid * , quae est qualitas gravis participans illis duobus elementis, qtiK Ul 't dc natura sua > sed fis securus , quod frigiditas dominatur 111 retentione attractionis aeris, quse facta est per confortatio- riem caloris acuti cum sapore humoris, qui est materia ignis, Sc °tius natur*. Ergo fili, pone de calore alto ia natura inferiori ad Confortandum suam siccitatem, & mortificandum luam frigidi- atc m,per temperamentum cognitum ratione natur*. Nam scias 3 ü °d maxima frigiditas «st mortificationis ignis causa, Sc duri- c “tionis , & grossioris naturae attractiv* causata a calore 8c Umore. Fili calor saturae debet per huroiditatem radicalenti sperari, ut vapor calidus per nimiam suam actionem non crc- ^^.»»utardeat materiam nostri chariinfaiatis, qu* temperantia
facti»
%
%
«y
i y
o<*
;i( £
0
$

uo RaymunöI L utti
facta est tantummodo per additamentum natura:, sui humor 1 *' quousque veniat ad gradum illius acuitatis temperatae, per qua 1 * 1 postit penetrare invisibiliter omnes partes riatutx humid*, Sc P 0 ” nere formam suam, ac eam figurare in matef id aerii. Vehes W derefili, qualiter, Sciri quo loco debeat creari. Et tibi dicim 11 * 1 poste naturae revelando,quod per subtractionem humidi radica^ fit ,quoulque caloi naturae excitatus Sc expeditus per stimularis nem nobis monstrat dictam actionem. Ideo tibi apus est, 1
lud transeas, ne compositum se relegatum repcriat.vel separat u|f «tota sua natiita. Quia postea nollet videre eam, nec postes tiP prompte Sc celeriter infigere natüram deperditam in corpore parte ipsius. Et si haec pars esset Omnino remota a corpore priC cto, & postea velles in futim initium ponere per viarii cdrrigeri" defectum, estet tibi muitUtn grave, pröpter caulam tardationis»*: ficut praediximus, natura ipsius non estet ita bene radicaliter, ** per suas proprietates infixa in suo corpore per hanc artem,nisi fis rct hoc ingeriid forti atque subtili hujus magisterii, quod est m tum grave fieri, tariquam per artem naturae, quae multum orn^ , bus silis adhaeret inteliigentiis ad complendum & finiendum c °,' plete suas operationes riori ministrares, quia per artem a Deo n° «st intellectus tam subtilis,quod prima: virtutes in corruptionis suis primis occultae, Sein corruptione suos um objectorum deb 1 ' tentur. Ideo fili opus est tibi, quod avises te in prima corrupi" fle, Sc intciligas benetstius praesentis ultimae conclusionis ordiri' tioaem.
Dt qualiiatiitti accidensahiut. Ei de ternione natura.
Cap. LX XXIII.
t}Ost h*c Opus est tibi, ut scias acuitatcm praedicti vaporis erilis 1 a b ipsomet igne creari, qui procedit ab illa natura, qui quid^J
ignis est quarta pars totius natura: in quatuor partes divis*,Sc id* humorem penettaftdd per litam acuitatem ignis digerit, Sc adi" yat naturam cum riatuta simplici per continuationem, ac cop 1 "', tionem minerarum litarum, & minct arum partium insimul c°\ junctarum uniformiter ad modum natur;« homogene*, üc q u ^ natura sicca,& grossa per suum confoTtariteritum retinet natUt ^ 3 » humidam, Sc subtilem, per ingroflatione naturae simplae per c ^ «ulationcm. Et natura simpla per conversiorierit rarificat g* bin per subtilem unionem Sic apparet manifeste, quod in to natura grossa de simpla retinuerit per attractionem naturas^ , fidae Sc humidx, in tanto est propinqui or subtilitati aereae»q u estet m lita natura, Sc habet majorem perfectionem,- iri quanto iwfi fatura simpla erit magis adjuncta, vel addita «uiri ° at ^
8'
ti
8 '
tu
re
le
ra
sti
Vi
sii
te
cc
te
sti
ra
m
lo
er
1*
cc
m
nt
tu
ra
fo
cc
fo
P'
vi
E
C(
p>
it
fc
fi
n

^ Theoric a, iri
§io(Ja p er condensationem, in tanto erit gravitati Sc ponderosita- 1 P ro pinqniot, & minoris perfectionis, Et fic fili potes, intelli- § cr e multiplicationem, vel diminutioncm operativaium virtu- restr' > Philosophus in libro Meteormn ait, quod naturater- lest slS m ° CO fenerationis metallorum continet in fc virtutes cce- ra CS> c l Uas convertitur sua individualitas in formam, natu»
^ ni, & specie ni metallorum coadjuvante virtute naturae, terre- Y', lS Alio modo, si virtus natura: terrestris fiiperet in potentia ^ututemnaturp cceleftis.quae erat fir specificatione metallinragna Cl j a *’magna frigiditas natura: grossae condensaret humidü,
1 °u formam debet recipere metalli innaturam & conformita- n } & n °n in forma metalli propter defictum virtutum m eltmin, qui non sunt in dicta natura. Quare filij veritatis iit— eiligere possunt, quod forma metalli venit, Sc est a virtute coele- u> influxa in materia: ipsorum profundiori, ideo dictum est per sationem Meteoricam, quod anima est in semine naturae, sieut magister in suo artificio. Fili, talis virtus caelestis est in proprio loco generationis metallorum, Sc. ideo est forma metalli. Facias ergo tunc fili, quod in loco generationis aut coversionis talis sit potentia coelestis, quae postit transformate humidü individui sub conservatione actionis, appetentis hanc cx natura terrestri, in formam & speciem transparentem Sc finiffimam, per comulano- nem terrestris sicci, hsec erit res magnae virtutis, Quia terrse virtus, per temperatum frigus, & per siccum complexionatum, operata est congelando, inspissando 5c retinendo. Et virtus coelestis ' formativa influxa cum virtute terras, format speciem in colore coelesti, quando materia congelatur ,sic quod congelando trans- ormatur species, Sc informando illam congelatur materia. Quapropter fili scriptura praecipit, quod habes argentum vivum tot vicibus abluere, quousque vertatur in colorem clarum coelestem.
1 “®c est terra , in qua animas nostras seminamus, Sc in illa est congctjfio no fii a) gj non in alio loco , 8c per hanc retinentur fim- P >ces spiritus quinti fugitivi, qui habent formare, & debent for- P' ate terram claram in virtute & forma elixiris, per specialem discentiam,quae movetur a nobili concordantia quintarum rerum, !c sit clare notabimus in secunda parte hujus libifdicta practica Nostta.
Otyniodotota intentio operatoris delet ejse inpraparattd* materiant laftdis,(S tnsno temperamento-
Capu t X-XXXIV.
P^Optercapotest tuus sentire intellectus rationabili considera* ^one , quod quanto magis materia erit debite praeparata Sc 4 .rl 1 subti-
y

irr Raymundi Laut
subtiliata, tanto virtutes coelestes naturae superioris obtinebit»/ 4 in se retinebit, & quanto minus,minus Fili videas ergo & avd e * quomodo aqua mutatur in aerem, & aer in ignem, li vis hab cr praeparationem naturae. Si velis de materia terrae ignem faee^J opus est tibi a principio, ut eam bene subti!ic»,& quod in natur»' 11 ' acjuae 8c aeris transmutetur, & quando in contr arium voles °P^ rari, intentione cognita elementa in contrarium mutabis. ' e runtamenfacias factum tuam ex re simpliciori,quoniam in illa propriatur virtus coelestis tanquam forma rei simplicioris, & h fl est secundum actionem matet ix & curium naturae. Et tene lus £ hoc dictum philosophi vij. Methaphysicae, Quod secundum s 1 ? prietatem materiat ei eritappropriata certa forma , & propria eundum suam actionem, quare ii materia est simplex, appropsi 8 bit sibi formam nobilistimatn & multum puram, causa suae W plicitatis & similitudinis, quae nascitur a proprietate naturae sup e rioris simplicis. Ideo quando voles contemperare lapidis subst 3 ^ tiam, pone ipsam in loco generationis,vel conversionis adqu 3 ’ tates, de quibus vis per notitiam certam, quod lapis tuus mu l£ ' tur, videlicet,in humido calore, quia hxc est qualitas, per q l,a , causatur dulcedo in lapide amaro, per conservationem humid' 1 ' pidis in suo igne, quousque postit aeternum ignem pati.
De demonßrattone pruparuttsnis lupi Au per different!*^ exemphficatfcam /» aperuuone nui um m /au mmerü.
Caput LXXXV.
'T'Ali fili modo natura utitur temperamento in mineris per W ceffivam operationem, quamvis accidenti fortuitu mulrU^ erret. Nam si materia sulphuris & arg. vivi depurata , & duct" a , rplenditatem, repent locum suat retentionis & congelationis ** cum, terrestrem sulcum & immundum vel frigidum line terr>P £ rantia aliqua, generatio istius convertetur in complexionem 1,1 temperatam, fulcam, terrestrem, crudam, ponticam,& amar» 11 ^! & accipiet formam Ipccificam,secundum ipeciem.ad quam V" 1 ^ cruda terrestris & complexio loci movet materiam iiilphui' 5 j> argenti vivi, ad formam (teundum luum actum, sicut mani^L illomnibus generibus viluni est de extremitatibus & mediis a* 11 metallicis. Quia illorum materia non est aliud simpliciter,nisi phur & arg. viv. mixta simul vaporabiliter.ßc specificata pertt' rl strem speciem atramentolam, & vaporem grossum terrestre J qui nascitur a loco transmutabili generationis. Fili reverte ig' 1 materiam grolTam m simplam .quousque induerit virtutem^ festem , qex habet claritatem m lapide nostro formare, prop ( ^ hoc, quia potes iiuuj, bene facere m elementali revolutione , 1 ' ,a
tcll'g 3 *

Th e o ki c A. trz
tciligj, elementorum convertibilitatem. Fili vapor grossus ati a- m enro(us, a quo creatum est atramentum, est multum acutus Sc
pönticus, öc ideo partes penetrat sulphuris Sc argenti vivi depura- !° UUV| , Sc penetrando inficit illam materiam depuratam , conge- a ndo in speciem illius vaporis atramentosi Sc lutosi terrestris,qui Mixtus est ipsis. Quare patet id quod diximus,qtue est major pov- scilicet, quod virtutes terrestres npn obtineant supercctleftes, e d econvcrso, & habebis rem petitam. Fer hanc mixtionem ap- Patet, quod sit medium inter lapidem & metallü , cum dicta mix*
*'o facta sit in materia lapidis, Sein materia metallorum,&corpo* rum liquabilium, quia medium est omne illud,quod aliquo modo CUrn lapide participat ab uno latere Sein aliquo modo cum me- ta S m alio latere, & ultta adhuc magis proprietas lapidis est,nost Poste fundi. Et proprietas metalli, quam ex ejus materia tenet* c ‘le poste fundi per calidum & siccum. Ergo per haec notare po- tcs , quod lapides (une in genere terrx siccse, & metalla sunt ingemere aquae humid». Medium ergo vocatur omne illud > quod est duab.extremitatibus participat illorum. Sed aliqua illotum iiint, quse magis participant cum siccitate , Se illa continent calidum Sc siccum, constant calido & sicco, ut Marcasita, Antimotiium.Scc, Sed aliqua illorum mediorü sunt, quae melius participanti gr idui humoris > Sc de illis distillatur aqua per calorem Sc siccitatem, ut sal gemmae. Eer hoc fili relucete potest doctrina ante oculos tuos declarata per hoc quod est de proprietate metalli, est humidum aquaticum,& arg.viv. separatu per artem magisterii tibi revelati. Habe igitur fili notitiam naturae mediorum , quia de ipsis totam scientiam nostram trabimus, & potestatem ponendi arg. viv.irt opere, Sc trahimus arg.viv. a suis cavernis vitreis,Sc cum illis portatur lapis ad suam primam naturam, qui est supremum medium purgatum ab originali macula.
De extremitattbm nostrt Ujtidis , & qttx unde
extrahuntur.
C ap. LXXXVE
pOstea cognoscere potes, quod arg. vivum nostrum est prima extremitas lapidis nostri, & in primo gradu Sc in secundo est **'xir completum, Sc modo tali per artificium nostrum subtiliter ^ycntum , Sc ingenio naturali trahimus extremitates qx praedi- ”‘ S mediis, quze participant cum lapide nostro, sicut natura sapi- «is dedit nobis scire: nam aperte nobis ostendit modum qualiter tfahsniutat naturam de mediis ar vi. in metallum perfectum, hoe tfi sili medium comtniine #d trahendum Seponendum summum *sisdiumde potentia in actum. Tamen fili debes intelligere irt operatione metalla loco mediorum, quse sunt extremitates
1 2 natiuiti

$24 Rayhundi Liuli
natura:. Nam quanto media sunt nobilioris naturas, tanto extr"' mitates sunt nobiliores dcdiguiores in potentia. Et ideo d.eip’ 1 ’ mediis extremitates separamus scilicet vivum argentum arger" 0 ' rum vivorum, dcelixir persectum, quod est medicina medicii'* 1 ' rum. QuoniamtH omnibus mediis aliquo modo secundum s° r ' mas confusas sunt extremitates. Alio modo nisi ibi essent, n"* 1 possemus in actum ponere, quod est in potentia naturas, & sic i"' separabiles essent propter impotentiam ibidem existentem. Ite 111 natura nobis manifestat fecundum quod experientia certifiri*:' quod natura iliorum comminuit argentum vivum,dc illud morti' ficat constringendo & congelando, & post ipsius congelatione*'' commiscibile est corpori, dc tunc operatur, dc non ante, omnei'' colorem dando, quo indigemus, & virtute suae sicca: naturae tri' restris retentum cst.dc sogere non potest a corporibus quibus i"*' fcctur. Apparet igitur, dc est sine dubio, quod vaporextrcmO'* 1 est causa constrictionis arg. viv. Sc innatura, dein nostro magiis' rio, quod este non posset, nisi convenientiam unins, Si disconve' nientiam alterius haberet contra (e per differentiam concorda*'' tiae, prout apparet in fui caloris conservatione per convenientia" 1 conservativam. Ideo vocata est hsec substantia leo viridis, dc it*'
pens viridis leporarius, dcarg.viv.de pastui a basilisci philosophiri-
Sed nos illum vaporem, propter potentiam praesentem , appell"' mus magis proprie humorem menstrualem, qui quidem hum" f ab argento vivo derivatus est, quamvis alterarum avg.viv. sit p (l corruptionem dc fragilitatem terrestrem, qua: sibi advenit, dc hdf argentum vivum cum corpore conjunctiiro,sunt duo spermata, *• quibus nasci facimus dictam aquam vivam, qua: est argentum V>' vorn nosti'um, dc aqua vitae, quae corpora mortua resuscitat. ;
Quomado menßrtsale esi causa mortis argenti 9 / 9 /.
Caput L XX XVII.
T)Er istum humorem menstrualem declaramus quem nos diri' "*■ mus, quod argentum vivum est causa mortis suae, quia ipiciu 1 -' 1 seipsum interficit, dc postea occidit patrem Si matrem iuos, dc t*f trahit eis animas ä corporibus, dc epotat omnes ipsorum humiiso tates, fäcitque ipsos nigiclccre sicut carbonem. Deinde eos rei**' scitat tali ac ita magno splendore, quod per illam tesulcitatioiiri 11 pater dc mater soi cum ipso vivent,nec unquam morientur. f- c pro ecrto.in praesentia dc voluntate certorum sociorum argen tu" 1 Vivum vulgare congelavimus per suum menstruale,dc alias uni d" sociis nostris, in cujus eramus societate expresse, quasi ad du" S Leucas prope Neapolim, in quo loco in praesentia Physici regis & unius fratris de sanctoJo.de Rhodis, dc Bcrnardi de la. Lret,de liorum congelari fecimus argentum vjvumpc.rsuam menstrual"
natU'

Theo rica. ,J f
taamram. Et quamvis hoc vidissent, Sc manifeste palpasicnt, tamen non potuerunt scire , q U ;d esset, nis\ (implicitet solummodo rustico more,regia majestate salva, Et si realiter ac philosophice cognoscere potuissent per speculationem intellectiva: virtutis dictum menstruale aesiias virtutes, artem ac scientiam absq, dubio habuiffent, prout dicti socii,qui per nos multum bene intellexerunt manifeste Sc habuerunt. Et tunc arg. vivum vulgare dimisil- ent ad creandum lapidem-, & ad exuberandam suam humiditate, &idco nos cogit ratio, quod ignoranti habeamus illud celare. Et "bi fili non ectavimus, neque celare volumus, cui, & quando diurnus, quod rem vilem accipias,ac eam facias suos amplexare parentes, quousque penitus erepentur, Sc sint velut mortui, Sc recipe ab ipsorum ventre argentum vivum, a quo lapidem formes, Sc postea medicinanj, quae non omnibus est conserenda, Sc sic ver- . lernt de pauco inbonü > 5c de bono in melius. Benedictus DcuS supremus conditor Sc redemptor noster, qui de tam vili re precio- sam ita creavit, quae teneat in fe proprietatem Sc virtutem ac proprietatum poffeffionem, qux in alia non est.
Quod urgent um 'vt'ium philosophorum, non efi argentum^ft- <bum commune, & >juare ßc r.tro tn^enttur lapit super terram.
Caput LXXXVIII.
pOst liXe intelligere potes,quod argentum vivum nostrum noti est vulgare. Imo argentum vivum nostrum est aqua alterius natur«, quod reperiri non potest supra tectam, cum in actionem Venire non postit per naturam absque adjutorio ingenii, Sc humanarum manuum operationibus respectu naturae. Et ideo, cum natura sola non postit eum trahere in actum ä rebus, in quibus e- [ at 'n potentia, nisi per tenebrosam resolutionem, Sc ideo est no- IS opus, si velimus nostram creare medicinam»quod de illis, if» stnibus potentialiter erat, nos trahamus de potentia in actionem re *pectu natura: per industriam rationabilem boni magistri ac o- Ptratoris, per viam generationis facta: per praemeditatam corm- Pt'onem, quam nobis philosophia concestit, Sc scire dedit, quave *unos illiu S weneratiö spectat > virtutem ac potentiam natur« se- sidendo,quatit virtutem philosophia: nostrae germanas ad natura- ^'Rreperimus, & non rustica virtute, qua: contra naturam est.
hac ratione illud argentum vivum nostrum est, Sc non tustico« * ll m, qui impotentes sunt ad humificandum naturam Mineralen». ^°stquam ergo supra terram generati non potest per solum arti- "''um natur* . nisi nostri artificii adjutorio magistrali, pernos Philosophice reperto, sine aliqua ruralitate vulgati, ideo in sua gc- ll ctatson t OPUS est quod nos subtiliter introducamus actione ya- ' 15 wt«

xzss Raymundi Lui.it
*uiaemetallinae in materiam,unde debet generari, ad quartis 4 *" per.igcndam omnis vulgaris rusticus ablurdus est penitus & c!e ' cus. Quia ei defecerunt rationes nostrae philosoplicae,qu* reg 1 ' 1,1 intellectum ad directionem absque deviatione per A.B.GDp" 11 , ctualem magisterii nostri. Quare pate-t, quod argen tuUi viv""* nostrum non est de vulgaribus .quoniam natura non potest e ül ^ creare super terram, neque rusticus,similiterarg.vi.nostrum estg penitus nostras philosophis,sicut filius est patris,qui ipsum gen^ Ideo scias fili, puod causa quare lapis noster supra terram ita dice repetitur,est: qilia non est potestate naturas per creatorem ^ periorem concessa, quod illum possit generare sine ingenio peratione manuum humanarum. Et quia homines ignorant tui am, & naturalem illius commixtionem & operationem, i‘Q rarus est & paucus in actione manifesta, quia succurrere non p“ limt natura:, ratione suas ignorantia:,quousque per philosophis transierint universilem, & desideratam, quae revelat eis res y<r eis erant absconditae Sc celatae, atque ignotae.
Quomodo magtßerium tßud fit per naturam,&per operti$ nem artit (fi fetentta, (fi non mtraculo , (fi de ipfiut tlemonßrafiene.
C A p. L x x X I x.
>^OnctedPtamensili, quod hoc per aliquod miraculum nec arte confusa, sicut aliqui fatui credunt: imo fit secund"" cursum naturae per artem notam, de qua certam habemus op 4 *" tioiiem, quae nobis attulit desiderium nostrum per praeparas nem, quia mundat & purificat naturam vilem & immundam > , ponit & Convertit in naturam nobilem,& siccum in humidutn»^ lidumque in frigidum, si haec mutatio non esset terrestris, nat" dominaretur superiori naturae,& convf rteret naturam indivi^"« lern homogeneam , ad suam naturam grossam & terrestrem■» ? quod hoc sit verum, apparet per experientiam incontradic'" lern Nam quando argentum vivü ponitur in vapore sicco 3 rsä i mentali, sicut est aqua acuta, statim dissolvitur per incisiones ^ penetrationem, quae movetur ab aevitate forti patenter, # dissolvendo convertitur in naturam atramenti terrestris, non A piendo formam metallicam, nec formam claram , neeccd 4 nam, sicut apparet post evaporationem dictae aquae, & sium e 0 gelationem in forma lapillorum croceorum , quae croceitas ä reitate pontica & sulphurea procedit,quae ultra mensuram e 1 “" ■ dicta aqua mixta per parva frusta cum universalitate & iimp^ täte homogenea, quae simplicitas erat capta & ligata per d>ss^ terrcstteitatem, mutatione lucis & claritatis atque luciditettis 1 obseuritatem. Consimiliter per operationem mediam in con* r

s((H
: c# g;Uf> ( »U 11 '
(rüi"
:ss*
nli’ 1,
01Ö'
fis'
Sc?
t pl'
pol'
slU<
itis
&
y
•e?
\<> c '
tu 1 *
trf *» ■i "•
c»'
;(ti'
0«'
Ist'
fjrt
ic>'
ji*
f
:f9'
lis
Theo ric a. _ . T1 7
ija forma venitur argentum in vivum mixtum cfi atramentis per «olutionem aqua: & ignis, qui totum suum vaporem groflum de- ‘'orat St consumit, antequam mixtio illius fiat cum argento vivo, quod pct simplicitatem natur» grossae Vertitur in simplicitatem, mediante acmtate moderata congelatur, & miscetur cum illo, qucd magis participat sua natura in luciditatecltryftallina, sicut Apparet poli fuialimationem suam. Kr inde movetur causa, per quam conum ndamustemperantiam ignis ad sublimationem at.
Vlv ’ quousque acuitas, quae nimio igne grossam terrestreitatem
portat,qu» dat infectionem ar.viv.ut fit penitus evacuata,vel evaporata Ideo quia ista per expressionem sicci ignis,portat naturam uam in ventre suo , sicut apparet in aquarum fortium confectio- nibus.de qua natura non indigemusiquia nostri magisterii corru- Pno est. Sed quod velis nos bene intelligere per hunc modii: Ac- Cl pe igitur acritatem simplicem, & ablue optime, Sc fac aquam, Ac tam praepara praeparatione philosophica, quousque per quinque planetas transierii Se postea pervenit ad lunam, & quando per sex transierit, venit adtbsem, qui clarificabit Sc illumioabit omnia. Fib.quod dictum est,nobis notificat praeparationum multitudine, per quas habes ire, Lein qualibet praeparatione per virtute ejus infixa est cujuslibet planetae complexio,Sc ideo si individua natura reperiat aptum & habilem locum suae generationis in forma metalli, vel lacus ille generationis est complexionatus a natura plumbi fecundum suum planctam, vel Jovis, vel Martis,Veneris, Mercurii, Solis aut Lunae. Si ad naturam Saturni sit complexionatus propter suam debilem digestumem, transmutabit individuum in formam Se speciem plumbi crudi, lutei & immundi. Et si ad naturam Jovis, Martis, aut aliorum, & individuum convertetur in daturam loci, ad quem addetur propter ejus infectam digestione.
Et ultra, quoniam si locus praedictus generationis estcoinplexio- n atus ad naturam Mercurii, erit debilioris digestionis, Sc minoris potentiae ad terminandum individuum in rorma corporis duri.
Et ideo convertere non potest, sed tantum inspissate, & de natura aetlS convertit in naturam a que per condensationem,quam capit acr de suis parvis partibus terrestribus modicum digestis,quae im- tthicentur cum eo vapore clementali, defectu constrictivae virtu- tls > Sc ideoinspissaturin rem crudam, se reincrudandoperactio- n em uniformis caloris & humiditatis unctuos* > laxativae, tartä-
lSa ?»sicut lac facit in mammillis.
De natura abertfr* corporum tmperfefforum . & de temperanti* fyafis natura.
c K f. XC.
T^eo sili tibi sit man&stum, quod corpora supra dista non sunt * 1 4. nisi

u8 RaymundiLulli
rusi abortiva, qua; terminum suas perfectionis habere non poti> c ' xunt, sicut illi) qui nati sunt & nascuntur, in locis menstvuosis ll1 ' digestis & corruptis,patientibus infirmitatem leprae ,& corrup 1 ] 0- nem in suis corporibus , & hoc facit natura ob defectum debit* praeparationis & naturalis caloris, qui non poliunt bene digerct 6 menstruale, quod est in materia metalli, vel per suam nimiam c,£ ' citationem, ve! stimulationem caloris adurentis, ardentis, & ch°' lerici, vel individui, vel loci fui nimis mutabilis, in quo pltirit»* accidentia mulrqtiens poliunt advenire: cum sit continens toti 11 ', materix omnis generationis. Quare (1 locus mutationis indivb^ sit talis, quod sit tali modo temperatus, quod per luam digest 10 ’ nem, vel bonam temperantiam habeat magis potestatem dep 3 randi cum conservatione imitativ a germen suum clarum & puri! 1 ' catum, congelabit & transmutabit illud in sinam lunam,& pura 1 ] 1 per vaporem lui sulphuris jam k macula originali purgati lepros' taris, qui dicitur locus dicta transmutationis, vel in solem perf c ' ctum fecundum bonam temperantiam,quam capiet humiduffl f dividrtale a loco suae generationis & digestionis completx, aut iß' completae. Nam illic, ubi locus generationis est Solis, & coß 1 mutationis & congelationis humiditatis Mercurialis in sinum 10 ' Jem, ibi certe dominatur ignis cum multum nobili temperantia £ in toto, generationis Iunx dominatur aereum coelesti virtute. ^ ideo clarificatur, Lc demonstratur, quod fumus aut vapor m el1 ' ifrualis terrestris, & argenti vivi non debent excedere , neque f 1 ^ perate pondus metalli puri, nisi aequaliter illi alias in praeparat* 0 tribus est avifandum. Quare patet, quod sit plus de virtute teri^ in loco generationis, quam habeat de lumine & de nobilitas qux vemunt per mixtionem planetarum in dicto loco , congela 1 accipiet 8c obtinebit tenebrositatem, fuscositatem , ponderosi 13 tem lutulentam, & frigiditatem , sicut plumbum. Quare patct' quod in plumbo dominatur elementum terrestre, sicut in au r ? dominatur elementum altum cum temperantia perfecta. E 1 . 11 dictus locus in plus participaret coelestibus virtutibus, Se minus 1 * 1 terrestribus, esset fulgens ac resplendens absque aliqua corr 11 ' ptsone, firmum Se folidüm per constrictionem partium, quod df' monstrant gravitas Se ponderositas exiccationis , quantum est hoc per contrarium, est dicta proportio constituens speciem a° rj, ad quam proportionem venit materia depurata in illum tCllT1 ' num proportionalem in materiae congelatione per frigiditas 0 ^ loci,& per calorem locati, quae importavit omnem calorem i l3lü takm ventris materni per terminatam digestionem, Lc m 3t mortua remansit absque aliqua virtute, Lc in frigiditatem ve> ' qu* constringit Mercunwn congelando plenum calore persoct
W metallo jam formato.

Theo RFC A. I2 9
Quomodo Artist a debet notare Virtutesminerales pro* pinjutores perfectioni. Et de operis abbretjia- tione perfirmentationem.
Caput X CI. 4
QUarc de omnibus,qus tibi diximus, fis avifatus simul & fiu- ^gulariter,multum notando virtutes minerales perfectioni pro- P'Uquas. Quia tibi dicimus, quod argentum vivum depuratum P°ttst reverti ad naturam illorum,quibus adjunctum est, & intel- hoc tam in parte prima , qua: est, purgationis di creationis la- P'dis.quam in secunda, quae est fermentatio & mutatio ejus in fi- njm dc veram medicinam. Quando igitur transieris ad fecundam Partem gradus secundi, adde jam curatum sulphur cum fermento lavato & abluto,quod appellatum est ungventum, ut totum concertatur in fermentum,ergo totum ungventum erit,quoniam scitum est , Sc cognitum,quod ille,qui dat formam,cum eo concordat quod illam recipit. Item apparet, 5t supra positum est,quod omnis generatio debet este ex convenientibus nattira: qua: formas portat, & virtutes coelestes in se,5c haec est causa,quare pr«- paratio nostra suppleri non potest, nisi forte virtute longitudinis temporis per multos errores in prima parte fermentum iupplet,8c complet per suas virtutes benetemperatas, & multum bene digestas, temporis per brevitatem sine impedimento magno. Si hoc scias in secunda parte facere > & in hoc transimus cursum natur«, quia finit suam operationem una digeriione sita sola. Et nos facimus per fermentum illud, quod natura digestione sua jam comple verit. Et ideo habeas in te praeparationes notas,& patientiam in longa ipsarum mota. Nam omnis prolixitas temporis est w operae natur«, quia non operatur nisi perminime. Et praeparationes nostrae noii fiant, nisi per illam in terminis revoluto- tUm temporum pevfects sunt, sicut res ali* per naturam crea- Fili nisi nostras agnoscas praeparationes,nunquam habebis oiesauraiTi omnibus electis praeparatum, Lc beati, qui illum in- t( -'l%unt.
Quomodo Art ista debet inseitigere , quando lapis perdit suam naturam & minuitur,ad illutn emendandum.
Caput XCII. •
PErh«c fili sibi dicimus,quod opus est tibi, quod scias in prima Parte emendate lapidem,qui perdit de sua prima virtute tempe- ?atain toto regimine praeparationis : nam in illa praeparationG ‘ndiget revmi ^ & „ansire de illa ad morte per partem’gradus se» ' u «di. Ideo fili ubi dicimus, qued de quanto magis elongatur ä • u o temperamento per mortificationes corporis factas in prima
IS patre.

i$o Ratmundi Luui
parte,tanto magis perdit dc sua prima natura,& est corpus pafluu 1 tanquam homo in magna existens infirmitate per turbationes 1 suorum spiritualium virtutum ab eo separatarum, & elongat 3 ' rum per resolutionem ipsarum, quam continue passum est. E f hanc rem labilitatem clamamus,quando corpus a suo nobili tetfl' peramcnto remotum est, velacoaequalitatc tua complexional* inquantum patitur,quia ei deficit ipsum quod ei confortaret. E* inquantum sui elongameti partem accepit,tanto melius per viafl 1 confortationis appropinquat per reductionem naturalem, vel at' tractionem ad temperantiam naturalem, & de tanto quod rna - gisextcndes rotam in portando corpus ad longiorem corruptio' nem 6c mortificationem sub aliqua conservatione caloris natura' lis.de tanto erit majoris vitae 8c persectionis.fi postea per eonsot' tationem tuorum spirituum deperditarum reducatur ad suurO | temperamentum. 1 Et hoc est ratione illius, quod accipiet in su ä ! prima attractione facta in regimine reductionis, quo superabit i 11 j melius,quam perdiderat in sua mortificatione. (Quoniam tempO' ! ramentum non fit, nisi pes restaurationem rei deperditae scilicet j spirituum deperditorum vivificatorum,& restauratio nequit fiel* absque naturali attractione, neque attractio absque evacuationi neque aliqua evacuatio sine mortalitate quadam, quae fit per cre' »nationem & combustionem corporis > & caicinationem, & ev'3' cuationem humidiradicalis.
jtdsciendum » quomodo lapis es7 remotior ksuo
temperamento.
Cap. XCIII.
C Cire debes quo tempore lapis est a suo temperamento rerno' ^tior,quando corpus est crematum,& a suo spiritu vacuum & i°' animatum,tunc remotior est quam possit este ä suo temperameN' to,5c finivit ratam corruptionis ad estendum locus proprius g e ' nerationis. Et quanto plus humorem superfluum in sua solutio' , ne perdidit,tanto plus attrahet ad se dictum humorem deubera' tum in sua reductione. Exemplum,si corpus perdat B.& 0 in si 1 ’ 5 solutione & corruptione per rotam extensam id inveniet, & attra' het D.&E.quiaequipollent perditioni de B. & C. Et ultra ad pl^ per naturam in regimine reductionis attrahet F.& G. qui sunt exU' beratiperD.& E propter fermentationem de B. & de C. Essi c0t ' pus non perdat nisi B per minorem rotam. non potest recupera 1 * . loco sui,nisi C<&postea D.exüberatnm deB.pro eunda ad cemp e ' ramentum majus, quia sua perditio non sufferrjnec cursus patU' rae.Sc in quantum temperamentum rotae minoris est minus perse' ctilm causa siiae minoris corruptionis , initanto est major tenap e ' rantia rotse extensae ad duplicem perfectionem * quae a majori n»'

Theo rica. *3 X
Icitur attractio« humiditatis in profundiori rationesuaecalcina- tioms fortioris solutionis & mortificationis.Et per hoc inteHigeve potes totam intentionem nostram, scilicet, quod totum magiste- mtm nostrum non est,nisi colligatio humoris resoluti vel resolutio ttnms, & congelatio alterius, vel mortificatio unius qua: est ipn itualis,& vivificatio alterius,qu^ est corporalis Quoniam quo- cunque modo Iapis sit dissolvendus,ineodem modo componendus est. Et hcec colligatio nihil aliud est, quam 'argenti vivi exuberati 8c fixi multiplicatio. Per cujus rmultiplicationem noster ‘apis venit ad majorem perfectionem & temperantiam.
■Oe caufd supplementi diminutttuU tarporum tmperfeika- rum,&tjuomodo lapis nofl er eamplebtt earum deselium.
Et de tnterltgamento ad re/p e ii um elemento* rum naturalium.
Cit. xciv.
TEI hoc fili est complementum dimifiutionis corporum imperfe- ^ctortim,qu-e deficiunt a quadam pauca humidirate fixa & iri- spissttione persecta. Quare patet, quod nostra medicina portat complementum illorum in corpore perfecto, scilicet, multiplicationem argenti vivi & inspiflationem bonr.m, 8c fixionem permanentem. Fili considera omne illud,quod tibi ostendimus.quia totius nostri secreti manifestamus tibi primas causas,quae sunt entia realia magisterii nostri,& sine illis ullo tempore non potest adimpleri. Ideo illud intellige, quod notamus in testamento nostro per acuitatem tui intellectus,8c vide,qualiter doctrina? noftr* sunt associatae,& in quibus melius conveniunt, quando flendae fnrt,8c quot sunt regimina,Sc quod vadit primo,& quod ultimo,& quam potentiam habent. Quia jam tibi diximus,quod magisterium no- ftrum non est, nisi unius formae corruptio, & generatio alterius P«r conservationem sua: speciei multo magis resplendentis. Ideo mi.quod quantum potes naturali corruptioni per tuam elucida- tioneru appropinquare appropinqua, & illud, quod elongare po- tcs ,ab illo elonga, & tu venies ad corruptionem primae formae, ferissimi passus,Sc ad generationem secundae formae, quae nobili* ?. c netationis est. Fili nostri magisterii regimina sunt inter ligata Sc incathenata. Quia primum adjuvatur a tertio & ä secundo,& kettium ä primo Sc a secundo,& secundum ä primo & tertio. Et stuando eris in primo, mediaipsum de secundo & tertio.Et quando eris in secundo,manu leva ipsum 'a primo & tertio. Et quando -ris i n tertio manu leva ipsum ä primo Sc fecundo. Etommaist*
Agantur unum cum alio, non tantum sola operationis mixtione diverse,fest pcr decoctionis diversam digestionem. quo redttcuft- tUr per reiteratam pmresaftionem. Qnare obi qst«ndimus,qiiod

( i;r. - Ray^undi Ltim
totum uon est , nisi unum solum regimen decoctionis, quO«lf cr diversis mixtiones opcrativas cum dntentionibus ordinatis pr*' mum gradum adimplent magisterii nostri,quem si beneintellig 1 *’ anteiliges secundum 8c tertium, quod est tota veritas adimple*’ 5
naagisteriuiii nostrum. Fili intentio naturae est multum ordinat*
per opera erratica. Intellige ergo natura: intentionem & suae perationis,& totius reversionis ejus,quia prima mutatio respici 1 ad unum actum,&per intentionem illius ipsa agit, & per iilai” transitsr ad actionem fecundam mutativam, quae tertiam respK 1 * mutationem. Et nulla istarum finiri potest sine alterius adjutcr riOjCtim se habeat fieri per contrarias operationes, prout sentir £ potes per corpomm solutionem,qua est causa congelationis sp 1- ritus.&c congelatio spiritus est causa dissolutionis corporis. Et 1> £ quilibet respicit actum suum differentem cum ratione discorda* 1 ' tue. Hac est erratica elementorum conversio, quam intelligc*' 8 bene tibi optts est,& si bene intelligis, resplendebit intellecti* 5 tuus ubcraliter & plene, & confortatio & debilitatio, qusefact* sunt in nostro supremo secreto,8c in omni corpore naturae. Na 0 ? per illas est omne temperamentum,vel distempcramentum nofi* 1 magisterii,quae sunt latitudo compelexionis.
De iatitttdiHe eomplexioitif , & quomodo ex duohus ter- mtnts comprehenditur.
Caput XCV.
/~\Mnis latitudo complexionis fili, cujuscunque sit speciei ad v - / temperamenturo,ve!distemperamentum vertitur. Et ideo primae differentiae complexionis simt dure tantum, scilicet, Temp £ ' rata complexio,& distemperata.Temperata est illa,in qua prini* qualitates per mixtione difrumpuntur, quousq; veniant ad illu* 11 terminum,per quem resultat;mclior dispositio compositi, secu°' dum illum modum , qui suae speciei debetur. Nam in qualibct specie absoluteest temperamentum,quod quidem est tale ad sii a 01 speciem respectu suae individualitatis.Sc complexio distempera* 3 est illa,in qua corpus solare ä meliori dispositione recedit per dominationem quarundnm qualitatum primarum. Quare appare» quodeum in nulla complexione postit aliqua dominari quali ta» nisi simpliciter vel composite, ideo omnis complexio disteinp e ' rata,vel erit simplex, vel composita. Simplex est illa,in qua riß* 1 qualitas tantum dominatur, sicut in nostro lapide siccitas d»” qualitate simplici dominatui. Nec intclbgns, quod dicamus adeO simplam,quin cum aliis participat in aliquo: nam hoc esset cou» 3 rationem complexionis, cum sit qualitas composita dequatu° s > primis. Sed quia per judicium e videntis notitiae, quam nobis cojj' ccflit pet sensum manifestum nes videmus ac Icimus, quod una 4 '
latus”

Theo ri c a.
aruna quatuor tantum dominatur multum sute contrarias,Et ideo ■tere volumus quando lapis reducitur, verti debet de humiditate **? a g«a in magnam siccitatem & in humiditate fninore.in,& frigi- 'tatem minorem, ac minorem caliditatem. Quare apparet,quod cum per istam siccitatem elementum terrestre determinetur,no- ctjafis humidus in naturam terrs aereas per regimen deductio- ni naturaliter convertitur. Propterea voluerunt aliqui dicere, 3«od noster lapis siccus erat in ultimo gradu,& remotior suiper- c h temperamenti jam pastus ratione (uae siccitatis &acuitatis. Nüare voluerunt illum cibum foras educere ad suum temperamentum cum nutritiva humiditate fementabili: sed hoc contra 'abilem rationem vilum est,per naturae lapiendam, & suo intel- "f scui magnum inconveniens,cum lapis noster per regimen redu- ™onis jam sit informatus per oppositas qualitates differentia, les per concordandam, per quam informationem omnis res suo temperamento se temperat & appropinquat. Quoniam cum lapis noster fuerat per fecundum regimen occisus mortuus ac subversus in gurgit&Satali* magnae, & sua pastura $c nutrix fuerat de toto cremata, arsa, Se combusta, deficiens a vita perfecta,qua: est causa approximationis nobilis temperamenti, idcirco visum est, quod lapis noster est remotior, quam esse postit a temperamento suo existente in regimine secüdo stante infra illum ter minii in quo sunt dux complexiones magis extrem® & longinquae, quia opus est,quod materia non sit ad contrarium projecta extra dicti termini latitudinem, sed quod participet quodammodo alicui dc complexionibus metallinis, quae sunt proxima: extremitati. Et qnod materia non transeat ultra extremas complexiones, qu;e participant morti. Alio modo,si intensius,vel vemistius proccde- ‘ent contra naturam a qualitatibus fortibus & oppositis, ibi peni- deficeret dicta materia ä complexione metalli,in tantum,quod posteastalvartjsub ista non posset individua metallin* speciei,sicut a Pparet in combustibili.tate materiae,quando per ignem niniiutu to rlumpitur, omnino separatur a natura sita ob defectum informationis »aruralis. Fili vide ne corpus tuum omnino recedat ä fatura lua , hoc est a suis particularibus complexionibus ultinaa- ‘ s >qn® continentur sub latitudine temperamenti, & in tali pun- cto materia existente dicimus,quod a suo temperamento est remotior; sed si velis propter boc dicere, quod magisterium nomum haberet incipi per tertium regimen,deficeres ab intellectu ^siti operis,cum adhuc non habeamus subjectum,aut materiam convenientem, in qua 6c per quam elementa fixanda sunt.
Quare opus est, quod per tertium regimen dc terra & aqua noster lapis pro* creatur.

Ij4 Raymun. Luiu Theorica.
Quomodosubflarttta sulphuri* exit ab extremitatibus, quando lapis creatur*
Cap. XCVI.
p\Icimus ideo, quod noster lapis primo creatur, ut subtilis sub' Astantia calida Sc sulphurea extrahatur ä suis extremis, & quod jlle contemperetur cum humore.Sc cum calore,qui est fecundius instrumentum perfectivumnaturat,& medium participans irtinie' diate dctae substantia:, per quod recipit metalli tincturam,quae cß indicto instrumento. Sic sili trahimus lapidem nostrum ab extrt' Unitatibus,in quibus sunt media confusa,ut non sit unum nec alte' tum: sed ut sit medium.aut neutrum dictis extremitatibus,id est» intereas,a quibus materialiter exivit, quam neutrum vocamus» fecundum considerationem expreslatam in tractatu de intentio' ne Alchymistarumiapientum, Sc subtilium: non quod sit rtcutr* propter negationem extremitatum, sed propter participationciH Unius Sc alterius Et omnes extremitates suas sunt corpus dictas a c spiritus,de quibus corporibus neutra cum omnibus mediis prO” creantur.&iunt procreata. Cum igitur tale neutrum sita suis eS' tremitatibus procreatum mineralibus certis & notis'absque dubi® ( in naturis eorum participat indistincte,secundum judicium sirnsu* & experientiae.Et per consequens, sic habebit Sc postidebit certa* extremitates suboles & mixtas & indistinctas absolute. Et idt» dictus est neutrum, sicut sunt fani infirmi. Et ideo habet in ipsi* indifferenter operari per suam proprietatem neutram,& corpof* infirma reddere nec sana , neque infirma, quousque virtus fanitd' tisinco sit integrata. Et ideo patet, quod hoc est propter causati* imperfectam, quae venit ä sua infirmitate, & aegritudine. Post « 1 fac de illa neutralitate extremitatem perfectam, sicut est imperse' cta. Tu adjunges ei alia vice de sua natura homogcnca, exqr |ä creabantur in parte,videlicet simpliciter usque ad finem ut de pes' sectione sanitatis,quae cstinaere.tollae infirmitatem Sc aegritudi' nem neutri, & quod virtus unius per alterius Virtutem consorte' 1 tur, 8 c quod infirmitasSc aegritudo dicti neutri,quae ex parte terr#'
Sc aquae venit,sit commeniurabiliter per humorem & calorem a ' lienata,& tunc invenies appropinquatum extremitati perfect* aC temperatas.&non tenet nili mediam partem aegritudinis, & du a * sanitatis. Altera vice fac istud extremum imperfectum, Sc adde e> duas operati vas virtutes, videlicet aerem & ignem naturales,^ leperiesab extremitatibus & mediis imperfectis reversum ade*' tremitaem plenam sanitate,Sc omni temperamento. Intelligent» i
nam omnia haSc diximus post considerationem cap. 168. quod M' j
«ipit: Lapis nosterremanet in omnibus suis elementis, 5 cc* konor Sc gloria Jesu.
iiuk Theone* teßammti.

r)5-
incipit practica ma-
q ISTRI RAYMUNDI RULLI SU- Per Lapide Philosophico. Et primo definitio» quae res est, seu quae scicentia, vel ars Alchymia.
Caput I.
1 Lchymia est una pars naturalis philosophiae occultae I cothea,magis necessaria,qui constituit 8c facit unam . artem Sc scientiam, quae non omnibus est nota, St — docet mundare Sc purificare omnes lapide s precio.
0s >non persectos,sed decisos,Sc ponere ad verum temperamentum,Sc omnia humana corpora lapsa Sc infirma restituere, Sc ad Ver um temperamecum reducere ad optimam sanitatem,Sc etiam transmutare omnia metallica corpora in veram lunam, postea »n verum solem per unum corpus medicinale universale,ad quod Omnes medicina; particulares reducta: (unt, & fuerunt. Et per quod integratum Sc factum per unum manuale regimen revelatum est philosophia: filiis perfectis,mediante ignis calore,respectu sex latitudinum caliditatis, quae in tres principaliter reducuntur. Primus vocatur Hebetatus, Sc iste prohibet Sc defendit motum naturi integralem. Et ideo ducit Sc inducit putrefactionem in rebus mixtis, sine qua putrefactione venire non potest animatio in rebus elementatis. Secundus calor est calor excitatus eum calore tolerabili vivificationis, & hic calor ducit Sc inducit «ene- rationem Sc multiplicationem: Tertius est calor excesiivus Sc Mortalis,qui destruit umnes sensus Sc instrumenta instinctus , Sc a Ppetitus naturales.per quos fiunt corruptiones,generationes,Sc Multiplicationes. Fili hic scientia appellatur flos regalis , per stUam intellectus humanus rectificatus est, vi experientiae, respe- u oculi Sc ver* notitiae,cum experientiae suae pati non poflunts uquas probationes phantasticas, sed omnes alias scientias viva- 'Ucr intrare ostendit intellectui, quomodo habet virtutes divinas iU j tsare ’ q u * vstandi (unt: etiam per naturam inteUigimus ^ > quod est, unde plures fatui Sc infam« credunt, quod nihil - std nos scimus,si hic res sit an non.Et ideo secretum hoc non Ctlt notum ignoranti. Nam per scientiam talem,intellectus est ex- P u »us superfluitatibus, qui ipsum removent a tota veritate,Sc g. ‘° soodp i 1SEC ictentia nominatur vexillum, Sc insti umentum phi- j°sophicum, per quod boni philosophi, & antiquiPoet* senium jP nruna direxerunt ad quamlibet scientiam, ad intrandum pejt t ° c in omnem experientiam, per artem flendam, secundum na- tS cursum per realem notitiam-
Q£*~
>

i;6 Raymbndi Lnui
<Quomodo praliica traditur fer du p lex mfirumentum. V tpu&sunt inßrumcnta qua dati Caput II.
■pili in hac secunda parte practicali fuit, & est intentionis nostri -*■ practicam tradere,ac modum practicandi duplici instrumento' Primum instrumentum est memorativa practica, aut recordatis' vel recolitiva. Secundum est practica operativ.!, totum insinH 1 * mixtum, tamen successive, per modum & formam Alphabeti ta' ctum secundum cujuslibet regiminis determinationem, & hoc u' melius regale magisterium intelhgas, & illud formare per arten 1 ' ad faciendum & consequendum practica; factum quod est cct' tum. quoniam ante oculos tuos actione tibi nota per experien' tiam claram ostendemus. Et quia virtus principii currere, neqi^ discurrere aut stitere non potest usque in finem,nisi virtute med> 3 > extremitatum copulativa mediante.haec procedit a ratione, qu# dicit, quod nos formabimus per memorativam artem supra di' ctum instrumentum, maxime cum ita sit prout dictatus nobis ostendet naturae realis.quod theorica intellecta nö debeat separa' ri per unum passum, ncc elongari a practica scita. Nam una fot' mat aliam,& suos corrigit derectus. Et ideo posuimus practicaU 1 memorativam secundum hanc scientiam informa media,qu* naturaliter exivit de suis propriis extremitatibus, 6c sunt propri# extremitates fu*,practica operativa in secundo latere,& in prim 0 sua foror scilicet theorica. Et illa lunt verorum instrumenrorui 1 ' principia,quae integrant Sc perficiunt totam scientiam & arten 1 ' qux formatur per primum. Quia nunquam erit ars aut scientia nisi primo inchoetur,& incipiatur a suis certis principiis,
Besecunda dtdtfione hujus partis per inßrumeu- tum memorandum.
Caput III.
■J Stc liber,qui est dictus 8c nominatus fecunda pars, divisus $ ^partitus est in quatuor operationes principales. Prima est disso*'’ vere,secunda abluere, tertia congelare, quarta est materiam fi* 3 ” re. Prima & principalis operatio est in duas partes folutivas divi' sa, sicut in nostra Theoria tetigimus. Per primam facimus dcq u3 i litate unionem,per secundam de unione pluralitatem, prout tit* 1 per honestam & pulchram doctrinam ostendetur. Fili omnes 0 ' perationes ist® tibi datae sunt intelligi per certas & determinat^ distinctiones alphabeticas scilicet per modum Alphabeti >
A. B. C. & figurarum, & definitionum, & applicationum.
pe

P r A c f i c Ai
t)efrimadifttn^lione,q»'S.eHde
C a !>. IV.
pRöprimä distinctione,quae estÄ,BC. in prima operatione As - significat Deum Dominum hostrum, qui omnia creavit, 8 i ä
*l l '° omne procedit.B.significat argentürn vivum, quod est coiit* lviun is substantia', stans in omni corpore corruptibili > pröüt per e )us proprietatem apparet, quia habeteorrumpendi actionem Sc geueiandi.conjungendi,dividendi) inspissandi, groffificandi.rari- heandi,indurandi,-mollificaudfaugmentandi, diminuendi > diflbl- j^ndi ) conpclandi > ealcinandi,mortificandi,vivificandi,crüdificart- sti>matunficandi,abluendi)desiccandijbumeFaeiendi,calefafciendi, refrigerandi,lenificandi,blandiendi) asperisicandi, dulcificandi,d-
frumficandnconfoftandi, debilitandi,intrandi, ingvestionenr faciendi,tingendi,pondus dandi) incerandi,pascendi) imprsgnandi* lngtoständi, sublimandi > ac primom materiam faciendi, detport- sandi ( ac primum matrimonium faciendi corporis ac ipintus, filandi,obscurandi,8c accendendi. Eer Vioc enim argentum vi» Vum,sciaht omnes doctrinae filii opera naturae per silas propries tatesdiscemcte,8cplures ac multas ex illis per suam proprietatem reducere de potentia in actionem,8c illius operationes lecun- dum qUod instinctus Sc institutio natur® vult regulare Sc ordinare. Et ideo tibf dicimus) quod cum sit pater omnium liquabilium,propter convenientiam & communitatem fu® propri® liatur®,tene ipsum charam Sc secretum, Sc noli diffamare; Iste est -inatefla natur®,sine qua aliqua res natur® non generatur coi po- talis,qu® ab eo principium noti habeat ab una iimositate, in qUA tstnatura,qti®operatur jpercutit, Stdemper fabricat, sine tu® transitu tnensur®.C.significat falis petram,qui communem habet fcatutarti Se similem argento vivo pet proprietatem sii® fortis natur® D.significat vittiolum azoqueum quod corrumpit 5 c con- randit omne illud, quod est de natura, & esse communis argenti viVfE.significat menstruale, quod continet naturas triunrt dictorum totum simulF.argentumhnum,pU[um,&resplendens significat. G.sigrtinCasiMercurium , quem scimuc.H. aurum significqt* ^üöq tantum est nonoratum. Quarstiojquare pösuimus Ä.in hac arte, hoc cft*quia fine ^peo Domino nostro nihil cieatuni aut generaturo estjtiec dpus inceptum, neque fine ipso conlummatuitl * & quia ipse est efficieris causa principalis & finäüs omnium cr&- statum & operationum,digtia & vera tatio nobis ostendit, quod - P r *ponatui',& anteponatur, tanquam formator Sc creator totius
Cr eati,quodque ipso mediante ac fui immensitate Artista in hoc stlurninetur opere, qui quidem coram oculis suis habete debet creatorisuostfibOrtam, vetatti^fortem j äc ptiasipalem me-
! hvotiam,
4. r«L
£>e
K

ijS Rat mundi Lulu (
De fecunda dsfiiniltone » qua eil de figuris prim* partis folut&a.
Cap. V.
TT j$c figura docet, quod mediante A. componuntur sex d$* ■^figura;, pro prima parte solutiva , scilicet, tres triangulas Lctres circulares. Prima cjjfujaris figura significatur per E.& c - facta de B.C.D. Secundus cuculus per I significatus, est fact l,s i secundo triangulo, compositus de E F.G. Tertius circulus fig 1 ’' catur per K.factus a tertio triangulo,compositus deE.G.H.& " , figuras tantum pertinent ad primam solutivam , quae magis p f * prifc vocatur liquefactiva.
V'
t< f '

pRACflcA*
Dt tertia tHjhnäie»e,qu*
farte soliti tonis.
Cap. ,vi.
fTErtia distinctio docet,qualiter de dictis duabus figuris u t5m\® circularibus,scilicet de I.& K. in quibus est consuta prima hgu- ta de E. alia divisione formantur dure figurae per modum, q
postea patebit in Capitulo subscquehti. Ueö sciendum «flbrii
ClUnd rr#>r fimirim rimilarflTl dp T. fibnifirotntvi ^/1 . _ ‘y.
tum est Compositum, & compositio solis, a dicta figura I.trahuntur, 6c exeünt. L. M, N. Et istae tres lite vae constituunt primarii
K * figuram

f
140 Raymundi Lulli
figuram sequentem triangularem tertias destructionis, & ab ali* figura de K. circulari sunt per divisionem separatae. O.P.QJL p et qua* est figura sequens constituta Cc facta quadrangularis, p ct hanc literam L,terra estsignifeata per N.aer, per O.est significat* terra compositi rubei pro foto, dcperP. est aqua dicti compos ' 11 significata, per Qrest significatus aer, per R.. significatus est ig 1 "* terrae nostrae rubeae sive compositi,qui est dictus lapis noster. £ c istae duae figurse tantum spectant ad partem secundam solutivan 1 » per quam integrata est, & perfecta prima & principalis operatio» qua: est dissolutio facta per reductionem illius in argentü vivurt 1, opus est fili,quod bene scias istud A.B.C.^orde tenus: nam si vi* practicam habere,quaesit formata per artem in ratione theorie* quae prompte veniet ad memoriam tuam firmam per nobilell* intellectum. Si studuisti,etiam habebis habituatam practicam i* figura reali,quam in actionem ponere poteris ad tuum velle,si |,c vexatione magna. Et nisi corde tenus scias dictum A. B. C. pr»' cticare,non poteris, neque quid incipere, Lc sic aveo impedio 1 * eris,quod nescies quid agere: quia ignorabis specierum recepti 0 ' nes,qUas liter* significant, neque illas miscere tali modo, quo n*' tura requirit, neque tuas facere mixtiones, quae tibi, Sc omni A 1 ' tistae practicali atque practicanti opus est scire facere, ut dictae rn 1 ' xtiones sint operationes naturae, quodque dicta: liter*, velipl*' rum significata sint propria materia, Sc quod ipsa postulat.
Desecunde mfirumento . prati ic alt , & prime de prima partesolutfaa,
Cap. VII.
TNstruraentum practicale,tantum valet dicere,sicut ponere thc J ' ■^ricani.adfictum operativam, mediante instrumento, quod ej' memoria,qua:tibi habet ostendere,qualiter dictae liter* sunt •*' gu ratae pro prima parte solutiva, quae sunt lex figura: principale*' Ex quo igitur taie istrumentum habes habituatum, reduc illud 111 practicam, convertendo ipsum ad primam figuram,quse comp 0 " sita est de B. C.D, m modum, qui sequitur.
De figura prima triangulari, qua demvnfirat principiat» prati icasfi de intentione triangulari,
Cap. VIII.
£Uper hanc figuram sequentem, quae est prima triangularis, tib* ostendimus principium districtum practicce Si dicimus,quO" fir.vcl fieri debet de duabus substantiis corporalibus, & una sub' stantia estentiali & accidentali,deportata in eorum ventre, proUk per hanc figuram tibi repraesentabitur. Fili intentio, quare huvC triangulum ficimus,cst,tit de ipso per artificium, divina bonitate
dcA.we-

Practiga.
de A.mediante.nos trahamus & habeamus tale menstruale humi* dum,temperatum, ä calore contra naturam, in quo 5cper quod metallica corpora possint in argentum,vivum dissolvi,quod est elementum omnium corporum liquabilium,& prima materia,& qnod in illo possit noster siccus lapis continuari, de argento vivo creatus. Cum ergo fili hic sit primus distinctus, & primus introitus in nostro magisterio,applica te ad puteos, unde exit tempera- , mentum libratim redditum, prout fili sine mora alterius tarditatis dicemus.
De prima dißcßtiane, incipiendo opta in form* prailita.
Caput IX.
in virtute ac honore de A.primo recipies unam partem de dimidiam partem de C. quae simul optime molentur Se ttibellentur super marmore subtiliter pulverisentur, Sebent mineantur. ponesque in una cucurbita vitrea, situata in furno, St superposito akmbico, in quo per resolutionem secundantur spiritus,& condensantur,& lutabis juncturas vasorum, cum panno lineo impastato& madefacto in luto,facto de flore farina;, Sc albuginibus ovorum distemperato, nt proprietates trium Mercurio- r um unit*,scii salsuginosus.vitriosus, 8c aquaticus simul junctae, öc in unum positas,non perdantur,vel non perdamus. Et adverte, *te dicti pulveres in cucurbita positi non trafeendant, neque fu-
K. 3' pereiK

142. Raymundi Lut?,!
perent pondus S.unciarum, & ad tempus abbreviandum , pone* in aliis diiabus cucurbitis, de pari pulvere secundum pondus S.un- darum in qualibet cucurbita , 8< illas colloca supra furnellos longos, per modum, quem declarabimus in capitulo furnorum , neC pone nisi tres cucurbitas supra unum furnellum: nam ignis non poffet pluribus aequabiliter ministrare, prout requirit mixtio natur*,& sint dict* ciicurbits collocat*,una ab alia remot* quinque, vel sex digitorum spatio, & lutentur fundi cucurbitarum <1® terra argillatapercussa fortiter cum pilis animalium, quantum iH 1 fundi furnellum intrabunt per tria foramina summitatis dicti fut- nelli,&ad spistitudinem materi*; & pone cineres puros bene cribellatos subtus bene comptestos ad spistitudinem quinque digitorum, & pone ad nasum cujuslibet alembici phialam unam vitream colli longi ad finem, quod continens illarum phialarurn non sentiar furni calorem,ne aqua phialarum postit refluere, neq; seiritus recedere aut fugere. Postea habeas lignorum serraturas» de quibus provisionem habeas magnam,& accipe duas partes,& partem dimidiam marci torcularis vindemiarum, aut de tomb* minuta,vel de taruio sicco,8c misce cum dicta serratura. Et de tal* compositione fumum tuum imple,post ignem tuum accende i» duabus extremitatibus, 6c eum accendere permitte. Nam alio* ignis non est tibi faciendus , quousque videbis distillare 6. gutta* aqux vel lo.autjy.vel^o.Etquandoad 20 ,destillaverit,sac igneU 1 cum parvis lignis.sjve busquetis lignorum siccorum,& sic patii*' tive incipe facere ignem flamm* in directo materi*. Etviil*' quando distillabit, quod aqua sit clara, Lc quando erit ad i 5 .p utl ' cta,& aqua erit clara,Hc fumi subtiles continua ignem illum *qU*' liter. Et si videas.quod de quindecim punctis ad 12 .revertatur,*^ minus,fortifica ignem,& continua secundum punctum fu* dest'1' lationis,&postea tettio fortifica ignem tuum de uno puncto ultra,& continua usque nil plus distillet,& tunc dimitte ignem lac*' ie,6c claude fumum tuum, & refrigerari permitte, & (1 aqua sit fida & clara sine aliquo colore turbido , vel sine turbulentia, ha»* accipe & custodi,Lc phialam obstrue cum cera tepida, ne aliqu'. respiret,necaerintret, quia statimcorrumperentur spiritus, st ul sunt subtiles, per acrem qui intrat plenum immunditia ac extt*' dea natura, Recordare,quando incipies ignem facere lignoru 1 ]’ siccorum, quod vase tua debent este habituata de pasta supra c>>' cta,atque lineis pannis circundata , plualxque bene lutat* ad sos alembicorum, de luto eodem ponendo unam paleam ' ntC dasum alembici & bendam lineam. Nam plerumque dum ig’ 1 '* ©petatur,aer vult exire Lc respirare, quando continentem non h*' bet, qui eum possit retinere. Nam calidus Lc calorosus est.Lc f' 1 “' sectum ejuod cum refluet, calorem excellentem pati non potem

Practica. !■
txico indiget aliquo loco,in quo valeat respirare. Aperi ergo
J .. r.ra _ _l:_r\ /-»nnmnsln fcCli
0ra rnen , quando sufflare audieris. O pater, quomodo feeisti P'äcticam ita longam? Fili, ut fis habituatus in omnibus rebus P at visöc maeuis.& ut habeas soecialiter Scaeneraliter ignium no*
. auarurnoperationu, per praeiens capi, cv >»>,«■——
Ramentorum,quia nostrae non est intentionis, quod ampiiusde ditamus,eum sapienti intuenti & intelligenti mediante prae- 'fto nihil est ibi liibtile. Et quia postea dicere potes, quod men* Uale foetens est ad tuum nrecentum.auod est res vilis,per quam
Uale foetens est ad tuum pr|ceptum,quod est res vilis,per quam 0rn nia corpora in eorum primam naturam breviter convertun- ^ur.Sc est pura & propria origo rei mirabilis öc utililsimae,sed curo *Utellectu claro ipsam cognoscere scias. Fili i menstruale hoc elementarie factum, est unum corpus organi fatum Sc aquosum, per a ‘tam virtutem,quae quartum elementum est,quod est ignis calo- *°fus,quae miscet omnes res uniformiter,ad quam mixtionem ho- Uao non potest attingere,nisi fit ignis magister,qui de tribus rebus Unam fecit per suam reductionem,prout vult : natura, quae hoc u- nifovmiter miscet cum humore, qui est principium natura: majoris operationis. Quaestio,Pater quid est tertium ? tu non posuisti. Fili, forma sine materia stare non potest,nec res quaecunque fieri potest,si forma defecerit, nec v potest esse sine B. qui habet res formare,quae in inundo sunt, hoc est argentum vivum , & inde nomen habet, prout in theorica dictum est. Sjc dicimus de C. quodformatstm estdeB.quoniam sic vult A.prapter quod probatum est.quod plus est ibide B.quam de C. vel D.& liate est causa, quam per proprium nomen menstruale vocamus, & hoc est, quia
'""ara iuir arnous propriis niDitantiis con,unctis munam,quas est intus, communis cuilibet corpori minerali & lapidi similiter,
Sc est rei vegetabili fubalterna- ta, prout tibi traditum in pro- c prietario nostrae praesentis artis. \ Quare tibi dicimus, quod benl
j \ ejus virtutem agnoscas,ac suam
i ] potentiam : nam postea cum sil illa alias cognosces, qua: sunt 7 majoris potentiae 8c valoris. / Quare in memoria habeas primam ipsius figuram > per E. significaram , quae est hic pruste rv- tata.

144
R,A?m iiNBi Lull? ,
TSt prima partefolutfoa performam pratii(tt.
Et de ItquefatitoncJ.
C a >>. X,
pili lucem mundi,vel partem ipsius,oportet ut nunc dissolvas pt (
- liquefactionem omnium suarum partium,qua; sunt substantii' les & accidentales custodiantur in trituratione facta motu igni* Contra naturam,unde stolidi delusores ignorant ejus mensurant» Scideohocmodosacies, absque tangendo materiam pedibus au* inanibus. Tu in virtute A. unam unciam accipe de F. bene pU r ' gatam per capellam, vel cinericium forte. Et illud benepct' cussum in rotellas scinde per petias parvas,curtas & strictas. Post' ca in duas partes aiquales divide,& accipe duo vasa vitrea,soluto» rianuncupata; sed melius liqucfactoria sunt dicta & vocitata« quorum in hoc regimine forma & mensura tibi demonstrabu 11 ' fur in capitulo vasörum, Sein quolibet istorum duorum pone U' nam unciam cum dimidia de E. scilicet octavam partem .totius menstrualis,projice statim intus quamlibet partem do F. & i st continenti non negligenter obstruas os vasis suo. cooperculo, # Juta bene juncturam deluto jam dicto,vel de cera clara & munda« quo facto, pone in balneo Nlariae calido per triduum,ut Deus dck tibi bonam diem.
. X
Ve liquefatisoneQ. qui eff Mercurius Philcfi.
pberun}-
Caput XI
TTlli unam uneiamaccipias de G. Sepone in phiala vitrea long*
- colli,in qua prius posueris tres uncias de E. & statim obstrue, uk mhil respiret de suo cooperculo cum cera communi, Sc bene st' gilla,Sc postea in balneo Matix calido per biduum natqrakj^ pqst biduum in aquam claram reperies dissolutam.
De conjuntitone & matrimonio ditiarum lt- quefatiionum,
C A V U T XII. k
pOstea accipies F. & aquam in aliam ampullam colabis vitream "*■ mundam > Sc vas multum bene inclinabis Lc eatite, ne tert^ de F,cum aqqa colari postit,nec aqua turbari Sc dictam phialam Ubi posueris aquam de F.obstrue,ut supra de aliis dictum est, Sc a<* Partem pone. Poste in continenti stiper solutorium de E quod de' HCt distbly^pone suum alembicum,qui districti & sapienter just' gatur cu luto supra dicter, post hoc supra cineres cribellatos situC' ponatur inde supra surneijum-Lc fac primum ignem, facta*'
»minorem ip phiala vitrea spure, Se fac de serratu
rjs (ignO'
V'

PracTic a. 145
tls signorum ignem, & quando humor quasi distillatus fuerit to- lus, fortifica ignem dc carbonibus paulatim, fecundum quod vi- Abitur ad punctivaliter calcinandum terram, sed a nimio calore custodi, nam vidimus, quod ad calorem solis factum est. Intel« hge bene, nisi velis fatuus fieri, & da hunc calorem continue per Undecim horas, post furnellum obstrue, & vade dormitum. Si de ^ane accipe tuum calcjnatorium ( quia sic nominatur propter o- Perationem siiae proprietatis, quod tibi offert actus materialis) & Uifr.t projicies menstruale farpe dictum, in quo 6. diflolutus est,
I dlud videbis operari, & fumum in altum ascendere , & metal- som falcinari cum liquefactione, sed melius quam ante obtura ue proprio operculo, quod intrat intus, Sc cave ne ponas in alium calorem quousque fuerit operatum sua propria virtute,Sc postqua operatum fuerit, & requieverit,luta bene juncturam cum cera co- *nuni, & sic lutatum pone in calido balneo Marias per triduum naturale, prout alias fecisti, quia sic expedit, postea aquam ccla;8c humorem distilla. de calctna terram,ut supra dictum est.Lc totiens reitera, quod tota terra sit dissoluta per istud regimen in forma liquoris, & semper limum solutum, ad partem pone, vel oleum ar.
- tedissolutum» quodestsübstantiaporporisperatjuam depurata, & portata per aquam venti. Et quando totum erit dissolutum insimul conjunge, postea pone per mqssem cum dimidio ad putrefactionem in calpre temperato, ubi vas optime sit lutatum cum sop dictp cooperculo, Si sic debet fieri figura de I.
B? eonjunlltone ruhe/.
C a p. XIII,
postquam diximus de albo, dicemus nunc de rubeo, fili, corpus solis totum essentiale eft respectu argenti. Ideo avisari debes , qualiter eum habeas transmutare, per quae, & cum quibus; nam omnia ipsius opera concordant in unius operationis essen« sia> si scias considerare illud, quod principaliter philosophice dicemus de aqua corruptibili, quae lita vir tute magna liquefacit, & w aerem superius fert, quod est nostrum secretum, Se omnis alte- rius philosophiae.
f De aqua corruptibtU,
Cap. XIV,
"Tll in yirtute A. recipeunam unciam aquae compositi argenti A per alembicum distillata;, & in illam projice Z. de 6. vegeta- bili, postea pone intus, de aurp sino, fecundum 1 pondus de 6. * bst pone in balneo Maria? per triduum, vel quatriduum. Et >n-
illum terminum reperies, ut carbo nigrum , tunc infra pone
duodecim partes de E, post ad putrefactionem pone
per mensem completum.
K s m

i4<- Raymundi Laui
De alta aqu.i corruftibtlL C a p. XV.
T> Ecipeduas ^j.dcG. vegetabili, & humorem efus per nlenv ^ bicum extt ahe cum duabus unciis , vel tribus aqu® rectificatae simpliciter, quas est aqua viva, & projice intus tuum solem,quem diflolvere volueris. Haec distolutio est sub conservatione suae fornax. Ided sapientes Physici faciunt de illo potabilem aquam,sepa- rando peralembicum , post infra projiciunt de jure , vel succo lunaris,quantum volunt, Sc quod vident aurum totum distolututn in illa aqua vegetabili m colore solis, & sic de tribus rebus formamus figuram circularem, significatam per K.
De fecunda partefolutionu t qua eflsolutio £J* separatto elementorum.
Cavui XVI.
■pili,quando tuum album compositum per mensem cum dimi- "*■ dio putrefactum fuerit, tunc erit benq animatum , & virtutis magnas bene appreciatum, Sc ab isto separabis elementa per modum qui sequitur. Amovebis a vase, in quo tua est materia cooperculum, & superpones alembicum, optime lutabis,& inbalneo Mari® calido pones, prout melius acdiscretius sides & sicut per nostram doctrinam ostendetur Etprimo recipies aquam,qu® per distillationem exit per levem ignem ®qualiter continuatu quousque nihil distillare postit, tunc ab igne cefla, 8c infrigidari permitte. Postea vas accipe, Sc super cineres pone in alutello,& paulati- vevigorando ignem, in furnello , aerem distilla totum cum sus igne mixtum, & illum recipe in phiala vitrea, quam obtura bene» ut dictum est, & ad partem pone, illud autem, quod in fundo remanebit cucurbitae combustum Sc arfum erit tanquam terra sicci & nigra. Pater,quare aqu® distillatio fit in calido &lr umido,cum aer distilletur in sicco & calido i Fili, ratio est, quia substantia a- qu® de natura subtili ostenditur. Quare opus est illam aquam extrahi per substantiam humistain 8c calorem subtilem multum, cö artificialiter non poflet elfe subtilior separatio balneo Mari®, i** omni quod Visum est , quia aqua stans in fui natura ignitionerfl non sustinet, Sc ideo necestc est, quod cum igne per medium corrupto, separetur, Sed aer & ignis, qui sustinent ignitionem, supf* cineres dissiliantur, quoniam partes grost® Sc calores terrestres separantur, Sc ad aera superius ascendunt. Sic divides, Sc separa bis tria elementa, qu® ad album sunt, significata per L. M. Sc N*. quia ad album non est ignis, sed ad rubeum sunt omnia quatitor elementa significata per OP.Q.l

i47
Practica.
Quomodo drttfta debet habere terrxmjixam-
' Caput XVII.
JpPi post hanc separatioisem habebis terram fixam, &quod nihil ex ea pollit amplius sublimari,8c hoc post rectifitationem qqa- l Uor elementorum, per quam fecundum regimen est constitutu, quod est unum de quatuor principalibus regiminibus,in hac sepa- , tatione nitaris iuperarc proprietatem Mercurialem in tua mixtio- ? e - Nam si hoc feceris, naturae victricis magistereris. Et hanc re 'ntellige in pnmista mixtione prima, prout tibi diximus in theo- r >ea nostra. Ideo tibi necesse est , quod Mercurialium proprietates superent proprietates foetentis menstrualis,si velis inventor este preciosi perfectionis naturae. Fili ranone hujus vocabuli proprietates tibi dat£ sunt omnes res ad cognoscendum, videlicet materiarum virtutes,fle sicut in proprietario hujus artis extitit declaratu. Ideo, quia proprietas quaelibet > quamvis non sit nisi una in omnibus mineralibus cömunis, verunramenipsa determinatione recipit ä sua causa,sicut visibilis experientia cum lumine claro nobis effectualiter ostendit post ejus divisionem per 4. elementa, Sc sicut videre potes manifestqg^odo simili, quia propi ietas, qua: est in parte terra: desiccat multum,'congelat & fixat. Et illa, quae est m aqua vefrigdeit multum, dissolvit & lavat. Et illa, qua; in aere
est, humectat,madidat,lenificat & fluere facit partes discotitinua- tas,&qu® in igne est,calefacit & tingit. Adhuc accipit bxc proprietas aliam determinationem secundum materia elementi sui in groffitie 8c subtilitate, per varietatem & variatione,propter quam iunt 4.ignes principales observandi ad respectum substantiae proprietatum 4. elementorum. Ideo,quod proprietas,quae est in terra grossioris est subftanti®, & fixioris natur®, per quam contra ignem majorem tolerantiam habet. Ideo si proprius debetur i- gnis, secundum fu® natur® exigendam,& sic est de aliis elementis Quare patet,quod sub conservatione su® proprietatis materia gubernatur per certos gradus excitantis caloris & stimulantis. Ideo, quando separabis elementa, respice, quod materia non evacuetur ^proprietate sua per nimium ignem vel excelsivum, nec contra naturam. * Nam adhuc illa elementa sum diffidentia Lc inimici * tju!» mortales generationis , nisi Geometri® reeula observetur, cum ambo hi ignet stua trahere poteris per tuum velle aerem, Lc sine hac regula non. f mt fili hic est secretum, quod valet melius omni denario, ad traben- - m extra naturam quae est verus Mercurius*proprietate'plenus. fili practicam tibi diximus,qualiter eam poteris extrahere cü igne* appropriato. Sed nunc dicemus totum nosttü instrumentum,per quod pbteris custodire, & recte ducere, Lc opus dirigere. Quando tu volueris aerem trahere asilo proprio hospitio,tibi opus est affi- •nilare natur« tuum opus, fili in subjecto vacuitatis sunt extre-
ma&

*4$ Raymundi Lulli
ma & media fecundum magis & min us, propter quod suum elementum fugit in aliud, & in illud revertitur, necessitate naturas» prout manifeste tibi exemplificabimus, per aquam, in qua dissolvitur tantundem falis, quantum continuari potest in bumidoS' quatico respectu acritatis salis. Quapropter tibi ostendimus,quod humidum est porofum, & foraminibus plenum, in qua porofitatc continuatur sal, quod est lapis naturalis in aqua deportatus, q>" est dominus lapidis, in sede sua existent!. Fili sedes (uasuntpori& parva suarum aquarum foramina, qu* primo erant plena aere nimio subtili, & post implentur de re se inspiflantei Quarepatet» quod in quanto magis inspiflatur, tanto fugit raresactione, & vadit ad condensitatem . quando pori & foramina parva implentuf materia grosta, per evacuationem simplicis, quia nullo temport est dare vacuum naturae,plus enim destrueretur,quam illud postit pati, St cx hoc exemplum ostendemus Physici in scientia ventosorum, & nos in extractionibus aerum naturaliü. Unde voluerunt aliqui Philosophorum antiquorum dicere, quodnatura vacuae- rat ab omnientitate, quando ad se rem attrahunt a suo proprio gradu, sed non habent de natura profunditatem omnem. Idc°> quia quamvis calor ignis consumat materiam aeris humorptaU 1 » & pprosam reddat,dicta tamen materia adhuc habet dictum loco plenum, non obstante , quod attrahat secundum proportiones 11 naturae vaeux ä dicto loco plus quam perdiderit, prout apparet in convalescentibus post infirmitates maenas, natura quorüplu* appetit, quam digerere postit, 5c tamen locus ille proprie fecundum veritate nunquam moratur vacuus omnibus entitatibus n?' tura:. Sed solummodo a sua materia magis simplici,qua: ibi participat secundum scientiam nostram sensibilitatis inter simplex & simplicissimum, qua: sunt extremitates magis simplices, ;sicut est aer, inspiramus duarum extremitatum suarum respectu, videlicet elementi aqua: simplicis & acris puri simplicistimi, qui pe f Clericos atther vocatur, quia proprie & post ignem existit,& si ho c erat verum, nullum elementum veram (phaeram haberet animationis St stationis, St maxiwL ille aer, qui vocatur «ther , qui destrui non potest ab igne, neque per ejus calorem corrumpi, q 1 " sempet sibi sit propinquus & jungens. Ideo declaratum est.quo" nunquam vacuitas data est natura:, quin fit de alto in bastis iph#' ris, quia l^nis ibi locum habet,sicut natura suam est appetens ptf- fectionem. Aiio modo corrumperetur, St r erneueret inanimatU 5 locus natura:, qui est sphaera unius elementi vel alterius, & nisiil 0 ' minus sine virtute, & sine attractione, St per consequens remaneret a sine vacua, quod non fiiif aut erit unquam requisitum p c ^ naturam, quod remaneat absque illis potentiis, quare vastata na*' teria simpliciore, scilicet aeris,qus erat humoroiii in hac sphaets,
qu*

n&c figura ponatur sol. 149 «
-f tflXs C£>!ffg
i
wum
<mis eleMa^MZMNbere!ewet«LM

r anis fessi s
* , *
IUC figura, ponatur sol. 149 ,
GUyffs
ki
OWMtttr
Naxium

Practica. 14-
qw* sibi data est’& proprie sibi debetur per medium ponderesita- tls & levitatis, deinde omni tempore in oiVini loco remanet altera firnplcx quam ignis destruere nequd vastare potest. Sed quan- * Urti ad hanc materiam simp)icissifnam,cum sit sufficiens ,aut suf- "cienter occupativa,vel repletiva loci dictae sphaera:, fccundü suä abstantiam, ideo volens natura in dicto loco per suum instin- «um & institutionem recuperare per restaurationem sii® deperditae materi* cum re simili vel ei pari, desiderans sefflper ad suam Perfectionem agingererecuperat eätn inattractiva virtute, cum a .Ppetitu magno , ad se trahendo aliorum elementorum substan- ^ani per ipsorum rares actionem,quousque natura suum debitum Recuperaverit; scilicet illud , quod per ignis calorem perdiderat, quanto plus locus evacuatur, tanto magis illorum elementorum natura attrahit per suum magnum appetitum, & habet maiorem vim majoris attractionis, urribi diximus, sicut apparetur condensatione aeris & pluviarum. Et sicut videtur,quando natura vitalis in restauratione confortans, rectificat membrum vulneratum, quod est una dc partibus substanti* fu* ver* individua- lis, in qua portatur, Lc ista est ratio radicalis Lc posse natur*, sine cujus intentione nihil facere potes, quia per istam elementa ascendunt & descendunt, ingrosstntur & rarefiunt, componunt & associant, disligant St subtiliant vi amoris. Et quanto ignis simplicior est cum actione magna in dicto loco natui*, tanto fortioris de- peiditionis fu* materi* est dictus locus continens, & per confe - quens attractionis fortioris. E ili si hanc rem intelligis bene, scies stualitcr omnes res mundi per naturam fast* sunt > Sc quomodo eas facere poteris respectu natur*,si acrem habere peteris qui pec naturam causatur, Sed animatio quint* estenti* rationalis, nul- ja res est,qu* sciat facere, nisiDcus creat illud. Ideo certas res habemus , Sc alias scientias multas, ad plures artes & scientias, de quibus haec est una, qu* est forma ad sciendum omnes alias, a subtiliori subjecto per naturam causatas: nam illud quod facit natura, de ruere potuimus, Sc postea reformare intus ponendo naturam, Ime qua quaevis cura fici i nequit per physicum. Et hoc tibi datum (it ad dividendum 4. elementa, quod est maximum secretum, ad Formandum instrumentum. Et sicut de albo composito «cisti,fac de rubeo, propter qu* figuram sequentem aspice , qu® Vocet quomodo dementantur elementa, Sc qualiter unum elementum intrat in aliud ctrcularitcr per artificium naturale. Figura s equen$ ostendit, quomodo elementa per artificium constituunt Enutri elementum rotundum: ita quod minima pars unius est in Parte minima alterius, aliter non dlct veta nec bona mixtio in terminatis corporibus, nec per consequens esset bonum ad aurü„ “"»catum operandum,
Dt

i;c Raymuudi Luttt
De operatione secundi regtmtnis, quod efl talare. Etpr^ de aqua. & aere, qurhahet generare,
CaP. XVIll.
pili quando diviseris elementa lapidis leu lapidem per eleW c ? A ta quatuor, opus est ut ea purges per hoc regimen. Sed prir* 1 sciendum est, iubstantiam 4. elementorum & eam co<j,rtose e(e ' unde tibi dicimus, quod terra & ignis similes sunt in substantia^ pidea,& ideo necestaria est praeparatio ignis calcinativi. Et ai' duo, scilic. aqua Scher , sunt in substantia aquoffl, & natura aq^ tica. Et idcirco opus est,quod scias praeparationem ordinatam^ exigentiam suae natur®, quia aer 8c aqua indigent praeparatio^' • quae fit per septenas distillationes, aut plures, quousque omni aj) ustione vacuentur , quae venit ex parte menstrualis, Sctuncqu?. 1 bet ipsorum plenus vera tinctura, manebit sine crematura vel 3 . ! ustione. Fili aquam Sc aerem distillabis ad partem, quemlibet' j sua perfectione, & vase per se, Sc fieces aqua; pone cum terra,qf" ; in qualibet distillatione facies. Et post sextam distillationem | nes unam guttam vel duas super calidam laminam argenti fin' * j puri, quae si nigrescat, non est omni adustione sua vacua. E 0 ^ ' igitur ad septimam distillationem,Sc plus quousque argentum“ 1 , mittat absque corruptione nigra, & tunc habebis aquam vitas , c qua terram ablues, Sc Mercurium philosophicum, confortatis? Se medium, quod facit matrimonium tincturarum. Et sicut sed sti de aqua lunae,facias de aqua (olis, Sc sicut audivisti'de aqua,* 1 etiam intellige de aere, Sc illud,quod remanebit post aeris dist" , tionem, evitignis tinctura totus plenus, Scaurum & anima,&°? guentum philosophorum, sine quo dictum magisterium cowp iri non potest. Et intellige fili, quare dicimus, quod ignis dist'^ tureum aere, & non cum aqua. Fili aqua non habet aeris o# 1 ' cium facere, sed tantummodo lavare 5 c non tingere. Nam si geret, ignis absque humore maneret. Quia aqua fugit igne*?' nec faceret tincturam subtilem defectu humiditatis, ideo tibi di c,/ mus, quod distilles ignem per aerem, quia in qualitate sceord^'’ Sc aqua fugit ignem, quia induta est qualitate igni contraria. * e ( hoc autem discordant. Sed aer, quia est aqua magna digesti 0 ? tincta, est oleum, -& etiam tinctura forfis, Sc magnae mixtio 0 ^ Et ignis est sua rinctura, & corpus fortiter digestum. Etfp| r,t $ est aer> qui ignem ducet. Considera fili ad ea > quae tibi dixi 01 ^ Lc dicemus,scilicet, quod velis operari lapidem humidum, q°* * substantia limosa ad aquam & terram tantum , quia de illis u u f j bus procreabitur purum sulphur, Sc sulphur siccum velis ad ignem & aerem, cum ista sint tinctura Sc perfectio totius 1? ( gisterii. Fili si misceas ignem lapidis cum Mercurio » statim h?
lep 9
<

PRACTICA.
‘'paratione rubeus efficietur. Et ideo quando voles facere permanentem tincturam, sulphur tuum in igne lapidis mbifica, Storni tempore se amabunt.
De ablutione ignis & terra.
C a p. XIX.
Pl'i quando ignem voles abluere, primo separabis aerem, ia stuo quiescit per distillationem , & omnes feces, quae coloris ‘Urit inter nigrum & rubeum rtjsimul pones, in quibus pones fui Pondus de aqua prima, & postea totum distillabis, quousque non remaneat nisi ignis siccus, & hoc septem vicibus reiterabis , & in* v 'nies ignem tuum rubeum in pulvere subtili. Fili sic de terra sa- '* CS > quousque vacuasit ab omni humiditate, &humiditas,quam ‘eparasti a terra, est oleum album , multum precioium pro incerando, Lc quia naturae corporis magis participat, tanto ab eö difficilius separatur,& per consequens tenetur pro re preciosiori pro complendo omne clixir. Et quando videbis terram inter ponderosum Scleve in modum pulveris esse, pone de ipsa modicum super calidam laminam cupii, & vide si de ipsa aliquid evaporet, quod siphon,ostendit quod privata est& mundata ab omnibus spiritibus suis , qui eam tenebant invitam. Custodi ipsam multum chare: nam ipsa est magnesia, quae dabit tibi illud quod petis poft suam resurrectionem, & quando, sicut praediximus, quatuör elementa purgaveris, custodi caben^, quodlibet ad partem in suo vase vitreo beneobtusatocum cera.Sc maxime & specialiter oleü: nam aet subintrans statim corrumperet 8c consumeret propter convicinitatem natura:, quae in ipso est, quod quidem aereum esi acmultumvolatile,5ctibisufficiatquod diximus de bene lavando omnia quatuor elementa.
De tertia operatione, qpa eil creare lapidem de supra diclasubßanttapr&parata , de quatuor elementis. . N
C a p u t X X.
TJIli nostri lapidis operatio tertia est, quod tu reducas aerem qul dtsignhcatusper M. post suam rectificationem cum O. qui reducitur cum L. quia ipsi duo sunt duo elementa sicca naturas fixas. Adde ergo 0./de composito rubeo cum L.quae est de composito albo, ut mixtio, quae per confortationem fit, si t utilior praeparatio de O. & L. lic ut recipiant Si recuperent majorem hu- «riditatem per attractione,quarn in sua calcinatione perdiderunt, Per quam privatum est ab omni humiditate. Et ideo quando fic- 'Um est, Se omni humiditate sua vacuum , specialiter libentissime suum humidum aquaticum epotat. £t si tu nos intelligis, inteli'i-
8«

IsL RaVmuNdi LllLtX <
gcsid, quod diximus in nostra theorica in capitulo sexageni* 1 ® * tertio, qliod incipit, Intentio natura: fili. & super illo, quoddiri' 1 Ilius de perfecta praeparatione , quas succedit purificationem t\ e ' 1 mentorum supra dictorum. Fili haec pfasparatio valet omne a 1 * 4 J rum: nam per eam lapides fini fiunt St pfeeiosi ac omnes perlas ^ margaritae. Ergo fili ad consequendumdictam hanc ptasparatid' 1 nem, accipias M. ad consequendum flaturam,dc suum affectus 1 & illud divides in duodecim partes ad pondus de O. & L. qiioi» J 1 medietas de M. ad plus est neceflärium ut custodias, St quod al |3 1 pars sit aequalis ad pondus de O. & M. divisum in duodecim p<"! 1
tes, & quamlibet partem pones cum eo, & cum L. totum ifisim^ 1 mixtum infra vas simile aliis. Sed illud appellamus isto rcginiin c Xmen. Postea obturabis vas tuum de suo cooperculo vitreo cU" 1 cera , 6c pones in sino, & ibi saties enutriri in paseendo cum m°' dica aqua primo, & postea cum majori, sicut naturä te docet i* 1 parvorum puerorum educatione. Et ndrt sis lentus, neque pig e( de imbibendo terram de quindecim in quindecim diebus, secUH' , dum quod videbis, quod commodet & convertet, nec tettede^ ! J hric opus multis reiterare vicibus, & quando reperies quod e" f ^ congelatum St conversuraj& siccum, pone in sicco igtte per die^ , unum naturalem. .Postea da ei plus M. & fac totum ut tibidi* 1 ' j mus: nam in isto opere non potes errare, dum tamen patientia" 1 ,
habueris ift longo, St tsedioso nutrimento. Fili videbis ibi tot, $ (
tantos colores , de quibus non cures, quousque materia ducat» 1 : (
determinetur in pulveres albos sinos, vel in terram albas folias I > in colore margaritarum translucentium. Et si videris in foris 3 ^ j pulverum alborum subtilissimorum, scias quodest majoris fori 1 ' , j tudinis, & majoris virtutis mineralis sulphur ei ad congelandus , Mercurium, & transmutandum omnia metallica corpora p»" j ( suam elixationem. Filj non volumus hic tibi longum facere st 1 ’' j monem, ne tuus impediatur intellectus per verba. Namnoffi* j , theorica tibi fatis potest sufficere, quam bene convertere potes i? ! . ptacticam veram per hanc* quam tibi damus. Hsec est res qusfi' : j ta terra foliata congelabitis , noster arsenicus, sulphur nostri»"' . quod completum est ad albü pro faciendo medicinam ad arge"' , tum, sicut tibi dicemus, cum jam sit sulphur completum albui" non urens, per quod medicin^ fieri debet.
De compoßttotte sulphur it rubei. j
Cap. XXI,
TJIli sulphur album accipies, & illud imbibes per imbibitanl ^
X rationem dc aqua rubea post dissolutionem ejus in dicta aq"?'
Et quando aqua in illo fuerit congelata ad medium fui ponderi* totum album erit, tuue ignem carbonum fortifica: nam aliud »'

/
_ Practica. *fi
^ere no eft opus, quousque videas lubeurirsicut scharletum.post tiiö fortifica ignem cum flamma, quousque subHmctur. Fili, scito* i* 1 ' 'juod sublimabitur, erit sulphur album, nobile multum, & illud, :U' ‘luod remanebit in fundo vasis fixum,erit sulphur rubeum; fixum,
jii' . Icu t sanguis, rubeum,multum clarum Sf pvecioiistimuur, scribi
; $ h| c sit oftetvsum,quod illudi quod erat album, versum est in rubcü
id' ^anilesturn per ignitiorum & ignibilitatem aquae, qu* ibi pohta U 1 j per substantiam sulphuris albi essentialiter, Et de hoc fis tibi
nif ‘Pcculum substantia plumbi, & pro tanto tibi sufficiat traditio
|Ü 3 c °mpositioms sulphuris albi Sc rubei, ä quo per artificium quartae jt' Operationis beneficio elixir factum eft ad complendum Sc transii ^nutandum omnia corpora metallica imperfecta, & diminuta iu , 1 C Verum aurum, Sein verum argentum.
llt 1 De quarta operatione , per quarrt fit compofitio elix itis.
| L/ prtrtib de compofitutne laptdts , qui eil
•** prtmum sulphur.
Caput XXII.
*1 1 pili, quando velisfacere medicinam, considera primo cui perfert A ctioni praeparationis ducere proponis, Scsupra quale corpus . Vis projectionem facere: nam de illo corpore,supra quod vis iace- ■, re projectionem medicinae „ debes in ea ponere,sed II ad ultimam
^ praeparationem mtendis ducere pbilofophice,quale corpus i nipo«
- nas non est curandum, nisi solummodo argentum vivum, quod ( est medium & mediator omnium, Scsinon intendis,niti ad quan- j. : dam subtiliationis simplicitatem frondem medicinam ducere de- i ' bes corpus, supra quod projectionem facere velis, iubtiliare, fup- p i ponamuSyCrgo, quod sit super stannum, tunc sic tuum elixir co- ^ ! pones, recipe duas partes cum dimidio' argenti fini subtilissime ii- l m ati, & de illo fac amalgama cum quinque partibus argenti vivi communis simul jungendo , Sc ducatur ac formetur ad modum $ outyn.quod pattes argenti dicti sentiri nonpolsint. Deinde cape
t inediam partem Jovis,Sc illum funde tribus vicibus, Vc projice iu
. 3ceto distillato, & amalgama, 5c ciba de una parte argenti vivi in , simul molendo, quousque fiant unum corpus. Postea illa duo
, amalgamata lava, quodlibet ad partem, cum sale communi ptL-
t parato, Sein aceto distillato .quousque acetum exeat clarum putum 8c mundum, inde amalgamata duojijnge, & iterum sinlul a blue cum sale & aceto distillato, molendo, 8c miscendo, Sc la~
! Vando, quousque acetum, ut supra datum remaneat. Postea la’
Va totum in aqua dulci, ut totum sal exeat, 8c desicca aquam ad , mietn, vel ad ignem lentum. kill magisterium noffium in duas ; partes eft divifiim , scilicet, in creando lapidem, Sc componendo : ^tdicinam. In prima parte asgentum vivum ponimus, tasc-, ut
4. Vol. ^ drx-f

rs4 Raymhndi luili
diximus in tota nostra theorica, & in principio nostri magist^ in practica positum. In iecunda parte debet addi sulphur materia metalli. Fili sulphur est situs ignis, qui materiam dÄ ritmetalli, Sc argentum vivum, quod ibi nominatur locom^ 1 ' Si stat inter sulphur Sc corpus. Et hoc tibi dicimus, ut verbo & sticanononintelligas, neque v communi ,Ied in verbo philosoP^ calinos tibi dicemus, quod alia sunt media cum extremis di“ \ rentialibus, quia alio modo non possemus dicere, quando ma* f . riae sunt transmutatx philosophice. Et ideo quando philosoPl 1 ce dicimus,debes intclligere de materijs jam transmutatis per V 1 * tutem, opusque philosophiae. Et quando rusticaliter dicio ’ 11 ' intelligerc debes de materiis, quas natura communis omniD ■
s entibus creavit, accipiendo ab illa similitudinem. Ideo in o philosophico tibi dicimus, quod alia media sunt, sine qui^ cincturae fermentorum addi, nec misceri posttmt eum tincturis^ guenti rubei. Et ideo nobis opus est,; ut transeamus ex eod fl1 '
pe
medio ad mediü, donec simus in extremis, quae petimus. Fili ^
bamentum, quod nos tibi dedimus, philosophice loquendo,
' 1 ' ■' 1 ' I-H‘'
unum de mediis inter aquam & spiritum , scilicet, quando in p 1 verem versum est per alterationem. Et sulphur & aer lunt exkss mitates: sed absque philosophjae voluntate tibi dicere poterim^ cum ibi sit alteratio, quod argentum vivum vulgariter intelle^' ratione sitae similitudinis, est medium perfectivum, multiplis vum, 5c completivum clixiris, quia effectivnm est omnis fusio 1 ! metallicae, 8c toriusingiessionis, ratione lui ponderis, de quo^ pra loquebamur ad voluntatem nostrae philosophiae in tua extremitate, quod eum elevavit deneccstitate, & altera vit in >. speciali differentia. Secunda extremitas absque voluntate P* 11 losophix dicimus, quod sunt metalla ad componendum el'* 1 Et alia media Scexttemitates,philosophice loquendo, lunt rix post earum purificationem mundam, ideo, quia inter tulp^ Sc argentum vivum est pulvis factus ex corpore , &argento Sc inter dictum pulverem,in quo est sulphur &finis magisterii,st ||1 | duo argenta viva,qux sunt causa continuationis partium dicti p 1 !. veris in finem medicinam, & inter aquam, est calx, & aer. totum initium & finis hujus operis fit tantummodo per »ns . solam operationem, quam vocamus proprie reductionem. intellige bene potestatem naturx, qux totum debet mutare, phur nostrum est terra subtilis, vel aqua sicca in ventre cujus >g n ' naturx fortiter multiplicatus est, caula sux siccitatis est termu 1311 ^ humiditatis calorolx, quam aceepitä compressione ignis, q u ' c _ in suis visceribus 6c ventre. Fili argentum vivum est liquor in u ° f dans öc fluens, prxservans ignem a combustione & arlura, est materia sulphuris, in qua cöpromittitur Sc comprimitur >g lllS

J' , ^ P R A 'C T t e A» . tff
.s)i. JXringeniumntagiArerii respectu nacune,quöusque terminetur in ,(ii rram siccam & subtiknvqux est sulphur,& sicut aer, qui est ma«
’ C ' f <ri r ' nt ^ u ' t ejus formam in eo: ita argentum vivum est mate- (iji 13 sulphuris, Sc convertitur in ipsum ratione proprietatis suae V' nat “ r *. Quare fili non mireris,quando ses videbis ltlutari coram |)j> geniis tuis per potentiam sulphuris, quia multum calidum est Sc f £ ' CUm ’ calorosum. Ideo necessarium est, quod proprietatem •t< § n ) S habeat, videlicet aperiendi partes totius corporis, 8c argenti W penetrandi ac terminandi ,quia per calorem, quem habet
>l' i 5 e ’uaturglitcr aperit poros clausos & seratos. Et cum ignis sit i*' t •« ant ' a ^ lcer colligatus & collectus in substantia subtili,cum to,- ii’, s 3 ! '| a ct ' arn vaporabiliter iptrat infra totum corpus, cum ejus
•C u Itantia, per quam ligatus est & collectus, sit multum sicca, ter- minat Sc Congelat humiditatem, in quam intravit, secundum (ui (t Ca ons informationem , qui est insti umentum formativum Sc dl- jtl > "estivum tiauu'se. Et sic fisi dictum sulphur nostrum habet virtu- j, kein sigillandi & formandi simile sibi i Sc omne quod petitur, Sc ,jt si on retinendi in se. Et ideo dicimus, quod est patet Sc femen ma^ p situli, per ignorantiam cujus multi deciderunt Alchymist® fatui Sc non experti,credentes sine igne naturae fixare amalgamatä , non j, sustodientes rectum , neque rectitudinem rei proprix, quae debe- j, tet eos deducere & adducere ad perfectionem ver® digestionis, p Quia argentum vivum minerale res est multum ctudx, & gross® j substantiae. Quare opus est quod fortis virtus sibi administretur- qu® juvet eum duci ad perfectionem, & de hbc large fuimus lo- ) ! quutiin libello intentionis Alcbymistarum. Idcirco fili in nomine t silius Domini nostri, qui pro peccatoribus passus est mortem crudelem, incipe nostras alterationes philosophicas facere per hunc m °dum , faciendo primo signum fanctxctucis, ne diabolus tibi y "^eat^Sc intcllige quando dicimus arg. vi. vulgare, hoc dicimus ( ®d similitudinem illms, quod ei assimitatur per artem vivificatum!
, «ima metallorumtorpora differentiam recipiunt per ilium modü, t per quem argentum vivum differt a suis similibus. Et quando h- 1 ^iles dicimus, hoc est ad differentiam purorum ,& imputotum j tnetallorum , & hoc tibi fili datum sit pro regula gravi Sc profun- i da in tuo adjutorio ad componendum regnlerh medicinam hunc i baodurn: Accipias unum vas vitreum ciun longo collo,unius pal-
. , *«i,& fundo rotundo, & ore stricto,adeo, quod non possit intrare*.
! ^situus digitus medius large, Sc ad modum colli ampullx factsi<
- ^habeat cooperculum,quod subintret, Sc bene jungatur. Post
* ec ipe amalgarha,& in fex partibus illius pone partem unam lapi- siis nostti in fundo dicti nostri vasis. Eo st artificiose pone tuuiri am algama infra, sine violentia ad longum vasis,Sc quod cooperiat * a pidem totum, modo tali, quod lapis refpivare non possit,quan*
L a , do lefi^

Is<§ Raymundi Liuii
do sentiet calorem , nisi per medium amalgamatis: quia ne£ £ riares est, quod amalgamanostri lapidis vaponm accipiat, $ . suo ventre retineat, & per illum alteretur, Eostea collocas tuum suo cooperculo opertum, infurnello, inter cineres c °^ i prcflbs usque ad quantitatem materi*, vel modicum rinm' s >]I, delicet de spissitudine dorsi cultelli, vel minus, & hoc fac, ut re possis alterari materiam , & post accende ignem si vis, de p" vere carbonum,vel de serraturis lignorum. Et lic dimitte, ut lative calefieri incipiat, vel si vis de carbonibus, qui faciant ij^ sine fumo. Et quando sentit calorem, tunc calor sulphuris vere mpipiGt , & quod est insuo vapore inspirabit in substant^ argenti vivi, Sc penetrabit, & congelabit amalgama , priff 1 ^!- forma argenti fini, demitte adhuc ignem continuari,quia met 3 " ca species tibi ostendet, quod totum sulphur non est adhuc if''! pore elevatum, dum adhuc omnes suos affectus non pra;si ltJ / neque virtutes , ncc adhuc intraverunt ventrem dicti amalga^ 1 tis, quoniam non debes intentionis esse, quod habeas creaff^ nam petiam metalli per dictum siilplrur, in quo metallo mo“ 1 / est virtus, sed creare medicinam , in cu|us substantia sunt cor>? r< , gat* plures & multa; virtutes, per quas, & in quibus facies talia, quae ad mirqculu^n sunt reputata , pei omnem per so* 1 * magnam Sc divitem, nisi sit philosophus, qui suas agnoscas ?° tentias atque virtutes, per quas operatur, & quas tibidiceU 111 *' - dum eas teneas secrete. Fili effectus sulphuris quem debet ^ here & praestare dicto amalgamati, est, quod ratione potest^ ! proprietatis su*, convertit eum in finissimos pulveres,perm> [t igitur eum continuare in tuo igne : quia aliter non habes fact 1 ? | quousque videbis dictum amalgama in pulverem in sua sup £! ^ | cie conversum. Et hoc totum fit in quatuor, vel sex horis, vel f” 0 j dicum plus , aut minus, secundum quod ignis bene Scdi(c >et \ continuatus est, respectu proprietatis materiae.: sed ftatim , ,
videris signum dicti pulveris, amove a furnello ignem, Sc resi'rv scere permitte, ut virtus ignis nostri non debilitetur. Fili si W°f cum huius sulphuris projiciatur per talem infusionem, uctib«/ 1 ^ pra diximus, supra multum corporis, sali modo, quod habeat i- 1 "' tenuam super illud, statim illud reducet in pulverem rnult 1 ' 1 ® subtilem,color cujus erit talis, sicut color corporis.tnquo Ipir* 1 ^ totus infusus est virtute divina. Ideo fili habeas intellectum <0 °.
; aum multiplicandi dictam materiam virtute sulphuris primi, antequam facias medicinam.
i
ffe i

;ce$ r .
ca^
co « 1
c/
tig"
;
, t ß
n^'
0 ,
0
0’
>0:
0
0
f
n^ 1 < trf 0 \ 0 i
is* !
£\ 110 ' « e !
ut ; > sn- I 10' 1 1(0 u*
o' !
SiGNlElCAT i
huius
Al Significat Deum.
B Significat Mercurium C Significat falis petrami D Significat vitriolum.
E SigHificat menftrualA F significat limam datam.
G significat siere unum nofltum •
H significat solem purum I significat compositum luna.
K significat compofitiimsolis,
L significat terram compositi luna. M Significat aquam compofiti lunai
ÖNT ES LITER ARUM
Testamenti.
N Significat aerem compofiti luna.
Ö significat terram compofiti solis.
P significat aquam compositi folts. (^Significat aerem compofiti solis,
R Significat ignem compofiti solis.
S Significat lapidem album -.
T Significat medicinam corporis rubei.
V significat calorertifmnisecreti.
X Significat igneihfiiccum cineris.
Y Significat calorem balnei.
2 Significat separationem liquorum.
£ Significat alembicum cimi cucurbitai
H ac f gura, collocabiturfolio /; 6 «
I
t \

mnqpwwntrfM oiww

P R A C T I C A. IS7
nruhipst eat tone nrstrt fecundi sulphuri*, C$proprietatibus ejus.
C A PUT XXIII.
non debes potentias omnium tuorum sulphurum ignorare, potenti® quorum duobus reperiuntur modis,secundum nume- 11 b' graduum suarum virtutum,scilicet per signa & experientias, rarificant claro lumine rationem sensus. Fili virtutes pun- Ualiter.Sc gradualiter sunt colligatae & congregatae per augmen- ' Kotiern, & confortatione in substantia sulphuris nostri. Ergo ti- | / uicimus, quod quanto plures habet grad? punctuales,tanto ha- i ma jorem potentiam sua substantia alterandi omnia pondera
I In alia,& dupliciai quodlibet de decem numeris. & hoc agitpro- | P er dictae virtutis proprietatem, qux est in ejqs forma,per quam materia specificata est in substantia sulphuris, 6c si plus ponas,ma- l0| ’ c m virtutem accipiet substantia succedens, propter pluralitate. Vlr tutum caprarii & collectarum in praecedenti substantia, exem- ! P'Um ponamus, quod primum sulphur in se non habeat nisi quin- : decim gradus punctuales in numero virtutum .propter quam ra- stonem vis experimenralis nos docuit, quod sulphur, quod non !>abet nisi unum gradum virtutis,reservato pondere simplicis fub- ^antix, alterat duo pondera integra , quas postunt partiri, vel di- v >diin 20.numeros, qui sunt dicti & nominati simplicia pondera, ^os numeramus pondera simplicia i. 2.3.4.5.6.7.8.9. vocamus Humeros compositss simplices, & 10.vocamus numerü integrü, 'luia recipit relationem de uno, & ideo gradualis virtus nostri ful- i fe r ‘ s correlpondet 10. & sic de aliis. Et ideo intellige, quod per j 'fferentiam ponderum materiarum convertibilium,& per inten- bonem & remissionem virtutis sulphuris, virtus fpecificat dictam b)*teriam in diversam formam, sicut declaratum extitit in tracta»
. gtaJuum magnte medicinae. Igitsir sili, postquam una virtus integra punctualiter congelat 10. argenti vivi in metallum perfa- um pei pro jectionem unius ponderis supra 10. substantialiter Consequenter unum pondus 50.virtutum, congelat 500. arg. vivi propornonahter m metallum pe,sectum,quia nullo tempore virtus mmpntatem accrptt propter diminutionem fui astus,quin o- peretur fecundum proportione gradus st,® actionis,prout gradus piperis calidi in quarto gradu, sensibiliter operatur in natura hu- biana.ac etiam pars ejus propter virtutem, qu* uniformiter stat i« to to, & in tota substantia piperis, & ideo pars gradus similiter est 'n eodem gradu Qma tantum,quantum substantia 8cvirtus potest c °ntiiruare, tanto monstrat effectum proprium suas operationis, c l Ua dependet a fua gradualitate. Et si pondus unius aut alterius Ejiciatur supra minus sibi ponderis proportionalis*, tunc faciet
L 3 in illo

IfS Raymu^di Ln'vti
jn illo metallo majorem combustionem sive ignitionem,& in to ultra, quanto igneitas 8c virtus fu* potenti* extrahitur rendo, 8c ultra ai dendo & comburendo. Et in quanto erit uK proportionem ponderis convertibilis, in tanto magis ac nie' 1 ^
Conlequetur cffirctum alterationis perfecta:, si pondus convertes tis non ei augmentetur proportfonaliter tantum,sicut com' 61 ^ bile est in substantia augmematum ultra proportionem recti pf ^, deris. Fili, per hanc intentionem si nosbene intelligis,'potesP’ bere verum pondus virtutum nostrilapidis, quousque tibi p° tC j; tiam ostendat simplicis ignitlonis non urentis, &esttermir> uS mensura, hoc est, quando congelat argentum vivum in met*^, perfectum, & eum in speciem lpecificam auri vel arg dimittit- .. quando dimittit eamin specialisorma lulphuris.id est, pulct ( i subtilis,tunc ostendit, quod magnae igniridnisest.nec propter n eum.minus appreciari debes, sed fortius honorare, cum ferri fit ad simplicis ignitionis terminum, per discretionem opera* 0 j,' sapientis in doctrina, quam superius ars confert in substantia i* 1 ' 1 tiplicativa. Ideo multa: virtutes collect* in uno parvo subje 1 -' se extendunt & ampliantur in multam & magnam mate nani minantem eam, & portantem ad aliquem gradum perfecti 0 ' 1 secundum actionem potentiae perfectivae, ac exhibitionem derum administratorum. Postea fili,ad melius intelligendü v tem illorum,qu* diximus per experientiam visibilem,accipe dis partem unam, & ei decem partes arg. vivi administra ani-’Tjj mati, vel simplicis, & vide quomodo terminabitur post ip* s transmutationem, Ii eum in forma specifica dimittet argenti,p® 1 , indicare, quam virtutem habbt. Et si perfecte ar.vi.non cong^jj minoris virtutis est, & tunc requirit, quod pondus convertis debet diminui cum pondere convertentisaugmentandoj q°° ^ dimittat argentum vivum in forma terra: alb^ in una mafla> v,rt jj i ejus ignificativa dat tibi agnoscendum,quod fortioris actionis ^ quam erat in principio, & ide® majoris valoris: nam quanto pfj tepet ultra'specificationem form* metalli perfecti, tanto
potest contra aliud argentum vivum, propter potentiam V' rtU jj, Iapidis in ea diffusam. Et (i in formam pulveris dimittat, t» 0 ^, gnum ostendit, quod nobilis & fortis virtutis potentia mU 0 '^ «st. Accipe igitur unum pondus illius pulveris . Scappropi' l£ l illud dece ponderibus argenti vivi sicut supra diximus. Et si t f3 ftuitetin similes pulveres, debet judicari virtutis excellentis- C ■ tinua igitur fili hanc operationem,quousque venias ad illum & dum , quod ultimdmutat non solum argentum vivum in p° . *em, aut metallum perfectum, sed solummodo in terram al° 3 , in modum malhefrangibilis. Fili hoc est argentum vivum, c l u< j^ «UKatVTO estin formam perfecti metalli, & habet virtutem stttip.^

PracticA. Is-
««ignitionis ad «(Qualitatem suinumeri integri, sed quändohate Vlrtus respectu dicVi numeri in compositione medicihae nostras sitfficit, cum proportionabiliter se non extendit nisi ad termi» ^‘onem dicti argenti vivi ad formam metaili.&non ad termina* 10 stcm suorum elementorum, quas in medicinam debent termi- ^^•bsiboc per aliud pondus fieiet,& per ingenium subtile in da* co ctione longa. Ideo ponere non debes ad finem, quod non er* res > nist fis mult\im efficax in scientia & arte, nec adhuc in forma P u v eris, quia ignitionis nimias foret, Sc cremaret ac arderet ele- C[ tta simplicia Et quando simplicia dicimus, hocest ad differen- substanti«fermentabilis,quam in elixiri ponimus,nec pote- tlr uus tibi ejus temperamentum ostendere: sed illud, quod in for* *ttatn terrae mutatur totum in maflamftangibilem, illud est con- teinperativum medium simplicis ignitionis artificialis, ad crean- du m medicinam immediate, & conservativum omnium suorum Cementorum. Contempera igitur sulphur tuum , quousque ve- fierit ad passum teri se.quatnmasiamfrangibilem appellamus. Fili, de quantis numeris integris successive convertet, tot virtutes integras habebit. Quando igitur de virtutibus volueris experiri, noli de toto lapide facet e experientiam , sed de parte minori, qua poteris, & aliam ad partem pone, quousque videris, & sciveris quot virtutes , & quantas potentias tenebit. Et quando scies Virtutum suarum potentias, adde ei, & da cibum fecundum proportionem fuse fortitudinis. Et quia ejus virtus est decem ponderum, proportionabiliter ei addere debes & administrare argenti' vivi 100. pondera, & si iz.adde 150.8c si 100. est lupra 1000. Nunc„ igitur pone in actu reali, postquam scivisti, quantas virtutes integras tenet lapis in minori parte. Quando dicimus minorem, hoq Cf > propter mediam rationemloquendi,& sic intelligerc debes,
“ multiplicare velis lapidem materialiter, etsi certitudinaliter Icias, quod in fe teneat vim jo. integrarum virtutum,tu capies to- riim lapidem, Lc pone in 450. pondera argenti vivi amalgamati, Vel non amalgamati. Quia de quolibet denario subtrahatur par» decima, & hanc subtractionem facimus, ut materia non terminetur in metallum perfectum. Ettuncipsius ignitio effetbebetata ßc minorata. Ideo de quanto illud minus aicendit de substantia
ar gentivivi, de tanto plus est superans in actione virtus diffusa, stus est in sua substantia. Et hanc magis facimus secundum temptamenti ratione. De isto igitur fili medicinam creabis, sicut diurnus : fedprimitus dicimus tibi multiplicationem virtutis dicti h'lpburis. Fili,nos vocamus sulphur > totam substantiam supra dictam in terram conversam perprimam nostrilapidis virtutem. Viarie igitur accipies, Ac de illo capies unam partem fecundum proportionem ponderis materialium, qu* ponere vis in elixi».
L 4 - Nam

itfo Raymundi Lbili
Nam opus est tibi, quod de ipsa sit decima pars , & totum rcsi' duum sulphuris pone in ampullam cum longo colla, & illam i” calore serva. Si velis, quod virtus de pluri multiplicetur de mcU' se in mensem, da ei de argento vivo 50. partem ipsius in ampiill 3, quam firmiter claude: nam aliud non est tibi opus facere. Si« habebis in re tua, Lc donro duplices mineras pro regnando in P el servitio, sed Icias tenere secretum, sili tibi dicere non postemp* hujus rei potentiam, quia innumerabiles Ium, si tibi scimus terna 1 ' mim dicerqfines hujuS mundi, cum ejus potentia aut multiplici' tio sit infinfta , quia infinita ejus erit duratio. Nos dicimus infi' trita, non simpliciter, sed ad differentiam vitae hbminis, 8cdur 3 ‘ tionem hujus muqdi.
De fixatione, %ei de ccnseßtone medicina,
Cap. XXIV.
"Clli, tibi prrecipirmis, quod capias duas partes cum dimidia at' A gemi fini, fac inde, ut tibi diximus, amalgama in capitulo pr*' ceJenti de multiplicatione lapidis. Postea adde ei partem unatfl dicti sulphuris ultimate congelati, St postea misce totum simul vitreo rnorrareo molendo,donec torum fiat unum corpus.Poste 3 elixit tuum humecta cum una parte aqua; lua:, & nutri totum H* calore febrili, sicut in c »ratione nostri lapidis fecisti,hanc continU' ando decoctionem, quousque aqua, super eum sit congelata viam sublimationis. Poflpaiilative ignem tust fortifica, qnoustj» ad ultimum per expressione ignis,omne quod est volatile sublim«' tur. Scias tunc,quod corpus efficitur Sc venitur in volatile per pO' testatem volatilis, quod detulit rem fixa. Postea quando vaserit frigidum, accipe illud,quod est sublimatum, & cum una alia part« aqua.' fu® iterum supra feces repone, molendo, & imbibendo, A astando fecundum quod natura vult,coque Scsubliina.Et sic artio' do continua dictum regimen vigorando ignem,quousqj duae p at ' tes aqu* fixae sint cum terra,& quod de illa nihil possit sublimst 1 ' Fili omnium istarum fixationum regimen fit in tali vase, quale est illud in quo reductiones fiunt, nec est differentia inter fixione & reductionem, quantum ad regimen faciendi,nisi quatrtu ad intern tionemfixandi.&nontantwnmodoindurandi: Et ideo debes i' gnem tuum multiplicare iufixione, ut humidü fixetur in igne p«* ignem,Sesemper reverti debes illud,quod sublimabitur supra ret* 1 fixam manentem , quousque totum fixum sit, quia sulphur a«t« dictum, cum sit fixum Sc coagulatum per suam proprietatem, & 3 sc congelatum , naturaliter coagulat suum Mercurium , Sc hoc est per frequentem sublimationem supra rem fixam reiteratam , & hoc facimus, ut dicti sulphuris partes sint in dicto argento V* v0 bene continuatae, quod est de suo proprio naturali humido.^ F‘ !i >

, PRACTICA; I6I
1 * s ias bene ad extra disponere naturam, erit tibi & ipsi sufficiens * u ndi ad perfectionem totius rei, de qua indiget. Quia ipsa, cum lt multum sagax per suum instinctum,est multum solicita pro ap- naturali ad incerationem sui corporis, cujus solicitudinis ""n badet finem. Ericleo tibi sit declaratus natura: motus,quod e *• mstrumentum,per quod omnia fajcit. Fili, si ab extra scis natu- beug disponere,ipsa sufficienter ab intra operabitur,usque ad I 5 n| iruin sute perfectionis partum. Quoniam (üi motus,per quos j' ltl 'ibit,8c ponet,ac junget siccum cum humido.Sc continuabit umidum cum liceo,m fortiter ei adh®rendo tali ordine actum 111 agna unitate, quod melior ac certior homo mundi non poflet, aut "siret cosiderare, quam magna est perfectio naturae ratione & £ a usi motuum adhairentium.quae (itnt propinquiora instrumenta Uls operibus. Quare fili tibi sit intellectualiter. revelatum,quod datione complendi omnes motus ante dictos tarditas praeparatio ni debet esse in nostro magisterio, ut natura transire non postit, lotiis (nos per lineam transversam,quae movetur ab impedimento contrario, sicut est nimis cito complere,videlicet antequam naturae motus per fuccestionem ordinis naturalis sit continuatus intentione rationis perfectiva:. Ideo fili recapitulamus.quod natura certum habet tempus ingrossandi, & impraegnandi,& ceitum habet tempus pariendi,certum nutriendi,Sc certum operandi. Ergo fili,quando terram impugnaveris,expectapamlm, & quando peperit,nutri eam ut infantem, quousque pati posfitlotum igni- tionis ignem. Et tunc de illo facere poteris multum nobilem projectionem, propter quod ad implendum,ut supra dictum est. Et Morienus dicit: Creatio hominis sit tibi speculum.
De fixierte aerü.
Caput XXV.
Ovis fili feste finem,qui est nostri magisterii petfectio patcmali doctrina traditum, hoc est, quod reverti facias dictam materiam noti fusibilem ad persectam liquelactioncm,opus tuum alfi- nulans modo naturae per reiterationem, ac mollificationem, & quod paitcsdilcontinuats, sint continuatae per.talem humidita- tem.quoe sttpra omnes humiditates alias habeat morati, ad calo- f cuiuslibet ignis sineexhalatiqne aut terminatione ipsius, ut asiimileiis filiinhoc passu operi naturae,in quantiim est postiibile, t! bi dicimus, quod ipsa in radice incerationis non cessat suum in'- Cer are corpus cum humiditate fusibilium, scilicet sulphuris, & är- S c nti vtVi; quia nullum aliud corpus magis conveniens natura Aperit,quam in sulphure. Sed bene credas. quod totum proce- “at ab argento vivo, Se ista humiditcis non est terminativa, neque c °nsumptiva, sed potius perfectiva radicalis, multum subtilis,in
L 5 i qua

i 6 i Ratmunbi LiIlli
qua naturaHs calor omnium fusibilium, aut liquabilium, concalescit,quamobrem natura ratione ejus instinctus desiderat rr.ultu stare in este,& in specie per longum tempus in suo este perpetuali individuali. Ipsa ratione suas perfectionis ordinavit, & stabilivit in nutrimento caloris naturalis tale humidum, sicut dictum est supra , & infra illud posita est. Ideo fili naturae sagaci afsimilando debes praeparareperexuberationis viam illam,seu similemhumi- ditatem Nam sicut vides, quod natura susceptit# in creatione hominis formaverit partes menstruales, non solum nutrimenti sufficientis ad restaurandum rem deperditam, sed ratione deportandi, ac ponendi ipsum ad majus crementum in tempore suo- Ideo natura dictas partes sp»ngiosas formavit, ut magis dehn- jniditate nutritiva recipiant,& nutrimento,quam deperditio ipsius ascendat.Bt ideo re perdita restaurata remanebit adhuc illis partibus spongiosis magna & notabilis quantitas nutrimenti» quatn quidem capit foetus a substantia indigesta per.ttmbilicuni, quamvis nobilior sit sine comparatione illa, quas superius ascendit ad mammillas propter necessitatem finis,quod nutriat infantem post puerperium,quousque^ileat comedere panem. Ideo,quia omnis res vitalis re multum temperata indiget, quare natura limitata omni temporein suis operibus est hoc facere ingeniata,& sicut i” membrorum humanorum formatione prima sufficit quantitas parva seminalis principii: simili modo parva sulphuris quantitas sufficiens est ad creandum medicinam,sicut per dicta nostra procedentia manifestum extitit. Sed ad crescendum , & augmen- tandum illum,5c bene perfecte nutrire opus est tibi, quod exuberare scias dictam humiditatem nutriti vam.affimilando naturae ratione nutrimenti quia hoc sciendo est magisterium, & perfectio totius alti secreti hujus artis & nobilistimae scientiae,& facies sictit tibi dicemus post elixiris incerationcm.Ergo fili,quando aqua erit cum terra fixata» imbibe eam cum rorida imbibitione cum un9 parte fui aeris, Sc post pone ad mollificandum in fimo , ubi fit pC' panticus & parvus calor. Ideo,quod cum dictis terra & aqua miscebitur per motum,quem in sua contritione facit natura,post pone ad sublimandum paulative ignem augmentando.quousq; illud quod volatile erit,sit sublimatum, & humidum cum sicco mifce*- tur.Post hoc pone volatil#supra fixum cum altera parte aeris pe ( modum roridte i inhibitionis,in principio lentum igiiem,&: poste* fortiorem faciendo. Et sic reitera, quia nihil aliud opus est tibi fecere, quousque per reiterationem continuamsublimatioms,# motu continuo tota res fixetur in una parte cum dimidia aefiS’ Et tunc per diem naturalem fortem continuabis ignem, & per fecundum diem naturalem fortiorem,& per tertium forriffimuff 1 ’ Scut cft ignis ad fundendum cuprusn , &sic aqua mediante, a ef
fixatus

PrActica. i6Z
stx.iturinterra,quia natura terrae alleviatur & sublevatura natura 3eris, & natura terrae continet in se actis uatutam, & aqua simili-
te >',5c hanc ipsa retinet. Quia vult perfici a natura calida aerea,8c
docet naturas aquae & terrae debellare contra ignem per fui concordandam amoris.Nam in amorem converterunt, & fugientem in pigrum,quando aer obviam prosequitur fugientem,& avis non plumata volucrem plumatam retinet, quod non poffit evolate.
pone spiritum tuum.adintelligendum quae dicimus: noli potare,nisi comedas,nec comedas, nisi bibas- Hoc tibi dicimus ratione imbibitionis uniformis,quam habes facere de humi do cum sicco vicibus fucccffivis,ad dict.u creationis instantiam, exemplo naturae ad juvandum calorem naturalem corporis transacti ä latitudine temperamenti sive,a distemperamento,sicut homo se» nfi x,propter fui temperamenti habilitatem,hoc modo non debet tui . videlicet, quod non bibat nisi comedat, & e converso: nam partes siccre habent flueres nhumido Sc continuari in illo, & sim- plificari ad naturalem calorem confortandum. Et ideo in fixione aquam miscemus in terram paulative,& sic convertitur, & cum illa ligatur Sc fixatur potentia naturae. Et deinde fixatur aer super iUarrnquousq; pervictum victus vincentem vtncerit.quia quando aqua est mortua, tunc aer fixatur , & non ante. Nam aer ignem nutrit, sicut aqua terram, Sc ignis a limositate aeris yivit, 8c aer ä limositate aquas,& aqua a limositate terrae, fixa ergo fili primo aquam in terram,ut aer in ea fixari postit, quia natura sic vult potens, & si aquam interfecisti, omnia alia sunt mortua Sc occisa, a. qua tamen sine terra non fixatur, & ideo dicit philosophus hos versus: Consurgit nullus nunquam sine corpore fructus. In quo . dum moritur femen fructum dare fertur. Sic cibus in stomacho fomentum suscipit intro.
Veincerationerftht datsufionem eltxirt perfeihtm fixionem.
Caput XXVI.
QUando fixaverls aquam supra terram,&aerem supra aquam successive, sicut tibi diximus ,;tu accipies de medicina \ unam & illam pone in crusibulo terreo supra innern levem, Sc statim, ut sentiet caloiem egutta supra guttam prost guttam de oleo luo albo, scias, quod oleum omnes ipsius penetrabit partes, & infen* sibiliter corporis profundius intrabit elixiris.öc ponet fe ibi, & reddet eum fufibilem ingredientem, & bene intrantem. Tunc recipe de ipso modicum, & tenta ipsius fufibilitatcm supra cupri laminam ignitam, si resolvatur ut cera sine forno creata est medicina,si non & det fumum, repone ad incerandum supra ipsum de oleo sua eguttando guttam post guttam, quousque faciat signum

i64 R & Y M 17 N D I Liun
supra dictum modo pra'dicto.,- Eostea infrigidari permitte : quia elixi r est completum,Se iinprcciabile pretium,quod omne corpus diminutum & imperfectum convertit in infinitum lunificum, ve- pum & boauin. Projice igitur de ipso pondus unum supra 1000. argenti vivi vulgaris abluti cum liste & aceto, Se covertetur in puram lunam , meliorem quam de mincra in omni probatione approbata. Et similiter supra quodUbft corporum imperfectorum si projiciatur, statim post humiditatem radicalemin arg. verum transformabitur.
De exuberatitne bumtdt nutrtentiifielnutrtlivi.
CAt U T XXVII.
pXuberatio humi di nutriti vi,& nutrientis fili non est aliud , nisi ^appropriarenutrimentale ad temperamentum proportionale qualitatibus nutriti, ut non sit nimis frigidum, aut calidum, aut nimis crudum ,ant multum coctum. Quia si nimis frigidum, mortificaret convertentes virtutes. Etsi nimis calidum,suffocaret 5 c extingueret digestivam virtutem Et ideo est opus, quod oitine gencrativurn-sulphuris, 8 c argenti vivi habeat potestatem calefaciendi Sc humectandi,fecundum rationem ,& polfe nutrimenti, vel per se,vel per accidens. Erquas praiter fe calefaciunt & humectant.sunt duae res,dc quibus una est,quali principium efficiens,scilicet,digestio perfecta talis, qualem facit natura, Sullam in una hora facimus per retrogradationem multum cocti in crudum sufficiens, & per gradu.itionem successivam multum crudi in coäum sufficiens. Alia est sicut medicinalis cibus,qui est habilis & aptus choleram generare calefaciendo , Se desiccando, Se per consequens congregandi phlegma, quod humectat refrigerando in infrigidando fixum non retinet. Et ideo dicitur aqua contra naturam. Sicipsemet est aptus Se habilis, nutrimentale ac nutriens humidmn generare, quod est sicut lac,quod in fangvi- nem convertitur: nam tunc secundum exuberantiam hnmidi exuberati ipsum ratione suae nota; mutationis calefacit & humectat argentum vivum,quod est sulphuris cibus,Se hoc est in tanto, quod est spiritualis sangvinis genevativum : quia de substantia fangvinis.qui est humidum exuberatum spiritus generatur in substantia corporis medicinalis. lEt de illo nutrimentaliter vigoratur ipsa praedicta substantia. Quare fili recollige in te ipso per liipra dicta;quod ad multiplicatione fuIphurisSe arg. vivorum necessaria est ipsoruperfecta exuberatio,Se digestio cum aptitudme majoris & largioris generationis spiritus liingvinei, sed arg. illa viva, qua; dc ipsorum natura non sunt apra , nec habilia generare spiritus vivificativos absolute, sicut sunt omnia genera menstruorum per accidens multiplicantia, Se in aliis generantia & procurantia
gene-

Practica. 165
generare : sicut aqua vegetabilis Mercurii, quaca natura sua ha - bilis est & apta phlegma generare * tamen si concordat .& gaudet ln calore,& siccitate sua complexione,multiplicat spiritum vivifi- cativum. Et ideo hacc aqua multiplicat sulphur, quando projecta est irr ventribus masculorum cholericorufn. Et quando in ventribus femellarum projecta est cholericarum argentum vivum Multiplicatur multum temperatum , Sc fortiter exuberatum a calore & humido. Item medicinae, qna’ potentiam habent amo- VendiAmne illud,quod prohibet spiritum nostrum, & ipsimi pro- c Urantgenerare,sunt ignis lapidis. Fili speciale fermentum,si fuetit gradualiter subtilitatum Sc digestum, tunc propinquius est Metallo, quam sit lapis. Et ideo sic revertitur lapis in naturam Metalli, quando de puto sangvine fuerit totaliter imbibitus Se MM ante. Quando igitur talem langvinem habere velis ad imbibendum nostrum lapidem per roridam imbibitionem, pone iupra c 0 rporisliibst 3 nriam,aqi!O langvinem extrahere volueris tantum de pino Mercurio , quod superet quinque vel sex digitos in Vitreo vale lonei Sc stricti colli, & fac subtus ignem paulative,us- quequo videris langvinem supra Mercurium elevari. Et omne illud.ouod per liquefäctionem dissolutum suerit ad partem pone, Sc adde alium Mercurium. Et hoc opus continua,'quousque san- gvinem futim habeas in liquore dissolutmn, post per alembicum ipsum distilla. Et tunc argentum vivumrepenes majoris caloris, quam erat ante fui exuberationem. Item si ipsum magis exuberare quaeris,pone in aliud corpus,& fac ut diximus, quousque traxerit ab eo totum vivificati vum humorem: tali modo noster lapis alte ad coelum ascendit,8c portatur in ventre venti,scil.argenti v "i. sic tuam exuberationem accidentalem facere potes,Sc illam Multiplicare (emper in aliud corpus ad tuum velle, Sc si sis inge- Mofus ac subtilis non projicias terras, quae funtnigrat.Sc sicca:: ° a M cum illis potes pluresfacere resinstinctuSe institutione, muE t05 que lapides creare. Si sisociofus sili,quod nescias quid facere, "tter magisterium nostrum, Se. fatis habebis facere,tantum,quod nu bas divitias mundi apprcciabis unam botonem: quia scies, c l u °d omnia precioia mundi ad plenas quadrigas ab una re vili ex ‘tUm habuerunt. Fili res ista ab exuberata fermentattone,facta Mtione elongationis corporis a suo vero temperamento , Sc aqua sirum menstruale Sc appropriationis istius ad metallum. Si ergo ’feurn post destillationem corporis dissoluti, aliud corpus novi stlct a)li dillblvaS, illud, quod postea dissolvetur, apptopinquabi- p lu ' Majorifermcntauoni propter virtutem impraegnatam,& exu- eiJ tam,&melius proporrionaram a natura metalli,pura per hu- ^‘dum radicale. Et sic per extrrma'Öc media, opus est ubi facyre c> 'iterationem nostrorum argentorum vivorum. Ideo quod fecundum

l6if RaYMUNDI LlttLl
eundum melius valet,quam primum , & quartum quam tertiutii, sextumque quam quintum,salvo,quod quodlibetconservet luam perfectionerii, secundum quod ejus natura exuberata fuerit. Et ista multiplicatio semper fit perpetuo, & hoc est causa & ratione Virtutis mineralismagna:Stexcellentis,quae inaqua nostra est, per quam lapis,qui non est lapis, dei,itus est de potentia occulta, in actionem manifestam , & a virtute longinqua, Sc remota in virtutem propinquam per certos operationis gradus,qui fiunt infra temperamenti latitudinem ac intemperamenti, & sic se nppro priat natura ad perfectionem suam. Scius ergo fili,quod in qualibet foima sunt gradus, per quos corroborata est virtus per fer- mentationem Sc exuberationem; quia res temperata refrenat & arrestat rem intemperatam, &eam multiplicat in virtute. Operatio nostra fili non est nisi disturrere per totam temperamenti latitudinem,& intemperamenti. Et ultra illam Artista transire non tenetur. Et si transeat,ultra nostrum erit magisterium.
De comfofittone ehxinu rubei ,
Cap. XXVIII.
•T'Ali modo penitus practicam conservando, qua factum est eli- xir ad album facies clixir ad rubeum,quia non est in practicam do differentia, dum omnia elementa rubea sint, 8c sicut album multiplicaveris sulphur, multiplicabis rubeum loco argenti, aurum sinum imponendo. Et quod aqua Mercurii sit primo cum igne lapidis rubificata per solam decoctionem, Sc. componatur medicina detribus fermenti partibus, de tribus aqua;, & tribus aeris,& una parte cum dimidia ignis. Et quando eris ad reductionem aeris,sublimationem reitera,quousque tota simul fixetur, Si post continua tres ignes,quos diximus ad album ad fineni, quod: elixir melius fixetur Sc depuretur per digestionem de optesis. Fili haec optetica digestio dat medicinae potentiam & actionem, quam debet facere, quia per eam terminatur humiditas Sc ignis digeritur. Postea tuum elixir trahe, & pone, Sc incera infra unum crucibulum cum igne leni absque timore fuga; ipsius, & pota eum de oleo suo rubeo guttatim, quousque fundere videas, sicut cera,8t sinefumo,8c sicut stannum supra ferrum ardens, Sc tunc erirfactum unum,stans,profundans,penetrans, consolidans, tingens,& permanens, de quo projice unum pondus supra 1000 lunae,vel argenti vivi abluti cum sale Sc aceto, Sc transformabitur in verum & pexfectü aurü ad omnem probam,Sc melius quam de minera, in omnibus proprietatibus suis. Fili tibi dicimus, quod nostrum aurum Sc argentü nostrum,non sunt aurum & argentum vulgaria, quia ipsorum tincturae addimus Magnum igneum additamentum, & facimus eis tradi, 6c conoedi perseverantiam magnam

Practica. i^7
gnatn in igne, per eorum proprietatem operationuth nofttarum uotatpm, atque bonatum multarum utilitatum ad omnem «*■ Pellendam infirmitatem.
Deperfecltane & melioratione omnium medicinarum .
Caput XXIX.
Jtlli.si post projectionem vides , quod metallum in aliud metallum conversum & transmufatum per medicinam, vel si medi- elua tua non erit de fatis sufficienti colore, addatur de metallo magis de dicta medicina. Et si rubeum habeat nimium colorem (nam album nimis habere non potest) non ponas tantum de mc- dictna.Sc si posueris, adde plus de metallo ad transmutandum & converrendum,Sc si medicina tua non remaneat, vel plene non resistat contra ignem, defectus est fixionis, linde sua deficit ingressio , & indiget succursu , vel per reiterationem solutionis Se congelationis,vel per sublimationem de parte non fixa,supra rem fixam , quousque accipiet resistentiam contra ignis asperitatem } & si videas,quod fundi non postit,nisi violentia & gravitate ignis, defectus est bonae incerationis, reintegra igitur ,& supple per in- cerationem olei lapjdis.guttatim supra ignem lenem projiciendo in crucibulo, ut supra, quouique cera fluat. Fili quando incerare Velis,adhuc magis pones de re calida Schumida, quam de ; re frigida & sicca. Sed quando operaberis sub intentione fixandi, pone tunc plus de re frigida & sicca, quam de calida Schumida. Intel- ligc.quae dicimus,quia hujus operis perfectio nihil aliud est,quam naturarum mutatio.
(Quomodo medicina se multiplicant de hone in melim:
& de uno /« plures.
Caput XXX.
Q Uando perfeceris dictas medicinas, & de ipsis projectionem feceris, duobus modis potes artificialiter multiplicare illarum virtutes. Primus modus eff, quod facias dissolvi eas inaqua Mercurii albi ipsarum, vel rubei, de qua fuerunt procreatae,quo usque sint facti aqua clara, & postea in decoctione leni facias congelari, & post in suis oleis incerari, Sc supra ignem saepe dictuxtl, quousque veraciter fluant supra laminam, quam diximus. Sc propter hoc ipsarum virtus duplicabitur in tinctura, Sc omnibus perfectionibus,prout videre poteris in suis projectionibus: nam ipso- twm pondus, quod projiciebatur supra 1000. projiciemur supra loooo. Et in ista multiplicatione non est poena magna. Sccun- duSymultiplicandi majoris est poenae, quia si ea destilles postquä ia a ffuam fuerint dissolutae fui Mercuri),virtus earum in centesimum

l68 Raymundi Liilli
mum multiplicabitur,Icilicet ,unum pondus valebit 100. Modu* autem multiplicationis est,quod dillolvas quamlibet ipsarun 1 speciem, singulariter in aqua (ua per inhumationem, postea r £ f distillationcm separabis elementa,recipi, udo primo aquam,post aerem,ut est dictum,& remanebit in fundo terra: fixae substantia clara informa pulveris,revertaris aquam iuprn ipsam postdestill*’ tionem,quousque totam potaverit , Sc quod illa aqua tota fixa sil cum illa terra, inde adaquare cum oleo lito, & de sua tinctura» quousque sit totum insimul fixum, & totum ie fundat supra te' minam,&c Et de ista medicina projice unum pondus supra quae' cunque corporum volueris converti,& cerritudinaliter tincturan> ejus reperies de roo. virtutibus multiplicatam in potentiis tali m 0 ' do,quod si unum pondus primo convertebat iooo, convertet in ioopo. Quam si tertia vice praepares, ut dictum est, convertet 100000. & sic procedendo in infinitum. Ideo fili notare debes» quod quanto magis medicina lubtiliata est,scilicet, dissoluta, sublimata & congelata, tanto magis Se abundantius operatur, quia ir* qualibet diflolutione lucratur, Sc acquirit decem pondera in ejualibet projectione,propter virtutem multiplicatam in ea. Ide 0 fili non taedeat te reiterare solutiones,fublimationes, Sc coagula' tiones: nam per tales operationes medicina digeritur, unitur,# ejus virtus multiplicatur; Se perfectius operatur & fixatur. Qua# fili,si bene distolvcris.Sc congelare, prout diximus, scias, Scquo^ fpccics.de quibus debes operari, cognoic.is, ad perfectionem nostri magisterii pervenies,alto Sc brevi secreto, quod nullus revela'' re potest reservato,sicut tibi diximus. Sed si sis bonus indagatori & filius doctrinae subtilis per ea,quae diximus, Sc dicemus in libro nostro pr® sentis testamenti,Sc codicilli ac aliis, reperies ad pl £ ' num.Sc scies secretum. Et quando scies, sub anathematis poena prohibemus, ne alicui discooperias: nam a Deo maledictus est» qui discooperuit. Et ideo philosophi sic celaverunt,8c Deo dant* celabunt futuris temporibus.
De multiplicatione medicina in quantitate,
C a v. XXXI.
■piliiaccipies^j. dictae medicinae multiplicat® in virtutibus, •** quam projicies 3 j ioo.Mercurii Sc statim quando dictus McrfU' rius in crucibulo calefieri incipiet, in sinam medicinam congela" bitur, Sc projectionem faciendam supra Mercurium alium. Post accipe unciam unam dictae fecunda: medicinae, Sc fac projecti 0 ' nem supra alias ^ 190. Mercurii calidi. Convertetur iterum ad hovam medicinam veram Sc puram. Postea multiplicare habe* in quantitate primam medicinam in toto, vel in parte,quia de un* uncia habuimus 2oo.uncias,non tamen parig virtutis, sicut p rI “
ma, q ua!

Präcticä. . 1^9
maqua» tibi fecit,quod dictumest,nec erit, nisi per dissolutionem & congelationem multiplices: nam ut diximus, poterit multipli* cari de tma virtute in infinitas virtutes , & postea in quantitate.
. 10 Uc? igitur de medicina ultima congelata pondus unumlupra soo.Merctirii abluti cum sale & aceto, öc calesac supra ignein. Et cibando videbis fumare, congelabitur in purum iolem, velinlu- ll3m perfecb.m.ad exhibendum omni proba at judicio,secundum st l, °d elixir erit album vel rubeum,de quo fili veritatem tibi dedi- *? US sermone completo , ad quod potes absque dubio pervenire,
' doctrinae nostrae sint supeT hac re laborata: cum intellectu bo- Habe igitur solicitudincm perihodum dictorum regiminum in exercitio practicre;Sc rationabilibus considerationibus intelle- ctus elevati,6c veritatem illorum videbis corporaliter, 8c ömniä f]Uae tibi diximus inter hianus tuas realiter > & de facto reperies» quidem res per se ipsam fitii.ee forte, ac fi diceres, quod to- , turn per miratuliunfieret - sed per artem & scientiaqa kt,St completur per operationem continuam , & manum operi natura: ministrando. Iste est lapis suprernus fili ab omnibus aritiquis pliilo- sophis secretatusSc occultatus ignorantibus & indignis ,tibique Revelatus,qui convertit omne Corpus diminutum,& impCrfectumi in infinitum folificum vel lunificum fecundum quod elixir erit sobtiliatum Scprxparatum.Pari ac simili modo tibi dicimus,quoct virtutem habet efficacem supra o nahem numerum aliärüift medicinarum, sanandi realiter omnem infirmitatem, qu® fit, & esse possit in hurnano corpore frigidis aut Calidis natur x causatam. Et quia est subtilissima; ac nobilissima: nature,sanitate humana conservat corporis. Et illä in tanto multiplicat, quod virü senemfacit dd[)ötentiam & virtutem juvenum pervenite,& orhnCm infirmi- taterriprä:sentem& futuram expellit aCorpoiC per organico« conductus,& omne venenum cassat & destruit,bumectat 6c dulcescis UrtheticasS guttas acutas ab omnibus membris,§t illud, quod est &fuit in pulmone Congelatum dissolvit, ventremque vulneratum & Isium eohsolidat,confbifat aC saftat.muiidificatque sangvinefn,' 8c purgat omnes spiritus,' & e6's in sanitate conservat. Et si infir- mitas est unius mensis >hXC medicina Curat in uno die > si Unius' anni.sanaoit pure in duodecim diebus, silonginqua sit infirmitas,' in uno mense purissime curabitur. Et ideo non mireris ,'si haic medicina supra omnes medicinas fuerit perita. Se desiderata ab bofnine,cum ofnhes alis universaliter ad eam reductae sint. Si ergo fili habeas ipsam, habebis thesaUrumpeipetUUrn. Et adhhc dicta medicina aliud habet posse: »am rectifkat omne aliud arii- soal, & vivificat omnes plantas- in tcfhporeyCris per suum magnum 3 c mirabilem Calorem : nam fi de ipsa grani nubi quanti- ratem in aqua dissolvas, 8C de illa aqua ponas in circuitu stipitis 4. Vol: ^ unius

170 Riymundi Liuii
unius vitis,quantum caperet testa avellanx artificialiter, nasces tur flores St folia,& fructificabit & portabit racemos maturos' mense Maij. Et iic de omni alia planta, quae res quando facta el ’ ad miraculum reputabitur ,& contra naturae cursum, quiata^ hujus rei potentiam ignorant, Sc credunt,quod talia per incaP' 3 tionemfiant. Fililixc res non est nisi calor naturalis infixus 1 suahumiditateradicali. Et ideo natura per suum instinctum "f petit multum este in profundiori totius dementatae rei, & ei ap e rit& multiplicat naturalem calorem corporis, & in centro £ lj! intravit,quia omni corpori est communis, & habet poste rect 1 ” candi partes omnes,quae portant virtutem, & illas fixandi in per modum'quem diximus in tractatu lapidaris, Sc facit vitr^ malleabile, Sc plura alia mirabilia magna 8c ponderosa facit in st bus naturis, scilicet, minerali, vegetabili & animali. Et istam st* dicinamnoncst oblitus Galienusin suo libro tertio regni in »oneillo.qui incipit: Utilitas vero utrorumque. Sed cum talius verbis occultis,quod hodie non reperiuntur in mundo,nisi ce r *f perlonx.quae firma conscientia credere possint, quod de supra“ 1 ’ cta medicina aliqui philosophorum loquuti sunt.
De recapitulatione magst erit informa Caput XXXII.
inlU hoc magisterium in tres gradus est divisum : Primus est sus in dissolutiones principales , per primum gradum debes'? pidem depurare,&fixum volatile facere. Secundus est divifc 5 ^ duas reductiones principales, St per istum gradum mediun^ 3 pis prxparatus fixatur, quousque quiescere possit,8cexpectar £ 111 ignis pressura. Tertius gradus est per prafoictos duos formest* Et ideo in duas partes divisus est: Prima est solutio & cong^ 3 tio, Secunda est fixatio, Si per istum tertium gradum eft lapis completus,& ipsius multiplicatio fit per operationes primi gradus.
[1SM'
tini* secunda partu testamenti , qua tff de praxi.

ijn
INCIPIT compendium
ANlMiC TRANSMUTATIONIS
artis metallorvm rvperto
Anglorum Regi per Raymun- dum transmiilum.
i Arri sirpe & saepius eloquuti,recolimus in multis &di- j versimodis viis practicandi iuper magisteriumprecio- l li lapidis philosophorum. Nunc vero ut veritatem i lumine perpendas , scias quod tria principaliter sint notanda. Primo scias materiam unde lapis philosophorum 8c omnes ah' lapides preciosi componuntur. Secundo scias mstrumenta,cum quibus operari quis debeat. Tertio scias, quomodo dicta materia cum instrumento operari Scpracticari habeat. Circa ista tria noveris, quod nostrum magisterium versatur.
Outt es/ materia noflri lapidis.
F Rimo ergo Rex illustrissime,scias, quod materia nostri lapidis scu omnium lapidum philosophorum atque virtubsorum, qui per artificium generantur vel componuntur, est anima metallica & menstruum nostrum rectificatum & acuatum.feu lunaria coeli- caquaeapud philosophos vocatur Mercurius vegetabilis ortusa vino rubeo vel albo,ut darb patet, Sc clare demonstratum extitit, divinitus revelatum in figura individuorum tertii libri quintae essentiae conditi Abbatis sancti Benedicti apud Parisios, & etiam in nostro Codicillo tibi misto per Regem Eduardum. ''Instrumenta sunt duae cucurbitae vitreae septem vel octo habentes rece- ptacula.ut demonstratur in nostro testamento tibi cum codicillo miflb.in cap.quodindpit.Eili, tunon,8cc. Modus verb practicae in sequentibus ad plenum tractatur. Liber praesens dividitur in
duas partes principales; Prima quidem pars de Theorica hujus artis,& manet indivisa,St incipit ibi,ut immediate sequitur : Sed tamen oportet princeps serenissime, 8c c . Secunda verb pars est de practica, & dividitur in duas partes principales. Prima est de compositione lapidis philosophorum, & ibi incipit, Tu in virtute A. & c. Secundavero pars hujus secunda; partis est de compositione lapidum preciosorum,& incipit, Opus namque margaritarum sic condies, &c.
M %
Trima

iyz RA ym u #jd i Lull i
Prtma pars.
CEd tamen oportet princeps serenissime prius nostrum riie°' ‘-^struü per magisterium ä matre, id est, sordibus vini & phlegfl 1 ^ te extrahere per officium' älembici, ßcacuatur in destillatione c 111 ’ 1 vegetabilibus pertinentibus, quae sunt, Apium sylvestre, Squijso Zolatrum, Cardus, Muscatelli, Oliandrum,Piper nigrum, Euso r ' bium,Vicitella seu Flamula, &c Piretrum omnium ana & pulver*' sata. Ex altera parte ipsum menstruum in vase circulatio^ rotetur continue spacio decem dierum in fimo calido, Vinatic 0 ’ aut balneo Mariae Item Oportet fili charissime primam mat e ' riam elementorum & sulphur naturae habere. Et quia argentu’ 1 ’ vivum est cxistens genus metallorum, quod per artificium tr- 1 ' hinaus, & per artem magisterii a metallis per elementorum diV' ßoncm,& purificationem, & fixationem illorum cum agentiba* illud per rarefactionem & circulationem ex una parte : ex altet* 1 Vero’ parte per rectificationerri elementorum metallorum: h° £ quippe genus, de quo intelligimus philosophari in nostro C°' dicillo in capitulo quod incipit. Per istam divisionem elucida' tur secunda ratio &c. Et hoc quippe est, quod* circa hujus cS' pituli primum Mercurium per limos intelligimus Scc. Fili rcOf e de aere & de ferra «quale pondus paulo minus vel plus, & h ö J «fiam est de natura, de qua intelligimus fieri, & dicimus qti°“ unctuofum humidum est materia nostri lapidis propinquior soj propior, in capitulo 36. qüöd incipit. Nos tibi diximus,qub“ quanto humiditas radicalis < 3 cc. perquam humiditatem vulg| ,f intelligit sulphurfore vulgi. Recordare 6 rex, quod diximus |fl nostro codicillo,quod incipit, Fili intendo tibi dicere materiat’ 1 fermentorum, quoniam qaasido dicimus quod per unam dec°'
, Bionem,intelligimus aliam menstrui rcctificatioriem, habet ii' 1 *' plicem potestatem, intelligimus rectificationem primam me* 1 ' strüi. Et quando dicimus ipsum gradualiter transferendo per s' liam coctionem,intelligimus aliam menstrui rectificationem ad tertiam vel quartam. Item etiam intelligas in capitulo ali* 1 ? decoctiones lapidis ut patebit in sequenti practica. Postea istam aquam quater rectificatana dicimus argentum vivum veg c ' tabile vel aquam Mefcurii. Et ita quicquid* per istud capitula 111 dicimus.de illo intelligimus. Haec etiam est materia,de qua int e \ ligimus in eo codicillo in capit uso quod incipitiDe ista materia-^ haec est ista humiditas, dicta aqua permanens, quam intelligin iU *
>u nostro codicillo in capitulo quod incipit. Nostra humiditas*- 1 aqua per totum. Hoc autem Rex clarius patet in libro seciin“ 3 quintae essentiae,quem te latere noncredo. Rclpicias ergo o naturam menstrui nostri quantum est virtuofa, & qus dicta so 1,t <fc illo.mtellige capitulis praäallegatis. In tantum enim per ipl« 11 *
nobib'

Anim^€ Transmutatio. 17$
""Mitatur magisterium lapidis , quod nullatenus potest exprimi ""us abundantia. Eradens ratio patet per illos qui metalla cor- fumpunt cum aquis extra naturam, quia nostrum menstruum "gnovant,quia sic fit, quod ejus dissolutio aliquantulum naturae re PUgnat, tamen si metallum dissolutum cum nostro menstruo confortarent cum inhumationibus duodecim aut sedecim dieru,
01 abluerent illud ä nigredine, aquam contra naturam conrorta- re nt. Sed nesciunt illam confortare cum re naturali. Ideo eorum Practica privatur effectu finaliter , & defectum arti imponunt qui "forum est. Et quae diximus de cognitione menstrui quae est in "na de rebus,sine qua nihil fieri potest in magisterio hujus artis r riKc tibi de illo sufficiant.
J O esp e rm at e m e tajlorum,quod est materia nostri lapidte.
Am noveris Princeps serenift.quod metallorum spiritus est altera pars & materia nostri lapidis.quam oportet te ä corporibus or »pium metallorum evacuarc.Et ista evacuatio fit dupliciter, ut inferius practica monstrabit,quia in duobus corporibus perfectis dividitur pei putrefactionem & elementorum divisionem 6cep- ' um fixationem.Sed in metallis imperfectis dividitur per purificationem & sublimationem simplicis unitatis, & in isto passu errarit ignorantes arbitrantes corpora metallorum cum fortjbus aquis comm ul, 'bus,ut supra dixi,cum aquis contra naturam reduci ipsa in materiam primam fui. Et fi libros nostros legissent,scirent utique tales liquores intentionipbilosophorumvepugnate.Ethoc quod diximus, clave demonstratum est in codicillo nostro quod incipit; Ideo dissolvitur aurum & argentum in rebus radicalibus fili generis. Haec est enim aqua,cum qua curantur infirmitates incurabiles,sub conservatione suae naturae,ut patet in codicillo quod incipit,Pili lublimatio,&c. Et etiam in capitulo,quod incipit N.D.
E &.C. Etiam Princeps sereniss clare constat ipsos fortes liquores non esse de intentione pfiilosophorum, ut patet elate & absque metaphora in dicto codicillo, ip capitulo quod incipit, per istana distinctionem. Elucidatur lecunda ratio in cap. quod incipit, Sicut matrix ingeniat per operationem aquaria forma circa finem capituli,nulla enim res cst,quse cpniungit metallorum, dissolutiones, nisi nostrü menstruü, quia ipsum est aqua,cum qua fit corpO' rum metallorum diuolutio cuin earum fpetjierum conferystio*
ne, ut patet in nostro testamento codicilli, in capitulo quod incipit; Sed operari cum aquis fortibus est corruptio, Sein capitulo, quia ista habet potentia cremandi omnia extranea. Etiam de isto menstiuointelligimus in capitulo,quod incipit: Circa illud men- fouum, in quo est ignis ficcus contra naturam, Et similiter ista »qua menstrualis est, cum qua dissolvitur argentum vivum ad o- fus margaritarum, quod fit per reductionem istarum in primam
bi 3 materiam,

174 Rat mundi Lulii
inateriam, ut irtferius in materia preciosorum lapidum demo* 1 ' stratur. Quare princeps serenissime aliter non possunt metal^ distolvi,nifi animarentur cum menstruo vegetabili, cuius quicso* potentia fit resolutio in rebus dissolubilibus.
De tnflrumento lapidum.
TVIximus screniss princeps rem, de qua lapis philosophorurt 1 "^componitur. Nunc vero dicemus instrumenta, cum quibu* componitur lapis. Sunt enim vala.ut clibanus,fimus aut vind e ' mia,cum artificis diligentia. Sed antequam venias ad aliquod»! 41 ' re-debes , quod magistei tum in tres partes principales dividitu r ' seilicetdistolutionent,separationem & unionem.Per hoc demon ftratur tibi, quod prius habes corpora dissolvere in nostro me? struo,quod debes menstrua dividere ä luminaribus, Scilla purin' care Sc fixa re, Sc a corporibus imperfectis sulphur naturx exti' 3 ' here. Tertio debes unire elementa cum elementis, vel liro" 1 ? cum limo,aut elementa cum sulphure natur*.Et ista unio dividi' tur in tot partes,quot sunt mixtiones dictorum Sc uniones.Prim? modus e st unire aerem cum igne. Secundus modus est unire aes' cum sulphure naturae,Sc isti modi (unt in elementis duorum Ium 1 ' narium corporum. Tertius modus est unire limum exortum c!< aere in igne cum limo exorto ex aei e Sc sulphure natur* tanti' 1 ? perse. Quartus modus est,quod uniatur ignis perse, Sc aer per ? cum sulphure natur* tantum. Quintus modus est miscere s'"' phur naturae cum elementis duobus semel, scii, cum igne Sc ae>' 4 Etisti modimixtionis elementorum cum sulphure natur* acri' dunt dupliciter,quia aut fiunt cum terra sua aut aliena, cum teri 3 veto aliena fit multo multipli citer, quäti sunt modi mixtionis s'?' phitris natur*,cum ad beneplacitum Artist* veniunt. Nam Pti"' ceps serenissime plura opera particularia p tacti cate poteris intd' lectu veraciter objectante,qu* intellectus humanus graviter en 31 ' rare potent, exceptis illis, qu* expressa font in tertia parte hui 1 ? libri,Sc in magica,Sc in testamento nostro, Sc in codicillo, Sc va? mecum,de numero philosophorum , Sein tertio libro quinr* 4 ’ senti*,aliisquelibris meis. Quis ergo princeps serenissime nM r *' re poteritparticularia.qu* sunt in latitudine magisterij post fi* 10 ' nem Sc purificationem elementorum ? Scias ergo purificare d c ' menta Sc illa dividere prius ämetallis, quia in hoc totum latet tu 3 ' gisterium. Divisis itaq; elementis Sc sulphure natui * a mct<d?” aliud quasi nihil est respectui ad operandum. Nam totus labos ^ fatigatio est in hoc scilicet elementorumSc sulphuris divisione. st 1 ? quippe est passus,ubi Artist* dimittunt magisterium,ex eo, q 11 ? -illorum divisio est multum t*diosa, Sc quia imperiti in piim 3 “ 1 stillatione arbitrantur se Sc secundi gradus totum aerem posse “* stillare,Sc ex prima distillatione tertij gradus totum sonem ä tcrr ‘
b stmilit« 1

r An i m m Transmutatio. 17; «militer distiUarc.Hoc autem est im possibile & contra cursum na- t fJ r « (>uipp e Princeps serenissime verum in praesenti proponimus 1 verbum revelare, nam aer a metallis dividi non potest, nisi in j- 0, Vd 2 4- distillatione vel 30. Nam quot sunt distillationes , tot ^ Utl t pJtrefactiones & reiterationes aqu® Sc aeris, simul scilicet j^ Uac menstrualis , & in qualibet putrefactione octo indiget die- « s aut fex continuis,ita quod quasi per annum durat divisio ele- . «torum.sed rios complevimus elementorum divisionem in 7. ^tenlibvis,^ ignis a terra dividi nqn potest,nisi in 40.distillatione.
eft enim, qui per anuum tantum laborem vel per'septem . cnfcs possit sufferre 'i quasi sunt pauci. Sc ideo ignorantes prin- ^'P>a naturalia arbitranturcum metallis absque elementorum dl ■
1 >on@ veram practicä facere,qui in hoc sunt decepti. Postea sunt «stUi, qui cum repente ad‘illorum libitum non dividunt eorum ementa 3 c sulphurnatur®,nolunt attendere naturas minerarum, a ciunt eorum mixtionem confusam sine purificatione aliqua aut mbliinatione.Sc subtiliatione , Sc non perveniunt ad finem quaestum, sua; ruditati nullam imponentes cautam, sed culpam artiim- ponunt,quam ignorant,& asserunt artent esse falsam, de quorum «umero te Regem unum esse credimus. Non ergo fatigeris, nec ab opere cesses, Sc invenies quod optas : scias enim, 6 Rex , combinare pr incipia naturalia,Sc stet quod quaeris.
Deprtnctptii non naturalibus quomodo /»- telltguntur.
scTdcumhsc principia non sunt naturaliter in una re individua- lr producta,ut plures errando putant dicentes,quod una res in
otbeerat.quas virtutem habeat ad transmutandum omnia mctal-
uper terram, quod falsum est. Item est ut quaeras extrema ii- us per principia naturalia per medium arris transcurrentis in suä ■neram,qu® est D.E.F. Sed cum ista sunt contraria ratione sua;
Extremitatis naturae debet accipi E. quae est media dispositio extremitatis naturae illius, quae.collecta est de E. Et sic I>. convertit XsL.M.C.L. in E. a quo quippe D. trahe E. in similitudinem a- qu® vivae in nostro magisterio: Sc sic D. habet potentiam convertendi F. in conservatione naturae & formarum suarum. Tunc accipies omne illud actualiter quod erat in potentia in opere natur® ,Sc meliorum mediorum illius ratione, extremorum ,.quia in D.&E.suntactuahtctss N.O.P.R. decocta purgata, Sc digesta per ignem natur®: quare sili, conveniunt E.N.O.P. cum E. Sedum F. conversumfueritinE. N. O.P.tunchabebisF.simile natur®-. Bc hoc fit melius cum C. quam cumD. propter magnam experientiam,Sc fiat in F.de quo oriatur E. N.O.P. qu® aliter vero non convertuntur in G.in nostro opere .Et sic G. est proxima Sc prima materia,de qua creavimus omnes lapides philosophorum, Sc per a
M 4 lirmr,

yjG Ra^mundi Luui
Jiquos elixir Aqueum vocatui': & ideo,Princeps sereniffimedsc 1 " mus quod omnes lapides non creantur, nisi ex una solare, de 6- scilicet argento vivo vegetabili & minerali. Ideo, fili,tu ibis aci fi 1 ' gestionem de H & trahe C.de communi potu principii ad acturo;
& in illo pones F. &scmper convertetur in L. & sic calcinabiturf' sub conservatione fure naturae: postea trabes C L. de digestione H&pones indigestionem I.tunceritL. tale sicut competit & convenit.Postea de L.C.trahes E.N O.P. hoc in metallis perfecti per magisterium operationis per K.& exuberationis. Et cum ha* pueris E.N O.f. per Hd.K.donecE.sit album crystallinum,quod est magis propinquum natur» de E. ad generandum lapidem ph!" losophorinquani cratL.Sunt ergo G.E.N-O-P- manis, propinqua F.quamL.quia sunt quasi fines magisterii, ledrtiagispropinquurd est G.quam E.N. O.P. & ideo est vis, quod m opere majori. E.
O.P. vertantur inG. quod est perfectio magisterii: totum enim« quod diximus,non est nisi solvere,putrefacere,elementa separare, purificare atque fixare, limosque concordare ieu condensare atque nostrum menstruum rectificate. Vide fili, si capis F. &pont s , jp C.& illud ponis in H prima figura formatur F.C.H.in cujus md qio ponis N. Sc iterum si recipis N. Seponis in digestionem J. eri £ L.tunc originatur,& formatur unus triangulus. Item si capis L>& ponis in C. & ponis in digestionem H. postea perplures digestiones dfL.CH. oritur N-O.P. & formatur alia figura triangula, is- Item ex N-O.P. oritur in fundo vasis terra , quam oportet evacua' re,de istam terram dicimus L. Si ergo capis L. St ponis in C. & it> j stigestionem H.postea indigestionem I.ex L.C.H.I.oritur E. &c fit alia figura quadrangularis ex O C.L.H.I. in cujus medio estE.st sst anipia metallorum, quas generatur ex dictis literis. Item si capis E. seponas in QÄ miseeascum C.D,0.& postea si capis D.O- fppundurn fuutn popdus, S? ponas in alio Qjper digestionem H- ywp ex 0.& st.orjtur <q.& ex Jj.O.orinu G. tunc si capis G.& G.& popis simul >n modulo ceras,ut convenit, aut si G.ponis cumD. «1 i continenti oritur una figura ex dupbus quadrangulis,in cujus me- j dio est X.Y. per quam volutpus significare lapidem philosopdio- j Tum. Totum autem hoc magisterium datur per elementorum ! divisionem. Hocquifiem fit fili mi,secundum cursum hujus ar- 1 |js,ita tamen, quod scias quaslibet in alias reducere, St si unarst corrumpas,scias aliam generare usque ad ultimam figuram, qua omnes ali» figurae qiiiescunt. Et haec de Theo- * rica tibi sufficiunt causa bre- .vitatis.
Oscin0 :

AniMj® Transmutatio. 177
P'ftum esi de prima farte, qua est de Theortca, dicendum est defecunda, qua est de Prattica. Et primo deprtma par*,
^ te. Secundo de secunda, quk est de com' pofittone lapidis.
in virtute A. Princeps sereristime , accipe aurum, Sc pro- Hceipsum in aquam vegetabilem, de qua locuti fumus in no- r ° codicillo in capitulo quod incipit,Spiritus recipietis Scforma- — ’ alias generalis est, ut capias de sicco lunari* Lee. Et in cap, stuod incipit, Et tibi volumus revelare de natura menstrui,in quo c * ‘guis contra naturam, & in eodem capite quod incipit, Fili £ u m 'ilud menstruum sipe quo non potest,&c. per totum, ubi sa- 1 1S declaravimus naturam istius Sc operatiqpcm. Et sit aurum ad P°ndus aqua: vegetabilis, Sc pone illud totum in digestionem H. per fex dies naturales , Sc aurum dissolvitur in aquam in colore proci.Postf a vero distilla rnenstrunm in distillatione H. in balneo: postea superpone aliarplunariam recentem, Sc pone iterum in digestionem H. per alios 6. dies naturales : & tunc extrahe, & mitte illud quod solutum est in aliam ampullam, & super illud,quod remansit, finitis solutionibus Sc distillatiombus, iterum de menstruo superpone ad quantitatem terrae, Sc pone in digestionem H.per 4. dies naturales > 8f illud quod solutum est de metallo, simul cum menstruo pone in cucurbitam, ut prius: Lc sic fac usque ad 6. in- humationes Sc distiUationes , Sc illud quod remansit, finitis 6, di- stillatipnibus de fecibus, non cures, 8c distiUationes seu liquefit- ctiones, vel etiam dissolutiones pone in digestionem H. Sc distilla totam aquam per alembicum, Sc super feces ponas de alia aqua Mercprii recentis,Sc pone in digestionem per unum mensem cum dimidio: postea tu recipe Qjn quo erat aurum putrefactum, 8c distilla inde aquam in distillatione H. Sc super feces mitte tantun- dem de menstruo recenti, Sc iterum colloca vas in digestionem H. per 6 . dies natpralesaut 10. quibus finitis, pone vas in digestione 1.8c distilla aerem simul cum menstruo. Postqiiam noluerit plus distillare, serva distillationem iri vase suo, Sc super feces mittas a- liud menstruum, 8c pone in digestionem H. per 6. dies naturales, Sc iterum distilla ut prius in distillatione I. Sc stiper feces mitte de alia limaria recenti, 8c pone in digestionem I. Sc sic reiterabis in- humationes & distiUationes in H. Sc I. usque ad 20. aut 25. distillationem. Sed dum fueris in 22. distijlatione illam aquam,'in qua est aliqua pars aeris, simul cum menstruo ponas ad distillandum ist digestione H & exibit menstruum totum per illa distillationem aut aliam: Sc si ibi fuerit aliquid aetis, manebit in fundo ad modum aquae splendid* aut citrinae, Sc si non fuerit ejus quantitas, sjisi duae guttae, aut 3. vel 4. non reiteres inhumationes Sc distilla»
5 tiones

178 Raymundi Ldlli
tioncs. Si vero plus fuei bereiteres inhumationes & distillationes iri digestione H.& I.uSquead 26. vel 30. distillationes, ut benee- vacuetur terra ab aere,& in qualibet inhumatione indiget ad ini' nus5.diebus continuis, donec totum aerem distillaveris ,fii sine falso totus distillabitur per distillationes dictas, si bene regulave- iis magisterium. Post hoc vero tu accipies vas,in quo sunt omnes distillationes, tk distilla eas cum digestione H. tunc totus aer ist fundo remanebit, quia non valebit per distillationem de H. aliquid ascendere simul cum menstruo. Cum vero totum menstrusi distillaveris,manebit totus aer in profundo in colore aqua: splendidae pulcherrimas, & serva illud, qui aerem dum sic habueris o- ptimus fuit procestirs: quippe quem de aere fecisti > eodem modo de abstractione ignis a terra te docemus,neque magis neque mi" nus, nisi quia Separatio ignis a terra fit cum aere inhumando,^ qualibet vice distillando indigestione deK. vel etiam potest fieri distill.stio cum D.&non cum C. quia sicut ignis est nobilius elementum,ideo indiget nobiliori menstruo, vel suo aere ,& sicut aerem distiilasti cum 3o.distiliationibus. Quippe cum sic separata: fuerint,seu habueris separatam terram a suo Spiritu , qui potestatem restringendi habet, qua: evacuatio sic fit. Recipe terram, a qua extraxisti elementa,scii ignem & aerem, & projice Super ipsa de aqua vegetabili, Sepone ad digestionem deH.ad?. dies.qmbuS finitis,extrahe illud,quod dillolutum est ad partem in Q. & super pone super faeces dc lunaria recenti ad quantitatem terrae, & stet per alios 3.dies Lc mitte illud, quod distolutum estinQmbiest altem,& sic facias tot inhumationes in H.& evacuationes in Qalo' nec modicum maneat de terra. Et cum dicta evacuatio fuei itfa- cta,co.ngrega omnes diflblutioncs seu evacuationes in alembico, & destilla per alembicum totum menstruum, & super fasces pone de C. tantum sicut est terra , Sepone in digestione de H.pcrU- num diem natuiaiem,& iterum distilla. Et iterum Princeps sere- niss. reiterabis distillationes & inhumationes, donec tota terra conversa sit in pulverem impalpabilem, tunc Super ipsum mitte 5 D.velC.Sed Princeps sereniSs. melius & tutius fit cum D. & pone in digestione H.pcrz.dies, postea distilla per alembicum in digestione de !. & Super faeces iterum mitte deD. si cum D. operatus» vel de C. si cum C.operatus sueris, & pone in digestione de H. & postea distilla, & distillationem pone cum altera. Si vero defecerit menstruum, distilla ilh\d, quod per distillationem extraxist> a terra,& operare cum illo. Tot quippe vicibus reiterabis D.si>P et terram,& inhumabis & distillabis, donec tota terra simul cum V- vel C.afcendevit per alembicum, & descendit in receptorio. Ista quippe materia dicitur apud philosophos argentum vivum de consideratione Alchimiftarum. Demumque Princeps sereniSs-
‘ cum ist»

„ Anim^ Transmutatio. 179 “ 'Ita compleveris, tunc accipies omnes distillationes,& super- Scdistilla in digestione de I. quousque materia ian Cne desiccata : deinde extrahe terram de digestione dei. &il- ad 1 in digestione deK. Sc sublimabitur terra, & terra erit re Usn ar g vivi in virtute sublimationis: sed tu, 1’rinceps fe- om - mie ’ cum °'rmia, quae siipva diximus, compleveris, scias te corn' a c cmcnta habere, quibus indiges ad lapidem philosopbörü l;„.st onendern, quando compositum album putrefeceris, me-
ms tamen fit
cum lp
loD. turificatio elementorum , quam cum fluitate. D. vero cum ut suD-
C.cttmC, aliquid retineat de superfl«.- _ -
t'hor naturae , & per hoc elucidatur capitulum nostri testamenti, ciuoj incipit; Ouam r« auras dfaifa Lti& c - 1 ^ > Qu* n O 1
v i'eris lapiderrTper 4 .elementa. Item in purificatione terrae , e flua diximus supra in parte ultima. Divisio elementorum e uci- datur capitulum, quod recoluimus (criplislc in capitulo testamenti. quod alias dicitur vade mecum,de numero philosophorum, in capit quod incipit- Cum autem perjam dictam sublimationcm Mercurius diminutui fuerit a corporibus, &c. Item, Princeps se- re.nffime, dum elementa lic habueris divisa, interest, ut illa lubti- bes & fixes.
De subhrrranone aerfs.
A Ccipe igitur in Christi nomine aerem, & pones in alembico, & -‘Mistillabis eum septies vel 6. cujus erit signum, donec noluerit «Miliari aliquid. Item, si forsan aer conversus fuerit in pulverem, distillabis fic purificabis illum,cum tantundem de D.& in ul- timodiftillabis D. & manebit aer inferius. Scire tamen debes, 1 Princeps serenissime, hoe.quod diximus, aeris distillatio & purificatio fit cum digestione de I. Item tu fatis potes purificare aerem cum aqua sua, sicut enim aerem purificasti: ita de igne similiter facias per omnia,(icut de aere diximus, nisi quia ignis purificatio fit cum digestione de K. & aeris cum digestione de I. Item Princeps kl enissime hoc, quod diximus de purificatione terrae, invenies ad 1 plenum in vade mecum de numero philosophorum, in capitulo, quod incipit: Partus vero fit per viam sublimationis inventae, 8c caeter.per totum capitulum.Dum ergo Princeps serenissime com- ple veus illa, quae sunt supra dicta, tunc habebis totum illud, ex quo componitur lapis philosophorum. Tu quidem fac mixtiong
elementorum & rerum pertinentium ad lapidem componendum.
Recipe ergo elementa purificata > in qua purificaione necefia- riii est remanere feces,in fundo vasis. Insuper etiam feces ign» St aeris serva ad partem , & accipe ignem & aerem quodeunq; istorum in vase proprio positum,Sc claude vas cum cera gummata, & pone in loco sereno per tres dies continuos, quibus finiris, accipe tantum de fecibus ignis sicut aeris, Sc de fecibus terrae sicut est aeris, 8c

j8o Raymundi Lulli
ris, Sc sitantaenon fuerint feces elementorum sicut elementum aeris, superadde de terra purificata usque ad quantitatem dictam» & mitte totum cum fecibus ignis & aeris &tctvx in vale proprio aeris, & claude multum bene vasculum cum cera & mastice deluta: & unum istorum vasorum, scilicet, vas aeris in terra sepelies» & fecum alterum, in quo est ignis, superius suspendas in aere iu parte altera. Et fac taliter, quod lapis, vel aliqua res non noceat vitris, & stent ibi dicta vasa per annum continuum , quo factu fabricabis quosdam moles vel modulos cerae, in cujus form* votueris lapidem exire seu facere, quibus factis aperias vas, quod in terra posuisti per annum , Sc mittas intus duas vel tres molias , quae supernatabunt , Sc stent sic in vase & instanti claude , & stent intus perspacium quartae partis lior* parum magis vel minus, & tunc quippe implebitur moste vel modulus acre constrictivo mirabili Sc invisibili, quia ascendit superius de aqua terrae. Et transacto igitur tempore, aperias vas , Scaccip e molles vel modulos, Sc teneas extra vas,imple illas de aqua,quam per spacium unius anni suspendisti in aere, Sc iterum mitte modulos in vase primo, ubi est aqua terrestris, & statim claudas vas, & dimitte stare per spatium supradictum, quo finito cum forpicibus argentitrahas molles vel modulos,in quibus misisti aquam aethe- ream sive aeream, & verte modulos ita, quod illud » quod est superius, tangat inferius taliter, quod aqua , quam misisti intus modulos tangat aquam terrestrem,Lc stent sie per tres dies continuos ad sortem 'Solem in aestivo tempore , & in autumno per septem dies: iri vere vel in hyeme per duodecim. Scias quippe, Princeps serenissime, aquam , quam in mollibus terreis misisti, invenies intus regenerationem congelatam in modum gummi: Sc ista quippe gemma vocatur per plnlosophosElixir. Et malles dum in vase fuerint perspacium supradictum, & steterint in vase terrestistra- hes igitur molles tuos extra, Sc pone ad partem in vase vitreo, fie cum lapidibus intus congelatis, & sic facies lapides tuos usq; plus. Et ideo habeas dc aqua terrestri & aerea, velxtherea, Princeps illustrissime, scias, quod de aqua restrictiva modicum expendisti cum operatione, cum molles non impleantur > nisi ejus spiritu invisibili, cujus virtute aqua anliefen convertitur in lapidem. IdeO dixerunt Alchymist*, lapis noster componitur ex duabus aquis: cx una scilicet, quae facit lapidem volatilem,& ex altera, quae ipsU fixat& indurat. Cum tali quippe aquae terrestris spiritu invifibil* de argento vivo vulgi purum argentum facimus ad omnem probam bonum, iicut de minera fine calore ignis communis, qui > a- fione suae virtutis ejus odore ita Mercurium congelabit in probatissimum argfcntuni, fient basiliscus visu omne animal interficit in instanti. Tu quidem, Princeps illustrissime,habeas lapides tuos»

... Anim* Tranmutatio.
'vidclicct & secundum oidinemiMgistenj ipsos ad perfectionem deducere potes. Igitur ponas illos in quodam vale vitreo t>e- mundo. 6c dimitte stai e per decem dies ad aerem taliter, quo ^ vas suspensum : quibüs quidem finitis,oportet ipsos poner te rtiam decoctionem, ut habeat totius perfectionis complementum.
Sequitur decutito prima , quaßt cum calore.
Solis.
Recipe igitur lapides tuos, & pone illos in quodam vase vitreo, quod per Alchymistas perfectöriüm vocatur, & quod est in- frumentum oblongum, tenucin substantia : & claude multum uene vas cum mastice & cum farina siliginis mixtis cum filis pan ni linei, 5c pone ad Solem per novem dies in Vere ct in iEstate vel Autumno 8c in Hyeme per octodecim dies, qtiibus quidem finitis, erit finita prima decorio. Tunc oportet te ad secundam dirigere, quae est medium inter primam & tertiam dccoctioncm:se- tunda decoctio est, quae fit aliter cum primo calore.
t>efecunda decoilsone lapidis.
CErenissime Princeps ; secunda decoctio vocatur Optates, &fit ^cum eodem calore , sed aliter: qüia tu capias vas tenuissimum Vitreum, quod possis invenire, & majys in quantitate, & impleatur aqua clarissima, & ponatur ad radium "Solis, & in parte illa inferiori ubi magis lucet, & ubi magis accipitur ignis per magisterium vulgi, & ponatur vas fupradictü cum lapidibus taliter, quod luciditas ignis tangat vas, ubi sunt lapides, & stet ibi, donec Sol non postit capi pet vas aqua plenum. Et continuetur ista decoctio in \ eie pes octodecim dies,& in hyeme per quindecim dies, & in aestate per octo,quibus finitis,est finita fectinda decoctio, & opor- fet tertiam ministrare, quae est finis complementum lapidis.
Decodio tertia , cjttafit cum calore tgnts communis.
'J'Ertia quidem decoctio fit cum calore ignis communis, & fit . 'n ^'niirn/nn 1 ,?, 0 ’ vocatur Tripes arcanorum cujus figu-
, credimus, & fit isto'"mfdm^/cdp^emo UT™ “ '“'"c T bes perfectono, & sic cum vase suo pone in Tripes aTJnonim' per spatium novemdierum continuando fib. igncm de carbonibus ardentibus: quifius finitis, est finita ultima decoctio n* catur per Akhy mistas Sulphur vel Sulpur D.H. Et in isto' Prin" ceps serenissime, habes omne, quod a mundo desideratur thesaurum incomparabilem & innumerabilem , cumquo ad finem perfectissimum' sequi potest. Et est unum de secretis ipsos lapides
multi-

r8r Raymundi Lulli
multiplicare: sedquu lapidum multiplicatio redundat in numero tertio vel quarto, cujus quideir. duo modi valde sunt tsdiost« quia sunr per reductionem lapidum »d primum , ideo hic unum explicamus, sed unus modus, Princeps lerenillime , est feniibu 5 valde placabilis , & est iste, qui sequitur. Et qualiter fit multipl'" catio lapidis philosophorum in quantitate tantum.
De multiplicatione laptdis.
\,f Ultiplicatio ista fit cum argento vivo vulgi isto modo. Recipe de lapidibus in quantitate unius 5 Sc mitte super centum millia argenti vivi vulgi, & tantus est ignis lapidis multiplicatus Virtutibus coelestibus, quud totumMci curium in pulverem potest redigere comburens omnes petias minerales existentes in dictu Mercurio sicut visos basilisci comburit omnem virtutem anima' lern in instanti, & interficit omne animal: quippe hic habebis ceU' tum millia & unum pondus argenti vivi conversi in medicinam« quorum quidem centum millia unica pars luper ccntunr milii 3 Mercur. redigit ipsum in pulverem, sicut prius patet ex isto pulvere secundo , tertio pone super centum millia 3. Mercurii, redigst ipsum in pulverem , de qualibet novam multiplicationem usqtie ad centum multiplicationes. Quis igitur enarrare poterit mulsi plicationem medicina: multiplicatam quantitatem \ quate 1’rin ceps serenistime, quia 3. illarum centum millia centum ex 3. mul' tiplicatarum multiplicare potes , seu scies qualibet de nova multiplicatione j. 3. ponendi supra centum millia argenti vivi, öc A totum medicina, Princeps serenistime in tantum continuetur projectio medicin^ superMercurium,donec ignis lapidis sit extinctus« & convertatur materia in metallum perfectum, & non fiat ex illo pulvis plus. Sunt autem ali® multiplicationes, una quidem dicitur virtualis, Sc quantitativa simul, & quailibct istarum fit per reductionem ad principium, ut habetur in nostro testamento, in capitulo quod incipit ,Quam tu auras cicabades les dtlfes cofestd gesfeäa. Cum tu perfeceris dictas res,& soceris projectiones f e! totum circulum,etiam non eodem libro multiplicatione hic multiplicata , 8c continuetur, ut patet in capitulo quod incipit, Ftl grendas una 3. de Ja medtetna defta multiplicata, (stc. F'1’ tu capias j.Z. medicin® dict® multiplicat®. De altera vero multiplicatione invenies in tertio lib. quint® elsencix, in capitulo quod de multiplicatione tractat.
Depralhca brancharum nostri lapidis.
~pT si vis, Rexillustriffimc alium scire modum ad nostrum 1*P*' dem componendum, quod per Alchymistas dicitur practm® brancharum, est, quod purifices terram, ut supra te docuimus ‘ n practica , in parte illa, qu* tractat de purificatione tert® m 6 '

Anima; Transmutatio. iSj qu® incipit, Dum quippe omnia elementa sunt sepavata Etiam in nostro codicillo, in capitulo, quod incipit, * 4 ra jn ere ent ant a- *H ue Jl menßruat. In capitulo etiam quod incipit, ^'rafilnegss Rechten-, quoniam dum tertam purificatam habueris deinde elementa ab auto deargento, & purificata terra eorum, ut supra di- ctnm est in piactica recolimus scripsisse in 3. lib. $. essentiae, in par- a » quae de purificatione elementorum tractat in cap. quod in- cl pit,Rectificado quidem elementorum ac potestatum. Condi- t'onata igitur terra de numero philosophorü, quod incipit, Cum nutem per illam dictam solutionem M. diminutus suent a corpo- 1'bus. Et cum similiter de elementis, ut potes tantas mixiones facere Secombinationes, quod difficulter numerare potes , sed ut habeas aliquampracticamabbrcviatam per branchas arboris aliquas explicamus operationes. Est quidem mixtio illa ad componendos philosophorum lapides Accipias quinqüe pondera ignis,
& duo aeris, & altera duo M C.O.t quintae essential : & ex altera parte tria pondera aeris , & tantum de terra tria pondera , & i 11 Mixtione terrae & aeris mittes de M. coelico tria pondera. Item conjunge O. &P. &E. ita quod O.&P. sit in pondere squali, & O.sit medietas O. vel P. & de M. vegetabili tantum sicut de G. ita quod O. &P-deL. X. ambas dictas mixiones, Sc diffilla, limus primae quidem mixtionis limi divisum cum aeris & terrae, & D. colligatur ad partem & limus ignis & aeris, &D. ad alteram partem colligatur, & feces consimiliter. Et mime de fecibus in quolibet limo tantum sicut medietas limi, &fi non attingit ad hoc, non est vis : si vero super sum non, non mutat hoc quod dictum est. Et consimiliter facies de limo primae mixtionis, & eorum fe- eibus denique limos hahueris reconditos in vasis suis cum sequenti practica , sicut dictum est supra: 8c istae mixtiones elementorum , Sc ex eorum limis ad doctrinam operis literalis sufficit causa brevitatis.
De mixtione abbre^tata.
'"pllnc Princeps serenissime quippe profequiintendimus ad inix- , tiones abbreviatas. Et primo mixtio erit, quod tu desterrse bibere de D. per continuas distillationes per quatuor partes fui,
deinde fac quod terra sit pondera duo, deaere fex pondera, & de
igne duodecim. Et des p.imb bibere terra- aerem incerando in crucibulo , donec fluat ad modum mellis, deinde extrahe materiam , & dimitte illam quietare per decem dies : post hsc reitera sicut est mixtum cum aere inalembico suo ad parvum io nem , & mitte desuper guttam ad guttam, donec fluat sicut cera dimitte quiescere quatuor dies: postea utere* unum pondus super centum millia, cujus fuerit E. & fiet metal- *
Ium auvi vel argenti.
Det

iB4
Ratmundi L u l i i
Oe ai/a mtxttone.
"CT fiat alia mixtio sic, quod conjungas tria pondera. P. &du ö ■^de O. Sc facias totum corpus unum. Deinde cera terras' 1 suam, Sc aliam Scciim isto igne incerare poteris O. istius metalli’ aut illius duorum simul vel trium simul adxquale pondus vo quatuor.
De alta mixtione.
r Tem fiat alia mixtio, ut accipias octo partes. P. Lc unam O. &
* conjunge simul, & pone in digestione de H. per octo dies: $ postea cera terram istius vclalicujusinetalh aut illius ad solutio' nem & limum. Si vero administrare volueris alicui de P. auri, # de Ö. argenti Itaque de P. sint octo partes, & de aere una, misce simul, & pone in digestione de H. per octo dies. Deinde , cera terram suam vel aliam, & cinn hac medicina perfectum aU' rum facies mixtionem ex contrariis fciiicet unum pondus O. aU' ri, & octo pondera P. argenti.
De alio modo miscendi.
I Tem aliter, si accipias de igne auri & de O ejusdem ad medie' tatem P. & de terra ad medietatem O. misce simul cum septirn^ parte mera 5. estentiae,& distilla limum desertum,cum quo pote* cerare terram luam vel aliam, Sc feces qua: remanserunt: &si c consimiliter feces de argento. Et ista tibi clarissime Princeps fusi ficiant causa brevitatis: & per istas operationes > quas sic explicat mus, elucidatur capitulum nostritestamenti, in capitulo, quod incipit, Quart t tuauraifixat lagnasebre la terra, Quando fixS' veris aquam super terram M. quod incipit, Outt tu p regnes de /d medi ima unaonz^a & aque/larmethnas en un cru/al;QuO^ tu accipias medicinam scilicet unam H Sc illam pone in crusibulo- Etiam elucidatur aliud capitulum in eodem libro, quod incipit» Tota atpüella manera fil conservant la prailtca tjua ab fr r ^, allanch. Omnis ille modus,fili,conservans practicam. Etiad 1 elucidatur aliud capitulum,quod incipit. Fili plumbum tenet suC' cum magnam partem de H.combustibile. Et etiam in capitulo» quod incipit, Similiter facies deVenere sicut fecisti de Saturno- Etiam elucidatur aliud,quod incipit m eodem lib. Ita facies pe r ' sectionem istorum duorum metallorum. - In quibus quidem tractavimus fatis de practica abbreviatai branchorum arboris. D'* 1 . de prima parte secundae partis principalis: nuric dicamus de ' e ' eunda fecundae partis, quas tractat primo de compositione margaritarum.-
I

Anim^ Transmutatio.
l§5
Ctmpoßtto margaritarum.
^yPus namque margaritarum siccondies: primo, quod accipias aquam Mercuri), factam per modum quem te docuimus in uoftra quinta essentia, in libro primo, in capitulo quod incipit, Non reputes me mendacium,&c. usque ad G. quod incipit, &C. Recipe igitur illam ttm,&c. Etiam per modum nostri codicilli,
'a capit u l 0 quod incipit, Praeparatio spiritus lapidei Sc fermenta» uilisest.quodtu accipias succum lunari* Etiam per modum no- uri testamenti, in capitulo quod incipit ,Eili, tu accipi es liquorem un ari«,& sit quantitate duar um librarum vel trium ,St in ipia dit- rolves | j. argenti purissimi per calorem digestionis per fex dies, postea separa feces per distillationes qu* erunt albae & pulchrae - . Ista est aqua , qua indiges ad diflolvenda omnia fex metalla, & illorum argentum vivum: cum qua quippe formantur lapides,qui pari* vocantur, per reductionem illarum in suarum primam materiam,
De fron a taqfta dicimus .
T> Eripe auri f.Lc dissolve illud cum quantitate dictae aquae, '‘•'■quantum tibi bene visum fuerit in digestione de H. sicutar- °entum, & dissolvatur in aquam colore croceo, & traheaquam deauratam per filtrum, & ne cures de illisfecibus, quia nihil Valent ad propositum: postea distilla aquam per alembicum, Lc serva feces secundas.
De aqua fecunda .
^Qu» secunda sic fit Recipe^.). Veneris, & dissolve quantum tu volueris aqua prima indigestione de H. sicut tu fecisti de alia, 5c distilla aquam per filtrum, donec tota sit distillata, Sede istis fecibus ne cures ; 6t distilla aquam illam per alembicum, Lc serva fecesfecundas.
De tertia aqua.
T'Ema aqua sie fit.Recipe o*>- plumbi, & dissolve in tanta quan-
titateaqira dissolventis, quantum tibi bene visum fuerit indi- fusoXfvafenr P a ^ & Amitte feces primas,
r P e ^ aarta ^ua.
QUartam aquam sic facies. Recipe |.j. stanni purissimi de cot- ^ nu vagla. qui est m domo Angli*. & dissolve ipsam in tanta quantitate aquae, quantum tibi bene visum fuerit in digestione de “istilla aquam per filtrum, Le de fecibus ne cures: postea distil- ' lia aquam per alembicum in digestione de H, Lc Conserva feces fecundas.
4. rol. N De

i8§
Raymundi Lui ti
Q'
C Un u,.,
De quinta aqua qualiterßt. jUinta aqua sic fit. Recipe cie Mercurio vulgi A. & diffob'* ■ ipsum in una libra cum S aqu® dissolventis in digestione d* *' 8c serva aquam illam, distilla per filtrum, de fecibus ne cures, eundas vero serva.
Desexta aqua.
C Exta aqua vero fit. Recipe 5. j. feni puristimi, 8c dissolve ip^^ ^cum tanta quantitate, quantum tibi bene visum fuerit in dig { ' stione deH. Postea distilla sicut alias aquas fecisti & serva fec^ kauidas.
Deseptima aqua.
CEptima aqua sic fit. Recipe 3; j. argenti puristimi, & diflolve 11 ’ ‘■'tanta quantitate aquae distblvcntis, quantum tibi bene visi ,lfl fuerit, & distilla per filtrum, & rejice feces primasipbst distilla p f( alembicum in digestione de H. 6c serva feces secundas, & de oU 1 ' ilibus aquis feces servabis in vase suo : & istae aqua: cumeoruH’ fecibus est materia, de qua omnes lapides componuntur. Sequitur de resolutione.
Jm ergo metalla resoluta fuerint in aquam, & quamlibet & "'larum recipiendo quemlibet limum insuo vase : & erunt.$ limi resplendentes eum virtute minerali, & cum magna limosb 3 ' te, qu* apparata est ad recipiendum virtutes influentiarum cccl s ' ilium. Et quamlibet illarum aquarum recondas in sua ampul^ vitri cum longo collo & fundo rotundo, deindxclaude orificia^ ampullarum cum mastice & corio alutae, & quamlibet ampulla tum cum lita aqua pones in loco sereno per unum annum inc £/ grum taliter, quod nulla res noceat sibi , & in gravidentur W impraegnabuntur illae aqu® per virtutem coelestium cursuum»^ per lubtile ingenium ipsas virtutes ccelestes accipimus,8c venatu* 1 ^ cum talis materia fit ad hoc naturaliter disposita, utgradtieturse 11 ingravidetur per virtutem coelestium, in quibus est materia fpi sl ' tualis coniti icti va, & constrictibilis fubtiliata atque simplex, eu 111 per ingenium artificis, quam pet velle & restaurationem naturi 1 Tu quidem fis cautus in solutione limorum, quia de quolibet 1|' rnoduas aquas seu partes facias prius distillando medium lir* 11 ’ que pones ad partem, quia ex ista parte prima fit aqua terrestri’ & aliam partem similiter ad partem distillabis, ex qua fit aqua a*' rea, qu® suspenditur in sereno loco, ut supra dictum est,per an"^'
De compoßttone uttltore & leniore.
TJStautem compositio ista levior & melior cum aliqua coinf 0 ' sitione, hoc est, quia diflolutis metallis, Princeps illusti'isli |llf ’
&q«»’

Animae f ranmutätiö. i§7 ^ qualibet aquaruhi divisa in duas partes , ni recipe quintam v partem illarum duarum, quas fecisti de rtsia aqüa in speciali, & diam mitte cum suis propriis fecibus, quas fefervasti ex distilla- stone alcmbiti, St sbrbrem hitjus partis , quarti cum fecibus fum- Pststi, distilla limum quod idem, quod liquor procedetis ex duo- us corporibus .scilicetaqua (xfecibus,qureeiuntfplendidistim^
'''alde EtfeceS pbstdistillationeitirerriariebuntirifundocucurbi **■ Ponas igiturliitiurn Ipsum in ampullam cum lonijb collo Sc j* j ndb sphaerico , St claude fortiter orificium cum mastice veloli- bano,St aitr) quod.imcoriofortiter desuper, & suspende limuni lu P ra diflijm inloco sereno per unum annum integrum. Dum- limum praedictum polüerisinloco sereno > reverte operatio- 1 cni ad aliam parteiri dquavum. Tunc igitur, clarisiime Princeps;
J'ecipe feces naturales, a quibus resoluti iuht limi pridictiper sub- «mationeiti, de illis mittes quamlibet pattern iri parre fria secun- dum suam propriam speciem in quadam vitiea ampulla cum longo collo in lonoitudine duarum palmarum , Sc cum fecibus mi- <« aliam banetn aquarum . quarti reservasti qua: vero aiqu* fotores illarum a quibus resoluti sum limi & claude orificium am- pullarurri,sicut dictum est supra. Etpofthociepeliasillasinquo- dam antro terr* m profundo uriius palmi cum dimidio, Se ponaS ctrcrmqiiaquc aliquam rem taliter, quod lapis non noceat, vel aliqua res, St stent ibi per uriiirn annum integrum sicut diximus: de alijs quippe taliter cbmpotiendi sunt lapides phildsdphici, cüni una est Via ad unum, 6c ad aliud > nisi quia differunt per majorem sublirnatiemefn natur», & universaliorem: quare eX ec quod lapides philosophici corsumpiihtur, Sc vefaciter alterantur > quia individua quaedam ist altero indigeht majori sublirnatione, videli- cfct ut supra iii practica diXimiiS: sicut enim de una aqua duas iri paagisterio fecisti, sic consirnili inaltero facies, triilCcndo aerem <n igneiri.Sc terram ad pondus afequalc , & sit tantum in pondo ve de D, sicut Omnia alia tria, sed curri O. quod pbries C. rriiicesD;
& pones O.P.Ö. sit rriixta insuo vase, in digestione de H. per 6. dies: quibus finitis , deinde liquorem diflolutum alias resolutum tclolutiene cxO. P. D, ponatur in cucurbita alcmbici cum luo ro- uro rotundo pone in digestione de H, per tres dies: deinde cx- trahe, St pone alembicum, St distilla alias, sublima limum desertum in digestione dei. üsqüe feces sint lice», quem limuirt in aere suspende in ampullam cum'collo longo, quatri stare dimittas pft unum annorn integrum. Igitur cum ista Compleveris, reCipe alia partem aquae, quam reservasti, qui est soror limi suspensi; Sc ponas illam in consimilem ampullam Cum longo collo , St super- nuttas omnes feces, ex quibus'limos diftillafti, St claude orificiu ^ ampullae, sicut die lapidibus preciosis diximus, Sc sepelias illam et- '
N z laiÄ

iSS Rattmundi Lulli
iamsimiliterin horto, in profundo unius palmi cum dimidio , ^ fac ut supra dictum est, Sc dimitte ibi stare per unum annum ir^ttf' grum, & tunc habebis materiam aptam cum spiritu lubtili ®° componendum lapides philosophicos. Et tantum hoc, quod di- ximus sufficit, Princeps, modus compositionis aquarum per ar ' tificium, cum quibus formabis utriusque lapides: sed quiaa® praesens non fecimus compositionem lapidum philosophorum» ideo revertemur ad praesentis compositionem, quas est de com' positione lapidum preciosorum.
De carbunculo.
/'''Arbunculus est rex omnium lapidum, sicut aurum est own>® '“'metallorum: unde situ, Principum serenissime, vis ipsum a s ' tificialiter componere, quod ita fit, Sc plus virtuosus naturali: r e ' cipe de aqua terrestri auri indurativa, quam sepelisti intra per ah' num, & pone ipsum in vase, quod sit factum ad modum unius fi' gurte inferius scriptae rotundum vel triangularum, vel quadram gularum, sicut placuerit. Et in ipsa mole cerea existente , navi' gando in vase aquas terrestris per spatium quintae partis horas:cj u< ’ finito, verte modulum,Sc cape lapidem cum forpicibus aureis V e ‘ argenteis deauratis: Sc fac taliter, quod superficies lapidis tang a{ aquam indurativam, Sc stet sic per tr es dies ad solem,Sc deinde e*' trahes molem certe, in qua est aqua «etherea indurativa per virtM tem aquas terrestris similitudine gumma:. Prineeps illustrisiim e > informatio otynium lapidum precioforu est una ,Sc uno mod° fit, scilicet finem suorum colorum accipiunt ex pastione dives' fatum materiarum qnousque sint terminat* per virtutem usiim^ formationis, quam lapis accipit per virtutem ignis communis i° propria forma sub conservatione suarum virtutum operativ®' rum. Cum ergo ipsam molem extraxeris extra vas, expolia 1 ' pfum lapidem a cera, qua est indutus, Sc da sibi decoctionem ® r ' teticam. Sed prius dimitte eum stare per tres dies in umbra, ^ continuabis ignem illum per novem dies in vere, Sein testate p et j. finita ista decoctione, da sibi decoctionem, quae artatesis, p cf conditionem temporis antedicti. Deinde prosequatur decocti 0 ’ quae sulphur dicitur per quinque dies continuos > deinde trahes 1®/ pidem tuum persectum cum omnibus virtutibus ei pertinenti' bus sibi per naturam attributum. Dum vero Princeps serenim' me feceris praedictas decoctiones, scias quod lapis stare debet 11 * vase quod perfectorium,cujus figuram inferius demonstravimus- ßctas igitur, quod omnes decoctiones aequaliter exhibentur oifl' «ibus lapidibus, prteter djvimanti, cujus decoctio longior estr®' tione suae duriciei: virtutes enim illorum ponere non curamus praesenti compendio, cum intentio nostra in praesenti compendi 0
n ost

Animae Tranmutatio. 189
Jor sit nisi tractare de illorum compositione , tantum tattien (usi-
** c it tibi, quod omnes secundum istam doctrinam compositi sunt
tanta: virtutis, ficut quos natura produxit, Sc etiam fortiores Sc
P'ures virtutes sunt habentes , quam naturales ut experti furnus.
t fatis de virtute cujuslibet plene tractavimus in nostro lapida- 110 > quem scimus tibi missum a domino regeEduardo Anglico* tum illustrissimo. Ideo hic in summa brevi de aliquibus tractabi- tfns, hoc est de illorum compositione, ut compendiosum redda- tttus, Sc non prolixum.
Compoßtio adamantü.
(^Ompositio adamantis sic fit ex natura argenti te rminati in naturam lapidificam. Recipe ergo de aqua argenti terrestri , Sc P 0n e illam in vase indurationis ad indurandum, Sc mitte intus m °lem terream per temporis spatium supradictum. Postea mit- te de aqua aerea in mole, in qua formari debet dictus lapis. Postea da sibi informationem in umbra per tres dies,quae est prima infor- Matio . quando aqua aereafit gumma virture spiritus aquae terre- sti is. Post vero administra-aliam informationem,qum fit gyrando molem cum forpicibus argenti deaurati vel de auro, scilicet illud quod est inferius ad supeiius taliter, quod lapis tangat aquam in- durativam, Sc stetibipertres dies continuos ad solem fortem in aestate: in Autumo vero Sc Vere per fex dies,inhyeme per n. quo facto, fac transire per digestionem, quae dicitur Optesis, Sc per aliam, qua: dicitur Optatesis, per tempus, quod supra scriptum est de lapidibus philosophicis. Sed in digestione quae dicitur Sulphur, stet per quatuoraut tres dies continuos, quia ratione fuce indurationis indiget magis de ista digestione quam alij. Iste lapis sic compositus, omnibus aliis est solidior. Est enim tantae soliditatis, quod ferrum nec ignis ipsum dividere potest, Sc fit rar toone altitudinis suae naturae, Sc est virtuosior naturali.
De kalaflio.
|^Alax est lapis, creatus seu generatus ex duabus naturis duplicis argenti vivi aequaliter mixtorum, scilicet ex aqua aerea argenti Sc ex aqua aerea auri simul compositis in molle suo, pone ad in- durandum in Aqua indurativa argenti , Sc inaqua indurativaauri fimul mixta aequaliter : deinde, quod sequatur sibi per istas tres digestiones seu decoctiones, sicut in coctione lapidis philosophorum diximus. Et tenendo processum sicut in compofition« carbunculi, alias nihil addendo in processu compositionis carbunculi.
De Sapphiro.
vApphiru^compomrar ex duplici nattua argenti vivi, aquatici
N 3 sed.

|5>C) R A/V MUNDI LuitI
scii, ex aqua aerea argenti, & ex aqua aerea stanni in quarta part* ponderis argenti, & sipiiliter de aqua infiurativa argenti, Sc de at qua indurativa stanni praedicti ponderis induratis in molle ceve 3 » & decoctis, jient de aliis dictum est supra.
De balanthna lap/de.
jßAlandina componitur ex argento vivo ferri & est coloris rU'
■ bei valde, Sc resplendet ratione sulphuris decocta & convesi* jn naturam aquae aereae ignitae respiciens naturam argenti vivi, ^ quia liia natura est ex aere,ideo restringit sanguinem. Recipe et' go de aqua aerea ferri, & imple mollem ceream post virtuteif restrictivam acceptam, & indurd illam in aqua terrestri restricti'' 1 serii, Sc prosequere per informationes supradictas.
De compoßtione Turchosx.
tJ'Urchofa est composita ex natura duarum aquarum aerearurfi Scduarumrestrictivarum. Rpcipeergo|.quatuor aquae ae* jeas Veneris,Scj.5. aereap Saturni, Sc pone ad indurandü in moli* cerea in aqua indurativa Veneris mixta cum aqua terrestri plurU' bi per pondus dictarum aquarum aeris, Sc da libi informationi aliorum lapidum.
De (emfoßuatie Exmiraldi .
TJXmiraldus componitur seu generatur cx una natura duaruH* "‘"'aquarum aerearum , & duarum restrictivarum. Recipe qu 01 partes volueris de aqua terrestri argenti, & cum illa, misce qua* 1 ' tum volueris dc aqua terrestri cupri, donec videas, quod habe* 11 intensum colorem vel remissum, secundum quod volucris, & p 0 * ne prius mollem ceras in propriis aquis terrestribus per fpatiul» quinta: partis horae, ut melius impleatur virtute indurativa, prit>? imple mollem aqua aerea cupri, Sc pone ad indurandum per tt" nam partem horae. Postea vero gyra mollem , ut dictum est & Carbunculo taliter, quod aqua indurativa seu terrestris tangat*' quam aeream congelatam, & dimitte sic stare per tres dies eo»" tjnuos ad fortem solem in aestate,& in vere Sc in autumno per st* (lies continuos, in hyeme per 12. dies: quia istis finitis, extrahe 1*' pidem induratum, 5 c fac ipsum transire per tres informationes decoctianes, sicut de lapide philosophorum diximus inpractK* sua, & per informationes intefiige decoctiones tres: prima d* cl ' pur Optasis , fecun(Ia Optaretis, tertia dicitur sulphur, ut supra e*' ylicayimus.
De tompoßttotte Eliotropin,
JjLiotrapia componitur cx unamet natura, de qua compon'^ ^kxmjraldus, Bc per pondus Sc mixiones aquarum filius. ^ ^ Mtf qmro aqqa cupri veniat ad pffectam indurationem ita q u ° d
stc»

AnIM/E TuANSMUTATia 191 ■fit n spissitudine sicut albugo: capies mollem tuum cutrt forpici- U> ab aqua indurativa, & mitte super aquam mediae induratam 4 ' 5ut s guttas minimas de aqua aerea ferri, tunc mollem fumes CUst forpicibus argenteis, Lc mitte m aquam indurativam peru- na:n partem horae. Postea extrahe illam, Sc pone in aqua indura- tlvi per unum Credo in Deum, Sc unum Salve regina, Sc da sibi 11 .rationem P ei 'tres dies ad solem fortem inaqua terrestri Ex- fettt rldi gyrando mollem, ut de aliis dictum est: postea extrahe il- ut11 a cera. Seda sibi informationes > ut diximus de Exmiraido..
De compofittone Cumapheta.
(^Ampaheus est lapis, habens colores multos Sc multiformes: stuidam (unt albi, Sc alii nigri, 8c alii rubei, Sc alii inter nigrum a zurium Sc album sicut calcedonii. Et quodlibet istorum ha- b< -’tiua m divisam naturam, Sc virtutem in compositione: sed in- * er omnes lapidarios rubeus laudatus est, sed uterque sunt boni secundum suam propi tam naturam. Et albu* componitur ex a- Pa aerea argenti, Sc cx aqua aerea stanni, & ex aqua aereaplum- bi atqualiter mixtis positis ad indurandum inmollem habentem figuram hominis in aqua indurativa argenti & stanni per aequalia pondera. Rubeus vero componitur ex aqua aerea auri, Sca- quaaeveaferri aequaliter positis ad indurandum in aqua terrestri auri,& in aqua terrestri ferri mixti per aequalia: vel potest componi ex aqua aerea argenti aequaliter mixtis ad indurandum in aqua indurativa auri & argenti. Item niger componitur exa- qua aerea plumbi, 8c ex aqua aerea argenti > Sc ex aqua aerea auri indurati in aqua terrestri plumbi per pondus praedictum. Postea positis ad solem, Sc quod transeat per omnes tres informationes.
Quomodo componitur Topa^us.
’J'Qpazius componitur ex natura duplici argenti vivi reducti in lptciem aens. Recipe ergo aquam aeream auri, Sc misce cum «la quartam partem aquae aereae ferri 8c pone in molem ad indurandum in aqua indurativa auri, Sc fac sicut de aliis diximus.
De compoßtione Cetlcedonei.
^Alcedoneus componitur ex aqua terrea ferri, Se ex aqua terrea argenti mixtis «qualiter, Sc positis in molem ad indurandum i» aqua terrestri ferri Sc lunae mixta «qualiter. Et quod transeat per omnes tres informationes sicut alii. *
DecompopnoneBertllt.
jßErillus componitur ex substantia duplici argenti vivi: una vef& est de aqua argenti aerea, Sc altera de aqua aerea stanni. quae
N 4 dienn-

J9Z Raymundi Luni
dicuntur jn aeris natura mixta aequaliter, & imple molem tuam, ut induretur in aqua terrestri argenti & stanni. Deinde da sibi inses' Hiationes sicut de aliis diximus.
De compositione Pariarum,
/■'Ompositio parlarum fit est substantia triplici argenti vivi cc* 1 ' '~ , versa in substantiam aquae aereae. Recipe igitur aquamae- ream stanni, St aquam aeream plumbi, Sc aquam aeream argen 11 aequaliter mixti, Sc induretur in mole cerea in aqua indurativ* stanni, & inaqua indurativa argenti St plumbi mixtis aequaliter» St post transeat per informationes, quas supra diximus.
De compofittone Pariarum per altam 9uam,
■p&rlae per aliam viam componuntur sic: Pulvcrisa probas minU' tas in pulverem subtilillimü, Sc dissolve eas in tali aqua, in qua argentum vulgi dissolvisti super digestione dei. ponendo de aquJ dicta, quae natat super margaritas.in grossitudine medii digiti, post solutionem natabit quaedam limositas ad modum cu)usda lT1 leite. Et ista tela , Princeps serenissime , est forma transparent parlarum orientalium. Et per hoc quod diximus, elucidatur il' lud capitulum nostri testamenti, in parte illa, quae tractat de parlarum confectione , quod incipit, Ostensio virtutum liquoris exuberandi. Item,postquam senties,quod margarita: liquefactae sunt intus aquam M. separabis aquam cum limositate margaritarum in vase altere inclinando vas suaviter taliter, quod nihil defccibu 5 vadat cum aqua limosicatis. Si vero cum aqua limositatis fuerit aliquid de fecibus, cola ipsum per pannum sericum bene mundum t post hoc ppne aquam illam, in qua limositas parlarum i * 1 ampulla cum longo collo in digestione de H. per novem dies,qt>i'. bus transactis, fiet aqua illa cum limositate metalli totum untiN> corpus. Et per hoc elucidatur cap.nostri testamenti, quod incipit’ Quando tu neurar celldtßes paries eßpaßa ttlancsacram H' quefalles per la <otrtut de laquet. Postea vero habebis tnose 5 tuos ex auro puro, vel ex argento deaurato ä parte interiori, quod ad similitudinem cujus vis margaritas formatas fore. Et conlir»*' liter baculum auri vel argenti deaurati,& fac,quod omnes molseS jn partes duas divisae sint. Et molles fuerint rotunda:, vel quovis inodo alio factae, Sc indiguerit foraminibus, perforabis illas pa f ' tes molles, conjungetur alteri, Sc imple molles tuas dc pasta pul' veris,quae remansit de aqua limosa ita ,quod utraq, pars mollio 111 fit pasta plena, per foramen mollium mittes unum filum auri: & fic facies omnes, Sc dimitte stare pastam sic in mollibus suis per u- num diem naturalemiquo transacto,si vides,ejuod molles poffu nt
dividi

Animae Transmutatio. ij>J dividi a pasta,trahas grana illa a mollibus,& (i non, dimitte ficca- f e dum postis grana illa extrahere. Cumque grana illa extraxeris a mollibus iam dictis, ponas illam ad desiccandum in silata marmorea, vel in quadam (ilara vitri, vel aliqua re vitrea,quae sit am- pia & plana. Etcoopcri cum quodam vale vitii,vel cum aliqua m>ne pulvis tangat ipsos lapides.Et stent ibi usque sint bene siccae, ^tper hoc,quod breviter diximus, elucidatur capitulum in testa- mento nostro,in nostro magisterio, quod incipit, praeterea postea sietaitificialitermodulusdeauro& quantitas,&c Et post forma- tjoncnr margaritarum 8c illarum desiccationem tu accipias unum silum auri longum,& mitte illum per foramen margaritarum,Sc c Sveas,quantum fuerit tibi possibile, ne illum tangas cum manu, msi cum quibusdam forpicibus argenti deaurati, aut de auro : duin vero sic habueris,habeas quoddam vas vitreum, factum ad modum ovi gallinse,6c cavillabis illa in utraque parte. Illud,quod e st »atra,debet esse depositum. Item,ponas margaritas suspensas per silum auri in aqua hmositatis, quam per novem dies poliiisti in digestione de H.taliter,quod submergantur m aqua,8c statim Pone coopertorium, Sc dimitte sic stare iplas per duos dies naturales -. quibus fitiitis,extrahe margaritas tuas de vase illo,& pone illas ad umbram, ubi illas sol nori tangat per tres dies naturales. Deinde administra sibi formationem Optasimhoc modo: Tu, Princeps sereniffime,pones tres probas in filo auri, deinde mitte in unam testa ovi,quae cooperiat omnes tres margaritas, vel plus secundum illarum quantitatem. Deinde alias secundum quantitatem ovi, quam voluerit sub se continere,& ponas vas vitreum vel ovum: & sic deinceps, donec ordinata fuerint. Et si fuerit tempus aestivum,mitte stare illas sic ad solem per tres dies naturales. In vere vero & autumno per fex dies, in hyeme per novem. Sed nullam decoctionem Obtcticam.autObtatentam consulimus tibi in hyeme alicui facere, & qualibet die gyrabis ova vel vasa supra dicta de tribus in tribus, horum quippe finitis diebus trahas margaritas tuas,deinde administra sibi formationem per tres dies Inlsoldcth ipsis positis in vase,quod dicitur perfectorium: quibus sinitis, ponas margaritas ruas a tripode Attanor,& videbis, quae naturalibus non invident in omni perfectione,tuncUteieillU.
siU<* ccmpaßtio margaritarum. gl autem istam fabricationem consimiliter facere volueris de ^conchilibus inventis in ripa maris,qua: colotes habent multifarios ? quia quaedam sunt albae, ut pari® communes cum colote orientali,quaedam croceae ad modum auri purissimi similiter co- lorem habentes orientalem. Alia vero cum colore brisilii baben- similiter colorem orientalem. Potes igitur Princeps illustristi-
N $ tpecom-

194 Raym. Lull. Anim. Transm.
me coponere parias tuas de quibus vissuis conchilibus. Et pari* erunt illorum colorum,de quibus eonchilia erant,de quibus h> c ' runt compositae. Fitque pulcherrimum operis ex omnibus'st* 5 ' Non vidimus vero partem, in qua ista conchilia suprndicta rep e ' rias, nist in Cypro prope civitatem Famagustae, & in regione Po r ' tugallis prope civitatem Listone, in ripa maris. Et in quadaf 1 villa Anglist, quas dicitur Conilla, & in aliolocoMU« dicitur pOf' tus Sylvenae usque ad sanctuni Vincentium de finibus munds Vidimus enim omnia ista dum ad Angliam transimus, proptf r Intercessionem domini regis Eduardi Illustriss, Ergo quae omn>® tibi diximus tam de philolophicalibus lapidibus,quam de virtuO' sis velpreciosis lapidibus sufficiant cauta brevitatis. Et quia do' ctrina quaetibi tradita est, potes alios quosvis componere red' piendo colorem uniuscujulquelapidialis , & formas illorum St 6' guras, & tunc facere mixtionem de aquis diversis secundum doctrinam pritis traditam. Et si tu Princeps illustrissime ista, qu^ verbis grossipedalibus scripsimus, sine aliqua subtilitate opc rlS compleveris,invenies verum quod diximus. Noli tamen festin®' re.nec ab opere cessare. Non enim agites naturam propter mj' nas. Et (i diviseritis naturam propter minas operari plus dabik k>' bi,quam optas. Si vero Princeps Illustrissime vis scire rationes’ quae est naturaliter, quiaaqua istius doctrina; tantam habet vtf' tutem, ut per artificium de illarum natura componitur ex un 3 parte isti lapides,ut illi potentiores in virtute sint naturales. Ex a *' tera parte philosophorum lapides quaeras in lapidario nostro > qui? fatis prolixe tractavimus in parte prima ad faciendum f®' tionem hujusmodi. Et sic habebis omnium complementum,cUiP
nostra intentio in praesenti compendio non fit nisi practiea nuda&theorica cumadjuvaminequi est trinus perlo- nalitcr,unus essentialiter regnans per omnia saecula saeculorum. Amen.
Jfittü compettdij antma transmutattBttit arti»
tuetallarutn.
I

DE SIGNIFICATIONE Liter Arum.
^ Significat Deum, qui est hujus operis causa pristi a.
® Significat quatuor elementa confusa in metal-
C Lig.laqariam fectificatam in qua solvuntur me* talla.,
D Sig.quiqtam elsentiam vini > seu quintam eilen» tiarn in sua perfectione.
£ Sig. animam metallorum »quae dicitur Sulphur Paturse.
F Sig. ipsa metalla.
Sig. limos elementorum,
Sig. Calorem primi gradus balnei,
Sig. calorem fecundi gradus cineris scilicet,
Sig, calorem tertii sublimationem sulphuris, Sig. animam corporum,id est, calcem immedig* te genitam propter menstrui dissolutionem,
M Sig. spiritus corporum perfectorum,
N Sig. aquam metallorum,
O Sig. aerem,
P Sig. ignem.
Sig. instrumenta vitrea»
■ ipsum I
G
H
I
K
L
TYFO«

TYPOGRAPHUS LECTORI.
At ura hominem mhntMv (mv credunt :
^ imbecillitate, : Cum enim natu-
ra/«<e desecluni animadverteret, huic morbo mederi ,d societate sumpto auxilio, tota op e contendit : dehinc varia hominum ingenia, diversu artet invenire neceßitate infligant e, civitates inimicitiis ertil ad sua tutanda designarunt: poftremum augescente malitia,aut adulta luxuria, reliquas artes aut casus reperis aut invenitsolertia: in quibus'conservandis aut ampliati- dis,aut reformandis, totafludiosorum hominum vita teri tur : ut cumpro ratione finis appetitus fint diverfi , & voluntas in apparens, tanquam verum feratur: Multi ad (j.a.Td.iajiyyujcv declinare A?yi-nvdmms non fatis cognito fine, ad subalternas confugere, & ut Penelopes proci cutU domina non possent potiri, ad ancillas converfisuntfic <J quibrn non ita felix ingenium natura largita esi,ut veritatem ipsam viderent»culis, aut certe cum vidijfent ejid adipiscenda spe fi-ußrati, quod pra manibus erat acepertinU nescio an satu tuto consilio : Difficultas etenim rerum operis adgrediundi, viam praeludere non debet, iis quibus adhuc aliquidsupereH magnanimitatis: verum cum aliotuM causa, tum propria utilitatis gratia, quamplurima artes repertafint,ea qua plures reipublicafiunt profutura, majoristudio ab hominibus debent exquiri,fi ulla, ea sane qaa levandis humana natura incommodis penuria & morbos operam consumit, quam ii?av -nyvlai fel sjbmv vocant . W qua cum prioris avi homines aliquid invenissent, ea literis mandarunt : unde tot prae lar a hujus artis volumina, ad nostra usque tempora pervenerunt . Ego horum exempti quantum in me fuit, & omnibus prodesse possem , fi non ‘ !i componendis,saltem in publicandis operibus, qua deside- rabantur,operam dedi: verum ciitn in omnibus fit aliquid arduum,quo non superato , cum labore reparatur: fic hac
tn arti*

!§ 7 .
in arte* quod pracipuum est , agens ab omnibus cfl deside- fatum: sed quonam patio haberetur,lobannes Fontanus in bat brevi epistola quam de ea arte composuit ad Artefittm terni ßt. Quod cum animadverterem, & exemplar hujus tn *iianus meas pervenisset, nolui te hac luce privari: fic enim docuit nos Heliodorus ad Heraclium de arte tale in- S e nium esse sapientum.
$wKVTi(röis Sdxxfft [actvSmmv- Sic virtus,& qua pulchro nomine digna propagatione gaudent , & bonitas fui diffufiva esse creditur ; Horum expellent sententiam qui sibi solissapere volunt. Quis'autem
fuerit hic Artefius,nonfatis conflat , huncludaum quidam e xiflimant,de eo quadam apudRogerium $acchonem,& Dardanum : quanta autem eruditionis, hic liber poterit demonstrare, in quofiflnt aliqua pr ater fidem, ea esse a- nignmta tibi persuadeas velim : qua vero plane phystca. sunt,mirasunt arte contexta. In hoc sane illud iadm dp- ysutgiat perdifficile factu, facili demonstratione patescit ia) fAii n Qavet.ftt.Tay cipiav a/xemrAgm as vevcv vt/i (/.citcuov vae o wo*'©- : Sane & innumera alia hoc in libro explicantur,qua non nifisummo cum labore pojsent perfici*& intelligi. Hac ergo, lector, aqui bonis consule , & quod pracipuum est,amplectere: fi nobis quidmelioris nota supervenerit, tu & ejus particeps eris. Vale.
arte-

ART Ii F11 INCIPIT LIBER
QUI CLAVIS MAIORIS 5Ä-
PIENTIA DICITUR;
7)>s ~; IviDixuR autem iste liber in tria Capitula, riec ti- Mk^S stum completur sine aliis. Primum enim indiget^' r eundo,& tertio; Ac tertium primo, & fecundo; Pti-
_ Jltiuni enim tlactat de cdmpositione elementorum»
superiorum,ac inferiorum , 5 c naturarum aequalium, & inarqua- lium,& conversione eorum admviccm,& generatione.Secundum tractat de generatione corporum mineraliuqa, tam naturalium! quam artificialium. Tertium.de generatione plantarum & an)' malium, Lc adligamento corporis eum spiritu j & etiam anim^» ipsius animalis, cum animali.
Laudemus igitur t>eum,qui est inspector Omhisi, net est quod Idteat ipsum , ipse enim est adligatus suis creaturis per verbum suum; Si separatus ab eis; inquantum ipsas transcenditjnec cnu 71 puto quod aliquid creaverit,sibi simile vel aequale, & de magni* beneficiis, Sc maximum est illud, quod ipse adligavit corpus n°' strumcum subtilissimo omnium elementorum,scilicet anima» cjuae videt occulta,manifesta, dum tamen virtutes ipsius corpori*» ipsi non prardominentur, quanto enim magis fortificantur ipsm* corporis vites, tanto animae virtutes nectstedebilitari, & quantö magis iplum corpus alteratur,tanto magis ipsius animae subtilis' tur intuitiis: & pi opterea dixit magister noster BcltniuS Philolo- phus,ponas lumen tuum in vase vitreo claro,& nota quod omni* sapientia mundi hujus citea ista tria versatur. Scilicet, circa adis gamentum animae corporalis cum anima corporali,& animi spi' ritualis cum anima corporali,& spiritualis cum spirituali: Sed alligamentum animae corporalis cum corporali propinquius est, d* facilius quam spiritualis cum spirituali. De isto enim terrtiopaiic* scribere voluerunt sapientes antiqui; dixerunt eniin, nullum a* ipsius scientiam poste pertingere,nisi fuerit natura sua divina d* spiritualis, & sua nativitas, & enim postea dixerunt communit** sapientes omnes Antiqui fine diversrate; quod illud quod «st superius, est stent illud quod est inferius,Sc e converso,Sc OmneTfil'' tile est ex grossis, & grossum ex subtili, te trinnis cömposit' 0 mundi sive majoris,sive medij.siveminoris est una conwositioA scias quod omne adligamentum rerum mindonai um est sicut ad' ligamentum numeri,videlicet ex unitatibus,denariis, &centen*' rfis,& millenariis. Ex digitis enim numeratur primus articulu*' dicendo sic 1.2.3.4. quaeikmil adgregata denarium constituunt,
fimilst**

Artefius. *99
siosilitcrsi dicas 10.20.30.40. ex his numeris simuladgregatus c «wenarius exorituv: hoc idem etiam in'centenariis,& mulenants "Wäret ■. cum enim numerus nihil aliud sit, quam adligamentum lm, us rei, ad alia, manifestum est,quod unitas numen non iovti- fur naturam: cum ergo binarium acceperimus, quoniam nume- IUs primus est,Sc ipsum in duo «qualia diviserimus, maniiestum ^ ipsius partem alteram,unitatem existere, quam si binario ad* dere voluerimus > ternarius inde provenit» si vero binarium du- plans.quaternanus inde nascetur,& quaternario si unitatem addt- “ et is,quinarium tibi producet, sivero ternarium eidem addide- 1 -septenarium inde recipies,cui unitate superaddita octonariutr»
.i procreabit, si iterum unitatem addideris, novenarium reci- pies.st vero binarium,denarium numerum tibi procreabit,eodem tuodo centcnarij ex denarijs: millcnarij vero ex centenariis pro*
creantur.
Una vero die vocavit me magister meus Bojemus Philoio- phus,& dixit mihi, eia fili, spdro reelle hominem spiritualis intellectus , & quod poteris pertingere ad gradum luprcmum sap.-
«uti«; Interrogo te ergo & tu responde nuhi. &dixr ei. E|a patet misericors, ac magister honorande.mterroga discipulum,Se e-
go sicut potero, respondebo tibi,8c dixit:
In quot genera dividitur Natura? & dixiln quatuor , & ille, Se qu* siint iita quatuor? Scdixi, simplex, ac simplex de simplici, compositum de simplici, & compositum de composito. Et dixit: Quid ipsorum est primum ? & dixi,simplex. Et ait, Se quid est illud simplex? Sc dixi Du« naturae, quarum una est agens,altera patiens: & ait; 6c quae sunt ili« duae naturae ? & dixi: Prima earum est natura caloris,8c secunda frigiditatis. Quid natura caloris? est activa: frigiditas vero passiva. Et dixit: Quid est post simplex ? Se dixi,simplex de simplici, 5 c dixit; Quid est illud,& dixi, natura caloris,Lc natura humiditatis, & natura frigiditatis, & natura sicet- tatis:8caif. Quomodo generantur duae illi natura: ? & dixi.Cvea- tor omnium in principio absque sermonis prolatione dixit,fit creatura talis, postea creata« a Deo natura, sive materia prima de qua Aristoteles in primo Physicorum, & Plato in Timaeo consimiliter scripserunt,quod est primum passivum, sive recepti VUm, qu? no magna,nec parva,nec subtilis, nec grossa,nec mo- Vcns, nec quiescens ens potu», nec alia debet nominatione de- terminari,nec rei cuilibet adsimilari, in qua quidem omnia princi- paliter exstiterunt,scilicet in potentiaiqu* est, este medium inter tue actu,8t perficere, Lc nullo modo esse. Et ut ad actum reducemur,creavit creaturam fecundum scilicet causam agentem simi- km scilicet orbi ccelesti quam lucem appellare decrevit. Haec au- tem lux Spl la;vam quandam creaturam prima intra fui concavitatem ob*

loö Raymundi Lulli
tem obtinebat.Hujus vero naturae, & primae creatura: alia cie-> fl,/ ra ernt caloris & motus.unde patet aliam primam eile fiigidita tlS ac siccitatis: 8c quianatura; illa:erant ad invicem approxmi atif ' tepercuflit calor frigiditatem, & constrinxit se frigiditas conde"' fando fe ipsam, & quia de natura caloris, Sc cujusnbet rei (ubm* est penetrare, penetravit calor uique ad centrum frigiditatis 1 , quia cujuslibet rei finis est contrarium,ejus motui autem oppo" 1 ' tur tam motus quam quies; ideoque motui isti qui fuit ad ce 11 ' trum.sive ad medium , fuccellit alius motus: in medio tempC 3 ’ vit enim se una pars caloris cum parte frigiditatis sibi requali; ^ evenit ex ea temperatura natura humiditatis, & quia natura eit 1 * fuit media inter naturam caloris & frigiditatis, ideoque Iocu" 1 medium sortita est inter utrumque,& fuit motus ille a centro usch ad medium,& a medio ad medium inter minimum Sc snpremtu"' ac iterum ab infimo ad medium, hoc est a medio ad medium,i* 1 ' ter medium & infimum,tempera vit enim fe una pars caloris eu" 1 parte humiditatis'sibi aiquali, Sc venit ex isto temperamento r> a ' tura caloris ac humiditatis, cujus locus, ut praediximus, medi^ erat inter locum caloris Sc humiditatis: Sc quia ut prtedixim"* natura humiditatis est composita ex una parte caloris Sc una h" miditatis vel frigiditatis sibi aequadi,sequitur, quod natura calo (,< Sc humiditatis est una pars frigiditatis & tres caloris; eode" 1 modo natura frigiditatis Sc humiditatis est adgregata ex tura frigiditatis, ac natura humiditatis aiquahter. Et quia fl 3 ' tura humiditatis medietas est caloris , Sc medietas frigiditatis/? quiturquod natura frigiditatis & humiditatis tres quarta: sunt f sl ' giditatis Sc una caloris. Jam igitur habemus secundam sph-era"?' Prima naturae,qua tuor sphaerarum, de quibus /upra, quarum p ri ' ma frigiditatis Sc humiditatis quam sphaeram spiritus appellavi runt sapientes Antiqui, supra istam aequalitatis naturam, qua"' sphaeram animae nuncupaverunt, postmodum vero naturam loris 6c humiditatis,quam sphaeram teitiam appellaverunt, premo natura caloris & siccitatis, quam sphaeram appellaveru" quartam,& hic fixatur, & quia ut praedixi,ciitn fuerint commis illae duae naturae primae ad invicem,non fuit ex tunc motus ad W' sum,& deorsum, & ö converso, sed moVebantur omnes iph*’ s ^ motu circulari. Jam ante diximus, quod cuilibet rei omnium tremnm sibi contrariatur,&quod motus a sursum, ad deorsus' non solum opponitur motui a deorsum, ad sursum,sed etia st ul . ti: ideoque diximus, quod una pars caloris quae non se com" 1 scueratcumnaturafrigiditatis ad generationem humiditatis f mansit inferius admixta frigiditati ,&.quia non est darevacu" in natura, ideoque loco istius caloris qui descenderat, subvp" quaedam pars frigiditatis sibi aequalis. Jam igitur patet,quod»

Artefius. 2üt
‘pKserae erant ad invicem connexi- Infima estiiti spfi^ra frigiditä- *is Lc siccitatis , in qua nihil est caloris : post ipfam vcrö sequitur tyhacta frigiditatis & humiditatis cum trcs 4 . sunt frigiditatis & tina caloris: postmodum vero fpbscra «qualitatis quis est iphxrä ejus medietas est de natura caloris , 6 c medietas altefa de fatura humiditatis, Jam autem diximus,quod sphaera humidita- ' s medietas est de natura caloris, & una 4 . de natura frigiditatis:
Phaera vero suprema quL est post istam,est de natura caloris 5c 'ccitatis.ncc est in ea aliquid frigiditatis Sic igitur vides quOmödö
Pbsv® ista» ad invicem ordinantur, & ille: Jam rnihi staturas ca*
°ns§c frigiditatis sufficienter demonstrasti: sed quid est sicci- a s nondum exposuisti,& ego,siccitas: Sola est privatio huiiridi- , at is,in quo enim nulla est humiditas, siccum appellamus» & ille*
J a .m fruhi sufficienter explanasti: Quid est simplcx,& quid est sim- r de simplici, nunc ergo mihi dic,quid post illud: dixi coso- pofitunr de simplici,& ille quid est illud, & ego quatuor elementaquae sunt ignis, aer, aqua,terra. At ille quomodo generantur
ista quatuor elementa ? & ego: , ,
Temperavit se natura ignis alias caloris & siccitatis cum natu» ra caloris & humiditatis, & venit ex ipso temperamento squali elementum ignis. & se temperavit elementum ignis cum natura humiditatjsA venit cx isto temperamento elementum aeris, Sc temperavit] fe elementum aeris cum natura frigiditatis Sc humi- ditaris, 8 c venit ex ipso temperamento elementum aquse,& temperavit se elementum aquae cum natura frigiditatis & siccitatis,
& V s t i! t -r X '^ 0 ^mperameuro elementum terra:. Ignis ergo est aer subtius & calidus, 6 f siccus; aet est ignis grössus, calidus,& hu* midus; aqua est aer grossns.frigidus, Sc humidus, & aer est aqua lubtihs calida Lc humida: Lc aqua est terra subtilis, frigida & hu» tnid^Sc terra est aqua groffo,frigida Lc sicca. £t ille, quid est illudi tjuod est post compositum de simplici? Lc ego cornpofitnm de composito,& ille,quid est illud,& ego,est corpus animae corpora- is quod est de corpore animali, Lc coipus spiritus corporalis. Et • n C ’st u 'dest spiritus corporis animalis, Sc quomodo generantur 3 corpora ex elementis ?Sc ego,temperavit fe elementum ignis um elemento aeris,Lc venit ex ipso temperamento aequali corpus nun*; corporalis, Sc temperavit fe elementum aquae cuso anima otporali.Lc venit ex isto temperamento corpus spiritus corpora» ‘ S A temperavit fe corpus spiritus corporalis cum elemento tet- *,& venit ex isto temperamento terrae corpus corporalis corpd- ls; £ostmodum vero cum isto corpore corporali commii cuit se " stua.öc temperavit fe cum subtiliori ipsius,Sc venit ex isto tempe- amento corpus corporis fph itualis,& temperavit fe aer cum sub- vu iplius corporis spiritualis, Sc venit ex isto temperamento cor- 4 - Yol, © pus ani»

20X Artehus.
pus animale, & temperavit se ignis cum isto corpßre animali, " commistuit se cumsubtilioi i ipsius, & venit ex isto temperaro^ 0 ' to corpus animx corporalis ,8c hoc quod quaerebant sapientes a 0 ' tiqui,& ipsum est,ex cujus temperamento cum aequali sibi tefl 1 ' peramento aquae generatur, ut praediximus .corpus spiritus c° f ' poris aequalis,ex cujus temperamento cum aequali parte terrae g e ' iteratur corpus aequale,quod Sol est,& nisi e stent divers* actio> ieS & influcntiatcorporum coelestium in ipsa inferiora,omnia corp 0 ' ra mineralia essent aurum. Omnia etenim sunt ex eodem, & a pl ' mae & spiritus eorum sunt de una re, nec differunt,nisi secundu 1 ’’ magis,& minus ,8c secundum diversitatem decoctionis majori 5 ’ vel minoris. Diversitas igitur eorum cum ex diversitate instueP' tiarum corporum coelestium in ista inferiora, sicut etiam num c ' rus eorum est fecundum numerum septem planetarum , a natus 3 colores, & odores, & sapores,& accidentia extera. Plumbum nim de parte Satui ni, sua natui a est ut sua natura.
Stannum vero est de parte Jovis, sua natura ut sua natura. Fct* rum vero Martis,sua natura ut sua natura: Auuim vero de past e Solis,sua natura ut sua natura: Argentum vivum de parte Mere**' rii.sua natura ut sua natura: Agentum ex parte Lunae,sua natu* 3 est ut sua natura: cuprum vero de parte Veneris, sua natura ^ sua natura. Postea vero ista metalla mineralia mutantur adin v '*’ cem,&alterantur sicut elementa,ex quibus consistunt. Ignis c ' nim fit aer,& aer fit ignis, similiter aer fit aqua, & aqua fit aer aqua sit terra, 5 c terra fit aqua, 6csic de aliis. Et scias quod om^ compositum ex elementis,habet in se quatuot naturas, videlic^' caliditatem,frigiditatem,humiditatem Sc siccitatem. Quod si d>' cat aliquis aliquid esse compositum ex duabus tantummodo n 3 ' turis istarum naturarum quartior : dicamus ergo quod ex sr>A' ditate & siccitate tantum: quia igitur illud compositum est fag 1 dum,& siccum ut terra.ergo erit sun natura de natura terrae tactu 5 & odor ut terra. Quod si dicat,quod terra est frigida , & sicca )|5 quarto gradu,& illud compositum "non est in quarto, dicernu*/ nim,quod quoniam simt duo ejusdem complexionis,& non dii> e ' runt.nisi secüdum gradus, videlicet quod unum est m quarto g ,3 j du,Sc reliquum in 1.2.vel 3: Irnposlibilc est illum qui est in 1.2 v 3. gradu prohiberi quin pertingat ad gradum quartum nisi prop^ admixtionem qualitatis contrariae, ergo non fuit mixtum ex du® bus tantum,led ex tribus, quibus contrarium est positum. £ r ^ bes scire quod omne minerale est subtile testeum , & planta e subtilis mmera ,&coipus animale llibtile ipsius piant«. mentis autem generantur corpora mineralia: 8c eX minerali® generantur plantae; & expiantis animalia: Et quia unumquodj’ resolvitur in ea,ex quibus componitur,ideo animalia quoniam rC
solviu ltl,r

Artesius. iö *
'elvuntur,generantur ex iis plantie» via resolutiönß, eodem mo- « plantis miner*: miner* autem ex elementis . elementa in daturas resolvi nteesse est. . ...
. EtiUc.dic mihi quul est Littum. & quid est subtile . sivedehea- '“m ? 6c ego• spissum est corpus, subtile autem est spn itus.&iub- ' ilc spiritus animalis est nartira.Sc iste? Quid est corpusidc egoicor- P 115 est illud quod habet aliquid adparens Sc aliquid latens. Illud ' reto quod apparens est, est ejus groflicies & spissitudo: quod ve- r ° 'atet, est ejus subtile, scilicet spirituslöc anima. Corpus autem c t cx compositione aoimae & spiritus & corports^corpore au- teni corrupto ex tunc illud quod dicebatur spiritus poftea cörpusf uuticupatur,& illud quod anima dicebatur postea spiritus appel» 'atur.Maximum est igitur quoniam spiritus est subtile ipsius cor-* P°ris: anima vero ipsius Ipiritus est subtile: omnia autem ista ad- 'nvicem.ur praediximus > per viam compositionis sive resolutionis generantur,& ad invicem separantur.Sc alterantur, sicut etiam de ‘Psis elementis prodiximus,Hoc autem non fit,nisi per ingressum Unius natur* in aliam: verbi gratia, cum aliquid volumus este ktigidum 8c siccum in quarto gradu. & intendimus de quarto gradu fn&iditatis St siccitatis ad eandem frigiditatem cthumidita- 'e,mutabimus ipfom in primis de quarto gvadu frigiditatis & hu- hiiditatis ad gradum eiusdem tertium,deinde ad secundum,deinde ad tertium > postremo vero ad aequalem inter praedicta, deinde ad gradum primum variamenti versus humiditaterst , deinde ad , 2 . deinde ad 3 . deinde vero ad gradum frigiditatis, & humiditatis quartum : 8t si iterum mutare voluerimus ad gradum quartum frigiditatis vel caliditatis & humiditatis,mutabimus ipsum in primis ad gradum frigiditatis, deinde ad fecundum , deinde ad ter» rium.deinde Vero ad gradum squalitatis in frigiditate & humi» quate ; & deinde ad gradum primum variamenti, ex parte calo- fts,deinde ad fecundum, deinde ad tertium, deinde ad quartum» donec fiat calidum & humidum in quarto gradu. Quod si iterum ®deundem gradum caloris,8c siccitatis ipsum reducemus, dehinc 2u Iceundum,deinde ad primum, postremo Veto ad gradum *- qualitatis in calore, &humiditate: postea ad gradum primum lc cttatis,deinde vero ad fecundum > deinde ad tertium, deinde ad
quartum ,sic ergo ipsum mutabimus de gradu quarto frigiditatis , ac diversitas eorum est» fecundum diversitatem corporum fupracceksthim ipsi correspodentium a natura.Sc odorem, Si saporem semper secundum similitudinem. Dicamus ergo . in Principio creationis fuit quilibet planetarum in directo fui si» gno.m orbe si-morum» St operabantur ergo operationes, & descenderunt in terram , donec generarentur corpora mi» fetalia, ipsis proportionabilia, Sc postea movebantur ista cor-
O 2 pota»

104 Artefius*
pora superccelestia: hinc ista habitudo & respectus inferiorum^ corrumpebantur mineralia prius generata> & postea rediit ille ad' spectus corporum supraccelestium respectu inferiorum, & get> £ ' rabantur plantae ex eadem materia,quae prius erat sub forma c° { ' porum minefalium,8e postremo abiceffit secundo motus iste»® 4 corrumpebantur plantae , rediit tertio motus iste,&generabant^ ex istis plantis animalia. Diximus igitur quod natura corpoi dd 1 mineralium.est sicut natufra terrae frigida, & sicca: natura piant 3 ' rum est de natur» aquaefrigida Lc hurnida: natura animaliud 1 ' sicut natura aeris calida, & hümida. Quod si objiciat quis > ^ dicat quomodo dixisti,quod natura mineralium est frigida, & ^ ca,&natura plantarum frigida & humida,quodnOs videmus rnd>' ta cx mineralibus occidere animalia per calorem suum ? ad b*’ 4 itaque respondemus, quod si inveniatur minerale occidens ad 1 ' male per caliditatem luam , qilod plancta qui est de illa minet 3 ’ multo magis operationes operabatur,& similiter,omne quodid 1 de illo plancta,plusquam planctae: si ergo temperetur ex plad^ ta.qui ex ea est: dicimus quod in operatione estfrigida,St si iterdd 1 temperetur planta & animal in comparatione ejus > repedetur fr 1, gida, & hunvida.
Capitulumfecundumt de generatione mineralium.
TMcamus ergo de generatione mineralium : dixerunt oute (t | quidam quod natura mineralium omnium est argentü viv»* 1 cum sulphure,& dixerunt quod ex quo sive radix ipsorum mid 4 rallum est argentum vivum cum sulphure. Praeparemus ergo t 3 dicem , don^c perveniamus ad ramos,&causa istius operatiod 1 * est,quod iplbrum consideraverunt naturas corporum mincralid 1 * 1 superficierenus ,nam in profundo si relpexistent secreta natus*' nunquam incidissent in tales opiniones: dicimus igitur, quod d 3 • to quod argentum vivum, & sulphur sint prima naturalia corP® rum mineralium ante congelationem suam, tamen post conS f .
(i*
donem ,&argentum viytim,& sulphur, impolsibile est ex is y corporibus mineralibus generari, nam congelans suum codZ^ laudum jam iplumalrcravit insuam naturam, cujus cXemp' 1 ^ est de compositione saponis,si enim accipiatur aqua extracta 3 neribus,& oieum cumquibusdam-aliis, Sc decoquatur decoct’^ ne certa,gciieiatur ex iis sapo , &si acciperetur unumqtiod 1 !^ per ie, &i decoqueretur donec congelaretur, & postea labor 3 equis ex lplis laponern componere non poster: sulphur auteid primo erat aqua, natura eius frigida,ac humida.Sc postea con'’ sa est m aerem , cujus natura est calida, & hrimida: postwodd Vero in ignem cuius natura est calida,& sicca: postmoduna cuiniploigne temperavit se aqua, & suit compositio mastdb ,
fcerd 1 '

Art E FI us. 1 ®/
feminae; & dicimus ergo quod dato quod natura, sive radix tm-
n erali um lit argentum vivum cum sulphure,non tamen debemus accipere ipsum,ex quo sunt covpora mineralia> sed tnagis de e- fnus ipsum accipere quod est; ex ipsis corporibus mineralibus,cujus exemplum est manifestum in plantis. Scimus enim quod ge *. c ratio plantae est ex aqua cum subtili teneo ,ut praediximus, oe tauten (i acciperemus aquam Lc terram, nunquam Feneraremus Pintam > non ergo accipimus illud ex quo est planta,sed lhua cX cj' J o animal, quod est ex planta, scilicet ovum iplius postquam «cintus quod illud ovum generatur ex terro subtili cummixno- ipsiusaquse, commendamus ipsum terra:, donec illud quod fet diminutum compleatur. Et dicimus etiam quod generatio Metallorum in ventre tente,6k hoc modo, cum sol agat in ista interiora , per cnliditatem suam calefacit terram, 8c remanet pars tpsius caloris in interioribus terrae > & cum ascenderit sol super te nam, & invenit, quod calor sit in terra absconditus, calorem -% similem naturaliter oportet alcendcve una cum parte caloris hoviter generati , cum occurrerit sibi aliqua pars aquae solvit 'Kam , Se convertit in vaporem, qui quidem vapor movetur ascendendo donec currat super ipsum calor proportionabi is; cum vero descenderit sol versus occidentem , diminuitur calor proportionabilis, donec condensetur vapor, Sc descendat distil- V laudo: Sole autem iterum oriente, caloreque ipsius iterum, ut prius, deficiente descendet iccundo distillando, sic quod non cessat continuo subtjliare,& distillare, donec totum oleum solvatur, quod in ista aqua consistit, & commisceatur ipsi aqua, totumque convertatur in oleum. Quod si invenerit aliquam partem sulphuris, Sc admitceatur; & si ergo fuerit quantitas aqu® aequalis quantitati ipsius sulphuris,ac paulo magis, scilicet quantum sufficiat ipsum incorporare, generatur ex eo aurum vel argentuur>8c sic de aliis fecundum quantitatem ipsius decoctionis: Si vero ferit quantitas sulphuris major quantitateipfius aqua:, generabitur ex iis corpus minerale , quod non erit de rninera ipsorum septem: jam diximus quod in generatione artificiali ipsorum corporum mineralium,non quaerimus illud ex quo sunt ipsa corpora: ’ c d illud quod est ex ipsts,sicut enä in ipsis plantis exemplificavi- : diximus enim,quod accipimus ovum ipsius piant«,5c consideramus de quo est illud ovum ,& postquam scimus illud esso ex terreo subtili cum mixtione aqu® commendamus ipsum tei- r ® , sic etiam in mineralibus accipimus ovum ipsum, & deinde consideramus unde generatur ipsum, & postquam scimus unde generatur, scimus enim quod ex iisdem oportet nutriri, scimus autf ni quod ipsum ex quo generatur ovum illud est admixtio sgnis cum aqua,8; etiam diximus,quod sine complexione maris Sc
O 3 - foemic

ro6 Artefius.
foemin*, nihil omnino generatur. Cum autem praeparem 115 ipsum prteparati one sibi debita, generatur ex ipso aurum, vel 31 ' gentum: 8i scire debes quod hoc non fit sine putrefactione,& lutione,sicut nec in plantis contingit,non enim ingredietur !up ef ipsum ignis sine hum.ditate. Illud igitur quod est causa ifig 1 ^ diendi, est calidum, öc humidum.uon enim adligaturnatura naturae sibi propinquiori. cumergO occurrerit humiditas solves tis humiditati ipsius soluti, adligatur humiditas humiditati,‘ c nos non solvimus totum compositum , quia si solveremus ipl*” 1 ' simul, tunc ovum corrumperemus ipsum, sed solvimus parte 0 ' post partem, donec illud, quod est contrarium natur* solven 1 ** recedat ä soluto. Et scias quod in hoc differt ovum planta: 3 " ovo miner*,nam ovum minerale non putrefit absque contriti 0 ' ne sive molitione ,non enim ingreditur solventis humiditas 1,1 ipsum absque molitione,propter adhaerendam partium ipsius 1° luti adinvicem. In ovo autem piant® si moleremus ipsunt c o { ' rumperemus figuram ipsius piant*,quae est in ipso in potent' 3 • ignis vero , ut praediximus, quamvis sit agens in corporibus, men aer,sive caliditas & humiditas est causa ingrediendi, sed q°^ humiditas ipsius aeris est contraria siccitati ipiius,ideo requirit 11 ncceflarir+aqu* ipsius frigiditas, quae temperet ipsum, & qnia^ quanonfixaturin igne sive terra, ideo requiritur etiam ncccn; 1 jrio terra,qu* figat ipsam aquam. Jam autem s*pe diximus |l1- perius, quod generatio non fit, sine maris, & foemin* conj llsl ctione. Ignis autem Sc aer sunt masculina, aqua autem 8c te r ‘ } sunt faeminina,& ignis est masculus aqu*,5c aer est masulus tef s f sed ignis non admiscetur terr* absque mediatore aere, est e 0 ' 1 ” aer propinquus ignis ratione fu* cahditatis, & est vicinus aq^ ratione fu* humiditatis. Jam autem diximus frequenter, qu°" naturam natura amplectitur sibi similem: aer ergo ratione si' r * concordia, cum utroque factus est concordans inter utrosque % e ' iterationis,similiter vero aer contrariatur terr«,secundum ritra^ que qualitatem: est enim aer calidus & humidus,ut pr*dixiw°^ terra autem frigida Sc sicca, aqua vero ratione fn* frigidi« 0 * convenit cum terra, ratione vero fu* humiditatis convenit aere, aqua igitur inter aerem 8c terram est medians, Sc conc° r diam generans. Manifestum igitur est, quod aqua 6c ignis n° copulantur adinvicem, sine aere mediante in una extremi«'^ & etiam sine mediante terra in alia sua extremitate : & ho £c quod volumus. * .
Quia iesitur jam declaravimus, ovum minerale generari £ igne,& aqua,Sc etiam per consequens,ex iisdem nutriri, ig n * sV a rn , ut pr*diximus, est masculus > aqua vero est femina ■, tut« ^ . nostrum nobis investigare istum rnaseulum sdonec inveni 311111
‘P
iuni-

Arteeius
207
yfiiift.' Jatnautcm diximus supenusc|uod corpora mineralia sunt e natura terrae, cujus natura est frigiditas, Sc siccitas, <juod quan~ ignis in into t*st modica. nifi in potentia minor quam ad gra-
cujus nauua um - - ,
ir>fo est modica, nisi in potentia minor quam ad gra-
adejusnatn- : & humidae
dum sceundum,quoniam de vegetabili actu veniunt sdejus "aru ra mfrigidam, Schumidam,Sc quia naturae frigidae & humia [ lcs quartae sunt frigiditatis, & una caloris, & >>ia etiam quarta Gast ’ 1 ' 5 e« profunda,111 illis tribus partibus siccitatis, ideoque alcest- dendutvi est ad tertium gradum, quod est animal,&qura natura a ®'nialis,ut prtediximus est calida, Sc bumida, maniteitumelt lgt- tUl ;.quod sint tres quarta- caloris, & una quarta humiditatis: ied animal quando completur est commixtum > Lc temperatum
mirm gi ossum, cum ipsius subtili, icsc o non est illi motus a deor- u m,ad sursum;ideoque accipimus de animali illud,qu®dnon compscuir, 8 c commendamus cucurbitoe,& alembias,ad dittulan- dum.Se distillamus primum aquam,cusus manifestum est albedo, l§nis vero occultum est rubedo,deinde destillamus aerem, CUIUS Manifestum est citrinitas, ejus vero occultum est viriditas, & recanet ignis in ipsa terra. Accendimus ergo super ipsum for- tiorem ignem sine pietate, donec extrahamus totum ignem ater,
W mortua nigra,in qua non est vita : postea fervamus ipsam a- quam scilicet aerem, S- ignem, & unumquodque in luo vale ad horam conjuncti° nis : & postea accipimus terram istam & jungimus super ipsam ignem, donec facta sit alba 8c postquam ita fecimus,accipimus de unaquaque adinvieem istorum partes aequales,& commiscemus adinvieem ea: Sc quia ista aqua est atqua- liter composita ex quattior naturis. Non habemus timere in nostra operatione,inde ad si curramus acorruptione. Tingitur enim cum suo igne,& ingreditur in suum oleum, & praeservatur etiam a combustione in sua aqua .figitur in suam terram, aqua enjm est adligataterrs per suam frigiditatem, 8caer aquae per humidita- tem.igms acri per eandem, verbi gratia ,ex compositione mar- tis qui est calidus, & siccus cum Jove frigido, & huiyiido genC- tatursol. Sed scias quod commixtio est duplex, est enim com- •nixtio totalis & particularis: Particularis est,cum commiscetur corpus corpori, sed spiritus non commiscentur adinvieem,sicut Accidit in istis corporalibus fufibilibus, in sua commixtione, cum lola ignis fusione: commixtio vero totalis,cum commiscen- *1*1 cum temperamento corpora corporibus, & spiritus cum spiritibus. Hoc autem non fit sine putrefactione, modo autem ostendamus, quare dixerunt lapientes Antiqui quarum una pars istius elixiris cadit super mille, unde secretum est,quod quodli- «bet subtik occupat loci sui septuplum respectu loci a grosso oe- cu pati. U na autem pars caloris convertit lunam in Solem,& hoc »utem si fuerit accepta de mincta, ergo si fuerit de re vegetabili
O +

ro8 Arte f jus, *■
yna pars convertit 6. partes Lun* in solem, si vero suerit de ani' jwata.una pars convertit 36. partes, & hoc in primo gradu subtil*' tatis, sed si suerit in secundo gradu, una pars convertit 138. si* 11 tertio 2-8. & si in 4. & ultimo gradu iterum convertit ceitt* 1 ,' pium ejus:& hoc esi quod volebamus. Jam enim determina' 1 ' •mus de generatione corporum metallorum sufficienter , &ho c tam de naturali quam de artificiali,Se cum hoc complcvirn* 1 ® jstud capitulum-
Caput Tertium.
Incipit caput terttum>in quo agttur de generatione planii'
rum en mineralibus ,&fimilitet degeneratione ant' multum ex plantit , & de adhgamento Jpirttut tpß? planta cum planta , enam alligatione anima ipso animali.
P Ostquam diximus de naturis aequalibus, Ai inaequalibus, 8c ;
elementis scilicet superioribus, Sc-inferionbus in primo capit 1 *' ■ Jo,ac etiam de generatione mineralium in fecundo,dicemus >** j promissum esi.in hoc tertio capitulo de plantis animalibus, 8 c cV j rum generatione- Dicamus igitur sicut in primo,quod tcmpef 3 '; vit se aqua cum terra, & generatur ex iste temperamento pets 3 ' deinde temperavit se aer cum petia.Sc generabatur ex ea terra manifestum est ejus frigidum, §c siccumrcjus verooccultum.cal*' dum.&huimdum: postea vero cum ista terra temperavit se ä ' qua: iam autem superius diximus frequenter quod natura nati*' ram amplectitur sibi viciniorem, Humiditas ergo aqutefuita** ligata humiditati aeris. & frigiditas aquae terra; frigiditati,hui^l ditas vero aeris fuit adligata calori ipsius. Cum ergo ascendit se' orientalis,calor ipsius aeris adligatus calori ipsius solis,neccsse c f ■ go Habuit se extendereilla planta, & crescere: & quia iam di**' mus.quod frigiditas aquae fuit frigiditati terrs adligata, afcersd c ' vuntcum ipsius aquae partibus partes subtiliores ipsius terra:, ^ temperaverunt fe ,6e commiscuerunt fecum ipsis partibus aq l,# ' & generabatur ex iis ovum ipsius planta;,in quo quidem ovo > c ' rat plaqta potentialiter: postquam vero pervenit ipsum oviise @4 terminum sui variamenti, abscondita esi ab ovo sua hunise 1 ' tas,qua nutriebatur,& induratum & exsiccatum est. Posiqu 11 ^ cigo scimus quod materia ipsius ovi est admixtio partium ter 1 '* 6 subtilium, cum ipsius aqup partibus/cimus ergo quod ex iis op ot l tuit illud nutriri donec illud quod fuit in potentia reduceretur 1 actum, & generaretur ex eo planta, cujus flores, fructus & se 1 1 eflentexipso.Sed differt illud ovum ab ovo miner* m boc,q u °., non indiget trituratione, ad hoc qwtod humiditas putrefacti® 0 ^ ingredi possu partes ipsius, ejusque partibus commisceri; quod "
ter<' c '

2.V9- -'s oten
tereremus ipsum, corrumperemus formam plantte, in ip opoten^
tiaüter existentem ,6c converterentur foliainnontn > ' ,-
} ar >r 'm partibus ovi ipiius planta: erat tanta conipat '°j c ! T- , heret humiditatetn ipsius subtilis admisceri humi £
torporis solvendi; Sic ergo constat (ubstantiam ipsius p an■ sistere ex partibus aquas admixtis ipsius tente par« us-u i
^osautenv diximus in prscedentibus, quod planta e u Q
delicatum ipsius miner®, & [quod generatur ex temper a qu$ cum eodem. Hsc igitur est generatio
AD LECTOREM.
8^ R axim theoriapriscisgenuit, & aliquando o~ ptu admiratio, Iris admirationem, Irin comem- piatio esi feqtiata: in Didascalicis autem prior pars obtinete videturSatie & hunc ordinem Artefius imitatus est. Descriptis enim iis quanecejsaria e-
r ant, ad natura cognitionem, adartgmnuneaccedit. Sed
quoniam odfxiW dptw, dfoax#* ttoMtw hcckw uSpo-ta. Seu/ ewripotor is»m. ideo anigmaticus hoc tertium caput descripsit , ejr quia ludam Magic ws. p$ec te moveat > Lector, comparatio de damonefaäa : Sic enim pridem Stephania ad Her a dum : «aSe* oronmas de subtiliatione,
cujus rationem reddit hts verbis : ha. ksoptpctviLsn tis vkne.
U) ypvnairat jJ.oini >y orvdb y.a, itj vrvparof &p \( , xst yjo)u.a, AicCn* ;tj •zrvetyMuripc], ys)neu, ngu KttSiKTiudshipov '■ chriS 1 » a{ i7rt7rii'ovin <r csfaa, ae totZp S'Mjj.ovm jyTav i7ni<rifXpyAvav, Chara jieres autem Auttori huic familiares fuisse in velandis scientiis, testatur etiam R ogerius Baccho, de admirabili potefiat e artu & natura,' Horum ergo formam ne defpi- cias , f orte entm aliquid significant, non enim omnia qua m sgur'is ponuntur significare aliquid putanda sunt: mul- *d enim propter illa qua significant , ordinis, & connexio - m gratia sunt adjuncta. Salo vomere terra proscinditur { e nionitumvelim, qua hoc in capite scripta sunt, ana- l°gi»e omnia sumenda esse, & de nulla re minus quam de ma gia scripsisse Artefium, quod & forte aliquando adno- lationibus deynonfiravmus,
O i De

1IO
A R T E F I It S.
De gene satione animalis.
f" 1 Eneratio autem animalis ex planta est, fecundum quod nas*' ^vimus, si Deus voluerit, quod quando putrefit plauta in veH' tre ipsius animalis, separatur ejus subtile ä groflb post ejus puO c ' factionem: & quia jam diximus, quod natura ipsius piant* el -
frigida & bumida, &quod ipsa generatur ex temperamento*' qua:, cum partibus terrae subtilibus. Facta igitur putrefactioni separantur partes terrae grostiores a partibus aquae: 8c quia natU' ra aquae est frigida Lc bumida, ut praediximus .temperavit se un* pars istius frigiditatis, & humiditatis, cum parte una sibi aeqi* 3 '* caloris Schumiditatis, in ipso animali existente ,&generatur ipso temperamento natura ipsius animae, quae est natura sequab' tatis, reliqua vero pars ascendit ad cerebrum, ex qua generat^ natura ipsius sensus : 6c quia ut diximus tres suae quarta fuerufl* lux & una obscuritas, manifestum est ergo q uod in natura ipsi u . s senius, natura lucis tenebris dominatur: repercutitur lux illa»* parte tenebrae ad cor, Se illuminat ipsum , & hoc si fuerit anima« erectae stattn«, non habet sensum in ipso corpore latum, in q l,<) adunetur, sed spargitur per ipsum corpus, & haec est causa e& carcera animalia non discurrunt ut homo. Comparatio ve rfl corporis humani consistit in quadam commixtione aequalius naturarum, cum inaequalibus. Naturae vero aequalitas, confisi' 1 in compositione hominis »in duobus: quorum unum est aequas tasadparens sive exrrinseca, aliud est aequalitas intrinseca, &*** natura ipsius animae, de qua praediximus. Qualitas autem ad' parens consistit in aequali compositione ipsius corporis » ex qu^ tuor Ijumiditatibus, quae sunt (anguis, & est calidus & humid** de natura scilicet ipsius aeris, & cholera calida & sicca, fk natu s * ignis, 6c Phlegma, cujus natura est frigida, Schumida de natu^ ipsius aquae , & melancholia frigida & sicca de natura terr* - iEqualitas ergo istorum humorum, est caula conjunctionis a fll mae cum corpore, si autem corrupta fuerit «qualitas adpare®* corrumpetur per consequens ligamentum animae cum corpo fC ' & accidit animam tum ä corpore separari, & h«c qui dem sep*^ tio mors appellatur. Hoc atitem nö contingit ex quolibet rece fu ab aequalitate nisi forte fuerit notabilis in quantitate : si *^ tem fuerit ista quantitas parva, accidit exi hoc fortassis do & perturbatio , donec per medicinas convenientes ad litatem iterum reducantur : & fortasse sunt quaedam infirm> tat * ex quibus adjungetse diabolus humore egrediente a tern l lC m mento acpertuvbante ipsam sanitatem, & hoc maxime acc' ^ jn infirmitatibus ex cholera provenientibus, cujus causa est »

*juia enim , ut jam t
Art e f ius. rn
., ut, am diximus, natura ipsius cholerae est calida, 8c
1Cc a, ut ignis, corpus autem diaboli ex duobus eft compositum, C1 licet igne Sc aere : Sc nos diximus in praecedentibus, quod o- 11111 e subtile ingreditur in omne groflum, manifestum est igitur,
C " m ignis fit subtilior acre quodadpanens corporis,ipsius diaboli c . ‘ lcr > ejus vero occultum est ignisiSc hqcest causa occultationis 5) lls a b humanis aspectibus, cum medium, per quod videmus o- j . n J a > sit aer, qui estconjunctus oculo nostro. Cum ergo interius . -aboli sit <de natxtva ignis, manifestum est, ipsum contrariari Sc nistticari ipsius animae naturae, quae est natura aequalitatis: cum ^'8° accidit corpori aegritudo de natura ipsius choleras incorpö- c > & quia diabolus ad ipsum occultum est de natura ipsius cho-
C1 * a d)ungit se cum cholera, 8c augmentatur e jus dominium fu» r er aliis humoribus. St tantum potest prsedominari,quodrcce<St j 1 ’ 1 * 3 a corpore, & separatur abeo. Sed qui sciret facere desecn- ue,re ipsum lumen,cuius natura est contraria naturae occulte ipsius diaboli, tunc corrumperetur perfectio ipsius diaboli, Sc destruere» tUr > 8c recederet ab homine infirmitas, Sc rediret sanitas, & staret homo quietus, Sc pacatus. Sedmödusper quem homo facit descendere spiritum ipsum, est ut sciat natui am Planetae cujus spiritum quaerit descendere, Sc colorem, odorem, Sc saporem ipsiusr postea praeparet adparens ipsius corporis, cum colöre , sapore 3c odore supradictis: ut qualis color est accipiat vestimenta illius coloris, Scaperiat occultum fui corporis cum natura Sc sapore , Sc quod accipiat cibum confortantem coi pus suum a vatiamcnto.Sc accedat ad gradum aequalitatis, Sc illud non debet latere ipsum, qui quaerit facere delcendere spiritum-. & non dimittat, nec cesset 3 ' u "ouee faciat stomachum suum recipere cibum illum, ac non abhorreat, Sc non adpetat alium,qui prohibeat ipsum ab ad- utu ipsius, Sciit in qualibet hora ipsius Planetae levatus directe, umiliando se 8c rogans creatorem, ut compleat voluntatem am , 8c cum complebitur voluntas sua, & desiderium, reddat ur ss US ct U ° c . rearor '' Postea adspiciat cum ingredietur stella illa, Postf° ^ U ' % n '' llt ston ingrediatur per Planetam contrarium: p ea faciat de corpore quod est de Planeta illius crucem , & sit d/ orata a summo usque ad deorsum, & erigatur super duos pe- su S ’ ^ ec l uitessu pe r figuram quae est conveniens rei quaesitae, ut . P ra leonem vel serpentem pro bello, sive victoria, vel ad faci» udurn timorem inimico: vel super avem pro salvatione de magnis laboribus, vel super cathedram quaerendo exaltari. Causa r ” teiT1 quare nos accipimus formam crucis est, ejuia nescimus t m <jui adsim ilatur spintus cujus descensum quaerimus,- nos au- ' c ltnus quodTpiritus est res creata, Scomne perfectu est cor- Us ' Sc corpus habet longitudinem Sc latitudinem, ad tnodü crucis,

HZ A R T E F 111 S.
cis, non autem diximus in praecedentibus, quod natura quaelibej; naturam amplectitur sibi similem:ha:c est ergo causa,quare fig“' 9 crUcis cseteris figuris praetulimus in hac parte, Sc si quaeris aliq u °* subjicere ut tibi obediant tanquä servi suo dominö haec est figu^' OllXOOI L ver, I. Postea si fuerit homo, & no veris stelis dominantem in sua nativitate, facies figuram illius hominis“* minera quae est de parte illius planetae, in hora sua > 8c sic adlp* £ '‘ ens ad signum stellae sibi contraria in natura,Sc sit cum ipsa in 'P' 0 signo, Sc si fitilla stella infortunata, postea ponat istam figura* 11 quaesit ad primam OVI 2 LI ver. II.
Et fi non fuerit ista stella praedominans, faciemus septem fig^.' ras, de septem petris, quae sunt de natura septem plantarum, & 11 sint istae de natura Saturni arsenicum dcnatura Jovis magnes “ c flatura Martis rubinus de itatura Solis alumen de natura Vene* lS ' Mercurij luna: christallus.
Post de quolibet fiat una figura, in hora fui Planetae, Sc cum lapides respiciunt crucem in oriente, videmus quod figura in n“' tura animatur,& cum adligst se spiritus ad ctucem habet potest^ tem figura humana, supra figuram illam,sive fuerit homo,sive fl? homo. Postea accipimus thuribulum de minera illa de qua fo 1 ' mus crucem,Sc sit perforatum in summitate ne postit fumus eg>' £ ' di aliunde, postmodumaccipimus lectum nitidum 8cmimdün“ 1 ’ opertum ; sed sub divo, Sc adsternatur herbis, quae sunt de natu (, ‘ ipsius Planetae, cujus spiritum quaerimus, Sc non sit in illo loco * liud, neque longe,neque prope, & accipimus etiam fuffumi?. quas sunt de natura illius plantas Sc ponemus in thuribulo supra“ 1 cto Sc situetur, ut salire'postit sumus directus per foramen ernt' 5 ’ Scsiant omnia siipra dicta in hora planetae, cujus quaerimus fp* 1 tum descendere: postea adligatur spiritus superior suo simili, cui“* exemplum est, quasi cum accipimus duas candelas accensas, q“ 9 ' rum una extincta, de directo supponatur alteri non extinct® ,*^ quod fumus ab inferiori ascendat ad superiorem, descendit fl“ 1 ^ nu a superiori ad inferiorem, Sc accendit eam, Scest modus fi V endi descendere spiritus. Cum ergo delcenderit ipse spiritus % est anima,animalis sive spiritualis, Sc invenerit corpus praepara*“’ Ut praediximus, penetrat in ipsum, Sc adligat se animae corpo*" 8 / quia seilic. anima corporalis est occulta in quolibet corpore, P r “ pter similitudine unius istarü animarü.cum alia innatura. Si v< corpus non fuerit debite praeparatu corrumpit ipsum & dest r “ ( postea revertitur ad locü suü.Sc tdam oportet ut solvamus d c c pore de quo facta est crux,cn aqua aequali innaturis ipsius p utr t , factionis, quousq, se temperet fuS anima corporalis cum fuO f .p pore: deinde illud suffumigamus cum fuffumigio.Ut adliger“*^ fius corpus cum suo elemento,Scerit'causa eadem,adliga n,ent '

ib et
TUf*
|U0*
ura-
]at*
sd«
'ici-
ipso
a* 11
'cmJ'
»fi
5 ijC
:riS»
ist'
nr
&r
od
;Cl'
-l'f'
!o"
ist 1
l»!i>
Si'
;i5l
ist'
ju S
,S'
;1H
c>'
e'
u>
ii,
0’
tO
it»
0 (
C'
it'
il'
io
rst
Arteiius. ii?
corpore inferiori quousque adplicet fe ad fui simile, Sc debes scire
'JOod quilibet planetahabet dimidium fineni)& dispositione suain ptopriam^ostmodum si ille cujus dispositionem qu®ris,habuerit eilam dispositione generalem,erit effectus majorSc fortior.Sdcias S u od nonadligatur anima spiritualis cü anima corporali, nisi per Otodü sirmlc iste & illud est unü de maximis secretis, sed adliga- f^entii anim® spiritualis cü spirituali,qu® est anima ho,min'S> pet * tum modum fieri debet ; quia cum Planeta pratdominans cujus- tuet nativitatis , disponit ipsum inbora adligamenti anim® cutn 0° corpore, cum vero mutatur corpus, de corporeitate ad fpiri- 'Oaiem.ut si fiat corpus spirituale > deinde ad animalitatem, ut de P'rituab fiat animale, adligatur anima cum suo elemento, 8c vt- ct > & cognoscit quas prius videre non poterat > nec cognoscere.
O' autem planetaprasdominans alicui nativitati, fuerit infortuna- tUs, infirmabitur ille homo , quandiu prardominabitur vis ipsius «Otporis viribus ipsius anim®, vel etiam fuerint ®quaiia, sed post- SUam adquisivit anima prtedominium supra suum corpus ex tunc Sc nocere non poterunt illa infortunia, nec accidet sibi cxhoc impedimentum: Posteaquam vero sciverit illud, accipiet indumenta qu® s unt in colore convenientia, Se cibaria, Sc adsuescetse illis-ci- bariis, donec stomaehum suum faciat illa recipere,nec alia adpe- tat, adsuescatque paulatim, & paulatim, scilicet primo comedere semel in die: postea in duobas diebus semel: postmodum in tribus, donec pervenerit ad illud quod postit scmeltantum in octo diebus comedere absque taedio & fatigatione desiderij, & perve- niet ad qussitum: postmodum vetp scias quod descensio spiritus est duplex: Prima est descensio liste descensionis, Sc secunda obe- dienti®. De prima dictum est sufficienter, descensio veto obedi- enti® est promptitudo servitutis spiritus descendentis respectu e- )us, ad quem descendit ad peragendum ejus voluntatem, sive ex- P endum: Sc ex maximis secretis etiam quod homo sciat, quod o- J r ' ne gtostvim fit subtile., Sc omne grossum fit spiritus, Sc omnis P. u ' tus fit anima ,& subtiliatio sua dividet se in duo, videlicetin ud quod imitatui' in aliam naturam, cum combustione ignis ac ementi, Sein illud quod non commutatur per combustionem I™. operatur tantum , Sc hoc secundum est quod qu®sierunt hdosophi, Omnia enim qu® indigent sublimatione de rebus con sectis sunt tria videlibet corpus corporale, primum minera < u l°s subtiliatio est de suo exteriore ad interius, secundum est corpm spirituale, id est planta cujus subtiliatio est de utroq; simul, tertium est animal cujus sublimatio est a suo interiore ad exterius si Deus voluerit.
JE xflicit CU 'its fast tnti« Majoris.
PHILO-

214
Nova Disquisitio
PH1LOCHEMICI5 HELIO
PHILUS A PERCIS PHILO-
chemicus. S,
D afferendam veritatem artis chrysochcmicefqua**' quam ea multorum impostura pcslhne audit, prudentibus ac caetera doctis, quasi nulla estet,plane proscribitur) hanc disquisitionem instituere visu' 11 est, qua causae aperiuntur ejus difficultatis , ac quid sentiendum sit, certis indiciis ostenditur, Hel i a artis (quem vö- cant)in lucem producto. Itaq, patientemLector huic disquisitioni aurem accomrnodabit.dum quid sibi Helias velit, perpenderit» ut metallorum transformationem rectius intelligat.
Constat inter eos , quorum sententia chymice adversaria est» nullos magis obniti, quam Physicos & Theologos. Utrique quS ex principiis & fontibus naturae hauriunt, quibus efficere conati' tur transformationem metallica partim «^mer*ii este, parfim or- dini creationis adversari, in progressu ipsius tractationis disputabimus. Quae autem mercTheologica lunt,& cum principiis phy* ficis parum aut nihil commune habent, ea paucis nunc profando quasi delibabimus. Sunt autem fere duiim generum: ab Exempl 0 «usu. Exempla singularium & universorum.
Prioris generis argumentum praebet hujusmodi.
Omnes fctenttx naturales ac Itctta not se fuerunt Salomon!' Suentia artts ibemtcx , tjutt transformationem metaUorut» docei , Salomoni fuit tgnota
Ergo fetent ta artis chemica,de metallorum transformati*' ne, nec naturalis, nec htttaputanda eß. pRopositionis vis tnde dependet, quod omnium mortalium sa* pientistimus suerit Salomon, non solum recti judicij excellentia, & actione ac prudentia politica, sed etiam,quod de omni quaesito rerum naturalium & contemplationis physicae disseruerit, * Cedro Libani usque ad hyssopum parietis, & de jumentis, volucribus , & de reptilibus, ac piscibus: unde Reges universae terr£> & imprimis Austri Regina illa sagacistima ( ut priscis olim Phil°' sophis apodcmioisusuvenitjad eum audiendum accesfit.z Reg>4' 10. Itaque major propositio videtur
Minor multis probatur argumentis. Nam ex sacris liter* 5 perspicuum fit, (contra quam chymici nonnulli hallucinantuf) Salomoni divitiarum affluentiam tantam, nonquidem ex chy* mia, sed ex innumeris provinciarum locupletistimarum tributis» Äactionibus, vectigalibus, Regiis donationibus & largitionibus
constiti^’

De Heua Artista.
maxime veto ex auro Ophir Thar-fis advecto. at h pr® auri copia argentum viluit, cujus tantum, quantum ?tflctlapidum, Hierosolyma:suppetebat. 3. Reg, 10. Quod 1 h*c auri affluentia domi nascebatur, aut ullo artificio chymi- f? P ar 3 ri poterat , quorsum foris quaereretur peregrinationis 'tntialisper maria periculo ? quorlum pretio animarum redimietur pretium terrenum, quod domi gratis habere liceret?
' c enim 2. Patalipom. 20. legimus, naves attritas sub Josiiphat ultione. Consequens igitur, Chy nuar» Vanam eile, ac Proinde nec naturalem , nec licitam. Respondemus ad majo- propositionem, eam «zrxSf admitti non posse, sed cum con- ‘hone esse intelligendam. Pendet enim a circumstantia optio- ' S & Voti, quo Salomon nec gloriam, nec divitias, necinimico- Uni animas sibi, nec long*vit'atem postulavit, sed moderandi P°puli Sapientiam. Etsi igitur ei Deus ad sapientiam ultro etiam S'oriam & divitias adjecit, quantae Regum nulli contigere; ta- m «n longe est diversa sapientiae eius donatio, ac divitiarum adjectum. Illa enim non studiis disciplinarum & institutione par- ta >sed plane SwiiTM fuit, & extra communem rationem colla, ta. Divitiae vero communi ditescendi mote adjectae, ex exactionibus & tributis, Sc auro cum Rege Hyram aliunde importato» Quod (i vero divitias postulavisset Salomon, loco Sapientiae,qui* non videt, Deum singularem ipsi monstraturum fuisse parandarum opum viam , peraeque ac exsorti Sapientia eum ornavit ? Itaque argumentum non tam diluitur, quam retorquetur. Hinc enim apparet esse aliquem concessum modum,& Deo non ad vertäutem ditescendi rationem > quii aurum & argentum nonmorc communi, sed per scientiam exsortem, SvMm», non Diabolicam, multiplicari postit, licet Salomoni, si relpicias conditionem ipsius voti, haec scientia atque exsors ditescendi talio perinde fue- c 'e 0019 * a «iue hodie paucissimis est pervia. Atque hinc suspi- b *' CUr fossilibus, Sc rebus metallicis, sicut devegetablii- biu bus expresse disseruisse non legatur.Lui veto sit du-
tal m , ’ muncrc vxstate exsortem scientiam rerum rUetallicarü n - e Vst Ua & ausum 6cargentü«uiltiplicati , non certe contra 01 di- j ’ ledex ordine natur*,seque postit, atq; multiplicatio solet fieri ^ Vt getabihbus: qu* ratio si cui ab ipso Deo immediate sive per ornines patefacta fuerit,is recte illam,natur* vestigiis insistens, tu r r^ arc potent. Qmcquid enim extra natur* ordinem & mo- _ m mfeipitur in hac arte ultro vanum Sc inconcessum esse ipsi- c t agnolcimus, & ultro talia aversamur ac detestamur. cuV CCUrrUnt ' Vev ° hic odunulli & ajunt non posse nos addere - lturo ad staturam nostram, nec capillum unum album aul guim fafei r.utcst Matth. j.Sc 6. Luc.u. Si igitur quod minimum

tiS No va Di s Qjn s i t io
muni est,non possumus praestare,quomodo transmutabimus fl’f' talla ? Responsio facilis est: Haec quoad nostram voluntatem >> dici,nempe, quod jurando per caput solliciteve cogitando nj» 1 tale ex potestate & viribus propriis facere queamus: interim dicamcntis naturalibus nihil vetat ex atris capillis facere albos: contra, sed ex ordine & viribus natura: ipsius, ut lippis & tonsor*' bus notum est. Simile huic est, quod nonnulli dictitant Dro clss' mistas adverlari.qui qua: in suo ordine & juxta luam speciem p cr ' secta creatit, ipsi velint in genus melioris transmutare. Verb 1 ?* Cadem ratione non licebit pyris poma inserere, aut lylvestria in cl ' curia traducere, aut fructus exossatos arte producere, aut ex ve f ' me bombycino papilionem elicere,& quae sunt id genus varia n^ tura: arcana, blos nihil hic contra ordinem natura: tentandu^ 1 1 este, iterum atq; iterum profitemur. Quod/i natura ipsa prpp rl ® suo motu metalla transmutat, utferrumincuprum, ligna in lap 1 ' I des,&c Quid ni licebit etiam artificio .naturae cernulo, corruU 1 ' pere formam unius metalli, & per natura: motum ac debita m c ' dia, pretiosius ex viliori metallo produc ere ? qua de i e postea.
Alterum argumentum ab xemplo est universale, idque hujn S ' modi.
S/ chrjsochimicum artificium altcjued esset, rjue rede dt^ scere liceret , ahcjuod ejtu fyefiigtum inscriptura, aut in t e ' limiijUitateextaret.
*4t ntbtl tale extat. £rgo,&c. '
J^Espondemus Scripturam non ideo datam nobis esieaDeO,^
L in (pecie doceat,quinam modi ditescendi sint liciti: Sed in
at’
nere satis este eam tradere: Nihil sine laboreparari: nihil sine ncdictioneDei (quod plerique chymistceplus fatis experiunt^f Neminem scienter esse defraudandum. Nec media cum lege P? & charitatc pugnantia esse lentanda: Deniq; non usum & pofc' sionem divitjiarii, sed abusum, & mentis depravationem darn |lä ' ri, ut perniciosa &Deo adversa,&c. Talequidemcum nih** 1 naturalem chymiam per se cadat, quod cum scriptura pugnet,e*'* te a legitimis ditescendi modis excludi nequit, licet in specie n 11 ^ scripturae exemplo, vel documento fiat evidentior: imo licet T* triarchae & caeteri, qui fuerunt divites,non ex chymia, sed alinn. > ditati fuisse legamur. Atque idem sane de tota Antiquitate potest. Etsi enim nullum prorsus extaret chymiae documen 111 ^ vel vestigium, tamen non efficeretur, nullam propterea este fuisse artem, vel propterea eam fore per se illicitam. Itaq; t° tl Q connexum est infirmum Sed respondebimus tamen ad mi 110 Quym Scriptura: studiose adhibeant non solum similitudines 151 tallicas, sed ipsi Dei servi res metallicas,insuper Se gemraarias tr ^ ctarint, fatis apparet, studium earum rerum,quatenus «uctum "

Dfe Hi i i A Artistä. , if f
Equimur, non posse m quoquam reprehendi. Quod ad fimi- uudines.ctrfeD. Paulus i.Cor.3. de auro,argento, & pretiosis la-
pidihiK
j"" s 'nfuroum-abeunubusmetallis, ligno, fccno Sc stiplilis,r ^hecotnljustibilium reium propositis Qi^am quidem similitu- J n em a fulminatione per plumbum factam, sicut Sc Esa.i. de ex- ^ratiöne ltionctai ia, cum Exeo suam, inquit, ad purump ut fi*
agit, quae nott exuruntur. Maneht enim in igne,omnibus
Tt,****/” ruam i auferam omne fi annum tuum ; qüamdui
t c°loginon mtclligunt i trtfic alia ejusmodi loca plurima) in- j Cr a crum, Ut ajunt,& saxum haerent. Quid veto de Mose dicen- a l ! tll,0 mni säpientia Aegyptiorum erudito; Heb. 7. licet majores p f 'hatus fit divitias,probrum Christi,quam /Fgyptiorum The* ^Uro s , Heb.tt. Nam veteres testantur f ut auctor estSuidas ) a<d | ' 0c 'etiani u(q; tempora Chrylopeiam inter /Egyptios fuisse ce- S Um; & ut refert Augtlrellus imperio Romano Diocletianuni x atte illa metuisse,ari Sybillinis monitis nec ne , nrirum cömper- UnihabettluS. Liettaütem qtioadchymiam in specie de Mose ni- "" constet, tameh aeneum serpentem jussu Dei Sc fecit Sc fudit: au teum veret Vitulum jussu Dei eoitlbrissit Sc contrivit,usq; adeo* htirispetstim aqu*. pdpulo bibendum ptöpinätit, Exod.32. Quod äri usti uspiam aurifices hodie praftdte postirtt, ut aurum comburendo fi« potabile, ipsi videnrit. Jam vero Reges Christum ado- Kntes.Sc Jurum , tbfo , mjrrhami Regrf, hamtnicfe, Deotjui Offctehtes; non frustra Magos* nempe naturales* donorumque suorum scientes & gnaros fuisse constat * sicut & Arabes hac ipsa scientia Chrysochymica leguntur prrediti, quorum nonnulla ad*, huc extaht mOriutnerita. Sed inquies, riihil haec ad Rhombu.nec- aum liquet de transriiutatione metallica. Age * igitur, vel ex S. crip uris a,iquid promamus, tincturaePhilolophorum nonabsi- joi e, Unde cohstet aliquid aurOpretiosius extare, aurificaetameri SNlrM. Habetur Apoc.li. V.t8 .urbem sanüarn sutffe auruni furum, fimtlem 9 tero f>uro : quae per similitudirteih dlctastum- , , at *j Excellentiam glöriae COelestisHitrOfolymse denbtant. Huic e deducitur argumentum: Si urbs estattmm, Sceadtsti estpel- ^|cida ut Vitrum, Ergo qUiddartt quod est fubsiaatiab & natura: jj r . e * ,e ^ pellucidum instar vitri *idque furrimutri apiterh glori® notat. Äntycedens verütn est , ergd & consequens * nisi yeli- 'Us Spiritum Sanctutn a tebus VaiiiS, puerilibus, Sc commentitiis ■mihtudiuem pretiosissimarum & verissimarum rerum desum- r "te,quod absit. Tale aiiterri aurum pellucidum ut vitrum,quod 8 summum spletidoretri estptimat * & itl sola ttrictura Philo-; Ophbrum extat Sc aParaeclso ita desctibisür* Metam, sute 9* eftr“ t,niiura rubea i (inquit*) tnse aftra aurt contineri
Jubflantta jixtt, incorruptibilis efientix, summa rubedmui 4 .Veli P tut/M

2i8 Nova Disquisitio
tujtts pullis croci tnfiar,fed toto torporemflarrubini bilis, i» modumrefina, translucida tnßar chrjfialli , fragil ut SittrUm, & fufyerabundantis ponderis. Ne quis igitur h# e ad vitrario», aut vulgares aurifices, qui aurum vitrificato purp 11 ' rant colore, referat, omnes velim apicem gloria: attendant, ss 1 * in scriptura hoc loco exprimitur, & per consequens nulla alia ss ' quam aurifica illa stiperabundanti & clarificata tincturae rube^ substantia fixa adumbrari intelligent. Itaque cum in hac re ni* 11 * praeter natura inquiramus, Scomnia metalla alia aliis citius in ig n f evanescant, & proprie solum aurum in igne durabilissimum sit, a 5 proinde perfectionis metallicae simplicis terminus: licebit sane 3 minus perfectis ad perfectiora contendere, adeoque ad summa 11 ' pulveris philosophici claritatem, in qua non est perfectio simple* sed multiplicata viribus, qualis est in tinctura rubea, sive aurea substantia crystallizante, ac omnia imperfecta perficiente, neU 1 "
pe ex Mercurio Naturae Sc semine aurifico connata, Via univn' sali. Merito igitur negamus conclusionem, qua infertur artific“ 1 chiysochymicum aut nullum aut illicitum este, non tantum pr°' pter ma joris propositionis imbecillitatem, sed etiam propter sub' sumptionis ignorationem, ut jam declaratum est.
Restat ut ad usum accedamus : unde Theologica promunt"* argumenta hujusmodi:
Nemo potest servire duobus Dominis, Deo & Mammon^ Urgo Chr iß tanis non licebit operam dare chrjfbchjymtcA' J^Efpondeo, huic simpliciter inter ie non opponi, led respest" v abutentium , & quatenus duo haec inter se (unt contraria. alioqui nullis Christianis liceret esse divitibus. Non igitur poslb' mus servire Deo & Mammonas, tunc, si demergimus animum^ cor ad thesauros corruptibiles iis fisi: si malis & iniquis in pro*' mum artibus opes cumulamus : si denique male parta, m- 1 ^ possidentes, dispensamus pessime, qui mos est hodie toto mund 0 vulgarissimus. HmcApost, l.Tim.6. Qui sciunt ditescere, i 11 ' quit ,inctdrtnt m tentattonem & tuqueurn, Qy cupidttateS mentes & damnosas,qua demergunt hominem in exitium <-e interitum. Siquidem radix ommum malorum efl pecu»“*’ quam qutdam dum appetunt , aberrarunt dfide, & felffi! ttansjixerunt doloribus multis. Haec vulgo usiivcniunt; mul tlS etiam psetidochymistis causa fuerunt, cum secreta Natu ree pes e indagare non possent, ut sese dederent malis artibus, aut etiaw licitis ßcdiabolicis mediis se ista adepturos sibi pollicerentur,q u °' tum finis est juxta opera illorum. At idem tamen Apostolus n° omnem divitiarum usum tollit, aut omne studium parandi op cS ex benedictione Dei impedit; Addit enim: lis qut divites fu^ in hocjeculo, Aimzncia, ne efferantur antmo , neqffem P e '
n* nt

, De Hem A Arti st Ai
.J^ Kr ‘ n divitiis incertis,fcd tn Dea ‘e&o > qui f rabet nobis #- n fi* co P , ose adfruendum & castera quas sequuntur.
^Rursus instant, & verbis Salomonis nos urgent, sic orantis;
^; ilat(. ?/i & d&ttias ne dederis itothttribue tantum
■fl u mea necefiarta : Ne fortesatiatus illiciar ad negan & dicam, Quis efiDominus IPrOVCrb. ;o.&C. tigo nrc no j,j s divitiarurn affluentia per cbvysochymiaih parta p e effe utilis, Respondemus nonquidenl nos Salomone es-
^Pnidenriores, & iliis ipsis divitiis abusum este scimus Salomo- Co m - ti Deus supra omnes Reges, communi ratione divites; ta ” Ce ^' t ' ade o eft'erus& ptocax est humanus animus : Jntenni t j abusus non usus illis Verbis taxatur, Sc scimus in Deo glo*
°s este Patriarchas opibus sibi datis , & ista non secus este;
] >am ut cuique est animus. Sed & certis de Cattsis factum credo; 'Uiomrnuhe fidelibus chrysochyntid antehac nondum inno- led in iEgyptiorutn ac infidelium manibus fere haderit. Animadvertendum tamen est, distincta este tempora . Sc ficht A-- kNst. t.Cor.y. inquit: Hoc autem ajofratres, quoniam tempus c y at racium est mpoflerum , utqutbabent uxores ßnt ut note ^•sbentes ; qui fient ut non flentes i qui gaudent ut non gdU- ; qui emunt Ut noti obtinentes ,■ (S qui utuntur mun- {*«» ut non abutentes : Ita pro diversis tasibiis aliter atque aliter contingere poste statuendum est. CerteTaulus ipse Phil.4.. ^oShifle fi dicit deprimi , nohtjfe item abundare^ initiatum xbtque^S inomnibui eJJ e , & ad saturitatem, & ad ejuntio- ““fl^ndantiam, U ad inopiam. EtDommus nO- er J Esus Christus,qui propter nös pauper factus curri esset dives; ,,® s ‘bus paupertateditefeererrius, nempe divitiis spiritualibus c ‘ s° r-8 ') ca lu ncceffitatis sublevatus est thesauris Magorum, Postea ä piis hiationis & mulieribus i« Quid ergo vetat piis idem contingere, ut exsorti cti- Uuro^ e btbleveutui per artificium Chrysochymicum;
ue bi s em ^° l<: f' ata st | ophen Tragardi* claudet Antichr istus ? Sed ladic !** P r * > g r <flu dijudicationis 8c disquisitionis Helis: nonnul- ChniV ntUr ' ^ e g amüs iguur Chysochymicum artificium homini '? n0 Perse illicitum,aut: non naturale, adeoque nullum esse; qUod fiat demonstrandum. ' ■
j* c P^hcis prslibata volui, Lectos amice, ad eorum' retun- dica ^ j° Cu ' as > quas hiulti pet ihscitiarri spargunt,ne per li vorent m > de rebus incompertis judicium , ut cccci de coloribus fe- Tuum erit quidque rectissimum sequi, & compertis incornpertis nön anteferre,
Vale.
NO VÄ

\
210
Nova Di S qj.ii s it i ö
N O V A Dt S QJf 1 S ITIO
De
HLLIA APTISTA TfikOPtiASTEÖt Super metallorum transformatione, «See.
Auctore
He libphile A Percis Phtlochemicb. Huippus Bombast Eremitanus ille Helvedj* qui se AurcolumTheophrastum (forte more AcS“ mico, atque ab arte quam factitavit) & quidem | racelsum , ut conjectura Fert, gentilitio nom^F Germanico ^hohktlbtlM ducto, nuncupat, priijs (quod sciam) Helix cuiusdam arristx post se venturi, inlibris mentionem facit, quos de chypiia & rebus mineralibus , psit; qui quidem Helias nobis sit occulta patefacturus,sicut & ^ xander a Suchten succenturiatus iti suo de secretis Antirnoml bello eidem adstipulatur, scribens, libros thymicos perHeli 2 qui venturus est, nobis aperiendos este. ,
Hac occasione ductus Disquilitiohem de Helia artis & ^ tallica metamorphosi instituere volui: Ncrhpc, quidnam H £ ' ; nomine Spagirtis significet ! QuX tempora ei assignet; &C, inde emolumenti sit sperandum Deinde productis adversus"; gelij & Fercti) JcsuitarurU opiniones , rationibus & CJtperim c ^ ostendemus, nori omne, quod veteri proverbio dicitur,olcm"j. Operam perdi > quod in studium Chr yfochymiS impcnlum si^>
i attinget,
Etsi autem, quod ad Hclram Theophrafteum attinget, di^jjj (itionem tantum ejus molimur; tamen interponere judicium % dubitamus, ubi Theophrasti authoritas Vacillat,aut nobus sisf,. cta est. Iuterim quae natura: cohicntanca,& multorum exp £|1 j, tia, multoqUe ulucomperta ille proftrt, quatenus fidei nof^j versantur, accipimus: ipsum Fato functum divino commitd^ judicio, ncc nili caute & cum judicio legendum arbitramur. { „ Quod igitur ad Heliam artificem attinet, bifariam fere Theophrastus in suis libris loquitur: Semel in genere, ut lib^;, Mineralibus e.SS.cumde vitrioloin haec verba scribit: A
isies e si Dem pateßenßntt , quod autem majoris mome» 1 (nempe transmutatio in aurum) ‘vulgo adhuc latet , us% ii jjs ha an iß a adventum (quardam Exemplaria habent, aufaß" , terr Helm, quando ts "venent ) Quibus explicationis ergo 2 ^ JT.que enim artes Heltdm habent , ac de catero tntelliß 1 Hsc ille,' quas indefinite Sc generatim dicta,nemo non ad P e ^, dos temporum referenda intelligit,quibus ad luam ^

DE He ti * Art ista. izi
m & maturitatem omnia perveniunt. Ttaq; de naturae abscon- 'tiSjSc artium arcanis perinde accipienda videntur,atque inEvan- § e 'io de E vangelio Dominus & Servator noster ait: Nihil este ‘ ll7i ‘ l b'c ondi t um > quod non fit retegendum i Et Evangelium om nibtu genttbws in toto orbe annuntiatum iri,ipßscn jl ‘mantum, tunc for e finem. Nam ut is est Helias Evange-
^eus cujus virtute & spiritu restituentur omnia, qui in praecurso- e onaini, Joanne videlicet Baptista, ä quo promulgatum Evan- 'tun, jam tum quidem venit & emicuit; sed in fine mundi idem ^ n " e iargeque j n (piritu coruscabit;: ita ad eundem modum no.
Bas^cxpsus chymicarum atrium Ncleim qtiendam depin- d^> quarum occulta in apertum fit prolaturus, quando illae ma- S 1 ' 0 quatstu vigcntes pastitn florebunt > quae nunc radices agunt, q ua de re postea, iterum Faracelsus de ista Helia artium definite ‘ n specie loqui deprehenditur,generalius dictum ad hypothesin J5 cte ns, & unis ere singulari homini accommodans, tvon ut signi- ucationem generalem tollat, (edut doceat collectivum illud no-
Helia; ad certum usque individuum propagari, mi *{*xi*. bicut enim Ciceronisseculum aureum fuisse dicitur.quoLinguse Latina puritas, elegantia , nitor»ad summum maturitatis §cvc* Gustatis apicem pervenit, qu* tamen in uno Cicerone pne catteris Vires sua S explicavit, & quasi cumulo Universas naturae opes in eo profudit; ita si quis Heliam Latinae Liuguse tum emicuisse dicat, hoc est tempore Ciceronis in quam plurimis, in ipso veto Cicerone praecipue, nihil inquam e sententiaTheophtasti diversum in te diversa dixerit.
Heliam igitur, attjum, ac praecipue chymiat, sic proponit it». libris Mineralium , Tractatu primo : Verum quidem inquit, est ,
multa mterrts adhuc latent abdtta , qua juxta cum ahii ignoro. Nam hcc /ero Deum deincepsmirabilia multa patefa- <1 ur um,(ß multo plura tn lucem produBurumeste,quam an- tebac nobis omnibtu cognita fuerint. Hoc tterumVtrum est. NtkilcSJ absconditum, quod non fit retegendum'. Ideo.post mf jentet, inquit, cujus magnale nondum V rV/r, qm multe* re^ce-^ •yLr. Haec iste de certo ac singulari quodam homine.
Ladent cap.q,. TincKirsc physicae explicare videtur, cum inquit; It oruno arcanorum adhuc plura sunt, qust transmutationem tffi c ‘ant,t)cet perpaucis ßnt cogntta. Nam et fi cuipiam a Dea f at fiunt,laus tamen &prttctntum eorum nonstatim tnVul- gus percrcbefcityDeo cum arteprudenttam altos celandi pra~ ftanttitiss) ad Helm Artist st adventum. Tunc enim patefiet, Iftqutdest reconditum . Quin imo tunc aureum, Sc grati« il- wd seculum pollicetur, cum dona Spiritus adeo luculente sefe ex- Vttura asseverat ut ab omni sevo tantum scientia: & sapientiae ne-
B 3 g et

2.ZX
Nova Disquisitio
get auditum fore: qua de re postea. Mirum sane hominis rium,pf|sertim de quodam unp homine singulari post ipsum turo, cujus, ut inquit, magnalese vivente nondum vivat, hoc * i qui in rerum natura nondum extiterit. Fac enim in genere » ^ verum esse ut stato tempore Sc Heliana pdriodo in lucem p 1 ' 0 ,, tura sint, quae vulgo adhuc latent: imb qu* nunc-rEgyptio 1 “ .fere spolia sunt (ita enim appellare , istorum manibus nunc c ° qlusa, placet) eadem ad veros Israelitas devolvenda esse.Sc ^ ros natur« magos, qui ut olim Christo, sic eidem nunc in ih |S . delibus profugituro in iEgvptum, aperturi sint thesauros luoS') i de tamen ista peculiaris Theophrasto suturorum denuntias unde & a quo spiritu prosecta personalis designatio? An ut in P r j gnostico Theologico AdamusNachemoser (ita sonat inscrip 0 ^ reformatorem qutndam : quem mundi septimum ille num^ part.4.1ib.4.c.6.ab anno 1590. certo & sine exceptione spiritu Jia: gestaturum afleverat: ita quoque consimiliter suumHe' 1,1 . Cliymicarum artium, Sc naturae magistrum nobiS praedicit D 1 ?,, phrastus, natura line sagacia, Sc apprehensione mentis, p rSC 4, tim pulvere lapidis Sctiuctura: physicae perpurgatae? anprgfl 0 qatione quadam syderali Sc influentia coelesti! an peculiari nescio quo cujusve spiritus ? Possent ex Paracelso & Sucbss^ plura in hanc sententiam vel disquiri, vel disteri: Sed quia 1,1 p.
. nec probantur, Sc de incompertis judicium temerarium est, i^ bens praetermitto. ^
Transeamus ad alteram Quaestionis partem , in qua tcfUlL Heliannm explicandum ,&ejus emolumentum. Distinguis, raceltus seculum, quo ipsemet vixit, ut profitetur, Aicanoru 1 ' 1 ., narcha, a seculo post ipsum venturo: quorum prius inrermed>^!l' postreiimm hoc aureum Sc grati« & ultimum vocat, in libro ‘T (dura: physica; (Frustra enim sunt, qui hos tractatus Theoph ra ' esse dubitant) Quinquagesimo igitur octavo anno ipsius riam fo.reinfloreajt: quo tempore ei omnes sint adhaesuri, natura pervestigandis arcanis ipsius secuturi vestigia. F ra,< 'j, item consecuturam admirandam operibus & signis, ita ut io v .|. gus paffim atque infimam plebem abeat, & probetur. Fl* c I (j Qtye in quinquagesimum octavum antium non seculi, quö'P vixit, sed sub,sequentis (isto nempe miüesimo scxcenteslm 0 ) 1 ^ K tura praedici apparet ex libris Mineralium, cap. de Vitriols, p de suo leculo, & de subsequenti in b«e verba scribit: (excct'b^ pjm ex hac vita anno Domini 154t. ) Longe,inquit, Satat* j pttam hac horaß^e nunc 1 empor is hisce rebus operar»' . (nempe arcani? naturae) quam irtdulgere ebrietati, scortati 11 ' f atque. alterius modi nequitia. Sed nunc tta fert temf *** ’ ff.
jfax&tt&VA incumbatur ;, tantiffer donec turei*

DE He ii 4 Artista. rr;
^sidatur gladto i altern absumpta peste: tertta 9/A.' refidua.
unc > n lactem suum at (st tn tntegrum res restttuetur. Sed frtut nunc res feste habent,fiert >d nequit. Etiam ordines in^ e nre necestste est, (st penttiu e mundo tollt, altäs fiert xdenttde (Hasc pericope in exemplari Coloniensi in quarta forma ^‘*P> ab ArnoldiBirkmahni haeredibus anno 1570.abest )Tune l ^°‘ u 'quit, aureum erit steculum, tunc homo adstanum tntel~
€ uni pertentet, (riStetlL humano more, non pecudum rttu, " " ^ » ./ w..-«-.,,-, Hi*
erit steculum, tunc homo adstanum mtel -
x ec , - .dvetsthumano more, nonpecudumrttu,
]> ! ' n ß'* r P°rcorum , neque tnststelunca, puta latronum. Hit H»i. alls ' ^pitafis, & Catastiophe Theophtastea, quo ad tempus
Aelianum, constituitur.
Protasis est in seculi (ui moribus, quibus,
1 modo fit, ut na-
f ® arcana negligantur & a Deo plerisq? subtrahantur, justo ju- ‘ C1 ° - Sed etiam quod eo gravius {per sceleratam videlicet vita) a ‘Um accersatur,internecionis nimirum tertias partis hominum, E pitalis docet. Hinc in librisMineralium cap.7. cum de Sulphure Paracelsus ageret, Nisi, inquit, contra Deum ejfet Isicsten- **o ne quNiit dt<hes fit ; Nam no<b>r Dominus cur caudam ca- Pra non promiserit ) compendio multtjubari pestsent -.fid quia °pulentia-pauperemjeducit,ab eo humilitat em (st modestiam a ufert, tt: nebulonem eum transformat, fattus est tacuiste,& tales m paupertatedimist/ste.W&c ille.Sicnos ipsi vidimus,cur» aliquoties in particularibus (quas vocant) fructuosum aliquid o- peratione chymica, productum estet: tamen eundem artificem i- dcm opus rarenter reparassc, an ob materialium diversitatem , an ob cceli inclementiam, an ob vasorum inaequalitatem , an propter ignis moderationem (qua in re pkirimUm situm ) an vero quod non visum esset Deo plantatis & rigatis incrementum date . solus enim pro infinita sua lapientia Dominus etiam minimos natur* motus regit, ut vel effectum sortiantur, vel dispere- *(T ‘gkur ut inficias eamus fu* cuique fortunas fabro*
C r ” 3EC m VU ^S US conducant.
,XU'd de Epitasi dicendum ? cum tertiam partem hominum P tus occ dendam praedicat Theophrastus , antequam hasc vul- ph'^ 1 ^ P>tssm innotescant? Sane si vel exsibilandus sit Theo- ^ taltus ne ejus augurationes attendamus: tamen, ut ex Sacris e ‘ ls apparet post cladem ingentem piorum, qua mors Scinfei- c S c l u ® sturt portas insevom)quadvantem tense oectdent gladio,
, lc > peste, pevque terrestres fevas (ut estApoc.6.) quando jace- Ullt corpora sanctorum,ac praecipue Ecclesiae testiü in urbis ma- plateis, qu* spiritualis est Sodoma & iEgyptus. Apoc ri.fi- ii t° Q t 5 m P e ‘liorü testimonio siib desinentis bestias tempus. Tunc tertia pars hominum. Solventur etiam Angeli alligati Vc teris ffomani terminum Euphratem, parati ad horam,diem, P 4 menseiss,

zrch Nova Disquisitio
mensem, &: annum. ut occidapt tertiam partem hominum pe impiorum ) Apoc.g. Sane, si'qua est, hüc referenda vistet" f Theopbrastea illa ordmum abolitio , id est ordinum bestiae , ,l0 ? Magistratuum &piincipvam piorum, sed quatenus bestia plena cl nominibus stlasphemiae, quae sicul cum pseudopropheta cxurc"^ igne viva, ut ante Johannem ianctistunus propheta Daniel st>f el * tisde bestia verbis testatur, c. 7 . Tunt nimirum res in integi 1 " 1 ' restituetur. T une enim Ecclesia: facies renovabitur,5c regna m" 11 ' di subjicientur Iccptro Christi! Jud.cis etiam ad fidem convei‘ lS ’ pt ante hanc disquisitionem alibi nobis testatum est.
Atque huc Theophrastea Catastrophe quoque pertinere p°* vi stetur, qua dicit, tunc futurum aureum lectiium, quando b 0 "' 0 non bejluinp rn°'e vivet, instar fustm, & in spelunca latror' 1 ' 11 ' & usurariorum , sed ut hominem decet. Huc enim ParaceH's 3 temporum distributio quadrat, licet nespio quo Spiritu ab ip. praedicta ad «fest»:» Helf« Artist® ab ipse» relata sit: quando' psius Theoria cum Praxi florebit, & paffim, ur ajl, in vulgpS “ 1 spergetur. Proinste satis animadvertimus, quid causa: sit, c'"'" vulgus haud quidqttam fere hodie perveniat ex chy mia, quod cujus sit momenti: licet omnia non solum plena sint libror"^' sed mterChristiapos ^Mnhumctistas nihil frequentius pnlsiin ^ freeatur atque ars ehymica, adeo nustus orbis angulus redolet " mis cbymicis! Quid igitur i omnis pe spes sublata! & ante Hclst num illum temppris articulum non licebit per Theophrastum ?^ Chymie® ustis vacare, nisi penitus & se & sua perditum ite vel' 11 !' Non ita Theophrastus. Nam etsi nilvl invistentius est hoc ho ' 1 ’ 1 -ipm genere, nih'1 magis varium Sc fallax: tamen inlihro T' 1 " 3 ?- rap Physic® aperte idem scribit, Non solummodo ultimum se c" 1 ; grati® Si aureujn sihi adhielurum, cum ista in vulgus pasttm ' brabuntur; sed etiam tunc intermedio seculq promovendo se scribere ait, quo veritatis amantibus usui Lc ornamento este sint Et in Manuali lapistis Philosophprum stisertis verbis ait: QH' nunc fcrtbo, itufcnbam , ut Aßrates (Itjctpah eu perctp et pcßtnt, ijsyue utt(jsfiu(, & de ijsglotturt. Et aststit, HM e, c attertus dtiigentia^ tfttem dtjfere non pudet, percip 1 ^ 0 '^ junt-, cum ttugrafy/a non fini, ejum tubore & tnduftrtä f erC * pt queunt, Ff®c iste. Qu® si attendantur , apparebit Theof” 1 ^ stum non huic solum rei natos Astrales, quos Suchtepus vide' . Mentales, voeare , verum etiam alios, labore & industria, st 11 ^ carbones (ut ahbi Theophrastus loquitur) nopsordent,Sc cp"^. periendi cupistitate flagrant, posse ista utcunque consequi»fl" rutn in numero profiteri me nomen hactenus quid vetat, st 11 “* . pus ex officio, & Nqtur® legibus, & charitati Dei öc proximi b
Pfln tCDUfrnanr > J ’
EstlWf ugnaaU

De HeUA Avista, tlS
, Sed misso Heliä Theophrasteo. cujus exquirendi eaulaistaio- attigimus: (fides enim penes auctoremesto) npsjajn tertio & Postremo nostrae Disquisitionis loco contra eos contendemus, ^"transmutationem metallorum vel fieri posse negant, vel or- creationis adversari, tanquam fi potentia Dei attentaretur, affirmant. Gravis accusatio, si vera sit. Sed praecipites ejusmodi Rosuras,rarionibus.&.ad oculum propositis demonstrationibus, o°e est,experientia,quje, ut dicitur, etiam stultorum est magistra, tc fellemus; In cujus rei fidem synccre ante omnia profitemur nihil hic nisi naturalibus mediis attentare, cum sine motu na- tHt * ars tota sit inanis, & natura: artifex duntaxat famulus & mi- niller extstat nihisad eam de suo addens. Petimus ergo pruno nc praejudicio premamur: deinde ne (quod in omni scientia fidi fon(ucvit)illotis manibus,& c2v«a^«|3ijto* lectores,hoc est, i erum foineralium prorsus imperiti, Lc ci iterioi um metallicorum exper- tes . liste accedant,ne vel in judicando (eipsos fallant, vel ut i epie hendcndis aliis suam prodant ignorantiam & livorem, cum-pro- P r 'e artifices de artent judicare ppssmt & debeant, ut vetus habet
^ Principieris;' tur cmso ambiguitatem de his judicare volentibus ab aurificibus & aestimatoribus argyrocoporum & metallariis discendae sunt solennes illae probte & examina , quibus aurum 8c argentum a reliquis metallis secerni, & re ipsa sequestrari solet. $soc enimLydiuslapis hic sufficit,& in operibusSophisticis imponere; potest, fi noti alia accedant ad affricatum colorem critcria, Proinde & principatus & Respublicae omnes plurimum debent
nop tam Guardinis Sc aurificibus, qui examina haec usurpant, ne
falsa nummorum & aeris non cusi merce adulterina simpliciores Circumducantur,quam ipsis horum examinum inventoribus, qui quidem rerum mineralium pcritilfimi Fuerint necesse est,quando j* caulas harum rerum investigare opottuit, & experientia pro- a ri , quod sine negociatione chymica fieri nequivit. Itaque sion omnes Alchymistas semel in universum sunt proscribendi, li- Cet impostoribus,&circulatpribus ( hoc est cakchymistis) non sit patrocinandum: cum non parum inter hos& veros naturae indagatores & philosophos intersit.quqd Sc in ipso medicinali facultate sosts superque comprobatur,
Prinium igitur Criterium est ignis Ciueritii, quod & fulmen tll citur,& probatio per plumbum. Quae quo severior sit.suman- u >r cineres ex solis ossibus cqbustis ad albedinem: alias vero ter- tl ? <x ossibus.binP vero partes ex cinctibus vulgaribus per lixi- VlLlm desecatis & exustis denuo. & caveatur ne ossa suilla stibia tre Ut,quae omnia corrumperent. Omnia autem subtiliter trita gCs fetaceum transeant: postea insperso aqua tantisper hume- r 1 P c scann,

rr6 Nova Disqjiisitio
scant,ut velinmodeliis (qux & mortariola vocantur) catilli, q 11 * & capcllx,per se, vel paropsides in vasis testaceis fiant, & proby levigetur,defuperimpacto pistillo ad id formato. Sed h®cneccl> e est ab experienti demonstrari. Postquam igitur interjecta ho 1 ' 3 , una atque altera,super imposita tegula, ut vocant,incanduerint > st fornacula, imponatur duplum plumbi, ve! triplum vel quadrU' pium,ratione materi®,quas nm: onitur & qua; probanda est,idq l,e sensim. Nonnunquam quindecim pondera plumbi adhibens sunt,in extremis examinibus, fi alia ratione edomari Sc quicq 0 ' 3 est auti & argenti ä exteris metallis 8c scoria secerni nequeat- l tJ fiet,ut cum plumbo reliqua metalla exurantur, Sein fumum ab' eant,ac scoriam ad exteriora propellant, auro & argento solis re' siduis.qux propterea quod in igne sola perdurent peifecta dicti 11 ' tur,reliqua vero imperfecta, ex fixo vel non fixo sulphure,ut p 0 ® inteiligeturj &c.
Altera probandi ratio est per aquam valentem sive sotten)' quam vocant quartationem, eo quod quatuor vel minimum trt' bus partibus argenti opus sit,si quarta pars auri cum ai gento mi*' ta rite sit inde separanda per aquam fortem. Quod si minus argefl' ti fuerit,aqua fortis (nisi modum excedat probationis)id non sol' Vet debita ratione: si plus quatuor partibus argenti fuerit, soluti 0 ' stem promovet,sed auvum sctt lancinat. Fiat ergo aqua fortis e) una parte vitriali calcitrati,altera crudi,tertia falis nitri; Hxc fc rC communissima est ratio. Potest tamen tantundem falis nitri sutu)» quantum est vitrioli.qux erit tanto sartior: nisi sxcum pars adj>' ciaturcx aqua forti,jam ante semel facta, quod caput mortuuU' Vocatur. Sed his de rebus editi sunt libri a monetariis,aurifabris ^ metallistis: quo ablegamus lectores,inprimis ad Georgij Agric°' Ix de re metallica librum ly.Cum hxc committerentur prxlo if' cidtmus forte incrnditissimos Libavii vivi clarissimi libros, qui innium facile princeps est etsi nobis antehac ignotus. Isabund 0 pmnia prxstat. Aqua fortis habita purgetur ab omni tiece: nemi’ e solvendo argenti drachmam in semuncia aqux fortis in aropu» 3 vitrea levi calore supposito,qux dissoluto argento mox injiciat^ in reliquam aquam fortem, sive una, sive dux ltbrx fuerint. F‘ £t hxc instar lactis alba & turhidamiox residendi spatium detur p^ noctem,& aqua erit clatificata, omni fxce ad fundum vasis prefla. Hae utimur ad separandum argentum ab auri ramen t,s ’ supposito calore ampullx vitrex, icautuncix metalli in ten° cS bracteolasextensiic convoluti,more Cylindri, fuperfunda< ,t * ,s uncix dux aqux fortis: residebit, si fere quarta pars auri argeut° permixta est,in fundo integra: sin minus plerunque ramenta teli® pulveris nigri speciem referent, qux exemptae aqua tepi“* ftipt eluendx Scposteaigniendx in cmcibu!o,auro sesc,quasc c !.’

227
De Heu A Artis t-a
iubiici,ente visui.quod «emptum affricctur coticula; probatoris, aut fundatur. Sed haec non est nostri instituti longius pertequi»
Aun unde peti poffint ostenderimus. . . . .
Tertia aurificum vulgata ratio est per Antimonium faciendi
» iiiraraou-
&<tguli ex permixtis cum auvQu».i..ima, -....
funt.fi impositum catino per prpnavu superinductam flammam, • u vante folle.muudetur,quoad omne stybium sive Antimonium ‘•vaporaverit. Residuum per aridas vini sicces 5c Halinitrum reducitur,
Uitima probandi auri ratio,&: quicquid fixum non fuerit, separ r pndi estCernentum regale cum lateribus minunisime tritis,quantitate dupla ad reliqua,& sale pista,Se vitriolo calcinato ita utstra- tUm super stratum fiat super laminas sive bracteolas tenuistime extensas tigillo vel catino fornacula: imposito,& probe lutato.
^§nts tandem carbonum excitatur,ut crucibuium post calefactam ‘Oruacem continuo rubeat,ita tamen ut lamina: ne fundantur ni- Riia ignitione, quod ad aliquot horas solet continuati, tres qua- tüorvc.unde affinauirnurum.
Haec specilla 6c critcria internoscendi auri argentique (quas fok in igne manent)propterea perdiscenda sunt, quod sine his omnis ratio sit c«ca de metallis judicandi ac disputandi, nedum tractandi. Itaque relegandi omnino sunt nasutuli isti homines, qui cen- , foriam virgulam sumunt sibi adversus chyrnicos, prius ad metallarios & aurifabros , unde discant,quae fit ratio & vis metallorum in igne,& qu® examinandorum ratio,ne cum ratione insaniant,si contra experientiam contendere velint. Sed hisprsmisiis ad in- ftitutum accedeamus.
Qui transmutationem metallorum dari negant, orsi äprinci- pns metalla componentibus, negant Chymistas hydrargyrum 5c ulphur componentia eorum principia recte statuere. Sic Baltha- arHagelius Jesuita Philosophi® in Academia Ingolstadiana Pro- c °r,m ea quam de metallo & lapide disputationem ed'dit,pro ^urea respondente Andrea dcl.uchis Austriaco,anno is88.The- dHI r • tltu ^° tuateria (libet enim Sectas causa, quae sola Psi °sophia: penetralia jam (ibi vindicat, indi' arcescere disquisi- '°n*s hujus fundamenta,quibus refutatis,caeteri tum veteres, tum kotetici,quotum vestigia Hagelius sequitur sua sponte corruent)
' c 'gitur inquit Thesi jam dicta : Alchjmißa no'fum Q? maxt- e superfiit tofum genw hominum , metaUoru omnium pnn- pertinacissime contendunt e/se sulphur & hjdrargy- r u-msi\ se argentum -vi<hum. Eadem explicans thesi 12, addit : J S ^ thymicos rediit, Htcjuodtpfi/e/e exsulphure Qf hf- ntargjra metalla fabricare putent , ex it/dem natura confla- T fi nimßae multa/aflidi.o contendunt. Haec ille. At quomodo
sii st C-
metallis, unde eliciunt aurum pu-
j

: uS Nova Dis qju isiti o
susceptum probare conatur ? Quod metalla e xsulphur e,inqutt> argento ni'vo non fiant,tta probandum est: Si res tta ha' hent ut Colunt chym/ci , cur sulphur Cst argentum ‘irvum l* ^enit metallicfiomnib.ut aut plerisqueaut metalla tnpatet* ipsorum non repertuntur ? Haec est pntna Jcsuitae ratio,ab 0>t^ metallorum,sive loco potius ducta, Arguit deinde ex proprietati* Componentium. Et cur, inquit, proprietates sulphura < 3 * at' genti < öi < öt non habent? Quid entm sulphure ad flammat* concipiendam aptmt esi? At metalla non sunt tpMyifd, IterNi Nullum argentum ‘vtfyum concrefittfrigore > ut experienti* Q> Anst: Meteor, cap. 8. ausior e FI, Metallum autem nuUut* tfl,quod nonfngut densant. Quomodo igitur ex hydrargj' rofaßumfit? Haec sunt jesuitae principia, quibus metalla negat sulphure & argento vivo constare: quibus fortasse rectiias oh- - viam iremus, fi adoculumstatim adhibita demonstratione, ho< est, ipso facto, evanidas istas ratiunculas everteremus, juxta illud Poeta;.
Nec lottu ingenio esi, »culi tejudiee lineent.
Veruntamen ad objectum breviter respondebimus priusquam irem facto firmemus. Quod in metaliifodmis omnibus, aut ple- i tisque sulphur & argentum vivum negat repetiti, ubi sunt ve* u*metallicae, & contra in puteis sulphuris &; argenti vivi negat i retalia este: quis non videt inde fieri, quod hic femina duntaxat r netallica sint, & quidem extrusa ä natura & dispersa, antequam rnetallafieri potuerunt: ubi autem venae metalli sunt, argentum v avum & folphur non ita frequenter comparent, eo quodprinci' joia coponentia omnia in composita jam träsierint, hoc est,in me* t.alla concreverint. At si quid vellet efficere, probaret, nullum >" venis metallicis uspiam repetiti argentum vivum ct sulphur. Ho c enim (tametsi probabiliter tantiim arguit )non solum Physici & Philosophantes catteri afseverantfquod callide Jefuita declinavit) verum etiam Cbymista; quidam non ignobiles ä minerariis minus experientibus decepti senserunt Sed hoc aliter se habere teft* bus oculatis & fide dignis & minerarum peritis monstramus, & quod ad rem facit, ab Alchymia alienis. Primus est Christoph EnceliusSalveldensis.qui de re metallica tres libros scripsit, q ll ° 5 praefixa epistola ad Christianum Egrnolphum civem Francosi‘ r ' tensem,Dn. Philippus Melancthon curavit edendos: irhpreffi su^ anno 1554. in 8. forma demum ab haeredibus Christiani EgcnC”- phi. Is libro primo cap. i. in hsc verba scripsit : Fuerunt, > nt l l li 5 qui negaruntprtnctvta metallorum esse argentum ^i^utnf sulphur. Causam affert ab iis adductam ; Quia ohm tah*s c ' ! ■ cetargentum $i$um &sulphur in naturasua non repet!?* dicebanturmfodtnu. Sed himaxime errant,addit 3 Na»»*-*
pert

De Heiia Artist a* ^ ** 9
Ptrthntur.inyuitun ncfirtsfodmn tn naturas»* '«» * r g* ** tu m%i<öum ,tum sulphur Wre met ullorum principi*- **• *C *he. Cm similia docet experientifsirnus vir Johannes Mattlu > js, fl Q i cUnr Pastorem ageret in valle Joachimica nobis explicas 10 - Henrlocbi um Iaerae lcripturae eXhibuit,quae de fodinis, mineri ,s 8c bietallifkio agunt,theologice & physice ifta pertractans,ipse t ciris °culatus. Sic igitur in Postillis Sareptae lucuichtiflipao stylo Ger- fnanice editis Norinbergae.annO i$6i- in tertia concione,de ortu* inereiuento, & decremento metallorum, parum quidem , equus Alchymistisjsed tarnest quae Viderat fideliter commerstorart s; aI- inquit, proposttum ab tpfii traditum ad optuß\ >e pro - ^*mperducere non postunt,hoc iterum efl: ruht lon> m u* td- toten experientia testatur , inquit, ubi’hena/unt dtioit es,& stncr* uberes-ytjuodstne sulphure (st argento ‘at < oo nd> rt sunt. ■Haec ille. Quae nominarim regionibus & fodinis citatis probat,
a ddens ,tn generatione (st incremento metaUorum H tortere dtfinamuc adeste argentum ’öi'oum. Eadem doclirhei tta sulphuris adducens multis locis testata, tatidem concludit: t {te ad.
Auth Cante mtnerarum penti eum ue sentiunt . ?«, *> letatld etc argento Me (st /ulpburttnasct docent 5 sicut siegt tnt di- sttehon Philipp' Melanchttnu in hac ipsa^aUe fasluni testd- tur t nempe> • ...
Laßen übt fumts bydrargjra mixta coquuntur Sulphurea foetis: femtna prima ne%*.
Hoe Mathcfius. Ubi ifta Philippus videns indigne a q juibiis- d?m umbratilibus Philosophis & pseudo Medicis flagellatu r,quos ita scribere non pudet' stalcantjomntn Melanchtonte-,1 r 'itelm O ehjmicor.um t ijiii his adharere^tdeniur^ut du»? ponunt Mercurium (st sulphur,proxima metallorum materr, e,omnia eon fundunt . Utrum somnia potius sint, quse isti ex cert bro suo comminiscuntur; astqu* sensus 8c experientia Philippo tt’cmön* «rarunt,& testes ocujati fatentur, judicet aequus lector.
Refutata Jesuit* rasione, de loco ortus metallici,ad altera m c propriis consequentibus accedamus. Metalla,inquit, proprie ta - p s bilphuris Sc argenti Vivi fton habent, ergo ex his nOn süstt orsa.. “riusqu am de proprietatibus,8c antecedente agamus,placet cotr- clusiotrem reapse evertere, Sc ipso facto demonstrare, metalla ex' ^gento vjvoconstare.inquod resolvuntur,Scex quo cöponuntur* ~ >u * sunt viae apud Alchymistas altera quae dicitur humida.quar ™ P« aquas Sclolutiones: altera quse dicitur sicca, qusfit per pulveres. Utriufque documentum edamus, quomodo metalla Vel hor* spatio tam mollia,quam dura in argentum vivum cur- rens converti Sc resolvi queant. Prioris exemplum esto in plumbo,quod limetur, vel rasile fbt/calprp detritum: Vel fusum mox
inter

ijo Nova Di $ qji i s i t i d
inter duas patellas ligneas (crita inductas) pulverisetur minute'» qualis est arena plumbea fere clepshydrariim. Ad hujus ana-lyfip. in sua principia talis praeparetur aqua. ReCipe aquae fortis purificatae uncias ditas, dissolve in ea argenti vivi communis uficiarn ünam in ampulla vitrea probe obstipata ,levi carbbnum igne supposito, donec in aquarii limpidam abierit. Postea retnoveh calore ignis,Sc aperto oie sensim injice unciam imam plumbi rasiu* Velpulverizati. Effervescit enim aqtia sponte & tumultuatur,si fi- hiui omnia aut nimis ingeras. Inde iterum obtura orificium vitri» Sc aliquantisper disiolvere sine aquarii: mox videbis vulgare ar- genturh vivum, quod prius iri aqua fuerat dissolutUtn, siibsidcre instar calcis & pulveris albi,plumbi vero ramenta oculis spectantibus, si agitentur, resolvi sensim in arg. vivum currens, addo Ut quandoque tres partes unciae ex plumbo sint futur® arg. vivum, quarta pars circiter (si rite omnia peracta fuerint) scoria & f*X sulphuris plumbi superstes. Quibus peractis, effunde aquam fortem in aliud vas vitreum. Reliquum drg. vivi ex plutnbo facto exime, & trajice per corium vel linteum cutri chorda (uti moris ist)compressum & constrictum > & videbis, quantum ex plumbo elicueris Mefcurij vivi, & quantum restet fascis terre® 6c sulphure®. Calcem quoqj albäex diflölutiöneaig.viv.primo in aquani impositi subsidentem collige, qua vel ulterius pracipitari poterit in pulverem rdbeufn per aquam Fortem, vel revivificati in pristinum argenti vivi pondus , per subJirifationem & decoctionem > chalybis frusto imposito aqu® commuiii, ut ferum chymicarurn peritis notum est. Ita ad oculum «Vidinter apparebit, quomodo plumbum in arg. vivum redeat, ex quo fuerat ab initio cfeatum, pondere etiam residua fecis id testatite, quantum plumbi in hy- drargyrum abierit, quod a communi ninil discrepat,'nisi quod sit lividius paulo Sc segiiius: prout cujusque metalli natutapeculiatis postulat: sicut coiltra id quod ex ferro fit ömnidm ■fivä- ciffimUm & agstimum est. Neq; hic disptitO, cur unus Mercuritis alterum resolvat, vulgaris (inquam) in aquairi trahsparentemre- solutus,eum,qui inest plumbo eliciens,& vivum permittens, curn prior ex resoluttone in calcem totus subsidat. Hoc tantum a- nimadvertivelim ,distihgui manifeste duos Mercurios , nequi* permisceri putet,& proximum metalli esse Vivum, alterum in a- quam resolutum remotiorem,quippe per quem ille metallicu* elicitur, Scnori in aquam nubis,aut transparentem, sed in hydrar- gyrum resolvitur. Sunt &ali® vi® resolvendi plumbum inMercu- rium citra omnem mercurium, maxime per salia, plumbo prius calcinato: sed quia momento fieri neqüeünt idcirco commemorandis his supersedeo,hc aliquot dierum specimen afferat lectori Medium.-
A?ccs

De Helia ArtiStA* H*
Accedamus ad düriora metalla, quse rebus siccis dissolvemus ;, bigamus chalybem, utpete ferri depurati nucleum* Hujus li- |^ctuY semuncia,Sc ponatur inCrucibulo»super imponatur se* JJncia salis armoniaci minutiffitne triti» cum uncia Mercunj ** limati(quinon cum arsenico,sed cum salibus 5tvitriolo subii* sit) permisti & prius pisti; mox crucibulum collocetur ist ileniter accensarum prunarum, idque sub camino, aut arve s i5 r °' Q«?m primum calorem senserit sal armoniacum cum jjl ' m ato incipiet sublimari ( Cavendus autem est odor.propter j, erc ,t r 'l venenositatem, ne imprudentius natibus excipiatur ) au o P°st incipiet sal armoniacum cum sublimato fundi Scfluere, a u o,ad ti ia Vel quatuor momenta,peracto(visu enim tuto perci* p Ul ^ L( b camino)statim crucibulum auferatur, & sponte reftigt* cat ' Postea super patella diffractum monstrabit chalybis limatu- a m majore exparte iiii in argentum vivum abliste, quod patella e j vitro exceptum per linteum exigatur, unde perspitietur lim- P'uiffinawm & ita vivacis naturae, ut in plano decurrens quasi sub.
, adeo senes natur* est Mars sive chalybs. Quin ne in vase "ZNeo.ne (entim evolet, pene ulla observandi rasione conservari Potest 5 sed in solo Vitro firmiter obsignato. Est tarnen verum Se naturale hydrargyron.omni proprietate hydrargyri constans. Sed a Ppvime cavendum est.ne inter resolutionem paulo largior mo- *a intercedat, statim enim subvolat, longeque citius, quam aliud QUodvis durorum aut mollium metallorum, ac etiam se immiscet solis armoniaci St Mcrcurij sublimati massae. Quod st forte quis dubitet,vivum hunc mercurium ex sublimato defluere, is si velit per akmbicum in receptaculum exhalationem excipiat, & in P uala vitrea haec eadem factitet, videbitque sublimati & armo- raci pnstinum pondus superesse,demptis fecibus ferri ,sive sol* P tüte tenenofo chalybis,& inde producti hydrargyri. Sed & alia lim° nC f ro ^ ar ' potest ex sublimato non defluere , nempesi loco p Jtu '® - stustinn chalybis immittas,facile experimento cogno* ferr '™” 1 ? Percutio soblimato(qui tamen in aqua decoctus sine Cx ? n .°J' 'aede revivificatur) mercurii vivi relinqui, ac proinde j<j c la . ) ae limato , non autem sublimato id hydrargyroh fieri. tan” 1 IUl ^ c ’ um c st° de cupro & argento. Pari eirim modo pa. teat U ' n '* 1 stfod paulo diutius fluere superjectos pulveres opor* t 0 ‘- c l L,atn in chalybe resoluto. Ac exhydrargyro cupri ( sep.if.r- ral' 801 ^ u 'P^ uie viridanti)pretiosistirmim paratur ’lurbit mine- ios CUm ®' co vitrioli & spiritu vini, quod saltem eum saccharo CQ an,m sumptum in quantitate grani eximium & expertum est 0 ” tra ^ e fem remediuntijetiam post insectionem,Lc quidem citra ( . 0o ne P Cricu lum .priusquam elabantur7.4. hora:,quodipsemet 8 c «tepericulo, entncsctera omnia deficerent,in meis expertus sum.

iß Nova Di sqstis it iö
tus sum. Neque curo quod Suclitenus in tractatu quodam ^ timoniali, diristimum venenum pronunciat mixtum Marti i 11 ^ scio an ullo experimento edoctus,nec ne ? yioc enim meum e 1 ^ tum est experimentum hactenus innoxium. Sed medica 1,0 tractamus. ,j
Diximus de mollibus & duris metallis. Aurum ehirn vC ‘" rilediUm est,& extremitatum centrum, ac proinde temperatu' 11 ’ jn quo activa non praevalent pastivis, Sc cOntra , ubi alius m»“ 1 ^ jneundus est separandi Mercurij ipsius per Mercurium. Arger» 1 '^ vcrö.fbrörauri > &veluti compar,pondere & colore deficien sl , imequali complexione & fixiöniä infirmiore permanentia I' 1 e \ cessu vero dura filnt cuprum &ferrum,m defectu vero mollia 1W. »um Sc plumbum,quorum hoc mollitie respondet dutitiei f< rl, j tegiones stanni auteni mollities duriciei cupri Sed est Scalis instar metalli,si nori metallum,quod neque durum perse est, molle sub mallei extensione,sed duntaxat friabile & fusile, q 113 est Antimöniumdc quod ab eo degenerat Bysemütutn ( Hyd 1 ' 1 j gyroh enim principium est metallorum, »on metallum prdp r|C j Distinguuntur autem mineralia in majora & minora. Majora,^ ex Mercurio Sc sulphure Originem dutunt: Minora,quae Mercit s ’ care»t,iit SaleS,alumina,sulphur &c.Antimönium igitur quon' 3 , argento vivo & sulphure constat, licet non in metallum dura» 1 fit,nec ductile: tamen Sc. ipsum metallicum esse convincitur. s\ ( ' jus regulus per atidäs vini faeces halinitro calcinato factus,peri 11 hydrargyron effundit,ut ferrum,& cuprum, Sc argcntUm lirn-' 1 ^ si tritus eodem attificiö per viam siccam, ut dictum est, reich'" 1 . iticrucibulöiCjUemadmodiitn chalybs * quod tamen in plu» 1 " limato non eadem ratione fieri compertum eft .1
Ostendimus hactetius, ut Metalla i» Mercurium resoivS^'L subjiciamus quomodocx MercUriO, beneficio sulphuris me ta ^ ci.metallatomporiantur.utcohstetde eotumgenesi,quod >» e {> formatione plumbi patebit. Fundatur plumbum ih testa,& rc vC . betetur agitando super carbones dum in calcem sive pulv« r< { flavescentem abeat. Huic trito affunde aceti destillati tantu» 1 ; spitaitlafn superemineat,&simul fiefrfiittaritur ita triduum. l& e j ea dulcescet acetum per extractam animam Saturni. Limp 1 “ 1 jj quod fuerit per inclinationicm a calce effundatur. Hujus act aliquantum decoxeris ( saltem crucibulum plenum) donec a . tum totum evaporaverit (leniter autem id nat pröpter llT1 P^ S jii sum tumorem aceti * ne ebulliens dispereat effluendo)videb‘ •; fundo residere impalpabilem pulverem subcrocciim, qui ma,sulphur,& essentia plumbi, nullo pondere,ne forte p lusn j p l- ipsum corporale existimes>Hoc ad oculum subjecisse libuit ; 11 *' j phur extractum ex metallis i quod tamen ad aliquam fixatio* 1 ^

p D e ftitEWA ArtisI-a. ^ v sjj
Pfrveti; t C £ rnerct(lr R e Uquum aceti sive extractioneih illam «5 Itanbo animam continentis serva,& dissolve ihacjuas fortis cotst" hncia semunciam arg.vivi ( ut moris 'est) cui dissoluto in«
^ucie sensim tanwrn reservati aceti (ejus puta quod animi pium« ß ^tractionem in fe habet) quantum est aquas fortis, & videbis a . Urtl Mercurium resolutum instar pulveris residere, tracta in si: l ltn aSaturni. Effuso igitur liquore, residuam iil.im materiarii itx^M U ' '■P'd versm redacti in crucibulo per se funde,& habebis j. c ’ curio plumbum verum, naturae,per artem factum, ita ut ttöbeaare poffit metalla ex Mercurio & sulphure gigni effici»
^naturali ac vera genesi; .
. ffmpus tandem est,postquam teipsa ostendimus ( ut quivis 2 [ l > l'.’ r 'P 0 test)mctalla ex bydrargyrO ,cbntra vulgares physicos jP ^'bseiphos, proxime Originem ducere: ut aef Jesuit® ratior J^xpropnrs consequentibus ductam, reipondeamus: quoii jl an 3 uam °pus non erat, quippe couclusione ipso facto Sc de- sttohstratione, quo ad sensum,e versa: tamen ut hominibus sibi P acentibus in luis argutiarurii vanitatibus,latis laciamus, hon piguit etiam hxc formiia brevibus diseütere. Non habent,inquit; {"'oprietates sulphuris & argenti vivi metalla .: Cur obsecro ? quia, inquit sulphure nihil ad flammam concipiendam aptius est: at me- lalianonsnntipuh'-i«’« Ridiculi,quia sulphur in metallis ad'ali- siuam fixationem pervenit,ita ut in impfctfectis cum Mercurii cru» ditate sulphur quidem evaporet, licet non sit in&arrunabile, ili perfectis autem penitus hydrargyvon sixavit,ut net evaporet,nec cremetur. Quod quo melius intelligatur, sciendum est, r« QX&yi. t-ov este quidem proprium bmhisfulplinris, adde Sc solius suiphii- nsonomnipus rebusihliti,at hion femper ei est proprium. Quippe ' ._ xan f ote “ > jdque perfecte vel imperfecte. Imperfecte fixum & t fefCfi 36 imm ’ xtum non incenditur, tafnen evaporat in igne: per«
* tium X . atum m ‘ ,nct - Atque hinc jnetallorum in igne evaporari- ji . > Ve * permanentium petfectiojvel imperfectio maxime oritur.
^ a j * u ? te j, documentum insigne praebet Antimoriium, ftonduni
^ In Xtcn , 10nem mallei usque fixum,sed tantum friäbileSc fusibile,.
te * r en ‘ tK sulphur, quod congelavit argentum vivum in malsarh <*! si e Sst0 'am (extra reverberatioriisartificiuma')6,quam<iiu ma- 1 iri Kompositum) non inflammatur, sed cum Mercurio evaporat l ' c _ ! § ne penitus , nempe ipsa ambo in massam natura simul . n l llil cta. At si sulphur ex Antimolrio eliciatur per extractionem; if v, lc sicut sulphur commune,& perinde sicut illud (J)Aoj,*vöv.
nj 00 -stuur de rubedine, quämchymist® extrahunt: sed de vero f j u t ' u ' al1 sidphure subviridi. Id hoc argumento probabis. Ree. A- A tcT 11 « 5 ^ ultri una quantum sufficit; Fac aquam valentem, (i* «lam communem aqriamforterh sume,ut mons est, cui pon-
’ c ' 4' f'oi Q__ deratai

154 '
Nova Disojiisftrio
iiffl
deratas immitte dimidium falis tosti: Postea tere Antimoru 1 subtilissime,Sc immitte in pauxillum!™ jus aqute tantum Antis® nii triti,ut ei supernatet aqua ad quartior digitos: Sensim aist immitte, ne aqua effervescat insolentius. Cum virorem conceperit iti phiala extracto sulphure subnlistimo, rtatimen- 1 . dci& aqua communi tepida immista subsidebit sulphur, 1 a
commune viride,quod ipso facto probabis este tpEtyifbi, & 1,1 ^ ä vulgari hac in re diffeire. Sunt & alij hujus sulphuris sep ar,1 f j modi per viam siccam; Nobis humida sequestrasse fatis est> a ®^ quod volumus conficiendum. Colligamus igitui argumentui 0 Tesuiticam proprietatem sulphuris evertamus. Si enimsulphus antimonio non est inflammabile (quod tamen nondum duc' est metallum, 8c a quo separatum ardet) quanto minus in c* 1 *', sive perfectis,sive imperfectis metallis neceste est inflammati 01 ’ _ proprietatem servate, in quibus jam ad malleationis usque fi* 1 tionem pervenit ? Prius est verum, ut experimento patet, fui 1 “ daturemm Antimonium ante follem, & evaporabit sine infla 0 ’ matione. ErgoSc posterius verum est-. idque tanto magis,q 0 ? 1 ! to ad majorem fixationemin metallo, quäm in Antimonio» , phur pervenit. Nam separatum a metallis non amplius inflas m.mu propter aliquam fixationem, ut paret in plumbo, qua & c ante egimus. Eadem ratio est argenti vivi,quod frigore no n crescit,scilicet per se,Sc solum. At cum in metallum cum sulpA 11 ^ concrescit & fundi potest, frigore congelascit, ut videre est i° b nesi plumbi ex Mercurio,& vel in Antimonio patet,in quota 01 ., fixionis permanentia mista in metallum per extensibilitaten) est. Apparet igitur elumbia esse Jqsuitae argumenta,& ad specis sophisticam soliun compotita, ac nescio quid sutilis, (ed plane n ‘" hil solida; rationis pras (e ferre. Hoc & illi.Sc ejus complici responsum esto,qui in suis libris de communibus omnium re rl ' naturalium principiis & affectionibus ita scribit lib. 8. cap' 1 ^ Quidum , inquit, rerum metallicarum per 11 ijirnt , de .
ettamsubtiliter (fi accuratescrtpserunt , affirmant iprt^ ^ ac summum fundamentum quo nttttur (fi sufientatut* ailchymt «, nullum effe; tjuo mtelltgere luet ipsam * rte , {fimedo ars dicenda eff, tjuet tn fi nihil ‘veri ac certi h*h e> inanem ac falsam ejfe . Etetttm Alchymist* putant mater“ 1 omnium metallorum effe sulphur (fi argentum ^
t/uamobrem profitentur se, extariasulphur t* (fi Sucem commixtorum temperatione ,poffequodltbet met* ^
rum efficere ,tn quo sane ‘vehementerfalluntur. Na tn j* 1 \
phur (fi argentum ‘biurum efl materia aurt (fi argenti,' » infyenujtn qutbwsgeneratur aurum (fi argentum s npp* bunt altijua ‘befitgia sulphuris (fi argenti ‘vi < ii :

Wt
'W
De II e t i a ArtistA
’ Ut Utun. *-
J* Aetiis fulpbu.rU & argenti btbt referirentur ati f»*# '"lauri & argenti: Sed ipfojui totam pene 'vitam curto- c 0Ks " ^ u (irandu con/iderandutj^benu dbcis metaiiorunt Q f u »ipferuri t , Kun tuam tale altcfuid repenre potuerunt. ifft T i eil opinio rilchjmißarttm , & aurum o/uod ab t
JVo» ' r e * s*bbure & urgento non esi \erum aurum. . ; iu ditium fuit, talis eil materia 'beri (J/ natur a-
c - Haec hypothesis principiorum , qus metalla com~ n “Vatrum a Jeluita Pererio reste negetur, & proinde veri Se tis fi* 8aui ' ^ctio Sc generatio per chymiam explodatur, sa- pt« U!,Cr ^ e .' < ' rn «stcndilsc putamus, unde non mirum est, eum prii' 1 CO,1Cept ' s hujusmodi foliis opinionibus fascinari, ignoratis eundem in tota reliqua disputatione, perinde ut Se Otia *° acc ‘dit, nihil solidi poste ästcrere. Sed pergamus ad reli* pertexendam. P
dist' 5 r ^ a< ^ wer h ,s Chymistas ab Hageliö suscipitur de metallom tial’ '° ne defendenda ©pinio : qua specie ac differentia esten- 3 1 eavtilt distingvi,ac proinde metalla in metalla no poste trans« ? llt ati collinit; Tertia deinde directe contra chymistas mredituti ? e mutua metallorum transmutatione, in qua nullam substantia^ lc m metallorum transmutationem arte fieri posse statuit. Cui o. P^ioni Pererius supra citato loco quartam adjicit,nempe nullam partem ndn modh transmutationem fieri, sed nec de internm ® ff ectionem sive productionem veri auri naturalis este, quilus «plicatis Sc discussis Öisquisitonis nostrae finem faciemus/ ba ' '° ^^"'ctionem metallorum attinet, cum omnia
est r & LV f a U j C ^ hydrargyro concreverint,ut demonstratum Duri., ' • 0 “«prehenderimus, ea solum quo ad hydrargyrori
f CITc S Ve im P uriu s > Sc quo ad 1'tlphur fixum vel cremabile dif- r am m UX it * VCr ^ m contem P era tionem eoi uni per sal live ter* i si ’bnem ta lC3m c ^ ncurrerttcm cum sulphure,non quidem opi- speciali lm P ro ^ are postumus, qui negant esteusifica differentia • 0 vum l niCtal * a < ^ tnc > sed tantum satione accidentium diver- s 'dta’ mn ] meris st*P erve nientium,qtuE diversa metalla faciunt: quij fulcis causa supponamus ea differre speciali Forma,riun- fiibste a ' 0l ma corrupta alteram inducere ars nequit? nempe II c, cnt ‘-^ r materia formam appetens, Sc impulsu causae effis 8e<j (j ??'utalis, ac debitis adminiculis in actum prorumpens ? V e ) Uc 6 h|s postea. Non enim species in species mutari dicimus» ,ll Ptio r ^ entC ' tatcm ' n mtreitatem, sed individua specientm cor- Ve '8c generationi metallice obnoxia Sc mutabiim.Videamus i quit ^ ll0tM °do Jesuita suam sententiam tueatur. Communis,\n- er? op/niofolu a aurum inter meta fla perfe- j ir feiern habere t extera omnia effe yrtaß fitxdam rudia
' ' . 2 mentis
I

VyS _ Nova Discus i ö . ^
menta Cfi initia aurt tantum,ac proinde tnter tut fall* fi 1 discrimen non effie, qudm tnter perfeCtum£fimpetfcßu‘ n Atmfiecie-,‘herum contra hanc opinionem ßc agere poßd ,r [ ferrum non efl mixtum imperfectum , quale efl Nix (5 ter a,qua ty rü [Msiclfci ßunt. Qurs entm credatiErgo eü 1,1 r.,.
S kb
tum perfrfium. Egregia sane ratio, si hoc est ratiocinari,
tim in philosophia & scientia naturali. Quis enim credat? Annon principium his aperte postulat, & mixtum este persto 1 ^.
colligit,quia ipse cum suis nosi credit, quod sit imperfectum ■ ft cumfepeserro pluiste legatur, simequas in fiunt,
similius est,ferrum & reliqua metalla imitari,quam secus. stsH., qu#d addit, tdem licebit dicere de auro, argento & c& tef ^ tantundefn ponderis habet, quantum prior ratio habuit; R e ^, argumenta,ut & alterius cujusdam, qui ex suppositione term^j; rum Logicorum lirguit,metalla disterre specie, nön tenent ni>' ‘. dicantilr propriis principiis naturalibus. Etsi enim de indiv 1 “^ hoc plumbo prasdiceturplumbum in specie, & de.specie hac talium in genere: tamen ista distinctionis causa dicipostimf’ , usu loquentiam,non rei natura. Sed pergit Jesuita. Et, u fuca metallorum subßatttta e//,inquit,o quahmtes dft^kp *hel non efl unica subftantia. Si unica est fubfiantiafjj teere, erunt illa,plumbum est autum,Qy ‘btcefyerja aurU*".^ plumbum. Tum quoque non erit difficile ex plumbo conficere,eum nonfit difficile,qualitates, qua d nulla p et ’ l ) f ri forma cohibentur, äplumbo tollere, & qua auri Jitfl' ^ ducere. Et tamen haCtcnus nullus ommnorepertut e/hfj . aurum omni ex parte probatum confecisse liquido cwjL, £xquo conficit non esse metallorum unicam lubtlantiarri' f.f
e... i_0.0__r.L‘ .: r. _ .iAifii
spondemus fatis pntuifie exsiiblKintia hydrargyri supra ad^^,
experimentis omnia metalla constare, & penes sulphuris non fixi differentiam,& diversam contemperationetn, vel festa 8c igne cremabiiia.vel perfecta 6: fixa este. Proinde cu>^ ^
oculum ista pateant, non est opus de his conquisitis ratio
!H‘ W
. .. | ~ “ ww t u.n.|uuuieim- « * vp
contendere. Porro lias propositiones si vulgus spectes, pari 1 * 3 ,-,, ~ ‘ ' . " ” ‘ secuSiP
similes sunt: plumbum est aurum. At si naturam intrin
dic--"'
ctes, non ita erunt absurdae. Unde chynuftis plumbum- (0 , aurum leproium : Item interiora argenti sunt aurum: simile 5 P «
positiones recte intellecta:, ex natma rerum,non vutgidofi l,c ^
a
n
n
li
P
P
e,
?
A
tc
at
di
P;
<]'
iu
at
di
m
ta
as
at
iit
J i.h
v ei
du
ier
te
sie
fio
Vn
Id
tlQ
ad
ad
Vq
fic
fi? h Io]
opinione. Unde etiam facilis est qualitatum purgano,& at) , rl . t] /ii c ;' formLMtnisterio artis, introductio per principium meta?‘ 1 '’^j ^
fixum, quod Imperfectum tollit, & materiam perficit. At
battenuf repertus efl, inquit, quem cenfectjfe auum et ..
parte probatum liquido td confiet. Nimirum huc orrU^^<
Al
de um denique , ut his apistis re ipsa demonstremus, contra
olit" 1 '

a, gu . /. De Helia Artisia. i }?
'«Philosoph, „ fJUm , metallorum transmutationem in au* ^ctall' ' ^ Cm c ^ e ’ i tem que verum aurum naturale ex principiis lii s j P ro duci; quod deinccpjjpraistabimus. Nam quod nul-
pa tt a tf ous repertus sit (ut ait Jeuiita) quem aurum omni ex ° Atum confecisse liquido constet,non est cur refutemus, t -a? Cum Arnoldo Villanpvano scribat Joh. Andr. in Ka/j Pcculat.tit. de crimine falsi. Noßrü diebtet hahuimm », rJ*™ f*’, in curta Romana summum Medi-
add
•ir,
Theologum . degnofiriffide obseWßjun.cvnfiltum, s Alchimist a S <b/ryulo6 auri <sfuas fitcie&afy co&~
\y ,ebat prob at tont (ubmittt. En exemplum ? sed hac dc a extant ipsius Arnoldilibri.qui testantur ex plumbo factum die j.'atti.E ossem adducere testimonia clavistimorum 6c nde omni „ l? ni !hrnorum virorum.qui haec suis viderunt oculis, & manibus
" Parunt, ac non ita pridem cum una tinctui s pacte > tria trullia quin 2 .-- c , > ' - r~
f^^nta octuagintarquatuor pondera plumbi
aurum verso
, c cu i u S portio etiamqum Basileae asservatur. Sed nolumus in- ..ohciahhus argumentis agere: sed ad eruditissimi nobilis Evat- olrenlandi Instoriam transmutationis metallica: lectores r<r- ""^iiuus.pio defensione chymi* fupey his experimentis.Ingerunt ^'ticnhoc loco sefe Medici , neque ullum e doctioribus chymice a {si'nsiimpraestitisse,audacter asseverant. Sed quidEerneliusde , a pditis rerum causis de Elixiri Arabum, 5cdc tota hac re statuat ,.'“•2 cap 18 .& Marsilius Ficinus (duoquovis Hercule superiores) ‘bi.de vita €atl.Re.c.3. ante oculos omnium & in ore doctorum crlatur.quos refutare nimis temerarium est, ut comitem Mitan- 'lanum silentio ptxteteaw,atque alios, ltii (r Ver ° transmutat >onem metallorum possibilem fle natura- iffc j ^ Cr ' ment0 - naturae 8c artis probabimus,si ad illud prius ficrin'r C " muS ’ ? ‘ UOt ‘ n °nr,uiH species rerum perfectiores negant ti Q ‘ ,'"“o modo,hoc est ab agente naturali, cb quod geneta- v v , m . u )usmodi rerum determinatae sint, tam secundum,acti* Id hact 1UC '^' Um ^ materiam,quam fecSdum locum in quo fiunt. n °tat) e b Us admitti potest (ut reste Petrus BonusFerrariensis an- a dhibc j atenus a ^ aitcm eadem naturae proxima.principia fune, bdhisi ni 'b',qus sunt penes. ipsam naturam. Nam si alia vtl similia Vcj-fci Cri ' ntur ,non idem cum naturali auro produceretur, sed di- ti 0|lu mvt ' simile. Non loquimur de operibus sophisticis dealba*
- l Qr '’elvubificatorum in colore: sed de eo quod in ipsa metal- ci c ,i; t r natura Si essentia est,in definitione univoca, si metalla fpe- ti^jj e **M,8i omnia criteria, & omnes proprietates auri, argenr Al dl S “ cc - sustinet: Unde.Paracelfus aperte in libro de v^xationt e* j! 1 ' l f amm veram Alchymiam non constare nisi de metallis, «ams,per metalla,Lc cununetallis,testatur. Sed quod ad lo*
ä eumaV
I
)

r;3
Nova Dis qji i s i t i o
ti£>'
cum attinet & generationis inedia res aliter se habet,ut ex 9 Aiist. constat,qui fatetur ex agente & materia similibus,op cr-1 ' ^ pes semper similes esse,quam vis media sint diversa, ut Sc o nt<r ^ alii demonstrarunt Nam ista Sc materia duo sunt,maxime cl
fii<'
habeamus asquipollentia vasa & media ad eundem istum - ^ Hscquo melius intclligantur, placet ex Pererio ipso sentem 1 j Alberti Magni describere,idem restantis. Sic igitur Pereriu 5 J. suitalib.S.c. 20 . Albertus, inquit,/» librojuo-io.de Miner *' 1 e.g hanc de facultate Alchjmta qua/honem pertrafla#* >f f mum exponit sententiam Avtcenna, qua fuit hac, p ( inquit AVtcenna~) artißces Alchjmta spectes metaU s> permutari non pojje ,qudm , vis ahqusd tllu firmle fier! ^
Quod enim dtffetenttaspecifica aliquo tollatur tngeM 0 ’ credo pofitbile -, fid exfpelta/eo accidentium non esi lis,VelJaltem deminutio eorum. Non enim permutarit# r J' ^ cies metallorum, ni fi pnits tn primam materiam mctali^^. reducantur ,(fi'fic juVamtne art u detiucantur tnjpecter» . fallt, quod Volueris. At q^tdem quetp, jenfifife ait, Haß em r fi Jophumpracipuum tn phjficu (fi Mathernatecu. Detndt bertussubjungit ea quasequuntur. Oportet nos dicere ^ at »meos peritos non aliter operar i,qu am per itas Medicos,fi medtetnas purgativas purgant materias corruptas (fi ,lt ‘ A tessanitati, (fi poßea per media confortantia natur*** '
S »ant 'virtutem naturalem, ut digerendo sanitate md#**jp, qua fanttas est effe&us (fi natura (fi artis : fied illius e jj*
Ve (fi prtnctpaltter,hujus auttm instrumentalster (fi 0*1* H/ ce. Stc Alchymiftapnmo bene purgantes materiam jt (fi sulphuris, insitam m omnibus metallis confortant; deducunt Virtutes elementares(fi caelestes tali mater»*** -f rentes ad proportionem mixtionis metalli,quod intend'** 1 ducere,(fi tunc tpfia katura operatur (fi non ars,nifi 6, t*^ ce juVando (fi exspoliando,ut diximtu > (fific •verum *** g/ (fi argentum educere (fi facere Videntur. Quod enH ** fcft
tes elementares (fi cceleftesfactunt tn Vasis nat uratis ’ ^ ttiarnfaciunt in Vafis artificialibus fi arttfictaliaforwf*,, fi ad modum naturalium-,quod facit natura calore soli> ^' af , larum,hocfactet ars calore ignis: dummodo fic remp e ’ ,,1 ut non excedat Virtutem je moVeotem (fi informatu***, fi* tfltn metallis. Huic enim cceleflts tneslVtrtm,qu&pf ,r * .y- miscuit eam,(fi hac. inclinatur ad hoc Vel illud , per *****,.$, Vamen. Alchyniiaigitur per hunc modum procedit ,* corrumpens unum,a sua specie remoVendo, (fi cum torum qua in matertafiunt,alteriusJpectem mducenio-lL. .
omissum operationum Alchymtcarum me itor efl 'Jjtf
pioil”

&
if
lO*
u"
Ifl'
5
F
f''
?
/
V'
H'
\t'
0
t'
'r 1
(/'
i
«-
/>
r
V '
«' i r . /'
«< ;
t‘
d
i<
l-
11 v r h
,t '
i'
i
[/
tft Oe H*i i a Artista. 2)9
, le et * ,t ex >isdem,ex quibus procedit nat uraficut expurga- per decafltoHem (fisubhmattonemfifi expur- t a /‘° ne * r S' horumcfi bona permixtione cd materia meli t ‘l* h™ enim, (fi extstrtuttbus horum,omnis spectes metat-. t tl ’ ,c ‘tur.Qui autemper alba albificant,&per cunno, ct- i, a * nt ' m a.nentejfiecieprtoris metalli »» materia proculdu- boe ece l >tt ‘ressunt (fi % er um aurum at arg.nonfactuntfifi 1’*od°^ 0 '^ er * omnes ^el IU tetofcel in parte proccditt■ Propt er c, e _ bf 0 experiri feci auris Alcbymtcum ( puta manent e Jfie- %ely* ,0y ** metaUi ) quod ad me delatum eil, (f poftquamfix tntt^T ‘i n esfustinutt, tandem amplius ignitum censis- * lls Q*h perdttur,(fi quafiad facem revertitur*. HaecAlber- fol^j Per «ius addit: Eccesupra dtßü Verbis Albertus non *#>n . er ' < * e r um aurum pojfe fiert per Alchjmiam , sed et-
modm ejus sic efficiendifit poßtbtlis, (fi quis tmpofit - J> e 'fi^mfeste declarat : Sed inquam ego, An non hoc ipfimct du ri ° atu ' n dendum erat & prius experiendum, quam.exagitan- j ? 1 * fi vera Albertum dicere fotetui ? Sed tempus est, promisla ^‘olvendi, antequam ad objecta reliqua relpondeamus.
> Quod igitur ad metallorum transformationem attinet,scribit J°hannes Matthelius vir experientiffimus hac in re idem > quod ■^acelsus de ferro & chaly be in cuprum transmutato, tum per na turam , tum per artem. Sic enim habet conc. 3 . Quod tn forne ^Jpsensi ex ferro fiat cuprum certum efl( En opus natura.) 'em,quod artifices sciant mtnerale lixiviumfundere,in quo e m a ^ >f ,n ru P rum ,n monte l(uticenfi,probatum tan ' ^ i°^ US art ' s •) Sed nos aliorum inventa nolumus referre: faiii ) 101 lf | C a PP aret Matthcsium,chymistarum maximum adverte- ni,f0 loco,ubi eos oppugnat, non posse reticere metallorum sib' 1 u mi ' t £ 5 lonern essentialem (siquidem specie differunt) pos. ^ffici” 5 ^' ^ CnatUr ® ^ art ‘- Neque hic disputamus de modis se fi C f ■ cu P rum ex ferro , quos docet Paracelfus, quos non pet n 0 sti ' P”! arnvls > si quidem cum vitriolo fiunt. Unum afferimus b° c ru " r' me rvas, & nostras effectionis,ubi ex ferro vitriolum,#X sis pf. cu P rum generatur, beneficio naturae & ministerio st c am u ‘phur commune. Sumatur uncraupa olei sulphuris per tur P atlarn facti, uri moris est,licet non restificati, cui immiscean- n U j^- Cl ®^ U:e aquae fontanae. Mox chalybis sive ferri laminas te- ignias & multoties restinguas in vafeplenoaquae fri- q Uc ' d °oec ita indurentur,ut nullo negotio forcipibus discerpi ti 0 st nt,c l Uasin modum ungviculi lancina, & siccas impone mix- in v ' ( . ac l u ® Ücvlet sulphuris in phiala, quam obstipatam colloca cj tj j- e re f' et o cineribus. sub quo ignem carbonum tantisper ex- 01s .Ut bulliat kntissunc ad horas sex-.mox infrigidari spöte per*
4 «litte,&

|4o No V A Di s qui $ i t i q '
mitte, Sc invenies superne in vase refugeram generatum vita' sl ' {um splendens, viride, optimum. Hoc in aqua communi dnl° lutum bulliat, donec luperne cuticulam contrahat,mox a‘l ü - impone laminas nitidas & recentes chalybis, & parvo momen' 0 adhaerebunt eis nitelis aeris, quas collectas nitide SchahelnS*- 11 " prum naturale, ductile & fulile ad omnem siis proprietate’'’' Hoc unico experimento difflantur omnes rationes Aristotelis rum,quomodo pars chalybis postit retromeareinviuiolum>^ iterum ex vitriolo- reduci incuptum, atque ita vere per artis n’ 1 . nisterium beneficio naturas generari, nec tantum transmuta 1 * metallum.
Aliud brevius experimentum appono. Calcine.tur limatura 'r' p cumtantundem triti sulphuris, & reverberetur agitando fiif? testadonccsulphurcomburatur,residuum in aquam fervente#* ita candefactum immitte, & impone laminas puras chalybis»,* adhaerebit eis cuprum in forma mucilaginis, quod detersum > ul1 ' datur,5c erit naturale cuprum.Hoc, ait Paracelsus,minus est qU 31 * ferrum aut cuprum transmutare in aurum,quod Deus vulgo o°*‘ dum voluit innotescere omnibus: sed quidquid sit»abunde w phistarum cavillos evertit.
Procedamus vero ad argenti transmutationem inaurum, n 3 ** 1 . Itale & omni specillo probatum, juxta omnes proprietates ai’’*' jta tamen procedamus, ut possibilitatem duntaxat artis & nat°' T* aliquam ostendatruis, non utilitatem. Nam indigni sunt 0 amplius aliquid consequantur,qui ista impugnant,quippe cum & mo ad proprium commodum, ut ajtint juris periti, sit cogend 0 ?' Paracelsus cum hac de re contra Aristotelicos ageret.Ub.Minei' 0 . cap. y. de sulphure, paulo post principium inquit ; Sciens quod{ntfi Deus tmpediastnsulphure negotium mirabile W est,ac tta excellens > ut lumen natqrale hominis obstupefis' natfi Deas non impedit, error eß penes artifices, qittfulpkf f> traft ant ,quodfacitifien potefl. Sedmfit,ea nie & facal/^ insulphure incfl,ut nemo peritas eam exhaurire phßtt > t* j quoque hirtus, ut cüfitis admirationifit • Confundit efi . (inquit) Aristotelem , qui diest , species nonpojfe transmut<*■_ Sulphur transmutat.St Vecors Aristoteles adhuc ^t^eref, e>> , ^ exstulto insanum redderet, pluequam ab utla famina e .‘. fytftus. Haec Paracelsus. Sed non ostendit,qua ratione haec traf? mutatio fieri habeat, nisi quod agens de sulphure minerali ^ ex eo cum oleo lini epaticam conficere, qua recte distillatä & iC j ctificatafmodum ejus docet secundo libioAichidoxorumUtfP 0 . natur in ejus oleum rubeum quocfvis argentum), 8cpermit tat ^ ad destinatum temporis terminum usque, : ^ä fiet ut nigrescat' . cal?M auri prqfim4at> nempe ia aqua fq^sed est 6^*^
/

De Hei.i-4 ArtistA r^i
*l llr Virr> > sedyolarile, inquit: quod fi autem perfectum terminum ‘ lu m afiequatui't omnia,inquit, efficit quae efficienda sunt,de qufi ex usu plura disserere Haec Paracelsus.. Plura de sulpnu- e uxoin libello de mortificatione rerum ejusque metamorphosi Sed nos misto Theophrasteoproceflu, monstrare volu* r quomodo vel crudum sulphur commune transmutet &ve-
au > um paturale progignat. Recipe ergo paitem unäplum- t ‘ c l ll °d liquescat in cvucsbulo super carbonibus accensis, postea ^'^ Pyrolabeexitnecrucibulum , & priusquam;plumbum ccn- r,'[ cat !mm ffie tantumdem Mercurij crudi ac vivi Sc leniter agi* acillo. Habeas deinde sulphuris communis partem item unä, h'od flu at inaiiq crucibulo , cui fuso injice frustulatim superius ^alag ma coagulatum, ac agito (patula, & cave ne sulphur flammam concipiat aut aduratur, priusquam omnia injeceris. Inde f onte refrigeratum tere super marmore vel saxo & iterum cruci- • impositum fundatur, donec comburatur sulphur, & materis
'^Pqsita tantisper fluat, ut in virgam effundi postit metallicam, ntnilem Antimonio fuso Sc friabilem. Hujus triti recipe partem bn <lm,&amenti lamiuati unam, Scfacstratum super stratum in;
cr pcibulo, & desuper minutim pistum vitrum venetum impona- tl R. ad spissitudinem digi ti, nec nimium repleatur vas, ne vitrum Euat; Ita per horte spatium continue fundantur omnia igne in- tcqso , ut vitrum & reliqua sint in fluxu continuo. Postea permit- te infrigidari, diffracto crucibulo exime regulum infundo, St compone cineritiuro, cui imponatur plumbum de more, donec intense currat,jnde emitte regulum, &fulmina more aurifabro- , ,m. onec argentum mundum subjaceat. Idlaminatum vel gra- u atumi mox in aquam fortem immissum Sc dissolutum, nitellas ou" ? r .°' un ° et > f! uae pulveris nigri instar ad fundum subsidebunt, ,L 3S elot:)s ac l ua tepida in crucibulo ignias & fundas, & habebis ^cas auri veri naturalis, puri puti, omnes proprietates & exami* t es 2Uv ' n .? tura ' : lS kam in Medicina, quam in reliquo usu svistinca- uitü * sutepi non docemus totum argentum in aurum trans- U, atc ' c ‘d portiunculam duntaxat leviinmam Lc minimam; ta- Uini c i Ul > | omnes partes argenti sunt homogenem & similares, et- t ra nilcani argenti latis est in aurum verum naturale transire, ad, aut 1Tlut ' n ' one: X i metallicam oculis demonstrandam. Nequis ai( . ertl Putet antea infusum forte & admixtum argento plumbove Pti ai s CKuil ° fuisse aurum, aut in ipso hxsislc sulphure, singula s‘usseorsim, fi libet, per ignis Lc aquarum fortium critcna exa- au” at>it * ^ U0 certi “ S sciat non aliunde ,quam ex transformatione add Um ** oc cx 'fl ere > per artis experimentum. Possemus & alia fui t, r< " ex P er ’™ en ta haud paulo momenti majoris .praesertim ex pniuc Veneris fixo, scdnihiUst opus helluanibus auri haec gra-
O > pficarf

241 ' N O V A DI S <?tlI S I T I o
tificari, cum veritati mica sat esse queat. Quae commcmor»m j5 ’ ut principia naturalia metallorum proxima particulariter cog n0 ' fcenda tradamus, & jurisconsultos in recepta sententia coufirm £ ' mus & constabiliamus, qui contra Angelum chymiam dcf cn ' dt nt: quo quidem ablegamus Sc principatus LcssespublicasiU' per boc negotio vel dubitantes, vel minus reiste sentientes.
kostquam igitur promistä adimplevimus (ut ipso facto exper>° est ) reliquum est, utad inanes objectiones breviter responde*' mus tam Hagelij Sc Pererij, quam eorum, qui nospotentiam D sl attentare frustra clamitant, cum nihil hic contra naturam , n eC contra essentialia metallorum principia tractemus,Sc proinde of* dini creationis nullo modo adversemur. Illud tamen praemit 0 ' nuiSjDEUM opus quamvis naturale posse destruere Scimped*' re, non minus ac lationem vegetabilium,Sc generationem anim*' lium : id quod Sc Medici in suis pharmacis (cepe experiuntur, f>*' tura non scmper operante, sed interdum a superiori causa reprct' Ia. Quinimo vim omnem crescendi ei soli tribuimus, qui di* 1 * FIAT, sine cujus benedictione omnia ad nihilum rediguntu*' Atque haud scio, an Sc istud eodem referendum sit, quod Hag £ ' lius de virgula bifurcata indagatrice metallorum attingit, non 0' mnibus scilicet mobili. Nam omni vitio rem carere,ex usu oste n ' demus. Cxterum virga bifurcata horna, id est, unius anni , e> " corylo vel queteu, cujus cornua sint «qualia Sc sine vitio. QB 1 ' dam tamen eandem putant ante Solis exortum maxime cresce 11 ' tcLuna, & quidem potissimum circa diem Annunciationis M a ' rise caedendam : Sed nos nihil horum observavimus Hocfact 0 sumantur dux furcula: in utramque obversam manum, coelu 15 ’ versus digitis compressis, utrinque videlicet extremitatibus fl a ' gellorum furcae ad utrumque comptestum pollicem extra n 13 num prominentibus : Ipse autem fure* caudex extrinsecus in tr * duas manus vergat. Quod si quis argenteos globulos thoraci p r ? fixos gestet, etiamsi omni nixu comprimat virgam utraque nu, tamen gyrum movendo per le faciet, Sc versus thoracem > e , introrsum usque ad globos cassa illa caudicis pars vertet: Sin v £l ° omni metallo exutus argentum, aut aurum ponas in terram, etiam retinente & invito te, qui tenes virgam, pars caudicis c^' saexttotsum verget, donec validissimo judicio Sc motu Ium percutiat. Quas sit hujus rei ratio, Physicos latet: adeo d" randa est naturas sympathia: tamen & ipse verum esse reip& c *_ pertussum, & in aliis identidem vidi. Quod si non cuivis mo 1 *. turin manu (ut Hagelius ait) fani: in Dei potentia & hoc rese rva ' quis non videt ? Sed jam ad umbilicum nostram Disquisition £ perducam 5 . Qua: enim Hagelius prxterea affert argumenta, n B. lius ponderis iunt nec valons. Primum conceditaB iisdem e« 11 ’ 1
pro
duc»

Be Helia Artista. * 4 ?
Produci, & easdem operationes tantum secundum majus &mi-
liS difFereates habere metalla. At si proprietates sequuntur na- 111 atn.tnuho magis hae convincunt, metalla proprie & constitu- n on differre, tantum abest ut ipsi patrocinentur, qui vult difi- j j l,Cca specie per essentialem differentiam. Nam quoddelapidi- j!' S excipit non eadem est proxima essentia eorum: Non enim ex 'i. rcu >i° vivo originem proximeducunt. Quae ante de clementis cr t, magisimperfectam mixtionem arguunt ät it ?« pttritfgu . yess°d autem addit: Natura necfyult, necpottfl eat era metal- * ‘n aur um transmutare. Non ‘vultuum »unquam tdfecis.
quia propter certos ac necejfartos Upis omnta acftngula c'oduxtt , quos exjubjhtnuali immutatione ommno amitte r ‘ ice fieff. Respondeo me agnoscere non Naturam , sed Deum aturae moderatorem prospexisse usibus humanis diversitate me- ■'lorum , ac proinde non omne metallum in aurum terminari,
. rx sulphuris fixi & volatilis diversitate cum Mercurio puro vel J rn pUriore, & bona mixtione di versa produci metalla , quateneS a temperato absunt, alia per impuritatis duritiem cremabilem, alia p er mollitiem evaporabilem; sed si accidentia ista separentur, non magis transmutationi serviunt , ac usibus medicinalibus. Elee tamen metalla ex immutatione omnino amitti necefle est. Etenim auro prig ferro ad certos usus comparato nemo uti potest. Proinde non est metuendum abolitioni eorum per artem. Quid! quod Theophrastus idem operis esse & laboris fatetur.fi quisme- liora metalla velit mutare in viliora; adeo nihil attinet horum ab- o itioni timere. Quod autem naturam nunquam fecisse ait, tantum a est, ut etiam (carabaeum halitus auro correptum transmu» tarit, qualia multa miranda in mineris reperiuntur, nisi quis dicat occupatum illum halitum auri abolitione & exustione scarabaei pernam ejus figuram induisse, cui libens adstipulor. Sed quis in ftu' 1 ' 5 n,m:i * descendit, aut quis ita Lynceus, qui naturam hoc ^oquam fecisse dicat * Certe Petrus Bonus contrarium probat, Itl ^, Urn hum omne granum argenti natura continet, Se stannum nat IC ? P r *P arat ' one granum argenti post se relinquit: quae sunt ra ra hs inclinationis indicia manifesta. Non pone autem natu- jan meta ^ a transmutare pet calorem & frigus, frustra impetit, ut «ad antC ^ crr0 ' n cuprum per naturam mutato visum est. Haec t Cm argumenta in quaestione de mutua metallorum transmu- ' tl0ne idem odiose repetit, ciun negat substantialem metallorü ansmutationemhis interrogatiunculis,thesi 88. An qutagene, oitopusfil,ut natura'*. An quia quod natura non solet, j ar,e fieri nonpoieBl An quia nihil frußrd. f t tn natura l ^csi 89. Praterea (inquit) metallum tn metallo , nec ■ * ne * 'virtute continetur. Sed quam haec omnia sint falsa
futilia

244 Nova Disqjjisitio.
& futilia per hydrargyron ex metallo elicitü apparet, & per plus' bi exMercurio constructionem, caetevaque superius patefact*' At horum ccrraptto,\n<y.m,fit in derenm: quod vertun est: > e ■ Chymicus non corrumpit tantum , sed gcneiat etiam per medi*. naturae consentanea, jninisterio artis. Quodautem aurum, q 1 ' 0 ' facit Alchymia, nonsitfrigore constitutu ,utpyrotechnjadocct’ fäne dicimus frigus non este proprie rerum generativum , sed f°' tius calorem. At metalla igni exempta frigore consistunt,id q u °^ Hc Chymico auro non minus convenit, ut ipsa fusiodpcet,at' que idem naturali auro competit, quod usu fapile perdisces. 8U' perest una quaestio, partim Physica,partim Theologica,an auruO* per artem productum, sit verum naturale ,6c omnes proprietate* auri naturalis tam in kfedicina, quäm in catteris rehus retineat, $ fi hoc non, an sit illicitum, & ordini creationis contrarium. gativum tuetur Pererius cap.29. supra citato loco : Aurum, i* 1 ' quit, ejuodfit ab Alchjmifits , Ltcctfimtlimum Rideatur be ft auro, falsum tamen efie mutni modis cognosci (fi judici** 1 potest, nempe bei ex pondere,‘hei ex eo,/juta nonfitflinet bt^ tgnis ; bei ex eo , /puta tnjeßum in urinam amittit colore Juum -, bei (Jutta non est ductile mtenuifiimas laminas; b£' dentque (juta non habet naturalis auri proprietates, quaru^ tnprtmis t/la commendatur confortandi cor humanumll^ Pererius. At meminisse debebat ex verbis Alberti ab ipso prodii' ctis, aliud esse aurum & argentum (tequivocc sic dictum) corii 111 qui per alba albificant, &percitriuacitrinant, qui procul dub' 0 deceptores sunt: aliud eorum, qui ex iisdem procedunt,ex quibu* procedit natura, praesertim cum ipsemet Subscribat, Albmii m*' nifefle declarare, quis modus v?ri auri efficiendi sit possibilis,q» 1 * impossibilis. Sed in magno opere dormitare per nos quidemf^ reno licet, praesertim cum ejus ex philosophia depromptum jttdi' dicium multo sit sanius & sequius, quam Hagel ii, etsi procul di>( bio ad Pererium respexit Hagelius, cum thesi 84. scribit. Vlttm a - non de/titot, ejut durum tjutdem utl.i arte ha It entes fafiufl negent (haec enim Pererianas decisionis iummfifed tamen ‘j u ‘ rl absolute artificio fieri pofiit > non inficiantur: Sc tamen idcP* Hagelius contra complicem Pererjum statue re Sc decidere erubescit, hoc fieri nullo modotpoile. Tale est ingenium orn0>P Lingua: quam paturte studiosorum. Respondemus igitur ad ? c ' rerii aurum Alchyxnisticum, omnia qua: dicit esse vera, si ende 10 de fophisticato auro & argcnrointclligat, hoc est, de albifkatiO' stibus Sc rubific-ationibus duntaxatin colore. manente in eodd 11 essentiae statu sulphure & argento vivo prioris metalli. Et tale ap' parens Sc sopblfficum aurum maximum est venenum, Sc peccati* tale vendere propter arfenicales Sc narcoticas qualitates in i 11 ^

x . De Hk tiA ÄRTistÄ.' , i4f
j lclna :^UOci qualecunque est,ignitum consumi tur Scperdi turtaü- 'T’j imb quasi ad facem revertitur, post juftacriteria 5c exarini» a 'gnis, quale fuit auntm ab Alberto sexies vel septies probatu*
. PParet autem exJVreni indiciis eum per nebulam de auri exa*
^ ’dtbus loqui, cui opponimus judicia severissima a Gebro & Pe- r ° Sono Ferrariensi * physico & chymico, iri eorum operibuS j^' cr >pta, & quascunque praeterea ad Veri auri natui alis proprie* atie s examinandas adhiberi debent, utfuntlgnitio, Fusio, sub all eo p cr omucru dimensionem extensio, ciheritiufn, Expositio . P e i' Vap©res acutos, Extinctio, Cementum, commixtio rei ad- vT!?'*’ Postealeinationem reductio, sufceptib argenti vivi facilis "Eciliz, &cc. Si igitqr ad omne specillum probatum aurum ‘ >t > nec ut sophisticatum perdatur: sed substet, habensomheS j °prietates auri naturalis, omnes operationes 8c palsiones/qua- nostrum effe dicimus) non simile* sed idem cum naturali erit* jpnequid deliret cum Atgidio 1'ererius. Nam quod de serperiti-
j! 3 * & dracunculis ä Magis St Mose factum affertur, illorum fuit oiabolicse illusionis > hujus h divina virtute. Nos vero neutrum P r *sutnimus, nec tale quid attentamus, sed vires naturales dun- * a xat (equimur. Jam quod de muribus ex putredine haris aedis, retentibus specie a muribus generatis per ferite objicitur,unde ift. ferunt: Sic aurum chymicum differre anaturali, licet propriet», tes auri naturalis babeOt, prorsus est alienum. Siquidem exaltis principiis.quam naturalibus,metallorum vera arschymite nori procedit, nec quicquam aliud usurpat, quam quod natura genes ravitac generat,adnibitamixtione, & debita praeparatione: Ita- H materisri siippdsitio sit in muribus, inmetallificio
ou h - ^esiod vero ribnnulli eo usque procedunt, ut fi 0 rimes
Hydern proprietates auri naturalis contineat id, quod fit perchy- ,arncn istud recipere nolint, quis non videt dimittendos rutit ^ ' ^^onam eis mentem precandam > Quodeunquee- riöite Estentialia eadem babet, se pMonesatque opeta-
zo ens a i lcu,lls rc ' > ‘d idem est Cum ea re, ut testatrir, de formis »Sit , Al ‘^ 0te ^ s - s ' c enim libro quarto Metapliysicorumar- en j ’ C *°P c ‘ ibus rerum & accidentibus super ipsas formas: Quod tff J“tit operationes ocult, e ft 'oculue , quod Siero non, non ept^ U ^ us ' Ita^ui oculus lapideus ‘iel c&ctet , quia hon facit *‘ ,e, oties acuis, non dicitur oculus, fid imago oculi-. fer-
»°« dtc/t/trferra, sed imago ferra. Idem testatus tale m ^ atura: lumen. At sophistieationes > fateor, non habent Verri Pl °i >r,eca « s : verum autem aarurii chymica operatione, cx COm .P rmci P*' s & essentialiter metalla componentibus productü* - --„»■«•vneiimrnto nater Trinnc
1 stWid a
jet omnes proprietates auri, ut experimento patet. Itaque aurum ad medicinam sarit (puta crbdtmt) etiam hoc ari*
nun

A
L46 NovA Disq^De FIel. ArIis.
rum chymicumpraffinbit, puta Istificare & confortare cor, ^ multo magis hoc, ut testatur chymicus Plato in 3. stcllicarum ■ ^ Hamech in commento ibidem , & similiter Haly in suis secreti 5, Itemque chymicus Aristoteles in suo libro de secreto secretoiut’ 1 ' &lapidibus preciosis; licet (ophistieatuni aurum chymictim faci 31 contrarium.de quo supra dictum est. Itaqj verü ab Alchymist’*^ auro fucato Sc duntaxat alterato & adulterato,est dilcernendiu’ 1 : Nec libet sophisticationü ponere documeta,qualia leguntur ap” 3 Albertüm Brunum in tractatu augment. & diminut. & m cor’* 1 ctorio Richards Anglici, ac denique in libris de subtilst. Carda 1 ’ 1 (si ha;c est subtilitas) & pastini apud alios, pattim albificationi s ' partim rubificationis, hoc est, adulterini auri & argenti colore’ 11 tantum praeferentium. Ex principiis autem & criteriis propriet®' tum omnium in vero chymico auro licet colligere, nihil eonst 3 ordinem creationis ä nobis attentari, quia aurum nostrum est 1*®' turaleac verum, beneficio solius natura: perministeriü artisprO' ductum, ideoque nec ex suppositione diaboli occulte additum,"* vult /Egydiiis & Angelus, duo soli ex Jureconsultis artem chym’' cam frustra impetentes ,& post hos vir quidam in Germania m®' gnus, sed harum rerum imperitus, 8c ab aliis deceptus, siquided 1 ex essentialibus & naturalibus metallorum principiis,non diabol 1 ' cis operibus hic proceditur; licet Deus Opt.Max. inhibere aut in 1 ' pedire.aut prorsus destruere etiam opus natura: & artis posti*! Nec vero divin® potentiis munus propterca invadimus, cum n0® juflu & voluntate & verbis id producamus, ut ia miraculis divio’ 5 justii divino fit,sed tantum per insitam naturae generantis facult®' tem, cui fervimus tanquam ministri .nihil ad eam de alieno, nf* de proprio afferentes. Quod si haec non sufficiunt ad probos arti' ficcs discernendos ab impostoribus, & ad artis veritate particul®' riter defendendam a vanitate sophistices , aut Diabolicarum arti® imposturis, & calumniantium linguis, doceant, qui contra senti' unt, meliora, & verioribus ultro parebimus: aut respondeant 1Ä' tem Apologi* Gastonis Clavaei adversos Thomam Erastum mC' dicum scripta: ,vel ad solutiones BoniFerrariensis Physici Aristo' telici, quod a nonnullis attentatum quidem . sed plane praffiitui* 1 est a nemine.
Quodfi id bona fide fiat, ex varia & diversu rerum veri' filatione, tanquam'ex puteo emerget veritas, & ita Helud artis in lucemprodibit ; Cui hant disputationem impendiffe haäenus libuit .
Radix Elixiris.
A.
G0tf'

147 -
CONCLUSIO EX HIERONYMO DE ZANETINIS, QUA
disputationi & argumentis Angeli respondetur
' in c.i. Ext de accusat.
^ N a l c h y m i a sit peccatumSc ars reprobata ? yjAlber. in Dict. juris civ. in ver. Alchymia arguit, Se ^Jo.And inaddit.Spec.in nt.de crini. ralii.Jo.deAns. Jsin c.2 de soriilcg.&Pet. de Anebar, in c. i. eod. tit. Bald inc.i quxlunt regal.ScTho. secundasecund^
H l -77-art. 2 . & finalster videntur tenere, quod non videntur pee-
, rc> . h Wribmmr I>*o: quia non murant unam speciem in aliam
' e,S imponitur) quia boc est impossibile: sed dicunt, quod ex t. na ipreie metalli (scilicet stanno) potest alia species metalli (lci- ' c « aurum, vel argenrum ) produci. Nec hoc est inconveniens, v *dctnus quandoque quod ex re mortua producitur viva, ut in Vermibus, ex quibus’produciuir sericum. Nam omnia metalla P r °cedunt ex eodem principio, scilicet ex sulphure, & argento vi' v °: sed ex virtute elementorum quasdam habent majorem ia. ^“etitiam in uno loco, quam iualio, & in una contracta fit stan- Il «m, in alia argentum, in alia aurum, & ideo est licita: dummodo non fiat per artem magicam, velabam legibus odiofam.leg.i. Cod. de Thesaur. libro decimo: sunt enim laudandi. Adde ra- hien Summam Angelicam, in verb. Alchymia qua: tenet, quod vs i a u illicita ex multis respectibus: tum primo,quia nullus in* nabeat hujusmodi veram artem, licet dicatur de mul- ter f r p m cx aperientia: tum quia videmus, quod communi-
hbü^ o*. ' cnte * multa consumunt, & a communiter acciden- g (< j SC fandum. Unde de ipsis dicitur illud ad Timoth.cap.j. a dsöi ^Ec mirum,26. quaest.s. Semper addiscentes, & nunquam & nvinQ tlam ver ‘ tatis pervenientes. Experientias multas faciunt, Ui Unt ° uat st a d perfectum attingunt: tempus vitamque confuge,^’ E ^ 4 "od operantur, habet veritatem cum auro vel ar- aa Rdi*A 11 ^ um apparentiam. Et ideo simpliciter sunteondent- P u bli A c 'ymistae. Et boc evidenter probatunquia nemo eam in cc m Vult facere-.ut appareat quod male agunt.quia odiunt lu*
ti S ^ ‘‘aliquando vetum faciant,aut fit cum damno, computavi vel ex aliqua deceptione, imponendo aurum verum,-
diabolica fallacia, quat ut eos attendere faciat hujuC q lla acit eis verum aurum cx appositione auri veri occulte ali-
fcjj Cum ergo sit tale exercitium contra utilitatem pu-
tn ,ut P at et ex consumptione re rum , & quia ut communst
ttfr fa-

MS COMPARA ±IÖ ,
ter faciunt ex his monetam falsam, ideo simpliciter sunt cona cl11 ; standi eam facientes. Egö vero teneo communem opiniöh^. artem istam este licitam, quia rationes summ* Angelicas n concludunt artem istam este illicitam ., eo quid nullus habeas tem veram : quia Iroc honest exdefectu artis: nec etiam ali^J", tiones concludunt, ut de se patet. Et idem tcnqnt Tho. her. An autem lucrum ex Alcliyjriia sit licitum 5 c venditio re® ‘ ■ tlir injusta, dicit Tho. ubi fup A quod si per Alchyrniarn fit ve* 1 ' j. iaurum, non est illicitum ipsum pro vero vendere: quia ni! pt° p. bet uti arte Sc aliquibus naturalibus ad producendos naturale 5 ' sectus: aut non habet veram speciem auri, & eis injusta vctw 1 ' postquam est aurum sophisticarum.
siti* 1 !
ili*
Thom. Arftmcmi l. V.Dofloris de jure Alchy- rni& rejponfum.
Ap propositam quaestionem (utruin) arsAkhymik ua ^breviter respondeo: si communis Doctorum opinio fac'* L jut inter omnes peritos constat ) sequitur ut Alchymia sit ^' cl j, Verum est amem antecedens, quia est Oldrad.Bald. Joh. A* 1 Panormit. And. Isernin. Alber.de Rosar. Alb. Linn.6nid.ri- Sc alii complures tam civilistse quam caribnist® illam comp*'°. . sunt. Unus solus contradicit Angelus in iua sumina ange' 1 ^ Sed praeterquam quod unius DoctoriS contra communem* 1 ^, est authoritas, ut omnes sciunt, certe suit untis magnus Cai* y ^ staHieron. de Zanetin. qui jn c.i. de accuiat. omnibus Sc hng' 1 ^ Ipsius argumentis exactissime respondit. Hoc est fundamen* . adamantinum ex äuthotitate magnorum & clarorUm Doct° r ' & jurisconsultorum: Ut omittam auctoritatem Thom® de A*P' ; sto, qui duobus aut tribus locis Alchyrniarn apertissime comF' j, bavit. Plinius quoque lib.34. cap.4. Icribit. Caji Ifrip. tcmR?'- büs fuisse Aklicmistas. Neque ad rem pertinet qtiod dicit, '* hirri artificium non fuifle quaestuosum. Primum quia * n 9 $ slione, an Akhemia sit irrs licita: nost quaeritur, ari sit lucrow^. fructuosa: sed tanti! tri, an jure divino vel humano prohibe 3 • Deinde quia fieri potest, ut illi artifices, de quibus loquitur» 11 ^ fatis petiti fuerint; cum alii peritiores este potueririt: ut vulg 0 ^ j fimus, inter artifices,ffi de solut. Mira furit praeterea, quae Su*-j de Alcliemia & artificiosa auri confectione narrat: quod $■%! potuerunt alere bellum diuturnuhi contratyrannnm Dio c num, freti arte fria, id est, aurificio. -^jy
Sed videamus alia quaedam argumenta. Scribit enim A r ■ t^leslib. Metaphyf2 &4. quod ars naturam in quibusda* 11 ^ tatur, & quod multa naturalia confici & perfici arte ?°" aOi ' 0 i Cokhotar & Chalcantum exempli causa riominat .diccnS, <r.^

'!>-><Zu
Alchimie.
i4s>
co fi uo atratnenta non tantum nascuntur in mineralibus, sed ctia (n : c ' arte possunt. Tertium exemplum ponatur de sale. Nam ta itPliiy. lib.13.) sal aut fit, aut gignitur. InPolonia est sal ferale, in Gallia est factitium, & hujus eadem est proprietas, fli U vu ^ e ® cac * tas - st“® illius. Quartum est Electrum quod le-sa ' 33 ‘ ca P' t ’4- & multi alii scribunt esse non tantum natura» i 0 et * etiam est factitium. De quo sactitio & artificiali textus , luuntur in I.4. jf.de legat. 1.1. /.H. voluntas, ff. de acquir.rerum §• fi duorum. Instit. de rerum divis. Quintum est argen- tt at' VIVU1T| > quod praedictus Plinius lib.g 3. cap. 8. dicit este aliud jj ', Vllrr!> aliud factitium, & hoc ad alterius differentiam nominat f rargy rum Guillelmus Philander in commentariis Vitruvii, i^i j tUor c ius genera numerat : duo nativi, & duo factitii: atque cal ofi^ndit, & chalybem, Sc sandaracham, & aeruginem, &
Co fi antu m, 8c cinabnum, alia natura gigni, alia hominum arte p tlci - Qua; cum ita sint, non absurde concludere postumus:
* a rs in tam multis aliis naturam im itari potest,non este incon- tnv' enS ^' ccre > illam etiam in auri '& argenti operatione naturam uiitari poste. Certe Cardamis libro de Subtilitate decimo sexto C i'°it, & multi dicunt sibi hoc este cognitum, quod ex ferro pot* ^1 fieri cuprum chalchanto adhibito, & Cardanus eodem libro suatur pharmacarium quendamTrevisanum, coram illustristi» s 10 principe Venetorum & sapientibus senatoribus amentum vi« in aurum convertisse. Verum est quod Tulius Scaliger ne- CrC j m nititur argumento infirmo, videlicet,quod eneti hoc vidiflent, qui tanta sunt avaritia (|ut ipse scribit) ut q l) arn c ' lm Turea hoste Christiani nominis foedus faciant, nun- “Ium pharmacarium dimisiflent: sed tormentis euna coe- Pen^a^tm suam revelare: Lt forte eum in Sabbato sufpendis- fis et - ^ e fi ver isimileest, pharmacarium illum fide publica, fortas- obside aut alia securitate sibi cavisse & providisse. Nec omnibus omnia suspicati honestum est. Illud constat,in- cpji c . r ° s > fc superioribus seculis fuisse, & nunc esse graves viros, In q .? artem factitarunt, & sibi qusstuosam fuisse praedicarunt.
teli!.. 1 Us fuerunt Albertus Magnus, Comes Trevisanus, Augu- . _ ‘ .
tjp r i Us etiam nostris temporibus Joh.Fci nelium in artemedi- dtm g Cl P em existimatum in suo libro de Abdit. Rerum causean- Vi Sc ^ rte m ad unguem tenuifle:& i 11 ea exercitatum fuisse, quam- ' e stor i Cm loculatiter ex tribus Augurclli versibus incautum »liiltq c ™dat, Unius autem illius Fernelii authoritas aliorum ^tun/^ medicorum contradicentium auctoritati (ut quidam
nt ) Praeponderat.
4 r®/, B. Sed
icenna, Geber, Lullius, Bonus Ferrariensis, Moricnus, 8c praesertim Atnald. de Villanova, summus medicus.

zfo Comparatio ^
Sed principaliter, Sc ante omnia in quaestione: An ars fit licita? considerandum est, an divino aut humano aliquo sit prohibita. Nam licita aut illicita ita discernuntur l.i.ff. de c ^ eubin. 1. cum (enatus, ff. de reb. dub. l.i Sc per tot. st.de c0 'f e .? u( j) corporibus. Quantum ad divinam scripturam , certe n u ‘ a textum reperio, ubi Akhemia Sc auri confectio prohibeatur-'
.^
tamen innumera vitia & crimina legislator divinus Moses ‘ p vitico & Deuteronomio persequatur. Neque puto illuh 1
gis prohibuifle distillatiohes Sc alembicationes, Scauri arS, et> .J, confectionem, quam jocalium,& annulorum, & csteroruh 1c }., modi ornamentorum conflaturam : quibus Salomon & ges ornabantur, Quantus etiam laminarum, Sc bractearun 1 ^ usus apud popülum Dei fuerit, praesertim in tempore Jero' a ‘ jp hemini ignotum est Quantum autem ad jus civile, certsn tl j ii ; tera in Digestis, Codice, Instit. vel Novell, ostendi postet, prohibitionem Alchymisepertineat, quin potius Fusorum arS , probatur, Sc laudatur Sc praemiis decoratur, l.i. de excusaf-^a« ; Sic Vascularii fusores frequenter nominantur, quasi artem 1 j[, controversia ) legitimam exercentes ini. apud LabconeUj”' (l ff depra5script.verb.l.ulr.ff.deobligdt.&action.Lpenult.st“ c a- & argcnt. legat. Et de Metallariis,quod legitimam artem ant, dubitari non potest ex tit. Cod. de Metallariis, lib.XI- tum ad jus Canonicum, opponi (olent duo textus: sed facile irique respondere. Primus est me. (pondent. Extravag. de f ^ fäll. Ubi Papa JoaOnes XXII. Alchemistas reprobat non^^jlc eo? morte damnat, sedtantum infamia perpetua. Sed non est infinite Sc generaliter seriptus de omnibus Alcherniß 15 ^' rum (pecjaliter & proprie de iis tantum, qui (ut textus vert ,J Inferam) aut uns vel argentum Sophistica transmutatione e° n f(J , gunt. Quare ad eos, qui non reprobum,adulterinum, bum & verum aurum conficiunt, textus ille non pertinet * ^ Joh. Audi, in addit, ad Specui, testatur, Arnoldum de ^ äl f l) lr tuo tempore facere solitu virgas auri, quas omni probari 0151 0 mittebat. Itaque omnes Doctores tam civilist*,quäm csn ° rtl i> s ’ non curarunt illam extravagantem Papas , ut superius dv° ^ quin etiam joh. Augurellus magnus poeta, opuiculum > a : 0( f Alchemia libere dedicavit Sc pradentavit Papas Leoni X. cll ^i(< 1 tilfimum illud munus fuifle constat. Haec igitur ad illum te ^ responsio sufficiat: utillud omittam, quod multi hodie n 00 ^!) piuntauthoritatem illius legislatoris, qui fuit Papa:&dicens si m uno capite.atithoritas illius approbatur,etiam in alter° jf j
proximo,ubi de E i ancifcahis Sc aliis monachis quaeda pr° jjc | bito constituit,Sc approbanda e flet. I. qui non cogitur. (C 1

w*
(OP
,o»
M
.y
4 f>'
,<r
y,
<
.»•
U*,
4
stf.
(Of
L/
2
y
c<
Alt,
AlCHEMli.
i/i
>
>!
'C
s<
<»
-
>>k t
qt>-
er textus, czui opponitur, est in c. episcopi.26. q.j. qui tempus ^»tex concilio Anquirensi, 6c sic scriptum est: Quisquis credit foi C " er ‘ a ^st uarn creaturam, aut in melius,aut in deterius transere ati ma ' 13rT1 speciem , vel aliam similitudinem, nisi ab ipso g 4 t0r ^.qW, omnia fecit, infidelis est. primum ridiculosa est allein , ex concilic^Anquirertsi quod nunquam suct nec este potuit, leo ^Endnm est A q_u uitsssi: sed magis deridicula est al- j e,stio itHus textus ubi damnantur qtii credunt transformationi
! etl ln aliam (peciem. Certe nihilo magis hoc pfrtiriet_ad no-
^ st u *stionem, quam quod hnp. scribit, postiiiile este res o- n Qn 1 ln P ccu ' 1 ' am converti: I, 2 C. de constit. peclinta. textus ille 'fp °st u 'tur de fpeciebus metallorum,aut sirtiiiium rerum,sed de b ant r “ us P ei 'lonarum:hocest,de mulieribus sortilegis, quxdicc- \ r ’ 1"od noctu transformabantur ih varias species animalium; 'Ifm « ' vas ac nemora cum Diaria vagabantur. Itaq; in §. siqui- p e f . at “ a nas( inquit rexms)rransformar fein diversarum Ipccies t r . l°'' aru m. Quare deridiculum est , texrum qui de diabolicri formatione personarum loquitur, contorquere ad transfor- ftOties metallorum, qua: industria & solertia quorundam arti- fieri postiincsine ullo diabolico vel magico artificio; ut Tho- . as de Aquinoin praedictis locis ostendit. Quin etiam textus est
sub
eadem qusestibn.in c. nec mirum: ubi fic scriptum est: Insunt
corporeis per omnia elementa quaedam occultae feminari® utiones; quibus, cu data fuerit opportunitas temporalis aut cau- al 's,protumpunt in species debitas. Addam ettam illud,quod le- S> us nbstiis comprobatur medicamentum factum ei venenis;
t rebus venenatis, quasi ea, qu® natura venenosa sunt, arte 'U r" 13 emcn ^ £ * ri St commutati ad salubritatem possint i ( Qn e ^'lhridatico innuit textus m 1. quod i sepe, §. venena, fi. de
s^ c ^ at ‘ltuda r gumentum,quod multi Alchemist® faciunt sal- ^detam: multi etiam fuerunt sortilegi, impii,Athei, necro- »(„j tlCh bititur etiam quod Raimundns Lullus StPatacelius fue pj ct rtla §' c is artibus inquinati. Horum dilputatorum laudandi v; t ; as6c Probitas : sed tamen rogandi sunt,ut cogitent, artificum a nif net l“ ac l ua Atti imputanda este. Quoniam aliud est ars, aliud l C! j Aliud est usus attis,aliud abusus. 1. quicunque.St 1 leq.ff. ad riali j rtl defals. libi arsmoneraria probatur: sed tamen dam- Sj c •. ^ P>> nummos aureos aut argenteos tinxerint aut finxerint. tu t m . I» 1 - ff- de extra ord.cognir.anis /nedic® profeslbreslaudan- riib : ' ntcr stufstamen dicuntur esse impostores, quiiucaritafid- eg^^t ftnprecatidnibus & exorcismis utuntur. Sic Mathemati- lrn pliciter damnatur in l 2.C0d.de malefic. cum tamen nö'n o-
R 2 tnnes

omnes mathematici damnandi sint, sed impostores loli.Sic v*® narii capite puniunturin 1. capitalium. §. venenarii. ff de cum tamen ne venena quidem ipsa damnentur, ut modo dict u est ex 1. quod saepe ff. de cont. empt. Quod si artes propter ä . tisicum abusum damnandae estent, quaenam hodie probare 1 ' An Jurisprudentia, in qua tot sunt rabulae? an Medicina i" 4. tot fimt venefici ? an Theologia in qua tot sunt Sophistae ? J 11 cium igitur & delectus adhibeatur. Separentur paleae a Ut area; mali pisces a bonis in sagina: adulterini nummi a p rCI l
mRef
Vorred an den Kunstlieben den
Leser-
Je Ruust ist grecht/ wahr / vnd gewiß iSemderGortsförchtig- fleissig ist/ braucht sich der Naturen recht/
' Macht ihn Zum Herren / nit ZUM Anccht Eyl nicht / bleib auffder rechten ban/
So wirst» nutz vnd frewd viel han/
2)nd gund es dir Gott in deim lebe« /
So thu reichlich den Armen geben.
Biß trew/ vnd hält die Runst in still/
Kanadas ist gwißlich Gottes will.
Halt trew vnd glaub / druck mein darbey/
So bleibst« aller nach««dftey.
<

e# 11 '' c <
3ter a ';
' ar£t ?
i0 \
,«V
b fts P u kl. Sophisticantes aurum vel argentum a peritis artifici- Vf r (j acctnrr 'a: contra falsarios Sc monetae corruptores animad- ait°T 6S - ’ ' lK l u 'fitiohes, informationes constituantur. Sed (ut Jurise.) alieni admisti poenae ab iis quos nulla culpa cotv* tingit, removeatur siuhim. d. bon. damnat.
FINIS.
PPOGRAMMA
Ad LeStorem P bilocbymktwi'
A Rtis opus rectum', verum, certoque probatum, AA Affiduistantumtradituratquepiis. ,
*• \Quj recto insistunt Natura: tramite ducti,_ p Non fervi, verum hinc efficiuntur heri,
distare cave »neu rectum desere callem, j Mine opera; pretium laetitiamque metes.
’l'te tuae Dominus dabit hoc tempore vitae, Munificam dextram porrige pauperibus, o fidelis, & artem mente reconde silenti, cert£> 1 c P utes voluifle Deum. a fidemque datam serva; memor esto meique » utu& Se abs omni scommate liber eris.

Von der Mattn vnd Prattick
Sterns der Welsen-
. Hr Gottsförchtiqen / frommen/ lieben / Die sich inRunst vnd Tugent üben/
So nicht rvider Gott vnd den sechsten/ ^Sondern federman gereichtzum besten / Habt shr tust/ ich will euch weifen Den grossen Schatz der billich Meisen/
Nach GotresWort/ vnd Smenfche«Sees/ Ein Gülden Brun vnd Silbern Lwell Zch bin derftlbvondcm ich sag/
Der Welt Gut Mir nicht gleiche» mag;
Aber ein gifftiqcr Wurm v»v Trach/
Ein grimmiger Lew gut offnem Räch/
All Metall müssen sich vor mir rücken/
Erwüsch ich sie sie müssen zu stücken Doch so ich durch deß Bastlers Hanh Dahin wird getrieben vnd geban«/
Wird außmir die höchst Mrdicin/
Nngeacht dast ich ioqifftig bin/ k^>crtr«ib all Lranckheit / erhalt lange kebeer/ Doch rvider Gott kan ich nicht streben-
Ich bin bq» recht Einhorn der Alten/
Wer mich kan von einander spalten /
Dnd wider zusammen leymbt vnd eicht/ Das ««i» L^chnam nicht mehr auffbrichs/ Der wird sich jnverwnndern han/
‘XL'?« ich vor mich nur allein kan /
Das sonst ihmviln nicht müglichwep/ Sonnn villeicht wer dein Begehr/
Mich dir besser zu offenbaren/
Daran will ich kein Fleiß nit sparen/
Allein thuauffMmunfft vnd Sinn/ V»d bsich mich nicht oben hiy- 2' ritt wort Zuviel ist hingeschrieben Auch /-eins vmb sonst ist aussen blieben / Ich sag dir das für gwis vnd wahr/
Daß keines mahl so lauter klar/
Honviesn Philosophen >ß geschrieben /
i

iJJ
T>L MATEWA ET TRAXI
Lapidis Philosophorum.
O Milii dilecti, quotquot pietatis amantes Virt;uti atque Arti vos studuisse juvat,
Arti, quaque Peo non est adversa, nec ulli Parti hominum publico servit at illa bono« i endi ardetisstudio? vos eccedocebo Post f Urum 'Agentem, quem coluisse decet,
^ positum Verbo Domini tamen, atque saluti, jps 0ns argenteus hinc, aurifer itque Tagus.
‘ . 53 ° sum, de quo sermocinor: omnia Mundi Sj ,° n mihi regna & opes se similare queunt:
^licet immundus vermis, plenusque veneni,
Gutture distento terrificusque Leo.
' Jm uia me metuunt, qua sunt ubicunque metalla,
Namque in frusta abeunt qua tetigisse datur, tarnen artificis solertia docta manusque Meliget, Se nodis urgeat implicitis,
Summa medela ex me nascetur, munere Divum,
Quantumvis spiro dira venena prius.
Omne genus morbi depello: prorogo vitam:
Nil tamen adversus calica fata queo. u m veterum unicomu: qui me findere novtt,
It j- tc l ue iterum in corpus restituisse potest rctolubile > na nimium mirabitur ille Qu '? n< 5 uc rrream, nec non quid queo solus ego, v^u reliquis impossibile est compluribus. Ergo.
'me fqrs melius perdidicisse velis 3 Ue patefaciam tibi medistinctius optas,
•j,^ cr me non stabit; non erit ulla mora.
modo mentem acuas, animi pulfesqucrecestiis», p e Ncc tantum exterius me, sed & interius ^'deas. Nil hic memoratur inane, nec est hic ,~<H?d scriptum justo plusve minusve fiet.
‘' ro veridice non ullo tempore multis
■H®c adeo clare scripta fuisse sophis.
R 4 Leä

Was wich aber darzu hat getrieben/ WerzuerZehlen viel zu lang/
Kämet ich dir nicht mache bang/
Gnd restlich anzeig mein gestalt,
Das folget fetz hernacher bald,
«Von Art hab ich ein grauwe» Leib/
Gnd bin doch weder Mann noch Weib/
Beyd Naturen ich an mir ha»/
K)as zeigt mein Fleisch vnd Blut an/
Das Blur Männlich / das Krisch Weiblich/ D>eBrasst beydcrsam ist Geistlich Ich bab Mannes und Weibes Glied/ Dammb beiß ich Hermaphrodit.
Mem Sitz hab ich im Erdtereich/
Wo Metall/ Mineral!/vnd deß geleich/
B>n doch der» keins als man vcrmeindt/ Sondern von Natur alsovercint/
Auff meiner Metall form vnd gstalt/
Warm/ Keucht,Trocken vnd Aalt.
Aber nit gedige»/sonder güsstg ImKewer/ vndanderRaltr sprüffig/
Die vier Element sind in mir beschloss«»/ Mit Sulphur vnd Mercuri vnrbflossen/ Wild/ ruch / tödtlich vnd gisstig Kix/ flüchtig, bstcndig/vnd lüsftig.
Bin weder Braut /> Thier oder SchMaltz/ Arsenic/ Gictril, Alaun / noch Saltz/ Schweflet/ oder ander dergleich Mineral/ Auch nicht Gold/ noch andrrMetall/ Mercurius Philosophorum ist mein Nam/ Hab nur ein Wuchernd zween Stam/ . Mich thut verachten sederman /
Weil ich kein «usserlich ansehe» ha«/
A» meinem alten gramen Rock/
Bin doch drrselbig BinenStock/
Der da gibt den best«» Honig /
Gor Potentaten/ Kürst«»/ Bönig/
Edel /Gi-edel/ A«r vnd Reich/
Es giltmirlaeinjedtr gleich/ ,

Sed
Et
2J7-
^ qtiL me impulerit,longum e^t dicere, causa, ■^•ftinuifle animum nolo loquendo tuum,/
Ptinaiitn quä sim specie spectandus 5c ore,
. Kunc intervallo proloquar exiguo. a ^Ura indutus gryseo sum corpore,lector '-'°rpus Sc est vestis concolor una mihi.
^^atnen aut mas sum,nec foemina: sum sed utrumque,
jjj at u>asgeminaspostideoquesimul. ,
^rodemonstrat mea sangvisScindicat: iste "hstculeus totus,sed caro fceminea.
1S tamen amborum, virtusque est spiritualis; r> vipdque virile geram, foemineumque geram , c ' map hvodita vocor: moros in tellure,metalla,
mineralia,& his sunt ubisyngenea.
^ tc tamen unum ex bis,ut multi sorte putabunt,
Sum-,- verum unitus sponte meaque physi
lns Peciem propriam proprii formamque metalli, ■fumidus & siccus, frigidus,Sc calidus.
Eson f um ductilis, impositus sum fusilis igne,
Exemptus fragilis conglacioque gelu.
Iirme clauduntur bis bina elementa fluuntque Sulphura juncta simul,Mercuriusque fimstl.
Efferus,asper,lethalis.plenusque veneno, 1
Constans,inconstans,fixus 8s aerius.
Eed neque florens herba, animalve, aut dulce butyt urri, Vitriolum, Arsenicum,Sal,nec Alumen, adhaec
^ l 'lphur,&his nonlyngeneum minerale,nec aurum,
> ^ecqu* praeterea quinque metalla vides. n ‘ecta at proprio fum nomine, reque sophorum Mercurius,radix una duplexque mihi
Sut cu\ us : abjecta cunctis fum vilior alga, txtaius quia non est mihi forma potens. c “ e mea grysea sum decolor: tamen illud
fum quodRegcSidcgcnercsquc simul
° iv « egens (nullo mihi sunt discrimine cuncti) * tos >Rutilusque solent expetiiuc leme .
A 5
Sed

r.s8.
>Vnd ob ich schon bin schlicht vnd gering/ 2stM der Welt doch sonst kein ding/
' in sich hält warhafft Tinktur/
Kami ich hab Mercurii rei« vnd p»r/ Gefestner/nik beweglich zwar/
Gar flüchtig/sedoch weiß vnd klar/ Außwendig Todanwrndig Lebendig/
Ein roter Aonig macht mich beftendig/ Kas ist der Philosophen Goldt/
I» mir du dafselb suchen soll/
Kas heist Sulphur Rubeum firum/
Lll ander ding gang müsstg kurtzum/
Kann ich vermag k« all» allein/
«Dnd bm doch nur ei» einiger Stein.
Kann ich leid kein Silber »och Gold/ Kem Mercuri bin ich auch nicht hold Weder im anfang mittel/noch end/
In mir selbs ich alles vollend/
Nichts frcmbdesm mich imbibier/ Sonder nur Solvier vnd Coagutier,
<Dnd kehr mir das Haupt zum schwantz/ So hast du dje rechte Runst gantz/
Wer mich ka» lösen auff ohn noth/
Ker find in mir betd weiß vnd roth/
Ohn alles Pulver vnd Wasser zwar;
Setz mich auff ein feuchte baar /
So gib ich von mir selb« ei» Quell/
Kit da leuchtet als derMon hell/ Karauff da wachst ein schwartzer Rapp / Wol dem Man» der denselben hat- Halt da» Fewr stat/vnd gar nicht eil/
So sich st mancherseyFarb mit weil- Hernach brgundt es sich zuweist«», Wann» gar hoch ist/so magst dus preiste» / Sie macht Quecksilber Rupffer Zin vnd 2 -Zu gutem Silber das beständig sey.
Fahr fort/auffs letzt da wird es roth/ Bekombstu das/ so dancke Gott/'
Kie Sonn ist allen Metalle» hold/
Nnd verkehrt sie in das beste Golds/
2» allen dingen Hott loben solt.
i

Heer abjectus sim, nec non vilis in Orbe s ^- cs tamen extra me tingere nulla potest-
gesto intra me purum,atque coctum,
Mobilis haud equidem,sed solet este fugax,
^ ^ 171 en est clavus,puraque albedine {plcndens, “t°rtuus exterius,vivus at interius.
rubeus constare facit me,aurumque sophorum, Mqujere in meipso.vilferibusque meis.
^°cTnlpbur tubeum fixum vocitatur ubique: s-stera praeter me cuncta repelle procul.
Omnia nam postum solus,quantumlibet unus Sum lapis: Argentum nolo ego,nolo Chryson.
Hercurio infestus sum priucipio,medtoque Atque in fine operis: Cuncta ego solus ago.
bfibibe nil alieni in me: sed solve, deinde Coge,caput cauda junge sitnulquc meae.
Totius h:cc Artis consunrmatistima summa est.
Qui sine vi me ulla dissolvisse potest,
Invenit & Rubeum,sed Le Album repperit in '
Tu modo me sine aquis,rn sine pulveribus, '
In statione loca tepide hnmeseente,subinde Ex me prosiliet candida vena,velut
^una micans: Corvus sed porro innascitur ater, Eelices atrum quotquot habere qtieant.
Insta ne ceffes,ignemque tenere memento Astiduummc qua pracipitesve cave.
^nniina continue pasces variante colore:
Hinc niveam Fixam concelebrare potes.
^ Cr cutiu m ,Venerem,Saturnum quippe,jove«ique
Argenti virgam vertet in astheream. f er gc bonis avibus,donec super igne rubescat.
Tunc laudes summo dicito jure Deo.
®mnia namque metalla polest traducere in auriim. Omnibus in rebus glorificato peum.

2 6o.
Gulden Gedicht.
'In ding der Welt vor Augen steht/
So in sich nimbt deß Golds serret/
.Sei» form der Mann/die Weiblich gstalt ^Ist sein Mater« also kalb Der Mann bleibtvrst/ das Weib dasfleust/ Wann man das auß seine Miner zeucht/
Ist doch nur eins/Anfang vnd End/
Hiemit der Mannzum Weib sich wsiidt/ Solvier/ftwl/wasch/Coagulier/
Biß sich der güldin sung ftgier/
D<«spe>ß Mit seiner Milch auffs new/
«Vnd widerhol das Werck oh» schrw/
Biß alles fleußt vnd penetriert/
Wie Wachs/darnach feinToldt addiert/
So wird der Leibgeist gesewret wol/
Zum Merck bereit der ferben sol ,
Die sechs vnzeitigr» Metall/
Durch Runst auch heylen alle quäl/
Diß ist das Geheim der Alchimey/
St» Weisen von Gott geben frey.

CARMEN APOLLINEVM.
O Mnibus ante oculos versatur Sc unica res est, In se quae formam suscipit aurifkam. Forma maris partes,sed foemina materiei Obtinet: illa manet fixa, sed ista fugit, ^ttren ortu eadem,duplex licet,unaque sola est Tu E S ’ finis,principiumque fure.
^ l A? C | rnar ' ux °rem,conjunctos solve,putrefac,
Au °‘ u e,condensa,fige,fit inde puer
,!f, Us : hunc ale lacte suo.totiesque refinge, tz. ln gat ut, & penetrans ceu nova cera fluat.
P tcolis tandem puri sociabilis auri ^ crmentatur: sic spiritus intrat opus;
® ter a siye velis mutare ex arte metalla,
Seu libet affectis applicuiste manus.
sunt Alchymicae mysteria totius artis,
^On nisi divinis experiunda sopiris.
Plutarchus
bE CAPIENDA UTILITATE
EX INIMICIS.
Satjrus primum fulgentem cerneret ignem , q I(i ^mpleiliffid huic efiuta ferre cupit
{inquit) ntfi caveri* hirce Prometheu«, p- t Usufio mento mox doli t urus eris.
$ n ‘ >n talius,non hos 'halet' ignis in ustu : i,flpJ‘ tcem P r *het, resque calorefovet, fa tToim^toy srvj, cuilibet organon arti,
'3 H ueum di/eat rtte adhibere mode .
Radix Elixir»
A.
PRO-

l6U
r PROGRAMMA
AUTHORIS.
S Vut quifspc legar/t Chymtcos muhurnq, libellos, Nec dena attingant post quocptuflra ftcpum $ Nunc kuc,nunc tlluciinceprt* pußibus aßt,
Quos Lab^nntbaisflexibus ire patet.
Sunt alii invidia tailnqut euntia recondunt ,
Offufis tenebris iwpcdtutittfe bonos,
Scilicet Ut soli sapiant,stltsfe putentur
F.JJesophi,cjuets nil quamsua sponsa placei. Aequoris hanc inter Scjllamssaßamq^ Charjbdih Alcbymtcam,tn medto nostra carma natat: Cholchidos auriferam ut fiquandoadItttora lunanti Technophtltes per me forte referre queat,
Inscribatfpoltts,anagranimaienomtnts apto,
As/N icolaus erat dux Niger HAPELiySi
OMNIBUS ARTIS CH^
MIC^E STUDIOSIS BENE
AGERE.
Vanquam non erat animus pro tenui tned pd^ ! ullum scriptum-, ullamve speculationem in fl ' > bm Cbyinicu post disquisitionem de Helia $ *tifia prat er ea deme edere , ponderata vel mf 1 ' mts rerum hujuscemodi gravitate : tamen singularis W, dam amor erga eos , qui huic arti proposito Christiano * studio pio adharent (inter quos & viri Principes) mesa btte impulit,ut brevem hanc,sed petjpicuamCheiragogi Helianamde amo Philosophico, haclenm parum anitf^ / Verso,committerent luci eamfc communicarem dignis i tam atque etiam studiose petens, ut eam diligenter po rare ne graventur,st forte de nunullis pramoneri hinc ^ verint. Cum enim perlongo tempore hanc artem feß^ fuerim,nec tantu perpetuis cogitationibus &studio theO f ^
fico,»* 1

p4f< 1
i» *
ia /
faß 1 * i gi$
Praefatio. 16 }
* t(e j multorumque manuscriptorum injpeftione , quorum nu ntio paßim a nobis fit,sed, manuali insuper labore,& ex- P e rientia propria,qua (ut proverbio dicitur ) velßultorutn ntagißra, non fine gravi intertrimento & attentave- *itn, & cemperetim plurima, licebit mihi spero,aliqua ex P a rte hujus rei conditionem df fundamentum ßudioßs *~hftnU paulo altius retegere&de me gufium aliquem pra- ^ ere , quouss vel cogitando vel findendo vel conando ote- tandove pertigerim. Quamvis enim tria illa principia essentialia rem omnium qua nunc ex auro & atgento com- tnu nibiis,aliüve metallis extrahuntur: nunc in eorundem sineris patentifiime pervefiigantw, efficient quod possunt vieque enim hac nunc exquirere, noftru ) atque ita pro ibi- , l°f°phico & vivo auro habentur,perhibenturque: tamen fi
■ ^^lofophos purgatiore aure audimus , esi adhuc aliud uu-. i ^nhfton p aulo magw ifto abditum ,idque duplex, quod in-
1 u mprofundm,& produci in apertu lutulentius oportet ! l <num quod Monarchia Chpmca proprium esi, & in primo ente mefl Vniversalifimi Mineralis: alterum quod ad tiri- ftitrarn Solis parandam [pectat i quo de in hoc tractatu abunde disseruimus quandoquidem apparet latere plarosque Prorsus. Quanquatn autem ab omni Akhymica artis praxi aliquamdiu abfiinuimm , partim propter malevolentiam Retundam suffusos in nos animos, partim propter ex- nntlata varia discrimina (qua hic recensere nimis longum ■y tet )partim denis, propter offensam eorum > qui cum niti horutn captant , tempus in his teri nolunt: jit tamen,ut^ ' “ - a™ snikant atiarert
)eofi
fini captant , tempus in Ilis tertmmnt .
t an ^ e ett ’ a prudentes quandosfbleknt quarert utrumne (tir ■ P wntC£rea nobis emptu, fit , utsiliquas inanes quatere qif/Py ^qHUntUrfiofihac fimus desituri , nec ne ? Quibm qui lacl P S ^ }e tiagogia nofirareffonderemtuffcerene- fac tthUs: non (erte quod Chymicum studium non summi tt ;^m cenfeamm: sed quod temporis usura,& vtrea- nece ßtias hujus rei negotiationem & pragmatejam
li inttr dicat. Scripta eil igttur horis'subcisivis aperta
hae

r §4 Pr-^fatio."
hac Tractatio a nobis de auro Philosophico nec dum cog tl! to,non Chymicorumstylo (utsolent)allegorico,sedplanos inteüigatur T inäura Solls haüenus occultata,additis quantum equidem revelare decuit,licet occultius & ^ cumjpeäius fuerit in cateris agendum, ut quousque sophando legendove , aut etiam operando pervenire tenderimus,de nobts aliistatuere judicando poßintstfl 1 , aliquibus,non futuris erganos ingratis,plus hinc luti* y, oriri queat, & ad pracavenda damna oculi eorum ** ■ periri: quem morem fiplarique omnes sequeremur>r non posset,quin operta tandem fierent apertiora, llelit $ tium in lucem denique produtlo. Precamur autem pat f(1 luminum,ut ipse huc benedictionem suam elargiri tur, ut ad ejm gloriam hac inprimts vergant,&EcM emolumentofint,prafertim instantis calamitatis aru^ fo tempore. Perscripsi 4. April. Anno 1612.
PROTESTATIO.
Qu£E de Vni ver sali Regni Mineralis universalis *no in hac Cheiragogia ailerimus, nihil derogari lumus Canonibus nostris Hermeticis sive Heli® 11 !, Aphorifmis,quibus Ens Medium majoris & min 0 ^ mundi pertractavimus,ex quo homini constat ^ ras. Dixi.
R. E. I. D.
Chei^'

De
RÖ PHl LOSOI’HICÖ
Nec DVM COGNITö.
• Cribit Bafiiiiis Valtriririlis, ordinis Öene’dictirii Mona, thus,qui proavorum memoria , ex superiore Allariä ' i oriundus , Philotophus in Chymia fuit princeps , iri [ Curru suo triumphali Antimonij pag. 242. Ubi de Ia- tyj.. , pide Ignis tractat,ejui ex Mercurio Antimonij 'confici-
* lr ' nc lentendam : Sea lapistgnts{tnquit')nonttngtt Uni* pttf, >ter >ficut Lapis Philosophorum, qut ex Silis effient tä ad^ir*’ Net 1 u aquam. Etenim tantilm et concessum non est ‘ericium jua ‘birtuics : fv r um tingit particulartteri *eiJf-ie U "*’” ,n ^°le»t,prxter jt annum & plumbum ; Mar- p Fenerem equidem omittit, mfi quantum hdc infarte
^separationem inde elici peresi. Itelil: Hac tinfturä\ inquit) , ‘ i snt parte nonsugfa qutnque artes transrnutdre poterii f fixum maneat in Saturno (fi Antirnomo tfjo,tn Qpcc.r- £? l °ne,&Adurentibus-. Cumcounwverus tUeacptr^esies &*£*”** Philosophos Um Lapi« inimenjiiin quantum effit er'e-f «i*** Confimti/ter m augrfientattone Jui Lapit Ignis am - hir - erriete jtequit : Sed tarnen aurum ipjutn (inquit) Sit paiilo post:pag stq.^.Arstmad'verten- dtr l >0rr0 Leflort eil ^addit ‘ f hon unius generis Feperirt lapi-. -q^lMpubtteutairit ir iihgunt. Omnes egsni pufterft fi stiti e $c‘r^ Un ‘ f > uppello lapidessed Uniss tubttpdf altero tingit *UU ,K * *tfue altius: ■-<* t----- ht.s/~K«t.Ui
igtt (j,
ilis eil prtmb Lapis PhtlojophO ' "»«» 6 ™kluni prttndsVbtitiet. Htihi [eqtsstitr tin&ufa,
H&tkrn Ö >‘dalbum: quam excipit tin&tt- ***%} Hnti ^ t,ie * K » itsniife tindüra SSartis , quarum u-
^epn fo t . r a r * m &t* etiafn th fest habet,fi rrioda .idfixatib- ^ ^Ftkt prius diUuSafident. tiartS ShsequiiUr t ‘‘%it>r '‘ t ** S b Saturni ad coagulandum MerturinUi. t)e~ * e »t,fi.^ t tinditrd tpfiits MercUrij. Hac eil tgttUr Aisfc- ****' o^tBasiliöS) 3T ikulttpltiitui Las id» & tihilüra- *nitr e ” 2Ket f amen (addic) 'exunoscmtn'e\ & ex ukd init tali hefl^^rausutH 4 unde §eium Universal e tonfimiliter r * re- fi' Extra qua huUa[\nafi\t)pr*tere* tirlätira nietallta i ‘» omnibus tnqUdrh tebus,<jHoitiodeiahqui *>Un e **' -Atq lapidei tam nobiles juxta quam ignobiles tme °» mo'bent j de quibus etiam Hold quidquam nunc 4" Fol. S diftum

L66
Cheiraöogia
dtßumscriptumVe, quandoquidem Vtm gratete* null hent extra medicinam. Confimiliter de animalibus & tabthbus nunc lapidtbUs item nihtlmetionis factam, qd ,4 ^ ( , medicos duntaxat ufus ordinatt/unt > neque uUum °t IiS rsfi t allicum efficere possunt ad untcam ne qutdem Vtm eX K fi grafiandam; quorum petentta omntum , tam mineß fi (tnquam)quamantmalium& 'vegetabilium lapidumj**fi jimul cumulo inLaptde Philosophie o reperitur,Sahaom rl ^ poteßatem tingendi habent nuit*:sed tantum clades praparationem lapidum , altas per fe ipsa ntbtlpossu**’‘fi quod atttmet ad salia metallorum, mtneraliumque j alqutd loquer ,fime reite percipere Voles (inquit) q u °"! fi discrimen tnter Mineralium salia puto)nequaquam em* 11 , da, nec rejiciendasitnt quoad unituras:fiqutdem eis m fi fittone carere nequimus. Nam tn his repentur extmt ,6< j thesaurus , unde omnis fixatio cum perseverantia ort&fij, suam,&Verum germanumque fundamentum habet- usqucBasilius Valentinus.
Sublimis hic Lc incomparabilis ante Paracelsum, Philo W p fundamentum hic locat totius Universalis univprfälilfi 111 !'^' lnniumqj prartevealapidum & tincturarum ihregno Miner 3 .’jit tra quod Metallicae tinctunj(in rebus aliis per se scilicetjqu# 1 '^« debent,id quod idem pluribus aftestatur locis. Quinimbb 0 ^ fi 1 ' evidentissime indicat,ptteter originale magnum Universal 6 , jj nis t\ initialis matris, cx qua omnes tinctura: carterx pro« 1 jl (licet ea expreflo nomine ab eo non nqmirieturssexdisti 11 , fi inter se differentes alios Lapides &,Tincturas exiliere, q u3slll ^i v na tingat altera subinde potentius t ut ds particularibus nun 6 ^' sus taceam. Ac initio quidem in curru fto Triumphali A n ? fi nii describit nobis lapidem ignis > sive Tincturam Antim 011 '*’ p jus Mercurium cum oleo VitrioliDt Marte docet prxcipi tat J 1 0' in suo proprio oleo dulci rubeo,quod ex sulphure Lc sale fft ,
nii beneficio spiritus vini extrahitur, Sc per Retortum p 6 ^ 1 ^ solvere ac postmodum figere in lapidem tingentem Particularis csthaRquidem AntimoniiTinctura,quodtar il |j - f racelsum ita exaltalse cöstat & subtilibus prxparationibuSi 0 ^^, reverberationibus, postea sublimationibus, tum digesti 011 '. nec non teparationibus ac distillutionibus, postremo var c Jii'
ductionibus & refolutionibus(utiplemet Paracelsiis libro A [, doxorum IV.attestatui)eo usque perduxisse, ut nulla ratio*’ Lf 1 vestigari satis polsit admiranda ejus vis , qua metalla transit .immunisutique ab imminutione fu* virtutis, ea< l perfectionem adducit,sibi ipsi subinde ad alia atque alia semper iufficiens, §c corpora humana in decimam genera» 0 ^:

. . , H e i i A N A.’ , iis
Valida pfopagahs, Antimonio tion absimile est lul- <Wo 1 *n.‘ ifttale ( mrumt l ue en ’ B1 inter vitriolata referri ‘debet) d® al, ! ° f s r a i h 1 s . O«n / t?i tpfi {inquit} nok tneil,td beneficio rft' Jn ao 'fifer ipsum possumus ^TeyasiinielligenS spiritum Mundi C3J 0 et ’ cu m, qui Philosophis est Magnesia Vera lib. Mineralium t u s ‘iucemUirtisifac est.Heliam Artiflattiye«?»/« fella-
stitrf^ a ’ t ' Veriim quömodo lapis Ignis ex Antiihonii tribus in- l ) ‘'i'at' C1S lnterventu °lei vitrioli ex Venere & Marte debeat prte- " 10r > solummodo in curru suo triumphali sparsim docet Ba*
i
f e/ i'
/<
y
4
5!
y
(,//
df
M
y
\ 0 ' ll f e
ji,-
•i/
y r
K
e & ■or
y.
*1
L
jt/ -
.j 1
i>
y'
%
« e «
y
y
filll lS . f '* **" "" -r-
s Cr j ’ ,eci 111 uIto magis conjunctim 8c methodo apetta in manu- Se ° n V" lnu 'd |S suae practica: videtur pertractaste. f'dig p| . um lapidem Ignis idem proxime mentionem facit la- ta rL ^J^sophorum, «if quidem primas tribuit, respectu esete^ lriy ^'delicet tincturarum universalium,noti veto universalis u- so M a “shroi, ut postea dicetur. AsteveratauremLapidern Philo- l, Qirs tU111 bcn ex essentia auri: vere quidem, sed ut audiemus lq„ , ltle adjunctione falis Naturae tum simplicis,tum compositi r si,, c ^lchymiamquasiHalchymiamnOjiinepte.indigitatChry; ei' 8 Fannianus.
fi .| e ''ba est tinctura Solis maxime Philosophici, quae Lapidem Vh' Ephorum proxime sequitur. Hsc auro solo eoque Philoso- ; i co a nobis descripto potissimum constat,quo nomine a Lapide pl' 0 differt,quamvis varis habentur ejus prspai ationes. Philoso - Seae' m cnim Lapis cx auri essentia, ut & ipsa tinctura fis.
w Sol,S tmctura loco sal,s fusilis naturas, suo ipsius sale C- n ? est)&ex tnbllS al,ri praesertim Philosophici principiis re- U$, epuratis,6c conjunctis prodit,iit sub finem dicemus.
Tm • ra ^eundum Basilii sententiam estTinctura Ve- \iQrj i. rt ’ S > *n unum videlicet conflatorum, hoc est,ex corurii t^m o ! . a lh°& rubenti;(pititu,qui est Mercurius&Sulphur ambo- sile 's ^ CUm eorundem fixo (ale,unde haec tinctura paraturdicet ^luid' vulgari,cum quo illa est incorporanda,non perficiatur j siu s instik^ 1 ' Us CUrn eo sigsnda est, quemadmodum testatur Basi- Vetbis Naturalibus & Supernaturqlibus cap. 2. p. 28.his ipsis
litis reo$ an d° entm{\acf\\i)Tintlura Solis tn nu/lo abundasi- ’ quam tn Alarteifi Venere,deluet masculo & e *eit pfi oram corpora defruuntur, (fifptrttttt eorü tingens i%in e s‘P e tt ,tt *r,qut reseratum fi praparatum aurum jan- Rutils p°f‘ tt urum,& per cibum & potum suum fugax ac Vo- faay ‘ ic,li *it- Prainde aurum Volattlepoftquam cibo ac perit eil, sus,, ipßu j sangvtnem re fisum trffi perfuum por,ß Ktern Mln calorem exficcat,beneficio intervenientis Va- fi/*‘gni*,unde rursus Viilorta extftit, quxprorjitsfixum me pirfiVerans reddtt, ut aurum fiat medicina plus-
S r quarti

i si ChEIRÄGGGXÄ jj
quam fixa. In hanc sententiam idem poB du» folia addit: *1 Mars & Venus noii egent sistitufied eum eat eris qutnfy (> j tnumcare ^ueunf. tarnen asseveranter affirmofine Leonti 11 t est auro ut supra reseraro, & prasparato) nthtlprorfus efficeres L se,quia di fixttate 'eorum MerCurij, & maUeabilitatdPl, rum salis ad necefittatem euprefieftum non e sii ut lucroj*^ liquid Vertan indepofirs ntfi Leo in certamine eoirur/*** ß eeftt i ut utrincjj triumphum agant, td efl,ut non /blutn* 1 * ß soluta,sed etiam utrinque adperseliamfixationemfint perdu&asqttemddmodum ante edocuit.
tiir, neque ist immerito. Etenim Basilius pagina vigesima.' 1 hujus capitis non solum aperte scribit : Ttnfiuram 'feneiss Murtu fine resoluto auro(iit jam modo dictum e&snihilefi 1 ^, posse: 'Sed estam Vice versa de auro vulgari cujus tinctura (
ras Veneris & Martis commiscenda est.testifrcätur: Non 'pojfijd nidum frientpe aurum) desuo Vestitu quidquamsuis fi*** 1 j, irhpartirf. quandoquidem nattird'li unicum dühta** 1 .a, dumentum honorarium trtbuit , mfipriusserVu* dttdrdfi tnmum; Item paulo post addit : Non posse Regem suisfadfi o, de regno fiso quidquamhkreditatu comhsuntcare , nec psfj Verantem Veftttum auheu tribuere , ni fipniis petsfiortt^ ,p tributUm dfliisfiubdttis acceperit , ut tta Domtntu fimul confifierepeßirir. Hxc cuso ita siht.nonimrheritO tei-rogarit, Quo pacto igitur'tinctura Solis fecundum eslen^jUl fui differentiam ä tinctura Venetis L<Martis aut reliquarum 'j Si videlicet vulgare aurum nisi tinctum spiritu subditorum f°-J tingere nequeat ? Hunc nodum dissolvere nonnulli conati mineram, Marcasltasqüe confugerunt ; quas multum poff e jL' nego,cum spiritibus non sint destitutae. Inde igitur patari * j cturam Solis, non aurem ex auri? fuso, contendunt. Ali! & fi Tincturam auri non ex auro simpliciter resoluto, fest in fria p r ’ |jj pia prius distincte redacto,indeq; depuratö,& rursus cdaiit°’ haWe Tincturam venantur. Narrt qui auri Mcrcuriö nön 8»V ^ Solis,sed Solem ipsum addunt,huc gon pertinent, Nos, ut h 0 * d co non oppedamus illis; alifer tafneil respondcirius, nerrtp^. Tincturam solis non tam requiri aurum& argentüm ä natitf? pliciter datum,quam aliud siiblimiiis 5c melius, aiirü videlic** ,.fi losophorum nostrum,in qiiO inest spiritus tingens.de quö ja 1 ’’ dicemus, si prius Tincthras Bafilianas omfies percensuerim^ 5 ' Quintam igitur Basdiüs tincturam proponit in Jove nöised tantiim ad coagulationem Mercuri), puta in arger> tUl V aurum, per rubeüm. videlicet & dulce oleum eorum arte ftum.uti Basilius non uno loco innuit. Huc etiam pcrtineUd ^

4
'H
i
tk
ti
%
'n^
iK'
;< 5
i
!jS
ji/
t<,
T"\
^ si
riP J
Sc p
j, er , Heu an a. relK
fi|j ro 0 ™ ,ni ixtionem aliorum metallorum Paracellus vexationum to . e Saturno,I una,& Mercurio componendis tradit. Hic ve - c] U [. non possum Basilium de Saturno & Jove vulgari lo-
-lutis ." a< ^ PuJC sint in suis mineris, aitioris sunt indaginis ac vir- ti 0tle ’*l“ a de rein curru triumphali Antimopij, loquensdefixa- Huii Vu § an sMercurij,in ha:c verba scribitBasilius, pag.87.
*4 es** vv^gnlattonem perduci Mercuntu pote fi* oiststatei re l>quortcm metallicorumsptrttuum , qua coagulati» ’^u'ir urf> ‘ omnium efjjcacißmepoteutißimecfe pra ea- Phtf. e-?> & fine hoc feri nequtt , ntfiLapidem Philofb-
‘fisum habeo*. Sic de Naturalibus & Supernaturalibus Ca P' 9 'de Saturno,pag.iar. Qu&u ettamscire (inquit) de- qtf t 4 * Hhut met alit transmutationem e * Saturno confe-
P r °p t ir ipgent ipfiiufrtgut, excepta coagulationem teßjßl 'vulgi •• quoniam frigidum plumbisulphur curren- p» ( a P*f u *'q furnum calidum domare.eumque et adimere p, -ßpVOcejsus reife instituatur X\% paulo post; subjicit; p e £ ter Saturnum nonpen/tue rejeceru, nec ii risorie prorsut Ja * ßssum .collocdru ; fiquidem ejut natura & Curtus non p H adhuc cognita est. fiam Philosophorum lapisprtmum tJ‘ >n initium fut calestit. (f plmquam coruscanti» colori* ^Pumex isto met al(o habet per influentiam hujut plang-
^adirur ei elabi* perseverantia petputrefailtonern t que- iZ?V e £ i,t, *S **%*»>*«$ fi eri ruhftm#}ßtx imtionigri m-A? faß“ allium. Hxc ille, quae ut aitioris suntinda- Kiii’f a ?, lccretlore in Saturnum pertinete intclliguntur,nempe ' c Iy.™ ,c l u ‘ c5f putrefactione existit Soljs& falis Naturas: Vi^i 1 ln eue tum ipsi plumbi miner® certi cujusdarn generis , tjuj^ ° n g e maximam conatur evincere in Ruricola suo excellens Doctor,cujus flosculi sunt gemelli: ideryqz oilen- bi.,,, 'tuta dictaAromaticum Philosophorum cxMercurid filum- Cc lsus • s S tf’uoribus particularibus nihil dicamus. Hinc Para- bto ^^ JlP^'us adducte vexationum, seu potius Fixationum K- tUrr ) . D . t ’ s depeasdieare potest interiorem illum Saturni spiri- Uletallorurrt spiritus reliquos, sive Mercurios occidat:
' ^odum vidimus de ipsi ex Mercurio vulgarisplumbjcon- qui U q u ^ ! P rQ batifljmi virgas,, quas vir quidam.doctissimus ante Se V^um conspicandas nobis exhibuit.
» ff ^° ®C ultimo loco Basilius mentionp facit Tinfiumipstui- eft a Pursu*^' Ea verbvcl mediante ovorum calce paratur,ut Ve^r ^facelsum lib, j, de ulceribus patentibus vel a vitriolo Ut V jj‘ s;8c Manis elevatur, resolvitur, distillatur & coagulatur, Puj j» rc e s u apud eundem deMorte rerum in Metamorphose a- P^lcilfam, cui libellum de tinctura Mercurij irsaltem par-
S a tium
W 1
Ifor
.W'
toK
4
S L
tium

Cheiragogi A
sub'
ataroli vendicamus: vel beneficio Malagmatis Jovis ^
tiutn Gf; 0 .. .
limatum resolvitur ac destillatur, in quo Mercurius calcin.' tl cum metallis coagulatur,quem morem B.tsilius dc dupliciM el ^ rio Solis sequi videtur, pag. 10S. in Repetitione Lapidis Multiplex enim est via procedendi cum Mercurio : tametu^ 1 - nae carbonum tritorum beneficio per ignem in liquorem , c “ 1 ,( tur,qui certo artificio postea Soli .animam extrahit. Praecip 1 ’“ j, etiamperfe ac figitur Tincturis Maitis, Veneris ac Solis/. 1111 ^ me vero nutritur lacte suo, de quo illud SybillceEmmena:fP rt '^/ interpreteris,cum inquit: Sedetissuper /edent/Iratam, da * 11 ^ jusproprtum,td eßjaßde ccelo .niß'itm ,^uod identidem petesl ad Lapidem universalem appltcart,u\ fragmentis linis Philippi de Lignamine Equitis Siculi. De hocetiaw dictum acci pias, qui inquit:^/ ex (olo Mercuno(ex minei ab ‘l t pelicet aliunde parato )Lapidem conficerenos tf/rs/hint '/ 1 . tndagator eris natura. Hinc Basilius in curru triumphal’
88. Eretum Mercurius (inquit) esi purus putus ignis p en> ß Quapropter a nuito igne comburi poterii nulltss eum cdp /l ^ sgttis ad deßrull tonem tpfius omnigenam.st ut subito altfä j Xe/olVensfefpiritualiter tn oleum tncombußtbile\aut t»’*’n pofi/ut fixat onem conflans , tta ut honunum nullt poßtbl Jj ahyutd ei adimere; tantum eoufquc, quidquid ex au / 0 J A pote fi , id ex ip/o quoque petesl confici, per artem. Na 1 ’ 1 ’ ... tetldm /iit coagulationem auro per omnia fimdts esiv fi doquidem cum auro ex una radice,unoque ßiptte Iß eV !i ^ fate proVemt. Cum his consentit, qua: idem sparsim hab^ ^ astro Solis St spiritusive astro Mercurii, qua: duo radiosa vi rlU ({ potestate conjuncta sapientiae intimae penetralia certo teilst 1 ^, aperiunt. Vide currum Triumphalem pag. 71. & 7a. nec ncstfjs; 91.Sc 92. Quod si a nonnullis Tractatus Basilii de astro S 0 ! 1 ^«, Mercurii,quorum illud rutilans, hoc niveo candore resph 11 . non usque adhuc supprimeretur, in verbis Basilii explahavöP nus laboraremus. •
Nec ignoramus ad mineram Solis a nonnullis applicat’ c aj- procesiusper viam humidam mediante nitro & sale gemw^’ §> suitur ita,ut primo terna sequestrentur principia,quas per sp lSl f ii vini depuranturiprimumque omnium ascendit astrum .^,i>
terr £ /
album,reliduo Sulphure 6c Sale, quorum hoc per aquatu
stillatitiam extrahitur Sc a sulphure separatur, mox ab oniri’ v. % strisixcukntia purgatum in vitriolum concrescit triangula / quadrangulari forma. His tribus depuratis mincra nova 5 o
a - . a fsi”
integro extrahitur, e xtr actumque cohobatur aliquoties per sionemnoviE aquas regiae, dones os Leonis rubei (ut appeb”'^j jp*pb? reseratum sit.csuod in digestione positum circulatur,«

a!^ He lia na.' iji
t Urtl \ taa qua ascendit (piqtus.Mercurialis. Hoc supra prtepara- rn nei ' i) lt ' 1 °l u| Tvpi'imo solvitur & digeritur dontc foeculentiam o- sitlpjj de Poluit. Haec aqua oleaginea solvit supra praeparatum a ftri\jl ln dupla sui proportione. Hjs ttibus partibus quatuor §eta nt * r ^ urf ali s addunt, & sic in balneo per dies quadraginta di - tjn^ nec in viridem ac vilcosum liquorem abeant omnia, C|lla mfi n °dd in furno Phpsico leivßitne coagulantur in Meditatu- a X ' ltn ' ^' lu1,ura siccam sequentes mmernmahauro.sepa- to rt ’ r V. tn . c l> ipiritu suo impraegnatum leniter contusum per re- ^lician" 1 ^H? a nr,adeo,ut ex libra vix drachmam lui spiritus dulcis Pe rs '^ujus ad sufficientiam parati unciam includunt phialae 6c g el “ e decoquunt secundum ignis gradus,donec in rubedi- i?ne c h"" 11 vcr S at ' qum Mercurium vivum Mineralem abique
Qn tai ° ^um pertransit.Sc idoneum reddit,utcorpu 5 auri in tin- Utrum hi,an illi,astrum Solis 8c Mercurii. Bafiliani tu m ß S n V ^‘S ent > ah°rnm facio judicii,quandoquidemTracta- a hlii de astro Solis videre non contigit.
Sed
t fr - ut de Mercurio m vulgus cognito agamus apertius,diligeu- Sr ID , ter se conferre debemus,quae de spiritu Mercurii in Lapidem
| J , » ’l't f T C
■. —‘ ’*>—~ „rosere
promento
p L t,'* u s, cierrciiurfpiJieJUit! aunu.t jcicu.cx patebit MonarchlL .j ymicte principibus, undeexistat.Sc quomodo paretur Hcrma- lr oditi flos ille Sapphiricus, qui est admirandum majoris mundi ^yftei ium, quippe c U! i‘A drachma sinti niti pedflu proiefltoncm tr,a r ai bm.; rü -/a tilia liquat t a uri,tnMille <crIs drach- '^y tm r>/ijj'a,td un&erfum tnauru transmutat purtßttnunt .
^ Phaedro Rodocbaeus: cujus procestus nos quosdam latet.
Jsj 1Sa ddere no immerito postumus,quae expenentiffimus vir Si Jr 0c Ura ’ 'ndagator profurtdifljmus Joannes Isaacns Flander(ab l ?>dhP ltn c$tel ‘ citate posteriores omnes,velut ab altero Hcrme- lc f. runt: ) >n suo tractatu dc oleo vitrioli habet ; ltemquede lsj ec Cllr d > nec non Antimonii oleis ad tincturam fixam perductis, ^falib m ^ ent '° involvere, quod ex pluribus metallis 6c mi- *io res *? S conglobatis spiritus & salia oleosa cum auro &Mercu- e 0( j °lmo concrescere idem docet Tincturam, quae ex uno Se p att 111 stuantumvis diversorum mineralium genere pacata,mille e . S ctgenti perseveranter tingat 8 c transmutet in aurum.Nihilo y ar ri0r putanda est tinctura Mercurialis 8c solaris Illustrissimi Ba- 3 fte* ^ Uc ’ s domini Georgij Dt^ttts, cui immensas opes exhac traditum est a majoribus. Quinimo illud vetus: *Xa 1 ^ ercMr,u mperMercurtumpitr aquam Mercurialem[ic\\.
0,,^ ■ Ur °J l '°bis eadem rcipsa exhibet. Nec longe ab eadem Palin- * - m Capricorno alludere videtur.lib.io.cum inquit;
, S 4
Hunc

%JX <jO <JIA i X
Hunc juvenem Arcadium t »fidum u(miumq^fugfi-^ ? Prendite,(fi immer, un; Ityrtu occidlte hmphis. Ö? C /equunrur. ' _ . _ u »
Sed de his plus lans Haud enim (cip an huc tine referes , quae prodit Hoheoheimerus Doctor ille Helvetius in libro T{ fauri thesauroi um, ubi de mineralibus Icribens: Natura (in<l ul s progignit Minerale in Huscenbu, ren a, cujus duo futjt £ el> ^ ;
ira,'qua in multa lacu (fifintbus Euros a repertuotur •’ ^ i
txum auteni.tnfigura majoris Mundi efl tnortu ajltt Sph { (
Sollt. Alterit m aßro Meridionali , quod efl tn primoflorsr^ < ab ajlr.o (ijes terraproductum > quodque 1»primaJua tofi ^ ,
iatioifewpfrtruryubi-un:,m quoomtfjjpm Mineraliumfi s1 j ^ (fi colores conclufi/icent. Qti* verba literaliter d« minera 3 ^, j & Mercuri) accipienda videntuf, quia Theopbrastus arcento ^ { YO.tanqnam metallorum matri s ut & magnus Phaedro) o« u, j mineralium eoloms attribuit,sicut in libello de Generatione ( rurn in Meramoinhosi ejus videte est, Quamvis non desunHlJ haec pertinaciter rubeat argenti mincta translucidi? ( GcrnH'rj Ro.fguldigeitzdictas) accommodent. g„^p r o auroasteri cuid 3 ; priysne potius conycnirc putarim,qua.ferax quidem st anri^H tamen aurum- Huic non diffimile est quod Basiliusin libris ^ turaliqm.Sc Supernaturjlium rerum capite tectio affert de sp*si/ Mercurij pagina quadragesima quinta in haec verba: Hscqfi, piam nqc tn, mento (inquit) interrogaverit,quomodo hieß tus Mercurij ad,tptjcendue (fi comparandus fit l Super hd e , CUm,defider,t%qutfi>iam reffon/ism cxßefiabit {aä&jCfquod 1 ^ njert quenquam celare nolo ,fid fideli/ er apertre, quatit 11 q/tidem (inquit) per Det mandatum jus (fi judictu pertnlßfi, \ tpihj (fi indultum eft,fiquente*n in modum : Acctpe(xxiQr in pepitno, Domini, rubeam Mercurij mtneram tnfiar ctt)^' haris (putafactitii) apparentem. Insuper fume optimam d^, miner am, quam habere potes: utramque tete pari pondef l t / spui,,priusquam ullttcs ignis participesfqfia fuerint, (fi t ^ 1 «s.quL ibidem sequuntur« '
Notum est ex niinera quadam Solis, fertili & liquore Mercis cum ejusdem appositione menstrua perpetuumSolis augmen'^) minae cuidam nobili succrevi (Te: a uro. surgente primum inflat S f . minis viridi colore: postea sensim apicibus in Solem vergeptib 11 ’ qui forfice demeti pollent- Est & particularis tinctura alia in S 0 , rubeos Chrystallos abiens ubi sublimata fuerit, cum antea> sls ' musculos Verficeloresvxcretoijset fere priori consentanea■
Sed notandum efl non uno. modo de spitituMercurii &Sulp>l riS Basdium,scd diversimode loqui, nunc de Lapide, nunc de* 1 , ctljni Yencris Se Mattis, nunc esc uMCiMstsimo ; unde non n> ^
toP^
t
t
t
t
{
1
t
1
i
t

d f
:rö^ o ’s'lj
»<!
- per
;V
r so» r(F
■<
,ßA
raff
ton /> H E L * A N A, * 7 $
^post^apitc quarto de spiritu vitnoli ex Venere & Marte : Ge-
^ (uiquit)£f V, rum julphur tji mcombuji tblle , i-tcnim
f * Us ac raerttssptritm eil , ejf ojuo ateum incotnbufttbtle pa-, *”t'i Ö* idtpjuin efi (inquir) Sulphur-, ex (ß sutpfrur au-
gjj* e f-dem radtce fttfcentt &stftum eß. Ex quibus non dir- a gL c ' Ucrit Conjectu, quid per optimam aui i mineram alibi atque a d(V ^ r ° ^hsscti varietate, quo de agit, subint?Uigi detur, Itaque
^ am ^ocjulphur re/leßsotdnpotefl &baptis^anßhß t u ? ° Yu ’n omniumsulpliur (quorpodo. §cParaeelsoindigitä- dey” ■ PMuieralium capitulo octavo de vitriplo.Sc a Basil.cap. j, ,tr ioio pagina centesimatrigesima tertia.)
tot ‘ m ni6/ n ptertt4H . fyintum Mtrcurij,
-i* 1 OUnz anter^/itt, (
Vl'
rtO
^<"1
nt,^
ti<
i^
r rl !
ijt; c “»jecedtt. Quis autem sit iste spiritus Mercurii,ut fui, aj^ et ^} ^ cr '^it, an expressus in tinctura Veneris mamiscripti ItsJw^P^licetlpiritus.wtoli Veneris ex Matte, au universalis,^ ‘^rtaliflimi, eruditorum facio judici). Ex una enim radice :s°Pn '1° Solis Sc Mercurii, tum Mercurium Sc Sulphur Philo- dif ■° rüI ri provenire ait, primum quidem spiritum album , quem ß e fte Mercurium Philosophorum vocat: posea enimjiquitur rubel# (inquit) id ell,sulphur Philafipl} : oruin,ßß olesi
dd
'P' K
V'
*<
r*f
■it‘‘
, U (ik
f.
(sali*' a"'
A
fy‘ r, tUf rubeie* (inquit) id e&pulpburi-iuiujopß^.s.,^ - ,>fc ombußibtlp , puta ex utraque tinctura Veneris A; Martis mugiri pariter coeuntium. Videantur qute capit, de vitriolo apud Addern habentur pagin. t;r. quid illic de spiritu albo ad album, ^2ij rubeum de rubeo analogice philosophetuv Philosophus.
Apparet igitur rubeam mineram Cinnabaris Paraphiere Lernt? riam rubeam Mercurii Bafiliani, (ere concordare utrorum?
t^auri optimam mineram t\on rnodq de vulgariter ä natura da- v ?!,fed & de aliis, utpote Antimonio.Minera M,artis,& praesertim Jrioli Veneris ex Marte (ut ne quid dicam amplius)poffe intclli- intJv " obiter, & ut Qraeci difupt, m i» va^m, ad rectius
tCl _-’ 2 < ‘ 1 ’.durn,Baiilium, de spiritu Mercurii multimode lpquen- > nui mos est fere multa expertorum Chymicorum, plura u
'durrr^asilium, de Ipiritu Mercurii iiiuiim.w. tiQ ^ri" r ( 10S est fere multa expertorum Chymicorum, plura u- hoii tan Q ln ^ u ^ nt ' urn - Plures enint sunt vise,quae ad unum finem to ntra J Urn P cr unum , std etiam per plura, & quidem diversa, Q u q ^. arn multi opinantur, particulariter collineant, cturaj „ ‘J°quidemigitui Basilius noster fex hasse explicitas. Tin- ■* -a P‘des, minei ales, quos, fuse hactenus percensuimus di- lisap fr , C p n lct: isttenm tamenpagma 24.4. Currussui triumpha- ‘ ^ e , mulprofitetur, Se^bpi Lapides metallicarum tin- %4 t s t *” > e ”t»et ex uno seiptnpi & una tnittale matre,<jua» Äafijjj?'" •"•net, m sua generatione prima, ( verba sunt ipsius luserint itta. proseminari, ut ex eadem <berumVni- ? r *Xn.x & proßuxerit', luce meridiana clarius liquer,
lu pta essentiam aurificam tum vulgaris ,tum Philofo- S S phic«,

274 C H E I R A G O G I A .
phici auri nostri(ex vulgari enim TincturaVeneris&Martisifl' . • enda est: ex Philosophico vero potissimum nostro Tincturan constat) adhuc aliud este, idque longe rpagis adhuc abditum > ^ quo Universale universalilliinum, tanquam septimum & P cl ctistimum proficiscatur, quod ex suametipsius propria radice > est, terra Scaqua, oriatur, coque & Lapidem Philosopho’ u ipsum antecellat, utpote ex quo unico tum lapis ipse, tum rcl>^ omnia particulariter tingentia, initialster sint orta: Imöex c l t j. omnes reliqua: totius mundi res, non solum in regno Minct'j’ sed etiam in Vegetabili & Animali vitam suam acceperunt, & ' ( huc retinent, 5c aCreatoread increrqentum ordinatae sunt. & Vero cujusnaodi sit, & qua in re siturfi, etsi ex superioribus utcU que conjici potest (linea viridi ubique syrante) tame etiam ist plura de hac re dicemus. uC
Quistio dehinc omnis, postquam omnes tincturas, earum”! multiplicitatem Sc diversitatem in regno Minerali, percensui 01 ^ transferenda nobis est ad aurum Philosophorum nostrum, nam illud sit, ex quo videlicet Tinctura Solis potissimum pr®Pq tanda venir, praeter universale universalissimum, & reliqua sus’ änobis commemorata. jp
Dicimus igitur hoc illud este aurum Philosophorum (de quisenim , ut St de universali universalissimo mine non l oC l l <- nempe quoda Philosophis ipsis ex metallis inferioribus
minoris valoris non per separationem solam , sed beneficio p turae per artem operantis ipso actu transmutationis produc’ 1 Itaque non est vulgare aurum , quod a natura in luo gradu o’’ ( taxat simpliciter est perfectum , & propterca in exspiratione»‘'Jj. declinatione sui seminis |am potius est, quam ut fructiferum possit ad progenerandum alium Solem. Hac de re expef £l , nius metallarius Andreas Solea a clarissimo Montano editus, diendus nobis est, qui in suo libello de mineris metallio* ‘ pitulonono de metallo exspirante Sepuuia secunda ita sc’’ Quando natura cum metalli corpore percientt usque * U
rum, tus» descendit tterum ex defeäuahmcntt deorsum. Item in fine septimi capitis septuria prima de 3 * j ti sione & descensione metallorum , postquam commem 001 . tl quam pulchre natura ascendens totum corpus Lunae quae calx nihil sit aliud, quam corpus Solis, addit -.Quod % ef ° ct u descenfionem attinet > factle ex adseensone potes e a,n ^ nere. Nam hac efl differentia , quod in adfcenfu )
ante acquirit , quam corpus : hic ‘vero (scilicet in dest e> V citius am/ttit. /tacy metalla(mcQ\K)descendentia multy imperfelltora , quam adfcendentta :, Haec ille. Proinde ^
najn semen & Tinctura frugifera vel infrugifera sit in metal»^^

fl
HeiianA, _ 17 1
s c , P tUr ‘ 3 prima capitulo secundo de semine metallorü in hanc ^'dentiam scribens, Adfienfio (inquit) (s desc'ewfio metallo- fit non pojjet, mß m femine convenirent, Q) ßbt m- u ern co g netta cjjhnt. Item, Argentum (f aurum habent ‘» m f ernea (inquit) quod sn ascensu argentum transmutat en f u>Um •" in descensu \e, s transfert cuprum. Denique , crj il°c° concludens apertissime inquit : Opertet ut femen „U Cc sporf suo tn altudeat, alias neu es}frugiferum. Haste- 1-, poleas, cujus multiplici experientiae fidem qui non habet, n ej, .tnnnim. Apparet igitur caula cur ex communi aut otin- pr'/* 1 ' 01 ' fi ant > nili illud tingenti spiritu subditorum suorum ^ a it Baiilius) exaltetur. Nobiliris enim St petsectius no- ti ‘lUwenduiti est aurum, quod sit in adseensu , in quo spiritus iDs öCnS atc l uc crescens inest , & scmenfructiferum , quod quidem 'usSole^ indicio est aurum ex inferioribus metallis productu, ffi° r sum emm altas (inquit Comes Trevisanus) injchtret no- tempta n&tmeftre ( puta quod in exaltatione auri commu- J s impendendum nobis est per Tincturam Veneris, ut docet ^silius, donec nobis aurum Philosophorum progenerare queat) Jt»im /umeremus utique corvus hoc (inquit ) quemadmo- ‘‘m d natura efl creatum. Vides hic non aurum a natura siffl- Jj 1 'citer datum tincturas pet se parere: sed aliud. Itaque conciti, ens addit : Aurum nostpum non eflaurum ‘culgt , ut omnes ‘-tsjophi dicunt, quia aurum commune mortuum esi -: no- f u Z\ au,e ™. tmpragnatum & c c,ium. Hinc johan- Clopinellus deMehum in Responsione ad Lamentationem ^turae, Aurum (inquit Ascitur ejfe mtnerarum omnium the - to* Um ‘ attamen formam non habet neque mat enaro tanta suam excedatperfetiionem. Nonhabetemm ma~ enttarn, quam perfictendtfitpsum,quidquidmolia - J ef <lr ‘ 1 fx. Ipsum deßruere , ac th efie reducere, fatuum efi poßfff 1 * ’ c ’ tm ex eo nthtl plue ‘intutis, neque potentia haberi tii 0 ß ’l’sam obttnet exsua proprta natura. Nulla fitredu
n,ß ° r>tl n,qua natura.perficit ttt spectemfiel in inddhtduum, l,o h* 30 corrumpantur. Etiam poß corruptionem genera- pr 0 . n jitfieciei ßmilis, ni fifiat regressus in hoc genus. Qua- durn* a ur> dcßrußio i tam non sternit adipfum conßrtten- * 9 u ' a f er ßut destruBtonem conßrui nihtl potesl ä ipfi fcfl» ^ Ue tnortuo pariter moritur ejus fubßantta, ut ex eq n, e /ff n stmpltus aliud argentum <hrvum enasci , „equq & caetera, qua: ibidem sequuntur, notatu condi-
,Ut
‘gitur sententiam nostram de auro Philosophorum ex inse- metallis parando expresse & (olide confirmemus,addu-
cetntii
/ fi
:m

% j <*. Chsira<5ogia
Cemus testimonia evidentia Philosophorum complurium, f primo quidem Basilius in manuscripta dectaratione manualis ' 11 Practicie. de Tinctura Solis in htec verba scribens : Debes igfi*, Jetre (inquis quodLapisnofler componatur exfua propri* 1 !^ scntta, (fi aha metalla transmutet tn aurum ‘jerum QP 1
Aurui^ (addit) iterum destrui oportet & tn meh°* e,f Laptdem conferti, Satis evidenter hic ( opinor) indicat p r ' l ‘ construendum este hoc aurum, quam iterum destrui postit, ve* 1 , meliorem converti lapidem : unde &Rythmis suis Germs*** unprcstis, statim ab initio rjnit:
Q Sol, Regis itthoc qut munerefungeris Orte.
Luna genusferiat multiphcatque tuum.
Quibus equideraLunam ad auri propagationem requiri oft £l * dit, ut & i'n sequentibus, cum expresse add.it:
Summe Luna precor, ne deferutjfe stelis me,
Quum Venus tn bsjito ja nofit, ut illa decus lndiQäidscp.tuas tpfa induat: ut übet ambo atbs illa compti , dt^tnisq. fimul Ditati fimus ! quod te memgmjjesubinde !
uiddecer. Hoc etenim nunc tibi linquo. VaIE.
Sic in versibus dc Venere ipsa testatur, Ejus fih um (Jnttmqntum )excalfacere corpus Luna,ut (aJiat prägn*
(fiprogeniem poß fe rehnqucrepoßit •virtutis (fifruilut numcrabilu ; mtuien&autum nostrumPhilpsophicum. .
Sed dc Basilio infra plurn dicemus : nunc ad prtestantifsifPr,j ; Ausiorem libclU de duodecim Tractatibus Lapidis Philqsop*' 1 , ijecedamus, cujus anagrainma fuit , Qui divi lesChi : amo ,quod est, -Michael Sendivogius, Polonus ille, q u ,, Olwaldus Crollius in praefatione Basilicae suae vocat Helio^L 1 TUARUM Borealem, apud quem Tincturam Lapidis Phil°‘, rum, ejusque magnam vim & operationem ipsemet üapefy , pervidit. Sic igitur Sendivogius in Prooemio Tractatuum "fi rum - Licet ( inquit) repenantur qutdam m ales enatis aut ex ifibtdia, aut malitia, aut metu dctefi sonis impos* rum suarum clamitant, auro suam animam (tingente * 11 dclictc) pofie extraht, aepompold (fi $ana oflentattsrii! sone alieno reddi corpori.non fine temporis, laborum aojnjj ptuum jst&ura (fi detrimento: fit ant pro terto Hermes* P^ eju/mods animarum (ut loquuntur )/i(eab aure,fi<hes> \^ U quacunque tandem (ia Vulgari Hlehymifltca, extra.# 10 * 1 jr ineram ejfe perfuafionem : quod quidem j multis non crt fi surse d tandem per experientiam, unitam (3'solam ^
Magifiram eum damno %ersfi<utur. Eeotitra, quf (l* ", ,/
fir

M
5 so* 7 It* 1
'ia 's.
Iret»
priso
'-Ii"
a-»'
#?
a* 1 '
»*'
iV» 1
,bl“
iso*
A t ' /
/<*
:fl! s
jjfl'
,V'
,/V'
0i
!**
\0>
a*
\lr
tc*
Ai- ,. HEiiiNAk %7f
£ ,c * (inquit) hoc fine,fraude & fuco friß are potefl , */ ‘iel j. f ***** metaßutn fi<be cum lucroß’öeßne lucro, realiter celo - ff)a Luna in omntb. exammib. requifitif permanente
jure affirmare pojjum, habere foret Naturd aper- **)» D ' ULTEB ' iora et altiora arcana investiganda , C > e Xt • u' ^ ene ‘i , ^‘°ne acquirenda. Hxc hon tam ad artificium fit animam'tihgentem referenda siint, per quod via pato
*het u t ‘ ora / Ccrcta indaganda s quä ad ipsummet ex inferiorst». t an Vl S vc ‘e productum aurum, quippe cujus beneficia aJj altio- 8| iim 1S ’ Ut C * ai ^fi oi e ostendemus via sternitur. Quae vero dc t tan aau ‘i vulgariter extracta sermocinatur , scienduril est eam *stp RlUtarc hon posse, licet colorem inducat, ut testis locuples bj libro Mineralium capitulo septimo,cum in hxc ver-
*Hr ^° C ,n fe ^erum eß,ß auttsulphur projici -
h„sr * r i*'*t**>i 'colorat quidem illud,sed non figit, quod & 1) ****cft ,n repet itione Lapidis magni pag.\i%.
hle ii ‘8‘ tur Sendivogius in Tractatu nono de commixtione yj illorum: Noverunt {\nejait)Chymißa fertum th cuprum f “^eueremfincSole traxsmutnre-fidfifitrent( 2 ,d&ii)hu mu- ß tl ontbus Solü admmißrate Naturam, certe rttoi omni tkp- ** t0 invenirent pretiosiorem. Quid hoc > obsecro, estäli'ud ^ a tti non aürum commune, sed atirum nostrum philosophicum,
k Tinctura Sohs,thcsaurusprctiofiflinnuspötcft poftcaprsc“
- 5 Propterea (inquit) dico no* ignorandum egi, quaHH- k«, * V* j* em fi”f conjkhgtndaQ quorum natura nd f ut*. 4 f*Jr 9 ****t\ Denique concludens: propterea (inquit)»»*»» (fhetallum inquit) quod habet potentiam alia t^-W, (corrodendo videlicet.) Quate ? Efl enimfeli(\a- d Uni Ht ac l*d ‘eorum £f ferentdtir: Vntca t antut* reifhumi- tity ' a< * ,c äle Solisfsi Luna 'videlicet refiflit ii , & meliorabo^ Rosset omnino videri de Saturno vulgari ad litersi
itltritjf .. . peöprii aurum &ärgentiirh per Saturnum vulgärem
t)c a ]i^ c . Us hieliöra nön redduntur, licet forinsecus purgentur, cies cöit^ ltUr ® aturno accipias oportet, cnm quo si ailrußt Unde- * ^oliernitur in mortem, & postea impositum matrici Vetb tft crcüt iö videlicet) concipit 6t progenerat Optimos fructus, hiajjj CUl « alius Saturnus prreter vulgarem, aut qui per ejus ani- gi tf f., 51 te gulo Antimonii per Cementum, ut Sc ex Mercurio vul- HiiU utö in aqua forti fit transmutatione, actu holius sit metal- (h !e ’ c 011 inepte ista ad Tincturam Vittioli Veneris & Martis ^'düm "l est fikre ut aqua Cotum & fere mater, per quamhu- f ese ra ” tadlc a>eSolis melioratur) feseruntur: siquidem aurum ^ r °hiov ^ P ra paratum ittdC saturatur & in Tincturam fixam Vct * teste Basilio: quandoquidem aurum perse tingere
nequit;

CheirAgogiA
fa,equit, nisi tingatur, Itaque addit Sendivogius :sed ut dettgfi (inquit) Chdljbs locatur, vere quidem chalybs:sed non vlilg 3r jj' Verum in Venerem transmutatus.cui Solis natura intrinsecus )■ permiscenda (ut paulo ante dixit) pcrambofutn vitriolum* cl cet, non commune. * Huc illud pervulgatum pertinet: l'ifi 1 “ Interiora Terra Redtfitando Ingemes occultum Lap>^ e Veram Meditinam.
Quod vero addit Sendivbgiusy ?undecies coii aurüm eu!>> h (nec enim nisi multis vicibus conjunctum cum auro transii», Alembictim , ut videre est in Practiea manuscrinta Tinctui * ' neris V/JJiMVSiiemittit ferne »fit debili fatur fereap ^
ad mqrtem, id itaaccipiendumest, ut per putrefactionem P° amborum distiliationem mortificetur demum, quo postit in Ly Vam vitam inde resuscitari. Tunc (inquit) chalybs concipits v generat filtumpatre (id est vulgari auro)clanorem,hoceft’Z ■ AnCvat nobis Solem sive auiuni philosophicum , unde postea ctura Solis ex Sole philosophico existit. Hinc addit: Poftea (l1 .. femen jam nati (id est sulphur auri philosophici) tmpomtU f . suam matrttem (hoc est si suo admiicetur Sali & Mercurio,)/’^,
gat illam, & facit eam miüeßes aptiorem ad panendu^
pttmos frufttsiy'.A est, profert nobis Tincturam ex Sole phil° ( phico, quas post fermentationem liti mille partes tingit, ut aud 1 estBasilius. Sed addit Sendivogius: Efl & ahm chalybs, fimtlatur huic,per fe a natura creatus, cjutfctt ex radiU ii) mirabili 'vt (j) ‘virtute eltcere tllud,tjuat tot homtnes f ferunt, (jy operis nostrtprincipium est : intelligens non t!1 j / Inineram Martis sive chalybis nativi) quam certtim quoddam '
Itetale Marti oppositum, de quo Tractatu ultimo inquit: | -
ßrum eH Mercurius : Deinde addit: Sol & Luna nostra (U 3 , scilicet Lapis hic Philosophorum existit) obducta est k a Saturni: quod quidem minerale auri radios (id est V. ewg, tiamejus) in fe recipit & mirabili vi promovetin lapidem ting C j| tem. Nihil his magis opertum, nihil magis etiam apertum £ ; modo habeamus apertos oculos ad intelligendum radicem m lP rarum Sc simplices & compositas.
In hanc sententiam idem Sendivogius tractatu decimo :: ^ r-»w»(inquit )potestdarefruil um (Jjfemen,incyuofe mulff t
a*:.
>ii'
eat industria sagacis artificis, ejut fett na turam prornt Sedtam inPraxi Tractatus undecimi , quäm in Theoria ^ n§ ctattis tertii > arctecavet, ne aurum vulgare ad Tincturam per se assumamus simpliciter: In praxi quidem, Sed hoc tus fis (inquiens) ne accipiat aurum & argentum (tulgt. ^ hac sunt mortua. Accipe nofirafacstdtjtjuasunt (nSta. InT' 1 J tia ver osed hanc tibi habeto cauteiam(fivi)ne m metttUh

i #, .Hkiiasa.' 27^
^ df »eras punitum Natura, /»' qutlmnon est. Nam hac fan i '*' ^ R -* s EB.Tt M AurQ VULGI mortua sunt: sed ncfiret jj * .^afyirttum habentia, qua omntnofeumenda sunt. HiEC JH«: quibus fateor) non tantum de nostro philosophius aur °agit, scdefiam de Universali Magno. Quidquid ta- *■ - omnino aurum vulgare simplex j nili e mineris prius e-
& exaltetur, excludit. a^j.^^heophrastriParacelsurn consulamus,8c quid ille nobis de ij ° ' 0C no ^ ro philosophico philosophetur.aut potiuspraxi sua s„] .'^‘'«^ispiciarnus. Docet is htr.de Natura mineral.cap.7.ex e d,a Ure lT)lnt ‘ l a l' Epaticam conficere, unde postea oleum rubcii (in . ^-ubi in haec verba scribens: Hic item obserstandü est ^ c l uc d i kii argentum , quod oleo hutc imponitur, (S ad l“**futimpermanet, denigratur,(fi calceflarem tnsua- q„ ^emittit. Sed ante tempus debitum nonfixam calce (irt- tlir' CC ^ C<>0 lattlequtd (fi immaturum (notetur hic voximma- t 1 P lo pter sequentia) Quodfi autemfetum termini* ajfequi- .. ^(addit) (fi ad finem ufefe peruentt, tuneEFFicir omnia n qtiit) Qua efficienda sunt : non bonum plura de jj 40 RE dicere. Ex hoc equidem vel unico loco plusquä evi- ^tcr apparet, quidna hoc aursi ex 'argento natü prsestare postit, non conducere a:v, ut plura indicet: & tamen omnia pera- ^ r e satetur,quae pei agenda sunt,quidquid videlicet Artis cupidus ' 'fiderat. Insignis hi t est locus,qui nullo pactb nec elidi nec eludi stuo minus P.ümariü sufficiat ad confirmandü nosträ seri- Pfir'« 111 tanto, ' n quniri )cettius, quanto major omnium estTheo- biq * a5 ‘ < ~' a2tGlum sulphuris hoc oleum nihil est aliud, quam pri« liJ* tns vitrioli,quod tü additate sua satis arguit, tst etiam inde c l u °dsihuic oleo sulphuris cömunis bis tantum aquas fon- c °qi ltllm deeas,postea chalybis in hoc lamellas usq; ad tertias de- gio n laS ’ C0nt ‘ auo a c refrigerabitur, vitrjolum viridiffimum pro- ^Rida Ur ’ tirocinio suo infertil nuper ex nostra disquisitione
Sed* 1 Ver k° tenus descriptum proSale Martis inepte venditavit, P r '"'st 'edeamusad Paracclsum. Scribit is in Manuali suo,ubi d® tri^j ! ,rK P a ''auone Tinctura: Solis agit, ut ex fine patet, (ihi e * hz $ aiJro potabiliSc liquore Solis diserth loquitur) in hasc vertet tn f>?e C'ixcjuit) Eleiin mineralis /mmaturi(hoc est quod iri- ^ unraatu,um est j Qwd hoc (obsecro ) electri?
ali 0 * ^ ane ®fiudElectrum Earacelso nisi metallum quod eit ex t l Ua nr eta ''° atte factum » ' ta etiam ut vel alba venus eic i übea fia ns p rtlvis tantum secundum colorem non secundum remdi- c ' dicatur. Hinc inlib Mineralium cap.de Arsenico ita de- ' ^te&rum (inquit) metallum efl, quod ex alto metalla e*"'(puta beneficio nautrppct arte)Undc alibi etiä crania o~
niuM>

ISö
Cheirägögä
mniam metallorum Mercurio junctum Electrum, tahqüarii & '
ptenis elicitum quid, nuncupat. Consequens ergo est ipsi '^ 1 .. mirie Electri hicnon de vulgaribus Sc simpliciter a natura o9 u sive in minera sua constitutis, sive fusis metallis per se Iocjui,' csl ^ hujusmodisqus per artem ex aliis producuntur, ut curri VCri^ Marte fit, quae loflge est prastabilior, & majoris potenti* j ut cet ejcpcrientiä ) quärn commune cuprum. . a
Sic etiam aurum ex Luria productum, quod supra per c»K tzpaticx sulphuris fieri docuit,vulgari multo est praestantius, pe quod omnia efficit ( ut inquit Paracelsus) quae efficiendas ^ quod etiam ita'exaltari potest, ut cuivis sit admirationi. Sed )' :
quod etiam ita exaltari potest,— — minerale & irhiriaturüm vöcät ? Nempe quöd ex minerali maturo. Fit enim per mineralia, utpote per oleum sulphuri 5 Luna qux imperfecta est»sed iri via tameri propinqua, ut ad ^ turitatem proxime perducatur. Antequam igitur tcrmihum plane compleat, est immaturum,» haberis ddhtic extrarieas fluitates.quo nomine ab omni superfluitate lavare & piitgriref > ctrunf docet perstybium more chymifcö , hempe ut ad eXqrii’ 1 ' aurfgradus usq; perveniat. Quid! quoti aurum ipsum,(quan^f vis ex Luna productum) fcspectti Lapidis & Tihctufae Sölrij ^
tes adhuc imperfecta, & proinde quodammodo immatura- j ip lernet Theophrastus seipsum eXponeuS ibidem non multo fc. declarat, Curri iriquit: Naturareltqutt re heelocainiperfi". citra non lapidem', ßd materiam ejus fit maris". qutt refiellu lapidtt , &fine praparattone , es efi diihidlät * ,,j , manca. Accurate perpendendus hic est lsicus, utiritelligairiU« quid hic vocet respective Naturae opus (veluti est argenti iri a , j j naturalis transriiiitritid pei oleum Epatici llilphilris) quid J ' öpusartis, in paranda videlicet Tinctura PhiiofopKifcd: edd^. ubi natura desinit in Construendo auro nostro, ibi ars denn»" 'i; eiptt nempe Solis Philosophici prxparareTincturäiquamvis biq; artifex tanquam Natur* ministet tantum accedat; piris td , deni in opere artis > miniis v. iri öpete natur* laboris impen“^; Theophrasto succenturiatus adstipulatur Barthrildmxus dorferus.cui aurum ipsum etiamriuni craflurri t nec dafifi^.j, corpus dicitur. Nam ut hunc quoq; testem tanti hfcgötii p rö -Ls* nrus idoneum j scribit is iri Tractatu de Luna & ejriS deso^, Tractatui Tritheimiario nön absimili iri h*c verba: Pieri J (inquit) ut biie’vt 'via argentum eo adducatur , utfiat (ll j
eptsmü,qued maximi efifacteridum i QuiA NULLUM S 1 ®, tSTOi AD TINCTURAS NOSTRAS POTEST ADHlgERI. A0 pressius his, quid evidentius obsecro aut quid Cum Theoph'" ^ denique magis consentiens ? Addit autem, qüö Theophrastus, solutione electri immaturi mirifice illustrativ* ^«(inqu* 1 ^

fii*
**3,
;>1 us.
Hei tana. ; 2 St
fturum «urum (sic argentum vocat) maturare potest ,idf^ i e e ’ >, 1 u»j Itqurrem sortiertere, ut a terra suasepareturfon * hPvy ,tat - K c °»fequutut esi. Hinc extollit dictum Theophra- fer Vexationum afferentis: Feram rllchtmtam tantum *», ****’ artent docere argentum & aurum facere ex qumiL ^“rfettis metallis \ nec uti receptis altis , rufi tantum de <ta ex metallis,yex metalla, & cum metallis fieri perfe-
n ‘ es aUa. Quod quomodo intclligeiadum sit veluri explicans, c < tf ^’ nc l u ' t ) arcana tn metallis abscondita sunt (fi 'vtafa- sa erit ? n dasupra quam credi potes, ut inde aliquid efficiat, gefi^ > ‘ ,e>>n ( addit)/? Philosophice more resuscitentur fi expers tt t ‘ tnt ,n pnmatium Mercurtusuum,nonin currentem ,fic* s Ct fs Curnc elltones de hoc ‘vociferantur, sed in sementemhi « a mffeciegermini«, fuctitßtmt Leonis . Ita nominari solet Cur ’ies Philosophorum, Hic-rnira (inquit) super mira effies, a***'. ^' s P atet cujusmodiMercurium & principia eile
in quse metalla sunt resolvenda: nisi velimus Tincturas h a '°s abire pulveres, qui nullum in metalla fusa ingressum ha- « ant - sed eis frustra innatent. Ac de metallis quide fiunt Tin- f c cum de illorumsubstantia eruuntur primordia, quae in vi- ^° ai ^ sementem promovent, si recte tractentur. Ex metallis au- ' cum metalla perfecta componuntur cum suis primordiis in poleaginea materialiter: Per metalla autem in Tincturarum J'rineyilTa perfecta projectione, ut per eorum medmm aequi- ^onlistentiam debitam: Cum metallis denique fusis perfecta kfz ^ Metalla, nempe in transmutatione imperfectorum in perfe- medicinarum jam persectatu. > His totius artis sum- V, dc ‘‘gnannssime Paracelsum brevifsimeque esse complexum Hi° dQ Us - Infpiciantur quae de hoc prteparationum genere non - ^dios***^ Ouido de Monte (est enim prolixis circulationibus
U ii^ ^dusj 1 ^ ^ etiam quas longe experienti fsimtis virlsaacus Hol-
sui Mn ^ a ^us ct oleis metallorum peculiari Tractatu propo- 8nit u '|^ anc l u: ' IT 'furnum Reverberiiclausum .perpaucis illum coalas ri ' C i y ° u fus est Paracelfus, cum moaticufo intus desiderant, curtw *P a tari nequeunt) caeteraperse aperta sunt, prassertim fi cjuilj u r m oleo vitrioli, Itemque Antimonii & Mercuri (de >l f .. U P ra ) conjungantur.
illzp Vero praitcrmittcre possum hoc loco, quin ad clarisllma 8c „i^elsi 8c BartholomxiKorndorferi bina testimonia addam ^ri^- ooachimonstrosifsimiEranciscani.quiadBurggraviufh
CQ n] i 1CUm MarchionemBrandenburgensem anno 1419. scripsit
»tiüJ^'^'tractatumGermajsicum: sed impressus Uber non est, fiiUlt- v Causis ' In eo Tinctus® & Metallorum Sc gemmarum H'ces continentur & arcana multa. Si igitur co loco.quo ad
T Tinctu-
)u^'
ei^i
* V
tris c> d< (i/
«S
te fd
&
fi
>
n.
sji
■m\
q<>
i« 1 '
-q'
■_ 0 <r
ys
K
vfi
i*

x%i Cheirasosia sfi t
Tincturam Velleris atque Solis pervenit, cujus beneficiQ inSoiem convertere docet, H i c Sol (apertis verbisse»''
& modum op iS ,
PLUS EFFICIT, C^B AM ALIUS SOL
dit, quo sit procedendum. , Compendium Friburgi olu».
h
A
gojaacceptumLeonhardusTurniserus in arce Kuflenberg' c3
uvvv^ium iwwvuudi uuu l ui uriw iuo iiituv«. tv uuc - i/ .
misiflese questus est, sed eo adhuc vetustius exemplar ^
>0 ^ h
Vibliotheea SchohingeiianaS. Grilli, cui Medicumnpbiiifl'^ c «
Dn.SebastiahumScobihgernm a morte clarisiimi viri, jus Dn. Barthoiomai J.U. D. prsesse memini. Cum his c0 j! s t f? untaliquemodo quinque iliac Tincturas particulares qn*' c ' jj, turqorticeis libellis inscripta, ex uno fere cum prioribus a ( i menti genere procedentes, sed in cis purum ab impuro ter' ,f . non separatur : Contra quam apud Monachum videre cn terrä leprosam abjicere docet,quo fit ut ejus Tincturas p3 rtl<: st res tanto neceste Iit pr&stantiores reddi, Sc magis matureft £t ' ’ plus tingere, quanto illas subtilitate vincunt. ^
Sed ad Comitem Bernhärdum ex Marchia Treviftna J^.jjitt
: se»
mus, qili in secunda parte sili libri in hac Verba expresse - ^
ak
Cum damno (inquiens)ea:pe/-/«if sum, Q_u ob i n si A
LIS abditum ess£ oporteat: Quo allegat c
illud Gebri d icentis: Nulla res extranea, qua non ex »•***
F'
ttimposita,seu orta,potens efitpfa perficere,seu eorHrr> ^ t rs
<1
«H
h
»i
h
t.
h
»l
»nutat tonem facere noSoam. At vero idem BernhardliS - ra perfella ' inquit) ^«<e fic ßmpliciter per naturam fi nt p lt s
feha, tantum tn gradufuofimpltctsunt pcrseila, & n f
cd'
arttmplmquam perseilafiant, non possunt tmperfef^ ^ pothuc hoc modo ullum auxtltum praß are; sed fi pe* t f i tra&entur{ inquit)CSf secundum artem more Phtlosophi c!l t,j, f fetamur (riotenturverba) tunchta aperta es/ (inquit) le deprehenditur, quid efficere queant. Nam nostrum *** f non eflVulgareaisrum ( addit) £f nostrum argentum ftrgentutnSjulgf.ßqütdem tßa trl jtia jubflantta t ta t e ' mt neutta, mortua sunt, nec%tres tnje habent ullas ,
'i
«fl tnced/cfver/taiu , id est , turba Philosophorum-
jsi» c
Gebro aureum illud dictum allegans : Qutcuncfe (inquis) tg* p, radtees mtnerarum (jstfimpltcesQfi codpofitris ,tgnord*ffp apta natura. Ergo & artu : & perconfequent eritf>f pottm, quam thymtfla Simplices intellige , qua insunt ^ verfall universalistirho: Compositas vero qua ex Mercurio quorem vi (eidum cum terra minerali quadam homogen^ luto componuntur, quibus vis gertninans atque tingeris ust' j. /alis univerialisiinii.spintualiter ines^, qua in igne ahsq» £ tu instar cera post debitam rectificarionem fluit, cuni c l u ^ U j o s0' « um attenuatum eolliqrieseit ut butyrum, 6c iri Lapidem

fed, i, - . . H H LIA 15 Ai . i§j
a °it Intentius igitur & diligentius naturam perscrutatu i perpetuo sibi hoc dictufn ante oculos positum fuiise >nempe; Natur* naturainconttr/et Natura naturit t - - /?e?
'.'it ’ Katur * obvians natura Jua lutatur , Q> tn altenai
i °iuid ‘ u>atur »aturar. Quoi »m duo priora docent nön metal- ipsa qualia in se lunteffe sumenda ", sed ab illis extra« sol;,.'' I 11 ® in eis continentur ( cum damno enim se didicisti fa- *i!)ii s ’^ u °d ih metallis abditum elfe Oporteat) duobus post trio» Jso^ ^ cr ° amicam auri cum radicibus mineratum conjunctior
’ ^ *nde consequentem tincturam complt > Us veluti irteenlo digito commonstrasse.
kctttur.quih latis est
> . ^
stsoso'am fatis superque videmur probasse,suium Philo- | dostrum, ex inferioribus metallis arte & natura prodii»
I ^ ate nobis tincturam auri Philosophici a Lapide dlstitt»
i > 1 ’ crT ' totam ex Baiilio concludemus : Scribit igitur Valenti» ^, % ° Ccu sia Philosophia sua sub finem de cer^o,cujtcs cornu*
0 puro erant, qua multa corniculorum ,fi%cramorvmi *C c iiCc ' i t *t [icerunt, qut quidem eer’btcs in fyl^am ‘itrideni
- qtttm ^ienatotes usque tn hodiernum diem t?Ne~ P( t |' 1 & persequantur. Parabols hujus intellectum ex sil»
t>(Q f ’bus dictis non difficile tstcöjicere : tum aBnsilio ipso in fiso,, t Ut 'Us Triumphalis Antimonii latis declaratur, quomodo 9t/- so/ e ' (ut ibidem inquit) quasitue circus cum 'venattonu ala- csm P rehcnd * tur - Etenim per multiplicatum La» d c? t !S n * s * tu Jus tina pars quinque partes Luna?, eum persequi A cc 0r\ft *l u ® ibidem consequuntur. Ex quibus plusquam abun- I * st ua ^ cnarn metallum sitautum hoc philosophicum no»
f rsov llS litl de producatur, ex Luna nempe in Solem tincta, unde H ' q' eaur cusnobisexistit,quodquidemaurum (testsBasi» F c so iii ° rtct ^enuo confringi (ut in manuali praxi docet) siqui- 1 f . Meliorem lapidem, hoc est, intincturam Solis,abire de- ,V S st 0rcs Pi^ns Paracelsus in libro de generati ohe metalior« ita scribit: Sta3lchymißajulphurtßudauri ^ ^ ,, e P£*tre, quemadmodum benepotefl 'reperirt (inquit) ottL AURI EI eius RADICE [Hoc entrxjcru- %c/ 'PfarumUniversali«'. NON alterum illuD; utique
W 0 ‘S' tur hactenus de auto philosophico nostro, quod plaeris- s'^ft»ffi !buSv ‘ckst ignoturtt, & hucusque inobservatum fuisse fWoh ant Nunc sub sinct 11 Cheiragogiae nostra colopho- Sidj S p, rc Vicula ex Basilio Tinctura Solis philosophici, itemq,' >U s .p hllos Ophorum pr-ecipui.praeparandi rationemapp cn .. N a],^ 1 m odb ilhui praemiserifhns, etiam i.n sale communi, ncc 'suodanj pene illi congencre abditiffinias vires incffe,q.u^ T z curri

284 Cheiragoga , . ri0 |i
cum aoro composita mira nobis praestans, ut & cum oleis v> ^ Scantimonii recte praeparatis. Certe sal cofrimune excelle 11 * ^ potabile nobis exhibet per spiritum vini, sipostcalcinatione „ bitam cristallizetur, & inoleum dulce perse distilletur,querns }
cessum Basiliano plane conformem integerrima & n0 quondam gente nato'ChristophoroMeyero , a Rodolph ■ c t Windeck&c. Consolaneo nostro debemus: ut de aliis arca 1 ’ ^ S| sal? prognatis nihil dicam. Nam & Paiacelloest circulat ü quod matricem ille omnium metallorum suo quodam jure prassertim marinum,cum quocirculatum majus exMercun 0 ^ limato per eundem praeparatu consentit. Quid dicam de 0‘ c ^0 \ timonij dulci quod tantopere qua:sivit Crollius, nec inveuQ, ita quidem ab eodem amico fideliter nobis communicat
Quod igitur ad Tincturam Solis Philosophici attinet, >> a|1 (i debeat praeparari , oportet ut id fiatper justam & debitab' r j< anatomen : itautprimosulphurejus puriffimum.&lui'O’m^ii' duatum sine omni corrosivo extrahatu r, Lc ab omni recr ■ < } - to separetur. Postea sal auri nostri philosophici, quodim^jit ctis apparebit albidum, non tantum extrahi oportet, ledet' it' transparentem cqstallinam serenitatem adduci, quo racn 1 ^ inde in extracto sulphuris - auri liquescat instar butyri, & eo alembicum rranlcendat. CitmVero utraque haecsic s
fuerint, tunc suo Mercurio residuo superfusa mox ab if 1 .
lutione
id'
eunt praecipitabunt. Hinc omnia tna principia vi' vitro philosophico putrefieri, atque inde in novam vitam r ^ tari per suum proprium corpus & sal oportet, donec in re § tam astralem fixam Sc perseverantem essentiam abeant > initialem trium principiorum suorum crasin multiplicari At struo ipatio augeri potest viribus dc quantitate. Haec br£ v)t
Tinctura Solis.
&
Qmd verö ad Lapidem Philosophorum attinet, alia i ste (j. est via.liquidemduplex ejus preparandi ratio est,vel per co^i 0 ' tione radicis lue mineralis simplicis cum resoluto auro,qu e ^fl rem sequitur Basilius in 12. clavibus, vel per coniuncti° netI ' i . e cf' cum radicibus minerarum compositis, ä qua via minimo 01 ’ ditLapis Ignis ex Mercurio antimonii & vitriolo Vener ,s ^ t iS Martis perpiopnum sulphur parandus. Sed de hujus g^h^pil 1
Itipra diximus, a quo nihil differt descriptio parabolica de ^0
Solis flore, expraecipuae cujusdarn Civitatis Imperii arcn> ita pi idem C ut fertur) deprompta, quae totum proccflum , gj , de tradit, quamvis multorum Sophistarum praestringat 0 ^
Possiint aucirn Tincturaeparticulares ex hoc composito rati variae, di quibus nunc dicere supersedeo. Radicem v el jjx neralcm Universalis universalilsimi sequuti simplicem , cUP 0 O

itii° s <
n ? <0 ‘.
M
nis e,:
0 i» b : -oa"'
[l’ ...
--l"
jora
A
x
/fi
os*:
n( (
,#F
-cl°
,^ fl
,£i('
(>
-o-"'
,btf r
■ul flS ’
*P a '
i#'
0>
filio i H ELI ANA. / l8f
in q.j aae Memorialis Tabelle afferimus, hic non opus ede, ut tl trric tu y a Solis fieri docuimus,aurum in tantum destrui, ut per '•'an . nta ,ll ft‘ficetur 8c ita prima essentia radies ejus quaeratur & - . ^ 1 - r -~- fieri necesse est:
O proferatur. Quin ne in compositis
Si»..: sion ilpinn» .im roiin 't Vm pfl
. 'ron desunt,qui per Mercurialem eflentiam extrahunt •tiaoi rriaiTl ’ipso auro pene immuni manete, unde opus ad fum- *er ii Tl CXc ^ ent >am promovent, adeo quidem ut perpendiculari- 4cnj. , *° >n Tincturam Lapidis fui universalem cultro,& indi» W at ° crn modo extracto, tantunaq.; absterso cum papyro super tll, 'cu| t . aurum projecta . etiamsi prorsus nihil adhiaesifle videa- Ktzotj '° ’ fi°l° odore tnnen Tincturie stixunciam plumbi inte- riobi s ‘' l,rum converterint omni ! pecillo probatu, ut retulerunt ^ Q Ptms U '^ cruilt ’ *l uf> rum animicurqcssen.t antea ab hoc stufe/ US ahenj, facti postea artis avidissimi,
, “») tl UnHu ’ < h ( ,n quit Basilius) quibutc s’apienlia adharet, desi c
W^Hr- “ m «re
vup.ti, tztcumb
b,t
aureum illum magnetem
<: k ni Cet Universalis universalissimi ) per*l>cstiget, quo rertius '.ich & nD f c ‘it> quem unica in re untce,& tn una sola materia di 0 Ce% e ju* internet i qua cum purum aurum fubtiliatum me- "labilis cujusdam liquoris , est resolvendum , ac tantisper do t)(; tlUo 'gne fovendum ac in philosophico furno decoquendis, (i llq c ls i Lapidemstsubini instar transparentem abeat ) ex quo ?vj/“ a hlius) aurum noflrum potabile adhuc perfectius fit, r f e * ‘psomet auro, quod primum ßurttuale op l u ‘ivj ex eo potabile aurum poßit praparart, ut habet '“Cc# ere bus Naturalibm & cap.J. pag.q%. Na
etu t qui & tn sapphiro gemma .(ß Luna tnefl,efi
"■uilius; aurum noflrum po
nn !f , ex ‘psomet auro, quod primum fiurttuale oportet fieri rex eo potabtle aurum poßtt praparart,
^‘c C Q. ere bm Naturalibus & cap.-j. pag.q%. Nam/sintus 'hh Ur ete * > & t» sapphiro gemma.& Luna tnefl,est
r<c>n fu at ^ ue antma (inquit) unde aurum & amentum H<- 8Q P ei 'c<ptunt. Hinc Basilius in repetitione Lapidis Ma- f 'Al|’ ll s , Luna/sintumspirttui Solis perinde appropria- ct 's’cti 0 ’ at ‘l Ue feminam ‘htrotummterra (ubimetallapri.
'‘^'runtuiy tum deinde super terram per artem. De- ‘‘sf* r *p* Urtt a ^a (inquit)yf/<( ei? tn Magneticaforma i litus ^^pUtV/j primum ens auri itidem reperitur. Proin- c j , post descriptam Rectificationetn Tincturas afgen- ' <n qui t \, « laern prsporationem, his verbis claudit: St ‘hero nosti 'Olilpop . 0r um ornatum prtmnm mobile , non efi opus (tantis D Pls £ 10nu m videlicet circulationibus) Qti a n d o qji i dem Qujj 1 Un n ° perficere potes.
! an dum V (i r ° ^ oc unum in Natura Mineralis regni pervesti- ' 'F- Sed tamen ne intactum relinqueret prorsus, atq; ita »no qilo ln ni edio cursu destitueret,passim innuit, non longe ab Pag.jg ^" e ‘‘henostrum; Sic enim Rerum Naturalium cap.ch. st'cntur ,fih ei hominum td non observare,sed potius T Z comem -

ChEIHAGOGA l!l
ptmtemnere, tjuod 'Deu* gn natura abjccnditum i
pandem sententiam in fine mm^cmalis suae tabeljse '^ eYit ■ 'viliseB 1 (inqüit ) et tam ocuits gpß plebt ‘vtfbtltter
rgnota tamen, (ss ßne multtphcg pramonft rata prob*
*n caltginojo abdtta. 'Totus cnt?n hic Mundus (quod & ^a\\ Q dus testatur) eam fytdet, nec tamen agno/ctr. Sic ^ L gü" Mundi minoris mysterio sub finem pa^.2zo. Prtmaffl*^ ^ tl a' ,
ti mundo mumfefia (inquit) coram oculisfita efi t es &•**** f g‘ Ctßtmps'sarpen cogntfa, (ßadbstc, ubtcfe locorum fytfib' 4 ßd ! pertende vempe Mercuriussulphur & fui j
dts 7 ßx: metallicus liquor, t an cattam iet/trum , a S U ^ sii* 1 ' : MA SE 1 J AR ATA, (ß ab hu trgbus gnaptentibus ximc ycrc omnium in fisie ultimi capitis dc Natui alik u> ^r, 0^»>^^A'(inqoit )qucepofl ^nftmonturn Vtt^tolum Sulß fi gnegem, praetpue dotata funrpro, abtu (ß affinta tpS - ^ ßß bus aurum Cjf ärgern um prtncipium medtum ißß^ ni (/ ß \ ßhrttuntur , üna eum $era transmutat tone (ß al ^ Y c ß^- partfcuiarttery^trtutem^ires &" potent tarn Juan? * 's'
ße äst EXÜNA X E, sn qua hmc ömnta irdsufibtittfT ** enduftj abscondita latent, unacum mefa/lu otnntbu^ß subjungens, Qu jß Materia (inquit) mantfeß* e J* oculps omntnm homtnu, Verum quia <btrrus ejuapote# ^ G/d »n profundo %alde sepulta eft, adeoß plerüq S tncOsß^V
fft , ut mater* a bstc pro nthtld ettam Cß tntdonea ex ’
vr***
ttene censeatur ac reputetur. Nomen ejus^ocatur (inquit ) qui serpentem n.iolarsttm pro tnßgns geßa
$orehabetjßußdtcttur siphrcdtta , qu&omntum ffjtit corda no^it: £ß ratzten omn/a unum & unares unV e * ^pjl' i ntca ejjentia es} (inquit) <j_u je. COMMUNIS EST 0 p jSr SUS ORISj EI COGNITA IN OMNIBUS l °0 />' £_U I v I S (inquit) EAM PREHENDIT MANIBU S jg,f furpat ad res Tities.i Mt/e exi/ltmatprettofum , & f fC ^g rejtctf. In surmma, Ktthrl eß altud (inquit) pr&terq’*‘ > '”g t>' & tgnis, unde terne erem additamento aeris est ort a ’ ■ ff tamnum conservatur. Mit abunde materiam irit eri “ dteis omnibus ante oculos collocat. issir* 1 ^
Hic igitur tanquam ad metam Uuniversalis universa* 1 {jnj' jiobis subsistendum est in regno minerali, post recenfio sl s ^ qiii' yeriaLum ,& particularium Tincturarum fere omnium >
^us aliqua notitiae aura ad nos pervenit. \Jn t>
Unum tantum addere visum est propter eos, qui cXtf £ ipr fl ' ycvsele universalissimum nihil prorsus putant esse verum v ficuum, coque neganr particularia ulla extra illud esse Hftia Osnqia ^icta iWyld^doWw ohfonis w - 0

M i
,**• W’ ;
1V' (/ !
oH«
a
'> r
i
0 I ; ' j
>t>' I
bi> 5 ’
d'"
' ^
/<*
t?
<*
/
t*'
r/
ii’
;,Sr
’/S'
K
fs
,i * |Hf'
It>‘ y
.r«'
Jd ;
kf
#■
sa| c j HeiiANA. ^ r8?
'^«iv a r*,* xattTa ^ unt - Quibus quidem facile concesierim habita Patt;! 1 , mat «ia recteque cognita, posse ex ea certissima paravi Vt,.( ar ' a: Sed non ideo consequens est in aliis atque aliis nni- <ji{f e IS 'Pteria; propaginibus» vcluti furculis, licetlpecie ab illa tiir tlbus * Vim transmutationis nullam i nesse, quod Jctesta- 0 a s> ^Erientia. & agnoscunt doctissimi, ut Chrysippus Fannia- inff’p ~’"°hrtas ipse Aquinas de Corporibus supercoelestibus Sc intot° ribusca P-4. & deinceps. Nec (equitur Comes.Trevisanus tn QAi avita lua nullum particulare nactuscst, q>odalicujusesset Wdaf?**- ergo nec alii reperireid possunt,aut talso ab aliis tale sc U - tnj itur. 'Nam ut taceam Comitem Bernhai dum quassivis- pc r j ; J s ^ Verfa le (quod certe in particu! ari nullo extra universale re- dcij / tUm eum, tum alios refutant;satis,quxBasilius nem modo * J- r lde ignis deque tincturis metallorum inter sc distinctis pro-
«ai
‘»Sol
f ed etiam qux Theophrastus de Epatica sulphuris & Lu-
pid e ssi* ern P er eiusdem oleum conversa docuit:quodque de La- d 0r p c histo ad fixationem LVinre idoneo Bartholomxus Korn- refert, licet tum in sulphure vulgari, tu IO Schisto Korn- t ra etl . qui est Sal quoddam peracre, etiam ipse Basilius ullam salutationis vim messe per ignorationem neget. Sk non de- ^'^’Utra, qui nacti universalem aliquam, aut etiam particula- 'ar i «cturam , staiim insolenter declamitant, aliud nullum ex- sfi Universale praeter illud suum: adeo plajrique nobis Suplteni ^ S or niiesfSed nos huc obiter digitum intendisse (at cstow bptimus ille Maximus donet nobis omnibus perfpiri- lx in Filio suo unigenito, sibi •puHtriu, Ernanua-
^ ut ne corda nostra bonis hisce terrestribus , hoc est, hi* snWn 0riK affigantur, neglectis cxlcstibus, sed ut potiorem no
fid e ^'Fiam mccelo repositam ferio quieramus , quam vera cuts^Ptehendenrcs & spe serta exspectantes, indefesso pietatis hii n sincera charitate conjuncto, sequamur. & propter do- Qo (.[f* «ostrum Jesum Christum , qui cum Patre & Spiritu san- t'ia i„ Un “5 'He verus Jehova benedictus in facilia,cui laus Sc glo* ^«atem «ternam, Amen,
0
Carmen Apollineum Helianum-
Hstbus ante oculos versatur & unica res est. In sc qu« formam suscipit autificam, forma maris partes, scd foemina materiei
-- puivv^; --
*tt arn Obtinet: illa manetfixa, scd ista fugst,
| Es e "°« u eadem, duplex liest, unaque sola est, ■* 1 ''«er* finis, principiumque fu«.
T 4
Junge

r88 Tractatus
Junge mari uxorem, conjunctos solve, putresac» Ablue, condensa, fige.fit inde lapis Aureus : hunc ale lacte suo, totiesque refinge, Tingat ut, & penetrans ceu nova cera fluat Bracteolis tandem puri sociabitur auri,
Sic fermentatus spiritus intrat opus,
Caetera sive velis mutare ex arte metalla Seulibet affectis applicuisse manus.
H*c sunt Alchymie* mysteria totius artis Non nisi divinis experiunda Sophis.
TRACTATVS
-- DE
COELO TERRESTRI,
VE NCE SL A I LAVINU
MoravL
•mu*'
Nus est spiritus corporeus a Natura primo cr^ ,. communis, occultus, vit® pretiosum: conservas 15 } v, ' ra&bona, impura & mala destruens., Is initium omnis creatur®, trjplex in substantia, c* sulphure, & Mercurio, sive aqua pura, qui 'co3§ jj £ , j »»it Lc congregat, irrigatque haec inferiora loca omnia P er ^jli j cum unctuosum Se humidum, ex loco superiori (Hoc estH^j & aptum ad recipiendum quamlibet formam Se figuram) ,
ars mediante natura dculisnostris visibilem reddit: inventi | C . i celat & occultat infinitam vim & virtutem: refertum est \ rmm facultatibr.s 6c proprietatibus cadi & terrae. EstHerm3f' c r diticum, Sc incrementum dat: cum omnibus rebus indiffeo se miscet,quia in se reclusum habet omnia germina globi p Plenum enim est igbe alacri & potenti, & descendens de cöct fluit & Imprimit vim suam super corpora terrae, & venter 1 c { porosus plenus ardore est Pater omnium rerum. Tunc ^ jt iste impletur alio igne vaporoso, & continue alimentum fC de humore radicati, qui in amplo illo corpore corpus quse mineralis, 6c id concoctione ignis fui calidi. Haec ac l ua t£ is£ c gulabilis, generans omnia , fit terta pura, qua: se inclusa* 11 • ,s* firma unione virtutum supremorum coelorum. Quia conjuncta.est in ipsa terra cum caelo, h*c nomlhe pulchtv > -
VOCO COEtUM tek&esike. pj

Ut,
De Coelo Terrestri.
289
iS l’t
0 e '
rg]3 s '
't(T.
c
br 0 „t« r . t £l'
2?°r
111 »*
ipic
it*'
0--'
<
*2
a
Wf U ^ nm ° a dornamentum maflat indigestas Nnturaprimausa t ( , c P arat ione, sic Ars perfectionemdiligens, imitari debet Na- teir!*n ^ a . tura excrementum substantiale tollit,aut per limum
dio^- rem * n ac l uarn > aut per adustionem
Arsutitur elotione Sc
«ti
■One sive
^ l per aquam, sive per ignem & separat infectionem
t (lr j P l)n tatetn,purificans animam puram ab omni vitio. Qui igi- a,js Clt Vw **» utendi aqua 6t.igne,verum iter feit, quod ducit illum, ^piema arcana Naturas.
r, t a ?, ni >m illud corpus fcreatura prima Dei aqua repleta fuit spinn^ omniformisin (emine, Sc vivificans in motione,o-
Utit . anilr >ar ) Sc omnia producit in lumen terra; Secali. Est aqua Amnium eorum, quL in ipsis vivunt: in terra estvapor: ia trj^y 'E n )s proprie,triplex in substantia Sc prima materia,quia de tq. 1 S .^- 111 tubus omnia corpora procedunt & recedunt a Natu- p Cr i 1 Jmum continet: habens progenitorem Solem Sc Lunam: Itia- ercna germinat in locis inferioribus, Sc quaerit alta Sc fupre- f C £^5 eri ’ a nutrit illud in ventre suo calido, Sc causa est omnis per-
di 3 ^ a § nus ’ die Deus omnibus vitam dans constituit duo reme- t ’Pnitibus & corporibus, scilicet duos purificatores impurita- r, |g )U nde corruptio ad novam vitam invitat. Metalla h®c duo in s . siasc duo causii sunt restaurationis Sc participant de ter-
d^lo.ut unionem aliis extremitatibus dent. Itaque utraque tii^, c cce '° descenderunt in terram, Sc iterum in coelum rever- ^'»ut potestatem fitom ostendant,8c demonstrent in terra. Ut ^Ubl CS terra hi illuminat, sic spiritus iste ita paratus
da v 1 . s ^ u ' s omnia obscura illuminat. In spiritu isto consideran- Vat Q 0lt ^ u pl ex forma,in succo Sc veneno. Succus duplex confer- tU Sr mniacor pora: venenum duplex consumit Sc destruit. Suc- ^onservat sale amaro.
ha|j et u ' u facultates, quae includuntur in limbo Sc cabos, quod tati 0n Co ^ etn effectus cum de terra extrahitur: sed cum per sepa- Scijj, boni a malo praeparationem recipit, tunc super persecta
niti e P^ffecta ostendit vim suam: Habito in montibus &: in pialis t )3 Cr ant equam filius: genui matrem meam, Sc mater mea »iq/ er ^ulit me in matrice sua, generans me, non opus habens Hermaphroditus sum utriusque naturae,super omne? p„| , Vl 9t>r , ;i minimo victus, Se nihil sub coelo invenitur tam ^ ra m Se tam perfectas figuras.
scitur mirabilis avis , qu® de suis ossibus,qu® mea offa sunt, ' Um sibi constituit, ubi sine alis volans moriens vivificatur, 05 Ars Natur® leges superans in fine transmutatur in Regem, qui fex alios in virtute infinita excedit.
T j
rHILO-

PHILOCHEMICIS HELI<>
PHILIS HELIOPHILUS !
. : \ P H I L O C H E M I C U S ,
XICO'LAVS NIGBK HAPELIFS Anagrammadzomenos, S, afferendam veritatem artis Chryfoche»^{
(quanquam ea multorum impofiura p e ß ,l>, f j audit»&>a prudentibus ac catera doliis, nulla ejfetplane proscribitur ) hanc disqußdß nem inßituere visum est , qua causa aperiuntur ejus "E culpatis , ac quidsentiendum de ea sit, certis indiciis oß e>l , ditur, Heu a an'u{quem vocant)in lucem producto- patientem Lector huic difquifitioni amem accotunodfi 11 ’ dum quidfibi Helios velit,perpenderit jit metaHorii formationem rectius intelhgat.
Confiat inter eos, quorum sententia chymia advcrß 1 , efi,nullos magis obniti, quam Physicos & Theologos < V {, f qua ex principiis & fontibus natura hauriunt , quibus (jr,^ iere conantur transformationem metallicam partiat $wiohv ej[e,partim ordmi creationis adversari,in progW’ tractationis hujus dijputabimus. Orne autem mere gkafunt ,& cum principiis Pbyficis parum aut nihil < mune habent , ea paucis nunc profando quasi delibabitH ,lS ' Sunt autem fexe dmmgenexum ab Exemplo & ufu.E^ flasingularium & universorum.
Prioris generis argumentum trabet hujusmodi.
Omnes scientiiE naturälesaclic.ita?nota? SalomoniScienda artis claemicae, jtranssortsta^ nem metallorum docens, Salomoni fuit ignota;
Ergo scientia artis chemiae , de metallo^, Sransfofmatione, nec naturalis, nyc licita
M ' ' ' -

Y* Pn^f ATIO. %$i
! jRopofitionii vis inde dependet, quod omnium morta- llHm fipicntiflimusfuttiVSalomon,non filum refiiju- 1 excellentia, & actione ac prudentia politica, sed t atH 5 V <Q d de omni quafito rerum naturalium & con- ad‘l ^ ltt0n!i disseruerit , d Vedro Libani usque
l yjjopumparies is , &de jumentis, volucribus & de repti~' fis ‘ lc piscibus : undeReges universe, terra, & imprimis a ‘a* l ' e Z tna ! <ia / agacißma (ut priscis oliiii plnlafipbk epiicit usu versit) ad eum audiendum acceßü. 3. Reg. T 0°' ^ l!i ‘l ue ma l or propositio videtur plane d.vma-
Minor multis probatur argumentis . Nam ex sacris li - . M perfiicuumfit, (contra quam chpnici nonnulli batiu- it7l antur ) Salomoni divitiarum, affluentiam tantam,non ?#*&}« ex thyma , sed ex innumeris pravincimum locu- ’J etl ßmarum tributis , exactionibus , vectigalibus , Regiis dationibus & largitionibus conflittjfe ; maxime vero e£ aii 'H Opbir Tbarfis advetia. Nam pra auri copia argentum yheit,cujus tantum, quantum oliih effit lapidum, Hiero- fi l )»i<t suppetebat. 3. Reg. io. Quod fi hac auri affluentia sitias;ebatur,aut ullo artificio cbjmico parari pol erat» 0r juni foris quateretur peregrinationis triennalis per periculo l quorsum pretio animarum redimeretur iYt tl!in ‘ tenenum, quod domi gratis habere liceret ? Sic n fl'Ear ai. io. legimus naves attritas fublofapbat divi - piis t fi nc ' Consequens igitur, Chjmiam Vanam ejfe, ac ' fide nec naturalem,nec licitam. f e lpondemus ad majorem propositionem,eam amicis ad- d e tl n onpqffe,fid cum conditione effe intelligendam• Pen- # * ent m d circumflantia optionis & Voti, quo Salomon L ■ fl c Sloriam, nec divitias, nec inimicorum animas fibi,nec Evitat em postulavit, sed moderandi populi Sapien - jflfi: Etsi igitur ei Dm ad Sapientiam ultro etiam gloria lon l y n>a! adjecit,quanu Regum nulli contigere: tamen £? esi diversa sapisnm ejus donat io , ac dmtiaffi aije-

rsr. Praefatio.
(i arum. Illa enim non studiis disciplinarum & Institut 10 ^ parta,sed planeHnla-iorQ-suit, & extra communem ^ tionem cottata: Divitia vero communi ditescendi adjecta, exaäionibus & tributu,&auro cum Rege aliunde importato cpfiiterunt. Quod fi vero divitias f 0 ] 11 lavijfet Salomon,loco Sapientia,quu non videt, Deutnfi'*' gularem ipfi monfiraturumfuijfe paradarum opum vi^’ peracs ac exsorti Sapientia eum ornavit / Itaqueargutis tum non tam diluitur,quam retorquetur. Hinc enim apP ret,esse aliquem concessum modum, & rationem Deo ,!>l> adversantem ditescendi, quä aurum & argentum non > ,lS re communi,sed perscientium exsortem, JWJVrof'? ^ Diabolicam,multiplicari poßit , licet Salomonis respici conditionem ipfirn voti ., hae scientia ats exsors ditesce* ratio perinde suerit ignota ,at% hodie paucisiimis edis 1 ', j via. Atque bine suspicari licet,cur de fofiibilibus,&t e s ; metallicis, ficut de vegetabilibus & animalibus expW disseruisse non legatur. Cui vero fit dubium, Dei
txfiare exsortem scientiam rerum metallicarum tal^\ qua & aurum & argentum multiplicari, non certe cons ordinem,fid ex ordine natura,aque pofiit,atque multis* catio solet fieri in vegetabilibw.cum omnibus creatu j<R fti j principio dictum fit : Crescite & Multiplicamini. oua f,i ' ! tio fi cui ab ipso Deo immediate,sive per homines pates ^ i fuerit,is recte illam , natura vestigiis insistens , pertraS^ poterit. Qutcquid enim extra natura ordinem & mot^ suscipitur m hanc arte, vanum & inconcessum ejscipfi lllt agnoscimus,&ultri aversamur ac detestamur. ,
Occurrunt vero hicnonnuäi& ajunt non posse not 11 , Aere cubitum adstaturam nostram,nec capillum unufft* ^ bum aut nigrümfacere,ut esi Mattb.p.&d.Luc.n. St s tur quod minimum ett,non possumus mutare, quotis 1 ^, transmutabimus metalla ? Responsio facilis esi: Hae . ad nostram voluntatemfic dici , nempe quod jurando f c caput,folliciteve cogitando,tiibil tale ex potestate & v>f [
busp*“

‘joflt i fi', nos 1 ■0 1 tfi*
fi»'
10’
10 '
yf *! •10 10 ' t* 0 , 0 pfl' ■e0
rif
ii0
\0\
r)0
i/K 0 0' ' -F ?/ (i0 0
t*
i ft ( 0 pf°'
^ PR^FATIO. 2A)
^P r opriiffacere queamus: interim medicamentis natu- £ tJ>ls ttihil vetat ex atris capillis facere albos : & ex ca- * !(r< >s,non contra,sed ex ordine & viribus natura ipfius >
. /typis & tonsoribus notii eil. Simile huic es} quod nonitüi £ ltant , Deo Cbpnistas adversari, qui qua in suo ordine Juxta suam speciem perfecta creant, ipsi velint m genus toris transmutare. Veriim eadem ratione non licebit „ % poma inserere, aut sylveßria in cicuria traducere,aut
Jr Uctll5 x ' -
tepihon
■y~. ... - ^. jj -j .
exojjatos arte producere ,aut ex verme bombycino - r ‘tönern elicere,aut lignum in lapidem beneficio aqua- ^ % lupidijicativarum , convertere, & qua sunt td genus t^‘ anattir,z miranda. Nos nihil hic contra ordinem rfa- ß “* tCR tandum ejfe,iterum at fciterumprofitemur. Quod, Uatura ipsa proprio suo motu metalla transmutat,ut fer- ^ nit » cuprum,ligna in lapides,ut notum eft,&c. Quidni flebit etiam artificio natura amulo corumpere formam ■tu.; metalli , & per natura motum ac debita media, pre- lo fius ex viliori metallo producere ? qua de repofiea. fj iterum argumentum ab exemplo eil universale,idque “wfwodi,
r^^hry&chyniicum artificium aliquod esiet,quo jj tl ^ ditescere liceret, aliquod ejus vestigium in seri- ^a,autin tota Antiquitate extaret. v. t n 'hil Cale exeat. Er go, &c.
£JP°ndemus Scripturam non ideb datam nobis esse a li C ß^ e0 M in specie doceat, quinam modi ditescendi sint Par Sct ^ m S enere fatis cjfe eam tradere, Nihil fine labore Nihil fine benediäione Dei (quod plerique Chy-
•tari -
d^ n ^0 !ls satis experiuntur) Neminem scienter ejfedefrau- e Jse H ' }1>ne(: medica cum lege Dei & charitate pugnantia r u J e !! tan da: Denique non usum& pojfißionem divitia- Pe r A busum, mentis depravationem damnari, ut ii^ lHl0 / a <0 Deo adversa,&c. Tale quidem cum niifil m
Zntt^ em f tymiam perse cadat, quod cum scriptura pu- iCe ne d legitimis ditescendi modis excludi nequit,licet in

ij?4- £ R Ä f a f i at
cet inspecie hullbscriptura exemplo, vel documento fidtj) videntia *: Unii licet Patriarcha & cateri,quisuerunt o> vites, non ex thymia, sed aliunde ditati fuisse legens cujus rei causa pojl aßignabitun Atque idem sane de t° ! ' Antiquitate dici pote ÜE Etsi enim nullum prorsus ext^ thymia documentum vel veftigum, tamen non efficeretis nudam propterea ejse acfuisse artem, velpropterea eaWy' re per se iUtcitam. Itaque totum connexum in se eil ißjst mum,quod alibi pluribus d nobis pertractatu efl, prodttd 11 antiquitatis testimoniis in tractatu contra C ardanunn respondebimus tamen ad minorem. Quum Scriptur&fi^s diose adhibeant non solum similitudines metallicas,sed W Deiservi res metallicas j insuper & gemmarias traädi'i^’ fatis apparet,fttidiiim earum rerum, quatenus dutium tura sequimur, non posse in quoquam reprehendis Os 0 ad similitudines, certe D. Pauliis i.ad Corihtb.cap. de auro, argento ,&pretiosis lapidibus agit,qua non runtur. Manent enim in igne,omnibus aliis infumum , euntibus metaUis digno,f ceno &stipulis, nomine combufiK bilium rerum proposttis. Quam quidem fimilitudinevß fulminatione per plumbum faäam , suut & Esa.capitfK mo de exploratione monetaria,cum Excoquam, inquit^ purum putum scoriam ttiafn, & auferam Ginnest 3 ”' «um tuum ( qualia permulta sane sunt in scripturus^' itis) quam diuTheoleginon inteüigum, inter sacrum >ß{ djunt)& saxüm harent.Sic Moß mandatur purgatio e 1111 ’ argenti, aris s ferri, plumbi&fldnni per ignem, que ignem transire pisunt: reliquarum qua ignem sustinui nequeunt,per aquam.lsum.c.s. Qiiid vero de eodem wf dicendtiru,omni sapientia Aegyptiorum erudito ? Hebr licet majores arbitratus fit divitias probrum Chrifikq^ Aegyptiorum Thesauros, in epißoladd Hebraos capite decime. Nam veteres testantur (iit anclor est Suidas ) f Diocletiani usp tempora chrysopoejam interAegyptioss lil st .. (tlebrem: & ut refert Augimüus Imperii Romano D 10 '
cietis

Itf
tdi'
nltff
tttf
ar* (
•tHf) ;
nfo’ ^ 4 r '
K&.
sd 1
ß *v
W i ■id* I
ni ] ! \tto* !
7t'ß>
•*r
&
i»*
s
■an'
V'
(0
ttri>
pes
•it{
(tft
-. 7 '
0'
0
t
i iO'
nd
( h,
V R SPATIO, \c>j
„ la ntim ex ane illa mettiiffe,an SybiUinis monitu nec i h ^ arum compertum habemus. Licet auteln quoad chy- t t\n-'* n $ ecte Mo f e conflet,tamen aneumferpen-
,'*/« Dei fecit & fudit Moses : aureum vero vitulum 1 Dei combuflit, & contrivit , usque adeo,ut inspersum (ja 4 fopulo bibendum propinant,Exod.z}. Oßod an ulli «Io e* 222 aur rf lc es hodiepraftare poflint,ut aururh comburen-
Ci ■-„ r ‘"' lter fiaepotabile,ipfi viderint, lam vero lieget % u m forantes,& Aurum, Thus,Myrrbam.Regi- n e l0r ninique Deoque offerentes,non flustra Magos, hilf S riatur ‘ l ^ es > donorum ^ suorum scientes & gnaros COn flat ; sicut & Arabes hac ipsa scientia Clmsochy- n k * lc Sunturpradyti,quorum nonnulla adhuc extatn moli erit a. Sed inquies, nihil hac ad Rhombum , nec dum 1 et de transmutatione metallica .• Agedum igitur vel ex
S.
h ^ ri pturis aliquid promamus , tinctura Philosophorum
y*t
flfimile, unde conflet aliquid auro pretiosus extare ,
Cs ■■ c « tamen natura, quod non nifi Lapidi Philosophica ^niat.Habetur Apoc. zi. r.iL urbem sanctam fuisse purum,similem vitro puro: qua per similitudo htn fammam excellentiam gloria ceelestts Hieroso- %, ^notare,nulli est dubiunit Hunc locum Matthesius
4liic
co h r ( li ‘ n “>n rerum pmtiflimusin Sarepta sua conc.iy.de sich c ff } ‘do vitro Germanice fle interpretatur : Ruti (stfjf He^^Hmer'Scjrf ansehen/daß er nicht von gemei. ^ °toe/bst£r bev vns auch bekandt ist/rede/sonderw Mwen/vnd sonderlicbenGotds art/das über tieib C K Adel vnd K rafft in der newcn Welt tv^tz.^^^nschast ha.be« werde / wie ein Crystall/vnd riuch ^chk allein leuchten wie einGoldstcin/oder Ja. dq§^?«r nnrGoldsfarb hat/ sondern 5a werde auäf r^chte oder düftcreGold durchsichtig seyn: Hoc elf, Cc d tl dem ioannii ridetur non de communi mrds “Pud nos tognitum eß, lequiffed de novo &fitigMari
quodam

25>£ ATIO. .
quodam auri genere, quod supra pristinam suam nobd 1 1 tem & vim Novo Mundo novas proprietates habiturum) ■ ad instar Crystalli , nec tantum refulfurumficut vel hiacynthus, qui tantum auri colorem habet • l 6 “ etiam ipsum aurum jp istum ac des acatum fore & t ( p r Sibile. Id quod similitudine illuflrans corporum ,,0 J rum in claritatem transformandorum , addit: jj
doch Gokt jetzund durchsichtig Silber in rotgüldig^ ,
(£v%/id est, Deus quin etiam nunc condit perjpeäibd 1 j gentum in rubenti aureola minera. Hinc tale dedu cl .^ i argumentum: Si urbs efi aurum , & eadem esipellu 1 ' 1 \
! ut vitrum. Ergo quiddam quod efi substantia & |
aurea,efi pellucidum inftar vitri, idfc summum apicem ria denotat. Antecedens verum efi,non ex accidente>'.■ perfe,ut docet Mkttbefim: Ergo & consequens; nisi mus Spiritum Sanäum d rebus vanu , puerilibus, &‘ * mentitiissimilitudinem pretiofifiimarum & verifiitn^ , rerum desumpsisse , quod absit. Tale autem u l<r ^ pellucidum ut vitrum, quod gloria summum stlend# 1 exprimat,in sola tinctura Philosophorum extat, & d P* celso ita describitur, Metam.sua 9. Nostra cinctu 1 ' 3 f 1 bea {inquit) qua: in se astra auri continet,est sub^ : tire fixas, incorruptibilis eilende, summa: rubed* 1 ’ 1 ’ cujus pulvis Croci instar, ied toto corpore inst as Lc bini,fiuxibilis in modum resina:, translucida fi 1 ** crystalli,fragilis ut vitrum, '& superabundantia P° p deris. Ne quis igitur hac ad vitrarios, aut vulgares ^ fices , qui aurum vitrificato purpurant colore, referi ^ mnes velim apicem gloria attendant, qui in Striptus* ^ loco exprimitur,&per consequens nulla alia re,qudm ^ risica illa fitperabundanti & clarificata tinctura rii ^ substantia fixa adumbrari intelligent. Itaque cum m ,. re nihil prat er naturam inquiramus ,& omnia tnetm ^ lia aliis citius in igne evanescant, & proprie solum
I

um
0fi b '
<a« !i
dl” 1
??!
0$ j
X
i
29 ?
)t^
i&
\$
ii#
■P
y
,0"'
r/ <
Ifi
y
y
y
y
i n > . . , PR^f ATIO. „ ,
s(£ durabilis imumfit, ac proinde perfeäionis metalli -
/fcf >H ^ iCu terminus : licebit sane d minus perfeäis ad pet~ phj c ^ ra COn tendere,adeoque ad summam pulvern Pbilosö-> fyli C ^ aritate m>m qua non eil perfectio simplex > sed mul- [ul>/i ata v * r ibm,quahs eil in tinäura rubea,fm aurea illa ker?**** Cr }fiailizahte, ac omniaimperfellaperficiente. c ^fn ° l & tUr negamus conclusionem , quia infertur artifi~ lhv " r ~ - L y rn i cum mt nullum atit illicitum effe ,non
i 4 fy Uni Propter majoris propositionis imbecillitatem,sed et - futfumptionis ignorationem ', ut jam decla-
iitffi 4 * u * dii usum accedamus : unie Theologica prd- \l Ur Argumenta hujusmodi.
Vi eslid potest servire duobiiS Dominis i Deo St AlvOttT. . ,
ijjjfgö Christianis ribh licebit 6 peram dare cHry- ystiici;
ZJpondeo , hac simpliciter interfe non opponi, sed rei sectu abut entium , & quatenus duo hac inter fe sunt
K
Su , . , „ ,
^ainalioqui nullis Chrifiianis liceret effe divisi 4 e f^ 0n iguw possumus servire t)eö & Mammona,tunci iitfiß er g’ lm us ahimum & cOr ad thesauros corruptibiles i foitlf ß naalis & iniquis in proximum artibus opescti- *>ie' , : fidenique malepoßidentes, dispensamuspefii-
tyoß l * ttlt>s hodie toto mundo vulgatissimus. Hinc Qui volunt ditescere, inquitjticickint ^oneitt & laqüeum, & cupiditates,amentes Sc 'nt et .j Qlas » qute demergunt hominem in exitium 8c i>e C y Siquidem radix omnium malorum est
4s 1( j e - quam quidam dum appetunt,aberrarunt ^ipsos transfixerunt doloribus multis. Hat sites u J Uv eniunt ; multis etiam pfeudocbjmißis tauft fofcf 1 ,’ (u ni secreta Natura perfe indagare non possent; e e dercnt malis artibus , aut etiam illicitis &didbo-
4- Volt
licis

1
L98 .Privatio. rj I
licis mediis se ista adepturos fibi pollicerentur, qttorttfflj 1 | efl juxta opera illorum. At idem tamen Apostolus mnem divitiarum usum tollit , aut omne ftm’.iumpd r . ^ opes ex benedittione Dei impedit. Addit entr, .
vites sunt ia hoc saxulo denuncia, neefterant« 1 ’ „ mo,neque spem ponant ia divitiis inC:rcis:sedil'y vivo, qui prsbet nobis omnia copiose ad frueli“ &catera,quasequuntur. . p
Rursus inflant, & verbis Salomonis nos urgent rantir, Mendicitatem^ divitias ne dederis mi ^ 1
bue tantum victui meo neceflaria: Ne forte
1|S|
llS'1
illiciar ad negandum; & dicam, Quis est Döff II! Proverb. po.&c. y
Ergo nec nobis divitiaru affluentia per chrjsoibp^ parta pttterit ejfe utilis. y
Rejfondemus,non quidem nos Salomone effepru^ 11 ^ res,& illis ipsis divitiu abusum ejfe scimus Saloffl 0 * 1 .^ quas ei Deus supra omnes Reges,communi ratione conceflit: adeo efferus & procax esi humanus anitn&lj terim tamen abusus non usus illis verbis notatur, periculo , quo fit ut non omnibus conducat ejfe dtV ,tl p interea scimus in Deo gloriatos ejfe Patriarchas de off, fibi datis,&ista non secus esse qtüm ut cujma, eil a^fij
r,. J J . r.-r.n .•_' .... „ C.MU
Sed & certis de causis faäum ajo,ut in communefi^ y.
chrjfochjmu antehac nondum innotuerit,jed injhff^^ rumae infidelium manibus feie haserit, AnimadV^' j, dum enim efl,dijlincta ejfe tempora, & sicut Apofta^ y- inquit : Hqc autem ajofratres,quoniarn a
tractum est in posterum>utqui habent uxores>< ,s jy! non habentes; qui flent ut non flentes; qui g aUu .$ utnon gaudentes; qui emunt ut non obunett^y qui utuntur inundo,ut non aburentes* Itapro^' p fiscafibus aliter atque aliter hac contingere posse dutngft.Certe Paulus ipse ad Philip.cap. quarto ‘.
ie

f»
!r<
nP £Ö
hlt ! lii ’^' 1
J
'e/' <
ifcjjj . j -
tiq Clt Meprimi ^ noviHe item abundare;ihitiatiim u 6 ^ * n omnibus esie,& ad saturitatem > & ad efu- Hoß Ileist »& abundantiam,&ad inopiam. Et Dominus Cfaiftus, quipropter nos pauper faBiis eB,cäm Vjj l f-s,ut nos illius paupertate ditesceremus , nempe di- r it - Ritualibus, (z. Cor. 8.) in casu neceßitatis exsorti fyp t * e Elevatus eß thesauris Magorumi profugus in JE- qt, .- poßia vero a piis matronis & mulieribus ih reli- ( omni unit er. Quid ergo vetat piis idem contin- ^ '*** exsorti aliqua öpe subleventur per artificium ferfj ° Cr ^rysochymicum, quo tempore Cataftrophen Trafst ^udet Ariiitbriflus ? Sed de his in progrejfu diju- Ueni^^ & disquifittonis Heliana nonnulla dicentur
^ e $*mus igitur Chrysocbytnicum artificium homini %^ tan ° ferse illicitum,aut non naturale,adeofy nullum 'Rdfuit demonstrandum.
i kn * c paucis pralibata volui, lector amice,ad eorum re - pc^Ras voculas,quas multi per inscitiam spargunt,ne <ie c ^° rern dicam de rebus incompertis judicium, ut tceci % i ^ 4 r ^ its ferentes, _ Tuum erit quidque reäißimumse » oompertis incomperta non anteferre. Vale.
fe; £; t. T;
P R k £ A T i Ö;
299
if
M
k
/
v/
k
f
$
:if
V 2

\
300 ' DlS Qj .1 m nu
DISQUISITIO HB-
LIANA,
Do
'Metallorum transformatione, &c. Huippus Bombastes Eremitanus
jqui se Aureolum Theophrastumctortemore r ^ Jt y
> mico,atque ab arte quam factitavit) & quitis slJl ,h [ celsum,ut conjectura fert,gentilitio nomine a no Hohenhetm ducto, nuncupat, primus (quod seiarO) J* c . jusdam Artista: post se venturi, m libris suis publicatisme*^ 1 ^|ct'
jr
fecit,quos de chymia & rebus mineralibus scripsit i quemf
ander a Suchten in suo de secretis Antimonii libello seqo |l “^|ja
dem adstipulante nuper demum edito,sed tempore pno ,e '®
itct;
JjU 1
Valentino,scribentes libros chyraicos per Ileiiam, q>** vel1 est,nobis aperiendos este. fi'
Hac occasione’ductus Disquisitionem de Helia artis & ^ 0 '
j.auw vvvmntuv viuvstio ayuvjtiuuiuuuii uv .uvutt*»“*" . ^jjv
fica metamorphosi instituere volui: Nempe quidnam H« j fi
mine Spagirus significet: Qn$ tempora ei assignet ,& q 1 "^^ , emolumenti sit (perandum Deinde productis adversus Afifi 1 ', Pererii Jefuitarum opiniones rationibus 6cexperimentis 0 * ^
mus,transmutationem metallicam veram este,nec omn« ^ji> Referi proverbio dicitur) oleum & operatu perdi, quod i0 Chrysochymite impensum fuerit. , -fi'
Etsi auteanquodadHcliam Theophrastum attinet,di^l 11 nem tanttim ejus molimur: tamen interponere judiciuin firA
bitamus, ubi Theophrasti authoritas vacillat,aut nobis ^ t j3/
kO'
est. Interim quae naturae consentanea, & rOultorum exp eS multoque usu comperta idem profert,quatenus fidei n 01 ’ ^ i 1 ’ - fantur,accipimus: ipsum fatfr functum divido cornmiO' 111 dicio,nec nisi catite & cum judicio legendtmtavbitfamur-
Quod igitur ad Heliam artificem attinet ^ bifariam , { lif> r j Theophrastus in suis libris loquitur: Semel in gener«, de Mineralibus cap.8,cum dc vitriolo in hac verba serib'k'^/
X$<
est Detu patefieri fintt i ejuod autem major#
*» 0 'J
e>?(nempe transmutatio in aurum) fulgit adhuc tatet Aij s » 1
j. latet fii'tfi
-ffelia Art fi a adventum ( quaedam Exemplaria habent ad artem Helta,quando is Venerit ) Quibus explicat * 0
addit: &.cjue entm artes Heliam habent, ne de cat ero'fi^ p£'
/»».Haec ille,quae indefinite Lc sjencratim dicta,rtemo n° n , ffi
1 „ V ... .. . ^ A
riodostemporum referenda intclligit,quibas ad suam
flerem & maturitatem omnia perveniunt. Itaque de
r.atr:
abseeiujitis, Sc artium arcanis perinde accipienda videns ’^r
£**

tlffi
if
A
f'
c t \
est
fi i P !
A J
{ }l'
<
i*.
r !
r,
P
jjo'
fi i F! tiS»! fi ; ¥
-. Heltana, zor
de Evangelio Dominus 8c Servator noster ait • A 7 /-. absconditum, quod non fit retegendum ; Et E%an- 'pfi s ^ re £ n ‘ omnibus gentfb'us tn toto orbe annunctatum trt, hi,^ n ( e ft > ' n °nium,&' tunc fore finem. Nam ut is estHclias ^ci-r Us ’cui 1 ’? 5 virtute St spiritu restituentur omnia,qui in ^0v n ^ ^omini.Ioanne videlicet Baptista, in quo primum in Vtoi , c stamento promulgatum Evangelium, jam tum quidem C ° r tis ^tficuit, sed in fine mundi idem longe lateque iu spiritu tilijjj-. It: ita ad eunde^n modum nobis Paracelfus chymica- *Utjj Heliam qucndam depingit, quarum occulta in aper- Sor e |^ Prolaturus,quando illae magno quaestu vigentes pastirn hc ? j, Ullt,c l u:E nunc radices agunt, qua de re postea. Iterum Pa- dituj. ÜSde 'sto Heliaartium definite, & in specie loqui deprehen* Wj j ) ’S etle talius dictum ad hypothesin reserens, St uni fere fingt!- ^commodans, non ut fignificationem generalem j ’ "tdoceat collectivum illud nomen Heine ad certum ul- ^‘viduum propagari,x*T Sicut enim Ciceronis lecu- l 'it 0r Eretini fuistc dicitur,quo Lingua? Latina: puritas, elegantia,
' drnmum plane maturitatis St venustatis apicem perve- k kamen in uno Cicerone prae caneris viresTuas explicavit, lia,* , cl <mulo universas natura: opes profudit: ita fi quis Hc- Si s 't' n: ? Lingu?e tum emicuiste dicat, hoc est tempore Cice- 'jiC, ' n quam plurimis, in ipso vero Cicerone praecipue, nihil m- , a sententia Theophrasti diversum in re diversa dixerit,
’§ i,:ur armirn ’ ac praecipue chymi-x, fic proponit kxT’ •A mineralium,Tractatu primQ:Ler-«az qn/dcm{inquit)
h
terris adhuc lutent abdtta, qua juxta cum altis boefeto Deum eletneeps mirabilia multapatefik- multo plura in lucem prodituram ejfe, quam an* ^i^^bic omnibus cognita fuettnt. Hoc item $erum elt t abfcondttum , quod nonßt retegendum; ideo polt ,C3 ‘ et dnquit, cujus mafnale nondumfifoit, qui multare-
A ; A J A
t' i A A /.
A
Z a ^ a ’ c *^ e de certo ac singulari quodam ha-
fk ; cap. 4. Tincturae physica: explicare videtur cum in- arcanorum adhuc plurasunt, qua transmuta- * ubtiunt, licet per paucisJint cognita. Nam fi cuiquam
'f‘y lt l ,e fi.unt,(aus tamen Cfi praettnium eorum non fi at im 'hta* Percrtbefiit, Deo cum arte prudentiam altos celans usque ad Helia Arttsta adventum. Tunc emn» 1 \ ^ aic % utd reconditum. Haec ille. Quin imo tunc at*. P c ^np§ ra sia? illud seculum pollicetur, cum dona Spiritus adeo hv Ni • cxsert ura asserit,ut ab omni aevo tantum scientia: & ^aif nt S et auditum fote: qua de re posteo. Mirum sane hortum,praesertim de quodam uno'homine singulari post
V 5 ipsum

?Q* D i s <^u isiTia J l( nt
ipsum venturo,cujus, ut inquit,magnale se vivente r> jg Yivat.hoc est,qui in rerum natura nondum cxtiterit. l‘‘ ieel i^id genere illud verum este, ut stato tempore & Hehana per lucem proditura sint,qua: vulgo adhuc latent: imoqusen gyptiorumsere spolia (imt ( ita enjm appellare istorum nunc conclusa placet) eadem ad veros Israelitas devolve 0 ‘
& ad veros Naturae Magos , qui ut cdim Christo, sic j
in suis fidelibqs; profugituro in ^Egyptutvt, aperturi sin* r ^ ,ff' ros suos,quae certe me impulit causa . ut ista Sc roihi |
vestiganda: unde tamen ista peculiatis Theophrasto tlU ,- 1 o 1 ' 11 ' j denunciatia ? unde.Sc a quo spirir.u profecta Personalis nt jus Helix post ipsum venturi designatio ? .An ut in P*fS|L|ti*' |
Theologico AdamusNaclaemoler (itasonatinscriptio)re |
totem quendam.qnem mundi septimum ille numerat: p 3lt ffff) | 4. capite sexto, ab anno millesirno qningfrntesiroo octn 3 e 5 pf; j primo, certe & sme exceptione 'spiritum Heliaeigcstatuo 1 ^ jc j verat: ita quoque consimiliter (itum Heliam Chymie^ „<>* tium.Sc naturae magistrum nobis praedicit Theophrastusif 1 line sagacia,apprehensione mentis (praesertim pulverei 3 ! tinctura- physica;perpurg3tac)anprpgnosticatione quad 3 >^^fts rali & influentia coelesti ? an peculiari afflatu,nescio q o0 > c tf ii' , spiritus. 5 Postenteif Paracclfo & Stichteno pluram hanc .J ( tiam vel disquiri, vel disteri: Sed quia mihi nec proba 01 incompertis judicium temerarium est,illis libens supersem Transeamus ad alteram quaestionis partem, in q° a Hehanum explicandum, 6c ejus emolumentum. Disting 1111 ^ jl 0 "
uif . 1
|(!li
item
gus
^elsus seculum , quo ipsemet vixit,ut profitetur, ArcanOt narcha.a seculopbst ipsum venturo: quorum prius inteUT*’ 1 ’ t ii 1 ) postrerqum hoc aureum & grati* Sc ultimum vocat, in li" 1 j J( jIU cturat physicae (Frustra enim siint,qui hos Tractatus Th e °^\\c0' ^ste dubitant) Quinquagesimo igitur octavo anno ipsi 05 , riämfpre in flore ait: quo tempore ei omnes sint adh#^^ in naturae pervestigandis arcanis ipsius secuturi veflig* 3:
1 consecutqram admirandam operibus Ac signis, ita i]V’
paffim atque infimam plebem abeat, Sc probetuo
Qtwcin quinquagesimum octavum annum non secub, st
Vixit,sed subsequentissisto nempe millesimo scxcentesin 10 K
tuta praedici apparet ex libris Mineralium, cap. de Vitri« 3 if j( e 3 'f de suo seculo,Sc de subsequenti in hsc verba scribitrsexce ex hac vita anno Domini millesimo quingentesimo ^ imo primo.) Longe, inquit, effit ettam hac bu >r ^J , ' V temporis, bifie rebite operam dar i (nempe arcanis natur® qndtitgere ebr/etati,scortationi atque altcrttt*
|Mt §*A **<? fert /emptu, Utfiortatiopi

es'
fi
f
efi'
ir
iof
**
n a' c
^ i
,/r-;
> |
jt"'
stic"
.,riJ'
lih
sfc'
)3 ( '
■MI*
i-«
f j£'
ii^ < ■
,pH #
iis*
Vfo'
iii’ 15
ii*
,#
iC 0 '
i 1 «),,,- H e r i a n Ai zsz
e>t donee terna pars mundt occidetur ?ladiCj alterat ‘‘ P ta; Pefle; tertta 'vix residua. Tunc tn locum suum a. fi
‘Htf
'*>i ,^ yum re * rejiit uetur. Sed prout nunc res (ese habent ^^i^tt.Ettamordinestmtrireneceffe eflfifpenitus» >e ° >c,r lt,a itas fieri identidem ntcjutt (Haec postrema peri- ^Xcmplari Colomensi in quarta forma edita ab Arnolds ^.ab st 1 ' ^Eredibus.anno millesimo quingentesimo septuage- >r ‘rj “• (Tunc ruero,inquit,aureum ent(eculum , tuncho- focua L " U/ *t tntellecliipertentet. V/vcvd, humans more,non
L. _i.-
He]>
r *tu,nec tnfiar porcorum, necfue sn Jpelunca (pui* ,a nu <35 '* ^ 1S frorafis, Epitasis,& Catastrophe, quoadtempus
^.Theophrasto constituitur.
,llls est in leculi (ui moribus, quibus non modbfit.utna- N.^na negligantur, & a Deo plerisque subtrahantur, justa *St^ ; Sed etiam quod eo gravius malum acccrsatiir,(per.seele- V| delicet vitamJiHternecionis nimirum terti*partis homl- ^ d docet. Hinc in libris Mineralium capit.feptimo»
tfj/s^SuIphureParacelllts agei et, Nsfi, inquit , centra Deum sentio ne 'lUiK-cs diruesfit ; JSlam noStif Dom mus cur capra non promtferttfiempendiotnultt jubari p of- t tfi f .sed sjuia opulentia pauperem feductt , ab eohumilitat, ht,fi modestam aufert,tn nebulonem eum transformat r ^ S( ft tacutjje,(f tales tu paupertate dtmifijjfiu- Haec ille. ^° s 'psi vidimus cum aliquoties in particularibusfquse vocant) aliquod operatione chymica productum esset: ta- 'iiv^.psiificem idem opus rarenter instauraste.an ob materialium j' tat em,praesertim si non attendatur unde res pendeat,an ob dementiam, an ob vasorum inaequalitatem, an propter ^V^oderanonem (qu.i in re plurimum situm) an vero quod esset Deo plantatis & rigatis incrementum dare: So-
fi pro infinita sua sapientia Dominus minimos etiam nati 11 ^ ^igiu tUs le §it> ut vel.effectum sortiantur,veldilpeteant. Non /
P:
^it- 5 regit,nt vei enectum iortianriir,vcicuipereani. i>uri
^ Ut inficias eamus rtfores suas cuique fortuna: fabros elfe»
1 \ n vulgus non conducant,
Qu'*' 1 '
a s o* • %‘ ta fi-d‘ ccn dum ? ciim tertiam partem homiumn * c 1tu ( , „ c *dendam praedicat Theophrastus, antequam hasc vul- <V!,j paffim innotescant ? Sane si vel exsibilandus sit Thco- ‘ ttri s as -lec ejus augurationesatt endend*, tamen , ut ex Sacria JW d'paret, post cladem ingentem piorum, qua mors & infer- ‘ft, sunt pert* inferorum) quadrantem terr* occident gla-
\ 1536 ' peste, perque terrestres,feras Cut est Apocalypf. capite
Jfjk. J n '*- • • V* r-.- -1
^st? Uan< ^° jacebunt corpora sanctorum, acpracipucEcclc^ ' n "ebis mayjt^c plateis, qua: spiritualis est Sodoma &
^ Apocal. cap, undecimo, finito nempe illorum testimo-
V 4 niOjfulB

foq Disqjii sitio „£
pio»lub desinentis bestiae tempus, quod ante fores excubat >' ^ interibit tertia pars hominum. Solventur enim Angeli Veteris Romani terminum Euphratem, parati ad horam tnenfetnSc annum,ut occidant tertiam partem homi'numO ie \ impiorum) Appeal, capite nono. Sanp, si qua esi > huc re yideturTheophrastea illa ordinum abolitio,id est ordinum ^ >. non Magistratuum & Principum piorum,(ed quatenus hcst'"^ ita est nominibus.blafphemia;, quas limul cum pscudop*' 0 ! pj< exuretur igne viva , tuante Johaqnemfanctistimus Prophet" •. niel disertis de bestia vet bis testatnr, capite leptimo. Tune 11 ,, rurnres in integrum restituetur. Tunc enim Ecclesia: facie 5 ' , t . vabitur.Se regna mundi fubjicientursccptro Christi; J 11 . jjbi jam ad sidem conversis, ut ante hanc disquisitionem nobst gestatam est. c |Ji
Atque huc Theophrastea Catastrophe quoque pertineres^, videtur,qua dicit,tunc futurum aureum feculum , quando a c non belluino more vivet instar soum,&in spelunca latrorrt 1 ^-
usurariorum,sed ut hominem decet, Elue enim Paracelsie" 1 T potum distributio quadrat,licet nescio quo Spiritu ab ipso P r jj,* cta & ad Heli® Artist® ab ipso relata siti quando
Theoria cum Praxi florebit,& pastim,ut ait,in vulgus di!p er £ ^ Ex his fatis animadvertimus , quid caus® sit, cur in vulg u *’ 1 ,o' tjuiequam fere hodie perveniat ex chymia, quod alicuius ‘ ,r | )( i; menti: licet omnia non solum plena sint librorum,sed imsj/ ftianos 6c Mahurnetistas nihil frequentius pastim exerceatur ars chymica, adeo nullus non orbis angulus redolet skitni 5 ^ micis 1 . Qyid igitur? omnis ne spes sublata! & ante H e ' illuni temporis articulum non licebit per TheophrastU^d chymic® ullis vacare nisi penitus & se & sua perditum ire V^j- Non ita Theophrastus. Nam etsi nihil invidendus est htfc num generCjitihil magis varium & fallax: tamen in libro ^ii' r® Physic® aperte idem scribit: Non solummodo ultiniun 1 lum grati® & aureum sibi adh®surum,cunr ista in vulgus P® jo. celebrabuntur: sed etiam nunc intermedio secnlo prom° vc (() [0 se h®c scribere ait, quo veritatis amantibus usui & on^ esse possint.Et in manuali Philoiophprum disertis verbis ait : Tst nunc scribo ,tta scribam , ut dftrales discipuli ea f efC ,(!' foßtntaisque utiss frui,&de iit gloriari. Et addit: iam altert tu diligentia , quen? discere nonpudet,pe rC, l at'
, sunt,cum ita gratia, non fint, quin labore & tudiifl* 1 JLts eipi queant. H®c ille. Qu® si attendantur, apparebit * j \ phrasium non huic solum rei natos, quos non solum ex A'jlLjb' superiorum astrorum naturis,(ed & ex astris metallorum, |hkorS Astrales,SuchtenusveraMentales,.vocat, ;

ja), . HeU4NA. ZO/
qili «* industria , quibus carbones ( ut alibi Theophrastuslo- istau^"oniorstcm, & qui experiendi cupiditate flagrant, posse ii(j s CL nique consequi, quorum in numero meum nomen bacte- ^(.j^ntepr, quatentis ex officio, &IJaturaestegibus, & claritati g P lox irnih*cnpnrepugnant.
ki, ^ 6 ' lu do Helia Thcophraileo, cujus exquirendi causa ista fossil ^ tti §' rnilS - (fides enim penes eum esto) nos jam tertio stc po-> tr an ° nostrte Disquisitionis loco contra eos contendemus, qui e tea * niutilt ' 0 nem metallorum yel fieri poste negant, vel-ordini tn a ' ° nsa d v ersati, tanquam si potentia Deiqtteptaretur, affictas ’ . Gravis accusatio si yera sit, sed praecipites hasce sensuell atloniblJ s & ad oculum propositis demonstrationibus, hoc fc]i 1 * ;x P er ' en tia,qua£: 1 ut dicitur, etiam stultorum est magistra, rc- Cii,,! 1 ' IS ’ ? n Cl 'i us >ki fidem fyncere ante omnia profitemur nos t‘o t;( r IC n '^ natutabb. mediis attentare.cü line motu natur® ars stat \ man >s,&natur* auifexduntaxatfamulus&ministerexi- d>ci'o ' 3t ^ eam de suo addens. Petimus ergo primo, ne prastu- Vi t \ .P' ernamur : deinde ne ( quod in omni scientia fieri eousue- «er !• 5 Manibus, öc lectores, hoc est, rerum wi-
l lu 3 'Mm prorsus imperiti, &criteriorum metallorum expertes,,
jceedaut, pe yel in judicando se ipsos fallant, vel in reprehen.
jt. d>s aliis suanr prodant ignorantiam & livorem, cum proprie Vei i Ces de arte judicare Sc possint & debeant, ut vetus habet pro-,
p'Um.. '
ab j * nci P 10 igitur citra ambiguitatem de his judicare volentibus, ^ficibus, & argyrocopis & metallariis probatoribus, discentis solennes ili® probae & examina , quibus, aurum stc argen- «Hij ^fistuis metallis secerni, Sc re ipsa sequestrari solet. Non te po. ^ydius lapis hic sufficit, & in operibus Sophisticis irnpone- iiide(* non aba accedant ad affricatu colorem criteria. Protz^ q Pnncipatus ScRespublie® omnes plurimum .debent non «'W Uard ' ams aurificibus,qui examina hacc usurpant, ne salsa, CUr nd ° IUai ^ aeris noncufi merce,adulterina simpliciores cir- c lUi ( j e UcantUr »quam ipsis horum examinum inventoribus, qui 6c c , J? re tum mineralium peritiffim* fuerint neceste est, quando. bj r j as harqm rerum investigare oportuit, Lt experientia pro- 0^' st^vd sii-ix negotiatione chymica fieri nequivit. Itaque non itU D e ® Alchymist* semel in universum sunt proscribendi, licet' t tQ ^° toi 'ibus & circulatoribus ( hoc est cakchymistis) non sit pates r^ndu: cum non parum inter hos & Veros natur® indagato- ti s ^ Pfillosophos intersit, quod & in ipsa medicinali facultate sa- p P'rque res ipsa comprobat.
d, Cl igitur Criterium est ignis Cineritii, quod 8c fulmen
v “ r,& ptobatiopa plumbam.' Qst®quoseYcnoxsit,suman- ' ' .. Y 5 ." ttirex

#0*. DisQjirsiTio J)
tur cineres ex solis offibüs combustis ad albedinem: al> as |j, tertia ex ossibus, binae vero partes, cx cineribus vulgat ibus pss xivium desecatis & exustis dermb,, Sc caveatur ne osta stilla ^ intrent, qua; omnia corrumperent. Omnia autem subtilster^ per setaceum trranseant: postea inipersa aqua tantilj^cr h 111 .^ fcant, ut ve! in modellis , (qua; & mortariola vocantur) 1:311 j, qux& capellx, per se, velparopstdes in vasis testaceis probe levigetitur, deiuper impacto pistillo ad id formato. . ha;c necelie est ab experienti demonstrari. Postquam ig' tur j„. terjecta hora una atque altera, superimposita tegula,ut vocan 1 ’ canduerint in fornacula, imponatur duplum plumbi, vel tris u jj vei quadruplum , ratione nutrita’, quae imponitur & prob^, est, idqtresensim. Nonnumquam quindecim ponduyi plurt’b 11 • ^ bibenda sunt, in extremis examinibus, si alia ratione > don' 3 ^ £ , quicquid est auri & argenti a e*tei is metallis Se scoria iecet^ 1 ^ queat. Ita fiet,ut cum plumbo i eliqua metalla exurantur,St 1,1 (0 anum abeant, ac scoriam ad exteriora propellant, auro &aq?: l J-j solis residuis,quap propreren quod in igne sola pevdurei: t,pe l! ‘, 0 gc superiora dicuntur, reliqua vero imperfecta Sc inferiora, e* velnonfixo(ulphure,ut postintelligctim&c.
Altera probandi, ratio est per aquam valentem sive st ,rtt p l |( quam vocant quai rationem, eo quod minimum tribus parN
. :ej" ]&
; separanda per aquam fortem. Quod fi minus argenti ’ 1 “
argenti opus fit, fi quarta pars auri cum argento mixta ritcj' 1 j de separanda per aquam fortem. Quod fi minus argenti Jt j aqua fortis (nisi nrodus excedat probationis) id non solvet de ^ ratione : si plui argenti fuerit, solutionem prprrtovet, sed »U> ^ fcielancinat. Fiat ergo aqua fortis eV lina parte vitriol'*- 4 ’jt nati, altera erudi, tertia falis nitri i Hxc sere communisti 11111 ratio. , jj.
Potest tamen tantundem falis nitri fumi, quantum est vi tf !^ qu® erit tanto fortior: nisi fecum pars adjiciatur ex aqua f° ,£1 ante semel facta quod caput mortuum vocatur. ^
Sed de his rebus editi sunt libri a monetariis, aurifabris Jt tallististquo ablegamus lectores,inprimis adGeoigiLAgrico' jp rq metallica librum ro. Cum hxc committerentur praelo mus forte in eruditissimos Libavii viri clarissimi libros,q* 11 0 ^ nium facile princeps est quos nobis videre contigit. Is nbun<5 e ° niapr®stat. Aqua fortis purgetur ats omni fece: nempe std^d argenti drachmam in semuncia aquae fortis in ampulla vitr ^ 3 .A calore supposito, qux dissoluto argento mox injiciatur in re* y aquam fortem, sive una,sive dux libi x fuerint, Fiet haec in** 4 # ctis alba Sc turbidae mox residendi spatium detur per noct elT1 ’ aqua erit clarifscata, ontnifeceadfundum vasis depressu 0 , Hac utjniqr ?d separandum argentum ab auri ramentis, lll y ( o

l"?
j 1 ' 0 calpri
H E 11 A N A,
;°7
ias pre 3n, pull* vitreae ita, ut unciae metalli intepues bracteo- 3 Q ^ convoluti,morcCylindri,superfundantur uncite duae
tll ' r ?' T ’ S : residebit > ii fere guarta pars auri argento permixta Ve ( ’;* n ‘ L1 *rdo integra: sin minus plerunque ramenta Si clitellae pult e llc | ni S l 'i speciem referent, qwe exempta; aqua tepida sunt e!u- jj t j''* & postea igniendje in (trucibulo, auro feie , quale est, sub- i'i i]1( j lte Visui, quos! exemptum afincetup coticulap probatoriae,aut li n j i , ’ tUr ; Sed haec non est nostri instituti longius persequi, cum •j, ' H tl possint ostenderimus.
K t . ü '''ba am ificuni vulgata ratio est per Antimoniumfaciendi tu,” , permixtis cum auro metallis, unde eliciunt aurum pm ju v ’ 1 '^positum catino per prunarum superinducta flammam, ey.,' ‘ e tolle, mundetur,quoad omne Rybium sive antimonium tr 1)t ^ rav erir. Residuum reguli per aridas vini faeces Sc Halim- ^ ^'ducitur ut moris est. , ,
, l£l Pia probandi auri ratio,dc-quicquid fixum non suerit,sepa- ti t *si Cementü regale cum lateribus minutissime tritis, quan-
ii'dupla ad reliqua, & faie pisto, Scvitriolo calcinato,ita ut ^ Ur n liiper stratum fiatfuper laminas sive bracteolas tenuHIi- tj t tXtc n!asin tigillo ve! c.rtino fornaculae imposito, & probe lu- Ignis tandem carbonum excitatur,utcrucihulumpostcale- fornacem continuo rubeat, ita tarne« ut laminae ne fun- nimia ignitione, quod ad aliquot boras lolet continuari, !fl l| atuorve, unde assi natur aurum.
'stn*'' & criteria internoscendi auri argemique ('quteso-
ti| S ’Sne manent) propterea perdiscenda sunt, quod sine his om- st c ¥ c a 4? metallis judicandi ac disputandi, nedum tra-
Cc.jp 1 ; siaque relegandi omnino sunt nasutuli isti homines, qui tj)L 0ria ni virgulam sumunt sibi adverfusChymicos,prius ad meti^ 4c anrifabros, unde discant, quae sit ratio & vis metallo« Dijjj’ 11 'gne , & quae examinandorum ratio, ne cum ratione infa- sis contra experientiam contendere velint. Sed his praemisi q 'ststitutum accedamus.
Ws, tra nsmutationem metallorum dari negant, orsi a princi-. lulpp etr ‘lla componentibus, negant Cbymistas hydrargyrum & fare, 111 Componentia eorum principia recte statuere. Sic Baltha- f^^diusjefuita Philosophiae in Academia Ingolstadiana Pro-
>0
ea quam d.e metallo & lapide disputationem edidit, pro ftrjK- 8 -'spondente Andrea deLuchis Austriaco, anno y?S. th./. f 0 situlo de materia (libet enim Sectae causa. quae sola philo-
y hl * penetralia jam sibi vendicat ,inde arcessere disquisitionis fundamenta , quibus refutatis, caeteri tum veteres, tun, Vftt w ici ’ stuorum vestigia Hagelius sequitur, sua sponte corru- 's Sic igitur inquit tstdi jam dicta ■.Atcbjmtfl* notium £«f ma< ' ' X'm\

Disquisitio /V *>
xtme fuperflitiosum genus hominum , metallorum p
prtnctpta pertindaßtme contendunt ejje sulphur & k) jjjt: gjrum, flheargentum mt^ums Eadem explicansth. I?*® u, Jies ad chjmicos redtit. Ht ejuod tpfi fise ex sulphure C/ ^ drargjro met alia fabricare putent, ex iisdem naturam flare non fine multo fifhdio contendunt. J.
Hac Jesuita noyum maxime & superstitiosum genus ‘1 ^ num contra (ui ordinis professores, qualis estPelrioSe al*l • j, quomodo susceptum probare conatur ? Quod metalla edi j, phure,tncjuit, (fi argento bibo non fiant ,itaproban<l <tr,, sy Si res ita habent, ut Colunt chjmtct , cursulphur (fi ar s e!> M (pfium in 'bents metallicis omnibus aut piaristjue, autm. . * Id tnputeis Ipsorum nori reperiuntur \ Hac est prima Jj satio ab ortu metallorum, sive loco potius ducta. Arguit o f, w. ex proprietate componentium. Er cur, inquit, proprietates j fhuris (fiargenti (usi non habent ? Qutd entmfitlpbd re t , flammam concipiendam aptius efll ait me talla non fu^ s yifd- Item ,NuUum argentum si\>um concrescit frigo* 1 '^. experientia fi3* Artfi. Meteor, c.%, ausior efl. ' > Metallu rrl f tem nullum eß ,<yuod non fngus densant : Quomodo 'fl.ß, ex hydrargyrofalsum ßt ? Hapc sunt Jesuita principia'■ st ul jf ; metalla negat sulphure & argento vivo constare : quibusf° r ^ rJ , lectius obviam iremus, si ad oculum statim adhibita demu 11 . Hone, hoc est, ipio facto, evanidas istas ratiunculas evertetf 1 juxta illud Poetae^
Nec'locus tngenio efl, ocult tejudtce (uncent: 1( j|
Vefuntamen ad objecta breviter respondebimus, priuS<l l, ‘| £/ pem facto firtriemus. Quod ut metallisodmis omnibus, aiiss^ sisque sulphur 8c argentum vivum negat repenti ubi sunt metallica:, & contra in puteis sulphuris & argenti vivi neg- 1t ^ £ , talla esse: quis non videt inde fieri, quod hic (emina dunta*? 1 ^ tallica sint, & qijidem extrusa a natura & dispersa , antequa^ v j, talla fieri potuerunt: ubi autem venae metalli sunt argentu' 11 . jj vum & sulphur non ita frequenter comparent, eo quod p r ‘ IlC l|!.a componentia in composita jam transierint, hoc est, >U lTlt ‘fi concreverint. At fi quid vellet efficere, probaret,nulluw Ilis metallicis uspiam reperiri argentum vivum & sulphur- . £ enim (tametsi probabiliter tantum arguit) non solum Plss 1 yjt, Philosopfiantes caeteri asseverant) quod callide Jesuita decli 11 verum etiam Chymistae quidam non ignobiles a minerai 11 nus experientibus decepti senserunt, Sed hoc aliter se hatH' gc ftibus oculatis 8c fide dignis Lc minctarum petitismonsti quod ad rem facit, ab Alchymia alienis. Erimus estChn ‘ Jyacdius Salvejdensis, qui de re metallica tres libros serip( lt >

Pfjc ... Hei. r ANA. jo£
Ep'^ola ad Christianum Egenolphum, civem Francosur- O- Dn.Philippus Melanthon curavit edendos,qui tamen de- lm prellisunt anno (554. in 8. forma ab haeredibus Christia- r^ e ®°lphi. Is libro primo cap.i. in haec verba scripsit : Fue- ,, -‘nquit, qui negarunt principia metallorum ejse argen- Qs sulphur. Caussam affert ab iisdem adductam ' Quiaoltm taliafiihcet aigentitm < bi < bum&sulphur X\ T ^ tttta /uanonreperiridicebantur infodihu. Scdhima- , Hy e ^ ran ^ (addit) Nam reponuntur tn noflrts sodtnü in na- p fl * /*« tu argentum <odhum , tum sulphur 'iere met aller» lia n c 't' a - Haec ille. Cui similia docet experientissimus vir Jo- i> 0 ^. Cs Mathesius, qui cum Pastörcm ageret iri valle Joachimicai f 0( j ls cx plicatiOnem locorum sacra: Scripturae exhibuit, quae de Ktt lllS ’ Ameris, & metallificio agunt, theologice & physice ista
Ciij f ra ftans,ipse testis oculatus. Sic igitur iri Postillis Sareptae lu-
ssr " .."
stylo Germanice editis Norinbergae, anno 1562. ia
i) 3l ' c °nciohe,de ortu, incremento,& decremento metallorum, tt, ^ quidem tcquus Alchymist» , sed etiam qu* videratfidelt- ^ C °rilmemoranSj Alchjmifla, inquit, i propeßtum ab tpfis tra- iff“’ 3 * adopta ßie probam producere/ton possunt , hoc ferunt h lomtntu t atmen experientiateflatur, inquit, ubtiennt
1*/ d'iitet, (S mttierx uberti , yuodsßne sulphure 0 * argen-
i^v nonsunt. Haec ille. Quae nomiriatim regionibus & fo-
'^ SCitat ‘ s P r °b aiadfcni,ingenefatione & incrementome- oportet ut pnamue adeße argeilt um <bihtum. Eadem tlq^enta sulphuris adducens, multis locis testata, tandem con- <j !li lt - Hü aqjtulh ßgnü mtneiarumperiticutto ijssentiunt* *4 Italia eie argento sii'oo & sulphure najct docent , sicut dipulMiphtlipfi Melanthi bonis m hae ipsa stalle sa- ‘ e flatur, nempe : * \
t-aftea ubi fumis hjdrargyra mixta coquuntur j.j sulphureis, ienasenttnaprima noia. gilt Mathesius.Ubi ista Melancht: lux Germaniae videris indi— tiif a quibusdam umbratilibus Philosophis & Medicis flagella- *4’ ^* 0s ita scribere non pudet : Valeantsomhia Melancsthe- < 4 ,^ * 'elm. (s Chjmtcorum , qui ha adbarere didentur»qui H Ponunt Mercurium & Sulphite pro proxima me fallor» ^ >c ' y, a,cmxta confundunt. Utrü somnia potius sint, qui isti L Cerc bi o suo comminiscuntur,an quae sensus & cxpericntiaPhi-
j, ' c riionstrai iit,S< testes Oculati fatentur,judicet ±qu 9 lector, ho flltafa jesuitJE ratione, de locooftus metallici,ad alteram c lat^'^öhicquentibus accedamus. Metalla, inquit, proprie- d tta u, Phuris 3 c argenti vivi non habent, ergo ex his non sunt’
. Priusquam de proprietatibus & antecedente agamus,
placeri -
/

? iö . Disquisitio . , i(i
rir.is pkccttonchisione ic.ipfe evertere.&ipso facto demon» metalla ex argento vivo constare, inquod resolvuntur, componuntur. Otia: sunt viae äpud Alchymistas , altera qu® tur humida,qn* fit per aquas & solutiones: altera qu* dich 1 " ^ ca , qu* fit per pulveres, lirriusque documentum edamus-st ^
modo metalla vel hora; spatio tam mollia , quam dura in "so jj tum vivum currens converti & i cTol • i queant. Prioris ex e|T h, f | esto in plumbo, quod limetur, vel rasile fiat, scalpro detritus' 1 ' ^ fusum inter duas pateljas ligneas pulverifetiir minute, q ua 1 arena piutnbea fere clepshydrarum. Ad hujus analysib jf t jj principia talis pratpareturaqua. lU'cipe aquae foitispu 1 ' 1 " uncias duas, dissolve in ea argenti vivi communis unciam in ampulla vitrea probe obstipas a, levi carbonum igne sito , donec in aquam limpidam abierit. Postea remove a re ignis , & aperto ore sensim injice unciam linam plumbi Vel piilyerizati. Effervescit enim aqua sponte,& tumultuatus- ^ huil omnia aut nimis ingeras. Inde iterum obtura orifici tri,&aiiquantisperdiflolvere fine aquam: mox videbis v argentum vivum, quöd prius in aqua fuerat dissolutum, 1"" ,. re instat calcis & pulveris albi: plumbi vero ramenta ocuh s rasitantibus, si agitentur, resolvi sensim in argentum vivüm ch^ ß, adeo irt du& & qtiandoque tres partes unci* ex plumbo tur* argentum vivum, quarta pars circiter (si rite omnia P^ajsj fuerint) scoria & f*x sulphuris plumbi superstes. Quibus P cr3 e[1 ti tffunde aquam fortem in aliud vas vitreum Reliquum a r » £ {J vivi ex plumbo facti exime , & trajice per corium Vel linteU |, !j S) chorda (utimoris est ) comprcfliim Sc constrictum, &v
S aurum ex plumbo elicueris Mercurii vivi, Se quantum ^ eis terre* & sulphure* Calcem quoque albam ex dissoh 1 " 0 ^ argenti vivi primo in aquam impositi subsidenfem collige» ^ Vel ulterius pr*cipitari poterit in pulverem rubeum pes fortem, vel revivificati in pristinum argenti vivi pondus, ? et 0 (st- limationem Sc decoctionem, chalybis si usto imposito acju^.^ rnuni, ut rerum chymiearum peritis notum est. Ita ad evidenter apparebit, quomodo plumbum in argentum redeat, ex quo iueratab initio creatum, pondere etiam f el a0 d farcis id restante, quantum plumbi in hydra rgyrum abierit- a communi nihil discrepat, nisi quod sit lividius paulo ftg jj
prout eu jusque metalli natura peculiaris postulat: sicut cön ^
quod ex ferio fit,omnium vivaciffimiim & agilimumeft- p*
Jiic disputo, cur imus Merturiijs alterum resolvat, vu *§j! r q u m ; quam) in aqnam transparentem resolutus, eum qui inest I" bo eliciens, Lc vi vtiru permittens, cum prior ex resolutione' 11 tem totus fitbsidcat. Hoc tantum animadverti velim, dim

c ^ e <Jüos hösMercurios , ne quis permisceri putct.Sc proxi- ni<-t ' a >lic(se vivum, alterum in aquam resolutum remotio-“ kj S ’ c l lll Ppe per quem ille metallicus elici tur,& non in aquam nn* li$ vj lttran sp ventem, sed ui hydrargyrum resolvitur. Sunt & a- tin„"® ^solvendi plumbum in Mercurium citra omnem Mercu- ttijj ^xi tise per ialia, plumbo prius calcinato: sed quia momen. ! l 1) 0td' nt ' C ^ ucunt ’ '^ cirto commemorandis his supersedeo, ire ali* ^ a 'erum specimer afferat lectori titdium. b e ]^ c<; damus ad duriora metalla, qurc rebus siccis dissolvemus, littus chalybem, ferri depurati nucleum. Hujus limetur se- fj]j CIa > & ponatur in Crucibulo , ac super imponatur semuncia ar moniaci minutissime triti, cum uncia Mercurii sublimati
M E 11 A N Ai
iii
cum arsenico, sed cum salibus & vitriolo siiblimatus sit) ''iter* ^ priusipisti; mox crucibulum collocetur in medio leistn CCen * arum P runarum , idque sub camino, aut aere libero. >Hcj . P ri nnun calorem senserit ial armoniacum cum sublimatö Oblimari ( Cavendus autem est odor, propter Mercurii in ci '°sitatem, ne imprudentius naribus excipiatur) Paulo post trj., 1 ‘ ct sal armoniacum cuoi sublimato fundi & fluere, quoad tj^. c ' quatitor momenta peracto (visit enim tuto percipitur sub ^ stat 'm erucibulum auferatur, & sponte refrigescat*. *" 5 » super patella diffractum monstrabit chalybis limaturam \^ a ex parte fui in argentum vivum abiifTc» quod patella Vel ^^■eeptum per linteum exigatur, unde perspicietur limpidis- ita vivacis rsaturx, ut in plano decurrens quasi subsiliat» ( c 'Sue* naturoe est Mars sive chalybs. Quin nec in vase ligneo >» s 01 cvo ^ c V ■ pene ulla observandi ratione conservari pötefl, %).. ?>o vitrö firmiter öbsisnato. Est tamen verum & natu- W‘.vd:
.Vi
Urargyrnri, omni proprietate hydrargyrt conflans. Sed ili; ecav endumest, ne inter resolutionem paulo largior mo- e'l oi Statim enim subvolat, longeque citius, quam a-
c tt|'pVis durotu atit molliummetallorum ac etiam leimrni- ! s urtnonia.ci & Mercurii sublimati massa;; quod si fit, i« Sia/' 0 cum aqua fervida eluenda erit massa ; donec putusse- 7 Mar “S Mercurius. Quod si forte quis dubitet, vivü hunc
f^e i" 7 " ex sublimato defluere, is si velit per alembicmn ih rebite 0111 cxhalationersi excipiat,& in phiala vitrea h*c eadem ^ r c(f ’ V| dcbirqiie sublimati &armoniaci pristinum pondus fu. Ntp^Pbssect' - -- - ••• .
^t'u^ewpu'z fecibus ferri, sivfc sulphure terrenoso chalybis, 8t
j -rargyri. Sed & alia ratione probari potest ej* non defluere, nempe si loco limaturae, frustum eha-
v 1|r tia l " ttas * facil ® experimento cognosces, pihil ex Mercurio Vi hf; C;| , ® ( qui tamen in aqua decoctus fine ferio non Üaeise re- ') Nereum vivi relinqui, ac proinde ex clialy!?* limato,
mor,
/

M Desctuisitio . . _ fjj
non autem sublimato id hydrargyron fieri. Idem jndiciuw ^ de cupro & argento. Pari enim modo parantur, nisi quoslP f£ , diutius fluere superjectos pulvetes oporteat, quam ih
soluto. Ac cjc hydrargyro cupn(separato jam sulphure vm"; . pretiosissimum paratur Turbit minerale, cum oleo vitrioli ** h,
ritti Vini; quod saltem tum saccharo rosarum sumptum infl 1131 '
täte pisi eximium & expertum est tontra Pestem rertiedi"" 1
iam post infectionem , & quidem citra Omne perituluW > P ^
quam elabantur 24. hora:, quod ipsemet cogente periculo > J
Caetera omnia deficerent, in meis expertu« sum. Neq; curo ‘l ^ SuchteriuS in tractatü suo antimoniali, dirissimum veneni" 11 s stunciat mixtuni Marti; nescio an ullo experimento edoct" S ’ m« ne? Hoc enim meum certum efl experimentum & hact c " u
noxium. Sed medica noh tractamus.
ifis.
Diximus de mollibus & duris metallis, Äürum enim vd"^ jii dium efl, & extremitatum centrum, ac proinde temperat" 1 ’’^, quo activa non prtevalentpaffi vis, Sc contra, ubi alius invd"^ eundus est separandi Mercurii ipsius per Mercurium. Afg c '^ {!
Vero, soror auri, & veluti compar, pondere & colore defic
it* 1 *,.
V, .«-.»ve 'V1UU 9 V V\ CWlUll. £ ( V
jfecjualiconiplekione & fixionis infirmiore permafientia* ^ 0 \ty
cestu Vero dura sunt cuprum Sc ferrum, in defectu verb^.^i
stannum Sc plufnbum, quorum hoc mollitie respondet ferri e regione: stanni autem mollities duritiei Cupri. Sed e" £ j}; liud instar metalli,si non metallum, quod heque durum p e1 ! Qti lleque molle sub mallei extensione, sed duntaxat friabile & Pjjj" quale est AntimoniUm,& quod ab eo degenerat Ily senuit drargyron enim principium est metallorum.,' non metall" 1 ’ 1 hy prie. ) Distingvuntur autem mineralia in majora & minO ra ' v,# jöra; qirae ex Mercurio & sulphure originem ducunt: Min"" 1 '^! Mercurio carent, ut Sales , alumina, iulphur.&c, AntimP^e- igitur quonlanti argento vivo & su!phure ( cehstat, licet no " ß talium duratum sit, nec ductile: tamen & ipsum metallicas' 1 Convincitur. Isotest enim beneficio vitri Veneti Sc salis
»erum aliusmodi, ex eq pulvis subcinericius in alembicu" 1 tnari ,qüi tritus profundit Mercurium currentem ad made" 1
digitum.. , . , n tu[ !
Ostendimus hactenus, ut metalla in Mercurium refoo ,jj(ii subjiciamus quomodo ex Mercurio,beneficio sulphuris m e £ j£ jf' metalla componantur, ut constet de eorum genesi, quod >" triationeplumbipatebit. Fundaturplumbummtesta, & rC „flU' \ »etur agitando super carbones dum in calcem sive pulve 1 ^^ I vescentem abeat. Huic trito affunde Phlegma acetosum " e sim, tantum ut spiramam superemineat: Sc simul peiw"" zv itatridUurn. Imcreaduicescet acerum per extractam

Heüänä
' Mr Hl T' ' ; ^ , jXß
tUr_ i, . im P lc ium quod fuerit perindinationem ä calce effunda- / |>Uuq f) U ' US SCet ' H 2l>c>uauturn decoxeris (saltem crucibulum ple- Pt 0 p tc 0ncc acetum totum evaporaverit (leniter autem id fiat t*4 0 . utl petuosum tumorem aceti, ne ebulliens dispereatefflu- tci^' Vl ^ebis in fundo residere inpalpabilem pulverem subcro- anima, lulphur & essentia pluiubi, nüllö pondere,no S r |'. tn °um ipsum corporale reflare existimes. Hoc ad ocu- leiste libuit, ut sulphur extractum ex metallis,quod tame Stationem pe rvenit,cerneretur. Reliquum aceti sive illam ex^luiubo, animam Continentis serva, & disi- ^o t j S ® < l u * fortis coinmnnisunciafcmiuriCiam argenti vivi (ut Puta ndifloluto infunde sensim tantum reservati acetl(cjus . a ttimsfe plumbi extractionem iii fe habet) quantum est:
Le videbisstatim Mercurium resolutum instarpulvc- ^ a fh lm C tra, sta in fe anima Saturni. Effuso Igitur liquore, resi- - Materiam Mercurii ip pulverem redacti iricrucibulo ^^tt Un< ^ e > & habebis eX Mercurio plumbum vetum, naturale.
uar
a/
.--1
5 ,-!
11 -'"
lifq
K
fit
A
A
,0 1 rl£ t-
»i
A
ß?
(s!
f
<
K
4 ,
A
A
A
tus
Ilis'
W
rb*
r
r,
■ 5 ?
ULn^factutri ita iit hemo negate postit rhetalia ex Merenti» , S(.j^ tc gigni atque effici, naturali ac vera geneii;
• t* 05 tandem ist, postquam reipfa Ostendimus (ut quivis
^hif potest (metalla ex hydrargyro, contra vulgares Physicos Si 0f °pli6s; proxime Originem direCrC; ut ad Jefuite ratio r j^aoq C ? P r t>priis consequentibus dictam, respondeamus: quod ■N)* 9 °P US NOU efat, quippe eoriclusiotie ipso facto & demon- \ :/*> tjub ad sensum,e versa: tameh ut hominibus
tf,. ‘alj '
stiN
.j, , — „„.v......,.,,.- ----US sibi placen-
^l?Hi fijsafgutiatüm vanitatibus i satisfaciamus ; non pigebit licta, somnia brevibus discutere. Non habent; inquit pro-
flUit Cs( ’”l- L -■ " H---r-. » -
vivi Mersila: Cur obsecro ? quia, in-* Wiiihil ad ihmiriam concipiendam äptiüs eil :at me-
,/* firntipxoj/ifs«. Ridiciiie; Nariv/iilphur in metallis ad ali.
t^tc p^hbherh pervehit,ita iit iit imperfectis Cum Mercurii cru- t ^ij • u * <i«iacth evaporet ; licet ndri sit ihfiarhmabile, iri .X^antempcnitushjidrargyrdnfixavit-, iit hec evaporet, nec Qnpd quo melius intelligatur, sciendum est ri q>M- rSisj ‘jffidem propriuih omnis sulphuris, adde &t solius sul- l^j t l0tn nibus rebus irisiti;atnori semper ei est pröpriü.Quip- iw ißns.o. • j «xunj, & tyatettis immixtum nS
gne: perfecte fixitum manet,
A^dit'’ 0 *'^ idque imperfecte fi: fViT* > tamen evaporat iriife
i.'^e * tamen evaporat
Ii tslj 1Ilc thetallorum in igne evaporantium vel permanentium | { Nitifj° ^ imperfectio maxime oritur. Hujus rei documento ^Ebet Antimonium, nondum ad exterisiöuem mal«
% ' fitd tahtumfriabile 8c fusile, uti diximus, hi
''^'‘faro ' Ur ’ ( ] u °d congelavit argentum vivurti iit maffarM m («ira revetberatiortisartificium puta, qiiandm nta.
X «ei

3*4 D i s Qj.i j s 1 1 i a .
net compositum) non inflammatur, sed cum Mercurio in igne penitus, nempe ipsa ambo in massam natura fim u ^ juncta. At si sulphur ex Antimomo elidatur per extract>° n (j .)i, tunc est sicut sulphur commune, & perinde sicut illud Non loquor de rubedine, quam chymist® extrahunt, sc“ d pC' naturali sulphure subvirtdi. Id hoc documento probabis- ^ Aluminis & falis nitri ana quantum sufficit, fac aquam val e . c ii) vel etiam communem aquam sortem sume, ut moris c j^jj ponderat® immitte dimidium falis tosti: Postea tere A 01111 ^' subtilissime, & immitte in pauxillum hujus aqua; tantin?^^-
mon-ii triti, ut ei supernatet aqua ad quatuor digitos. Sen> ; tem immitte, ne aqua cffervescatinfolentius. tum vi r ° r .^ e/' qua conceperit in phiala extracto sulphure subtilissimo, j/ funde, & aqua communi tepida in eam immersa subsim?*/ phur, veluti commune vivide, quod ipso facto probabis e yiftt, &nihrl a vulgari hac in redifferre. Colligamus i'g* tU jjf ' " ' " ‘ ‘ ' ,-ri
mentum & Jesuiticnm proprietatem sulphuris evertamus- ^ nim sulphur in Antimonio non est inflam'mabile (q uö “ I ,dii
nondum ductile est metallum, & a quo separatum ardet minus in exteris sive perfectis, sivC imperfectis metallis n^.,/ inflammationis proprietatem servare,ih quibus jam sdm 3 ,. nis usque fixationem pervenit ? Prius est verum > ut exp cT ' 1 ’ r jb ! ’
patet. Fundatur enim Antimonium anre follem, St ev->s.
sine inflammatione. Ergo & posterius verum esi: idq ;* 3 * 1 jjjii 1
gis, quanto ad majorem fixationem in metallo,quam in
nio, sulphur pervenit. Nam separatum a metallis non amp^ sf
flammatur propter aliquam-sixationem, ut patet in p]urr)b’^’ (J 0 i'
-"**•*» | * uiik|Mum I1AII livnvill f Ul LV. I Jll *-•* , p»
dc re ante egimus. Eadem ratio est argenti vi vi,quod frig 0 ,^^ 1 concrescit, scilicet per se, & solum. At cum in met allii cl * jjd. phure concrescit, Sc fundi potest, & frigore congelascit, ut Jf 1 est in genesi plumbi ex Mercurio > & vel in Antimonio P ‘ 1 Jft' quo tamen fixionis permanentia nulla in metallum per «* 1 litatem factaest. A . ‘ v_: ‘ ' ' ' T ^ n-ff • »
Apparet igitur elumbia esse Jesuit® ar S ijl** ta, &ad speciem sophisticam solum composita, ac nescios ^c - ■ - . ' ilP’
tilis, sed plane nihil solid® rationis pr® se ferre. Hoc&- " ^sri jus complici Pcrerio responsum esto, qui in suis libris de*? 5 jt> nibus omnium rerum naturalium principiis & affect ' 0 ? 1 ^[jiif scribirlib. 2.C.19. Quidam,inquit,ferum metallicarum P er ' -pfj' •de quibus etiam subtiliter, & accurate scripserunt,assit? 1, mutn ac summum fundamentum,quo nititur 1 & sustentntut - JO chymi®,nullum essi-: quo mtelligerc licet, ipsäm artem C 1 f/ ars dicenda est, qua: in se nihil veri ac cerri habet) inanem jtf' sam esse. Etenim Alchymist® putant materiam omnium m .ji tum esse sulphur & argentum vivum': quamobi ern pvosiri' <>

y
pC
tll
yi 1 '
V
/
Is
Sl^'pff
Hfcii Utä: ;ip
io ne r-unsSc argenti vivi invicem coiiiniixtdriim tertipe- e si u °dlibct tnetailorum efficere, in quo lane vehenti 6c ar<j UntUr ' ^ atn b sulphur & argentum vivum estmaterii i'ntu^ 2 ent i > ergo in venis, in quibus generatur aurum Scar- - etij n J > P a,;c * 1 «nt atiqUa vestigia sulphuris & argenti Vivi, iimi- 111 venis sulphuris & argenti vivi, reperirentur aliqui ^ Infira^j^ ai § eritl : Sed ipsi qui totam pene vitam aitiosiffi- f^Psefh K c Onsidcirandisque venis & locis metallorum conisa c st on C ’• tlllric ! lmm tale aliquid repetite potuerunt. Quare c . r e®ta n '° Alehymistarum .Scaurum quod ab ipsis fit ex lul- a 't, tali s r ?i ent:o v «vo, non est Verum aurum. Non enim ut &ictu ^tipibtu' mater ' a veri 5c nat uralis auri, See. Hatt hypothesis ^enfg ^stUÄmetalla componunt, utrum aJeluitaPererid ,1° Ptr Ur J ^ proinde veri Sc naturalis auri effectio Sc getiera-
tiiii
, Hnfl» m ' atT1 ex pl°datiu , fatis superque jam ostendisti; puta-
u “ ilan rt . . . ■ 1 .- 1 '_ 1' -
/ ; 2?»dis r
s*
/
f
Jf.
,s^
J'
<r
p.
\p
i
3
q ln '° n ibn S 1 f°, nrrilrutTl c ff eum pricoheeptis buiüstnodi falsis o- ^difp. a * c 'nari, ignoratis principiis, Se eundem in tota reli- tr t. s e( j tlone > quod Sc Hagelio accidit, nihil solidi posse affe- Al ttra Pagamus ad reliquam telam pertexendam. s U ^ dist In n Ver ^' s Chymistas ab Hagelio suscipitur de metallo- / nt ‘alia 'ea ! ° ne oesendenda Opinio, qua specie ac differentia es- in tta, istnt, VU * t ^'® n o u, ’ at proinde metalla in metalla non poff ii k n ^itur l , ari c °lligit. Tertia deinde directe contra chymistas tia an siale C Mutua metallorum transmutatione, in qua mdlani »e' 1 ' Cai^'. Metallorum transmutationem arte fieri posse sta- n^Penulij^'Moni Pererius supra citato loco quartam adjicit; t fP'itinr,, M per artem non modo transmutationem fieri, sed,
, —-ren nun naturalis
> nöstrs nett mul-
> nnjj 0 P ln * on i Pererius supra citato loco quartam adjicit; c[ p dein te „ a M Perartem non modo transmutatione tn C ‘ ^ibuf 0 ejectionem sive productionem veri ai Pe>st fi n explicatis Sc discuffis,Disquisitionis ftostr lQodigi t ^eienaus.
ltCc «v fi,i U , r ac * Distinctionem shetallotutn attinet > cum omnia
rq s u ]p|' " u '-'minctionem n Piir’^ *P*0 f a A U j C ^ hydravgyro concreverint, ut demonstratum frii' Us . v el itjjp 0 . prehenderimus, ea solum quoad hydvargyrorf »a- c, iiutt a j-v Ut i u S, Sc quoad sulphur fixum vel cremabiledif- <v- ^«tallit;. Vtrsam eontemperationeiri eorum per sol live ter- tias l0tl crn' ^ eoncUrrentem cum fulphurctnon quidem 'eoi utri V t i’ecialj'Mprbbare postumus, qui negantcstcniificadiffeieu- it/° r Urn ■' eta ." a differre, sed tantum ratione accidentium di- b) t: sed f 10 Mineris supervenientium, qu* diversa metalla faci- nn n a M etl dicis causa supponamus ea differre speciali sor- (j (yLJ; Una forma cortupta alteram indutere ars irequu* Wh ^ntis te Metiir materia formam ctppetens, St impulsu em;
5 ' cton natUr alis, ac debitis adminiculis in actum promm- cn ’Mspecies mspecies mutari dicimiis; vehit argeiv X x tcn.tttfö

3i(j DisQjiisrriö .
teitatem in aureitatem,sed individua specierurri corrupti 0 h e nerationi obnoxia & mutabilia. Videamus igitur quost 10 ^)* suita suam sententiam tueatur: Communis, inquit, mu>t $ opinio solum aurum inter metalla perfectam speciem ha il teta omnia elfe quasi qu^datn rudimenta & in Aa auri tan proinde ititer metalla aliud discrimen non elfe, quäm ^ es sectum iSc imperfectum in eadem specie ; verum contra ' itionem sic agere ptoflumus Ferrum non est mixtum fojiiv ctufn,qriale est Nix &catt era quae, b r»f 4 STs«f«t fiunt, credat ?Ergo elf mixtum perfectum. Egregia sane ratio» * ^ ratiocinari, praesertim in philosophia & scientia n^lat’ enim credat ? inquit. Ah non principium his apertepd ^Ji 1 ’ mixtum esse perlectum colligit, quia ipse cum suis n °r n eq^ quod sit imperfectum? At cum saepe ferro pluiiTe legatur» {t # in stirias fiunt, longe verosimilius est, femim & relitp^jfc^ imitari, quam secus. Itaque quod addit, idem licebit ^fii^ auro & argento & caderis; tantundem ponderis habet,, ^ $
priör ratio habuit. Reliqua argumentasnt & alterius chi°*
ex suppositione terminorum Logicorum arguit > me ta
re specie, non tenent, nisi addicantur propriis principfo
bus. Etsi enim de individuo hoc plumbo praedicetur P
in specie , 5c de specie hac metallum iri genere : tarnCs ' u rii, 1 ' £! ,
re ipsa,sed distinctionis causa dici possunt,ex ufh loquent'
rei natura. Sed pergit Jcsuita. Et, vel ifhica metallorum
tiaest, inquit, & qualitates diversae: ve! (lohtest unica >° ü {0$!. - ' '
Siunica cst substantia, tum verat erunt illae, plumburst Cl «ff
& viceversa, aurum «st plumbum. Tum quoque non crlt j^if £Sl le ex plumbo aurum conficere, cum non lit difficile > st 113
qüäe ä nulla peculiari forma cohibentur, a plumbo tolfo^pef' 1
auri lunt, inducere. Et tamen hactenus nullus omni ' 10
est,questi aurum omni ex parte probatum confecisse hst^.
■■-1 ti a
stet. Ex quo conficit non esse metallorum unicam Respondemus, faris patuisse exsubstaritia hydrafgjfo V ^sis.’f, ctis experimentis omnia metalla constare , & penes l u r vel non fixi differentiam & diversam tontemperation«- 11 .^ sii persecta & igne cremabilia, Vel perfecta Sc fixa este. . ■; , .f sjlt js>^ jj ad oculum ista pateant, nori est opus de his coiiquin"^.^c5 lis eristice & sophistice contendere. Pono hae vulgus spectes, paradoxis siriiilex sunt: plumbum el ,j'
si naturam intrinsecus spectes, non ita eruntabsurd*. ,gc(i
.. F • - Itcmmteno^ps
mistis plumbum dicitur aurum leprosum. I
sunt aurum: & similes propositiones recte inreJfect®* ®ßqi rerum, non vulgi loquela & opinione. Unde etiam ‘ acl j

d>'
5
'/
/
f te
$
y ' se, Ji r >
a»
j-
/ :
l “ 1 jf'
,K'
^ 1 lO"
•/ fi fi'
iH 1 ’
[sil
lil*'
«s d * 1
r
s
:/<
;(C
!i Uti m . HelianA. _ J17
f f fnf,_.' Ur § at ' 0 > 5 eaurifica 5 forma;, ministerio artis, introductio
J'tiarn j 'PJ^TO metallicum fixum,quodimperfectum tollit,& ma- i ,iffti At nemo hactenus repertus est, inquit,quem cd»
S ain ‘«n,e X omni parte probatum liquido conster. Nimirum t<:ri 'Us la re d' :u Ot denique, ut his Papistis apistis re ipsa demon- Sö,uV CQUtr » Planes Argutias Philosophantium, metallorum atl °nem in aurum postibilem este, itemque verum au- ex principiis metallicis produci, quod deinceps prae- 'Nn) a S ' Nani quod nullus hactenus repertus sit (ut ait Jefuita^) p 0 , 'e(l tUm Cunni ex parte probatum confecisteliquidbconstet, ’ C| ib at , Cl '^ rt 'siitemus , pr*fertim cum de Amoldo Villanovano fllt bn s p I 1 ' Andr. in.addit,ad specular.tit. de crimine falsi: Nostris f ? 1 * 1 klr® Lls Arnold ü de Villanova , in curia Romana sunr- O'eutn Theolop.ü, de quo scripsi de observ.iejun. con- Cl "' e bat '^Magnus Alchymista, virgulas auriquasfaciebat.co- ^trta llt ° niu *P r obationi submitti, fn exemplum! Sed hac de t (^ rno 'di libri, qui testantur ex plumbo tactum esse aurü, ^rti^^dricere testimonia clarisiimorum & fide omni dignisti- V,r ° r um,qui hxesius videruntoculis.dcmanibuspalpa- ? ? ntj - ' lo n ita pridem cum una tinctura: parte, tria millia quin- l l)s p 0t tüa ginta quatuor peidera plumbi in aurum versa sunt.cu- Ns a ,.' 0 et ' a mnumliasi!ex asservatur. Sed nolumus inartificia- !,' 3 Hi tr ^"«entis agere: sed ad nobilis EvaldiHohenlandii histo- J.H^^mutationis meta.llicx lectores remittimus, pro defen,- t ^ l; dicf tr '' :E soper his experimentis.Ingerunt tanren hoc loco sc- ^dtH^'^que ullum e doctioribus chymiae assensum prxstitistc,
> E 1 ))' . ^HCVf*ran* 011J P#*rn/alinc d/» iiKditic rpriim ransic
£li^- 411 ev erant. Sedquid Femelius de Abditis rerum causis ^ r ^bum & de tota hac re statuat lib. 2 . cap.r. 8 . & Marsi-
l l'' 3 . ar it^ S ^ Uo stuo.vis Hercule superi.ores)lib- 2 ,de yitaCxl.Re. ' oculos omnium & in ore doctorum versatur, quos r«
'1
q lCh: — uamiuuJ ia ui utc. uuuv> um vviiami) vj».»v/o *
j temerarium est, quibus Comitem Mirandulanuin ] Ho s v ac *do, ut silentio pi xteream alio.s atque alios.
"" efle transmutationem metallorum postibilem & natura»
>
^j l, Stef‘ Cx pcrimento natur* & artis probabimus, si ad illud
v §axir i; derimus , quod nonnulli species rerum perfectiores &’H», her;„:/- , > - V -'-j
■tCrj^ Et> nisi uno modo, hoc est ab agente naturali, eo quod hujusmodi rerum determinat* sint, tam secundum jSt, ] J pfocipinni, & materiam, quam secundum locum in quo pnot^ ' actc nus admitti porestfut recte Petrus Bonus Ferrarien- c ' Uatcn us ad artem eadem natur* proxima principia P ''ia a( jL ö ^ nd a,qux sunt penes ipsam naturam. Nam si alia vel si- j^iv c ,p tcnt «r, non idem cum naturali auro produceretur, 'Mb atl() Urn Yel simile. Non loquimur de operibus sophisticis tum vel rubisicationum in colore : sed de eo quod in
X 3
ipsa

;i8 Desqji i s i Ti o .
jplametallorumnaturq Scessentia inest, in definitioneun (f s si metalla specie differant, Sc omnia criteria Sc omnes prop rl ^,0 auri, argenti, aeris,Scc. sustinet : Unde Paraceilus apc rt f' n el iifi de vexatione Alchymistarum,veram Aichymiam non ^att ir '
de metallis, ex nMallis, per metalla, & cum metalli 5 ’ re Sed quod ad locum attinet & generationis media res feet.nt ex 9. Met. Ari st. constat, qui fatetur ex agente öc t^Ji- similibus, operarioties lemper similes die, quam vis media., _, je*’ V.er!a,ut Scante nos alii demonsti arunt. Nam ista & 1 st‘ ltt , r jj,i sunt, maximx cum habeamus ttquipollentia vasa St eundem istum finem. Ha;c quo melius intelligantur, p ‘ jjjH' Pererio ipso sententiam Alberti magni describere,- ll jti |1 ' tis. Sic igitur Pererips Jefuita lib.S. cap.20. Albertus » Iibr0st1030.de Mineraiibiis c. 9.hanc de facultate Alchyn 11 ^ ^1# ctionem pertractans,primum exponit sententiam AvictniV ’,jd fuit hape : Sciant ( inquit Avicenna ) artifices Alchymist r^il metallorum permutari non posse,quamvis aliquid illis siss MjJ 1 ! possit. Quod enim differentia specifica aliquo tollatur sscJli'- non credo possibile ; sed exspojiatio accidentium non est ipt' bilis, vel saltem diminutio eorum. Non enim permutat 1 f cies metallorum; nisi prius in primam materiam metall 1 ^,,/; ducantur, & sic juvamine artis deducuneur in speciei 11 |,jl 0 ’ quod volueris. Atque idem quoque sensisse ait, P a j 1 aI^ fpphum praecipuum in physicis & Mathematicis. Dei 11 “ tus subjungit ea, qua: sequuntur: Oportet nos dicere peritos nop alitepoperari, quam peritos Medicos, quiss',0^ sinas purgant materias corruptas & nocentes sanitati > $
per media confortantia naturam .juvant virtutem natus“ 1 digerendo sanitatem inducat, qua: sanitas est effectus St Se artis: sed illius effectiveprincipaliter , hujus autem ,
taliter Sc organice. Sic Alchymist* primo bene purgant^^jct' j piam argenti vivi <3c sulphuris insitam in omnibus metallis, nt, deinde deducunt virtutes elementares & caelestest. ^ ■$$$
' .serentes ad proportionem mixtionis metalli, q»o^ ,
dum inducere , Sc tunc ipsa natura operatur & non ars nice juvando Sc exspoliando , ut diximus, Sc sic yerurri a ( \c' argf ntnrn educere pc facere videntur. Quod enim v ’ rt | , j, I ri ^ nrentares & coelestes faciunt in vasis naturalibus, boe fiunt in vasis artificialibus,si artificialia formentur ad stio ss
turalium', Sc quod facit natura calore SolisSc stellarum ’ ^ c c^,, fiet 'ars calore ignis, dummodo, sic temperetur , ut ooo ^ virtutem se moventem & informantem,qua: est in ructa 1 il>' ( fnim coelestis inest virtus, qua; primo commiscuit eaM> . t f flinaturadhocyyliilucsperartisjuvamen. AkJ>Js® ,a, f tyß
ta
rise in

H* ncm He lia NA. ^ 3,19
ttio Ve UlTl P roce< ^ t »id est, corrumpens unum a. sua specie re. <pe c j ei . - & cum juvamine eorum, qua: m martria sunt,alterius 11 'nducendo. Quare omnium operationum Alchymica- >latu|. a f 1 ‘" a - quas procedit ex iisdem, ex quibus procedit
*ioi
tio:
‘inii
"A si,
'«em
fte
.cmvt
«>ssuc
cut expurgatione sulphuris per decoctionem & sublimare expurgatione argenti vivi horumque bona permiXr
materia metalli. In bis enim, & ex virtutibus horum,
^p t , r .P e , c ’ es metalli inducitur. Qui autem per alba albificant, eitrinant, manente specie prioris metalli in materia, •toti p . >0 deceptores sunt 5 c verum.aurum. atque argentum c edu n(; Clllnt ' & hoc modo fere omnes vel in toto, vel in parte pro- (pUto m doptet quod ego experiri feci aurum Alchymicum ^Poft Jnente specie prioris metalli) quod ad me delatum est, % c ^ Ua msex vel septem ignes sustinuit , tandem amplius igni- Alb Ct . n u mitur 8c perditur, 6c quasi ad faicem revertitur. Hase f| )s no s > quibus Pererius addit : Ecce supra dictis verbis Alber- [cd et j °'um docet, verum aurum posse fieri per Alchymiatn, °ilis ) fluis modus ejus efficiendi sit poisibilis, Sc quis imposti, i’crc'i j "ifest» declarat : Sed inquam ego: Annonhocipsimet r ' et 'di ) ° e ^ contrarium, quod ei attendendum erat & prius expe- Sq t ni ’ luam exagitandum, si vera Albertum dicere fatetur ? q.H a r .?Pus est, promissa exsolvendi, antequam ad objecta relU
Qn^jU^amus.
®it '§uur a d metallorum transformationem attinet, feri- ^at äCe ^. nil e s Mathesius vir experientillsimus hac in re idem, quod V«* ferro & chalybe in cuprum transmutato, tum per ^P | enp 1 ' tUra P cr artem. Sic enim habet conc.3. Quod in fonte a' lQ< iart'R X ^ crro ^ at cuprum certum est(en opus naturae.) Item, '* er h abit. ■ es friant minerale lixivium fundere, in quo ferrum iti- a his 'U cuprum in monte Kuticensi, probatum est ( en opus
** «os aliarum inventa nolumus referte: tantum hinc ap- Q c 0 Uetimu, chymistarum maximum adversarium, eo ipso '*^°tn rn e0s oppugnat, per imprudentiam non poste reticere me- c°®bil c * Ians mutatione essentialem (siq.uidem specie differunt) c C ' Cl idi c C ” e nat ur5K Scarti. Neque hic disputamus de modis ef- ^rj p **pn.m ex ferro. , quos docet Paracelsus quos non pcr fe potest elj tVlU f' stquidem cum vitriolo fiunt, ex quo per fe cuprum
Unum afferimus nostrae Minervae, Sc nostrae effectio-
Bat x , errovitriolum,ex hoc rursum, cuprst generatur,benefica Q j , r ® 8c ministerio artis per sulphur cömune. Sumatur unci» l u 'phun s p Cr campanam factr, uti moris est, licet non re- “is siv e f 5U '. 'O’toifceantur uncias duae aquae fontanae. Mox chalybs« Plciur^ lamin as tenuissimas ignias Scmultoties restinguas,ia 10 ac l l >® &i gidae , donec ita indurentur, ut nullo negotio X 4 fovr.i-
Ä
il

|io P i s cjjt isniq $.
forcipibus discerpi queant, quas in modum unguiculi lanca 1 -’^, siccas impone mirioni aquae & plf i sulphuris in phiala^u 31 ”^,
stipatam colloca inyase repleto cineribus, sub quo ignem ci '
num tantisper excitabis, ut bulliat lenillitne ad horas lex: frigidari sponte permitte, & invenies iupernx in vase reft'g e .p generatum yitriolum splendens, viride, optimum. Hot i' 1 a ^ t| communi distplutum bulliat, dopte superne cuticulam s v0 mox äquae impone laminas nitidas & recentes chalybis, momento adhaerebunt eis nitellae atris, quas collectas fi' 11 ^ habebis cuprum naturalg, ductile, & fusile ad omnem prietatem. Hoc unico experimento difflantur omnes i' at ! v j. Aristotelicorum, quomodo pars chalybis postit retfonjrt r£ 'fptt triolnm, ct iterum ex vitriolo reduci in cuprum , atq; ira artis ministerium beneficio naturi-generari, nec tantum ^ mutari metallum. '
Aliud brevius experimentum sed minoris quantitatis apP-^j, Calcinetut limatura ferct cum tantundem triti sulphuris, Sc r ^,5 betetur agitando si.per testa, donec iulphurcomburatur , sC .^s in aquam ferventem ita candefactum immine,Sc impone l 3 ' 1 . putas chalybis , & <>dhaerebit eis cupi um in forma rnucil*| i(J - quod detersum fundatur: 6 ( erit naturale cuprum. Hoc, a 11 * bjii celsus, minus est quam ferrum aqt: cuprum transmutare jO * ct- quodlDeus vulgo nondum voluit innptesccre omnibus, fcdQ quid sit, abunde sophistar um cavillos eyertit. $•
Procedamus vero ad argenti transmutationem in aun 11 ^^. surale, & omni specillo probatum, juxta omnes proprietas 5 fta tamen procedamus, ut possibilitatem duntaxat artis &
ras aliquam ostendamus, non utilitatem. Nam indigni si»» 1 amplius aliquid consequantur,qui ista jmpngnam,quippe ino ad proprium commodum, ut ajunt jurisperiti, sit cog e0 ^. a l. Paracelius cum hac de re contra Aristotdicos ageret. lib.M‘ n cap.7, de sulphure paulp post principium inquit, Sciendum^ ' ( f> nisi Deus impediat)in sulphure negotium mirabile inest, a*-
«cliens, ut lumen naturale hominis obstupescat: aut si Hc« 5 K impedit; eirror est penes artifices, qui sulphur tractant. q uQl ■■ p£' fieri potest. Sed utut fit, ea vis & facultas in sulphure inest. ^ ^ Ino peritus eam exhaurire possit, talis quoque virtus, ut cu lV ‘ p c - fnirationi sit. Confundit enim (inquit) Aristotelem, qui d |CI ’^{\r fies non poste transmutari. Sulphur transmutat. Si vec^/ 5 ^. stotcte.s adhuc viveret, eUmex stultpinsanum redderet, P u sst», ab ulla foemina est victus. Haec Paracelius. Sed non qu*^ qua ratione haec transmutatio fieri debeat,nisi quod ag enS £ phurc rninenl, docet ex «o cum oleo lini epaticam conft- er j|p, r a MiUmLSr rcctificata (niodutn ejus dqcct sccvjndu ' ^

Avhid Hsiiana, zrr
ti llTl ^°^ oru fri)imponatur in ejus oleum rubeum quodvis argeti- fi et ^ Permittatur ad destinatum temporis terminum usque, ita Oondu n ' 8rC ‘ Ca .t' & ca ' cem aur ‘ profundat,nempe in aqua forti,led pttf ^ fixum aurum, sed volatile , inquit: quod si autdtp *(5ci l j ,T1 terni inum futim assequatur, omnia, inquit, efficit quae f| Ul •'Juntjde qno non ex ulii plura disserere.Hxc Paracelfus. MtJ C ^ l’fiure fixo in libello de mortificatione rerum,ejusque * 0a >Phosi extant. Sed nos tniffo Tlieophrafteo processu, tr a n s " ra ^ e nolumus, quomodo vel crudum sulphur commune pa rtt , ] ^ utct & verum aurum naturale progignat. Recipe ergp btj S u uam plumbi,quod liquescat in crucibulo super carboni-
1S >PPstca cum pyrolabe exime crucibulum, & piius. ac vi v ^ U!tl k uni congelascat imniitte tantupdem Mercurii frudi Pisp 1 ac icnitcr agita bacillo. Habeas deinde sulphuri? commu- ftt lft i ern iwm unam, quod fluat in alio crucibulo,cui fuso injice c av e ‘ tlrn superius malagma coagulatum, ac agito spatula, & tn t) i a ne fis'phur flammam concipiat aut aduratur,priusquam o- sax 0 "'»ceris. Inde sppn.ee refrigeratum tere super roarmdre vel ti lt sp fictum crucibulo impositum fundatur, donec combura- di 1 P-finr,& materia imposita tantisper fluat, ut in virgam eflun- triti' » niet allicam,similem Antimonio fuso & friabilem. Hujus sup e l *5'Pc partem unare,& argenti laminati unam, & fac stratum riet “fatum in crucibulo,& desuper minurire pictum vitrum ve- 'Tpooanif, ad spistitudinem digiti, nec rumium repleatur ° tl 'ns - V *y’ um efRuat: Ita per horae spatium continue fundantur intenso, ut vitrum & reliqua sint in fluxu continuo
i» | Ul ^s eilTl nte infrigidari, & diffracto crucibulo
exime re:
gulum
°te rt°’ ^Sompone cineritium > cu> imponatur plumbum de » auris t ? nec inteqse currat,inde immitte regulum,& fulmina mo- 3 | rum >, donec argentum mundum subjaceat. Idianii- Wi lrn v - granuiatUm mox in aquam fortem immiffum & diffo- aui ' profundet,quae pulveris nigri instar ad fundum bas>g,, L [ n t > quas elotas aqua tepida in crucibulo ignias & fun- a “ e b>s mjcas auri veri naturalis tam in Medifina quäm in
»Ii
I 110 usu sustinentes. Etsi autem
non docemus totum argen-.
^ »iis aUruni transmutari, sed portiuncula duntaxat levissimam Lc e '»am ; tamen quia pmnes partes argenti sunt homogene« »let , CS > etiam micam argenti satis est in aurum verum natu- d ail) Iari fi r e,ad transmutationem metallicam oculis demonstran-
a r g e ' quis autem putet, antea infusum forte & admixtum ^‘Phu° P lumb °yp aut Mercurio fuisse aurum, aut in ipso haesisse tUl m c rc ‘fi r <gula prius seorsim, si libet, per ignis & aquarum for- tta^'^t'a examinabit,quo certius sciat non aliunde, quam ex tnsasione aurum hoc existere> per artis experimentum.
X $ Quocl

$U Disqjjisitio v
Quod si quis autem sulphur per calcem nonnihil figat,inded 0 ^, qua calida extrahat 8c insperso aceto separet,ac denique scntia Vini tartarisata ad rubedinem Sc ad oleitatem edistiUata' bibat,majus operae pretium fecerit. Haec commemoram 0 *’^ principia naturalia metallorum proxima particulariter eo§ n £ , seenda tradamus & jurisconsultos in recepta sententia conn' 0 mus Se constabiliamus qui contra Angelum chymiam desen 01 ' , quo quidem ablegamus & Principatus Sc Respublicas sup el ’ negotio vel dubitantes,vel minus recte sentientes, -jj
Postquam igitur promissa adimplevimus (ut ipso facto cXf e licet) reliquum est, ut ad inanes objectiones breviter respon" ^ mustam HageliiSc Pererii, quam eorum, quinos potentia 01 attentare frustra clamitant,eum nihil hic contra naturam, n eC c , ( j tra essentialia metallorum principia tractemus, & proinde crt“, _■ :_ ii _, . . . ss ... -.„rtHP'
creationis nullo modo adversemur. Illud tamen praemitte 10 ^ Deum opus quamvis naturale posse destruere Sc impedite, 0
minus ac sationem vegetabilium, Sc generationem animal'
tdquod Sc Medici in suis pharmacis faepeexperiuntur, natura 11 semper operante,sed interdum a (uperian caussa repressi. Qil ^ imo vim omnem crescendi ei soli tribuimus,qui dixit Fiat,ss ie J ijus benedictione omnia ad nihilum rediguntur. -Atque scio,an Sc istud eodem referendum sit, quod Hagelius de v» K^ bifurcata indagatrice metallorum attingit, non omnibus mobili. Nam omni vitio rem carere , ex usu ostendemus. £ , datur virga bifurcata horna,id est,unius anni, ex corylo, vel q 0 cu,cujus cornua sint aequalia Sc sine vitio. ( Quidam tamen c " dem putant apte Solis exortum maxime crescente Luna , Se t, dem potissimum circa diem Armunciationis Mari® credenda' , Sed nos consulto nihil horum observavimus. Hoc facto fu 01 ' 1 - 11 , tur duas furculae in utramque obversam manum, coelum vf' 1 digitis compressis,utriijque videlicet extremitatibus flagello 1 ' 11 ^ fure® ad utrumque compreflum pollicem extra manum p >° l ^ nentibus: Ipse autem furcas caudex extrinsecus intra duas in 1 '?, vergat. Quod si quis argenteos globulos thoraci praefixos Ze> etiamsi omni nixu comprimat virgam utraque manu, tam c0 t”f, rum movendo per se faciet, Sc versus thoracem (esc introrsu 01 £/ que ad globos c.vsa illa caudicis pars vertet: Sin vero omni 0 talio exutus,argentum aut am um ponas in terram, tunc etia 01 ^ nitente Sc invito te,qui tenes virgam, pars caudicis cassa extrot' yerget, donec validissimo indicio Semotu metallum P ertLlt Quae sit hujus rei ratio , Physicos latet i adeo miranda est nat 0 sympathia: tamen 8c ipse verum estereipsaexpertus sum, aliis identidem vidi. Quod fi,non cuivis mo vetur in manu { 0t £ gelius aitjfaftc in Dei potentia Scboc reservari quis non vidct^

«nÜ ^ "rnbillctn
HtuANA, ;r;
im nostram Diiquisidonem perducamus. Quae ftc c V"S'- l,l 'S praeterea afFertargumenta nullius ponderis iunc Dp Cr ll 01 * s - l’nmum concedit ab ii!dnn causis produci, 8c easdem r ? rn ^ tl ° nes cantum secundum maius & minus differentes habe-
h'n> ' a i“ 1 - Atsi proprietates sequuntur naturam , multo magis ttij^° nv * I= 'cunr,rjatrrollo proprie & constitutive non differre, tan- stUti i c " ut ipsi patrocinentur, qui vult differre ea specie per es- (i(, n 3 differentiam. Nam quod de lapidibus excipit,non ea- lio; f “ proxima effentia eorum. Non enim ex Mercurio vivo O- i'^perf 1 ^ ducunt. Qu;c autem de elementis adfert, magis t ?m ' f^" n mixtionem arguunt «; i» rS pintis*. Quod au- ' Natura nec ‘iult nec potefl extera metalla t» au- tit^ 'r^&ctytttare. Non ursit. tum qusa nunquam td fecit :■ l a I 1 “* propter exteros ac necessarios usus omntx ac ßngu- Hf c ° UjTI ‘ >qutjs ex fubfianittali immutatione omtetna amitti h 3t f ' ee ‘‘e Respondeo rne agnoscete non naturam, ied Deum ta|i r ® Moderatorem prospexisti: usibus humanis diversitate niese^ ri! M , ac proinde non omne metallum in aurum terminali, V,,| , cx sulphuris fixi & volatilis diversitate cum Mercurio puro i^'MputioreA- bona 'mixtione diversa produci metalla, quater c a Mhrperato absimt.alia per impuritatis duritiem ctemabi- • ’ a ha per mollitiem evapotabilem: Sed si accidentia ista se-
P3r ""-bu
■^Mr.non magis transmutationi serviunt,ac usibus medici-
c C (p Us - Nec tamen metalla cx immutatione omnino amitti ne- tn 0 Cc fl. Etenim auro pra ferro ad certos usus comparato ner Pe r <)t ’ Potest. Proinde non est metuendum abolitioni eorum f is A tttlTl - Quid ? quod Tbeophrastusidem operis este & labor tin C ( f tUr <fi quis metalla velit mutate in viliora; adeo nihil, at-.
^?rum abolitioni timere. Quod autem naturam niin- S " ‘ c eiff e ait, tantum abest, ut edam scarabatum halitus auri, P U| M transmutant, qualia multa miranda in mineris repe» 8; f : nisi quis dicat occupatum illum halitum auri abolitione ^ftin i nc st '"absei externam ejus figuram induisse, cui libens, a ' bed quis in hiatus naturae descendit, aut quis ita Lyn-
“at.
§'nti
s «ft
Ms
Usa
qui naturam hoc nunquam fecisse dicat? Certe Petrus contrarium probat: & plumbum omne granum argenti Continet, Sc stannum modica praeparatione granum ar» Post se relinquit: quae sunt naturalis inclinationis indicia c a | n ’ststa. Non posse autem naturam metalla transmutare per j) Br re M8c frigus,frustra impetit, ut jam ante de ferro in cuprum l? at siram mutato visum est.'
tt ari * c eadem argumenta in quaestione de mutua metallorum Itit.j/jl'Matione idem odiose repetit,cum negat substantiale^ °‘ u m transmutationem his interrogatiunculis,thesi octua-
/

m DfSftUI SITIO Jlt
gesima octava. An quia gener arto esi opus solitu natus & ‘ juta quod natura non [olet ,ab arte fiert nonpoteB i nthilfrujlrafit tn natura ? Item thesi octuagefijna popa -.*^ terea(i nqtiit) metallum tn metallo nec all u nec’vtrtutC c ° ^ pietur. Sed quam haec omnia sint falsa Lc sutilia per hydrarg) ex metallo elicitum apparet , & per plumbi ex Mercurio c ° n: ' ctionem.caetevaque superius patefacta. rit horum corrupi “ 1 quit )fit tn de tenus.\A quidem verum estifed Chyruicus non rumpit tantum,sed generat etiam per media natius conlcM" ^ • ministerio artis. Quod autem aurum,quodfacit Alchymia.q 011 ^ frigore cpstitutum,ut pytoteyhnia docet, sane dicimus srig"S t 1 ^ ede propuererum generativum, sed potius calorem. Ac met 3 ■ jgni exempta frigore consistunt, id quod chymico. auro n 011 niis convenit,nt ipsa fnsio docet,atque idem naturali auro cofljl sit,quod usu facile perdisces.Superest una quaestio,partim phy*' ^ pattim Theologica,an aurum per artem productum, sit v-erup 1 naturale ,&omnes proprietates auri naturalis tam in quam in eseteris rebus retineat,Se si hoc non,an sit illicitum»® 4 dini creationis contrarium.Negativam tuetur PereriuscaptS' e. pra citato loco: Aurum,\acg.\\t,quqdfit ab Alchymifiufi ct ^ milinfum Kudeaturhero auro,falsum tarne» ejje multd (0l cognosci Qy judicariporeil ; nempe ‘vel ex pondere , / e * ■,
quia tton jujltnet ‘vim ignu , <vel ex eo., juta tnjeiium M ^ r piam amittit coloremsuumsnj qu(a non eil dulhle in/e» 11 ^ fimae laminar, ‘vel demcp, juta non habet naturales auri? ^ fnetates,quarum inpnmu illa cotnpnevdatur confortatis 1 , humanum. Haec Pemius. At meministi; deb.cbat ex verbis g bertiab ipso produ.ctis,aliud esse aurü Sc arg.(aequivoce sic dio ' eorum qui per alba albinctmt, St per citrina citrioant, qui P r ° cui dubio deceptores sunt: aliud earum,qui ex iisdem procedu' 1 .' ex quibus procedit natura, praesertim cum iplemet subscribat«. bertum manifeste declarare , quis modus veri auri cisich' 1 “ ^ possibilis, quis impossibilis, Sed in magno opere dormitatas nos quidem Pcterio,licet, pr^sertim csim ejus ex philosopb' 3 { jj promptum judicium multo sit sanius §c aequius quam Hageln-^, proculdubio ad Petetium respexit Hagelius.cum tbesi 84. yltimo non desunt,qui aurum qutdem u!la arte hallen 1 ** 1 Ilum negent (haec enim estpererianae decisionis summa)/?-'* men quin absolute artificio fiert pofiit, non tnfictantur ’• & menidem Hagelius contra complicemPererium &Delnost‘| r ^ re & decidere non erubescit, hoc fieri nullo modo poste- ^ ingenium omnium Lingvae quam naturae studjosoru R e ' s P°'i; c it mus igitur ad Pererii aurum Alchymisticum, omnia q use . gC est? Vera,si eadem de lophisticato auro & argento intcllig at ^

*(|j ... „ He ii an A. jis
11 cnt < ' a ° 1 ^ Cat ' 0n '^ l,s ^ ''ubificationibus duntaxat in colore,ma- jjj * In e odcm essentia: statu sulpbure & argento vivo prioris hcn Ettale apparens Sc sophisticum autum maximum estve- c as ^^ peccatum tale vendere propter avseniealesSc narcoti- Elnv Ua ' tatCS m m edicina: quod qualecunque est,ignitum con- kst’ tUrÖc Perditur tandem, imo quasi ad fascem revertitur,post:
j, cr,t eria Sc examina ignis,quale fuit aurum ab Alberto sexies j, et , c P* les probatum. Apparet autettt ex Pererii indiciis eum y c . ebulamde auri examinibus loqui, cui opponimus judicia se- ^irn ^ 6ebtoSc RetrOEettatiensi pbysicoSc ehymico ineo- ,Operibus prasfcrjpta.Scquasainquepräteieaad veri aurina- ls .P l 0 P r 'etates examinandas adhiberi debent, ut sunt Ignitio, ^ °’ u o malleo per omnem dimensiohemEXtensio.Cineritium, ^Xti° a *° ,u P cr vapores acutos, Se per aquam Regalem Solutio, r>» ^to,Cementum, Commixtio rei adurentis,post ealcinatio- i'-itn * duct,d , Susceptio argenti vivi facilis vel difficilis,&c. Si tiL r ad Ordne specillum probatum aurum fiat, nec ut sophistica- lis" 1 P Cr datur,sed substet, habens orrihes proprietates auri natura- Hq 0 r' Bss operationes Sc pastiones (quale nostrum esse dicimus) ch 11 '''mile,sed idem cum natitrali erit.qtiicquid deliret cum Phgi- j^OEererius. Nam quod de serpentibus Sc dracunculis a Magis & Vin C affertur,illorum fuit diabolica: illusionis,hujus ä stiftn* Nos vero neutrum ptsesumimus , nec tale quid at-
i^^/dbsjsed vires naturales duntaxat sequimur. Jam quod de ti f / !bu 5 ex putredine natis ac differentibus specie a muribus ge- dif ls P er femen objicitur, unde inferunt: Sic aurum chymicum 5 1 . rfc a naturali, licetproptietates auri naturalis habeat,protfus t al , ' Cn dm; Siquidem ex aliis principiis, quam naturalibus me- ht UtT ’ Vera ars chymise non procedit,nec quicquam aliud ufur- stdod natura generavit ac generat,adhibita mixtione,- itw lta praeparatione. Itaque ut diversa: materiae suppositio sit ^UyOsibus,in metallificio certe nulla est. Quod vero nönnnlli ta)j s a uc procedunt, iit si omnes quidem proprietates auri natu- liti t c °" l iHeat id.quod fit per chymiam,tamen istüd recipere Uo- Pfec^ U ' S "on videt dimittendos esse tales ac bonam eis mentem a Pdam? Quödcunq; eriim principia essentialia eadem habet, t n 0ries atc I ue operationes alicu jus rei; id iderti est cum ea re, Ibir Ur M e formis agens, Aristoteles. Sic enim 4.Metaphysar- ■ Cx ö peribüs rerüm 6c accidentibus super ipsas forfnas: Quod e^f^cit operationes ocult',esl oculus,qUod ‘iero non, non efl Itaque Oculus laptdeus Vr/ c&cus, quta non facit ope- ltf° nes °cuh t non dtettur oculus ssed imago oculi : & ferm
^ *‘*’*e» dicitur ferra,]ed ithago ferra. Idem testatur totum r ® lumen, At fopbisticatiönes,fateör,hon habent tales proprietates:

3
Disquisitio
cie ver |}
pietates: vetum autem aurfun chymica opfcratibne; e* ' .
principiis & eflentialiter metalla componentibus prodiict 111 ^ continet omnes proprietates auri, Ut experimentb patet. l taC l .
51 quid aurum ad medicinam facit (puta crudum) etiam hoc 3 ^, rum chymicum prxstdbit, puta laetificare & confortare cor» inulto magis hoc,ut fellatur chyitiicus Flato ih z. stellicdrttm > Hamecli in commento ibidem, & similiter Haly in fuiS fecrei' Iterriqüe chymiciis Aristoteles in suo libro dc secreto secretos & lapidibus pretiosis; licet sophisticatum aurum chymicum ciat contrarium,de quo supra dictum est Itaq; verum ab Al c ' inisticO auto fucato & duntaxat alterato, est discernendum- Nec libet fophisticationum ponere documenta, qualia ■.* tur apud Albertum Bninum in tractatu augmen. & dimin ; jf correctorio Richardi Anglici, ac denique m libris de subtil. . dani(sihxcestsubtilitas)& passim apud alios, partim albifsc 31 ^, ifis partim rubificationis, hoc est, adulterini auri & argenti c ° ^
, ai>'
rem tantum praeferentium, quae prorsus damnamus. Ex p r ’ nC ■ piis autem & criteiiis proprietatum omniu m in vero chymico
fo licet colligeris,nihil contra ordinem creationis a nobis atf■ , tari,quia aurum nostrum est naturale ac veruha, beneficio s° 1 naturi per ministerium artis productum, ideoque nec ex fiipf i fitione diaboli occulte additum, ut vult dEgydius & Angelus, soli ex jureconsultis artem chymicam frustra impetentes ,&F p hos vir quidam in Germania magnus, sed harum rerum imr^ tus,& ab aliis deceptus, si quidem ex essentialibus Sc naturaj 1 metallorum principiis, non diabolicis operibus hic procedi licet Deus Opt.Max.inhibere ac impedire , aut prorsus destruss etiam opus naturas & artis possit; Nec vero divinae potenti* U 1 , 11 -, hus pföpterea invadimus, cum non jussu & voluntate & id producamus,ut in miraculis divinis fit jussu di vino,sed ta»^ per insitam natura: generantis facultatem,cui servimus tanq u ‘’j ministri,nihil ad eam de alieno,nec de proprio afferentes. fi hrec non sufficiunt ad probos artifices discernendos ab floribus,& ad artis veritatem per se defendendam a vanitate ^ phistices.aut Diabolicarum artium imposturis,& calumniarU ia ~ lingvis,doceant, quicontra sentiunt, meliora & verioribus u parebimus : aut respöndeant saltem Apologi® Clavtei Ss*'. adveisus Thomäm fcrastum medicum scripta:, vel ad soluti 0 ^, BoniFefrariensis Physici Aristotelici: quod a nonnullis 3tte tum quidem,Vcd plane prxstitum est ä nemine. y^,
S£uod ßtdfidt bona fide,ex < va{ia& druerfit terunt fii
tsone,tancjuam ex puteo emerget 'vetitas, (fi sta Helf ** tandem m lucem prodibit ; Cui hanc dijpatationetn ,fr> pendifife halte am libum

^ ^EtiANÄ.
PABIANVS de monte
3*7
5 . SE VER;
, in Tract.de Erript.& vend. q.y.n.8.
^ lc quaeritur incidenter,an Alchemista vel faciens Alche- Ca c j j puniatur de falso: Ditas quod Non,quia est Ars perfpi-
tali Q S e uio inventa,ubi expenditur tantum pro tanto, & tale prd I(r t[) ^uliqnafalsisicatione formae vel materiae, fccuud. Andr. de tse„ T^OIrad. in Consiliis suis, ut refert Bald.in d. c. r. Quae sint illuti l* 11 etiam tenet Ioan. Andr. in addit, ipec. in tit. de cum. 5 l| ee ru “- Hoc insuper firmavit Abb. Sicul. in c. 2. de fortis ubi ^' a Ur O^ra.in consil 69. Quod licet non posset una species in ^Owtnutari, nisi ä Deo, 26. q.5. c. Episcopi: tamen hic una iJetti f' lnsmu tatur in aliam,cum omnia itietalla procedant ex eo- tielj ntc ^ origine,scilicet ex sulphure & argento vivo. Sed ub£ ^Usi 1 influentia astrorum , ibi producitur metallum pretiö- per influentiam astrorum, & cum herbis & lapidibus
'“»dt;
quibus insunt multa: virtutes, potest unum metallum in
ra nsmutari magis pretiosum:
APHORISMf BASh
liani sive canones
HERMETICI. .
Spiritu, Anima, & Corpore medio Majoris & Minoris Mandi.
p E'R.ivi'es T£io- 1 ui^is-©'* ob triplicis regni Mineralis, y Vegetabilis, Animalis, imo ob triplicis in una creata *- essentia subsistenti* indagatione,in qua vim omnem
' iter Ha” vegetabilis,animalis, & mineralis Natui* exploravit, J, 'IbsophorUm dici mehrst.
/‘di )Co IS vegetans in natura Mercurii volantis, instar nivrs caii- pUn^i eteti.non vulgaris inest j qui tara majoris, quam minoris ^ quidain Spiritus est, unde natur* ipsius human* , fecun- , 3. 3 *** 9 ih rationalem,pendet mobilitas,atque fluxibilitas.
^Uimans autem vis , tanqiiam Mundi glutinum,inter Spi- ^Ur e atc l Uc corpus medium est,atque utriufqüe vinculum,in Sut- 5 °1 '0 u IT l‘ rum rubentis atque transparent^ olei cujusdam,veluti S. j^ 0re Mundo,& cor Microcosmi. f t,l »ii k neralitaS denique tanquarn corpus instar Satis obti- Srj tj virtutis Sc odoris,ubi sal a scoria terr* separatum - Cl curio non nili corpoiis crassitic, 8iconsisteptia !era
j. Has

ji8 Aphortsmi
j. Hae tres subsistentia: in una creata essentia !
imbam n ? in '
;6' |S
& majoris^iundi constituunt exquo formatus cttprimtis ^ cum fingeretur e pulvere terrae. Huc accedit anima ratl rr j l u<> Microcoirni immortalis a Deo immed.
tua te inspirata horuitt & omnium functionum in homine motrix atque directu*
Veluti Regina. ^
6. Caeterum ut e 4. elementis Conglobato pulvere teri - a , torporum nostrorum atque vita integra est, si spiritus M er lis.tanquain humidum radtcale,& anima sulphurea, tahq l, ‘ 1It ' .jj, lidurri naturale,una ciim salis consistentia a putredine asse fV ‘ mii suaviter in Unum conspirent: ita vice versa animam irntnnf
ä corpore conglobati pulveris tcrrrfe separari ncceffe est > ^ uno principiorum trium plutibusve defectus oboriatur: quidem unde mors i in parte vero unde morbus : quöd in Principalium membrorum anatomia priecipue videre est. ,,j\i 7. Huic triplici defectui nihil aeque mederi potest, q u3 ^
limbi,ex quo primus homo conflatus est, conglobata in 11 ®
ternis principiis massa, qux ad quamvis naturae potentiam vim excitandam ac fovendam valet,si in critpus astrale fix 11 bite fuerit verid. ,
8. In quo intelligitur Balsamum subjecti Herrrietici cuU 1 ^ porC humano singularem harmoni&m habere: unde vel u* VCticusille Physicorum Monatcha Pkdtpptit ab Hobenhii* 1 *'^ Vdracelju *, libro de lapide Physico; Manuali dicto; fu*
tiä Micröcosmum , qui m limbo terrae situs &ex pulvere .p
formatus est Radicaliter tunquam d/ucfimth, non
eundum opinionem,sed vere ac proprie ad sanitatem poss £
*•* fis ri vpAi iTiirt a fllTavi fi , J > ,1^/1.. 1_ . _ •vi’r’d
ci& conservari rectissime asserit: idem de llostra hac m £< dici non immerito potest & dehet.
9. Tanto vero id magis attendendurii est, quanto m C j £ |ji'
vulgaris debilior est ad tria illa principia microcoirni, corllI, u ipf f que harmoniam radicaliter tuendam atque instruendam:/Lid' veluti ex accidenti ( quandoquidem tota fereinquatuoi h 11 busoccupatur) tribus illis principiis obstetricans. .a fit'
10. Mineralis autem Medicina Chymica e metallis ^
.... ,.r. . ^
ralibus raro vel rectfc paratur vel administratur: unde
sus eodem in libro Medicinam suam omnibus quidem ss ^
negare tamen sese negat,magna Arcana item aliis in rebus ^
ralibus inesse,sed longioris Operae & laboris »neque & c ^ e , 0 1^
■usurpari praesertim ab imperitioribus j qui ih haec incide damni dent,quam prodesse queant. . ^ <jii'
ii. Quaeramus igitur Limbum Microcosmi nostri
-ntcsP
d
ÜÄ
iesitus est, hoc est globum illum viscidum terrx , ex M cl
Sulphure, & Sale concretum: qui quidem quoniam
<1111
*le|
h
K
M
*>i S
1»i
*>tt
->°1
ll Qi
Ah,
$
S\
%
%
'‘Qsi
'Mi

Klarn *h. Basi ti ant. ?r-,
’ Pulchri viscosa humiditatis humiditas, fecundum ij, 1 ’ a ' c * potest.
ijst^tA lcu tienim Mundus licet ex Nihilo conditus .originem !'>I>U S ^ u *> cu ‘ Spiritus Domini incubabat: rebus tam Coele- “1)51,1^ arn Terrestribus omnibus inde prodeuntibus: itaLim- ^Aiire mer ,§ lt «f Aqua non vulgari neque ex rore coelesti, aut ^rv^o.^?knsato in cavernis Terra:, vel in Recipiente ipso ,
e hausto : Sed
-'" , '«uu ia uvcniD a ciicc , vci in jvc n /,Adatis,sontibus, puteis .fluminibusv
P^tpcsta, omnibus obvia, paucissimis cognita.
^ti - quascunque ad totius operis complementum
, >z. J^stana, omni amoto extrinleco. sS no,, ttii w Utem Natura htec quaedam media inter Majorem &, stivi te "^"tlum ubique repertitia,& tam ad pauperem, quam A6t c 01 ut > adscrunt omnes Philosophi. Projicitur enim in ncu catur pedibus: licet tam admirandarum operatio- . I4, T* s > unde tria illa corporis principia sunt instauranda.
.* c materia resoluta in suam propriam Aquam ( ab %e<s 'i* 1 Omnis Generatio profluit) per 4. Elementa rotatur, Xd^fNaturam Astralem fixam abeat, in Ovo Philosophico, ^sp^soGallin* indesinenter ovis incubantis sic dicitur,alio- s b. v 0n,ni s sobolis periret.
V' Avicula Hermetis animalis semel inclusa Cavete, quae kst, vaporosi ignis nostri calore continuato gradatim a est donec seipsam excludat, & luo partu omnes ia-
ititat' autcm tr ' um Principiorum perpessis hujus Aqua« addimus lubstantiaii Materiei, nihilque subsi
ei
he t ta *ida
>
e s > tr st>us proprietatibus in ea adimimus, sed solaprtepara- r ® ua removemus,hoc est, heterogenen, sive Tertam & aquam insipidam: Ita opus Hermeticum trium A°Pe>rti rUrri P r *paratorum conjunctione inchoatur sub certa Sa^^emempe pondere corporis sesquialtera parte Spiritum ^ * 7 , t^ e propemodum tequantis.
itr^in Xl nde fotu continuo regenda sunt omnia, ut Natura
\ ie Cr 'or neque cestet, neque excelsum patiatur. Fiat igitur sei t ^r»s mitis, & primus quidem quasi 4. guttarum sive filo-
»H,
v M '*
. sei ; ,°seec Materia nigrescat. Post adde, ut sit quasi 14. filo- nec se abluat, Si Iris apparens in colorem Giyseum ' a,t| > urge quasi 24. filis ulquc ad Albedinem perfei
\( ^ iv e superiorem, fluentem, fixam, quae est Luna Micro-
'c' S 7 o si procedere cupis ad Rubedinem persectam, per ,fel liiti^ c ° nt inuabis ignem, donec'Lapis vertatur in Ilubinum ’ m > gravem . atque ponderosum: qui quidem est Sol
Y Micro-

3p Epistola .
Microcosmi.eodcm modo augmentandus, quo Fuit ' slC Hujus unum granum fex mille granis aequipollet: und £) sima Dosi est administrandus.
RaIdix Euxiris.,
A,
E ntheus eB olli vigor & ccelefiis imago. Vnde fluit nobis hac medicina Dei.
R. E. I.
REVERENDISSIMO, ET ILLVStE
Vrincipi ac Domino, Domino a j
WO LFGANGO EPISCOPI
RATISBONENSI, PRjEPOSIT 0 , |
Domino Elvacensi,&c. D oM 1 ^ !
ineo Ciementiffimo.
i N quovis opere dijudicando , UluftrifliW.f UM ceps,Domine Clementißime,duo [e hoi» 111 st ner a offerunt: Vnum opus seu artent dans ; alterum vituperans. t ß
Idem quoin Cbymica artis judiciofleri, cottid^ probante experientia luce eB clarius.
Quosdam enim Viros honefios invenire licet,, hanc multis nominibus jucundam utilemque tur,& pro vera agnoscunt: alii veri nondefuM’^jst absurda nimis, mutilis, & incerta videtur, p r<, P f i 'sti ruam in certitudinem d tot feculis fuerit fuflett^ pjtf eventum, cujus gratia maxime omnis in ea labst Estis tur,nullus fere unquam, qui notorius, aut certi 1 fint assecuti. stst
Non jolum autem artem ipsam ; sed etiam e0S, f, i f(tf editis libris divulgare, atj? ha c ratione excoler? & • i
%
\
«i
ii
«<
r-i
Pr
h
*P
fol
k
%
b
«f
gare instituunt,magno prosequuntur odio.
■J\

V, jbfeD lfcATOttl Ä. j|i
Yttty s * 1 baritu illos servire pleris credunt , & improbo ' k 'n animos speciosis blanditiis z acjpe magna-
k t r tVltla rum, qmbrn illi suam expleant libidinem, adeo i„ n s re \ ut indomiti & caci quasi iA summum se detru- ^aU Xniltm - & non solum fortunarum,sed etiam fama, P r( f lniS,m ° etiam anima facturam faciant, tis fc tn de nec artem aliis commendandam,nec libris edi- n dam : sed multo magis ex omnibus bene conii,
4
/!
f!
i
y!
. OCU fftMUV j b vtrutuvwQ weuv b V,»
, i ^fbuspublicis , ars adeo omnium hominum consor- tlt ^nd Cl<tn -Amplificatoribus prorsus ejiciendam -, & ex- S e< l mi ese,manibusp‘edibu>s contendunt.
4 Zoile bona verba quafo.
% ne seis Artem hanc neminem habere lusorem , quam Pty S 5 m dle feriatos j& quiniUnifi quod ipsi cudant, hl^ e filent: quique canina quadam invidia, alios d. *p er fi\quo ipsis fui non Ucet, arcere, omnem navant
etiam placere,graidnissacere imposibiie ese, ntc OPT. MAX. omnium exifientium
ttitt i & Dominum summo honore colendum, noti hf^ mtre pojse,nemo eil, qui nesciat, fikf, t * S ? cr .osanfta Scriptura, qua merito Ars artium i fil e, ^fiicritiarum definiriposset, non omnibus arridet * 6 nnu 0 - u finifire Accipitur,& male interpretatur.
^0 s y °fter processus & sententias has Philosophicas, 4 / Do ft*ßim o (D.L.O .) quibusdam paraphrasi-
oi ; rsfiss, ob sycophantarum invidiam supprimere nd- ® c modo collectas &dijpofitos pro candore meo lti>n myftermum indagatoribus communicare
Untlrn jam reflat ■, Rtverendiflime ■, & llluflrißime \i^ Siexcu tere, cur hic te compellam,&Rtverendifiim 0 % kY 1 tu ° tantulum quidem Opus,si, quod de ineo est, jpe. i %ffi*j ncu pa n di,ac consecrandi ansam & confidentiam a ®er arripuerim»
Y % Sed

33* Epistoia Dedicatori a cm Sed cui potius, quam Tua Reverendißima Celß rß ß hanc Farraginem (fu enim huic libello titulum ab omni invidia conservandi tutela ,ac cura qua & bonis literis & armis non medideriters se>
omnia, altarum virtutum genere dt instructa ;
/Y' ' . . ' /»' • f» •_ > • t * l
Anteceßor es, nimirum Acutißimus ille Philosoph J\
bertus Magnus, g/«;» hac Philosophorum primum locum obtinet', Tt & Reverendißimus,& fimus Primeps,& Episcopus Matthias Fuggerus>T'J memoria, huic nobilißima arti Chymica,fuerunt quasi devinäu , ß
Hofce autem meos conatus lllustrißima ' Celfit clementi vultu accipiat, & favoris aurdsgratiast^ , ceps fud me dignari pergat,submisse oro. •
mum valere,&ad Xefioreos annos vivere , ac p^-i ^ gnare, ex animo precor. Cbambi, die XX. Ianuard ’ M. DC. VI.
Celsitudini T. Illustrifs.
fuhmiste dedim
Andrias Br^ Med. D*
#

33h
AE PHILOSOPHORUM
^NTENTIiE PERVENIENDI
ad Rapidem Benedictum.
ent ia seu Processus Aibcrti Magni Philosophi. >
Lib.^.df rebus mineralibus cap. jo.
S^Lchemista: volentes facere Elixir , primo quidem ac- 'Descriptio di. sf cipiuin Vas inferius amplum , quod totam recipiat ^£ ent st IT >ateriam sulphuris vel argenti vivi depuratorum,
' v d aliorum,quae in Elixir recipiuntur- Deindqcan-
*' ll P cr 'Audiit vas, 1 a vu j- s co ‘h foramen sit 01
habens collum longum,strictuni,
V Vl u Ums co ‘h foramen sit operculum ex luto, in quo sit fora- jj'iitfi!' 1 ■ P af V u m s Se strictum; deipd& inhumant, hoc est, mer- ‘"i)o e aUr>1 va ^ s inferioris in cineribus, vel fimo , vel forte m I ^ nu m, °' quod vocant equi clibanum: Sc tunesoppo- „ sentum valde.
'ht^ 'Pt'mi vasis descriptio, sicut figura urinalis. Et fecundum l tftf r ‘^ l 'd,& recipit totum vaporem, qui resolvitur ex ipso, v'ij, tra ctus vitrorum vel vasorum linitus optime luto,ne a- Pin j P cr dlunr locum evaporare postit. Receptum ergo vapo- r ‘ t ) acat “‘
vaporum.
$
.Hr . . ...
jS't sursum,in collum (uum longum, quod paulatim strin- ‘ n ipso vapor praefocari incipit & convolvi. Illud vero
est de vapore, evolat (uliginosum, pet foramen Color Upidis Vit^P^uli colli. Ciimergoprsfocatur,redit ad substan-^' - ?^t>i^^-convolutu8 in seipso,quod postea acceptum, tingit ^>t,, ^Ue metallum,in colorem auri, & forte pulcriorem, si TinBura.
"c elixir,in quo nullo erravit Artifex.
Persi I" , m '® vidit nulla modo fieri citrinum Elixir, quam Prcpttttio fr “ Pnqr. I n Sulphure autem vidit unctuositatero vehe - j!"* liqy ta ut omnia metalla adurat, adurendo denigret, super r mr “~
H- s 5 a stom projicitur. Praecipit ergo lavari acutis lotu- s'hitij Sulphur ita diu , donec ab ipso decocto,aqua non
>t 3Sab mediatur: & sublimari loturas has, donec tota unctuo- ' 60 Cle mabilis egrediatur. Eo quod tunc tantum fub-
V, ,Uof um manet. quod sustinet ignem, Sc non crematur a»
if
Idem lib- 4 - ca f -*• .
j «is -""u vivum est fortissimae compositionis & commixtio- So c j! stuod sublimetur solum & persem vase vitreo, cum- dat ° re _ u °pra:parato,sempcr manet idem,quotiescunque sub- jp tr
1s 3 limetur, geUw.

134 Processus h i
limetur,&non exlccatur plus,ncc induratur: N i s I H A * Respiraculum, per quod fugiat.
j finis hujus f.rocejjits silbern Mugni,Epißopi Rattspoyienßs.
Sequitur
II.
/l'
PRQCESSrS R A1MFND1
quem in fuit Itbris bine inde defcripfit:
Teßumento uo%tßtmo % £*f sn luce Mercuriorum.
JDestilUtio a- gu* ardenti* tu vi no.
,# 11
rnus.
N nomine fanct® Trinitatis, Accipe Vinum ^
velfubeum, clarum & odoriferum ( sicut* nostro de quinta essentia docuimus) quod ' lC i ^ Lunari® appellamus, & nigrum mgiius. n '&?uo Cl ^ Pone in putrefactione in Balneo per dies viginti, ap
per putrefictionem partes disgregentur, & melius po
rari. Postea per destiiknionem Balnei extrahas aquam arc *^ jii’ " • * * .... ^00
Quotw aqua fit wSUfican-
oArgcntum
r vivum vegetabile.
lentissimo igne, quam rectifteabis, quousque lit omn 1 *’ ( 0' phlegmate. Quod cognosces quando comburit petiaml ,c ( ,tr pterfui ardorem,ut nulla aqua remaneat. Et multsarbitmss^f pus este rectisicatiane usque ad septimam vicem : sedd' cC ! ^d 1 ' lento igne debito agas)quod ter vel quater sufficit,ne niU 11 ' 1 ^ 1 ’ ficatione aliquid de quinta essentia evaporetur. 1!xc aqU^L^ii' post reductionem suam in q.e. qu® per putiefactionenr, ^ ^ lationem fit,vocatur Argentum vivum vegetabile,vel 3#
vegetabilis. Et eum habueris tale signum", dtvidas illam Jl ’ ß
partes,& unam partem serva pro creando menstruo
Thlegm/ttU ftßdut depurgati« ad cre. $ndum Sale Tamri.
altera parte abstrahas animam a terra , per modum st 1 dicam. u s/
Modus est, quod tu destilles phlegma in cineribus, (jip £(
maneat tibi materia ad modum picis liquid®. Et tunc p 0 ?*^/. illam de altera parte aqu®,quam rectificasti,tantum q' |0 “ ( . ^
natet materiam tribus vel quatuor digitis: & bene ch* u
,(o
-- --r-— -r — r— “•••'"V ' *. * VjUUVUVl MlttllU . V\ OVUV - * ^1' 1
pone in Balpeo diebus duobus (alibi fex) Postea sine >8^ ^
dahin, Tut-, im*
rum bullire leniter per unum diem: & invenies phlegm.^^ | tum coloratum. Quod separa per evacuationem, p er c /|
& superfunde novam aquam, reiterando, ut dictum,d 01 ’^ 5
amplius coloretur. Et si tibi aqua deficeret, accipeass . loratam,& abstrahe ab ea partem quandam.qua rursus vis,si coloratum separare volueris,destilla per Balneum tUjua.oUo remanente in fund«. Postea terram siccam

/
f I
./!
ifil
¥\
/
. 0 '
r
r.
r
*
<
|Vl
|H ;
/
*»th Sc . Raymunox I,utti ;;5
jSti Crtl CI P e ;& in vase bene clauso,sustinente ignem,pone,& da sibi "t, deju Wnat ‘ on ' S >quousque terra albescat. H*c est Terra no-
ata >& Sal depuratum per ingenium Artist*. '
‘üper terrarn si animabis, scias terrae pondus, & pone in vitro, s'tt CtVl |- car| t, infunde octavam partem aquae animat* , antea impragnatiu J>,Ut D . ervat; ae (videlicet per extractionem animae ex pice liqui- Tartari per ^,L 1ÜS)Vaseo Pt™bcl a u so& pone in Balneo nostro, per tres Spiritum vi- < * t °' , ausc l ue videas spiritum condensatum, ardentem in Bal-"'- ttan sit phlegma, Spiritus aotem manet cum terra in- ^jditjj a ' . Extrahe igitur,ut dictum, superpositoalcmbico,hu- ™iti lr ^ rn ^ atn ,quae est sine gustu: quia anima amplexata est / 1"' rst in ea parte aquas animat* - & digere ut prius, 5e
Ter t r Umiditatem '
q 1q 'mbibas cum sexta parte & digere, Lc destillahumidita- \drt[^y' lt ° > infunde quintam partem aquae animat*,ut supra.
'toati^. CS c l ua rtam partem, & digere ut scis: & sic cum reliquis ^■dit^. Potibus continua,semper digerendo Sc abstrahendo hu~ j^UHi g ^-quousque terra nostra sit prsgnans & alba: & biberit
■ 01 S P> r i tllm : Quod cognosces , ponendo terram super Signum q tit ^°d ift 1 '8mtam>qui pro maiore parte ibit in fumum. Fili scias, cognoscitur S^ili Ca P l!t est generale ad omnem sublimationem Mercu- r“ l s ed ° Tar - f§Qi 0 ?anc terram pone m tripode per sex dies naturales ad Climati;
^ Tn ' extrahas, Seponas ad cineres, augmentando s*tux»rtari. KscT 11 vase sublimatotio lutato & bene clauso in igne tertii ■' rtw P urum impuro, donec ascendat Mercurius ve -
% ii lt:i S „ a d iatera vasis,dc in fundo remaneat terra damnata, quae ^•tiy'j^operenostro. Et sic habebis vegetabilem Mercu - Mercurius ve- jj^od jj^! 1Tla tum,chrum,resplendentem in sale mirabili.Et scias, get abitis. dk.Sjl 1 ®si>phi, Senos appellamus id proprie: Sulphur vegeta- %i F^r^o^acum, Sulphur nostrum, Sulphur natur*,Mercu- E/mstwwi atll entarium > Sal Tartari, vel Sal nitri: St etiam multa .. ] gl 5 i« h a ( llU imponuntur.
lt Ur io . ne i dicitur ignis primi gradus: & ignis cinerum di- ns. « ra du s a ® ls secundi gradus : & ignis ardens dicitur ig^ris tertii Gradus ignh.
hältst
^odo. a,It etn Sulphur pr*dictum mirabiliter accurtari, tali abbreviatis Cll fbi ta ■ Cc >pias picem nostram liquidam, Scillam pone in cu- hujus eperis, t e 1,1 '§ ne tertii gradus, & extrahes Oleum quousque rema-
ku, rr asi- - • " " ’ ' - • - • - '
,Hiri t „ S .
v» p 0 j^^‘ est in secunda aqu*parte,& digere ut supra,extrahen-
'Cc i & combusta. Hanc calcina,ut te docui,Scdeptt sit separa sal ab ea, 8c super illam da quartam partem ü est in secundaaqu* parte,& digere ut supra,extrahen- Cc 'timiditatem. Iterando da quartam partem & digere, Kl * ^ P lius > quousque terra sit prsgnans : Signum erit,
‘ "Piius nih.1 diflillabit. Sublima ut prius,& habebis Vege-
Y 4 tabile
■ c xi,

z;6
Processus
tabile Sulphur, mundum öc purum, & ejusdem virtutis
ed« 1
mo. Idem etiam potest fieri cum lecibus vini vel tartari, & illo,quo dictum est. ,j<i
^imaUrnupta Post hoc accipias illam partem aequa:, quam feoiG® ^ a y vita cum Sa- p txC epimus ( partem videlicet aquae rectificats: alteram ) F'. v j- Mli‘ m Va ~ cu ‘ tate menstrui vegetabilis ( quod nihil aliud est, quäm
tu.’ summe rectificara)& illam ac! hunc modum acues, redut .jjj, luper menstruum: Recipe de Sulphure vegetabili, quo* ‘‘ (( ti & pone in vase vitreo unciam unam: & superinfunde de aqua tibi superius revclatn(suspicor legendum reiervaia) se bene clauso cum coopertorio suo pooe in Balneum p sl unum naturalem. Postea destilla in cineribus,quousq l, f poterit ascendere, alcendat: postea sci as pondus Salis ^ nentis in fiindo valis: & in fundo tres partes fui pouderf ardentis supra dicta,& pone in nostro balneo per unum ruralem: postea in cineribus destilla,& sic fac tribus vicib LlS ' ( jr totum Sal vegetabile transactum eli per alembicuni cum * u pria aqua,&racta est mixtio,& aqua una clara, Simple* vocamus Lc menstruum vegetabile,quod habet dissolves metalla,sub conservatione Iu® formae. Vocaiur etiam jj' simplex resolubile,quod in resolutivum menstruum per cl tionem reduci notest.
Recipe vas vitreum,quod sit vitrum album, Scsolidtitf 1 ’ ^,i>> gnum,& pone intus libras quatuor, vel fex,ad plus hujus mf p\‘ NB. iic soluti simpliciter. Et vase bene clauso & sigillato,p OI,el n i^ cirMiatia. neo,vel fimo sex dierum ( alibi decem, alibi öo.) spatio,
Menfiruuvn &MPLEX. Onulatio ZMnßrui ve-
getabtlti A-
fuatt.
In
MÄflrWa»- *§ ne convertetur in quintam Essentiam gloriosam & odo/'^.jjt' ma "‘«rri*" P ra5ter modum. Quod cognosces, quando in fundo val |S j. 5
quam t
fan vitri de. bis hjrpostasin ad modum urinae juvenis bene complex' 011 ?-^ beuge imple- erit clara & resplendens, ut stella ccdi,serva eam in loco
u.
humido,ut. est Balneum,prius separando eam caute ä fu a bJ^S' si/vacuandoT.e turbetur & sigillando vas. Qusdfeqtu^*' dicillo est desumptum,de Mercurii sublimatione. viV ff
Etsi enim in sequenti paragrapho loquitur de arg ent jjC>* vulgi: tamen,quia in cristallinam claram formam tran SirC vU l| l ejus solutionem , & aquam,videtur per argentum viyuf 1
Sublimatia
Mercurii tx
Mercurium sublimatum intelligere : de quo sic dicit n \ 0 o^' cillo , Cap.i4. Depuratio Mercurij per primam sublim 3 * pjt' est, ut sumas partem unam de D. (vitriolo) Lc dimid ,a J* tem C. (Salis petrae) Sc destilla aquam ( fortem ) per * dum, quem natura requirit , ut explicavimus in Te* .„ni nostro in capitulo, quod incipit: Tu in virtute de A
Ac"
i 0
netur locus ille in practica Testamenti primi, capite 4 - ß aliud continet,quam communem aqu* fortis costfectioP e

fu n< j ci Raymundi Luni. 337
siibljj.' 11 - a 1 ac l ua Mcrcmium. Deinde separa totam aquam per Cti|] a jj* tl0llcm - Postea sublima ipsum, donec sit albistimus, ut •l 'uCl""!' S P cl amus autem (inquit Lullius) in Domino nostro t,s ' 1’crf a ^ luc sublimabitur ad majora.Sc res magis al- ■
gentis; ".unies gradus praeparationum i cum additione reitin- d lci!1 P Um > & ejus anima exaltabitur in gloria. Hucusque Co-
Viiitj ’ ^'losophi appellarunt menstruum nostrum: Spiritum vi- Ntmina men- ' rc 6 c tabji 3 l ^ a ' 1 ^ a vivificat, & aquam vita;, 8c animam coelicam ft mi vegeta- licrisi I l11cn strunm, fimum, stellam, Dianam: alii sangi be, c diA a!Cm ’ unnarn : alii aquam Sulphuris nostri: alii petram c i'C(j c , Et bare nomina fecerunt errare incipientes vulgares,
Eicij, )c |j CS nomina vanas res significare. Et (ic habes modum
Ylirtj Cl ' n °ftrum vegetabile menstruum , rclolubile, Sc reioluti- ’ommbus capitulis sibi pertinentibus peroptimeeluci- pi st 0 t j s ^morare ergo eum cum Dei timore, & intra secretum >tiu St ji , tui > sub perna maledictionis Dei, retineas.
uinem m n,u I i ' pbici, j
Nunc dabi-
na °dum, cum Dei auxilio, dillblutionis nostrorum Ln- si o H '., r 1Um P r ocreatione , &(ublimatione nostri sulphuris, nec Em '^Positione nostri lapidis pretiosi praedicti.
Vul„- Modiis est, quod tu accipias libram unant argenti vivi Solutu argen* stPodV ^° ne ‘ n vase vitreo,Sc superpone de vegetabili menstruo. " P"
6 ' dicsT nat « f ci stuaiuot digitos,pone in Balneo vel simo per to tum solvetur in aquam gloriosam.
j'ittil ) i| aiTler| strimm per balneum lene, Sc in fundo vasis remane- Nova mixtia Urstcn perlatum, Sc anima metallorum. Tunc accipe ta- argenti vivi K d c . 3111 gloriolam, quae erit libra una, Sc misce cum libris dua- resoluti cum sicta n j 3cn ™ u ° vegetabili coelificato, (id est,circulato)8c totum »nnflruo qu« c fea t j a > eum qua dillolves ontnia corpora tatn perfecta , pro P°fi n Soltm stUost nn[] Slllphurisnostri - Etlciasm Veritate Et Fide Dei,
'luc "M naturae Sulphur alicujus metalli sublimaretur abs- F{ Uri a st lla argenti vivi vulgi.
r Urt la| , r evtlabin*is tibi C.ilcinationcm, qua nullum metallo- Cakinatioau. f csoi vit sie specie, Sc menstruum insta modicum tempus ipsü ” p er -Mcrcu.
f Utv, v „|' Et Magisterium hujus secreti tale est: Quod capias Au-’™”’ - Cul, m "fgentum, in tenues laminas redactum ,& accipe parti- ma Ictity(J 1 * 111 ^antundem sie argento vivo vulgi, & pone ad ignem post st ’ ^ eum fumaverit, mitte laminas, Sc move cum ligno, Sc tit p a n° c Witte in garola in aquam,qua; sit frigida. Et nisi talis fiie- tatu f J’ Asi^si frangatur ad modum metalli campanarum,re ver- Vi Vo s' a '* a ad alembicum, & dimitte plus evaporari de argento ^i^Urn rUm wiltatur in aquam: fc postquam dura fueritjsieut fui Sali cit * P°ne pastam in galaide, ut diximus, cum quarta parte 5 c °mmunis J Sc contere fortiter, donec pasta, & Sal totum Y } videa-

JtesitutieVhi- icfopfncaauri asm mcnßruo ttmpeßtAr
Tms re»M- istntes r
ftmdßt*
Xotabth d* gißt menstrui in medicina &%Akhymia.
*Abßra$to menßfui per Jialncitm. Perdite.
;;8 Processus ((r :
videatur fal nigram. Accipe igitur istud fal,& poneinsubl"^ 1 ^,1 ria, si volueris servare argentum vivum: quod si non, pone >- £ j in quandam garola, quae ignem sustineat, Sc da sibi ignem, j videbis, quod totus Mercurius exhalaverit vel sublimaveris- * $; quam vero hoc compleveris, mitte istud salin altera gavol 3 ;,! superpone de aqua ferventiffima, secundum quod tibi visin* 1 ’ - 1 rit, & misce cum quodam ligno,Sc sal fundetur, Sc vertetur “ 1
aql
nigraro, quam quiescere demitte , & post illam extrahe , Sc st 1 paffimeverteudo, donec tota eversa suet it, Sccalx remanebo ferius: iterum, supermitte de aqua ferventiffima, L< fac sicut p' 1 ^, & iterum mitte sibi de supra dicta aqua , donec exeat a casc e tiffima sicut mista suit, & nunc pone calcem addeficcandu 1 ? ^ solem, & habebis ipsum perfectiflVrsc redactum in pulverem tilisfimuro.adusum Arttstae. o( ,
Recipe ergo auribenc catmentati & calci nati uncias q l,atU £ |l & pone in vale vitri, Sc superfunde de menstruo mixto, in argentum vivum,uncias quatitor, & pone in cineribus per u" e diem naturalem, ut bulliat lentissimo igne. Posteapone i 0 ^ neo per duos dies naturales,& illud,quod invenies solutum 111 jjn tempore, evacua per inclinationem in alio vase , Se serva £ |1 Balneo. Postea superfundas de alio novo menstruo,quanti 1111 ( i pondus calcis remane titis insolutae, Sc fac bullire super cinet'C 5 | ( j anum diem, & in Balueo per duos dies, ut supra fecisti. 1’°^. evacua, quod solutum est, & cum alio servato, in Balneo Et sic continuabis nostram Regalem solutionem ,quousqn^ (( , tum aurum sit conversum in aquam gloriosam. Id vero qu°: ( ,(1 mansit post fex inhumationes,de fecibus, non cures Hic er£® ^ limus metalli, quae est major pars Mercuri j.Fili, pei hoc eluci» 1 ,,, tibi clausula Theorias Testamenti, quae dicit: Dissolve xqu* J ce librata,8cs.
Intelligas, fili, pro salute humana aurum dissolvi cum struo vegetabili, antequam immisceas cum argento vivo '' 1 '
prometalUs -fero-minime sine illo.
Quando ergo cum auxilio Dei ad naturae Sulphur mecaH 0 ^: procedimus^ quoniam fine ipso factum est nihil, modus 'ft c ji quod tu accipias illud aurum sic solutum, & ponas in basc c destilles ab eo totum mebstruum,quousque aurum sit in O 10 . j,,£ ceras fusas, See. quae stat in vase ad modum liquoris spissi. ^
ergo, igne lento, Sc vase obturato, una Sc sola decoctione t c< kxrcsprocedere poteris. .* 5 i0
Sunt autem multiplices praeparationum modi nastei scf’rjjli' nostro Testamento, aliisque nostris voluminibus enarrafiA'^z- cet: Solutio, coagulatio , siiblimatio, destillatio, calcinatiO'^a 1 ratio, fusio,inceratio» imbibitio,fixio,Scc. quotum oninuH t1 ^ I ja

nä ,ir ! 5cati 0 aj PaymunDi Lu'lli.
i W- deeoaio: Qü oniaminsola nostra decoctione omnes *st, üt ' cm ntur modi. Ingenium vero hujus nostrae decoctionis ign^ 13 ^' 3111 c °mpositi juxta suam mensuram in vas, furnum ^corfN Uum po nas > jugiter decoquendo donec in maturitatem ^itiit-p^ crtlent umpcrveniat: quod in decem mensibus comple- ^'ne manuali operatione, ab initio usq, in finem totius Ma-
,llui ”1 lorf j
M
ii*
,ri" s ' e ^'
,0
i
tu 1
K
0
✓
,1
;5
/
i/
0 if |
/
tt' i
S-
> : / r fi‘
; is
tf\
o> 1
Ü» '
<iit s ’• ^ solutione
autem prima
a citrinatur: postea succedit i
Kni?" 3 * co »sequimt nigredo; post varii colores, sive cauda a lbedinem perfectam & resplendentem, quae tin- A e st ; postea majore ignis gradu materia citrinescit, tan- ^'l^'pRubini formam rubelest.
Vdi,r« d ° vero nostra nihil aliud est,quam nostri operis pri- i-ullp' S COm positi reiteratio. Et hucusq; RsynumdusLuliius. bg " m . ei « est,menstruum removeri post primam solutionem. «Un, sll c " lni tam subtiliter praeponat ,ut calore balnei menstruü , Vls cosJ*° "*' e ai moniaco ascendar, infundointeum limositate Sc Sat 0 tate , Mer « l 'tii & Salis residente. Quia vero iu Mercurio sub-
Jn r ^njitrs»- /L; ...v.. ^ X* mph-o dchoc dlClt
Etsi
!? sii 0 - T , !n ( i Ur 't etiam spiritus vitrioli Se falis petrae .
‘Nm * Vimento ; duos illos spiritus abeste non poste.
“ Sci, „ - 1 ' r i : _1__
o ‘l j * * u menstruo non ascendunt, sed inferius remanent: Post-
^ aiion l ' teiri Opus suum secundat solutionis perfecerunt; paitim £ atlt >ad e, nt ° '§ H ’ S Exhalant: pqrtim quoad cum Mercurio partici-
convertuntur -.partim lapide sic crescente inheteto ica'p II1 J ,iI l cerem dejiciimtur. Atq; hac causa,cui'Luliiiisin pra
^Oflent-i tmn t-anrnm mfnftrni vro#*tciKtlic CpA mi
Sii/ S: ^enti.Sc alibi non tantum menstrui vegetabilis, sed’mi- l0 Qj -Cu tionem faciat,sicuti in praecedentibus fatis exipsoLul- ^di^J^ouflratum. Quod aliqui (ut Janus Lacinius) nonani- ^u> ClUc s,caverunt ex aqua forti Sc menstruo vegetabili quä-
s'lce stc | tt,tar >i este conficiendam Mercuriumque cum ea mixtura ^'fttij Et fortasse speculatio ista ad particularem quandam ^‘«ingere posset, sed ad lapidem secretum, quod ma- ^ 0t eri t . "^Zknue fatetur Lacinius , isthac ratione pervenire non l )| ube { ^pf cr st>arn tamen & Lacinii sententiam, non quod eam ^'tsedti' ut ^ cu ‘ libet) & illum tentare quis postit. Praeterquä, s ei5t Ku ^"Hlos in prtemiilts per fe fatis clarus sit: Lacinius au- e d vej j. a P u d me non est: utpote qui lapidem habuerit nunqua, ^ipjf ]' l j‘ 0 rum autborum collectanea (sic enimipsemet sitos no- { ion es ^Ores) vel suas, 8c quidem interdum fatis ineptas fpecula- Mar’.^On sine bonorum librorum corruptione (ut in pretiosa Par t (v r V t ? Boni Ferrariensis ab ipso Veneriis in lucem emissi, ap- Mnj.i'^'derit. Caetemm judicium inter utramque sententiam, ^Pctto am ’ Kc l U0 Lectori, & in rebus,& in libri* Chemie« bene ' immistum volo.
Sequuntor fyerbaltUcsnii,
Deeotfio u .< nicit,
Tetppiula* ptdif *
Coleret.
Multiplicati*
Methodii*
Lull,
Ot Sptritibu* Saltu»9.
Error efu&run* dant m explicando Lullioi
PRO*

III.
Confeßio a- qiue fortis Mcrwriaiu.
Glacies fotta ex aqua ^Mercuriali.
Conjknftio cii Sole velLtma .
Circulatio .
340
Processus
t ROCES SV S LVLLU SECVND
mentem IA ISII LACINII Calabri , quem
tamen ego non probo. $
Acito aquam ex vitriolo siccato, Sale nitro, atq^ ^ VTrm« -L.:- ij_J:_:il_ C.Ä. ..l^allb'.^.
& nabrio, ad medium illorum: qua facta, reitera 11 ' |fS unam hujus aqua:, cum libra media Cinabrii >
vicibus, lemper addendo de novo Cinabrio» ^ eam per fe rcctifica, ut bene sit depurata. & e<i recipe istam aquam claram & cum ea mi ke tantundem 3ss ,S £ij getabilis acuta, cum terra sua sublimata, vel fixa, & cave M jjc mixtionis, ntpaulatim & caute miiceas cum diligentia -^ p stent per diem naturalem, vase sigillato , ut simul bene nll ! c Je, tur: tunc destilla in Balneo totam aquam, & iterum lupem atque iterum destilla, & opus hoc reitera, quousque bene 1,1 . „} tus spiritus mineralis, cum spiritu vegetabili, & videas eos 111 jj in fundo bocis in forma glaciei. Abjice aquam destillatam.‘vp amplius non utimur ea. Si vis hunc ipititum, sive glaciem n j £ . plicare, multiplica eum novis aquis, lemper tamen inBal >' cC ' $ stillando, ut fecisti prima vice. Ponas tamen unam libram ^ fortis super unciam istius Salis. Et sic poteris multiplicare glaciem, sive ut rectius loquar, ignem quantum libuerit. uj- Recipc ergo de isto spiritu seu sale, sive glacie, vel G. ve S jstif li, quod idem est libram unam , & contere cum uncia u n3 . volatilis, seu foliati, vel soluti,& in naturam Spiritus reduct 1 '^ diante sua aqua menstruali,sua; natur* conformi. Cijm aute . habebis Lunam vel Solem sic foliatum, habebis illum diip 0 jj- ad dissolvendum, & uniendum cum glacie supra notata, p r ° l ^ ctumest. Tunc ambos in Balneo per dies octo pone, & 1 c . dissolvetur in aquam coloris auri. Fac insimul circulari in v a ^ ' l( , mino, quod pellicanum fuisse appellant, per dies viginti ^^0
ca, Sc congelabitur in lapidem coloris rubini. Dissolve
1» 1
congela in cineribus , & erit Medicina, cujus una pars c a ' super centum Mercurii vel Lunae, & vertet in Solem.
Secft

Gbbri Arabis,
34 *
W Sequitur
m CEsSFS GEBRl ARÄB1S , COLLECTAS iy, ex Variis locis summa perfectionis, in quibus Jparßm GEBER eum tradidit.
Et primo quidem de Tinctura ALBA.
Gradus p rimus. '
Nrebus caeteris mineralibus exquirentes,non inveni- mus inventione nostra , rem aliam magis, quam Ar- gentum vivum, corporum naturis amicari: per hoc 7
opus nostrum in illo impendentes reperimus, ipsum W ] esse veram alterabilium medicinam in complemento pn tcrat ione vera, & non modice peculiola.
H).,. Enim argentum vivum amtcabile & placabile metallis, Sc Kat “ raar ~ C!t nb' Urn Con iungendi tincturas. Figitur, & est tinctura rubedinis S ‘ n ' ww ‘ fe^j etan tissimte refectionis, Sc fulgidi splendoris. Est etiam per- Ptrf a ” 1 ^ adustionis salvativum. Veruntamenipsum non est Argentum Vi, , m > »ut Medicinain sua natura. sed id quod ex ipso pro- &
C1<Ur per ai tificium nostrum. Neque enim ista materia est Ar-
oditur,,'. --- . 1 - r , n sua nutum.
.11, ÜS ssvivum in sua natura, nec tn tota sua substantia, sed pars «x j]i ’ est materia, quae ex materia illius assumfit originem, &
" a t
>C» a utem non invenerimus ipsum sine alterationis naturae f ™P arAUme * Paijj.i'^'nistratione mutare, invenimus & similiter ipsum prae- “ '
i- m.. "Der*» nim nnn nermilreaMir in nmfnnrsr»
qu e in-^ere necessario,cum non permisceatur in profundo, abs- fta^ti^^Praeparationismodo.Etestscilicet.uttalis fiat illitis sub- Corp 0( ! fihod permisceatur in profundo, usque ad profundum Jj 0c ’ s iterabilis, sine separatione in aeternum. l V8t jj autem non fit, nisi subtiliter valde cum praeparatione eer- Pts llf(l e ^ er min a ta in capitulo sublimationis. Neccsse est igitur, Sublimati» PUs ^ Lpis, & cum operis instantia astiduetur stiper illum o- nt '
Peti te ; lst1at ionis primi gradus, Sc per hoc mundetur ä conum Ca/jj, P)pUritate. Et est scilicet sublimationis perfectio , utcutr
h<». dlffii*. dnnoeiu ultimam /iihtil iMtvc
Modus
<JU0
cstrgentiim
p \ c tut lapis, donec in ultimam subtilitatis puritatem deve - v j vum V'das per separationis modum illius purissimam partem di- /•»•-*•- Mo . seor sim portes.
subii dlls auttm sublimationis aiyenti vivi talis est : Est autem »tiotio at '° e,Us completa,summa illius depuratioterreitatis & re- Ustio^^eitatisiliius. Excusamur enim a labore remotionis ad- genjV quoniam eam non habet. Dicimus igitur ,quodin- s ce re r ^ c P ar ationis superfluae terras ipsius est, & ipsum commi- ° S > cum quibus affinitatem non habet, & Iiiblimatio-
: 3 I
nem

341 Proces su§ „ .A
nem 'ejus reiterare ab eisriaultoties, donec videris ipsurri a*" 1 j, muni, excellens nivemalbedinc sua, &quasi mortuum,A F e '^ Petii Mmu- vum aludclis spontilibus adhaerere. Et harum gemis est J p +w adiendx. St calx corticum ovörum & marmoris albi: (iimiiter & Vitrur' 1 ^ nutiffiffietrituin , & falis omne genus praeparati. Ab i® sCll fl j|) mundatur, ab aliis vero rebus habentibus affinitatem cum e °'
sint perfectionis corpora > corrumpitur potius: quia sulph l ? c tem habent omftia talia, qua: ascendens cum eo in sublimi 1 "^; ipsum corrumpit. Et in hoc experientiam Vides * quia si foD** ^ illud a stanno, vel a plumbo, ipsum post sublitnationcm >n^" conlpicics nigredine.
Ergo melior est ejus sublimatio per ea, cuni quibuS non venit. Cumquibus autem convenit, melior esset, si sijlpb 0 ^' j tem non haberent. Ideo a calce melior est sublimatio i ss'' 1 ^ i cbus omnibus, quoniam illa parum convenit, & sulphurei 1,1 ' non habet, , ,it
Modus vero Remotionis aqueitatis ipsius superfluas <* ’ r quando commisceatur calcibus, ä quibus sublimari debet, r J tur, & commisceatur illis cum imbibitione, quousque de appareat, & postea super ignem lentistimum aqueitatis in 1 <( i)
Itf'
Remotio s»
qUoJitatit
Mercurii»
tionis removeatur: qua recedente, etiam argenti vivi aq^ el1
ca recedit, sit tamen ignis tam lenis, ut per eum argen" tota substantia non ascendat. Ex multiplici igitur reiteratio" j, bibitipniscum contritione, Scleni astätiöne, aqueitas iU‘ uS jor deletur, cujus residuum per sublimationis reiteratio»* 1 ?,;# movetur. Dehinc vero ejus,qui purislima eR,partis aliqui"
& aliquid ex illa relinquas.
Gradite Secundfts.
PiuioMerm- tMpreffid argenti vivi nonpe-rmanet, nisifigahir: abhih" rit necessaria. X (postquam fulgidiffiina illius per (ublimatiohem-extsä^tt
Duplex fixio substantia) cum fixionis modo figatur , dönec in ignis alp*"
« Mercurii . *./ ^ ° 0 w
HxiocumPo.^ kAt - „ t
fervuiiomfu- ? ote R autem arg.viv. hgi absque hoc,quod m terram vc> /m», & figi similiter cum conversione illius in terram potest, . ^i '
Potest ergo figi , fine humiditatis Fundentis consurhp'’ jii^ propter bonam enim partium adhaerendam, &fortitndin elT s] [ r inistionis.si quo modo partes filius inspissentur per ignem riusnon permittit se corrumpi, neque per ingressionem " „jzl" flammae in illud sc in fumum ulterius elevari permittit: rarefactionem fui non patitur, propter suam densitateth &
• tiam adustionis, quae persulphureitatein combustibise" 1 habet, perficitur. Per succeffivam autem illius, iterata v> £ ’ jjt limationem figitur & non in terram vertitur, iriib fusion* : ;i'

^ - Gerri Arabis. _ Z4Z
w' cani ' Est alitem intentio festinationis fixionis illius,ut in- Meiiu ßxSe, W Cllsat ^ '^ventionem reiterationis multiplicis sublimationisin nUper crebra op e ' te . lr, pore, quod per duo fit aludela cum duplicibus suis cö -fMmatmä.
ordine scilicet, ut nunquam ab actu (ublimationts d Cr i t as donec fixum fuerit. Projiciatur ergo, cum in uno ascensa D ' ln ab ud aludel, & sic alternata vice fiat. Et nunquam otio- ^ permittatur aludelis spondilibus adhaerere, quin in continua q üc ° ni . s levatione, quousque cestet illius elevatio. Quantocun- >n breviori tempore potetis multiplices subiimationis psiy^'oues multiplicare, tantb celerius & melius contingit i- tpoj. 00 *^ tempus abbreviare. Ideoquc fuit fecundus fixionis Calo USlnvcr >tus, qui est p;cr ipsius sublimandi praeparationem ad & ignis asperitatem cum violentia, ut continuo in illo aq llc - nec figatur. Aspcritns enim ignis de facili delet & removet diis r 'Ilius. Et hoc fiet perlongum vas vitreum, cujus fu»- ’Cig]: 1 tct teus & non vitreus (quia scinderetur in partes) illi artifi - !o no Cr Cll m clausura bona connexus. Et sit figura vasis multas <jUw Ul ?' n ' s , in quo inveniat locum refrigerii, adhaerentia:, Se f4 tls *n ejus spondilibus, propter suam longitudinem. Seno»
^uir V ' am: quousque iterata vice ad illius fundum praecipitetur, g ätll aca l>ditateitmitionis , cum reiteratione multa, quousquefi- te aril ’ Cum igitur ad spondilia ejus adhaeserit, per spatulam fer-
‘ c ts,
pideam dejiciatur ad ima caloris continue per alternas
p r ’^ u °usque fiat fixum. . .
N f u ^ cl P'tatum ergo hoc , & fixum Argentum vivum ponatur nUlT > magnae ignitionis , ad modum conservationis cal- j Calcinatio enim spirituum est, ut ipsis ad fixionem ap- uemfixati.
, an fibus administretur ignis, successive 5e paulatim illum ^ntin °’ ne fugiant, quousque maximum eos tolerare ignem 'Psi mfp*' Causa vero inventionis Calcinationis spirituum est, ur c 3lcj na ll,s Agantur, Se facilius solvantur in aquam: quia omne l> 0 tij S 11 § e nus fixius est, quam non eakinati > & facilioris lolu-
Gradus 'Tertius. U fixeris Argentum
c ' ACns Ar g entum vivum j tunc reitera sublimasiönem ctrißcatiof^
partis icrvatEe, non fixas super illud, uf illa similiter raiiomots' % na * ^ serva , quod tentabis super ignem : si fusionem nufa?
tunc sufficientem illi sublimationem admitti, a *'qu a 'J l Vcro non, adde illi de argento viVo sublimato, partem ^ reitera sublimationem, donec fiat. Quod (i lucidum !■ : >i uq t1Urn habu erk colorem , & pervium, tunc bene munda- tt c n ' 1 § itl!r nc sis in pr*paratione illius , qus pe, siib- un firinegligens^uia talis erit mundatio.cnialis ,V
erit mundatio,qualis Si pe»fe-
ctio

1 »
344 Processus #
sectio per illud sequitur, in projectione illius > super unumq 1 j
Tinctura.
imperfectorum corporum & lüper ipsum vivum nonpf*P 3r “.illudpt
Hic q
Si igitur directe sublimando mundaveris, & illud pr. fece'
albedinis tinctura firma & perfecta, cui non est par. xj •- -i • a i gradus, non antecedentibus solutionibus & elevationibus fl( .
volatilitatem, videtur este fecundi ordinis: quivero intern 1111
V VIUVIUI V.IU. U.V.IH1U1 UIU1L1IJ. V.|lll V UU 11* ' v «|
dinem conscendere voluerit, mox post fixionem modo 1 C< 1
Solutionis
modi*
Solutio per
agat. . 0(ji>
Ciam fixa fuerit materia, solve quod solubile ex ea fuerit’ l ( f vero non fuerit solubile, adcalcinationem mittas, & ablnn c ab idem solutionem reitera, donec iterum, quod ex ea loluu a - solvatur omni modo. Sic igitur ordo ille servetur, quousq uC jor solvatur quantitas. .up
Modus vero solutionis duplex est, scilicet, per fimum e^ 1 f jj c
& per aquam ferventem; quorum est una intentio & un^^.
ctus. Modus ergoper fimum est, ut ponatur calcinatum ‘".j af ii pullam vitream , & (uper illud fundatur quantitas aceti de* . a
Solutio per bullientem
vel consimilis,vel duplum ejus, & obturetur caput ipsius b c ® jjJ' respiret, & sub fimo tepido dissolvi dimittatur, & postea p tr J' lationem filtri solutum removeatur,non vero solutum itera J cinetur. Modus vero, qui fit per bullientem aquam, veloC" ^,5’
& est ut calcinatum, in ampullam similiter ordinatur cum ^
obturato foramine, nerelpiret: quae in caldario, pleno
stramine sepeliatur, ut in destillationis modo, & postea jo’
r ignis sub ea, donec aqua per horam ferveat. Post hocV*
’lim Xr » M/sts irfsö * . _r1 C
Coagulatis qnaieria filtu
Repetitis st • lutionu .
calcitretur,8t iterato eode ordine solvatur, donec per reite >"':^i totum solvetur.Post hoc vero solutiones omnes simul cosl 1 "’ 1 ^ & coagula. Coagulationis verö solutom modus est per in cineribus usque ad collum cum temperamento ignis, aqueitas evanescat. Deinde vero leviter affando, in ignis te ramento conferva, quousq; illi major, ad illius exigentia® 1 ’ ministrari postit. it c ’
Post hoc vero primum solutionis ordinem serva, q u ° uS ?,riil’ 1 !
cO a =y)i
rato totum solvatur, quod ex eo est solubile, & iterato- 0 & iterato in ignis temperamento conserva , quousque st er postitignis majoradejus perfectionem admipistrari.
Omnes igitur hos ordines praeparationis super illa
8» X »^1 M J siltitvi . 8» /,< orPslOn . dll
tera, & ultimo calcina per modum suum : & sic preeso 11 ^ $
Lapidis terram sufficienter administrando. Hoc loco, fi lTl
augere cupies, Lc non prius» & in quantitate & inbonit' atC e i
Yftts flluth »
m.
Lapidem volueris: tude ad cerationem hac via sequenti
Causa autem inventionis solutionis est lubtiliatio e ° rU lt0 <l
non fusionem, nec ingreffionem habent. Nam omne st 1

Nr h Ä . - ,Gebri Arabis,
^ fa ^habe ^ * ^* S aut aluminis , yel
34 f
eorum consimilium nä-
it' tetn natura eorürh , qubdfusionemdant>anteiliorürti Nlit tr 'jj 1 . 0 fJ c ' n >. Ergo & spiritus soluti fusionem praestabunt si- '^ihvi lrni e ' Yl ' Cüm ergo inultum ex natura süa COrporijbus 8c X conveniant, habita fusiöne, hetelTe est per illam cor-
Ad j, Ctrar< ;& penetrando transmutare.
Ut P cnctrcnt 5< transmutent t sine Magisterio bon penetrafivA ilt' findest, scilicet, ut post solutionem & coagula- mnm, quo- Nrfj,^ IU ^ administretur illi aliquis eis spiritibus purificatus , «ttdo Lapidi ^'Ui ^ toties ab illo sublimetur j quousque fetum mandat, c »B £ </i«r»r.
fi°^conr ,0rem Pistet sufionem, & ipsum in fusione aVittificä- X tlan el:Ve ^ Resultat enim ex his bOna fusio, §c ingressio, 8c
tatis,
sititis-
autem tcbllS Melius * & poilibiiius , & propinquius
n. . . —»^*** y WV ^VIUUIUUJ y W\ ^lU|;UKJUIUO , ,
'f ’taS ( Cohciliahsfusionem, & penetrationem) cerati- f ric I tlttfe • ' tllr > fisiafrt in his videlicet, Sulphute & Antimonio pro- ratle „ e
vivum tn ce*
'P^pinqUius autem Sc melius ih argento vivo. Hoc au- xttdifumum. ’^pe C atltC ‘P° rulT1 perfectam mundationem ab omni re
(j ^at» partis non fixäe, cum hac scita parte admim- MultipUc*
X, J stuantitatrem , per ingeniorum subtilem conjunge mo- UoUpidUit .' S hiinima. Et sit ingenium hoc intentionis Levatio v"tute & °timodum dictum fublimationis quousqUe fixum cum
'tc*~
in
|||f Q Wc'i(^ Vctur totaliter. Quod si bort eveniat, addatur illi ife-
Xnfp"* 1 hon fixa: partis quantitas, quousque ad elevationem
datur.
i*7pC r j- elevata fuerit, reiteretur illitis sublimatio, tjtious- ^ lt Ut t0 ' lnc administrationis reiterationem figatur totum: Cum jpixie 3 Poft fixum fuerit, iterato, cum nön fixa: partis quantita- a ’terat'^'tatem toipbibe, per ingenium tibi nötum, quous- jXn - ° jcvetur. Igitur iterato figatut, quousque prsstct su- la^lis ? ci j e m cum ignitione sua. Ex reiteratione igitur praepa- ^^Itipiic'hius gradus in medicina resultat bonitatis alterationiS
llCrasitate ioitutreitetationis Operis super lapidem ingri- Mdtiph % UlS ' ' • - - - • • 1 • • -i—’•
Xj Ut ex ....... . ___ r . n _.....
Slu^^nplum, quadam trecentuplum, quaedam vero mille- X tta’ ^‘dam vero infinitum, 8c Verum perfectionis lunifi. "“Stautet corpus.
> f efultatmultiplicationis bonitatis, altetationisdives- timu vU ex medicinis quadam quidem fili centuplum , quadam
if
4 . fel.
Haec

V,
546 , Processus , ( ge
H*c est medicina, qui omne ä perfectione diminutu . t pus, orrmequecujuscunque generis argentum vivum iß* perfectiffimum transmutat corpus.
Finis alba Tmclura fecundum Gebntm •
Sequi tus 1
T1NCTFRA GEBRl AD
rubeum- p
Olaris hujus Medicin* prteparationi, non tum sulphuris. sit additamentum Sulphuris, per modum fig e ° • nt ( '
pro tmliuru ca l c inantem, cum astutiae industria administ^fd'
jsecte, atque solutionis modum multiplicem» cl, jj£t |1 teratione multa,quousque mundum fiat: his fl*./ administratione perfecta praeveniente , quae per sublim« 11 perficitur. f, i>[
Sulphuris vir- Est autem Sulphur tinctura rubedinis: fitque tinctura» .f) tus & natura- pondus, & complementum unicuique metallorum, A ,’P (/ foeditate depurgat, Sc illustrat: & perficitur eum Magistr 1 ' 10 ’/ 1 quo nihil horum praestat, sed potius corrumpit, & denig^^ sine Magisterio igitur illo utaris. Per Deum altistrmum» >P luminat omne corpus, quoniam est lumen > alumen, & t)n Non est autem Sulphur in natura sua de veritate nostp S pö' sed pars ejus, vel illud, quod ex ipso producitur per artifi elU struin.
Prtmuo Gradtti. ,
Sulphuris na-T^ hdphuris divisione mngnain cautelam adbibere ne cC " c0 (f' tura & cora- ' Habet siquidem Sulphur hombgeneam, & fortissima 171 0 f posti». positionem, & est uniformis substantiae in suis partibus
reum. Qui ergo quaerit ex eo opus elicere, illud per stF' ( 0 ' rdndo non eliciat,qiiohiam cum iiiistc»perficitur, & fine* 1 {elator magisterium, trsque ad desperationem. ^ (b*!
Quia si non conjungeretur sulphur ctrm secede aiiq l,a ' tunc necesfeesset, illud cum tota sui substantia ascendet mundatum. Etsiicces non permiscerentur pfer minima, l ul1 contingeret, iicut si fecem non haberet. [>eK
Si vero curhcalte alicujuscorporum sublimetur, ta ftteW sublimatur > i3c perfecte mundari potuit cum facilitate. ^ intentio fecum, Ut admihistrentur de calcibus metallon' 1 ?’ a it Est enim in illis facilis operationis sublirhatio : cum
t£m alijs difficillima. Nbri est ergo aliquid, quod locurb
possit obtinere. ., j
Proportiofe- Proportio vero fecum est, ut quantitas fecum quantik^^d 3 '

.. ISeb.ri Ä r b a i $; liZ' . ,
t>o, ?st ri ' rn Kquctur. In hoc enim etiam rudis artifex errare non cumalhiien « ^ c di°crem vero artificem ponere medietatem ponderis i ,t «n' : ' n ^ 0, ' u - mex fefibus,sufficiensiessecontingit, Sein hocer- ,r Hin *bet.. Exercitato vero Si maxime experto , minima il- ^* rS * u ®cit. Quanto enim minores fecum suntquantita- JH®2c majoris exuberanti® fublimätionem hecesse est este,
^ f °Pdrf " fecundum divcrsitätem'subtractionis fecum , fiat Nsjjj •* 0 fialis illiiiibtractio ignis. In parva enim quantitate.par- ^ai-ii^fe^ionem ignis eliciatur: i» maena, ni aenus: in ltiaio- C'lör. M,,.... .,;L? Ja ?.L ,cL
h ^ ll *»ii rf S ^.Olubusti: Schsc quidem propter privationem mul- ^>l'tisj> J*?tisije facili siiiphiif sibnmbibunt, & iecusouniuntur: li Si »Ktfi^? yiam fei 1 exercitatus foliis.
fe^^uaetur suiphur.neceste est illud per remistum sub Sublimati* ititer curia habeat partes lubtiiiffimas conjunctas uni- sulphuris .
ascenderet utique illius tota substantia firie pu- r Ut j_- e ?bqua , iriao denigrata Sc combusta.
>'ft '^cfeparet quis imrhundam terream substantiam, neces- &!J*Mmuit. ^»i», ^ e bia duorum invenire generum: proportionem scilicet k^ift^H^ficatioriem.cumcoromistione fecum, quoniam ” 5 ki ( i c | i ' 0 ( cu m fecibus partes comprehendit grostas.Sc tenet illas i ^»(j c I fl ’ n do depressas, iiec eas scandere permittit. . tl^'otii^^fe^rium est, attificem triplicem ignis gtadum sub- ^raäus'ipiit
Melior vero nipdus fecum est, ut sumantur ferri (qua-
l'i« ? n' o i' .J"'_i i_1
Unum proportionatum taliter, quod per
J^hbj. alteratd tantum & mundiora, & lucidiora , donec
za- ^uiseste viderit ipsa mundari a terrea feculentia. Ex - T “l u ‘i' u -
K .. .. ....
r lifeana 0 ..‘"P r i«»is, ciuii parvitate ignis solam aqueitatemex ™>c j n exprimere, qua resoota, liquid ascendit per illum, fNiir? C, P io h<c non augeatur ignis , ut per debilistinium 1 -. .
'Ewapars tollatur St (cdrsim ponatur, quie.est causa ^ .■
S ’ Cdrtlan^r« i-arv» «iKil «ri-1 iflJiritm ajrfnsWir VI-
autem jam nihil vel modicum aicenderit, vi-
^Mter'^fubcö. , ti 0 ftll *3,subp S* 3 ^ 08 est, ut quod in fecibus remansit depura illius GradMjccH^ * uiltl *»>«ur5® uaa>ore exprestione ignis,videlicet c u igni- Asuignts.
^th *P'stitn' S ^ 'P^tuin fectim, quam videre poteris oculis tiiis. j . stdoru 6 evacuetur caput aludelis, 'ne prae nimia sub-
t( ?tlri eat ^^soultiplicatione in illud cadant ad illius fundum > Sq C ^pofe L, sotudo reiterationis sublimationis occupatum longo;
^Piüqfe etiam serfiper seorsim separetur,quod sursum ad vr' tytorf r at 5 1T1 feraminis capitis aludcl ascendit in pulverem ab
.'ita, , • miu— r- a- o—ia c._j.
'it
> & rt <Um & dentum m.fruftis, & apud fundum illius per-
»arUm __ _ ‘it_'-li. ^ .4 tt-iIic 1 .41
'<h,
adhaerentia, ad vasis spondilia coriscepdiste °Pe forara^- 0n ’ am ^ oc m ‘ nl,S babek de adustione, quam tpuocf
i repetitur (iandiffe.
7 ,
?.
Tenitrt'

348 Processus ,
Grtfui tn- Tertius vero gradus est,ut administretut ignis debiliw 011 ^^
tim ignis. fecibus ei, quod sublimatiim a fecibus, & jam depuratur 11 e
ut vix aliquid de illo ascendat, & quod ascendet de illo.hcte ^ tiliflima, qux in hoc opere nihil valet > quia ista est res, ITli qua > adustio fit in sulphuribus.
■n- v*- ^ r..ui:!—.*!-.-:-
To, *f“ t " t ”'~ Et igitur, tota sublimationis intentio h®c, ut remota ^ rl 'p< Zll }7 t hH. «illius per ignis administrationem debitam, & abjecta
ex ea lubtiliflirtia ,& fumosa illius pane> qllx adufl töne e u ,j t /
tu.
ruptione adducit, relinquatur nobis pars illa, qu® in consistit,qu® simplicem fusionem super ignem facit, sine ne aliqua de igne fugiente sine instamfnatione illius. Sl* D tum enim directe non inflammatur,, sed evolat, & eXt^^jii' sine inflammatione, praecedente tamen fusione. Etsi 11 ^yf' ventum est sic, mitteretur opuS super illud, quousque > ,£
' niatur.
Gradus ficundiis. ^
Fixit in Sui- A/f Ediocris & dicto modo piasparara sulphuris substans* t pn fbwe repur- Artest perfectionis causa corporum vel argenti vivi, nisi b», iik gate ntcejsa- Qyg. C y m fixa non fuerit, licet ejus im premo non removt 3 j jjitf na ' facili, non tamen stabilitefperpetuarur. Figitur auterU' ^ \
duobus modis: pes crebram sublimationis reiterationem > ^ prxeipitationem ad asperitatem ignis. Et est idem modu ^ £ , fixione argenti vivi, & non diversificantur inter se, nisi ^ ( quod non potest Sulphur per hUnc ultimum fixionis [
prxeipitationem) figi, nisi prius e j uS partes inflämmabile 5 i
sim® , subtili divisionis artificio ab co separentur. Ar^jli' | vero vivum hanc considerationem non habet. Et adhof I ter temperatiori indiget calore , quam argentum vivum ( iii< in hoc, scilicet praecipitationis modo. Similiter di versisi quia in longiori tempore figirurfulplnirqUamargentum ^if' jn eo similiter, quoniam altius elevatur propterluarn r atl quam argentum vivum, ideoqüe longiori Vase indigeti argentum vivum, ad suam fixionem. t
SolpjjT
Ternus Gradus.
Dsto fecundo Medicinarum ordine,per cerationem, h ° c ^ ; t "*■ fixum ad Tincturam adducitur. Cujus modus talis e ^,,1
—..... .... . Cujus modus u . .
Argentum vivum depuratum non fixum, sumatur, & tot ' ^
sulphur fixum multiplicetur ejus fublimatio , quousq u£ cum suahumiditate remanens, fusionem bonam pi*st ar ' f]0l i^' vero tertii ordinis Medicina quiritur principaliter» <l ll>3 versificatura tertii ordinis medicina ullatenus; nisi P cr ‘',of e s
diutu ,n ‘> £ l<
mospr®parationis gradus in ceratione illius,& per “‘“.'"jjyris laboris instantiam : sequenti modo post fixionem Sust”^
lhU >

it» ;
>
P'
\P
C l'
/
P
f
■P
ii>'
st'
g tn , G^iu Arabis. >49
,. Ut adhibeamus ei fojutionis modum multiplicem,
U't rtiol| e +* : ' 0nc "inita, quousque mundum fiat. Eodem videli- ba 'pj ®-Solutionis, Coagulationis, & aflätiorris, qui supra in al- io |e ‘ Ura ’ Fradu tertio , est enumeratus.
!st UtlS hic videtur Geber innuere, quo pluresfiant fixi fui-
Suid° lüdoncs «cö melius administrationehujus gradus (quan- ^Qrrei CI11 omn ino omnem deperdit Sulphur fusionem in sua fi»
Uiii, y P rae parari sulphur,tum ad fusionem saeilemsuscipiendam,
J W ,n §tcffio 5c multiplicati« per elevationem cum Mercurio °>>ionfi X o, comparari possit.
Qttartu) Grttdus.
^ ^Argentü vi' non vumpmg*-
?iL
„ ■eii lc ' t , ltl , ac lditamento Argenti vivipurgati, non fixi. F 1 id' i US a< lditamcnti modus per reiterationem partis is > tublimationis cum ingenio conjungendi > quou<
el Assidi 7 1S additamenti moaus ptv r ....— »»«./,»,*—
t Cttic c S> lu ^Pmationis cum ingenio conjungendi > quousque tur mm aqu* \ ut fl e Urn ea » & iterato cumMa (per sublimationem ) figa- puu, &■ /i/e 'ti'atu t „i*' quanto hujus complementi exuberantia; ardo rei- commmi.
,tl fni a P l,r,Cs , tanto & hujus exuberantia; medicin* multiplica-
’ 05 illius augetur bonitas, & multiplicatur illius aug- “t* 14 m n '
I no s ^ Ct s^'°W s maxime,
; ^ tr aiuu s t ' Ul ^ enn ' «e ‘mordeamur ab invidis, complementum Re pttttk t°- ? t1 Qto', g <JtUni hujus Magisterii, sub brevi sermone completo nm Provisas 0f sttt illiu * intentio, ut per sublimationis modum mun- unsieisndi
> it,p e "bi(fimc Lapis, & illius additamenta, & abhinc quide 4 Asidem. 'abtii A ni0r ü modo volativst ex eis figatur; dehinc vero fixum,
A 15 it era ^‘ & iterato volatile, fixum: & fixum,solutu, 8c soluit ‘ Ctct in ° v °l at, le, & iterato volatil^fixum, quousque fluat, 5c >s o r j 0rt }plemcnto solifico certo. Ex reiteratione igitur I ‘ c atiQ "bin Medicina resultat bonitatis alterationis multi»
^ Sfafiiij * diversitate igitur reiterationis operis super lapidem UlS resultat multiplicationis bonitatis alterationis di- ^,^^'cinis quaedam quidem fui centuplum, quat- ^stPh-trri, 0 u Pl Utn > quaedam trecentuplum, quasdam vero, millo- t ’ r> Hocq ®' aa m vero infiuitilm soiificum transmutet corpus, h'pcr 0 '° ln? completur arcanum pretiosistimum, quod est. ne hujus mundi scientiarum arcanum, & thesau- 1,8 incomparabilis. Laudetur igitu.rsublimis naturarum Deus benedictus & gloriosus,
WnkrultM Tinttur& fecundum Gebrum.
p‘
lK
mi’'
,r.
£l'
ist”
i ;
Sequi.

m
Processus
,K'
Argenti vivi \am.
Sequitur
V\. ALIVS ET gVIDAM PAJ&Sfl- tißimm rubea Tiriffura modus - Gebro jparß & paucis verba p.ofitus.
Jk Rgentmn vivam figitur & est Tinctura rubedinis . \ rantistimae refectionis & fulgidi splendoris, & n ° n l dita commisto , donec est innatura sua. Laude 11 , Altistimus, benedictus&'gloriosus, quicieavitd 111 ditque illisobstanriamStiubstantiarproprietates, quasn 0 ' 1 ^ tingit ex rebus ullct in natura pollidere.ut in illa pollet i. nve perfectio, per artificium aliquod quod in illo invenimus p? 1 n o« propinqua. Ipsum enim est,'^od ignem iuperat, & nb igf l{ superatur: sed in illo amicabiliter requiescit in illo gaudes* Studea? igitur jq omnibus tuis operibus, ut argentum commistione superet. Et si per solum argentum vivum poteris, preciosisfimae pellectionis indagator ens, & esi 1 *. 1 ß, cttoni.s, quae naturae vincit opus, , Mundare enim poteris > n ad quod Natura non pervenit . ^
llubisicativr veranonnunquant ( nopsemper quidem/f u* “d in praecipitatione. Quod si evenerit, non opusest,.utper l u ‘ tingatur, sed calcinetur, solvatur, coaguletur, & hoc uljra repetatur. Post cum argento vivo, non fixo, fiat Vs & volatile fixum consequenter, ut in superionbusd$ u
Irtstantfn argenti vivi in lapide ru~
TroceJJU eliciendam subeam tin . £iuram ex Jdereurio.
Vinis hujus Tinffura.
Visi
•Arsenici n&»
W4 a ' '
TINCTFRA AD ALBVM EX ARSE^
‘ a Gebro descripta. ^
A Rsenicum est tincturä alhedinis. Quia, vero in naturae, per actionejsi natura;, resolut« sunt partes inflarnmabises, ideo artificium %>arati° n ’ s
cilc.
CaVbntttio
uirjimu.
Jsw« «E
Gradus primus.
■liof
st
Arsepici sublimatio fitsicuti sublimatio sulphuris: si ic te» ejus sublimatio ex calcibus metallorum est.
$ecundtts Gradus.
Fi|»iti)r Arsenicum ficu^ulp^ur, frfß

Jf*.
U n . K . Tertitu & Quart ut Gradttt .
^ÜO(J * morln« (“ft _ nni in (nlrihnrf* siti
‘OCBSSI
Atse" " uvrn moc ^ US e ft > qui in sulphure suit observatus: nisi ''actera n * CUrn Clarem non dat tincturam, sed tantum lunare. tr °biaii» rCC l m,c m procedentibus processibus, quandoquidem Headern est operatio. *
Tincturarum a Cebro conscriptarum »
Sequitur
~“»VS B. thomM DE Agvt- vm.
I^toadmodum ejus facit mentionem paracelfus in hb.t,. de vita long. capite 8.
Educ Mercurium m elevatione tantisper, dum in fi- Eriva proces- xu mCristallum abeat: deinde in solutionem ac coa-s“* gnlationem digere, & cum auro conjunge, ita ut fermentum eius hoc ipsum fiat. Proinde juxta praestri- ^Hetn P tu m Hermctis age, usque in finem Lapidis. Huc-
nJ ara ' el| u's.
t^un'. rcut ü übram unam , sublima ter cum vitriolo & sale
(sern tUnc CUm tantundem vitri Venetiani toties etiam sub- y«, procejsu e' '' S Post e Cr u °vis fecibus additis) donec Mercurius nihil nigre vira irctm. ^ e atd > ^ e telinquat. Hunc Mercurium solum per se sublima ' a fis fl l tlCC llu das feces post se relinquat, & instar olei in fun- 1 ''^Hi. '?! : ,l| m Mercurius factus ent lapis pellucidus, instar
sot e j ^ Unc bene pulverisatum, clauso vase, in Balneo Ma- S r 0,> s t % 9' ! ~
V^°Sillu-- r -*■ aquam
Hai
>o c
k
-.re p . 1 T vlll,la per retortam vitream , ut quantum potest ^riQ, t ^ftii 1 ati° 11 cm illam , transeat. Residuum quod est»
"‘'“»IIUIRHI JJlcUU , tlrtillldl» AVVHUWUiiJV|M»/e»n k>
Ineo ^ cum sua aqua imbibatur, ponatur ad solvendum Qrr >tie t a, l:E ’ ut anten : post iterum destilletur, repetaturque o» les > donec totus Mercurius in aquam convertatur.
HOTji.
to * ^ Poff rU ° Ve g etab iH acuato non credo Solem aut Lunam rrefine t?rf- £. e ' ^>di namque mercurialem quandamaquam,lon- scitu, »attaru
“ ' Alt»- * r "~ —— e-i:--i--:l-:l-— M, rr „*LnZ
'C UtI
A f'* —'yuuunwu, »jwuwj.»«»»...—-- , r - .
3U . t ' a solubilem formam, aut in viscositatem redn- p\tt at)n ~ Cn ‘tn similis forma in similem agere potest,quod alias ** t •*I et ' Et b®c est ratio fermenta conjungendi, quod in fcs rcUr iiirn " rarum Vlsc °s ,s formis observandum est: nisi quis diotis. . Cu ,^ nstruo conjunctum habeat,pro facienda Auri
• a has in vanum laborat.
Z '4 Adjun-
.‘"Por,., — -,..— ,. - 7 -
>( p«ti t j . turn calore Solis excoctam, nihil tamen de ea-solvisi Mercurialm.
‘ erit Uj (ut Lullius docet) menstruo illo erit opus, aut ne- ^“rum que. siip /j "P a qrum illud, quod pro fermento adhibeatur, prius fr--
n. t 3u, oh» in wiC-ft/iiafpns restn_ rnenti forrvx
I

? 5 L Processus se0 |,tf
Adjungam hoc loco Mercurii suhlimati quandam j^r- rem. non quidem certam, sed Utatur w qui volet. Reg t< f ?urn, terlubumati, unctam unam, lolvem uncus quai 1 i
■>unc* J<
c r 3 i
fandi Mer* , liv -
mtm- pluvialis, in qua tamen prius resolutas sint boracis un , { Destillaincineribus,demanet Mercuriusinfiindo: ad>' t . huc quinquies, St invenies Mercurium fluentem > tanl^ ^(Jc^ & fixupi, quo diutius moratur in igne, eo pulchrio ' n evadit. Huic da fermentum & tinges.
Sim Tinßura Beati Themfa
IX
£u 4 rdtione
sulphur poft%
Sequitur
R 4RACR LSI TINCTVRA RX $0 sulphure: desumpta ex hb. de Natur < lih.i, & s,
Ortificatio sulphuris fit, quando adustibii' 5 * F
JgMtißa
ab eo aufertur pinguedo, & in fixam cpnV er?
I ftantiam : quod si? perficitur.
Recipe sulphuris communis ?itrini,in pm y ^ dactiminutissimum, aliquod pondus,&tern 3 . j,ad eo abstrahe aquam fortem acerrimam: tunc remanebit ' 'j#' fundo, atri coloris ; illud abjuatur aqua communi d u ‘ el ,]’ U (ti^ landq, quousque aqua omnino dulcis ascendat > neque M^ v( riE fUvteitrtU kbusis foetprem redoleat, Ho? igitur sulphur in clauso s M‘ Sulphur«, ratqrio, in morem Antimonii reverbera. Et primo esn«-' po.st citri.num, 8c tandem rubeum instar cinnobaris, . ■ duxeris ipsum laetare, quia ho? initium est tuarum d*^ 1 al) r/
Sulphur hoc reverberatum quodvis Argentum tingi* j 51 (jiit*
exceUentiffimum.Sckbtpus humanum ad summam sad'^iiS^ ducit, ultra quam scribere par est: tanta; Sc tam eximi? 6 ' a
Verberatum Sc fixum istud est Sulphur. .. ^
Repipe istud sulphur reverberatum,5c ei affunde S P ,r
xtrndie
. . m,cc ei anunae
guinu eum quo. Essentia Quinta sulphuris extrahatur: fhitty nzlV. senti* ex Sitlr Spiritu vini, quinta sulphuris essentia rubea apparet, & ’^pi P phitresxe. bini pellucida. Est hoc ingeps, & excellentissimum
transmutandis metallis albis, & Metcuriq vivo in fix"’ 1 ' jit' 1 .
Het«Hle,
iranbiiiutdnqis metaqis aiois, ©c JMcrcqriQ viVQin . r + rumcoagulando. Hoc igitur Secretum, tanquam dh e .. y;l ^ saurum ingentem, commendatum tibi habeas, & wet' - .
unico transmutandi metalla artificio contentus vivas- Observandum tamen , ut cum aqua fortis a su'P^^ al 11 ^ tur, quatuor transversos digitos emineat, Se refonden . .j t fortem postremo ad siccitatem, usque hoc Sulphur w p 1«

. 'PAHACEtSI, ?s)
istf, e . "ahatur, Quintae hujus essentiie extractas in Spiritu vim, Vs M qn 0 r j (dosissimisi morbis, dosis est guttarum quatuor vel fex,«* fe .(t * * l ’^l ue ad solidam restitutionem. Sumta verno rernpQ- U 5ll ^ ls dicto modo ad dies 28 uratur,juventutem revocat-don- Vi n ' * crn f umantur guttae fex vel septem in aqua tonnentill*,in nucu ‘sovel oleo juniperinct, fi?tamen ut sudor suhfe-
F inis bujus Tinäur <e Parncelfica,
j' Sequitur
* q C£ssFS P A R AC E LSI NOBILIS'* X.
fi'Uus , qtfempaucißm’u verbis in Tinäur a Physicorum exposuit cap, 4 ,
Ico vobis, ut non accipiatis, nisi de Leone,fangvincm Varaalsiver- ejus roseum,& de aquila gluten album. Haec postquä ba de tinätu conjunxeritis, coagnlateseeundum processum Anti- r* Vhyßctrü. piorum.Et sic habebitis tincturam Physicorum,quam . mvestigarunt multi,paucissimi vero eam invenerunt.
j>.^ Uc Paracelsus.
^11 CCrt ^ "ullo commentario opus erit illi, qui antecedentes Explicatio tii, l *9 c bri,'& Thomas Processus intellexerit. Viscosum Mercu- sententia sd, ‘.tttelligit Paracelsus, quem glutinosum hic vocat. Is quo^ raceljic*.
^ Paretur,jam antea a nobis monstratum est,
sangvjs sit ille rubeus Leonis,facile est intelligere. Sive t,^ ß tdis animamssiv^stuod facilioris labor is,& ejusdem effica- Vis c ^ l „ : Quintam,sulphuris fixi Essentiam rubeam pellucidam,
MeflMercurij miscueris: quis non videt,in coagulatione Hi C j a if tu,m (quandoquidem glorificatus est,&iubtiliatus)non irt fi!)^ u tn,sed nobiliusquiadjam,mitiori praesertim igne,non » coagulari. Non credo in rerum natura repetit» krjjy . socessum isthoc vel celeriorem > vel nobiliorem, facilics-
*TK
ht p°Ph Paracelsus, aliis in locis suorum scriptorum intelligit
wVPuc e n Tartarum : quod etiamRaym,Lullius annuere
nit*
x? o T Aa.
finis hujus ftnftm Pmeelsict*
Z L Sequi«

m
Processus
Sequitur ,$
XL MODVS PERVENIENDI AD TINCTf RA '■ per Mercurios corporum perfeäorum Ocin lpco primum opus est,ut exacte teneat’ 3 ' 1 *
Tenthdm tno- mt-
talta ad Mer~
curtam redn
dum , quo facile metalla cuncta, praesertim
vero
persecta,Aurum,& Argentum, sine ullius lubstantiae additione,per se sola in vivum,& (si ,
currentem Mercurium reducantur: Artificium quidcw J fatis occultum: possibile tamen 8c certum- Et licet no” hanc rem sit methodus,& una forte altera mf lior, &,celerior • v tamen nunc proponemus, quam ipla experientia nobis £0 *i ,<# bavit,testibus oculis manrbu&que nostris. Ea autem Metb°“ 1 ratio sicle habet. } $
Primo metallum est solvendum in aquam: Luna per Modmff.cttn- fortem communem : Sol vero per aquam Regis,quae sir>6 te/trum“* unc ’’ 5 Squas fortis vulgaris „uncia una triti falis armoniact 3 ^
gatur. m C
Post solutionem aqua: per alembicum sunt abstrahenda 1 . ^ ad oleitatem,iterumque affundenda:, hocque tertia vicc dum 1 tandem omni vi ignis aquae cum spiritibus sunt Calci sicca: affundatur vini Spiritus,ter aut quater, etiam Mixtie saliti. fiatur per alembicum,Calcem hanc cum aequali pondere
tari triti,in vase repone (addunt alii, nt& ego feci, partefl 1 armoniaci dimidiam) 6c affunde acetum destillatum, ut ll’P c so tet. Vel accipe calcem metallicam, 6c dimidiam falis arp 1 ^^' futrcsaclio. partem adde, & lupei funde oleum tai.tari, ut supernatet. ^ £ \( riam bene occlusam inRalneo Maria: sine putrefieri, vel d’2 sl ^ per dies viginti. T um exime vas & primo omnem bumorct 1 ’^ fer per destillationem: postea siccata jam materia,affunde 3 l' U jöi calidam, ut salsedines in ea solvantur: usu’ subsederit tif' 1 Sublimati«, eam infunde per filtrrjm & aliam aquam infunde,donet 9
salledo fit extracta, tk calx edulcorara. Hanc reficca,sicca’ 3 ^
Jivißtatü. vitreo alembico magna vi sublima: & ostendit Mercurn’ S '/ | . (l) t
' ' . ' "
fdulcoratit.
Si”
,d’ r <
piifrtißcath.
interdum,(i omnia salia fuerint remota: mortuus vero in percursi vulgaris,sublimati,si salia remota non fuerint, hieris habete Mercurium currentem, eum qui mortuus a ,cC '\,j. cum tartaro calcinato permisce, & calce vi va,& per retori aquam frigidam, igne urges,& habes Mercurium corpo rlS ‘ secti vivum. cU pi
Si ex vivo mortuum facere volueris,necefle est, ut ipsi”* 1 ^ sale communi, & vitriolo,more vulgato, sublimes,sicut vr>>» Wrcuniunt. ' yfuS

P A R A C E L S I.
m
Vius fecundus.
^ercvriorvm E CQRPORIBVS exttaäor'um.
XII.
I Mercurium corporis perfecti habueris non vivifica- •Mtrcuritu tum, sed instar Mercurii sublimatum: hanc auri ni- ”**
_Vem ( ut appellat Augurellus ) in vasculo vitreo sive mvi J !c ** ut ^ tt nis f ? m P»Ua inclusam,percoq; in igne Balnei, vel putrefa- 7 *" h„l jV <,rtJ stimäe,& invenies materiam , qua: in se ipla solvitur ^'^v^'^onec resolvatur tora, qua; postea recta in igne debito i! tUr,8< cc ^9 rcS ‘ n opere requisitos paulatim commonstrat, ! '' tl is-/ Cr ' lt '°ne ex salit viseosirnte Mercurii corporalis perve- ^ Ancturam albam vel rubeam veloc'istima'm penetran- li^lcrrim* fusionis.
■'tyv.. Medicina multiplicatur,si denup resolvatur cum addi-
Multiplicatis
. . . r - ,- „ —
°^i Mercurii, ejusdem originis, & per suos gradus exeo.
"tl’ro'iP* hoc cursu Mercurii corporalis sequentia verba scribit V P^ astus in luo libelio.qucm de Lapide scripsit. eiq; nomen N 0 m^usle Philosophorum:cujus verba sic habcntiCum Mer- N, rv. "° c > e corpore Solis sublimato > tuto procedere potes in Mia • 0rum periculosorum complurium, qui communi &
»tl j' picinae viä curari non potuissent, Quin insuper iri aquam,
V ' t<; tri C * Um educere eum poteris,& in rubcunt convertere pul- v % gj e °que uti ad omnia in re medica tibi necessana.Postquam M tuum fuerit, modo dicto, corruptum, & ulterius,
j c ftti Cen ^ um exoptarunt finem, procedere volueris: Accipe ' 10c in volatilem naturam perductum (quantum equi- %r 0 [ ) P® r f <; cti o nem deducere optes)impone Ovo Philosophico, tyiaij e * l gillo occlude, ne quid expirare queat,permitte state in lr dv, j r ? kam diu, donec per fe sine aliqua additione desuper 'PPate Cl P‘ at > S< in isthoc pelago in medio illius insula quaedam
indies diminuitur, tandemque in attrameuti sutorii '
Nat tfa *tsit. Isthaec nigredo avis illa cstiqux de nocte sine alis Color Ltpiäii
'^eric^stue primitus coelesti rote per crebrum ascensum Se
Affr' ' "" “ '
Verba Vara, j-, ce Iß deusu, Mercurii noik revivificati ,.
Mereurii corporalis resolutio Philofo-
»in nigredinem corvini capitis conversa fuerit. mi t ; t p* ex ea fit pavonis cauda, & consequenter cygneas ac- Nw '^plumas; tandemque summe intensum, totius Mundi . c rii adipiseitur. Rubor ille, igneae suae naturae est indicium, omnia corporis accidentia expellere, & emortua frigi-
in?^ e *hetnb'
N
..
N'^ ^mbra reficere potest. Hacque medicina, consentienti- W« & <iw.
Philosophis', in unico vase,unica fornace, unico igne,
NipJ^inente.vaporosoque praeparari, S- ad finem usque de-
Vnius ma?u rixyvafis, f&r>>

nisi<
3jr<? Processus
ftiulit pttpt- Sciendum autem Electri solutionem fieri non posse f|) n
ratio requiro- [ um fpliasrnrum septem tertia vice exacte percurrerit. twr, ut filvi nutTimiS e ß jp{j competens, ipsumque perficiens ( so pt %otemJi{er- fl 111 septem fphauarum circulus, septimana una est)quarean euritu corperu & diligentiam tuae praeparationi adhibeas, utpote quL so p jfl revivificati, causa est; & ad glorificatur» Si spiritual.isatum Electrum», *
tartarisato utere ad abluendas superfluitates,quse in prae? at ss accefferunt.ne in cassum labores. Neque etiam ste arcan( jL $
tari aliquid residuum remanere debet cum Electro, sed do circulariter cum eo,ad numerum modo positum, pf° ce Si sic faciles postea)in Qvo Philosophico, Si igne vapocosed ^ in aquam Philosophicam, quae aqua viscosa appellari s°* e ’j 0 ii' vertitur: seipsam quö.que coagulabit sponte,omnibu$q u ® bus apparebit. Tandem vero summo rubore decorabit^ 11 ' qsque Para celsus. vi'
Neautempoftcrior iste patagraphus aliquanto obse pp ^Jii‘ deatut,necefle est,ut Patacelsi praeparationem paucis. b u f cam.qua; sic habet.
Moiut sein- Utnu,
JZtCplkdtio 'procefltu Vct-r ractljt.
Primo,conficit aquam Regiam ex sale petrae,& sale ars 10 ( ju> sublimato i Si hac aquä resolvit Aurum, per Antimonluth ‘ defecatum.
Secundo : aquam Regis ad medietatem per alefj^rl' abstrahit, residuum per 24. horas una cum vitro obturat 0 ^ lAptiiei Cri- i atn fiigidam locat, & nascuntur lapilli eodem prosus co’o ’ jjs. fialiisuecinei, puseerrimum succinum resplendere in diaphaneitate Residuam aquam iterum ad dimidiam partem abstrahit, la locat,sicque repetit,donec nulli amplius flavi aut lutei ^ oriantur. ^
Tertio: hosce Cristallos conterit cum medietate Sah 5 * , e d l niaci sublimati: hoc est dimidium pondus, quod pond^^if' aurum,ante solutionem, de sale Armqniaco sublimat 0 » c tendo miscet, (i f
Quarto: aquam fortem sive Regiam superfundit nov< irP ’ c y que septies ahstrahit,ita tamen, ut ad oleitatem, non
n v . _ 1 . n fu. _V C . . . •.. - . f«
Ohthatit, siccitatem destilletur. Cirm vero, septima vice aqua
acredinem amittit .abstracta isthac,novam affundit, # e ^jti £ pties abstrahit: iterum tertio novam ponit, Se septies, u ^ rl jps ts*' vice ad siccitatem abstrahit. Absolutus est igitur Cir« u “ t / nus septenarum sphaerarum, Si ad spiritualitatem jam P al Aurum. .(-„p <f
Sfirittu vini Quinto affundit Spiritum vini tartatisatum (hoc est, st? tpiki' tartarifattu. tartarum calcinatum diebus quibusdam stetit) eoque ^. 0 $.
tus,materiamque selinam resolvit & abluit, donec omni 5 - 0 (i
recedat. Tunc destillatione resiccat: jtandemque vebem c

.jrfH'
fili " 1
es"'
✓
i
<
■i oO 1
sjf
✓
"f
c<
lo"'
■ni"
<
<
c‘‘
?
,F
iis'
5
sr
if !
r"
«
>"
jt
XIII,
>mav . PARACELSh ?f-
1 v olvj . irn * elevat. Ascendit pulvis cininus.qiii revivificatur,
‘gn c v er,s: fin non revivificatur,per se in ovo Philosophico, 8c ^J’pbtöso in aquam viscosam resolvitur.
VTus fecundus
ÜRRCVRIORV M L CÖRPORt-
Kw bm extractorum.
, Östquam Mercurius CorpOris fuerit cohfectus, & in ,
» suam viscositatem decoctione mediante > resolutus, Mtmuiter. rU^<-"' tunc eundem aliqui Philosophorum hon solum per P^‘ ,l ‘ ,c <"‘X a ~ I 5 ^,1'ic " V lü,sed cum addito fermento albo vel rubeo coagU- ^a(J ( |_^’ e eelerms se ad coagulationem pertingere posse putant. *
’ c dp f d ° Vero fermento non unus ab illis observatur modus,
Ali hi sequentes.
adjungunt ei Aurum,Vel limatum, Vel foliatum Vel sub- .
& ^«b-r-mm. Alüper menstruum vegeta- £££»
S
. ...._ „
'u t Cv ai,r um amalnamant. Amalgamä terunt cum Cinabrio,S;
Hr b
-*ii j. ' c< luatn id cum Argento VivO misceatur, Aurum eakiila- v isc Q p' olv unt& ih limosi tatem reducunt,quam postea Mercurio Alij a ^ IUn gunt,& ea simul coagulant.
tr itione Mercurium abigunt: calci residuae addunt ci-
D t j et ■'« Uovum.rursusque abigunt per teverberationem. Hoc ^^vant,dönec autum flat rubei coloris > aliquid fuscedinis Alij ,5c bo c aurum pro sermehto appohuht.
nuro bc praepararo (aut etiam pes crebras solutiones St c j d ) extrahunt tincturam, sive animam,quam cum visco- Abitum tempus excoquunt, usque ad plenariam Tut-
tamen hic moduS,curnscCUhdo, est OptimuiS: primus ,tkj l * rt ‘Us debilior est.
s Ver ° etiam extractio ahimae pauci* nota est, modum ejus X'W docebimtisiqtii talis est. Primo : Aurum vel pes Mdtu txtra-^ °)reycum oleo falis, Vel per ante enarratarpCin tertio mo- Otndi animi ^Qdij Metationem calcinaturti.Vel autum foliatum cum saccaro Stt "’
V optime tritum, eo rursus diligentes elutum: accipiatur, fluens Spiritus vini infundatur, 8c in lento calore dige- ■ "ec tingatur Spiritus Vini. Hoc effuso novus spiritu*
V du Ut,8< digeratur, donec coloretur. Continuetur hoc,tis-
ku t auro rubor omnis fuerit extractus,nihilquc amplius tin-
k'^alo ltitUs vini - Tinctum vini Spiritum omnem confunde , Sc “X e °abstfahe Spiritum vini,Soemanct infundo oleum tu- ^b Cu ^ u °d est anima Solis: Et fi omnem abegeris humorem,in •
^rtqjijatmpulycrem.
Hanc

3j& , Processus ^ ^
guimoda o- Hancanimamsiriiifcere volueris,mute,cumadhiicet ^ mna misceri m a cilci. Sic tnim miscebitur cum Mercurio,,viscolo, ta y* Ajjij jdeieat. aqua rhix'ta äqüä:, inseparabiliter. Residuum v, erb deSp 111 t3 |ji
leni caloie facile evaporatur : Viscosae namque mattn# 0 facile ascendunt,quin prius Spiritus vini evanuerit.
Spiritus vim sic prteparatur: Tartarum iubtilitertrim^^Je Spiritui vim Stedulcora ciini aqua pluviali destillata , quinquies, dt»rt< c V j fl) iii iurtansatuf . ln a q ua non ientiatur. Huic calci sicciatae superfunde Ip 1, “^iJ vini,ut extrahat quantum potest. Hunc Spiritum per R et ° Cum recipiente bene munitam, destilla, Sc habes.
XIV.
Coagulatio Mermrii cor• foralu revivificati.
Duplex eoa* gulandi ratio.
Modue ciagu- lattoriii.
Vfus tertius
mercvriorfm ex corporibF s
perfeci is ex'träft'oruni. . J
Uidarri operati sunt cum Mercurio Solis vel ..^i- revivificafOjCiirrehti.Et modus ille simplicilsi* 11 ^ ^ dem est,duos autem defectus habet. Primo £s T stipis sic confectus caret ut plurimum fusione & sione,6cdiisiGulter multiplicatur. Deinde admodum pdue* 1 1 tes tingit, Modus autem hic est. ..^fo
Alii solum illum Mercurium coquunt sine fermento: M" ■ fermentum Solis vel Lunae conjungunt. Non tarnen tum addatur, magno opus est artificio, sed simplex Se np ^ s ) tenuiter limati,cakinatsiaut foliati auri pro lubitu(quod p 011
fit adjectio. . . , yjS
Uterque modus sic in decoctione regitur: Datur mate* 1 vitreum cum rotundo ventre, & collo valde longo: col>***T. 4 femper tenetur apertum: inhumatus vas illud in arenam -
Igni* ratio. fixio:
siipra ventrem ad digiti transversi altitudinem arena teg teria. Datur ignis ab initio per paucos dies lentus: poste
am r
Calciriatie, solutio ,A- coagulatio sive ierdtio.
Multiplica -
ito.
1 ignis ab mitto per paucos dies lentus: postea (i ut manu vas supra arenam contingere non liceat. Hic continuetur, invefiies fpacioi mensis materiam rubeam, ^.P ^it* pitatatn. Hinc femper auge ignem, donec etiam validi** 1 .. ignem perferre queat, & sit rubicutrdistima materia, ig ll£ITl refugiens,sed iri eo gaudens. . , • c 0
Hanc materiam fixam per aliquot dies calcina.sicuti Gebrico dictum, resolve, rursusque coagula: idqueq 110 repetas,eo melius perfeceris,St fusionem faciliorem ipfi 11,3 praestiteris. . c0 y
Multiplicatio itljus hic est: Ut pari pondere fiuicsolu* 0 ,’ cf iS gulato Sc fusibili Mercurio , novum Mercurium perfecti cdy adjungas, & per omnia regas, ut prius, tum & brevioritemf | o adfixidnCm redit, Si invenies materiam tuam viribus dee* 1 ,.

Hi
Paracust.
'crijH' Ubi vero tertia vice cum Mercurio corporis multiplica-
»*n hnfto-...;. w . . • -1 - •. 'r i r. /V?
'it (yj"’ 1 P°sterum Mercurio corporis tibi opus non erit,sed suffito^ CUr ium vulgarem sublimarum, &c revivificatum,superiori . Qu'H rc g>mine appoilere.
Hgru- tarncn in hoc ipso tegimine subtiliore modo usi sunt, Medtu prüf \ * Widern tempus insumentes, at perfectio rem operatio- excellentior, sel Cll s§ cn * :es ' Mercurium nimirü perfecti corporis vel per se,
< rrnent0 incluserunt vitreo vasculo,cujus os luto obtudit a 0011 hermetico sigillo: ut videlicet respiranti locus dari *hat er i ^ohtati currentis Mercurii; neq,- tamen de ejus nobiliori 1 ssvc ^ u ‘ ec lham evanesceret.
hti 0 ferunt igne lento .neque tamen adeo lento, quin exha- ignit medtu. fäuljti'l^'tatis Mercurii fieri pötucrit. Hi viderunt materiam ^onsiringi, & in atrum pulverem corrugari,humorem- S (Jy lttcr e,& in mortuam quasi calcem decidere.Huic Materi«, Colores.
Cä lt>t c n auxerunt ignem,sed longo tempote eam decoxerunt Hior e ,donec colorum vicissitudinibus transactis', albedi-
^X an ^ am ft 1 'S i< * i ® ,T ’ an,vit * e^unt ■
f t Uis C * U ® paulatim auxerunt ignem, & materia illo augmen- Igm augmeti- S** ^sibilis fuit facta in modum cerae: Hac materia usi ttlm - 'ittjjy 1 ^ r ° tin ctura alba. Sed igne denuo paululum aucto, ad processerunt; in qua materia iterum dirui coepit in
'sere
’ ri, bore autem oriente, majore rexerunt igne, fusio- Htti r heilem sic recuperaverunt ut instar vitri materia extra n S'bilis & rubea, in igne vero tanquam cera fluens fe ,
H >H'bces custodiverunt ab initio decoctionis humidüm radi- Intentio horH ^tti e . r<:ui b>5c non nisi id humidum, quod aquosum,heteroge- nrtisicnm. j ll>Hi’ t,cxter minarunt,ex quo postea bona spissatio & fusio ^ "k trj ^ösequuta est. Valde autem prolixus est iste processus, sfolbse^^um aut biennium usque extendi possit. Nullis vero Commoda hii~ /seas .^nibus, sed post primam praeparationem unico vase, ^ PrietfU. ^macula, St unico regimine perficitur. Similiter & iri Multiplictc-
*o'>u
satione facilioris laboris est: Sufficit enim ei «qualem 1
^ segji.^hlgaris summe parati partem addere,& primo igne len- Jsetjj, , "^fne ad nigredinem: post paulo fortiore usque ad albe- Sl t j c mitm intensione usque ad veram rubedinem, sstliasc 4»» tegimen "'tn- 1Cat ‘° procedit in infinitum. Sed quia in ignis regimine "“ficij kujiti selj-H foturi est, si quis isthac via procedere velit de igne illo >mvm - %ts jHahquid dicendum. Nimius etenim si fuerit,tum simus V lla oi, t rcuti ‘.ct homogene«, & heterogene« partes elevatur;
1 , f- »»eri - ' • " " r -‘ r - r - 1 •— ' r ■ ■
Pti
S| l| tri (J yj!'potest partium in
‘ nu!i a tamen vera alteratio sequi poterit,
spissatio, sed evanescunt omnia
' s r .', : ‘
lfcrum i igniö* tfirecte
- «I ^ . . X «rvu puiliuill - -
"filis lentus fuerit,si cemfi annis m igne detineretur Mect

Maäm ignit debiti*
z§s PitÖCESÄtlS . . >f c d'
directe sorsom tedens.periculofior est.durn Videlicet saC'» „^[o- flor pars Mercurii ascendere potest. At invenerunt ig' tur sophi talem ignem, quem siccum vaporösuril dixerunt ; i c l U 'ji|( £ '
Omni parte vas aequaliter calefacit, aut desuper descendit.
nim delet aquositatem, eatnque suo calore consumit i ct P gj' homogeneas arctius cögit in unlim,ex quo bona (piffati 0 gulatiO sequitur hecestärio.
$ign« quihlti ignis digne- fatui.
Hic ignis recte formatus signutn praebet atri pulveris,ci*’*'* t id sam apparehtiS, & iftdies se multiplicantis: st reniistiof uti 1 eodem statu permanet materia: fi justo major^rubedo^“ ad latera vafis apparet: quod si eveniat, temperandus k» o alias fusionem in lapide deperdes. Ethocdeigtte. ,,M' Pondus est prorsus ärbittarium , neque aded multul» 1 ^ Possunt ad unam sermebti partem de Mercüriö adhiberi ? jf sex»octo, decem, Vel etiam duodecim. Qtio minus corpore» cb penetralitiOf erit tinctura: celerior antet» c latio.
Psndcru rati*.
XV.
Coagulati* Mercurii cor- feralis eum simplici fermenti Selit<
Vfus quartus .
MERCVRtÖRVM E METALLI
perfeäis corporibus confeäorum. ^
. Ccipc Mercurii Solis partes tres,Auri subtilis I tipartem unam,fac arrialgama. .£0'
Hanc massam impone in phiolam cum i° I1 f, r ii | ^
jo.loca in cineres,vel arenam,ita ut per tra»'
—| | v* uiviimiijiru ui r*'* jy*
digitum emineat arCna supra ventriculum ampullae: coli»* 1 ’ /)0
Vitrigossipio obturetur. Daei ignem secundi gradus:
Mense invenies praecipitatum rubeum pulcerrimuril. 0f medica propernodum idem operatur in corpore hui» 3 .^' morbis incurabilibus, quod Lapidi Philosophorum ad» Dosis ejus est ä grano uno usque ad tria. liiid 1 ' 1 '
uitiat medui Vel: Sume amalgama, & impone tali pbiolae,cujus c» ^
sed ad Medi- tret ventrem,ad longitudinem articuli digiti,ad latus c ° einamaeeem- vas , Lc contege eum arena, ita tamen , Ut in summitas $& mtdatier. detecta maneat vitri particula, ad latitudinem dimidii bas . pd
ter. Da ei ignem secundi gradus, & sublimatur, parsq» e ^jlir calorem superne! iterum deturbatur. Quotidse autcf»^^ pd' circumgirandum,ita titqnse parS detecta fuerat, ad fund ^ tatur, Se fundus ventris superius emineat: qub siepb» 1 Lgbt, aere in continua sublimatione, usque ad ej us plenariam P ^ fi* tationem & fixionem. Servatur etiam hoc modo alisi ll ‘ sionc.quae superiore modo deperdi potest. Hic tarne» P

¥
■ 0 r
s
f
us
Paracelsi,
5 dl
Proprie ad medicinam spectat prior autem modus ad
t( ?;w Cm ,^ c pratcmue tractamus,usum, accommodatior est.
t^ft u S ' gltUr - /
J ^tna am ^ C ' mcn ^ s Ipatium Mercurium tuum Solarem vel ^tugmenst. a j jP r * cl pitast‘ cum suo fermento: tunc exime Sc contere, nim r«*ih ‘‘(i C1 de Mer curio vulgari purgato,quartam partem: 'hoc
" ät i (f rac ^ ria Ponderaret tres drachmas j adde ,de Mercurio vul- c'^ 5 '' & nia m unatn. Rege per omnia per mensem,.sicuti fecisti \
_ ltlVt;n ’ CS materiam tuam rubeam auctam: Cui rursus fnp-Wfcr.
. 1irmici iciii i iu
ä >st ni Pa ' tcmso > (quantum tunc ponderat) adde > & rege per % citu ‘ Cc l uc P« Anthmetieam progressionem,aCcendendo,
^ Oe^^^Mnmateriam augere poteris.
Jjtaä i stuid in usum tuum confflrre volueris; accipe partem Augment#« aitLp ' n phiolam cum longo*collo in arenam,ut antea sed tio - | 1Us de Mercurio adde: & da ei ignem fortiorem uno
| (ltQ rrien sem, aut viginti dies, Tum vero phiolam obduc Fixau«, V^Oh,- ' a Ut accipephiolamteiream vitreatam confectam de ^i^rna: & impone in ignem,ut igniatur: quemadmodum tcnei >tur in .confectione aquae fortis,donec -figatur ;ue ascendat. Hanc materiam reduc in cinendo ,^ugmmtf
cufjj ° r ace > St-habebis Aurum vel argentum, pro ratione tp l | u c ^ )r Po r Alis,,&primi fermeuti- Reliquam materiam w
-Sequitur
Q£s SVs ,Qf,ORFND.AM EX AMTI.Qjs.IS.. I£ s x Mercurio,vulgarh & Sole vel Luna. ,
|demadmodutn in tertio usu Mercuriorum corpora- ‘•Ujn dictum.est. quorriodoacurrenti forma in tinctu- ^-coagulentur: id etiam hoc loco pati modo o- H] 0c oct IT ' n ’ n ®intdligendumest.
Ö 1‘Urp lrtl Mercurii corporis aliqui per omniacum Mercurio icerunt similiter. Ideoque ne repetamus eadem, ’hß ° r Dn e ® orcrn ®d secundum modum usus tertii Mercurio- ? av >in r ' l '' llrT ' j Ubi regimcn. colores, ignem, & pondus per- ' Efficienter.
VfTn s Cro tantiim.breviter monebimus, in quibus uterque hic t P h>tib.^ Wvicem.diffcrant.
'°tpn, ' altcr utitur Mercurio corporali: alter veto Mercurio, ^>Uad^^ct° educto. ' '
h^'laia H ‘ ic pr>us per sublimntionem Meicurmnvpurgat: Ille ,S .M(; rc eX co, poribus perfectiffimis, & a natura summe depu- Ur ‘iim extrahit,labore purgationisopus non habet.
,A.a Tertio:
XVI,
Optu.ex Jlfer? curio vuigari, &Sole yelLu* na*
Dijfezentus hujus operisj &iUlH4,,qU'0d in tertio usu Jllercurio.rii corporalium eB postum*

Z6r Processus . pjjtiiij
Tertio: Mercurii corporum citius coägulantüf ,ty' 3 u j(i#' aliquando corpus perfectum: quam Mercurius vulga rlS,c l quam antea fuit corpus. . ei.
Quarto : Majore in Mercurio vulgi caotdä Öpus c ^-jiS* coagulatione: aquosa: enim partes non tam facile(Mct c natura implexa: ) separantur, quam a Mercurio corpori 5 ' artifitium accidentario supervenerunt. . ,..,5^
Quinto: utfacilius Mercurius eJtsiccetur,sumunt q ul & Luna: partes aequales: haS cöll/quatiis jimä frangunt, ^ partibus Mercurii miscent. Luna enim sua siccitate f aCI irridum Mercurii ebibit. In reliquis aequaliter sefe hab«° t-
XVlt PROCESSES COAGVLÄNDI AMAl
Gi'
mata per Spiritum five Animam Saturni• . ^
Utentes aliqui difficultatem magnam in gulatione.öc ignem desuper rive superne rf e „ V-
P. ' O I | rs )0 A
ignoranfesafiinhadveiteiites Ltrsm: in Sat u ! quandam este, Mercurium vel s6Io odo^ coagulandi: ingeniati sunt modum,quo
*jUscriptus Petrt Grego- f io & *Arnol do.
Causa quibu
& puriflima tn spiritualem i Saturno riafüram clarific 3 ^ 1 *!;^ Kmtfmncti. ^ crtnt: ricque duplici capistro,fermenti, 6c animae Satu r
curium retinerent. Qui modus hac ratione conficitur, -j p* 1 Recipe Solis limati,aut foliati unciam unam & Me> c gati uncias lex: fac smalgama. ^
Hoc amalgama super marmore benö contere, 6i e° n pfvintegvunrdicm qua Error uncias de anima Saturni Hanc materiam impone vasi instar phioiae, obtege ° s c< ' bono parmo seu fi)tro,8c tabulam superpone. Pone E'? lampadis: Sc ringulisfeptimanis vas bis'detege,& si q 11 *“ j
ad fundum dejice. ,
Cottio II. Continua hoc per dies triginta'. Postea pone in »•'* j/
Iroctjjkt.
Contritio.
Coitio t.
rege.&post dies fexaginta invenies nigredinem,p
ost^c^
Coitio III.
Tinitimt.
postea cimnitatem,postea rubedinem. Hunc pulvereo' in phiolam currilosigo collo benbpei lutatam, &pttd ,e cimda mediocrem ignem subtus & supra.6: invenies ad supremam sanguineam rubedinem, & perfectam deductum, cujus pars unatingit partes crudi Mercurn ^^af ' ginta,.qiiam velocissime,in aurum perfectum. Sunt q u ' „ai 1 ’ ad album, diebus quadraginta r ad rubeum vero , di< ginta,perfici asserunt. .
Anima- Saturni Ce extrahitur. jp/l

', ; ^inio ff*’' ■ParacIl s i. i . ;<sz
'S»iin Eunöe acetum destillatum,ut tribus aut quaruor digi- |S» ; i| 3t: figere horis viginti quatitor, effunde acetum, fac ut • D i C ' Uc fcmpcr repete, donec sufficienter de anima extraxe- 5"ftt aj, c Postea confunde acetum id omne, & in Balneo
’ ** manet iti fundo oleum,quod est dulce,& est anima
h°c oleö utuntur,idqueamalMinat! superfundunt: MSc c - Rabunt humorem ulque ut sitmateria quasi Cristal- aceti "kk' hostit. Alii Hanc animam toties solvunt, rurfusque | b sttaäipnem coagulant, donec lentissimo igne Huarj 1 «K Modus reliquis priferendus videtur.
s. Fmü hiijut precessut.
S £ Rl £ i ' tractatvvm uvivs
f , Philosophie Chymie*.
jjWi fJ^Npiici pnepdratione Auri & Argehti huic V*** neceslaria, vera& non fucata demon-
! :,ll ofo^ Vera & re & a ratione progignendi Lapidis *^8c Sallis Argentifici & Aiirifici, diluci-
p Hi^^icatiö. ; : .
^ c* J. ecti s «nt Canones decem, totius operis Ba- nst >tueht es ;
A* i SERI-

364 *
ti'
SERENISSIMO ET ILl <,
STRISSIMO PRINCIPI, MAUB-Jm LANDTGRAVIO HASSIA Catzenellenbogen Dietz,Ziegen haim,& o 1 Ex-ceUentiflimo Domino luo Cie* mentiilimo.
Mpudentis profesto ,nan.probivmff l Princeps ) aliorum sibi opera vendit art J ^ pro suis edere. Hujus igitur libri que #* h / T.Celsitudini audeo offerre, tütn
fim: imo is fit alterius , qui ejus partes aliquas st»t e >^
Vivis excejfum quibusdam viris consectaris, ne S'
US S ',
censear,aut temeritatis jure argui pofitm, I Cexsit. confilii mei de edendo, defcilh offerende 1 .pfi tiones exponere conflitui.YTR.Ana/LnEn aui nrvn* 1 M plus minus tribus agens, cüm jucundißima fi uef ^ tudine Io .h annis Bartholom^i
Landtfcnba. Noftadicnfis ,vin DoBrina & P ietatC fi
tißimi , quique scripta mea praf
racelso adverjjis Thotnam Er astum, & alios tandid* .al
gantes Metalla quoquo modo parata , humatu 1 ^jf prodeffe,legerat. Is aliquando ante quafivit,W f,, \ i $ Gas Thon rs Claveilibrum adversus Tao m a ^
ßum legijjem. Neganti id mihi, librum ipsum n 0 "
obtulit ,feii etiam m perpetuum amicitia nion^^ß ‘[
dono dedit : ea tamen lege,ut lectum m publietttns^ff
affirmans primam ejus partem nulli halienus cstfl ^j f 0s ,tl
Accepi cum libro conditionem, miß'tsfo aliis oW
lefliont irnubut. Et mterlegendum Margini 5 ^ !t s,
tiones addidi. Cum su, ex seria lectione aeprd ,ef> J jv
thoris amnium jmjjt:,non m tenebris librum ^ //
orumbusfiier tia filiis ipsum communicare, ut l li> ' fisi,
- ßinq j
3S.0“ circa hujusApologiafirum authortcfiatun

>
>/
v>
/
S
fi/'
st
/
/
/
/
st
A
i
A
- E J I S T O L A. ; 6f
( HtlJ ea f Le prioris quastionu, & confirmationis stabili- f e atta f cr ^Pfi vobis, qui hac perlegatis, grata intelle- c<£?c? "w quoque quaftianibus Deo Opt.Max.favent e, fafa tHs foftbac aliqiifd editurum effe, idque abstrus tm tna i° rl admiratione dignum, omniumque utilis- ' & alibi idem author,forsitan qui hac perlegent **c ** po ß obitum nostrum nostri memores erunt. Cum ( \q ifna dvertijfem a quibuscunftpotui typographisper- ^infi 6 f tttn ' num excusum alicubiscirent. Hoc
**,(<). f'f tare Htur, eximios tanti viri labores diutius late - ■Se studiosos eorum leäione privari a quum non
^‘bus lm4Vl ‘ Et revera hoc nostrum feculum impo- ^ en Um,qui necipfis Principibus nedum infima (e s<j£ finibus parcunt. Video enim reges, & Magna- ^an Syrtis decipi,qui ementitas & sophisticas chy- es > pompofa specie vendentes, illos argento einun- [ % tfi ’ ttld eft,ut ingens numerus,tumfoplnstarum, tum \ i tCarttt »fiaudum quotidie oriatur,oh quas , ars chy-
\fast ter utur , ipfifc chymista mvife omnibusreddun- ^Pfy^'tvnpus, sumptus fein vanas operationes frustra
^kus^tißima, non solum detrimentum patitur, oppri-
- -
§ik, V* tes ,sed & in respub. gravistma damna redun- 1^‘cHf-^fifudem efl multorum vafricies,utsimulata ex-
st fi 4 A >n tomicis , ficta amicitia , pollicitationibus va- ^efy^benter ab aliis artes expiscentur, eass fibi ven- r>ena ^t circumferant,qua ab aliis magna postea 1 favit Ur P ecunta - Expertus loquor : ahs me enim e- C faos ^ e ^bones aliquando extortas de chymia manu j frumentarios , ingenti postea pecunia vi,ut pro- h q jst^xerunt. Peßimum genus hominum. Quodfe \faSstrntu pro merito plecteretur, minus efretfrait- fa&r* ntls ants discipuli h allue inarentur , brevis ars t tl4 [ Cer ‘ t ex larvis illis sophismatum emergeret. Egi/ a? P r ° mea vtrt ^ remedium afferrem Gafionu 1 librum ih tenebris diutius lat er e non paffus sum, * A a x edat-

Ep.istco^^ _ - 0 i
edendum f curavi. Quod exsuperiorikm me prastitum ett,mallis ejusdem argumenti busdam , qua dedicare baud veritus {um , SerE^‘ t >' bt Potentis. Principibus, Eli-cto-ri. ^ tino:' Christianp Anhaldino: bT JßP Frider. Marcbiqm Badenfi,qui tgaßatm Serett*
dum fronte d tantis Principibus excepti fuerunt•
Ctirh yero diu multumfc cogitajfem cujus patr oC> "^ ( f tendummifnforet ,ifti ut 'libro gratiam & auth° r jg conciliarem JLandtg raviorum H ASS j'ß' milia mihi in mentem venit, qua cum feculis orst» lJi f jt P mania Decus,patria lumen, Musarum Bomu?,R e propugnaculum fuerit: In eaque excelUtermt As J0*
fanäißimi, parens & Avus . tuus, Christians orbis lumina • qui, hpstium icclefraTjrannidi toties fej? 0 • ^ b- mn dubitarunf. Ayitqrum vero virtutum, bereis ' jj pojfejforem viderepbq.ui Marti & Minerva,fimulfr ceres, lifrrahtatef erga exteros, omnes Princip J ti d Vinceres ^ Idque cum S^re^, Anglia Regina c °- ^ haberes, ut omni uni gentium, omnium idiomatfid ‘ gnarus,curn omnih.ua pejfesabsfc interprete collOf , } f/i' tcrea in omnibus & singulis ejfes uff ad mirat 11 ftruäißimus. istam vero Philosophia Chymie fic caderes,ut in eu mortales omnes facile anteceU^n (iniuntjstudT- Celsitudini,»»» fine ratione c t jM iendum existimavi . Tibi igitur (qua par eil rtt ■ hoc Munusculum (suo tamen sale condit,uni) Dedi liquod d me grati animi indi cium habeas,. V***?,^ vereri debeam , ne scilicet mihifuccenfeas , quod i stra artis mysteria vpgo promifcuepandere cum omnia ab authore scripta ita este, cogitabit*. . p phanos latere poßint , Tuafc Cillit, iisp $°
Parnassi verticempertigerint,pateant, boni 1 quicquid hic d me sablum ep. Caterum fi 1 ficis?.
tfdignwn nantfii poterp^idlubensmpprtiar.

f.
X
i ll'. if ¥ t '
I f i
ß ;
I
6 -! ¥ I
yi
X
i*
L
4
f
ß
£
tK
f
-
y;
$
(f>,‘ « Esi STOLA. 367
Ct PHm Clarißime ) quod pro tenui nostra facultate } k ^ ritnus >&majora deinceps obsequta Jplendidiorejque specta: Deus Opt. Max. Tuam Cels. cum |i{ {f Ni * s - confuge a'd nomintifuigloriam dmisimcfa- ' ' Vale,Iuerdini K
Ce^S ITUDINI TuÄ
a^dictj'Truius.
Bernardus/ G. Pe^otus a Portu . S, Mariae Aquitanus D. P,
AIITHOREM HUIUS
. Apologi».
•1^ ^ tttr <e aurifer as vires dum tentat Er astus hsy l ^ cit i*jaculis evertere,percitus cestro - 'ttaratn illustrat male providus artem:
CX P ane cavens libro malediäa refellit Ifc ( em Hst),quo tela retundit Erasti
“ t: Et recipit demptum Argpopceia nitorem.,
' I. Io
Ad eundem.
ib(r in,viäo,duce stas ? defecit Erastm C P ot uit fixo sistere in arma pede,
frustra valuis inhiare ? receffm i I- actl quaque tibi nobiliora patent, j** Ca nts,magni eft meriti decorarier ist» ' Wtre ‘Quis magnos ista decere neget ?
Aa 4

' ; 68 -
Ergo age,tute tua lucens audentior ito$
Principis invidinomir^e tutus eris*
h E. As
Ad eundem«
thrysopoeia libris Medici damnatur Braßte Qttam nec dente premat lividiore Thean,
Sed tanta illatum repulifli dedectu Arti Comprefli rabidas mviduque faces..
Chryfopceia etenim per te rediviva nitescite lamque viget Itbrts Argyrepceia tuis.
Sic feret auratis te m coelumglojciapennis Etßudii capiespyamta digna tuis.'
Guilielmus Dubro^ Adolescens«
' Ad eundem«
Sit tibi nulla licet suscepta ex conjuge proles , Vivere qua poßisjmu moriere tamen.
Auriferaspeperisti artespradivite Mußt Argyropceja etiam diceris ejfe parens, tJac tibiperpetuos decus immortale per annos dddentstegitima prolis & instar erunt.
Stephan ; us Gafeonius Adolescens«

? 6 §-
AB LECTOBEM,
t --Nardi c penoti a
p^TlI 5. MARIAE AQUITAN. c ®fatio, in qua ortinem totius artis potentiam & efficaciam in duobus consistere verbis ostendits
On esi (amite lector ) quod refricem diti ) agitatas illas quaftiones , quibus quaritur :
I An Ars transmutationum fit vera: cum anno proxime praterite , id gravtßimorum t - 1 virorum testimoniis, & autbontattbits,fa-
ltb^ ir fy P r °baverim, quum hujus argumenti, pluresfint n e diti s Leäores ita% ad eam remitto prafatienem , pl, T l non pridem, ei Dialogo, qui efi inter datura & filtU teh°P >u<e pr*fixi- Ridiculumveroforet, funprefentU titionibus uterer: siquidem Author libri hujus ClA- ^^advirfusTitoMAM Erasum dijputans, ejust^ argu~ hm* ° mnia solide refutans, firmifmk tum rationibus » lern ^ eitrion fi r itionibus, (adde & certis experimentis') Ar- Qu Veram tertam & facilem ejfe ostendit , & confirmat,
^Ptopter qui authorttatibus & exemplis veritatem Ar- $ed ° l P y °bari vis{Leclor)hujm Ct aye> librum percurre. p ru 1 ntec I Uam operari incipias, rerum naturalium causas p r etl ti consilio perpende, aut noli rem aggredi* Incauti t* 1 * fronte hunc librum intuentes , implicabuntur. Tu y ^ite leBor ) magno cum judicio, lege, relege, ora, labo- * Y Deus Mysteriorum autor tui miserebitur. Hoc unum in A U mnm potentiam & totrn artis efficaciam,
'tttobus consistere verbis, nimiru Solve & Coagula. s °lutio duplex est , Prior solvit corpora in Mercurium,Soluti,^ qJ Uo jfitper Mercurium, Et inventa ett ad particularia, fte *'
A* W.itß Mri Atttbor feMtur. Altera vero in aquam s,hthp« «- furialem , Hac ad esus universale pertinet, Eflque 9»*”M' rea -
Aa 5
trans-
\

pQ . P R JE F A T I Q. ■ r Uti
«*»wya - transrm tatio quadam corporum metallicarum in • *’ primam materiam. Quam doctus bujufce operis A 1 " ,
negat fieri poste, & Jpiritus mineralium fixari curti. pW ctu corporibus , llaymundofe Lulha refragatur » pofiibile , Cujus opinionem non astequpr : imo contrrt rt Autboritattbus plurimorum bujufce Artis virorum P 0 .^ Geber enim in tertia parte perfeäi Magifterq' capit-A 1 ' . Auro ( inquit) Aurum quo efiMetallorum pretiofifi$ ^ & esi tinctura rubedinis, quia tingit,-& transmutat Pfi torpus, calcinatur & solvitur cum utilitate, & fine t* 11 . täte, & esi medicina Utijuans & in juventute corp® f , servans. Fr angitur facile tum Mercurio t & odore S*. ni teritur, lupiter & Luna illi in substantia conveni fji In pondere & putredine , Saturnus. yltimavero - A ^ Et efi mtim de maximis Jecretk natura. Cuma ter cottimifcenturJpiritus , & figuntur per ipsum m^ <g.
GEBEPJo-
ptnio digna luctatu.
Summe no - knniw».
ingenio, quod non pervenit ad artificem dura pectoris. Hac Geber. Ex ScALApbilcfopb. Spirituy. gelantur beneficio dissolutionis natura fixa, & corpH^. mixtionis illitu, cum argento vivo: Et alius, fige et fi A ram, & aquam, ut aer postitfigi in. aqua: quomatnfi * 1 , bene occidisti, omnia elementa o.ccidifti,& mortutr a Haäenus. De bis plura lege in libro qmfeptem clavHst^ instgmtur , quem aliquando in publicum edem und 1 p libeUta ut tra ^ atu aquarum Mercurialium, quibus quavis septem cula** 1 currentem Mercurium reducuntur % fi /£tti?n us E <trtu elicitur optimus nossuperstites voluerit. Hu intet irn ( llutti‘ tl,( snptm4u*.. fniere<fiVale:Et.nofimlucubrationibusfap'
AUT HIC AUT NUSQUAM- EST QUOD QU^RIMUS.
Deum time,
iT PROXJMUM D I e I G

Eki S T. DECip.
m
Sl
If.LUSTRI ET GENEROr
‘^lMO ATQUE SPLENDIDIS,
^P D. Iacobo Laffinio Regii - ordinis equiti Au rac6, Baroni d’ Alts-’ buflon,
1 GASTON' DVLCO S.
■* Ogitanti nubi, 'cui potistimum hos quales- cunque labores meos titparem, Dt triplici, prapnrariyne Aan & Argenti fine qua opus, ad optatum finem perducere vix licebit vera & non fucata demonstratio , tu nubi unus o- t tllifn occurristi, qui hoc honore yer e fis dignus. Nam Ulufiri genere natils, inter arma educatus? prore- t e atl u dcfenfione, hujus fi Gallia nostra , ommimfifalu- Hill ri ^ lter &strenue femper te gestern , aUq impetum aciei ( firani £ i nmtc£ lagniaco obsesto , cui a Rege prafectus ^apertoribus his anrits fortiter fußinueris : mlnlomi- ßiöp a 8 no femper in honore apud te fuere literarumstu- ffifi 5 &arcanorum natura perscrutatores acerrimi, pra- l>l Ar SF a PW a & Cbryfepoefa. Nec laboribus & ptpercisti ut ab bis, qui callere apem hanc pro,- tHd, * >Ulir J Aliquidfiepius tentatum fuerit: scio multos a- Pert ** ^dtis annis , tuis multisque fumpikm plurima ex- Poli ° S f u iJse,paucos viros probos,plures, qui montes aureos tOf!j erentitr ’ nihil praftitiffe. Quod platumque apud me. (as Sed quoniam post multos perpessos labores, mul- titt* ttn P en fAlf a claf plerunque projperum aliquid solet oc- j y . ere ,te eorum, qua paucis ab hinc diebus in manus meas, ^derunt, facere participem , idque etiam , expromisso, fy * rtf .toejse partiit, existimavi, ea fipralo commisto nomi- 4 e N°^ c Are. Quasi tibi grata & accepta intellexero » =° n strare aliquando rtipfa. conabps > feit em duas prior . '' ’ M

Z7r. rut
ns anri praparationes. Qua licet a noh'is apert 'tßtW t scripta videantur , tamen m opere praäico vix ad ex» perducentur, nisi ab eo , qui idem operi conjiciendo a dP rit. Bene vale, & utsoles nos amare^tma. Nivet»^ lendis Septembr. 1594 . '
Forstet sub- ßantialit *A- ftus prior. Forma acci - dentalis sA cUis posterior.
Finit <Argy-
ropceia&Chrjt
fopceja.
Qua fit materia in arte ad suscipiendam auri & argentifor- mam.
'De forma materia proxima tnscul* penda.
Forma sub • fiantialis in efuoltbet cor* per e unica.
DE TRIPLICI PRF'
PARATIONE AURI
ET ARGENTI. . ,
GTROPOJI^ & Chrysopoejae finis & est, ut argentum 8c aurum progignatur. Materi 3 tem aliquam subjiei nectstcest, quae sit potentia P xitna ad formam argenti ve! auri sulcipiendaff^j
1 . Hatlt materiam esse argentum vivum tam vulgare qua^ ,, reliquis metallis est insitum, evidentissimis rationibus & e *l t p mentis quibusdam in Apologia nostra probavimus. Necf4.^, tione opus, netaediosa lit. Id quoque verissimum esse, 1^. u |tl morum virorum & aliorum testimonia fidem faciunt, q 111 argenti vivi quantitatem in argentum Scaurum mutatam 0 ^, conspexere projecta in ipsü pauca lapidis Philosophici quan [l ^
2. Fqrma autem haec , quae materiae proxim* infuilpend ,p ä causa efficiente, de qua paulo post, non est substantialis st“ £ j, dentaria, inter quas multum interest. Substantialis enifflp puam corporis misti seu compositi partem constituit,Seest i 11 f st c dicamento substantia;, abeaque mistum corpus denomin 3 *'^} accepit. Et unica est i» unoquoque corpore suo, & proprie dicitur. At forma accidentaria partem corporis non c ° n neque est in praedicamento substanti*, sed reliquis, nec ab e a p pus mistum nomen habet, Scpluresuni eidemqueeoipoti dunt, Ut quantitas,qualitas, See. Et per se subsistere non pt> t£ . ’ e l» semperest in subjecto aliquo Sere ipsa vel imaginatione auf"^,. lectu adeste aut abesse potest ab eodem subjecto illaesa fotte* stantiali.ut suqtqualitatestatn primae quam secundae ^ ot ls.nO' substantialis est actus prior corporis misti, accidentaria, a# sterior. Cum igitur arg vivum Sc reliqua metalla mutantttf j- 0 |j gentum aut aurum forma substantialis illorum non perit, > £ ^5 accidentaria. Et compositum non corrumpitur, sedperficit u ' enim corrumpitur aut compositum seu subjectum , q uin ^yb generetur, Sc nova forma substantialis oriatur. Sed qudni- in ' j„ toshuic opinioni contradicturos praesentio, qued du* ‘ or ' D j : ili
r

*0<fc s ,. Auri et Auginti. J7i
(l 'Ubiccto subsistere' non possint, quaero ab iis, an forma sub- ptrfrljia htt t 0s la " s uv* immaturae fit eadem, quae maturae, an diveria? putd nm subßan- i^ch '° n ' uros catldcm utriusque formam este substantialem: & titlemscAtc- tn ° ata m dicere vsrcbuntur. Atqui uva haec immatura est,cum
seu pepansi perfici possit. Ergo perfectio haec non ad ‘° nctrn,t - 0 U substantialem pertinet, sed ad accidentariam. At dicent:
a ntea fuit & nunc non est, corruptum est:Ei go forma prior g Cl etat in composito,periit, Sc nunc alia orta est. Sic docent,ar- T ‘^l^ r ^ r ~ tn ni 'I' 11 vivum, quod prius erat,corruptum esse, postquam muta- vimina». fu tr Uer it in argentum vel aurum. Quibus concedo,cum mutatü mm veUr. siv.r- ar S entu m vivum in argentum vclaurum,mutationem,aut gentumver, ^tti S C0rru ptionem fieri accidentium piorum, Sc formam prio- tatur.
aCc 'dtntariam interire, degenerationem fieri aliorum accido,, Urn - Sc aliam formam accidentariam oririin subjecto. At t v P'npterea forma substantialis seu actus prior in argento vivo tf at e c 't, (ed persistit: Et argentum vivum seu compositu, quod Vivj'^“sectum, perficitur. Inhac autem mutatione argenti ttiij, 3,11 Vl >lgaris, quam ejus quod-metallis est insitum . in argen - VitU^Ururn, non omnia priora accidentia pereunt. Quaecr ^turi ion ar 8 ertt °, auro Sc argento vivo propria Ac communia sunt, vivip»pri a \ ^ P Cl 'eunt, sed persistunt. Haec autem sunt accidentia propria ct «»»»«*»4 c ct 1S c °mmunia prsesertim auro & argento vivo, illorum yideli ?“*• sty'p’V'Positutn ab igne non corrumpi, nec exuri, humidoun- c(p c 0 c r«nabiliSc urente omnino esse expertia, indissolubilem ^iijj p Qrum mistionem in partes substantiales, esse gravissima, Sc a<j p 0 alia. Sed quaedam tantum accidentia pereunt,quas non siin t '5* substantialis proprietatem pertinent: (ed accidentariae atg.vivi pr», tii^' , e Argentum vivum tenue ..liquidum, volatile,& indefini pnemuqn*.
cnim non siterassum,solidum, fixum Sc concoctum,de- Vi y Ut ^ & perficitur. Hoc igitur constans Sc ratum est, argentum'
3c c ; d Ve 'l vulgare, vel quod metallis imperfectisinest.sola forma Qiij. u r i a di sfc r r e' ab argento vel auro, non autem substantiali.
*11^»®«, sensu non percipitur .per functiones,sed ratione per in- dajjj Urn .& quae exinanitis prioribus formis accidcntariisquibus- tar la .‘ ^U« non ad substantialis fornix proprietatem, sed acciden- se >q P e| tinent, postit argenti Sc auri functiones omnes exprome- p t ,i‘ font: ignibus resistere, omniaque eorundem examina per- E Ccu ndum utriusque naturam.
fo r atls d e materia,quae est in potentia proxima apud artem,& de Caufiefffcte^ Plur a ^ l, am induit, postquam ad actum posteriorem pervenerit. a puU hmcar.
3 c U‘m in superioribus ä nobiseditis.de his sci ipsimus. ,um. fi qt,j d ca usa autem efficiente tractare luculentius,constitui, .ut dt bac ä nobisminus idonee vel vere uaditumsst, lucsnp- larciatm
Efficiens

iH De Tripi. PrAJa«; ..
Efficiens causa est, quaeaccidentariam formam ab argen f ® -j vo , vel eo, quod metallis est insitum, abolendo, ipsum ,p£ 1 J* ^ in argentum vel aurum. Existimavcrhiit autem plcrique '°yü Ignem & calorem exterpü causam efle effic; Cntem , quippe t ^ purgando heterogenca secernat & concoquat. Hujusce op l3 j riis Aufhörest AlbertusMagniis lib. de Mineralibus 4.capJ 'jfi non (olum ex metallis, ftd cx.Orrmi corpore misto tria p<M corpora putat in hic verba : Ex praedictis, innuit, omnibus ^ cescit aliijualiter, fecundum qudni rationem plurimi ftarum astcrunt, de omni corpore eiemebtate» tria posse ejib C j (| j pngMt quod* pora, oleum, videlicet, vi trudi Scaurum. Patet enim exffPJ 'dant htimt- liabitis pingue quoddam liumidQ este in omni dementato , <!% dum in amni c - , r bifrifunditiir partibus. Quod quia viscolum est , evane' c j ( tmm.xto. pmjuidd aqueb, distillat ab incenso corpore assato > eoqri° 3 |j ( l optesiti pellitur ab interioribus ad extfcriord, iii quibus diutii* 5 tendebatur ab igne. , , ^
Ptiterea iri Omni ebtpbre mistü estaliquid^umidum p est aquetim permistum terreo subtili, ita quod utrumque tef cl ( jj terum. Eütöcfotüffimeastätuiri (ublimandoseiripbiiscors^, interioribus, quorum orificia exteriora clausa sunt per coi” -j ftionem.cpiasi perdito se dividit. Magis enim grossum ^ natat iri superioribus corporis partibus, Si per fortiffimum effunditur effusione vitri,&cdngeiatrirfrigidoinvitrufn. " ^ autem putum lublitriatum propter caliditatern fit croceuiP’ „ affunditur effusione auri, quod corigelaturfrigido in atrium- . j, sitan quidam in imperfecte mistis metallis hoc experti sunt, ft“ ,o hil aliud quam oleum fic operam contrivere. Minus iri arg c ^ vivo evenire potest, "sametsi Geber libro summte perst^ 10 ^ diuturno igne ipsum coagulari & ihcrastari tradiderit. Put?*L, temne hoc cjnidem intra tlienriium fieri peiffe. Si autem c 5 ' g perfecte mistis metallis aurum proficeretur, per cofruption^j- generationem hic mutatio fieret. Atqui non per easffiedp&J, ftionem , ut in Apologia probavimus, & iriferius iterum eV> fissimis rationibus confirmabimus, proficitur. .
4. Alii omnia salium, alumi'ririm, atfatftcn»fnm,& mineralium genera calori igneo adjumento esse voluerunt- ” jj plurima Cemeritorrim genera, plurimi, qrias vocant, grada* 1 ® ^
, ab aquis acribus acerrimis distillatis inventi furit. Verum* 1 "^ mnia, cum non'furit ex materia metallorum, non magisrN>>. ^ tur.qtiam ignis solus : nec perficiunt, imo calori subsidio celerius metalla imperfecte mista corrumpantur,& in fantur. Absumunt enim humidum & exurunt terreum- tamen negare ex argento puro saepius cemento, ex falecomn^, praeparato'&' vitri quem aicali vocant, exposito»&' iriiförpu 5 f

hg , A&GINTMSf AllJU. Z7/
Ü ci ; aurll m prolici.quod aqua acri separationis imo vasis subsidet. dtfj , tat 'Ottc enim operis purgatur argentum & concoquitur, &
Cq bumidutn, nec quod sit optime mistum, ä suo terreo sic-
“'iaut secerni potest, & idem siCcum tCrreuin, quod actii t’fQDr' dl ® um » potestate est rubrum, baC coctione sit rubrum, Sc fumidum tingit iir citrinum colorem. Verum condi- j k* c ormiiapiscibus fünt Cariora, taliij ■ Urit Praeterea, qui causam hanc esticientefn a salibus, a me- 'tit^^Pcfsectt; mistis prölicitis collöeärünt, eosque iisdem ce- av' Sedationibus argr ntb vivO aut iisdem metallis miscere "'''ni u Utlt ' Hanc mistionem fieri posse non ierim inficias,curti %|j t s* c communem habeant materiam,& contrariis pugnent No Viro autetnargentificam aut aurifieam habere hon
^'' tcor profecto ei (ale ab sere & ferro prolicito, misto St Neon ^^grtiaci ex auro, argento , deargento vivo conficto r 5''°ne Sc reductione aurum augeri quantitate, ut in libro,
V tt i '^dc vera ratione pfogigilendi lapidis Philosophici,tradidi.
” 4c accretio adeo paucae est quantitatis, Ut impensa: su- iUs c ” to Pus. Si igitur Omnes, qui hac tempestate in omnibus hu- idhi^Ödi labores & nummos frustra impendunt, me in confiliu rrent >consulerem tahtis laboribus & sumptibus esse parcen- W ^ ut sapere inciperent, nisi miseri & mendici etiam post 6. L ann os este mallent. .
Jiit ai crumgc naturale causae efficientis argentificae sub jectumi Snodmm ß l ‘hiftj^'ucae, est argentum aurum. In aliis corporibus aut rebus ver » n > si*t>jc-
*iii
$itm cauf «
gfjjjSP^ritur aut speratur. Ignis est principium generandi Sc f .-
cx asio corpore. Argentum St aurum sunt principia &
, 5t i„ aurl generandi & augendi m proxima materia. mruhprinH.
11,11 v ersum sicut in omnibus omnium specierum semi- piagentrandt vim propriam se ipsa propagandi insevit, sii & in , , auro lese augendi , tametsi alia mutationis specie, f ai isj e L*iu animalibus 6c vegetabilibus conspicitur. In bis enim ^ fr>1 ftih' C ' ei ^ P rilVlum corrumpit cattera in quae agit»& tandem fcctum mutat & convertit. Argentum autem, Scaurum vhiinj P r °ximae miscentur, eamque primo alterant,deinde per- Nu-l,! * c autem vis & facultas seu causa efficiens est proprie.
Pritj, a C ani .qua; non est eii genere elementorum, nec qualitatü, >
N fol'N aot fecundarum eorundem, nec ab iis traxit Originem,
N hu 1 3 borma corporis’ misti proxime fluxit. Et est extra scn*
Shi °“ 5 J. no sVnec sapore, nec odore/nec tactu, neque ullo deniqf deprehendi potest »sed sola observatione & experieri- Stie 0n § 6 usu vere stabilita sit. Itaqui igrtem, nCqtie arbeit,' mal.
I'gignere, sed vires Scfaculiates,'quaein HhHquLquc ac generationis Sc propagationis austobt« dse.perpc
tua*

;?6
De Trij>x. Pr/par.
i»«?
ignit txtermu tua observatione deprehensum est. Quod si olim diximus I f f. ■taufa. efficient corporibus inanimis ignem & calorem externum causam
mdjtituXu
ficientem, de adjutrice intdligcndum non de principi » c l' t ,. Snncept tau- a ij unc le, quam in argento & auro quserenda investiganda ^ 11 ^ t&aurukT Fatendum tamen est subjectum principis causae efficiemini, Cur aurum & perfici nec perficere poste sine adminiculo & opera casoriS^e
VII. Sed quaeri solet: cum vis illa argentifica aiit aurim
argentum tn natura non
tum vivum & reliqua plttaUa.
a- sit argento Scauro,&mistione eorundem cum matfiia p' gant Margen- perfectionem consummari dixerimus, cur metallis aut al * vl |itf * yjyo mista eadem non perficiunt. Non enim argentum ^
auro malagmate mictum perficit argentum vivum : sed^^rd in vaporem solvitur, qui tamen frigido rursus in argentum cli fi redit, aurum autem periistit. Sic plumbum igne liquatu'*' ^ argento vel auro non perficitur in argentum vel aurum 1 ' c roß' in examineCinentii cernitur: hae.c autem in eodem p er ^, 1 # Nec eft inutilis quaestio, u rso quae totum hujusce artis a ' ^ detegit,cujus explicationem qui ignorat, .eum in opere P_ r * l) t' 0 ' cajcutirenecesteest. -(Quaestionis solutio haec est. form a quoque eorpore primum est & praecipuum efficiens ln qut>^j|i' .cultas & proprietas est occulta per quam agit, sed quae * sod 11 efficax ad agendum, nisi qualitatibus primis Sc secundis instrumentisinstructa fit: non secus ac artifex qui statuam 9 anima effingere potest, at illam lapidi inseulpere.Sf ocU> spicuam reddere sine instrumentis reddere nonpoteffi S lC argenti Sc auri insitam quidem habet argenti sicam & vim & facultatem ex proprietate occulta, sed quae est Argentum in agendum nisi viribus qualitatum armata sit. Itaque arge"' ps naturasua nö aurum m natura siia non altcrata, non agunt in metalla - - „Iterata nen genttim vivum, cum iis miscentur. ' agere in me- Existimarunt autem pletique craffitiem argenti Scatit ' c3 ^
ulla & ar c flf ei .propter quam proprietärem illam argentificam fr* ü<i e ß ffntumvivu. cxcsccrt . n(?n j n argentum vivum & metalla.
spiritum & consiftentiam tenuem reducerentur aurum
to vivo & metallis imperfecte mistis generari poste. Sie eC xinit Augmeiliusdemetallis verba faciens:
Quod ß nonsobo lern educunt , nonc&tcraSelanti instse causaefl, quod multaßtrttut tüte M at ernt ahftrufus , Sitam qut perrtgtt omnem*
‘ Explicat agreexfe Stres, ntfiSfutda Strttu.
Essu hominum promat denfade mole latentes ..
JPaiilo post de auri spiritu subdit.:
J&eniqueßc etiamfu(So.det,cntus in auro
Ijrje manum cupit arttficts, qutSmctila foihat- ^

De T r i i> L Pkysi>A&.' 377
p 'j'J e propria reddat -virtutepetentem
1 properans hunc certis Utribus unquarh.
C 0|0 ' Cet ^tque dtit tepidi) poß incoquat igni **kl >n *° ^IP ,c,et > 'h>su mirabile %ttam i) ec J^fiertin longo cum fern inis 'usu :
t erit quin ex auro fibt procreet aurunt.
jv '«i*n multis in locis docet reductionemdiversorum Tenuitas fik 5 ts . *o m minimas partes mistionis & verte unionis elfe cm-flanti* corpi-
alltPm eSirin AriA/\fpl(» /iti*trrm« t0nnit-n»nm Hihir-infoti *tnr>
\
V
■\ jq , ’** minimas partes mistionis & verte unionis c(k im- flanti«
| 0 t po r ° s ?utem cüm Aristoteie dicimus tenuitatem substantiae rumnmprin- l^ttv r* este principem cauläüi mistionis, sed adjutricem ctptfidaijn.
Irßr dn ! | Cut ' 11 ec secundas alias qualitates. Mistionis enim verae trix ‘ au { a \ , 's, gj i ^ 1 * c est lex. Primum ut miscibilium corporum sit mu-
Uta*^
«c
5 Püi. rnat ^ematicus contactus i isque in perexiguas partes,hinc ‘s r ’ss
V" Patiantur invicem, ldque aequalibus & pugnantibus vrimx ir pftias *agunt & patiuntur corpora miscibilia per qualitates principi, qua«
llh\ ^ Drineii^de *i 1 1 iA 1 x iv , Ktuvii Jn*vt sr*/v 1 14 11 rfri fir*
. |.P r incipes,qu® suirt calidum, humidum, frigidum & sic- „ltp er ' 1|a Uln enim agens in frigidum, &humidumin siccuih:
'V^nt. Sol* enitn hat quahtätesprincipes agere & pati So jjpP 1 * sunt,. Non item qualitates fecundae, mquarum nii- jN’tart! tenue & craiTum. Sane tcpuitatem substantiae magnu Ste Ct . .tts principibus agentibus adjumentum ad agendum af- ■, St(J ^‘ffinium est. . ,
aSi, erna dmodum forma per qualitates primas agit: tan-.
jOPerinlU..- , 1. r . — il e. ^ ' '
5 < iti
Aci-pteria communi, quae nimirum in perexiguas partes pe,- posteriores Iha tjUiH te “* tesultat vera mistioSc unio diversorum miscibiliQ. t t S a fi tnar § e ntum& aurpm viribus caloris Scsiccitatis minus
t ‘‘wuiliuuuiil lUIHJd pu tjUlUlULCa piUUda . tdll~ A it
^instrumenta, sic principes hae qualitates per posteriores qualif ates
\e c ■■ i- • - * . . * 1 s ; ’ «/c/
w squalitatum pnncipum contrariarum aequabili con- p rfmas & h*
klai-k-k:^ -:_:_-.1 ' _l_ ‘ ■ r. .
n '■•gjV.Ul.UHl tA dUl ^1111 VlliUUa VdlUllS tA.lillll.dU 3 miUU 9
Mi,, «nt, quam ut frigiditatem &humiditatchr argenti viti
metallorum evincere possint. Crassiores etiath-^W« ?>■»■*« ki s ‘ tcntii > quam uteörühdcm partes subire valeant: Igi- & sßcmru
N
‘ u Slh
jP 3t tes sunt extcnfbs tantum Caloris siccitatis Sc tenuitatis , attjj- ar gcnto & auro, eosdem intensiores reddere, ut ÜSVC-
v ,* s & facultas argehtificabcäürisica instructa aCciden- i nten flores ' 1 f Q f ' an dam formäm ab argento vivo & reliquis metallis abi- reddere.
^ Si** aurem ärgentisic* & aurifici convenientem accer- s?'^c t C ar ^htö tivo & metallis imperfecte mistis, neque alia " i.; ’^tarro vpfiiTimnm aroentumSiaururn. Exren.
V ar k adjutrice verissimum argentum Si aurum. Exten . Exten ß 0
t r »vj ual «atum in subjecto aliquo est acquisitio formae ali Utsetum quid. A ih e j Cntan * pct universas partes ejusdem, qua: prius non , jjk subjecto aut non in omnibus partibus ,ut cum fri-
Tian US in ° mn ibus partibus aut aliquibus tantum sit calida
">• Intensio autem fit,csim gradus formae accidentavi* l»te*fio y.*-
4 - m.
Lb
. ht-.V.iity

Dfc TriJ>i. P R I 5 A Mi
jam in toto subjecto actu existentis majorem virn
, , „ nente tamen prioris caloris gradu. Tuncigitur
Intentio vittu - - • '
aequis> f) ^
intendent^
a,rgenii &
****’'*• • v rOO''
Intentioni» of- quo ruerint intentiores eo promptius & acutius forma
dependeat, autem intensio gradus qualitatum in argento vel auro eX ^
diversa praeparatione depende t,quae tota Se prteeipuaArgy 1 ^^/
& Chrysopoejoe pars est. In quam ejusdem artis studioi° s conatus, omnemque operam Collocaredportet.
Causa haec est, quaenos impulit his noviflirtie edit |S " |ii(' praescribere: De triplici argenti & auri prteparatione. Sc* plurimis Se ab his diversis praeparationibus uti, quae si ad 1(1 j>t nis gradus qualitatum in argento & auro augedos diriga nt .(\t>
«equidem. Sed eas, quae tum authot itate j tum ratio ne L
Tlrima prtpa- ratio argenti
experimento nituntur, mox explicare decrevimus. Br eV ' pi men Sc concisis verbis, ne tanta natur* arcana Sc mym r gniSj impiis Sc irrisoribus impertiantur.
8. Prima pr*paratio est argenti & auri in calcem Qusecunque enim calcinata sunt, hac coctione calidior 3 ’,, /s
& aun in calo tenuiora evadunt. Exemplum est evidens in calce lap^^
tempto uliio „ enIljrn jgitur&aiirum, qu* imbecillioribus erant -vririt» 0 c 3 ' Cutcwata ne~ D .. 1 ’ . . , /i-
, . . /• iniimii ivuiu v\ «acu uni. cim» iinw finivi Joujuiun ’ ■■ ,
Cutcwatafie* D ,. 1 , , ... ^ r aP l fr
risicciora , te- c l uarn ln calcem redigerentur, & ad agendum, invalidae ntnora trea- lore, siccitate , & tenuitate intensioribus hac calcinatid^Ilrit 111
.Caloris
tis & comparatis ad agendum efficacia redduntur.
Vites caloriu autem , ctirn ex iis fit malagma cum argento vivo quod c0< ' c }f
non effluxit.
Vivi natura / neque omnia in vulgus ratio suadet) Sc trf- «p-. in vas vitreum conjecta concoquuntur,dufn Vi ignis arg^^ Vum, Sc quod est cx illius natura expil averint relicta cr.l cC vel auriin Vafisimo. Toties b*c calcinatio repetenda cpfj calx in pulverem tenuiffimum abierit omni luce caren£ tfn ' ^ dem sal armoniacus prius siiblimatione perfecte purg 3 * 11 ^^ Icetur eorum cala rudusque quater aut pluries sublim 3tUs ’ jorem etiam caloris, ficcitatis, Sc tenuitatis gradum cal*^,^ ^ Sed hic intent ionis qualitatum gradus Sc pt*paratio c* ;
nuor est. Non enim calx metallicam exuit omnino R3tU> ^cO ! f\ sitiemqne illitis aliqua ex parte redolet, Sc igne fuforiO ^pii-^ liquata rediret. Idcirco nori omne argentum vivum P' o£ )n ,, ' l | proficit imargentum vel aurum *sed illudtantuni, vclq ra concoctum ab imperfecte mixtis metallis arte ec * u ^ U . n t0 iii‘ vulgare, quod ä frigiditate Schumiditate nimiavindi 1 - 3
siccitatis & primirur: sicsiiperest globus ex uttoquequod per coi |li> ' a (s ;l tenuir-tis »»-■ „„„ Admileetur globo quiddam, quod este*
tenui rutu intentiores in
Calcinatio
qtiiHs
argenti Sc auri, cum coloris, siccitatis Sc tenuitatis substa’’ p eorum subjecto cum actu existentes incrementum iuscis^^/
felius. ica aut aurihea aget in materiam potestate proximam & F Intensio unde jusdem partes in vetiffimum argentum vel aurum perfi c,<:t ' ,/

^i'cetf . A u R i £ T A fi. G fe N T Ii , . 375$
lt n S: j «PUi sublimatum öc quasi mortuum lateribus väsis adh§- l sib )ls '"^e vtVutti & fluidurh redditum. Modus agendi est,ut e& ?*>r c ^j.' ru, n'is arcenti vivi partibus & Unica calcis argentearvet ^■rtiE , rna l a grna aut mistio, deinde in vas vitfeufh aptum con- V V a |. e 5*v° primum calore , deinde aucto sensim conCoquati- N«, Eutern subinde videbis utrunque mistum induere cb- 111 tan< fcn* argcnte* calcis, Se argenti vivi mistio colore , &; ,ut subalbidum , alite* vero rubrtiiti colorem contraxc-
^ btix ^ Advelem tenuitsirriuw öc inpalpabilem utrumque opus miIlim est, idem argentum vivbm, ex diverfe calciS j'bnj^d’yersum sub finem coctionis induere colorem. Qnod d| uerenti densitate 6c gravitate alterutrius magis mirari.
^•)si 0r ’ Ut ‘ videmus. Calx enim aurea argento vivo concocta;
'tiqui Cc B r avior est Calce alba ejiisdem molis. Mirari aüte desi- or >s abt gravitatis differentia non ab elementis argenti jältrj J. ? et eorundem qualitatibus,sed a serma ejusdem argenti a'^tn '^'utn & proxime proficisci prospiciet.! Hoc ariimadver- Secanda pri.
estatgetttum vivum ex argento arteprolicitum & calci paratio., ^gijj'bistum celerius in aurum coctibne perfici; Quodeniiii S*l&6UUm . lis, j saturitatem accedat, minus resistet calci argenti. ‘x argento de
Hlfc^eunda prasparatio est calcis argenteas vel aure* in salem aur °' fi ^ ine ' n oleum reductio: prolicitut auteri) söla avte,
%. ^°do , q ua ex omnibus corporibus mistis Calcinatis solpt y 5 '“re|e ’ mu m enim fit lixivium , quod filtrofepius purgatum Saits 'ex Mei « e |c eQ. 'eoagulatut. Quod obsidet exhausto aqtieo, humore > irgenua-uei t * aut s a l' s naturam habet, qui sapore deprehenditur, aurea proli. ^revej 1 - c l uore frigido & humido solvitur , quod calbre siccd tsendt ratio,, s^Dti, fle s' ^ c d quemadmodum mista corpora diverlbrum ge- Yj C *tej(ii j^cierum diversis & variis praedita sunt facultatibus,
CSn, {>roliciti sales. Itaque ex argento & auro educti Sates extraiU v kllhtz, , tat «ni habent argentificam & aurificam, sed.qu* Ion- efrcacims ^ eflSfcacior est; quam eorundem iäli. Hac cniin ?<*»»"'**•
», 3 .8ti n ° ne ab impura fiece vindicantur. Est enim terra puris '**“,*■ ... t^ls hi s r ? stuandam igneam devergit & nobilitatur. Et Mes (k| c qtiy la CS nitro purgantur & coagulantur,eo majores vires ^ s,-sibtj Sed ut Jnajor tenuitas eis comparetur, pöst inultas redignnikn
1 0 s coagulationes m oleum sponte per le frigido & hu-
Ii° a gUl a C ° C5£ positi solvuntur. Rursus Calbre sicco leniinte olea jtoj,' tt! r. Et h*c opera identidem repetuntur, dllm calore
oh^sterum coagulari flori possunt, fcd Ut oleum juglandis t ^ida' m Cal ‘do aut siigidu loco exposita non concrelcarit, 1 Pistans. Hscolea permista argento vivo vulgari ipsu Sij,, ar prir nuna leni, deinde ancta octo dierum fpäciüm perfic ^atum vel allium fecundum alterutrius blei flatitraifi.
Rb
Dosiz

;8<s De TriEi. PrUak. , . c}t t
Öösis nöh nisi experimento discitur. Inest autem oleo h^,j <f «Ui emifici ® cö a ^‘ a V ' S Lc facultas. Si enim septem unci* argenti 'i & facul- P l ‘ CS perfecte per siiblimationem purgati uncia: olei a£ ? 01 ( j 3t /
tut.
tur, 8c siepius detruaatur deorsum, quod sursuhi vi ig n,S u.#
St concretum suerit,tandem figetur cum oleö,5c in ut oleum persistet, depositum vero ab igne, ut gelu con tür. Hujusce coagulati uncia una in argentum purum c ipsum in aurum purissimum perficiet. Sed argenti dosis sola etiam experientia praescribi potest. Quo enim e tiorvel negligentiör .fuerit pneparatio, eo plures & P a ^ (jf Signum per- argenti partes mutabit. Signum perfectionis tam olei fcitmnii olei, limati cum oleo fixi erit, si granum alterutrius in lami° a 0 ps s ' candentem pfojectiftn sese subito fuderit, ut cera sine tesque illius internas subierit, & colore argenteo & auf c ° ^ rit.non secus ac oleum papyrum celerrime penetrat.
est medicina secundi ordinis coagulans argentum vivum >
Geber in haec verba libro summae perfectionis cap.z6- ^
vivum, cum fugitivum fit, de facili inflammatione aliq
vrvMijU) vuiu T tun uv iucjii in.ruimrjutiwiiv j .1 qBj» .
cina eget, quae (ubito ante fugam ejus in profundo ill* a " ^jit 1 '
At ilii per minima conjurigatur, & illud infpiflet, &fu a
lud in igne conservet, quousque adveniat illi majoris y e ir
rantia ejus humiditatem consumentis, & convertat
beneficium in folificUm&lunificum verüm, id est, autu^ j .
as a ‘ J'
gentum,secundum illud, ad quod fuerit medicina pr*P as '
alibi sic ait: Ex hoc manifeste relinquitur ex quacunque eina illius eliciatur, ipsam necessario debere esse fuhtiliss^jj/ stantis illi adhaerentis ex natura sua, & facilim* liquefa^* 1 fF tenuissima:, ad modum aquae, & fixae super ignis pugn a ^(/ enim ipsumcoagulabit & in naturam solarem vel lun^^jli^
vertet, iloc sane oleum has omnes habet proprietates
!f ft
4\
gaid det sub * es - Quid enim oleo subtilius & purius ? Quid magis»- , ^ tili m&mu gerito vivo, quam argentum & aurum, praesertim auru riiu. •• liquefactionis facilioris ipso oleo, quod fluxile efti Qfl' (
)<'
.VlIwUIs lCtWlliv/liv tpiU vlW) VjUVU JUtiAUW Lct •’
ris consistentia: hocoleo ? Quid ipio fixius esse potest, c *Jtj(iil'’ gento & auro, qua: omnia ignis vim tolerant, effluxerit- ^ liud edocent Raymundi Lullii scripta, quam olei huj
s, --_
SO alt
gento Sc auro conficiendi rationem, sed alia via.
^ fj]p‘ t
nitri ex omni genere salium,aluminum, calcanti,minoru.
ralium, quin & ex metallis ipsis aquas prolicit, quarum
_ o _ _ i .' ^- r_ i ■. l^nfO 1» .
tna argentum & aurum prius calcinata solvit, hinc lento »
gulas, & crassiorem efficaciorem harum aquarum p art ^ ]
spiritum quinta: essenti® appellat) una cum argento ve ^ ( & uniri ait, Sc in oleuln verti, cui deinde admiscet >epkuP
«A-UUiUdU, (\1U U1CU1II y ci v. >*»**• “vuiuv fiiuiiu*— - » |
genti vivi sublimati perfectissime purgati & repetita suo

Ist“
%
4
?gi f Auri et Arg en t i. ;8r
Xa e< ^ ve reorneharum aquarum spiritus figiaut uniripoßmt . Ml ic Jgent° & auro.seu quod diversag sint materiae, (eu quod me- > £ It e „
'Ks t | : ' tUl '* Piopottipnem exuerint. Idcirco maluimus solo tum&Tmii ^Ptt ürn ar § cntum & aurum in oleum mutare. Quod insciis & i n oleum mu» i ls operosum, scientibus Sc expertis est facilimum. Oleum mi.
V Oc nostro medo paratum, omnis alterius rei aut corporis Sltij Aspecti expers est, Sc verum est aurum potabile, quod Vi, morbi s desperatis remedium est accommodatissimum, si K j |) nt ’ c l u ae de auro potabili referunt,quae affirmare non aufim f^tUr g/* P r °scffionis Sc Chryfopcejae artis limites praetergredi, ter ^ Medicorum judicio relinquenda sunt. Sed velint, no- '8de l" 11 Sc experimento ä nobis probatum est, aurum fala.
Nrtip H 1 * 1 v crtiposTe, quod nusquam posthac in aurum redi- diarum ßlo ^ »iif c lt ’ n 's veltjt tinctura aurifica argento vivo aut argento pb- i$ne in oieunp .. X. •j! a,Ul 'eaque perficiat. vwipojsc.
s ’,teti c i^ rt ' a Sc postrema auri prseparatioCdeprseparationeargan- Tertia pr*pa» quod ilja utriusque vires gerat) longe intensioribus rat '°‘ ie .‘ x ~. f C s P'tit faci, !tatibus sup eriores superat. Hac enim praiparatio- en “°J}“‘
. r tii r tl,S ex auro in sublime ad latera vasis proprii igneo calore
secus ac ex lignis, fuligo. Qui spiritus deinde coctione .
• Cttl primo album , postremo in pulverem rubrum figitur.
di
:N
1 rif; ( , ‘ Vls est verus selaurificus SclapisPbilosophicus seu tinctura anraaut slT aN^e c. ^bjus vis Sc facultas est sola projectione omne cujus-
Saneris argentum vivi-m, omniaque reliqua metalla in ■
^ c CQ a p'%« r e. Tantas autem Sc tam admirabiles vires spiritus ; '‘V^st'btur, quod hac sublimatione aetheream atque igneam '% tz^^bit, 8c omnem impuritatem 8c terrenam fecem exuit, j ''si, 1(r qbamä compedibus exolutus argentum vivum ex merato,, at > diducitque > 8c idem nec nonargentum vivum vul/
N» COr “ v ’~ • - ■ - ■ - ■
!%;
N
iQfjj bqbit, definit, tingit Sc perficit in aurum statim Sc uni? W llto - Que prsstare non potest auri oleum nondum sub-
bbnus.calx auri, nihil autemomnino argentum Sc an«
d -‘<ijtj 5c bra trondura alterata. De methodo St ratione eyehen? jN, nyj 6 Pbitus auri in sublime multi multa scripsere. Nos mo? C^Wntior, facilior, magisque rationi consentaneus est
qb;
>0,
r'vuUUl) 14V.1UU1 ) ll'ldgl9f|UV IdklUk^ bUUlvUvA(lkUa vil>
Cri sententianarrabimus. Misceantur olei aurifici unciae h*® extr *~„
f tr C) cio Ul,c bs argenti vivi perfectiffime longa contritione, ut in l^tti^S-Partes misceantur. Conjice mistam in ampullam vi - <im " d' a de v U ? bbstructam, Sc imbecillum primum ei ignem subjice, v tu bi v IOentum L? subitum duodecim horarum spacio: infrigw Nn, s u a L,f tan ge, Sc conspicies in superiori vasis parte argentum j Ht^jp -"baatum rubrum. Sublimatum enim argentum vivun* '^iqu ! ’ em totius substantiae trahes secum partem spiritus * Cr b sulphur appellant. Quod veluti ftilphur vulgare co-
S Kinn?
; . t ■
",i i|
1 i sil
i %\

colo««» $
lapidit Pbi Ipsophicj,
3S2, De Tripi. Pr-Spar-
ctione&sublimatione tingit argentum vivum 111 coio ,c "' t <j 3 j igc ex utroque fit cinnaberis, sic ex hoc auri fpirittiSclub 11 . gento vivo fit sublimatum rubrum. Quod si non totus )( f ritus conscenderit, miste ei quod subsederit vasis irr>° . gentum vivum sublimatum Sc rursus sublima, Sc h* c f-1 p^i/ repete,dum totum fere oleum in spiritum sursum feratur- re, faeces enim quaedam impura:subsidebunt, quap ut w>^^ jiciendae sunt. Hi auri spiritus,&argenti vini est vera laf |C ^|ii^ Philosophicirnatfcria proxima,quae sola coctione lem spiritualem fixum vertitur iis caloris gradibus psirnus posteriori nostro libello, de recta & vera ratio 11
ner.di lapidis Philosophici, ad quem lectores relegabo. -^id jp.s XI. Superestpaucis perstringere deaccretionecalcis
necaUit, dei V el aureae, olciargentifici vel aurifici vel lapidis aurific 1, ( jt ^ Cum primum igitur calx argenti vel auri in se se rnuk^ geqtuin vivum e? metallis imperfecte mixtis ediicttu"^,^ gentum vivum peifcctistinst prius purgatum Sc iubhn#*.^^ Mnhoda* iuscakinanda est, eiq, admiscendum novum argentum' ^mar.iatw- mistis metallis prolicitum, aut sublimatum
• ' coctione prioribus caloris gradibus observata figenda.
mili ratione lublnnatum argentum vivum fixum cum 9 1 ti vel auri augetur quantitate , li calcitretur & in oleum j atque rursus novum sublimatum admisceatur,& coctso^^. | Stc Sc de iccretione lapidisPhilosophici in sola quatitita^j dum est, non secus ac grana frumenti fata augentur & ^ !
tut in infinitum. Nec mirari quemquam oportet, si ean® ^
teriam eile dixerimus accretionis calcis argentea:&aur e *j(j(T Sc olei & lapidis Philosophici, scilicet argentum vivum — ribus imperfectis eductum aut vulgare sublimatum. nim diversarum specierum seminibus in terra jactis un'?l!\,jes', mentum quo crescunt & propagantur, & unaquaeque minis attrahit in seque mutat alimentum. Sic&atim c P ^ ,
' ^vumprxbct- vertuntur in corpora diversarum specierum animalius rätum hic ve. depascuntur. Sic argentum vivum praeparatum,est vcso^, jjp^ j ht tthmentu- tum tam calci argentea? vel aureae . quam utrique oleQ jjiti^ ’■ ’ ’ Philosophico. Etstui accrescit, illius naturam Sc fimi ^> 1 ’.,
formam induit, tametsi vegetabilium & ammaluurtru 3 eorum corruptionem & generationem mutentur: at£ e |ein vivum per rnistionem, ■ • «lf^ J,
Sed non sola quantitate sapidis nostri Phijosopb |Cl crescit, verum etiam eadem viribus Sc facultatibus fi«« ,u . {qW 1
ln/<om pAtSnc vi«t</iie tn Äs P
hAu^nenta*
tipnis vis.
lapisPhilosophicus jam in lucem editus rursus in quod rursus addito sublimato novo argento vivo vi° fipitiign? evehatur in ipiritum, qui rursus prioribu? ^

)>
Ifl* 1
t
A
/
*•*
t 1 ',
A
tl> r ‘:
(js{‘l
A
'A
A
t o }l .
■jtf
of!‘
,i>y
A
A
4
4
,|/
/
ii
4
*
>1
'f
tyli
‘»Ssi
Auri et Argenti.
;8z
' r tSw % atur - 5t quo pluries iterabitur opus, eo plus in- CauttU i, H 5 (i 0 ! m °^ s &virium ei accedet. In hoc ordine solutionis lub- Is & fixionis compleri ait Geber arcanum.quod est super
scientiarum totius mundi, & thesaurum esse in*
n llem ' ■
^ a n>b ^ UQc l ue reliquum est .scilicet ut evidentistimis demon- Mutatunem 1\ . Us probemus, mutationem irgend vivi tam vulgaris, agenti vini Ni t J l,s stuod metallis est insitum , sie. i persolam mistionem ^ tm pttftSe ^diip. 5 P ct nlias mutationes, ex paulo uberius de eadem mistio- ” > ’!! >r mme ~ N adVers C| ^ m m ^Peioribus a nobis editis. Multa enim sunt, ßi“AZ%. '* '<1 sukft US 1Etc ^ lc ' p°isunr. Pi nuim enim omnis mutatio est nem fim, nm ' 0| >Up t j “ an tia, & appellatur ortus &'interitus, seu generatione autem per a- ” lo [) r £ , ' 1 ut in qualitate ,quar vocamraireratio.vel inloco.qu^ h** mutatü- J 1|| tai : j n: ' ot:us est, non autem mutatio. Igitur sub aliqua harum '■ k rep 11111 *Pecie saltem trium priorum mutatio fiet argenti vi- m
^otun, metallorum in argentum vel aurum , non au- Mutantia ''*^Uh' i "' 0tlem ' praeterea cum dixerimus, aurum in calcem ^ Ma i ltau _
^ Wi ^ rur susfusi° n e in aurum redn e posse, huiusce mutatio- Metus nen ^»ti C ' S ' l ‘ t slteratio. Quod'autem augeatur calx illa additione tnpriemut*- '^i^p^ieritaccretio. Deinde cum vertetur aurum in calcem, “<’■
1 r ° > m oleum . oleum in spiritum, rursus spiritus sii ^Dt.. 1 u® omne* mutationes dicentur sub generationis Zc cor- n "' t
‘pti 0 ' ‘1? omnes mutationes — --- -- Cantio.
Pecie contineri. His & similibus,quxobpci postum re- ,U(l, bo ll,s ex Aristotelis & exterorum omnium Phjlosophor« ät ' 1 ^ali' ltate ‘ mistionem este, 6c sub mutationis genere contineri
^ r , 3ni" S Aciebus differre. Quod ut perspicue magis inrelliga- t> ' r( ‘4( Advertendum est ha:c in mistionibus & mistionc conve- L l, ‘'>nt QnCl,rre ' rc *st uaenotl omn ' a ‘ n e*teris mutationibus cbn- * s’|>a t “ " <: s concurrunt. Primum ut qua; miscentur, actu & per .Miflinupn. Nnj S e ta ^nt, ct subsistant priusquam misceantur. Hinc ut com- pritutet. c riit Ur ° tlln bem sit materia. Deinde, m se tangendo 5c cum mi- 1
s r ‘Ss. i a S ant 6c patiantur invicem per qualitates principes con- i Ptrj tcm Ut rn mistione neutrum corrumpatur aut pereat,neq S’^scd Utrusnque alteretur,& agentis & patientis vires ^ ^''"c a obtingantur,Sc ad certum,temperamentum reducantur,, t > crfj c j ar genti & auti forma prosiliat, agentis autem subjectum Vgjt^’Pasientis patiatur. Postremo, ut ex mistis alteratis eoa- fyn n C ° r pus unius form® natura m utrinsque redolens, quod»,
V tCa ‘ ‘ “
lictj Un 'Oneni. Qu® omnia de vera mistione intelligenda sunt, Mißleitn. ^ p a ^m de simplicium coipotum mistione, ex qua mistum ß Hel * 9*4- °^iti ° tltur > videatur dixisse Aristoteles, habere tamen,maxime ln mistione seminls.nostn argcnjifici &z aurifici &; argenti Bl? vivi
*1 4 *"* UUlUa IVI um> o»w M* 1 * v wwiciv $ C|UUU
U. j , a Scntis nec patientis sit subjectum prius, sed tertiü quid- UtY, 1 , c ' rco definit Aristoteles mistionem esse mistiluun altera-

Cemmufiu 0 - in n i um me. tallorum ma,-
nifest^
384 De Trire. Pr as rase
vivi, $c metallorum, qua: jam mista sunt corpora mani ^ Trimum ea omnia per te actu separata sunt, & subsistunt ant ^j<ii rurn mistionem. Commune etiam habent materiarp- Sl,nt ' ownia argentum vivum,sedaliucl alio est perfectius:im° tariis tanturr» formis differre probavimus. Contrariis * ,,JI ^ gnant qualitatibus. Semen enim calidum estöcsiccum> a ff^,lk> vivum & metalla, frigida & humida, si non actu fairem P ot ^ m’' ut de medicamentis dicunt medici. Itaque cum se tangu !lt Icentur, agunt & patiuntur invicem. Tenuitateetiam essentiae sunt contraria : semen tenue est, ut vim, habeat >U partes argenti vivi tzc metallorum, haec vero craffistiroa > llt n£ gt (> qualitate metalli naturam retinear. Praeterea in misti° n f corrumpuntur, nec pereunt, nec fese perimunt, (ed utruff^ttf teratur Post perfectam enim mistion?m tinctura {emi 1115 . ' a & tisici & aurifici conspicitur in argento vivo aut metallis jisec autem mutata permanet argentum vivum, \itant e «emsed definitum & concoctum. Sed & metalla muta^ jii! gentum ve! aurum, metalla permanent nec in mutatis ■ j- c $i^ metalli perit. Porro infringuntur vires & facultates ta 01 a ticf' ieu tincturae agentes, quany argenti vivi & metallorun 1 ? tes & resistentes , sed illud agendo perficit, hoc p ai: ‘ fn ^ t $ scitur. Postremo quod ex hac actione & pastione conf ur ^ t d £l sium corpus,nec est fernen aut argentum vivum>ant rr>ei^^g^ quale ante mistionem: sed tertium quoddam, scilicet yel aurum quod unicam habet formam substantialem a yariam ffilicet araenteam vel auream. Et tertium hoc c° r '■,,£»' " - ' * - - ' ao< 3 ^
Vi
yel aurum quod unicam habet formam substantialem & - „5 Cariam scilicet argenteam vel auream. Et tertium hoc e°ff ^ 1 Inuram utriusq; quodatnmodo redolet. Haec autem off' 1 " 3 , ($ Ceris mutationis speciebus non convenire,sensus demp.nft^J,)/ ?nim generant & corrumpunt, & quae «enerantur & c0>'^
Cur actu quidem per (e subsistere pdflunt ante generativ •
Spateria, sic nec animalium, nec alimentorü, quae in ea ff“ £l) ta cum nute feie tangunt, ignis in lignum & animalia in
gunt,& nihil patiuntur, lignum autem & alimenta P at ! un £ p3$^ Cunvnec resistunt aut peagunt. QuoffSin agentibus ilsi s r t ^r Cjenji aliqua admittamus, ipia solo hoc tempore indut^^t 3g^nt:<pestapte autem repassione ad pristinas vire? redi 3^ ioif anillis agendo in alimenta aliquid repafitur, p.<? :ra£ ec$iqne 'pristinas vires induit. Praeterea quod carrawk rif omnino, Sf ex ente fit non Ens. Quod item generRt^^j« jjj j^ffebat, & ey non Ente fit ens. Lignum cW» q«°» £e (o! u j Sgnis, corrumpitur, & generatur ignis. Et fit.ut dictans c -,ffe' P- Cnpnium accidentium ad materiam primam,nec aliquo W ffSk w cvrruxto, priysqu^
•jlV

Per,
ttur.
Ä II SU s T A S G E T I
;Z5
tyriw' Qs^prpptcr non dicimus lignum milferi iZyi. ^eeiq
'■s 9[ | 1 generatione 5c corruptione vires aut qualitates generatv ^ill^ C ° riurn P eut '5 2c corrupti & geniti utrinque infringuntur: Ititet, f^irtanent.ka: pereunt. N«c ex actione corrumpentis &
. iitj, f, " ‘ <t: Artium utriusque naturam redolens , sed vel corru- *» iq utat ur onipino in gpnerans.ut lignum in ignem & alimen -5 ?tterV ^ US animalis, vel.si vires sint aequales,utrunque perinaitui?
^ipli lu . n ’ generatur,quod ab utriusque natura est alienum,ut iy jlititj, J' lls corporibus cum ex aqua & igne resolvuntur in fu- Vip er Cln eres,sit aer, & in mistis cum ab igne. Haec enim, refo- eUnt »nec pri.opum accidentium quidquam manet. Eadem ^ity est ratio in ea rnutatipnis Ipec>e,qnie dicitur augmetj- !'® J ^l^ Uaccr etio,&in animalibus Sc vegetabilibus etiam nutri- a Ug t( 'tationis specie, quae dicitur mistio, quatenus ejus 'quod ^tt, ß ^ lt nmrit spectatur mutatio,. Corrumpitur enim &quap- eAUtrftit^t
^>>i»,!^^alis generatio dicitur,sed quod augetur aut nutrstur aut
C ,ni
^>Utr idem permanet corpus post accretionem, nutritio-
prjjj '^urinutionem, quodpr.-eexistebat. Discrimen autem % a Asionem 6c mistionem est, quod, qualitate? qua: alterant, a / (e „ rio ^ W| ci dentia jSc nusquam per se seorsim subsistere poflimt, sed dentium. ^tü e ^^vtsis inhärent : idcirco non miscentui;. At quae npi- Vera misti$ a tge n r ^ l ’bstanti* sunt separat«, & seorsim subsistunt, ut semen.
Hf t p!v' CUr n vel aurisicutn& argentum vivum, 8c metalla im- W^ifta. Vera enim mistio est corporum,at temper.amen- 1'Otie qualitatum. Quod autem de argenti & auri accre- m^Wus.cum eorum calx miscetur argentp vivo , ex imp?r- meta sii, s educto, aut ex vulgari paululum a frigiditate ^eintu 31 ^ avi:e vindicato,non eo pertinet, ut de veta accrp- Vira accntit ^tt> . flexerimus,inqua idem corpus permanet post accretio- ftid. f f gq„i prarexistebat, sedqueniam haec calx parum abest ab i ta giii a j. aut i natura, Sc in ipsa quidem igne fusorio rediret, sed „
' a Cal c j a ‘ l d ua t«ius essent, propter humoris quidpiam exhaustura J v i , quae tamenfacile ductilia fierent, injecta argenti
^ tnati pauca quantitate in ipsa liquata. Sed etsi conce- Etiam eaUU. ^ti> ! dationem hanc aliquam esse accretionis speciem, ta- climAr Z cnt °
i .ä. 1 . • vtvoücereUßn
■VJJ -*vni.iy uaiiw viiy ÜVUWUUU13 tUkVIVUlI e»’
^di a ^' S ad mistionem pertinet, tum quod,calx per alteratio- ^^propril^ g?n to l et& ™ quandam habet naturam,vires §c qualitates, ab ar- aecretit fia ,lc Vünik aUro non alteratis,tum quod argentum vivum in mistio- n>isij#,' “ “ac calce non corrumpitur,sed,perficitur, & ex amborum.
^hrtn r . e *“^at quoddam tertium, quod neque calx est, nec ar- ,u<| ttxi Vivum > fcd pulvis qui fusione liquabitur in argentum vel stilis I ^ eiT ' autem pulvis coctione longipri Sc vehemcntiori a ^ 0i iib atn ^ c l uetlu > calx fieri poterit. Quin ex iisdem omnino
>. tiu® de accretione utriusque calcis & olei in
.. ' '

)86 De Tripi. Pr^par. {jt3t »
quantitate vel lapidis philosophici aut falis aurifici in <^ua j fl »
& viribus simul diximus , magis ad mistionem ,quam »ccr ^
nem pertinent. At quae mutatio est argenti vivi Sc re ' : ? U ^eH> metallorum, in argentum vel aurum, per auri oleum aut lap
ji'
philosophicum verius Sc conspicue magis per mistior> et11 # Oleum & la- «tut. Oleum enim & lapis Philosophicus longius ab arg e fi» philifi- »uri natura absunt, quam calx. Quod si mutationis eotu 111 ’^, phicuslongius miscentur, trahenda sit ratio, priusquam milccantimcont 1 #b argenti & dum eft mutationem argenti vel auri in calcem, oleum a 111 ,^
stari natura .—tu -i _ r , - .n\ i.-- em -T/tmO
quam falx.
dem Philosophicum este alterationem tantum. Quemadn’^gf
si argenti vivi Sc reliquorum metallorum mutatio in arge
aurum seorsim St sine mistione sola,cogitatione comprehclso^ sola erit alteratio. Sed post nnstionem perfectam non erit u ^ que sola alteratio, sed diVersorum alteratorum unio misti forma,
His addam qu® admistionis tractatum pertinent, qu# alio loco dicta sunt, scilicet aequalitatem oportere elfe e°^ 0 js qualitas am- riarum qualitatum principium eorum qua; miscentur, te- a 0 > tranaram argentifici aurifici Sc argenti vivi, Sc metallorum impei e ^ t um. Quam squabilitatem non magnitudine molis aut Ff^ri- metiri licet,sed potestatis vi efficienti. Quod dilucidius de-^j stratione explicandum est. Corpora stateris pendere poste est dubium, & quae plus minusve pendent, oculorum ist 'V a jiii' discernere. At qualitates primas,tcilicet calidum, frigidum.
ii<
Quomodo t tHUgatura-
qtialitatum
»nrriißu.
est dubium, & quae plus minusve pendent, oculorum isti 11
.’ui [Ct ,.
dum.St siccum, qu* iisdem corporibus insunt,stateris htm.^i- impostibile. Sed quantae fuerint,sola potestateßc effic't^^js'-
. A 'ot‘ s '
catur. Itaque subjectum corpus tam cauis efficientis,•' . genturh 6c aurum,aut quod ex his alterarum est, quam p ail slll v> ,d est argentum vivum & metalla,trutina perpendere licet, 1 dem vero qualitates nequaquam, Cum autem eadem caecat cientis Sc patientis subjecta miscentur, nö esi neceste ipsa el U5 c0 (' este molis & poderis. Nam & substantis quatuor fimpliciu^^z« porum,id est,elementorum cum misceatur,ut ex iismist 1 "*’ leur.non sunt aequalis ponderis aut molis. 1’lus enim tetre i,, stanti* inest auro,quodex gravitate dignoscitur,quam „jjs
nus aere*, quam harum, minus autem igne® quam reliq u V c( .ri-
Sedtamsimpliciumcorporüquammistibstiü.queru..- kur,qualitates contrarias gradibus squales este oportet, a iii subjecta ad temperametum reducantur,ut puta si calx,ole (t ja
lapis philosophicus uno gradu sint calida,sicca & tenuia > 11 uu'
gradu argentum vivü vulgare,aut metallis insitum, frig ld a j 0 iis> mistum Sc crasitim este oportet. Si illa pluribus gradibus c siccitatis & tenuitatis intensis > validiora sint,pluribus etu> gradibus cotitranatum qualitatum squalibus tam«? P
esus»"
cten*

"ffe est.
.uri et Argenti,
387
t^Ppell' ^ ° C ,c ™P f)arnfnrilrn 11 P n ponderis sed Justitiar so- Temptrgmtp. ’^Rfav* ^* e me ^* c ’» ex fabj-ecti rsmxn patientis m®k Lc quanti- tum »Spende* ^"'in v eHevjpri qualitates ejusdem majores autmjopres Sis exte »sionemon autem inrensione. Ut puta si ai senti vivi INaradIff' fr, g'V’Wtis sit unus, unciarum duarum dup
tuu.w tres , & sis deinceps. Aiiterautem se res ha- 'differenti*.
fa t:
Vi
'"ritibi
lecto rausae efficientis. Ex varia enim ejusdem praspa-
ÜiQli^’^ualitas caloris,siccitatis Sc tenuitatis,etiam in uno unius ,
■'"iiis Ponderis subjecto plus minus vp intendi poterit .idcirco ^ a P'dis philosophici longeplures & intensiores sunt qualitatum agentium ,quam unius unciteolei, & hujus %|,,£, 1!l, ' u $unci2e calcis Ut autem justa (it proportio utiiulque ixjltprepsr- . 1 a S c nti$ & patientis supponatur subjectum agenS, ut «1- ti* agenm & d llS ^ . ! pondere unciam, caloris autcsiccitatis Sc tenuitatis gsa- P M >‘ H ti?~ unciae este tres > patientis vero subjecti ut argenti vivi trit- gradum unum este contrarium qualitatum.Miscenda
' 5a «ncia calcis tribus unciis Argenti vivi. To? enim erunt |>a t j ,s Qualitatum agentium in unica uncia subjecti agentis, quot ci*. in tribus impiis (ubjecti patientis. Quod si unici un- fe nt ‘‘“ifcti agentis centum,vel mille,vel plures ve! pauciores es- ^Ut dus qualitatum agentium,miscenda esset hsc unica uncia
Si c ';^ vel mille vel pluribus vel paucioribus argenti vivi unciis.
^d|f*^ r ®stimanda est aequabilitas qualitatum contrariarum. Ptrjf U ’ u ^ ce proportionis certa, non potest tradi regula: Sola ex- J j( er - tla öc oculorum judicio decerni potest. Neque tamen quod 'nni$ calcem, oleum, aut lapidem Philosophicum intensiv Urn e n ■ US salqris,siccitatis & tenuittatis prtppollere, existiman- tft.Pj 'JPlaä temperamento recestifle. Idenini comparate dictii, 'lentivi vi & metallorii imperfecte mistorum qualitatibus
•N.
»ni»
t^ a tZ>
tatifjj^utur. Alioqui illa absolute Sc simpliciter accepta tenape, tjOjjj. * hint & aequales omnes illorum qualitates & vires: idcir- 1'Onj non diflblvuntur: b*c verö ob intemperiem diflolu- ^ n ttir'«? obnoxia,nisi ad temperamentum argenti vel auri tedu- perficiantur beneficio mistionis illDrum- pto|j c i ‘ Illud quseri potest. An ex imperfecte mistis metallis postsit ^ n '*™***„\
St
Sen' Ca ^> iu.l» oleum, & ex pico spiritus sublimari Se figi ut ex * rt i f ^o ct auro g cr i diximus. Et an eadem,misto argento vivo, y eitlt ar>t P r ‘~
vim ar-
scr c g. 3 "' s imperfecte mistis,postsint ea ast temperamentum redu- gemisied l°6t j P e rficere. Sane illa prolici posse eademarte.qua ex argen- «urißcamT*. f c Jc Ul b>certum est. Sed ad temperamentum imperfecta reduce- k*nt.
5 Ut c e re, e st i m p o sst bi le. Causa est, quod in solo argento & ^ w siis
^, 1Sfcu proprietas argennfiea & aurifica insita est a natura, P n P rie, *> «V s?tuic lola forma proxime proficiscitur. H*f qu* de mistionedis-
^.Paucos aut nemine a-nimadvatissevideftqnibus tamen wf Vim,
ignoraus,

j88 De Ratione ProgionsnbI ^
Meull* alte- ignoratis aut praetermissis, haud facile erit adversariorum 3 rata misceri menta,hanc artem oppugnantia,eluere, Sc operi practicO nl ‘ 1I ',n etTsUa%" : . a & novent «»ecelleerit.velutr caxos incedere. Qu*en>m emit causa" versus artem hanc afferuntur argumenta, similitudine tnU(3 u ^ nürn , qua? conspiciuntur in animalibus & vegetabilibus, nlt ^ tut, quas corrumpuntur,generantur, augentur,uut alterant 33 ^ Argentum vivum,aut imperfecte mista metalla nec corrugantur,nec generantur,nec augentur,sed alterata miscentur tur (ubjecticausis efficientis, K; perficientis Argentific® 3 ut tificce.
DE 11E C fÄlTf~VE R * fi
TIONE PROGIGNENDI LAPI 0 ?
PHILOSOPHICI, SEV SALIS
GHK.TiBici et Auri fi ci.
dilvcida et compendiosa
explicatio.
oMctterU au- tfi & argento
Atis, ut opinor, disputatum est a nobis in partem in Apologia nostra, an Argyropi*' 3 sopoeia esset ars vera,nec ne: praeterea eviden"^^- rationibus confit matum est,materiam argento ■ ^ T f-ncima‘ßve ro proximam, siv’e femen auri, a ut quod seminis argentei semen auri, vicem gerit, esse arg. vivum,tam vulgare,quam quod reli‘] l,1 A c i' efl argentum poribus metallicis inest: quodq, sola egeat perfectione,:! ca 3
fidente & perficiente.in Ärgyropoeia Sc Chiyfopoeia.HanC 3t ' K Causa efficiens (ausam efficientem praecipuam diximus este Argyrogoni^ji e$ argynge. Chrysogoniam,ignem vero externst adjutricem: sed pcffi 11 ^ , lt [i> pia ct Chry. q U j c J em ct e mraq; causa efficiente a nobis est disputatum- Igmcaust 2 Utsm argytogania & chrysogpnia, ut causa efficiens p>'?^ ja- adjuvans ex- praestanti or& nobilior sit materia, quam sit ipsa eadem st- |,pS' terne. format Scperficit, necillam natura perfecerit, sed tantum > 3C pj
Materia i na- tam reliquerit, Artificis manum veluti ministram expect 3t j^i* tura incbeata i\ la inquam, luculentius difierere Se definite, quam vaM° i0 v & impersefta n ostra,apud me constitutum estutstipulatiouiamc fponl^..p- ^cu^mamm tra ^®* ^ub finem ejusdem Apologi*, aliqua ex psrrc
perfurit, ut c ' 3m ' ■ , f 0 sq tiC
perficiatur. Hoc autem eolubentius aggredior, quod videam Pf* \(fl' tyryfigonix labores multos atque infinitos, non sine magnis sumptio ^-Argyrog,. pendere,experiendo qua: pallim & ut plurimum pst investiga- scriptis tradita sunt ab his qui artem hanc profitentur,^ Osteites 'a- ex tantis laboribus nihil aliud auam vcriliram facere.
00»

tztz... , Iapidis P 'h 1 t o 5 o P Hiti M Cfg ■ lu ? 1 me rniseref.eosque ä via aberrantes, in rectam revocarc-W«, &p 4 f* Jf S> g!°^ ,rn este putavi. Ex tantis enim laboribus nullos Sc facilio- ^»sumptae Vtftj^inorurh sumptuum demonlfrabo,quam qui in quaerenda rf ? K,r i>.
S 'daque argyrogonia aut chrysogohia ( quam nunc lapi- „ d°sophorum,aut satem argentifcuto aut aurificum appal- ‘"s b ona fide impensi sunt,aut impendentur. Quocirca,ut ti S P° lo gia diximus,in huiusce salis aurifici investigatione, este- ■
io Car n, bus explosis,Chryfopbeis studiosos omnem operam col- s 'oportet.
fjr c . friistra in ipsius investigandi & perficiendi ratione labo- Cur Upü Pii- hiijj lc *eatnur, propius qusrendum est cur salem aurificum no- l°fiplncni fil $lr t n ' Us >cUr etiarb bac vi aurifica praeditus,argenttan vivum vul- igi^quod metallis inest, in verissimum aurum perficiat. Use P eiiatUT - dijst- ratio & causa. In omni corpore misto, quatenus sola _
rat ‘° habetur, plures & vatie substanti«,artis ministe- m,flup7m7 'tlij^'eiuntur ,qu« generaliter in x duas secantur.scilicet in hu- fulßJtu «s. btt, '^ > 8; siccam, quod ex aqua & terra earum materia potisti- tepreUdun- ftdjy c ° n stet, quamvis ignis & aeris substantiis etiam constent: **r.
üm ’da substantia velutiaqua in vaporem aut exhalationem, Corpmmifii ferente,rarescit,& elevatur: siccavero substantia veluc terra '***'»“* dr ^ ht & g xa e £ Rursus utraque substantia bifariam distri-^“ cän ß at - Qusenimbtimida est, Altera estaquea, aqme qualitates 8iH e i ns,scil icet frigiditatis & bumiditatis: altera aerea seu olea- Humidum «t^ris qualitates referens,scilicet hnmiditatis & caloris: quin jV**!*?«* h Qb^ U<: 'enuitate & crassitie distinguitur: qus enim plus ter- “‘‘“i"»"/-
Aqu e , crassior est, qus minus, tenuior: non enim pura eist
'gnjj P ^stantiaised etiam aliorum elementorum,scilicet aeris,& Kta^-hantia constat. Sicca etiam in puram & tenuem & im- sicci duplex, ^ tw ^ cr affam lecernitur. Pura enim & subtilis falis naturam purum, ut fotior pbtlfiel j partim terras qualitatem, scilicet siccitatem, ßl-'impurunfi ****, scilicet caliditatem referens: Impura vero & crafla ut f* x - | { Hte : tltt bquafum substantiarum fsx,qii«calore igneo cxcel-
v ' t rum mutatur. Has pmr.es substantias vatias reipfa Corpor* hete- ln*- ' Acerni conspicimus e cörporibus debilioris mistibnis, rogenca&dt.
~. '1. ._ ^ 1 ■ ! _ _' L. ^ fiifdQVti in ♦ d**, 0
x eterogeneis constant pastibus, ut lignis, sgerrimc ve- bilieru mistiei ^hik rpori huS tihiformis mistionis.qusque similaribus constant nis f aal ‘ ‘d Quum enim exuruntur, exsudat humor quidam ali- ^Z‘, 7 ru>~:- soi^j^'üs.qui a queus est & tenuis : abolita flamma, in carböne tJ(M H Su t r * 1 'sor partim aquea,partim oleagifibfa substantia, sed utra- 0r: secretis his substantiis,reliquus est cinis, ex quo per - stii -1 * 1 c ^ uc * t ur & pcrcolatUr sal: calore enim agente, aqua % u _. m Epotem abit > & quod m vasiS subsidet terreum .gustu ^ tl ’ S ,ip°*' Urn deprehenditur: Educto autem sale,qui superest e « ct -quiki vitrum liquasur, «alere igneo agente. Hunc
cinerem,'
si
- 1 , )i
ii
-st! si

IserrA mvt- tua.
j 90 Dfi Ratione PnddiGNENd j.
'cirierem,per translationem, terram mortuam & crassm 1 "}^ 0 , lant.quod nullis praedita sitfacultatibus. Reliquas vero sp ,1 J f|)( |i sas.tenliifsimx essentia.', & veluti vivas,quod admirabiles c |t facuitatcs obtineant. At verb irarum omnium efficaciis’ 1 ^ ^ Salii su.ista.n- falis substantia, scii agendi facultate spectemus: estenirii 'Ha mniam naturge.ob calorem prieset bm, ut qui igrie diutii rho St ajsi cacißtvna . proliciatur: feli patiendi potestaterri confideremus, est
rea; riatsirs qda; vi ignis noti superatur: seu tenuitaterir b'^ s3 (l> Sal tenuis eil ti* ejusdem salis intueamur, quod a fatee terrea impura & c . [1 |( substantia, vindicatus sit: idcirco penetrat & subit patres (olidas. H* £ Penetrat par- x,q causa propter quam solo sale aurifico egeamus. Quipp e st ussohdas. Ui illius substantia insita fit vis 8c facultas ignea, quae aig- vlV jj < ji definitam h timiditatem cdercct, Lc temperat, terrea item ^ ^ quae eandem sistit,inspiffat & figit,metallaquoqj reliqUa i»" jp perficittandem vero eadem aureo intrinseco colore fixo lal enim est terra pui issim.i,öc corporum omnium mistorum est ex terreo purissimo,subtiliter misto & Unito,bine app e ’ 5 fl 0'
. haec arsAlchimia: «ASenimGricavocesalcst.&^v^i^L^- quasi finis bujusceartisnonsitalius, quam docere qua v!S tione lal aUrificus fusilis conficiatur: Quod Chrysippus F an ^i assecutus videtur. Experimento autem didicerunt eiud^jjlJ'
' autiiores,magnarii vim sali inessc. Aqua enim atriS qu*
tione ä sale petra; & calchauto arte prolieitur ( qua: nihil 3 *A ij. vivum quam subtilitas eoi undem) argentum vivum concoquit, praci'pttatü. forem subcioceum,calore agente sistit, quem praecipitat 11111 pis Sal aurificus can t ; at non figit perpetuo , quod aqila fixa non sit: stdp ivuns atH f £U la l udster autistcus, quum omnem vim ignis toler«» 1 ’!^ vlv ' nus, imo valentius quam auruni eiderri resistat, perpetua
figit argentum vivum , iit in posterum ab ignis vi tunirXu^k Naturi sal« tarescacncc II! vaporem abeat: nec muum est tantam vio 11 ^ aurifici eststi- sali inesse,quippe quod ab ignava,imbecilla atque hürnida pi fast rituosa & nec non & crassi,terrea atque impura vindicatus, in spi rltl ! ignea. & igneam naturam nobilitatus situ Sc quum in eo dom ^ tffeilw ignis. jg n j S habeat,celerrime penetret,& argenti vivi partes intus }t ej & in impuris metallis effectus ignis producat, qui sunt, P ll 5jct r ei heterogeneas partes excernere,buiriidum interminatum & ad squalitatem reducere, atque iis de causis reliqua R’ijyifl* jh äururti perficere: hin£magnuSapud Medicosufos est . , quoS pröpterea iri tanto simplicium mariorum acerv'° » ,n c qU<
ferrfeduflS diorum compositionibus, iis uti quis noti feit ? Quid? argentum iii ^ acrls initiantur, norunt vi salium ex aere & ferro arte aurum mu- forum argentum purgate,& indefitittum illius humidutn u
Ä , 1M Clivii ««ahi ss ■ e-u-% m M C Alti ni Tfi S?
Präxii.
Sein aurum verissimum perficere ? Conficitur enim
ex auro & argento * cum emendato argento vivo,& e ^ n go< 1 ^

/
ipp'
riiP
fllf
,sil
snt*
tc f '
■jis
sD
it»{
i4 f0 , Lapidis Ptfi eosophiciJ ;§i
liii f,| l ?P‘ lTS ar genti vivi, quae perfluit, & qui tclictusest globus, PrijJ- US ^«Tsocolla abdita, obvolvitur testaceo in vase hinc Sttai-i 11 ‘«»bccillo calore, deinde paulatitti aucto concoquitur* li)bp iC j cri1 Vchemcntiori igne liquatur: quod imo vasis testacei §io,( ci j. t,rc gidum appellant, Lc est mastä quredam solida,qua:re« cft Cct c alenti,examini exposita purgatur,Acquod sii pete st to- ^e c a urmfi : sic argentum mutatur & perficitur in aut um. %]! a ll,n dc hujusce perfectionis causa proficiscitur, quam ä v atC ^' um aeris 5c ferri,quanquam etiam aurum Scargtn- s 9l c - adjuvent: sed nihil xstimandi sunt hi sales, si curti Pansi, ' s ° aurifico comparentur, de cujus yi & facultate plura
ll P°st.
blitis'*' ,'S' tllr falis hujusce aurifici, vel lapidis aurifici, vel lapidis
'.-
, t ■ - ratione aggrediemur. Natura enim sola nisi arte ad- Natur* nisi
tdo c P°tiri nobis denegavit. Equidem ä perito artis,qui coram *'t* juvetur, ^ rct solidius demonstrari, quam rationibus confirmari pof- »«•ptefi !*• Pthe * c tnim ars ex iis est,quae non nisi oculorum Sc exterorum
'testimonio fidem faciunt, quum effectus falis aurifici rc- t| ts [ |jj r,lD ustrantur. Verum cum pauci sint qui artis praeceptio- Vß . rint * pauciores qui eam scriptis vere & aperte tradide- Uc ‘ssinai aut quili qui re ipsa demonstrare velint: aliunde ^oJP^tesaccerlendi sunt,qui non solum artis praeceptiones }’ttc J? 1 * led & de omnibus quae ä plcrisque scriptis tradita sunt, 1| 'ciij l! Ce,n cre&dijudicare demonstrent. Praeceptor est Natura, MtHnvt hujus 3' , 5i), Sv ' s >°perumquc illius contemplatione incumbentes, nus- Mtu t r4tt - *^0« r s t ^ a v ' a aberrabimus,praesertim in investigatione & per- f ttr ’
Pos cit 'alis nostri aurifici: sed ipsa natura manum artificis ex- ^atu U£ c ‘ subministret materiam, ipsa autem agat. Primum t "ati^ °pera incumbemus,’si caulas,ordinem & modum so- Ordn dktr.iis. . Hp| a .'' ? 'n corporum nostrorum procreatione generaliter con- rHm - j** C]ajL 1 * üc,|mus - Deinde in quibus naturain imitari postimus,
Ntq , s Ver o non, dixerimus: hinc qux sint artis partes,postre- l|| >to„. odum 8c modum agendi aperte declaraverimus: liLL
ör dine tractanda proposui.
'"'h natür alibus solis ortus aut interitus corporum natu- De 'fsfo ri - -quij Plerarum mutationum eorundem,paties dicam,quan- rum na,ur “- ^Pq) 0 trn h* c c physicis fontibus haurienda sunt, & quaedam in rmm ' ilH'id S ^" 0stra »rc-UMUS. Id solum repetam Materiam ex qua MaUfu „ ‘soiq ,8c «usam efficientem,a qua fit, potissimum desiderari: eauJi ~ int W^tt* sorniatn ^'P'^ : hanc agere, & formam eiderri in- in rute potisti. p'itij, ’ tan quam sculptorem lapidi,5c sigillum cerae figuram. ««-» Heßdt- ‘S'tut in causarum naturalium cognitione non immota- P' opiks ordinem & niodum agendi natura: contcm- 11 * f sive ciiiru c'pcu irj:hü plutiniutn inserviunt,
Ifitucntes
*4li

0i Öfi k-AfidNE PkÖGiGrsEkbi
fjric b mo- Insuentes igitur acutistime ordinem naturae,quem iimagenii ^tahac räumdivet(itatc,quas procreat, i’idemus primum^^ ttatura. univocis generationibus, ex aliquo corrupto scmehg'g^^ii'
Vnivoca & <*-
^utvaca*
sequivocis autem corpus,quod seminis vicem gerit, postr^*.
trumque perficere: Atque hic est ordo Naturae inviolabili* tse enim pleraque Se perfecta animalia, semen prius
Culum & a- quod deinde perficiunt. Coelum 6c astra compositum
fira ut femen corpus corrumpunt & putrefaciunt: Se ex putrefactione ß
■producant. eitur corpus quoddam humidum.quod est veluti seminarius'
inest proportio quadam coelestis caloris, quo idem ipsiim P
tun sed & metallorum & mineralium , &omnium quae " 1
terra; gignuntur,materia proxima ex corruptione alterius P dentis gignitut,quae postea ä causa efficiente perficitur.
. . . . . (i OP!
Differentia Sunt tamen longe diversae ortiis Si interitus, seu genf r ‘
; ' qjll 1 , .
generationu & corruptionis species.a perfectionis specie,quod maxirn e '
C? corruptio- r* ,1 .-i,,i... ...... .. . .-..mini ol .r
& corruptu- advertendum, quodque totum iiuiiis operis arcanum ° c J’ ms ,.aperfe- T „ __ L. .a_l_ K. .. ‘° C»
itione.
In omni generatione,cui comes est perpetua Se individuelle
ptio, cörpus ex quo femen producitur, non tofum mutaOjf jjJ
men,sed portio purior. Plantae 8 c ahitaalia ex alimentis *.^'
Semtn quid, sua proserunt: semen enim omne excrementum est utile al ^ (l ||f
ti:sic corpus ex cujus corruptione animalia gighuhtur,ni>£ ^ in seminarium animalium mutatur, sed portio quaedam»^ ' £ [l ignis e ligno generatur, tota ligni substantia in ignem o° a tiu 1
tur.scd aerea tantütn pbrtio: aquea auterii substantia eva^ c
Gentratio «f? terrea subsidefjut cinis. Praeterea est generatio substanti a non ente od pOus n0n etat > p,ve a non ente ad ens. In corruptione e ^ *”*'.. misti fit resolutio substantiarum ad primam materiam, '^0^ trimam ma- elementaex quibus mistum concretum erat: at in genet jvV tiriam. fit eorundem secretorum mistso: At quum fernen , aut <r £ |itl cem seminis gerit, per ficitiir, nihil ex quantitate seminis d
( imo plerumque augetur. Ovum enim quum excladim 1 '’ (l i
it*
' 'putamine,nihil relinquit in cortice > sed totum mutatum 1 jjPj jjv
in pullum,semina animalium quunipfcrficiuntur,nihil cO f .fitt
ftantiae deperit,irhb augenthr; Seminis substantia quurn jtiSj tuf,eadem est, quae priijs erat, nec fit mutatio nonEn tlS ^ [ 1 , l l^ in perfeHione If* perfectione nulla fit resolutio aiit secretio substantias^ ^01
quidfat,quid Omnes persistuntsine intertrimento, licet mutentur, utl ?.
•ySTo nim.
ctuuQi ex eo fit pullus: In. summa generatio & corfup cl °
nr
fectid,ad diversos fines diriguntür.
Qbjeftienei.
Scio multos adversus sententiam hatte insurrecturos , 11 b jiJ 1 ! criim semen perfici,sed cotrunapi, Si ex corrupto semi animal. Quiim enim generatur animal, prius non ct3t ’ e ] e br r p suerat prius semen corrumpitur , & jam nori est. Hir> c . c mi#' a ma illa quaestio agitata est, An in semine sit animaca fllS ’ jj lt j t>

Seste . Lapidis Pöi lö sophi cr/ &
0rrtla ,sirneactu,an potestate tantum,& an eadem anima,■ ettl ' n ’ s forma, & alia ejus qui ex eo (emine gignitufiscilicet ^H|' 3n Vero ' n utroque eadim anima aut forma iit, Fernelius Ferntliisen. tu t j 0 ^ ne nsis ille summus philosophus ,Sc medicus, sub peiiona %i S ' ,J ^ v hr!us Brutum disputans, libro priore de abditis rerum \ ; ^.s rationibus 5c argumentis contendit, ih materia oe hr atj quidem formae pr®extitifle,sed ubi ad summam prre- '»s,^ a , eiri venturo fuerit,statirh & rriorhentOforrhamextrinse
T c , Qere sVeluticjuadam inevitabili necestitate. Hanc opinio- F“l- Scnllgeri Scaiiger subtilislimusphilosophus,ambitiosamnimiS s entent ’«' V n - yidendfl5mis - rationibus,atque ex authoritafe Aristo- aut formam canis efle actu in femine canino confir- e ctUr >& seineri caninum fcfle canem imperfectum, perfici ab anima, feil forma canis ,qu® est praecipua canis P ar s veluti causa efficiente.
t| t | ise ( j Cca . n ’ S formarnseuanimam ferüüüm functione non per- Forma quo- , ^ll l (' e / a W°ne per intellectum : sic & in ovo avis formam efle m “ io P er ‘‘- avetn efle imperfectam, nec torrunipi ovmriid-'M ?'?**!’’ . , ° v ‘ s ificümbat.sed pe! fici: sic in caeteris feminibus. Quod J^*”^** Sft/f 1 impugnantibus celeberrimorum virorum sententiis, form ' a mr!/ . P^pri lntCr P°nere licet, existimarerri dicendum, forrtianl actii dttaxJc, kli^vH^o^eriori Considerandam efle. , .
c^Mani ipsam constituit,actus eriitsi forma est, quae in- ^gis.^innperfectadici non potest, quippe quod substantiae 'fonus non recipiant,ut in physicis confirmatur. Polle- a ^us formae actiones & functiones exercet. Cätulüs Formn qm. j| C fit,s e S en erat,canis tamen est actu: at quum Ltate perfectiöri **“*/* inst- n stoti /V/ generabit,sic ih semine formam efle actu priori, po- mme ' tfs 1 ^ fax ! nui / - dicendum erit Sedtumdeitiumquumperfe- jj C iitjp^p fomeri posteriorem adjici neque propreres formam V Ur .QU Cftam)scdsenien compositum. Quod auteth ob- Cir atl tp Uni can ’ s ex femine gignitur, generationem efle, noa cij et ,fi c /tat canis, & femen desinere efle femen, quum antea R S,s lendum est: substantiam canis nön generari,sed ac- e tatiq a ^ um substanti® canis posteriorem quE non sit vera jjfocl ^ ' Actuj enim ille posterior proprietas & accideris est,
. a di C j a dum erat j n femine priusquam canis eflet,sed substan- Po((j t _ °0n potest,quod substanti® accidat,neque per (e subsistere W Cet e r c l Uu * n canis crescit, formam aut materiam canis nost ^ t%*st Cdcan em integrum. Magni profecto momenti h®c 1
,ii,-oriam in proposito negotio falis nostri aurifici,uti
F r - 0 -- 1 --
kS fota, ixaiii.iaiiiei.il en a--
^ ^-nihilominus idem quod in univocis judicandum En in unum omnes consentiunt Si conspirant Animam 4 ' C c rationa-
gemus. Nam tametsi ex numero generationum x-

994 De Ratione Progigne^C* ^
^inimahemi- rationalem hominis antea in semine actu non fuifle <^ r.ti ut « m- creatam,& extrinsecus fostui infupdi, & immortalem e> -J fundatur.
'€rc3t3irii& extrinsecus fcctui infupdi, & inimortaK fl, '-*‘j^is? sententia veriffima est, 6c extra omnem contio verfotfl*
Tret genera,- .
ttonum
net.
'Scalisertres ocnerationutn ordines statuit: unam ^
" C rJ
erdi- i us P arentcs * unt ^^ufa esticientes , (ibique iimiks p 1
rO<
Tefeßionlt
definitio.
Difitnän,
Tinii perfe-
ftunv.
Aliam aequivocam, cujus parens est coelum & astra,n eC 1 ptf lia producunt,&animam rationalem hominis, cujus creator est,quae quum infunditur, caeteris animabus,q ll * fr |;t/ femine, videlicet vegctabili&sensitiva abolitis, unica 1 U P C ^ que ex Theologorum sententia. Hinc perfectio desto 111 1 J*' /ut sit-Ejus quod jam est in rerum natura & actu priori, 3 >fl f riorem actum promotio,u*quum ex semine canino fit sectio autem omnis dicitur aut simpliciter aut comparat*' • c (ft' semen simpliciter dictum,persectum est,comparate vetb 1 stum. Rursus comparata perfectio est, vel (ubstantiarutf ,iij cem,vcl earum ad accidentia,vel accidentium adaccid £l ? t ^V'| simplicibus corporibus, ignis substantia perfectior est ^ßtd 1 _ aeris,quod in igne sit plus actionis: sic &aer aqua,& aq 113 . perfectior., In mixtis corporibus homo est perfectior b rll ^ llS ptf tum vero planta est perfectius, planta inanimis corput 1 ^,/ festior: sed 3c omnis sebstantia accidente perfectior dentia alia aliis perfectiora: Calor frigore perfectior humido phumidufn autem sicco perfectius. Finis aU tC ^ ctionis & seopus alius ectut perfectam agendi facultas 11 ' ras.quae prius illi non inerat,ut animalquum potest,setr 1 ^^^ rat: Alius,ut persecta patiendi facultate potiatur,ut vir p £sI tatis perferendis laboribus potentior est infante :sedIu* £ P ({1 il | |' potentia inanimis corporibus magis proprie convenit, matis: lime enim agendi .potius quam patiendi, lllapatse* 1 “ 1 ‘ quam agendi munerefunguntur,&definiuntur. , ^
Gradus etiam sunt perfectionis: vir enim aetate perst^' t
Cradtu ftrse-
iti.nU, rat ; ac nec infans,nec senio jam confectus: neque taf^.jpr^ perfectionis gradus in forma constituimusinon enim tis per se plus minus ve agit anima viri:sed per actum p°- 0 <^. qui eftproprietas& accides,acutius aut hebetius agit .H* t i r Modtu ftrst. maximeanimadvencnda sunt. Modus vero persecti 011 ' 5 äienis, ä natura seminis,concoctione explicatur t Est enim cof 1 ^,^ ■
Ccncefti&iii
»nu.
thore Aristoteles perfectio änaturali calore, ex oppol' 115 j bus: patibiles autem qualitates sunt subjecta cuique tel ut semen. Flujusce concoctionis tres funtlpecies: it>^
maturatio,quae est humoris in humido semine existe ntl5 u0 , q l ' finiti, ä calore naturali concoctio facta. Epsesis. seu C>
est humoris interminati»qui est in humid© semine,ab “ u
interminatuqu! lore concoctio.
Of
S'

y
»
■f
/
P« i i-osbi hici. .
X *“ s >feu aflatiö , qui est ejusdem humoris interminati a ca- C ° cotlc bctio. Hi omnes concoctiones tam q natura.» fowj.? 11 * fiunt: sed pepansis magis est a natura, reliqui ab arte,
Pllit-, i C a J ,CI *> Metaphorice, seu per translationem,dicuntur: 'qA ^ a .serabit, Aristoteiem 'consulat, libro Meteorblogico -
art ®- Modus autem hic agendi, perficiendi & concoquen- Mckiit ‘cmSr. h>i^ Sr um8c Animalium serhiha,soli naturi cognitus est. Dliiii ‘quendi tittfki seu animae instrumentum calor est naturalis qui ele- 'tli.^jd^harum.pt-opqrtiohe respondet, quem ars imitari n6 pb- •hiftj lr 5^ ahtetii se res habent in irlahirhis oorpOribus,quae solam % . '^atiopeta habent,ut in semine salis nostri aurifici,& rhe- §is 'mciendis.ut inÄpolo^ia dcm'önstraVi'mus,& posthac m»- his ■ ° )uvante,perspicuum.
k*' S on- ta >h'operibus qui solahatiira ex sefe . nullius : deinceps quaerendum est ah 'eorfi omnium ha- 'h,-' rat io,tam in falis nostri aurifici, quam auri procreatio- ,1 * not» ä sola natura fit, sed arte adjutrice eidem fubmihi- Tum in
^ i t ^"k>l 'n quibus naturam ars imitaturi ihquibus ver®
<h at J*his igitur Ars Nathrte ftquifiit vestigia. Sicut Natura sine
l„ tlaai it subjecto nihil agit,sic nec ars. tw n*iuri
enim bpereitam naturi quam attiS, primum Materia ""****"* Hic autebi Materia, aut est rembta, alit est prbximA, kst, aut quod obtinet vicem feminis, seu ejus locum:
^ttr tUln ad pröximü reduci oportet, quod perinde est.aL si N ordine natliri femen prius generandum esse,sic & ars
'His y^riam quamlibet,sed proximam qüaerit, id est,semen tam NtUs C '’^ eu lapidis Philosophici, quarti aUri perficiendi: nec ihr rrt.sed cAusa efficiente Opus est, quae vel formam ma- **4^ cu lpat,idest,semen generet, in quo estforrtia, vel ipsurtl .Perficiat: Sic semine salis aurifici,vel aliti qtisesitb, ars'id- ’ c iatl c^?usam effitienterti naturalem propriam,quae ipsum per- jJ" S natura; est forma, vel orti seminis perfectio, sic & finis ^klx^odus narura; in perficiendo femine est Pepansis,Epsesis &
^odus artis est species Epsesis & Optesis. At in his ArS 'Jift »4hm* Nun ^'hutari nohpbtest: Natura enim aiiruni prbdhctula; *» i. . Prbpriarnih mineris profert,iquae est auri semen .qUod-/' 1 oie,, ristottlisopinione , vapbr mixtus terreo siibtili. Vapos ****%• aliiid snbhenim inter se conscritiUilt de materia )
^04 lc ctuth alit schien non est > he‘c esse pbtest,iit ex eo aurum V at ’sed aliud habet schien ek haturae siriu deprbmpturti„
Sn^neraltohen. deinde ipsum perficit: Ars nCc generare
” Ccre potest,sed juvare ut perficiatur. Natura enim causa ^i^fispiicipua.ars tantitm adjutrix. Naturae ih peificien- * causa cfficiensjex Aristotelis decreto, est frigidum Sc
Ct
fifcsurfc

;y6 De Ratione Progignendi .p siccum. Arns causa efficiens est calbr. Natura nusquam lem aurificum produxit, nec producere potuit, quod igneo c» ^ non utatur. Ars naturam adjuvat i utä cäusa efficiente » at sal aurificuS producatur. ■ (t i'
Natura longo temporis spatio aurum generat iri mineri* > ^ liqua metalla & argentum vivum, qua: sunt auri semen > n3 ^ autquod ex re naturaij ortum habet, scilicet sal aurificus ^ perficit in momento per projectionem, igne adjuvante,q'"^^ turalisest: sed Artis auxilio in conficiendo sale illo auri* 1 pus suit. . „ii'
%ArtU partit Artis igitur partes sunt semeri investigare > tam sali nost r ° ^
gu«. fico, seu lapidi philosophico, quam auro perficiendo P r0 f arf
At utrumque natura: liberalitas nobis ultro obtulit, & ha^p Stmen Iapidi» in manibus, Aurum enim & argentum vivum suum,ut mo^i* & auri ijmd - jiciam.siint semen salis aurifici: & argentum vivum & m cfa .,(j nam. liqua sunt semen auri: At illa salis aurifici & auri femina Natur* Ube* imperfecta reliquit,nec ultra progressa est , sed ars earideif 3 p ( d ratm. vat naturam,ut perficiantur. Nec minori libei ali täte natri^:
Vcltlti prodiga,causam efficientem donavit, quam semina '■ > enim caüfä efficiens est ignis & calorexternus, certa tam c11 sifif portione & determinatis gradibus caloris in progressum administrandus. Jn omnibus enim corporibus minimi 5 ' 4 ^, sola mistione perficiuntur, causa generalis efficiens est *ß rU V e jji* que hic ignis naturalis est, neque longius investigandus, st" Ji' ut semina,etiam in manibus habemus. De natur* igitur 1'"^ { (ii täte , qu* semen & causam efficientem protulit, nobis conquerendum,sed de turpi nostra ignoratione,fi idem feriant Finis perfer ficere ignoraveririius. Sed quemadmodum perfectionis, litonis varius posterioris,qui a sola est natura in semine jam orto, sinis tSl.
est varius,sic in femine nostro falis aurifici, aut semine ciendo,finis est diversus. Finis enim seminis iri salem auri" §i, perficiendi est > ut agendi facultatem ei comparemus, quod est pars ejusdem seminis,est imperfectum,nec agit it > 3 2 i 3 tum vivum aut metalla, nec ea perficit, sed ita demum st 1 ! ^ <£' salem aurificum perfectum erst. Finis autem aj genti liquorum metallorum perficiendorurn in aurum est- ut r potestate potiantur. Ipsa enim fine sale aurifico in aiiruiri ßt ciente,ab igne corrumperentur,& partim in fumum,pa rtlI,1 ,- c jllf , '
w . . fficiS" I
cem abirent. Modus autem in genere,quo hasc semina p e ' C |J' tur,sunt scilicet Epsesis & Optesis, qu* non proprie,sed F eI phoram Sc translationem,ut dixi,appellantur. _ , ^ ;
Humidum enim horum seminum indcfinitumSc intefri>m $
coqcoctione, partim ä calore humido .partim ä calore* 1 j 0 tt'
ficiunr,Sc posteriorem actum sibi arte adjutrice comp 3 "^^,

Ii«
)>'
<P
ga ntem , Lapidij Phiiosophicd )97 i 11 Persi n P us art ' s >" perficiendo semine salis aurifici, quam Ja pr 0 ; c ^ n< J' s metallis aut argento vivo in aurum. Haec enim (b- SoUptojcRi*.
' 0nc ejusdem salis aurifici, statim igne agente in aurum nemct ‘ 1 Uapet l ) ar 03 .* IUrn perficiuntur. Argentum enim vivum metallorum u P ldem 'S™ ^'^llcT'^ impura fex ab eo secernitur, & ejusdem argenti vivi ^ 4 ttte P‘v’ ' tl ifU ^ 0ru m, nee non argenti vivi vulgaris hiimidum interminatu^ “'definitum concoquitur Sc terminatur, & sic transit in
Mp Ct ^ rnen falis nostri aurificijlongiori labore&temporis spatio,
^‘>edi Clatur j' n diget. De modo agendi uberius paulo post Deo % aiJ Ccill:e - dicam, quum praxim integram patefaciam. Sed % i » Urr * fit femen falis nostri aurifici, at non solum, sed pars Va ‘ ur Ei admisceatur argentum vivum i nunc etiam dispu- 1
a V r Wno praecipuam esse seminis partem necesse est, cum ^ ur0 CU r l?ti 0)1 e fimus finem alterum Chryfopoeiae este auri in salem mu- Mmuriusju - '"flt.ai, ' stuod & omnium, qui verius & serio in eadem versati S arur ‘ n e p°~ %c„ m°ritas suadet,ratio confirmat. Solum autem aurum non "•
- 'CJJll-' ■
sol
rr Ut ^fa 1S nostri materiam, vel ex eo constat, quod solum nec 5ttli Saifi'’ nec toagis perfici ulla artepossif.tum vero quod omnis Omnii ortas fall,: b ‘tumido fiimst-eYm-Hinm . & in siccum desinat: utvide-*« humid»
.. -- mvvuiiIjM »nujwrvui i»|iukHiaautqut
' ltx £ Possit, judicaverunt antecessores, 8 c recte quidem, au-
: peri
t:
^ti p^otnidum prius solvi oportere, quod deinde ab agente f Ut PEtficiatur. Nam tametsi auri materia simpliciter ‘ t,tai,1 t' n est imperfecta, comparata materi* ejusdem in j ^atis p b | ut atse,hac enim solutione fit dilatio subtilitatis &te-
"“«antiae, & intentio qualitatum agentium. Itaque au- edurum in fr 1 " in is tllr ? "otidum est pars seminis aurifici, nostri, sed post- naturasiut ^liJam substantiam mutatum est: sed neque >1*C auti P ar ’
tota est feminis materia,ut dixi,sed pars tantum , aUr!r ' ^ l^m "utnidurn mutari,ncc mutatum perfici ppsst, sine al-
-mistione: non secus ac granum frumenti interra j'tete h ' C Sarmen humidum edere, ncc seipsum perficere & pro» ^«tn . r ot cst, sine humoris circumambientis mistione: Humi» hts s^L stuod aurum in humidam substantiam solvit,est altet»
iffattif facialis seminis nostri aurifici ,& utrunque mistum est Susc^Muod sola indiget concoctione,ut perficiatur.Sed ut fttis professores unanimi consentione auri substantium Sti Uat auni solutam,alteram esse seminis partem, inter se con- 1 a fa,qu lta ej£ a dverso, in altera ejusdem seminis parte,quaenam * ailr i solvendi facultatem habeat, maxime inter se dis.
C c 3 crepant.

z->8 De Ratiqmj Progignendi $ &>,vasie thi- crepant. Quidam aquas effe ex mineralibus arte destiU* 1 ' 10 *’^ Ivsophotxm exanimalibus.alii ex vegetabilibus,alii ex iis omnibus mi* 1 '* Uj
*
scitas, professi sunt. Et videntur passim plurima a ®-®X5*' l |[iuS( Lullip scripta nihil aliud dicere,si modo horum authpr so ^- U j 0 |ii s aut potius illi adscribantur, sed illis Si cacreris huius«^ c»p'°^^,
adstipulari minime possunt- Ehimidum enim quod solvit a“‘ ^ ab argenti vivi fluxilis natura corrurapiSc mutari non 0 P ort< jpi/ madefacit,nec alii corpo.tiadhaeret,neque miscetur,nec u 0 ’ ^ figitur tandem vera, unione & fixione, praeterquam auro, ^jjj> cum auro in salem aurificum perficitur. At aquatilia aptes 0 ' ^ %x argenti vivi fluxilis naturam exuerunt,madefaciunt fl 0 jftiif
veta
gunt.ut aqua & oleum,nec adhairent aut miscentur ne,nec ulla arte figuntur cum auro , aut in salem aurificu* 1 . 1 ^ auro perficiuntur, imö in examine secernuntur, exuruntur»‘it infirmum abeunt. Rectiiis igitur |udicarurst,qui arg.vivi l s n ’j V (i' alteram este feminis philosophici partem professi funt,q u0 £ (l )ftl solvitaurum iq arg. vivum,eic^ue unitur,atqu? in salem 3M riP £l / ’Pfx’iMw. d> uva cum eo perficitur: quippe qfiod unius (sint na turee - Ig° c Mfyum, aurum fiifiim, videtur elfe argentum vivum fluxile, hoc ** # sejrie semotum,aprum colliquatum,verum & hi qui argci’*"^ vum alteram seminis partem este afferunt» Scauri solvendi 'K jjif tem habere,& cum eo uniri pronuntiant, etiam inter se d>>' Videntur,quodnam sit illud argentum vivum,an vulgare»* 0 M ex metallis arte piolicitum,& a quo potilTitm;m,St an exp* 0 ^ an ex stanno,an ex bisemutho,(stannum glaciale appellant»/^,,1 stibio, a ut reliquorum quopiam. Qui enim argentum gare partem esse seminis nostri negant .frigidiorem efle,propter quam solvendi auri facultatem non habear, a ** f | £ |if» immiditätem'autem nimis indefinitam, volatilem & spU> t0 * propter quam figi cum eo non postit.
Argento autem vivo arte ex paeteris proficito, majori tyrrn digestionem ineste.
Qui autem nullum alium liquorem auro, solvendo ijem.quam argentii vivum afferunt,hac ratione moventur'-*^ y aurum Epsesiseu elixationc solvi oporteat,npn secus ac £*"j jijt' quachxari: arg.autem vivum aquae comparari, quippe ( l u ° rlt it>' moris,qui solutionis sit causa efficiens, multam habeat fyrMewrm terfi.Hac enim de causa a siccis mineralibus per sublim 0 „zp nmfyblimxn- akerarinon oportere: hape opinionem mordicus tuetur f#* ”>f neta - dus Tteviensis, in Epistola ad Thomam de Bononia >
toüibiu, - - - ' '--* — - •
<iMcY,cur,ii. yulgf defe.-
i{?«*,
f
* 7 ' ltf {C
Regis Caroli Octavi missa. Nec desunt etiam aliis doctissimorum philosophorum, verirrn in discutiendis hisce Si pugnantibus inter, se opinionibus, diutius imw 10 ' ^c>' CQufiiiupn. tzN omnia unjus generis. & fpccjei

, s ,ß
IU'“*
«A
U>'e ' i£l"
t?
0
$
-^k
A
v<«
n i '
ill(
/
"i
/
/
,p6
i-.'
>
V>'
F
Jf'
ll»
: (S
ß»
o».
;i'
$
"rikv,
Tol,
t Jk pi dis Philosophici.
399
arter se discrepantia. Sed ur. 'erro demonstretur qui*
< % C r" ,Ven ^° auro liquor cfficacio; erit, inspectandae suntcaulae- auri;contrariaeenimsoluncinis cjusdem umtcaul®;
^irtj Cx -Aristötelis doctiu.a didicimus. Concretionis causam CencrttianU ,<!ri str' - % c 't3ttm terrae, quae Hutnidb »urijnest^ipliimquc ""»«q/L. tqtij f ^^P^ttinvverb frigus Sc liccum externum.quse vapores,
§iiii t • p P r °xima metallorum materia ; iittra laxa densant & co- »tiu, tr §ohumidum internum, &-humidum Sccalidiim txrer-
tftcctrices erunt solutionis auriin humidäm substan- Soltttimiina- *fle c ” umidum autem hoc externum ejusdem natura; oportet ricaufa. lUt j. "Umido auri,quale est humidum argenti vivi,ut utrum- er it fvio- n . tltat<: superans,siccum auri solvere possit, At-quo minus [''!v ct bl “ a! qualitatis, humidum hoc argenti vivi, eo promptius '^t>tnh ,rUm ' Idcirco improbare nolim opinionem eorum,qui fst>lic °’ danno.bjicmutho, aur stibio solent ar gentum vivum *0 rn a r . e ’ m 'nus enim argento vivo vulgari frigidum est.&pau- .
^‘S e dum ac definitum est: Et audio multos jis uti ad fttf . 5?» auri,& ex utroque mixto, tanquam verosemine opus v ttl;i3 e ' fitd nec improbandus sum, si dixero argentum vivum &■ a ' teram este seminis partem, si modo portiunculae auri i latior Vcr & unitum piius ruerit, tunc enim appellatur,pertrans-
^’Sfgentum vivum animatum, non quod animam ha- -^Arg. vhtum. 9 ni n ’ a j - Cn >m inanimum, sed quod veluti anima calidum reddit. animatum. ttrn, ’ quamdiu est in corpore, sic aurum argenti vivi frigidita- t>>n, pj temperat, quum eidem vere mistum est. Lapidis e- Salawficm l ^ °' 0 phici,seu falis aurifici(qui nihil aliud"est quam aurum quid.
Senf; . s .8 1Sa uro,naturali decoctum} minima portio infinitas ar- §tnt 0 *. Vl 'P arf es nimia a frigiditate vindicat,& temperat. Huic ar- ^Hi SjI ^ Vo änimatoinsistendüm potius est, quam ei quod ex me- bsq llc i^ptolicitur: hoc enimnon nisi magno artis ingenio, rouL 3r g» ritl ''} >or 'bus& sumptibus ä metallis educitur. Atingentenj;
Alteri VlVl vu lgaris copiam habemus, & facile.purgari Sc auro ^tn s j ’ ei q u e uniri potest,ut mox dicam. Igitur ut qusestioni huic a tt(. p Pluatur -. Argentum vivum e plumbo vel,stanno, vel stibio ''''ftc ltum > vel vulgare praeparatum & animatum, (liceat tUi v/p P°sthac vocabulis artis uti, ut omnia significantius dicao- Ve ri) a ‘ttra pars feminis falis nostri aurifici & utrumque mistum filtern pars q^e ( ^men ejusdtm,scd imperfectum. Superest ut utrius- aurisiti [tmt- imperfecti perficiendi methodum seu p taxim diluci- -
^üjp s CQm pendiosc explicemus,qu* huic arti est propria,& quam htn p Cc E pistola. titulus prs- se fert. Verum utrumque semen seor- ftü^ P Piandum est,& hinc miscendum,priusquam utrumq; m(- <iti 0 ^ crhc >enti caus*.scilicet calori externo, subjiciatur, Prtepa- * c iest dispositio & habilitas quredam ad suscipiendos per- C c 4 sectionis

4 oo De Ratione Progignendi sectionis gradus,sive utriuique formae interitum, ut he ter °^ ( j3' secernantur, & purgetur utrunque semen: non secus af P £ jjgc ( * gricolae/ejninq in terram injecturi, ea prius purgare & jplent.
PorroliLEcsemina hujusce artis ancecefloresbarbarov ^ loappellqruntÄe/vifjUtinApologia jam dixi. Aurum rnaseulinum,calidius & siccius, argentum vivum, ut fo 151 frigidius & humidum magis. Ijlud ut sulphur, hoc eodem p, ne appellarunt, ex quorum complexu perficitur lapis p
cus.leu sal noster aurificus. Primum de seminis fcemi 11 '^^ paratione,deque ejusdem animatione dicam: necvereu .j(i' tam seria,paululum ä Latino usu loquendi recedere,ut o> 5 gnificantiiis ac facilius comprehendantur.
Praxis »serandi.
Purga argentum vivum vulgate,terendo in rnortavm tmtis, ’ & aceto distillato.dum in minimas partes dividatur ,.,h' n ^ U (t<f
Purgationem & ablutionem toties repete,dum cyaneum ^ (>' lestinum colorem contraxerit, quod perfecta: purgatiP nlS fäf gnum. Animatur autem hac methodo hoc argentum malagma expuriflimo auro,in tenuissima fragmenta sci"?' JÄ gento vivo purgato,ut solent efficere vasorum inaurato® ex una uncia auri 8? duodecim argenti vivi. Tere thun“ 1 atfl * sagma in mortario, superfusa pauca aceti distillati quantilla ablue,idque reitera toties,dum colore etiam cyaneo & c® ^0 malagma insignitum conspexeris: hinc crassiori & densio^fi^d malagma obvolutum exprime-ut totum transmeet, qu°“ jyfl non pet-colaturn supersit, ad.de ei argenti vivipurgati f eict fyl' partem,& iterum t?re atque ablue & exprime,ac identidc®^ ^ te,dum totum effluxerit per lintei meatus. Hoc autem #>,• ^ giqum in mjnutiffimas partes dividatur. Nondum tarnep’ 1 ^* minutissimas partes divisum erit, ut per cotii verveci« 11 transpirarepoffit.ut transmeat argentum vivum, strictiP 1 ^!) 11 sunt: Et tamennecesse est ut tandem totum malagm* gt' expreifione perfluat,5c aurum argento vivo vere niatur. Cüm ergo »tum malagma,« x duodecim arge« 1 * 1 pluribus unciis Se unica auri compositum fuerit,&linteo P ^ ps s ' turn, include vase vitreo, figuram ovi habente,cujus * ettl tem malagma occupet, reliqua:partes vitri sint vacutp’ obturetur vasculum.Langvido dein atque imbecillos {ore coqu? Sc dissolve in fornace apta per quadragin ta ’ qit* quos nigredinem in superficie reperies superem« n 5 nte Ap £(1 signum est perfectas diflolutionis auri in argentum V * VU q} u x esir VS?,S? mzlsgMA corie obvolutum exprime, Se si totum ^
P
Animati»
■Mersura.
(»usit m*U- xmatmk.
Ctmpeßtiß.
Ulk,

'iti'
cd-
betit . Lapidi? Philosqph ici. 401
5 iin c j^ l ^ em ' fin minus, pende stateris quod effluxum nbn est, Sc ut puto, pendeat, adjunge recentis argenti vivi prsepa- •j, ?Ws novem.
^ 3 Wue, & rursus, include urceolo vitreo, 5? vitro obsera- Repetitio fi. ' , i(lc r i 5 Us , C0nco que, ut prius, dum in superficie supereminentem lationis. 5 Ptft 0 n ’B re dinc, quod breviori tempore fiet: hinc vitreo vasculo obvolutum nralagma, & expressum percoletur. At- opera identidem repetantur, dum totum malagma per IC< ^t>m CatUS effluxerit: sic aurum in perexiguas partes
psilis Cnt ' ; nondum tamen vere roistum & unitum utrumq, est.
effluxum malagma terendum, abluendum, & per Psiit^- P erc olandum est, ut totum in vaporem facilius feratur.
«q}iarh ltUr >n vas vitreum obtortum, & luto tenaci munitum ad MtUgmttu "v 1 1 ; | ? Sc l u e partem distilla, lento calore primum, deinde au- dr/M«»«.
, em violento atque ignito, ut aurum una cum argento ™>(i| e ” lret > atque in vas recipiens dilabatur in argentum vivum Maximam enim tum materias, tum forma:similitudinS av 0 _ ' ai 'gentum vivum obtinent, & cum irs perexiguas partes, vivum, rarefactum fuerit. ut uniatur quantitati ar- y iv '}> Oecefle est alterum ab altero non distrahi, sed igne a- ^i C >surfumi ‘ ‘
in vaporem ferri: Quod si forsitan quodpiam CmI ‘^ 'Df-j i®o superefiet, eadem opera, qua: superius, repetenda
C Va( is
ststutv, s J st° novo argento vivo , eaque toties dum totum destil- stabj j c | ,er st, nisi forsitan sordes aliquas fubfederint, quae inutiles simt. Hoc est verum innen femininum & anima- ^ts a ] t t:i Pb o rice, quod solvendi auri potestate habet -.Ipfumest JSl Eminis falis nostri aurifici. Hoc est argentum vivum, Semen fimi*
sit m argentum vivum per argentü Viyum vulgare, stc Cult t l L udem argentum vivum auri, est oleum Lc vera tinctvi- ^tzoth.
/A appellavimus in Apologia nostra, quippe quod aurum nimm.
d^ C| stun! ^ llm £ ft quod Antiqui Azoth appellaverunt, scilicet t 'stt r ati 0 V ’ Vual a corpore auri extractum. Educitur autem ea- y'jstir, ? ne qua carnes elixatione in jukulum solvuntur & mu- j,satel P - le ft deniq; cujus beneficio diximus argentum vivu ptti .^UVntius coire cum calce auri, quam aqua aquae misceri.
>s a*'«»» vivum animatum augetur in infinitum , si auro,
"ovo argento vivo admisceatur, ea quam diximus, arte.
«Ur tUr cti3 m Menstruum,8c acetum acerrimum, quod efficit; Menßruunt !'* i'isrl^' n merum spiritum. Semen autem masculinum seu alte- f ? 4 ‘- m Eminis falis nostri aurifici pars , est aurum in calcem . soredactum.quaeparaturhac methodo. Eiatmalagma **
J 0r > uncia, & duodecim argenti vivi praeparati, m fflpe- calxam ' 'lirnl monstratum est, & eadem diligentia linteo cra(Eo-/«iW«,
ststm, donec totum transmeet.
Cc 5
Hinq

4qt De Ratione Progignendi
Hinc exprime io corio, & quod supererit non effluxui* 1 » e[ ^ cf rum cum arg. vivo, cujus figura erit ut globus, nihil enim F c , ||(1 c rii meatus ex auro effluet, sed totum erit in globo. Globu » ^
in vitreum vas injices&distillaiento igne argentum vivum > ^
totum distillaverit: Effracto vase, tere aurum quod subW ct . nutislime cum distillato argento vivo, & rursus distilla, c otltt , a r' nem & distillationem toties reitera, dum aürü inperexig u3 tes redactum sit: quas rursus ter e, 6c per incerniculum s st;,c angufliiTimis foraminibus contextum, cribra, &quod ex cr ,8
non fuerit, rursus tere & ciibra, eademq; opera repete
du>"
✓
Caltinatio hac fyuic arti efl xtceßktia. Steptu ar$if K
excernatur in pulverem tenuissimo, quem vitreo vase lu<° tO include, & caleina moderato igne per triduum, bine ä ' sa , ( ,|-j>> exime, & II pulverem tenuissimum, ut farinae florem cooty^tf recte quidem, sin minus, opus reitera, dum signum hoc < orl tus fueris. Hinc super hoc pulvere infunde aquam vit* ta ardeat, & distilla lento igne, diststlatam aquam rursus * 11 y ^ & rudus distilla,idque septies repete, sic veram calcem al ' r ' bis, ut arg vivo misceatur animato. Cnlcinatio hxc öd** 1"^.^ tenuissimum reductio necessaria est, tum ut facilius argei* 1 ' 1 ^^/ combibar, rum ab eadem coctione in pulverem imp a H’ a *
promptius redigatur. Cum enim hujusce artis scopus in naturam falis mutare, necesse est, qua possumus artedP 1 “'^^
fit»" 1 -
tex misten- iemm.
rcfacere & attenuare. Omnia enim,(inquit Geber) vete^
ad naturam falis app roximant: & quanto tenui ussu erit,
Junctionem cum semine foeminino, tanto facilius & cele 1 ' 11 ’^ vetur in argentum vivum , atque hinc coctione in pulvere* 11 lius etiam, citiusque redigetur. ,j(<
Praeparata haec semina primum misceri oportet matb c .’%f’' & per contiguas partes, deinde post absolutam prsepad* 1 ' ndturaliter & per continuas partes, vera unione: hacc eni* 11 & ordo omnium qua: tandem vere mi Icentur, utpiimu* 11 gant partes, fervatis formis prioribus integris in mist' 0116 inde alterentur, postremo uniantur. Conjunctio haec ■’ß ^ii* 1 *!'
co°f*
QenjttnSbionis
mnthem&uc* tka & prior sic sit : Calcem hanc auri conj icito in vas tcst^ .!>, freyt». '*• ' ' " ‘ '
quo Aurifabri aurum coliiquare solent, & alio vasculo - 5
ne carbones intus decidant,aut quidpiam aliud, & carbqf* 1 ^^
i c '
«o.m' ukviu-uijuwk ijuiujuatu qilUU) IA. V«* - ^ ftjC**
censis obrueundique, dum vasculum fit ignitum 8cveO e $ - i ,-A-- -c -11'
excandescat, ne tamen calx auri liquescat. In aliud
conjice octo uncias argenti vivi animati, & carbonibus cumseptum sit, & tamdiu excoque,dum argentum vivuu* xe occeperit-.ftatim in argentum vivum animatum coni*^ c e [ss auri incandescentem, & baculo agita, & move, dum ra" peris utrumque per exiguas partes permistum & am-stS 3 ^,, 1 ' 1 * 1 ! Hinc conjkq hoc malagma iy vasculum ligneum aqua re ’^r

hi,, Lapidis Philosophici. 4HH
^itas a § ma '^"d tere ^ rursus ablue, & exsicca,ut omnis hu-
rl'tg| 0 jJ Va beseat, deinde exprime obvolutum incorio, qui fuper- kstij,,; semen lalis nostri aurifici fiituri, ex masculino &
^en’>] 0 cum justautriusque proportionede qua ta-
S,V j' ltn * dubitarunt, & de ea diversa; fuerunt sententiae : sed (X a ^ lc * Unsquam aberratur.
1 l, od f ' u,la cn im seminis animati neccfTe est, calx auri retinet,
, Glqb'j Ul,In per corii meatus effluit.
: a qii’ e ; ," l, nc quatuor uncias, plus minus ve pendere conspicies.
‘ Cls aureae unica est uncia, argenti yi.vi animati, tres, vel Ccici iti, nCC tamen A plures tribus unciis argenti vivi anirpät» mi- ^"^^uead quinque, quicquam e stet periculi,semen enim "bitj (j ’ d aretur, sed tardius concresceret Sc coagularemur. Pr*- C .^wina, & justa naturae proportione mista priusquam ] n -' ca us* selb jiciantur, loco proprio includenda sunt: |lst 1,111 Ut S "^cellarius qui perfectionem adjuvet: Semina anima- te rra lr I n ’fi matrice perficiuntur; Ova in cortice, fructus geniti V Ov - Ec extra loca corrumpuntur. Locus igitur seminis no, T ’V "m est vineum, id est, vasculum ad ovi figuram consta- V lti ‘ nhoc collocandus est geminus globus, hac proportione, V seu^ ln> Va stuli vitri partem globus occupet,reliqua:partes sint ^ibns argenti vivi vapores, si qui forte conscenderint, ^"llrup 3 j^r. nedisrumpatur vasculum: Verum vastuli os vitro Se J 1 ' Ur *^ rst, npn secus ac foetus animalium in utero , astm- ^>- 1 , i (1 Utci| sn ovi coi ticedncluduntur, ne quicquam respiret: est * sesti,i)3 ctlt i v >vi animati leinine vapor & spiritus quidam t?9- ut etiamsi expiraverit, oculorum ob-
, 'eti,,;. o '.o vivi animati
s" tl lst, & subtilitatis,
<]stj (j u “ lat , estque altera, cum calore externo,perficiendi caustice Evolaverit, actum est de opere , non secus ac pertuso ovi 1 u,q r ! t pulli, nee cohiberi potest illius fuga & evapo*
, - - so] 0 . all quo ferreo, quantumvis denso, compacto & solido, d ' ail sen i r ° c l l1 °d denlistnnum est, Lc meatibus carat: Existima- i ^ effi' 11 P^rique femen nostrum in salem aurificum perficien- ^ via Sc methodo, qua ex omnitjus corporibus mistis p cof.' 51 ' P 1 oliciunt sales, igne scilicet in varias substantias ea- **> distrahendo,sicut i superius ex lignis, in cinerem ver-
s i^cirr ■ 1Vl ° adduci diximus.
^■Vst«, C ° n variis corporibusaquas.acies proliciunt, quarum vi %-utum. i n liquorem , quem deinde distillatum rursus in (al '^fundunt,deinde calore languido cogunt ,& quod sq- ^ostrum aurificum este opinantur, tu Mist etlam alia corpora agunt, quae omnia varia, inutilia '- a Ubi , asunt > Lc plus opinionis quam veritatis qbtinent, N3- staien produxi», in varias substantias non di-
Pondera.
Lmtf,
V*ßi tUufin 0».
Optra sopita flamm yarsat
& t*i.

Chrysoptsj*
perficiendi
fopfö.gradut,
Simile.
Calor externus.
Veu non movendum in decoctione.
Primusgra*
dus pcrfe&w
404 De Ratione Progignendi ^
strahit, sed perficit, nihilque semini detrahit, sed totum P e ^ J Quod' inanis perspicuum est in ovo, quod semen est pulli, ^ lus imperfectus: Sic naturae opera imitando, ubi primum ^,1 mine falis nostri aurifici constiterit, quodnam Si quale substantias secerni aut dividi non oportet, sed spla conc° ^ perfici, & totum in naturam salis fusilis mutari- Hic e» m Chiysopgpjae ico pus in producenda efficiente causa, q use Av tum vivum $; reliqua metalla imperfecta perficit in aurum > re igneo adjuvante. , ^
. Perficiendi autem salis hujusce nostri aurifici gradus > numero: Dissolutio,Coagulatio, seu incrassatio, fixio p 1 * 0 ' 1 posterior, calcinatio,& inceratio. Dixi gradus este plurt 5 ' ^
CQ enim definiverim,perfectione esse feminis jam 01 1 1 tionem ad posteriorem formae actummon ftatim perfectm 1 fnfc' summatur, ut actus prior, seu forma, quae cum sit prasciP 11 Distantiae pars, gradus non suscipit, sed actus posterior g r ^ pit, ut qualitates. Sic fructus orti ex arbore, priusquam 3 " r <ss ritatem pervenerint, gradus perfectionum suscipiunt. ^ nirq tempore, perfectiores priori, & sic deinceps, dum pr „J‘ mam maturitatem pervenerint. Sic in femine nostro auw fkiendo necessario judicandum est. Cum autem cal° r e * sit causa efficiens perfectionis, $c fex sint ejusdem gradi’ 5 ■ ■. t |it que pripres, quinque etiam caloris gradibus progressum v postremus est reiteratio horum quinque graduum. Sem dum perficitur, loco movendum non'est , necquicq 11311 ’ hendum, ut in operibus sophisticis fieri solet, sed tol> 5 ^ caloris gradibus committendum est.
Cratit Operationum, piffelutio.
Dissolutio igitur primus perfectionis gradus, yst Cah' s ^
! quae est altera (eminis pars, in argentum vivum reducti 0 '^11^
4
Salutimit
Simile.
calore primi gradus, nec non spiritus Se vaporis vi, q°i i ^ {i ' vivo inest , sicut in animalium feminibus in ovis »Sein S r 3 ,.gtl’ ,/ menti fatis fieri conspicimus. Hoc enim caloris gradu m 5 ."jkSs tis globus, qui primum duriusculus erat, emollescit A Et solutione peracta totum videtur in vasculo vitreo vivum crassum & velut putre: signum dissolutionis V eti ct ( 6 ^ nigror, pqtiffimum in superficie eminens: Calor enim humidum nigrorem efficit: dissolutio haec fere quadras cum spatio absolvitur. Est autem eadem dissolutio £ 9 . )llS W dam, seuElixationisspecies: ut enim carnes elixation 6 111 ^
vuntur, calore itnhumido aqueo existente: sic aurum ca feumido, scilicet argento vivo, agente solvitur.

, Svi,
Lapidis Phiiosoph, Ctagulatio .
4 °/
<ftco 3gu , atio sai incraflatio, qu® est seminis in argentü Secunde gta. 'ist CUn ,. ldum soluti inspiflätiö , induratio Sc eJcsiccatio, qua: fit dm p er feiiie.
•5 i8rad,1S>
quae ;
ut causee efficientis Sc vi terrei quod calci au
rinn ’ CU us proprietas est desiccare & cogere,
'loi eniria -...._
"Pcraj.. 1 ? en ‘ rB quum argenttitn vivum huitiidum quantitate Calcis aurea tf - 6c j n c lc ^ m ejusdem calcis aureae j necefle fuit siccum cede- p Tt ‘p r “<*<, r»lufE^ousculam & putrem argenti vivi cOhsistentiam solvi
»t,
{t,
Va cu asv 'l Ul ^ 0 * vapor ille tenuiisimus argenti Vivi inauras, per
N .... '
?id ^I ascÜ iiP artesv elut evanescit, Sc cogi atque infpistän fiu- 'ser a > ecc Ue est, non secus ac oleum diuturno calore ineras- S icc L , Unte tenui spiritu.
Hu , Eitern calcis aureae combibens argenti vivi humidum, » ^ftiid . vat &cogit. Sicexiisdem causis, humore viscoso i CC(J 0 * primum lapides in corporibus animalium perficiUn-
»0,
ierreo, qui humori inest , ut materia»calore vero exter-
rfficiente: sic etiam inspicimus sensim femen solutum 40. Dia fi. Slojp v incrassari,atque in lapidem solidum constringi 9 c cogi lutionk, item Sk-n ^ Etiam quadraginta dierum spatio evenire solet, inte-rim & coagula. £*cc 0 0te m nigrum servabit,& idem intendetur in nigriorem.
* ^li Ql ? COctio Est quaedam optesis, leti assationis species, sicut * * posteriores.
Iju
Ftxto prur.
5L"SSic 0C *"*% "°ttri. quum nondum sit definitum ne- ? 'stidij „ ' nac concoctione, (ed volatile: calore tertu gradus de- nu t, °rc q ^gfndumcst: Idcirco succedit fixio. Est autem fixio, Fixio quid. ?oro, rei ab igne fugientis conveniens ,ad tolerantiam
tt^> siccit siC E^stkntis definitio & evictio vi caloris tertii gradus
qii a j Ste Etiam, quae terreo seminis inest , agente: fixio haec Cixio 40 .dide
0( ^önsej , ra §' nta dierutnspatio peragitur, rumesi,
lt,atut in hac concoctione varii colores, qui tandem 'Otiis o an didum & niveum desinunt, Si albc,do haec verum est ,j Ia ,,^8»um \
>q ‘‘olore ajunt, corpus, spiritum & animam Vere uniri Se ^'lis "dtil aliud est,quam «qualis elementorum Omnium se- S s/° rt ' 0, unio, & perfectio fixa.
y 1 * 1 “ 1 perfectum, argentificum appellatur, quod in ar- projectum, illud sistit, figit Sc perficit in argentum ^ sbs l \ crum brec fixio prior appellatur, quae licet simpli- 0 use accepta perfecta sit, tamen fixioni salis nostri aurifici

Quartus gradus perfetlso- nls.
farti coleres
unde.
240.
ditmm.
Qtiinttu cra-
düs.p'crf, eliio-
gHolil fit fatu natura.
Catrii nutrica wtu medie*
Caleinati»
tf»U.
Calcinatienis
eanfa.
4o6 l)k Ratione Progignendi : „
filici comparata-: indefinita & imperfecta est, nec falis >cu • nomen meretur.
Fidio poßerior. ■ . ctjf
Itaque fixione priore abloiuta, succedit eix ordine rior, quS est humbiis'ihsiti & indefiniti in fiumido scmin'y^y cta& absoluta concoctio atque evictio , lit caloris
c calore femen vai ios colores nnn contrahit - 1
facta. Hoc calore femen varios colores hon contrahit doincitrinum& luteumpriminnmutatur,hincsenlih’
in^J
Ex varia enim humoris concoctione, varii colores emetg 11 jji ubi primum concoctus fuetits ilbedo apparet, qu* vl h/ flavum, & ex jtivo m rubrum tandem mutatur, quod i st cha& ochra quum concoquuntur, perspicuum est. ^ trl nim subtile puristimum , quod eis in lemint concoctub 1 * ^ exustum, est actu candidum, sed potestate rubrum, ftientiori concoctione evadit, & totum suum proprium colore ruheb inficit, & tingit: lernen hoc candidum i 0 ”» temporis Ipa-tio in (olidam istastarh persistit, & tandem c concoctione sensim diruitur, 6c in pulverem tufituM Hic autem quartus gradus concoctionis ducentis & c l lt j.its 1 ^' ta diebus absolvitur , nec de gradu caloris pertimelceh dp quum jam fixum sit semeri post albedinem, sicut ahte eai'" c sectam periculum erat ih caloris gradibus observandi' nondum fixum & unitum estet utrumque lehnen.
Calcinatto. ,
Etsi autem humor hujuste sentinis quatuor his gradm^ ^ ris evictus sit, nbrt tamen omnino, nec ita tit (alis naturas ^ nb obtineat : Est enim falis natura siccissima ä & bmriis expers: sal enim pura est terra. Est etiatn natura salis frigido solvatur, quod calido concreverit: Nisi igitur evictus humor, vere falis naturam noti obtWbit, nec in $cif aqueo solvetur, quod tamen neceflarium est, sal enim rificus, quum sumrhuih sit medicamentum cörporibus n“ in omni liquore solubilis est, quum atgro deglubendus ^ tur. Praeterea pulvis ille quarti gradus coneoctus hab e '^pi quid impuri 6c terrei comistum.quod non est ex fui natU f * Ji c portione falis; qgod ex pulvere rubro dutendurh est- Wj
Eis rubri perfectissima & absoluta concoctio atque a terf®: ■ ratio, fit calcinatione, & quinti ac postremi gradus ca,D enimCalcinatimex definitione Gebri.rei sicca: per ignem satio, per privationem humiditatis partes tonsolidant |S '^ llS jjid dicendum videbatur per concoctionem absolutam hub 1 ^ finiti. Causam autem calcinationis subjicit este ut pU”. efct & perfectius figatur, & facilius solvatur in aquam» 0 £ ctp caleinati genus fixius este % & facilioris solutionis, quaU 1 f al

ti^. LaJ?IOIS i?HltÖSOPKi 4»7
i^ as tl ’Aperientia docet: Quoniam corpus in exiles & in mini- c, lo P a »es attenuatum, facilius vnitcetuicum aqua Itaq; quum cxterno hoc effectum (it, facilius in aquam solvetur. Hac vj ,q ca lcinati.onepulvis isteintumescit in modum fermenti, ob cft 'gneum diuturnum cujus vi iti perexiles partes deductus
btQ terra quasdam impura in imo vasis fubsidet,&reipfaaru-
salij u Verc secernitur,quee abjicienda est: non enim est ex natura Hydern vilem, damnatam , & vituperatam appellant, estq; Tma 4 am „i- t,J at «m(ubstahtiaiumefficaciumveluti fxxinutilis, Scex ge- f(t . t ett ctIa ■ quse calore excellente in vitrum mutatur Scliquatur.
lltcm va le perficienda est haeccalcinatio, octo dierum Vm c*Uina- Veri' ' c v erislimum salem aurificum rubrum habebis, cujus ro t,mK & 'j"*- I ’ 1 m v Ut san ? u ‘«>s adusti, & in omni liquore solvetur: omhia e aem un t m ~ ^Ecalcinata, ut diximus, ad naturam (alis approximativ id- listjjj e proprietatibus fefe concomitati nec este est. Est autem 111 hatura, quod aqueo liquore solvantur.
Jj Certttio.
k , luamvis ita fe habeant,non tamen sal nostrum absolutam Sexm^adm
v 0tl ( - •- - ^ ■ c - a -
ü'fa
4 ••■*1 MO 114 it |1(IV'C WUC)***"----
-a e i ' irn ^at a rri omnino perfectionem consecutum est : Ea est perfectum, ■ nj « 8c celeriter igne liquetur, tanquam cera, sitque tenuis- ,s ’ n< li&s ^ C,ln * infusione, vdut aqua. Alioqui cnimpene- Ni ob . il >be„ndi densiflimas algenti vivi partes, aut metallorum jJiuujj. ,nc bit, ergo in ea projectus, non perficiet. Atqui tafit Ccntimu ni. ' u (il , j la ‘ 1 ^ OBco cti° n e concretus iStalteratus sal noster aurificus, ec ß‘ tM - Nein ylj k‘ ta proprietate caret: eruo ei restituenda est. Mirum Nrjjjj cr i non debet, quod prius dixerim, salem nostrum au- Nra At(? Uov ' s hquorc solvi, hic quoque calore liquari, quod jNdo fi c 1 totd 'S regulas dictum videtur. Quae enim , inquit, DMuM.
Cs - . , COl: onere (eunt, eadem humido frigido solvuntur, ut sa
vtalso c ^°bigido coquuntur, eadem calido solvuntur , ut Stlutie. t ' a 'l l 't’os | ^ cx P t;r ' cntia docet salem communem non solum t>tt '. sflii ° V1 liquore, verum etiam in igne. Si enim sal,ut argen.
llr a
d«e c
N'air i e ,^ acca ‘ n vale liquatus fuerit .conspicies eum solutum, ut
U a m. & in canaliculam projectus, frigore concrescit, ut ]' 0tl tab ' “c Stincaeteris salibus accidit. Quöd si saepius solute l CV j a( l Ua > filtrationc & coagulatione purgentur, ‘tandem ca-
hr,d c ’' U Ce > a, fundentur.
Wiw n l-itione pulveri nostro aurifico fusionem celerrimam I>D ^ i 'tims^ arn ede, quidam existimaverunt: sane humido faleris %>r c ‘ u stone carentem solvi neceste est, at non in aquaeli- jSo pe r fi° n Cllitri st?* noster sola faci lique fusione indiget, ut oni- jjgatu,. hcia tur,scd humido quod illi in centro uniatur,& euni eo N p r ^i ,tl p!nrn a vitrificatione tueatur, Aqueus autem liquor Äre n ° potest, nulla enim arte figeretur cuni iale nolito,
idcirco

4oS De Ratione Progignendi . ^
idcirco & solvendus simul & incerandus. Est enim ceratiop ^ - mus perfectionis gradus quem Geber definit, esse reidut#» ^ fusilis, mollificationem, ac liquefactionem , cujus ' nV |. n l|C f>' causam esse ait, ut quod ex privatione sitsrhumiditatis M f iil ctionem non hahebat in corpus in alteratiönetn, mollifie atC .j,)' Oratu Sophi- flueret: Et vehementer fcrrare atque hallucinari eos, cjni c lj ( iii' stamm. irem ex oleis & aquis liquidis fieri existimant, sed eam cli ‘ bus fieri oportert;
Appellat spiritus argentum vivum, & sane Hanc solutid* 1 . ^ ceratidnem pulveri & sali nostro praestat argenti vivi anim 3 ( j' Methodus cc ^ 10 > 'crijus hsc estmethodus, Denarium seu viginti qU attl I|!
* na püiveris misce cum quartior denariis ärgenti vivi anltI, | ll di tiT fiat malagma, quod vitreo vasi ad figuram ovi conflato in^fi & vitrum obsera, & quatuor prioribus ignis gradibus eo ordine, qvo pulviselabotatus est: Et triginta dierum mnes colores lese prodent, qui novena mensium tempo rC conspicui facti sunt. Idem opus repete saepius, addendo P
ranii.
*
Celorh in ce■ rattene. Septenaria re.
quatuor partes argenti vivi animati.
,54
. Breviori autem temporis (patio opiis iteratlini cöhficit ur ’^ re decurtatis* ' r ‘ cc P r ' m3 - Quod enim jarti sal est, celerius solvitur,
sal nondum est, sed esse potest: sic salem aurificum perscb> ^ seu lapidem philosophorum habebis, fixissimum, susisco 1 ^ rana, tenuissimum utaqrkm, penetrantem, tingente, tran* 111 ^jii* tem,5c perficientem omne argentum Vivum,tam vulgate» 4 quod corporibus metallicis inest, in verissimum aurum. Signum per- Sigrtuni perfectionis falis hoc erit, si illius granum jtiif
feffa tetaiio- argenti ignitam projectum, statlm liquabitur,& partes arZk^ili teriotes subierit, lateque sesc quaqua versum diffuderit, I jH' & colore aureo intus & in superficie infecerit, sine ulla cXp 1 ne in vapörem.
Quod aütem detractis viginti quatuor grartis supererit»
ratione perficies, eademque methodo, ut supra. qii^
Primo autem viginti tantum quatuor grana detrahunt “’ t >
addis 1 " „jiK
unaquaque reiteratione operis augetur quantitas, ada" mistione novi argenti vivi. Etsi plurimum plura ex man 3
viginti quatuor grana decerperentur > sub finem septim*
reis
itt 3 <
tionis major esset moles > quam ut concoctioni se dederet- 'Multiplicatio*
Multiplicatio autcm substantia: neque intendantur’, neque retn 11 ^,
, tamen ipsae per se qualitates,tanquam per instrumentaL 3 .* fl oK
cum qualitates intendi & remitti possint, per has sal acutius aut hebetius agit. Idcirco antecessores nostri ad arte investigarunt salem nostrum ^urificUffi, seu lapidem F ' 0 e< e ' phicü fusilem & quantitate & viribus seu facultate agendi ^jti*

$
S
'piff*
$
\V> .
Hui
‘ u l«s ir
Lapidis Phiiosop.
4°s>
^l^-> mcrcmemi^uplex cstratioseumcthodus. Duplexn>u(.-r
^u Q< j r . a e ft > ut ejusdem falis jam perfecti sumatur uncia, ei que tiptiamdi ar genti vivi animati unciae admisceantur, solvantur &
^a nt ” tUr : «inc quatuor uncia; hujus argenti vivi animati mi» r Unci3E falis nostri perfecti, & quatuor caloris gradibus ^Potti ° tUr ' P°ft er ’ or vero methodus rpagis compendiosa est, t >r oji Cl ^ ncu !am falis nostri perfecti in argentum vivum vulgare itte arp auro, quod philosophicum appellamus, summa
** saljj ntUr ^ vivum prolicito.illiusquc uncia unam, unciae uni- ^Ab' 0 ^' perfecti misce , & quatuor calons gradibusconco- r ^ v ‘stimo temporis spatio omnes colores conspicies,quos s it ^ cm nostrum aurificum primum conspexisti. Inten- Hje^ ^ gradus qualitatis radicitus magis infixae in eadeparte ' *? ac enim reiteratione sal totus redditur igneus,& tenu. aQ- Utilissimae consiftentiae. Ignis autem ct quaeignea fun£
^Us p tr( IQril bus obtinent, & quo tenuiora , eo promptius Sc ccle- ,Cf,v tii etrant ^ Abeunt partes interiores. Ergo quo fiepius rei- ^ S ’ «oplus incrementi,tam quantitatis,quam virium & fa- *'^is v F ostctiori pulveri accedet; Haec agendimethodus a»- e rsibu s bis praescribitur,
491 solvas, facias^ volaresolutum,
^ Q V ^ Uc rem figas , faciam te vivere tutum:
I- njUtl ttad{sjunge, rursus disjunäa njunge,
* duratum , dura liquat um , dicam te beatum,
4rl mcum f 0re dic animam, sed Jpirimextat.
^rfi vivu nh calx corpus dicitur effe.
N» ' nt ^ligitur aurum,solutio illius estqser Mgentum vi-
t "^tria rc> Vel aliud ex metallo in argentum vi vum reducto,
^ Vivu tcir | ev °lat, quum aurum vi ignis distillatur in argen» t 1 ^ tlti '‘^in vas recipiens delabitur. Volatile autem figitur,
1 0tlc °ttic? tU ° r ejusdem partes, parti calcis aureae miscentur, Sc Sltri so , n f Aguntur. Conjuncta autem disjunguntur, quü par- v rtcs fip solvuntur -.junguntur autem iterum, quumsoiutse
N„, »Untur, Arsenicum est anima.id est,aurum m argentum au r ’ ^Vulgare, vel ex caeteris metallis arte proljcitum.Cahe lnca * cem reductum. Nec longfe abest ab iis qui dicunt '§ nest » huic operi sufficere. Azothenim Sc aurum est in ig n m vivum erassmsculum solutum . quodconcoctum Sc fi- *.«&«• calore temperato est lapis noster, seu potius sal aurifi- ( H ÜS ' S ^ fixus. Quin Sc exhis quae diximus, quaecunque ä ve- tan^g^atice scripta sunt, facilequivis intelligere poterit.
*** Vcr b superiorem methodum paucis vefbis compre- ^ f' 0 * D d htndii

4-10 De Ratione Progignenb* ■fc
, hendit Geber, libro fommk pcrfectsoriis capitibus ;o. & operti tj us operis intentionis, inquit ille, iutrirnahxc est, l,t txKjt t«. l a p is j n capitulis notus, Lc ejus additamentum, id est
Icum seu argentum vivum conversum, & (nbtilientur, f<‘
ultimam subtilitatis puritatem deveniant, At ultimi? ut' 1 - ^
■ 1A1 d.M VI IM« X» «M U An ** A todi M A A X —, . 1 iW amaAA*« rA tl Hü** >/d
volatile fixum, & innoc ordine completur arcanum q u °'
UlU
at“
yires lafidih
tiosiisimum, <5c quod stiper omhe hujus mundi scienti^ 1 ^
«tum estthcsaurusincomparabilis. Quanta? autem f> nt 'Jus falis aurifici Vires & facultates, iola experientia de* 11 ,
potest
■alK
Granum enim .pulveris in emendatum & repurgatu®
vivum projicitur quod non in metallum ptimo, ied * n ^pflr flT t
Vertitur, cujus vistamen imminuitur, Lc hujus pulveri* 0 f. pars in aliud argentum vivum projicitur, tötiesq, ex post rC j 9 / vere fit projectio, dum non pulvis,sed metallum confle 11 ®^ 11
stione enim qualitates ignee calide & siccae pulveris nost r fjj /
pugnant cum qualitatibus frigidis & humidis ar.vivi,
Dubium.
ia proportione qualitätum agentium & patientium, arg^^if Viim.tam vulgare, quam metallorum temperaturbc p £s Jf ^ aurü. Forsitan dubitabuntpleriq; quiaudietttprefiterist 0 ^/ tum vivum vulgare, quantumvis animatum, esse altera® (ii? partem: turn quod aegerrime aurum Una cum illo in fo® 1 tur,uniatur & animetur,tum quod humiditatcm imp ctl5 r 0 fi> ,e nitam & interminatam habeat. Postremo etia, si uictu teram feminis partem constituat, uniusqucseitiinisp £t ^^jii^ longissimum tempus protrahetur. Itaque vel ex stanil°>' f ^ bo, vel stibii rcgulo(sic enim quod subsidet.durti purga®^ji^ lant)prolicitum argentum vivum, pra stantius & comp el ’^
magis judicabuntiquorum opinioni parum adversabor, vl subseribaro , praesertim si ex stibii regulo diducatur arg® t , I £i |,i
vum. Maximam enim totilissubstantie similitudinem h" ^jpe^
auro, fed lioc anifttadvertendü erit, ex vario argenti viv^®‘ ^ilr-
mento pn
ioris caloris gradus intendendos aut remittehd®
(K
Snpmanis. Scopus enim est humidum sicco unire,Scutrumq» ^^Jo s
nc firma & solida. Hinc in obscrVatibne uhiiiseujusq;
terni haec est lex,ut sit aequalis Calor, & temperatus, q® ji 'f. trumq, mistü alterarepoisit,at Hon in vaporem rarcfat^.^ffia^
tur argentum vivü vulgare aNimarst misceatur auro, r £ ®^K!
IUI «II ^UlUUll vi V U VUlgdl t (UllliidUt lUlIVCdllU utut ve) -
erit gradus caloris initio operis,est enim magis indefii®^ latile,sincX caeterisargentum vivunrarte proliiitu® .
■ ■ . v - ■ orad» s '
misceatur, paulo intensior adhibendus erit caloris
t wKt
Hujuscemodi enim argentum vivum cum sicera lsi tl5 ’ faci
F
d natura decoctum, majorem virri ignis tolerat, n £C tatl> (:
calore igneo evolat in furnum, uti vulgare. o

Ifflc.
4 n
Lapidis ¥*&s töS/oi>.
ii t( j; putem argentum vivum e plumbo, stanno Screguio sti- iimurMix j(j t J'^ U| ' e'4 via ac 'methodo quä Geber eX sublimatione mar- Saturno e-io.
Jttii IgnisertimeXcelientis vi fertur sursum Väpor qui- ve ’^ rr ^“. 1 ".
y Cx so| US * vasis frigido densatur Lc conci escis: ^JucTiut **
J l*» Sc oleo tartäri maceratus, lotus & tritus, emergit ^tga^^'VümfluMufn , veluti a terrena faece vindicatum«;
P ro iiciendi argenti vivi tnethodum prisci illi Kusus artis fr tts tumjh ömtoes stlen'tio jprieterienmt •, nec usquam scriptis fra- uititu». t 1,8 ad' * ^»ttalrL'quideita. Estenim tOtius artis arcanum, 5c \'o- 0 P°ftertora: nase apVtti'flime ilsos patefecisse, priora au- • hj^sseeertumeft. F /
S^if a *. 'gttur dilucida,'recta, vera, atque compendiosaconfi- V ,c alt •* aurifici, fert lapidis 'philosophici ratio, cujus vis
s . e « > argentum vivum, nec non relicua nie'tallä in autsi ■"nili ^ prrficete. Est etiam verum aurum potabile , quod in Jtürurhvm
N;
ati|
vatur, ic,ut äjun't, ’prkstäntisilmum est & ateom- potabile. ; profligandis morbis desperatis remedium.
(s <ltift' ?tirifico insistendum este poriffimUm, tutius este sem-
i^SaVi.
' >l
n bn pauci deerunt, qui statam sine argento ViVo solvit objeRienen
Oa' i*_ 1 ' r'. iT 1 . ' T — iSL .‘1M /t ut i — A aC, si. . 1 •-
hoc sale auriSco seu lapide PhilosophicO etiam se ali- 'Nii^^iste, & experienriacomprobaste affirmabunt ,ic bre- , l3 W r s'? e ' 1 ' 1 ternpOris spatio : Qmbus ut respondeam,non mfi- Restmfc, i . Md ** qübsdam arte in aquam ScstqUidarn consistentia verti ^ «pedititas quarti aurum ab argento vivo solvitur, qua-
^söl^sorti vi & facultate acerrima aurum in liquorem quen- jAllj^ ‘“so apparet, sed vere solutum nbn est, nec naturä exUit r 7 1 - EöUSque enitU solutiimcbnspicitUr dum liquorem in ■ so» -'"'‘«q»» Vere atiro mistus nbn est, nec unitus. Distsoti leS Netahkutör, n on vere mifcerttur. Itaque liquor illesalsugiriosus k !*) au t j 0t P depulsos,in vaporem 'rarescit & effertur sursum,au- C' ( ''iryr n vasis, 'ut pulvis ful vus aut croceus fixus sublidet,
j t !N addita liquattar, Sc rursus, fine intertrimento irt
^ (jj^i _ A t nrrruntft lrnriim ■ n1e>rV«Vl l* 1 ^ f^rlniriir; ItaV.
}'< .
^ n Jnc Peracta pulvis, aut sal nbster aurificus deinde in auru iVi\t3 P ot est, nisiceitaproportione in reliqiiimetalla, aut pSfi^.vivUm projiciatur. Sal ertitn hic est Vera tinctura 8c o- k' 35 a u ' ‘’sonm.&teriuistimaecstcn'tii. Neq; etiam ierim infi.
Mr ^err ln l'quor'em hunc aqueum solutum Vi aquarum acrid P ö| fe argentum vivum S & argentum in purissimum aU- D« * rurtii
, M At argcnt'ü vivum, qüöd alteram este feminis par. JtjMfajjjffi.
tfttUj. * ,8 <Verc solvit aunirrt, eique Unitur, & cum eo figitur irt cu ^i 'tft^ f^sontenim ejusdem forrnse,sed nort ejusdem tempera- patHite,&an- potilis ejusdem perfectionis. Hac solutione & utrius- tipattt*. liv. Dm A, ..,.1 imc oi,r sol noster aurificuS deiüde in auru

4ii De Ratione Progignendi ^
IUM , cujus effectus causam non tradiderunt, ejus f quod agunt neiciunt ,& errore emendare non p
prajstare oportet,<juamvis orationis nostra: institutum P r
oslunt. q u ° /
•** th 4
di videatur. Sed quemadmodum pila vehementiflim«
revocari non potest, sic calamus eo inclinatus est, quo 3V °fit J ’
..erv i_ •. 1
eile non poffit ,dum omnia,quae liuc pertinent, attigerit - qui haec perlcgent ante aut post obitum nostrum, nostri Causa ferst - erunt. Caüla haec est: Argentum vivum ut perficiatur.
Manu ar‘
coctione eget, est enim ut diximus aurum Imperfectum 01 jjj/ ttiitmi. Calor igneus externus solus concoctionem h anC
non potest, non enim argento vivo miscetur aut qdh* rf * ’
ceste est aliquid eidem adhaerere quo retineatur dum ' iC ^
tur, ne infiugam vi ignis abeat. Rursus aurum, etsi eide* 11 \Jf i
Cefiionit
fit.
reat, ipsum retinereuon potest, tum quod sit consistenU^Jff ris.quam ut ejusdem interiores partes subire poffit, tuidst j \f illius liquefactionem , cum tardior sit, nou retineatur. , t s violentia evanescat: sed etsi argentum vivum ab auro cim. non tamen ab eodem concoqueretur. Concoctionis et> jjjljr säest calor Sc qualitas ignea, atqui auro qualitates ig 11 *
non lunt, quibus indefinitum argenti vivi humid um d 01 *?'
finire & evincere poffit. At quum ab bis liquoribus
m
,tfir
solutum in liquorem existimatur, etsi vere solutum 1,0,1 41»
mistum, tamenlia-cprrestar.epotest, non eademratio 0 ^^
au nii 1 ' j
noster amificus aut lapis philosophicus, qui solus ex kfe j.^;
alterius ope indigus, nisi fortbcalore igneo adjutus, f er
juvatur aurum ,Ctii naturam metallicam non exuerit» , iiliS acribu* , quibus solutum tenuiffima: efficitur conu* ^ hquefactionisfacilima:, ut cera, quamdiu.ci admistifuer |,!l ^|0 ,( i enienhi liquores stadm evolant, nisi vefecmerttiore ig n f < g<ri | *V . tametsi quidam,-ut'Lullius, existimaverint eos perpetn 0 ’ cum auro, quod in animü inducere non potui. Sed e 01 sufficiens cst.qux argentum vivum in ignis pugua reti»®^' 1 dum ad naturam corporis pervenerit. Praeterea hi liq u ° nihil aliud sint quam sales,& naturam falis obtincant.q 03 JF propriis igneis iiumidum argenti vivi concoquunt seori 1
LttUii ofijrio.
niunt & tandem omnino evincunt.
Argentum quoque ut perficiatur, sola purgatione ctione eget. . 3 ß(is (
Atqui hi liquores salsuginosi utrumque praestant: nlls .jjpSi vis salium intego hoc opere: At argentum, quum ffi !t> ,\)Cr diget argenti vivi mrstione.öc unione, vel uti glutine, e«>
cio omnia auri examina subeat & perpetiatur. ,
Quod enim humidum auri sit purum, vi natura concoctum, nulla arte äsuo sicco distrahitur.
ycr' 1 '
|S £ '

rati»
2
c/
E
'k
Sä
, u Lapidis Philosop. 41)
'tpr^f a . Urun i inliquoiem multiplex est, & pastlm apud autho- NcsfecM tan i atqUCCVul § atam rc P trics : sed h * e intercaeteras ^ a „,„ u S Qu a 11S£ “ : Aurum in calcem redigatur. eä via atque ratio- rem redigendi ?'Vj tl)r f los >n praeparatione ejusdem superius diximus. Hinc facilis metha. i* tod ft X ™ £ '‘ 1 >egiaaqna,id est,aqua acri, ex sale petrae &cal- dtu. f '’tionj. 1 c tu deiade sal ammoniacus, optime per subli- i^'ätur 111 de pnratus .infundatur, Sc loco tepi do in eadem regia jVp e ^ hinc distilla aqueum liquorem tenuiorem, distilla- calentem,quam Balneum Mari* vel maris vulgo l/^k„^0>stillationem hanc eandem septies repete,donec vide- ; Vl ^; u Un„„ imo vasis fundo existens, quod oleum calore li^'tir ' d ^positum vero ab igne, loco frigido concrescit Se ^■tivi^o e ut ignmmi. Huic gummiadmisce quatuor partes fa- (h* 1,, Aibti7' ,ac * ’ ' t ' detn optime per sublimationem saepitis repetitio^ 1 ' at ‘ 6c repurgati,& in aquam soluti,deinde languido, at- o '^ 0 iii] CI 0 'o n£ concoque in crastäm consistentiam,postea hu- f^ r a ( Q ° c ° solve, hinc rursus desicca: & identidem haec eadem >1^“* tepete,coagulando & solvendo,dum tandem calore h C °ds^' do non amplius concrescat, sed vcluti oleum crassum h " 3 0r e perpetuo maneat ac persistat. Hujuscc olei accipe Oleimmufiu.
N f j s Uri am, q Uam ml see CU m quatuor uncus argenti vivi > qua t j Sati’ me l>ori ratione optime ab impuritatibus defecati & de- 1°' knfi 111 * Posita in vitreo vase apto, concoque octo dierü fpa- ,%i „ talons gradum augendo, dum tandem quarti ac poti 11 5 vehementiflimum adhibueris, & pulverem rubrü,
vHt>, ii .croceum conspexeris. Quem pulverem exemptum
y§oe fusorio, chrysocolla addita, colliquabis in aurun»
f
4
, i»
a
ito V j' erurn hoc expeditius etiam fiet, si globum ex auro Lc p '-'Scf. p 0 oonfectum, ea quam supra docuimus methodo,olei t.Ni n , rt,llncu la dclinitum una contriveris, & tandem , ut sit- ^Vn*' UldlcaU ' m est.concoxeris. Postremo idem opus hw ar °e C ' c ‘ dstu tiusque perages, si globum ex auro, argento, Q| nt ° v ivo composueris & exprefleris, huicque globo e- , ll 'Ade ll Cl aure > portiunculam admiscueris, mixtam contrive- t )5 Qo’^ 116 , ut saepe jam dictum est. ignium gradibus sensim a i tti Xeris. Vei itm haec auri olea per aquas acres praspa- | magni videantur este momenti, si tamen cum sale ii-
0 B °stro aurifico, aut lapide philolophico comparentur , nihili existimanda sunt«
<B > hiiorum omnium fonti, fit honor , laut gloria tn atomum. Arnen.
T )P<>-
Dd 3

TYPOGRAPHU 5
Q
LECTORI Si
Tsum operis bujmce editione #*» ^
l J 'fit * 1
Lector , amico cuidam meo , rerum ctyW 1, Jt
amatori, emittendam communicafieVl -
lis“
,Ldl"
(io nostro tractatui« & collaudato , sequentes re S !l ' (( sf' canones , ejusdem argumenti, ei adjungendas quos quidem e veteri Manuscripto, [ut inquies' scripsit 6" publicari voluit , ut quibus superiora 0Ü
fiderent , (non enim eß omnibus placendi modus , i <jtt>. hic haberent quod meditationem alacrem ., nonfiw M* & detineret & fi ferte d reclavia aberraret ,, k qua par est,fidelitate, reduceret. Has > quanttd^Ji ves,fiboni consulueris* eundem admajora cottd^Kfiifi 1 posthac , in citabis atque allicies. Yak *
utere acfruere.
CANONES SEU -
GULAE DECEM, P*
Lapide Philosophico-
Quibus nä£ intelleäis, non exiguus artis ad optatumfinem aditus.
Regula Prima. £l
£Api*, qui quaeritur, unus cst, ryxchciys unrca * P ^

D E E, A PI C E P H I t O S O Pi Regula Secunda.
4 is
. j Q c . r * a r ei.».five lapidis uni us, itidem unita nec multiplex est,, Iarc Miusmundi illä potentiaprqpinquainvenitur ,nec illud/ecretum repentur, nec habet suisimilemin
m ^ndo.
Regula Tertia,
'asj ' nst -arceninse plurespnscipue: sed hypostaticas tamen. Ku 0 tri ° rcm &. Superiorem, imo suo diverso respectu, tres,
1 quinque.
Jlla
Regula Quarta.
'Voc f^ S< l UOc lue suo respectu est Omnia, & continet,Omnia, Hi fst^^' Omiiia subiunaiiaiStitKießralio respectu. Nihil est, H^«yle,sivc de Chaoßc. semine mundi, multam habens be-
° n em.
Regula Qutnta.
materia . cst-Materiaprima omnium Metallorum,
ilh
*% s'; ftl i n eralis est, sed Catholica
'"Wumsed siendomm » unde nec animalis, nec vegetabi- c -mineralis est. sed Catholica & universalis, neutiquam.au-
Et est Terrena Aqua, & Aquosa Terra, in Terras *'E(f . rt * commixta,cum qua.se commilcet Spiritus &Quin- Cl)t >5,iive coclestis.instuxus,.
Regula,Scxtai
fc lr *ist >lrria t9 men«xterna cum mineralibusconvenit, 5c cernitur ' stua ie-causa-Naturalis nec Artifieialis efl, siquidem s. 'fsa praeparatur.
RegulaSefittma.
%Hi]!* c,na din o d u m est unicus lapis tk unica materia, sic etiam. Xfj. separatio, quae omnino Naturam imitatur, quantum. ■ ^tsene Naturae operatio artificiis norma esse debet.. Regula OftaSia .'
[Stas erna dm o dum Natura ex illa materia vaporem quendam Nütf ’ C 1 U| v aporin mineris inclusus in purum locum deveniens, Xg ^'nerali sulphurea pura, in metallum purum congelatur Ut j ' 0,1 g° temporis spatio: sic etiam pnaparatio ista dividi- ^lisjl' llas P a «es, quarum prima naturalis suo respectu, Sc arrisi- tof.. "O rnr»«J~ tsti-mnrwJiGrat-iis- antin illa
X?" 0 wodo. In quaspiritus iste mundificatus, aqua illa ver- c “m corpore suo.in quintam Essentiam redacto,con- X i'* ^ fixatur: ut verum sit quod Philosophi dicunt, Totum S.L ^setione & congelatione consistere. Unum tamen opu* & **pandi potest, diverso respectu.
Dd 4 Merula
% ; 7 h'

4 i6.
Regula Nona. ^
Natura tamen adjuvanda est, tum administrando ito, movendo tamen internum, tum administrando ^aof jPhysicorum, aut perfecte in h umido , aut plusquam p eF ‘ c fieco: fermentum totam rnaflam in fui naturam convcf ltn ' Regula Dectma. 0
Et ante fermentationem tamen est Catholica ac Vere, & in omnia sublunäria agit universaliter & Cathol> cC ' fermentationem autem est specifica ad naturam metalli 315 '
____
EP1LOGVS 7 0TlV S
rei hic en.
V Nicusest Iapis, urticartiateria» * ( est prima omnium metallof** jj prasparatio salterti unica , a quis aberraverit, scopum riort Ker. In duas operationes divisa, Solutis scilicet i & congelationem : Et est vere^.,. vcrsalis ante fermentationem, poste^'»

4i7.
^ Prä satio ad Lectorem
Anibus chymicae
vl ls INQVISITORIBVS, GENVIN1S lc ielicetHennetisfiliis>Autoi-falütem& benedictionem ^ Deo precatur.
|j5sp$jj V )n micum perpenderem , candide Leßor,tnul~
1 tos adulterinos libros, falsaque ut vocant Al- •ymiß arum recepta, mpoflorum fi aude &a- varitia compüfita, in quibus ne scintilla quidem Ity atu elucet,inter naturalium-, occultdrumque Artium ' ch. flores versari > quibus & qUamplurimi deceptisunto (j, 1 * tt decipiuntur , nihil me utilius facturum existi- 1 luam fi Talentum d patre Luminum mihi concredi- (j, ' Ctlt n filus & heredibus scientia commune haberem,ut Hty^ eri animadverterent,non solum prioribus fecuhs,ve- H i ettiim hoc nostro,singularem illam DEI benedictionem i^st u t>bicam, quibusdam hominibus non fuiffe denega- ^ ' ftdmen meum certis de caufispublicare non conful- Wt Mum eil , dum non mihi Uudem quaro, sed Philofo- onbas prodessestudeo : Ideo vanath gloria cupi- bic^ 1 rc hnquo illis, qui malunt videri quametTe, Qua * et itatis philosophica indubitata attestatione fcri- tißl Cts comprehensa d Manuali experientia mihi ab Alii^ r c ° nce ffcl,deprompta fiunt,ut ii, qui in hac laudatis- Ct)h 0r c * ent ia,prima & realia posuerunt fundamenta, hac iefcr att °ne pulcherrimarum rerum exercitationem non t e * nt >&fic d scelerata Fumivendulörum turba,cui dul- $Usi ^ ec ipere, tutifint. Ne» funi somnia, ut ignarum vuU stu! °^ tUr ,nec inania otiosorum hominum commenta,ut Hq- tnfipinitcs,qui artem rident. Veritas ett ipsifima °s 0 [ > btca,qaam ut veritatis amator sin veritatis Chy. kpu ltHni intb proclamata subsidium & confirmationem,
11 t *et i a,ut silentio involvere » non debui Hic potui l
Dd f quam-

4-8 Uäfatio
quamvis hisce malignis temporibus (ubi virtus & vlt ft aquiparantur) propterseculi indignitatem , honiim 1 » 1 '^ ingratitudinem &infidslitatem(ne quid de philoft? rum maledictionibus loquar)in publicum prodire ...
■ pere pertimescat. Possem, adducere Chymie & hujus v ‘ r> tis testes, autores,videlicet gravißmos, juxta unait» 11 veneranda Antiquitatis in tot diversis nationibus 10 - ^ sum-. Atxqua experimento, oculari videntur,.proba» ^ non indigem. Viderunt illam fine veste Dianas btps.. lapsis annis ([ciens loquor) multi & suprema &' in C ^ fortis homines :■ Et licet reperiantut quidam. inaMf ert qui aut ex invidia ,aut malitia, aut metu detectio#» ^ post urar uni fu a rum, clamitent au.ro suam, aninß pw ' t trahi, &pomposa ac vana ostentationis delusione A t reddi corpori,nonfine temporis, laborum, ac sumpti X ilura & detrimento: sciant pro certo Ilermetis fil» 1 ^ modi animarum, ut.loquuntur, ßve ab auro.fivemb (i quacunque via vulgari Alcbymistica),extractione# 1 ram effe persuasionem,quod quidem d multis non cre ^. fit! sed tandem per experientiam unicam d? solam V eri , st Magistram, cum damno velificatur. Econtraq# 1 j phtlofopln.ck )hoc fins frm.de & fuco proflare pofiitfi 1 ^ minimum Metallum,five eum lucro xfive fine lucro re> .L ter colore Solis vel Luna (m omnibus Examinibus re ^st. tu permanente) tingat: illum jure affirmare pojsu» h ^ herefoyes natura apertas adulteriora,&altiora. investiganda,& cum Dei benedictione acquirenda präsentes hos Tractatus,mea experientia conscriptos >r. ^
tia filiis offero,ut dum omni cognatione, matufa an 111,1 fit
naturo occultis operationibus inquirendis verfentuld
rerum veritatem, ipfamfi naturam perfriciant,& jiyiA
fiant: In qua. Re sola totiussanciifitnu artuphtl°i 0 f ^
perfeäio canfiftit,modo via Regia, quam, natura trl :°
brn operationibwptafinbit,progrediantur. l4.e° ))S it
dtdm. Lectorem admonitum velim, ut [criptar# Cih ^
Jit!»

j _ ad Lectorem- 4i<?
j, e - e * w*sbomtii cortice,qudm e natura viribus intelligat, dJ/ 4 «»pus - laborem , & sumptumfiuftra expensum l >kh ° ret ' Consuleret Sophorum hanc esse scientiam, non ( ^ r,tormt • Et longe alium esse Philosophorum sensum, f . m ut eum percipiant,yelTbrasones gloriosi,vel Liter a-, t^.sfwesiaut contra conscientiam vitiofi ( qui dum Vtr- r 0r ,Hs et hergere nonposjunt,sceleribus & honestorum vi- Ves 1 * 1 id moliuntur )velimperiticircumfora-
i,sß Ul s itu dealbationibus & Rubefalliombus, cum indi-, ^^laudatißma scientia Chymica diffamatione, u- snn‘ m s e>£ mun d !itn deceperunt. Hujus farina Homines. ct! ß‘»ia dia scientia nnnquam in penetralia sua intro-. et ' PtFJ enim donum est, Siquidem ad e ani, non nist ke / inteUeäum illuminantis gratia , per patientem & ‘Stofam humilitatem ptrvenmpoßit, aut per ocularem qjji P?aceptoris demonstrationem : quapropter d DEO e nr° s yieritq afferetis suis procul abigit. Quodreliquum fiud t0S ar ^ u r0 £° » ut nmm ^ ene d e ipfi s merendi (f lH m,animo grato accipiant, & aim Occultum se- ^ta* ^ ANIF£STUI ^* 4f( ?' /< ’ E)ei nutu,constanti labore in i n ^ tllm portum philosophicum appulerint, philosophico, fro *- 0K}J3es indignos ab hac arte excludant,amoris^ erga egenum in timore DEhpostpostta vana ostenta r r^ etn °res, Optimo ter Maximoprospeciali hoc mune- gs' n . e *^ H s u » tn tacito & pie gaudenti sinu, ffmpiternM Uu di,nis studes decantent.
SIMPLICITAS VERITATIS

EPIGRAMMA ,
In
VERE AUREOS DE LAPlP 6
PHILOSOPHORUM TRACTA'
tus Anonymi Leschi.
Vnt multi lapidis nostri queis fabrica sordet ;
O Hi sordent mento,riiaxiln Lefcbe , tibi.
Maxime Lefcbe placet tibi triga : Deus,Natura, Af s ' Triga tibi hac placeat,maxime Lefcbe,diu.
Perge mari uxorem conjungere,solvere junctos Perge. Deus foveat coepta fecunda diu i Perge malos chpnicos convellere, perge docere:
Vt ne dilapident omnia pro lapide.
Johan-Henricns Aistedius, Vtofc ^ 0
Philosophus E Francofurti ad Anno i6n. feriis Paschalibus.
DVODECIM TRACTATVS
DE LAPIDE PHILOSOPHORUM:
Autbore me,qui
Divi Leschi Genus Amcn
TRACTATUS I.
De Natura,quidnam eafit,& quales ejus debeant ejfe Scriitatdres.
U L t i sapientes, docti (limique viri,ante c0 ^( c r'v secula,imo Hermete teste,ante diluvium, muRa ^ pserunt de conficiendo lapide Philosophorum»
&
,vix jam aliquis verum existimaret e:
rttur credibilia nobis,vix jam aliquis verum existimaret e

’b Impossibilitate Naturj. 4«
A M ’ quia superioribus seculis non tot inventores rerum suetu^' ^ ec etiam antecessores nostri,aliud quicquam considerari in'/- raeter uatnram ipsam,& natura; possibilitatem: Et quamvis qij-g lm pi' c < tantum naturae via manserint,ea tamen invenerunt, H°° 8 nunc in tot rebus versantes,vix nostris ingeniis potuisic-
'UR,
dr^^ginari: hoc fit,quia nobis natura, Sc generatio rerum in «d t ^ arn vilis simplexque videtur: Et ideo ingenia nostra, non H. co gnitas,sed ad talia,quae non, vel vix fien possint intendi- subtii quapropter ita etiam npbis succedit,facilius excogitare res ’Stquas ipsi Philosophi nescirent, imaginari possumus, i)i rc . ad verum naturae curium,& Bhilolophorum senium perve- ^t-alj ’’ c uatura hominum comparata est,ut ea quae scit,negli- tiif’ 'asemper quaerat, multo magis ingenia humana, quibus na- 'janj „ j^uifaest: Exempli gratia,videsquemlibet Artificem, cufti ^t^^niam artificii lui perfectionem pervenerit,alia quanit, Ptf a abutitu r> autplane definit: Ita etiam generosa natura, sem- t(([ a p t)U se]Ue in ipsum Iliadum,h. e. Terminum ultimum,postea ftr c ’ ^ ar u indita est natura: promisso quaedam ab initio, ut pl Sn Ursui H integrum posst ad meliora venire, Sc requiem habere a, U,ad quam omni conatu tendit, & gaudet suo fine,non ^irt, ^rmica senio, cui inscnectut« natura creat alas: ita nise j>l?? ^ nostra ingenia, eousque progressa sunt,praesertim in Ar- Pc tV( ! l o ^°phica, seu Lapidis praxi, ut jam fete inipfum siiadum >»Ve^^^>nus. Nam ars Chymiae ejusmodi subtilitates nunc Hil 0 p llt vix majores possint repetiti,Sc eatenus differt ä veterum ^' a ,o 0 ,P ho >'nm Arte, prout Faber Horologiorum, a simplici l ' c üt Cr J errar ‘ 0 > Lc licet ambo tractent ferrum , nihilominus Sftri. alterius labores , quamvis ambo sint in sua arte Ma- %til; s ^"odic revivisceret ipse Philosophorum Pater Hermes,Se {Hp 'ngenii Geber,cum profundissimo Raymundo Luliio, ‘ 1 ib er _ 1 'nlosophis.sedpotius proDrseipulis a nostris Chymistis Uti,
^^ntUf.
l °nes,
Nescirent tot hodie usitatas distillationes.tot circu-
^'snt calcinationes, Sc tot alia innumerabilia Artistarumo- illorum (criptis hujus scculi homines invenerunt Se ipQjb 3ru nt> Unicum tantum nobis deest,ut id sciamus,xjuod Miyfj Ce, nnt, Lapidem videlicet Philosophorum seu Tincturam ' ^os ^ um *^ am qn«rimus, alia invenimus,Sc nisi ita htt, \y C ^ ct procreatiohumana, Sc natura in eo suum jus teneret, H 'V 1011 deviaremus. Sed ut revertar ad propositum: Pro- v b v ° ' U) c primo Tractatu naturam explicare, ne nos a simplici deflectat imaginatio. Naturam igitur dico, unam, h i' > R t ’ s m P licern - integram in suo esse,quam Deus ante secula Hp d inclusit: Scito autem .naturae terminum esse
■q u > & naturae principium est, liquidem nullum finitur initium jusi

Hrr Tractatüs 11. ..g
tium ftisi in eo,in quo incipit. Dixi utticam este tatitUm» ptr ^ Deus omnia facit,non quod Deus sint illa operari nelcirrJ» t^jji dem ipse naturam fccit,5< omnipotens eftjled ita sibi placuit ’^ cit : Res örtshcs 'ex illa natura unica proveniunt,nec est in
do abortus fiant,h°s '
■ div"
quid extra naturam: Et quAmvis aliqu tstnatura:,sed vel Artificis vel loci vitium. Naturalior - ^ ^stin loca quatuor.in quibus hec omnia operatur, quae & in umbra sunt,siquidem res potius in umbra (unt.quam uj „ appareant: Mutatur ln mare & femina, Si Mercurio alTirt 1 ' 1 |j quia se fungit variis locis, & fecundum tertae loca bona vel %■ res producit,licet non sint loca mala in teVra,prout rtbbis vi“ Qualitates ante sunt tantum quataor ,& hc omnibuS inlusit^^ neque toncOrdant.semper una excedit aliam: Natura autcssjjit est visibilis •, licet Visibiliter agat, nam est spiritus volatilmfl corporibus Intim agit officiUmdocum & sedem suam habes Imitate divirta.Uobis hoc loco ad nil aliud ipsa prodest,nisi ut ^ loca sciamttSjquae sint ipsi convenientiora vel propinquiora ’^i
ut sciamus, conjungere rem rei, secundum natUram,ne lignum homini,aut Bos vel Animal Metallo, sed quodsibs 1 jjj in suum simile, & tunc etiam natura suum prastabito 1 * 1 p<l' Locus natur* non est alius, quam Ut supra dictum,in ve ^ e ^i' Scrutatores naturae, tales esse debent,qualis est ipsa natura >' jj ces,simplices, patientes, constantes, &e. &c quod 'maxirt'* ,r ^p' Deum timentes,proximo noh nocentes: Postea diligentes .f derent,num propositum suum cum natura concordet. an sibile,ab exemplis discant apparentibus,ex quibus videlicet ^ quid fiat, quomodo ,Sc in quali vase natura Operetur: K an) ,ji' simpliciter vis aliquid facere,sicuti ipsa facit naturA, sequere 11 j, trans: Sin vero prsstantiuS quid moiiris,quam datura,id verte in quo Sc per quid melioratur,& scmpcr in suo id fiet Exempli gratia,si cupis metallum(qnck est nostra mtcntio) u '^ (t (! quam natura fecit,in virtUtc promovere, natura accipere Metailieamidc hoc in mare de femina; alias nibil efficies. 5* ^ intendis ex herbis creare Metallum,labdrabis invanu, sit ut ex Cane vel Bestia lignum produces.
TRÄCTATVS II.
De operatione natura in nostropropofito
’& Spermata ,,^ji
VtAtürain jam dixi este veram .ilnicahi, ubique ■*'^continsiam,qux cognoscitur cx rebus productis, Iig nl *’ f yi ; «etjherbis>&e. Dixi etiam»S«utatoreni natur« esse fp 01 ^^'

ni
;cv° r
> ts 1
t v‘ ({
ni jl
kt' ,s:
c b‘ lS
i<
iai**
• ClU*
V:
-1
jg#
pfi'
>/
eis'
Nei
De Ö pe ä A t ion» Ha
TURE.
4’i§
^mpHcem.patientcm.Wstantenr, unicae fairem rei aniim n,8cc.Nimc de natura actu incipiendum: Sicuti natu-
W^ei velle est,& Deus creavit illam, vel imposuit om ” n '^’ ^'°ni,tta natura fecit fibi semen,hoc est, velle suum m Elements ^ quidem nna.Sc tamen
^^‘ueSpermate quicquid Sp.
j^uar Artificis nlicujus instrumenti.
----res profert diversas, sed nil ope-
ma ' lc Spermate ■, nuicquid Sperma vult operatur natura,nam , ar r*.c— -i - . n -• Sperma igitur uniufcu-
tiaturj r ' lT "^' US & utilius est Artifici, quam natura ipsa: Nani ö *tn e lnc Spermate efficies tantum,quantum sine igne,auro vel
'^iitn ^ spermate eMcies tantum,quantum sine i ^_ ...
Ner m ■ "Utisaher, aut sine.grano aut femine Agricola. Habito itatur ’ n; ' c Ura prxstb aderit,sive ad malum,sive ad bonum. O- 'fttw* a ln Spermate,utDeus in libero hominis arbitrio,& hoc "^?rp ^iraeulü.quod natura obedit Spermati,non coacta, Na cnfa 3 fy°nte,sicuti& Deus omniaconccdit.qux homo.vult, ■ tr 'U«i /t Us, kdex proprio Velle: Ideo homini liberum dedit ar- ’ . lv e ad malum sive ad bonum. Sperma igitur est Elixir cu- Nftio t " ! ‘ Vt: l quinta eflentia.seu perfectissima rei decoctio, & di- S ^>cal VC sulphuris Balsamum, quod idem est, quod Humidum rutili s 10 ^ ct;1 H iS; Magnus quidem hic de hoc Spermate poster S Us , 5[ tT >o,sed nos tantum ad pröpositü in arte Chymica ten- ^.igj ' fatuor Elementa genetant Sperma . voluntate Dei & i- "C^natut*; Quemadmodum enim Viri Sperma habet N u vas sui seminis in renibns.ita qUatUor Elementa mo- (quodliberftcundumsuam qualitatemjprojiciunt Vi S . m tcn * centrum ubi digeritur & per mötum emittitut •' c feer! ntrum VC1 ° rerrx, est quidartt locus vacuus, ubi nihil
'«Utjjf c P ot tst-. In centrum(lit ita loqUar)feu centri marginem & “tvir r Cntia m, quatuor Elementa suas projiciunt qUahtates, ^ Sci^j "m emittit femen iu uterum mulieris, in quo nil manet t^'-Üei^f P°ftquam debitam Matrix accipit portionem exte- ^ ar tis a ii c . asiSimiliter incentio terra accidit,ut vis Magnetica j'hi aliq ( ||j Us mci rem ad se attrahat, cövenientem sibi ad parien-
>n
‘Ni!
aip ^^"'NcKteriim ejicitur fotas in lapides Sc alia excrementa:
K
' n " s r « ex eo fonte habent originem, neequicqllä in toto ^l lqu .^^tirmisi perhuhc fontem. Exempli gratia: Habeatur jsi l| th > ^‘neufa plana vasculumAqu*,quod locetur in Menfx me- n Cllc umcirca ponantur res varii, & colöres varii, item H 1S]|| ^odq ; separatimicfsundatur postea AqUa in medium, vi-
kj** Aquam hinc inde diffluere,& dum rivulus unus nttin- Slij t 10rfr »> rubeum, rubefiet ab illo, fi ad salem,falis sapore mu-
<li
S ^ifit'a^ exteris. Aqua enim loca non mutat,scdloconmt
/ C| hia ( S ^ukat Aquam. Simili modo e centro terra Semen vel &.? Uatuot Elementis in centrum projectum ad varia loca eei'ndü loci naturä naturatiirrcs, si pervenit ad locuni
terrae

414
Tractato? HI.
teris& Aquae purum, fu res pura. Semen & Sperrn- 1 a p- rerum est unicum, Sc tamen varias res generat, uri e paret exemplo: Viri femen,est femen noljile ,& (altem ; ?^ ( e,
rationem hominis est creatum: nihilominus,li virabuta ( j quod est in ejus libero arbitrio, nascitur abortus: Nam ■' giavistimas Dei inhibitiones vir iniret vaccam,aut aliam b e * tacileconcipcrer bestia viri femen; quia natura non estfl*J ’ w Air tunc non nasceretur Homo , sed bestia & abortus, siq u gjjf cum non invenit femen (ibi competentem : Taliinhuma na jit'
testanda commixtione vitoi um cum bestiis variae besti*P
Ita enim fit, si Sperma io tia y<'
X ,»1» „ T. J h.', i rq JoC 11 .t.ilt
ferentur hominibus similes. ^
trum,nascitur quod inde nasci debebat,sed cum jam in 1°^^/ nit,& concipit,non amplius mutat formam : Verum duU 1 „tt" in centro Sperma est, seque facile cx illo fpermate piodu cl • d' arbor,quam Metallum, tam cito herba quam lapis^Si u . f 5 ( ciosior altero, secundum puritatem vel impuritatem quomodo Elementa Sperma generent,nunc nobis dicend^y & hoc modo fit: Elementa fünf quatpor, duo sunt Ztavis'^,5 sunt levia, duo sicca, duo humida: fedtiupm maxinrefi^ js^ alterum maxime hurnidum,liint masculina & foeminina/^jsl 1 ' rum quodlibet per fe est promptiflimptn ad producendas^ bi similesin Sphaera sua, öc ita voluit Altistlmus: Hx cC l .(c 1 '
9
non quiescunt, sed semper invicem agunt, &quodlfbftp' mittit suum subtile,ae in centro conveniunt. In centro Archxus.natura? servus, qui ea fpermata miscendo Quomodo autem jd fiat,in Epilogo horü duodecim Tra" copiosius videre est. ^
TK.ACTATVS III, ;
De ver/t prima Metallorum materia» $
P Rima Metallorum materia duplex est, sed una sine 3 ^js^ talium non creat: Prima 8c principalis est humiduff 1 3 ^,ist liditate mixtum,hanc Philosophi Mercurium nominara 11 *' nd* diis Solis & Lunae gubernatur m mari Philosophico : terrae caliditas sicca, quam vocarunt Sulphur: Sed qf’^jiF veri Philosophi hanc maxime occultaverunt, nos P 31 ^ 0 ^^ illam explicabimus, pondus praesertim, quo ignorato, 0 ^.si# struuntur: I nde fit ut multi ex re bona producant abo>( enim qui totü corpus pro materia seu semine velSperm 3 .jjgst alii frustum, & hi omnes a recto declinant tramite. Lxc ^ c( !• tia,si quis vfri pedem, & mulieris acciperet maniw,. &
hac commistione creare hominem, non esset poflibd 6, tf) irS in quolibet corpore centrum, 5c locus vel lcminus icLI

,ni" w
Sf'*.
st*«
£
;>
'S
,y
J
t
s y
"‘l
£
£
l/
,ii-''
<rf s '
l-'
\p er ^ E Prima Metaliorum Materia: 42 s
No t 2 r parSCriamm 'pstoZrAuo fiitici: Et hoc aliter este * e d t arit e “ ; Nam non totum granum vel corpus vertitur in lernen, corpore scintilla aliqua necestaria.qua: a iuocor- ?*!>t es ^ ®° !t ur,ab omni excestivo calore & frigore,&c, Si habes ’' S lui 1 en -’^ c animadverte & securus ens,non tantum ab n^'cer 0 5 u ™Sperihatts ignorant , tbtumquegranum in femen V' nitl,n ' llr > v< ’ rl, in etiam ab his omnibus, qui in solutione j )t Po(\ t j Um 7 cr st an isti vana,& Metalla per totum solvere volunt, iV A t a /, X ^ OIUr fi commixtione mutua > novum creent Metal- ' se iftn ' - ' latur * prbcesium cdnsickrarent,viderent rem se ha- h a b( C ^' ter ' Nam nullum Metallum est tarn purum, quod fV r at Itias impuritates, imum tamen altero pauciores vel '%'ta a a U atn ' i:e k^ or > primum observabis natur« pnhctum, j,* 1 U ” 1 habes : sed hanc tibi habeto cautelam, ne
^ c M et l f, VLX ^§' illud quaeras punctum, in quibus non est: Nam {’Va.fp- . la > praesertim aurum vulgi niotua sunt,sed nostra sunt Metals J 1 *“» habentia, qiirb oriinino sumenda surit: Scito enim *^ 0 r te u m vitam este ignerii, dum adhuc in suis mineris sunt,Se ^ejjj c l‘ a sti ignem, fufiöniä videlicet. Pritria vero Metallorum tumiditas quidam mixta aere calido, & est iri forma Sö vi * adhaerentis urikuiqüe rei pur® vel impuri,iri tino abundantius quäm in altero, quod fit quia terra est i« i? 3 ' te fd *2*8'* aperta & porofa, Vini attractivarii haberis qriam ^scqi'v^nitaliqudrido P e r/ e in induta veste aliqua; Wis; in locis,ubi noti habet adbirbre alicui,eogndfeitut ita;
'is ex tribus principiis est fcdmpdsita Iri istatefia verö üu,t Awica tahturh sine conjunctione; excepta veste, vel __^ihcet Sulphure, &ir.
tractatvs IV: '
I Metalla in terra visceribus generantur ?
ij-^^ur Metalla Hoc modd, postquarii quatuor Elemen»
^s„ °, ri 'm
stibli^ tCs Puas projiciunt in terra:
jj> »«<13 m ttllefc V*.!»».» ---
^ rr ipQ C ^l°rc motus perpetui in terse superficiem : £ste ii>v. _. •***»& vpnnisfiillandooer Doros terra: refblvitdn
centrum, Archaeus distillan- Estenim in a-
4
h
ve ntusstillando per poros terne __
Vl ^ e talp rCS uastudtur omnes: sciant ergo doctrinae filii sper- h'rl ^Pbr ° ri!rri diversum non este ä spermate rerum omnium, V .^"lidnm^deo frustra quaerunt Artist« Metallorum l vHii no n et *! ’ri materiam primam,qu« tantum vapor est: Philo- n r *rittjp c ta ‘thj intellexerunt materiam primam,sed tantum ma- ^riiyjj'riridain.sicuüBernhardus Trevisanus optime disputat, ^U, s * it3 lucide,quia de quatudr Elementis loquitur.riihilo- Cere voluit,Siselummodo,cum filiis locutus est. Ecm + ' Fel - E e vero ut

4L6
Tractatus IV.
verö ut clarius Theoricrim dete’gerern , omnes hic pxtt .^jit
monere vttliii, ut tot solutiones, tot circulationes, tot ca^ ^
nes ac riciteratiönes sinerent, nam frustra id quaeritur > n ^ eum per (e mollis ubique sit-.Non prima sed secunda tarit»^ ratur Materia,talis nimirum, quae simul ac concepta est > mutari formam non potest. At si quaeras,quomodo talem reducatur materiat« sequor in eo Pbilosopborum nem: Hoc tantum prae caeteris volo, uf filii Artis * n . sum Scriptorum, non syllabas, 8 cubi natura desinat,inM videlicet coram Oculis nostris perfectis corporibus,ibi ® r „ o n 0 is
cipiendum. 'Sed ut adprbpositurh revertar (siquidem
intentio nostra de solo lapide)agamus nunc de materiae _ j- _ r- .-w. --i;_ vA
rum: Paulo ante dixi,res omnes nasci ex aere liquido vd^j,/
quem Elementa perpetuo motu in viscera terrae isist^e^,
ijUVlil iaiciuviuo uivtu ni tnvvia leuw j|
postquam natura; Arch&us accepit,per porossnblimat, * ,j
que loco sua sagacitate tribuit(sicuti in praecedentibus rCt %<^
Lc sic löcöfurft Varietate res etiam proveniunt,Se nascun tU ^. u e f
Sunt qui opinentur,Saturnum habete femen,aurum
iiud: Et sic consequenter Metalla reliqua,sed vana sunt
cum tantum est semen,idem in Saturno, quod in auro '' idem in Luria,quod m Marte, &c. Sed locus terrae di ve' ^ j c |i^ me recte intelligis. Quamvis in natura citius,quam ' n ^ r v^ ( rit,& sic de aliis: Quando enim externe centro sublim***^ f
ui,«Ain uciina. uuu. ,
ille,transit per loca Vel sicca vel calida: Siigiturtranstt^ jj.
W..
i
loca calida & pura, ubi pingvedo Sulphuris parietibus jj>
Vapor ille, quem 'Philosophi Mercurium Philosopho 1 ^ 1 * ^
rum,accommodat se, 6 c jungitur illi pingvedini j quam P°
cum iublimat.Sc tunc fit unctuositas,relicto nomfnev 3 fj o ‘‘'jl 0 l '
pit Nomen pingvedinis.quae postea veniens sublimans* ( alia,quas jam vapor antecedens purgavk.ubi est terra su^'j , jsf ra & bumida,implet poros ejus & jungitur illi, 6 c sic fit = 5 :'
ro pingvedo illa venit ad loca impura, frigida, fit Satn ^ f n*
vCro talis terra sit 5c mixta Sulphuri,'fit Venus,&c. sL jjlj
magis depuratus locus est, eo pulchriora reddit Meta* ^o 1 ,
o|4- eiiiAn lllti tinnni- tX •
sciendum est, quod ille vapor continue egreditur cX ^
superficiem,eundo purgat loca: inde fit quod hodie mj’, /j
minerae in locis, ubi ante mille annos nullae fuerunt: ^^ci* 1 ^
«reifn liro scmpcrsubriliat crudum impurum, parum t>
fecum trahens : Et haec est reiteratio ,& circulatio na
idtfV
diu sublimatur, res novas producendo, donec locus « ^
optime: Et quo magis depuratur, eo etiam nobiliores f 0 ii^ ducit. Hyeme vero, cum aerfrigidus terram construis' ( ji latur etiam ille unctuoius vapor, qui postea redeunte ^ ^ cum terra & Aquamiseetur, & fit Magnesia trahens a
! 6 r.
i
f

rff'
a» !i '
i
i
y
f;5
>
^ De Generatione Lapidum, 4*7
S,^ Mercurium aeris,qui dat vitam omnibus rebus, per radios ^unae&Stcllanmudcfc gramen,flores ,&(knilia profert.
ne momentum temporis otiatur*. Metalla vero sic dantur, longa destillatione purgatur terra, postea accestvi
Quinis ri --- ' ’ proveniunt
'retantium,yana
fc-«tur, longa destillatione purgatur terra, j n,s ea ■generantur ; alio modo non pte % Q ndam > PM osophorum fcripta sinistre interp;
TRACTATVS V. feneramnt Lapidum omiik genens.. l Q Cor ^ mat e r ia est eadem qqae & aliarum rerum,Sefecqnduaj
puritatem boc-mods nascuntur.
' C( 'tri ltT1 ® stuatuor Elementa suum vaporem -stillant in terrae s s a nsi( ’* Archaeus natur® eundem ejicit & sublimat, hic dura >W° Ca porosque terrsetrahitsecum omnem terrae impifc- S Ct tat- m iupetficiem.quem postea congelat aer, nam quod Purus.aer congelat crudus, quia aer in aerem habet m- t'Wtjp ^jungunt invicem,nam Natura Naturalaetatur, & tVj; tr *' & Montes lapidei, fecundum magnos & parvos ] ? S; V t l Uo Majores terrae poti eo etiam melius purgatur lo- ibVn?.* 0 ® P er mlc respiraCulü major caliditas,& Aquae ma- as tra nsit,cb citius depuratur terra, & sic postea in c- commodius metalla nascuntur; sicuti & ipsa testa- JfriajJ^siSiUt Aurumnon alibi,nisi»in Montibus qusetaturSc ' a lo Ca j^d in planitie,nisi raro, fieri nequit: Nam tepiffime ftint.non vaporefed Aqua Blementali, quae ad , p^ >re millum A ita fele amplectuntur,ut non facili sepa- Ca ^°1 coeli digerens illam, facit argillampingvem, fccn tlJntur: In locis vero ubi est arena grossa,& vapor non : Sy P' n gvedinem vel Sulphur, herbasöc gramen in patris kJ s i$c tep 1 ^ lapides pretiosi, ut Adamas,Rubinus.Smara-
tjj r Uati l M' Aae gemmae:<3enerantur omnes hoc modoiQuando iijl*®t v ** per se sublimatur,sine accestu pingvedinis, Sulphu-
§ ut _ _ o
*' j d ^° curri Aquae purae falis .fiunt Adamantes, & hoc litatio,7*H>mis,adquse n on potest pervenire pingvedo illa« l'w Aco. CaQ n °n permitteret ista. Sciendum enim est,quod spi- '» r * * facilime sublimatur calore facili,sed oleum seu ping-
^ Lllsi -- /•'slnrr» tn lAra r^lt/la • FsiamlJ
magno elevatur calore,Scinloca calida •. Etiamli k ^ V,?""« -progrediatur levi congelatur frigore,& sie sub- iihi r^t Vf"r,\ n a alrendit..&conpelaturinamia
Ver ° ' oca debita ascendit, & congelatur in aqua ^S^'ttid granulatim. Quomodo vero in gemmis colotes c st illud ratione Sulphuris in hunc modum fieri;
P ln gvedo tongelatqr motu illo perpetuo,posteaSpi-
Ee L ritus

4iS Tractatus VI. , (C fi
ritus aqus transeundo digerit & purificat illud Vi falis > ^ $£
lore diaesto rubeo vel albo coloretur ,'qui color tendens - . « e .. -mbus° ‘
iiora cum illo spiritu quia fubtiliatus est,tot reiterationi'
jn"'
latis elevatur cum spiritu,spiritus postea habet potentia 01 (
res imperfectas, Sc sic ihtroducit colorem, qui postea Aquas tunc paftim congelat®, & sic implet poros ejus, ^ ^tij
cubi ea fixatione inseparabili: Congelatur enim 011,0 uS ;5 (i calorc.fi est sine spiritii, congelatur frigore, si habet
qui scit congelare Aquam calido & spiritum cum ea j lin |- : rem inveniet millesies preciosiorem auro, & omni re. tur.ut sep'aretur spiritus ab aqua,ut piftrescat,& appareat 8 *f) postea rejectis ficibus 'reducat spiritum ex alto ih ac l u . a s3 iir
c'vxt cnninnc*rr> simili; illa enim cnninnctrio.
ciat conjungere simul: illa enim conjunctio, genera disiimilem sormd parentibus.
TRACTATVS Via
DI
De secunda trtateria,& putrefaftiane rerttrt'
l Iximiis de prima materia rerum, & quomodo J ex natura sive semine,hoc est,quomodo natura abj 1 ^ 1 accipit materiam, ex qua generat leinen : Nuncverbd & rebus generatis ex semine,sermonem instituemus. c iir ;
Omnis res habens femen,multiplicatur iri eo, sed ab^^e ( r® auxilio non fit: Semen enim nihil aliud est, quani ae r tusin aliquo corpore,seu vapor liumidus.&misi hie rC calido etiam vapore,nullius est usuS. stI r' ! ,
Sciant ergo investigatores artis,quid femen sit,ne q uaer $/■ ;
qu® non est,& sciant illud este triplex, quod ex 4 . Eleis
en 1 ’ 'A'
ductum est : Primum est Minerale i de quo hoc loco •; alterum vegetabile: tertium Animale: Minerale semen^^v ' 1 pilis cognoscitur: -vegetabile coinrhune ac vulgare , 4. mus in fructibus: Animale ex imaginatione cognosc^“ 1 ^ 1 ^ tabile nobis ostendit,quomodo natura creat illud eX+’ ^IJi tis; Sciendum enim est,quod Hyems est putrefacti° n,s j,it } ') quidem spiritus vitales irt Arboribus 'congelat, Sc quf n! re Solis,(in quo est vis Magnetica omnis bumidstdtis resolvuntur, tunc calor natur® permotum excitaiuS» f e - s3 f^ß cumferentiam vaporem aqu® subtilem, qtii poros ai b° r guttas stillare facit,seihper purum ab impuro separand°-^.,,ii^ tamen interdum pinum impurum. Punim dat & c ° j^eii 1 '^ flores,impurum abit in folia , grossum & spistüm.in c01 < jii 3,l ( |l boris cortex manet fixus,folia cadurtt frigore velcal° r ’ a |i$ obstriitinttir pori ejus, flores congelantur in tali ca '° re b[.o SPl ipsi calor Scadfert siuctii vel femen: veluti pomumr 1 * 1

./(*!
■/’
/
De Secunda Materia. 419
n c l Uo non nascitur arbor, sed in illo Spermate est femen intrinsece,ex quo etiam absque Spermate nascitur ar- arn i nultiplicatio fit non in Spermate, sed in semine: Sic o- H ' r v>dem U s naturam creare ex 4. Elementis femen, senos ' a occuparemur. Nam quod creatum est,creatorencm ^®pof exem pi' loco Leporem admonuisse sufficiat, sed ad V a ' tUni ni 'netalc redeo. Semen minerale vel meta\lorü creat J>te tlj ln visceribus terrae,propterea non creditur, tale semen este fatura,quia invisibile est: At non est mirum quod ignari
■'^nt invmuiiccii: ntnuu i
id,quod prae oculis, est,non percipiatur anillis, ^Hij) f (p lnus iftud,quod invisibiliter absconditum est: Sed vcrilfi- ! lc CVe r p’ ^Iscod superius non est, nisi ut istud quod est inferius, 3 c t ^ nascitur supra,nascitur ex eodem fonte, sic,uti
%![,* n.mfrain terrae visccribus:Et quampraerogativam vege- S 'tOe , metaI1,sha bau,urDcus illis fernen inderet, Sehnet irn- 8r a C ' ud ««>Nonne ejusdem dignitatis metalla apud Deum ' ,l )bi. n . r ■ ores lHoc pro certo statuatur,nihil sine semine cresce- s.lq 01 •Jnllum cst semen , res est maftua. Necesie est ergo ut Siifef^enta creent semen metallorum., vel,ea producant fine Nlj, n ‘ absque femine producuntur, tunc perfecta fieri non . ,c iuidern'res omnis sine femine imperfecta est ratione ^ dio n ltl: Qui huic indubitat«.veritati fidem non adhibet, non •toojfsi. s, . ut natur® secreta scrutetur,nihil enim in orbe nascitur,
, Scfl. destituatur. Semen metallorum vere & real it eV . 3 <i|j,p r j ‘Jsilum. Generatio autem ejus ita sit: Quatuor elemen - sc^cen a operatione natur*, stillant per Archatum naturae in vaporem Aquae ponderosum > qui est Metallorum Si W lcitur Mercurius propter ejus ftuxibilttatem, 3 c utmif- (] P^iirj rci conjunctionem , non propter essentiam; aflimflatur ^i du *P ro Pter internum calorem, & post congelationem est ad >cale. ' ' ' '
11 ' de J V ‘ S corpus metallorum ex Mercurio sit procreatum, C'^die j^curio Philosophorum intelligi debet, tamen hi non
K \
h le ldi,qui putant Mercurium vulgi femen este Metallp corpus loco seminis accipiunt, non considerantes,
scyfus vulgi Mercurius,suum in se habeat semen. Errores r V '°dli 0 l0rum e sequenti patebunt exemplo. Manifestum est, ,° r PUs w“ 0 *? habeant semen, in, quo multiplicantur: Hominis C q rcU t iu$ est, sed femen, occultum est in corpore, Sc ta- V quantitas in pondere exigua : Qui igitur Ho-
, 'Por A ” Cn ctard vult, non Mercurius, qui corpus est, sed fernen li" 11 ' finio 1 ? COn gclatus accipiatur: Sicinregeneraridne Metalle« ' a scil Vlu lc P to cedituravulgaribus Chymicis: Corpora Metal- ‘ u >sive Mctyinum.sive Aurum, sive Satui nuru,sive l, u .
E e 3
nam, 8c

4JÖ-- Tractatos VII- - tf i
nam.Sc eorroäüt illa aquis fortibus,& aliis rebus bete r ®i? g,iii Teram artem non requisitis,postea conjungunt, & simu» - ^ nescientes,quod ex corpore humano dissecto non genera rno.quia corruptio corporis,Sc feminis destructio hoc p al - «ellit: Unaquaeque res in mate & fcemina multiplicatur, 1 ^,i statu de duplici materia mentionem feci: Divisio sexu* 111 Tei producit,seddebsta rllius conjunctio profert novam *° Semina vel Spermata ergo,non corpora sunt accipienda. .‘fi
Marem vivum,ScFceminam vivam,hos conjunge simul, l,t p'
imaginentur (perma,ad procreandum suae naturae fiuct' 1 Js mam enim materiam nemo Mortalium credat IV f aeerv j|js' r Prima materia hommistma est, Sc nemo Hominum minem creare potest, solus Deus hoc scit: at e materia quae jam creata est,si in locum debitum posita fuerit : „ili 1 '
operante generabitur id,cuius formae semen est: Artisex 11 ^ jjb*
eit.nisiu* sciat subtile aspiflb separare ,Sc in vas impo^^it ||( ' tum ? Nam hoc considerandum est,prout res incipitur,
Ex uno fiunt duo,ex duobnsunum.&nonultcrms.Unus "•
«x hoc uno Deo filius est natus: linus dedit duo, derunt Spiritum 8 ab utroque procedentem,sic factus en & sic erit finis ejus.Considera priora quat uor puncta e* 3 habes in illis patrem & filium,ultimo S.S. habes quatuo* £ ^.| ta, habes quatuor luminaria,duo coelestia, duo centra!* 3 ’ piius est, fuit.Sc erit,quam in hac figura patet: sidebercf^fii' mysteria hinc elicienda consignare, magnum oriretur V0 jedeo ad propositum, Sc tibi dico verum, fili mi,nonct uno unum,quia hoc solius Dei est proprium, sufficiat te s ^ duobuscrcareunum tibi utile: Scias ergofperma Tum este materiam secundam, Sc non primam : Prima teria rerum non videtur, occulta est innatura vel in & cSP fecunda vero interdum filiis doctrina: apparet.
TRACTATVS VII. De virtute fectind<e materia.
ia* -
CEd ut facilius postis comprehendere,qualis sit hsc f'
teria,virtutesex quibus illam cognosces, describam t* ' irum scias,quod natura in tria regna divisa est: Duo , quorum quodlibet per se stare potest,etsi alia duo non e ^ ^b ) 1 1 regnum minerale,vegetabile, Sc animale. Minerale P cr ^ 0 r, ,£ | flere potest, etsi nullus hominum in mundo esset, nec* herba: vegetabile itidem, etiamsi nullum metallum n £ ert^l esset, perle stare potest, haec duo sunt ex uno per »"*> c (ie p0 ]j Tertium vero ex dictis duobus vitam habet, si»c qui» 115

l) 0f ^ E ViiRTii,TE Sicunde Materia. 4)»
seatr'^ est nobilius ac praestantius, quam duo praedicta, sicuti ^Mremumest interilla.Sc dominatur eis , quia seroperia tilj b *' n 'tur virtus,Sc in secundo multiplicatur. Viden in vegeta- tivp c i c S no t prima materia est herba velarbor, quam tu creare bri a ’({^ atUl ' a hoc solummodo facit : In hoc regno secunda Mä- V. j m en,quod tu vides, in hoc multiplicatur Herba vel Artit ** re gno Animali crima materia est bestia seu homo,quem
rt *te nrO;. «. fi ■ - ’ .' r -
tlt
, ^ e ■teseis,& si gloriaris vanus es & mendax, natura hoc se- s stly ' s haberes, primam materiam secundum Philofo- r ‘ c entrale tamen fine auro multiplicare impossibile Nn t , CITIen autem Metallorum , filii tantum doctrina; no- ^ ^Letabilibus semina apparent extra, Renes djgestiq- ^’^ies H aCr Ca ' lc ^ us ' Animalibus semen apparet intus Scex- 'Hcq ■ “’Sestionis ejus sunt renes viri: Aqua in Mineralibus se- feis 111 ce ntro cordis eorum Sc vitae: Renes digestionis ejus est
yj
fc tep^ Cta ^his seminis.receptaculum est terra: Animalis seminis se|>t;i.! , lrn est matrix foeminx: Aqux Mineralis seminis Reto,. '«I— - '
'Hg c | a ' u,1 lestaer,: Et ea sunt seminum receptacula,quae finit
^ tl0n « corporum: Ea est digestio quae solutio: Ea putrere * de st s ^io. Virtus autem cujusquefemroisest.unicui- h 'Uo regno.se conjungere, quia subtile est Se nihil aliud, j^fto r ‘ stuspingvediBe. in aqua congelatur : cognoscitur ita, , Dly itUH mis(:et se extra suum Regnum naturaliter aliati rei > non ^>ie: Cd c< ? n gelatur, quia solutione non indiget sed congela- i l e< ’ e ?^ est ergo, ut pori corporum aperiantur,iit emittatur . fl,t ri Ce CU ’ US eentro semen jacet, quod,aer est, illud quando in ta 1 * 1 Vct VCnit debitam, congelatur Sc congelat, quod reperit ,' v ivi tc ,tn P Ur -Unvpuro mixtum. Quamdtujhcorporesemen b cor r P Us >quando totum cöfumkur, corpus moritur,omnia, lc t ^ ra pose emissionem seminis debilitantur: Experren-
, luatur, hnmines vnvti nimusm inrhiloentes debilio-
, -v,) ur, homines veneri nimium indulgentes debilio- r ^ttr i’ lt ^ Arbores nimios frustus-ferentes,fieri postea steriles,. ä !* Ur .ut j am multoties reveritum est.res est invisibilis,sed
>
'H -— r ,....-.
*>as ejus saltem sermo est, dico.quod nil sine semine e *tur virtute seminis fiunt omnia,Sc sciant artis filii in.
*■ ir botibus amputatis frustra semen quaeri,quod solummodo in viridibus repentur.
^ctt)j^!j Ur >ut jam multoties repetitum est.res est invisibilis,sed p stbile.Sc fere est anima vivens,non invenitur in rebus ir j - Elicitur dupliciter , suaviter, Sc cum violentia, sed quia,
Ee 4
TRACTA-

Üii
Tractatus VIII. et
TRACTATVS VIII.
De di te & quomodo pir artem operatur natura m semine . ^
O Mnc femen per se nullius momenti est, (inonpot 15 "^^ ab arte vel ä natura in matricem debeam, St licet k>'
ie nobilius sit omni creatura,tamen matrix ejus estvits> < ! ^ <cit putrescere Sperma vel granum,, Lc puri puncti cpng e ‘ a ^ £ jt, 1 ' causa nir,insupet calore corporis lui illud nutrit & cre(cet e tll (J hoc fit in omnibus, supra dictis, tribgs naturas regnis: Et m ^ liter,per menfes.annosSc tempora. Sagax vero ars illa ej‘ ^ 0 n 1)1 regpo minerali & vegetabili aliquid abbreviare potest
animali: In minerali solummodo perficit hoc, quod n att potest,propter aerem crudum, qui sua violentia in[>pl <v ’ [,t^ corporis cujusque.npn in visceribus,sed in superficie terr ^„6 tea in praecedentibus capitulis dixiised ut facilius inrel!>S a - „y/ adhuc adjungere volui, quod Elementa certanter intet >.,{(# ciunt in centtum terrae,quasi in renes fernen suum, ce!i - n sti)^. per motum emittit iUud'itytpacriccm,i^atrice$ vero rabiles.quo.t loca tot matrices,una purior altera,-Jt sic ' n , fere. Scias ergo quod pura matrix purum dabit fcetuist nuli: Exempli gratia, in animalibus sunt manices hom'* 1 t )f c ' carum, equorum,canum,Scc.sie in minerali & vegetabd* talla,lapides,salia. Nam salia in lusce duobus regnis luo* ianda,& loca eo,irum,fecundum magis vel minus. V
TRACTATVS IX.
De commixtione Metallorum , vel de eliciendos 6
mi,ne Metallico. f e /
D iximus de natura,dc arte,de corpore,& de fpermatP nefiam ad praxin descendamus, quomodo videlif^ «ommisceri debeant, & qualis eorum sit inter se Scias ergo mulierem non discrepare a viro,ex eodem, una matrice ambo nascuntur, nihil defuit praeter digem^ (e* 11 pt matrix purior esset in sangvine & sale •. sic luna cx ep f ^ ^ ' ne cum sole & eadem matrice: sed matrix magis habtuj V
quam de sangvine digesto,secundum tempus Lunas cop fsttfi a yprq eo facilius tibi imaginari possis,-quomodo s neta ij P et a , i, ... »— • • - - r -- intuere coelum & p’ a .
M emittant Se recipiant femen, intuere coelum «■ $
sphaeras: Vides quod Saturnus supremus sit, cui (acte d J^ji!'
e Mars,posteaSol,que sequitur Venus,hanc Mere “ 11 ' ]o c ?

1 0 Pe Generat. Su^ernaturam« 4JJ
^°n statuitur: Confidera jam quod planetarum virtutes f|ii 0 j Ä pendant > sed descendant. Dedit hoc & ipsa experientia. *pli* eX V?ncl e von fit Ma?s, sed ex Marte fit Venus, utpote una Mu m ,a,nferior ’ et * am Jupiter facile transmutatur inMercu- ^ S i’ c l u ' a J ll P>ter secundiis, a firmamento, & Mercurius secun- scfi, p eria > Saturnus primus a egelo, Luna prima a terra. Sol mt- tc n _,^ovinihus.sed nunquam per inferiores melioratur. Non au. U'u a atea • > «nagqam esse cprrefpondentjanrr inter Saturnum & 8t jyj ttl> c l uor um in medio sol constitutus est,sicuti inter Jovem pla, le Crcur 'u r n, in quorum medio Sol etiam consistit. Eodem tri lt .. n, ^d° inter Martcrrr & Venerem, qui duo solem etiam ha- ^eu f p tci Tsedium. Noverunt Chymistae ferrum in cuprum seu firrj (] Crn hne Sqse mutare: Noverunt etiam a Jove facere Mer- Wnu . sun t& a !iqm, quieSaturnoconficiuntLunam : Sed fi v^i ."^.wutationihns Solis administrare naturam, certe rem fanu le ‘ a uroinvenirent precioiiore: propterea dico, non igno- e fie, qua; Metalla invicem sint conjungenda, & quorum correspondeat: propterea unum datur Metallum « 0 tu .'Set potentiam alia consumendi : Est enim fere ut aqua |is Vl j'. Sc ^ r e mater: llnica tantum res, humidum radicale So- i^Vn et & Lun ® resistit ei,& melioratur per illud: sed ut dete- • lyb* vocatur, fi undecies coit aurum cum ep, emittit )yb Sj s, ttne O. & debilitatur fere ad mortem usque: concipit Cha- ■Hip^erat filium parte clariprem,postea cum semen Um nati seit, a , ltl,r in seammatricem,purgat illam Ltfacit millesiesaptio- ^'Isti ? ar se n ^ um optimos fructus. Est & alius Chalybs,qui affi- “ili Vj per se a natura creatus, qui scit ex radiis solis mira - Petis n n lrtllte elicere illud, quod tot homines quaesierunt, & o- N^°” r i principium est.
TRACTATVS X.
Vj, De generatione supernaturali filii solis.
^ iit'r' 1V ’ rnus de rebus, quas natura creat,Sc quas Deus creavit, statores artis eo facilius possibilitatem naturae intellige- <li$ jjl' e d ne diutius disseram, modum ac artem conficiendi Lapilli] jj- 'Usophorum aggredior.Lapisl'hilofophorum seu tinctura, 04 est quam aurum in supremum gradum digestum: Nam ^ l| tits VU lgi ese ficuti herba sin? semine, quando maturescit pro- 'atn mcr > • sic aurum quando maturescit, dat femen seu tinctu- ftoj Sc d quaret aliquis , quare’aurum vel aliud metallum no» semen ? ratio redditur talis, quia non potest esse matu- &cön 0pterae ris cruditatem, non habet sufficientem calorem • tln git in quibusdam locis, ut repedatur aurum purum, E e j quod

4*4
T R A C T A T U S X;
quod natura volui» perficere, sed impedita fuit ab aeret f ^ Exempli gratia-, videmur, quodpomorum Arandorum res.hk quidem crescant instar aliarum arborum: in Italia Ix vj, ubi est illarum solum nativum, dant deferunt fructus,qui® ..^i entem habent calorem, in his vero frigidioribus locis m ul1 ,j- Ubi enim maturescere deberent, desinunt, quia frigore 0 f^ tnuntue: Et sic nunquam a natura in bisce locis habentur ctus, licetaliquando juvetur natura suaviter & cum ingfm°’ ars jam perficit,quod natura non potuiflet. Idem plane in ,Tl L| |ti-
lis accidit. Aurum potest dareffuctum & semen, in quo 0
plicat industria sagacis artificis, qui scit natur am promoves’ ü absque natura id velit tentare, errabit: Nam non foluif $ arte, sed & in omni re, nihil postumus , quam Naturam ju v ‘ 1 hoc non alio medio, quam igne seu calore: sed cum hoc sk^i» postit, siquidem in congelato corpore metallico non apP a ' t ,i(i spiritus, oportet ut prius solvatur corpus, & pori ejus aP^,,^ 1 quonatura operari p olfit, Qualis autem illa debeat este ' e pi hic lcctoremadmonitum velim .duplicem este solutionem' ^ inultae sint altas solutiones,at mutiles: Una tantum est verd ralis: Secunda est violenta, sub qua alia; comprehendunt 1 ^! nes. Naturalis ejusmodi est ut pori corporis aperiantur >** t |p nostra, quo digestum emittatur semen, & matrici suae imp°' ^ Aqua vero nostra aqua est coelestis, non madefaciens vulgi, sed sei e pluvialis. Corpus est aurum quod semen na nostra est non argentum vulgi,quae recipit femen auri: Jv postea igne nostro continuo, per menses septem, & interda Ä cem, donec aqua nostra consumat tres ,& relinquat hoc in duplo: postea nutritur lacte terrae, vel pinguedini quae nascitur in uberibus terrae. & regitur vel conservat# 'U' trefactione sale naturae Et sic generatur ille infans secut^ 5 ncrationis. Nunc ä Theoria adpraxin accedamus.
TRACTATVS XL De praxi, & confeci tone lapidis seu tinttüi* perattenta
fad'
T)Er tot capita sparsa tst oratio, de rebus per exempla > ot t0 ^ 0 1 x lius intelligatur praxis, qu® fieri debet naturam irn' 1 * 11 ’ a / hunc modum, T erra: nostrae per XI. gradus XI. g ran jS d?
nostri & non-vulgaris granum, I. Lunae nostrae non vulgä'^igi' na i j, sed hoc admonitus sis, ne decipias aurum & argeiiwkU^ ji> nam h*c sunt mortua,accipe nostra quae sunt viva>poft ca P . (C<' ignem nostrum, Scfietinde liquor siccus, primum resolvi .,cr ta in aqua, qux Mercurius Philosophorum dicitur, Sc illa- a£ l p 0 lv l i (

f Qjvj ,P E Praxi et conjectione t aridis. 43s
liG
ula corpora Solis & Lunae, & consumit ea,ut non remaneat
Ul' P>ats ^ ec ' !ria eum u na parte, & hoc erithumidum radicaleMe- y ll j lc ;“ Fn: Postea At. Aquam falis nitri de terra nostra,in qua estri- ^ Un ^ < ' vlva > fi sd gemiam foderis foveam: Accipe igitur ex csi,i'^ Uam > sed claram accipe, huic impone illud humidum radi* hj, ' ^ impone igni putrefactionis & generationis, non tali, ut iis c, ■ a ratione fecisti, rege omnia magno cum i »genio, donec
>‘ore S
Ofpareant, instarcaudaepavonis,rege digerendo, nectas.
*i(lj s ttffent colores, & unus per totum appareat color vi-
tolQ^^decaeteris. Et quando videbis in fundo cineresbrunt *ttn n s ■ ^ aquam fere rubram, aperito vas > madefacito pennam, Nlc a eri l,m aliquod,si tinget, habeto in promptu aquä, de qua» l tavi t ' en *, s «*o. 2c infunde tantum ejus aquae,quantum aeris in- tisq, ctu di,iterum coquito priori igne donec iterum tingit. Huc Aquj ry enit mea experientia, non plus postum, non plus inveni.
illa debet este menstruum mundi ex.lphsera J.ims tori iz a tl “ c atum, quod postit calcitrare solem. Hic tibi volui om- c Un ft , te 8 er e, Sc si sensum meum, interdii non syllabam intelliges.
■°adh
'Siis
tev elavi,praesertim in opereprimo 8c secundo. De igne ve. 0 .„ S Uc dicendum restat. Primus ignis seu prima; operationis eft ®ftio Q -*' llls gradus continuus, qui materiam circumdat: secundus sors. 5 "annalis, qui materiam digerit & figit: Dico tibi verita- 5 dtii 1 |.' 0 “'P a tefe c i ignis regimen, si naturam intelligis. De vase Piitn j 0 el ' at loquendum. Vas naturae esse debet,& sufficiunt duo: 1,115 v Ur pCriS vas rotundum fieri debet: in fecundo vero paulo mi- jS" rnstai Phiolae vel ovi. Sed per omnia scito, naturae i- Vffj cit c Unicum, quiequid operatur diversum, locorum distan* ^ bis,- 51 as Rem naturae unicum, sed nos propter abbreviatis- 11 rirxiur; Materia una, sed ex duabus substantiis. Siigi- l,s : h as Urn intendis ad res creandas, considera primum rescrea- J^'nus v ,U P° tc a dverfantes oculis tuis, fi non potes astequi,multo i* po(f e s cr< andas,quas producere cupis: scito enim te nihil crea* l solius Dei proprium est, sed res occultas in umbra
ftiQ int»,? ccrca ppareiMcs,& umbram ab illis tollere,hoc Philofo, Cr<5 GlH v'8 ent i a Deo per naturä concefKim est. Considera obse- ^rin r 'rem nobis aquam: Ecquis unquam crederet, illam in se ir»k a ^te omnia quae mundus habet, Iapides duros, solia, aerem, /'glern.cum tamen simplex per fe appareat aqua: quiddi- ktt f e rer ra j q U3e , n se CO ntinet aquam, ignem, solia, aerem , Sc Imj J(] , u< bv terra videtur. Ö mirabilem naturam quae novit ex a- * • 13 Pns ^ us producere mirabiles, & ex aere illis suppedita.
Waec omnia fiunt, & vulgarium hominum oculi ista n& so Vcqjp oculi intellectus & imaginationis percipiunt, visu ve- ‘ m ° - Ocusi enim sapientum naturam vident aliter,quam
OcuE

F
4;<r Tractatus Vndecimus
oculi ?«ramunes. Exempli gratia: Oculi vulgi vident Solen’ ^ calidum : Oculi vcrö Ehilosophorum econtra vident Sole tius esse frigidum, sed motus ejus, calidos : Actus enim Lc, ^ ftus ejus per distantiam locorum deprehenduntur: ig n ' s °^ p[ j' unus & idem cum ipso est: sicuti enim sol inter Sphaeras p' 30 t 1 rum centrum est , & ex hoc centro coeli deorsum calorem $ suo spargit, sic in centro terrae sol terrae est, qui motu su° P c y tuo calorem vel radios sursum ad terra: superficiem pellm j t£ rli' lor intrinsecus, multo efficacior est hoc igne clemcntali» ‘ c peraturterrena aqua, quae de die in diem potos terrrp^^e
cE'
rllamquerefrigerat: sic Solemcaelestem, & ejus calorem ri rat aer, qui de die in diem circumvolat orbem: Etnisihofri'y. calore tali res omnes consumerentur,nec quifqua nasceris ’y uti autem ignis ille invisibilis, seu calor centralis omnia c0st * iir> e tet, si nen intercederet aqua, sic solis calor omnia destrueris, intermediante aere, sed quomodo haec Elementa inter o< brevibus dicam : In centro terrae est Sol centralis, q«i m° tü . ai vel fui firmamenti dat calorem magnum , qui extendit se u ^j)i: terrae superficiem , ille calor causatur aerem, hunc in m? yfi Aeris matrix aqua est , quae parit filios suae natura: seddim yf & multo subtiliores: Nam ubi Aquae introitus est denegari 1 * ^it>. intrat, quando postea ille calor centralis, qui perpetuus eri^ytl' facit destillare aquam 6c calefacere, & sic illa aqua vi calori* gj i turio aerem, atque hoc pacto, erumpit ad superficiem 3
se includi non patitur: libi postea refrixit, resolvitur in ass 1 e i>' oppositis locis : Interim etiam fit, ut non solum aer, vef u
Aqua exeat, sicuti apparet, dum nigrae nubes violentia >°-O* attolluntur: cujus rei tibi sit hoc exemplum domesticum '• in olla fervere aquam, videbis igne lento, lentos vappres^yiii tos.igne vehementiori apparebunt nebulae crassiores : plane modo calor operatur centralis, subtilem aquam m cl?vat, quod spissum est ex sale vel pinguedine drsttibnri . z unde varia nascuntur: Residuum saxa &, petrae fiunt. K C (i quis objicere, si ita se res haberet, tunc continuo id fieri cum tamen saepe nullus sentiatur ventus. Respondeo; Ö n °. lenter in vasdistillatorium infunditur aqua , non ftt venso ’ pi parum aquae parvum excitat ventum: vides non semper fi e .a
trua, etiamsi pluvia sit & ventus, sed tantum quando vi asri* |
turbida fertur ad sphaeram ignis, nam ignis. non patitur Habes ante oculcs exempluirn Dum intalidam sornaccm^^^,' dis aquam frigidam, unde tonitrua .excitantor j sed quare n ^glt* formiter aqua intret in illa loca & cavitates, ratio est, st°? sunt ejusmodi vasa& loca . pellit interdem una conea vjt gtf
sys, aquam,a fead aliquot dies Lt menses, donec iterutn h a

i C De Lapide, et Eius Virtute. 457
^, ut videmus in mari, cujus fluctus aliquando multa agitantur, antequam repercuflionem, ut regrediantur, c »iis, nt ' ^ed ad rem nostram. Dico ignem vel calorem este
brÜSmot.
°rn
' n| ufn :
us aeris, 8c vitam omnium rerum, Sc terra est horum
tcffjg“"* ni, trix, vel receptaculum : sed si non esset aqua , quae ster h'"; tcr ram & aerem nostrum , tunc terra exiccaretur, pro- ftis Ca |* s ^as rationes nimirum ob motus centralis Sc solis coele- do 0l(; m: nihilominus contingit hoc in aliquibus Ideis, quan- tutjj ri tCrr * obstruuntur, ut humidum penetrare non possit, b tnt £ r towespondentiam solis caelestis & centralis,quia vim ha- »liqui *j r ^ magnetieam, accenditur terra a sole, sicque, etiam lis cadet gravis orbita mundi, Fac igitur , iit operatio ta- feru rra nostra sit,ut calor centralis aqitam possit mutare in ae- ' n planitiem mundi egrediatur > & residuum ut dixi, per ft '«ltos r u r * s P ar gat, Lc nunc in opposito aer vertetur in aquam 'Uuiiliorem quam fuit prima, Sc hoc sic fiet ,si feni nostro i.’ argentum de'glütire dabis, ut ipse consurnatiila, Sc tan- i» j ' le etiam moriturus comburatur, Sc cineres ejus spargantur coquito ea donec satis est, & habes medicinam curandi talfjy • Hoc saltem animadverte, ne frigidum pro calido, vel tft urn Pto frigido accipias., . Naturas natüris misce, si aliquid hr a "jj, 0i * contrarium naturas (siquidem una tibi est necessaria)sc- 5f scit ' ut Natura Naturae similis sit, hoc fac igne non manu. Per f °’G non sequeris Naturam, vana esse omnia, & hic tibi dixi diaq gpurn beum quod patet filio debet. Qui habet aures au- S -J~ c flui habet sensos animum advertat.
TRACTATVS XII.
|^ p , De Lapide, & ejus virtute*
■* Hjty^fdchtiinis sufficienter dictum fuit de productione reruiri j lu m, de Elementis, Lede materia prima, Sc materiaso- Itri^q' corporibus,Sc seminibus.de uso & virtute corum:Con-, '’ttay tt ‘ a mpraxin conficiendi lapidem PhisosopHoiunl: de ejus r>» pz?^Ute tantum, quantum mihi natura concessit, Sc experien- bt^Vecit, nunc revelabo. Sed üt prius adhuc sommatim Se , &Us Ve r bi s comprehendam omnium horum tractatuum ar- «c uJ? tUt h, ut Deum timens tector, mentem meam assequatur,
Um naeum, ita se res habet. .
»aq c v «ritat c artis, si quis dubitat, legat copiosa Philosophorum Ut (j ! Ul ssrnoruni ratione & experientia verificata scripta, quibus di § ni! * sua arte fides non deroganda est i Qui vero illis W adhibet, tunc contra principia negante non este dispu-
1X1 a oyi m „ S . Lurdi emm Sc muti loqui non postum: Dixi artem

4$ Epigolbs ^
®cm esteveram, quam enim prsciogativam in iiocaimw 0 ^ mnes haberent pr* metallis’ cur hsec(bist per dcncg»tio nC nunis immerito ä summi creatoris universali muhipisc«"" 10 ”^ nedictioneexcludemus;quam sircrae litcrae affirmant, oiru 11 *’ ß,
" f*
bus creatis statim a condito 'inundo inditam & impertita' 1 ’
iste. Si vero femen habent, -quis tam fatuus est, qui n ” . (J] jc dat in suo semine illa poste multiplicari? Innatura lua arsC”i ^
"'"‘V
I*
vera est,vera etiam natwa,sed raro verus Artifex: una nat'"'' «na, led multi artifices: Quod autem natura creat res ex *p C i tis, generat eas per velle Dei ex mattria prima, quam sed” s scit : Natura creat res illasque multiplicat ex lecunda ’ 1 ’' 1 ^^' quam Philosophi sciunt. Nil fit in mundo sine velle Dei & ix. Elementum enim quodlibet in sua Sphaera est, sed un"" 1 jjf que altero oste non potest, unum ex alio vivit,-Zc tarnen^ 0 '”' l0 o non conveniunt: sed aqua est omnium Elementorum d”? ^ quia mater est omnium rerum. Hanc supernatat spiritus ig”! 5 ’^
* ! ."" ■ ■‘‘""V
sante igne aqua fit materia prima , certatione videlicet ig ll, * ( ,| l aqua, & sic generantur venti vel vapores apti, utcon»^- rur cum terra per aerem crudnm, qui ab initio separatus ' ult cS |« ( io, &hoc fit sinevestatione motu perpetuo, quia ignis se”, non excitatur aliter nisi motu, quod facile videre est apud ^
ferrarium, sertum limacomminuentem, quod eatenus m ot M hementiori incalescit, aesi igne incanduistet: Motus erg° calorem,calor movet aquam,aquae motus causar aerem viventium vitam. ■Crescunt igitur res hunc in modum
tit'
» - ' i wi cicuuL tgicu i « vj uuiic m ii tuwut> J 7
dixi, ex aqua videlicet, nam ex illius vapore subtiliori res f u ” (£ iif leves.provcniunt. Ex oleo vero ejusdem graves & majori 5 P ,(> Ex sale aute res prioribus longe pulchriores. Quia autem ” 3 v j- interdum impeditur, ne res puras producere poSit, siquid^J por,pinguedo,sal maculantur, & miscent se terrae locis, prosit docuit nos experientia purum ab impuro separare: Ideo naturamelioreturin actu,solve corpus quodvis, & illud q ll< \ „ii' tuvae accestit, Heterogcneum, separa, purga, conjunge p us tis, cocta coctis, cruda crudis, secundum natur® pondus ' 1 ° n r fj» reti® : Nam scito quod sal nitrjcenrrale non accipit plus de nisi quantum opus habet, sive sit purjsive impura. Aq'^g»! pinguedo ajiter se habet, nam nunquam habetur pura, arsp illam per duplicem calorem, & denuo conjungit illam.
EPILOGVS SEV COXCLVSIO
horum duodecim Tmüatuum.
^'’Onscripfi amice lector, praecedentes duodecim T’ ra ^^ £( £0 ( gratiam filiorum artis , -uQantequaiE -manum

'stilla
Duodecim Tractatuum. 4?D Natursc operationem liaberent cognitam, quomodo vide-
W*^ perando rCS P roc ^ uc?,t > ne 6ne clavibus portam ingrede-
f >coV
i>NeT' ^ "ibrv aquam haurirent. Frustra enim laborat ille, qui 8t Yj^^'bonenaturamauus ad labores porrigit,& in hac sancta tc tj ij^ 1 ] 1,T, asciedfiain nocturnis versatur tenebris, cui Sol non !u* tiirj | lScn sa umbra est, cui de nocte non apparet luna, Habet na- btj^ me n proprium, quod nostris oculis non estpervium; um- ^^^'^"ostiis oculis corpus est, sed si quem lumen natuvse ir- *°Pot 'st ^ouiestim nebula de oculis tollitur, Sc sine impedimeii-
‘ti,
c °nipicere punctum Magnetis nostri corresponde ntis u- Ccntl *ö radiorum,solis videlicet & terra: Eousq; enim Na* ^Pliifn ' Cn P enetrat > Sc interna patefacit: cujus rei tale tibi fit ex- •üfri s ' Induatur veste uniformi adolescens duodecim anno-
^ vciic uuuuimi duuicjtcub uuuuciuii aimu®
'ceti , Puella ejusdem statis, si juxv fe locentur, nemo cogno- %‘Imafcul.us.qua: femella sit. Oculi enim nostri penetrare decipit nos noster visus & falsa pro veris accipit: „ ni .ytstibus sublatis denudantur ut ita appareant, quales na- Han c ® s Armavit, facile uterque in suo dignoscitur sexu : Simili t 0rp l) tn °d° noster intellectus facit umbra: Natura umbra: Nam HjJ n "durr, inhomine est feminis NatuTteaimbra: Sicuti igitur l) at^J nt ' s tegitur corpus humanum, sic etiam tegitur corpore », niana, quam sibi Deus reservavit tegendam & detegen- i>iit, t °ffem hic prolixe & philosophice disterere dehominis di- 'itione ejus & generatione, sed cum ejusmodi non sint toi)c, s Cl ' filentio praetereunda sunt: De vita ejus solummodo Creatus homo de terra,ex aere vivit; Est enim in ae- N s Us cibus, quem nosrorem de nocte,de die aquä vO-
^ at efiict,-vm, cujus spiritus invisibilis congelatus melior est* Un .' vei 'f a - O Sancta & admiralilisnatura, qua:filios > ^tas Wrare non permittis, ficuti in Vita humana indies de* 5'sit, ' Porro in hisce duodecim Tractatib.tot rationes natu* "°tj K fdiü attuli, ut eo facilius cupiens, ScDeum timens Le-
*1
ailt>1 aii ll §Cre POmk ea omnia,qua: oculis meis Deo benedicente v sicci propriis sineullasophisticationisfraude-.sinedu*
c ogniriOne Natura: impossibileest .hancassequi ar- a rt ' a tti' iri § u i ai i revelatione divina alicui contingat, vel perfecte* V ^ 0 ti' Cl ^Monstrationem. Res est vilis Sc pveciolislima, quä descriptam nunc denuo repeto: tzt. aeris partes X. Auri af^htin 111 ?® V ' VIE P aItem si N-ee omnia impone vasi tuo,coque
^ ‘optimis ut si t aqua,& postea non aqua: Si hoc ignoras,
^«ry^oquere nescis, fine omni dubioerrabis, siquidehaec est: ■fc d n . hll osophonim materia: id enim accipere debes, quod ^ «j ttt 5'V v ' , deeu r , donec artifici placeat: Est aqua roris nostri,ex ltu r sal petra Philosophomm, quo'offliaesves crescunt
&nvt-

'440 E p i i o g u s .
ßcnutriuntur: Matrix ejus estcentrum solis vel luna: tarn c $
quam terrestris: Et ut apertius dicam, Magnes est noster« <1 11 ^; praecedentibus Chalybem esse diii : Aer generat Magrits, vero generat vel facit apparere aerem nostrum : gy tibi veritatem hic manifestavi, roga Deum , ut coepta r u ^ ,ji(' det. ,, Et fic hoc loco habebis verissimam explicationem 11 Ji( tisasseverantis, patrem ejus este sofern, matrem vero quod ventus portaverit illum in ventre suo, nimirurn * al quod Philosophi sa) armoniacum & vegetabile nomin 3 * $ cultatum in ventre Magnesiae. Operatio ejus talis est, llt c Congelatum aerem, in quo solves auri decimam partem ," la & igne riostrb labora, donec aer vertatur in pulverem, f[ i!>
irebunt, habito mundi sale,colores varii. Descripsissem 111 processum in hisce tractatibus, sed quia ille una cum mt> ^'ci' tione, in Lullii 5c aliorum viroruiri Philbsophorum lib rlS enter continetur, propterea fatis mihi fuit, tantum de Ma tC j (r fst* ma & secunda tractare, quod candide factum est, neca L ) id 1 ’? iillum rnörtalium me luculentius illud praestitisse, siqtii^^^ls e mutis libri§, sed ex mearum manuum labore & pröpp^^ir intia feci. Si igitur vel non intelligis, vel non credis vcr lf ‘^ £ ,c f meum librum, sed teipfum accusare, & crede Deum Cretum nolle revelare; Hunc igitur precibus fatiga, & 01 ^ t< r feitCratiS lectionibus hunc libellum evolve,praesertim ^01^1 ctatuum Epilogurri: Considerando fehriper naturae P® ■* &Elementomactiones, 8cqüÖdnä fit iri illis prascipu ul ? t c(pjj fertirii iri rarefactione aquae vel aeris : Ita tnim creati > u jtiij^. totusque mundus, hoc tibi, sicut pater filio, significare r ^ p> mireris quod tot tractatus fcripscrirn , non mea causa cum libris non egeam>sed üt multos, qui iri vanis rebus monerem, ne frustra sumptus exponerent: potuissent st u '(jti^ mnia paucistimis comprehendi lineis, imo verbis: Sedp nes & exempla volui te ad naturae cognitionem deducet
tea omriia scires, quid quaerere debetes, ari primam vel iqA.
materiam. Haberes etiatripatefactam naturam, ejuSstj jjt^
& umbram: Noli moveri, quod aliquando contradict° r ' lt iS^. ttactatibus, more Philbsophorum usitato,tibi occurras*' bes illis, si intelligis: sion repetitur rosa sine spinis. ^ £r [iei* 1 ‘’ I ' [ . ligenter, quod supra dixi , quomodo videlicet quatucr t« stillent in centum terrae humidum radicale i Sc qrib^ < renus centralis motu suo producat, & sublimet illud a n j c jjd ä t perficiem: Dixi etiam solem coelestem habere Cörre'P 0 cum Sole centrali: Nam Sol coelestis & Luria peculias £n jpi vim & virtuterii st illandi per radios suos in terram ’ ca (gui* 1 lori, sal sali facile jungitur: Et sieuti Sol centralis habe »c«

■UÜÖD
ECIM TR'AfefAtÜÜM.
44 !
111 cruc ^ aiT1 plectibilem, sie sol coelestis habet etiam ^ tr *r ^ te ' ^ ac i ua m subtilem & impercepti bilem : In superficie ^»kaö Ura ^i* S lungtimur, fle producunt fioreS, & omnia : Pro* feit ill a 2 Uan ^° pluvia fit, accipit ex aere illam vim vite, & conjun- t,rt ari l" a lchitrÖ terra (quia sal nitri terere est instar Calcitrati H»,jy ’ Jf c itatc aerem ad se trahens, qui aer in ec resolvitur in i- J Ct f„i' t "lem vim attrahendi habet ille fal nitri terra:, qui etiani to Pior * ^ Ce ll coh iunctus pinguedini terra ) & quo radii’solare# tUnC ^ crmnt i eo major falis nitri quantitas fit, & pes fit. ° ens hnajor frumenti cbpia crescit, & hoc de diem diem
•j.
^L u ^ UtT1 de correspondentia terurii inter se & efficacia Solis ''Oft j. * ^ Stellarum innuete volui ignorantibus, nam scientes Kd'$ nt hac instructione. Versatursubjectum nostrum toti
x, °OD0ci
O Mercurius noster : O fal nitri nostrum iti mati
oculos, & nbn cognoscitur; O coelum nostrum: Oa-
*Ct VcrsahS -
OVeöetabile nostrum: O Sulphur nostrum fi»
o . . /- r- ■ . n ■ »_.
fit;
fi'ä'Uis flatile; O caput mörtuum, seuFaecesmaris nostri: Aqua ^>8cf ° ntila ^cFaciehs, sine qua nemo mottalium vivere pot ^ v *cul 4^ Üa nil hascitur.Sc generatur m toto orbe. Er haec sunt V HertT1 «is Epitheta, qui nunqUam quiescit,vilissima est, scatete potest: Et sichabes rem omni mundo preciosio- , ta tn i quam plane dico nil aliud esse quam aquam no»
'Mc ^j’^icam, qui in Sole fle Luna congelatur, & extrahitur c , Utl a chalybe nostro, artificio philosophico miris modis* ei ' teiTl artis filium. Cohsilium meum non erat, propter t ^tl J n .P ra datione commemoratas hunc librum publicare, at» s 1 ' (,1 cUh !) tthe de l'bC'ahhus & philosophicis ingeniis pröme- s l ''.' d illi ItaS ’ utd s stui mehorunt, animum ostenderem bonü* i? c 'bin. S ’ ^ u ' artcrn Callenti manifestarem, mt illis parem este, fle ) % 'otis iEOtu . hlc l ue notitiam appetere. ISfon dubito,multos bo- .N t>Oirj" ti4 ^ Voluntatis homines, illud donum Dei clancii- !‘°rcs & ,d «e i Hi meo admoniti exemplo fle meis periculis caU- t ea nt ii^Vidchtiores facti, HarpOcratis sibi commendatum r v oli ’ ' Cn dum, qUOtieScunque enim me magnatibus detege- ■ pto"* ^ cft1 P ct aüt m damnum aüt periculum mihi cessit. Hoc
Vi
; t Sitlst adeptis filiis HetmetiS patefacto, fle ignorantes ettan (\ r . l)0 . ac til viam veram reduco.
L ‘«dan,u—J-. r. «u«*
scientia, haeredes, schünqüarii habituros meliorem Jiih ' C,JI 1 nltstant, quam quL ip sis hic demonstrata est, omnia c- ^ Cf eurc' ; . dlXl - Extractionem saltem nostri salis Armoniaci vd '|StjjJ l: fhilofojjhici.ex aqua fiostra pontica.'ejusqj tantum usum revelavi,«Juia ä magistro naturae non habui ulte- °quendi licentiam; Et hoc solus Deus revelare debet, qui 4-fWl F f noyit

44i AüTtiokiS
novit hominum corda Seanimos: quem si diligenter oravc “'JJiiii reiteratam hujus libri lectionem , poterit tibi intellectu 11 ’ aperite. Vas ut supra dictum unicum est, a principio usq ue .‘|$ nem, vel ad summum duo sufficiunt vasa: ignis etiam ct>nt*^ in utroqueopere.qiloilomihelegant errantes tractaturo X- ^j, Si in tertia materia Opefatus fueris, uil efficies: Habe tracti ( t qui extrd hoc unicum sal nostrum , quod Mercurius est, u ^j Iu herbis,animalibus, lapidibus, & mineris, excepto Sole jjffe' nostra, qu«e obducta est sphaera Saturni. Et qui optaturi* 0 fl( i' rät finem, sciafeonvetsionem Elementorum , sc levia fi* c . f £ fV , derosa, & spiritus facere non spiritus, tunc non laborabit i” [£s |0 tranea; ignis est Regimen: Quidqtiid fit, igne fit, ut suffic' 4 * 1 praecedentibus, & hic conclusionis loco fatis dictum est r ;ji'
Vale lector benevole, & hisce per experientiam meatu 0 , catis laboribus diu ad Nominis divini gloriam, anims tu^ ^cin, proximique commodum perftuere. .
EIVSDEM AVCTÖRIS AD FILIÖS jiemgma. Phthfophorum.
J
Am vobis filii scientiae e scaturigine universalis fontis (i*
“ * " ‘ E"' ,f*'
V.
mnia , ut nil sit amplius residuum. Nam in ptsecedenli^ £ §,
tractatibus, naturam per exempla sufficienter explicui - ^ £
cam&praXin, quantum fas fuit manifestavi. Sednequ’ 5 ^it) conifthö conqueri postit, quod aliquid omiserim, totaU 1 pd Srnigmatice adhuc vobis describam, ut videatis, quOus*! $ ductu pervenerim. Infiniti sunt libri, de hac arte tract 30 ’ ^ iriullo reperietis veritatem eatenus vobis patefactam,q u °i jt 1 *' ob causam praestate Vblui, quia cum multis, Pliiiosopho^Xpl*' ptase beneihtelligere putantibus, sermonem contuli, 1*.-jus* nendi illos eadem scripta longe subtilius explicare, qüarn ^ jp|i* quae simplex est, requirebat: Imo omnia mea dicta veri^’' ' ,la
femper alta sapientibus videbantur nimium vilia, & ineris jj)l
Aliquoties accidit, ut quibusdam de verbo ad verbum liuarem , sed nequaquam aslequi potuerunt, non credent ^ in Mari nostro esse, & tamen Philosophi videri volebant •
Crgo verba mea orercrius dicta non potuerunt irifellig ere ’ jpt t£ meo ( uti alii Philosophi timuerunt) ut quis raris facile c ° postit, Donum est Dei dico. Verum quidem est, si in ft u . s fli<p micoreqtiirefetur subtilis ingenii perspicacitas, &: estet, at ub oculis vulgi posset conspici > fatis apta vidi **' 0 of . genia ad indaganda talia: Sed vobis dico, iit sitis G w P^?*Lte nimium prudentes, donec Arcanum inveneritis, ff u ° j^fin' 1 * eeltario aderit prudentia, tunc vobis non deerit librdS 1 ^o'
scribendi facultas ,qitod)öngefaciliüseritilii , qui tc % ri* 11

NI G1 * A PHTIOSOPis jfcttis.; 44? P f *t Cr g' ?. r ' st ualn huic, qui in circumferentia ariibuiiat J & hd ^medr'"' ' la ' oet: omnium rerum Materiari) secundam luci- <]ii odsi ^ cri P ranl habetis,sed hanc vobis commendo cautelamj, Uiis Q f|j arca num hoc pervenire volueritis, scitote, quod iri pri- V °bi s r s dandus, postea proximus amandus sit: Denique nolkfc *'' ail ete S aaco subtiles imaginari, de quibus Natura nil scit, sed sise ietr, rT ' an< ' te ’ Mquam, in via Natur* simplici,quia in simplici- «i. ; >1 ,p tlUs palpare,qiiarn tandem in subtilitate videre poteri- jyllabjj r ln lectione meorum scriptorum semper inhireie '^ili'atfc 6 ^ CgCndo utique considerate Naturam,& e jusdem pos- H Antequam veto ad opus vos accingatis»imagina-
r C bnjz .^ rtter 4u>d quiritisj & quis sit intentionis vestra; se opuä 'tr e t ’ artsl multo melius est cerebro & imaginatione prius di- 'l'iad ' arn r e, quam manu & sumptibus. Et hoc vobis dico,
• r o iy, S c ^ tern quaerere aliquam, qu* occulta est, ex qua fit V ltu solv ° d °) taiis humiditas qu* aurum sint violentia seu strena; b t lt fi : Im ° ita suaviter & naturaliter , sicuti glacies aquae ca- liquescit: Si hoc invenistis, habetis tem, ex qua au- Vs tv ra Ptoductum est: Et quamvis omnia Metalla 5e res 0- h'Di.tj- 1,1:1 ortum habeant s nil tamen ita amicatur ei, sicut au- s tCr<:a inst a '* is ^hus adh-ei ct impuritas, auro autem nulla, pro- Cr ijHi s s matris est ipsi. Et sic finalirer concludo, sihiscemeis ptvnb' 0mtiombus cautl kÜe non vultis . habeto te me, be-
* c nit,g C v.' S ?' ercr i cupientem, excusatum, feci fideliter quantum odn® conscientiae virum decet: Si quaeritis quis simi t j^^ ta s u tn: Si me noftis,& boni ac honesti vin esse deside- ' tls .' Me non nostis, nolite de me inquirere, nulli ii? c Publi e ?' m > quandiu vixero, plus a me revelabitur, quarti [^dift at '°_fc r ipt° factum est. Credite mihi'j sinqriesseiiicjus-
Uter jj ac c °nditionis homo, sicut tum, nil mihi solitaria vi- l liie Uirr^-^^dtus, vel cüNiogene sirb dolio delitescere. Videri jf ae, ubi ' a C ' U?e hmt, vanitatem elfe , fraude & avaritiam inva- tt*h ,r ? vj. Qrtlnia Venalia sunt, & iniquitatem virtutem supetafle. f *tite a t* meliora pr* oculis video,hisce gaudcoijä non miror j.Uotevi CCI ’ "-ur Philosophi habita tali medicina non ciirarunt V^/ics suos, qüia omni Philosopho ita est pr* oculis vita i %üti in spciculö apparet tibi tua propria facies : quod 1 sibi Deus dabit optatum finem, postea credes mihi, nec te mundo revelabis.
Ff
SbpK.

AllTHOKIS
444 nu i n u m > i
SEgVITVR PARABOLA SEV £$ lG}i
Philosophorum, coronidis &super/idditamc nl1
loco adjuncium. jjjf
"CVenit aliquando cum per tot annos viti meje navigaremus •*"'lo Arctico ad polum Antarcticum, ut singulari ~Dciti vi rer ad littus magni cujusdarn maris: Et licet maris illi uS ^/ aditus fic proprietates optime cognitas & peripectas hab £ hilominus inscius fui, an etiam in illis oris generaretur P' ( |^ ille Echencisiquem tot magni & parvae conditionis ,
ctenus tam solicite quaesierunt: Dum autem in littore M £ hinc inde natantes cum Nymphis conspicio, festus etiam dentibus laboribus, & cogitationibus variisgraVatus, 3 j|£® tum murmure somno corripior : Et dum suaviter obo°^ t opcutfit mihi insomnis visio mirabilis : Video e marin 0 nerand* canitiei senem Neptunum cum tridente eg^nr qui me post amicam salutationem in Infulam deducit 31 } s mam. Haec Insula pulcherrima versus austrum sita er 3l j £ |jr bus omnibus , ad hominis necessitatem, & ad ejusdel» spectantibus, rcfertidima. ■ ^
Virgilii campus Elysius vix cum illa potuistet cOmpa * 31 pf tum Insola: littus, undique virentibus myrtis, cuprestis» marino cinctum erat. Prata virentia varietatis floribus ‘ W cundistimo aspectu, soaVistime redolebant. Colles vinf 1 /yif,, & cedris, miro modo decorati erant. Nemora Arant 1 £
IklllU UlUUW U^WUUl ViatHa AVVUIWJ«*»»»'- i
Limoneorum arboribus referta. Vite publicae Laiirorul* 1 JF
pQV 1 so
natorum arboribus singulari artificio intertextis utrinqi gratilsimam peregrinantibus pr*bcbant umbram. Ut P J ^
cam,quicqUid in toto mundo est, ibidem videbatur: In 1 *’ 1 ',
landum riiönstrabahtur mihi a dicto Neptuno sob aliq u * *"W tentes du£ illius Infui* miner* Auri & Chalybis: illinc deducor ad pratum in quo peculiaris hortus vatiis tu digniflimis arboribus plantatus erat; Inter compso rc5 . so! autem, ostendit mihi septem arbores nominibus insig 011 " „fiS'
ter has pr*cipuas, aliis eminentiores observavi, qua tu"! uso!
rebat fructum instar solis lucidistimi & fulgentistimi, erant instar Auri; Altera verb producebat albiflimos Ei . v .
viam jimni auui; muia vviu pwuuvvuut niL/n*i*"-' lj ; ^
dsores fructus, & folia ejus erant sicuti Argentüth V'VU ^Iso
Lunatis. Et quamvis in hac Insola omnia ad nUtunt ,*-’’^ cum tamen ipsi deerat: Aqua non habebatur, nisi mag” a q l '‘, ficultate , erant quidem multi, qui pattim tentabayti ^ £ ]jti
fontis per canales deducere, partim etiam ex variis re ^ so baut, sed frusti ancus erat attentatus labor , quia illic JO ^ 0 :< !
tot
“se
soti
i
i
toi
tot
toi
!«s
»I,
Si
liic
to
to,
to|
«li
hi
cabantur autem h* arbores ä Neptuno Una solaris arbost |
1 nn^tiio Et- tn/lil'S n A si\ *

i
i
<
1)1
v'
4 \
, ^EmGMA Phiiosophicum.’ 44J %s a . 3 . !? a beri medio: & si habebatur, inutilis tamen fuit & venc- radiis Solis vtl Lunae quod pauci praestare potuerunt, liltta d° "° c fErsiciendo fortunam habuit propitiam, nunquam E ra < ‘ ecem partes potuit attrahet e.
' s iti e j en ! rr ' e iusmodi Aqua mirabilis, & crede mihi, quod ocu- j|| S v, dcrim, & palparim aquae illius niveum candorem, St Nu/i? ac l uatn contemplarer, valde miratus (um : Interim fa- ^jp, ' * a consideratione, evanuit coram oculis meis Neptunus, ^Ptt rct m 'hi Yir magnus, cujus fronti nomen Saturni erat in* hrn j ? • Hic accepto vase hauriebat aquae partes dccem.Se sta- ?>h 0) .- s ru ctuarboris solaris accepit & imposuit, & vidi fructum CQ n!luni & resolvi instar glaciei in aqua calida: quaesivi ex ^ of 0mi "e, video rem mirabilem Aquam este fete ex nihilo, ^il| ^u S arboris.in illa, adeo suavi calore consumi, quid ista?
! B ra tiose respondit: Fili mi, verum est quod res haee a “dis,.sed ne mireris, ita enim oportet esse: Nam haec aqua r rt , „ 1V ' taE ». habens potentiam fructus arboris hujus itamelio- l' 5 t sk °^ Ca non plantatione seu insitione,sed solo suo. odore a c ® tcras fex arbores uniformes, Insuper haec aqua est Npu ‘ instar femina, in re nulla possunt arboris hujus fru-
K - fieri nisi in hac aqua : Et licet fructus per se sit mirabi- iPtref ^Pfeciosa, attamen si in hac aqua putrescit, gignit ex hac Ni 'tK ne Salamandram in igne persevetantem, cujus sanguis ' c { 3 Wo preciosior est, hahens. facultatem sex arbores , fis ptof V '^ es > fertiles reddere, illarumque fructus meile dulcio- ■i.itj err e. Ategopetii, Domine, quomodo fit istud? Dixi ti- s^ol^' ar ^ ar ‘ s solaris fructus esse vivos, dulces, at ubi nunc Npo»"*' cx ‘11° saturatur, quando in hac aqua coquitur, post 'ton* j ea m iHe ex eo saturari Quaesivi porro, Domine: coqui* Nign* 1 '' ^° rt ‘' & quandiu? At ille: Aqua ista habet intrinsc* Non ^ A juvatur calore continuo, comburit tres partes Nltifp u ' cum hoc corpore fructus, & non remanebit nisi pars 'toitiif r■ lrha > quae vix imaginari potest, sed in summa virtute, co* ^Oi./yBaci ingenio Magistri septem mensibus primo,postea dc- lr, lOp] ^torca apparent res variae, Scsemper in die quinquage-
iajjj"5 S v el minus. Adhuc interrogavi: Domine,nonne potest Mp ^.sliis aquis, coqui hic fructus, vel additurne illi aliquid? Vpi, : non est nisi haec una aqua, quae utilis est in hac regio-
■Nli : non est nisi haec una aqua, quae utilis est i
fissila : Nulla etiam alia aqua potest penetrare potos bu*
Mt Its,. - Jis'! ^
N'1'? 11 'fifihrec, & scito arborem solarem etiam ex hac aqua or-
radiis Solis vel Luna: vi Magnetis extracta est.
Pro-
i'8 r in ' ntet k magnam habent concordantiam: Sedi si aliquid pc - Mit,- 1 ' ps< a ^^eretur, non posset id praestare, quod facit per fe 'l l,c nda igitur per fe, nihilquc ei addatur, nisi hoc pomum:
F t -S Post

446 Authgri s
Post depostionem est fructus immortalis , vitam habe» 15 guinem, quia sanguis
ftuct"’
» omnes arbores steriles facit portare > a,
■X a . -m. — — Ti . .11. ....... n A »VH sHtl *
ejusdem naturae cumpomq. Rogavi ulterius : Doinint’ turne aqua haec alio modo, vel habeturne ubique ? & tnni loco est, Sc nemo sine ea vivere potest, hauritur m'! 15 dis, sed ista est optim'a , quae extrahitur vi chalybis nost r *>‘l ^if venitur in ventre Arietis, Dixi: ad quid utilis ? Respondi!' debitam .coctionem est summum venenum , sed postenst 1 ®^» convenientem siimpia est mpdicina, & datviginti noven'c ^
oin'3‘1 “ - no’
,a^
sanguinis, quodlibet autem granum , octingentos (exa;
*Uor suppeditabit tibi fructus arboris solaris. Quaesi'' ulterius meliorari potest ? teste scriptura philosophica, a">' ^,, 1 . ccm, postea ad ioo. deinde ad mille, ßcioooo &c. potest ^ >i' Instabam,Domine rm, noverumne multi istam aquam, ne nomen proprium ? Ille clamabat palam dicens, p<‘’ l ' c '. l ' > ^ runt, sed omnes viderunt, & vident & amant: Habet nof 111 ^ inulta & varia ? At nomen proprium ejus est aqua maris V ( t Aqua vitap, non madefaciens manus. Perii adhuc : utU^iU' ca alii ad res alias ? Urirurea.air, »mniscrearuca, sed ter. Naicitui ne in ea aliquid, interrogavi? At ille? pes omnes irr mundo > & in ea vivunt, sed in ea proprie nj^ £ f
sed est res quae se miscete
Quaesivi: estne si° c
boris fructu utilis ? adhoc dixit : In lioc tempore neq ua< ^ . siquidem nisi in solo boc arboris solaris fructu melioratas,^' cepi adhuc rogare, Domine?., quado nomina mihi illnrrr t3 p ; piferto nomine, ut nullum possim amplius habere dub>a^^ ille sublata voce ita clamavit» ut me e somno excitaret, i“ c amplius poteram quaerere, nec ille ulterius mihi respoi 1 “^ c r<' suit, nec ego tibi plura dicere possuni,contentus esto h'f c jctf de quod non est possibile, lucidius loqui : Nam si luccn 01 ’’p* pis, nunquam aliorum Philosophorum libros assequeris Saturni insperatum ac subitaneum discessum , novus tncfojL /. vasit, & denuo mihi forma visibili apparet Neptunus, P r *i„iii'f in horris Hesperidum congratulatur felicitatem monsträfl", speculum, in quo totam naturam defectam vidi: Post 'ff ; s ¥' sio citroque commutatos sermones , gratias ipsi pro exb'^i# sieficiisago, quod suo videlicet ductu , npn solum hunc simum Hortum ingressus fuerim , verum etiam in °P tatl L [1 i^' Saturni colloquium venerim : Sed quia propter impf
4-llrnt Alfr^ssltm »Imtiv nnvr.nr« Xr invct sc _,ll^ ■
turni discessum difficultates aliquae quaerendae & i« ve jji>' adhuc restarent, rogavi enixe, ut bac exoptata occasi° 1 p 0 fii | ' scrupulum eximeret. His autem verbis illum conopei' 0 'dj j
pe, legi libros Philosophorum affirmantium generatione KM fseri per «larem HHxWiyM, & same»l ffilM stuct»" ^ (?/ j

tj s( . . ^nigma Philosophicum. 447 ct cdo aris vidi in somni,. Saturnum Mercurio nostro imponere, tefp 0 ^iam tibi ut Domno Maris hujus, quod ista bene scias, §?n Cr . stUatstioni meae quaeso ? At ille, verum est, fili, omnis ***» dt in tnare & fceinina, sed propter distinctionem trium tii 0c j a re gnorum , alio modo nascitur animal quadrupes , alio tirtp vermis. Licet enim vermes habeant oculos, visum,audire re ^' c l UOS scnsus, tamen per putrefactionem producuntur, Co rpQ ,Um locus vel terra, in qua putrefiunt, foemina est: Ita in tn^g_‘ c philosophico mater est hujus rei repetita toties illa aqua 'qscit c l Ul cquid ex ea nascitur, more vermium, per putrefactione S itn . r ; Ideo Philosophi phoenicem & Salamandram vocarunt: Obp . c duorum corporum conceptione fieret, eflet res morti <:||1 ica-' a ’ at quia sc tantum i evivificat, destructo corpore priori,
' U d incorruptibile : Siquidem mors rerum nihil aliud 'lUQ^P^scparatio unius ab altero : Et in hac phoenice itp fit» e , v * t aäcorporecorruptibiliscpärat: Insuper quaesivi. Do- 4tj|] 1Tl1 » sontae diversae res rerum vel compositio in hoc opere? a %\ L " UCares est, cui nonmiscetur aliquid aliud praeterquam P hll °sophi ca , t ibi in somno aliquoties manifestata, quae in dubi t P , c ^ e debet ad unam corporis ? a "em : Et firmiter ac in- Credas - fili, quae per somnia in hac insula pro more re- * me & Saturno suerunt patefacta, nullo modo este sc d purissimam veritatem, quam experientia unica rerum ftilf 11 ^ e ' assistentia detegere poterit. Ulterius quaeren-
'itat C re1 F OI > so P°st valedictionem discedens, me ä somno cx. tu ®* iri desideratam Eutopiae regionem sistit. Et ita tibi 'datu amsce Lector, fatis hactenus a me dictura sufficiat.
Ff +
LE-

4 #.
LECTORI BENEVOLO,
XXI S OU. I S fit tratldtuli: Bor, amice Lector? quarere quod autem eum conficripferd' ^ habeto causam, Pgo. q MO s ^^L/ß fcias,non opus. Scias autem certo cer t l r g, stuBorem opusculi hujus, Lapidem Fh iL ° fi
phorum perfeBißime tenere,feciffe,habert-
autem mutua&fyncera nos prosequamur ^^ ^olentia, pftti, ut in amoris, meistgnum (f iulus teftatunpjejtria principia prima dif^Ljtt j[VlERCURmM #^^^jSuXPJiU.R d?*Sxiay&r . communib- aut aliis Lapis Philosoph, q a * r ij\ beat,indicaret , idfy verbk faceretfimpli c W p> & sty lo tenuifmo. Postquam autem hoc t*/ Jf iulo raptim conscripto mihi annuisset, cettt' ,, persuasi, fore ut eq m lucem edito , etfimi tum id AuBorifuturum verear (omnis etiß^j iit io ab ilfi procul esi) optime mihi veliP^^f Philosophia amatores,minus enim jaclurM.^ ptuum , & damnorum ab impostoribus, te ^cst bonafama , & honoris , illoleBo & bene rato, pasturos. no.n dubito,- £>uodfimundufLfti bum {prophanum enim vulgus stlchy^r,^ odi ejp arceo')pro hac meo benevolo anima t r f' fd sensero, enitar,ut & reliqua duoprincipifrd plura ab eodem studiere secpuantut*. smm<twle% pjA'
b

_ 449 * __ _
ALOGUS MERCURII, At-
c HYMIST4, ET NATVRÄ.
*7 N illo tempore convenerunt Chymist*, & Consilium icerunt,quomodo Lapidem Philosophorum sa- c «c ac praeparare deberent, dc sic per vpta quilibet jbam opinipnem ut diceret constituerunt. Et concur- * Us . ille fuit sub dio in prato quodam die serena qua- {? ulti concordarunt Mercurium cflse illius primsm mg- v'^Pitri " sulphur,alii alia. Sed de Mercurio maxima illorum ' 0, .P r ?esertim ex dictis Philosophorum,quoniam illiprci c j er,a prima hahent, d( etiam pro prima materia Metalla- •^ lant enim Philosophi'• Nosr er Mercurius, &c. Et se certarent laboribus variis, (quilibet enim illorum at ft CUr ri desiderio dc laetitia conclusionem) surrerit inte- ^ill at P^as maxima cum procellis>nimbisdt ventoinaudito, ri' ““gregationem dispersit in varias provincias, qnemli- sine conclusione. Quilibet tamen illorum impressit r Ct lab S de ^ e bat esse illius disputationis finis. Coepit igitur qui- ■* 0rcs silos sicut prius,unus in hac,alter in alia re quaerentes
Philosophorum , & hoc fit huc usque sine ccssatio-
. *v, I, ^^vjupnyauivj) w\ «wvi« vr » v .»p......
t Mti>, - Us Vcr b diorum memor'disputationis, quod necessario
%tu._ VUr»« - . «l — - r i iv.*. -1 .
ijSi
, . • n.» w »uui um iiiuuui “.«.wr 1 **''
’ r,< * quaerendus sit Lapit philosophorum, dixit ad se: 011 e «facta conclusio: tamen in Mercurip laboraho.sa- e ^j s e 8° conclusionem facto lapide benedicto,erat enim ho- <s.'Sbiit'] ■s c? sccnm solebat loqui,sicut solent Alchymisiae.Cpe- X'j, ¥ S e t? Libros Phiiosophorum,& incidit in librumAlani» .^s,f C( ^ rcu rio tractat, & sic factus est ille Alchymista Philoso- t ■vtili l , 1,1e , ?0 riel. u .sipne. Et accepto Mercurio coepit laborare» v >. A , c m m vitrum,& dedit ignem. Mercurius, ut solet,evapo- utiser nesciens naturam, uxorem suam verbera- ? Ct cu t : Hemo huc venire potuit praeferte, Tu mihi accepisti
. to : fa ci e5! vitro. Uxor flendo se excusat, dicitque tacite ma- ]j.^ S merdam ex his. Accepit Alchymista Mercurium de- H imposuit vasi.de ne uxor acciperet, custodiebat il-
,\j a . u Mercurius suo modo iterum evaporavit. Alchymista re- materiam primam lapidis Philosophorum, volati- c °PortP^f rr^visiicrst valde, sibi omnino Dcrsuadens.non
"'iatn ' °l’ 0r teat, gavisus est valde, sibi omnino persuadens,non N» tr 'Y*' c falli,habita hac materia coepit jam audacter Mercu- Jbja^p'^e, didicit ix stcaillumfufilimare,calcinaremirismo- v 'Hc,; a ’:!phur?,iam metallis., jam mineris, jam fanis' criniW sor»ihit«.iam herbis.urina.acere, M
Miil^.'rinibun.janlaquis sortibus,jam herbisiurina,aceto,sed ' ,lt invenire ; d propositum suum, nihil in orbe intactum Ff 5 reliquit,

4so Dialogus ^
fcliquir,curn quo non tractasset bonum Mercurium- ^ ß (
mnino nihil proficere posset,incidit in hoc dictum,? 0 ® ejut(tntc tn-jemtur. Coepit Mercurium cum stercori ^ tractare,simul Sc seorsim. Et cum ira fatigatus suistcc, cogitationum,obdormivit. Et in somnis apparuit illi vi 1 ad illum Vir senex ,qui salutavit illum & dixit: Ami £C ^j ) |,jl/ tristaris? Ille respondit, libenter vellem facete Eapide^l vhqrum, fune ille. Amice,ex quibus vis facere L a l,
lofophorum? Alchxmista. Ex Mercurio, Domine quali autem Mercurio ? Alch. Non est nisi unus Mctcu 1 Verum est,unum este Mercurium, sed variatum variis ^ pars purior altera. A Ich. O Domine, Ego illum fciof 11 ^ 1 ' ptime,aceto& sale mtro.Se vitnolo. Stn. Dico tib>,hS £ 1 non est vera,nec Mercurius sic verus est i alium enim , habent Viri lapientes, aliamque ejus purgationem, &* ) '\j|i0’ ( J Excitatus e somno Alchymista,cogitabat qualis esset ist a , /j gitabat qualis esse deberet ille Mercurius Philosophor 11 5 potuit excogitare aliud, quam hunc suum Mercurium 1^ tamen desiderabat,utcum illo sene longius loqui potu' 1 ravit tamen astidue.jam in stercoribus animantium,& ■ ]jb jt (i postea & insuo proprio stei cor e lab orare coepit. Etq 11 ® jilo 1 ! in locum ubi visionem vidit, ibat, ut senem ilium iteru 1 * 1 pollet: interdum simulabat somnum,clausis oculis l ac , c ro!, ctando senem. Sed cum venire isoUet, putabat illum tl11 ' que credere quod dormiret, jurabat ergo dicens: nex,noli timere,certe ego dormio,respice oculos > si .
Et miser ille Alchymista,post tot labores, Sc coniump 4 ' 0 notum suorum, jam Sein delirium cadebat, semper^pjplv,
cogitando. Et ex i)la fortissima imaginatione, apparui* tasmaper somnum,inforrjiaillius fenis,Sc dixit illi: N<^' jisi^ rc amice: Mercurius tuus bonus est & Materia tua, se<l vult obedire,conjures il|um,ne fit volatilis. Tameu # vpy. solent conjurari,quare non & Mercurius? & (icdisct^jpb^ senex. At Alchymist» ab isto petiit dicens: Potni öC .
-c prae clamore excitatus est miser,tamen non sine l^pjti^ ‘ solatione. Accepit postea vas plenum Mercurio, & miris modis conjurare,sicut illum docuit somnium. E* 1 est verborum senis, quod dixerit: Serpentes go1<i -stc ^ j, & Mercurius pingitur cum serpentibus, cogitavit conjurari sicut serpens.Etaccepto vase cum Mercurio c b,M , re: ux ux‘ostas,8cc- Et ubi debuit esse nomen se r P c|1 ^44*. curii posuit dicens. Et tu Mercuri nequissima besti^-^^
verba Mercurius coepit ridere, Sc loqui ad Alcbyt* 1 “"’, c quid vis qupd me tuibas mi ©omine Lachryroist* ?
f

ia», me De Laj. Phuqs. 4^1
Ve^i f r Vocas Dominum quando tibi vivum tango, jam tibi in- fo>p u '’jjm, expecta parum , mox meam cantilenam canes, & Lj, Miis ' 111 ^ rtnuc l°q i| i, quali cum ita; Tunepsille Mercu- lih. . ' “lOnllomm ^ hAovr- rpsi,Ai,ai, . on/t sim, mi
d.
r>| lHn|s ^photum 1 Mere.quasi timeret respondit: ego sum,mi
a Xa -rcurius. Alch. quare ergo mihi obedite polui.sti ? nec i nF ° tU ' ’ Merc - O magnifice Domine,rogo,parce mihi mi- C ' V ' tmni >quod sis tantus Philosophus. Alt A.Nonne ho? ^ch aiT) ^ s C) s nveis laboribus, cum ita philosophici tef um proce- ha est miDominemagnifice, attamen occultare ^Orpin" 1 C< I Vl ^ c ° ttsiser, quod me occultare non postum coram M IT,t ° magnifico. Alch- Jam ergo nosti Philosophum? acw , a , Xlr h e mi Domine, video dominationem vestram magm- ^Odi^ 11 °i°phum este t|,lr>1 di i ^Ette ego jam inveni, quod qi
^oae terribili: I?» Eja, jam ergo esto obediens, alias Specum erit. Mere. Libenter mi Domine,si tantum pot- % mi ] larn Philis valde siim.-4/<v&.Quid jam te excuias?Me,e.
^Ominc.sed langvesco Alch. Quid tibi nocet ? Merc.hX- tiinj a mihi nocet .Alch. Quid tu adhuc me rides?A/e> c, O Do- Q Wn °u ’^ e A ' c hymista loquor,tu autem Philosophus cs. Alch.
' °Tiin bciJ *.ita est. Sed quid fecit tibi Alchymist« ? Mere. O mi e ttiulta mala fecit mihi, nam comifciut me miserti rebus
excellentissimum. Alch. Lautis incorde uaesivi. Iterum ad Mercu-
Hi Co
Jytetti 0r ran ' s , unde non possum peyenire ad vires meas,& Ium ^ di!,,,, J Ulls: cruciatus enim sum ulque ad mortem fere. Alch.
t Hi a i ? ‘ ,UScs 'stis,quia es inobediens. U
it a Kui -Knlo(opho,(ed ex natura mih ^Phh^® 'l'-stst sentis ? Mere. O Domir
MWc.Nunquaminobedicns mihi est ridere stultos. Alch. “pliUs ^'l^iJftntis? Mere. O Domine,tu es Vir magnus, Philo- '•tt^i t J na J £ ‘ mus - tua magnitudine excellis Mermetem. Alch, Nt„, C jV c §° fum vir doctus, sed me nolo laudare ipse, sed de Pk C ^ ! mihi,quod egb sim valde doctus Philosophus, illa
i^'°söhh V ' £ me ‘ Merc ' Credo facile: nam tales oportet este jSedjl os >quiprje nimia prudentia & labore insaniant. Alch.
ergo quid faciam teeum ? quomodo ex te faciam titio _ Philosophicum ? Mere. O mi Domine Philosophe, ego, ^ ^efz U es Philosophus, ego Servus Philosophorum , quod illi ^<h, J cre volunt,faciunt,ego illis inquantum postum, obedio, p fi ev * 11 mihi dicere debes, quon
facile fa,
qubmodo tecum procedere debeo, es ~ -acere posstim Lapidem Philosophicum iMcrc. Si scis, Hi ]v 1 Jerb nescis,nihil facies: a me nihil addisces, si prius nescis Philosophe. Alch. T u mecum ita loqueris, sicut cum reiitt c L lTtl plici homine,fortasse ignoras, quod ego apud magnos ftct e( J Cs laboravi, & apud illos Philosophus fui. Mere. Faci- ■^Ubo ^'Domstie, nam ista optime scio', adhuc lordep exhu- lls mixtura, Alch. pie ergq mihi. Tu es, Mercurius Phi-
iofophH,-

4A Di A loqus , ie l'v
losophorum ) Mere. £go sum Mercurius, si autem mM *. ^ $ phorum, te scire oportet. Alch. Dic mihi solummodo. sej Venis Mercurius , vel fi est alius? Mere. Ego sum M ercUl j! j [jC est & alius,& sic evanuit. Alchymista clamat, & loquitur. $ ipo respondet illi. Et cogitans inter se dicit: Vere ego > u .pii optimus.mecum locutus est Mercurius, certe me amat, iterum laborare diligenter, coepit Mercurium sublimate > re,calcinare, turbisare, praecipitare,solvere miris modis ^ vanis,sed ut prius frustra conatus est, inaniter consumit
St tempus. Quapropter tandem incipit maledicere
Naturam blasphemare, quod creaverit illum, ^? t %ji<l ,l J eum audivit ista, vocavit Mercurium ad se, & dixit illi' ^ fecisti huic? quid mihi maledicit propter te? &blasph £l11 ' J#> <Ur non praestas quod debes ? sed Mercurius modeste i e fc At Natura jubet ut sit obediens filiis doctrinae quaeres 11 .st“ Mercurius promisit se id praestiturum , aitque: Mater stultis quis satisfaciet ? Natura subridens discessit; Mercur* ro iratus Alchymistje,etiam ad (uum locum vadit. ^
Post aliquot dies,inciditin mentem Alcbymistae,quod^j|iiii' ribusfuis aliquid omiserit,iterum ad Mercurium recurrit, j jri' cum stercore porcino commiscere constituit. Zed Mcrc^^ § 1 ' tus.quod illum sinistre coram Natura Matre accusavera 1 ’ chymistam ait: Quid tu stulte ex me habere vis ? cur ^ ^ fasti: Alch. Tune es ille,quem egodesideravividere-^i^ Ego sum,sed nemo me caecus videre potest, Alch. EgO*? Caecus. Mere: Maxime caecus es, nam te ipsum non modo ergo me videre debes? Alch. O ‘nam superbus es* cum modeste loquor, Sc tu ita me contemnis: nescis quod, ego apud multos Principes laboraverim,bcapudill 0 ^:,i 1 ' sophusfuerim, Mere. Ad Principum aulas stulti concd rr ^ lic enim honorantur, Septae casteris bene habent, fuisti apud aulam? Alch. O tu cs Diabolus,& non bonus si tu ita vis loqui cum Philosophis: nam Septius ita o 16 ,
Mere- Nostine tu Philosophos ? Atch. Ego ipse sum ^, ^11' , Mere. Ecce nobis Philosophus, subridens dicit,& P !t q f
ulterius loqui,dicens: mi Philosophe, dic ergo mihi - fl 11 pjW' ris,Sc quid vis hahete ? facete quid cupis ? Alch. Lapid crt \ jl (' sophorum. Mere. Ex qua rgituv materia vis illum secefj^ di^ Ex Mercurio, postro. Mere. Q mi Philosophe, tunc dam.quianonsuirrvester. Alch. O tues non nisi P' 3 ,piaj^ Vis me seducere. Mere. Certe mi Philosophe, tu <nih> lus, non ego tibi: nam tu pessime me tractasti mote Alch. Q quid audio. Certe hic est Diabolus: nani e‘r . ^
fecundum Philosophorum scriptafacio > & scio optiwc

I
ker c Q De Lap. PttlloS. 4f$
t>hi Cn j P*' me scisaiam & magis facis,quam scis &legis:Philoso- l 'ihil ®' Xeri 'nt,naturam naturis miseendam.Sc extra naturam n ent - tu vero jam me cum omnibus fere rebus sordidissi- f s 5 rcot ibus misces; Mich. Ego nihil facio extra naturam; fy, c 180 fernen in terram suam^ sicut Philosophi dixerunt.
/f rn ‘ nas me in stercus, & tempore messis ego evanesco, Pierus ^ Crcus metere soles, Mich. Tamen sic Philosophi scri- ^eti lsr) >c ^ 0 d in sterquilinio materia illorum qureri debeat .Mere* t Qri ltll 5“ quod illi scripserunt,& tu äd Syllabam intelligis,& non Su's/ nsum & mentem. 'Mtkb. Nunc video quod tuesMer- 0rt assis j sed noü vis obedite mihi. Et capit illuni “j COn iurare.dicens : VX. VX. sed Mercurius ridens re- '• nihil proficies. Q0?(tlt lieber FÜtchs. Mich. Nonfru-
fc?
i,
de i
'ie, c i, e dicunt i quod mirabilis es, & inconstans ac volatilis. *gö s Urr * u m e dicis esse inconstantem,hoc tibi sic solvo; Constans ,1 Jco„n rtl ’ co nstahti artifici j fixus, fixoariiliio: sed ru,& tui similes l^tain ts sunt, vagantes ex una re ih aliam,ex una materia in ° s °PhT ' 4ich ' Dic ergo miui.fi tu es ille Mercurius de quo Phi- Ptin^.^fipserunt. quem tum sulphure & sale , Omnium rerurrt stlis dixerunt,an verb alius quxrcndus ? Mere. Certe fru-
't>: f ^more non procul cadit,sed ego meam gloriam non quae* l< ^ m quifui,scd anni mei diversi sunt. Ab initio juve- % f' a * diu,quam diu fui solus. Sed jam seni orsum, sed idem ft n iorfi nte ‘ |am mihi places,quod mihi dicas, quod jam
^io f( ’ S: c g°eniin scmpef talem quaesivi > qu-e sit maturior & 'WevV' 0 ^ ac *bus cum illo convenire possim. Mere. Ftu- % t c '"tas senem,qui me nöh nosti in juventute, Mich. Nonne ° <5 dl lu ° v bqui te semper miris modis tractavi? Ut tu ipse dixisti, o n ° n ,desinam,doncc perficiamLapidem Philosophorum, t c ° r ib 1,16 miscrum >q u ‘d sim facturus ? qui fortasse iterum cum miscebor,jam crucior denuo. O me miserum, roge* / ‘ San> ! n „ e Philosophe,noli me tantum pörcino stercori misce* a has jam peribo, feetöre enim hoc cogormeam mutare ' Et quid v i s ut amplius faciam ? nonne fatis Crucior a te? \ sl,L|. 1 dio tibi 5 nonne misceo me rebus quibus tu vis ? nonne tiaL 'tnis ? nonne praecipitatus? nonne Thurbit ? nonne A- 'Qrp(. n>a • nonne Malea? quid jam magis ä me cupis? meum i^Ce • Sn ' ‘ ta flagellatum est, jam sputarum,ut St. lapis mei possit Sy'* 1 - ex me habes lac,ex me carnem,cX me faftgvinem, ex me **»uj a "?> ex me oleum, ex mc aquam, & qüöd unquam metallo- 'fttnip.^weralium id praestare possit, quod ego solus? & non 'ibi.t^^'otdiämecum. O me miserum. Mich. Oho non nocet tl dif 0t ^ nc qu a m licet te quoVis modo in vertas,tu non mutas te, ”* am tibi fingis, iterum lemper redis in primam speciem
|uam

4/4 . D i A L Ö G li S
itostn.Mere. Ego facio sicut tu visjsi vis ut sim corpus,c® r P 1 ’j' i(|1 |ii' li vis ut sim pulvis,pulvis sum. Nescio quomodo me mag!*. {l iö liare debeam, quam cum pulvis & üinbra fio. Aleh. ^ mihi.quis tu es in centro tuo ? & nou te pius cruciabo. ^ erC '\oV cogor tecum ex fundamento loqui. Si vis potes rhe intelligy ßi mam meam vides, de hoc tibi non est opus. Sed quod de Ci meo interrogas,centrum meurri est cor omnium fixiiTirh lllll i Jt mortale,& penetrans,iit illo est requies Domini mei,ego v * o' sum via ,Sc cutsor, peregrinus, & domesticus, fideliffirn u | ^.v
ii*
mnibus meis sociis,non relinquö comitantes me ,cum neo,cum illis pereo.Sum corpus immortale, mhrior qutde^^ Occido j sed ad judicium coram sagace judice resurgor
tu es Lapis Bhilofophoium ? Mere. Mater mea talis
nascitur artificialiter urium aliquid, frater vero meus qui habitatjin velle suo habet,qiiod Msiiofophus vult. Atck ** t f !• lenex ? Mere. Mater mea genuit me, led ego senior sub' ^«0* *ilch- Quis Diabolus te potest inseitigere . 1 cum mihi ad s f,(i 1 litum nbn respondeas ? semper parabolas dicis. £>ic es fontina, de qua Bemardus Comes Treviianus fcripfif' ßk Fontina nön sum, sed aqua sum, fbntina me circumaedi t v ) ,£l* Solviturne aurum in te curri aqua sis ? Quicquid tn eL ßf amo,sicut amicum, & quicquid mecum nascitur, huic 11 tum do; & quicquid nudum est,alis meis tego. AichS^^ v> s quod tecum nori est loqui, ego alia qiufero, tu alia dicis > st ^§it4 bene respondere,eerte jam tecum eO ad labores Mere O K 0>' ne rogo te,esto mihi misericors, jam libenter dicam rllch.Tnc ergo mihi,fi tu times ignem ? Mere .Ego ipse 'v rM Mich. Et quare igitur ab igne Fugis? Mere. Spiritus rrieus ‘jld’ ritu ignis amant le, Sequo potest comitatur unus alterust 1 '.. t Et quorsum soles ire,qUando cutn igne ascendis ? Mere- j)lii c innis peregrinus semper in patriam s uam teiidit, & quari unde egrefllis est, venit,requiefcit,& semper redit fapienst° r ’W |1 exit, ^/ci.ke verterisne iterum aliquando? Merc.tLcveii 0 *’ Jfi' alia fortria. Mich. Nori inteliigo quid hoc est,neque de ig ne < C )W quam. Mere. Si quis ignem cordis mei novit, vidit ig nel ßiri [tlS rem debitum) cibum meum eile: & quo diutius ig |,errl cordis mei comedit,pingvior erit,cujus mors postea vito rerum cst,quiecunque in hoc regno sunt,ubi ego sum- rl‘ e sjj 5 a' tu magnus ? Mere. Habes nie in exemplum, ex mille g ut rius ero,ex uno multa millia guttarum do; & sicut cofP uS est in oculis tuis. Si mecum ludere scis,potes rhe dividrij^c^ tum in quantum vis.iterurti unus ero: quid igitur lp'Lirii^ ineum) intrinsece, qui semper exriiihutilfima parte 11111 (i*'
profert ? Mich . Et quomodo igitlir tetum facfcre oportet,u ^ (f t-

^i . De Phiios. ^ 4ff
S ac r ^ n,S ^ Um mtus, ignis est mihi cibus, vita vero igmä aer est, 1'>ies Co e 'S n ' s extingvitur: ignis praevalet aeri i propreren noti V’"r m « ru <W°tcst constringere aer, adde aerem aeri, Sp Cl ' t j,° 0Unu m,&teneant pondus,cum igne calido conjunge* Us da ad custodiendum, A Ich. Quid postea erit ? Mere. ^ ^'perfluum * residuum combures igne* iti aquairi L Postea, coctum sgrotis in medicinam dabis .Alch.
' 1 IC ' S ac ^ meas quaestiones. Video ego , quod tu me % j^P^fabolis vis eludere. Uxor,affer stercus porcinum, ege* növis modis tractabo, donec mihi dicat,quo- V?^isc t a P ls Philosophicus sit faciendus ex illo. Mercurius,audi« j t Htj 1 ^ lnc 'P' t lamentari super Alchyrnista.väditque ad matrem 1 Ht, >acci >&t ingratum laborantem. ISJatUra filio Mercutiö Vo^’^ax est, ira commota, ad Alchymistam venit, Sc il- >i<| n’ ieus tu,ubi es ? Alch. Quis est qui me vocat? Natura. i^illybdte cum filio meo agis ? cur illi racis tantam injuriam? Alliis 1 cr ucias? qui tibi omne bonum facete vult, si tantutri t t) VC " CS • ■dhh. Q uis Diabolus me increpat. tantum ^t^ip'lofophum? Natu. O stulte,plenum superbia steris ai^ opborum, novi ego Philosophos, & omhes Sapientes* >: ^ 0 >nat» Lc illi me amant, & omnia mihi faciunt äd placi- k 8 *,e*’ ÜÖ «go non possum,illi me juvant. Vos autem Alchy- ^ c anfj, n( S Uor um ordine tu quoque unus es * absque meo scitu . lct , **co m> 'dib omnia contraria mihi facitis, propterea vobis ( t <!| 'iliil u r ‘* ,m evehit,putatis,quod bene filios meos tractetis, ^ati s J’^bcitis ' & si recte considerare velitis j non vos istos ^*>c . "Ii vos tractant: nam vos nihil ex illis facere potestis
W S, sl^' Tcr ° ex vobis, qnnndo volunt faciunt stultos, ]>,*» Est verum,ego etiam sum Philofbphus, & scio labora- tti^Pbils a pud Principem non unum, & fui apud illos Thi-
5l ' , if C j’^l l)0 d & uxor mea scit, etiam jam nunc habeo librum
Cl * - > qui erat aliquot centum annis in muro quo*
l,s - jam certo sciam facere Lapidem Pbilosophoruriij
V vv ^i ; a s ~ M4V " UUSi Ic y ciari!lllclt num periommum. kj ego .d’Wnia habere : Uxortuscis. Natu. Faciessicritfece- ,,^-it, (j " c °liegtp, qui in principio omnia sciunt, & feste se puti p* Vet ® nihil, Alch. Tarnen alii ex te (si tu es vera Natu- C Vfrt| nt aC * re ' Naiti ' Verum est, (cd solummodo hi, qui me: |( r a Sjt!f l > qui p aucl sunt. Qui me vero vovit,non cruciat filios ^ c l u e nae impedit/ed mihi facit ad placitum,& augmentat
V,
C' ' lc Lr’ ^ Adorum mroium corpora fanat. Alch. Tarnende V^Vq) ****•*. Tu mihi contraria omnia ! facis, & contra ^>q,^^atemcum filiis meis procedismbi deberes revivifi- vn ls i ubi figere, r q sublimasiubi calcitrare , tu distillas;
prascniui

45s
Di At. DE Lap. Pintos.
praesertim hunc mihi öbedrentissimum filium Mcrctiriu^^ ({ ^ töt corrosivis aquis, tot venenosis rebiis crucias. Alcb-^ ^
sic.procedam cum illo suaviter per digestionem s°' un ’ iiatu. Bene est si scis,sin minus, non illi, ftd tibi nOtebB sumptibus tuis: nam idem est illi, ita cum stercore se
eumauio, gemma semper bona est,& stercus illutti non etiamsi in illud projicietur; qnando lavatur, eadem quae fuit antea. Alch. Sed ego libenter scirem facereJb i jjr Philosophicum. Natu. Ergo Non sic filium meum tract- 1 Jjj to enim,quod ego multos hlios & filias habeo, & ad fu 111 Li^ quaerentibus me,si sunt me digni. Alch. t>ic ergo mih' > W' iste Mercurius ? Natu. Scito,quod est mihi UnUs tantus. J Jius, unus ex septem est,& primus est,quique omnia est > ^ ji'J tantum erat: nihil est, Sc numerus cjuS integer est. W* s i, quatuor Elementa, qui tamen non est Elementum; qui tameii corpus habet: Vir est ,& tamen vices fen^ar puer est , & viri arma gerit: animal est, Sc tamen alas * v ’ Venenum cst,& tamen lepram curat: Vita est, & tän^ occidit;Rex est,alter tamen posiidetejus regnurhifugst c ■ td ( , & tamen ex illö paratür ignis; aqüä est,& non madefis 1 'yF, est ,&tamen seminatur: aet est, & vivit aqua. Alcb-y ego,quod nihil scio,sed nört audeo dicere: nam perdeuj" 1 . existimationem,& vicinus meus non impenderet amp*'^ si sciret,quod ego nihil sciam: ego tamen dicam; quod alias nemo vel partem mihi daret, multi enimillorui 51 me multa bona. Natui Etsi ih longum pertrahes,qstid i°, uß t interim Sc vicini quilibet, repetent suOS sumptus a te -T spe omnes quousque potero. AW».Et tandem quid Tentabo tacite,varios labores, si succedet solvam: in aliam provinciam, & hoc idem agam. Natu. £t P°y £
erit ? Alch. Ha,ha,ha, sunt multae provinciae,multi qu°5^o quibus magnam copiam promittam aüri , idque brevn' 5 pore.Sc sic dies diem sequetur ,interim aut Rex, aut ufi
iictur.autEgo. Natu. Laqueus (meritd) taleS Philo' 0 “ ^ net: apage te, & finem tibi.Sc tali tuse Philosophis^ crUce, quam ocy (fime impone: hoc enim u0 ‘ consilio,Rec mihi, nec proximo,nec tibi ipsi fraudi eris.
r t jsf t &
jß

--i
'i
j
>
^ . LECTORI 8.
‘^t&Andide Le£ior,m veflibulo hujus opufcu* fymbolttm Saturni prdfjgere - cum materi A * prima fer hoc dilucide & perfficue expli- Cetlir - Tu noßro fludiofruere & valeas.
a philosophorum
V£ SYMBOL Vito SATVRNL PER Parabolas Azo fH dilucide ostendensi
Periit aliquando cum per tot, annos vita mea navigarem a poto Atctico ad polum AntarcH- ,tutumfingulaniDei nutu ejicerer ad littmma- Sui cujtlsdam matis: Et licet maris illius mundi ^tn^^fpoptietates optime cognitas & perjpectäs habe-
tllit . . lOtftflnt»* aansrlt.. n + 1 st '/M *tt 4lite fisis ffPY/tVst.
4
of ninus inscito fithati etiam in illis oris generare*
% to ilU » Echeneis,qUem tot magna & parva con-
“utcty . ”°mittes hactenus tam foliate quafiemnt: Bunt c ohß!* tt0te Meiofynas hinc inde natantes cum ISym- etiam dpracedentibus laboribus, & co- ( ° fr ‘pior lUVAyiK ^avatus, ab aquarum murmure fomnO l ' r ^ dum suaviter obdormiscO f Occunit mihi in mirabilis Video e mari noßro veneranda ca - ) (le NEPTVNVM cutfltridenteegredientemi Kßity POßamvamfalutionetn in Infulam deducit amx- Ef<e C Infula pulcherrima versus außrum sitae* det), , e °to omnibus ad hominis neceßitatem s&ad ejus - p. e ^tias ß)ectantibus>refertißima> h. campus Elyfito vix cum illa potuijfet compara* sh sn ° tl<r>l infula littus,undique virentibus myrtis , utpref- k-j ^° ren >artno cinctum erat. Prata virentia variet a* K nt * ! ^ !is tecta tjucundißimo aspectu, fuavißtme redole* folles vineis, oleis»& cedrts > miro modo decorati 4< Tom» G g tränte

^Enigma PhiIosophiCü ifr
arb»? 1 :
4j8
erant. Nemora Arantiorum & Limoneorum »■' ^ referta: Via sublica laurorum ac Granatorum singulari artificio intertextu , utrmque 'consttie,gri L mamperegrinantibus prabebant umbram. Vt eam 9 quidquid in toto mundo eil , ibidem videbatur ■ ^ ter ambulandum monstrabantur mihi d diüo ^ ß sub aliqua rupe , latentes dua illius Infula miner a a* a, Chalybis, 'on longe illinc deducor ad pratumin liaris hortus variis& jpectata dignißimis arboribusr tus erat ; Inter compluresArbores autem , ostendit ptem arbores nominibus insignitas : ac inter.has» ^ ‘ ( yt cipuas altis eminentiores observavi , quarum an *f ht
i .... -- . . uw
suctum instar Solis lucidistimi &fülgentißimt, aJ 0 ejus erant instar Auri; Altera vero producebas 11 ,-^ mos Liliis candidiore sfruBus, & folia ejus eranty^ft gentum vivum: Vocabantur autein ha arbores a ijstjt no una Solaris arbor, & altera Lunaris i Et fl.jst
hac Infula omnia ad nutum ejjent, unicum tatuttj^st
erat : Aqua non habebatur - hiß magna cum
te. Erant quidem multi, qui partimt en tabani
V
e* 1
quam sontis per canales deducere, partim etiam rebus eliciebant , sed fruflraneus erat attentat'# .ije quia illic locorum nullo poter ai haberi medio: Ü sti> hatur sinniilu tamen fuit & venenosa: nistet*^ J' vel Lima,quod pauci prostare potuerunt; & qui ‘ n ’ . st ficierido fortunam habuit propitiam, nunquam cem partes potuit attrahere. Erat enim'ejwW 0 " a«st mirabilis,& crede mihi,quod oculis tneis viderim 1 *
parim Aqua illius niveum candorem; & dum
it
%
«<>
»i
fli
k
}
*o
h
t
*
"i
k
i
",
«i
contemplarer, valde miratus fiuin : interistifa^S*
consideratione,evanuit coram oculis meis Neptuni’
faret mihi vir magnus, cujusstohti nomeh Sari trf> .
insculptu: Hic accepto vase hauriebat Aqua parte* $
&statim de fi-ußä Arboris Solaris accepit &
v J . -J' — - ' • " ..w ' fA0$
Vidi fructum Arboris ctmfurhi & resolvi instnt a
K
h
*)
k
k
k

^'ö'sb-Spk'i'ctifc
■m
quafivi ex illo : D&mifie , video rem mir abi
*it^r Ua}n fjfefere ex nihilo , video fmctus Arboris in lila, ftt e n* av * c *lore, consumi, quidifta? Attüemthigralio- ß/mdit: Filimi, verum eilquodreshaceil mirabilis*
k
non plantatione seu insitione ,'fedfelofuo o- fite caterasfex Arbores uniformes•, Insuper hat huicfiuäm mstarfccmma, in re nulla pojjunt ar- Htz ^ffiuäus -putrefieri nist in hac aqua. Et Iket ftu~
i e fit mirabilis, & res pretiosa: attamen fi in hac ^ ’£»e ^ ‘ lt '&£. mt ex hac putrefactione Salamanclram K es j ff^feverantem,cujus fangvts omni thesauro pretio-* ^ itdj ens f acu ^ atm fex arbores,quas hic vides,ferti- *jo w Crej Hlammtfefiuftits meile dul dor es proferre. At Vjjf 5 domine, quomodo fit istud ? Dixi tibi,inquit, ar- art * ftucUis effe vivos, dulces, at ubi nunc mus fate hst ti{ saturatur,quando in hac aqua coquitur,poffunt %i H ^ l ^ e ex eo saturari. Quafivi porro , Do-mim : co- \jjfe *gne ferti & quandiu ? At ille: aqua ista habet ignem > &fi juvatur calore continuo, combu- Pfikes corporis fui cumhoc corpore fiuäus ,& nof$ ie fify n ni fi pttrs minutißma , qua Vix imaginari po- k f ( . 1,1 femma virtute , coquitur sagaci ingenio Magi- menfibus primo, pofiea decem:fedinterea appa- V J^tiai&femper in die quinquagefimo,plus vel mi- ^iis^f^ue interrogavi-Domine, nonne potesl etiam in vel additur ne illi aliquid? R e-
** ’ tioneß nist hac una aqua, qua utilis eH m hac ' t - 0 in Infula: Nulla etiam alia aqua potest penetrare
pomi,nifi hac: & scito arboremfolanm etiam *(t ortam, qua ex radiis Solis vel Lunavi magne-
eK- Eropterea inter fi magnam habent con- kid * l *Jfi : Sedfialiquidperegriniipfiaddemur,nonpofe Wäre quod facit per fe: Relinquenda igitur per fe.

4<5s ÄL N I G M A P H I 1 O S O P H I C tt M* t, nihilque ei addatur, nisi hoc pomum : Pest decodi oi nirn eftfructm immortalis , vitam habens & } an fi f>> !, jlS (' quiasangvis omnes arbores steriles facit portarep uC ^ jusdem natum tum pomo. Rogavi ulterius : Do> n0,( ’ ? 0, ritufne Aqua hac alio modo,vel habet urne ubique ? v J, in omni loco eil,& nemo fine ea vivere poresl , haud^ stt ris modü ysed ifta eil optima, qua extrahitur vi 1 ^ß! nostri,qui invenitur in ventre Anetis■ Dixi ad qM 1
Respondit,ante debitam coctionem esi summum v en A sedp-ost coäionem convenientem summa eil medi fi .g dat viginti novem granasangvmis»qttodlibet aut ( ^ num eliingentossexaginta quatuorsuppeditabit ttv / chu arboris solaris. Quefivi: nonne ulterius potetf,teste scriptura philosophica ? ait, ad decemsfv ^ t g tentum,deinde ad mille, & decem millia, &c. f 0 !^' altari, inflabam,Domine mi, noverunt ne mult* ^ quam,& habet ne nomen proprium ? Ille clamab^J^st dicens,pauci noverunt ,sed omnes viderunt, &^ amant: Habet nomina,sed inulta & varia*At n0t>> jcs' priumejus ell Aqua maris nofln, Aqua vita, non t" -f ciens manus. Petij adhuc.utuntmne ea alii ad rei & ßd titur ea,ait,omniscreatura,sed inrifibiliter. '
in ea aliquid,interrogavi ? At ille, ex ea fiunt r e * 0il ! in mundo,&in ea vivunt : sed in ea proprie nihil j
res que se miscet omni rei, Quefivi: efine fine b° c js 1 ' i stuäuutilu ? ad hoc dixit: m hoc opere bequatschst“ j dem noü nisi insolo hoc arboris [olatis fiuhu incepi adhuc rogare: Domine, quaso nomina mi^ ‘stst 1 ' manifesto nomine,ut nullu poßim amplius habere At illi sublata voce ita clamavit ,utmee somn» f}S piß j ideo non amplius poteram querere, neciüc ult er ^ (0 ptß, rejpondere voluit,nec ego tibi plura dicere pojs ut,f ' ^qd’ tus esto hisce, & crede quod non eilpoßibile , lud 11 Nam fi hec non percipis,nunquam aliorum $
libros'ajfequeru. Post Saturni msteratum ac stm ßß fi !

0 1 '
(l/
P
V
s
/
/
IU'
st
-
ti'
rt*
f
fj
fi i
1
: ?i
[I' !
|
*\
II' ’
'l>
IU
tl'
li''
;/<
^ ^nicma Philosqph'icum. 46l si(nli tn,n ° VUi me f°P 0) ' invasit , demo mihi fom4 vi- % a P aret Neptunus : Präsentem in hortü Hejperidum ^«uUturfelicttatenumonfirando mihi speculum %m t tot 4tn naturam detectam vtdi: Post varios ultro (i- ** e fic 5 l0nmutlitos sermones,gratias ipfipro exhibitu be- suo videlicet ductu,non solum huncamot- tiß*‘ ltni Hortum ingrejfus fuerim,verum etiam in opta- ‘>np fe - >nSatUm i colloquium venerim. Sed quia propter * e H Vl ' um Saturni disce sum difficultates aliqua qua- 4„ c r- ^ tnve fliganda adhuc reflarent, rogavi enixe ,, ut k^^^uca occasione mihi scrupulum eximeret. 11 u au- iti ln e fs u illum compedo, Dominelegi libros Philosopho- py ‘Palantium generationem omnem fieri per Marem itt L thlna Oi,& tamen solum fiuäum arboris solarh vidi k llt n ‘ n s K Saturnum Mercurio nostro imponere, credo et- hij ut Domino Maris hu'J,u\,qwd ista bene scias,re-
omer mea quaso ? st ille, verum est, fili, omnis
l h k l* Uo J lt W mare■ & fcemin a. ,sed propter diftinäionm ictura regnorum, alio modo, nascitur animal qua - ' al>0 - m °do vermis, lucet erntn vermes, habeant o- fs^'^ Uti haudnum, & reliquos.sensus,tamen per putre- producuntur, & eorum locus vel terra, in qua *i? is k ' lT s°emiKa est: Ita in corpore philosophico mater tflcys* re i ,re P et ‘ ta toties illa aqua. tua,& qmcquid ex ea Htsr y ' m °r ev ermium,per putresaciionem. nascitur: ideq phoenicem6P Salamandramvocarunt: Sienim n«# 02 corporum conceptione fieret, ejfet res morti obbatus* 1 Ul4 f e tantum reviviscat, destructo corporeprio- aliud incorruptibile v Siquidem mors rerum ni- fl, ‘fide sl, quam separatio unitu ab altero. Et in hae pqj, He ita fit, quod fe vitadcorpore corruptibili perfese- >'s t% Insuper quasm: Domine mi,suntne diversa res compositio in hoc opere ? At ille,unica res est,cui %ib '^ CetUr a ^duid aliudpraterquam. aqua Philosophi - 1 tn fimna aliquoties manifest at a,qiu in decuplo ejfe
Gg 3 delet

4 l ß ^ JJnigma Philosophie <*>*•■ .^
debet ai unam corporh partem : Et fimitter ac 0® u ^ credas,filbqua per somnia m hac infula,pernote rep 2 tibi a me & a Saturne fuerunt pates ait a, nullo & e ftmnia,fed pmißtmam veritatem,quam experk>ti ltt rerumMagiflra tibi Dei aßifi entia detegere poterit' > rius quar entem fine rejfionjdpoft valediciionem pteafemno excitatum, m defideratam Eutopia ßfiit. Et ita tibi etiam,amice Lector , fatu- haftet dictum sufficit. Vale % ' ^y-
f A rTprTmX
Collocutores,.
^D-OItP HJ'S, SENIOR.
^ Alve venerande (cnex : eum iampridemf "* juxta arborem hanc solum teeum ipso ne^io mo volutantem videam, intermittere n 0n CjcS 1 * quia te adeam, deque causa illiusmodi
SENIOR.
inquiram
- . . flU# 1 '
Imo 6. Juvenis,iam.dentum ea mihi cognoscere hcei > r Juvenili,astate constituto absona St incredibilia videba| lt; 4 Cnim literis adhuc operam darem, turgida ambitione milium rerum scientiam milii arrogabam, verum nU0 {
State provecto,diligentiori studio natur* librum illuff 1 perplexum investigare libet,cum tamen, temporis poi tunitatem & diuturnitatem,tanquam practeiflue» tel11 4 praeterlabi,videam,3c ingemiscam sedulo.
ABOEPHVS. , f
Hoc vero est,quod admiror in te, o senex, cum di^ ^£0" inter nos affectiones conspicio,tibi enim avolare terr>P uS mihi tardi scgnesque videntur ire d,ies,eaquc de cansa c >^ >
in apricum exoptatumque deflectere equum animus pum, 6c sodalium quaerere congenonumque sodalÄfl poris tarde gradientis molestiam excutiant.
SENIOS . .
Video equidem,amice,te liberali facie in ipso statis flitutum,libet itaque de tuo nomine ac progenie liberiu» r? , non enim molestum tibi fore puto.li remota fl aust iite»n,0Men tdry St vita? cofldiliooem inquiram di!ig« n jgOr

hti
H>] p ih
P'Ars Prima.
slDOLP HVS.
< 6 ;
'sin
nomen,& Halfiam patriam mihi este scias, quas & Ii- j' 1 P u cnli aetate imhuit, & provectiorem aetate ad mercatu- g°g ' teia ' crr > publicis icholis transmisit, verum custode paeda- ‘"inifp 'emoto , bonorum paternorum, legitimus effectus ady < ^ tl 'Usp t ° r ' on S lnc l'J as inv , -;e terras & peregrina adire loca a- Hat^D S^stit.&c quidem ante alia Romam illam terrarum domi- Vri frecum comitibus liber, tuum vero, vir usu rerum S; yel llr| Cstt ‘ a c Jare , de ea profectione consilium' audire prius
c SENIOR.
Sipp e meum tibi non deerit, quod'quidem eo facilius
'isniij' tarec l u eo,locprum horum gnarus , modp tu fanis moni- s parere non,recuses.
^ D O t £> P fi:VS*
capessere fas puto,'tu qui aetate Se rerum experientia Midcbpf^Glio fausto vias tenebricosas ingrcdienti praemonstra, ^docilem & attentum te r,actu messe auditorem.
pj. . SRNIOR.
Jtrs u ‘j stl fili, teneri,te desiderio invisendi Romam. at hoc tibi, 'Hp 3 t | UlTI habeas optijne, Romam hanc Sodomam este,& nun-, ^Qr e • Vcr 0- Vidi equidem Stego hoc orbis, caput, sed prüdem ’ssitUf **' **a'c septus,ad discrimina & pericula attentior. Meo, c . 0l! (ili o , diu haerere hisce inlqcis animum non.inducas, Jjo:rtns .®-oma,via.mundi perniciosa, paradisus est terrenus,.
0r Qn„ lt '* ru, ' n Venerearum, & locus a quo probitas,pietas pu.
5 a, Unesl
. 'iom» tTlniscxt 'l‘'t,regia vicarij.principis mundani. Videbis in, hujus mundi illecebras,Scfuperbiae-fontem, volupta-
^ttlq. JÜU.IUI '1'] l.’V 1U p l. ! 1,1. , 'I.V. il l , VUIU^IM*
Jbj c ° ! 'uviem,&fructus carnis.qruenullius est,pretii,8clitera ssititu. Spiritus enim hic loci.non repentur,sedaltiori, •btt^i^stustenduSjfelix terque.quaterq; cui Deus spiritum hunc, 'ttlujjj . trri ex s uscit.it,quem Jud^i etiam casci repudiarunt,etiamsi ^pcry:/p^pb abruptum effet.Sc agnus, librum,septem sigillorum. pic tat - dixisset,c.onsuramara este omnia. Ante omnia igitur
?ei)j 1S "Pera amplectenda,nec mundi studia naturis ijs antepo» Sn c a^fom in sequentibus latius,ex me audies.Verum hoc maxi, din tl ! P. c et,cum videam te valetudine optima temporis accusare tij 8 JO'tat em,licct florenti State subnixus morbi nullius vim seniori igitur calculo haec trutinanda tibi omnino existimes ^•.^iuseuk enimhsc me attigisse potius, quam prolixius “"stte hoc stadium vides; nec temporis opportunitas inanis
Ö g A abscjuc

4<?4 Aurelia Occulta PhUosoph-
gbsqsie labore studioque transmittenda, sed potius cogn' ac operum ejus accurate seduloque insistendum & exeren ^(ir suum nostrorum vires,eum enim in finem ad imagines 1 ' ^ iimus creati, nop ad similitudinem bestias um > quae nostri' frit sum sunt potius conditae, oculi igitur nostri Scauvcs i»
Pei exacuendi,arrigendseque sedulo sunt, otiumque p’^ utel 1 ' dum, nec tempus ullum absque studiis honestis trasl SI duam
stT>QLPHrS.
Equidem mi senex videormihi jam dudumea q u ^ l "“ n iti ( ’' este postent.percepifie, acquisivi enim Latin® Lingv® I iO I ' nem & Aristotclic® Doctrinae notitiam non poenitendam.’^ igitur hisce in studiis starem terere, ex usu este video, p 1 '*^ i'° Cum sentiam omnia imperfecta & vana este > nec magistrum ikdoctorem artis,qui absque fraude & dol° 3 ^ jta suas instituat, ut ad si item praoptatum dextre P el Jab>' Astronomi* studium,quod ante alia certum maxime tatum este debebat,incertum prorsus, fallax, inconstans,' ^ medicina judicium. Qui vero errorum cacoethes Theologorum scriptis versentur, nemo non videt,
Scriptura Sacra summa sit certitudo , & constantia: ab 0 ^ £( (iS' tamen fere in diversum rapitur sensum, nec ullus con {1 ° a >'' < tum finis, hac vira insidiatur alterius alter, alius vel 's ,?/ mam occidit, altera ex parte fortunae bonis alii infidum ../> ullus furtorum,rapinarum, contentionum,ct pugnatur» $
§c hrec vel summae doctrina?, vel prudenti® > vel sortit 11 “ 1 D"' opera quivis gloriari solet: Ego vero in juvenili ®tate c ° £0‘ tus hilct me assensum prastare poste video, licet litef^^sct' gnitioniSc studiis operam meam amplius non addicam fim cum videam scopum verum a nullo fere contingi st"' superioribus diebus a rustico quodam mihi objiciebat" ' §5’ ctiores pejores scilicet & deteriores aliis este i & mctuU t jOf^' tuulli,nec quidem absque ratione, doctos vel proprio eX . nas hu jus rei daturos: nec rationem ullam video, ob Hc coelesti doctrina deflectamus, cum tamen ea nob'S iri tradita fit per Verbum in came natum, ut& ante ex te a" imo,ut verbo dicam,humana sapientia Sc doctrinarum inconstans, imperfectus est , huicque me* opinioni te jnxbiturum,confido.
senior.
- —. - - - - „llf '
Verum quidem hoc.latin® lingvas cognitionem e ?- 1se ffiK mihi vindico , sed exoticarum lingvarum notitia pecul 1 '^^ 1 ' shtoUQ flhabet,neccomodoncceflan* videntur«

3nti n rac *<lue notitia, m ■ “but
Paks Prima. 4 6 j
...y . --, ... quibus omnium artium cognitio nobis
>io llf ! ll,us tradita, sed videmus etiam illarum exoticarum cognitis V ' ltl au li* maxime principum, ob varia negotia,necessariam ttif, j .P r * c larum Dei donum,quod exemplo aedificantium tur- t^r, e , e P^tet, inter quos varia linguarum idiomata exorieban- ^Sttldem in finem ut in diversas orbis partes diffipati, in 5 t) f0 * et *am opinionum lectas traderentur, haec omnia tamen r r ‘^ ax - ira regebantur, ut ad honoremDei inservirent: tisin^'a Spiritusläncti, piis ex omnibus gentibus collectis, tur- ^Post l , n * ana structura in lacrosanctum Dei templum .ministerio litnjj oturn conversa est, in quo Dei laudes audiantur, none- ^o ullz consuiio Scdilfipatio placet,eum eeontra Daemon & discordiarum autlrör fit,& Deus Trinunusom- Stiji^^tKe concordiam a nobis & pacem exigit, haee pax est, supereminens , in qua mundushic conditus, & regnotu frcljf* ' ^'ationes elucescuat, qua in re Christus salvator & ejus at- C( t, "^is exemplum praebuerunt, quod imitari omni studio de- 'raec quidem de linguarum cognitione, sed quoad ani- itllj ^ rem procurandam, necessarium haud est,aetatem omnem Ct as | Va rum cognitione assequenda atterere,sed requiritur, nt la- 'O^strorum conciones audiamus, Sc sacra: scripturae lectioni Jiiig^atuus sedulo , prout idem ex tribus illis linguis primariis, 'i pjJ v ernacula omnibus proponitur, idem judicium de natura- \ c°s°phia, & studio acquirendorum fortunae bonorum, Vc- \ "P'entes hujus mundi Sc astuti sectili hujus varias insistunt rc gimine ä Deo praescripto contenti,^xtera quaerunt,hinc Ptti Cul riS thesaurus ille preciofus disperditus, & varia animarum ctttibus extremo hoc seculo subjacemus, in quo Deus ul- Ä, ' lla m urbem Hierosolymorum, universum nempe orbem 1 '>Bi^. r - Us ’ & indicaturus est. Exoriemur etiam pari ratione tres
? ettl ad ' C * ca P lta ' es > Sc prifparij, spirituales,prout & Christi in car- r'tlti Vcnturn procedebant,& ultimam ejusdem desolationem, K "»«»eius adventu consilia eorum inania reddentur, & elu» Christi tribunal. Si igitur postremis hisce temporibus etle rint, animadvertemus, mundi finem instare: Si eodem <iiv c ^ rc existebant Fharjfeorum, Sadducaeorum & Effatorum <% 0 * sectae. An non autem Pliarilati operarij meri erant.exter- ^(fi Pcrib us occupati,litcrales, non cognoscentes spimum , nec \ * adventum, An non Sadducact resurrectionem mortuo- Vagabam, Esstei autem Anabaptistico spiritu agitati, 8a- °' as Dh am 'Trinitatem oppugnbant: in Omnipotentiam divina Stru ia P rima .secundain misericordiam,& tertia in justum 4^*1 ^ei Spiritum injuriosa. Hinc vides» homines norm« scmp cr adversantes, Sc quamvis plures numero essent Sc Gg i divers«

466 Aureliae Occulta Phiiosop»
diversas sectas, praenominatas tamen primarias erant&p l - , n ,g'
... • - - - — • •-»» opfi
rtedP 1 .,,
quarum unaquasque doctrinam de sacrosancta Trinitate^.
nabat» subinde una ex alia exoriente, mutatis tantum 110
uiiP’j
accrescente indies horum malitia , Sc procedente, p aU£je ^iJ 1
nant inter Judatos, qui vera: religioni addicti clancularia^^t vitam agentes, summo studio insidias mundi huius eff 1 '? 1 ^, (e Spiritus igitur omnis probandus, imo unusquisque n° 'j,,/ jnetipsum probet ex verbo divino, tanquam ad lapidem u quod ii fiat, spiritus ipse conscientiam uniuscujusque P cr !5, |pi> ( ' do, examini sistet, Ha:c de linguarum cognitione die Persuasum vero ha beas, hominis naturalem illam, quoti** 13 .,
anintf
& «ternam conservationem & cognitionem non in ani^^I
verbo ex utraque parte qu-etendam, quam nat-urae
sequatur , ex Deq enim ortum trahentes, ad eundem
tur, & ineodem rerryinum finemque statuunt, verbum cn ' r iii'’ norma §csceptrum.est, Cenatura norma omnium cre atur
& ad anima' corporisque habitationem viam sternens, e 3 *
pmnibus Theofophus vere cognoscitur, horum autem
cognitio veraAiistotelem latuit , nam in tenebris c*cU tlC t/1I ,^
o^uiu»/ •biitrrnuvcvtviil (Ciiiiu « UilUl ltt It.lIVUUa v*— - -.. j^jlj
Cum videre licet, humanae quamvis rationis acumine ah** # praestantem. Idem8c de sectatoribus ejusdem dicendp
thoritate nominis apud.plerysque licet magna polleant-
potis itaque ante omnia exacta consideranda ratio , & ' ^i
iustitiaeque studium, conatu omni sectandum , implom n Tscji£ !
dO
sacri Spiritus-auxilium, qui spiritualium nobis reru cog” 11 ' j^il 1 largiatur, & vicibus omnibus cavendum in labyrinthiti* 1 '
mundi, vitiis inh-ereamus.sed bonfl & aequum sectantes j tfK
horamve nullam absque fructu laboreque praeterlabi ¥ eU ' tes actiones nostrasomnes ad divini.nominis gloriam&1’ 1 emolumentum dirigamus.
A D & L P H F S,
ni»" 1
Copiose adeo de his omnibus disseruisti,mi ieuex.ut f eorum partem assecutus.de omnibus respondere haud P 0l ^tiS * deo quidem bonum omni studio sectandum , sednonpU! Wul respondendum, öc leute quidem festinandum sts^
S F N l es.
©icenda ea, 6 amice. qua:adhuc ignorare te ^ ter * zr ^ im enim §c antiquorum beneficio viam haneexpedb 3 (je"
cilem mihi redditam, fateor,idque etiam tibi conting e " desperes, modo tua etiam ipsius voluntas & studium ö"'o
desit.
t P°
titia solum exquirendam, humanum enim errare, sed in
ili* ! h

Pars Prima.
4 D O LP HV S.
ore* V r ro ' * lssc omnia ex tc audire percupio, & nullum unquam c] lle ^ lubterfugiam, quo minus huic desiderio meo satisface- Hm,; a!T1 ’ «uro praesertim ea omnia & honesta & utili? este facile r Cl an\.
I 4 S0
!k
Sh
$ E N l & L
t; 'S ^ ( , " :ri0 rationis acumine ante omnia consideranda est nobili- i i )a nd* Ce!lcntia ^ f P tcm dignitatum illatum,quas mox ordine ti- Itnsjji atn *qu?| sunt, valetudo prospera, 8 c temporis accurata dik>
hs
qux triplex est, rejicienda item venustatis & authorita,- litj3 tli ^’' a ti° n isque humanae, ut & fortitudinis ac potenti*, di-
f *ist
' ,|fl qutnetiam & rei familiaris cura: haec enim quatuor dona ' ys ’ n eogitanrer homines abuti solent. Quod ni Deus V*. asthctioniun & tentationum flagellis praeter h*c nos %i|j'i . 1 'tatet, nec inopinat* quandoque morti traderet, nec ter- IftQ, 1; ' Uibarevocans (coram eo enith nullus perionarumre- >lls qii'4 aut stignitatis consideratio, & nescia hominum mens, se- V>^vesp w vehaOremoram injiceret humano generi,faciliori
b ° n °rum ejusmodi contemplationem Sc cognitionem periti* sal^ Us ' Verum enimvero, quotusquisque nostrum juxta ani« h Cf a Uf etn etiam de aeterna illa, & perpetua valetudine. aeterna ^j’^lgelica venustate, coelesti fortitudine & sapientia, ac the- Nn, ^ curam suscipit? quae omnia nobis ptomistä {unt, Sc ** eommunicationem expectamus pc-r salvatorem nostrum 'iis c : ’ non in marcestihili & putri do hoc corpore, fi nimitüin
^praeceptis ambulantes ad fine usq; perseveraverimus»
Jr -mfoederis veniemus. Qui enim voluntati illi divinae ^likr V ' 1 ^ patefactae & demonstratae, obedlentiam prostiterit.
<n,
\ ' ,ta ? n0£nen ejus non auferetur, omnes enim vocati sii-
^ifamvis vero St fle gloria hujus mundi dicenda aliqua. Vcra stiftet est, nulla tamen haec est Lc emortua plane V ' l ' comparata,preciosiffimus licet & harc sit thesaurus, ta- ’ m & ego agnosco, sed caduca & vana, non autem pety immortalis, prout coelestis illa glpria, Christus. Beati ^ Vere felices illi sunt dicendi, quotum mentes Deus pe? *ilitit ■ Un ' tenebras illumiaat.&huc usque perducit»tunc enim. Itttf ai ‘ s ilia concertatio. & lucta & arma quibus in ca utendum,, te »0 - 1 ’ unde patet, temporalia illa tantam efficaciam praesta- 'r;i c a Poste, sed vim illam a solo verbo Dei pendere & in mortis. V,1 Q borninihus concedi, verum nec omnibus haec concedurt- et ‘ a m.prseposteram curaro agentes .minus de ea foliati, < tacaciofam^ voluptuaria viviaius,arbiträtes curosola natura

4§8 Aurelia Occulta Phieosoph. £ tura nobis pugnandum esse Sc concertandum, cum tana« n ,j t j aliter hrcc sese habeant, hinc securitas illa in tota fere boir"*^ jpi- tyrannidem gerens. Hinc manifestum quoque evadit - zil' ritum hominis palsionibtis Sc cruci subjici, prout etiam P rl j c /ii le peccavit, Sc corpore secundario peccata consummavit- ^j ( r, modo etiam spiritualis illa anxietas Sc afflictio mortem p 1 */ eamque horribiliorem homini Sc terribiliorem omnium 1 '‘ tfl |ii' rerum proponit, & hoc praecipue iis, qui in securitate illa ptatum palude aetatem transegerunt, hinc ille conscienti* animas homnum mille tentationam modis arrodens. w e ^U s ' vero tempore grati* florentis gloriam Dei vere cognolt e1 ^ jj- & oculis audiruque apprehenderemus tanquam in praete p a ui
gniori Sc suturo comparati in verbo ejus, in quo ccelestf 81 & aeterni latent, qui 6c post omnium aliarum rerum deso^'^je' Sc interitum permanent, quamvis omnia plena iuntgl° rl -^i" flatis divina;, &de illa omnes creaturae Sc opera manuum coelo, subtus coelum, in terra , Sc infra eandem testirnomss^yif' bibent. In his enim omnibus Dominum Deum in V° te(i tutis suae Sc bonitate contemplari licet, hoc si exactius c .° l, f0 sl' <r verimus, deprehendemus ingentes adeo sapientiae rhels" pi# bis contemplandos eiTe, ut piairer cognitionem verbi e) rf* tenuitate nostri intellectus ante Dei faciem cont remis ccn of' asicqui vix unquam spirare possimus, cum videamus D l ' u . f£ ,ill i: ' Max. cuncta in nostri amorem ordine bono Sc decem*
Talis enim Deum spiritu vere contemplatur, & de co g potest,cum imaginem Dei spiritu fele esse sciat, Sevit# 11 ** nes ad Christi primi Adami Sc praecursoris actionum not 1 * 1 Jß rigere, ad proximi utilitatem, teneatur. In futura autem ^ jb ! ' cta vita cognitionem plenariam Divina: glori® acquircru" 3 '^ que ullo addiscendi labore ac taedio 1 quodinhac vita <* e .jb 1 ' cogimur, in ea vita divini nominis honor & gloria corifo& t jO s tur, in sternum permansura, novimus enim miserico* u |a J( i (i' quotidie renovari Sc gloriam ejus linguis Angelicis dee a y ct „t> < | tis non posse : nec enim homines nos mysteria divina p^^jjJ 1 *' Sc praedicare fatis possumus, nisi haec omnia ex dono Sp**! jif 3 ' cti fiant. Improbi vero, qui in administranda illa re s» 11 ' '^oi' 3 ' le ve/fantur, propositam habent aeternam ignis »ternjaf*^^ sitim Sc famem «ternam, spectra daemonum, frigi<si tat ^d**' flutn intolerabilem, quae etiam ipsos d*mnnes afn*g* nt ^ ..(fi'j vis elementares palsiones sentire non polsint, led *. 'ijj q**^ aeternas Sc spirituales sentient, dfi quibus nihil certi» P Qui | y ex verbi divini mysteriis hausimus, dicere palsiimus- rigt»* 1 . aeternitas illa Sc temporis duratio omni fine carens, t° n & examinanda est, omnique temporis momentoP euS ’

4 S Pars Prima.
tij t ’ n °sab hoste, qui in omnibus viis Sc semitis nostris infini- >Sh, at| onibus St malis nos opprimere teutat, liberet: prout et- Pci «»ur« alia: & elementa, coelestia corpora & spiritus, idem itiferre attentant, nisi etiam hac m parte Dei auxilium de nt Crf t. Omnium igitur maxime est neceflaria precatio ar- ^ititi r ’ ^ Ua auxilium Spiritus senctiimploramus, utejusgratia tti^j Vcr bum Dei absque intermissione audiamus & addi lea- ^sti^a sitiod fiduciam illam in Deum acquiramus, quae norma Viv Cs , r* lydius lapis vitae nostrae, cum 8c ipse dicat, Fac hoc Sc fta t ' t* ^>bi: qui peccavit, poenitentiam agat, & ä peccatis desi- Sf viv Qli tn >m morte peccatoris gaudet, sed vult ut convertatur
Mi
Vat:
Quod vero ad carnis nostrae sensum attinet, videretur ^fo taC ' c ’ "ullum essi: numen coeleste,cuius ira Sc poena: timen- Vi n(1 cum nihil nisi terrena omnia Sc caduca, non autem di- 5 V f ' 1Utricn > oculis nostris cernere 8c audire queamus, Verum tft,! j res lese habet, habemuS enim Moysen Sc Prophetas, St vo- 3ti n c arn antem indeserto , qui verbum Dei St voluntatem ejus 3nt > & viam prxparant, quo digni efficiamur m die illa t>^ a uiortis nostrae Sc judicii universalis, cum actiones hominü ti,[j” cs > iuxta normam libri vitae Sc testimqniuni Spiritus exarni- \ c ritUr . Sc sententia feretur stipet omnem carnem viventem, infideles videbunt eüm , cujus latus perforarunt, cum dio;' 11 'nvisibiliter Sein spiritu ac fide eum videre noluerint, nisi %r° S (uos vulneri illi äjudaeis illato applicaverint,ea magis con- 'tfti qua: natura: huj us mundi conveniunt, quam qux ccE.
'^vgi attribuuntur.
c ado lp urs.
I'c et ^°nem equidem pastoris cujusdam audire mihi videbar, ^Vjt ter * nequeam spiritualia haec oneri mihi fore, St actio- bti wex juxta hanc normam instituere non libeat, sed for- r es ifj 0 ‘Ifhhxccfe didicisse Sc perfecisse juvet. Interim tamen vi- exerere & ea omnia facere sedulo annitar, quae per hu- Itz th r°^ r ' E imbecillitatis vires facere licet. Verum cum an- e| aun hujus mundi mentionem feceris , aveo ex te scire,
hi
^ tltljua m uiiui ixivsxt.iv/it vias iv.vt.iij f nvcv »-V *»“ vf
a jh ille sit thesaurus mundanus , videor enim St mihi eum
ililj 1 P r itleth cognovisse, eumque nullum alium esse, quam mundi Hi e ? °pcs Sc divitias, quod si vero alius Sc diversus ab opinione c slt > ejus descriptionem Sc cognitionem pleniorem ä te ve- Ctlt «t expecto.
se xto n.
ni expect'are ejus cognitionem pleniorem putem? cum l Crsus ‘ lic mundus ejus cognitione ardeat, verum per- , tibi habeas, esse theseurum hunc virtuosem Sc spiritualem
I

4'7ö AuäeIi^e Occulta PiknososHi. ^
fcunlcm essentiam , nec solum divitijs,sed etiam rited
ica
,, expolientem, & quidem tali medica potione,qua hominesm*“^
bilibus morbis,divina aspirante gratia s libetahtur, quibus 1 - £ , medicus alius levamen aliud afferre nequeat: hoc vero
tiumomnem auri argenti ve praestantiam longe exu peratis
V fl'
ftem humanam exacuat, & plenum est mysteriorum > £ ( flt'
credibilia aliis videntur. De his omnibus Apocaiysi* 1
ticam Theophrasti perlegere poteris; non enim hac vi cC tibi dicere constitui quidnam ille sit, mysterium namss^ / arcanum est & absconditum ab ipso mundi exordio, a^ • fjlr que tempus, huc enim Dei est voluntas, nec ego Natur* 1 „ H
urt 1 ’, 1 ,
gillum revelabo apertius,more antiquorum "Philosop^^^fii*
mysteria hjecpimter alia alias etiam fatis aperte Sc diluci^f,^ scriptorum monumentis tradita sunt, verum divina pr D '^ [C o” factum est,quod piis hujus artis scctatoubus mysterium l 1 '^ latum, ä principio enim futura hic cognoscit omnia , Sc Vina illa providentia cui falces superbiae iubmittetc h° n11 mnino decet.
^DOtPHPs*
Equidem jam demum ego agnosco & intelligo
f
spirituali velamine hucusque tegere ea sis conatus, hoc *' slerium vere lapis est ille Philosophorum omnium scrip* 1 ^/ decantatus, e« prima materia compositus, sale nimini®» 1 *!*^, f 2c fuiplnire. De hoc lapide Philosophico omnium libri P pO 1 *' adhuc plura scripta quotidie in lucem prodeunt,& quid^ 11 $1' hullos etiam novi.qui huic arti addicti, etiam multa de eum collocuti,scripta etiam monstrare solent,quae & ip^ ^ 1 ( ' dum in locis mutavi. Etsi vero hac qtiandoque accuras tificiofe elaborata sint,corrumpuntur tamen & perni c T C Jc , * t lantur a talibus, hinc &typographus& plebs imperita P sentit,cumemoiumentumad solum illum perveniat p* 3 .euj hinc magnum scandalum percipio. Prater hic & artis finem Cc effectum videmus,ac rari nigroque simil' rr ’|-^ii' 1
ArfraCeu Kitahtc ^nl /vmi »l.L J. f* _TY7.. flnlTI . it
artificij hujus cultores,qui verum ejus usum & effectum a ‘'' g | S P
simt.quin & plerisque in scholis artis hic praecepta P r S. a u<F fabulis reputantur,quod non semel ex viris apprime d°^ lS licuit, qui dissertatione cum artis hujus cultoribus in« 11 ■ piiff* giarios eos,impostores & sycophantas prohunciarunt,^ ui 1 '
artis constantia Sc certitudo repedatur, nec & mihi cre £U [ji c)( quam videbitur,hujusartis mystas verum aurum fleargf 0 . jjtiit* aliis inferioribds metallis producere posse, & vel div> rta vel incantationibus & ministerio dsmonutn fieri hscP* 1
fatim cum plcrofquc de familiaritate eum dcemomtss^.

fto S|) , . Krs PlU^Ai 4?t
^nd c ^ a °s re audiverim saspiufcule. Verum a te, Vir Vene- fiiitj ’ CUna videam tc hujus artis haud levi cognitione imbu- Nha Utlu ? au dire gestio,licet mysteria hujus revelare alia Sc pri- Hii-(. c , ecu * es > verum de hac 8c accuratius judicium, num scilicet , 3tfi rtle ° tlu,T 'vere a£>e° Opt. Max. hominibus datum fiet, tan- c 0gj ta(i a *orphosin natur® arcanorum instituere, quae quidem Nhmagna me subit admiratio, pnesertimcum Sc non- ^'SRi • C ^ recordor,in hunc sensum, verum sensum eorum ''lyftjj 3**' n us Videbar, cum recondito ab aliis dicendi genere artis uti soleant, hinc vana tot annorum & sum- ^hjj ^tumque immensorum profusiones,ut Vere exclama ■ ^hu' liceat,dubiam plane, incertam ac fallacem spem essen ^Up, l lc ar ti addictos nutrit»praesertim cum nullibi verum efie- u lds videre liceat.
^ SENIOR.
’ Vc som hujus artis effectum,& fineffl ego tibi,amice, osteti- Jgnof C ' Uo certitudinem ejusdem, Lc me possessorem ejus verum H c , Cas>ut lapidi hoc dictum velim j hoc vero ptrsuasum tibi ['s Vcf hlc Una cum aliis huic studio addictis radicem hujus arbo- "Usj„ arn 0 ptime cognitam habere,quae tamen radix aliis omni-. ÜC VDI 0ta eo usque est,donec de arbore decidat,& ab aliis etiam I> >tp r ^ Co gnoFcatur. Ne vero taedio afficiaris, cum videris Us dolito de hisce disserere, sic enim ratio hujus artis •fijwJPrimaria, prxstantiaque praecedere debent,terrenis sub- J'lus (jjj '°US, ad quaestiones autem mihi a tc propositas, infe- fstfi Ü8v Utld ihs respondebo, & vera me dixisscidcmonstrabo a-
iA„ t . AboLPHM.
V i^^arf rnrl ’ a vero causam mihi aperiri velim, qui fiat, quod * cu ! tores nullos sciamus,qui verum irtis finem assecu - /'‘lliiij Utat, pnem metallorum exacte calleant, ecöntmrio vero tc* ^ ere apud omnes doctos haec habeatuf.cum tamen 'hin, ** ni ejus plenariam cognitionem callere debeant, prx-
ipp bare tanta cum utilitate & fructu sit conjuncta, licet *‘<>d ^'Piam locorum viderim, audiverimque,qui hujus bene- tp cantatas illas Croesi opes sit consecutus. Et quidem cuth Nap U|l l a artis cognitionem tibi vindices, paupere vestitu Sc ere- 'is pt 0 C ° incedis Ego vero si hujüs prsestäntis adeo Sc aurifer® ar- cognitum haberem,ingentes divitiariihi thesauros» Sp,"' ll 0 Pcs,di|nitatemque compararem , qu® vel potcntiffi- ?’ S 'alto ' ®" c S*bus terrori essent,& aemulationi, tales enim hu- ^andite* 8 allIS P^Hicemut i quis tamen,circa harc,tUa sit sentem
SE-

Aureum Occulta Philosoph- senior.
Video tibi,vulgi hujus mundi,&insipientium omrutfn 1 ^ (C \ tiam arridere, qui omni studio divitiarum solummodo sibiles thesauros 8c voluptatum illecebras quaerunt, alia est Philosophorum melis , ac sententia, non enim P“ 1 ^ fs jiT ■ * —ttalia ludicra sectantes di<mi sunt, sed ii, quiadn 1 }' ..p
. . • P rr 1 j an n 11 tf
sent
rum divinorum cognitionem plenariam aflequendam tut sedulo, omneque studium & laborem ad Deo Opt- proximo inserviendum conferunt, ostentationis titulo, jfli* tione terrenaeque opum congestionis cuta remota, h cCt i,ii/ necessaria ad hanc vitam Deus misericorditer largiatur,« ^ seculi studia, alia mens insola pecuniarum acquisitione l 3 ^/ Scopum dignitatisque ostentatione invidiosa occupata >*1 , ^ in odium Philosophi hujus artis mysteria abscondere s°' e P' Nemroticae familia: hujus vim Sc oppressionem sentiant
dem ratio est, ob quam haec secreta circulatoribus Sc p r: ribus conclusa permaneant, ex ejus namque propalation e ^ s j(t cujusque ordinis hujuslmundi confusio Sc per turbatio e liir, cum tamen ordinum haec distinctio summo confl' 0 ipso instituta, Sc ad concordiam pacemque inter hoFU) n<: , 0 s
gandam, necessaria maxime siet: Deus enim Opt. Ma*■ n Jjf,^ dinum Lc graduum inter terrigenas distinctionem ita ^ illteri alter inserviret, Sc concordiam ae pacem altetiuS P a d> p ^v ret, quousque ä Deo rursus abinvicem separentur, q ue \! Jt 1 • dum artis Alchymicaecultor animans, corpus Scspitit" invicem segregat, Se vicistim conjungit, Hic autem Opt. Max. segregatio nulli hominum facienda eft, ni
coercendi praeceptum acceperit e verbo ejus, quod sol"]? ritasilla unica Sc justitia : quicquid autem extra boc e"'
K
phamia est abominatio coram D £ 0- Hinc enim Dei viceni gerens, potestatem plane divinam accepit - legis illa vindicta adversus eum, qui simguinem humat" ^, hoc praeceptum effundit, nec enim apud Deum ullus est R.j { r> a rum respectus: separatio autem hse divina attentius c0li .\\o-., da Sc summo in pretio habenda. Verum haec extra e anC ^ r cta videntur, magnum tamen emolumentum Sc utstst^ii^ , mano generi afferunt, ob eamque annectere placuit- s nimvero in libro Ezechielis Prophetae mentio fit c l uatU ; t cU l,, f!. rum, qui osta demortua afflarunt, quae ex illis carne |i3 v bantur, quin Sc spiritus, qui illa occupavit, mentio st" rtJ es> t, j ) tur, pari ratione etiam dissipationis Sc reditus ventoi-u"^^^«^ fit crebrior, videmus etiam in agone mortis omnia io ^ giii' 11 ^ invicem segregari, quatitor enim tunc elementa spiri tuS ^

cj Paks Pkima. 475
Ct d ir , t nomine insigniuntur, segregantur, & ab invicem dis.
0ru m loco elementnris illa aqua & terra<opulantur,5c StUg i® aer a« ignis condensantur. . Sideralis spiritus vir» ,in- s at " r > an' mv, bh'hs homo ad sidera redit, & supra elementa ele- A a ha r i tn>1 > i? hnum Abrahae tendit juxta Deipromifliones, &
, Wcj pfluiescit, usque ad consummationem & conjunctionem» ' 1 °^r* lc f ; , t numerus & tempus hujus mundi, terrens matris P'iisJ ,; c ®li naturi parentis compleatur,: quin etiam vide- htt
Mti
' a t?tin ■ m °do terra quotidianos nobis cibos suppeditet „in iis z lr 'tuse' ' ' "
elementorum , tanquam nutrimentum , ut & cOelc- Ma Pari ratione etiam nutrimentum aquas & ignis ha« fn^ Uo tem perarnentum conservemus, in corpore terreno» ^ u nii j^^halcmctiamignem aquam continet,ad confortan- itt s tl0rCm ' ip mtum - Quemadmodum, enim terra- haec • c * ( Ur „ c habet, eodem modo dc coelum, quod quinta essentia ° e enim longe nobilius est Elementis,.& spiritus nutri-
f>>. 1 OtCMtV vovUi.m TAs, rtnnt Animorum Är eeiTi^neiuMr
: a sti
■ni »A^ rout verbum Dei,,cibus est animarum, 8c corporeum, "aret' i ’ ut .corpus, animam Lc spiritum coelesti beatitudine do- 3 üa mvis cibus nutrimentum corporeum non sit., sed vin- Pipp^. ngillum apocfoe Sc libri vitae., in testimonium veritatis»' Cni > tu C!<i Sham fidem Sc cognitionem numinis divini imbecil- ! l| r, Z^ ^eus naturalia & spiritualia summo amore prosequa- hustjo '^^crMturam suam omnem in homine esse» & in con- ^tbt,^ c h r isti, qfio lapsi releventur. ,, Quemadmodum vero • e ‘ principium est omnium rerum „pari ratione etiam 1 'r Spjt^P’nm imaginis Dei, ex auditu namque verbi Dei; flos - Ua ssancti fides oritur „&,ex semine illius floris exoritur !S iti^oru^r ojjerum, quamvis operabona salutem asternam . tu lto sct^ntut, sed sola fides in verbo,Dei, ante faciem nostram seselis lrn P 0 ffibili existente., , Hoc verbum amor est ille ma- /Pat ati ’P er fitfeni nos cum piis omnibus ad se trahit,& a nemine j Kat^r'prest.., , Eodem modo Sc siderali iqagneticus est amor, /H; p . tcr pena » quas omnia exactiori trutina consideranda - 1 > qu a . an A a » PJÖmSc illud exagitandum, in cognitione na- K^fiis ' nternus homo innatura qfficiat, qUi invisibilis est Sc N Otn ’ ? n ima autem est siipernaturalis & supcrcoeleAis, de qui- Jft.' J^bus nihil aliud scimus, nisiqüodä Deo no,bis revelatum N»&; 9 ^ Ura vero naturales illos spiritus proponit, licet summi
%ki ” »Dni*« unamt /•ArnftMlie tniMna n/\mA
l B!'c4 a ’ Jl ''" tia & scientia ponderatur, hic spiritus supercaelestem ^tity^oris 8c magnetieum spiritum sapientias in Christianis ’ ^ accendit, Scaqiia nos abluit & candidos reddit, utptje- Hh niten-

474 Aureliae Öccultae ^uiL 05 vi>ri.
-... . 0jr
nitendam agamus pro peccatis nosti ,s, 5c reatibus n ®r s ^*
die moriamur j hinc crebra illa mentio aquse Sc ignis, ifl - - • - . . " • > n °-,str«?;.*
aqua: spiritus, hic est, qui vitam dat, pccc. tum enim noltIl ajjdi* guinci coloris, peccati autem merces mors atra, crux & $$
piorum vero stola candida Sc corona gloriae. Haec proh*'“ in praesentiarum sufficiant: ad quxstionum ä te prtfp®; 1 Jjjjf enodationem descendamus, quarum & explicationem tiw ■ } t' pandam, Screipsa artis huius certitudinem demonstrabo ' udes tua inposterum oculata reddatur Ad alterum aUte . ll ^
•_n. i % . r I r_ ■_ ,{<
jectum quod attinet, doctos plerofque huius scienti« c
cognitionem habere, scias hoc singulari Dei voluntate, tam utilitatem steti,Deus enim superbiam omnetn & arnb 1 reprobat, & humilibus ac pauperibus, non autem maZo 3 ! filiis huius mundi thesaurum hunc largitur, quem h ott g^ praseeptum Domini foenori locare tenetrfr , ad honörc** 1 'f, riamDei extollendam, Sc pauperum inopiam sublevandis scilicet inerti ocio torpescentes vita munia dereliriqu 3 * 1 ’
juxta Dei voluntatem Sc beneplacitum opera Vocation'*' ^
obeamus. Quod ii vero hic thesaurus omnibus tribuer« 1 ^^ quasso confulio & discordia inter mortales exoriretur: qua ratione dictum illud Syracidar, mi fili, si Deo infers , ^ eere vis, praepara te ad diem afflictionum, verificaripofl' ’ quidem ditium de paupertate, inopia & imbecillitas f^is’ loquitur, ut exteipso conjicere focilo poteris. Necetiap'? ll (f. bus conceditur , thesauro hoc pro animi libitu utendi ' malitioso enim hominis natura Sc depravata. Hoc igittir nemini revelato, nec superbia:, avaritiae & ambitioni to. Dei enim honor est & gloria sola,sic enim si fortuna f 3 '.,«/
veto tolli, si fortuna tonat, caveto mergi, Deus en m utt j!
fortuna: arbiter, pro sua voluntate utramque moderatu 1 ’^ cr
nim minor virtus est ante adeptam scientiam,- omni
venari, quam post illam adeptam silentio eandem tege sC V^ 1
i? ,__ 1 _ 1 _ I' r it .t _;11a' -1
si alio modo, quam revera sese habet, revelaveris, ars iH 3
arris nomen & dignitatemamittit. Hinc e Philosoph* 3 . inquit : Hoc opus pix omnium oculis ablcondito »
Verbum in lingua tua, & ignem in oculis tuso
,, irriö'de
«um ipsum ne disteras,ne ventus vei ba tua ad alium P* r y
quidem ad tui lncoiiimodum postea redundabit, de f>i*£
7!. , x ' ^ . - -„St 3 hC
fideliter praemonui, tuum est cavere sedulo, ne corpore 0 *^ poenas luas. Magnus vero tst abusus prastauntsiw^ ,, fl 3
rum Dei donorum , quae ex mera gratia oc libsralitafc-^.^jtll 1 ' bis largitur, summa etiam ignominia conculcantur St ^
tur Phdosopbica haec dona, Sc scienti*, quae ab ignoran^^
it r obquamjgftorasltianietiaTri*ue ?1 Jf s
sime conspurcari solent.

Wci
itji' Pars Mim A.
potuerunt.
4 i\
'<*rs„ s "" Honjerunt. Avaritiae autem 'Sc luxuriae crimen adeo ' c Hriri * •'* Hujus seculi inolevit, ut & domesticis eorum >fi- e r'ej
_ r ‘ c a Sc justitia: fontes, juraque omnia subvertantur, hujus-
tyfcplj rn P‘um quod ocülis hisce meis videre inihi licuit, er ■'Vitii S Ct ‘ . ÖaBirabät in urbe cjuadam vir pnedives & opum Kcii s ^Prime alililbhs, plurimorum filiorum parens, avarus,
' S l Wau corpus ob avaritiam injurius, ingentes fi-
S e ( j l rQs congerebat, qui in omni rerum affluentia per ma- } Ca !‘' °pum fidticla paternarum luxuria & ocio torpe- .' ( is i nc ’ r Cc ‘Cribui diffluentes, cum vitiorum progressu etiam ae- K 10 ^ n mm capiebant. Cum vero pater cx hoc vitae di- f ^tlerjL -5®®**»bona illa paterna iiidies abligurientes , vitiis tertis ^bimmetfi, optim Se divitiarum incrementum (uc.priuä '■'Hs Uer at) stulti expectabant. Verum frustra j sed rei rami- EV'ttUf j Um decrementum indies sentientes,ad extremam pau- ■ i e bant ■ etiam a maximis sceleribus perpetrandis non. ab-
s*«’
!>ni a<
en, ’‘gnominite Sc dedecori per omne vitam expositi. H®£
' Vc "">a ex perversa educandi instituendique liberos ratione ’ prius enim in morum Sc fcientjarum cognitione fflerant. Dei namque voluntas est , ut distincti sint gfadus hominum, Sc alteri alter inserviat, omnes etiam s>»az s ,. m v °cations (ua Sc ordine fervi siint, Sc merccnarij. Do- Hs t j ' n ? Sc servator noster aliis itidem opera servilia praestitit, P^est ° rUrn peckcs abluit, Honor autem in aliis' minor, in aliis
% "
fe.i»
Ii
: ij] a fiinimiis, prout dbiia quoque siint, & benedictio, 'H 0( j n ° r ma ab ipso patrefamiliasDeo Opt. Ivlax priscripta, o »rvieris invocatione tua, eo etiam mercedem tibi nii- eus vero unica die dispensat ingentes adeo di vitiarii
'b n Ut & opulentistimoium Regnorum divitias longe exu- ii Nui A »Ilus inopite futurae apud eum metus, quinimo;
(j*A f(, D > emetit, Sc pluribus abundat, Sc hinc Deus ante alia om- jM>Ü s v f ° mn iai amandus Sc diligendus est amore summo. De ^ c 0n ^ u , man ‘ S pleriMP hoc cotingerc videmus,quod ava- jM^S^eniem fiucliqriem liberalis (ubfequalur dispensator; . ru m illud: Opes cornua pauperi addunt, Sein extre-
^ "la» • WJJS9 VOUlUd|JdUpCU auuuui, W.1U VAUto-
praecipitant poffestbrcm perniciem, ac sempiternos \iA * Auciatus. Si enim divitiis Sc opibus Hujus mundi quis Nt^ Vcr 't> veri yaletudinis Sc coelestis pacis seriam cogitatione ^ Uc haud facile suscipit, nec egentes liberalitate sublevare H r 5o^ nem contra diligentiam « studium acquirendis ma» (S, f^ Utn acervis consecrat Dei interim Sc pietatis omnis ob- (Nt, e ? m ° igitur cum periculo juvenes in hisce illecebris ver- 5 Cf| H Udentla ® tat ' s defectum interdum suppleat, pii autS
W'ctiortu bibere coguntur,improbis ad aeternos’ Gchen- H h 2 nae ena-

47<? Aurelia Occulta Philosoph- |;|ir n* cruciatus reservatis. Verum haec omnia filiis hujus > ^
dibrio sunt 8c visui, qui liberos suos’pr*p'otentibus farm* 11 . I bus inserere satagunt, non attentd conscienti* morsu, st fi dictitat sapientiam divinam primum omnium quirend 3 j||( fine qua nihil unquam in hoc mundi theatro consisti *, (0 </ conscienti* vermis, variis tentationum telis corda m 1 in agone mortis arroderis: non enifii homines anirn®' 3 humilitate Veri quaerere solent.
AdoLp H r s. „j/
Aliena plane a scopo & diversa adducere videris , licet o la & in me dicta efle sentiam /verum sedulo reliqua tus ipsum finem expectö, interim tamen hic scrupulus 3 meum mordet, qui fiatjquod ars haec & mysteria Philos°P ^ non eriam aliis'revelentur, & innotescant, cum vide 3 ’ 1 ’^/■ alias omnes plerunque vulgo innotescere, & hoc qui“^/ nunquam maximam dubitationem diligentius <r° n jnovef.
S E N I O P. , . yl*
Ante h*cexmeaiidivisti, omnibus hujus arris cult 0 ^/ lentium imponi, & occultationem hujus scientiae, pmp^rii 1 !^ norum hujus mundi >scortatorum, superborum,uft>f a luxuriosorum & aliorum scelestorum potentiam»
Omnes enim Philosophi veram cognitionem scientia: > ,u ' ma arte abscondunt, nonnulli vero qui ejus posstsfioum c jii’i male in ejus administratiane versati sunt, amiscrunj: u „ commoda, quibusdam etiam, immatura morte, üt & vl °■,$ s aliis illata, abreptis. Auditor enim & possessor hujus 3ftl [,iP ' lis , pius, taciturnus & probus sit oportet. Si igitur ejus scientiam & possessionem largitus fuerit, Coden 1 geras, nec alii divendas, sed assidua diligentia ulterior 1 c Jtifj , ni & operibus vocationis tu*sedulo incumbas, quin & inimico beneficentiam exhibeas , ad hoc eP jy s iWf l (l Christian* religionis hos obligat: hostibus autem[iiii 1 ^
' viribiis resistendum^ & in hoc sedulo anhitendum, ut #
laudem accincti, miscricordiafh ejus nobiscum defam flii* 1 ,, ... ..... ■<fflO> ajC p
lüpfe r ingratitudinem vero mulca abscondita latent > K
hWssamna plurima parit, scientia contra bona adabg^,,, dius ille lucis. Plurimi autem inveniuntur qui artem ^ jc»J slisare Conantur, sed nec taciturnitati riecaliis virtutm t
" - • - -- - -. , pfiaetr •
sequenda necessariis student, in eundem cum P« 1 * . Ovidiano, currus solis paternos regere nesciente,
dunt, sumina quin etiam cura thesaürus hic est cursos (pf-jt-
asservandus. Quod si homo vel parabolas solum

•ulif
-K
'A
A
/
A
/
/
^nsider . ^ajis Prima. ' _ \ 477
■‘gilliif^ Ä abunde sibi satisfactu putet, eum videat in natura Qrtl . 'Waginem bonitatis divius este imprestäm', natura c- *0, n u : 13 accu rate perficit & quidem perfectius, quam ipse horiis gj a?ll en nobilistima est creatura, & proximior Deo, ratio- *^ ariI tti 'E»» creatori, unde patet prostantia hominis respectu ^ern a cre . atu rarum ,'quaro ob causam etiam praecepta & vitam E^em Deus Opt. Max proposuit.
ta seore
ADOLPH rS.
C aUt ttn c ^I u 'dequam plurima hic consideranda este, breviuseu- ’ ,S, ttenj Uam parabolis sententiam expecto, prascrtim Hondas este sienius dixeris.
Meo atlte omnia aliae hae sunt considerandae, & hinc prolixam jn(- rur ^ .mentipnem feci, quqd.cotera fere cuncta praeteria- IpliiUi n n ^ a en ' m ^ ere ^tnt, non tamen necestäria : qui enim opus I^rti, ° v ' t ' per se cognoscit ansam horesibus non este proben- ^cem’^H-lnturenj ra nasutuli sub.sacroBibhorum nomine ple- fek‘? h *Cnc' ' ’•-.
lUr
Seste saepius dixeris.
S,E N IO R.
cum
. '*c nonnunquam venditare, quae obyiis ulnis ea accipere
iunp 1p . ll,m .-etiam'5c blasphcmum opus aliud divino compara- | iato r !”' > Verbum namque Dei, seala est |acobi, &.Christus me "t. p a ÖC : n ° ril ?a solus est , ad quem omnia in. libro.yitae dit igun tione in opere nostro naturo, videmus vitam 5c mor sectionegi, creationem item orbis uniyerfi, numeros,
seiti.gj •'•'•jfMpne in opere nostro naturo, videruus vitam & mor- Jtnfij'/' '^fi^tonprp,creationem item orbis uniyerfi, numeros, ■■ ^ pondus, incrementum, vires St cfficaciamftellarurn
Cnt0r um , inprimis. vero Solis Sc Luno, per solem enim 9 b n “"' ' ‘ " • • -
-n
Ca Us t,e r' a , c ’ tUm & ordinationem djvinarai steseendit, eamque
' 0 (!
^ PQnjparatur,, 6t ejus nomine appellatur, quemad-
c tja tf . Ct5 * ln ^rperius, ita & inferius, quo,miraculaperficiuutur, 1 rnaPcu ' us - 5 t foemina & servustotusorbis , urfivedl opes lÜ^'see H* 111 ^ continens, sol purpureus, & rubicundus, aureus.
■ *. tx .0 sunt notanda, ut de uno & duobus, Deus enim Opt. 9t>0ct, j n 'uilo aliquid creavit, illud aliquid vero fiebat unum ali— 'stuo omnia, creatur* coelestes & terrestres, dixit enim, ‘ke c & erat. Cum vero cuncta verbo luo creata esten|, &
«rat universa natura, & are separata erat, ac bpna, in, % ■ *Ua ante Deum,erat, & beneplacitum erat Deo,in eo, erat du tAv Va 'de bonum,verum aliquid ex eo ciro,perierat,& non per- $ aliyj Fa ^ usquead tempus magnj illius mundi, prster hoc igitur 'itijjijjfcquirebatu^perunumenimperdutarenpnpptcrat.pr 0 - ^^^^nditumfieratpropterimbecillioremcreatutam.quan. ' I ' i >b m r ‘ volcbat . Sc dicebat, creseite & multiplicamini, tunc ^If'plicabatur in tantum, ut. nihiVinterirct, usque ad ma- H-h 3 guum

^8 AuRELIy« PccULT^ PhILOSOSB" ^i, gnum seeulum finis mundi, haec enim erat benedict' 0 V
quam homini verbo suo impertit , & omnia ad finem us>p (/
aientia summa perficiuntur, & spiritu sancto reguntur» y tam est in Adamo & Eva, masculo & fpernina. Obletv hic, qua ratione per Unum creatio, per alterum augme- st. rnujtiplicatio & conservatio, Sc per tertium adminifty aW ? ^ eiatur, tanquäm per spiritum , haec enim exactipn trutina , nanda sunt. Laus & honor Deo Trinuno. Postien 10 ’^^ homini quoque ad essentiam cito pnectptum Scprohib 1 ^ adjungebat, Sc omnia ei subjiciebat, absque omni defi cti 1 ’ testatem dabat de omnibus fructibus Paradisi CGfn e 4 ell ^'’^ t[ r^ unicam illam arborem scientia: boqi & mali, cujus fiuct u L s e?'
itum ei fuerat, & quidem forsan ob daemonis malitiam, c " u luntati tandem tamen ex inobedientia subjiciebatur, bo |, £.j, 0 ' nim solum est cognoscendum, $c malum fugiendum, sti via praepararetur: Deus namque solus est Dominus, c l ul |11 p: 1 " administrat, creaturae vero omnes ei subjecta: prLcep^^^el catum introduxit, cum nemo id observaret, ex instinctf.^iii 1 ' daemonis & proprii arbitrii, hoc etenim erat peccaturo blasnhemum & idololatricum , scientiam omnem $$
nebris involvens , quin imo in cognitionem «Sc sciey"^ convertens, usque in hodiernum diem , in vitia omb' a ^ tia, Sc artes daemonum, quibus in sacro baptismatis ■ l "
ciamus, in regeneratione seihest & renovatione vitae n° |,U' Adamo »ovo, utpote ligno vitae, quod parentibus ^
tum , in terrestri paradiso, vitae terrestris, repromifluP 1 ^pif femine mulieris Christo qui est arbor yitae Sc spiritualis
talis , quo non tantum anima , sed & corpus vitam a ' gf)l
Quemadmodum enim Adarq ex 1’araclilb ejectus , in hortum tenebrarum & afflictionum ac movtifjcationert 1 »is & carnis mittebatur, eadem etiam ratione, fi mansl 3 »^,^ panem coelestem, yerburn Dei audiverimus, & juxta P
' " ' ‘ >
,. «P,
jus actiones vitae nostr® instituerimus, & veibum quou ctum est,credentes participaverimus, per illud vitam re u % s ’« & ex domo ignorantis in ccclestem paradisum trati:set^ sicut mors Adamum rapiebat, ita nos invita etiam cogitur, per solum verbum ye.i, Christum, in quo o» n ' a fe i'^‘ veteri enim Adamo rpqritnur , in alterst autem & n0V ° Je C mus, prout nos ille praecedit, quapropter arbor est v ‘ f * ’ Comedere debemus in domo hac afstictionü erfultanteS'YLj f£ |in_ modii vero primo Adornocerto genere ftu&usParadil 1 trat, ita pari ratione . normam, praeceptum ac viam U u '
; : r -- -, t • —-—.fvcrii
excogitemus, neq, ad dextram, neq; ad sinistram, p r * t c \nW'l ^eijio libro vitae cpmprchensun), quod septeni

Usi- Pars Prima. 479
*P fru it. Sin v^ro praeter hoc alia & majora cognoscere ^bs,&de fructu arboris scienti* boni & mali comedere, *^!ple£t ll ^ frVlrc velle Dominis dicemur,hoc est,Deo Sc diabolo, rntcs stlendaciü pro veritate,& veritatem tanquam men- Sfrasa r *ptobautcs, reportabimus quinetiam mercedem condi- e* ^ttri a ' S °P tl ibus! Et inprimis nostris parentibus factü est rtylis l s < j Cn,Ul * conspect u Dei vivi, Deus enim non est homini ^Usql’ Jd homines adimagincm ejus sunt conditi, utpraeceptis ' *1ti a fdla nt, n tc iihs detrahant, addantve: cum sapientia Sc sci- cibtj nobis concessae sunt,e verbo Dei,de quo homo \ txl ) " 1 ^ ro vir* hoito spirituali decerptae, nobis proponan- S»ae Cll ° c enim omne bonum, & per verb ü omnia condita sunt, opulis & manibus comprehendere licet, ex invisibili JjPit, ej-'r j c ^rturn est , ita etiam ex auditu verbi Dei fides pjstü ^ dstij bona opera, hoc est, ex invisibili visibile, & ex verbo llUs Feneratur. Hsc autem ita feie habent,ut honio pari a 'de q 1 ^ ^ operetur ,non vero otiosas & inanes quaestiuncu- r°tn n j mn 'potentia divina sectetur, haec enim Dei est ordinatio tenti, M ui consimile etiam exemplum homini praebuit. Ver0 l N? incredulus assequi illud non poterat ,cum tan- ' r Uis ° * 1Uma namnatqram & icicmiam ackcelum elementare |j'(] llfc _ a ?nosceret,Sc inprimis qu* interiora sonr, ur aqua & ter- fiiilo,' ta nien reccDtacula sunt 6c carceres mortis,haicautem est
stft'
■;ui Q , . - receptacula sunt £< cari j.% Phjj a ‘'Ia a P.iulo reprobata, in qua nulla perfectio,sola au- Nipjt' 0| "°Phia illa cqelestis per fidere, chariratem Sc spem eon- t 0, Hn r ^ oc loco illud notandum,quemadmodum per verbu V tj' a ^0Nletvaytut,Scuos fidem habere oportet verbo quod J^uit P?°gi'cditur: ita etiam Christus Patri hunc honorem ß 5 i\o' n qUpd ^sciuc fide nihil acquiratur, verum major hominii .'S p.^ tc d't ea quae non vident, nec considerant Deum Patre , ti ilo Xiis ^ ^cum Spiritum sanctum oculis nostris peccato ML Q totJ V ' eri non posse,prout e fi ana homines radios vultus ejus Ucin f ^ Eolis splcnfiorrm ionge excedit, cum in visibili forma ^ po tl( er eos versaretur, videre ob natur* peccatricis Refectum Jla^ ^'Uut, quamvis ipse Chjistus etiam hpdie corporaliter no- l btcg.^5 a dsit,Scsit ad dextramDci,hoc est,in sacrosancta illa pu- ■ 1 & ditate,prout omnem etiam voluntatem Patris adimpleat, tzÄHa M abysso in fommu u$q;,in carne & spiritu peragra* Nttij Uc omni in omnibus complet. Quis vero hominu qui Stis ‘>lam altitudinem Sc sapientiam Dei pervestigare queat.* Jta. j V j' nit o coelum esse sede m illius, 8c terram (cabdlum pedum “ gitut. de coelestibus illis inquirere possumus,nee cogno- ^ilUn ia verbo Dei nobis traduntur, quae D.Paulus vidit, ' ia *4 nonvaluit, fid verbum coeleste illum panem, tjnqui Hh 4 figiHutn

j$o Aureliae Occultae Philosoph. ^ sigillum (lobis transmisit) in quo animarum' nostrarutn se m|ji' sistit, nempe Dei voluntas, vera arbor vita:, ut fangvine r0 J ( c !t bamus, St comedamus carne
m eius, sirmitetquecreda® uS j ra (I'
fiaecita omnino habere, si verba institutionis recitentur
iam natura perfecta in speculo unico multa miracula oste ^ 'previuscule hic attigisse sufficiat,' cum sacrae scripturae” cefla j abea satis revelentur, talis autem Dei voluntate omnia videt & cognita habet, prout etiam quidam e ‘ il ‘ Ethnicis cognoverunt. . -
ut vel maipssi’jii^'
ior-r.;
ti*
st D O L P H V S.
Eo prolixo adeo sermone tuo deduxisti, u. oblivio me ceperit, verum ex te hocaudiredesidero, 311 ' 1 i£) ,Jii c '? ce opus naturae spiritum in se habeat, qui mutationem > ntl |[ip! cum videam te secundi numeri mentionem fecisse , q 111 , eetur, ad hoc enim vitalis spiritus requiritur.
Vere vitalis spiritus mineralis huic inest, qui cursum * „jtS 1 ! f consummat, pos|quam ab artifice'praeparatus juxta
se'
novum nempe'rnunduu’ ■ fl i'-
juxta ordinationem & prsecepturrt ^ lt j<i' 1 '
suam. 1 Deus enim hominem ex mera'bonitate do" 1 '?, constituit, ut ex eo aliustquid, ret i per vim ignis, juxta ordin
d.ltumpraeter hoc enim homo nihil omnino efficiet, E'Asc requiritur mhaec omnia in timore Domini, honesto Kjj puta conscientia'peragantur." Quod si ergo quidam' e VÜ artishujus sinem non assequatur, nemini scandalo ^0*1 () etiam licet hominibus prae oculis versetur,’ & ad alio.sf fines adhibeatur , paucissimi tamen verum usum ejuS'? nescientes praeclarum hunc thesaurum tenebris istis
’ . - .. . i- T > " *-* M»u tvuwns j|
fiinc plerunque aurum hoc purissimum densa caligipf * e
s"
septum coeno & sordibus immersum derelinquitur i .ss 1 * ^
‘ Verum Phstosophisan'^ ^
■r« S V
recto naturae ordine sic siunt. --, p.
solum Merciirij nomine agnoscunt hunetstesaurum > r gs'ji 1 ' jj lis habent, licet invisibilis stet & spiritualis, est nstnloff 11 ^^
rialis, St virgo castissima . quae virum non cognovit > ^ ,. fragilis j hinc nomen* ejus lac virgineum ,' mei moiise^ )S if sire, lac; unöa inßntuin Vdc similiä : in his enim ° 1Tinl ^ lC a e verunt hactenus artifices, sed non invenerunt, ex m«se änatetia, & optima quidem praeparatur.
säDOLPHp'S.
A
Annon igitur aurum hoc est, cum hoc nobilius adeo ■ Sum, video cnimte jam dudumboc innuisse. p

Mi
,|st ime
Pa RS P-R IMA. SENIORj
rtlc le omnium, sed alia etiam prius tibi cognoscenda sunt Sd^dius enim adhuc terrestris auri thesauris inhias, verum *‘ U ' S * 1EEC percepisti, 6t quidem literis consignatum ulti- Vci q P r *cipuum hujus artis Mysterium tibi tradam , quamvis
uam j n - ...... — • •
e**-;- ‘n prtesenti sermone meo dubia quaedam ineise vito > ’”°u tamen neceffarium eris, ea dilucidius explicare. Non - ucsair--' ' ‘ " " ' ' ■ • - 1
4
V t! _
«h^Murus hic aurum est illud mundanum-, ut nec argentum, c |tii' c j p ‘ Us >sol,antimomum, nitrupi, sulphur,nec simile horum !tc ü(1 j - c st spiritus auri,& mercurius, qui a Philosophis prima & Mttat'* lllnter ia vocatur, peculiaris Ac ifingulis' naturae 8i prq- ?tir n j ls,n ullam ignis vim expertum, aurum obryzum orientale, fUs iii 1Tl P r ?stantissimum,altero illo auro mollius, & fusum-, ve- fo^-^rcurius aurj,& antimoniura ,ex corporibus qualitates tst.q' Vehens, si liquidum fuerit. Praeparatio hujus nihil aliud 9 liip) Jl - ut pureabluatur,& mundetur,aqua & igne, prout etiam
«Oi
fto.
0,1 .-que eodem modo praeparantur, ut Deo Sc hominibus 0 Pareant Sublimatio igitur illa, disti'ratio, separatio, dige- ^Ov l ^ cat io,& coagulatio,cum fixatione exacte cognoscenda, Äi» "?? ‘llud naturae a qüamplurimis ab ipso exordio quaesitum, ta n , ' u ‘Us inquirendum, de hoc plurimorum monumenta ex- W “ lt( jr alia quoque comitis Bernhardi, & aliorum, quae tibi >3$ ijV e <l1 ^ ca l ccm uostri sermonis ostendam, & parabolas mul- •• a 4jungain. ‘
^ " ADOLPHVS.
Poip c l ljy iv '4eam artis hujus usum multo sudore comparandum tyi e lon emque ejus cum periculo conjunctam , omnino- Pn lts Ctia m subeunda vocationis munia? gaudium illud quod Aseram,remistius aliquanto factum,& vana spe me dclu»
jj SENIOR,
tripode dictum putato,laborandum strenue efleSc pc fc Cc ntiae munera erga pauperes exercenda, non tamen pau- Mln st^osvis,sed illos qui vere pauperes sunt, curam etiam pu- viduarum'ad Divini nominis gloriam tzc honorem t« r 'P’^dam/ 3 Honor autem Deo proprius nemini alii tribua- ^ consolationes e verbo Divino petantur, yerbum enim qui^^ram longo ordine praeted.it', «c servus dominum subse- jg' u , r *P a terqud matrem' dignitate antecellit : omnino autem ita c «tio ■ ,ac si de hoc nobis nil prossus constaret secHabori vo- liHjj 1)15 sidulo inhiandum,ad proximi utilitatem & Reip. emo- ; nh »n procurandam, & ignorantiae mala profliganda, sine ' Hh 5 - inter-

Aureli.« Occulta PjfmosopH’. ^
intermissione enim & ratio & corpus bonum operari “ ct> r 0 (,ii)i' cium namque pulvinar est Sathanx ,& gravi sub poena p tum,ex hoc enim scelera alia omnia,luxuria, avaritia, sJ| 1 ii'
mendacia, imposturx, ac fraudes,) in höc imitantes n atU psam,nostrum autem opus nullo unquam tempore otiatu*^^ Bt intermiffione operatur,omnibus diebus & horis.donec p,
tempus hebdomadarum ejus compleatur, & fabbathttrn e ' yr propinquet,tunc enim requiescit & honorat dominum - ,lV ' Jtf 1 p^' minem,cui juxta Dei ordinationem inservire debet,c>n rans prxeeprisejus; pari ratione etiam hominesabiq l,c termistione laborare & operari debent, donec in aeterni' #( 1 i' regnum ingrediamur, verum haec omnia repugnante qu a ^ ra fiunt,& moleste ferimus, cum audimus astiduo labore quaerendum este,donec in terram revertamur. ex qua c ° n jifi mus,cum ocium & dominandi libido omnibus ex asquo ** f sii' pari ratione etiam in orationibus & deprecationibus sej 1 ’ ^!, mus, Iipet omnia precibus ä Beosimpetranda 8 c flagit- 11 '*j pto alios ut mendicante» contemnimus,exiguo Sc ipsi cenlu iv"^' avariinterim existentes, etiam inimicis ad benefaciendum 0 ./ ti,quin & alia innumera flagitia inter nos regnum post»“ |,rd sunt,ira,avaritia,odium,inimicitiae,mutua diffidentia, P ^ hsecenim prxstantissimum hoc bonum ä nobis aufcrtu* > jjf scientia illa pi «clara medicinae, quae in hoc latet,doctoriv ^ medicis incognita , nec enim hic thefourusin scholis med |C „, 0 - traditur,sed absconditus prae ociilis illorum remanet,cO “* 1 (f do quo 8 c Pbarifeos internus spiritus sacrae Scriptui * l3 tf ^ .£ 0 ' «tat verus ille Messias, & medicina anim*, quamvis in m rum versaretur,hinc etiam patri ille gratias agit,quod thejjiil' hunc sapientibus hujus mundi pr*c!uferit,& insipientibU* tis eum revelant: Eodem etiam modo de had nostra & medicina dicitur, voluntatem Dei praecedere debere, ti precatione efflagitetur, prout in omnibus etiam ah |S ad mundanis h*c divina voluntas prxdisponit omnia' vanitas illorum medicamentorum simplicium Sc iyrupoo 1 ^ ab ungvcqtatjis vulgo,maxima cum jacturafam« & nis medicorum,ac dispendio jfgrorormn.quinimo eot^^ss mapernicie ajc interity propinantur, Sc sumptus illi ?1? bus facti in superbi* & luxnri* alimoniam ccjivei;tuntu r puperrime quidam homo.msticus querebatur, se ea arts”. r pf ( ' univets* prope substanti* apsamili* jacturam freiste, nj requidam exiguae fortun* homo ei auxilium tuliflet. plerisque fere «am tantum curam este videmus,ut fait>® pi; celebritate donatijnqjotomgenpum diisaffidermk-'^^;»

fUtj!
fularj^i.,' 1 ^'^^'l'gtntiam.qiia proximi emolumentum Si parti- T’o^ Cq • ? “ u °ia lublevantur.imo Sc ipsa universalis illius cogni- 'l'idii, ^^^ »pfPrsusnegHgunt. Summo itaque studio omnibus '"'bchduiu est, 'quo bonum a malo separent,hpc •est.vir» 1 -'°^ltia i UctuS ai ^ 01 ' s bonae cum radice triplici, mansuetudine» Sen, vP at ' cntla cognoipant, pari ratione etiam fidem,Cha-
w^ scs - ' ^ ■
K
Pars Priwa
48;
iustjjj PEM arjimae fructus ? excolant,ut spamu? quid veritas &c, eac l lIC tam anim*,quam corporis sit, hoc esi, boni cpe-
Aie, /j r Pprpi: }ioc vero ut facilius assequamur, scientia Tfico
■ ri ° lcan ^'* a tla - ta Est • in his enim puritas Mitjg / llla natur® consistit > virtus enim , opera vocationis & j 5 lo r ri0ti 11 5n!aris est sapientia, lumen Sc Philosophia,juxta quam l ps« Urii- ' 0rn 'nes alios omne? longe pi®cellpbat. VerumDeus ^Süe UlC I l,e °P era yocatistnis fu* atfigna vjt» ipandavitque u- l^iti v ut in vocatione sua ac munere vit® juxta nor-
h'^Sm f ^' v i n i,prudenter,pie & juste actiones suas institueret, \a| r ,.1'Vus pei,^ rationem de prcinifius redditurus ante tri- 'L Vc lab * . ISc, mnium gentium,coralii quo omnia hominst facta ^tQf^^Ur. A Deo autem omne bdrnim dessendit,pariter ctia 3|<tet n'|f le ” s ct dives,pauper & insipiens,venustus ac debilis: qiu & imbecillem cpntemni(,spernit illum, a quo est f Enim pmne a Deo , nf Diabolo autem mala dessen-
Wo fonte & origine omni? mali. Singulqri autem con-
jWib ' l^lu etiam in hac vita tyrannidetn agit & piis molestiam 1|Q ir 1 | n ' ,Cct D®m° n ex mera malitia ad detnmentü & interitum p lri g cr c illud conetur, omne enim malum Deo Sepiis ‘ssco J* 1 ■ etv > t .quin, & ipse daemon invitus glori® divinae infer,- Splum autem peccatum npstrujn in causa est, quOl Desite ° n ° * bac vita comisceatur.sustentante /ntcriqi poV be T ‘ ,a t>e c , ^ misericordia divina. Eum in finem etiam praecepi ad c °^' no k’. Strac ^ t:a ^ un ta Deo, ut ma!ü a bono separare- , v 'sandum ®tern® damnationis dispendium-Verum quae ej f ifji r,' ' ac >cs Sc studia,quivis facile videt, Sc avari illi graedopes t, l ' ,r n &° rritn in sacro Baptismatis fonte profesti, Jud®orum per- A'ütj, n?s a Ehätem immodicis usurarum exactionibus imttan- a 0l Jj.i* djvin® voluntati inorem ss gestiste improbe putant, > sol piorum & exterprum( quo nomine Chustianos appelli- Cnt >)bana rapuerint, licet sternas pernas salvetor iis com- ./> qui proximum usuris Sc exactionibus 1®dentes . eorunj 'iii,a, b '‘gUriunt,utexillis,qui crapul® Sc luxuriae nomina dantes
1>i
Pii
r «C* & viduarum bona intercipiunt, h®cverp duo gene» i Ca lcu| ltll,m avarorum & luxuriantium conjungenda sunt Sc pa- ^■Ab EEnsenda. Vitavero locupletum illorum Patriarcha- r 3nami , Isaaci, Jacobi Joscphi Sc Jobi pretiosa, Sc justa,
Modesti®

484 Aureum Occulta Pmioapptf* p
tnbdesti* & obedientias erga Deum plena. Dei enim ca . (jjti* rnnibus aliis creaturis praeponebant,& in puritate v ' tS f ambulantes,ardentes & efficaces preces ad Dominum > l,n ^ Quemadmodum veto in veteri testamento apud f\ ctOS % 0 \ ll> gase erant divitiae > sed magno constanti* vinculo cpni 00 .^^ in novo inopia plurimos premit Christi cultores, req u ^ rnefl consimilis constantia,timor & amor erga Dcum ,
omnibus fatis copiose te intellixifle puto, causa quae s> r *
mysteripro hoc absconditum adeo & arcanum hactenus P
!is multotum fuerit,cum damon facili negotio yiatp a * ia JjV a raptem ä recta via demonstrare possit,per vanas hujus 0,1 , e( v-'" luptates.hic enim in cognitionem omnis mali nos feduon^ ^ sus namque Sc sceleratus sapieutillimujn omnium, p r . irn strum parentem Adamum (eduxit: quinimq per hu|°?- a ©mnes sancti in deteriora lapsi,8e hoc propter pecjatutJiP^ja,^ ex quo ira Dei in nos effusa est,& omnia summo labore*. j s r splicitudine mortalibus venduntur , hic enim calix ill £ c j 0 sfisi usque sabbathmn illud magnum & requiem futuro si* 1 '^, 11 , Bam.in qua cum Christo Salvatore de fructu vitis bibe specie alia prorsus ab hac induti ad cum. pariter ad nos ? tem, transmigraturi siimus, ad quam felicitatem c l uaf a r iii 1, ' l) j nos perducat Deus ter Opt. Max. per mediatorem n °^si j Spiritusn (anctum, cui foedere filiationis conjuncti ' ul obedientiam proroiffam praestare tenemur, ir, sfitando - r jtiiy profligando, mala opera,ut offeramus ei novos israclit- 15, jpp contritum, & vota Deo facta reddentem. In siis spi^^^^^ peratus per fidem, charitatcm & spem .quernadmadun 1 dens illud desiderium & consuetudo,in natuxa m,qka v >>>^.
incredibilia videntur. Pauci namque hominum paties ^ gnitioneDei adipiscenda taedia illa devorant, sed stria bona & caduca sectantur, innixi voluptatibus, a 111 jpWj, potenti® mundanae,hinc Christus regnum suum ä prij
■ " ' ' ' ' ' ^hserelicit.hcri jj'
V ' 1
rat, & mundanarum rerum curam mnium,sapientisque ac scientiae cogi hisce tamem neglectis, regnum sapientis divinae a 0 * 1 “,’ quod ante omnia änohis quaerendum esse,& ipse ssi> tll0 ‘ quae tua circahoc sit sententia,audire desidero,
A DOL P HVS
Fateri equidemtreUpsa veritas me cogit, ha5Coro n, *j u( p . ^
bere, licet opinioni longe diversae j,am dudum ca c jjiijt>5 ^ deriml Et quidem sententia illa mea cum, fisi° rU pr ot^id cis opinione ad amussim convenit, sed cum alim a Y hac ex te audiam, mutanda illa foret. Prorsu* lta fl 1 jn^

Pars Prima. 48/
t0rt irn atUn:i videtur, mysterium hoc & arcanum non omnibus kJ? 1 «* Lc revelari posse, prassertim cum & in aliis omni- gislr Q j s kam iis ad quas nos natura provocat,quam quas rna- fUtYi Ctl llCc to gnoicimus,i<iem prorsus obtinere videam, ad ha- ‘igei 1 t j co g n irionem aslequendam gratia divina, industria, di- c ]Ui r j tl) oc ardens studium maximb cum labbfe conjunctum re- tiQ des^J P rout etiam in aliis omnibus vitremuniis Hac necefla- f>tu ari “^ntur. Me vero quod attinet, equidem & ego volu- *'cll l)0 ^ "ane vitam complectendo,. ardel tonum, gnathonum 1 , ^ aliis Um, ^ c fastubsorum consortia band gravate ferrem.(cum yidejjJ^'^asdam magnam felicitatem absque labore obtigifle *>iag 0 r' ^ thesauri hujus usum ad potentiam Sc ambitionem,' 7 u e opes acijuireffdas,conferrem.
Ä«» i
SENIO «i
tu regibus Sc principibus hujus mundi datam essepo- ^atit ? ut loco Dei Opt.Max. militiam hominum repri-
l>ag c ‘ lu ft>tiam,veritatem & pietatem Sc obedientiam colant.pro- ^»t A- 5 ! 11 ® omnia in hoc vitae statu decenter & ordine bono
,ri sc c i^ € * a dmc>dum autem magistratus politicus gladio secu- strat ü lerat °s punire soles,ita etiam spirituales illi patres & magicius eccl esiastici gladio spiritus , & verbi Dei ac mandatorum populi Christiani regunt,& post vulnera, legis maledi- ris f a 1 lat a',bleo justiti» inungunt Sc sariarit.nisi ipss ^>tae varicato- & curam Vulrierurri respuant, noritarrieri haec cori- Pr 0l)(; ^ ''ulnei a gladio temporali ab Ecclesiasticis farianda sunt,’ Viduemus, Aaroriem, Moysen Sc Josuam distincta ha- fe «a,donec in terram prOmiilibnis ingressi erant, & sub-
kti* 13111 rnandatum est, quod’ Obedientiam Sc honorem exhi- ^tij^ 3 ^ratui a Deo ordinato, ne ambitione inflati se ipsos Pot tn . .Magistratus ingerant,& dignitatum munia munere,dolo, r’Ws^ praeripiant, riisi ad hoc legitime Vocentur, qui enim’ Ttrl,' Uin aliis pr&posee.-ft, humiliabitur,cum ex ambitione & Jaitj, ' a hoc proveniat, cui Deris summopere resistit 1 , superbia omnibus exerranda est idololatrias cum Deus* solut sit )W , Us fe potens,omnesq; ordines & gradus scculariSpbtcstatis Ua ni ipsius voluntatem & beneplacitum instituat Scgubcr- >>inj iri lumine Sc fenebris perspicieris, creatbr Si author o- <Cs ° r dinis justitise Si Creaturarum, ptbKibens atbbtes Sc rrion- fastigiis immisceri , bestias tapates ebeteens, gigan- riicj,•° c ryrannoitrinivirriSc crudelitaterri reprimens: omnibus c- D 'o resistunt, Sc dilectis ejus adversantur,bona \n rpa- k Vcn enuhi cedunt,iis licet sol communis oriatur, Deo tur-
tCntl * illotum ventorum turbine nprabil*ct prosternente,
cujus
1

4$£ Aurelia Occulta Philosoph'- ^ cujus rei quotidiana exempla testimonium pratbent. P>® -!
repelluntur quidam,qui mediocrium & minorum g fIltl . ^ tium scientia aliqualiter imbuti magnos spiritus ducunt, lilax.poteutiae vim elevantes, & vitdm Epiciiieflili vivent* 5 liifce summopere cavendum, praesertim cum natura ad prdpensisimusjicehgndremusquombdo per verBiiinP fl p(i; dus conditus (it,cxqüe eö veibo Ipirittis procedens,ac iin a §® -^ii5 quod Moyses ä tergo in rupe videbat, lateat, höh cfiiitt v M tempore oculis corporeis videri poterat.
4 DOLP HVS.
I<r
Longius aB instituto ad spiritualium quistionutfi nem digrederis, cujus descriptionem & cognitionem ^ ctenus expecto, quamvis nonnulla ex te audire visus "-pf quae antehac diligentiori trtirina examinanda este, non a Veitebarfi.
SENIOS.
Divinorum pariter 5 1 humanorum bonorum cogo^jc 1 ' passu quaerenda est,cum externa illa bona ad temporalen 1 '. fern saltem aditum pratbeant, sitque Dei immutabilis V° ^ ut nocte dieque legem ejus meditemur.ex Hac enim aniu 1 *- ( / exoritur, homoque cognoscit, omnia precibus ab eo bo 1 ’^ fonte e (flagitanda,terrenorum curam abjicicndam,& dpfl a ^ji* 1 collata in humilitate & modestia Custodienda elfe , in h daemonis maxima omnium potestas & astutia elucescit ), e jj fr Vim & ealiditatem nemo nostrum effugeret unquam »f’Ljtlj 1 misericordia nos protegeret. Quae vero ulla hominis > e ^ emolumentum ac ptaestatitia, otntjtbus licet mundi vbluf 1 ?,^ & divitiis abundet,nisi animae morbi curentur,& aufcrant u ^ a tii s enim maximum illud erat beneficium, cum Christus noster peccatorum rcfntstionCm Curatiohi moibotui* 1 Conjungebat.
.
Vera quidem feee siint.sed non fatis decenti triitih* V £ Jif Mntur apud plerosque,quod etiam vitium mihi ipsi inhaeff^t’. fiteri plane ncquto.cuiff&aequö pltis animus jam dudum.^rP fatibus 8c volüptatibus mundanis adWaerclcat. Verüm ium di vitiarum ustas & possessio, ut & opus illud natus®, Voluntati hon repugnet,Ipes me optima tenet, juXtaDei OP firdinatiOnCm St vbluritatS me eo usururh,praeter hLC k
f um illa Coecitas me aliquantulum tenet, qui credere n 0 ^^
stili miracula Si sigita viderent Christi,quamvis fidem 3 “ afcimae neceffitrianti adesse mihi per Dei gratiam i n ' nlI ^ e[ r, 1 s^

1 ? A k s P R l M Ä. 487
&iitj 0tl a d confirmandam fidem de miraculis divinis dtco~ C)(p £ Parabolarum pr®clarilfimi hujus thesauri exactia-
fc.**®*. eo proliuS ä mecommemdrata sunt,utintellt- >, r , n un ' m hunc magicis artibus ribft acquiri prout alia iis ° ntlub ' putant, nec fiduciam plenariam in eo collocari- ?^on(j nCC ° mn trn ei fidem defogahdam esse. Sed ut apertius Jjtatj c J.^tibi j qns vera illa causa fiet, ob quam abscondi destiti!,. , nec uni soli eum dari,nec enim omnia uni soli
h "sorii ”' nc 'ha Christi Salvatoris praedata parabola, Matth:
etlJ duobus dominis inservire posse : Sc ut videamus» fc^ili ® at urae operibus semetipfum patefecissc.quo opera ejus ■ ***Uat‘ ’ nornnibuS cognoscantur,L< quidem hoc modis variis, l0tl Um afHictiönümque generibus diversis,ncfii voluptas '<'nt,^‘ 1 | 0, Piout videmus eum Zachaeum illum animi vitio laba- ^ll^^frep.ss:, praetenuis licet & infimae tortis his esset, ejus Kl^j ‘‘'hs holpino uri voluit,quoniam magricticus ille amor a- Nrj,' h *Urri erat,qiiiin alios quoque derivabatur. Verum ex ^>isf hsimanä: natur® labe animum efferimus, & benigni- u f occludimus,quasi hoc Vei donum nobis in nostram
^tru(s tl|lta tem concessum sit,cum potius in beneficentiae ope* XT rC ’ & misericordi® beneficia erga pauperes exercere ^iti^^dhsc omnia mundi hujus (ectatotes facile rident»
• a ®que hominum animos pervertunt ut diversa plane a- I ^'Uirs .* fr*nuin immutent,hitte Mammon Opes a Christa r "per xi ul & lapientia diviti® conferunt,& nUmmOloquen- J%, sapientia silentio involvitur, difficilis ea de causa in*
^‘'supj^’jp'etum in regnum coeleste,sapientes auf cm pauperes» f *%i, S * bl, miles Dominus novit,de sustentat,divitum copiam
attortem dictorum expecto.
senior.
j- - copiam
libram tC ®‘8 ( ' ns (cum putent nullius opera seleindigere) & , Jj*'te jy oausdi hujus stultitiam esse demonstrans. Anti-omnia» *lis Vl ^ c Q CUtl ^'^ me - regnum Dei quaeramus. & Cum Propheta fecundum nostram indigentiam & suam -> d cfl Unta tcm necessaria largiatur,ne ad sinistram Si errorum l* 1 °lil, <lf< -l3mus,cum via mundi hujus lubrica valde sit & peri- Aornon etiam ReXä Deo saprertiiam flagitat,ut populans *l, e i Us honorem ac laudem gubernare postit, & ab ipso' «■»Oh ’? S divitiarum thesauros accipiebat, prtmt etiam idem Sä- 1 , ^n>"8Uis. lapi'entiairi indictis Clamantem ad lui amorem St t a ^vi^^cttndum invitare,niagr.a enim 5c pr*dara est gl 0 .
* ,( sirn ' <!i nob ‘ s fcse exhibens, Sc iri vitans, paüci ante ex trgJ 1115 hstc Considerant in hac mortali yha , qu® velocius
avolans,-

488
Aurelia Occulta PhiiosopS»
iiiri»
avolans, plerisque nihilominus segnis abire videtur. Mag 0 . ^ tem est mysterium Dei, apud timentes eum.Sc piis lux tenebris,ex Deo misericorde & justo.Psalm. i 12 . Ne iajitu'
teiPF‘
L-orisfl
ris pretiosum illum thesaurum, Sc mentis aciem corp res iri acquirendis Sc congerendis mundanis divitiis consu 111 . ambitiososve & superbos imitemur, sed potius omnia commodum Sc utilitatem piorum, impf udentum liest , 1° 11 Domini dirigamus.
.stl>
AVOLP HrS.
Licet vera haecfatear,scrupulus tarnen ille adhuc me cum audiam Philosophorum sententiam,thesaurum huN 1 bus a Deo efflagitandum este,Se deposcendum.
. . Senior. r . y
Aliquoties jam dudum ex me audivisti, regnum Dei 3 / mnia esse quaerendum, Sc hinc omnia Deum nobis add |tl / nec hominem ex solo pane vivere posse,sed ex verbo om^y ab ore Dei progreditur. Eadem autem ratione qu5 di 1 * 1 : -/. vatorem' nostrum tentavit, eodem modo & adhuc hb'dieP“ J 1 tare solet,tempore necessitatis,ubtenim fides Sc verbum^/ nobis non adest,in afflictionibus desperamus Sc animum abjicimus,imoScprospera flante fortuna idem nbbisa^Jj,^ ctamur quinetiarn ipsum daemonem,& authorem omnis^s^ auxilium ab eo requirimus,ille vero ea nobis pollicetur non sunt.Sc in extremas ignorantiae tenebras praecipitat>b* j/‘ igitur panem Sc manna terrestri longis, parasangis aat? e $• Quod vero Philbfophi,in investigando hoc theiauro, D eU ffT. randuin dicunt,recte hoc Lc vere dictum, Deus enim cum largitur, modo ne temporis etiam momenta eip 1 ^ v'' & modum, voluhtatiqüe ejus fttenum injici ne priefulv^^ enim est vetitas , sapientia Sc justitia, unicuique juxta tum per Spiritum Sanctum tribuens, prout etiam iri AP { ille est effusus. Hac etiam de causa quotidie in oratip 11 .^ piinica,panem nostrum quotidianum efflagitare jiibem^jo^ mus enim quae petere a Deo debeamus, & saepius ea q stri perniciem cessurasunt, petimus, licet haec quaridoq u ^jfii
• . .. 'jpi
dantur nobis dt per ea tentemur. Solum igitur auxil> urn ! ij)ar Sancti, prospera valetudo ,& pacis commoda a Deo hoc enim omnis scientia, Se sapientia, Sc naturalis Sc ^^i^e descendit, Christus autem ardenter admodum salutem ‘ 1 . jp desiderabat,hinc dicit regnum suum non' esse de hoc ad hoc seih mundum venisse,ut homines salvos ad rcg 1 *. ^iti leste reduceret,Sc ex tenebris ignorantiae ac terrebarunV n^ti rueret,donec tandem aliquos co perduxerit,cum in fin e ^

'Ham ^ • . " — 1 7“?
CUit< l«OiYi j mm,carn sttiam appellamus nobis tradidit, &do- ^*>’ptcc °°° a< ^ ■^ cum Patrem, cujüs filij per adoptionem su- v' S teoj| s . n ?fträs dirigere debeamus,cum antehacsubceremo- ■ t * tt tn£ 'i* rru ' tu & timore servili coram eo ambularemus. ^§»Urü j\ C ■ at ^ r 5 te non puto,naturale exsupernaturali oriri , & j "dn e n ^ ‘ * terno ede,ex quo regnum temporale promanat. Hh 0c £ l j tr 'P r ' , ? 1um vcclum & firmamentum praeparatum est, en ^ en fi>m,& omnium ultimo terra, post hanc condi- ^ ®»CTeatura nova, Sc rnicrbcofinus. .krirnum eninh » 'E» terra tanquarn centro circuli incipit,prout
h v ‘ t a5c'* 0rC centro ditium sumpserat,post haec hominis cor- t ° C c nim p a ”' ma ' n dita est, vita & anima aeterna, ac immortalis, s a P5 rcoe, «stc est,Sc tanquarn coelum divinum sidereum, j^^lii,,^. P'JJtus estentialis omnium creaturarum viventium na- aütem cötpus elemehtale,tanquarn in coipus i-Ntrio tltr , u ™ terrae,nomine falis terrae L Christo indignaturo, *; 3, Uf jjj ® n, a a putredine conservat,quemadmodum ex oceano r^sctfft Un dicognoscitur, quaenamcontagio ex tali putredine nisi Deus sale illo hoc praeservaret, inprimis vero si! s ni ftriv^ n i Sex P ers jaceret. ■ Sali etiam conferuntur pastores St, jj C . ' ,c lfii membra fidei suae commissa a putredine prx- !! 0c i}) U p j. r Pftedicationsm verbi divini & Spiritum Sanctum, in c S tUtfv ■ Primus etiam pater nostrum omnium Ada-
t ' tos Cr a em cognitionem habebat omnium creaturarum , P^fleri ejus vix particularia quaedam postideamus, Sc liv*? 1 niti US cognitionem illam nostram imperfectam este,prout th^'? ton" S tcm Poribus homines multi loco unius Adami in ,^l>di j^p^egabuntur, & dicitur omnes artes ante supremum evp plenarierevelandas este. Hulltautem hominum
ti- CQ nc(.,Tc ^ Aientia datur,quanta primo nostro parenti Ada- ? uh>& Christo Adamo illi novo data , qstam seien- ^ in v[ ta P 0n fe suae largitur,hoc est multis in uno collectis,do- t^’^ tevel pernam ingrediamur, in qua omnia nova redden-^ unicuique merces debita tribuetur,ih hoc . °ptcr l a b ° var '' S tentationum molestiis & cutis subjacemus t' Ct ' er > hu Cni P eccat * > ex quo magna incommoda per inimicum j^/ctup ma sto inferuntur,lios enim imagine ; Dei aniistä, ebnrra- 3 ‘toctu - US ^oluhtati facimus,, Praeterh*c considerabis et- Aqui n m 'Hud Salvatoris»quo thesauros illos nos quirere ju- h^stseclf P utr vdmi : nec furum putprsdonum rapacitati subja- 3 te nt - ‘^.thelauri spiritüale's , hominum cohscienrias in extre- t ' r tQr e a at, °num fluctibus sustentantes , cum spiritus & corpus 'Hco^ t . rcna °te convulsa human* opis auxilium frustra quse-
? »«flpOTOmoineniÖ anreunfa ccelest» stimm a ope
4 . ß'it: -• ■ -
Pars Prima.
Ii
requi-

4so Aureli je Occultae PhilososH . requirenda,Sequas sitcardinalium illarum virtutum
Ai$
nun, quibus rempore gratiae flprente, nitebamur, venu cet,sapientiae,Opulentiae,& Potentix.vis caduca ac ff a :~‘ a ,^r c|1 ’ divinx gloriae coilata, qux in solo Christo & verbo eju' ff^jlji*' da. Quod fi vero tempore hujus nostra; peregriftition* 5 * ^ 0 ' res & orationi vacatites,fidem nostram > Chavitarem dcstiam,humilitatem & patientiam,tanquam *ponsa .!!j 0 5#^
tam fecerimus,ut conformes simus sponso nostro tm 1
. ton, in littum Abrahx Sclsaaciper scalam Jacobiase ft) . jjfdpf
videbimus gloriam öc petram fidei, ac dilectum' dorn 1110 ^iil**’
lum Joannem.qui tanquam Aquila supervolans, insol cnl
suos convertit, gloriam scilicol & claritatem Öei,
etiam ignota Sc abfeodita fuit,cujus quidem glori»'g u ** ;l ’
dium quendam tres hi discipuli in 'monte Thaboi' P f! feplo^,
Vctum hxc omnia eum in finem Conscripta sunt,ut « x «(ir)’ 1 !
niiTi,mundanas opes alpernati, solum verbum divinum ^(ji*
datum ejus sectantes,opem Spiritus Sancti imploremus-
charitate,spe,humilitate,& patientia corä Deo ambul ern .
pientes pavi modo gustum aliquem hujus coelestis Hi es , u \ ,e<
Paradisi. Hxc enim ex solo Dei verbo addiscimus, n p £ . r jr < ’ 1 .,
mundi hujus illecebris, hic enim solus est justus, St 1111
Qui igitur imaginis divins in se se restaurationem exop 1,
ticordix operibus, & charitatis studeat,cum multi < i0
corpus simus in Christo, & unica ejus sponsii. Hxc .
tibi necessaria proponere volui, licet quoti.die etiam Verbi Dei haurias, quo, ardentiori cura hisce intendens -1' Jfi ^ fluta illud Pauli certo statuas,magnum este vectigal,s* tem colens, majota non appetat. Nccenim quicqua* 11 mundum afferimus, nec egredientes ex lioc deforr*** 1 '* jf/? quicquam efferimus Quod Ii Dius hujus vitx & victui 116 V largitus fuerit,xquum est,Ut dfonis illis contenti vivam^^i^ enim mundanas illas opes anxie quxruntsiri fentationef 1- , ^ tarum retia incidunt, donec ab iis in extremam pernio* 6 . ^ tp pisantur Avaritia namcßic radix est omnium maU* 0 ! 0 ’# & concupiverunt,afide aberrarunt, in profundas cala* 11 ' 1 ' r{ j*'' mersi. Hxc omnia , Öhonao Dei,summa ope fuge,& f; 3 nS < stjtiam,pietatem, fidero, patientiam & humilitatem, m*, 1 . a **' C nam militiam , & apprehende Vitam illam «ternam, .?zi>k^ conditus ,& quam profestus es coram multis. Divik***. j-yjttf hujus seeusi prxcipc,ne superbia efferantur, ctsperejit > incertis,reponantdutem spem suam in Deo vivo, q u *° .^s pcditat. ut benefaciant aliis, divites & abundantes opf^pi nis,& theläurosin Fundamentum bonum $c apprelsem* _ tx «tem* acquirant. Hxc est summa Sc arjgun»M» u ^ ,
b*'
vi-

A
!idt t i u 10n ' s nostra, adeo prolixe hactenus enumerat®, quo de h -' terrenarum opum tibi aliquatenus lenirem: verba
'^fti ? C CX centr ® coelesti solis illius Justitiae»& radiis Spiritus ‘itUdo - r f '‘Hud electum Dei, prolata sunt.. Vita autem & bea« 'Jjtiljfj f^is-terreriatii illam longe pricedit.quamScnosae- Sib^. C s c 5 t 'nhäe , carne,ut efficiamur taro spiritua" tnundiillecebris abstmet.cutri initni ltib jugo spiritus bellum gerens.
, ADQLP HVS.
^ßfsd admiratio subit, cum videam te spiritualibus iliis 5c
j| s mystente inhiare, quamvis pauci hujus mystse
v ' ) tt 1 - Ulil L attendcrb dicant, adeo vero prolixe Sc subobscure ] ^ fer* 0 '* ra^aus tradidisti, ut facilius quivis in auri quam di- ' t| Pta te Pturi amorem accenderetur. Ego vero mjgna cum vo- K 'hilf u ® mn ' a hactenus audivi, cum multa audiam,quorutti usque cura babuit, prout etiam natura ad malum c *»refte dictis factisve minus attenti siiniusl • jj 0 , , . ; SENIOR. , ^ ^
K «^^naasjs hisce attendere debemus j quod etiam itjaturalc 'lu -PUsdUaL® ... -•• -i „„ kU.iu;_i
P är s Pirijäa ;
use ab o- lnimicis Dei conti-
.V;e t ' divinae glori* in imaginibus ac parabolisblenissimum, pbtW'^wnanim ctiarii opum abundantiam'. Verüm intüen > y 8 »i ny 1 ? u?n Vit.am, plerorumque taedium mccdpit.jjauci enim ' ' ieiium hoc reveletur, in juyenili enim aetate o-
& 110 % ? !| Urn Egenus, cunctis ludibrio habitus, aegre tandem ä y V,A tiis ffl " 1 v ‘ ro susceptus, huc usque magna cura.solidtudine n tr 0 a ®'ctionum rrioiestiis jactatus,, vix tandem emersi,ex hi 4 jPSjL 'pubi cbecitatem in spiritualibus animadvertens,Chti- ns,i„^ Tl ^ures &,oculos praebeo morigeros,ardenti voto ob- ' Cr i s 8 cd| InC ’ ^ a li° s ex mundana illa coecitate eruat. Hujus j‘ S yi<L n ‘ ‘ u dest, quod plerosque döctorum, divitiisabundan^ > "PttV • >a ^ os ?Ene omnes despicatui habete,nimia ambitione a ^?fi*os,cum tamen in exttenfio illo vitae articulo o- ii ■; t '° opem nullam eis ferre poffint, viresque adeo | il^p ®r>Ut abigendis muscis vix sofEciarit. Niim yeroambi- ^Seir, “^'Pctbia.Sc desidia sol® caulae sunt, ob quas e Deo hanc in •% S{ s W fumus . fruges, consumere nati ? An non omnem cu- tStti ° ■ scudinerh eo intendere decet,quo sapientiam illam di- Vpj t jr Cc iuitanius,qüa: quidem äplerjsque male extruditur, nec
'Iry: ev '—_i_ .l.i-- t x.u. d " '-^
»i;
saepta,prout oliin ab Abrahamb, Lbtho & Deipara
Hhw v fini». -.J Usi* ^nim Ä” sJivfftitv Äs \iaKi>ati<-*ti<“fn fir _
^'"sc^ptaFuit.ad hos enim & divertit* & habitationem fir- Actoribus eorum sibi priparavit. Haec qutem est Spiri- i st ’ Lc ipse Deus. Hinc patet,quidnam sit verbum Dei, ’tQbis habitare ihtencllt; boi enim est sapientia illa pei se- 1 i M cta.nbA 1

45>i Aurelia Occultae. Philosoph. . cta.non autem in iis habitat,qui superbi sunt & animo £ ' at, j nV tfe sapientiam non quaerunt.haec enim quos diligit quaerit & 1 ^ fi gat.pios ncmp«>& rationi obtemperantes, quae pietas i nlt ^ ^gi' lapientia:. Hinc divarsi status humani generis constituti» ,.j* dem tam in spiritualibus,quam corporalibus, ut sunt,The ^o' Jurisprudentia,Medicina,Mechanicae artes, & liberales, <1 ^ fi cantur. Hac ratione artes omnes manuariae per septe® 1 ordinem bonum & justum reducti sunt, bonuitr a m 3 ) 0 ■ Jj fi> tufil,veritas a mendacio discernitur. Dei namque volt* 0 potf ut malo ä bono separato lumen verum in nobis fulgeat»^ lapsiim illiim Adami primi per iram & astutiam d*moii |S ,. subversa & turbata fuere,novusque Adamus nos tanqi^fLfiii 1 ' illam regeneratam ab omni labe separat,bonum a malo® vitam & mundum novum reducit per semetipsum, ® suum sanctum, ne posthac corpus & spiritus unquam a® fi separentur.sed firma permaneant in imagine Dei: Haec ^ voluntas Dei,hocque modo flobiscum perrnanetin rnuü" finem. Verum mundo refractario caecitatem ilsarri JudaicaS proponit,qui veteris illius Adami vestigiis inf* eundem per fidem in S. Baptismate morsi tradit & opp^i^r enim sacra est operatio Spiritus Sancti, per verbum in verbo autfcm nihil est,est enim ipsum Dei verbum. QSL {fi 1 ., verbo non credit,cum Adamo illo in mortis tenebris h?"^ spem habet vitae aeterni, non enim absque fundamenti,^ii'‘ persistere potest: estque Ethnicus & haeretica pravi®® tus,qui offendit ad lapidem angularem, ä D. Joannc tum. Detis namque pro immensit sua rfiisericordia iflfi
media nobis proposuit,per quae juxta voluntatem ejus a
tentationibus & malis praeservaremur,di vitare postc®"^^ ’■ - * 1 ^' • - • -
tum maledicum fcdoctrinam perversam,animi pariti aC ris subversionem procurantem. Officium ma£jist ratuS J:
magni
huc quoque accedit,per quod magistratus malorum vi® ^p 1 ciam ä cervicibus piorum propulsat, concordiim ac curat.fraudcs ac dolos otnnes propellit ,& jus siiurn tribuit,non quidem juxta hominum affectiones Sc v0 ^t<f sed juxta justitii & divinae voluntatis normam. Idem^^.^ & facultate niedica sentiendum,-qui omnis generis moiu ^(1' firmitates abigit,propulsat. Spiritus enim ille mal'g pl J Tl( iii tt ' ( | generis mala.tentationes Sc afllictionrs humanog cs ' cl j 1 ,', t sii at ^ ut siiut fraudes, malitia, inimicitaJ. odia ,• mendacia, j 3[ |0 t|l '|,[
calumniae,inopia,persecutiones,inconstantu,&ah® variae species, contra fidem,charitaterti & Ipem mil> taJ,t etiam in Apostolis Joannc, Petro,& Jacobe videre h cCt ^ fr a ^ Christu Salraior captivus ex horto abduceretur, hü® a ptä 1

Si
Pars Prima.
4s>j
» , A si XV tJ X W * UV* nm ~y,
'Un, lV ln constanti® exemplum manifestum prxbebant. Ver ^Un, ^ ltUr 4i v inum summo studio sectandum, öc animis infigen- ^(fy^^ffientorumquesigillo confirmandum est, ouosub exsilti p "astrum ex hac vita fidem nostram obsignemus,& contra Vo^ rta sum inferorum in vitam sternam ingrediamur. Hsc
^tuipl * P' olixe adeo a me dicta sunt,ne tsdio te afficiant, quin- tl iSi le ^ 0 _spbix curam mundanarum opum abjicias, conten- ^"Ps/w *'° stuotidiano victu, spem omnem in Deum reclines, r e i n Se ' eemo *ynas distribuas,reliquorum omnium fbli Deo ^«tipi v 3 - Verum quo dictorum enodationem & intelligen- |Jttijp s e " 1Us assequaris, munus hocce tibi offerq,per qupd dicta u ^ er nis declarabuntur tibi, & consequaris stipendium
^° r Urh lU j Ut " largissimum, quo in novitate vit* Sc assiduitate stu-
_: _«. _:_I_:_ c.\: _
proximi utilitatem 8c Divini nominis gloriam felicius coo at - S ' Hic vere talis est thesaurus, (si modo Deo adjutore
.''gVpp n,t .'Onem perceperis,) qui in nullis doctorum libris, nec ari0l um thecis obvius habetur, absconditus prx oculis
K 'um, feneratorum & Euclionum, nec ab ullo homine \i s - 0 comparari potest, fixe enim est aqua nostra & ignis, fS, 11 "^lirarem & emolumentum , malis vero in perniciem 'Vat^apdcstam , quandocunque mali eo abusi fuerint ad vo- ^""danas.S: desidiam > non enim homines mundani ea t ■ fis , UntUr >quae magno labore quxri solent. Si igitur humilis, i^titjyjj^Pdestus gj placido animo fueris,thesaurum hunc ver® r'lti V j rc " a .tis Lc opulentis assequeris, & Deo ac proximo utiliter foreris. Primum autem omnium Aipyptium illum p^tibi 111 Regem Hermetem, e jusque tabulam Smaragdi-
„ 5 ’ri 1Cc J )r °P onam ,ei comites F.Basiiii, comitis Bernhardi, feri- ■ * tuj Piasti,tincturam Physicorum adjungam.fi modo prius, e hoc fit sententia,apertius declaraveris.
^ 4DOLP fir$.
0' tast ^ d c fiderii m e> colophon, quem tanta aviditate 8car- Cad "tiht U,CKp / ctavi : - E ®° vero sancte polliceor,me thesauro
Nn^ hstirum
' t iau v '“‘ tatem emolumentum proximi, & divini nominis 'tif s esurum, & communicaturum este, actionesque meas m sihOM instituturum, ut aliis ex usu quod net montis f’ a e ^ a nimus meus fpiritusv? vitiis aut flagitiis cötaminatus, t3 gilj t n " a ^° cedat, quantum quidem in hacce humante carnis tc fieri unquam poterit.
' SENIOR .
Ncetc 1 Persuasum fiabeas , Ctiam illum misericordi® opera * ^'dc-iuh 110101 ^ posse, qui mediocri opum affluentia gaudet, eneficentia cx tenui opum rivo profesta Deo impen-
li j siuspro-

454 Aursu.# Occulta Ppuosprs** ^
fius probatur. Verum enim vero cum animi tui caucis' c0 ’,([£- peripexifle mihi videar, sub finem nostri hujus colioq 1111 K-yiirt lium hoc Parabolarum tegumento involutum tifii trado- .jp vero erit,lectioni piatdictorum , caeterorumque qu» hujU 5 j rii arcana reserarunt,attentiori studio, invigilare, pnsfc nt£1 ’ commentatiunculam in tui usum a me conscriptam m 3 * 1 re obscrvesjcaeterorurp curam Deo Öpt.Max. co.miM^' ADOL P HVS.
Equidem,Venerande senexpro munere adeo p>' c V,° 0 ,^ 0 ' tiW turione quam Hactenus ex td percepi,'fideli, grqtjtas ^
immensas,& quantas animo concipere postum, sanct? promittens, me diligenti lectione in succum sangvineum $ conversurum: Dei vero opem ardentibus votis irnpls r ‘'e,,i‘ t ' vitali actiones omnes ita instituam,ut virtutü exemplum 3 JjA beam,omnia veto studia mei > & operam tuis coffli®®-' consecro, offero.
SENIOR *
Utioam vero haec omyia Dei benignitate adjuvant® |t3 sjb ( ' Quod si vero Deus Opt. Max. hujus mysterii cogniti ouem'^iifi gitus fuerit, gratus esto, soli Deo latidem & gloriam jS^A yuxta dictum illud Jereriiae'9. Sapiens noij glorietur ist sua,nec fortis in fortitudine, nec dives divitiis suis fidatt ^ a gloriatur, in boc solo glorietur, quod cognovit, qt 00 . c sum Dominus,, naisericos ,§c justus, inquit, Dominus D fUS tuus,
Amen,
i
|iwftiUM fartis
I

H
Hsj
K
^ncl
NttL
49 f-
S ALTERA
E OCCULTAE
SOPHORVM.
ieris meis porto, eaque fundamenta., peHcrmor,primum quidem prudens, me; cedem debitam reporta.
Lererdi
rsf
/SC,
&
m:
slittt«?
^tr 3 j * c & mysterium nulli remotis adeo repagulis & apertius ie.^ur.quam in parabolis,qua:quidem exacte considerati- ^9m! n V- ir!:ind * luntj praeterquam qtjod etiam aliorü Philoso- !B «btä & conrmentayooes (uW cognoscenda;. Ad hanc
Jii 4 r atit«;sn

sI ?
i
f of
PARS ALTERA
Preliae occultae
^ PHILOSOPHORYM.
lit t . r ^ Umte rramqiie humeris meis porto, eaquc fundamenta« foftp t ' x > 1 cte observo,nc perscrutor,primum quidem prudens, ^ P ex cxistens, donec me; cedcm debitam reporta.
MeMMereM
IWÜE8»
&
Sc mysterium nulli remotis adeo repagulis Sc apertius ^,^ t ltUt,t l u 3m >n parabolis, quae quidem exacte consideran-
IxL 1 r ... J i ««.a >•« ni, A.r. T^L _ C..
. "'»cjuam in n - —.
^fUnTu 3 "*** ^ unt > praeterquam qpod etiam aliorü Philoso- ' J lb « & commcntayoocs sunt cognoscenda:. Ad hanc
dii 4, autpm

496 Aurejjje ppcptf-f Pgij.p?o£H* {J (i'
autem nostram artem penitus aflequendam labor & . .p 11 '
guum,sumptus,& instrumenta pauca & exigua requtiu 11 ■ -gjn testenimarshascve)horisdiiodecimadtjisa,& octi4 111 opus ac effectum dedüci.cum proprium in se principi 11 ? 11 tC qtii' Jicet in aliis artibus vel fex septem ve annorum currio-d 11111 ^] ratur,quo ill® effectum consequantur. Nonnulli tarnen je« ginta.vel quadraginta annorum spatia magms fumptibt'* . $ cerunt, finem hujus magisterij nunquam aflequuti: At rl _ tem quibus finis cognitus & perspectus est, abscondere & summa ope hoc arfificium conantur, quod quidem mp |1 ,. 0 |# affeci® mirari solent? Verum haec omnia in Dei mist j^if posita iunt.iSc ad opus hoc nostrum tantummodo Azq?u , pii requiritur,quod nihil aliud est,quam lavare, coquere, trificare,coagulans & fixare: hseque omnia a paupere P 3 egeno,& divite praestari postünt, nec etiam opu? est,ut 111 jpl? conservand® causa literis hoc artificium tradatur , std viva vocis »aditione cognosci possunt. Ego vero plann' 5 , a^« eidius h®cce tibi declarare nequeo, ob vim quorundaiti i" 1 ^ sed hoc saltem dico & praecipio: ad hoc artificium adhiP^. jjp» Junarem.sive aquam argenti in qua radii solis conjuN 1 . e pi» ^faecquc operatio vere mulieribus,ut yeteres dicebant> c ®.^[U r ' |icet tot ac tanta vojumina de ea a variis conscripta M’-dso? 1 ' eantusque numerus plebejorum juxta ac magnatum ^tibus & laboribus investigent, vano scilicet & frustrane 0 ^4' patura enim repagulum intus obduxit. Post haec parabo ^ii’ dam cum tabula smaragdina Hermetis Philosophi prasst« 111
Hemetis Trisnegifii Poemati der* } iie
f'Uro aliquando cogitarem circa entia, & eleyata rne? 1 ^’ 3 ii^ 's sopitis mei corporis sensibus, veluti qui somno sunt $ cibi satietate,vel corpotis labore, visus iiim videre queod®. ^ipC' magnum mensura indefinita,vocare meu(n»omen,& Ji s(s
re. Quid,vis audire & inspicere ?Et quid mente concip j el1 re & cognoscere } A,)o ego,tu vero quis es ? Ego equid^jjj. " fuiri Pcemander.Elens ejus qui dominus est. Novi qu< \r^ c ° tecumsum ubique.Dico ego,discere volo entia, & ^ nt -%e ' ,sl/ rum natutam.de cognoscere yeum. Quomodo? D.i*'»*!! eJ( ,cf ^o. Inquit, me rursus habe mente tua,quaecunque vis dj E (l)I d? ä i|e ddcepo.Cum Hoc dixiflet, musatus est forma. Bt «* lC ■ ^nj|iaj>'ma susR momento. ' “ ' ‘ “ "
VERBA HERMETIS IN Pcemandro.

Tab
Vjmhoct
hoJ^Upqu
5 \A l ? Ultu n tu
>aexu„
* d A. 497
IAGDINA
ns.
i TO RVM s.
orum involucro remotum, ejus quod est superius, per ilia operis, unius rei. Quem- per considerationem unius, njunctionem. Pater e jus so|
t % njs Una * ventus in utero gestavit, nutrix ejuscstterra, ma f t ■ P ei 'fectionis Potentia ejus peefecta est. Si mutatur irs > - 8j' ^ atl s ab igne separato, subtile 5e tenue agroflb, & eras- ( C at Cr -* ^prudenter cum modestia & sapientia. In coelum d ’B'atn ra a( cenditSca coelo rursus in terram descendit, Sc po- 'J 0 a C(1 ' ac c %a c iam superiorum & inferiorum recipit. Hocrn^i-
h a ts &. ses ä'°. r >am totius mundi : Propulsabis igitur tenebras d tc ati» Caec ' t atem, hsec’ enim fortitudo omni alii fortitudini Se qUr,c lae Palmatn , praeripiens: omnia'namque subtilia & craflä ac subigere potest. Hoc modo mundus hic clt > S« hinc conjunctiones ejus mirabiles , & effectus mi- Ii J randij

Pars Secunda. 497
Tabula smaragdina
HERME T IS.
Verba secretorvm Y$ ru Hermetis.
, ! l0c est, Sc ab omni mendaciorum involucro remotum, inferius est, simile est ejus quod est superius, per ,runtur & perficiuntur mirabilia operis, unius rei. Quem- !' 3 etiam omnia ex uno fiunt, per considerationem unius.
• ‘ a uno boc facta sunt per conjunctionem. Pater ejus sol
%
tp 1 N? ' Una ’ ventuS in utero gestayit, nutrix ejus est terra, ma s t3 i»l b perfectionis Potentia ejus peefecta est. Si mutatur in i", ^'^tram ab igne separato, subtile Sc tenue a groflo, & cras- I tq't lodern prudenter cum modestia & sapientia. In coelum Sti a ' rra ascendit, & a coelo rursus in tefram descendit, &po- ^ 3 Cq Sc ctficaciarn superiorum & inferiorum recipit. Hocmg. \^ l '! rcs gloriam totius mundi : Propulsabis igitur tenebras C *citatem, haec' enim fortitudo omni alii fortitudini & VicJ* Palmam prsripiens: omnia namque subtilia & crassa Ni tl ! P en «rare ac subigere potest. Hoc modo mundus hic s c st. Si hinc conjunctiones ejus mirabiles, Sc effectus mi-
Ii 5
randi,

4s>8 Aurelia Occurr^e Philosoph. tt < ?andi 5 cum hasc via sit, per quam hasc mira, efficiam W’ jiasc Hermetis Trisrncgisti nomine me appellarunt, cum 11 ( jj partes tres lapienti te & Philosophia: universi mundi,coni 1111 est verbum meum, qtiod dixi de opere solari. , £ fii
Hoc dictum palmarium est & omnibus aliis de hac J^^ti' prolatis palmam praeripiens > totius artis mysteria in fele nens, prout etiam Theophrastus sie hac arte sequentia Summa dictorum in hoc consistit , recipe lunam e fis lTl ' to , mutato eam superiori loco In, aquam , Sc in terras. A jicito, Sc tunc miraculum toto orbi admirandum perpetra Tero operationem ad finem perduxeris, fice principatu in 1 (I )U cribratam conjeceris, quas in arte nostra terrae lutos* cop 3 purga & libera ab ea illam, tunc enim longe iplendidio^j )lC o
fulgebit. Si vero subtristem,& mutatam tam videris ,
venustatis famlavato, & vestimento fulgoris peOT» an<l ^ terra cruda qua mirifice gaudet, orna, & in eo vestitu ad tempus ipsi congruum , tunc eniso perpetuo in ca t/ 0 c^ neat, quo etiam juxta libitum ei vincula injicere po(«is. . sjjyst?riumnniverl;e Lunae, quod li aflccutus suens, cr-J 1 ’ 1 ' 1 W artis tibi revelabuntur.
^ YMBOL VM F B A SIL ll
Valentini.
T Apis estminime omniumpi cciosus, ex quoignis fug l£1 ^.r« -trahitur, ex hoc autem igne lapis ipse est constructi 15 '’ , 0 p e ' Candida & rubro, nec tamen lapis est. In hyc lapide na ttir ‘ ]( ,i J ' ratur & fontem limpidum producit qni patrem suum fi** 1 '" ^ quis suffocat, & absorbet, donec anima ci tandem redd' 1 ^^ jjiatei fugitiva itxregno similis fiat. Hic etiam lapis pote^l^fd vires magnas acquirit, solem aetate praecedit, mane Vulcanum praeparata, & patre per spiritum progenito- paritet, corpus.ac spiritus in duobus consistunt,ex qiiih £lS j# c ex uno hxc, & unum,est, fixum & fugitivum conjungt* 1 *' f y 1 '*' 4»o sunp & tria, Qc. unum, quod si horum cognitio te fi'
effectu frustrabere- Adamus in balneo siststur, in q l,o ^ aC 0 i lf ’
,11
ijailem sibi reperis, hoc vero balneum ab.antiquo Cum vires ac potentiam suam amiserat, pras,paraturo ,. Vero,nihil est allui inquit Philosophus,, quam duple* ly fr Ii> hoc nomen ejus, latet,, quod omni diligentia, 5e. f ' 11 quasrendum.
E x i t us, A c x a, P R p Ba x.

s Secunda.
bolum
o v u M.
49A
*’ e 'nost ’ Venu ® ate 2c claritate generis insignis, nata ex aeque- ^ili '“ r ° Ptoprio, terram universam ambiente, 8c semper. '°qu c ’ j X u t>eribus meis lac & sanguinem profundo, haec duo * n aurum & argentum convertantur : Omnibus, Ct o, 11 s l°nge antecellens, poste flori mercedem largam r^-
C)Fu
t , r iSp^ atT ’ tntuni praistantisfimum, exquy omnia in hisceter- v^iv^ i?^ nata luut > venenum licet sis primo aspectu, aquilae V'^lern 0 ®*® c °tnatum! Prima materja, & benedictionis «fi- n ’ c ' 1n ^* c i ulT ' Bc rubrum, in cujus corpore siccitas Scplu- ^,Veft Clll fluae tamen impiis abscondita sunt, propter ornatum ts 1 fitttt i ^Mustem» in toto terrarum ptbe dispersum. Parentes, ” r it er o° A Luna, in te operantur etiam aqua & vinum,aurum jA a tgentuns in terra, ut laetetur homo mortalis. Hoc WU, ter Opt. Max. benedictionem suam & sapientiam % 9sll brC ^ idlis radiis largitur . ad.laudem nominis sin sempi- Ä 4 J”. ^«rum, 6homo hic adverte, quaenamSeus per hoc a 0 deb r Ur ' Excrucia aquilam, donec lachrymas effundat, 8e v s 3uru' ltetUr * ac mortem lachrymando oppetat. Hujus (linguis % aQ . s e st terrenus, cum lachrymis aquila: conjunctus. Haec
B'ßialta invicem degluureikoccidere, mutuoqueamoie
' ' ' • 'Vi

Pars Secun aa.
symbolum
novum.
49A
^ ' e , iQÖ r ’ 0 VCnil ^‘? te & claritate generis insignis, nata ex atquo- SX u F.°Pno, tertam universam ambiente, & sempet. , do n bCr ^ US MS!8 lac & sanguinem profundo, hrec duo f' e >n.al iis , Cln aurum & argentum convertamur : Omnibus °' 0i, g® antecellens, posiesibri merceckih largamr^-
^ Func Jam em
h, . r ‘ S progn ' ?* P' astantiisiimim, ex qup. omnia in hisce ter» Vin v * tion-f 13 ' Unt ’ vencnuln beet sis primo aspectu, aquilae Vi^ set hen j C ä n j°j statum! Prima materia, & benedictionis di- V ft* 1 »» ni' & rubrum, in cujus corpore siccitas & plu-
<,,5^4* fmen impiis abscondita sunt, propter ornatum p ar - Utl t Sol & j en, >‘ n toto terrarum orbe dispersum. Parentes, q, ^er gj ■ . sia, in te operantur etiam aqua & vinum,aurum
th S c ntum in terra, ut laxetur homo mortalis. Hoc
t^'ftibre '&.V ,Opt. Max. benedictionem suam St sapientiam ti r^t». y R lo lis radiis largitur, ad,laudem nominis siri sempi- l'Satu^*’ “So hic adverte, quaenam Deus per hoc tLr^^ditetu Excrucia aquilam > donec lacHrymas effundat, Se Vct Ur “ s est t f ’ 3C sortem lachiymando oppetat. Hujus sanguis, ' - aQin la j ia ei:renu s, cum lachrymis aquila; conjunctus. Haec ‘ • ‘Wicem deglutire & occidere, inutuoque amoie
. . ■' 'V*

i
joo Aurelia Occurre Philosoph
sese prosequi solent, & proprietatem ac naturam Salaf’^^in 4 duunt. Si vero m igne illaesus permanserit, summas hominum, bestiarum Scmetallotum absumit.
'postquam vero antiqui illiPhi!oso.phi signum hoc cnA^,l^ A in hoc mysterio, centrum arboris mediae in Parad'* 0 summo studio ipdagarunt,per portas quinque litigio^
Prima harumfuit, cognitio verse materiae, in hac cui 01 atro* pugna oritur, fecunda est praepara tip, juxta c l ua . lI ’ v£ |ii^ 11 ! praeparanda est,ut favillas aquilae 5c Iconis sangviuesl* ,n . «t sub hanc porta actis pugna exoritur, acquiritur enim a< 1 guis & corpus spirquale lucidum, tertia porta ignis turitatem conducens, quarta multiplicatio & augrnciU 0 j£{*s - pondus necessario requjritur, quinta & ultima porta e\t > j' f |j, q in metallum, ploriosus autem, praedives &subli^ lS 3.^ fP quartarq portam occupat, universalem enim nie ^' C ' S libr' 'L nium morborum acquirit, haec est character ille mag nU turse, exquo Alphabetum tptum oritur: Qli' nt;5 v *! yfos solum inservit. Hoc mysterium ab ipsis mundi i neun _ ßjcP . dami creatione exiftens, omnium antiqui (fimum*** ’ ot ja Deo Optim. Max. naturae per verbum inspiratum, P° { b»
I

pr* hoc n
Patc t lllis S«ÖI
M
I1NCA. joi
iculus pellucidus, aurum ru- a, verum propter hominum ucis datur , licet toti mundo rat , ut cx sequenti parabola!
PRIMÄ.
f'
^um venenatus, ubique praesens, & nummo pretio
P Ära ndus, illud super quo aquiesco, & quod supra me re-
l " Cj 8 c ■’ ipso deprehendet qui site investigaverit. Aqua
tubn^ n i* Eruunt, Sc componurit, ex corpore meo viridem hic- ! llt nlrr>-— -•
su s ' M °f ll mr eo “ uut » « componunt, ex corpore i
j„ nern cxtr Ahcs 5 quodsi me exacte non noveris, sen- *li^' to *V a ^^ urnis Venenum praecox e naribus meis
r C j ^li artjfj • 3 uam piunmis exitium attulit. Crassum itaque t* ^sculo, " 0 ^ ^parato, nisi extreriia paupertate gaudeas. Vi* tl *'“■ largio 111 P 3r iter ac feminarum, quin & coelorum ac ter* n tra ctand f ■^ rt * fI iosc vero & magnanimiter artis meae mystc- su§ 0 *io q U a Unt >fi modo vim igiiis me superarcdesidetas.in quo q.' 1 ' n atut a; f** ? ur ‘ m * Lc rei Sclaborum jactura fecere.Oviim ego j, Urr > e» a P ,e ntibus solis notum, qui pii & modesti rhicrocot ^Paratu,,, ^Zcnetant, hominibus quidem a Deo Opt. Max. r,nt ibu s \ j Cet paucissimis ( quam plurimis etsi frustra desi- atu m: ut pauperibus ex thesimro meo benefaciant,

isiiis«.. . Pars Secunda. joi
r, t!t) '§ n ' s vitas benedictus, carbunculus pellucidus, aurum ru- ^^.'^benedictiöhujusvitÄdivina , verum propter hominum pr a j* arn . hoc naturae mysterium paucis datur»licet toti mundo j>a tct Cl 'h« quotidie versetur, Lp.vivat, ut exsequenti parabola!
MATERIA PRIMA.
„ ^p a , 8 ®s Um venenatus, utique prsesens, & minimo pretio' ^ 'vfeit, j n an dus, illud super quo aquicsco, & quod supra me re- ät^ 3 ^ igni Tn ips ° ^ c P re bendet qui rite investigaverit. Aqua su ru ^ ri 'm 1 de “ ruunt » &corhponurst, ex corpore meo viridem * * ^'"queT"' 131 extr $ eS »quodi ii me exacte non noveris, sen- ii luitur , ^ nc , rncoa bsumis. Venenum praecox e naribus meis t t U0t ‘li artifi- quamplurimis exitium attulit. Crassum itaque j s ^ascniQ tlcioS ^ ^pararo, nifi extrertia paupertate gaudeas. Viti l 'bi ] ar .. tll,M pariter ac fceminarum, quin & coelorum ac tcr- a tra sland'°s ^"itnosc vero & magnanimiter artis meae rhystc- c'gotio _ t a ' unt .si modo vim igiiis me superare desideras,in quo' J^ n atnr^ a | - rri P Pur i m i 2c rei Sclaborum jactura fecere.Ovum ego' . ' ,tl ’ c * m a P ien tibus solis notum, qui pii Sc modesti microcoC- Z % Parat u J^ r °S enc >‘ant, hominibus quidem a Dtio Opt. Max. r, ntib Us \ ^ Cet paucissimis ( quam plurimis etsi frustra desi- atUtn: ut pauperibus cx thclauro m«o benefaciant,
nec

fdi Aurelia Öccux:t^,]?htio'sopM"^ !; ;] 0 (§;
jiecanihiüma'uro perituro addicant. Mercurii nomine'' n ti; phis dicor, maritus meus^tirum est,(Pli!lo(bphicum/D r ' rj^£ qutis, ubique terrarum praeiens ium i pater matctqMf >*V^ vl (j|j*' (enex, vortilTirnuin Se debile,mors & refedtiQ, vifibii* s .®f,_" n( ] f j)S/ lis, durum, molle, in tevram descendens,8c ad coeluih a“ u summum & infirhurti, leyidiniiirn & uravifiimiim, i 11 ^f. fn (iis* bfdö tepe invertitur, in colore , numero, pondere , «.
hatiiräle ltimcrt eoiitiriefis , obscurus & lucidus, ex ccelb^ f5 jji
progrediens , notus & nihil omnino exiltens, colore 5 f '^| i] 5 |c' hte elucent, & metalla oititiia per (olis radios : Larbu"^^j>,
laris, tctranobilissimadariiicata; per quam tupruW ftadnurn, plumbum Ve in aurum transmutare poteris.
O P E R A TI Ö PHILÖSO PHi cI
ÜEnex ego debilis Sc infirmus, cognomine Draco , caV Lflili j1 ?. *^<us eam ob cautam lum, iit regia corona redimar, öe c* 1 meam divitiis locupletem; servils fugirivbs nuncprdn

du?.’ P o!t hsec ve oni'^us magn
i' li ^icoss nfrinSit tau»! superarc
li'tii r , nt > venenur ficr cb merecs »inpu
»iirL’ ne Vcr ö ö ar
fctihn cx °natur tUr > h*c Ver
aCs 0 r desd C ° agUle cs detcrgam
^be°^ verD cc Sj n U . s a Ppäreat,l so!j sl ' tc »tius mun “*S u cpia:di ^t ü ^ a gHopere O^rit.pödP tl0t >i & ülO!
U N is A. isof
thesauros possidebimus , gla- rficit, mors autem carnem & septiman® fex, utinam vero iea & spiritus meus me dere- ;ro affimilbr, haec enim matutinam vero ex tribus sinum e derelinquas, ut'diei lucem acis , quem universus oibiS sulphur j sal 6c Mercurius rc- distillentur; separentur, pu- juantur & laventur,ut feCei i'
ifnd a.
ibigantur, Sc heros ille ru- ; prtepotens, minimus,pa- ns, & viribtrs.ac efficacii auruiti rubrlim, cujus nb- :n per ignem septies purum Sc plebem producaSj itXende sequttitia.
VIA.
MWM
yjrj ^ -
L.Xfit, q Cetn Heroem hunc ad terram prosternehtes, vita exu- ^ 'ii vi t l ’ Q ' 1 ] taiTlen flagitium illis remittit & condonat,cum post ■ >,c| r hanc redivivus, sempiterna vita gaudet, perdunt " m< >rtfc cjcrs reviviscunt, qUKöbstabtiae ejus cbrnmUni-
canry

fons
Pa
rs Secunda.
M
aiuij-P«* ksecvero ömnes regni thesauros possidebimus, gia- CUS ma S nls tormentis me afficit, mors autem carnem Se ^ foic*' 1 J. n ^ lni S lt: > donec transeant septimanae sex, utinam vero p n< i ll Un. S U P erarc stdeam! Anima mea & spiritus meus me dere- ni ' Venenum atrox, corvo nigrö allimilbr, haec etiim ma- forej. rces > injiulvere Sc terra cubo^itinam vero ex tribus sinum hlrsy’ ■ c Vero ö anima & spiritus me derelinquas, Ut diei lucem 5spj c j^ lltl,car . &exme herbs ille pacis, quem universus otbiS Ptri llr , 1 C5£0r iatur : In corpore mto sulphur j sal Se Mercurius re- : Ur - haec Vero rite subiimentUr, distillentur; separentur, pu-
5 cs 0r ^ lr ^ c °ag u le n tur, fixentur, coquantur & laventur,ut fecei
Q d si
FI G VR A SECVNDÄ.
Vero colores quampluies abigantur, & heros ille ru-
Jttnj n s a Ppäreat,hic eriim cis filius ille praepotens, minimus,pa- H s r to tiu’s mundiambitu non habens, & viribhs.ac efficacii •'tian, praeditus,oihnium victor,aurum rubrtim, cujus no-
latu^^Sfiopcre comparabis, si tarhen per ignem septies pur- <lu % ‘ Uc nt, post haec in turbam hominum Sc plebem producas 0t '°ti. & gloriae ipsius invidet; sed artende sequentia.
FIGVRA TERTIA .
V ^ d '
läiit,'"® Hero em hunc ad terram prosternentes, vita exu- ti,: iiivi t U0 ^ tai ' nen flagitium illis remittit & condonat,cum post u r rt nni Hanc rtdivivus, sempiterna vita gaudet, perliunt " ntbrte tjffs reviviscunt, qili (öbstasrtiae ejtts cötnmäni-
canf,

jo4 Aure ix«
OccilITi« PHILOSOPH« ; J
nätläl 1 '
eant, urbs tamen undique obsidione cingitur, quo 5c bi f ctt ^, t( & morianturvel primo mox intuitu perditi. Tenebris T ..»« «~li. -,/i.ILru -
Luna: & Solis ingruentibus pastor kc occumbit, non } ir. parari Sc dividi potest, cum terrafc primae similis non sit, h°. K
tem«jusmorte pariter cum eo occumbent,.si modoA^ ^ honoris participes fieri velint. Mera autem ex gtatiaj Itis tum Rex hisfaveat , & tunc laudesdc encomia huius deca»
F I G FR A arta:
wm
KS51&:
. .. . .... , (Atft
J Am demumSc inimici Regis torquentur, & malitiam icentes occumbunt omnes pariter,quin & secundo rei “ c tur, & urbs cotum ab hostibus St igni obsidetur, pri uS Jpiritualiter, nunc vero & corporaliter, parique exitio c 1 " 11 ' , omnes succumbunt; , *{#
Verum heros hic tanquara Rex verus auxilium illis 'f p ! °, stit, cum jam unum tantum ii sint, 8c in nihilum sere reda ( t<
pter Eclipsin illam solis, ex qua corvi nigerrimi pro volas pd nem eörurn omnem absumunt, Sc anima ac spiritu ul& putridam carnem eorum versantur. Rex vero ^ P. utr ^ 1 t» t,,r ' rfi mundus est, Sc ob id anima, spiritus Se corpus coniunL^,l>P ipse in iis, iique vicistim inipso habitentY Fixum ante y £ si*y (
I .£,'"'■“1“': viniimi Hi ijjiu uauitcnr.f nsuu'»“-: y e t-
illudnxum pariter reddit, ut ex eo proles nova nalcatut- Jjd ulterius animadverte: Colores iridis ostendunt eos venf c^ri^' nuptiali dignos este: Qnod si amicabiliter illum comple* 1 ^ f£' Vestitum purpureum & aureum consequentur, Si qhiesiiQnt, in quo creatori suo honorem debitum t*“ 1 Ja^

<J ccta (A.
‘®tuspcr
CtlND A. fOs
:, die solis illucescente, & ami- rstitu amicta prodit. TuVerd
QJ" INli.
A
de,
"lutn i
is prodeo, & fratribus stieii •■oi, a j. r““‘^meb meamy,.-, nte, quo etiam fratrem meü Ca n<Jjj Uc & imbecillem tingendo, constantem & spiritua- ü^qUiv A®^ re ^^Adlj quin & vim & potentiam Regi" —- 'lUotii,!^- me propedierti subsecuturus, Soli nos simii
"1
;is reve- sim.iles red-
'lt°i’ Sc di a ]— We resurrexit; astimilor autehi mari crystallind «JN, ltlart i i imperfectionemtjiie fratrum mebrum amare jj^RitiQj a me recedcsires, lapidibus & pulveri terreno
r A'gcni;’ Vin i orrin em amittunt, terrenis inhiantes , ßcccelestia 5 j*°hs b ® ’ "hc remissione enim ulla lachrymas profupdo; ex Vp '■d, e Edictitj prOmanat, nec vanitati Lc impudenti« studiuni ^ Out fotor mea Venus, hisce intenta, fempet lascivit; 9ii b det 7. a Astitum metirh Consequi poterit; quem quinque rt, tCr Hrn f C dcb(:ba m, fimodo vivere medim sustinent. Frater fcV'his&'V scele ratüs illeMai$, fraiidulehtus, posthabitis la- |j%it * ‘ at hentationibus. meis quamplurimos prosternit, Sc ft ^ e sti am 0centcs > & ira radiante inflammatus , sapientiam, bl ,tr 'Vu P acern omniiio aspernatur. IdetnanimuS etiam v Ut >rn 0 m °esti qui melancholica pastione obrutus ; avaritia, Ct<)(: lcrn saluttm obvertit, bine facies e jnS subtristis. Jupiter i Cn s>corori* rCgist adprbpinqttat, severus ;stibtimidus, Xn ' & faipi-
4
Klc

Km,vi - , PArs SecundA. _ .. }of
ill a ^iia obediens prodit, die solis illucescente, & ami- (Argeiiturh) niveo Vestitu amicta prodit. Tu Verci
fiGFfii ■ i K T Ä.
i At», j , . . , . , . , , ,
d i^Vor ^ fepulchro redivivus prodeo, & fratribus fiteis 1 c °'lcsn s j/P Dn k> meb me amplectente, quo etiam fratrem meu lf ltlca ndi ( j huc ^ imBedllctn tingendo, constantem & fpiritua-
ii ^ 1Ui viA tac ^ Ue quin St vim « potentiam Regis reve-
jj Ct » quo ai ° r mc propedibrtl subsecuturus, Soli nos similes red- jj Jc °* Sc so a ] - ,r *.nw resurrexit; affimilor autem mari crystallino ^t°. p e * tlan ’ ’ imperfeetionerhque fratrum mebrum amare ii °Scti, a me recededres, lapidibus & pulveri terreno
lt J. ornnern amittunt, terrenis inhiantes , & coelestia Ma * son ’j- rern ‘ffiohc enim ulla lachrymns profupdo ; ex p t '«io ptOmahat, nec vanitati Le impudentiss studiunt soror mea Verius, hisce intenta, serhper lascivit; 5 ‘ s ibijg t jgestitummeiirhtonfecjuipoterit; qirem quinque ^tttl mei. e ^ 3 m; st modo vivere meciim sustinent, frater hShis g: 5 .* Celeratus ille Mdf?, fraudulentus, posthabitis Ia- JNti* i rt arhe ntationibus meis quamplurimos prosternit, 3c b & »a tad'iahte inflammatus , sapientiam,
bl tis ar Ur facem omniiio aspernatur. Idem animus etiam V 1 '^orum 0 ^? i *1“' melantKolica pasttone obrutus ; avaritia, sofern 'alutem obvertit, bine facies ejns subtristis. Jupiter i cns >coTÖn;e regii adßröninqrtat, severus ;stibtimidus;
* Kk v&fcpi-

Aur.ei.ke Occulta Philosoph.
506
MMAWM
fl# |P
Si siepiuscuJe incofistantiae pastionibus sub jacens : P roU ^ 1 )^ pars hominum iisdem subjacet, licet omnes tandem ' fr» 1 cogregandi & conjungendi sint homines. Mercurius meus junior, senex quamvis, prudentia, concordi* pariter abrumpit, lacrymat , ridetque affatim, cum similem sese e sie videt , mercenarius est , Lt knirab>^^ ^ -rum patrator: similis ei per universum terrarurN ° r #0' currens, bonorum juxta ac malorum consortiog a .,f ctrif tur. Si vero constantiam meam imitarentur , & ReX ’ Jf.fljf 1 . summa nobis bona largiretur. Sol autem plulyijs dele", post pluvias opes magnas & divitias largitur, quellt ^ ^ patersamilias uxorem ardenti armore prosequitur , r ’ sa p contentionum discordia penitus inter eos subla w ’ etiam argentum tingam, Rege meo in aurum figente.

; S £ c u H b Ä'- R Ä SEXTA,
I 6*05* ^ ivtrsos iftfigrii hunt claritate ful-
^hor* * , & ex miiltis unum, prosäpia ce-
in oth Ul Aüh» ascfendo: vis omnium infi-
l^Ulti lri et *rtarat» cu*..— ha unitur. Unum tgd sum, St ' ° s hin ^^ ^ P cr ^ eccm mfiltiplicatus.tcSt enim vicibus amicos ? f *stit ct : S ex crn endo, si modo in fusiöne promptum obsequi 5 Wai CS- ^bexernploamiclE meae LuhS. Sex mihi sunt vestes nu- ^ ®-«gib u C ^' on ® aure* fex, quarum singiils singulis dabuntur; r c ürh a p S llrn *les metum regneht, aliis, qui me, amoremque tp **?**■' > dominantes. Per ignem enim revela*
! U °d e terra ascendere satagunt, si nimirum laeti,candidi;
, ". 1 > U 1 ''»-»“••‘g““» wg'vui«-». xt, , P^enifjj n. * 0ornn ' a , summa & infima, principium&nnis;
> V A. & O imio'110 nriwsvne Dliil/xsrttNlii nAmtn / 1 A 1
i t m °dum“S Ureic I üe ierint,di vitias magnas largientes. Quem -
^Utliaf ^ ^ O- ubique praesens. Philosophi nomineAzotsi
^^’f'Utihis Ä. &Z,Graecis « Hebraeis g{ JV, Alepli 1 _^U*äothlüa summam reddunt. In ignem comectustan- *... J ) quam Ira, aquam opprimo, fex vero metalla reliqua' 1 a f summa laude nomen meum celebrant, quoniam in ^'tii j n ' ** ) regnum solis ea introduco, hinc universale vocitant, *g<i e , Purisiindü au'hu ea transmuto, quod quide aurum ex aqua, ®t hiorb C ’i, erra Ven *nove damnum nullum unquam sentict.Quirf P'is ßjj'^upminü remedium praebeo, thesaurus vere regios sum, urdoriattis. Si'veto Dais ter Opt.Max. hujus thesaufj K Ic z cogn?v

i? A3KS StC UNDA'-
"7 g vr a sexia :.
fbf
&
ijöfi
ltes inim- - >
ge ns . ( j e m,c Osquc steöä liirivtrsos ihfigni nuu£ claritate fbj-
? ° r iuh^,. V1C1, ® x unö rrmlti, & ex inultis unurn , prosäpia ce- minimd ad sutnihüin ascSndo: Vis omnium infi-
‘Nfb"
jjj'jk' >» inj* e r arum cum suprema unitur. Unum ego surft , & ft. x pcr ^keem rfiiilriplicatiis,tdt enim vicibus amicos hiai ct ‘ nt >exe stle i 1 ^ 0 * ^ rnodo in fusiöne ptortiptufn öbse^uist &td- - mp oain5cl ® »e* Luhsfe. Sex mihi sunt vestes nu-
atl!? V te - tra aPce ndcre satagunt, si nimirum larti,candidi;
athK; inrd vHuremire-s,,».:^ sin,m.
.ujj: v fuerint, di viiias inagdast argientes. <
enim pft v C0 OJnn ‘?. summa & infima, principium & finis; tt ' c orti ari A- St O, ubique praeiens. Philosophi nomine AzotH .^»latinis Ä. &£.< 3 r*cis«iSc« Hebraeis Hn Alc P h , r vorhiha siitnhram reddunt. In ignem comectustao-
S üät » Ira, äciwaro opprimo, fex vero metalla reliqua
f *. s' Um ma laude nomen meum celebrant, quomamin
'«hi in „V -L re ? n »ni solis ea introduco, hinc universale vocitant, V, pun ®«WÜ aiifj ea transmuto, quod quide aurum ex aqua, m 0t kf’w" a Vf nenove damnum nullum unquam scnnet.Qum Wi sowT rtnü remedium pribeo, thesaurus vere regitis Ium, "ohataz. Si veto Dens ter Opt. Msw. hujus thesauri Kk z cogniv

pS Aureum Occutf & Phiiosoph. ejn y
cognitionem tibi donaverit, modestaanimoi^cumvive, ^jo' proborum consortio gaudens, periculum maximum &■' a . . nem incdrras. Solent enim quam plurimi sub speciosa aw^ 0 lo,saluti ac i ncolumitatuu x insidiasistruere: Revelatio ad te Deo debetur.
rc^
0 P V s V N I V E R S V M
Philosophorum.
CRnex ille primum est principium per hermeticam attern*' fl) |j> tus, sulphur est, Sal, Mercurius, inferius sicut superius* a*. j f Solis, coloribus abundans, ignis, aer, aqua & terra' ex ? r ° l 0 Diana: & Apollinis prognatus, yirilis ignem & acrem, terram & aquam denotat, pondere grävis fc levis , stabil> s ’ stans, & fugitivus. Exue hunc Veste terrena, & nudmb p' ra, balneo calido include , calore vaporum diebus noct‘^ u ^jjr coquito, donec stella septemplex appareat, per sphi£ratf> clt 0 cursitando, & in aqua suffocetur. Corvus niger prima av> s ' ^ cadavera circumvolitat, donec columba alba progredrtu 1 ’’ g subsequente ave rubra. Spiritualitcr igituf corvum'priih u v c it, tingve, ut colores omnes emergant, mortöceros verö recj ul Jr Luna corporali existente , viam Regi praeparat, argentuM c f f <l dum emergit. Rex hoc subsequitur, ruber* solitarius purissimus, quod si eundem cum ‘mati e ipsius per olun# r -|ii 9 - deduxeris, pretium ejus in decuplum multiplicabitur, & suis divitias commodaque'ihfinita praestabit. t i'
Felix, torque quaterque beatus qui hüjus artis plcnatl^^ gnitionem est astccutus.
/
DECt^'
/

ECUNDA.
jop
ATIO ET
CATIO
iMW
.SPIWTVS
i
IO
l 7 ltc i^m E 1 , ;
■tib • te iter ^tsolpbus.ex cöluetudine pariter, & animi cupi- ithk' Sc * :,0 are ^ersus institueram, nt artium secreta penite ' ec '!litate nocte quadam djversorio exclusus, virium
C^statu,^ 03 , 0 " 8 »^ somno aggravatus, cum per totam diem g ri ' 11 Aib tcrt;l lrn ' 3n t ) uSdcbilir?.tusmaximefuifrem,specum quän- ejJ^.’Hinierns^ 3 ” 1 in " r <‘ssus sum , quarum quidem Romae ma- S l01 Plora HS ’ °I a . t ‘ one itaque ad Deum opt, Max. fusa, auxilium ‘ ,e l lln “s & somnolentus obdormii. Ob loci in- Kk 3 ccrnrno-
j

Pars Secunda.
509
Ö ECL A R A TIO ET
explicatio
A D 0 L P H I
s
tj ditate it ^g° Adplph.us.ex cöfyetudine pariter, & animi cupi- Romam versus institueram, nt artium, secreta peni- t ^eci||j^ re P 0 ssem, nocte quadam diversorio exclusus, virium % Astatu ? ^ 0a£tlls > & somno aggravatus, cum per totam diem 0 *" sut tCr ttl *wbribq>debi)j.taitus. maxime fuissem,specum quan- c , lls iit lrn J an . ea m ingressus sum . quarum quidem Romae ma- US ' lll Psor "Moratione itaque ad Deum opt. Max. fusa, auxilium 3l!S > jejunus & somnolentus obdormii. Ob loci in- Kk 3 cornmo-

X
fio Aureum OcCULT-yE PhIIOSOPH* ^ f ommoditatem media nocte expergefactus , (pecus , u> ;
rr\ei, incommoda considerans, mirabilia opera Vei animo volvens, afflictionesque ac aeiumnas humana*»* 1 «xaminans,tandcm etiam secreta illa & opus philosophis uin
ctiori lance trutinays, strepitum quendam in specu mi videbar, qui tamen, eodem fere momento conticesces’^’„ni* 1 fnagnus metus animum meum invasit, & anxius h*rcb a 0(f< daemonum praestigiae,aut hominum latrunculorum inst“ 1 '' j j i** j)ei itaque opem implorans, tandem exiguam lucem ? l °' so abditis specus video, qu* sensim aucta propius ad rt> S v jrii^ $>at, Ego vero viribus destitutus haesitans tandem video* ^ g e ll<? quendam pellucidum, tanquam aereum, corona r ^§ :g > 0 lll j Undique exornata, redimitum, dum vero attentius P‘ a 0 nia interiora ejus conspiciebam, cerebrum quidem taPst quam crystallinam , sempersese moventem instar nU y.’ c jiti tst } tanquam carbunculum, rubens, praeter haec videbam a ^ orT itij^ festina, pulmonem , jecur, ventriculum & vesicam > pura & pellucida erant instar vitri > nec tamen seJ, “ e ® Intestina apparebant, eju$ vero claritatem ac puritatem tzUM yon ^ossonv & tanquam insomnio ptclsos ta"d 0j,

ii
^e a{
(1 *> a >inq
?>.
C demi
^' ide
S Qr S
; Secunda.. pt
Deus, ab omni malo. Vir astem ilfe fiphe, sequere me, monstrabo tibi ea„ e tenebris in lucem transmeare poliis, ignoro,spiritus Domini coeli ac terra- |uere me, ait, cum enim Sc me & do- proco amore a me redamaris, tu vero iimma laude celebrabis. Hisce dictis,, ngressus, omnia illa attentius confide- lellam prsefulgidaimubram, cujus ra- praecordia penetrabant, vestis ejus.erat roloribusaspersa,colore viridi interius 1 ' ’ ' lS&vicc versa
,7'tte
, 5 ' U[ s«
C"‘-
: corde ejus ad qerebri:
a «do
c i5 uc
h| tus r n *
"tz ^8«i
'n rs f Cml <
k,; su ‘^ a
ilis ascendebat. Tandem vero manu incutit, & oculis meis se se subducit, Si solicitudo metusque animum meti ie,accenso cereo interiora specus per- iim video, arcam plumbeam reperio, m video in cuius foliis fagineis figura »annotata erat, ego vero diurna no- anu , donec tandem per unicam vocaretur, ex quo mirabilia multa pe- perspiciebam , in qua calidi illi Leo- n Septentrione in quibus ursi vagan- . m :n domini decantabam,& cognoscc-
lair 'ptou Cliuni oblig,,.. lius libri naturae, quod arcanuHVet- •• t a fitea additum fuerat hoc loco apponam.
SrMBO.LPM S.4TVRNL
tu s ^ Pknectute confectus, eumconjuge legem praevarica- .Ho c ^edictionis sententiam in lese derivarat, metu igitur i* Pudo,. e ern ati, fugam capessentes, in veprem se abdiderunt, st* 1 q llQ ac verecundia ob nuditatemi corporum moti, extra- f Ct 'toi (Ji 73 e Wörtern obiissent, nisi Dei Opt. Max. creatoris mi - lip, er ’ ln Pristinum perfectionis statumfuturum reducti suis- ^"tiir. ^° S enim imperfectos generabant, antequam renova- i^'diff erun, ' c uni horti illius possessione semetipsos indignos ,3 'Ho d c p nt>Sc tot ' alias orbi revelandi essent,radio ignito ex hor- tl <s Sj ">atum ejecti fuerunt- Quamvis vero hortus ille de#- Slti s p ° en «ate abundaret, Adamus nihilominus cum conjuga tn U ] r ^ an .g is illum excedebat. Cum vero ex eo ejicerentur, 'Xnt £ r ‘ inconstantia mota prior abscedebat, Adamo, viro stx 7 ^ ma gnanimo cedere nolente, donec tandem post pia, "isiW s^Ptas, cederet loco. Eva vero e singulis plagis dima- ^guineimeius recipiebat, & custodiebat, cumque par» Kk 4, vlnaa-

liberat
PARS; Sec.UN;1>A, pi
ttie' 0eta 1 *' e ' ® Cornute Deus, ab omni malo. Vir autem iste C|tw acc edens inquit, Adolphe, sequere me, monstrabo tibi ea„ ig Q '. r ®parata tibi sunt, ut e tenebris in lucem transmeare f offis. tUt tr'iv, 1C b lairi> quisnam stes, ignoro,spiritus Domini coeli ac terra« ete 5 it: ille vero, sequere me, ait, cum enim Sc me 5c do* rneutr * diligas, reciproco amore a me red-amaris, tu Vero studes 'Hum ©ominum summa laude celebrabis. Hisce dictis,, *a 3s 'pteriora foecus ingreffus, omnia illa attentius conlide« <liit^' C ° ' n eorona illius stellam prsefulgidamrubram,cujus ra- ^ r >ea _ Ull \ cor P us meUm.Scptaccordia penetrabant,vestis ejuserat lHs t p^'l‘' n ^ lf la,Öoribus versicoloribusaspersa,colore viridi interius ' ä pQr ' P r *ter haec ex corde ejus ad cerebrum^8c vice versa. Patiat c l Ul ^ a m semper mobilis ascendebat. Tandem vero manu ''^ c ri r ra ® ore rna g n o concutit, & oculis meis fest: subducit, 'hcijp r Us h^agne tenebrae,& solicitudo metusque animum mcii sctyj ' ^ ,e,c oriente vero sole,accenso cereo interiora specus per- <lu arn n ,° parietetrr concussum video, arcam plumbeam reperio, ^taU Um ' serassem, librum video in cuius foliis fagineis hgura v^Urn?^ veteri Adamo annotata erat, ego vero diurna no- ee m ac i u « versabam hanc manu , donec tandem per unicam volita' r 'anum illud mihi revelaretur > ex. quo mirabilia multa pe- "ri^Snovi, .~
In Meridiem perspiciebam , in qua
calidi illi Leo-
° ca Polis subdita in Septentrione in quibus ursi vagan- ? a t*i t^yiv 3 Vero laude nomen domini decantabam,Sccognoke- ,J, *i p r ^ (t Cl mm obsignati illius libri naturae, quod areanuHlet a «tea additum fuerat hoc foco apponam;
STMBO.LVM $,A,TVRNh
tUs > ttwf*j ■ e ^ ute confectus, cum conjuge legem praevarica* 4 f k° cotd} . on ' s sententiam infese denvarat, metu igitur J/ P u dbr e a ernat ’’ fogam capessentes, in veprem (e abdiderunt, f attl quo 0 ' u C Verecui foia ob nuditatem corporum moti, extre« f Ct ' c ordi 3 ■ e fortem obiilTent, nisi Dei Opt. Max. creatoris mi- lib er ^ n P r !ft‘ nut n perfectionis statumfuturumreducti.fui& ^Ur. y 8cr um imperfectos generabant, antequam renova- .'^'diffen r ^ T> cum horti illius possessione semetipsos indignos ? ‘Ilo deli,.' tot ' "lias orbi revelandi essent,radio ignito ex hor-
lls 6c a !ar Um ejecti fuerunt. Quamvis vero hortus ille d«U- Nti s pa r ° e s n ‘' ta ! :c abundaret, Adamus nihilominus cum conjugo tv a mvdi *L a ”o is 'Ilum excedebat. Cum vero ex eo ejicerentur, Astante & nconstantia mota prior abscedebat, Adamo, viro s?x ac ^ nia gnanisno cedere nolente, donec tandem post pia» san Pt * S ' "detet foco. Eva vero e singulis plagis dima- ^?uin^m,ejus recipiebat, 8 c custodiebat, eumque pari E-lc. 4 vjnaa-

si- Aurel.Occqlt.Philos.Pars Sec= ^
vi magnetica e horto extrahebat,defefltts namque vires P' recuperare nequibat, donec ambo in eodem balneo eB jii
ob mutuum amorem simul mortem oppeterent, rursus t?
A
'^ J k rinrr rt
unum resurgerent, & ppstmortem silium fnpr;m» eflei 1 * 1 * ,jxit< generarent. Filius vero ille pariter mortem oppetens > ut omnia penetraret, 6? multiplicandus venit per decett 1 > enim imperfecti Sc debiles, eum oppugnant, nisi enim h ° c jth labor omnis inanis, &frustraneus esset: posthatc vfro o^^ci fer cum eo morte occumbunt, resurgentes tandem Sc <l<y una cum eo, fulgentes & radiantes tanquam Sol terrarup 1 ' 3 J' Runcas enim eorum Regi obedicns, hinc divitias tempU^ 11 ^!!? ?pti, decies, centies, & millies numerabantur. Soli Vco, sapientia omnis, honor & gloria. uJ
‘ Amen in Mercurio qui pedibus licet carens decurrit, 24 • manus non tingens ,& metallice universaliter operatur.
F l # I S.

h
REVERENDO
pN. WOLFGANGQ 'C^thedralis Ep- pnico: Si Nobilis Capidem Decano dignistl-
N o fuograripfo,
fert amnia tellus-, munera terra viget: ia pojfumus omnes •s auctm ovat.
\a arridet amica : iet alter opes, astent omnia Divi-,
Uraque,rarus homo. Ieussenstame if<trorum% eris,ornat bonos, n fis stemmate cretus, biliore genus .
^ . . .artus Heroica, lingUA
atllt ^& Ingenii,judiciis lepos.
Du ' Cce ^° M °guntia tollit honorem,
^ e ^pus m & u ft a - tuos Austriafaäat avos.
c: in ^ ntynotn en^tmm,laudes$ canendi,
\ifter e i historia, mi modo furgat opus.
Qti <tt .°f r£ fcntesfi(fcipe vultu, tibi,nepereant,offero reliiquias.
Et ^oj
tidi 1
Ono» se
Sic boMne
scdquh
Hatc,Stt]>«' Corpori \n.tns born Quemt Quali* es>.
Ouewn Qui, licet
Mente t In te -
5 h G r.
Cer U,
Hieronymus Megiserus,P.Co, Carla- rius,&Sereniis. Austrice Archidd, Historiographus,
Kk I VIT 4

m-, _
ADmodU M REVERENDO \
Docilissimo dn. wolfgangq
8 Dje u ssenstam: CaT^ edraliS ?
^ e ^a-’Moguntmae Canonico: & Nobilis Capi- titii Divi Albani ibidem Decano digniffi- . mo; Patrono suo gracipso,
jV Qn omnis veluti nobis fert omnia tellus ;
Sicl , quavis proprio muneratena viget:
Inities etiam non, omnia pojfumtis omnes jf . f Ut vis propriis dotibus auctus ovat.
‘superumnutu,Fortuna arridet amica:
^ vrporif hic* Animi poßidet alter opes,
^ hortus in terris,cui prostent omnia Divi; o y e ™ cumulent unum pUraque,rarus homo.
^^^Aonidumdectu^HnassEttsTAM^sjmrum,
£>ar * ^htis,fortis,co/poris,ornat honos.
N/> licet antictua Proavum fis (lemmate eri M
h te
' tan tiquo Proavum fis stemmate cretus, ^er/ amen s u P e,ras nobiliore genus.
Gr,
tiuii
f ert at enim virtus Heroica, linguct
'ntt a>
ingemi,juatcuq. tepos. fCfelix coelo Moguntia tollit honorem, a ugufla tuos Austriajaäat avos.
Pus trtt,nomenq } tuum, laudescanendh tyter^ 0 ^hhiftoria, mi modo furgat opus. präsent es suscipe vultu, tibi, ne pereant,offero rettiquw.
Hieronymus Megiserus,P. Co. Cadä- rius,& Serenifs. Austrite Archidd. Historiographus,
Kk i PTT 4

VITA
ARNALDI DE VILA
NOVA.
&
Rnaldus Villanovatms,Philosophie ist 1 ., ^ Medicus excellens, &st cultus liter arttM * ^ humaniorum,etiam antiquis cenfi re,> ^ fuit natione Gallus, ut testatur Sympborianus Natus est enim m Provincia Narbonensi,m oppido <l u ° est appellato Villa Nova, circa annum Christi 130.0.. ei L*>. tempore,quo Petrus Apenenfis , didus Conciliator piundus lullim claruerunt. Reliquit multa opera in ß,. logia & Philosophia,plura autem in arte Medica,- W $ chimia tantus fuit Artifex, ut Ray mundi Ludii in Magister exstiterit, & lammas quoque fecerit aitreMf fl , cedentes perfecttstimo auro. Secreta enim natura a ^ matus ell, ut afitius poli ipsius at at em fete nempp e - n st Verit . Vnde d Rege Sicilia priderico in magno habß j,i
honore: dquo, cum adRom■ Pontificem pananw-. miffus,in eo tandem itinere diem obiit Genua J fl , (l n fultus. Opera Arnaldi Cbimica, qua ad nostnain ^ pervenere,hac fere, sunt: Rosarius Philosophorum. ■ ^' myum : Ths Piorum: & speculum Alchimie : ^ tum hoc postremum nunquam ante in lucem fuit editum.
SPtcd

c ULUM alchymij,
A
^ Rnoldi de Villa Nova.
T ad perfectam scientiam pervenire ppflimus, prj- yfe, ITU1 m oportet scire, quod tres Lapides, & tres Sale? ^ QU 'bus totum nostrum consistit magisterium, T l '' cct mineralis, plantalis & apimajis. Sunt iterrj cl "Cet :Mercuiij, Solis & Lunae,& Mercurius est miner,. ' C ^‘ n etn A nta ' ^ u ' a non rcc 'P’ t nisi duas virtutes,nimirum al- ’ ->ll>edi constrictione; Et Sol est animal,quia recipit tria.scili- Y°catti r ' ncin 'constrictionem csc rubedinem. Quapropter Sol 'W ‘.'l lrna l magnum : & Sal & argentum fit de eo: LcLuns flanta. * -*■••• ~ - • *>• • -
fnlr».
Italis,
. §c Saf alchali fit de ea: & Mercurius vocatur la-
Casi.-.&.fit Sal minerale de eo: id est, Sal commune.
ll ' r ’ c f lar stfime Fili, quod ista scientia nihil aliud est,quam * 0,| Cait. l ^ i ' r ^ oDei: st u ’ a toturn magisterium ex una solare j- 1 ^ c ’ ta tibi ostendemus per dicta Phiiosophprum: Etsi* POfi^^süodiuTi quod nos vidimus & tetigimus cum magnis lar 'tcf ai11 *rf cum magna industria,illam solä rem cognovimus per- , Potuj^ e,:i d aibunt & ad rubeum. Et nullam aliam rem invenire *ätip B Us -ubi consisteret perfectio, quantum ad veram transmu- c ^ r P°tum, vel perfectapi praeparationem, & quam noq 'Peif A t&Xtoto corrumpi & denigrari penitus. Sed illam sp- '' U,ri 'u venimus, quse postquam per nostrum magiste-
Vttiip ( . a d veram fusionem deducta: omnia quae tangit,ducit ad ^ U °d m ^ .^öslementum , sine aliqua diminutipne, secundum ?dhu c te f >a fuit pnpparata j quia quando perfecta est ad album, ? l tann e n E completa , quantum ad veram perfectionem. Du- Omnia , quae tangit, in complemento Lunari: sed quia ^ipioa” ' omn W 1 ® persecta, in omni judicio, dicimus,quod f'stim'o c ' C l Uan do praeparata est ad album, non est persecta in ve- qj Omple,nento : sed quando praeparata estadrubeum.tunc IPvjIJj^ tirnut este perfect am in omni judicio:& non djversifican- dicinjp ^tdie:na,§c medscina rubea, nisi quod hujus generis me- %i,p Cl L r ®P ar atiQni n6 adurentis fit additamentum sulphuris np-
«c
m °dumfigentem,&calcinantgn cum astutiae industria: Ipluti mu ' ta reiteratione administranti persecte, atqz per modii ^ IT ii n n IS Multiplicem, quousque munda fiat. Et scias,quod ista Vosal- ratio P« subjimationem perficitur: ut in ho? libro no- ^'Vers ^ ert ^ monstrabimus. Et quia multi sunt deceptores,per *!scio, n x m mundum euntes, decipientes homines: quia & ipsi * •".* %is sunt Recepti; Scidep.ut; tales npscantur.han^ ' siientiam.

$ i 6 Speculum Alchemie md
scientiam nostram apte & clare omnibus intelligentibi» 5 W yolumus. cJ ( C ! ti'
Unde, quinon habent ingenium naturale,&animamP^ t3 jt tantemfubtiliter.Sc principia naturalia ,& natur® artificia:quas consequi naturam postuntinsu®action‘ S P laribus: non invenient hujus pretiosae scienti® radicem -^(V Quapropter in venimus multos habere animam faci Ictu tem phantasiam quamlibet: Aequando verum inveni ue^ est tptum phantasticum,& ä principiis naturalibus sern° ta ( ßd‘
p<*'
’■ n o'
Geber Magi- vide, quid dicat Magistrorum Magister: Est lapis um# ’ firemrn Ma. na una,,in qua totum magißertum conßßtt,cfeinO ,l ‘* giftet. rem extraneam aliquam,nec minuimus: mfiqui‘l l,, ‘ )
” rattone superflua remonemus. Sapientes autem ” paverunt: ut 'vos, qut non eflu de ßltis pktlofipb° r ” tnjelltgatis , quod/it res una : tmo ex dfaerfls rebx 4 c ' >
• /Ä> '- ^)1 ex 4. elementis. Et hoc totum est verum :q u ,
< ‘£ w , ” ft er ex diversis rebus conficitur: i.e.ex 4.elementis, ve ßet!“ mCm lamiis. Prima substantia est calida Schumida: secunda c ^ oi (0' sicca ; tertia frigida & sicca, quarta frigida & humida. fl tum est in lapide nostro: 8c exrebus istis omnes res b u ' u ?i* 1 Lapidi cur tot fuerunt creat® per potentiam Dei. Et quia lapis Bost £r nomina tri- se,st continet in se onanes istas qualitates : propter hoc , %(t' tuantur. ' * ' '
ph
lu omnia nomina
hujus mundi lapidi nostro tribuerim*
eundum intentiones eorum diversas operationes P°^ ue j-ver 1111 *’ diversis rebus, & fecundum eorum intellectum eum ’ Quare, stiarifhmi fili, eorum intentio fuit peiifecta,Se eja* »entibus : e contrario vero contrariis, linde, dicit Mag 1 *^ jjgf », urorum Geber, in ultimo cap. de perfectione: Quoniam * ßßi » lis artem per nossoles tn'befiigatam tradidimus,(p ,!t ,, ‘verifitttfam tamen & omnino certamfjj etiam ssif 01 dentes ad artent elicimus. Quamobrem Philosophi n .jj 0 s,if ! 1 pferunt libros suos,nisi filiiseotum:Sc filios eorum vocP 1 . [C llij perfecte dista eorum intelligunt. Sed pauci sunt, qyi b c ” 0 ji£ t,irl gunt: quia intentio secundum literam nihil prodest'- *7 \fc° fecundum, intensionem literarum,est divitiarum diffip^' H ,! n Geber ait: St in operando/cterfttam as'veflrujtt am>J e pj typ* -- non inique corrodatis, nefy blajpkemias inferatis *//
» wputetis.>gnoranti*,& temeritati. Nuncautcmau fjct 111 S transeamus, Djco igitur, quod scientia ^ „f *
nem
solare sieri consuevit :nec aliquid sibi addunt, vel m' nU g [( p £i vocatur illa res Adrop, ver Lapis, altior hujus mund'- pfl' Deum, suum proprium,determinavi,quod Philosoph { luerunt. Bifc. O bone Magister,obsecro te,ut aperti ^ ^jis tipnem mihi non taceas: Lein quploco invenitur»**

^. 5 nV- ' S-PECUtllk AtCHEMI^. 517
h,
OPEClUllM stlCHtMUE. 1 »/
\ ero chara,veritatem dicas. Magißer . Nonne dixi tibi, fili
Hl 3 f nn». J_ r 1 s' . - 1 -'__J 1 _»/vnim mim*
liaiCUl UH.«IS« jvj ng*j% k i .xtv/uuv «*<»» , ....
K r ' Ur n ,/r d ex una boia re, sine aliquo adjuncto,totnm magi- tih'4 C ' tUr ' T u q u *ris, inquoloco inveniri postit :& li- •' <aicanl v In duobus Montibus irivenitur: Sc si perf 't-Lapis Philus. Nudi- lri y en ire desideras,ascende in montem altiorem bujus '»»«»»«- ^ a ?* S no ^ er absconditus: & scias i qli'od ih aliö tur ’ ^^>,n u 'T nkur - v, bs ne sit,an cara, Ego autenicSi-
j! c 'tUr; ^ ® a m paUperesSc divites habere possitnt,Sc in viis pro- >W, CCrtissimescia 5 ,q uod °® nls res.quae emitur magno pre- 0 l°ant' S ?P er * s artificio mendax est,& inutilis invenitur. Otfi.
^ 0 tl a f c ^sti.quod si volebam perfecte .nvenire Lapidem. •
^ iloß er dl ‘ crn in Montem altiorem hujus mundi: quid ibi La- LilUasc, ^absconditus,quem argentum vivum vocasti. Ego HIq ■ audivi, vivum iri rrisititihus inveniretur.
--".«uiconaitus,quemar°cn\.uiu vivum vm-<m.- «j,—
a audivi, quod drgetum vivum in montibus invenitetur. ?Pttth,l avctnis terra; subtus terram invenitur: & hoc ä multis ,
a^diS v?,'. binde miror, quod ita dixisti Magtfl. Video, quod *P* tav,. a ’ F >li,non intellisris. Scias aUtem, quod Philosophi non f_ *
sc a p“j. 'J-nae miror, quoa itaaixua Mugtjt. v ,^v,, .
h . •'-nt L 1 l>r ' on intelligis. Scias aUtem, quod Philosophi non fif r ~ Ü intellexerunt, quod argentum vivum vulgare sit Z* AtHm vtv«.
dic at ct n ° n esc ehirti hoc credere, nisi vanum. Unde vide,
Ai^Sistc ^jscer Magistrorum Geber, in cap. de principiis no- cohp' bic'enim dicit. Conßdeiatiover'o rei, qua per- “ ff‘ ln e J‘^’ er ‘ it *° eleil tonis pura fuhßantia arg. Esi
fivtni+tpiyt
Af e J^^ er atio eleiltonis pura fuißantia arg. < 3<9r. Eil ,e scf? f i? HH c, ”a > qua ex materia arg. Ww/ sitmpfit originem. " t ‘ e,n iftamaterta arg.thfct in fka natura, nequein“
v «6.-. J ant r- s-if „ .. ... . J . ,,
- - 1 ... * ....TiJnn eEt autem nune "
J>cs' <,e ,tgr 1 . j , .
% | f, ° e.?- Z" “ditfitone conservat: quod per feli tonis ßg
sir ‘avenit ® 0 Argentum vivum Philosophorum non est tale,
O* 0 per ar , j r * n ca vernis terr*, & propter b oc mblti siint dece- . l § Vivu ° l kl ^ argentum vivuti>. Nos vero non nomina- iijp V 'Vc nQ ^ rr '’scd fugitivum: quia semper in igne fugit,nisi cum btP^^tcgp ^^scrmgatur. Et quando cum eo unitur,quiescit p, . "scfet eb gaudens. Gaudet enim natura sua,Sc noii 'S° ta v Ctbl 0 Pfeea dixit Geber,qüi fuit Magister Magistrorum; si;, t Ctt * non hddtmtet rem extraneath atttpUattr. “ tyj?&sicstifficitiritelligehti: Samii*i# ^1 - • H Qt ^ f cu scientia in una sola re consistit, sicut jam dö- «naßU !j t ar tsp ;ic j° ca htcin dico, fecundum nostrum intellectum, ista re “"ßfl't:- o^rn perfectiohdm, quando pt-epatata est per ho- scv^borsc^i ' 11111 - & ducit corpora imperfecta ad verislirnam ,J p U^iinS Coa gulat Metcuiium iri verissimam Lunam, Sc % l ! r . t ' Q sth>) 1 ? Cm ‘ sctundum quod medicina exstiterit prscpara- « a>w . t:. iU-a rirarnaratib fit cum
® a gistctiutB; Et ista prscparatio fit cum inaxiafö ^ rna äna cautela, non autem secundum üt rnültt
fatui

Sp e ciituM .Aie tAyvlxm.
sisti'"
cMcctioco«|y
fatui putaverunt. Quare scias,fili,quod tota p- v£[] ,.
fegimirie ignis,& ibi jacet totum arcanum. Lapis nosti ' 1 ^ in pluribus locis:& est vilistirharesiSc pauci sunt qui nbn 8c nullus ipsutn cognovit: & nominatur diversis norb" 1 bropter hoc Multi iunt decepti: fhilosophi autem muli' 5 bus Lapident nominaverunt, ut scientia magis fuistet o jl quia qtiarido Lapis noifer positus est in vase philolop 11 quanto magis colores inhdvat, tanto etiam plura hb(*i' oa ^/ luerunt. Et propter hoc dicit Geber : Solum ScitMtdf^ v bufcripfimus:iacnmi autem similiter aliqui Philosoph*’^
!--ponbus posuerunt,&diversas habuerunt intentioris
auod vos creditis:sed secundum nostrani intentiom' 1 ”
in coq dum quod
c0>’
folarri rem, ac unam viam linearem ostenderunt. L'' 1 xcrW f „rf quod ex nobiliori materia vel substantia, Se ex medos 1 ^ Lapis Philosophicus debeat elici: fct ita Fuit opinio epra perfecta materia erat in Sole,& alter in Luna, alter verb j^r 1 ' & alter in Mercurio,& alter in Jove: & alter in Saturnd:^^ ^ Venere. Nos aistem respondemus secundum intentio 11 J/ stram,quod omnes supradicti secundum parte bene,& ‘ e partem male, secundum vero totum male pefiime Curri piraesertirri putant Magistrum Magistrorum in ho.c 1 .p 1 i, rc,vidcl. Confideratto^eraret, ijua perficit,eti „ lell tonispura subftantta arg.'vt’vt. Sed ex quibus ,
,, tia arg. vivi eliciatur, quasri (olet: quibus respondem uS ’! ßciq his, in quib'üs est,elicitur. Ergo, fili, considera, & vide u ^ p L substantia, & illam accipe, & non aliam,si venire deßd^jif- rum intellectum ; quia in terunt multitudine ars non.p j c cef? (/ & hoc est certum. Quare nolite operari fecundum isto 5 res: ne vestra Bona in Kis rebus vanis amittatis. Unde E ->•“ »> ber ait:SS tk operando aliter, fecundum tpfis pban^J '■
” na 'vcftra amiseritis , non propter hoc putetis >> non •veram, fuoniamfiefits deceptt propter jst 1 ^
»* tionem,non eslculpa noßrafed *eeßt «.Praeterea ^ ciiS ’ C fili,quod ipse valde fuit obscurus: quia secundum se 11 '] 1 : t : ^ z, tota siiä intentio fuit in argento vivö.Et propter hoc d> . y/ it magis aperte locuttfutmus, ibi magis occulte ,™. LaU 0 . 1 ., occulte,tbt magis aperte: Vadamus ad illud verbutf 1 » 1 pjjjt tam scientias declaravit secundum suam intentioneu 1 .,^ , j,nirll iri cap.de medicinis terti) ordinis: kfl tante» j.
j, tum eitrthantis coloris,<puod asulphure fixo ma» £ ‘ß , AL „fiettur fubßdntia :■ & eM arg.^t^hum pbtilesopbtc»^ e fl ^ j, hujus gener ts medietna ,qu* maxtme arg. ’vt'uo O 1 d (
,, adharet. Ecce totum arcanum.Ergo con|idera illaM quas arg. vivö & corporibus adhaeret ) & habebisst |CB pc^

J eum ,
S I> H C u t u M A x C H Y M I fiA
i llnta liQ 1V ‘ Umverum: & c ^ ar c locutus Ium intelligentipus, k |Um int n C ' U ' P utan,: ar § vivum adhxrere corporibus, ik Ge- SSumarg.vfc c »g«e in illo loto, in quo ait: /« rebnt ext erit esi- vum «db*-
^“gis qu' n ° n ‘ n ^ ener,mui m^enttone noßrd rem aliquamt r '* tw P i >t* i corporum naturis amtiert. None- c c Oßu<^ U vT a “^* ret ' n corporibus: Sc nota sua dicta: propter , a cia re n . rUm * n dio perficientes, ipsum este vere sine aliqua Veram altcrabilium corporum mcdicinatn in y era e ? to 'olari vel lunari .fecundum quod medicina fuerit Wico- iiisi tCrationC ' ^ oc autem dicimns de arg. vivophilofo- ftOi inve m en ' m solum adhxret corporibus, & nullam aliarri "® r ctet Potuerunt philosophi antiqui, qua: corporibus ad- 8 3 ''e i l0n ’ n! ,|' ar g- vivum philosophicum. Nash arg. vivum vulpio, ohxret corporibus: imo corpora adhaerent ipsi Mcr- ^ ä Vum | 0c e d certum per experientiam: quia si jungitur arg.
Pjian at § are cum aliquo corpore, arg. vivum remanet in prosto ar a ' 3ut recedit, Sc vertitur cdrpus ad suam naturam. Et ^'ltis^ V j Vllrn Vulgate sion adhxret corporibus: 6c propter hoc Va tu 0c n * decepti operando illud. Lapis enim noster, feil. arg.vi- Eapit thitifi tC: ^c ili C1 ,“ cn ta!e, quod praetulit se auro, viricit arg. vivum vulga- elitr £- vivi ^Istn^ ^"od occidit, vivere facit. Et scias,quod drg.vivum eoa- kUt 8j r , e *t pater mirabilium ©mVtium hujus magisteri j.Scest cor- m ni*mmL t 0t Po fa P ! ritus ' jjLonnc audisti, quod ego posui arg. vivum ihrer rabitium.
V p Q f | ’ c l Uar 'do dixi,sunt aliqui Philosophi, qUi eum in corpori ■
^R^nt.sscut in sole,alter in luua, alter in Marte,alter in ar-
■y] ^ Viyq T —’'- ^
S U,T| Vul * -I‘ 1ni Iguur satis elate demonstravimus, quod arg. vivunt
’ stuod invenitur, rion est Lapis Philosophorum. vu, ^ r ’* n % 'fi
ap.n tlQuMlm i 'i iriimm ^ \v,K,.K... n u r, rl (ipiid(>ra5 Tlifr PkliojZ
m5 rUm ar 8- v T m - Ium qU ° d d f', deras - ?*' t£
Ot.'ifr n „>, J T .-%<•. i o T) fi 1 C*-* Cr\ r-M n «-*-» it' ii isrf* tMuum ./ _
ft a ilo fonL tU dlcis > quöd Lapis Phisosophorum, scii. arg. vivum jJZnefia,
i) Ct \° n est CUITI est corpus, & spiritus. Modo intellexi dicta tua: ptstputnfa. 2 ^ ***** , si multi errant in operando istam scientiam,& Stimm S*. tp.'statjj. j. co totam veritatem; & bene possum nominare Ma i&ad- - * gißer . Fili canilime, veritatem dixisti: & bene no- trcfaSlioitti
o^fiisut
|^ ra ti n , 1 l ' tr 'P ro P r lum nomen,videlicet, quando Lapis in prima j * strand ^ 7,’q u od tunc post putrefactionem vcicatur Magi n a,| cin; „ tstinDutrtfactione. tunc vocavere (pfum Philo
_nesia.
:‘ l| qui c- in putrefactione', tunc vocavere (pfum Philosophi atUmum * Dtfc. Magister, rogö & deprecor i Utprin- ” u His magistcrij nos docete velis.
ÖIsrOSlTlO SPECFLl.
'en PltC cor P" s > quod vobis superius demonstravi, 6c tabellas Irim* distF ?t cl a ^ Ssoa Ptate: deinde ponite in vase nostro philolopluco, sitio, fiujub. !?v '.d dUe ktue os vasis, ut respitare non postit & assate igne 0|,e « confringatur : & ita teneatis in ign* inore solito ,-

jiö Speculum Aichemiä j c0 sr !
quousque tota substantia sit fixa, & quod nihil ascendat,q u ° u <d spici possit: tunc completa erit putrefactio vera. Et sciat' 5 > haecestprima dispositio, quas vocatur Subltmatto ■
Geber. Quoniam totius operis intentionis sumina >|fr
Lapis in capitulis notus: deinde verö cum operis inft«” 0 >j-t duetufsiiperipsum opussublimatiohis primi gradus: ptl'
ipuritafe: &cst sc.soblimasio^'
mundetur a Corrumpente impuritate, wv« ^
fectio:& curri ea sublimetiirperfectiffimeLapis,donec sublimationis puritatem deveniat. Unde scias z Fili: q"°” sublimationt cSplehir totum magisterium. Igitur sublin l! ' le a spisso suaviter,curti magrib itigeniS,ascendit ä terra ' n i
& itetutn descendit iri terram :& fecundurir quod nostraQ jj/ riarri mundaveris puram vel itripUtam, ita invenies in ^ , si fuerit argentum vivum boni substantife,& sulphur nbbPjV & adurens * ubi jacet tota perfectio , conVertet corpus >
cturtt. Et exerhplum tibi dabo. Si antettt fuerit arg.vivnu'^ii 1 substahtias,& sulphur non pututri & adurens, convertet 'P aes. Etsi fuerit afgenturrivivuhi malum, porbfum, imnU' jjd terreuha; 8c sulphur noh mundum , Le omnino impersec>E^iS'
<ex eo sertum. Stannum autem videtur habere bonurri a*? sulphur vero maltim, & non bene fixulii, rieqUe bene *P 0 ($ Plumbum autem malum arg, vivum, & grossum, St $ v .
& terreum: sulphur etiam malum,rnali saporis & foetidi« .j/f'
lis. Unde non bene congelatur. Unde sciasjfili.quod Lplif’
Sulphur Phi- ctio consistit in sulphure Philosophico. Quia sulpHtirpl 11 !?
Itftphimm. cum est ömniiiin metallorum perfectio: Sulphur V £t ° Jid' rieum.cOririptio. Hicesttota Veritas hujus scientias: I 11 ^ Philosophi verbis est enudeanda: eo tjubd manifeste relirist^jtJ' per ipsam duplicem fore in corporibus imperfectis f u *P teiri: Üfiam qnidehi in profunditate arg. vivi inclufaifl > sistit tota perfectio metallom i & ista fulphureitad fuit ih P r ^ suie mixtionis superctftihehtef: Alteram veto extranea 1 ” L v < i° turee incorruptibilem,quia ifta curri labore tollitur: tolli nullo artificiorum ingenio fest possibile: quia 1»'-!^- fi' COiribustibilis vel extranea, quae ideiri sunt, calcihatibr.e jjcäe letur. ElöC auterii scit,qui expertus est. Sulphureitas ver 0 ^^/ lis minime,quoniarri est de eorum perfectione. Nairi,*^, fU'* Philosophum, arg. vivum si suerit purum,coagulabit il”‘ ’ 5 gf. phuris philosophici,in verifliirium atgtnttsth: & istud ei 1 Jj
xna.utAlchymistasper artificium faciant elixir ad veroTuerit sulphur Optimum cum rubore.clanim pui' 1 "” diirn,coagulabit illud 5 si in eo vis igneitatisnon urent.s ^^ (0 drg‘vivtim in verissimum aurum: & istud est res opt' 1 ” 3 ’ prii”, Äst elixir ad aurum; Unde scias i fili: quod Philosoph 1, ^jjd 1

Sit!
Spe cüi um Alchymie. a<j ^phur album,ad argentum : & postea sulphur rubeum;
*J* ! ^ U ’ a ndld potestfieri aurum,nisi primo suerit argentü. fii Ct j . nulla res potest ad tertium transire de primo,nisi P uuS kfuncio. Quoniam non est transitus de eictremo ad ex- rn,ni ^ per medium. Non ergo potest fieri de nigro ad perre- ^°i5c peius fuerit album: quia citrinufn ex multo ab
rubeo est compositum.Nec potest etiam fieri de ad album,nisi prius fuerit nigrum.. Quoniam au-
•fl. 0. 7 - ' •" ' — ' 1 — "
surb -^ transit
/21
>mr tst ^ Icr ‘ ar gentum, nisi prius fuerit destructum cor- h’ rorrup, nigrUu '' si um melius non potest fieri deterius,nisi per • ^rheli Nam corruptio imius est generatio alterius.
^°dquis 1S Anteiligere dicta philosophorum tibi dicimus: ? c rt ct ei^ c ! tau rumc onv erterein argentum, scit argentum coti- '"hr.pcj. aururn: quia sulphur eorum sion urens,album ad argen- at ^ x, rur n a !S tc ®' &»» digcftioneh» potest fieri sulphur rubeum ^st°,8c ,!■ ^l’°hiarri citrinatio nihil aliud est,quam completa di- l'riatpji I8 r fdinis ablatio. Calor namque agens in humido.ge- i [ ? t '?”'greclihem : & ih nigro albedinem:8c in albo citrinita- ! ) ''.qu lahr ? lt riub rubedinem: Schoe quidem in decoctionie plum- ^^riw,"^o vertitur in cinerem nigrum,postea in album,deinde in minium rubeum. Ecce.pct Deum,quod te,
’riur t* totarn operationem. Et sic sulphur album Sc rubeiim . Ptum tx una metallorum materid ad plenum depurata,
*bi
'»do
a ^ en d'verso decocta & digesta.Idcirco dicit Plato, quod s , inest sulphur album, sieut in omni auiri inest sulphur (A^tiifi t:de .sulphur nön repetitur super terram,iit didit Ävi- ^tilitfj istis corporibus consistit. Et ideo ista corpora
ii ■' “■ ,D ear^^ ara ™ US,ut sulphur & argentum vivurn de illa rria* c e Q 5 gist er Us Qih habet auf es audiendi,audiat. Dtj ?. Vere.bb- Jj ^jo ant^ e ^° sllrtl deceptus in meo intellectu, secundum quod «^'nsttj^if.^ivif quando dixisti: Acdipite corpus quod vobis e x Lan'1 ' n bellas tenues coaptate. Ego non credebam; fra P ls :cih * e "ostro possent fieri tabellae. Quare ignoro quid d . ttlatcp l* "'odo dicis , quod sulphur Philosophorum est per- qurjj 1 ', Magift. Scias fili, quod verum est totum, quod ^ic Um a pis noster est corpus: indolabile.Sc insonabile: Sc est ( a f V en 0tt 'ficans omnia corpora : & est plumbicurri, & coa- m fttlut Crcrn odore suo: & est medicina omnium corporum, avjW’' ( h r ° n ', rn - quam mortuorum,& est examinatio eorum, In- *‘ b Us,s c6 . odo - Etiam apertius tibi dicere volo.Carmellus noster j ' mus 'stin numero apud Philosophos magnos: primo f , Mars & Ventis nöstfa in Mercurio nostro,
P-ba.gl^- 5 ipsimus, in quo sunt omnes conjuncti simul. Hic est -cultellus, & incisorium super aedificium,& inimi-
4 . VoL
L1
cus ad
4 ,

Spejcutum Al c H£M1*
cus ad manum,& vas cum adjutorio vini est ^ap 1 *
J21
guomoioL*- in esse.Cc quadrangulus in qualitate. Dtsc. Magister* 1 ^ T u Philts. fit telligo verba tua:quia tu dicis: quod Lapis noster est *o toxicum m<ir -tificans omnia corpora:&si omnia corpora mortifie at,c l, l4
l o<‘
<" 0 }
Stcutiit
fofitio,fn
cinttit,
tificamomiua „ 0 fl ea potest dare vita.ut ad perfecta sanitate devenia* 1 *' t rptra. Scias,fili,quod Lapis.noster ante nostram operatione f{d|
cum,sicut superius diximus, St occidit omnia corpora 1 r &destrutt, & dissipat: sed per nostrum magisterium quae omnia corpora sanat imperfecta, & omnem l e P r ® r aegritudinem perfectissime curat: & propter hoc vo f a ol ici 1 , ^j. tiquis Philosophis medicina perfecta, quae dat perfey cr e ^ poribus imperfectis, per nostrum artificium. D>f c - Qf ster,modo mtelligo.quid fit Lapis, & ex quibus elie> at rögo,utmihi lecundam dispositionem ostendas.
SECVN D A DISPOSITIO SPEO?^' jfi-
. r Sb sät
it iis. A CcipeLatonem, quem superius dimisimus, bene
’,siucal.8i si non est,ipsum cribra: & ipsum in vase-Ph “ 0 ^ flP ignem philosophicum pone: non autem more fol lt0 ’ ,, {fl > ( j Philosophorum: Sc coque ipsum leviter astando,donee fl Ja 3 {
ria sit fixa,& color ejus mutetur in violaceum. Et st' aS ’g D c |,, ’ t i) apparebunt multi colores. Unde oportet te custodire sc>* sit violentus,sed suavis secundum quod decet. Ig niaC c st‘fi V e , destruit ,Sc dissipat; sed ignis lantus ad sanitatem P er ~j t 0 ti lt ’’ L; fiarn substantiam generat. Unde certissime scias,q u0 , gimeninigne&in vase est. Quia si os vasis non est hen all n 11 . sumi qui sunt subtilissimi evadunt,Scrotum magister 1 * 1 ’
bitur. D^c. Magister,totum intelligo: se'd obsecro,U tIsl ' c c 1,tl1 , quot sint dispositiones'hujus magisterij, St quomodo^^s^ Septtm disto- Magtß. Septem sunt dilpofitiones hujus magisterii: & P $0. fitumum no- caturSüblimatio,&secün‘da Calcinatio,& tertia Sol*- 1,: *.^ a ta Ablutio,Sc quintaCeratio.Sc sextaCoagulatio, 8 t seP* 1 , j, <\r & hae liint operationes nostrae. Fuerunt multi' Philos°P ^’ 0 S c °[ ablutione dixerunt distillationem & descensionem:^ quod isti duo modi sunt in sola ablutione. Quia quan “ 13 0^ stra in ablutione terrae ascendit in altum: dixerunt tu 00 tionem: & quando descendit super terram, tunc dixe***^^^z ^ sionem.Sc ita posuerunt novem operationes,ut seien * 13 ^it V> set obscura. Fuit etiam quidam qui dixit, aqua ndst* a cU i * 1 1 des de terra nöstra:& Söl noster cstadjutor: 8 c paist 3 * 11 ^ mutabis omnem nigredinem. Dtfi. Rogo Magister» ^
quae proprium nomen mihi dicas:& si tangerem eam> n
-Aqutmttir digitum balnearem. Magtfl. Ista aqua vocatur aqua vrt. ltU r'' tqaapnpctut t C na,& aqua perpetua,Sc multis sistis nominibus: a fi ua ^ yt> (
1VfiiUtti», Dcfitnfio.
I

**vo Caj . Smc-uuim Alch-tmu. fJf
1 '' ntn, r«nis^ , j' a ^ at v ’ tam cor P or ibus mortuis, & illuminat ®- Qt<a ‘^ am - -Aqua perpetua vocatur, quia perpetuat ©- ^ uat pfffrctionem: & propter hoc dick
'si ^ KO -laudeturDEFSgloriosus,qutcreabitillud'.
'y^S'r z,// x <tnt * arn ‘ & fubftantia proprietatis,quas tton coit'
e« „ **** ex rebtos
%i
f arn t r * rebus tn natur* pofitderc. Qu®si visti,sitange- ani, 1 * 1 ® a * ncares tuum digitum: dico quod non: neque tt e are$ h»* "ostrasecta est, potest tangi line damno. Item,si ■V tc,| tt: &pi- US homin c™-veIdares eiad potandum,ftatimmo- hoc muiti rphilosophi vocaverunt eam aquam d^tetn di ac l uam fetidä : & dixerunt, quod erat toxicum: Se v e tij a j erunt ' nte ‘ligentiUus. Dtfi. Magister, video, quod Us, 1 s«o. Sed jam ad tertiam dispositionem transeant^ ‘ l ^ RTl ‘ li Dl SPQSlTl.O SPBCVLl.
t ^ C ' 1>< i uo d superius dimisimus,& vide, ut sit bene cri- Tertia D-K».
t ^.tiore p , ca h ln atum: & pone ad ignem nostrum: non au- sitit Sdtt* ,f Cr >€ a c fi r .'to ,sed more Philosophorum in vase philosophiae t>».
clauso: posteafac,ut toturfi solvatur, leviter at M a: ® tt ?*.ststutum-fuerit,vocatur aqua vi t-e, & serenitas per- nu n 4s n ^s aliis nominibus. Btfi. Rogo Magister, ut mihi 'j|jt Azoch. Magtft. Fili, Azoch est Lapis Philoso- .“ilosophi-ipsum multis nominibus nominaverunt. tseep 1 '^ ne ^vi.itaut terra nostra bene abluatur, & in co- ho^ 1 ' 8 guttis'* if”- veitatur > quasi tendens ad «trinitatem, cum te Ctot Um c r C ? S: Sctunc scias per rectam viam ambulasse: 8c t>euu, 0n ”®t * n tertia dispositione. Difi. Magister, rogo dip 0 ^ est rub CrUrn ’ utm ‘h' dicas modo.quidsit Azoch. Magtft. Us 0 kf«s 4 •>ii Ctr *»®c rniil* Um ' n ® ne "ostri operis,vel quasi,tendens ad rube- sit. iL^se in HQsl^.^ststostoph' dixerunt,quod Azoch deberernus no- Zc t'slibris Lapidem quia abluit sordes a Latone: &
Jijj ‘ttiancftts* Unt ’ n ^ mu ' , ^ c nun st uam sep^runtur: imocon- 4 atllü t , Jij-j ’J’P cr '• sed propter diversitatem colorum, qui se*
»H ^ 'inod c | °st ) phi nomiBaverunt multis nominibus :■& secun- ^ ° 0res Variantur,& mutanturitanta nomina imposue- - a pud Indos est aurum: & apud Hermianos est sc ° { x a P u d Alexandrinos & Macedonienses est ferrum: .
4’ Ss: apud ^ ercur * us : apud Hebraicos,Stannum: apud Tarta- Hy anos o Ara hseos,Saturnus: apud Latinos,& maxime apud pr 0 p’j § n ' v idon. Sed ut nullus erret > dico quod habet u- Se3 u 'libct 1Uln nonien:& vulgariter ab hominibus nominatur : ad q Ui>a °S n oscit lapidem. Dtß- Sat dixisti, bone Magister.
901 ®*lpositionem,. si placet,transeas.
L 1 Z OF' ART 4
(

fi'4 SpEcmuM Alchymie
~ QVARTA DISPOSITIO SPEd 71 - 1,
guart* Dis A Ccipe Azoch Philosophorum, Sc mitte ipsum M ^° in fjitit. ^firmiter clauso: & dimitte in Sole nostro ,scd ,ce
Maji: Sc fac, quod totum solvatur: Sc cum solutum j,ap‘ mitte ad Solem siipradictum, donec congeletur t0 j U c 0 jeii> dem,vel pulverem rubeum: Ettamdiu tene ipsum ?d dictum,donec tota materia sit fixa. & ut nihil ascendat- ^,t Ztmich fuerit,vocatqr Zernich Philosophorum: Et Zernich
ripi&mtnlii. Auripigmentum Latine. Propter hoc dixit Plato, 'fl u ^ f l ’ virtus in eo in constringendo Mercurium, qjuod nunC l l ^ f(1 e st e* ceretur opus nostrum. Unde scias, quod Auripigme** 1 . vis hujus scientiae, Sc multas virtutes habet: quare iH u tl) ifl " :
k/innr-tr«! 7~l »Xitvnr » PlimA /7 4 •
honorare* Dtsc. Miror Magister: quod si Auripig 11 ’
■.* * ' ■ niha.v*
tam vulgariter. Magtfl. Ci edebam fisi,quod tu
.sZxi-
Philosophorum,Sc mea: sed video nunc quod nihil
volo ostendere tibi veritatem: ideo atrende.Certiffim e .»jist? >
>° tr Aiir'P!
- -civ
icfk
quis bonus curare debet: quia res impeifectae nihil ^„j 2 i 11 . c '
Auripigmentum vulgare non est nostra materia,nec > i
nostro magisterio : & Philosophi intellexerunt de > u gmento.Sc hon de vulgari. Verum est quod est bonum das albationes,3c res Sophisticas,de quibus non curatrl [ c ni quis bonus curare debet: quia res impeifectae nih* AustP'^’tV igitur tibi sufficienter demonstravi quodZci nich.i- 8 , \()
tum Philosophorum non est Auripigmentum vulg arc- ^ di' c ^ ostendi, quod Philosophi propter diversitatem color nomina imponebant: sed quantum ad eorum intentio* 1 , proprium nomen habuerunt: sc. aurum RomanuiHi v ^_ \IW vel Lapis superior omnium Lapidum hujus mundi- P“ Magister,ut me doceas jam quintam Dispositionem-
cri 1 .
»Se
PVINTA DISPOSITIO SPE
Suinta Dis A Cci P e ZernichPhilosophorum.quemsuperius dimj-^eSb
positio. x ^pone iri Leonem viridem ad Solem nostrum,fal; ^
nij: Sc säe, üt totum solvatur, si poffibile est: Sc a ^ ue f0 ptt r ' , jj|i parando partes subtiliffimas: quas cave ne fugiant; P j a jji* 1 j lentiam Solis:quia totum magisterium perderet* 11- .^ fiiä l3 eo aliqui venti,quos oportet custodire ne fugiant > st" 1 Aol*^,!* totum opus anntillabimr: Sc sic dimitte stare in dictu** 1 j^pi** ■, sirum,donec totum figatur,&.nihil ascendat: Sc q u0<J oi fi^.y i Vel pulverem rubicundissimum vertatur. Et totum a
terassando: 8ctunevocatur Chibrit,Ebraice,i e.Sulp^ c* 1 ^, & nostrum Sulphur nunquam invenitur sine siiaUXO* ^ 3 f e [p 1 dico,Sc jutopicr Deum vivnm,quod noncstih*st una
Cbihrit, Sui. pbur.

fyi 0 .. Speculum Alchymie.
*i na /ola fc s quae perficit corpora imperfecta. Disc. Sa~
'■ Ecijari, rogo,at ad sextam Disquisitionem transeas.
fl r . SE X1'4 DISPOSITIO SPECULI.
pt •, .
i ^en n ' Dnt Philosophorum, quem superius dimisimus , & Sexu Diff in r ' ^ enc cribratum.sinealiqua difficultate: 8c mitte fi tl °
t^ Clri n 0 (V° Ue y* r idi • & claude bene os vasis. Deinde pone ad jugulatis.
r *? tn in djebus Juli j,&sic permitte donec totum solva- t ' c ( ot a m ° uturn fuerit, permitte stare ad dictum Solem, do- j Ii'idert i rt iL ter ’ a fixa: & quod nihil ascendat > & vertatur in
K r *fe lIt 5 . n ’>'el quasi, tendens ad albedinem : Sc tunc vocabilis Phih J.As a .hicc, quod est Latine, Calx. Propter hoc dixit Hcutant, u C|lt U S 1 ° °phus,calcem ejus videbis prope finem, & eris tunc c ‘ ,lx ’ b .8'fter i '°n ^ cne & perfectefccistuuarn operationem. De/e. c^ iii j tC ex ' totum quod dixisti. Sed dic mihi, quando Chi- t ,?8ulatio C ° ne Elutum, si debemus ignem augmentare in ejus t ‘Ha „ nt ‘> v el diminuere. Magefl. Fili,scias,quod quando ma- ‘De regimine
ii^^oIis H’ E soluta,& debemus coagulare, oportet nqs «?alfl,- ‘& n »- 1 ° c s 1nt j m ‘n u «e,ut iterato,melius solvatur. Et scias,quod in, i'^Hc ; ect P t i multi Laborantes istam scientiam: quia facta so - ;V tl0 P; d,S coagulant cum fortiore calore Solis:&sic in omni l ’ r in fi “^faciunt, Quamobrcm. efficiunt,quod materia indura- r°- lab 0r : ^ dum est necessarium,non potest folvi, nisi cum ma- % ;di ' c: ^«ayitrificatur. Idcirco ut nullus me blasphemare si| ' sc itit, C °’ s l Uo d tota operatio in regimine ignis consistit: quia,
»'tepjf m tegete, veniet ad perfectionem.Quapropter ille qui U Muss.. ® atCr ura curp lento igne, ad perfectionem sine ali-
r 'a
'stlQi- •'•»tu x.ut*,1 igtav. f ovt |;yu\.vitutivu» tutv. au
Vit, jg PP rv enn e potest: quia non oportet dubitare;quod ma- ,,‘ypter b 0 CC j^ r . : nec quod spiritus ,qui est subtilissimus,recedat, j* ■ ^ dixitPhilosophus .propinqutsmfi*ge>&animale*
* : finitus aettem promptus esi ad fugiendum, j t( . tUr n '. speratus esi mdaä'e.O Laborantes indomiti: quars ■ f'tis calorem ignis? quia cum igne violento materia
—viviu i^uia ; Ijuict V.UJI1 uwituiv uiuvci»—
y* tr ifi,catur. Propter hoc dixerunt omnes Philolb- { t t *i U ^“^ts a fyitrtficateone : quoniam Lapidis noftri <1 k-' Q . n ibi ' , “ r ‘f‘ ccsur •' quare lenitej- astate in omnibus suis de« i ^tiz de s,8c habebitis scientiam: & si altiter feceritis, non gau- ti ■ a suKi° PC, c vestro. Quapropter Geber totam perfectionem fc* (it fuhr at 'onc posuit -. sed pauci sunt , qui bene intelligant: b“ tile sbh at ‘°- S.ublimatio nihil aliud est, nisi separare partes Sublimstes P ^ si fj c Partlb us grossis: & hoc cum igne lento,facere oportet, quid, lir! tes gr 0 fr Cmus separationem cum igne violento, ascenderent ? (r*y urn subtilibus partibus: & ideo non esset fublima- destructio. Vide quid dicat Geber in ultimo cap. Et
pe?
1.1 ?

S'F E C IT t U M AecHYHIJ*'
perfeptirationü t litue modum , purißtmam
Item Geber ■.Quantum tntennonusumma noneß>’ 1, J a^t.
_ -.Quontam tntent tonte summa noneß>»‘J’ _a A »l^.
tur Lapte t» capitUlie nottee: deinde %er 'o cum op eri *
aßtduetur Jieper ipsum opuesubltmattohis sc.
per hoc mundetur a corrumpente impuritate
mationis perfectio : & eum ea sint aliquo' additam^ 110 '
int £
:ll$
Verbum: Sublimetur Lapis,donec tn ulttmafubl ^‘^ r . 1 r lI ^
puritatem dementat .Jam igitur, Fili, sufficienter derp jgßßfi t
est, quod sola fublimatione,Scin solo igne est tota p fr V^llig^j magisterif, nefis ergo durae cervicis, nec fantafticusa dum. Ego volo,ut ita facias,quod imagineris.quom 0 in visceribus terrae generantur, & ex quo calore eO rU111 ^ c0 rp 0 ^ ctio: & si est suavis,vel violenta. Unde dicimus, ^
metallica generantur ex 4. substantiis: videlicet,e* o ß <0 n vivi, & ex duabus sulpfiufis. Prima est ex arg. vivo bO puf
claro,mundo,ac etiam fixo: Secunda est, ex sulph uf£ A
x. .1—. r„ . .. ...fir, c°'r,,cr
mundo Si claro: & sic generantur corporapeifecta- .
tem imperfecta,ex arg vivo bono in aliqua quantitate« . jn >
malo & terreo in magna quantitate: Sc ex sulphure *>
Icexmalo, terreo Sc unctuosorn rr>"Z „
qua quantitate : Sc
täte generantur: Sc ita generantur corpora impciscct 3
orf’
kurv gv rivriiricui • v\ hu gv uvioii cui evi ^/v/ru 1111^/«■ ■ yg y a,
vero plus,secundum vero minus. Jam igitur ostendi
pinm naturae,8c ex qua re generantur: Sc ideo potes £ °^ £ cx qua cauflä materia nostra debeat elici, ve decoct ujjiri* dico,quod natura facit suam decoctionem plane & P 3 a non cum violentia: quia totam decoctionem facit nat u g 0 |is $ peratissimum calorem Solis in visceribus terrae. G a . ^ tH «st violentus.imo est temperatus. Unde vide, Sc cOj? tta ’ u0 d 0^ . beas facere toam decoctionem violentam.Et ego dic®>^ quia calor ignis fcirtior est quam Solis. Et propter n 0 ^ gfi** Philosophi,/#«%/rer tum tgne lento. Unde scias i st 0 jgaiSiP ^ qui operantur istam scientiam,sunt decepti in regimi** e b jf ( |ii quäm in alia re: quia nesciunt temperantiam, Multi pe^ js*
Lapidem,: sed regimen ignis ignorant. Quapropter* 1 J gligens ad addiscendum regimen Solis : quia ibi ja ££t canum. Jam jam sufficienter diximus: sed nunc tfd°
septimam Dispositionem.
ficit<>
Septima Dis- CEptima Dispositio vocatur Saturnus ■, in quo C0»U .. p ^ sistit, ^opus. Quare prinio Volumus ostendere, quid sit hDP^ 3 .?- eundo,quomodo eliciatur ex ipso Lapide purissima >** - ^
de decoctione tertib.cum suis eausis: Sc quarto de va ’ tutico. Primo,Lapis noster vocatur Adrop, quod « vt p £|,,, j furnus: Si fecundum Trojanos Draco, vel Topum, ,<e ' Gs'
m-Uilpolitionern. s < ji) Jl
SEPTIMI DIS POSITIO S P ECVs 1 '^, 1,

•ti
,li'
a«
?
in*
[H }
■ii'
>r»
o
,r*
(?■
J<
o«
a-
,li'
|H*
ci'
t«
•|C
s-
B' i o*
P
/
>o (
n<‘
V>
Js i
r
y 4pr Sbeculum Alchymie. 52.7 ,
filbii Cr acc 'P‘ te cum Lapidem, Si ponite in vase philosophi* l ^ ati On e ma j dÜ:a ' cuffi co sublimetur Lapis, donec in ultima subii-
^iTh« plirifafPrv» rloi'flninf t Rr in !vlc tntnm
>S
%
P«rfici
puritatem deveniat: Sein hac ftiblimatione totum
it tibi aperte demonstrabo. Nam primo effi- PutrefaSio. C| ? St 8e O' ut puriffimam substantiam Se subtilissimam eli- * l0 ifitet' CUnd °*®^ o luti®,ut materia tota solvatur in aquam: ter- Solutio. Koa J arn Putrefactio; sicut dixit Mo rienes Philosophus: Nun-
(>t s<t ns *. ^fuid animatu , aut d natiVutu/e educi um, »ecL P°ftputredinem, & njtsuspermutationemXXaaC \sisol Ut '8‘Z utre da non fuerit,funde aut folii t non poterit",
V
■Us; Col Ura n ° n suerttyud nihilum revertetur.Item Philofo
'rr,,
alterius. Quarta est ablu- Elutio.
äk'IVn " d P , ‘° untuserigener . , s _._
^Utj 0n -P Ortet >ut ista res putrefacta Se sordida abluatur, Sc per it^'o eft* 1Und *' tur a corrumpente impuritate. Quare sciaS,quod di».. stuasi tota perfectio hujus majjisterij: Sc multi Philbso- >lUjJ . r Utlt rL —ui.-fi_ j: .
Utlt de ablutione & ceratione, Sc bene dixerunt: quia
. 'r !tUr Uat lUa manet super terram, tanto magis terra ceratur Sc Vij, ^ a « ceratio & ablutio sit quasi tota perfectio hujus ma-
i«. ^ Üntim Aj- /?,«» HninM pfl- stnnr
h 1 ‘^taq 0 * Unun L& idem sunt. Quinta est Congufatio.quia opor- Coagulatis t r, ^d s * uav i ter desiccando adSolem nostrü-cum terra uaiav P fii ta c lGc ^ur,§ccoagulentur insiimisac in Lapidem vertantur.
^lcih.[- rit ^ctum „ perfecta erit operatio,& aliter non. Sexta est
sedatio.
Caldnttit.
_ Unde scias,fili, quod res ealcinata magis est apta ad
si non esset calci nata,Sc similiter magis prope ad «Sunde multi khilofophi appellaverunt calcinationem,
? s(it ac 'mtellige modo bene, si scientiam habere desideras. Et Fixit.
;S ls jjj?' 35 Lapidem omnibus sapientibus notum: 8s per sepa. 5S; Sc c C( .j Us .^odum purissimam partem dividas, & fcorsim po- f stisjJin ^j' ma dispositio.'Dehinc vero ejus,quas sst purissima, 0 Vct >tea 1 ^§ as > de aliquid'ex illa relinquas, & cum fixa suerit, ^v'od v^,. ’ <r l Uo 3 solubile fuerit: 8c ccce secundam dispositionem.
* Pofi t i 0 ^_ n °n est solubile,mitte ad calcinatione.Sc ecce tertiam t 3 'terct r ? t postea siipcr illud solutionem reitera, donec quod Cta Rij 0 f C( . a u ^'^ e solvatur omnimode. Sic igitur iste modus rei- K rta m ar CtUr st 110 usque illius major solvatur quansitasiScecce , V & stl Positionem. Post hoc vero omnes solutiones simus 'er. -
A afl an 'j° a gul'a: ecce quintam dispositionem. Deinde vero leni.
e ° ' n ‘gnis temperamento conferva: quousq; ille major itioni,, exi gcntia administrari possit.Post hoc vero praedictu f' Hijy j 0rdine m serva,quousq; iterato totum solvatur,quod ex ' l Vj. 1 c cst,Sc coagula: Sc iterato in ignis temperamento cen- Sistr^ 011 ^«« possit; illi ignis major ad ejus perfectionem ad- 'Vi ip a ' °ornes igitur bos ordines praeparationis, solutionis» stuatet reitera-. Sc ultimo calcina per modum suutn.non LI 4 antest»

jiS Speculum Alchymie
autem per modum extraneum: & sic preciosisfimams-f F!- Efjrifl' S, ram administrando sufficienter rexisti: & hce sextani L» r-^sol*
nem. Omnes autem ist* operationes, dicimus, qupd lu p aC trst
sublimatione. Unde dico,qui scit perfecte siiblimati olie,1 ' ont s!i 1 scit totum maaisteriurn. Et scias,quod omnes istae opera 11 uno vafe,& non in pluribus vasis: in uno furno, 6c npn 10 f 0 pe r9 ." furnis conficiuntur. Quoniam in sola sublimatione s»°s ^ p H' tiones: & propter hoc nos ponimus 7. Pifpositioncsin 11 i^C' bro.per quas sicut sapiens,ac etiam intelligens venirepns ^uis ram perfectionem. Igitur ne sis negligcns ad addiseen? 11 ' l[ ip' dationem quae fit per iubiimationem. Quoniam qualis e* datio,falis erit perfectio. Dicimus aurem,quod sublim'^ yatio & divisio partium siibtilisfimatua partibus grost 15, „fi^ ter sepa rasio partium non fixarum a partibus fixis.EarteS^ ^gr eleyantur per fumum,i.e, ventum; quia,sicut dixin)V ,s .‘' 1 tl iri * |et eas custodire ne fugiant: imo curri partibus fixis remaneant in pugna ignis , ut velociorem fusione p r ‘ s '* bus magis grossis’, & custodiant a vitrificatione. Non fi .^efi cuna facimus nostra-sieblimationern, quod icimus sep a( a partibus,qu* superius elevantur, ab bis qu* inferius r , {fr |ä! imo volumus, quod simul&semel remaneant: &q u0£l ggfi' quae ascendit, descendat, donec totum inferius remaneat- ^plif yero cum parte non fixa elevetur, & iterato figatur:# tf0 d 1,1
iteraveris,tanto etiam majoris perfectiqnis erit. Et cave ’ II jäii , sf, hiladdas, vel diminuas: quia in Lapide nostro,post P rl .- us 31 ' rificationem, quae per solutionem perficitur, non istveiL • ^ tir quid superfluum, nec diminutum. Propter hoc dixit eimocap.ö? cum easubltmetur Lapit, donec ultiff ,a { tione tupurttatem deleniat. Dixit enim CUM ea:qU^,.z!i>ll' quo adjuncto, sine aliqua re extranea debemus facere n° limatione. Propter hoc decepti siint isti,qui faciunt suW'^sib 11 ^ vulgares cum faecibus. Nostra autem sublimatio est ^ ne quia arg. yiy.nostrum est aquy clarissima:# arsenicum n°^ j„ M argentum purum: & sulphur nostrum est aurum putum- ^ V' tribus consistit tota perfectio, Item,Lapis noster est u° uS ' ra nt a ?!
quo adjumento .medicina vera,cui non addimus rem ¥
aliquam,nec minuimus: nisi quod fupcrfliuim est rem 0 boc est verum,qiiod lapis Philosophorum nihil habet mP neq; diminutum: quia arg. vivum Philosophicum,qst° Jfsti fl ' perpetua,qu* perpetuat omnia qu* tangit, & ducit a° £ ß fi i ^ nem:# aurum nostrum, quod est pater: & argentu,q u ° ter.Unde dixit Hermes: Pat er ejitt est Sol ($ matere;
»a, per Solem intelligimus aurum:# per Lunam^rg^ 1 igitur tibi sufficienter demonstravi, quod aMequaM 0 -
Sublimatio tzk ftnefmk.

Str en „ 5 B F. C U L U M AiCHYMU. fip-
Vel ■ ar >l siiblimationem, quod in lapide nostro nihil addas,
^° c uin lnuas i ‘ m ° cum tota fui substantia in vase ponas, & sicut MI in y 1 /! 8 ' n P nma Pifpositione, rege Lapis noster cum positus 5tq u , Cn °si r o,&sentit calorem Sohs, stati m solvitur in aqua:
5]Ue iris ° a ^ cen ditin capite vasis in altum, 8c postea descendit uf- ^(“"^“Yasis, Sf. ascendit per ventum , id est, per fumum. ^c?.y«^ 8 ^"Holoph> istam ascensione,quod ascendebat perfumüi l.Sublimetio. ^esc en primam sublimationem: & postea videntes materiam > W e ^m fundum vatis: &quodhsc materia, vertebat se in st de( c ’ e ^p Cavcrunt solutione. Item,videntes talem ascensionem z. Sclutio. diftiija,- 10n ? vertere in aquam.dixerunt,quod hacc erat perfecta
Modiis °' C 1 US est tertius modus: & descensio, quae est quartus z. 7)ifii/Uiit. t •
r am . bem, videntes materiam inspistare, & convertere ad 4. Defienße. di mit ‘ *sta inspistatio in principio stabat super aquaqi : Lc sic . 0 , paulatiminspissando, viderunt terram submergere ^-Nj» stareinsundo vasis subter aqua, quae erat terra cro- tl, tq U ' bra ? c faculenta, dixerunt hanc operationem, quapyoca-
" ltUs m °dus, corruptionem. Item, videntes istam terram j, Corruptio. V'n 0 n llt3 hi stare subtus aqqarn, per longam decoctionem in So • tü tlt jn l0: ^«lutare colorem, & amittere fetorem malum, dixe- ViJ 'Pperationem, quae est sextus modus, ablutionem. Ite, 6. ^Ablutio. bUer e ' S terram stantem subtus aquam crescere, & aquam dimi- <)ij $ 'E sr decoctionem temperatam, dixerunt hanc operatione, letis, v ni °dus, Cerationem. Item»videntes, quod töta ma- rflT|ff fr i liatn !^ le bat ad terram,&quod reducebat se ad solidam substan- ^ i)ier Un n ° n suebat, neque ascendebat, imo stabat stricta,
^Otio , " a ncoperationem, quae vocatur 8, modus, perfectam fte,;.? at ioncm. Unde scias, fili doctrinae, quod nostrum magi- 8. CongtUiio.
st;
atj,
n 'stil aliud est, quam facere rectam solutionem, & perFe-
‘fuß 'av-monem. ÜndeGeber , föfötte Lapidem nostrum, 'i' i *r ** c *ngelate , fine altqua dimmuttone , (st nthtlplus habebit io totum magtfiertum. Item , videntes a 5coQj 111 n °stram congelatam & inspissatam , propter majorem v stt>ne° nern ^olis, devenire ad albedinem, dixerunt istam ope* e 5>n>u^' C I UaE est etiam octavus modus, perfectam calcinationc.
■ c itiiu S ^ r §b quod.istae operationes, in una sola operatione per- stli, S ■ l,r; quam operationem vocavimus sublimationem:'& ut fa- k gj /estigatur, dicimus, quod tota scientia philosophica ex So- Cc «na - a * 80 Mercurio consistit. Unde scias, quod dixit Avi- ‘‘afi ‘n mag,ß eno nostro non intrat , ntfifblasubstan-
V ‘vunfW, quodsit exortum ab eo .- Quoniam argentum ln Pmnibus suis operibus manifeste est perfectissimum; m; p adustionis est salvativum,& fusionis effecti vum, cum fi- stst «lim tinctura rubedinis uberrimae refectionis : fulgidi L1 5 splen-

J5© Speculum Alchymie .ß, ■
splendoris: & non recedit ä mixto donec est. Est enim k, & metallis placabile: ac medium conjungendi tincturas ■ \ f > aiarn miscetur cum ipsis per minima: & in profundo natu ^ adhxreteis, quiaeftdenaturaipsorum. Veruntamencum ^
& Matre miscetur facilius, quam asiis fratribus,vel parenti» ^
quod ipsi eontiguat, & suam puram participat naturam: attil , non submergitur aliquid in ipso, nisi ejus Pater. ■
OCT^ir^ DISPOSITIO SPECVtl-
1)0®
X hoc utique maximum, Fili chariflime, elicias secretunM f( , arg. vivum in se recipit, qood suae natura: suit: alienum v _f ^ 0 c
spuit: eo qjuod sua natura magis gaudet, quam extranea. * j^iti
enim manifeste cognoscitur ex quibus materia eliciatur: 1 ! 11 ^ corpora magis relucent, & majoris perfectionis este dicin 1ll ^ of js, fnde sulphur majoris quantitatis arg. vivi contentiva, & quae minus ’T’ 1 pitlV extrahatur. Sedquia diximus ante, quod sulphur est materia Philosofb^z,c
, volumus demonstrare ex qua re extrahatur,ut scias,quod' ^jj,
diximus. Nam secundum Philosophum arg. vivum,si fu eI ß ^ coagulabit illud vis sulphuris albi perfecti in argentum ; ^ Resuerit sulphur darum, purum,rubeum,fixum &: perfectus 11 ’ y>' fit in eo vis igneitatis simplicis, non urentis, coagulabit vum in veristimum Solem: & sic sulphur album,& rubeti 11 ’ tur tantum ex una metallorum materia ad plenum depUt^^F do tamen diverso decocta & digesta. Idcirco dicit PlatO,? 1 ^/ •mttt argento tneffsulphur album, ßcut tn omni fis
sulphur rubeum-. & tamen non omne sulphur album e ,- c jf A' beum. Item t talesulphur nö reperttutsuper terram , Ut . ^t' vicenna: ntß quod en eßü corportbm conßßet. EtidcO 1 ‘ V (I pora subtiliter praeparamus , fct de illa materia sulphur c |fi' f ubeum habeamus super terram.de qua aurum vel arge» 1 ciebatur subtus terram. Ipsa namque corpora lucentia,i” sunt tingentes radii, tingunt extera corpora albedinc & rU jjiS' tera, secundum quod fuerint praeparata. Nam per nom . -({rS' gjsteriumcorpus perfectum perficit imperfectum,sine a j^su 11 ? tione alicujus rei extranex. Omne autem sulphur bitur» arg.vivi extraneum est, eo quod sui ipsius est corruptu^ 1 * est ipd vero illud noti est sibi extrancü , in quo ipsum habet C S? ^rab^f nostrum magistcrmm:sci!icet, in aurum & argentum. ergo utimini natura: quonianon emendatur,riisi in fui ° a alienum introducere nolite, nec pulverem,nec aliam re0 V e0 sti' 1 versx naturx non emendant lapidem nostrummee intrat 1 a C o<' quod sit ortum ab eo. Ex rebus ergo Corporalibus necen^ |n yS' poium medicina colligere:quoniam oportet, quod ip 111 ( 0 V>
tuta conveniat. Jdeo quia non est corpus digfliUS,aüt pui ä ii<

3t,,e iüsu , SpEcnErUi« ÄUHTHijg.
*' n E e ns- I? . ^ n e quibus nullum argentum vivum generatur adpra a ^ U1 a ^ sc l L,e argento vivo tingere nititur,- csecus proce- at S e ntu m lcam > sicut asinus ad caenam. Nam aurum aureum, & V j Vl ^ r § entelI| n.tribuuntGolorem:&etiam qui novit argen- *' tUr sulnl cnm Sole & Luna tingere, venit adareanum^quod di- jr* i(si s cum rubeum efficitur,erit sulphur ad auris
^^sulpU,? 0 ® u °t> u s corporibus piaeparatis, medicina nostra eutw c^ilosopu lf ’ ^ ar semco, elicitur: & quod nccesse est, quod lapis ”*t de etn,°| UUI1 ^' C1 postit de natura auorum corporum,antequ» tn ag j pV** r completum: quoniam est necessarium,quod Ely- t( i qriod' p e P uratut n. & digestum, quam aurum & argentum:
' a ' n auri ^ Utn ^ a ^cat omnino convertere ä perfectione diminu- ®Ma > T e l argentum, quod ipsa minime perficere possunt: c ° q U0( j P cr rectione sua alteri datent ,tpsa imperfecta existerent: n *arn nulp 11 Possunt tingere, nisi in quantum se extendunt: quo- te * r ubist 3 tCS ^ ea ^ at - uls secundum suam albedinem : nec ulla »Ofbo ^nisi fecundum suam rubedinem, Et ideo in Lapide ^“isni' lmUS Opera nostra , ut melioretur ejus tinctura, multo m r« i n fui natura. Dicimus ergo, quod opus Pbilofo- «Utpviv ni l rf aliud t ft, nisi distolvere Lapider» nostrum in argen- ^^hilof™ ll °ftrurn*.ut in suam prima materiam redigatur. Un- fticos ,.°Phus in quarto metheororum hujus artis deridetSophi-
/ J Cer * s '■ Sciant artifices Alcbtmia, ßectes transmutari Mn
Pwea subdit: nfitnsuam primam materiam re- r mMari> se£ Jpsunj g r ' c i u * qufdem materia prima est argentum vivum: cum i„a v ,4ua e "> a tr> ^Eotentum omnium ductihilium: tunc enim in aliani (perieram. p >ndi v ^ Uam P 1 '“ 5 erat bene perimi tantunnon quidem species,
, ilibus j " a *P cc icrum: quoniam ipsa individua actionibus seneto ciim 's- 11 sub ' ecta ' eoquodin se sint convertibilia. Species st*: gj Int universales, actionibus sensibilibus non sunfsubje-
e ftarg em eoi oPeso n tincorrupfibiles. Species vero arg. viviqu* n< rf e c 0n r a r ,non P ermutatur >n speciem auri, quae est aureitas: , f- e . 0: quia species veri permutari noti postunf.sed indi-*
stst. Qn, ClCri,ni bene, cum in suam materiam primam reducunt
|! r ' a nttes C , l,rn stirma istius indi vidui sit corrupta,& inprimama- I xii a cor ° uta > bene & etiam necessario introducitur alia forma.
1° tiodn o unius est generatio alterius Item,materia ita nui*
potest destrui,quin sub aliqua remaneat forma. Unde t ‘° nc m IT ^ orma > immediateintroducitur alia,ad hanc opera- * '^dpri * a ' iarn disposita. Et ideo dicit Philosophus:/W/ger “iere t >n fictione,&subltmatione duorumLumtnariu
st'm vi Vüt ^? nia m primus gradus operationis est, ut fiat argem P^tti ^ ’ & ' n hoc opere declarat, quid sit Lapis: cum princi» petis sit dissolutio ipsius: & solutio corporis est cü congelatione

X^apit non h<t’ bet ryotum per /e, ut fit Elyxir.
Lapi* quomi» da convertatur in argen» tum vivum.
jji Speculum Alchymie • aC iO ('
gelatione Spiritus : & congelatio Spiritus est cum soluti<5 poris:& tunc corpus cum ipiritu , Sc Spiritus cum cor P° r , urT) qU c tur: Sc nunquam separantur in aeternum, quoniam agit uti p,
eorum in socium suum sibi similem. Non ergo hic oberr ■ ^
niam quae seminaverit homo, haec metet. Nam si quis et ‘ semper est perfici appetens: quoniam in se iemper contih q,-
suum. Idcirco dicit hv\ccnna,ß aurum&argentu fn ^ derem: pro certo dtcerem, quod Alchtmta non c(s et ^ rjitit 1 *-' eum aurum & argentum ‘sndeo, certtßtme scto,cj u0 "‘i tft.fytra. Igitur, quamvis hic Lqpis, jam iy.se tincturam liter continet, quoniam in corpore terrae perfecte creatus. Dornen per se motum non habet, ut sit Elyxir completum 1 veatur arte & operatione. Et ideo artes diversae a diveri*? t uß sophis sunt inventa:, ut compleas per artificium, quod eu * Jt e'
relictum. Igitur non sis fatuus ad intelligendum nostra 111 .^ji -t
riam: quianoy invenitur in re > quod in ea non est: $<■ al, st s potest, quod non habet. Tibiigitur dico,ut nosbl-' s P.jpU' ion postis, quod äliternunquam fiet, donec Sol Lt si
Si f(1
iifl
non re non
no corpore juncta, super corpora diminuta projiciantur. ef ie
jungatur cum plumbo, plumbum erit: si cum ferro,rerr s cS, Sc si cum aliis corporibus , erit consimile eis O Fili, t’ 1 “ huc inclina: quod ficum istis duobus radiis jungatur, ^ perfectum. Non est ergo operandum, nisi de ista nobili 01 ria: quia res non fiunt, nisi secundum eorum naturam:& st 0 riS. rit a natura, quod in ipsa non est, fatuitas est & perditio tel _ 3 ti tllt Tibi autem dico, quod non comedas de filio cujus matt'.s f .tlt menstruum, quia leprosus eiit:&tu, gc tuum opusfrust 1 ' 30 . r fji°
b> 5
pinguiori carne comede, Sc habebis, quod desideras.
stbab'
unguentum de sulphure, & arsenico, & Mercurio, Lt quod desideras. Quoniam cujus caput est rubeum,pedes < ^
culi vero nigri, est masisterium. Medicina nostra est co* 1 » | W |ti> lblü ex natura : & hoc est verum : Sc tibi subjungam '.q-b' Certum quippe est omnem rem este de eo in quodreso' v . 1 , .fuitf
gelu, mediante calore, convertitur in aquam , ergo .p 1111 0 (lr?> qua. Sic etiam Lapis noster resolvitur in argentum vivutl 1 v jvU' per magisterium philosophicum: ergo, prius fuit argent» „cf Modus qutem convertendi ipsum in argentum vivum, e c qW fio naturarum ad sitam primam radicem. Naturam a» 1 ^
^ Sunt autem c ot'
Naturam auj^pta
vertere, est Elementa circulariter rotare. .
de aptitudine sua ad invicem conversa: ideo generant» 1 ^^ia, rumpuntur; ac ad invicem alterantur. Converte ergo E ^ n3 ti>' & quod quaeris invenies: quia nostra operatio non est> 11 p )C i rarum mutatio: Sc eorum calidi cum frigido,& humidi £ - ctI ,ji admirabilis coqnexio. Verutintamen non convertitur jjpjji»
ib

Vfl'd SfEillLUM ÄtCHYMiiS..' •/$}
iii Ca ]. , utn » nisi prius fueritfrigidum: neque frigidum convertitur tr eiri ldL ' rn > nisi prius fuerit humidum:cum non sit transitus de ex- 'tctu rir cxtrcmulTI > n 'si per medium. Terranon vertitur inaequas 1 !P r ‘ mo vertatur in aquam: neque ignis cpnvertitur in a* tn en ,ni(l prius vertatur iri aerem. Aqua quippe 6c aer sunt Ele- eio 0 ./i ne ^' a : Ignis vero & terra sunt Elementa eJctfema. Aer siatu r • ,Uxta >gnem, sicut aqua juxta terram : ideo aqua coritra- caljj 2 ni , 8c terra aeri. Quia aqua est frigida & humida: & ignis dii s succus: terra vero frigida & sicca: aer calidus &humi- tr Un 5 c> 1 er g° Sc aqua conveniunt cum humiditate: & ideou- Sc t tl ‘ c Eorum imrhcdiate in alterum convertitur. Et sic ignis cö nv acö n v eniunt in siccitate : & ideo ad invicem immediate ,Ct 8c | tUntUr ’ ac tardius ab invicem separantur; Econtra autem ae rctI1 ignis & aquä , ad invicem non vertunturnisi ignis in c önv- ■ rra in aquam, primo convertatur, Si ergo siccum »---
^ • 1 1 A - - - - - - - ^ - - - - J - -
di convertere inter fit E*
c*lj du ltUr in frigidum :& frigidum in humidümi&Hurnidüm iri"'
.di £j c tunc habebis magisterium; Modi regiminis convertcn- ■
Ilta a< ^ invicem sunt quatuor principales; puta solvere - f^idii ^'0 simplum: abluere obscurum in lucidum: reducere hii- tu r ^ ln siccum: figere volativum super corpus suum. Jam igi- S «d Monstravi tibi, Fili, totam operationem: totam doctrinam. t)U 0( ji Ula ipsam magis claram volumus ostendere tibi: dicimus, i >lt tota . Perfectio est in solutione. Sic dixit Morienes, qui ita
Sy* ' ti ° c »utem niagißerium nihtl ahud efl, niß extralit»
•psn ** *w*, b hujus atjud super terrdrH dimtßto: donec tatuj. ra f u trefiai. FTic terra CUM aqua putrescit, Si mundifi* c urn mundificata fuerit, auxilio Dei totum magistc- no np o ; tCOm P letu, n. Nam si putredo non fuerit, fundi aut solvi opo^ : & si solutum non fuerit, ad nihilum revertetur. Un- sistit j n p te solutionis modum acquirere, quod hoc totum con- sion Cn) . “nmatione. Quapropter intelligas bene hanc sublima- a lb 0> f a ^. (pititus qui alcendit, custodi ne fugiat: & quod facis in ®t in mö \ as ‘ n rubeo. Quoniam haec medicina est in essentia una:
^ i »C /X- ,1a am ^ rX /Xi n m eitnnif AtlS
°tis.
a gendi similiter. Est tamen additamentum citrinitatis
sijr, a mundiffimasubstantia sulphuris nostri fixi perfici-
*o n ;i ' , arentia autem est inter Lunarem medicinam, & Solare: Differentia ln di Sc , ' 0C quidem illud in se continet: illa vero non : quoniam ‘»(‘rLuna- * sciant "JVO'siffimo sulphure albo , sicut hic rubeo indiget. Suf- la dig Cs tlb| duo corpora, eo quod aflimilantur quassito: fe4 ^stria U ° d in solutione Scsubtiliatione labores,ut solvas totam e^odn^l ^ostea congela, 8ccalcina, &itefum solve: & sic reiht giavp d °‘J5 c compleas fusionem perfectam. Idcirco cum istud ‘°lutn, ppcrficere, expedit omnino corpora dissolvere per aquam nc «Icinatione: quoniam istud est securius, quamquam
sit

rhiltsc- f horum est eutrum issem.
s;4 Speculum Aichtmi a
•sit tardius in operatione. Elio ergo longanimis suaviter >• festinanter extrahens tincturam: ne.quseras velociter p fl; quia comburit omnia , & perducit ad regionem remotam- ^ ignei» si multum feceris in principio mixtionis ejus, ^ c ' 3S ’J c \ol
«venietcorruptio intincturis: quoniam oomhurunturwc ^ per nimias caliditates. Ergo lenitereoque , donec albi" 11 omnia membra lirina: disponat. patienter ergo sostine^P tritionem &atIationem,qua: idem sunt, & igne dividantur f g ligatae ä viscositate aquae, qua: est in corporibus. Corpo^^r; soluta ad naturam spiritus sunt redacta : & nunquam > e P 3< ‘}it l sicut nec aqua-mixta aquae. Ideo,ehaiislime Eili.indiges, 1 ^ K solutione Lapidis labores : & suas partes puriores ab i"'P u „|jiiJ gravioribus separes : & opus cum levioribus, abject' s P® 3 i>> gravioribus, perficias, linde soluta primo corporum >° rs ii' Mercurium nostrum, immediate introducitur nova form 3 * jgfji pta ipsorum forma, quae quidem fovma.est primo in coso rC s,t> in odore foetida,& in tactu subtilis: & discontinuata. ]St" nc3 .iai* 1
■transeamus. Eueruntaliqui Philosophi, qui posuerunt
sci<
in septem Planetis: & Primus Planeta noster vocatur Ven" ' „s, eundus, Saturnus: Tertius,Mercurius: Quartus, Mars: Oll ü gi Jupiter: Sextus, Luna: Septimus Sol. Unde scias sidehtct, H a( , «x ipsis corporibus metallicis cum spiritibus:scilicet,Sulpb^ppSi fenico , & arg. vivo haec mcdicinaclicitur. Accipe crgO/ c quod tibi superius demonstravi,(cilicct,ses: & verte ipsu i0 J(rfP ■bum, postea in aes, ut prius eratquia oportet nos ipsum 3 - e |ji» primamteducere naturam: quia species non mutatur i" *r [Uri i^ nisi individuum speciei. Ad primam ergo naturam red"^ 1 «st, ad primum colorem: & ab illo extrahatis argentum quod remanserit in fundo vasis, vertatis in ferrum , .&tam® jjjef ■coquatur, donec totum vertatur in stannum: & adhuc decoctio,donec vertaturin verum argemum;& tunc hab«^ 15 ^: dem ad album. Adhuc autem coquatur, donec vertaM". 111 i £ s> Si sic habebit complementum, & propter hoc dixitAri" 0 ^
Jf.s noftrum est aurum noftrum. 'Et.dixit similiter Virp magisterii: Et taetre e&fimtltter argentum potenti*" 1 non Sstftbiltter : & m eisdem,sunt ferrum, plumbat»’]
& extern metalla. Dtfttpulus. Miror, Praeceptor ^ oD t’ g p» / tantum laudasti aes: nescio an in eo sit tantum secretum- S cabam, quod cifet corpus leprosum , propter illam vir*“ quam habet in se. Unde non desino mirari, quod dixift" ^ otf, hoc corpore argentum vivum debemus extrahere.
SFili, scias, quod aes Philosophorum est aurum ipf° rurI1 ' ,</*' de Aristoteles ait , in libro suo : Aurum noftrum > t0 it tum %ulg.i: quia illa viriditas, quae est in .eo corpore- r fc'

Speculum Alchymi-*.. jjp
cit 0 '"', e IUs. Quia illa viriditas, per nostrum magisterium Viriditas in \ si v CltltUr w aurum verissimum. Et de hoc experti fumus: arte j«‘ •& ftiijYj P r obare , tibi regulam dabimus. Accipe ergo aes u- U°(ju ene > & perfecte rubificatum : & imbibe ipsum cuma- ^fländo 1 ^’ ^ e P tfrn Vicibus, quantum bibere poterit, fcrapec stet en ; * reducendo : postea fac ipsum descendere : dcscen- 3Urum P^rum: ejus viride Lee rubeum : sicut crana < ]Uq c j scias , quod tanta rubedo descendit cum ipso ,
*t t 0tu n f® t argentum in aliqua quantitate , verissimo colore, rtlagjj^ hoc probavimus de 'his , quae operantur operationes ^ r °°de V - Uo< ^viride de auro, & ejus sulphure, & hoc in li- trtttti, gfP tua ginta invenies. Vide quid dicat Lumen Lum-i- for at . e nota : Nullum tume» genus Lapidum poteris pra- “‘•scif * “bscjut duenec ‘btrtdi & hqutde : quod ‘bideltcet Qas re * y ,n m, xeris nostris. O benedicta viriditas, quae cun- Vmdttatis V ' r idita t ^ etleras - neque ullae arbores aut fructus apparent sine com,n dau*.
p lltr J.' .Quare Philosophi eam germini, & aquae suas, causatu c racti 0 nis & purificationis comparaverunt : & verita- <line crUllc - quia cum suaaqua purificatur; Sc asuanigre-
a bur; (V album reddit ipsum , postea rubeum. Dtfci- Lapidis du SUij ' ' r ®ceptor chare , expone mihi quaeso faunc Lapidem -.firiptio.
*‘tu S .k«ieintelligo. Magister. Lapis est, & non Lapis, spi- '«tür-’ 8c corpus: quem si dissolvis: 6c si coagules, coagu- thry,^' 1 volare facis, volat. Est autem volatilis albus, ut 1»* jjtitto : postea essicitur cittinus, falsus, pilis carens: quem ” r avj j sua tangere potest. Ecce ipsum jam suademon- c Upi ?8 . cr 'Ptionc. Non tamen nominavi, quo omnis eget lo- *^’ ac Pro ^ ai ’P cr > & omnes habcre postunt: Si inmambus suis Sl '°d si a eo ca usant ur . Modo volo ipsum nominare: 6cdico t h^rrin ' Xer * S > eum aquam este, verum dicis: & si dicis, eum }■ °nibu s . nc ® : * mentiris. Ne igitur decipiaris pluribus descri- to 1 ’ ' n fcrr’ ^ operationibus. Unum enim quid est, cui nihil a- L t l0( ^. Ur - Hoc autem teneas, & alia dimitte: neceste enim f p? r i noft ° a ^ a pidis multiplicare: quia si non multiplicarentur,
' atr> scientiam deriderent. Certissime ipsum descripsi poleas c S ‘Sbur locum investiga: & alienum ei non inferas: &
; v ttt s °5^ u mpens, Sc emendans: & mortificans, & vivificans:
111 %o COa gulans: album & rubeum: faciens in uno este, St ° c °. Et quia nostra administratio non potest fieri, nifi
k r iatn,°' ^ postea vivificando : oportet omnino ut corpus »r „ /7-1,1.1-....,..—
."ti. ^ ,6c Postea vivificetur, Et fic complebitur totum arca- *? u1hs - Amantissime Praeceptor, quis est ille, qui Putf J? c ' te • Lc postea vivificare ? Magster. Fili ,hoc totum
PUttef,
icti,
oncm perficitur: sputa corrupta uniusefl generati»

jj» erntete ec- fidenda vivi- Jttstur.
Muti» que- mia sint.
Omnti res te- quam appetunt.
Celeres prine i, sales sunt tres
MeknthelUi
ffg SpCÜLÜM AtCHYMÜ*
ratio alterius : & tibi subjungam Exemplum. Materia *J U j e ftfii' do potest destrui, quin lub aliqua reinaheat forma. Unde ■gatt 111 cta una forma,immediate introducitur alia ad hanc opera vel ad aliam disposita. Et hoc totum per solutionem P el st
Igitur oportet primo diflblvcre, secundo putrefacere : tet yst luere, 6c ecce totum magisterium. Dtfcrpuhte. Praectp t0 ’ video, quod est veritas, quod tu dicis: & rogo te > si P ista ablutione aliquantulum mihi dicas: & similiter q u0t jii)<•! lotes principales. Magister. Fili, ablutio est principium^ (£ f(3
& finis Hu jus nostri operis; Aqua nostra abluit sordes .st nostra: Se Sol noster est adjutor: St operatio fit paulatim> cl . fsti enim mundabis omnes obscuritates. Aqua nostra abluitis/ & abluit suum corpus: Se si corpus anima caruerit, te0 ßQ(st & obscurum repetitur: & si animam ei reddideris, f' orrI l c ’ e P' parebit. Corpus nostrum est terra nostra: & anima aoW.’^if' qua nostra:& hoc totum nihil aliud est, nisi extractio aq u3 ^ a
ra: & ipsam reducere super terram: St hic terra cum aq 1 trescit primo: postea mühdificatur & nutritur. Nam.° I jj II if , |' aquam appetunt: quoniam ipsa tam igni quam rebus ali' s qut* 1 '. tum prtestat: St dignum administratione complectitur Aqua in vite est vinum: St iri oliva, oleum: iti arb'Örerf I diversis generibus fructus transformatur: quae quidem 0 aquae beneficio sumunt exordium. Colojes, ex qu>h°^z, »P alii haHent principium, sunt tres: primus est, niger: bus:tcrtius rubeus. Gitrinus color St glaucus, ex albo ■ ^».V nascuntur: quod citrinitas Se glaucitas, nihil sunt, nifis" bi proportio determinata- Coelestis ab albo St nigro,' Pf: , r,
rie debita generatur: viridis, violaceus, & camelinus, bo, St rubeo simul conjunctis, proportione debita,sec ul, | gis Seminiis procreantur, & sic de aliis. Et Omnes isti c °/i 1) iin tl ' 1 ' non sunt perfecti, per aquam perficiuntur, St per ipsbm ^ri*;
Igitur, chariffime Fili, cum in op est . ■ • -it« 5 ’V
Scmundificantur. fac ut primü habeas colorem nigrum: quia tunc eris cC
putrefacis, Se via recta procedis. Siauterh laboraveris factione, videbis oleum rubicundum, quasifrustutB> u P lJ1 c' 11 ; late: Se hoc est signum, quod in vanum labores Sia ^gra 1 *! ’ putrefactione solveris materiam tuam, videbis ipfa 111 . jolo s|S ’ postea viridem: deinde croceam Se rubicundam, ^ va opO r £ Hoc autem totum perficitur per decoctionem veraM- igitut nos venenum aptare, prout oportet: deinde m . ( ftt r ' t ( J coquere: ne taedeat vos decoctionis, imbibite, decoqu^^yct
quousq; unum fiant. Sunt enim duo,unus qui ascendit, ^elaj|
non. Hoc autem fotum factui» est per mclancholiaifl; cholia est res non stabilis, Sc est fumus, qui cito alcen c ct)'

**u
Vit;
; n Specuium AlCHYMli ...
i 0 tl 0 t iloco, in quo est. scilicet, in capite: & si evaporat,sa- narjj '® c ”";tistem, tenebrosum „& obscurum, per totam suam tn»' pi melancholia, id est, ille fttrhus remanserit, Sc re-
rt.V . * «iQ filtarv»--> . . .
. *< 3 *
m
r, tu r ad s t " , “ lu “ a » iu cu, me ramus remanierit,ocrc-
^ t*acifir«-^- ai ^opnum locum: reddit hominein humilem at*
S»o
c st t 1C l!' m: <1U ' a 's^ crncc cognoscit se. Propter hoc mons iri ;gt\in, a ']j,f ln ^ ci *lum,clariiät, dicens. Ego sum,qui sum: & sum '' tJt ern dj ^ Abirrn nigri: melis proprius color.. Fer Deum, ve*. ^op tr f° > ^ non mentior.. Onatuia benedicta: & benedicta quia de imperfecto facis perfectuin,cum vera pu- J*8 te s ' C, . C 1 U:E est nigra & obseura.. PosteM facis germinare nb- j 1 le pre c j' 1 sY^ 11 ' 1 Ariditate, & facis diversos colores apparere, Si t* s § e rrni° viriditate nullum vegetabile, heqtie fructus ul- a Us 'ntel^A ° Lotest apparere. Quare, moneo te, fili, ut totus l i*di,cony US ,^ t rebut' viridibus coquendis: si vis Habere fru- T>>» 4ins, reiterant »sedeat quamvis opus sit longinquus
J 0r at: s c |I? d'doluitj&copulat: feipfum dealbas, & ruborede- PoiisaJ- / ctöceüm facit,& ftigrum. Praeterea feipfum de*
«»Hir. a Ibipio Concipit: quiaibi est masculus & («femina. Si- c ft.atr ; s, 1 p"f r 'S us >> ( l est,aqua: & calbt,id est, ignis: & fiumor,id ^ r °Pter lcc ' tas >>d est terra, Et similiter ibi funr diversi colOres;
«Wä^w^'lölbphi diversenomifea imposuerunt: quia aqua •■***• i|A»stefö iubeus & lucidus :.aer quoque albus s 0< *otn itefran 'g r 3 fieculeiita ScOb'fcüta. . Scias tamen, Fili: ‘‘ftit: c af ^" Um %es & existimatio Philosophorum in duobus een- *»ti 0 ; i ta men radix triplex perfequifsir: 3qU* videlicet exal- < S t t(l Us . * jq' J ida procedens si cessaverit: olei' deinceps parebit ’kalbs - ^ Kc s llDt duo signa. Propter höc dicit Philosophus: 1St ' 0, Uinik! t —faciet me rubeUrri. Philosophi autefii mul-
ä •''«nin’H "teiacietme tuoeum. Pbilosophi --
.^Utitaj' homiitaverunt Lapidem bostrum„& multa osten*
illis “ Urtl & rubeum faciendum. Unde tibi dico, quod no ^'fcilic^o^a>nibus: nec illas res diversas,rrisi uno nomine,Sc Una
Unde tibi dico, quod no
, -'er.a -— as, nfsiutiöfiörhiöe, 'Setini
c ' ^ a * qu* admitusttatur.Bc una actione,(cilicenCoque*
jP‘Ss t e ^ °neo te, Fili: ut non accedas ad operandum, nisi in- PUtrjp a4 j e • & aquas coquere , quae putrefaciendo insplssantur: ««Us dLIO / dl tumiditatem & siccitarcin ipsius notare. Ccqus P f-Spiji^ Unt Lapides de genere Lapidum. Extractum ehifn est 1 alas & ’ ^ 'd quolibet anni generantur tempore, 8 : Uhus dederas‘ tef non, Unde Fili; si verum (nagisterium habere n^didatUf r 0rfet te comburere illas älas, Item,scito; quod nön 11 esset • lnc Cof hbof) ; io‘nre. Combustio autem humor esoquia poquztut r Un: q uann dealbaretur. Quare Opbrfet, ut fjumiditafe j| st, ata ) z, q u °usq; arescat & desiccetur: deinde aqua teratür sitb- ° Cr eitcret erUm co q u atur v quouSque iterum siccetar:& per viies ut.quousque, Deo favente, candidetur. Et est notan- * ,fr * Um dum,

5;8 Speculum Alchymie ^
dum, quod omnibus rationibus a te perceptis , si dealba
ignores ,'speratam amittis fetitiam: nam ex trituratione ff , attenuatur: fecem ejicit/Sc turpitudinem amittit: deinde- a 0 r
lorem recipit, & ordine spirituali figitur. Difcipulta- P' S suaviflime, obsecro te,ut mihi exponas hanc'siccitatem stionem: qute mihi bis superius reiterasti: Lc utrum sit nno Stupam ß duo? Magtfier. Jfecesse est enim, ut anima: suis corpo rl 1 urctmbiiüit- ventur, & hoc combustione fit, post mortificationem, nlm&mor- f u ^- Magister, narra mihi, quae differentia est inter coM ^ tifieauontm. oem & mortificationem: & utrum sint unum, an duo:& cl11 or td bustio procedit. Magister. Fili, jam tibi narravi, qubd 0 r^j- totum Elyxir comburi & mortificari: eo, quod Azoch,
Coa, vel, aqua divina, non rubet, nisi mortificatione & a ' ^i’ dealbatio autem non fit nisi combustione. Ecce jam, tibi ostendi, non mortificationem 3c dealbationem > & b' discriminando ase invicemdemonstravi. Unde scias > numquodque eorum primo dealbatur, postea rubet: Sc jpfii tum ex beneficio aqute procedit. Aquaillares est, qu*
8c rubere Facit. Aqua est, quse diflolvit & congelat: aqb a ,
putrefacit, Lc postea facit germinare divertas res & novas- ,
Fili, mones te, ut tota intentio sit, in decoctione aquas : 61 ;M st ' ttEdeat, & non cures de aliis rebus, nisi de aqua. C oC l u paulatim, donec mutetur de colore ad colotem perfectus. & ■
Ve, ne in principio comburas ejus flores, nec ejus viridis s> c , holi cito perficere opus tuum. Item, vide ut janua tu 3 (( $c0' ‘
clausa, ne ille qui est intus, possit evolare :& ita, Deo j^rt» te, venies ad effectum. Item , nota Fili, quod solvere, c3 sublimare,tingere, abluere, infrigidare, rigare, extrabe re ’ ^ c c3' lare,htimectare, imbibere, abluere, coquere,fixare,
re, distillare, unum sunt: scilicet, animam a
vel spiritum e ^ qui>'
a corpore denotant, & appositionem veris significant,id* ignis sit suavis. Hic enim ignis (equeftrat Elementa componit. Quapropter tota avs consistit in convertendo jy ta,id est, faciendo hiimidüm siccum, & fugiens fixum g d 1 * 0
co tibi, quod elementa in partes qtiatuor-dividuntur: ^ p„„tc^ terram habent, & aspectum apud viVuna largientia > si 11 ® ra Lc aqua. Alia autem nec videntur, nec tanguntur,f> e n jji > a largiuntur, nec locus eorum videtur, nec opus, ncc prioribus elementis, terra scilicet & aqua. Quare mum . gk' tur circa elementa: quia non est necessarium, utdivid 3 fjti ,ra menta : quia omne Ens est compositum: Lc omne co dividi non possibile. Ideo non est nobis neceifarium ta 5, fl . ei ifl 1< ’ divisionensi Et similiter in ccratione.non est neceste diV • u|1 gef f eonjnngefe, & sequi naturam Idcirco oportet nos

Speculum Alchymi
& o
5;?
Elc m e
si 1 ! 1 n °nDr!ss^ CC ^ terram & aquam, Ita, iit unum fiant: Sc ut di j*‘gni s mt ' & ' n 'Ais.duobusalia duo cohfistünt, sicut cstaef
(l^'ccuu l 'm autem quatuot Elementa non conjunguntur, ita vP n t; linijr/c Wrn| do> & frigidum ciim calido , sine aliqua divi- /'l°foplsi a Jnt ; n 'i hujus artificii hominibus perficitur. Et ideo t tc ' 1 dpifl' a antlc l u ' docuerunt coquere aquam permanentem, do.
» tlllT ' 'n „I tUr Cum ^ uo cor pore , & fieret utrum. Hoc autem fistln- re noft r *° Sre consistit: & scias, quod nulla fit tinctura, sine ^ ur ?ß m ffi*
^ n CC( .jr . , scias Fili, quod tingens cüi ea sunt mixta, ea
y 'Stu rsl ’ la unt > oportet Vos diruere ipsum. Nam ca qua; ei s^'Stiem 11 ^ 1 - 3 *' ^ tct r> , lcias, quodsi unum sit fugiens: alterum c U ^rficies rf 3 in sts: uuun!c ] lic jbnctum ignem patitur. Unde si Uub(. s ( t' ri |ij ltur ’ ^ lntlma dealbabuntur. Et si enim fuperfi- s ,, * ltl nstri ea - ^aveiint.pioculdubioihtimadealbabuntur.quo- j flc °, quod'e'i 0 ' l,tuni omnia comburit corpora siilphut. Item, Sdufiw, f a le Mon ec g ° ' S fl° s ( 'st Lapis de Lapide. Astare erpoipsum per it r*’ qiio ( Js atrri '' rtll ° r coruscans. Item, (cias, quoduna sola res h' ,lllt| asob ^ Ures operantur: pluribus autem rebus no indiges, c ' n ali/ te: ^ '" a sola res in unoquoque gradu opeiü nostro- c 0r Pora tl „. Iri Vctt >tur naturam. Hoc enim regimine spiritus in- ), O|11 l 1 n(i tl . r, ® CC0l 'pus v ertiairinspiritum. Confavaergo vas,ne '
v ech a ni ^'S' at A fumiget: & habebis intentum. Nunc aure tf' S stniul äa/ 0 an 'mo fige: scilicet, quod eo combusto fiat fan- c *. qn 0llS ' d att ‘ra vasis. Leo autem viridis semper i 11 medio ma- Lee viridk . tiy^^endo Ft CX t0t0 st £ '‘Perfectus. Quapropter nihil aliud tibi t/ ^^latitn'' ac l uartl nostram,& aes nostrum coquere, do* j Ur > 6c j r CQt bhurendo interficiatunquousque ejus color mu*
j ] J ric spem , 3 n Ԥ re dint privetur. Nonne vides, Fili,quod ex san- te 1s U] Kation C, _:A j:i:__
%
tti
h ‘«on fi t > ni si diligenter coquatut in hepate, quousq; ' Mt colorem > Etiam scin-v Fili.nund fi colorrubcuS
j‘ 01 apv,. “' 1Deat colorem 1 Et jam scias, Fili,quod fi color rubeus
, v asr,ik er ' t P 0 st nigredinem, propter hoc non cures, dumrno- ^'VenJ/^^claufum: quia de necessitate oportet, ut ad luam ,. um
Hoc est argentum vivum occidentale, quod
<]u 1? ‘^ea niv% p . . . ... . =»
a eft Evincit illud: & illud quod occidit vivere facit! m 0ct ^
h ■ Mt Pater
jfj. ** Q? ^ ^nabilium omnium, Propterea dixit Moricnes: ri t Ufri ’ >Sc sufficiunt. Jubeo etgo te, accipere *siio-
Malii
.... 'Jmyasbene-ctlusum, & coquere paulatim: dein* di/1'- Et s c j ötas P 1 5vre, num factus sit Lapis niger: tunc optime S f ' dicta nigredo permaneat per quadraginta
c c\ 1ni ‘ a 'o diversos colores variatur, donec veniat ad per- «dinem 6c posteaquam album habueris»
° n Variabitur, donec veniat ad rubeum perfectum.
Mm
& E CA-

x. Diffiofitio
Z.Dijpnftit.
^..Dijpoßtio,
5. DiJßeßtio.
6. DiJp<ßtii.
7. Dißitßtit
¥
/40 Spec'uium Aichimi^.
recapitulatio totiV s
OPERIS. . r
TJErtractatis igitur sermonibus hujus magisterii nostr>-'^ fC pl exigentiam luiordinis ; cum caulis suis sufficientibus^^,;;, nunc, ut breviter teneatur memoria totum nostrum m a ?. sub sermonis brevis completa recapitulatione. effi 0 ''
' quod tota intentio, hujus nostri operis summa, nihil ahu ut sumatur Lapis Philosopbicus; & cum operis instantuj jgjii* tur super ipsum opus sublirnationis, solutionis atque dm 1 p C ni» c
primi gfadus, ut mundetur a corrumpente impuritate figatuf; (it nihil ascendat, & cum fixasuerit, solve qiioclt solubile, & in ignis temperamento conserva , quousqU c r ^ dum sublirnationis, solutionis atque distillationis eleV £t ..
elevari potest: cum elevatum fuerit, in ignis temperam^ serva, quousque totumhgatur, Sein asperitate ig S ' S Et hic secundus prseparanonis appellatur gradus ,& in una praeparationis 6c perfectionis meta consistit. $$
ter gradu Lapis administretur : qui per tofum prihcipib^’j ä ((iv & finem consistit praeparationis complemento. Et est» P xumlapidem, crim modis sublirnationis, per adminiu r„crf
_^_ __ . . f . gfpC' j
ignis volatilem facias: 6c volatilem fixum: donec in te quiescat, & quod nihil videatur ascendere, & hic m° est completus. Quarta veroadministratioestjUtLaPl^fiic^ solvas, per modum distillationis volatilem facias, ita, fixa totum igne appropriato sibi; donec quiescat, cum aliqua separatione. Quinta administratio est, congelatum distolvas: Sc quod jam fixasti cum ignis 3 " tione volatile facias : Lc iterato volatile fixum, quotish' aii^' in pugna ignis: Sc cuin ita fiierit,serva: donec illi major >§° titas admislistiari polfit: & sic viffisti quintum cifcülu 01 ' ( C<^ separatio est, ut Lapidem'nostrum ita solutum, subl>r 0 a ^^p^ gelatum,Calcinatum,inceratum,distillatum,&fixum» servata non fixa , per ingenium subtile conjugatum-" solutionis,sciblimationis,distillationis volatilem faci aS » c ^ c^ £ mo ignis ingemo Et cum ita factum fuerit, fixa totum» ft ignis asperitate quiescat: Lc quod nihil videatur alceno r3 ti ö ‘
’ rexisti sextam dispositionem. Sed, quia in septima consistit torri arcanü, dicimus tibi,Fili cbariffime,qup num sparsimus ind versis locis , & similiter occultas ^ yb 111
magis aperte ac clare locuti fuimus, ibi magis obscure gis occulte locuti fuimus, ibi rtagisaperse ostendimus > niam nobis (eiis scripsimus, ac etiam tradidimus, & 11 jjil* . filiis nostris. Ne ergo delperes, Fili doctrina:: quonia gjtio queeres,invenies: non doctrinae, sed propris motus 1

Aur-. Qui veto librorum insecutionem '"{^^„ituf.'qüöd fer,!' 3 ' 1 ' artem P«venict preciosiflitnam. D'«> s i^ eie po ftea
jjL 1 .? 13 operatio est, Lapidem benedictum pnrn 4 e s CC ndere:
ftfW.tc tt ÄsubKn,ave. quarto,incerare; «tm&hoc
- 0 eakinare:septimbfigere. Eccetotumnaa„
Speculum Alchymi m.
44i
itirc* tnUS ’ n *hil aliud est; nisi solvere & congelare ; fixareSc e ‘ acer ,e>& volatile fixum, &sixum iterato volatile,ququs- Exr e n 3t> ^ a -, ter et in complemento Luitifico > vel Solifico certo. 8c a ) t eratl0n e igitur praeparationis in medicina resultat bonitas, multiplicatio. Ex diversitate igitur reiterationis tas> a i a P>dem, iu gradibus suis, resultat multiplicationis boni- tju^ j CIa ^ 0n is diversitas, ut ex medicinis quasdam fui duplum, ( lUa; c j.^’ l ecu pluin, quaedam septuplum , quasdam centuplum, Ptrsert- H^secuplum, quaedam in infinitum SolificiumiSc verum <Jubd *• p"' s Munificium transmutat corpus. Unde notifico tibi tin.,_ ■*’ Lauisrvr,ft„. ---1; _i- - contn-
^°»lc ac .''*>P' S noster in initio coquendi absque manuum c utri,.. a nat, nondum opus invenisti Quapropter hoc magi- Coitio argenti
Elono^umse
u vaj
«rWnü !| a ^°ndurno r , _, .
!?He c y d'l.aliud est.qnam coquere argentum vi vufti Sc sulphur, vtv ' &sul~ p ne , st v Ut p ant - Argentum vivum defendit sulphur ä combu- f*“”’- n 1 c Vai le p 5 'nent bene clqusum: ita ut argentum vivum non pos- ‘?ri. Q tcrc: eo modo non potest sulphur comburi,nec deva .
argentum vivum est aqua nostra : Sc videmus per Cur'argentum S,° n?Q nih ‘ n ac l ua commum,quod omne,quod cum ea coquitur , v,v * g ^nand 0 >Ur * tllr » 'psa est, quantumcuuque ignis sit fortis: ‘“t uri -
H f '^ Cf i PhifT 3 con ^ umta vst , hoc quod est in vase comburitur.
,° n 5 xl la | ar ° 9 phi j.usicrunt claud.ere os vasis, ut aqua benedicta j-H'a ve lQ et ' defenderet ä combustione hoc,quod in vase est.
^ rebus posita, prchibuit.ne ignis combureret:
q tl ^ l haoj s • res quanto magis ignis flanima occupantur ,
(■i aiitet^J p a< W a ablcondimtut, ne ignis calore laedantur, A- jj®* Jhbe 0; . ^ventre recipit eas: & ignis stammani repellit ab
^ >a slenti a '- Utcri ^ in principio facere ignem levem, donec filcta
..iv. .. Ullei-mn-fl_- T..-/1-.«..Ij.tir ,nnim
fi»!
Pu
'Mi
Heft
rreas^r ^ nem ^ at l uam - postquam videbis aquam
!ta ' CIt: r e» e Ccn ' 10n c aliqua, non cures qualis sit ignis. Sedbo- pl .Ptc 0r ^ r re C| impatientia, donec spiritus Sc corpus fiantunü: jn Us tibi ca hant incorporea, Sc incorporea corporea. Am-
ji>^ ?n ire se °’ Hubst nullo modo invenire potuimus, nec similiter r’ e >i5istf 0 | Ueil int Philosophi, aliquam rem,perseverantem in su Ci ' icv apo ani lln ctuosam humiditatem. Aqueam videmus dc st nt u aUl l ;, rar e, Sc arida remanent: Sc ideo separantur, quia non Jj^ser. ft‘ es ’ S * autem eas humiditates confideremus, qus dif- t as nist y H^utab his, quae sunt naturales, nqpanyenimus ali- H detcrmi "olas Sc viscosas. Quare sicut in Libro Metheor 'natur, harum partes con junguntur, sicut cathenxiSc Mm 3 una

/4 1 Speculum Aichymia
una earum ex alia de facili evelli non potest. Qü ar / sapientibus scire facio, quod de nulla re de mundo, ne c p 11 ]|il' ll( 4o meliori, poffibile est fieri Elyxir citrinum, quam P cr philosophicum. In ipso autem vidimus unctuositatcm & floncremabilem: Scidam per ipstimquando estpt»pa>< vpqrkel : omnia corpora, quP tan»ir, dncit ad veru > solaris complementum: Ac stiper omnia corpora Lunam.
IFtnis Speculi Alchimta, j$rmtldi de VttL*
M
ARNOLDI DE VlLs A
HOVA CARMEN.
Ere unum retinens exstat Lapis iste cltr l f 0< I In rubeum tingens veiutcsl flslendore ru»
- Dofius fervat e^m, sedstultus projicit idd t>l ‘ Hunc oles jungas, super ignem posea ponas:
Et mane cumJpatula removens ab eo liquefacit’ Quando calor cessat, mox infundo lapidescit, Effundas oleum tingenti sulphure mixtum :
Trans succum tendit in eo tinctura manebit ,
Hoc toties repetas ., dum tincturamfibi tollas :
Hanc tuficcabis, aridis p annis f locabis:
Tunc genus hoc tingens completur, & est appar Sic primam partem debes complere per artem •
Vflio tollafur : in aceto fape coquatur ; yt non uratur, super ignem quando locaturi Cum gelidis rebus hanepraparare solemus.
Sic aliam partem poteris complere per artem- Semina multas infert in aquamfffi solus adhared Sal, cinis & fumus: hanc rem dtffolvere scimus • Quam dum corrumpunt, post hac dare putnid /
Si flant per numerum centum triginta dierum • Crebro,diftillas, proprio cum corpore jungas:
.' . t ‘.a- - t —: .»:/ <
' . - .r v '
Sf terram tundis istis pluvialibus undis:
f*

jj. Speculum Alchymie. J4? fiiictw, qui f it depellere luclm,
€f tiam partem poteris eomplere per artem*
Her Aliud.
c>em Se h* Lunam convertere fi vis» t er ^ Uin< l Ue partes leäioni junge,per artes:
4 l u ^ tsvt ridis,tantum de pulvere nitri. ft«c' a f ? Un * i me diam Salis at> mediam vi, v Vera via So lu merite tue Isi a.
^ Aliud.
iluj*' i>il ' a senatu breviter qua talia sonat :
]]fj rts CUin binisfugitivum figitfin imis:
-•U r i>l trinu tna vincula fortia fimis :
Lili 14 ^ UX roru legem ligat in tribus horis: <r 4 ss^ atonis consortia jungit amoris :
< et n ‘ajsata, quando tria sunt sociat a.
lohannis Ticinensis Heptastkhon,
| l:tt e 4rs E tara, & levts, & brevis: hinc quos chara:
Q> &vas solum, coäiosola.
Si (c ' da s tc rubeo mulier fit nupta marito: ^Hlectunturse ,fic quoq, concipiuntur,
$Uii U J. m s<> lem foliatum destruit omnem : ; fync ** 5 at lh unimani de corpore tollit
1 hartuuY , dividit, hunc componere novit.
I N
I S»
Um 4
IHCI~

Questiones Arnold i
INCIPiUN TQUAESTl’
tam essentiales
accidentales M. Ar. ad Bonifaciuist octayujn»
(Ncipiunt questiones tam essentiale;;, quE ' tales Magistri Arnoldi de nova villa ad r<; ^lf 1 v' ti j | co competente compositionis formaro. j
igoin primo loco. Si operatio lapidis P°‘ 1 u ' r qt* • solis luminaribus & aqua vitas £ Ettelpondo ik, aut uno luminari ? in fine quaestionum ostenditur st u
*—— ' u- " ■ : . A n] ^i
Quasritursi pollitfieri ex sola aqua vitap, Responde 1 s non, Quia argentum vivum nil operatur, nisiprojic* 3 * 0 fl<3 ■ tricem mulieris seu fixae calcis ut ipsum nutriat, & terra mulier, & mater argenti vivi. ' " ,
■■■■■"" ■■■•■ - - m.
Quaeritur si postit fieri ex solis hyninaribus, corpus imperfectum. Resp. quod citius perficitur opus-^dF' res quos posuerunt Philosophi magis ordinate & secustst Philosophorum apparent. ’ ^
Queritur si colores in opei;e luminarium. Resp. starent sed non servant eundem ordinem.
Quasritur si sol & luna pe? se quaelibet, vel ainbo t> e ' solutione,debeant pertransire alembicum. Resp, tutior V1 ^n 5 ' lior est quodqiaodlibet transeat per (e.pgssunt quaeda l * 1 ” ^' 0 ( ol> ' ire, sed,cunmiajoridifficultate, primo divisim. SecU r c ; junctim expedit quod transeant per alembicum. Qui* ‘ poterit este securus quando luminaria sunt redacta in teriam, id est, argentum vivum.
*'' VI. . .
Quasritur quare oportet, ut reducantur luminaria Lvut* 1 rium, id est /argentum vivum. Resp. quod argentum Jperma omnium metallprum. Primo immediate non P . st 1 .
generatio perfecta S artificialiter metallorum ex eis pr°
cius multiplicatio.' . ’
' VII
Quaeritur, An aqua vita? nostra,qua: dicstur aqUA debet esieMineralis vel extrahi de plumbp vel stanno.Q_-.^ ;r iii |h;losophi, qqod aqua ex plumbo facta ncn inti;a£ 31 ^

noftrgs Boni facium Octavum.
6t aq u ' ca ac ina mincra; tantum. Quia plumbum est immunda, tjtta 3u tl0 “ ra mineralis est munda,Plumbum enim vitrificat, A* ?ttali s Smn °ftraä vitdsteaticne conservat. Ergo debet este Mi.
O üsi VIII.
tUr >Quotn°d° cognoscitur aqua mineralis ut distingva-
tr 3nsi re C * Ua P* um H- W Si times de fophisticatione fac ipsum s*cc S p ^ er a ' cm biaim,&: si in fundo cucurbita: non remanent fit ttv e ° na Est aqua mineralis naturalis: Si vero remanent faces, ^ 0 Phistir antUrincor P us Metallicum, fecundum species eorum» , atum est arg. vivum. >
IX.
1Vi .IX.
ÄUa a^j j| l ‘ r P° n P,Si debet purgari aqua mineralis,aut quomodo» f C,rj ctitn cum corpore, vp, Primo aqua debet morti*
,’ s ?oe| t .fu E communi quousque convertatur in speciem cine- j 1 ^'fitasc 31 ^ scinde debet desiccari in urinali ad subliman- t Ceto adl Cn ■ et3 q u a pura munda, & viva, & postmodum cum j° la ni, ignem munda debet excoqui paulatim ad unam
‘ . -peinde debet iterum exsiccari ut prius. Et post hoc j>o n j "i per corium, & sic potest secure in nostro magisterio
^*par^ Uf,S ' corpora perfecta,qua: dicuntur luminaris debeant ?' ,r Utn dcs| t ' tC st uam ingrediantur Magisterium nostrum.gt. Quod pin<j c Purga« per cementum & argentum per cinericium.
en tsoliari, sicut foliantutpictoria arte vel subtiliter r^tiir ; ri 'sti 3 stuanto magis fiunt fubtiliata,tanto citius conver- ingrp vivum. Subtiliata vero peroptime pof-
» Q stratn, ™ a gisterium nostrum, id est, sortiri subriliationertj
Utrde cim - . XI,
i p ^odo ? stu«r!tur. Si corpus imperftctü debet praeparari, Se l ari ' Et q p E»m eo agendum, ilri D.ebet fundi similiter &pur- ln 5 ®Patu llcr it cuprum debet purgari & affinari sicut purgatur n r P r ° caldariis, postmodum limari fubrilisiime,<Sc post-
■ tn nost ma S amarisu btiliter. Deinde potest poni in operatio-
$in^ l * r, W C\ XII. .
t 1 , ne .d f „ ’ <i 10 t partes debent poni de aqua m prima conjun.
^ r ,fit c 0h r u Dt de corpore in ponderibus asris. K. Amalgame-
c > xA tltJ eturcum corpore imperfecto yel perfecto. Tunc
. r P«su, 3ll st ustuor partes aqus & una corporis. Et si fuerit
bpvrix^ • ^.luminaribus, debent esse > 2 . partes aquas & UNL
w ~ ' XIIL
Mra 5

Quseritur.Quomodo apparebit nigredo,& qualiter s^tu 1
/46 Qll USTIONES Arnold 1
XIII. p!) rte s * Quaeritur, Quot partes debent elfe de aqua,& st ll ° r J,.yjv ul j
amalgamate ad boc,ut corpus rorum convertatur io ^ Q>" Et ut totum transeat per corium, i. e SdUNsch ltdkk- est certa auantitas ibi.scil.ad bonum arbitrium,ponen citas ad ignem lentum quousque totum corpus firco 11 argentum virum.
XIV. . z-<
Quaeritur,Transeunte corpore imperfectoper coriu' ^
versum in argentum vivum,in quo vase est ponende ^pcij. vase vitueo persecto in modum parobsidis, Se debet cum alio simili magis amplo. Ita quod pars inferio 11 P 1 ' 1 bene inclukim. Et vas superius debet habere modicu^^a^ & debet habere foramen intollo, & debet claudi in‘ ine Et illo modo debet vas,poni inter cineres in furno s 110 ^^ cineres debent cooperire totam materiam. Et debet 'g ^ jll 11 nius luminis , qui vocatur ignis febrilis, debetque st arÄ .„P 3 ' lentum ignem quousque apparuerit nigredo lapidis, st u bit in superficie.
xv. ^,
r
est nigredo. Rt. Prima die apparebit nigredo in l' u perfi cl * u v£ V & qutedam nebula nigra, & illa multum ingeniose est‘ , 0 ’^ cum spatula munda lapidea vel vitrea,vase antea discoof^^e^ para nigrtdinem quae apud Philosophos vocatur vestis 1 jgt £ Item cooperto vase ignis continuetur quousque iterU* appareat.Et illa nigredo iterum amoveatur, 8 c in vase V 1 c c 1
de servetur cum supradicta, & hoc fiar consequente 1 ^n 11 ' 1 , nigredinis appareat in superficie,& lapis remaneat da 1 ' 1 ' 5 dus,quoniam vere tunc est aqua mundificata ä terra < ua ’ habentur duo elementa lapidis,scilicet terra & aqua.
Quseritur, l’er quod tempus debet este in nigred 111 ^' gti 1 ^ est signum verte solutionis lapidis. Rt, Cum nigredo £0 ,.
prima vice,signum est putrefactionis & solutionis ji-
autem nigredo totaliter evanuerit, est signum roris p l,t ^ |(1 pt^, lapidis<5c solutionis ejus. Durant autem nebula: n’S l (1 i
cto lapide 40 .diebus, aliquando plus, vel minus. riatio accidit, propter variationem quantitatis.medio
ex industria opificis.Unde major quantitas majus teoap ^p 1
minor etiam minus. Sapientia autem operantis jH v parationis nigredinis. ,.|ft
XVII. fyjttfp
Quseritur, Quando terra est separata,quid demuM c \

tst<le Boni facium Octavum. 547
rofj^- Aqua est ponenda in urinali Sc alembico stiper- in f u cll ' n suo receptaculo,ut moris est,secure pone inter cineres itrxta si d ° d . ist '»ationis,& cum lento igne distillatur. Et sis attentus Wyy. 1 'dationem,ut inter guttam & guttam sequentem sint 4 o. d 'ftinct M *' est quod dicit Philosophus 40. verba curnpaufa OfJo , a ln t'tedio dividendo mille,130.3.verba prolata. Et iste est si» ' " aod u S in distillatione servandus. Illud autem quod in pio 1 nvcn ‘es,di stillatur cum aqua nova, cum triplo autquadru- V 1Vu M«0 U (q Ue omnino sit solutum & conversum in argentum pei»i tu ' ^ ^ Cl 't prius distilla & stet totiens donec fundnlia sint qiiarn * i* 1 ”?* 3 . cum >pfa aqua distillata fuerit, & sic habes a-
Vlv >ncatam,
Q u . XVIII. . „
'sttw ' per quod tempus durat ista distilla tio. St.. Elonest ^ajor ^ ^rtninatum utrum in majori vel minori,sed secundum igni S Cni Ve ^ minorem quantitatem aquae servata uniformitate
(W- XIX.
^■lt^i'^«Eacta distillatione, quid est faciendum inde aqua. pOn e " C tc " ani quam superius separasti Sc servasti pulverisabis, da f 1 p ) . <!an: ' lr > vase vitreo praedicto lutatis juncturis amborum, r ' situt^ 3C ^ Ua p^dicta distillata donec supernatet,& cum igne 1Cce tu t - Crat ’gnis putrefactionis 4. diebus, vel usque aqua de- ^>Ue ^q" a it rram. Et sic Iterum da sibi de praedicta aqua quous- Et sic deinceps quousque terra sit alba & clara Sc tl ' a 8>steri' ta ' Qst? cum mundificata fuerit, Auxilio Dei totum Urn dirigetur.
L 0a tad» cfi ’ Qssid erit faciendum de terra sic mundificata. R‘- ''■fstiop,,, ^ Urinali inter cineres in furno sublimationis alem- s fortis,quousque quicquid de aqua
a sien d j' Ct si 0 sit o , c ui detur ignis t
bes ar,,„ m al embicum & terra maneat infundo. Tuncvcrbha-
'&ne:
><ba
®trem,terram & ignem ibi. Quia illa terra est naturas
f ^terj AXI.
«i.Quid sit faciendum,8c quod tempus quo ipsa putre- Vclst '“tiUsf ln,datl0terr * In 4o. diebus, & aliquando plus lc cundum quantitatem terrae vel aquae.
XXII.
j Q ' pris irn ^ tlum lummaria debent praeparari code modo sicut c'?,nit ate P^ r fectum.^i.Quod sic omnino,quia aliter non poflent ctKdistill tern,cn ö assumere, quousque ipsa sint dissoluta,putre- '■^in j tsj ata,mun dificata , sicut dictum est de corpore imperfe- r iu s regimine stat clavis & secretum primae anis.
XXIII,

J4§ Qu USTIONES Arnoldi XXIII.
Quaeritur, Quid sitsiciendumdcaquisciistillatiSiCXj ^ 1 bus&corpore imperfecto. st. Aqua corporis impersed 1 jcl iii' videnda in duas panes aequales. Et una pars debet coniuPj^jc aqua Solis,id est,cum aqua distillata ä Sole, reliqua vc?0 quadistillataa Luna. Tuncsuntduo.arg.viva.j Veruff* ^ii’ nius sperrnatis sunt creata. Deinde aqua lunaris debet at iif' novem partes. Et quaelibet debet pqni in ampullam >>3' & debet servari inter cineres in calore lentistimo,sicutg a)
trit ova sua.
XXIV.
Quaeritur,Quid sit faciendum de ipsis aquis. Si vis ad Lunam, tzc, de terra corporis imperfecti, ealcinad bata.ut dicitur, partes 4 . Et de terra solis quae dixiturfd, ^iF iolificum partem unam , Sc terrae Lunas, quae dicitur r el c e 8>*' lunificum partem aliam. Hoc est,si terra corporis iiPP libra: Pone de fermento solis tres, & de fermento Misceantur bene & subtiliter, Sc pone ea in vase rotuu cum parvo collo,& superpone de aqua lunari ampulls 111 ? (ppb ,c ‘ tunc clauso vase cum panno linep ppnatur in furno pP?^
inter cineres ad secundum ignem. Et continuetu? 'v ^ tinue quousque materia fuerit desiccata. Deinde ampulla Sc ignis continuetur ut prius , Sc hoc toties * l ‘ | ,f e ft3 il que materia fundatur sicutcera. Ettuncest mcdicinap album.
.. XXV.
Quaeritur, Quot imbibitipnes sufficientes sint ad hOV ’ ^jpil teria ad album liquescat sicut cera, Sf.. Ad plus septef" 3 quinque.
‘ ' . XXVI. . zjr^
Quaeritur, Per quod tempus durant imbibitipnps 3 ^ jpi^ Si de corpore imperfecto fuerit fibra una, fixabitur P 3 J l>> bitionibus in 90 . diebus ad album, tanto tempore et,a g( c,? <0 , beum.id est aliquando fixatur in majori,vel minori tcrn ^ re mp js pter industriam operantis, Sc propter majorem velw 1111 tem ipsorum pigmentalium.
’ ' ' xxvii. . cr f;ci ,l '(
Quaeritur, Completa medicina ad album, qualiter r^pc 11 ad rubeum. Hc. Operatur de medicina praedicta alba, recipiatur Sc reneatur inter cineres calidos ad *g nCl ??Zj n d e , / tam diu quousque medicina desiccetur & emeretur. ^jjlill^ tur sibi ad bibendum prima ampulla de aqua solari»*“ ta a sole, Sc continuetur sibi ignis secmidus, quoust] 1 ' . desiccetur, postea detur sibi alia ampulla,Sc sic suced ^tio * 11

^'ione^ D BoNIJ ACU 1 M OCTAVUM." 549 ^cc tl)r s ^° nt inuentur & desiccationes quousque materia rubi- ril be Ut ^ “ cut cera liquescat. Et sic erit medicina perfecta ad
(k^ri . XiVlII.
^«arss ‘ tur - tota ampulla, seu tota aqua unius ampulla: rani \el luna r arn * obans , e ® ponenda, simlil m una imbibitione (olaris S tliiosi rne ^' c ' n:E - W. Tantum debes ponere super mate- *tfici[i a tlnater i a solum cooperiatur cum aqua & non ultra. ta *®t fu- rr ‘ mbibc > & demutti alterant superfunde, & illam desic- uc Usqu e ad fineirt.
.quatit XXIX. .
| 1S . ^ “ r > Qualiter projectio istius medicinae solaris vel luiia* ^ ilVd a * rs “na ponenda est super decem partes Metalli imper- Pusienda §' Vlvu m & totum erit medicina. Et de illa medicina 5lltc tti ult Una P ars super mille parties corporis imperfecti. De ipsa > ~ 0 f pori s I ” 13 medicina ponenda est / una pars super mille partes “Uperfccti calidi & milndi, & ferit corpus lunificum vel ^■nis. ecu ndum medicinatii omne suscipiens judicium exa-
<k»; XXX..
•St. Tibi ! tUr >Qualiter ista medicina alba vel rubea multiplicatur; tfeiur tib ' 1X1 pater sancte verbo. Et ideo non dicam scripto, dixi t °obf^ ater,c l u °d nullus pbilosophorum fuit ausus revelare. ^Pitrtti* Cr ° tuam sanctitatem, & adjuro ne reveles ea nisi filiis ^tn ail * ,6c qui fideliter laborant in hac arte. Per putrefactio- ' Cr atioi^. mentat ur Lapis Philosophorum, 8 c per frequentem rtic m - Hoc scito
amice.
Finis Quaßisnftm EjßntialiHffi
INCI-

fsO*
INCIPIUNT .QUAESTION^
ACCIDENTALES.
P ... 'hi P‘ lt ^
A Pqu*stiones accidentales,quas propofnim n,in
(auctetibi per ordinem respondebo. Primo qu* 1)S ’^j„aJ furnelli sinrnecestarii ad operationem. Responde 0 ’ ^ estfurnellus putrefactionis, distillationis ,)iicin cl3t ' fublimationis.imbibitionis, fixationis sicut patet per ng ul
Quot sin vasit necefiaria. ty, Si habes bonum inteU'^" quaestionibus eflentialibus sittis est determinatum.
III.
Si Vasa debent claudi, Se cum quö debent claudi, P i'LiiS trefactionis debent claudi cum panno lineo stricto, &^ vafa,& distillationis,Scincerationis debent lutari cü gyP‘° j e l)^ gine ovi per juncturas. Receptorium distillationis n°° lutari cum nasio alembici.scd debet manere apertum.
IV.
,h°5
ver-
Quot sunt ignes operantes necestarii. %>.. Quatitor, “fctoi 1 ' sus lege & intelliges. Primus dicatur in quo fecundus. stratur sensibus aequatis gaudet natura secunda. Tertius t a p cujus tolerantia laedit destructor fecundus neseitproccdctff tus : Vel sic: Primus Formetur,ut sensus ei donetur j Sen* 1 g (i) quatis gäüdet natura secundus. Tertius excedit cujus te laedit,Destructo sensu: vult procedere quartus.
. V. s pil’
Qualiter ignes sint ordinandi in operatione, ig, Tt^J^c' trefactionis, Secundus distillationis Lc fixationis, Tertius rationis, Quartus fublimationis, i.e. vis fublimationis,q u3tl paratura corpore spiritus,Sevocatur avis Hermetis.
VI, lfl r£S
Quot fiunt colores in opere operantis. Ht. Tres ^ urlt principales apparentes in opere,niger,albus,& rubeus. t ja lunt colores alii in opere nostro apparentes, qui fe fa^ 3 . yi 0' «pete. Prinaus color est argenteus, Secnndus niger, Te rtl ^pti' laceus,Quartus citrinus, Quintus viridis, Sextus pavonn ,s ’ ^ ^ g , musargentinus,Octavus albus,Nonus citrinus,DecifU^j ja'
«us,Undecimus rubeus perfectus. Et multi alii colores tcrmedii ,de quibus non est curandum.
VII.
Quomodo apparent colores in amalgamatione- r ‘ £ ' 0 l o‘
psiiP u

L-°°
Bon
ifacium Octavum. jfi
i i lUn^ >CnteUS4 putrefactione niger in superficie tantum. Iti ^s Co ,o;-^ Wem fermenti cum corpore variatur eumomni- f lf c °lores r :Sc l u ‘ cxco g' tar ' non possunt. In fixione autem rcci- 11,111 stior| S Umtllos qui nunquam delentur per ignem vel pera- 1
Urn quemcunque.
medicina rubea perfecta dat pondus Lunse &cor- Nfo, „i 115 non habentibus pondus. Et medicina alba diminuit [.^Ca conft nbi ’! 8c teduc 't ipsum ad pondus Luna:, yr. Medicina v^Tond ''‘"Su partes lunae & aliorum corporum non kaben- Os tolis quousque convertatur in pondus Auri. Et sic Pter def ect . 0lrn ae specificne quam formam specificam auget pro- >< um Utll, ® c longam perfectionem sui fermenti. Quod fer- 5 Ui natu tra "'t& convertit corpus imperfectum,St aquam vitae Perfectionem. Ex bis dictis sequitur, quod ar- i'' lll Perfect. CU l ,lurn omnino convertuntur in aurum per medici- am rubedini«: /It-arrrciriint nnndera secundum ma-
u —ut, Rubedinis ,'&accre(cunt pondera secundum ma- Sed*’^ dil ®‘ nu imtur in quantitate per ista materiam ru-
Jf>- v ivut^* tln “ ei e solum in perfecta rubedine.Plumburn.vero & Hi '"is convertuntur in argentum per medicinam
tl ? bam 6 cuilt ■" quantitate & diminuuntur in pondere.Scan- ti' ^atur 11011 diminuitur quantitate &; crescit pondere. Sed J^Ue p r » Cri albedine ad omne judicium & examen cujus- ' * Us tot m ttr lc gale cementum in quo omne argentum etiam •
mu ndi effumat.
H.' llri ’llc mill ° Possibile quod una pars unius medicinae conver- tii *^°ta m laai 8 v 'vi,vel corporis imperfecti in corpus solificü. hujusmedicntEper a
iit Philos 1 ? E in spiritualem materiam vel substantiam, quae
^'Hia arg
, l)l11 tonv^ 1 '* hujus medicinae per artificium & subtile inge- H, '. ^'Word E" Ipsisioalem materiam vel substantiam, quae f 0( , aiS liabet l ° S st 010 * 3 essentia vocatur. Quoniam in omnibus t fi ''"a b a ( )et °aturam informantis & formae perficientis. Et ideo aii'^PProxi natUrarn informantem ad infinitum.Sed debita ma- fli(- tls esset ^^^' d^ opter hoc si esset possibile q ll °d tota aqua t 0 llr, V6c{j 8- Viv. mundum calefactu vel corpus imperfectum- (| c r ' v *' r tetnf arU111 hu > u ' s medicinae desuper ponetur tota illa aqua ii ) , l,ll| 'finit' ll if 0 ^ cn:1 vel Lunam- Quia una pars convertit aliä & ■ ^ a st'riadr^'^betet itacitblicut fitin luminatione.Quia ex quo ld C " la ‘in* 'nll lllj,) « aptitu ebnem recipiendi formä , & illa me- j^ Q aec c (p e e 1 "militer forma fjtmislima habet natura formandi. Stn ti a ( vitex qu 0 debitesimt aproximatxSc non impediunt °d immediate sequatur effectus eorum & actio debita.
LUodo
vst intflligendum id verbum antiquorum Philoso»-
phorum
1

ffi Questiones Arnoidi ^«i»
sophorum,Unus est lapis.una medicina,unum vas,unu®^-r^ (ir
ad album Sc rubeum successive faciendum. Ps-ifctistfl c} ' pcrius,natura metallorum est uria,id est,arg.vivutn inlp 11 lore sulphureo in ventre terrae, ergo oportet quod non Metalla riisipehes mediuni. AliaS dictum est etiam, c l tl ° c j |l! iii £ ' tetreduCefe ea cörpora ad metallorum sperrha,cujus® c „(-a Vel mediante drg. vivo id est, ad reducendum scilicet f° f sperrha,id est,argentum vivum. Ex quo ergo Omnia p>8 ^ 3<‘ hujus operis reducuntur ad argentum vivum: Sc cithcta ^ ^y gCrstum vivum tam ad album quäth ad rubeum secuo jorem vel fninorem decoctionem, Ideo’ dicitur lapis t®..
dum argentum vivum,quod est fperma Metallorum ® al ut [d itha medicina,scilicet dealbata vel rubificata. Unum vasf.^' ctionts.Sc successive,8: unum vas distillationis, & unum 1 tionisjunum regimen fixiofiis ad album Sc rubeum. .;
,, .... , ; tt , . . . ^
Quomodo intelligendum est illud verbumMetheot 0 ^,^ ctotriis: Vis Sulphuris non urentis congelat argentum vl £llt js convertit id in argentum verum. Et vis Sulphuris non u » L_:_»._ inaU fU . fl hä £
di'
bei congelat atgentum vi vitm,& convertit ipsum ® jn illud est maximu quöd Alchy mistae possunt aequi rere n ^ jr
vita. 'Sf Quöd in libro Methebrorum Aristotelis
ctjs suis artis possibilitatem Alchymiac Sc ejuS veritate® ’ jiri 3 conversionem ultirriafh arte diceris: Sulphur album et .. sto perfecta ad album. Sulphur vero rubCUm, est medich 13 J^id ad tubetim.. Et ciim Alchymistas habent albedinem P £r ^(1 ill^
rubedinem,habent lapidem perfectum ad utrumque- .jis &
maximum quod ipsi pdssufit hoc arte sua acquirere. E'.Jjiftt ^ xerit, Si hoc verum est? Quare dixit Aristoteles: öadd ^ ^0 chymists.quia una species Metallorum in aliam trans®* potest: possunt immunditias plumbi veri absterge® a - #■*' Aurum,tamen fempet plumbum manet,ut in ejUs otip. ^0 h in verbis’ostendit Aristoteles duplicem operationis ®jp 0 pA chymiat.unuift sophisticum, Sc alterum verum.
cus est falsus, illorum qui operanturfecundum quod ^jliaV
principio ftpstrje operationis, qui ndrt reducunt tperma eorum. Et ad tales loquitur Aristoteles Sc . j
Ipecies metalli per nullam convertitur in aliarfl > ft 3 s. ^ co modo, ut iple cxenlplificat inlitera ad illos Sop **.-jjgtr>''d autem operantür fecündum nostrum modum pbtloiop . quitur in eo quod Concluditur iri fine.Tria reducantur ^giü^ primam. Quod dicit Unam speciem MetallorUffl tr hon posse fecundum modum sophisticum,non bene Pf £ per 3 &: multiplicantur semina eorum sicut reseseters. E 11

e» ;
!«' 'i
; j' I
.stt
$
in
Ii>
r
v
r
«i
r
y
£
-k
>e
Ii'
iit
i»
t»
S-:
-
u (
li*
>
ti'
4
ti' I
't
V
(i \ )d »< Ü'
.ifi cit)m Ao Bonifacium Octavum. psK c itr r j n ° n 'nia pigmentalia nostras operationis reducuntur vera. si ost ta materiam» id est, argentum vivum. Ideo opera
, rOuibiiiajVera & ceris,Sc per nos solum investigata.
L'ch.?- j V . ' ■> ■■ XII..- . "'■■■>■•
§6faJ\ q 0< ™. kst intelligendum illud dicturi), quod dicit Pyfha- / tlnis c ) u ' argentum sion coagulat in album, &ar- b " J in Cni 01tt0 non co njungit > nullam sibi viam aliam eligat ad ala P'tVcnif optandam > Sc nOn fatigctcorpus suum ad ea ad quse a >fi tvk^ potest. ^ Victum est, quod aqua non coagulat ^r n,(; Cllrr ’ conjungitur »'dissolvatur, nec-corpus dissol- et i)ip et j- a 3“ ac riaguletur,hocfit dissolutio Corporis perfecti, vel c Uta ilro'-e' Tunc est aqua permanens. Et ista non conjungi- de q, 1 dutumest dissolutum & incineratum cum aqua ma * '’däüru 3 crcatUm Lc compositum est. Et tunc Philosophi ^e, t0 i.^oon vulgi, sed soum dixerunt, vel nostrum. Item de similiter. Lc si ergo argentum vivum congelctuc 1 i° ^ctutX* Ut dictum est in nostro opere: Et pet eum & cum ' °^d ziu ^^origeletut: Et con jungatur cum argento nostro alit ^ ra ad Un u'‘ E 1 cura auro nostro ut dictum est in operatione : Illam viam perfectam digerimus ad album "H* ali CclUe possemus venire ad perfectionem hujus arris, j 1 Pr®(j'^ Vl ® tjuaestionum possent fieri de praedictis , quse jam faci * iter possunt solvi » si fueris praedictis credulus. ftit)n c - te ®*ss'tnusin arte investigator eris.Et sic finiunt Quas, essentiales & accidentales,Domino Papa.Bonifacio ®ct»Yo, fideliter declarare Arcaria totius artis benedictae.
r *Nrs (lyMsrtoNVM ac-
iidtntdim.
4
4-To»;
Nn
XssdCTA-

TRACTATUS
DE SECRETISSlK 0
Antiquorum phil u '
sopHorvm arcano;
0*1
gyo NON SOL VM ÖMN-- , (fs iudmes totius tortoris humani mir ab" ^ nantur: verum & immunda ac leproj a
lu»fr
fa Metallorum in perfectum tum i&fbtificum transmutantur,
IN GRATIAM FILIORVM HER^f doctrina nunc primum in lucem e “ 1 Authore Philosopho Anonym 0 '
PRAEFATIO AD LECTORE^'Ljifl'
Apientißimus ille Hermes Trifmegtflfjti 1 DZ tnatidrO inttnogaftltir: Quidnai** * mß, ^ffj^discerevelttt: Residit iUe&upiojM^Js f rerumfa causas cognoscere. Adeo £ e1ier Littft t ibus sciendi cupiditas innata esi ; Vt furnm^^-^ ß\ Um & voluptas,saciariin campo conteWpl 4tt ° y//< ^ simarum rerum, ilia enim d fonte aternitatu or> l ttt d' censsempersuum principium reficiens, caducis ai transitoriis requiesti inveniens ■ dbfj ftl f. , nato sublimiora ac alt Mätr altare femper dej tA Hmc vetufti sapientes non- contenti c enten f^ fr ^ derum orbiumque ccdefitum , ats aliarum r (t rum,qutc in hocsublunari orbe continetitdrA -ßjs- caducasunt & corruptibilia ; verum longi- p r °J , ftff ditißtma natura secreta indagantes: &m»i ncHt orec lofißimam , qua longißtmo inter^d

tiihunti ' .. .PR^FiTio^ .
r'elin 1 * corr Ml >t ibilibus generata atque produci a posse n at J *l Ua wer ito ab omnibus sapientibus pro miraculo
ijfifji * a ‘ >,t qe^; ipsa natria tanquam centrum, existit Mittes rCrUni crea tarum: ■ Quin in ipsa omnes vires ac h Utn s 0mn 1 um fy (lern m, planearum, Lapidum, Anima- JujsiQ^ ^ iner Alium , essentialiter ac realiter, plenarie ac hiscis*? 1 ' LUfn irientur. ita quod inter omnia creata biu- Peniti 1 P recio fi US nec utilius hac Gemma ipsa in- o mti l P°ß lt : Qua non solum mirabilem Sympathiam cum Poliis'* 1 * re ^ Us creatu ^ a,J Q > verum etiam efficacipotestate in s^*Vs u P*fP ne tnabomnibus pradiäis amovere,.eaque tef Ce ln * ertori An atomi a revocare & ad jupettfilem vi- (ost)s teni ^ ue -fi atttm reducere . Ita quoque hominis nucro- h 0llf ’ i ail ‘ tt P>niam essentialem integre, compleäitur. Et pio lnUs ^Mmirie, quam infupradißu omnem corru- * ° mnes( l ue causas morborum mirabiliter tollit & i H , omnes morbi, quiper alias medicinas cura-*
abf- C ^ m i,ac impoßibiles reputantur,facilma rationes te f’ U ,^ a m °lefiia subito & quasi miraculose hac median- '« d st>tus curantur. ■- ; .
pss-^^dniodum illustris ille comis Bernbardus sua ex- Por ntla ^ Ucu l e Mer testatus eil , cüm tot difficiles ac de- *Pfetn ° S inoy ^ os curavit , quod longum effiet recensere, ut, J ille refert,O/iod Podagriccs, Epilepticos , paralyti- Auf '‘fitosos,hydropicos,Physicos,Maniacos, phreneticos^ Actid modosandrit-Qui.tamenmedicinam
PQl e s ll(0 rum more nunquam didicerat. Item multi alii fibi °°P Jl 3 qui hancpreciosam Gemmam indefesso studio £ 0>tl pardrunt,prieftiteri ., . - - : ,
Plp n °fi ro fficulovir incomparabilis Theophrastus Para- l' :r uniycrstm Germaniam sepißime miütup, expe- Ü etltu ista ciprobavit, ac propter immensas ac prope itt r j u >n * r stfolesyirtutes hac Gemma Arcanum Philosopho^ i™ “faventibus appellata esl.Ouod quidem arcanum nott, n,Um tn curandis morbis potens est &sufficiens,verum
N n i. etiam

5/6 , Pr^fatio. , f
etiam cuncta metallorum agra corpora a lepra tV0 y tie & corruptione purg at & mundat, eafe ad i nte & ri> ry, perfectam formam auri & argenti reducit. etsi coram imperitis, ridiculum apparet,tamen evtde mis rationibus poßibilitas ejus demohßrari poteß • , yß Atque ita nön solum ad tuendam ac integri fct^ y sanitatem humani corporis : verum etiam ad das abundantes divitias profelicißima fußehtatio» e J, Vita,hoc precioßßimmi arcanum nobis usui e JrJ- ( ffid Imo , quod majus est , ciimfit Jpeculum clarisitnuni iß. lumiriisnatura.Atfc hoc 'exemplar efl luminis ceeltflß’ jffis ta inde depromuntur profundißima ihyßeria, . ffi
humano ingenio perscrutari vel affequi difficilis’ cß Sic enim Magi antiqui ex hujus myfierit notitiaßy ßl Bonus Ferrarienfis,longo tempori pratedehte cog# 0 ’ 1 ftt Incarnationed Filii Dei, qui perditum genus ad cxlefiid regna reducturus effiet.Similiter ist rege^ nem nofiram, resurrectionem mortuorum,&WU» qua cum sacris Bibliis omnino consentiunt °
Ajinoh merito gaudeat & exuit et mens horni»U’ 1 . ? ß bilibus creatis abscondita & invifibilia Dei conjr immensam Dei potefiatem mysteriaque naturaprffi 1 ^ Lt ma vifibiliter in prafenti oculis invisibilibus mtu ett ßfj. certe nuda felicitas major homini in hoc mundo bili contingere poteß : Hinc ect quod antiqui arcanum pro summo thesauro habuerunt.Nec udß hujus mundi tanti aßirhdrunt ,id$ dreteimßbi^’lß communicabant,intimos silentio idud occultatu» 1 • ß f j. Margarita porcis non conveniunt.Ac licet multa de e °{ ß, pferint: ejusmodi tamen involucru id occuluerunt, u , y, minenifi ascientibus ipforu scripta intelliganttir > *' e . e j, dem post multos labores, ac profundißimas tnedita ^ singulari Dei benignitate,fidelis inquisitor illius arC ‘ gnitionem sibi compararet. Profecto dolendutn e> > praelatam,nobilem,ac utilißmam partem Pl }l °\ßr'ti

Wfist PrjEf ATIO^ ( s/7
Ku Cl J Ul V ort " m a deo Jpretamac contemptibilem jaeere.
Uni^ n ^ utlt 1 U * V m profundißima tnyßeria inteüi- $*nk nß am } >lurim i ver °> V n ß Cyclopico aufu hifce altif- hllifj' ltS i n £ ermt ° ltli } qui bonis literis imbuti,rerum stillt*** aC dffiuhrtie terrentur, quod saluberrimam ht tr ^ tn ß a ^ 4t ionem tangere formidant, ac negUgant. till a)H .otane micamfalis habentes,necmnintamfcin- « &0 Pß^ilitatu natura intelligentes, tanquam sues in r <inif e volutantes,devastant potius,ac lace- ?fo e s lni4 f l tid ‘ : que,qu a tn tantillum in hoc jraclaro fhea - hntifc* nt Ve { *dificent. opinionibus tantummodo vacil- ^‘hr l(m mtUnt ur\ cum in indagandis causis rerum abflcon- ^ e atsg aC } $ nt P en itus, velsaltem mono culi, ut mirari fobßüv hujus praclarisiima artis solummodo fynii --' 9*W Minfdes opinionum dißidentium in m- %'j ■!. ey £‘ tn f Ouid ergo deprapäratiomdiäunsunt » ( uitiß, \ c * r do tötius negotii versetur,ea0t omnium oc- in hac sacra arte.ldcireo cejfat causa admira - ' - •- ""™*»AtnnUlhtQ7Uin\lMV(h
ss v :h 0tn ^.fiidris absconditis pofterttattjwi cvnjt w»- n>l * n * optima norma fit advertere concordan- *fc*;*»« conv eniant-, ibi enim veritas est absfy
^ 0 Pl!o^ titem s eiu ndumsuum placitum usweil suo stylo *‘l>ldc^ U0<i Unm occultavit) alter revelavit & aperte trr " 4 n<>c ex multiplicibus floridi.
i " ft 5 lefci $ Ait%f rt **■ v - ^ -.
"? ,tl el J, C ° 1 Ue madmodum Apes ex multiplicibus flori *
^drbijif ^fttiita vos quoque decet margaritas ex are - ^fyturn \ itC ^ uto f a eligere, rtftum afalso discernere,stu- a P a l e iseparare : Sic tandem per diuturnam ac N n j bene

• ’ Praefati o»
beste funäatam experientiam, juäi'ciümquedcutuitist^.j-
turum,annuente Dei misericordia,fiet, ut abditi, & oC -p iambis manifesta & conjpictia ,dtficiliafactlid intromittamur in tliddudum exoptata penetralia ocC , .-fi, fitporum famorum natura 3 ubi oculis apertis tam illos eximia authontatis- homines non anile 5 !' 1 ^staut inania figmenta nobis prafcripfijfe, fidresffap pg, fimos & saluberrimas, dignas, qua ab heroicu magnis^ regibus , : ac inonarcHu cognoscantur. ’ U’ nita bona ad universum mundum prvmanare f°ß l> 'Jßst mmum pium ac fidelem invenerint. Econtra autefi mala contegere 'pojfentfid tyranno, vel pefiiuto v° tu homine, poßideautur. - Quapropter tanto studiost indignos hac scientia femper occultata esi- V't 'ft' Viper saltem ea attingam,qua ad rem stecUnt Seat omnia ea^qua hactenus de mirandis viribus . eiofistimi arcani dictdsunt, vera este, & poßibfa^.,^ ßl intelligatur,dicam, qua haäenus a paucfiimU . memini. Sicut in corde hominis extat vivus fons faa fa' omnia humana corporis membra irrigans , mofa l % fa lem ipsis infundens: sic quoque creator altfifi* 1 *.‘.pd^ fHein Sole, qui est tanquam cor coeli , collocavi ‘pgi$' multiplicis potestatis,qua ignis eil invisibilis codfiß’^ifid lojf vivificus/,mms res creatas permeans, in ire at a,t am coelestia qudm terrestria, vegetantur^, , (1 st tjfe conservantur. In ipso, sunt Omnes i Hrttitf 5 J fa, cpelesttum ; qua per ejusigneajpiracula in f ^ft s \ inferiorem disseminantur. Omnes herba, omne* ipsius vigore & virtute germinant ac florent: 0,1 ’pß pqtla & lapides ipfiiis calore in suum ejfe pfi . p Ynde Aristoteles: St}l& Homo generant
'hjl ih munda eil, quod absente ejus calore vivifi^ fa! tjfe producatur aut vegetetur.Hic Phabus ccclcst u in. hoc mundo inferiore fubjeäum peculiare , cui’ . .fifi' filfaomnis tndidit proprietates &• virtutes i»j fifa

Pr^EATIO. JJ9
^°^ et in fi rma coelesti,at novo vaHJifjmo tts^. e Ctrcum dätum , & quasi adamantinis vinculis liga- forel tU fi 1 am s a P tem fueris ,ut ea solvere p.oßts, ap~
^° n äu ' l lH Ve ft ttu pulcherrimo ac multum delectabili,, ^'oid m tamen sufficit, sed oportet ad novam generatio- *eh lt liCatur >monatur, & de morte resurgat , tunc appa- (,< 'UsC n ° V ° ^ ^ ncon HP tt bili corpore, vultu vero regio, hin e P tro subjecta erunt, omnia qua sunt in mundo subit n H ] tnytnta f pojsibiita ipfi erunt qua sub Phabo coelefli.
ma gu esi: Qua pbabits c ödestes per successum & m.- ftafi'* te,)i poris operatur , hac tioster pheebrnsubito, &- in tll ^ ■ ^tuento,perficit. Sicut sol in Mineris aurum vix. ar c e A hnis ad suam perfectionem dedu cit, nostrum m«, bt tS st 1 ln paucis hofif perfectam sanitatem agyptanti- c ° r H ltUlt $ at i° dimidia hora leprosa metallorum a ^ st ltl perpetitumsolificum convertit.Quod ipsum licet *«>1 tlS tan 1 ua *n. inane figmentum credatur: sufficienter ^ u m 'probabilitas ostendi potest. Quia omnium me-, J^eHuna & eadem materia, prima, neq 3 differunt , nst^ CUH dum : majorem & minorem digestionem , & quod, ne i ** niu ^ussupgrftuitatesjn pnma ipsonimxoynposttio- t af)1 ‘ mi f uit,unde leprosa & corruptibilia exifimt. Qua, vi (e jjtpezfiua, virtute ignea nostri arcani facile db in- y e Parari possunt, (per alia vero media propter vali-
del >1 t J^ riifn mixtionem hoc nullatenus fieri potest,) pura r 'i tllr e ' met adi substantia in momento maturatur & elige*
«Cf st fersxtum luntficmi & solificum :Vti omnes hujus h 0 ßf Ttt s magistri unanimiter testantur. Ouia jhccbm snfij C:U l ensm corpore,tangibili,virtutemfudin formd fu^st^fiontmet,quam Phoebus coelestis in formaspirituali Uti l p l ! il>n u aerea & insensibili obtinet, idcirco tarde & g 0r £ tn s en fibiliter operatur.Atf hac est Ula.GdmahaaMd- p er . m 1 c iud mtjlta mirabili dsapientibus in . hoc mundo hiQ > s et> ' 4u s tmt - de quo multa apud Astrologos (f Afirono- ^ auc r tamen ejus cognitionem adepti sum. Hac erga N n 4 st quis

j6o Prä r ATio. , , c( f<
fi quis prudenter perpenderit,fueile&prastantiain ( -f ß .tiwdmem dignistima artis nostra mtclliget. ' : V taüte>,> ß 0 ri tatis amatorparvo labore pulcherrimam conspn* n .£ omnium sapient um videre ,-ipstm§ veritatem quasi & ^ buspalpare postit, unde cunila Sophismata ilicoP° terf ^0 yere ; quasi incomfiendiitm -brevißimum contra* 1 fa,qu$ a fide dignis philosophis conscripta sunt > neCti Jf verbum prmtermifi , quod ai rem stellet : Quiu^ jst brevitas mirifice acuit 1 & memoriam& judicium- vero potistimum labor avimt veritatisstudiosis aperte 1 tescantsubjecta virtmfistimi arcani philosophici > ^ st.
ignoratis, nemo fibi persuadeat vel tantillum in ^
stra int eiligeres. Quid enim de sequentibus sapiat ,fi h sciatwbt prudenter animadvertendum efi,sapieti(C fl st scriptis manifesta sapfSophifm’ata posuiste, utä'etes^ st idiotas-,velperfimilitudines, & indijfmäe sapißst ie ° st, fünf, Vicum dicunt,Aurumnoflrum honett auru» 1 V $ quia aurum nostrum vivum est, aurum vulgi tli ; ’ Vera sunt utraque ,at non interveniente distst fi leäor incautus‘decipitur. ‘ Quia aurum vivum M ft dis ab ‘auro-mortuo, uti & Raymundtu aperte t ( J . st idon-igitur excluditur aurum vulgi: Ouiastcut ist principium igniendi,stc quoque aurumprincipiut» e J' 7ificandu*'' 1 ‘-‘ - 7 '. •• ß
? hQuapropter animadvertendum esi aliam este retnofam,aliam :: propinquam-,si hancrejfiicias ,r^ e A ^ tur aurum vulgi nomstemateriam nostri ar cani,st l/i ffll . rumittuddum manet in forma vulgari ac mortui f st
tilfett ad opusphilosophicumiSiverj) per industrias
philosophi debitepraparetur, ut fiat vivum quod ^
mortuum,jam est veristtma&immediata materia ** L, prastanfißmum ar c anu nostrum generawrcSit
<lionererumperitialeci0riscQmmittum,quaflcglcci
cautus in labyrinthum inextricabilem incidis Afy ‘ f bus cautelis sedulo obseaatis, lecior feliciter in *.»• . f
ß'

Arcanum Phiiosoph. . sK f 0Cf( *ere poterit- De ofefe autem sequenti p ^diceres quatpsapientes battenus dixerunt > sidetur,heciqiiuin efl. • ' • nm
l »teüigmibwmwßt ditia sunt » qtu * M
, ^‘tuniur, tum quod ipsa est donum Her , q ff ,
it y absque singulari gratia sua » W» »~
fit'bene dtclum inmnern aternitatem, Arnen.
At . ;ur catalogus
alj TORUM oyi IN HOC
opusculo continentur»
*• Rogerius Baco. ’
2 - Rayrnundus Lullius.
3* Rosarius Arnol.dn 4* Glattior Buccina?.
Rosarius Minor.
Richardus Anglicus»
7*CalidRex,
?• Avicenna.
?• Bernhardas Comes.
^ Turba Philosophorum.
P - ’ .
!°GEMirs BACO LIBRO 11
De speculo Alcbimia. ‘
A ictura solummodo generatur ex Mercurio Sapie»- lM tUm > qui nominatur prima materia, aqua perma- nen s, Acetum Philosophorum , lac virginis, Mercu- - - ri us'coiporalis , cum quo nihil extranei vel alieni
id sol C0I Rtni(cetur, Uti sunt salia, alumina, & vitriola.quia c ° rts„i ° tot * virtus huiusMagisterii generatur.' Quaelibet res
’ Ut mu ' ti P^ car ’P 0 ® 1,
v' ori,, ' Us Mercurius radix est & arbor, ex qua infiniti & multi >,li^U8i^'^"escunt. '
C t Sr°s a<lf,ci{n ' iumel “ ir est sublimatio, quae nihil a- A !s uis „ u filiatio nostri lapidis,in qua mundatur ab omnj»
P'tfluitatibus. > -
, Nn 5 E*e

Arcanum , u nit #
fixa; partes & volatiles non separantur ab invicem > se ^ maiient '&‘simul fixantur, ut utraque facilem habeant se 1 in igne. .
Accipe igitur praedictum Mercurium, quem in vitro ng ppne in suum lectum calidum > per mensem Philosophie 111 ^’ ncc in scipso incipiat putrescere Sc coagulari, omnisque se 1 ^ ^ dises in ipso sit consumpta, etiam in terram'nigram conVC ^. n tsl' ista sublimatione completa est vera separatio quatuor ese*?
rum. Quia frigidum&aqueum elementum mutatur i° ;t-
calidam Sc siccam , quat caput est corvi, mater reliquo 1 mentorum, Sic opus nostrum nihil aliud est quam trans 111 ip naturae & conversio elementorum. Spirituale fit corpojf 1 u iii quidum sit spiifum, aqueiim fit igneum. Porrotefra
'l - ~~~ t .,.. ,... -s
sua aqua in lento calore imbibatur, & cxiccetur, donecm ter mundata sit, & ad albedinem deducta. [$'
Qua; tamen nominatur terra alba foliata, Sulphur na tll ^j c jt.i' gnesise, ibi facta est nova <;onjuuctio Solis Sc Lunae» tio mortui corporis. Quando nostra terra frugifera cum . J o' pria aqua humectatur in lua siti, macria aviditate ipsam u> nec prsegnansfiat ac deinde centuplum fructum ferat. . ^1?'
Jam ulterius procede cum terra alba,cui augrn'ent>k |S Jj’ijiii 1 ®, donec per motum continui caloris in rubedinem exccll’- 1 ^, sen' digeratur, qua; diciturcorallus fiibcus , Siilpliur lube » 1 gms, aurum purpureum, crocus combustus. Hoc quater repete cum materia nova > & habebis lapidem fnum rubeum , uti sanguis est, quo tinges Mercurium ^ imperfecta Metalla. -- " $$
Oportet autem ut accipias Sulphuris praedicti tres p art . C . \ii$ auri puri unam parte in calcem subtilem redacti, aqui* ^ jo^' partes.', fl^c tria subtiliter misce, donec ex ipiisfiause 3 '^!! 111 ' parabilis: Hasc igitur in suo luriio 'digerantur in lapidem tU "
RATUKNDKS LVLLIVS.
nie 1 .
C Ol est pater omnium Mptallorum, Luna est mater > st 1 .^ri ' 11 ^fuum a sole mutuatur. In lns totum consistit masejjJiJ
iH”
iiip c '
. 1UU1A1 c( IUIL UimUdlUI. ili A»la U/UillJ V.V/IMUWI. "
Aurum reduci debet iji argentum vivum fixum, quod cl & siccum. , * . .
" Argentum vivum vulgate npn potest inighe det.m er H ^iiP 1 ! alterum argentum vivum corporale, quod est calidum & plus digestum quam ipsum vulgare. atse 1 !'
' Si igitur nostrum corporeum argentum vivum 111114 rit m argentum vivum currens, non tangens digitos, a . s (t ,'iep sur fe invicem vinculo amoris, quod nunquam ah m ? 1

losoPHicaw.
sic essentialiter invicem imitatur, unümque ingredi rat[, t rui ^> stque humidiras phlegmatica argenti vivi vulgi exic- ita at ' > C ' USt l u e humiditas dcstrtiitur, Sc fit nigrum sicut carbo. Et ta ^fn' rDtUni ' lvum vulgi vertitur in naturam calidam & tempe-
P^ibn,' 0 a 'g c r>tmn vivum vulgi, non potest perfecte cum eor- f tdu C j r ?” cc f 1 > nisicorpdfa ili formam £c ijicciem argenti vivi Quapropter cum votu eris" a urunt cum argento vivo arg Ctl “Qtaicere, tunc oportet iit iplurrr corpus auri ia'formam’ M V ‘ Vi " 4utt *. per vinculum ardoris naturalis, ttac unietur Cll| n focmina , quia arg. vivum corporis est calidum & ^Ve (; ^Ataiiuvivum vulgi est fulgidum & humidsi
Pfr 31 ’ ^ "
r at 0 us Ul tlXnit ^ a qu« detinetur in cubiculo suo m calore tcm- ®°ftrj( V c l u ^. ac ! Eclipsin, id est, nigredinem, quod est secretum 7 c oi\ Vc . : * < t | upJutionis,quia tunc invicem separari non poffunt, Idei^ | l Ustu, l ' n Pulverem albiorem nive. ' '' '
'jUod 1 tc ^ a mcnto de materia nostri lapidis : Sciendum est r:u 'eas res per (iipilitudiries huic magisterio introduxu tct,/ *?®<n una sola res nostri lapidis existät : cusi nori Yddi- ‘iict ^-P^raqpaij} neque diminuimus': Trts etiam lapides, sciatis [ ( Ul animalem & vegetabilem descripsimus,cum ii’- • c <>nnv at 111 1*P> S bosti ae artis. Quia hoc compositum extff- ^c lttIt > scilicet corpore, anima, «spiritu, quod compositum
8«tabj| e lriera ie, quia mincta: animale, qiiiä animam habet: ve- ^‘i s ttao’(? nxi ^crescit Sc multiplicatur, in quo omne secretum no-' 5t 'im tCri1 ' atct ' 9“°^ kst sol, luna, St aqua vitat. Et quia vita rpW-f’ ^ v ' ta cofpörum, per quod noster lapis vivificatur, St W e0 cqpliim & quintam essentiam 1 ac oleum in--
in C Q Dllc ’ & Er infinitis nominibus eam nbminamus, quo- p'^ti 0 n e r ’ u P t 'bilis est fere ut coelum ' in continua fui motuS cit- H' indivj j ^, 0rro multi sunt errantes, qui credunt, quod una res' ta «di Ua a natura producta, qu* habeat virtutem transmu- > qsiodfalsum est. aula principianostr*auis in lib.
. M,
Hi* «' lUs . e ninr extractus ab auro , habens se sub conditione JtUf ? 4iuvante forma, est estentialis,qui dat'este lapidi, sol-
t ’ i l *obtj s ^ ntrc frumina* quae se habet sub ratione passiva. Ex istis
•‘la , qliodfalsum est, quia principianosti teartis in ^uentiq demonstrata. J '” " ‘ ’
pli°r^ ne mpe minerafiSc vegetabili componitur lapis Philoso.
% nihil aliud Hic miscCti debet, quam masculus & sce- *st den ' stC or ' tlu 'ccclum nostrum sive Mercurius vegetabilis,qui Mod,^ C *U. Sc dicitur quinta essentia, lapis Hermetis ’’ praeparationis multiplices apud Philosophos rc-
^atiq j 1 ' Elt sij nt coagulatio,sublimatio.distillatio,feparatiO,cal- • } nccr atiö,fixK) ; Q[,oriim omniusti significatio est decoctio 1 .
' ’ • 'quia-

Arcanum _ „ p -
quia in sola nostra decoctione omnes isti perficiuntur tn&r\ genium vero hujus nostrae decoctionis est, ut materiam c ° L-tit ti juxta suam mensuram in vas,"furnum ,' & ignem f ulinl / n , E n- ipsam continue decoquendo, donec ad maturitatis eotnf v
tum perveniat, quod in decem rqensibus complebitur, st
nuali operatione, ab initio usque ad finem totius
Sed per istos modos adsignitos significare voluerunt 1 .ye' nostrie artis, ut intellectus jnsipientum umbroso circumd £ ^ ^ lamine, rie indignus verticem collis nostri arcani attinA^ ' z„, errore relinquatur, donec sol & luna in unum globum ‘ tur, quod, nisi jussu Dei, impoifibile est fieri.' ■ - ^
RO$4RirS ARNO LD 1. , j,
•CIne sole & luna nullum generatur corpus tingens. Ex ^tur & ärgernd vivo lapidem tingentem extrahe,quia un' u £0 , natur®. Quia aurum aureum, argentum argenteum trist ( ;c lorem. Qui ergo argentum vivum cum auro & argento 11 ?
noverit,habebit artem magisterii. .. lrtl iHi
• - "' • ' -- --, ad w'l
omnia resolvuntur. Ipsum enim esthbmogerieurn, & inrc " i-oe s
-- -- '* > > k- • i ° • c.:/r,
' £lon ergo opereris nisi cum argento vivo & auro a a . A,k* quia'argentum vivum est pater omnium metallorum,
forU lf
natura, atque continua decoctione depuratur, infpissat ur » # sulphuralbum & rubeum in metallum perfectum coagm a „ u Iis est de natura sua converfivum, ac fit unumquodque de J
quos amplectitur ex planetis.' .. ■' ' . t f)e
Prifhum ergo opus est, iit accipias corpus, in quo >ulp zl> beum & fixum continetur,8c illud in primam materiam u v o ^o' genium vivum reducas. Oportet enim ut corpora fiant iO c , j r j> rea Se volatilia, sic enim in naturam spiritus reducuntur > 'st ',,la' tus cum ipsis sublimetur. Quia solutio corporis fit cum tione spiritus, & coagulatio spiritus est cum solutione c ° r ^ ( 0' ut fiant unum & nunquam ab invicem separentur. mnia ad primam suam homogeneam naturam,qu® est ar » c r ,tn r ’ vivum, sunt reducta. Cum ergo in ipsa homogeneitatesol'' ^pr tunc simul conjunguntur, quia utrumque agit in stiust 1 • ■vjjjs. sibi similem. Sie ergo Elixir consistit ex illis tantum Mercurius epim fi jungatur cum solis radiis fit elixir P el f üebi* ' Comede ergo de carne pingvi, non de sifio leproso, & 11 cl i- aurum & argentum.' Modus ergo convertendi corpus in tum vivum, fit persolum argentum vivum & per ccn ve rl * naturarum, sive elementorum , donec convertantur ignis, quod est arcanum pretiosissimum quinta: essentias st ‘ Qtsia operatio nostra, non est nisi naturarum mutatio, ^ gi frigidi cum calido, & humidi cum sicco amteabilis com cll( i)

\cn m . - — — — **».* wj
■ mo frigidum, deinde humidum porro calidum* S'^ini?? 13 no ^ er 'st accensus incxtingvibiliter. Modi,autem rc- . S Ql f Ulu fatuor: , ,
ft ^ c t i a r^-H're, re£ st ,cere > & figere; & quia argentum vivum ,| ' tl am 6 at ~ entiam terream & adustibilem, & aqueitatis sub- creargy 0 p ^ u P er ^ ua lenteri, si persectam inde medici-
C|ni CLANGOR BVCC1N&.
0 U1 sto n cales, •
j, tl| tirned' 3Clt terram > neque virtutem suam terrae inprimit,
.'tatis S | ant n^ u P a i qu*inter alia sidera magisLuminis Sc ca- ■jW* niedi ° ' S Est teceptiva., Ita Sol tincturam solam non perficir, s Ve «it 's? ^' Wn M u ^ a 4 ipsam subtilitatem ut tingat nondum jjfyiliet* >SS re necessario ibi requiritur Luna , ut ipsum Solem n ^ t jus a U ?* & volatilem faciat. Idcirco dicit Hermes Sol s debe/"' s' üna mater est, & ager in quo solare semen semi- ^ttiSnl i 1* sic non indigemus alio, ex quö noster lapis fiat,
i iri ,e • ; una s „ _ , .
Tf «On ^ | n sorore mea Lunacrescit gradus sapientiae nostrae, ^ 111 aliquo alio ex servis meis. Luna, dabo tibi pulchritu- n * Utnen scilicet Solare, quando per minima eonjun-
accipj/ So1 'alidus est & siccus, Luna frigida & humida. Lu- a Sole,& Lucerna lucis solaris infunditur luceretis m ’ ^ fi' commixtio luminanum. Quando coagulabitur 0f PUs tw m < er ° S °1 oriens in nativitate mea, & convertetur P »^ i? decorem Solarem» '
Philosophorum.’
s/ a * Persi la s r °pria argenti vivi & Sulphuris fumosa & subtilis» q u lUrn artificium > generatum, in qua latet Lc habitate s t S tJc <Juag' ltae C st" cn tiae, est Mercurius Philosophorum,Lt est una
^!U ' i ' rr ' nostri
/'£ all .' a q«a solvis
Y -'•uens * COn ^°fita.t Vapor unctuofiis utriusque naturam irt !E 'flent; Ul ) um non potest fixati sine alio, alia est propria ma-
:ij’aq tt ,S i“ , P huris nvstri-. ...... - ,....,
r a Mh.ali^T; a Mercuriali solvuntur omnia metalla,qua: non post (jij ( j t b> dj / Ua solvi. Si ergo qLiceris medicinam metalla gene-
y P>'6 d; - ?ta lli s erit ejus origo : Quia nihil convenit rei, nisi ' * °th,iV 5c l u ' l ls est illi innatura- . .. ,. .....
Sole & Mercurio. Ipsa enim iri
lliii*°'Umk st UlUs 'st'Hi innatura- »,/h> cfiiii; ^fi'ium artis est in Si
rh i 'hui 2 VIUM artis eit in sore cc mcrcuuu. ipia enim in , ba^n/ncta lapidem philosophorum constituunt , & tinctu-
su/ U * 3i cund' ln ^ llita 'st' Nam in corpore acquirit colöresti sangui- tr/’ c °nve|? rei, k Modicum quippe talis eoioris, in lima insu- S °1 «uJw-k' ma g ni quantitatem in citrinum colore. Cum ipirity Mtfrc . Urio componitur ,.etit germen praegnans. Nä . tf| c» k trai 1 j S ‘ ^ t ‘ n 'st ur ' 1 postttnt tunc ab ipsis per ignem tempe» P«r calorem temperatum extrinsecs administra«
tum

566 '■ ... .Arcanum -
tum, extrahitur ä materia metallica quoddam humidi ' 111 - f j- sum, subtili t?rreo mixtum & optime purgatum, ‘l 1 citur: Iste calor temperatus: non debet excedere cal°| c jj/ fecum, quo calor iste intrinsecus fecum retineat suum 111 ,
quod naturaliter fecum trahit. ... .. 't^r
, .Quia omne corpus elementatum.habet in se calore 111 ^/ ■ lern leuformalem, quo periist.it, suumquesemenm lllt, l' quia iste digerit materiam ad formam & speciem debiu 11 ’ 1 ^ )(f aequicquid estfiiperstuumdt immundtim per decoct 1 0^^^ 1 ^ tam paulatim purgatur,maturatur, melioratur ]
Mercurio non potest extrahi nisi mediante coagulo, q u ° ; phurauri. . ,, . .... :. c oif
. Album & rubeum ex una radice procedunt nullo al>
interveniente,
, Totum magisteriumnostrumfit cumaqua nostf3>^ U 'habet maximä alterandi 8c penetrandi corpora. Idcirco yit corpora solutione mera philosopiiica.ut convertant 11 ^,5. uti prius fuerunt, Lc extrahit animam a corporibus p*? 1 mortupfacit vivum. Hxc aqua primo est im|tumda,g f ° i)11 j/ gitiva, sed operatione & fubhmatione artis renovatur,^ inlpiflatur, ac.in sulphur album Sc rubeum coagulatus' ^jjp
[('.i.
&
, Spiritu? tipgens est Me rc u r i us P h i) o so p ho ru ni ci>m ^ »cA re albo vel rubeo commixtus, iste Mercurius est 1:111 v^pti pens , qui a corporibus perfectis extrahitur fer d 1 * |j 5 ld* s j, j distillationem.fublimationem, Sc fubtiliatjonern. . £ c t3 cC^ir ; rius dicitur oleum incombustibile, Anima, aer, Iplcnd 0 ^ j>ji>^, quia corporibus mortuis vitam prasbet immortalem,^. c pif 1 \ nat. Extrahe igitur hunc Mercurium seu lapidem,' 1 ' 111 ^! <r$ stus, quäm ab argento .vivo, quia uhius sunt naturae- ^ [,/L quid veritatis consistit in hac arte,non est nisi conjungi 0 , ? sicco, id est, spiritum liquidum cum corpore perfecto f 111 ^
rum. operatio est solutio & coagulatio. , stspi^V
. Solvere est corpus jn spiritum vertere: Coagulas C e s ‘^i <;fficere corporeum & fixum, sic obtinebis totum Quatuor elementa extrahere nihil aliud estquapiip iaS Virtutes, id est, qualitates activas & passiva? excitare.
. Ad creandum ergo lapidem non accipe de prim‘ 5 j-j S , nec de ultimis: quia prima sunt nimis grossa, sed de m e
ROS 4R1VS MINOR-
! 0 W
C Olus Mercurius est causa perfectionis in metallis - P (f ju* c ‘,jii *®igitur eligamus,& perficere studeamus. Quia *^ c ‘' jpsp.^i#' fjis, quem Phstqsopbi ufiique laudant ac hoporant. T ^(o c ^ «st qliod quatrimus. Nec Öqps creaturam nobilior*-' 1

vit
Pfiter
Ph
JLO,SOPHI t CUM.
y ^tri a
J«?7
annuam rationalem , ipse enim in seContinet animam,
' ^ spiritum. Anima vivificat, spiritus tingit, coipus figit;
Puri fulm 1 * Un ' co Mercurio existunt, qui congelatus est ex virtute ^'form' 11111 * noi l. urent ‘ s - Iste Mercurius dicitur aqua sicca qui k*P' s rio{fi^. r ‘ n %™ atus est per virtutem dicti sulphuris, & iste est
? ei,c ran(' CUt *? omnia corpora suam originem habent, & ex ipso Puto Sc v llr,6C ’ tcmm eum Convertuntur, §icut aurum quod ex «o 0v IV0 Mercurio generatur, & iterum in Mercurium vivum ^H )0n . Ur ’ ac folümrnqdQ per argentum vivum, & per nulla alia yhiitu Q nia p 0, P or a in arg. vivum convertuntur. Attamen hoc ar. <iti 11S * 0t stäura est ex auro longe majoris virtutis est.figitqj i>b isto i. 3 } 11 ‘11 UQ arg.vivum quod nunquam fuit corpus,quia hoc ''st’Um ej ^ U , m ^ u P erat ur, quantum advim sulphuream,quia arg. sttiuzst ? l|ro calidum est, masculinum & siccum,atque ista duo digestj ater ' a m nullam habent differentiam, saltem secundum . ^Ur,ile C111 differunt, in quantum alterum istorum per calorem ®°stra ‘ u m v 'ff ei 'ibus terrae decoctum est. Quapropter tinctura qui ‘ ^11 aliud est quam sulphur rubeum ex auro extractum, sulpsty , ta Abstantia Mercurii coagulatur & tingitur per virtutem fix° ar ^ lS n dn utentis, Quapropter omnis perfectio est ip puro Lc n»Ut ) st t,ent0 - v i V0 Scalia nulla te. Si argentum viyuni metalloru atge llt arc ^figere sciveris,habebis tuum optatum. Quia color.in Uitastp Vlv ° causatur a sulphure. Aspice Corpus auri dumfundi- Icntjj ^olam ignis flammam: considera maximam ignis vip- Po,-j & Potestatem: perpende quoq;.firmam consistentiäcpr- ejusq, pulchritudinem incorruptam,ita quod Pcu- dct>i So ailUsv 'X aspectum utriusque sustinere valeat,& aperte,yi- lnia ca qtiae facilem igne comburuntur nullius este mo- O u ^ Ia: ve l tantillum facerent ad artem nostri magisterii. .
tnemento ubicunque inveneris Mercurium puni q ’ T j nc " tene pro summodapide, cui nihil aequale este pot- ^j^ipsun, vim dignis sustinere feceris, quod fit cum.sud j.Pbure Congelato, tiinc facies ex ipso nobilissimam Se
. Wir amtmctuvam - ., . ... ,
''ivcj^T’otasolutio Sccalcinatio solis & lunae fit cum Mercutiqt Me lc a< ^ Ua v>tae, in igne calido & humido. SqI 5 c luna virtytc sursum elevantur,ac sublimantur, ut Mercurium,tanto ll|si tiir 3nt ' bic ergo corpora fiunt tenuia,&, in spiritum conver- 3c sti u ’ a tque spiritus fiunt corpora; omnja volatilia pet continua
tin
tuta
. miam concoctionem , & per appositionem rei fixae figun- a a ^p 3nd °lpiritus sublimantur cum rebus quae sibi avide a na- Puri^^nt, tunc cito fixantur. Oportet autem ut curorcbu** “ T * e> wur, sic & ipsi Ycniiiht piuri,
RidiAR-

§68
Arcanum
R1CH AR DFS ANGLiCVS. ' j- CliiphurPhilosophorum est ignis simplex, vivus,alia t° r P £t i (t ■^vincans, 6c maturans ita, quod naturas desectumsupP lc ’ f jc ipsum sit superfluae maturitatis,quia vapor calidus & si c£l 'jpfl 11 ratus ex purissima siccitate terrestri.-. In sole autem p« r ‘ c q^>' sulphur regeritur, quia magis est digestum Sc decoctnf 1 * modo aatem illa sulphura ex corporibus, perfectis dut< P.^jO' Respondetur hoc fieri posse per solutionem corporis,& r£ nem ejus in primam materiam, quaeest afgentuln vivum ^ facta sunt ah inirid, Sc hoc absque ulla admixtiohe tct ^. 6 o^ yearum, quia istas lapidem nostrum- non emendanti ' cd XrC* 1 ' 1 corrumpunt: Quia medicina est natura simplex ex y c ^’ riali producta, Itaque corpus solve irr Mercurium cnm -jotr' alias occultam virtutem ex eo habere non poteris, Lt sic ster ex bina recomponitur, scilicet corpore Sc spiritu q°® Rebis, Stramen unum est:.. Immaturis filecurrenduiv c maturis ut maturentur,. Cum Mercurio seu argento v<v° yuntur cprpdra, carumque naturae reserantur, & aperiunt» ■
primammateriam reducuntur,-,.,.<
Mercurius.autem ex corporibus congelatis hoc facere est, quia per congelationem illud sulphur alterarum e ^. ,n ^ 11 ^ quod non corrodit sicut primum. Itaque solve corpus i ft ^jp 1 ' Mercurialem, quae solutio fit per putrefactionem corp° rI * > (lf ritus in humido Quia putrefactio est omnium natur 31 qo# «lementqrum ad invicem ligatorum solutio Sc separati 0 per conversionem denuo conjunguntur &; fortius ip untur quam antea*,.. Sic ergo Mercurius insubtilioren» 3 * .jaS' rem formam naturas convertitur ac transmutatur quai»® tca. Sic ergo sulphur rubeum Philosophorum consistit >° “wjjt i" sulphur album in argento, & tamen uttumque sulphur c° n ‘ auro: Hoc aliae res non habent, ideo dare non possunt: liorepejus perficitur, Sic cum isto Sc imperfecta tatirestituuntur, iEgra corpora continent in se siilphur f j S w & adullibile, Immaturis ergo succurrendum est cum plusquam perfectionem deductis s ut maturentur, c<f
gendura nisi cum illis quibus inest virtus tingendi, cum auro 8c argento, quia isti aureum & argenteum maiorem Sc naturam. , . .
6 ^
tr
.. ... - C A L\l D REX,
T-TOcnostrum Magisterium de Lapide Secreto, &°^Vu 0 , ^noratum est secretum secretorum Dei, quod c ® 3V1 , gulo, nec voluit ullis revelare, nisi illis qui fideliter ‘ c j 0 gng' , {i meruerunt, Sc qui ejus bonitatem ac magnitudinem & ffi’

q PHitösoPHrcuM.
con** 1 1* ^ * n ^ 0C ^ a §^ eT ^° kü conjunctio sive matrimo- Pjniir n j^ e a ri spiritus cum corpore solato, illa autem non com- ^^>t„s ?""ksa6ionem : Quiaspiritus non congelantur ' U| n Con& ° . utI ° RC corporis. Et similiter corpus non solvitur nisi S'iat l0u , bC ~ t ' ORe spiritus, atque inter solutionem corporis & co» ^s lritus non est differentia temporis, neque opus di-
"t>
* 3 «
S,P er ipsa duo simul.
{a kerminus, Sc una Sc eadem opera.
0r Pote - a.
eure «jp' T"»“umuui. Anima non conjungitur cum ?>8c p 0 ß 1 P er mutationem utriusqüe a sua virtute Sc proprietas ? conversionem suatUm naturarum Et haec est solutio ^“uösophörum. iSiöh morabitur spiritiiS in corpo- < »"“silitate & ° U ^ atenus temanebit, quö ipsum corpus habeat ex fu^j, » J. CR uatiorte ut habeat spiritus. Quod cum attenua- P°sittie L ^"tihatum, & a sua densitate exierit a spiflitudine Se ^‘htibus suK 0 i^ 0rC ' tatc a ^sp‘ r * tua ^ tatem > tunc commilccbitur ts^Scide tl l ° US >^imbibehvrin eis, Sc sic titerque evadet u- fXljergQ m ’ &non sepatabuntur,sicut nec aqua mixta aquar. ll “'ficare COr ^' )ta subtil, are ac solvere poterit, eaque dealbare ac . s>,sj a ’ Con sequetut magisterium.
subtilia veris corpus quousque fiat aqua totum,non ^ UTae n ltU ( r 'Ucc putrefiet; Quia subtile cum spisso mixtu fiunt c°ta c substantia. Quiaspiritus sunt fugaces, quousq; cor- C ° r Pris i g t tls tOmmisceantur. Qui, ergqanimam convertit in 1 res COr f >Us > rt animam, tinget omne corpus. Decoctio ge- U ^ a utia cast iue mutat a suis substantiis 8c coloribus, ad alias ^apis ^ad alios colotes.
itj c a'>dus St? ' n man 'ksto est frigidus &hüfhidü§i fc in occulto L^udeta ICcus ‘ Oportet ergo nos occultate manifestum, Se lll^Ulto facere manifestum. Illud autem quod est
t "d Untern ' o Eum calidü Sc siccum. Et hoc tingit Sc non aliud, ^ aqu 0 ? Uo ^ ' n manifesto,est frigidum Se humidum.Sc est
ctztz corrumpens: Oportet ergo hoc frigidum Sc humi-
ft. t|ltr titt 3ri cum substantia. IstaS ergo infirmitates oportet de- h, 1 frioiJ 0 '* &P cr gradus ignis. Caliditas autem & siccitas dc
virtute divi- .Sc non fu-
t* ^ fumidum aquosum Sc adustivum, vii
a ° igu c putatur iste spiritus in nobiiissimii corpus,- Su *!)* 1as > qu *X Urr ’ t ut oleum, quod est tinctura viva Sc aqua per- r ttYifi* ) ' ni P er vivit Scpermanet, Sc acetum Philosophorfi Pt* Uatu^fi 3 ' 'luminat omnes mortuos. Et istud occultum tlp^atio ' . & ignis. Persecta autem corporum Se spirituu
5j‘ n a <)ua m e *" titi0 quatuor tegiminum adimpletur. Primum itin^Ura;- ^ cs °lutio. Secundum in aetem Levigatio. Tertium Ulti ^nh„ l CC * Ul ^ la Quartum ad terram compreffio. Et hoc S ^ u m inquit; Ascendit dc terra in coelum suaviter ci * ‘ O o ingenio
)

f
po PRifATIO. -oiapf
ingenio magno. Portavit illud ventus in ventre luo » * 0 {lc» ventum, id est, fumum 'm aerem levigatur. Nisi enim jjtti 1 ’
fuerit aereus, nonconjungittir cum ipiritu permanenter) descendit in terram,quando spiritus fit corpus ut stiper ig f ,
petuam habeat perseverantiam Sc fusionem sinefum>g at AYICENNA.
A Urum est corpus perfectissimum, Rex & dominuS Hquod nec in aere minuitur, nec in igne comburitur, melioratur, nec in eo aliquid siiperstuum ncc diminutuU’ • Jur. Est enim creatum ex subtilissima & clarissima sub* S jpf/ genti vivi & ex sulphure puro, rubeo, fixo, & claro, tinge substantiam argenti vivi. ■
Aurum est corpus & fermentum Elixiris Sc albi & vu& jir Philosophi magnifecerunt ipsum. Quod sicut Sol se n a \\' s stellas, sic quoque aurum inter corpora metallica, sol cn (rJ' lumine Sc splendore omnia vegetabilia Sc germina ornlie Jj#‘? cttis perficit. Ideo dicit Hermes: nunquam fit tinctura v ’ l ' f[ |Vt |111 rubeo lapide. Si itaque aurum factum fuerit plusqtiaw P^,i^ in duplo, vel quadruplo, vel centuplo, vel millccuplo , >fi perficit & aegra Sc imperfecta corpora rnetallbrum. (} e< 1 1
Argentum verovivumpstfrigidumSchumidurnattf 11 |(t^
Et iplum solum est spiritus vivus, etiam in mundo non ^ quäle ipstim est, quod talia possit operari, qualia per >P‘ l ' t g djf raunst. Ipsirm penetrat omnia corpora, ipsum est porum, cum quibus miscetur, & tunc erit totum efixit nem & rubedinem, ipsum est aqua perennis, Aqua vitavit 1 ' 1 ’ nis, fons Sc alumen de quo bibens non moritur. Cum v ' |V 0 y(t 3 ', rit, habet quaedam opera, cum mortuum fuerit,habet al' a ^ipt** & cum solutu fuerit habet opera maxima. Sapientes spectare ignem,;& tunc facit opera Sc mutationes: Quis ’'f
tatur sic mutat, & sicut tingitur sic tingit, At sicut coag u J.‘ rf p coagulat: Itaque inter omnia nominalia argenti vivi p cr est generatio. Sola aqua per seipsam omnia facit, on 11,ia omnia coagulat, omnia'diruit sine alicujus adminiculo- 0 ,p£i (,f ' Permutatio corporis in aquam est tinctura cuiuslibet c °^ t ^ Et nostrum intentum höh sit aliud quam ut eligamus p url substantiam Mercurii ex ipsis corporibus.
BERNHARDTS C0 M E S. . af (Ä s~ Orpora metallica vulgaria qu* natura solum insr * 110 5 ^ '~'plevit sunt mortua, neque possunt imperfecta perfi ce arte ea nos capiamus, eaque perficiamus, decies vel d uC V^(-si^ tantum teiidunt illud ad infinitum, quia tunc sunt 'S,
ttäntia, tingentia & plusquamperfecta, Sc Viva stint te P .^11 gariuim. Ipla itaque metalla vulgaria dum sunt ih/° r * n c a, t ' 0< '

w
tat
- at ">nsu > . ^’HH-ösosiHifcÜM. , /7-i
r C n 0Vate M a P' s noster, (cd oportet formam ipfomm mutare ac Pstniak, s. ipsum fieri non potest, nisi primo reducantur ad
?j v c Ipcrnf UtC!n rh: ' te ” a knttaiiorutsi (urit sulphur & Mercurius in visi* nutn ^ ftemininum.tjuae cum simul unita sue- *** ^ unum ih se habeat Virtuteiri alterius,ista unid H es Pma materia.
js’o fuarak'^ * ^ a ^ et proprium suum & principale semen, ex c bi, ut», ' X at ’ multiplicatur. 'Requirit etiam rem sibi simi* .Zat^^turStaugmentemr.
fi ' *ta m au S ctur tn sua propria specie & naturi, 8c nbn ist jj* tX'd ll;l p tai ara n ? a ltipiicat metallum. Nostra igitur medicina a llo u un ‘ US tlsentisb.id est ex unione Mercuriali fixa
aa > Ne<,„. ’ P' r ‘tuali & corporali,frigida&sicca, calida&humi- s Et fieri potest. _ .
."“staute ^'tudurn hunc pretiosum lapidem accipimus solarst S, tj n 111 Mcrcutii per artem optime taündificatä & penetran- !r * divers ntern consistentem in ignis examine; nec separabili Cu siaij s Ä a Nes, sed solum icmper tenacis solius; e (sentite Mer* ’^Ptrfeö Un . Cc ^ res conjungeris in prbfundoradicali metalloru, lr °du Ctn ai J? ’pförum formam corrurhpens.atiamqUe novam in* ^atirra' CCUnaum virtutem elixiris aut medicina tingentis.
^ ar Stas CX s^pfi 1 far* t materias spermaticas, casque Creat; post» ^°sest, p e j ön )ungit. Neque ars nostra eX (e folnspcrmata creare pattirnj 3 aa ndo natura ea creavit, tuncars ipsa conjungit,tari- } fi<» pti n • r . a staturae. Nos evgö corpbia metallica redutimui j tt| *,tj Us j l P ,a ut per eam recfiictiOnem fiat conjunctio novae mä» , r > St q 1J ^P.^ ra dicis,&ita hae duae naturte sibi invieerft auxiljan- , a setiaq u '"W alteri suam virtUtgcdmmunicat^utfiatdigniot ai r Sue'ft CCaUlAea . dumutraqüc separata estent. S.iCigi- fp 1 ,? re ductiorie sion potest steti lapis noster, in istis (j^Ur^vj sunt quatudr qualitates elementorum, se*
i oigrji' ut «m. Nam’in spermate «iaturo tanquam digniori
jj 5 '° spetm e ' lcrncnt:a jftsunt qualitate , quL sunt ignis &. acr, Si , 1»al...i atc . ct udo & impetsecto iniua statura insunt duaea- >St^?'S-dsto alias ‘ ^ ;
'"r*
c terra
aimpetsecta & mitrusdigna, videlicet Et sic in arte ista nön est aliud quam istae du« na.
f fii a . nti *M tlta: ^«»dcw radicis , substantia: & esseritiae, solius dii . ists t 1)l c ' cui 'ialis viscbfae, S£ sicci, qui non jungitur alicui stqsij”, ; quam suo corpori, uti Morienus testatur. Fac fiie^quamx^*^ c °stjungc (§efmi masculinum (quod noti fi» e K-c • r ‘ urittS toct“» Lc maturus, qui in se tenet elegii ^"^fe'fiMateftemiiiiiJosid est aqua viva, eaq: pont tu stdo,'cak( a cto e digne parvo continuo, Se tam djsi
O ö 2
sVf

<r
>
j 7 i Arcanum
ibi relinque, quoad convertentur in aquam philosophicaw' tunc est materia lapidis. Nam habet in se naturam fixi > -'ßfl
figit, & naturam spiritualem quae ipsam exaltat, fäcstnd 0 > Ipiritualem & dignam substantiam nobilistimi lapidis.
TYk&A philosqphorYM.
:ji!
I Accipe corpus sive terram, ac in tabulas tenues quod cum aqua maris misce, qu*, dum regitur, aciuäp erlP dicitur. . % gff
2. Istam compositionem bene coaptate,& consang u ' n ' c o lV sanguineis jungite, quia natura quae mortificat & in nih" u ^ Vertit, eadem etiam vivificat & renovat, istae naturae st’ n complectuntur, & post inimicitiam in igne lento concojd micae.fiunr. Accipe igitur argentum vivum, & congest^^fi corpore mägnesise, quia aurum vertit in rübeu'm ignetn, <1 coquendo öcafländm ^
z. Secretum ergo operis ex mare di foemina consta 1 < y agente & patiente, masculus gaudet suscepta foemina > & ab ea: Foemina suscipit a masculo sperma tingens, & co ‘° r
co. Mistete ea insimul, & habebitis ipiritum tingentem . c (J iii situm ex masculo & foemina, Si regite ea secundum qua? tempora. In Hyeme solvite, quia est frigidae complex' 011 ^, „(i's coquite: /Estate coagulate: (flores producuntur ) Autu^ 1 ^ ctus maturantur. Non potestis aururti rubrum facere t 11 " 1 ' dealbaveritis. qii 5 “
__ 4 Fundamentum hujus artis est acetum acerrimus cum corpori miscetur, continetur, & fit unum cum eb>v?^F aurum m merum spiritum, & si corpus absque aceto foP ct s %W‘ colueritis, corrumpetur. Suaviter ergo ista rebite, do«? Y^tff fuerit incremabile.tjuia humor primo frigid* eft, cui ig«* 5 y( ( ' deratus inimicus estz Acetum comburit corpus & in ci'n’ cstfl tit,e>usquespistitudiriem diruit. . ^
6 . Quando mafculusfoeminae conjungitur fit ipsa fst' 1111 '
fugiens, & totum compositum fit spirituale. ,
7. Gummi nihil aliud est, quam aqua permanens. Sl Gumma non emendatur.
8. Nonoportet re alia uti in toto regimine, nutritio' 11 ’^ jpirj'
tritione nisi illa no^a aqua permanente. Quia vis ejt> s rt iti'' tualis sanguis, quae cunscorpore contrita Sc incorpora? j lud in spiritum, Lc ipsa in corpus verritur: quia sibi invtee l mixta Sein unum redacta se invicem converrunt. .
10. Ista aqua permanens dicitur lapis & est aqua vlt * „n n 11 ' Item Gummi, veqenum,acetum. Nullum autem ven«
gens generatur absque sole & sua umbra.
ißst s

> 3 .
Jjij - w ®s Philosophorum & aquam permanentem estmaxi- l2 P’^hasjqiua umimque est attractivum alterius. nai " vi ar S entum vivum corpori Magnesia: jungit, Scfoemi- r an U ir t0 ’ naturam extrahit occultam, perquam corpora colo-
hficjn^; 3 ar ° entum vivum est ignis corpora Comburens.mor*
p- c °nttringens suo regimine, quod unum tantum est.
^ity. - ^“anto, magis corpori miscetur, tanto magis corpus di- n C,lt f r ^-attenuatur, Schine resultat tinctura, Sc Ethelia Jjttts re -° n ‘Ugicns, qu» omnia corpora confringit,& omnes SpU- r'tUs r t& c °lorat. Corpus non potest se ipsum tingere, nisi r'titnj u j tuS extrahatur e ventre ejus, Scfiat corpus, anima,Se
l ' at t*raet' ^ > '® lrn enim illud terreum non tingit, sed ipsum tenue *ris quod ipsunJkjprpus perfringit, Cum autem corpus
'"utn i®' tls ’ & ex eo tenuliiimumexttahjtis. vertitur id tenuisti- ram fingit condensum,id est,siccum jungitur hu-
u ' nc genesatur tinctura invariabilis.
>S p tinctura est vita iis quibus jungitur,
' tatcni autem decoctionis patienter feras, Sc habebis
<<>r Püs i ^ se ' U,l,s - suam fccminam amplexatus velociter transit m N liquefit /diruitur Sc confringitur, & deinceps rubor
Ph
Ilo SOPHORUM.
m
*> 0 ]
horum duorum est ..».** .........» ....
f tnt, ■ er .entijr , ncc continerent se invicem » nec unum fio
i ' 3 ' N
n °n.emcndatur,nisi sua natura, idcirco,nolite ipsis
' a «ennr- . ^ , e -
, n te
r tr e v '
una natura, alias non ita cito
.eniim nec pulverem nec aliam rem, sed sufficiat no- tps 0 '8c verus filius nascetur: leniter coquite.
*>i.mi 0 j' ran> ini regem Sc suam uxorem, Sc nolite eas combu- C ru bei , i c ’ kd regite eos donec nigri fiant, deinde albi, det-
SÄäSLf-v»* ------r-
%Omn. _ -f. -a—
^iis/g. ?* n 5 corpus tingit Sc vocatur plumbum, stannum» Corpij S tcrr ' J fl°s aeris, flos auri.
itis 1 Wo cot/i! ^ spiritus in terram Sc cinerem verti debent, Ais, vita ‘ Ur ' tur ’ At meliusquanxante, fuerat, quia humore qii I»!,« 01 hufripic, & augmentatur, utaliagces. Opus ergo L' Pulvij, 2 Uac l uarr > tinctura est, nisi diligenter coquatur, quous- - at a tquespermaper putrefactionem spiritualiter ef- ^ S ’j‘ Cc Wm& non aliter color invenitur. I
Ca PPa r -. nc ‘^ e ^ >n aquam suam dicitur fermentum Auri, Sc ‘ H. in Vc trube do. '
ntre Corsuffle vera natura occulta est,& Iijec vera na- Oo 3 tura

5?4 .. Arcanum r(fläP e^
tina est ille Spiritus tingens quem habuit ab aqua p er jdcirco corpus tere, dirue, imbue, idque facit Spiritu^ 1 ( qiij
& impalpabilem , qupdfir quando teritur, donec fiat pU jipn fit nisi fortistima dccpctione & conrntionecontinv 1 ^, 3 b ä '
25. Ars enim duabus egetnaturis, quia non fit pree*?
que vili, neque vile absque pretioso.' Hsecduo input’ ,^ ctl 0 c ne & decoctione simul unita sunt. Stunum alterum conu-. fugiat. ' ■ • ' voC „^
26. ©pus ergo ex duobus est, &hsec dup conjuncte
compositum. . cV irn
27 Opoitet enim corpus, quod non erat aqua, qua fiat aqua, Sc aqua aquae mifceauir.Sc fiant upum/Vl’ aquam vertatur, donec totum fiat aqu^
28. Calore cniip aqure facile tottuÄt aqua. pp( tft
29. Ut homo compositus est ex amnia & corpore, ' ,c ^,5,^ nos duo conjungere, quae conjunctio comparatur quorum complexu eXultat aqua aurea. Idcirco igitur b ^ t oi' ter -es & argentum viyum, donec ad interitum venias a( qti c rumpantur, tunc ees arg. viv. concipiens , coagulatip' u . corpus utriufque diruitur,Sc in pulverem vertitur fiiligeP 1 ! ^rpf' ta imbibitione Sc decoctione. Ista namque contritione e
re spiritualis , munda, Sc sublimis anima extrahitur, d u , corpus tingit, & est Sulphur nacutae. »0^
30 Illa occulta anima tingens & sulphurea natura uu
extrahi, nisi corpora fiant incorporea, id est, SpiritnS ^ quendi continuitate. Hoc autem totum fit per argenWst quia ipsum est igneum , omne corpus comburens ignis, 8c corpora mortificans, quia omne corpus quod e* scetur, teritur Semoni datur.
37- Uterque fit fugien?. ’
38. Fiunt iterum fugientes, per ignis intercessionem * e jl /c« 1 !' amplexantur Sc continent. Quando n. 4. naturae >» ef* iP cK derunt, ita ut ignis in aerem > aer in aquam, aqua in tels^ 0 f' dat, sic continens omnjum earum terra est.atque finis to
sris pulvis Sc cinis. " £
39. Subtiles spiritus ipsum corpus tenuem spiritutns^o^ 8c corpus in yenenumtinxarunt. Igne igitur res attenua ’•
$llae res pt spiritus ascendant.
4.0. Hujus artis scientia nihil aliud est quäm. arg- V’• poti magnesiaeque conjunctu, Sc aqua; sublimatio, & va f ja Jum Sulphur fit absque calce argenti vivi & sulphur.s at h f rfsP 41 i Umim sulphur factum est ex plurifius sulphuribus c> jionem pugnantis cum igne,& non pugnantis. H° c W’
piabas prqcedit compositionibus,sulphureScrmig* 1

71
%
%sf Ullrn ' * unum redactum vocatur aqua & spissum aurum, «e ip st l 10 ar gcntum viyum versa sunt, aqua sulphuris nominantur l ‘ 0t Por U ? 1Vencnum > quod ubi yere dealbatum est, dimisit sua 4 3 jP' ssa ^ Ponderosa.
Oni n j e Utoigne primumhumiditas corrumpitur, & quando Pus(j l {r. < ? l ' urn fasta sunt corpora incorporea. Omne enim cor- ^n>ni- p V ' tUr cum spiritu, cui mixtum est, & fit spirituale. Et c °lor t ' P lritus a corporibus alteratur & coloratur. Cui spiritui *utn & contra ignem constans miscetur, Se fit sulphur fi-
Potcfts !«Pmbustibile, quod prius erat sulphur fugiens. Qui, buZientern iubeum facere corpori sibi conjuncto, v en tt( . dio corpore & spiritu suam rentiern naturam m siro 4 4> !j cu ‘tam extrahere opus perfici«.
Porcio r g en tunavivumcurrtsua miscetur tinctura,tingit. Va- ptitjuj^S' vivo fui generis continetur, ne fugiar, quod fit quam
Philosophicum.
575
Mplum
arg. vivum Se aes conjungentur. Itaque Arg. vi-
' t0 vivo miscetur, quousque una eademque aqua fiat 46 S,!, ual ?us composita.
°t ir, fpjHyndo ses contritum & in aquam versum est, fit fugiens
S °' a irnbibitione aqua: ad verum operis finem pervenies.
iMr
l '>Scve r Umvertitur » siph husquc in corpus, ^cinyicem nectun- 48. a ltUr in animam tingentem. e , ^Tg^ntum vivum ad visum album est, quando aMM fi|- 1 +9 4 r ^ Cnit > vertitur in rubeum, & fit venenum.
0tl ge la t e^ Cl ' turn ergo vivum , quod ex pluribus est confectum So. q’ Ut duo tria fiunt, 6c quatuor unum ac duo unum, t 52 ’ ^onV'*’ 1 ^'^ 0 iHpsiuris in decoctione consistit.
^ j Ltin s 4nt ni d h*c duo Argenti viva, Solis humor & fpu-
^!'e Cr ?° fircum humido, id est, t citam & aquä,& coquite
^ C * ls furnis'' qU0u(t l uc spiritus in anima desiccetur, quia tenue tin» Co tp0r ^ ‘«em ex tenuissima terrae, aquae, & aeris parte „.53. Qpa ^‘Potibus tinguntur & figuntur.
compositio rubea apparet, servatum est illud re» tl)t itUf c °rpora in spiritum vertuntur , & ad se invicem nc-
5 ‘>QU».1a,l .. . r ___«. _
gluti
, 54. q-’^fiabet animam tingentem & germinantem.
U Ut 'Patur7 S ^coctionibus multiplicatis, acetum nostrum con- atl >ra tjs p a b igne coagulatur, ejusque natura convertitur in
ta * S 'Ac/ UtUm ^ u h? s< d' s I utw ™ > un ^ umeon e c l atur ■
. 91 . injp^ 6 ar boremalbam, aedifica ei domum rore circumda-;
e Qs q° n _ e *1 magnae artatis hominem centum annorum, di- ^desx £ Ua domo octuaginta diebus, ille senex non cessat co~ ' s tra Usfn! U ^ u ar fi°ris illius,donec anima illius in corpus juve» *P at Ur, Batcr filius factus est.
Oo 4 56 .Illam

j 7<3 Arcanum , »hi^ 1 “
5 6. Illam mulierem qua? suum interficit maritum > * jieci dederunt. fat er ^
J7- Illius enim mulieris venter est plenusvenenOg * u |id‘ sepulchrum Draconi, öc mulierem sepeli cum eo * q ul 1J 0 [yif sl fortiter junctus, quo magis eam nectit, ac circum ca>n ■ rtC |S tanto magis corpys ejus in mulieris artubus mixtum. a<i . c 0 \$' declinat, 8c totus vertitur in sanguinem, quem ponunt a ^ quousque sanguis consumitur & arescat. Tunc apparet' dc occultum manifestatur, & sic ex elementis non fit utl JU.aris 5 c fceminae commixtione.
58. Hoc opus autem subtili meditatione regitur.
59. Una tantummodo est Philosophorum tinctura, V
do. Omnis nostra scientia est natura masculi Kisoew^^j^ principio miscendi, oporter elementa cruda Lc stncera jenrum commilcere. Se cavere ignis incenstonem, ^ illo lern igne desiccentur. |Liquefactio est caput hujus a(t ’j ( jtii> humidum fit ipitsiisimum, Sclpiflurn-corpus fit spiritus, fugiens fit fortis contra ignem pugnans: Converte erg 0 ^ jjs 1 ta,6c quod quaeris invenies. Compositum generat sc>pi un 1 jjpso germinat id quod, quaeritur.
61. Comburere non est nisi dealbate, & rubeum
vificare.
‘V“VV-. „JP*',
6,2. Definitio hujus artis est corporis Uquesactio., et f pU*' corpore separatio, quia ?es nostrum habet animam & Oportet igitur dirui corpus & animam ab eo separari, Su tutae corpus, penetrat, & est anima ipsa argenti vivi > 111 jgnea corpus perficit Sc vivificat. j e j[i<
63. Signum perfectae decoctionis primum est nigres 0 '
&
ot« r '
ilii
albedo, ultimo rubedo ahiifima.
64. Oportet corpus dirui quousque moriatur, tust f P'
Srumam suam extrahere, quae est spiritus tingens.
64. fotum magisterium est, ut superius fiat infetiuS; ^ rius superius, compositio autem duplici,s est coroplexi° nl5 ‘
est h umida, altera est sicca, (ncV^’
65. Ista, quando coquitur, unum fit. Investiga e ) u - Ac alienum nihil ei inferas.
PX praedictis igitur luce meridiana clarius patet, £ l u .*? 0 b(c tf ‘ “^sint fundamenta hujus nobilisiimae scientiae, nihil cn> ^\y ri vel ambigui in ipsis continetur, cum plerunque sophorum id commune habeant, quod non secunduM . Verborum sonum accipienda sunt. Collegi saltem qua ß ^zl>> «ueleum? stc talia qu« confidenter , secundum fimpliccw

■c<f
,uli« r ‘
viti*
.flU 1 ' 1
is/
<
jf!"
¥
ir
aut Oris sensum reserunt,nec alia interpretatio est qux-
^ USmo ^' brevitatem congesti,ut neminem sciam qui <&J ld Pistare vel ausus vel conatus sit.
eftg^ Ucu ^ uni beet aspectu tenue & exiguumjc ipsa tamen "»Uiji , . ma gni pretii, Quia secretum maximum 8c occultis- J?artt, "suorum Philosophorum continet: Si enimmedici- ™eta t j 3 cor pusculum humanum ab omnibus infirmitatibus Cl( att tr ^*i|J c seliciisima valetudine frui possit, spectamus, suffii ^e g Cr ^haberipotest. Si autem divitias, quae in rebus maxl- ^ysterij j ? ^ a gn° usui esse possunt, illas & hic, serio natura? s W” s 8aniil ^.abundaute r inyeniri concessum est.
Sittn eQ V s<v ?re . tw:p praecipuum: in quo scopus totius rei potit Sc t*** > in schola occulta servatur. Attamen prima ini- ^Sco,^ arr) enta (at perspicue posita sunt. Reliqua diligentias ”ai e ■ mittuntur, qui ad hoc maximum Dei donum aspirat.
Ph
ILOSOPHORUM.
577
]>p $EQJFNTVR XXII
Malpositiones sive
IN QUIBUS VERITAS Tl vs ARTIS CHEMIC/E treyislitne comprehenditur.
Era au !-
p c st d c ( ? etltat ' 0 Metallorum non nisi ex suo semine,quod a . ce Metallica procedit,uti ex lumine naturas aperte *»4 rs lll! Cr go intentio circa augmentationem Metallorum p t >- tsoc7 Cn ®saest&erronea, &
6 lItlani m Utcm semen oportet quod primo reducatur in suam ?r ‘ a Iter 3 , at f r ‘ arn >stMia praeter hanc reductionem nulla potest
3. o ; at O hujus seminii.
“ n etn j ' et 3 Utem hoc semen mori, deinde ad novam generali Ccu P)o dCre ’ < l uod tunc melioratur in decuplo, centuplo, *’*gC 1 ^ ad plusquamperfectionem ducitur,per quam & a. , 4. ^ o Or P0ribus perfectionem communicare potest.
„Suiaiu 5 QVut n generatum Arcanum Philosophorum dici- /a P°kn • • 0c * «tat occultum, & abscondite latebat in semi-
cn batu p! 1 a ' i a m factum est maniscstum, Sc actu apparet per in- & tp0, a m ,?s°pbi, & est de natura coelesti. Ideo potens est ' ar gtnti laülca uberate in novam Sc incorruptam formam auri
V
Oo 5
3 . Omne

V
578 Arcanum
" ' j. Omne ergo ppus, quod non procedit fecundum 01 pratdictum,falsum est,& contra possibilitatem natur*-
6. Quia ars nostra non perficitur ex rebus alienis " ut .s nis. Deinde incedere viq aliena,Sc non sicut natura re£j uir
»as est. _ ' - pes.*'
7. Omnes resolutiones enim, cakinationes, sublim*", .^fir stillationes Sophistarum stestruunt potius opus nostrur"
phicmn,quam aliquid utilitatis acjferant. Uis^
8. Nulja igitur fieri potest transmutatio reahs in mct 3
arcanum praedictum. . ^
y. Tinctura solummodo nostra fit ex Mercurio componitur ex fixo Sc volatili auro & argento, in hilce c»
fcustqtum consistit magisterium.
10. Earum upip debet este formalis Sc eflentialis, qd 3 ^ jn' 1 '
in subtilitatem Spiritus convertitur,quia tunc nunquam cem separantur. , qtf J '
11. Ex ista unione oritur tertium quod dicitur aqua
ta eflentia,oleum incombustibile, coelum, aqua peima n ^ ä p3' tum,& Mercurius Philosophprum, prima & proxima m at pjdis „ostri. ' „, |3n
12. Et uc Sol Pat?r estjLun» tpater: Qvsia So> virtute^ | f (0' poribus non imprimit > nisi Luna mediante, quia h¥ c . pora solutione vera Philofophica, & ab ipsis extrahit permanentem. Et utraque ista sunt unius natur* homP§
rz. Argentum vivum ex auro est calidum masculinu"\ el |ifli
Cum. Tinctura igitur nostra nihil aliud est quam sulphur 1 ^ifi
quod est ignis vivus,simplex.alia corpora vivificans, & 1,13 cc ipso auris extrajäurpmuja ipsom est perfecte digestu"'' j sl 14, Si itaque aurum ruerit plusquam perfectum in d"P quadruplo, vel centuplo, vel mille cupio , ir. tan.tum perfi t ‘ ,t ' ßa corpora Metallorum. ‘
i$. Nostra igitur medicina fit ex duabus rebus unius c 'j. ^
i.e: unione Mercuriali fixa & non fixa,spirituali &cqrpof 3 '
da & sicca,calida & humida,neque ex alia re fieri potest- ^5»' r6. Et sic secretum operis ex duobus constat,ex mare, Ra,agentp & patiente, qu* duo juncta vocantur cornp 0 * 1 ymmest siccum,alterum esthumidum.
Et quando otnniafiunt unum,sunt anima incorpores, fingens. " yja^
17. Per cpnti if ionem anima e corpore extrahitur, ß p e(
V ? 1
trabi non potest,nisi corpus fiat spirjtustenuis quod totd ^tg. vivum, Lenullum sulphur fit absque ealce argentn"^' Ipsum tenue natur* tingit quod ipsorn corpus deftjngj ' sii» %t. Omnes autem modi prspatJitionam licet iP u *°^ßgß ,tl '

pHHOSOPHORUItf. 57K
Eorum tamen significatio sub sola sublimatione com-
%iati
e' i ^ditur tj f ■ . “ . ,
^''Uur m llc m fote nostra sublimatione omnes isti perfi^
"^rius'r I 0 ® ^tin igne vaporoso, itaquod dictus noster tr tl ’ r ' r >siiöf ’ va ^ e b-tmilec clauso acj sui mensis spatium po- ■^*»,30* "?E»,donec in se ipso putrescat,deinde in albedinem ea, tan ° em rubedinem purpuream convertatur, quodsi- . 'S. ^E-niiznei ccelestis. ^ '
iecunc!^ '§‘ tur Corpus, quod cum aqua maris misce: quae «ehestste Ur ° a " n ‘ teliipqra regitur, aqua permanens oritur, r^at j' 0re etUtn acerr imum, quia est ignis qui comburit & mor- ^ lem aqua vitas: Gummi: Venenum dicitur;
S kitgvij* Eornburit Sc in cinerem vergit, cujus vis eft Spiritua-
[' Cün du,^ 1 ^^? au tem praeparatio quatuor regiminum exercitio. ? rr 5 in Coe ] arui ' quatuor tempora completur. Et sic ascendit de l 0 , uitij.- iterum de coelo in terram, & recipit vim supe- A j'^siouim. ' ' '
'H^V* bunc modum gignitur Aurum potabile medicer-.
E" Preciosistirnum super omne hujus mundi arcanum, 1 ,Cl, loses tS tot 'us, humani corporis aegritudines deploratae mii 'S t e , n, anantur > vitaque sane integra usque ad mortis constiti*. ts-J^cansetyU
V|'sma ta l ta faciliter (animadverti possunt deceptiones & Sa« ^tion ‘° ta r u «t - qui citra arcanum nostrum Philosophicum ^ n tur. Metallorum in formam nobiliorem pueriliter politi
A uA C 'TÄTUS secundus’
VE LAPIDE PHILOSO« IOANNIS DE LASNIORO ^iscibuu Antonii de Florenda.
5‘ n adjutorium meum intende, & aperi mtelle- I "urn meum,ut cognpscam, quia non est alius praeter '=^^ tc qui mifii aperiat profunditatem cordis mei, & da- e ^coT-^'^i Spiritum veritatis, ut per ingeniunt meum
' s >8c qnj^ Eribde.quse ex veritate sunt. Quia veritas solum tu s ) dtr\i n Critatcm diligit,veritas eum consequitur.
acce do adostium Divinitatis tuae.Ut cum Angelo tu® » Uar hvis j arra?e Profunditatem, & Secretum Philosophorum,
■ qt in ,i’ tlatlls som. Sed tu adjuva Demine sanctissime,omni? " Clt ° ir lev^a cfinsfribarc , ut quicqnque hunc libellu«

jSa
Arcanum.
ir*
Et qui intelligit hunc libellum, liberabitur ä paupertate- cesse est eos petulantiam consequi, ne cadant in manus )
legerint,ut sane intelligant me veritatem posuisse, ^ !^ ot #
sermonis gaudium & l%titiä,& auferetur ab eis cogit- 111 c
~ ..
...._ et ur tc
rum.ut forsan dicant: Fac voluntatem meam, vel c0 ß-^vit 11 !* tristitia,sicuti mihi contigit. Veruijtamen castigans cau 1 ? Dominus, morti autem non tradidit me, cui laus Lc »o fecula seculorum.Lc st quid ultra ess.
IN NOMINE POMINl NOST'P
lest* Chrtsti. erfc^f
Accipe Sulphur nostrum crudum in fangvine fu° Rubeum vel album , secundum quod opus consistit q u0 labore erat, & illud Sulphur continet in se duo cOI P°S’ 0 (li l)t *' corpus imperfectum quod nominamus Fermentum- Sulphur non esoSuIphur vulgi,sicut Idiotie atstimant- P! strum Sulphur est ex hi na re Et ideo aliqui nomina 11 '
bis,& veritatem dicunt,quia est ex corpore & anima. |” nl yfl ja larium est ex Sulphure nostro elicere fermentum ad albu
rubeum. Quia si artifex Auro, vulgi utitur pro,fertn ept ^' gentounjendaX est,& inutilis invenitur.
>
Qus.auru.ai nostrum non est Aurum vulgi,ideo non
i?
bile ex eo elicere fermentum nostrum,quamvis est cois cturn & bene digestum,sed quod indiget nostrum Auruna.^^^! Ii,illud caret Auro,&sic nihil dat qupd non habet, & “ 's
positum veniret & diceret, quod impossibile est abfqui^^id 1 ' Argento naturali perficere opus. QmaPliilosopbilpst ul jbcd'% centes: Aurum est fermentum rubi dinis, Sc Argentutn^jjge"
fermentum est. Igitur contradicis PhiJosophis.^Sed '°!, £l | !sn ^ mi verba Philosophorum ita loquentium: Aurum n°>. ct ji>'
quiunt non est Aurum vulgi, imo Aurum nostrum C° nt ’ n ll b^"
duo,scilicet Aurum qt»d est fermentum nostrae artis,
nis autalbedinis, & Sulphur nostrum manet cum il'° flC c i’ J l
in adjutorium,quia unum absque altero non potest
sci. Et sicSulphurnostrum est perfectius Auro. Et verea' c ^fli
nullus Alchymistarum intromittat fe ad hoc divinum 3 ' fac 1 '
Jiisi cognoveritAurum nostrum cum sub Sulphure,aliost >
pietur. Et ha?c est probatio veritatis. Accipe Aurum s per j( J
conjunge cum Mercurio naturali, ut solent Alchym>'
pro nunc,8e procedatur cum illo aut amalgamando 3Ut r ’ , Miifj®
J_l:__l_,_o_—~«/,relU t '
Nf'
do,qualicunque oleo velaqua,8c regatur igne,tempo re . ^
vel brevi,& efficiatur tinctura, projiciatur super aliqui a( p;
. , , 1 _ _Xr m e* .
i--
&•tingit in rubedinem: probetur vero examine >& lrl . y rur l|!l | rec.edet perfectum cum imperfecto. Et hate est causa fi u ' ^ siP naturale caruit Sulphure nostro. Quia Sulphur nostru ^

f^hSt "uinfi:
'ps u ,;V Cal >du;
Philosophicum. fit
■ '*« ntr m >iRnem patiens, & igne nunquam corrumpitur,fie J^rffarj ^ ret 'net omne Tolatile a fuga Sc facit fixum. Et ideo g. Utn e ^> ut & Sulphur nostrum Mercurium & Aurü faciat ^ >am P 7 Petuum ih examine Et si Sulphur nostrum non esset» (l iotict^A Uam ' ncra procreata fuisset, t^uia cum fuerit inpro- , 1 ^'i)ii| ln q - ’ tunc Sulphur nostrum idem corpus perfectum ?' 0 rti la "?'Sptritus,id est,Mer.curius tingit & ingreditur corpora ' t,tc *>id efl ma, ' C *Aurum nostrum visitatdc illuminat tenebrö- t) 0 r P° r am ''^prllitnigredmevclfoet 6 rcm,&sicistatfia'resuscitat Cv ettam° rtÜa monumentis prout sapientibus beste patet, W^rgo ad priora fili mi,ut ex illo Sulphur pliciamus, ^Sci: , 1 : tcrctu w &fulgidst,fiat Sulphur & fermenfü perpetuum»
1 "liqua m —'T-- -r — r----
'PutQ n :‘ lac ula,quia necessc est 'nobis ut dividamus purst ab
^°st« ad c y e * ,n ?to fruÄst iside accipere. Accipe illud Sulphur & ?’isti ptfc D > C,h *^ u ® suo propinquo iiVfqrtissirnu ignem,Nostra 'ian, r i ft " arat *° kst valde sifstplex,& vstis.Facta calcinatione pro- 1(: Hon i n j' rinarn nostra depuratam,& dispergetur minutissime Sc
ft - l 2CS alirs «nisi «nut-si «ik immitr» ? F.r knr nnt-pfl*
fi.
B cs alio nifi removere pufü ab impuro j Et hoc potest
Jq ^0O: 3l\<— :_ TjJ ;»«b ma-lirtr X/ ntiliAp #>fl
i ...j tj^ j abs qi 'gue.fed cum igne melior & utilior est depu-
' s ''Post r ' Co non taedeat teprasparationis si siuctu desideras. Et '■'I I'-Pari»».; —,, , . . „ -
O«*.]
l P'ttidid' Parat '°ne habebisSulphur clarü cum suo fermeto, quod
Cslf na.~' _ s\ _V„„.^,v4»»]*>AikiIic natura iAo ruis»
W
'at
Vit
^ Ue 'nv erit g emmis - ° quam delectabilis est natura ista^ux
» iq se Ult . Ur öc vili pretio venditur. O quam est res utilissima ,IY|, fed af° nt ' net 'em charissimam. Insipientes veto vili pendunt t), t i lt Cni e j a P 1 , entl bus valde diligitur , quia insipientes ridn norunt * fi nnrp u s ' Com P°natur vero h^c materia cu Mercurio nostro, r;| illl '’^(io I ' ^ 0r * 5US reC, nensin se tria, feil. corpus, Spiritum Scani- li^i'n.sid,^ m Pondere Vero mammonificato.ut efficiatur minc- tl |r 'st au, m ^^eribus terrae procreatur. Fasta cöpösitione po- läh costrum St conjungantur in Lapidem durst, quod
p a |stes c j t P Cr qbit cos. O quä admirabilis natura quas ita amore t)j( 1 v ir Uu 18 P ro P e ejus languorem mulier interficit fust virum, t>C° S ' Oqiia OC i' ' nter ficit muiierern, & (ic procreabunt filios infi- t/ ,s,c lUO(J 113 Maxima caecitas estinter operantes hujus divini O» t|( Sc lUod n ° n sequuntur naturä, omittentes res extraneas',sciat-* j^sttut. y 1 '* 1 ' 3 nostri Lapidis non indiget illis >ebus,quibus ipsi 0 a I a 'fia V dc '' cc t Arsenico,auripigmento, Sulphure communi, ii, ' c de am cnto,ncc Salibus,scilicet sale akali.sale aluminis,
o mi " S ttl *st s -Sed irtdiget re natütali qu* a natura sibi coyc-
j-^stte r Cs rtVette rcad te iplumSc memorate qüöd est naturale,Sc 1 i'| ll '' tll ia tl , e ? traneas i 8 c pro certo gaudebis. An nescis quod natu- J 'st!, Se n, ea st>et,natura naturam rubificet. Revertere revertere VC ^' R 'kd° l a, C *l Uod impossibibile est facere de stercore Au- ' ta ntum de natura,sicut de homine homine,& sic de
alii«

j%i Arcanum t •ht’ ,D ^
aliis natiiris; Jam fecimus mentionem de isiVerrtid ^ c jii* Sulphuris, imo Se separatione Se compositione ejns Mercurio. Neceflariurri est ut procedamus ulterius,Iabj? ^ ^ Fophicali.ut Lapis noster fperrhatiffe.t, ejuia si sperma Fuerit projectum, opus noitrum deftrueretur dum sp el ! 1 ejicitur: Scitote cum procreare filios infernales ir.fi |lltc L aU tt |1 '
per corruptionem ipsius sperma putrefiet, Se morietur.
mortuum non fuerit solum in desiiuctione manet.
Et ideo scriptum est: Unius corruptio est alternis ,5
Nota exemplum in homine: Vir faciens actum cum uN mittit Iperma in matricem ejus, & si mortuum non fi ,erl ^ imprignatio. Et höc contigit quandoq; cum vir & uiu,^ sunt unius tiaturae.Cjuia mulier est frigida Sc humidaA j, 0 td iidusScsicctisfScsicinaliquibus differunt,quod iperma 11 jiabere meatuni accipiendi putrefactione,aut vir aflt rnl ' llC n^ rupta est,Scideo iperma ej us annihilatliV. Eodem modo te g f • jiti' «st de Lapide nostro,ut sperma ipsius moriatur. Et exiu d praegnatio sine dubio, nisi fuerit artifex ignarus in cow? naturae Sc sic opus annihiletur. Sed si cum debita seid e J ioSc fcemellafuerit opus compositum, sine dubiop esV . ^tf. ! tioc divinum opus.Sed quam pauci nunc reperiuntur ve f
sunt facti Philosophi,fcd non oniries sunt decorati boc
gisterio.No vos Philosophos merito nova Philosophia el'^ fio' 'decipitur mundus.O quam sanctum est fecjui fiermctc' 11 ’ jj(jr® suam de Aquino,& alios Philosophos modernos, öc cot®.^( Selegere ut intellectum acquirant,de quo fit vel fieri pd te . ^qii®“ divina, Sc relinquere no vösqui solet scribere, Accipe,a cC 'P ’ est decipe, & habebis trusam. ,
Ifafes non imitantur naturam,nqe quaerunt honoreM-'. Fufionem artis. Sed quia impossibile est quod per un^ ^jii ® 4 zrs annihilaretur,Sc in confusione remaneret, Ralcs nö nomen Philosophi,sed vani Sophista: & deceptoris. . 'fyc
Multi torquentes Mercurium variis paenis , yote” tf * fl (itis. fixum,sed cum efficere nonpössunt, dicunt eum iatrt> nC «emesse: Imo dico ipsos plus esse fugitivos quam tqf ,uS -(; C £i®; iius. Itaque cum Mercurius fugit & evadit Sc intrat fune ambo fiunt fugitivi. Si utique scirent naturam ,* „p ® 4 adderetur,non ‘fugeret, llterq; tum artifex, tum ^ el Cl '^,an® t£5 > habent Sulpliüre Philosophico,ne sint Fugientes,sed p cr & ut ex eis prberearentur filii infiniti. Sicque filibs n “' cn .-j S fui s ’ linquamus ih suis; erroribus,& perpetuo Bitantur in veq"^ <Jel?
Revertere fili ad prius sperma Lapidis nostri.Est res va stabilis Sc digna honore,quia est res perpetua Sc aqua p e * ^ ftiP 1 * Ideo teneamus de illa relinquentes errores, qui jam p atc ^ c (if
K
; c(5

!
K eci PmtOSOPHIC UM. fty
Uaturgij 36 a< ^ ^orerh Sperma ntum ( nön id quod ex corpore tuo 'Uni s Cc P r ° ce dit) & procede cum eo sapienter, qiiia latet ibi to- '|tili S i n rCtu . rn n °ftrum, & si aliter operatus fueris mendax & iri- *' 0t, Qui etller ' S- ^ lub juramento veritatem dico Scnonmen- «onsifc natura nostra una est, una medicina,una minera,in qua a bor.Q. ° tUm rna g‘ft erlum > St etiam unus ignis,unum vas.unuS a >tt operatus fuerit ad normam natura: nostrae, vere pcrve- tl, ° tar e Oursimam,Lt laudabilem tincturam. Ö me-
St a <j 1 Actitet natura mirabiliter priscedit, & qualiter te de- Su°[ l0 nia g n um honorem,si directe operatus fueris,quam ma- aa di rnat?J C f * JGris ^kcoratus.folum modo' sequaris naturam. Fili Nui,T mea St sequere me, quia hoc divinum opus volo j' t; Accj ' u ^ brevitatis serrtione quod sapientibus beriepate- t j c b cs p e Vas nostrum Philofopliicaie in quo hoc divinum opus st S ’ P°nat Cre ’ ^ hbc vas debet fieri in modum matricis mulie- I °,Ut s e Ulc l lle >n id sperma more nostro,& collocetur in sole nci- r ® { fun? l c atUr Poperiora. Et circudabunt eum vapores inFerna- 1,0 Sc ib'' . ''‘Almi, & sic destillabitur & abluetur in sitngvine
N i l0n Ucci piet nutrimentum in ablutione sua. Et sic illudspcr- l| 'ü nQn lQdl ge t nisi distillatione & calanatione,& hoc totum fit i^^unovafe.
1s T 1LLJTIONS ElVS SVNT 7RIÄ . Pri
rr ln) > consideranda.
, 51 l >Ee rat j ‘ Quomodo Sulpur nostrum convertetur incinerem, fu l PP' ;r iotj 0 ] CUrn inferiorem ut dc ipso dicatur: Cinerem qui est i^ 1 '^gnos Ce c CO non vilipendas.quia est terra mortua corporis qJ^'Stilpif ■ m i St intellige verba meatquod corpus mortuum, < j Q sa He c f a U [ no struni,qu*rit i fi feriora,itieo üt ignem sustineres, )> t C ° n hclr' r ^ j° m b Lln t id propter suam permanendam. Secun- an !?uiH est, quod anima quaerit medium, & hoc pro- • n ^ : .AnWnaj est Aurum vel fermentum nostrum tiJ C ' a isi t;, . Ut ?ufphur. Sic non potest ita subito ignem susii- q ü P-Ons;jP lat adjutorium Sulphuris ideo quaerit mediurh. Tcr- Ca 1 i ^ t ' t srip» eranc ^ t,ni est, quia Spiritus res estimpoiubiiis , ideo <fn 1 ^ c l a 04 ' 10ra,ut dicitur Spiritus in aquis serebatur. Etha:cest ■it it' s - £ ' ) ? n ® rrr fusti nere non potest, nisi pausarim distet ab istis a teu P c r ralcinatibnem sempersibi ignis augmenratur, D U ' Kt his du °hus corporibus igherii sustinere.
’s S ^otqj c l v *°d ista tria non conjunguntur ita levissime,nisi bor- c > ,i Cc ^ m m «ndatum fuerit a sua nigredine, Sc revivisicetur. J^sapP*'^ttimam Sc Spiritum,& in conj
bo ' VctUa - 0 CbUnf,& % ia mirabilia. Ft sic _
'lui, övatH* ,B P ri ncipio nostrae artis prirnu signum est nigre, cna putrescit,& studet volatile pr.tfiatfe paulatim eoa
tra igriei%:
conjunctione cjhs multis omnia eiunt fixa &

A KC anum Phi losophic tra ignem,ut omnia figantur. Et sic proverbium est calcNisicopora moriuntur,& mortua reviviscunt, &- <u tibus conjunguntur,Magisterium nihil est.quia natura i - 1111 modo regit.
Post nigredinem & ablutionem ejus potest artifex b ent .^ re, videns tanta mirabilia, quod in principio erat nig | e^°’J l j(,iil 3 ' tem facta est lux magna. O venerabilis natura quanta 5 tiones & angustias artificii tui fecisti ih nigredine tua. modo illuminas curn lumine magno & gaudio perpetu 0 ' nigredo ibi est charitas infinita. stin^
O quam delectabilis ortus ex re vilistima,procreatus c
trice Philosophica. Arbores ejus sunt decorati soliis & 1 diversis. Radices ejus sunt facti Lapides precioli, nans arborem lumine praeclaro. Herbae sed arboribus d a tem Balsami, & expellunt omnem infirmitatem. .
Et veie dico Si h*mo semimortuus efletj & videret bo r & decorem Labidis,tota infirmitas ab eo recederet. £ r 1 Jcr (t : ne mortis unü flore consumeret, tbta pestilentia ab eo i*
Agnosce fili mi, quantas virtutes possidet natura/^' s deficit ut ejus virtutes enarrare possim. Quod oculis vi “ 1 protestamur, & quod manibus opera vimus hoc cohfc rl f fr ul tC '
Necessarium est nobis ulterius procedere, ut lapis °° rius perficiatur,& nascatur de utero matris ejus, & dem
nobis mirabilia infinita.
Igitur prbdede cum illo more nostro,iit bibat lacd c ^ cJ (tl pitnutrimentum,& convertetur in colorem rubeum 0 cC^' albedinc. 'Sciatur hoc fore secundum signum nostrum- "r,(C 0<l ‘ > tur ulterius,ut Lapis noster habeat omnia membra fua> Vertitur in nigredinem, qüöd omnis macula ab eo sic convertetur in albedinem clariorem decuplo quam rat. Procede ulterius ut de Christalln fzriic ^orbnncm 1111 Y
rat. Procede ulterius ut de Christallo facias carbum * 1 completur tua ars tota, & Eapis tuus erit perpetuus. ^ sum Christum cum ad hoc perveneris.
sum Christum cum ad hoc perveneris. , h
Explicit via universalis Joannis de Lasnioro Laaon-* , millesimo quadringentesimo quadragesimo octavo, f jjlia cl ! 1 in Vigilia Viti. Ego verö Joannes Lucianus exempl aVl . ^ magna,anno quadringentesimo. Sit laus almas tritu »* 1 dux unitati sine fine. Amen. . nsc'r
Hic Joannes superius siibseriptus de Laziönorö fmt P r
ipsius Antönij Itali de Florentia oriundi, qui hic in ptercam artem Chymicam ab hominibüs impiis flatu * 1 prout in Bohcmico de lapide Philosophorum feriptö
accidisse,
•cf^

Lttd finem sol, it 4*
KJEC LUNAM DEFICIUNT
IN PAUCISSIMIS GRADIBUS» QVARE
luminis exors obteriebrefciti
'ai Sole pretio-
Vtnum
•ctff.ejuattrnariii perpetitum V 'fteurAfante.NR.iorp&im /
... mundtficiititne. /
vtstlitem qHafernAriHmpjf
0 selicißimum oäonarium / numerum plenitudinis. Saturnus : 3 Ji4ars , Venus debent calctnari Philoßphice.Et crede I mihi , hic habes fchedu- [ meliorem omnibus libris \
Hac aqua Jmgularis difimaiur non omnibus cognita.
\ JVatrimönium aquar um una cum rebus pbilofiphiciSi
Offas in monadem Luna projeffd creat Enneadem? e quibus omnibus Decas oritur numerus omnis atq^mi* notrßss. 'Ubi tamen fultus fons fundit oculatam Naba- theo cardini lucem* ‘Deö tauf & honor in Se- mlaSeculomnui

ssj TRACTATAS li[
NUMICUS nobilis joan-
«uthemii abbatis spanhei-
enslS - feculö nostro inter Philosophos
•iß facile principis.
a ^TORE ANONTMO IN GRAf filiorum Sapienti* Hermetic* nuncpri-i
O rnum tn lucem editus.
^ n >s Philosophi* naturalis consultiffimi viri decreve- jn K at ^ e ^ atuunt > Lunam So]i propinquiorem, qü® v 3r' q U( , ° c mundo .elementar! hominum actiones rerum- C^j'^isdif COrnn icrci.i una cum Germano Phxbo, mirabili di c ^ibu s Pastione mutat,atque distribuit.Quemadmodum in u °dariUiiTia Luminaria a principio nascentis mun- h^hb Ut ^ lei > Alterum ut nocti, pratestet, Datdalus ille t)» 1 '* tc Cr Cr ’ 0rnn ,'umque rerum opifex, ordinavit. Sed cum 4 U ' a fixio j® ' UXM omninmque Philosophandum, sententiam him», desit, v 0 l u i sapientia; filio nonnihil abditum & recon-
t>t t ’”’ vulul
to t C,t lUo t ■ dffimu ex Philosophi* Sacrariis in medium depo- lo'^PhahN argentea Phasbf'duabus jam dudum invecta h.'l n Qcli ? ci fratris quadrijugum numerum provehatur. Itaq;
Nat * '
diei praefecta hunc nostram orbem aureo nitore
’ttr r , ‘ Ce rtio atl ' rn ’fi* persuadebit alium laborem Jrpcipspfaci- cu^tii injq e etrit l ue ' Eos.quoq; homines plane desipuisse arb,i-
® r ,curio coagulando multos labores sunt auspicati,
"Hi!
hit ta<: ‘fitne ' Utl arn jam pene fixam,quam ad naturam lubtilio- si, r ' Us, 5< V„ fi Cr dücerc queant. Pollent etiam hoc ingenio Sa-
^SdefN 11 «- 1 . “
d,
T\ MC fi:ctiU US ad na turam auri facile vehi, licet potillimum de f ficit; ail . ' Usc I l te ejus philosppharint. i „ ^ Luiiam fwtruiud nivoti rih
j rn Eunam pondus quod tibi Saturnus,qui inp.on- tr a| ^ Lir d dabit uberrime. Quare plerumque a Philosophis
fi>i,, Urn Perhibetur. Philosophi Sc Astronomi rnunda-
• "L'v. n °attriU.... „ „.i*. --
tri & -’ Vt °pt e attr *fi'-iunt. Qmd ergo terrhgravius,quid pondero- re ? in coelestibus ob tarditatem & pondus Saturnus
n<;>1 ticurri cu ] 0 retriium suum obambular. Et cum deest
IN
'gtl C • plenior decoctio,quam tibi Mars igneus ab-
! Jlu^Pdd no^ l,ni quia calori Solis propior,tum edam quod in
ISfi *o.h 0 ,
‘Ni
1 ° f ish' vi dua S s n | r ' US ' d ' ru:ltur - Lplorem verosaeile exauget Ve- ^^ui ess f comes, quam magi naturales pulcherrimi.cp- 4. ^ ? t?nt ur, Marti autem & colorem & pondus Phi- B ' Pp losophice

; U
l( #
Arcanum Ph i x oso ph i c re p 0 „._
sophiceaccommodamus.in quibus fixionem confi 01 tio nC Sed horum trium corporum ad se invicem tum P^pjicat 11 !^ tum mistionem requisitam inteliiges partim ex A«r° ^^oin 1
, 10 *'
partim vero ex naturalium rerum disquisitione. j pu quidem cognitione quantum approximent aut “‘^ fnll s scilicet Saturnus est sextus in ordine, Mars quartus,
dum locum occupat. Naturaliter vero si naturam j n tcr c<, L, eorum juxta tres Luna; defectu's consideraris, major,& qtlid Luns prius debeatur, quidtandem p° ceret enim nonnihil ad hanc rem,si ad amuffim exa*^ j„ pf* 5 tum Saturnus in pondere exuperet, perspice fig “ r3 ^fce tC dente cum ingenio & videbis me Philosophice o scriptitasse. 8
seien«* r e'
Qui cupit aliquid ex profundissima Chemia; sc>®
<-vr»»ic ttf /'/vestii Kcm» r-*
C 0'A
perducere.opus est ur corpora coelestia hene conUU"' que qualitates & naturas & positiones diligenter a ? sl y lt fjl f ,,ji fi Fecerit, inveniet divina gratia inexplebilem in " s . (] apd'Lj Idcitco constitui sapientia; filio non mihi de iis reb u ^ p o[ |ii0r ponere. Quibus consideratis multa alia etiam mal° ^
se ipsum investigabit. uI1 i, f01
Sol residet in medio tanquam Imperator planet* ;
mundum &caeteros planetaspotentiffimegubernan^^ |up^ Supra treSplaneta: sunt constituti & infra tres. . j r pii ' 1 ' 11 'fi riorSoli prppinquior, Venus infra propior. Si '§ 1T s e _ x .>da r Solis naturam provehere desideras,necessarium en u ^ 0ll 1» 1 *’ 0 Venere subtiliflimos & tingentes Spiritus extrahas.r.rrn c . i hi quia volatiles sunt, Lunam tingere possunt,nisi P r * c oH§ f ; Solis , quod est omnium perfectissimum retine* s cpiri tl|S Quamvis nonnulli scioli Philosophorum eos fiiga ceS r corpus vegetabile coagulare nitantur.
Aliud: Si Sol Luna fieri debeat, oportet duosp 1 “ f| .j S medios ä Luna & Sole prius secerni & segrega" (. gredinem Lunam lntellige,homiditatem verö evap ^gl' 1 . 'Mercurium j Haec duo obstacula nonnulli scioli nos ia vc r ' j ■ . ■ -’O cU r vM*“ '
«pmbium movent, ineptis stolidisque vocabulis M fsl
Jupiter stat super Solem inter Planetas duosJ'tfjV^jtur.
rius infra inter duos,& his duobus Venus & Lun
■oP
Nota. Totam Alchimiam tantum in his ^ et ?j^' u sa | l ll ' S Mi' buscompreheniam.fed nonnullis rebus, utpote Sa^, ^u>'
tibus & vegetabili egemus quibus corpora app ro P ar . Mi, & eorum Spirituales & subtiles naturae . M *j pj,j]oibP'
haec omnia cum diligentia perspexerit, »s-au
natnrnlis maiora nwft^na nrOCUJuVfw^
naturalis majora mysteria procux perventurus.
rf‘\

Ii*
ffil
iit
plt
te*
st
fr
|f>'
;C'
iU 5
ir>
r
d 1 ’
iN
>e ( i
""l *- 1
iid j
t* I
>l 0
f*
li* :
£ f'
[td
#
cd'!
*4
fl('l
587 .
Ud
‘t-LrSTRl JIC GENEROSO VIRO
1SLAO WELEN, BARO-
£ ZIEROTIN* DOMINO IN s ^lBA, LONTENBVRCK, ET Honstein.
Domino suo clemennßtmö
S. P. D.
Ermetek Trismegistum ) apud Aig f- ptios,Illustris ac Generose Baro,maximi &■ cerdotis , maximi Regiä, maximi Philoso- .. . phi axiomata, multis modis clariffimisque
'brüc-inuisse, nemini est ignotum. Inter alia is
de üls » quteextarlt,eam Philosophiam pradertim ^ ecre dsjadmisctfit, quäm no nisi ex fahctis Sc I l1e Patribus AiZXpuoS ipsos accepiste, pluri- ^ Cer nt ^Use nobis fidem faciunt plus quäm plenam c . at) a.
US ^ er ° Philosophiae patrum de liatutT secre- ar § uta ra “° > admirabilis jucunditas, evi- Cö„fi r ^ a certitudo, & ineffabilis Utilitas; illorum Vcjjat; äff * tur P un< st* s > quos non invidus & iniquus °iö (j; . ^«s, sed aequus amavit lupirer,Ut in prover- 10 et ’ Cum igitur tanti auctoris, &iecreto- ^hicPk* ^ cr 'P tor * s ’ ^ abstrusae Ehilosophire pa- sibii s ^’° er , ab omnibus solide physiae viris aman- ^eas j ^pctiflimis desideratus, nuperrime in manus *> a§ J«cleret,& quidem de quo sibi Omnes docti
P er ^ gratulabuntur,commentario supra mo " /greg'- '
! 1 r ,Publj Ca Loinmoda cdmmiffi ne reus perhiberi
h in h ö ^ 8‘° & perneceilario exornatus; Vtiq; peccä- Pofl^ca ' - ' ’ -
Pis exf 5no ^ u * eundem diutius latere,sed e vestigio ty- ^ 0 r e Cribest dum curavi. Et hoc unum est,de quo le-
°ner e .
lermeticis noii afsvetum ad-
:vii »mfuit,
Pp r Akerimsf

588 De d ( i c ato Ri A. ..jyjro
Alterum est: dp causa, cur hunc librum s u tiim literis quam bello exercitatissimo infcny curavi. Illud utique nemo mirabitur ,q u0 qua? publice recepta est,consuetudine, propt er ■ 0 ,
versusimperitos&iniquosjudiceshuic Eb 1 ' 0 ? ei num & vindicem inquirere sategi. Ergo e 1 ^ familiari multorum doctissimorum viroruw versatione, plusquam perspectum habes e f 1 3 Jiis non tantum cunctis viris doctis, sed omni 1 liberalibus scientiis impense delectari,&in secretis investigandis omnes contendere ner 'j*-/fiifl quodam singulari, antiquissimorum & etllc L rum Philosophorijtm princeps ille Hermes tr gistus,quasi redivivus cum doctissimo suo co tatore, Tua? Fidei & Curatelae fuit commend 31 K-
; auctos
Et apud quemnam potius deponeremus:
, n 2tSl
t*
commentatorem de tantis abstrusis & secretis disterentes,quam apud eum, qui totus totus,
quantus est,nil nisi in abstrusis & secretis inv
dis occupatus est.
Accipe igitur utrumque sereno vultu,& IU ' [l} e- adversus iniquos censores, si opus fuerit,viri‘ lC re. Deus omnipotentissim. felicia subinde ? , ^ ingenia, quL solidam secretorum natura: tionem strenue urgeant,&ad nominis fui ad publicam generis humani utilitatem exp 01 Vale öTn/j.iUt'cv.
T. G. obsequentißimm
Dominicus GnosicusBelga Vtr
.Med-D^'

j8p.
Philosopho ter Maximo,
Theesopho : jurisperito: Medico
Hoc est,
K, Comiti Palatino
jA' JACOBO ALSTEINIO
l WlO ROMANO: EQUITI AU-
lei calcaris,& Regite Majestati in Galliis ä consiliis valetudinis.
V, &P \ D *.
WK Vemadmodum Chemie, i Philosophi solent omnes mundi Lapides in trespracipuos ,tanquam ge- 4 ferales reducere, in animalemyidelu et ,vege- h t . talem & mineralem: Sic Tu quoque, ALSTEIN1,
%n C ^Patrone & Meaxnassumme objervande,quid tv kh n ° >nen habes Lapidibus, hac principali nominum Pr € Cl ‘ as t conspicue adornatus, infiar fieüa matutina 6 Li U j tu iliis fulges: &fic es Theos tphus: jurisperitus ;
über a enim ac fupercoeleflis Civitatu muni - hi^’toJjanc d DEO nachts es gratiam, üt cum quibus- hyi T n fymmi judicii Theologis conferre poßis. Aurei tytqty larii Eques, mperterrefaäo annimo accipis arma- >>>u hd nr,nas te a d Pfeudojuridkorum * paßtm hinc in lu Ih t j ° CClt 'rfantium, ultionem. Induis enim pro thorace ** H . ‘ l>n ’ & accipis pro Galea judicium certum : & fumis >e ‘i!» 1 l Cutu m inexpugnabile aquitatis ,ut illos in au- ft veritatis f viam reducas. Ouanta etiam tua
■'Ingi ^dicinapraßantia, novit tantum no Gallia:verum Urj^’ülgia, Helvetia,Italia, Bohemia , Moravia, ITun- % ‘rsf^tiia : imo tota etiam Germania. 'Quapropter , ,ll u^' R eges & Principes te magni faciunt ; fedfum- <Lii H f otlu sliomanilmperii caput, te aliquoties ad collo- n Sophicum sponte acctrf. jußit. Vt autem paucis
P p 3 multa

f 9 o Pr^fatiö. ß,i
multa complectar , tot tantos% honorum titulos » se aomprehendit Comitatus Palatinam, hoc eB ” gium & libertas inJp,lendidißimum& sacrum ^\°iLnP rumpalatium ingrediunii: ex quo solo hujusmem ’ tatum ornamenta,tanquamjpolia Achillis ex bello i 1 ^ reportasti. Sed i ju<ensfortaße,quisnam ego fitn An Tfi Pi qui tam audaäer te compellare audeam ? Dicam l ’ quidem Difiicho:
Igpis me genuit; sic nomen ab igne resumo: ^ S(
Non secus ac Lapidis tu quoque nornfi 1 ‘
lamquidemsatismenojse flbebas :sedpropC (r ‘s becilitorts judicii , nominis mei rationem luc'ulcnt ,, j s fleji nam.Vulcani naturam I. abeo,omniaq 4 corpora qu ! ' subjicior, temporis longinquitate demulceo, &
Verto 'tiatur a subtilem & ßnritualem '.imo lapidem! fltfi’ quamvis compaclißimutn & Adamantis instar durH- tf! & tandem fleäa, solvo, & in tantam adduco mollit ra inftarfluat. Mollior hactenus,an durior t/iihifl ^ pn 6 A LSTEipU, nondum sat conflat, Hoc quia & 1ACOB diceris , me jamprtdem a te flpp^ n 0 ifl 'Onlaniatione auid auaso Cjj .A
Sed diuturniori hac supplantatione quid
iri putas ?supplantator nimirum Tu , me t andern v! . -^si sine dubio reddes -.sicq 3 Tui AC OB VS,ego verbA ut virtute tandempfavalebo,ISRAEL vocabimur •' &-<1 bmImnominibus,uno eodemq, animorum confers 11 " fi- spiratione, conflantor invicem junbtipermanebimfl ^ terius nihil addens de nomine , hunc saltem fotum Philosophicum , abortivum quidem iß tumultuati , ^ legendum examinandumq 3 ojj'ero : in quo pratet J p, alia,qua brevitatis causa nunc omitto,hoc unum bie improbabis, quod k confleto philosophorum p,
dis■ edenr.de tantis rnjsteriis, paulo liberius, quam ‘ scribam. Sed utut fetes habeat,non tamen pandem fit,rudiori promiscuas plebecula objectati ^ sensui ; pfiusquatft tqa subjtceretn cepsura. ^ u

‘tytliKfi P R JE F A T I O. 59l
jffi* l°nge antecellis,ita ut tuo judicio, tanquant
^ J°ltdo Itibens meritos acquiescam. Te igitur ve-
l J etlani utci, etiam rogatum volq : ut idplacido fe- **'-«*•«*»: meq, tibi unice commendatum ha- Vey o maguq^ expolita aliquando d me,fi Kl e> otl gtorem mihi Vita usuram concejferit, expeftes. kkfy t ^ Ure Hu ad Ligmm, 23 . Oclobr. Anno recuperata,
Tua> Magnis.
Subjectiffimus Anonymus.
h\ z , . Sa P-
ba nt justi,& tanquam scintillas in arundiac-
CUr ienc.
■ Ce lsii
Arosin turba.
p jc j um estsiocapud Philosophos magnos, La- / Ctec *ibjl ^ non e ^ e ^ a P^ em - a pnd Idiotas vile & in- r‘de c' ^ u ' s enim credit lapidem aquam,& aquam ^ ita „„ ri jCum nihil sic diversius? Attamen reve-
est.
^ Geber C. u. summa perfectionis.
• e j tl ° C e ^’ ( ]nod facit eos opinari, impoffibile este ® c °nstructionem, quia destructionem artifi- ai ' lr i videlicet) ex cursu naturae ignorant. At- f rUnt ^orte, quod sit fortis compositionis, led 0r tis compositionis sit,non attentaverunt,
\
Pp 4
Herme

Her metu Trismegisti ^
TRACTATUS AURELD
r«j C d'
J)E LAPIDIS PHYSICI SECRETO > n - pitula septem divifiis: nithc vero a quodaw d )t0 hymofchdliu illustrer « ■ CAPITVLVM PRIMVM.
HERMES. tl ,f
TL '^Ermti enim incjutt: Int.tm longa atdte non
rtrt,nec anima a labore peperci, ariem &baiitj _ filius Dei r vt < bt mfptrdiione habui j qUt mihifamul 0 ] der e dignatus eff.
SCHOLIÜM. .^ 0 »
Ria potissimum sunt artis discipulo seu doct^ <P ! ' necessaria: Studium, experientia, & ® cnc ° l ( ji t 3ti fll ' ( 'npj na. Quicquid enim studio & diligenti ^
_ . T . .*•& in intellectum nostrum primo implantati 11 ^ ^ e t>' tur,id postea experientia, sive oculari demonstratione,^,^ rC' tionc manuali producta,confirmatur. In neiitra tarnen a , (Jiri' lices tibi pollicearis progressus,hili favorem ac benedic 1 jiff nam,tibi prius quoque conciliaveris. In humanis en ' rn J, E i: Ust 1 * agendis,primas octupat partes voluntas Sc decretum ” j oii^' scriptum est,Rom.9. Non est currentis,neque volentis,
rentisDE t. Hunc si propitium & benevolum habuer' 5 ’ extimesces Obstaculum, licet vel totus etiam mundus, ^ ^sitius ipse tibi adversetur: nihilominus tamen feliciter tu . t,n 0 rni>‘ s cies propositurrt.Contra tamen si iratum eundem fense rlS ’ labor erit irritus,vanus & inanis, juxta illud:
Nullius'est felix conatus,&utilis unquam t
Confilsum ß nondeny, ju^eiqj DEVS- suffii Hippocrates ad perfectam medicinam septem h& c ^stit#' contendit: Naturam, praeceptio nem, locum studiis a i ,t f°J’ 0 d p' 3 * tionem a pueris , studium , industriam , tempus, fi cd q b e ' caeteris summe necessarium est praetermittit, divinam >' >jj c o' nedictionem: idque vel ex Dei ignorantia, vel ex ‘ ll0 J„r^r.co 11 '
rum,quorum infinitum numerum gens oiim ethnica co e ^ £th sll ' teriiptu. Ac quamvis pröpterea excusandus videatur, <l u ° t j l0 jcO s tus fuerit: ingens tamen inde discrimen apparet inte 0C1 ueA' fehymiae peritos & imperitos. Sed dices, Hermetem st ^ ^^i-
rli tthriisa gtfite öriiiridü fuisse. Fateot id q ül euS fijit

tos a
'Ultt
_ t CApitulum. 59Z
jf'toutn ]} ° ne: re %' one tamen proxime accessit ad verum & le- . El c nltum. Magi, qui veniebant ab oriente ad Chri-
Judaeorum ceremoniis in colendo Deo > neo; Jtocn si Ctl ? populo, sed ex gentilitia familia orti, nihilominus
■tt° Ci T‘“‘' Dei gratia illuminati erant: & dubio procul, in fideliter & realiter persequendo non ceffissent vel 9 T^lUid! S ' mUlüSVe ^odie pscudo-Christianis. Sed quinam fit, .| 1 Licpi Ui am Cnicorum, ut Hermes,Plato, tres Magi,& similes H^ (iuli. 68 V1 ^ ent urfatn praeclaram,alii vero adeo exiguam aut i) 0 ^ lrn fbjy 1 de Eo habuisse cognitionem ? Hunc questionis ^ 0 Poti| t £ ^ P' Paulus in epist. ad Rom. cap. i. libi geminam jp'ovifl' llllcor um differentiam > quorum alios dicit Deum t>f ° s 'toteg^ U ' dern ’fed 11011 ut Deum gloiificasse & gratias egifle: c CLl lpn ^ occasionem , Deum ex natura cognoscendi, sua pro- C| ttlr "t'S Exisie. Fraeterea si omnium artatum tempora.per- (J'yttij^otffpicue videre licet, Ethnicos illos philosophos, qui l'l 1 l| esi 1 lmi| l excoluerunt, prai caeteris majori pietatis virtu- b' °’Air Cll doreeniicüistc. Absit enim ut Hermes,Pythagoras, t '° s e 5 C] ax sgoras, aliique pluresChimici Philosophi, tam sca- v' S loc !Pahtur de Deo, ac ipse Galenus Chymia: igna-
de Christo 5c Moyse. Multo enim majori pietate & (|[ : cyj C e,ci: oliierunt almum illud & divinum aeternitatis Nu-
itct'* 11 Ion ‘? simtarn potestatem Le immensam gloriam ac maje- d °, inl . fcureintuebahtur in unico omnis mirabilitatis subtil spec ulo P ‘ dc ncm P e lu° philosophico: in quo tanqüam in luci- f t p r 0,8 Cc i Vl debant omnes omnium rerum naturalium, coelecto 111 s U j Cn l enta, ' lum vires atque virtutes. Unde palam profes-. Vr'^ittV^Pti 5 : Artem Chymicam aut invenire hominem i^'Chy^.'ldcre illum pium. Hoc igitur nostro seculoomncs („NtU, 'p' v >ri probi ac cordati, Deu Mque timentes, merito Un, *- denum autem qui sequuntur, majori periculo expo-
W-tot. - V k a ,‘ C(lri Hr 1 r. rendum ‘
, a • , ii lYls “': , ‘ u um enim, ne discipuli ex diuturna & crebra Ga- di c ^' ®te ari ^"P t01 'Um lectione, praeceptoris mores Sc vitia inibi-
tote
tofij^ . 111 atheismi labem forte contrahant. Si liberet me- Vir 0s ? r,ani ä centenis tantum annis repetere , plurimos uti-
Mr 0S(j
insuis l!it ! ctissi »° s & celeberrimos adducere possem, qui prar- j timore effascinati, in hanc temeritatis, ne dicatu 'lUi ■ ed l'isöbl Cnatn P r °dire, nori sunt veriti. tHp^Aiiux pOoesepultis, sequamur potius Hermetem nostrii, tos l% ai 'tis a ’ “ ncc )Ue omni tergiversatione fatetur se in hu jusssci- ii }) ’ d 'Pb ar j[ Ue Possessionem non pertectum, ut fures, liipi rapa- 8c i n ^J-°* eilt • sed per legitimum Phisosophiae ostium ex
^C 0 T tio °' solius D h 1 intrasse. Hujus enim sacra tlllni unicum ac soiuin verum est spiritus veritatis;
Pp i
qui

/94 De Lapidis Physici Secreto
quispirando, ubi vult, aperitSc commonstrat Chym . l£ j U 0 '
viam rectam, eosque deducit in omnem veritatem. *** nC dß a ’ nun animis semel oritur ille veritatis lucifer ac ste )la er ror lll)1 e vestigio inde fugantur & radicitus expelluntur onm eS . jplii'
tenebrae. Divinitus itaque, necaliunde,inspiratur Heim
lolophia: nec eadem plures, quam unum solum auth° r f p fs ' pe Deum agnoscit. Ab hoc uno qui aberrat in Hac >e> ^ £ pl 0 ' vestiganda, suam miseriam & errorem haud dubie tan f a cil £ rabit. Artes reliquas vulgares qui (cire volet, easp 0 j,{lip 3tl5 ’ ab artificibus & praeceptoribus,in scholis ad hanc rem perdiscere. Conati quidem sunt hactenus multi in Scb° uC ju*' demiis. Philosophia: fundamenta,causas 8e principia i 11 '
ta eandem methodum , e proprio cerebro enatam, st u £ d £ ' venturi inculcate: sed quo fructu, experientia satis > U P „ (glof‘1 monstrat. Puris enitnPhilosophiae sontibus relictis,qu> ‘ $ a 1 ’ 1 ^
tre luminum desuperin fidelium corda influunt,ad m a
les quoiundam Ethnicorum nugas Sc hominum otm
ico v]»viuiiu(iui uumuuiutii ia hwijjiuc*»-
menta atque deliria delapsi funt:6c non solum hunc fac' £ oit tilillimum Philosophiae agrum , innumeris mendacio r ^j cn tia s ’ mentis conlpurcarunt & devastnrunt: sed alias quoqn £ ^.^ a rU^' putas atque sanctas, suis quisquiliarst sordibus simul inst ^.j n til' a & tam horrende deformarunt: urvix ac nc vix quidem lam a dhuc in illis agnoscas residuam genuinas ac prim* i ;||i| a ^ tatis. Tantaecladis causa non minima existitmendoluj^.^.jd^ rixosum artis disputatricis inventum , de qua pauso P° cetur. Hinc in vatias,adeo partes distracta Philo loph |a » jlz Ci ^ hoc, modö ab alio violentos depravationum iuiuh^
Quid enim operte pretium hac in re facerent isti, qi" " o^'
turae destituti,ex proprio cerebto.uno atq; altero arg 1 * 11111
lectico in medium prolato, fabulosa principia 6ccauf aS ^ ( . P
fundamento, simplicioribus ac rerum ignaris obtrud cr ? u^itti qua re tanta opinionum varietas emersit,quantus ph' 1 numerus, ut quem nunc sequaris aut deferas, vixpcHP 1 obstinaio sunt interim quidam animo , ut quamvis ap ^
authores evidenter fatis agnoscant rei salsitatem, cus eos, tanquam milites veterani & strenui antiquit^j, ^ res, propugnent,ac ignominiosum sibi fore existiment ^ c gi tia tot seculoium serie stabilita, & tam longo attisiem^ ^i"
r . vilia m” ^,,0'
probata, desciscant. Nec satis est, seipsos
in tam
mancipia degenerasse, sed ejusdem calamitatis part* E
,tu‘'
,u
crf'
que fieri cupiunt teneram & innocentem studiosam I s £ nt £ i Hinc suos discipulos nolentes volentes in suam pe> tra ot iU l£l . tiam, iisque voce & scripto, minis & objurgationi rcS. nl '‘ jnterdicunt philosophandi libertatem: ficque elau i

SS*
Capitulum, fs>f
ante homines, Sc ipsi intrare non contendunt,nec fui, - st,es intrare sinunt. Rectius facerent hujusmodi Mifoso- ^ r iH ot ^ tat n ancipiti authorum electione constituti, repudiata ^ t>s ded ' S ' ^ a ^ eni - aliorumque authoritate , ad ipsum fontem a l "* e . s p er . etlt 4iftipulos. Fons autem iste ubi ? pisce hoc a Saft 3 Pieiit- a ^' S ’ c i u ‘ M*- ^ a P cap. 7 . inquit: Deus est Sapienia: Dux, ( i. 5c 0 1Urn emxndatoi: in manu ipsius, & nos & sermones no- '°4r 11 ? n ’ s sapientia , & operum scientia & disciplina. Ex ho£ Hermes quoque noster Luam hausit scientiam , ut lt 'ij'ii 3r ; at,;t nrhis verbis: Hanc scientiam, inquit, solius Dei vivi , ^d t ° n<;lwl3 '' i
‘th
Vf^' 5 ntij r ,. lcrn °lecu!o Christiani nominis Philosophos,quod hic e U P eran a b Ethnicis: quibus olim nihil constabat de Latinis E'?Empe de Christo, in hunc mundum venturo: qui t,' 1 ''^^ia , j clent i 3 E ac: ititelligentiae , ipfaque veta Scaclerna Dei ^ll lcit P cn umero nos insuper in verbo suo paterne ac fra- arri ’ *.° ca t, & amice hortatur, viamque ac rationem nobis dJ' 1 r tirn a L?i m am, qua possimus non tantum in ejusmodi sci- Si ^ftr a . penetralia pervenire, sed etiam his majora
f li Ct,f br trc sominum adipisci: sed ingratus mundus plus dili- |j ^ irn,,: S,c lPam lucem , potius delectatur in impuro ethnico* „ °bt e i rurn coeno volutari, quarti puro ac salutari Dei ver- tts tltU£ iine S?*" 6 ' Qü-idtgiturexpectandum his erit, pro tanta in- f a jP 0 ns l)rJl “‘summa contumacia? Nihil sane aliud, quam simile !tak*' Ca P 'tnlissielegimus inohedientes Israelitas apud E- „„Het. y l l l *od verbis paucis ad nostrum propositum mutatis ’k/’^fiicer^ V °k‘ s Phisosophi & Medici desertores,dicit Domi- Ptr(pj r j et,s Consilium, & non ex me: & ordiremini telam, & iri t l,rn meum , ut adderetis peccatum super peccatum:
•W^Saftis**’ Ut Graecos mendaces, 5c os meum non
q bls Ariq ' sperantes singularem scientiam ac sapientiam in * c °ru ro te,S Galeni: & habentes fiduciam in deliramentis 1 ? ‘runt nobis nugae Aristotelis & Galeni in confu- c o)e 'rtiih' mendacium Graecorum in ignominiam. f ( “ t ten lD ' ”’ c exprobrare illud tritum in scholis,qupdvis suo lo- Plp^das \ : '8 e »dum,neque scientias sacras cum profanis conio ' a: ^ me recte capis,nihil profanum erit in Philoso-
H Vta fl'e v ertl enim cum Theologia authorem habet. Tibi autem ac profana videtur philosophia, qui eam didicisti ä jj 11 i v er ^ Van ° magistro. Recte igitur tibi erit in confusionem, <lu S'Ma scrnit am rectam ad sacras& profundissimas scientias fo W' Si ex eodem fonte haurires philosophiam tuam, ex llc lUeri ^ Hermes, nihil utiq; profani relinqueretur,de quo ■ es. Gonsidera quseso tres illas tuas Philosophia:
Partes,

De Lapidis Physici Secreto partes, Ethicam, Physicam & Logicam : nonne orn ! llU u jJeii'' l!< i authorem censes Deum esse ? Pi ce nimio pudore >ou negare audes, sed quomodo facto id neges, mox in tc ■'g 0 jtiin.
In prima parte, quanr Ethicam appellas, pr«cipue virtutibus moralibus, quae ä moribus vel ab assuehu 1 cuutur. Quare ? quia prout tua fert opinio , Virtus bonus, inclinans ad recte agendum: Habitus recte ag a sst ,e comparatur? Longo usu öcassuefactione : llfusauteni^^^s factio consistit in arbitrio Sc voluntate hominis: Efg° -^pi" ralis pendet non a divina benedictione,sed ab homine,u priis viribus, usu Sc assuefactione virtutis habitum “b 11 - re potest. Sed quam absurdum hoc sit, palam sit ex t0 ’ Los _ ter virtutem Theologicam & Ethicam, differentia»si 11 '}.' 1 jj t . 0 ^ opinionis fundamento perperam constituisti, plane nu' nium enim ejusmodi vittutü essentia mediate & imn* , s ,# cedit ex Deo; Mediate per thronos, potestates,donsti 1,afl
gelos Se
c archangelos; immediate per Deum ipsum. _f°‘ l p/tf i Alexaudi o Magno, Tulio Casare, Lucullo. Sy>‘"|, mi.' 1 "
• ■■ » • • 'I i n l..„„»,TlCl l ’. l |, ( lt
cseterisq; heroibus ethnicis alius authov statuendus tl011 j 1I ,p|£ ^ fortitudinis in Samfone,qui unctus erat Domini, Et nC
forti: dictum putes, pro certohabeto: D e u m Solem n^s“
filiere fiiper bonos & malos: neque hoc iolummodo h'U’ ^50^ Sole coelesti live firmamcntali, sed de supercoclesti nempe justitia:, qui filius D E i est ab sterno genitus , cas plenarie, omnesque virtutes divinae corporaliter 1 . t ^ Linde Corn. Agrippa lib 3. cap 38. Qui virtutem , u 1< l l,, | . t [ji‘ö J . pofliderecupiunt, orandum illis est, Sc lupplicandurti euM, qui in fe omnem coninet virtutem. Qusauten 11 '^, < omnem continet virtutem ? nonne Christus Salvator u° Deus, cum Patre Sc Spiritu fausto, qui teste Malachia QP',■ 0 d r
' - - - ■ oulu 1 ".^"'
ii>
versatus & operatus est m gente ethnica .qunminpopu- [t i: cto. Sic enim scriptum legimus apud Prophetam - S
lis usque ad occasum magnum est nomen meum in g c,1tl omni loco sacrificatur Sc offertur nomini meo oblm' 0 ^ ^ quia magnum est nomen meum in «entibus dicit Doifi' (11 cituum. Sed reprobati fuerunt mqlti ethnicorum,q u0 j 5 ,K gloriam Sc magnificentiam non tantum in externis cf; . pf in feipsis quoque cognoscerent, aut cognoscere potu' 1 ■ 2 c^ non ut Deum glorificarent, nec ipsi pro tam infinitis ^ jaly iris gratias agerent: sed sonis fortitudinem sibi, non ta s» e justitiam sibi, non Deo: dives divitias sibi, non Deo rem. Quod conspicuoNebuchodonosorisRegisBa y gi \c, emplo facile probabimus, si res postulat. Is enim non j^ii* 1 fibi ipsi adseribit regni sui splendorem & amplitudines 51 ' ydd'

iff ,
.11 V'i y I
L)t^
fjJ 1 '
b"f
fii c
(F
F'
f[
3 l }
j|H'
|H#
l tf
-5'
,|1> 5
ri o<
:#
]0f
s' 1 *
Jc
(J«
fl'
ut'
llJ
3 J
Illi
5
n<
l<'
ilii'
,>i
•V
f«
d>
:&
S'
U S
:s-
#'
d
d'
Ili
Nens in i Capitulum 597
l &' J iqu a n *^ erUm P* t vert>a: Nonne, inquit, ha?c est Babylon
c gis,-
J -j- - A > V> vu • AWWUV, <UI.|U11 ) V*V ^ICIUJJUU
^1 ar nEGo aedificavi in domü regni,in robore fortitudini« s' 5 iVoy j §' or ‘ a df coris Mei: Sed cum adhuc sermo esset,in ore l^'^nlib C ' CCe ^° ru ' t; Tibi dicitur Nebuchodonofor rex: Regnü 'statio U homines ejicient te, & cum bestiis & feris erit j ""tut ( Ua '” x ' nla stuast bos comedes, & Sep tem tempora mu- 5 E G>j 0 jj U l ?crtc > donec scias,quod Domitetur Excelsus in rfeleqy o-ihpm, & cuicunque voluerit, detillud. Dan. cap.4. )* 0r Utr 1 jj °u°C regnum erat, Ifraeliticumne live sideliumele- r '''Hei cj' anver b Babylonicum ac infidelium ethnicorum? El sn s j^ndium, in quo tamen nihilominus dominabatur Bx- ^°diq e ^'nariäutem dicitur Dominus in regno hominum, üd^nal * S dominari in hominibus regno perfectis. Ex quo d5>n& UC C C clarit ' s P atet , virtutem Theologicam & Ethicam, ii'ij e r |e ) s j 'delium , ratione essentias & originis non invicem
-au at> Un °eodemqueauthore, nempe Deo proficisei: ^iu ni ^ ern 'n salutem, infidelibus vero & ingratis cuculis iij p .pernam condemnationem cedere, ta tll)s Ch ' n , e ^ uc escit discrimen inter Ethicam Her:mctiram,qua ' anarn appellare fas est, & inter Ethicam Peripatcti- h °tn^ anam . Hcrmetica sive Christiana agnoscit Deum, ^ nc l l ian 1 , l j l ^ m virtutum authorem ,ad eundemque colendum, p ■ nc m ultimum refert omnium quoque virtutum a- . n 0 El , en Patetica vero sive pagana in virtutibus excolendis,
' _• M » n »
ijj "yxti C ssJ^^i°nc, sed propnisnititur viribus, quod funda- iv'^Ui 0 | “'^‘ m um,finemque similit er spectat spurium &ad- htig , Saoi(^ 0r ' ani videlicet vanam & inanem. Et quod miror,
uondum exolevit in Christianorum scholis j- sed
^0Ulj^^ ^^ofophi» summopere necessaria excolitur. Lx tti^ °lam P ltUr utilitas, ejusErofesior.es in Academiis ha.ncca-
t 'o f lll, !' t stii c jj U !. COn ssTibant theses ethicas , .quas.defend.endasob- ft^p ^Uiiq ls ’ ä quibus postea amplum aliquod,expectantho- tj'di sy 0 ' a ‘ e non ita pridemquidam de liberalitare disputans, biiH^'rtip ^°.P r ®sidio exhibuit viginti nimirum,aliquot thalc- f <ti bpj r J a ' lu '" n : quam liberalitateni ut summopere in box t c , t- ssX. s'f> «e vicissim alios vituperavit, qui minus obtulg- tl Un„ 'cnice -
qu^n lcet a professione Ethices emanat utilitas, ut Docto- tf| >do a *'*s d- 1 - 01 cx ea faciant: sed dum illi leges & praecepta yjr-
N
'll!
"S,
riti a ^ r ®f c ribunt,sibiipsis non cavent, quininepim in iior- hiij 01 ^- n 11 av *ritiam nempe, 6c similia plura imprudenter iij- K* c °nJt 11 stuisprreter enumeratam utilitatem, & hanern- sttidi 0 U s r '.'siUodnimirum Ethices praecepta plurimum itj- f 0 °Peo' * Uveutut ' i" moribus externis informand*:t.u,n£ n ° unicam pietatem, qu* utilis est.ad omnia, ha.-
. beuL
<>

It*'
is
Mf
^98 De Lapidis PhySi^i Srcreto
bens promissionem tam praesentis, cluam secutus* e!f , ima si bene erudiantur, & proficiant ^(dölesccntes: tam ( pi* quam .internorum morum elegantia , vitatqt* intcg rl i stantiriimi evadent. Valeat igitur cadaverosa illa i
sanorum Ethica, eum Christiana nostra e vivis Bus prosecta, nos non mutum secularis felicitatis in .- eS ct* 1 I do, sed aeternae etiam beatitudinis in secutura vita P* r *jj l jiji,’j!| | , ciat. Huiusnamque virtutes fiunt ex fide vera in Chr> ^ 5 ^
qua nemo hoiniuumDto placere, aut salvari unqu aI11 j
veto quis iterum hic inserat, quasi Ethicam cum Th e °. fundam: sciat is me non authorem este tanta: affin ita j.tf
tius identitatis in utraque (cientia , sed ipsam atternam $ 1 )^ 1
entiam.a qua tanquam ä centro emanarunt omnium > cl uC ( Jl |- artiiiiVt & disciplinarum radii, 3 c rursus in eandem gitt^L quam in idem centri punctum coltirtiant simul omnesa po. cunque scientias hominum curiositas Sc superstitio diis visit in Theologiam,Ethicam,Jurrfpriiderftiam,Poiit |C j-uP’ eam. Logicam, Astronomiam, Cabalam, Magiam, alias plures: has omnes complecti tui sub se unica Ehilol^s metica sive Christiana: qua: una unico aeterna: veritatis to, firmo & immoto stabilita, plures quidem in aspect u ^\tr producit, quife tamen omnes' in idem redeunt princip pjijl nuni. Omnia namque ab uno, 8c omnia ad unum. Hij ,c 1
recte & Christiane philosophatur, isqiiiens: Divisiou eS tiarum, idem autem spiritus : Et divisiones ministm^o^A^ I idem autem Dominus: Et divisiones operantium fünf » . c (tf , Deus, qui operatur omnia in ominibus , i.Cor.12. R ed „yd* viam o pagani Philosophi, & D E o reddite gloriam, n °. inahi Philosophia:, per quam ne seducamint fideliter , itet idem Apostolus, Abdicare falsas de virtutum h a b' tU rll iiis, rando persuasiones: Deum omnium donorum Sc thorem, assiduis exarate precibus, ut vobis mittat ' ntc ^? £ ,
& sapientiae spiritum, qui vos in veritatis hortum, si< n ^ )S ' licis virtutum flosculis fiagrantistimum deducat:in misti fueritis: oculi vestri aperientur, & pulsis error 11111 v? videbitis philosophicae lucis Claritatem, in qua P°^ a e |pi r '' ll |1 ,
& meditatioriibas pascetis OCülös vestros: fuavissim a st u 0 fi ,
liummelodiariimconsonantia, harmonicoqiieconcO £ j!
centu unanimes,T e Deum LAuDAMuscahtabitis.Scf^jjjqd I
dem Cunctis inanibus & frivolis dilputatiunculis, state in paCC transigetis. / i-
Transeamus nunc ad Physicam, alteram Philosop jpio'E.
E artem: qiiae quam siede ementitis & fictis homin“ .pj.L us inquinata sit, vel cuivis in hac parte leviter im c

E
<ft. jj CAPiTtllUM f. 595>
^or, c ,n ^. n ° n repetitis ä primo & vero fonte, qui est Deus , au- ' 0| - l | dlt °r.& creator rerum omnium,(ed ab Aristotele,quem üs (j t „ . a P er excellentiam Philosophum appellatis, quasi isso- fyGctt“* ' nvef itor,princeps Scmonareha hujus scientiae. At si ^is S( P ntl opia vera Sc genuina conferamus cum Aristotelis fi- lrit Trent itiis: tantum discrimen inter utramq; animadver- '’ t sciS c ’ r ^ s r ‘^ l,mc oelum distat ä terra. Hcrmetici cum Moyse, ' llr ^o nd , tta t uun t, mundum hunc, Scquicquidineo continentes 1Urn & creatum este a Deo, cx nulla alia praeexistente ''Kit : ji’ a ^ Uarn P er folum verbum Fi at. llt primum enim Deus • 6at terra > facta sunt: ita ut principium rerum o- P'ocjj ’ nan ‘nvestioandum sit aliud, quam solum hoc verbum, Se d ^ or ei>Et.
**Kga r j tan t htc quidam nasutuli, dicentes, quod quamvis ab- ^ a 'Um ° ^°®hverbum Domini este causam & principium rerst n * t3rnen ‘d solummodo intelligendum este de causa effi- n . ailte m,decausc materiali. Absurdum enim este autu- ,|)S a *} Uls _*flerat, HocVerBum. quod non est, nisi status,spiri-
; 0 > lc ' tUs estintialis Ds I, corporeum, & visibile factum c r *o ue—
- c dc
at >qubd differentia haec infer causam formale & materia- * Ur alilj t Um Ca Ptuni habeat in rebus artificialibus: non aute in na-
„"ni i; 1 m nito minus in opere creationis. In artificialibus qui-
w ~ r , V
cd q u ^ num ' lapidem, &c.
r [d'cula omnicp explosione digqahatc sit objectio,
tanquam subjecta materia, ex qua formatur mensa, ' le oti S quid est ac diversum a scumario sive artifice, qui effi- •foj Hi at Ve *° r malis causas officio perfungitur: In naturalibus au- j*^' v e r (]. ria ^ forma hon separatum quid existunt, neq; ullam in v li- °ni atc ! 11 quis inveniet, nisi idem velit qnoq; sensuum fideli i ait| Vel r f"st°, fingere ea, quae nullus mortalium unquam vel tlT llao Pin' V ' t ^ u ^ av foP'k c ‘fo aa 'P av ‘ t ’ ^ud obstinati illi nimis V C ^ c Unt.°( n ' S ^.perversitate, non scnsiuim judicio scmper standst 'Utatj 0 ' ' UdqjGalcni placitum,tanquam clypeum «neti huic t] ev trbj s fP? n unt, quod 2.de simpi.fac.cap a.Lcz. autfior his fe- j'Ptum habet; Ubi, inquit, sensus hebescit,ibi ad rati
b?" Oviniorem hominis partem deveniendum est.Sensus
Cljjj »in,-
cfT
t wUtii v,l ' ullls ea percipit, quae lenius aciem nimis ncDeiccnte ‘ ^ed quam Sopbifticii hoc sit hominis versatilis inven-
1 ■ ■ - < -J:l__1...-/7.I_
■ r «riiti --- 1
•or jfj us una cum hemine communis est : rationis autem lu- (| giu, lt °«lus ea nrreinit. au« sensus aciem nimis hebescente
qui rect© Valet judicio, & vel
■ cnti : facile percipiet K° Ar >sto, 'n^Ei itatis lumine versatus Videamus igitur, quorntf- ‘^Us, p C ls Principia physica cum Hermeticis conveniant. Di- stci pium omnium rerum «catarum fuifle unicam Dei
«cantis

6'oo De Lapidis Phisici Secreto ^ creantis verbum: quod esientialiter cx ore De J emanans v ^(j £ o inseparabiliter rebus omnibus inhaeret, illas conservat, e suo vigore ad nova iteratamque generationem contin l,c creationis puncto usque permovet, & in leculi tstqtie con ,jgi' tionem promovebit. Aristoteles non ex preDEl., ( sd r '
nofofuo insipido cerebro proponit tria principia, mate 1111 f jir mam & privationem. Materiam videlicet informem im n ^j cO iy tam. Privationem autem dicit esse tertium principium,st L1 eludat duo in se se: negationem forma: introducendae, tes, quam fieri incipiat, & aptit,udinem ad illam recip' cn *. )ia fss dynamis seu potentia est,s Sed mera somnia mihi videns' '„cire peripatetici, quoties ejusmodi fabulosorum & sterile 11 piorum mentionem faciunt: imo majorem certitudinem ^jl- somniis, quibus interdum utcunque eventus respondet >H lis principiis. A
Si enim verum est hoc axioma philosophicum e j U j |; £ etss stotelis, ut ipsemct non dubito veristimum esse: nihil derc in sensum,quod non prius fuerit iu mente: nitiilc}V ,tf flens in mente este, quod non cadat in sensum: fi, inqctn n ’ tr ib l,S nimest, fiilsistimum econträ & mendacistimumerit hot principiis commentum. Quis enim unquam tam acuto . j-^siii' 1 ' 1 ditus fuit, ut potuerit vel oculis, vel lingua, vel reliqiQ j0 3 ' organis comprehendere materia sine forma, aut form 3 jjjei* teria. Sed inquies, ubi sensus hebescit, ibi ad ratione 1 ?.^’ dum est: scilicet idem est, ac dicas: ubi veritatis lux non 1 ■ f rjS! 1 ibi ad mendaciorum diverticula fugiendum est. Hi> lC . 9 td l ’ manifestum discrimen inter Physicam Hermeticamdt cd ,£l cam. Ut enim illa a patre luminum , nempe ä Deo deW minibus fidelibus donatur: itabaec ä patre tenebrarum -jp^ 1 daciorum , cacodaemone nimirum, infidelium turba;, ^ r j ur pS' scilicet & ejus asseclis insusurratur. Quamvis autem cO S 3 \ l0 t0 ,c ripatetici nolentes volentes fateri primum ac supremus
esse Deum: tamen gloriam Dei non quaerentes, id
per traditionem silarum fabularum de dictis illis tribus ~(i e '
£c de aeternitate mundi. Dolendum sane est ,tam insit 111 ptij' bili Peripateticorum fundamenjo fuperextrui tam elegans ^ji! chrum phylices aedificium: quod ex falsis §c adulterio* 3 F ^ c oP' corrumpi quoque & depravari necesse est. Dato enim ci |(l1 venienti sequuntur innumerabiles falsae conclusiones. maximo suo damno proh dolor experiuntur Naturalis .^^ii' phia: studiosi: qui de causis physicis disputantes perpetui j^pt,
tudinis fluctibus agitantur, adeo ut nusquam locum m jjs' quo pedem tuto figere postsint. Nihil dicam de mediem .dem suffulta principiis, qua nulla artium incertior ac 111 fu?
/ '

I
ZI'»c
vf f 0<' fi' fi'
<<>;
$ cV
u>'
cS'
fi
fi
fi
fi
en-
:it»
i
I->'
ri>'
i« 1 '
p«;
,sC
>ii S
a«*
ni'
fi
ji»
so;
rti'
pf>
ii«'
iof
'ov
sub(•. , Capitulum I. _ <- 2 l
( 'x e<x, flit. Theologi quoque hujus calamitatis confortes, 5 Htca^ tt 'P nnc ‘P' otu mfa!fitste,in plurimas bctctenus inciderunt
lc 'ntii' tat<S ^ errores, qüosßlcile evitarent omnes quarumlibet
• t» rilm ac disciplinarum älümni , fi spretis ethnicorum fabu-
tri.c® & soli verse Philo sophi® operam luam addicerent« tnihi :. ” .
r
St e .
l^tSnk 1 ’ inter Htrmcticos Philosophos (loquor de veris, f lls ^istidd* -^' s & Pieudochristianis) nullum in scientiis & arti- au t distensionem unquam furfle, nec in sternum' ( n "‘° Cn 'm veritatis centro, quod simpleX,'stabile» & im- : l'.rr l( j' ITI l ) . er m;l uet, conveniunt omnes. .
^’hoo ' 11 a< ^ 1llc videamus reliquam vestra: Philosophiae par- Cl ^djrf ?lcarn v 'de!icet, sive Dialedsicamtqua: definitur essears
WJ.^ndi, • ■
'0|
'^ndi
J 1 ' i|)t 't>y c ’ r p forandi, disceptandi, vel potius rixandi, altercandi,' (j^dtrg; las CXc 'tandi, lites spargendi, excitatas & motas perti- * a P et ulanter fovendi, rariffime easdem componendi; du-
‘atiocinandi, argumentandi, verum a fallo' disi
111 saj'Y 11 »^ & iej«ne,vel Vlx öc nunquam solvendi, 8 c de- Pli^^rtl a "»f 0 * incertitudinis labyrintho perpetuo Versandi. Cf tari tJi i n ’ n Utramque partem, ut vocant, pro & contra dis- t u m vocata, tot infinitarütn opinionu portenta inlu-
l J ant ,quas alias suo tenebrarum pulvere obtecta diutius
nc Ts, ' nir ‘hr .. ■’
'»I
| Cttt 5 t hifi U tl0lum authores tam (peciosis probabilium,hoc est, r ati Qni ‘' n ^ r mai um, fucatarum, non yerafUm, ac falsiffirfia- I^Cäni '^^mis f lct > i» quamvis disputaridi arenam desoeri- V ls( ° S ^u,dem, sed satis proterve ac impudenter obtu- * ? c ° f üm r Clre,u ndetof schiimatainEtclefiasint ortaiSolo dia^
i- . r —
{j ‘Ugat 0r 1 Ve d>sputatc>ru,vel potiushprninum contentiosorii c qui'arte bene differendi inflati, in ambitione
gif ° l 'ttti x ltatcrn inciderunt. Ambitio vero excitavit novam s a ^°s, °va vero opinio peperit dubium. Dubium Syllo- t>is 0 (lc tm. * sJS'fluij pro Sc contra disputandi libjdinem ,& imu- cn.j. «»at.... ' Contcjrtio discordiatn.
v, v e ^mul at i 0 contentionem, _ r _._ _
c °nco°j''^maturh proxima causa, est a Diabolo. Patf föii'^fitior's a a Lro. Ergo omnes Theologi seditiosi, rixosi t 'o(V° r di^ a * 11 ut ä Diabolo, & ejus ministri. Pacifici vero 6e c tSi‘ tl u'nis)r ntes ’ uDeö, ejusque fideles fervi. D E u s enim *rtp a . s %j m l cn fi on is Deus est, scdpacis. i.Corinth.4. Seddi- W ^, pernumeratas Logices proprietates, hon legitimo 4l * v dlj’ t ,u ejiisdem abusui adscribendas esse: quem si spectare
f,‘x l,ll re D pari ratione arguere ,'caiteras artes Omnes non' j, 1 to- r r eh c ~j' ,, _ ., _—.—11 a*, j— „m. in
S»
d^Occ^^ndendas, s et j x medio peditus tollendas este .-Recte
^««'sen
-»ic u siirn pf*tendendo: in quo quid^n ambö in eän-
q Uam ftt ^n am . Nihil enim magis ipleriict improbo ac de- n>-dufn rei usurn. Sed opinionum diveisitatem tan,' Qj tum in

6or
tum in
De Lapidis Physici Secreto eo habemus: quod ejusmodi abusus origini 1 ’ .^i:* quam mea fert sententia, derives. Existimas enimartem>H^ c£ (I<
Aristotelis aliorumqueauthorumvoluminibushausist | 'f^- e j, £ ti | '
bonam & laudabilem: abusum autem ejusdem superveni ^ vC r o lantum quorundam & sceleratorum hominum malitia- .^yjti®'
contra primario artem ob culpam ipsorum authorum
sae imperfectionis ( omne enim donum imperfectum
Io: perfectum solum ä Deo: ut Paracelsi docet Symbol no infectam & depravatam esse affirmo: adeo ut idem . . in artis cultores derivatum , tantae abusionis pestem m tr Clarius hoc patebit, si artem perfectam & sinceram >kU v j ^ secta & contaminata conferamus. Contraria enim opposita magis elucescunt. Perfecta nihil aliud est, ^rif’ 5
sto radiorum divinorum, quorum vi sola, nulla libron"^.^
rum, aut axiomatum dialecticorum ope,Philosophus pscjP
cinatur,& verum a fallo discernit. Liber autem in qu° c mI 0
-«• _n. -i.v . • .....anSJ**; J>
isti radii reperiuntur, est multo major, quam ut tam an o li 'jn <f gices carceribus includatur. Est enim abyssus divinu 311 *^^’
infinitus rationum apodicticarum, certarum, firmaritm.^ioso _i_x :„.r.,„u:t.ki. locis ‘'LiliW
ac plane irrefutabilium thesaurus viget. Ex his locis ^ phus argumentum aliquod furnierst : certam utique & 1 £0 Jo<’^ inferet conclusionem, contra quam omnes paganoruso non praevalebunt. Imperfecta autem & corrupta Log 1 lummodo mancum mutilumque curiosorum hominu ^ tum, qui totum hoc universum, coelum Sc terram, D £U Ios& homines , occulta & manifesta, certis & paucis <\ ü {I ast regulis ac locis Dialecticis, ut vocant, comprehendere 1 ausu conantur. Quid enim ineptius vel auditu absurst‘ uS gfy tari potest unquam, quam ex tam strictis & fictis Log' 1 * 5 ^
?!_ _11 _ J „ ta __• n a _
lis, ratiocinari velle de infinita Dei majestate & P oteD ^| pofl
verbo suo, quam in natura, partim manifestata, partim
•r n . r V •_:_ C _^ •_ _fl. nfs **
nisestata. Infinitum enim perscrutari nemo potest f £t *' pia' sed per infinitum. Quod autem ut fiat, nonadorganu ^,0 cticesifinitum, sed ad fontem infinitatis, Deum nemp e ss^b^
mniumartium atttho rem recurrendum erit: qui solus e* s |ii>
sto Scinsimto suae benignitatis sci inio, petentibus .Scriu '
liberalissime largitur spiritum discretionis inter verum ■ ^ f£^ adeo ut de quavis quaestione proposita, rectum & * nc ■ rn ati> lT1 .
neo ni udquavisquseiiioucpiupoiira.recim« —- . '
: queant judicium. Cum ccontrapagani, cems ax>° (
re queant (uuiciutn. v,tnnteemtrapagam, n»"7 jj s t;I lV mitibus in nimiam coacti angustiam, de rebus judican y?
admodum pionuncient, & e mille propositionibus,
ram & stabilem, Äuainonleviffimo quovis sationum m wi.— 'fnndiistiusealam“ 8 !”
everti pöffit, proferant. Hinc nempe fundi istiusealam 11 * 5 ’^^* disputantes, copia rerum superati & confusi, in tot ine** { , s( a

Capitulum l <foj
> ta ^ a *>c, L CS P rxci pitcntur. Quomodo enim inde pedem re- , ai1t ' 3 rrm\;. m canon um locorumque penuria prelli quo fe ver- 15 ri) dcs „ S . H a nt. Ne autem idcirco videantur indocti & ar-
^ ex dlimationis salutem quaerunt rixisöc
Sv
tu lst ‘ as :li US: cx< l L1 ’k Lls posteaprolabunturin convitia&ca- ti^ ^ides^ 11 -' 6 COnt ’ nuata ^ cr * e de vitio in vitium progrediun- • ar tis ; tr ^° stilum Logiccsprimario adscribestdumesse vi- ‘W nvcnt °ribus: secundario vero horum afled. s&secta-
t0 ‘ibi
**c;
«fr,
l “U S ... 'yuormus: lecundarip vero horum aited. s qc fecta- : ati ; Ve • nim ‘° paganorum suorum praeceptorum amore ex-
Ofjj .^3tlS lllITirn minii« tnfnirmnf C?A it-o intininm ill'iv’n
^u^'sntil,
■s lumen minus inspiciunt, sed ita antiquam illam , p"_ ulc narnc.urn ipsis canere pergunt: nec ab instituto de» Moseicam velHermeticam schoja.m ingrelE *'! a bj,QvJ lUrn artium .& disciplinatam studia vana efie t & irrita, arutn unico authore inspirentur, Sc eiusdem favore
vuvu- ■ lt uonpf- ». .- i .. ir i
fu,
av <di
'Par,
« 4 .
>1
fov «nmr, & conferventur^ Sed non absurdum £Par Cn ‘Jud Psol.13. in modernos Peripateticos Lc paganos u-
- ^1 .. ' *ICCt • 1 IK 1 b*rmttim Ipmrrtlic • Omn^c /i^nliivitirtrii
‘«C: Ubi scriptum legimus: Omnes declinaverunt
>11 ' t l l ii.fa^ Cs f a cti sunt:Corrupti sunt.Lc abominabiles facti, noy V>to V j^ at °°num, non est usque ad unum. Ac licet extantp
>1, atque alter veritatis lumine irradiatus resipiscat:
d *p 1,1 id profiteri audet, sed ex metu reliquorum pha. V>noö minumfanaticorum > cogitur tanquam alter Nico- ta lt ^dirk ^ 0c cst, in occultq sua artis negotia tractare, nifi #C ' lf ista I, rcticus > magnus exorcista, sophista, Ramifta, Pa-
^>s generarim tantum ostendisse differentiam intes arn Hermeticam sive Christianam, & Peripatetica sive »it' *ftoti 5 '' brevit< y 'simul origine,causam & principium utrius- ^ ^' Saiy^^dicj^ 0 subjecisse. Qui ex veritate est, inquit ipse ve-
‘tin,
a c i Um ° r hofterChristus, vöcem, meam audit: qui vero amat tjj ‘'hs.i^is'W viäsua, antequam dimidium mundani absolvat fa ' 0 Htt, ere P €r 'b,it. Reßpsscite « pagani philosophi: paganis- t ,Nbd Cft Ve sttum in Philosophia De,o Sc omnibus bonis abo- ^uite,2x0bristianismum verum induite:hunc non ore „■'se Uni u 0t,tc mini,sed, reipiä.&factis ostendite,ac.cogitate.quodl verbi otiosi sit reddenda. Qugt aute,major va«. ^ ab scctati & .defendere paganorum deliria „qustot ma- '"ftatvj^datitstuois ac mendaciis,Ut m iliorum scriptis vix qc«. a C? P a gella 7qu* nqn totidem errores, qiiotlincas atque d c i^ mea b adeo ut iisemendandis.una,litura sufficiat, Ha?c ' asl Us a^P’setione di vina,-tanquam prscipuo.artis capite, paulp
>iCif i0 tract are volui, ut .lectorum animi hoc Hermes is . , 'P rinK> stsrim limin, aptiores redderentur ad ea,
ntar i pervestiganda Sc cognoscenda.
' .Qq r QwM.

6o4 De Lapidis Physici Secreto -^,0» Quemadmodum autem hortulano, coeli clementi* rum induentia non sufficiunt ad plantulas suas sovenoa candas, nisi diligens quoque accedat soli agrique cultur- fljli
losophus vix aut nunquam dignabitur inspiratione ili* j>r£' animum debito .modo praeparatum 5c instructum adrei jjq»
paratio autem hujusmodi in duabus potiffimum o ™ ci< llu e tf <0 ' tur: In oratorio videlicet & laboratorio: quorum quod 1 priis& peculiaribus utitur instrumentis. Oratorii P r3e ^^ujlia 3
sunt: Preces,orationes,vota, gemitus,& sulpiria nicei j { aSr Deum Opt. Max. Item studium, diligentia, industria» 3 1 p3'
indagatio &frequensmeditatioin librisBibliorum boratorii autem in genere sere sunt carbones, furnus’ jjsH 11
vas, sollis, & hujus generis infinita alia , quae omk» 3
ia sin? u i«
labo rf
t or
in r e '
recensere nimis longum foret. His paucis tantum i recte aptatis, igneque tum in furno Philosophorum» tU mi* 1 ' ctore pie accenso, artifex tum demum Dei imploret 3 ^ fta rii' nec cestet ab instituto: donec voti compos, expect 3tan L fll i£ s ’ que Dei benedictionem experiatur: non secus ac ipte >c qui post varios labores, divinam sibi gratiam contigisti- orC ,$ ingenue profitetur, dum inquit: Animae non peperci a ■ jjifl 11 ' hanc scientiam solius Dei vi vi inspiratione habui, qui U 11 lo suo pandere dignatus est.
HERMES.
Verum rationabilibus judicare $tm arbitrandi ,r> nemini occafionem delinquendi reliquit.
SCHOLION. , i)t( j'
jP\EUS hominem a caeteris animantibus ideodiffiu* 1 ^^!' ■‘•'none praeditus caeteris creaturis prsesset, & cuncta st’ 0 ^ po f ' nio subderet., Haec autem rationis vis nihil aliud est > jfjs, fi' tiunculasive scintillula quxdam divinitatis,spiritus inv» 1 j 5) # ve fpiracuUun vitae, quam inspiravit Deus in faciem h orI ? ori ; S lU' fecit hominem in animam viventem. Gen. i. In hac rat 1 s tl) rst ce vult Deus, ut pie &(apicnter ambulemus: Sein lege scripta, tum per Naturam »Se Creaturam nobis revel 3ta mur die ac nocte.
Adam quidem Protoplastus in ea luce, qua ante lap ter a str* secte ornatus, prae exteris omnibus creaturis, sicut Sol 10 ^(li*
fulgebat, tanquam inlucidiffimo speculo contemplabat! t jo' mirabilia Dei. Sed quia post transgressionem legis» ,s>iib ais lumen in posteris ejus,a prima sua perfectione & c . ar J-i P** tum defecit: ad hujus mstauratipnem lese ultro obtulit > v jyi- Christus Jesus , qui nobis fidelibus luis factus cstinanim» ^ be .ntem,spiritualem, coelestem. Hac anima in.nobis,r»

Capitulum I. 605
d ° nQr i«rr> n ' uce > cooperante simul sacrosancto gratiarum ac '''“soisPj .. a ®* nc > rursus a somno ignorantias, improbitatis & n'' ta tis, ^"^'opbiae relurgentes, & mlatistimum scientiae, fin- : tr<; UueScasPj V ^ e ^^osopbiae campum excurrentes, in eoque fi/'Purata '° ue n °u exercentes, merito gloriari postumus,quod t - ter a n r [ atl . on * s luce,& in viis Domini, prout decet lapientes, s^'vina tuemuS' In hac enim luce si ambulaverimus,Yolun- h^tia ,^'tiime reluctabimur. Deus autem, ut Hermerisest libertatem sive arbitrium philosophandi homini c e ( c . Ca tQrii n Optra vero nequaquam D E r voiunras est, ut homo i,^ a titni ok^^^^stostuat, aut qualemcunque delinquendi oc- ^ c ' n 'pu n ' ata pr arripiat. Hostis enim peccati infenlilsimus est,
. ‘bit ullus, quicunque peccatorum dominio obno- "'«is laxata non inhibet.
Sg 0a HERMES.
i “dien diem,.
. ' e f«cei- ** ^ JU ] ui jc tenti amet uerem, nihil de hac sententia
, aut anima damnationem , ob
Kec cu,c t u am prophettl^arem. Folui 'hero debi- *** reddere , uti autborfidei mihi largiri dignatue
S'cui^,, SCHOLION.
1 ,^o Conf U.m est de Philosophia Hermetica, num Christianis, fi 111S s trr,,,°, rnilS sit, nec ne, huic relata modo verba dubitationis 6< C Q Urn ttiox excutient. Quae enim major postit este af- a t>la^^' a sio,quae propius accedat ad Christiani hominis ve- iv' l|, henj n !?' larn qualis exhis Hermetis vejrbispercipitur. Mania '“iis virik la ^ emus - ut DEum diligamus ex toto animo, & o- tj^^tlir^ r Us > & proximum sicut nos ipsos. AuthorDEtiM Entia Sc timore amat, ut nisi in amore 8c timore 5 '°'iis, p Persistat, vereatur, ne reus fiet judicii aeternae dam- j|l “’i'prnf 'ocimum autem non aliter acseiplum, fideli etiam itil? 1 R'dd < ’ C ^ u ' tur ineo, quod^communem scientiae suae socium ]. t i(lm lli ere P ercu piat: quod utique nunquam in animum indu- (i ? a '»o ’ extremi judicii terror, & Dei ac paucorum fide- a "itis / sintum ejus inflexisset. Sed quieres forsan,qutenam s Ctl| Peho nac,tat i S >n arcano isto revelando causa ? impietas i^farjy/’i’sinum . quorum plurimus numerus indignus est, ut in kWt.fp, .^nlosophise intromittantur: propter hos nimirum, d Cc l«»a't C patefacturum fuisse-, sed quia ex tanta impiorum ?» qua hominum multitudine, Deus semper in quibus-
' c patefacturum fuisse. sed quia ex tanta impiorum “m hominum multitudine, Deus femper in quibus- i'? : pr 0pt tUmvis paucistirnis reliquit femen Philosophicae pieta- n ' S( lUe e \s r . ,:io s paucos dicit se talionis legem sancte servaturum; «em scientiam, quamäÜEo revelatam impetravit, li- Qj} 3 teris

&cs<Z Ö e Lapidis Physici Secreto ^
teris ita consignatam traditurum: utnihilominuS nost s nl doctrinas filii, -id quos, ut mox audiemus, hunc scrrnon tuit, verum inde sensum elicere possint.
HERMES.
Intelligite ßlii fapientum prttteriiorum Philofif^ßt? hen corporaliter , tiec ithprüdeiiter 4. eler»ent*r u fad*, ii am , qua sunt patientia piis ratiotubus, & cut» 1 feondttd Operatione. tstentm eorum occulta operi 1 Sifi itthilagit , biß componatui , quia non perficitur i ' siit colorei peragantur.
scriotiii St
^•OriipeHatamfcorfilios fapientum , hot est, distipl^Sk ^ '‘"'gnos, pios, 6c electos. Non enim omnes, quisc oic' doctrinae, in intima artis penetralia introibunt. Sunt etc j C l< ti, quos Jupiter aequus amavit, frustra igitur conantu f ' ^ se arti ingefete.quia natura sua ad hanc minus apti enim eventurh tandem experiuntur, qualem plurimi <P pjtj 1 ’' turri experiri solent: qui dum gutti adhuc , de naturali U 1 pp. ire non fatis constantes inconsulto quodam zelo in s® j , grediuntur, adulti vero ad ingenium redeuntes, longe * jjjf* seruntur studia. Hinc vitani monasticarri exosi, m ° n: * ledicunt , exeunt, discedunt , erumpunt, evadunt t, ,c> penumeto ex monacho maechus , ex vaso i hraso, ^ gioso agaso. ^ In idem turpitudinis barathum incurrunt ij, qui ultra genij & ingenij vires se insinuare conantur, p C £p (ö fundissinwfc scienti®: post varios enim labores , frust r3 & infumtos, de suthmo artis fastigio astequerldo desp et l 5 foj)|’ 1 ' rabili quadam metamorphosi fiunt tandem ex Vhilon°P ^jiM sta:, ex medicis itiedicastri: quorum hodie ingens numc'jjcsr jocorum occurrit: quinhultivariis tonstruftis°fornacul' s ’ noctes coquendo, distiliando, extrahendo, ( vel potius nummos puta ex propriis & alienis loculis) subtiliandod do, magnum medicamentorum Chymicorum, ut voca n ’ sibi cdmpafant, sibique mustum in vatio isto labore .^P^ tur: ac nisi manifesta reclamitaret experientia, !
nec non doctis ac eruditis lua persuaderent garrulitate« ^
stercora este meros ficos dulces Sc suaves. Ex Chymie* ^. fC ^
»avibus, neque adeo doctis fiunt Chirurgi, balneatores roranei: Ex deploratis vero Sc desperatis Alchyiniffis p jl
fures & furciferi, quorum non pauci nostra quoque® 1
Wo suspensi & suffocati vitam misere finierunt. Erg°
Tu nthil tn luta dices factes’öe mmer'ia. p „.
Observavi frequentet in colloquiis,eum hujusmodi ‘ arI ^1
K

ginnis - - Capituihm I. <«7
I ftionf. u,ls > 'psos neglecta omni scriptorum philosophicorum Sui, tantum in ore habere nummos: nummos
t5t >ta av jj. 0105 somniare, nummos vigilare. Ex quibus nonnulli !^»ez, s e< j! atc aur ’ argentique corradendi tenentur, ut non ho- 1| ' t ^'*ttn ■ ° S reserant famelicos, qui octo pluriumve dierum aciat ' ,e ^ ea mex rapina oblatam , ardentistimo degluti- p*gi lon°™ a ^° appetunt. Ejusmodi lupi voraces ScChryso- s ^ 0t Utn C a ° atte arcendi sunt, utpote, quos voluntaria Philo- f^riis, i P au Pertas non agnoscit pro genuinis discipulis,sed pro Illiti jL re S no Philosophia: procul hinc in exilium'relegandis, | 5t Urj(j n rni l rnn ih forte resipiscant , revocandis. Ridet enkn silior < o llt doctistimus Severinus) avaras spes: ac multo to- l^friig llo e *■ ‘ n Philosopho imperitia, quam avaritia: tolerabilior la ’ ‘pram intemperantia & luxuria. Decet enim Phi- pj v ^ r umpium, probum, constantem in dictis &fa- r e * n Deum, prudentem, & nullius rei avarum, prae-
f' rrt ies lls ’Sreur his, quae praecipue in vero artifice reperiuntur, C|c ati at J Ul | n<: orditur operis magni descriptionem, quod appellat %i S a Elementorum. Neautem quis putet illum loqui de ele- ^' 1 '^eth^ t ° ut c a vulgo in scholis peripateticorum accipiantur:
ajunt esse corpus simplex, ex quo quidque ptimL s ’ f tr, addit hjec duo verba, non corporaliter, nec impru-
5 *. 1 n ° n corporaliter nec imprudenter: Ergo rrnvftart-
jPfhi hoc est, spiritualiter Sc sapienter. Utuntur Philo»
k ßr^i C1 sem P cr ^ ac hcentia in docendo, ut artis vocabula
) ‘ n 89utpf > ‘jl cile mper hac licentia maocenuo, ut «um vuuuui, t(£ u ° cujusvis arbitrio. Nam quidam principia artis di p E^ez „ J• Elementa, terram, aquam, acrem, & ignem, ut hk j'^tiin, jss cr: ah' vero tria tantum statuerunt principia, anima, fir Cäsium CQr P us > ut idem Hermesalibi: vel salem, sulphur & d ss^ista 1 Ut ^aracelsus: alii duo, agens & patiens: masculum 'eet -.sulphur & mercurium: ali j unum tantum, aquamvi- ■
S E itH». opkicam. Sed relicta nominum multitudine, qtuc ®?N | i r>) ,tae3 tistit, artis potius studiosi se conversant ad inda- "Us °*cendumque unicum istud subjectum,de quoPhjlofo-
f*' Qui VCrsu , : Merturto juicyuid tju/trttnf Safita-
'>!i^ 3 VCr o rei cardo ineo potissimum vertitur , u* artis di- ^ 0r| irn°u n ' Urn Primum exploratum bene habeat huncPhilofo. tJHjj K' Crcutium: in cjns gratiam hic proponam figuras a!i-> si *croglyphic as : quibus varii Mercuri j proprietates «
c °nditioncs, quanta fieri potest luce& brevi' täte, adumbrabo.
Qcj 4
I. Cit-

§o8 De Lapidis Physici Secreto
I.
Circulus simplex.
^phj'
Hjc circulus nitsil aliud significat, quam verum & ,in J ll j 0 |o}'' 11 * losophorum Mercurium., materiam prupam, aquam P i<r eamprimordialem »simplicem Sc sine divisioneunam- tunda circuli figura carens angulis, unitatem simplif errl Si quis enim circulum descripserit, neque principi 1 " 11 neque finem. Ex quo colligitur, hunc eundem ^ cr 5 11 ' rar ep t# principium, medium & finem operis : sine quo q"i
fumet, oleum & operam perdet, & nunquam ad vept
perveniet.
2.
Circulus duplex.
Q
' = ' ’ fijra'
Semina circuli descriptio indicat duplicatum illum ^ Ttevisani Mercurium agens videlifet & patiens : siv e U _ Mercurium. Ac quamvis Riparius nupnerus confusi? 11 ^ c|' dicatur, & proinde materi« diversitatem aliquam ar qj £ sCU (l ! deatur: nulla tamen plane est diversitas. Ambo enim jv* 1 ejusdem suqt originis, ejusdemque naturae & estenfi 36 > st ex utriusque forma cuculari facile innotescit. Nihil al ’- quod interior minor appareat exterioti. Majoris enim s af£ iv jiis ac praestantiae id tantum signum est. Res eniw q"" t^>r, eo quoque corpulentior: quo vero abstrusior & 3 cC ul lJ ' lpintualior, perfectior & nobilior existit. Minor autem . in majorem agit, eumque sibi allim ilat.

Tri
Capitulum I.
3 .
6 op
lan gulum Philosophorum triplex Sal sive corpus,
/V
A A
DI
J 0 (
'Oo
®ad c
IOO
o
^ Mercurius sive spiritus
? ' '
(T
gj^ Utr obique horum ternorum triangulorum signifi- ^ V| rctn c C V C en im corpus & anima: sal & sulphur non possunt fp' Un g>>6c per minima uniri, nisi mediantibus spiritu Se {/'•'bis;' ‘ c quoque Luna Sc Sol prpcregre non possunt sobo- Vas^^or efn,nisi mediante Mercurio,qui loco seminis elicitur Hi 'get corporibus, inque terrae centrp tanquam proprio - Sc persicitur. hloc autem centrum esi in quovis
e( j Cl| li) S i(^ Vel punctum illud medium , vel numerus unarius,vel ab ^er medius In sef undo vero circulo observanda quoque Ulj.^ario 3 j Utn multiplicatio denaria. Non enim fit progressus t^Nn, ^ ■ Centenarium & millenarium, omnium numerorum p c *liiis n P Cr sectilsimum ( numerato enim millenario, non da- r, filari Urt le r us : ^ed per hunc fit progressus in infinitum)nisi tTl ' Nam, ut ait author libri, qui inscribitur Aurora Ca P- r.Vecem in Decem respondent.
• Quadrangulum secretum sapientum.
* e RRA ____.AQUA
^a c • AER
**<%*»
" agit
isafll ignis
- manifeste declaratur scientia elementorum de g't in hoc V capitulo. Recte igitur Aristoteles Chy-
Qq 5 tvrlr.ic
irucus

Sis ' De Lapibis Physici Secreti» ^ (
micusait: Divide lapidem tuum in quatuorelemen ta > ^ oC ti' (] ea,& conjunge in unum, & totum habebis magistenun 1 - ^
num.in quod redigenda sunt elementa, est circulus !. lS n> e ' ( centri locum in quadrata hac figura obtinens. Est « 01 j
diator, pacem faciens inter inimicos sive elementa,ut c0 f ,ur/ , ti amplexu se invicem diligant: Imo hic solus efficit q uad p ; ,
circuli,a multis hactenus quxsitam, a paucis vero invcnt^^^i- , ; diis enim suis ferit omnes elementorum angulos,& long a rotatione angularem hanc quadratur« formam vertit >»
Hem sibi conformem: de quo fatis.
S-
Anatomia magica vocabuli
Mercurio.
luu “'“S»incaro unum r - SufRript-r? l }P r ^ m, ^ cue cunctis prostituendum. M 1
Versiculi: b,Lect0r ’ qUOd cliccre inde possis veritatem
^ E R C u r i o auicriuidquArunt fkpitttt**' jp!
adeA e ” lrn,< l uan ta secreta comprehendar haec unica .
ut agax indagator, modo literalem hanc anatomi aI11 , c fi
serati»'

Ca^it üiiiJi
Tstiit-, 'festere noverit, ex illa dictione omnia ad artem gigni s nece 0äria,h. c. principium , medium & finem operis ft ct , fi Cl C eru . cre st ucat - Maiora autem magisque stupendaper- i; llr>5 vi ( j C ] Clltra '‘ a ■%> tria interius adhiue occulte latitantia,pun- fi Ve C j 1< j et - numerum octonarium, & circulum, in apricum 11 ' rac ulo ^ Ucem externumque aipectum produxerit. Hoc enim Se . P cr petrato, sequens tandem schema prodibit ulti- S fliir l | )U5i I ^ < l ue perfectione astrali, spirituali ac regali absolutum: hactenus visum: vix autem ä millesimo intellectum,
u '**% Philosophorum Mercurio, «ccultims Operandi ■ *(piit \ rstlCS * n suentibus indicat verbis: Nihil agit,in- no Mercurius) nifi componatur. Rationem hanc addit*
’ ' ll d i n '^ er ficitur, nisi privis fui colores peragantur. Sed quid ‘ Us c 0rr . ail tor per colorum significationem, quam operis to- » e,ncntum ä principio ad finem usque. Non enim fit
i 5t lUe Co i Cuo0 extremo adalterum.nisi per medium. A primo . ° tUr h. opus incipiendum,L e. Mercurius per seperfe- ^ 0r tifi c E'^neque prodest quicquam in opere Alchymico, nisi Oranum enim tritici, nisi imerram cadens putre- ^jus s u fructum, sed solum manet. Eodem modo Mer- 5 C| pit. 3' n terram projectus, novum generationis vigorem j ( M 3 “%isenim notum eft, quod qusevis semina quamvis c * c hri(l <;rn imortua videantur,(i rursus mandentur suae terrae, ■ „ 0 Hti ““t resuscitentur vigorem,& pro fatali cujusvis seminis ► ^ s Wß e5cim «rna naturalique scientia totum regenerationis
^ri . C-lr _1_* A«
, hem feliciter perducasr. Terra enim matricis sive u-< l*'n J dhu SC ' UC rri generandae idonei vicem gerit. Estque terra no- 3 qur, j Vlr go, qu* nullius viri consuetudine foedata supercoe- •huJ, °<lam J 1 T>...« fi». Mimiul.- tat»« *f
^n^hsm modo concipit.Pura enim eum sit, omnisq; labis ac <Vr« Jn P ers > simile quoqj femen purum & immaculatum con- h c fihod r 9yi c quid eslrm seminaverit,hoc & metet. At quavis plecti q ! e minatut sit per fe simpliciter perfectum:in eo simplici ° y ‘tUr & statu st on permanet, sed per nostram putresactioneiw ^'hrtunapitur. Est autem corruptioh*c non ad speciei
interitura,.

<5ii De Lapidis Physici Secreto
^jnteritum.led ad ejusdem conservationem) &sd majo^ u jjb ctionem eidem inducendam. Legimus de tribus Mag^j Jii' oriente ad Christum venerunt,quod tres fuerint reges,p ß^pli biopotentes fatis & opulenti. Hi licet regna pronae vi , citer sustentanda fatis ampla & splendida possiderent : . tfl n3
bio potentes fatis & opulenti. Hi licet regna pro hac vl , j; sl i V citer sustentanda fatis ampla & splendida possidere . p )lt .■ , men regno non ad centum annorum numerum, fedin e usq; fecula duraturo sunt foliciti. Quod ut impetrent,a c q^o<> omnium regum, cumque ante pedes prostrati adorant »16 fecissent,luis regnis,simplici illo mundano & caduco F^jf re nitidis.frui quidem potuissent, nunquam vero id® * madi’ 10 , monas 1 ntanea cum coelesti aeterno permutafsent. QH. C j a yis ^ dum igitur his Magis, primum instrumentum Sc quaj 1 C puff Kternae salutis portam aperiendam fuit animi submi » 10 grJ* gemcoelestem , cujus potestas infinita est: ita primus‘ n ra (l> J dus est Mercurijper (e simpliciter perfecti solutio, Sein ^ Philosophica putrefactio: quam postea sequitur digeu' coctio continua: donec omnes colores appareant-
HERMES.
CC/totefilijsxptentum, quodpnjcorum Philosoph 0 *' 1 '^ ei/ dl'vifiü, qux dfotdit tpfam aha 4 . Vnuffl d- ,t0 trta ant : quorum colon terna pars e f/,humori lanti : du&Sjero tertia aquasuntponderasaptent urr> '
SCHOLIllM.
/~\llod supra authorelementorum scientiam appcNa' 1 ^’^ ''■^Philosophorum aquam nominat. Hanc in quatuor p ^
<
ii)* c
videndam ait: nempe unam partem in duas: tres vero addendas. Ex quibus omnibus conjunctis septem inuk tanquam fparfim in verborum contextu disseminata: > rt 1 Unum enim & duo faciunt tria: Tria & unum , quatuP s • quaternarium si addideris priori ternario,conficies ^F tC i V j,i r (tS Colorum autem differentias dividit in duas tertias, hoc e> > ^ rubeos spiritus & in tres albos. Spiritus autem Iros, unica Philosophorü aqua ortos, Lc in eande resolvi P? e, er j^ est. Ita ut similiter inde eruatur numerus ille septenarius P ^i** tionem unitatis, quam supplewfqua. In his autem iiumt“ .
-1 1 - - • ■ ' ^
occultati fapientü pondera,author npobicureadstruei- praecipue in septenario,qui numerussacerhabiuis fusi Utpote in quo plurimum sapienti* sit 'reconditum: sed tutem ejus mentis oculis contemplari debes. Vulga' is hic oculus, teste Toannc Dee Londincnsi, gabit aiffidetq; plurimum.

C A P I T U Xj U M I.
6lZ
A ^Ped'L ^HERMES.
hurn °re tinctam unam ($ mediam, & de rubore ’j 1 *'«», ><>n ‘ t ^'< , d eii anima Solis , quartampartem, tdeff, Sejreciirtno,fimtttterunctam me- t N< t y es C ‘ lUri p>gmento dtmidtum i^uasunt oäo ,tdest, ^'h $in Sc ‘ to!e ' c l‘ io d %ttusaf tentum in tribui extrahitur, Uni tnßne trtgtnfa peragttur,
largit li SCHOLIÜM.
S T ar ^n o eimCS %‘ cn ^ url1 pondera ulterius explicare, adductis . $**?*'»»■ Humor enim,Rubor meridionalis, Anima % 1 »liuds ,tr, " u ® ’ Auripigmentum, vitis sapientum, & vintim > quam aquam Mercuri) septies destillatam: i» ■ destillationem,vi ignis vertitur in cinerem sive
%■' r tsisti t A 1 "® mutn : qui ob puritatem & perfectionem suam fiii^ af? «ta r . 'ö* ur mireris, quod octo partes & tres unciae ae- O^Petit ^ ernar ius enim numerus, qui etiam pertrigesina- 111 illud t Uf ’ Kc ]ue perfectionis nota est, ac octonarius fecun- lltUrn : Omni trinum perscitum,
< HEÄMES.
, •/&,,,■ operationem ; deeoüio ip/itm diminuit;
, n ‘Pfam augmentatrfUta Lunapofl t j .dies dtminut- augmetatur.Hoc igitur eil tritt tum & fime. O^Htq ui SC HOL IUM.
pQst Crat ' one ™ Hpidis dividunt induas partes: inprio'- tl >t5p s ' , ' 0 t»ie •.' otcm v frior, quam Hermes exprimit per deco- c 0t r 1 Prrf c ^ n,1 Pstim diminuit, höc est, lapidem in simplici ac na-
do,- l, Pttitvv, l0nis statu existentem lolvitaC destruit : solutum Sc : r >Nsl. " per,
■o ü . Ult ' generationis medium pristino perfectionis sple- "^eio ]> P era ct°>ineipit posterior operationispars.cu- di fs 'jt'bi. virtus,maximo cum foetiore,multiplicatur ia
'Ntl * sc,l ° C "onsitmat author exemplo Lunae, quae post ij.
Et plenitudinis , diminuitur: & in tertio, videlicet ■ r 0p ü lrs "Crementum sumit. His paucis totum conipre- 0i a §'V 5 S ’ ac tam initium quam finis tu (pgonam aperte fatis tii^iti f c e<a no n mirum videri debet, quod tam arduum & t)^ S^idatj^ l<;tUtn tanto sermonis laCOnisino possit explicari: >t ,3 ope) '"Periantur, qui propter simplice decoctionis viam, t, , a dhibetur,non verentur asserere, totum opus pof- .niih. lu m verbis perfecte & sufficienter edoceri. Sednon
^^stosophorum habendus est,quicunquefam.faci - ^ i 10 ^ via manem intraverit. Nullüm quöd memini r Urtl in historiis Chymicis, quo probari possit, ali.
quem

6r4 De Lapidis Physici Secreto ^ quem aliquando fuifle, qui hoc pacto artem edoctus, in aj ( gS phumstatim cvasillet. Eodem enim modo, & quilibct 1 Philosophi titulo salutandus esset, qui, licet pcrlpcct 11 ' 11 modum,agrum bene colendi, in tempore feminandi & nl ^ £ir uH’ ignorat tamen internum, & praecipuum frugum matur.'n“‘ ftfs[ ; motorem : quo ignorato nemo se Philosophiae peyruw,n> quidam audaculus,mentisque inops, profitebitur.
■ HERMES., 0
JßCcepobü exposui, e/uod ctUtum fuerat,
btfcum , is/ apud 'vos est, c[uod tntm ampteat >d f' ttens, t» terra 9 </ iu mar* habere poles.
SCHOLIUH
, /"APeris secretum commendat suis filiis, & voca- ^ '“ostendit, se rem perfeciste maximi momenti in e *P j>|jij^ artis nobilissimse& abditissimae. (jtber,Morienus.aliiss. Cj fi sophi jubent artis indagatores, mineralium radices in ‘ quirere. 'Unde inquiunt: si ortus tui noveris priflcip> a >* pest 11 !' materia prima,ex qualapis componitur,te amplius late ^ Jam vero rudi imperitoque naturalium arcanorum h c c<$. surda videbitur haec locutio: cum non possit sibi ex W { e rf c ' somniate ullam similitudinem aut cognationem, hominis animatum habeat cum inanimatis, ut quid a,n b f>
eunt,metallorum aut lapidum corporibus. Sed si te c j tef hamo ex crasso tuo & corporeo domicilio foras .
in lpiritualium astrorum omnibus in rebus occulte ^ contemplationem induxero : non amplius eris tam sed ambobus ultro pedibus in nostram ibis sententiam- tur oculos ,& nostrum suspice coelum Philosophicum strorum multitudine mirince exornatum. Sicut enim periori firmamento, astralia illa corpora tantum ‘ n ‘j 0 . )S cj; cä < quod alia aliis praestent magnitudine Sc luminis splend 0 *^.
ritate : omnia autem in universum constent ex una" tcria purissima,diaphana, Sc pellucida: Ita omnia corpm .^r inferiori mundo, ad externum quidem aspectum mulum ta 1 l differre videntur: quae tamen omnia intrinsecus conti .uno codemque principio -sive primo ante processerunt. .Azl^
teminternumprincipium aliud nihil est,quam sceunn monem Sap.cap.n. materiae quaedä invisa, ex qua orbi creatus est: sivejuxta Joann.emEvangelistamcap-i.»^, 0? quod facta sunt omnia,dc sine quo factum est mhil, st u . est. Sed dices,si ergo verbum est omnium rerum prmcip^j ^ ? autem scriptura idem verbum sit nunqnam interiturum Jii .
ternum p.ermanfurupimon igitur.qusrendum autmvet.» jj

r»l
' v Capitulum I. 615
a* 4 Cl >nft ' S ^ublunaribus & corruptibilibus rerum corporibus, i0ftc »Uits mOriuntUr ’P creunt ^ ' ntercunt - Ad quam obje- t^ Cr «ata Uccin cte'tifc i & breviter respondeam: cuncta equidem jJNinjj p U r'^P cr verbum,erant valde bona,hoc est,summa bea- j, Cril A<J a |j r c ”ione ä Deo ornata,sed quia propter praevaricatio- '"t stil jail^r 1 ? c l uo< l’ P“' 1 maledicta,mors introvit in mundum, p, ■ . . 1 m toto mundo, quod non spoliatum & orbatum t'* 1 ' 1 ' ftftn “"?.*» perfectione,Sc morti per consequens obno- s (t a trio, 111 ' *‘ Pettus Eutern omnipotens creaturae, hanc ut libe— vitae regno restitueret, idem, verbum, quod est (f 11 * 1 Per h * mun< ^'’ ' n mundum misit, & ita secunda vice mua- , Stne rato °e Ve&bum regeneravit. Unus enim vitae dator & v S ' Per I, CIn P cr manet idem Deu s,extra quem nulla salutis y^etacp- anc ^utem regenerationem facta est creatura nova:
. tta nsierunt,& ecce facta sunt omnia nova. 2.Cor.5. Vj ll *' t '0v a ~! tUr ^ Oc non fecundum creaturam veterem, sed secun- di 1,5 sccu ^onsiderandum nobis est. Neminem enim nunc no- ^ carnem, hoc est, veterem creaturam, sed sceun-
| 1 ' ,S ia tc "’.Wc cst.noyä creaturam. Sed qucmadmodumChri- luis invisibili modo inhabitat, nec manifestatur in C 8rtier at ' a t . ct ° demum mundo: sic omnibus rebus V esbuh invisibiliter quidem inhaeret: quod tamen in elc- it ^ 5l «i a S ^ cra ffis corporibus nö manifestatur, nisi reducantur r t g Sentam sive naturam coelestem & astralem. Hoe jugerationis verbum, est femen istud promissionis, sive b, ‘sophorum , infinitis astrorum luminibus nitidisli- 'ie ,ltl - 0° d AspiciendumSccontemplandum eductus sitit A- «0 ^ quj^^Utobrem quicunquc hoc coelum nostrum,quod r&- ^"udr minoris ac majoris, in duplicis salvatoris qpittojJ^rn cadere potest(quamvis idem Deus operetur o- P%? ttl alib ' Us ) »Uueri volet, is abjectis oculis Adamrcis, fioc rtt; ' U| l} i n Lls>c l u i nimis hebetes nö nisi de externorum & corni- t t p u rj t Ca - lU ‘ tu censu, .', faciunt, spiritualia visus organa ex nova •V^ti C 'P lat; hisfacile agnoscet totius mundi tam creati,quam Ti ttl ®D'fi 11Um solummodo este authorem. unum rerum Or Pti ^lud' effectorem, unum principium,unum ens pri- ,, N Sil i natUra nunquä separatur, sed ipsam potius a corru- V itl j- e repurgat,revivificat,in pristinam perfectionis liber- f Noli aute mirari,quod res morti iubjectai.vetens r« n ° tniain exuant, & quasi in nihilum reduci videantur. fj/PUs -"sokz vitee principium: vetusq; tantam sive Adamieum C icat eo° ritUl ’■ Spiritus autem novae recreaturae, novumisibi rpUs rrrnlto nobilius & gloriosius veteri. Quod enim ,tl on vivificatur,pniKquamiuaiiatur.Scniaaturautern.
is COE-

6:6
De Lapidis Physici Secreto
ia corruptione, & resurgit in incorniptione : l«rnina r w r i* 1
litare,Sc resurgit in gloria : seminatur m infirmitate, oc |C j virtute i.Cor.ij. Et haec quidem omnia teste Htim fK pfd Sl ragdina tabula,fiunt ab uno meditatione usiius.Idem cn>l1 'j C pf^ qui dixit ,morte morteris dixit quoque falsus eris. M ors v j(i> |
vita per idem DEI Verbum efficacefnobtinueruntopeia^pfl j
& potestatem'. Essentiale enim est quodvis verbum , cy: ? > esi $/' procedens. Nec est spiritus sive halitus vanus sc evane c 0 ^> multi ignari ac impii'ex incredulitate sua in hac pe>nM0
' ' ' " ' ' • • • - - * Salvator
sunt opinione. Verba mea,inquit ipse Christus Salvat»" „^ 0 - funt spiritus St vita, hoc est, novae creaturae femen t
Sc essentiale: 5c qüi in hoc credit, salvus est, Sc essentialiori'
Christo unitur ac conglutinator,ita ut caput & membra-
t-’U-.si..* rrnC . 1 ..* — -a- rv.,; 0
.O « 1
c< ( '
Christus & Ecclesia sint duo in carite una. Qui autem dir, manet in peccato: Sc quia stipendium peccati fli or * ^ 0 ^ Verbum jam omnis incredulus judicatus cbndemnatturfs^gii 1 ' fnoritur aeterna. Sicut igitur hominis salus pendet ä >0 ^ !0' None Christi,Lc vera in eundem fide.utpote qui' unicus/ lus microcosmi Salvatos: sic vero Philosopho summe .^>0' ria est cognitio macrocosmici Salvatoris: qui coelum ^ \o^ phorufn sive verbum regenerationis, quod nonnisi un u ^cof' per totum mundum diftulum, ubique in omnibus reb uS ^ 0[l iil’' potibus animalium,hominum , brutorum .plantarum' 3
fruticum,metallorum . mineralium, & lapidum rep e 'j, tl ^’ t jr0 ul ’ 1
unum ergo si semel cognoveris, ac intüs in arcanum & 1 cordis scrinium abscondideris,secreto illud ac tuto tecuistf £ pd quovis gentiipn poteris, sive per mare, sive per terram saxa,per ignes iter facere libucrif.
HERMES. ' , t ylf
r'Vstedt igttur argentum ‘vivum, quod fit in int< 0lt mit, in quibus coagulatum esi. Ipsum entm er? tn<sum,quod dietturde terra residua.
eflS
SCHOLIUM.
Ä Rgentum viVum esse primam materiam sive primu* 11 '"mnium metallorum,apud Philosophos Chymicos ‘ 3t C ]ri Sed cave existimes id esse argentum vulgare, vel merc u11 “ gi, quem lythargyrum quoqüe nominant. Argentu* 1 st uyfl' est.scd non vulgare. Vulgare enim mortuum, Sc ad fi’
cum per se minus aptum : sed vivum est, Philosophicum ^ arte coadjuvante natura rite praeparatum- Mercurius;
vulgi,sed Philosophorum, igneus; vitalis , currens,qui m> .^0
Nimbus corporibus, & rursus ab iisdem separatur. V° cU ’ ult a« 1 ' generatur argentum vivum »indicatur his verbis ;,nt jn st, i0

thi
Capitulum I.
6 ij
t J , alamü, »» qmbut coagulatum esi Philoso- lSu ^3 rc las tritum est, quod iis in locis, ubi crescunt metalla, S£‘?" tUr metalla. '
S et ' s tc Ts '^ks 1 ^ Cl '* t * ocus c ° difficilior, quo abstrusior est in mu il[- ras metati- con ri |tl,s - Sed hic distinctionem notabis inter mi- t' 8rc Ptriii * WS vulgares, & mineras Philosophicas occultas. In fhs Cr ‘ l| ntii 0t *r r ' non crescunt: in his vero crescunt, & nofl k- Mite t ra k ^ e » e oeconomiam mineralem para celsi, qui
%<j e ' at huius differentias causam: Hoc ipsum argentum y- mdiend r ' a ""ilosophica residuum >si recte noveris . accurate coii Un \ erat ' forte metus est, ne diuturnitate temporis d mr ; |vv lat: exemplum imitari poteris Romanae Ecclcsis: t . tuscu* ICI ‘"fantinnadumnturiacinercs,iitdm ad diem vi- to^Vai-i * Clncr um, qui Mercurii dies est, Gallice des cendres, tss^^riz^^' Si pari modo'argentum tuum vivum vi ignis s ’ a S in cinerem convertens, edacitati temporis magis
«*tr cilst ’"nnitos conservabitur annos. Dignum certe,ut dili- fc ?!pfbp r _ ffjstur. Est enim thosaurus incomparabilis, tk res au- j. ls - Avi^' 0 ' 101 ’ : Unde etiam auro longe antefertur a Pbiloso- ^'hcou,^ enim in Ros Philosophorum fingitur ita mcrcu- to S ' a P>du 3re ' An,inquit,praefers te mihi,& ego sumDomi- i! ö 8 ? luiq ex P«ctans ignem. Dicit ei mercurius: Utique,sed &^°cciii t e,8c ® x me natus es :& ego sum secretum totum, & in ^'t n at n atUr scientia:, quia converto omnia corpora in Solem n °*le i n ^* Cut » natura mea talis' sit, quod durum mollifico, 6c
*$ e rbamea nunc audit, isse ab eo inquirat, qui
HERMES.
te 1 '
f* n ‘‘ l ^ e s‘ l clorts optet jußtßcat, & nullum benefalto-
(iff“* sfsbat: Quia omne quod celatumfuerat de hae l* x f • ntaxtmum arcanum ££ scientiam intelle- tl but patefeci.
Piilof . SCHOL1UM.
inv Q [ >ri,tT1 ^ etmo parabolis ,®nigmatibus& mille tropo-
if °bs c
'et.
flueris tectus, non prima staum fronte cuivis patere
Cll fi°sisd7v' tiam omnibus'conveniunt omnia. Causa autem C ^>Patv *° n ‘ Sui Chynncorum (criptis, partim supra expli-
it' ;
1 0 '
>r;
11
v ia' 1 ' 0ri s^ i rt j m itl sequentibus explicabitur. Sin vero quis d'iu- ^ ? C)( ho r‘ tati0nis ac inc l u ‘strionis impatiens, expeditiorem p et lQl is ~%mico labyrintho evadendi desideret: en fidele CQ Cr c. P). nll "nm,Quiiubct a Deo senium suorum verborum
autn, qui jubet a Cnic t .'"‘ en i ln in privatis i .
• 11Cc viciffinr pii s cordatis viris sua denegat praemia. 4 ' ^ Rr Fugere
riV eilJ r EüS enim inmivatis impiorum consiliis haud quaquam

6i8
De Lapidis Physici
&ECRET 'W 1 *”
fugere autem mala,& bona scctari,dcöet verum ? rtlS n j tU $ ab ejusmodi pietatis armis qui instructus & probe mu ^
intrepide ad hoc sacrum accedere potest studium
geüoe
voti compos fiet.
Nam tantum sacris hac sacra nojfe datum <ß ^>>1'
In malevolam autem animam non intrabit sapi entl ’ u th° ( bitabitiii corpore peccatis subdito. Sap. i. Ac st ua ?/ r j t de j 1 '* multa de nobilissimo arcano dixeritl, & nihil interm* e 3 jäiJ Omnibus,qux scitu in hac scientia sunt necestäria: ta (V p satpmr Knrtanfnm r^v^lat-iim mvstfnuin JfltC« 1 *?
fatetur,hoc tantum revelatum esse mysterium inreu ->
.I»-..*- ane sniii Cufciasv llm* m.VPnlsl 8C 3fll
jftf
quo sequitur,eos qui fotuo & tardo sunt ingenio & an * 5 d^ 1 ' tioso,ab hoc arcano penitus excludi. Spiritus eniw l a ^0* plinae effugiet fictum,& auferet fe ä cogitationibus» intellectu, Sap.i.6.
HERMES.
C Citote erga rumaris tnqutßtores,($ sapientiafify' ^ ß# t ^tursuper mentem exißensyclamat^oce magst a: i ^ (t d'
tus nigri,& rubeus albt , & citrtnus rubet - iß CtTl / lfl
ctu fürn. Et scitote,quod caput artis eil corii tu, t/d' 1 "
dtne nolhs, £f claritate dtet ‘eelatßnc alis. Ex tn gutture extflente , colaratto accipitur : a suo '^ er ° rubor exitt,&desuo dorso mera aqua accipitur-
SGHOLIUM.
!*'
/"YUare'studiösi Chymiar.ab Hermete appellentur > ' U ß r tv nSt<> ' qutßt ores, videtur ideo fieri: quodutramqj fäm*^] £ j 1
bonam 8i malam, laudem & vituperium experta fi c ^ n[t ir
Ais nno vorii rvi»r tAMum tArm«nm nrliam lo3t«
utpote de qua varij per totum terrarum orbem mores. Sunt enim qui laudibus eam in cmlum ulquc k nullamque artem generi humano utiliorem post SSth^^
praedicant: Alijs rursus eandem ä Plutone|inventa«P>^, ir £l>‘’J inhumani generi,pernici em productam, impie j a itiiv {
•'ti
K.
i
'i,8
't,
N
! S
n
S
$ 1
pia>r jjiii,
erubescunt: & pröptereä non tantum artem ahroA j 0 sc>
6 J ,£!>■
simul etiam artifices e medio nefande & crudeliter t° contendunt: immemores videlicet hujus, quod q 110 co Poeta canit:
h'°
V
, Inscius, qua non capit,e a carpti:
Delius at mjfierta tanta rtdet . slmbo fi c pereant: fatutu sed unas liNoidus alter-
Et sic ars mnocentiflima, perora hominü paflitn v . ^ jic* ’ , tur ab his,laudatur ab illis; adeo ut famomfima * e . j a gato'
. r -i . ■ _ ,r .. _.1 f^,-r,r,sipflrtlSinU‘S. ll |t)l
V
jusque dilcipuii rumoris sive fami, vel famosas artis m“*» non inepte appellari mereantur. Mons autem PhilosoP*f
S
s<f

Cautulam. I. 6 t-
|> to tti(r VUltut sed « • summae est altitudinis , Sc in ima parte lri10 igticoundiquaque cinctus Sc probe munitus,non 'h C mo m ‘ Umostiu “.V« quod intrare & exire licet artifici. ^ H'o>ne situs est Draco pervigil, nomine eranTutfi-
'tti llt h /^'uutraq; corporis parte antica & postica plenus est assa clausis.par tim apertis dormit oculis,adeo in-
vigiliis in custodiendo montis ostio, ne forte ‘ atu r, & illotis manibus ascendat ad culmen sive % ■ tferan ' Um,cu ‘ impositus est lapis Philosophorum, qui si < J W7^°P*am, in unius hor* momento statimsuc-
“D
^'‘"»ltipp 3 Ut ' n duodc&im horis,vel die uao duodecies la- r r ,pj? Per lca mni decerpere liceat. Sed impossibile estquem* V 1)8 > fiiav' ^s’ urn “tcrarc poste, nisi Draco, clausis oculis o- ^ plscdo sopore correptus penitus indormi scat. * HUn p or est, invenire scilicet modum sive remedium z ^ia istacircurh venta, in tam profundum incidat
Vf'" ‘ '
^öfp *~ -- - --1 -
\ ‘"no suo veneno, quod in postrema caudae par-
(L tkf^ . sth' ^ ** - s. ■{'.
tempus e somnis cxcitata.artifici intran* pt*p e descendenti, & per ostium exire volenti no«
uumo suo veneno, quod in postrema caudae par» \>C § L stat >misereh o minem enecet.omnemqj tfiesau« ^L^pli* 11 ■® enus montis possessoribus sive inquilinis rt- ''p^Vi^j'^igitur medicamenta ad hunc assequendum sco» pj/’^essatia videntur. Primilm praeparandae sunt at- % 5 ^icep- Mercuriales ex argento vivo crudo & aloepa» XJl'scactp^Pa ratis & depuratis,quibus adde in parva quan» 'Pfis ai) j/ a bsynthij & extractum centaurij ad amaritudi- r<> c j^ am '• £ masta pilularum: ex qua formentur pi* j^ 1 aiQf,^ magnitudinem globuli plumbei bombardici,
4, 0t)(.£ , '‘“g'IHHUlUVU» tywwM,. f-»****'*'^' __ r
5 lr ‘i rotunditatem aequantis: deaurantur, ne illa» j (t''&(,(' dö d C of 0r . c ' n liug va aut gutture percepto,Draco prae b , “\ , Vön^ w ' tum pharmacum rursus evomere cogatur,
) I l '^ti c 3| " 1 ab Ct I Cmacce ^ elc animus fuerit,unam pilularum ac- ] | S^Pti^- ? a dversus Solis lumen,quo irradiata.auri instar ! 'sibjj ^ P^ndescereincipiet, & radiorum suorum reist*- I Nv'Nj C ^‘ atn > qux decepta aureo illo splendore pilu«
I ^ »Uqv J* 0 aur eum ex horro Hesperidum ablatum esse O -
' fc\v> ‘ n t e C 8* ut iendam affectabit. Quod si animadvertes, f 1 Sjh, 11r *M projicies pilulam, quam adhuc inter caden- Ä. ’ t:Sci pitt,& devorabit befiiarsed cave ne forte pro-
frip 1 c ^ e ns in manu, vel alia corpotis parte damnum - d 0 cv °rata.ei quoque porriges fecundam, tertiam '\ t {/fsciir ij fC Eunitis omnibus,amaror pilularum cum acu- ‘ a Ue,. s ent no,sensim ä ventriculo surlum ascendendo tcu prt,Sc ingentes ibi dolores cum ruboreSc liess r z *nore t

6io De Lapidas Physici Secreto ^ rnore.vsriisque aliis fymptomatis excitet,ita ut bestia angore & squalore,in omnibus membris sentiat fiimmam dinem& debilitatem. I n tali imbecillitatis angustia coi Dracojsummopere desiderabit corroborari electuario q refectiYO. In quo casu nullum occurret praestantiusre quam electuarium confectum ex croco Martis, & foli* s extracto rosarum rubrarü, & tantillo spiritus vitriob.^ 3 suavitatem conciliandam. Ex hoc electuario tres n^o fatis grandes, pro bestia: faucium capacitate, quos ip 1 ingerendos: primo deelutito, dabis & reliquos d uoS ’ Jj vis
.. • • ■ •* -ius^ V
4'
paulo melius habebit. Qma tamen ex continuis ej u <;0 n 1 F'
liis adeo exhausta: sunt vires, ut, nisi per quietem
tam separentur,vix ad integram redire possit valetu
dendum igitur erit ad tertium & ultimum remediu" 3 -
qua in hunc modum destillata. R. florum ros. rubr- 13 . ^ of k 1 - ....... ., . i* nam
terendis t aut
nenupharis, fem. papaveris & hyoscyami, addendo P j„ri^', suo soetorc & venenata qualitate repurgati. Incide» ,tfl ndis tritis,fjat maceratio sive digestio in rore So i 3 qS J j . quatriduum in loco tepido: postea inde dest 1 ^ ^ 3 t /j cujus facultas erit confortandi cor, & suadendi fotn n , 1 ,
de ea hauserit uncias duodecim, qure faciunt libram ^ profundistimum subito incurret lomnum.ut per I
integram continuo somno oppressus requiescat :t * eC s cf jt # ^ i excitato strepitu expergefiat. Interea temporis ta« 3 introitus per ostium montis, & omnis periculi vac utl ’ juid 3 * ,1' i fi intraveris,ibi commorari pro tuo arbitrio pote> >S'si ^£4^^ les: Etsingulis horis novum tibi lapidem majoribo ?' ^o4 ribus co'mparabis. Sed post ingressum, alcenden« m
vultur sive corvus tibi monstrabit iter, quo sit eaodot 0 ' ^
Ac quamvis hic tantum unius corvi fiat mentio: taI ^ höc Philosophorum monte tibi occurrent. HiZer,^
artis: albus, qui medium, & rubeus, qui finem imponit. Ultimus enim appetitus naturae est in ru» ( 'jCt >tC t ,i-
differentias sivf f , t cC> r \LiS
: ....l_XUnrtlOtl. 1 ‘‘-l.ijl'u
imponit. Ultimus enim appetitus Neque mireris,quod tot colorum
<orvis statuamus, licet non nisi nigri vulgo sint n0tI ' r31 ü>l , ' s ( |iP i dem,nigros esse vulgatissimos:' post hos tamen non ^-pi
V Ulg. 1 , 1 , 11 , 11 ,. post hos
oculis vidi etiam albos, in aulis principum in Misnia in Electoris.imperialis horto,& alibi. 1 a ".“j rissimi sunt rubei corvi,quorum non nisi duosrnem fjtf 1
Tand 5 £V i"
‘ 4
in magna ista Regis nostri Chrislianilsima cavea > st ^ ^
häbetur in horto regio apud pagum quendam > st ^ >,i bellum, vulgo Fontetnebleau vocant : quanqua r {o ,> J mninb rubei,sed variegati rubris plumis tantum cra „),!> J rubei, ut dixi, ranflinre se dant in conspectum h° >i's

Iflio
V'
,(ll<
/
/:
■1)'*
if
|s*'
■(('
jj'i
ifi 1 :
,'l
1^/
irt;
n 11 )
/|
si"
n»
/i
t*
;0’
(i'
|t»
jl'genuj.f Capitulum I. <Sn
P (, ciif Ucr atear Veritatem, ä me hactenus,aisi forte me inscio,con- r° lll rti k'] 1 u ” c l uam - Eos tamen verissime exiliere, testimonio Sdist- e dignissimorum non solum probare postum, sed id jll’iitib; p r ltat *P* a ratio. Hi igitur tres corvi, ut Sc antea prsemo- : ta Monstrabunt viam voce sive clamore suo. Sed vocer ‘
i rtnis '/». 'nbtiles 5c delicatas sunt, ut non sensibus externis,sed h s*' 118 ^ nrentalibus vere percipiantur. De hislegePs.
, 1* l] sJn ^ n P tu m est; Non sunt loquelae,neque sermones,quo- g 'antur voces. In omnem terram exivit sonus eo- 5 .^itucijp^ 116 ^ °rbis terrae verba eorum. Primus eqnidem ex a~ ! P gutture suo existente, rauca §c inconcinna voce sua P^r-Tbit ad album. Hic vero suaviori edito vocis so- stiav' v lttea ^ summum & ultimum rubeum, qui angelico tii c Pgho r I>rno ” n tu,omnes canoras avicularum, lusciniarum, 01 Voces ßteile superante, te amice excipiet,Lc hatmo- s,;* Ca ntT„ l ? la tc 3d laudem ac gloriam Dei canendum excitabit, 'P/< » 0:
t||j ' ^htr ‘ ^irabrlis Diua, tn opertbmjuis: & tu responde- r <f//0” terra majefiatisgloria ejus. Et post- C «1 CV ^ r stri S S ^kris summo,maximo, & omnipotenti De o in pa- ^ sit ii. ac tl| cs,>je e somnis resuscitato Dracone forte peri- 111 »lora.
p %r e HERMES.
UJ** 1 ^^* &■ denum Bei acci fite, &'■*} tmKiixsjnJi^ e $ ti! e. D e cavernis metallorum occultus esi:, r jui
fi
'c^ f e>i s * ey abili i , colorefylendidus, mens sublimis,& ma~
*- c ee 'bobif exposui Deo gratias agite, qui hanc
tpie
doity' a ^ 1T1 onet author sups distipulos, ist hoc singulare piis letl tes ./» debita reverentia agnoscant,5c omnes fatuos ac
. UI S ru. . a U pp,,!.,_' C- ' •
ocuif. Gratos enim diligit. SCHOLIUM.
fj^stttalstg^tidem abigant, 3c excludant. Enarrat prreterea la- duj^- s P r °prietates,eu:Tique occultum nominat, boc est, W(| ' • venerabilem,hoc est, in summo precio, haben-
itrj» t'lti^ P^didurpjhoc est,rubicundissimum. Est enim ru- 5o,| ’idest f .Perfectionis certissimum signum. Mentem subli-
sta/ 1 » tti c ‘ P'situm (ubbmatum & exaltatum.Mare patens,id est,
- *' •-
MI
0t >iUp 3 ^ Llt ' a 'emperennem, fixam, Sein ignepermanentem. PHi 5 !°» ei Jt,ae P rietates ‘n se continet lapis,quas ante ipsius con- p r ^»° tana exacte scire potest: sed tum demum ermji- Mcü^s pt P aratus existit: non focus ac in arbore pyro ignora- «t^j 0 v, der ls ° tr » ( ' ura sit fructus, donec tandem oculis tuis maxiste ait/'- am produxisse pyra,non poma, non pruna, non Huis genensftuctus. Quia igitur Hermes proprio Ki z sxperi

6 rr De Laeidis Physici SecR eT ®
experimento omnes istas vires & proprietates ‘‘y 3 ? jjscipU
>5
_, r
illas quoque docendo, liberaliter communicat * uls -j’^ t ili tat, * p C quos nondum pervenit experientia, ut & hmc auqui
i —,---~ r -- .
emolumenti percipiant. Hon autem pro ndeli i« libi, sed pro vult gloriam Sc laudem tribui. f
tias agite,qui hanc scientiam vos docuit. f iermes U,„a tf t i raceljm rigat i Dem autem dat bcaediUtone”' fiin'fy j tum. Huic igitur soli grates immortales persolvi 3 q\0 | amnibus rebus. Gratos enim diligit : Estqueg ratial plus dandum invitatio,
HERMES, ,„ 5 ^
150»<re igitur eum in humtdoigne,(f coquere }* c j
motis calorem augmen/at, & mcombuftttf^/^tli 1 tßecat, donec appareat radtxidetnde rubedt#***’ ^ j W» ai tpso extraktte,quousif terttapare rtrn* n
SCHOLIUM. fffn eiS^
/"'Oncoctionis tres species funtiPrima fitä calore c *\
'“'in humido, & dicitur elixatio. Secunda pcrstcitu ^gi y' ((l terno in sicco,& uno verbo vocatur aflatio. Tcttrt \ interno calore naturali in humido, Sc dicitur G r " , Quaeritur nunc.de quanam Ipeciehic loquatur aut prima,an de tertia: quia utraque fit a calare in hurni^ j 0 rt> ^ ventis tantum est observanda inter utramque, q u ° t ^ a |i. calore externo igneo: tertia vero a calore interno 11
meo staret suffragio, utramque (ane (pedem tarn P nS f tertiam ad opus hoc admittendam statuerem. ^ ' internum generationis principium: non tamen Ö P C quam secedat externum aliquod adminiculum>q u ° ( , )£C ß : ! lud internum.Ergo calor hac in arte adhibendus tinp n ( g\P S ‘ ternus,qui excitat: Internus,qui perficit: juxta hqs v Naturam tn prtmü tmttabere tn arte f
Hanc massam exterior t ant itm calor excit** *i jRLthereo interior,(id petfictt omniafotu. . ,
Quos ita in Gallicam noffram transferre pl ac ' 1
öuurter fur tout aje cure , Oue Pari imtte nature.
V extente seu de charioft Rendia mattere alteree:
Macs P'interne & l' at her ce a
patra ton ouurage bon. . M gt &!*,/
Uterque tamen in humido fieri debet. Omnis enim p^ e g\ p t turaliter fit in calido humido, quod Hermes vocat » ^ jn ^ dutp: quali diceret: duplicem ignis calqrem,ext crn fiU 111

Nicsrfu-. - CAprTUlllM I- .
SqI volo. Videmus enim ex quotidiana experientia,
o f '^ or epostfoecundam pluviam superveniente,herba:, S pt0 ,^en S arbores,& fruges magis magisque ad generatio- C ' entUr >quae alias tempore arido,& Sirio campos nimis ^cKqc j tat ^ c l ua m exucca: & exangues sterilescunt. Lapidem ita« >.VT ClCoc l uendum calore,vult Hermes: in quo augmen*.
> m ultimam maturitatis perfectionem exaltatur, Sct J llc »K. c< c e ° c >gn» genere continue conservatur, donec apparet ra- tf IS Plantas 11 ! naallorum ' Compertum enim habemus in omni- S ‘ ere 5c arboribus, quod post revoluturrfcgenerationis P ^äc ’ tan dem proserant femen,tanquam speciei suae propa- s i obti n COn ^ crv andae praecipuum authorem. Eundem procese b 1 farti o et c l l,0c lUf Natura in procreandis metallis,quae post ab- jH cit rh ( l llurn generationem,tandem arte adjuvante,etiam tu Cllt 'Us' ° rU m !tmsn > quod solum verus est Philosophorum ,.’invi c quem omnia metalla resolvuntur, priusquam mu- , ! S svt,., ' Ylu musin aliudfiattransmutatio: juxtailludAristo-
5 Hö-, t 0 r -ea.. . ... ■ • - T_iru. „n. _r.„_:_
K,
"ttr' Ca P 4-ubi inquit : Impostibile est unam speciem me-
ijn, ltla ^ a ni transmutari posse, nisi prius reducamur in suam . 'triaf-m.:- „ • •_ _:_ ..il
>»>
rnat eriam. Errant igitur omnes, quicunque metalla in
ti^^ttth* 1 Crudurn > & non in radicem, ut Hermes ait, sive in se* tu ' l ' i| »aTk ,Uod P rimu m Ss.ultimum vivens in metallis est, ut cor c t "lQ l ° US ’ reduccrc conantur. Natura enim semper progredi- jHtiT* 1 » autem retrogredittir. Sicut enim Sol cursu suo f'fyiir. Una coeli plaga orientali ad alteram occiduam pro* . iw^tiu n ° Q a "ccm,msi miraculose, retrogreditur: sic quoque (V , t >c tli' ,fl lerum generatione judicandum erit. Quodauthor ^ Pty,, c ° n firmare verbis videtur. D«We,inquit,r»£e<s/»f m
\ t>e r ab tpso extrahito,ijucujcfe tertta parsrema-,
H ^ j jdine & ternario numero superius abunde fatis di-.
’ ® c out non necessum sit,eadem toties repetere. HERME S.
' l J*p i . .
q a ntu *n , Philosoph} hac de causa ir&tdi difttsunt^ B< *. ,n< öideanr moratu , nec reltgtosis,nec legitimis^
%erum ignaris , <btt,ofis , lege (fi benignitate H malt potentes fiant ad peccata perpetranda,(fi
fint Deo redditur* rationem. Nam omnes, ‘£ nt sunt sapientia.
^ 0tc SCHOLIUM,
>Mtos a U ^ st ^ic authorquorundam objectionem,qui Philoso- 4 ' r, atia CUsant invidiae: ab hoc igitur crimine ut eos liberet, ^ ^ P°nit inter eos, quibus in videant,Lc quibus non invi- ° n ‘nvident, inquit, moratis & religiosis,nec legitimis, Rr 4 ant sit-

tfi4 De Lapidis Prmrcr Secreto gK
aut sapientibus. Cur enim bis inviderent, cum horum p \p> scientia; NuLlaautem est scientia vera & bona,nisi st^s^rbq 1 ' 1 ’
aiE’
fjsirata sit, uti supra copiose demonstratum est- D fOp cr ' cunque invidentia sua resistere conabitur, inanem in _
Nä Theodidactus non usque adeo magnificat huma 11 nem: alium magistrum is agnoscit longe superiorem . p,csi' reni,quam sunt pulverulenti isti hypodidascali; utcunq jHiE
nutent contra nos ßc nostram doctrinam. Novim us tum cavillationes, dum se mirari inquiunt,quod &nosj^ v -i>'p' rum & dignitatum gradus suscipiendos, admittamur , 1 num atque alterum verbum latino proloqui postimus-c-^ 0 artium Sc scientiarum dignitas pendeat a latinitate,& ( \<i^
ctus haberi debeat, nisi qui latiniliermonis puritatem ^ po. tiäm'ad ungvem calleat. O miseri censoi es vestram *1®' {( 5 C,d^ riamineo quaeritis,utquicquid tentaris dicere, idP“ 1 '^ gqnter,ornate,praeclare,site,scite,polite,juste, venuste, o l ,i ^ graviter dicatis. Sed hoc de vobisolim prasdixit Elaias^ quiens: Ubi est literatbs ? libi legis verba ponderans- ^i#
ctor parvulorum ? populum impudentem non videbpit^ biti sermonis, ita ut non postis intelligere diserritudm ejus: in quo nulla lapientia. Hactenus ille. Sollich 1 en estis de conjice,quam de medulla returo, & sic uwbraml^ «flentia:,fluxile & momentanes! stabili & fempiterno-I *^ yjstt*
magis delectamur veritatis doctrina, qu<e cum Christi > ^(ti 1 * 1 ^
ipse est,ScNaturaslegibus essentialiter sive realiter, nofl* 1 ^
tum verbalster siVeliteraliter, ut ita loquar, conveniat- astequamur,summis viribus Contendimus, nihil morahkct' cunque id fiat lingva: sive illafuerit Hebraica,Chaidah 3 ’ Lifi' sive Graeca,Gallica,Italica,perinde nobis erit. Sufficit e0
fiis rem, iit est, perfecte & eiracte tenere: vobis lubenttf 1 p
anus superficialctn illam & externam verborum porslp® qua quid tandem reportetis,exitus palam docet. Qst ia itium venditis',fumus quoque sive pessimus oris habt 115 , zc® gloriosa,petulans & superba, vestrum plerosquepc 111111 ^ r£'
aliis Latinae lingva: pentioribus me , hanc ventilandi P a £0 jjb'
linquam,ne rudior Latinistni, ceu vulpecula ista 4£sop iea V ua ^ scissa erat cauda,aliis quoque hanc hngvam deferenda videar. Diximus itaque, quibus Philösopbi scientfam * ua ^ af j 5 0' tiffimam noninvideanf, nempe iis, qui sunt moribus pr° ciiltijfide & pietate prostantes,& genuin* sapientias h 111, ^tfl 0 sintern ignaris,viriosis,lege & benignitate carentibus fure invident. His enim si communicarent artem, quidqu® ^ jU'
ger?nt, quam sit furioso committerent gladium, & * a * 0 jib° c Vcnculariq aut mcrctriculasq brseficcrentrp*«^» Tas-toÖ 0

Mo pe GapITIU'UM I. , £if
lu^'oer C j' oc< :a{io , quam author supra arripiendam serio j^losop^ ^ rctur amplissima ! Ergo ne tale quid accidat, &ne r 4tt e hoc de ^* S omnibus cogantur Oro rationem reddere, nul- 43 intr at ' n)a ' Um pracaveri poste judicarunt, quäm M secreta 5" a Hi ^ j' clt P r nitatis cancellos tuto reservarent, ac nemini quic- 1,111 sa Pieatij”^ k'obis & dignis, revelarent. Mali enim indigni
8«,.,., HERMES.
s 1 u ,°sl hiinc lapidem nomtne ‘voco : nam ipsumfiems- *£ n efia nuncuparunt ,fi% e gallinam yfiice salticam ^P‘t 17 ^‘ i y^ ac ^ >(, lat thum , (S ctneremtncombüßum ,ut ab ^ lt, ps Hn ** ’ ,n tellellu, lege , benignitate^ carent ibus, ce- ^ “^ 1 , r ^ u ‘ ’ Ipsem tamen sapient thut una noto nomine nomir 's‘ e ni Lapissaptentum. Conferta igitur tn eo maie,
e **$oj ■ 0 c ‘?} ,< volattlead momentumexttm. Deprecordu- d 0 ^* lKes filtot Vhtlofopherum, per sioflrumbenefalio - l^aro anteit i < vobii fu« gratia decorem, ut nemine fatuo, ’■*** iniquam tnepto hujus nomen pandatis.
’J'Äri,^ _ SfHOLIlIM.
t ** lapid -3 ^ 1 ppsijsimum author: Primo recenset varia & muS- 4t », f ü /Y. ls nomina, e quibus unum sapientibus tantum cogni- r' 0t 'bu r Cr . e non obscure innuit. Quale autem istud sit, in sti- | l0 ' 5 '%ien *^ S sirperque explicatum fuit. Deinde bis hortatur fi- >, j IH’P- ue indignos, avaros,’ illiberales, tzitpvs, ignaros &
1 °do Cet .'coti® sacrarium introire permittant. Tertio dc ulti- lapide conservandum esfe märe, imcm §c cwli ya« Ä jjjtjP^.entuijr exitus. Per mare intelijgit bumiditatc ^er- ( Pota * generatio fit in sicco , sed in 1,umido, ut paulo
th' 1 ’ c 'trä t Vl,llllS - Ergo in forma liquida Mercurius cpiiTervanduij' 4-’*9<iusL 4 «l* R corruptione Ai.' Res enim durae, inquit Ray-
u ">\is,virtutem coelestem non'recipiunt, nec coelo obe- 1 . l’Pite-' .^admof-lnm in durum lanidem fiduram suam non ini-
t '^Vd Unrl * sei in mollem ceram: ita materia nostra per mol-
’?*» siip feritatem fit habilis ad recipiendum influxum eorpb- ^?tbm. jj t p £r consequens hoc ipso medio obedire co- t|lc ' n tell U - ^is. Hadienus ille; Per ignem autem & coeli vota,- aj gBwur duplex Pmis: externus Sc internus: qui uterque uq- ^taiiQcm optns continuo fovendus, & conservandus erst, hic ,j A - U gurelli Poetae Chymici.
*'&$■***'* e ?*<* tepidum fummiberis igneipi l ts ^ß le>n mtus <btm ‘hi/ubeunte moneto : ya/cena^d* 0 f tpidis fispenneubat ovis,
'fi 1 ** adhibet pallis intenta ’hsgorttn,
: ' Rr i £>jtm.

6r6 De Lapidis Physici Secreto
Quem tu eontinuo morem serrare memento Hanc ut dum Phcebi ctrcumse Certent orbis . At ß defiftas, c/uo ‘bis intermoriatur Ignea, continuo tjus foetum fomite fafitt, ilii agit Gf subito cum fnmis definet tgnis Cunilaruent, cjuttnon ulla reparaberis artt Amplius, ac frustra tentes fulcire rumam.
HERMES.
ffi*
eddideri*”’]. t r
HERMES.
'pllf, btc lapis est celatus multorumtolorum , n4 " st/C' Uno colore: cajsnofitte tltum £s celate. Omntp 0>e, ‘„tUt 1 ' 1
■ - c«m tf .
SCHOLIUM.
Summum enim ait esse praeservari vmn adversus M 110 ^ ß' Corporis gravissimos astectus: tristitiam pellit, non
ejutccfuam miht tributt, cutnon reddta tpfi dedent , nec ipsum honorare destiti, O " ,n ‘ mam pofttt figntßcattonem.
SCHOLIUM.
TCJsls paucis tractat Hermes de nota quadam veri fili' flati 1 *! ■*"Mplaautemestliberalitas, quamsi in quopiamadve> bonam de eo concipit spem: Lc per legem talionis, ipi e e a jF quoque animo benigne reddit omnia, quibus abipf° al ’ on p' 1 . ctuserat. Praeterea eundem quoque debito suo honore vat, sed amanter colit, & reverenter habet. Hoc enin° „jflfj decet verum & sincerum Philolophum, qui quo fuerit n 3 pr! eo doctior quoque praedicabitur, & majorem etiam l 3lld omnes merebitur.
cedente, morbum maximum , tristitiam,omne tt 01 ^ ^tstd 1 Cf angustiam eoebadetfi, d( tenebris ad lucem, d e ad habitaculum , & de anguflia ad dtLattcnetn tpr a Ito bemetis.
d«"'
|~\E tribus praecipuis lapidis coloribus dictum est sup ra ’ .^st' thor hic plurium adhuc aliorum mentionem.facit, e men omnibus unum tantum cognoseendum , eumqu eC< ^ [ ab l ' celandum praecipit. Quis iste unicus sit, facile colligi tur ' eundus. Quo enim res preciosior& praestabilior, eo cittu j a ti- electionem venit. Rubicundus aute color carteris ornw dis & praestantia: palmam facile praeripit, adeo ut nihil < fljt' lius ac perfectius sub Sole excogitari possit. Quem si ad e l> ris, juxta authoris monitum celabis. Denique enarra 1 ,,js< eximias dotes atque virtutes lapidis, quibus sitii poterit qui illo, concedente Deo omnipotente potitus fuerit.
itst

di.
usa
»«>
Capituium
Ö17
i ca V/APJTUIU«! OL/
s a putum illud apud Homerum, quod Nepenthes dicitur, quo «la:t' tHclena a< ^ an ‘ m ‘ moerorem excutiendum, & hilaritatem «it, * tlar ninducendam. Rerum jacturamSccommoda teiar- tvfLj omnibus aerumnis Se adversitatibus prompte liberat, ftor C j P r3Et etea possessores de loco obscuro ad dignitates Se ho* tc s p*, tr axit nos. Desperatos, Se hinc inde in orbe circumvagan- a ' Ur ' ac Ftriis restituit laribus, cosque ex rebus adversis, po^ calamitatum genei e ereptos, tam felici beat sortel, ut V ot( S ' n tranquillitate Sc pace totius vitae curriculum, ex animi «aosigant.
Capitulum
SECUNDUM.
hermes.
• «i,
fi< * dtß 1 ?' 6 Smn * a m&ne0 le Oeum timtre , in que tß ttifitt Jfyittettii, £f ad unarie cujus hiet fequcßralt.
v SCHOLIUM.
^apfe n ° tUm est, Philosophiam nihil este aliud ,.quam studium Sgtefl tla C- In hoc autem studio , qui laudabiles facere cupit ^ti* . ar >tc omnia in timore Dei se exerceat neceste est. Sa- Matu t mitium est timor Domini,us Sapiens inquit: cui asti- P'as em Hermes lib. de pietate & Philosophia, inquiens: Qui
l)m mephilosophatur: S< sine Philosophia summe pium i''lo( 0 s?.P°lfibile. Sed non loquitur de spuria ista gentilium ' Pltni(r la,c I uaE nugarum tantum anilium Sc salsitatum horreum j ^irurv Um ’
pe, ta “ 0S Academicos modernos. quod in ipso Christianismi h C / a nda,„ a ° c ulorumcaligine Sdiiffusione capti non videtis mi- r* > Uu . 1 A,n cladem, qusE promanat ex illa Ethnica Philoso- 1 ^ tui lT> nihilominus tamen publice profiteri non Erubescitis. *Su| a ni ln fidem vestram Deus commiserit tenellas juventutis S^eiji s • hortumque veritatis vobis aperuerit amplissimum, in *du Cat s °mnts generis salutaribus & utilibus praecegtis fovete & So U ? debebatis, vos neglecta Dei benignitate, in gentilium r Jns Wft Uni & mendacium hominum castra impudentissime Sui S ls ’ sic Sc vobiscumhunc immerentem juventutis stotS Sadj^Sistis, Sc adhuc indies seducitis. Quod si horti hujus Iptjg/ ‘g n orantia praetendatis, id supinae ignaviae vestrae,negli- tai n i n v n ? viclens argumentu est: siquidem is non longe abest,sed Ho st |, b,S > quäna ante Sc circa vos plantatus existit. Ut igi- ac ‘«exossabiles sitis ecce hortus iste est Chtistus Tesus,
Deus

Deuss-b«»,' S ^APiprs pHYsipi Secreto
lias trinnr-if 1° ’ 'vi ^ mavultstiboitns iste est in Chrifto unitus '
Mkrocöstnicuv^if ^ v - ffihlicus^elMacrocosrnicusssJ
»nitu* absque tnp£Z7m ip^ tri £ artitus abs 9“ e hoc igitur ho«o Kcte ‘"^ !, 'f 1& P er ^ cte cognoici qu«t. P. " " * c co g ll o(ccndo paucis nunc phil 0,o r
constitutum est.
scr u ’
. —v Sufficiet eniw>""' ^jl
't;“.- - r -i dictum est, excolere: nec opu*;,
e acccrsere tot ac tam varia hominum commenta > u
biblicutn hortum inprimis Theologis, diligenter & essentialiter, uti
ifli’
$us plerunque propria magis quam Dei gloria ausritur. (enirnscriptura teste D.PauJo 2.Tir:wth,}, divinitus ( non hu ■_]- ^us) inspirata utilis est ad docendum, ad arguendum, aC \f a i tpndum, ad erudiendum in justitia: ut persectus sit homo D^' j, omne bonum instructus. Et hxc de horte biblico, fiui est ^ st ^ ix 'ste sufficiat. Hunc cie torto it£icrocofin< c0 '9 it vm r . s J C ^ US »pauca in medium proie^mud. Sicut ei ^ s fio
tari
Primum itaque vit Christi Jesu naturam cognosci 1 - |)C qj ^ebeps scripturarp • haec enim est, quae de ipso testatur. y vestrum rigare^ neq; plantare in hoc biblico horto ag 110 c^'
liquid erit, nisi ipse Jesus Christus incrementum dederit, ^ r jptU' yana ßc inanis erit industria vestra propria, qua conarp'f^^ri- ra ; n scrutari: ac quamvis totam scripturam ad ungVffJ > g c0 i\t' ter recitare didiceritis,non tanien haec scientia deCffin ° .^ (t cd‘ lis, sed tantum literalis erit. Ciim enim scriptura siderata, aliud nihil sit quam ipse met Christus Jesus r. s jntu r ^ Christus Jesus sit scriptura ipsa: tunc nemo poterit v'em sensum elicere, nisi legendo & scrutando , illam in & cum Jesu efsentialiterpercipiat: ita ut non literam > quae m°' 1 ' e p,l £ ' occidit, sed essentiam Christi, qus sola vivificat, legat, ho ßOt {fi 0 gendo ejq? essentialiter pqttiesps fiat. Ijtcc enim ***"* jugentes sapientia: thesauros suppetit. Est enim iri stilis, gimu$, spiritus intelligentias, sanctus, unicus, multiph^^^iti > ffisertus, mobilis, iqcciinquinatus, certus, suavis, amam 'stgb>' acutus, quem nihil vetat.benefiiciens, humanus, benig n J ’ j-ps. Sis,certus, securus, omnem habens virtutem, omnia P!® Mj S ,
& qui capiat omnes spiritus , intelligibilis , mundus »stlst,- stzpt igitur nostri Academici Theologi pro mortua illa 5 c lit cra ppü 5 vivificam & essentialem Christi agnitionem adipiscerenm'v^iC' bone, quanta inde utilitas misera; & mox collnpsurx E a ’ c ’ ] O c 0 ' Jundaret: non tot rixae, tot discordia: Lc varis secta: ubici 0 ^ j C (i- rum gliscererit: sed pax totius & concordia, quam spiritu^^z, |iae incarnatae, per proprietates illas modo ä Sapiente ep.W? , 0 p 2 ' operaretur , tam inter doctores, quam auditpres afiiM^sr garetur, Sc constanter conservaretur. Commendo igi^

I
Capitulum 11.
LrA
Ssiv^ siuestatUrscri P tura > siede ChristoDcoteftatur crea- p a( , e tlla gnus mundus : & de Christo homine , micrbcosmus t ' 0 ftrti r ^ rUS , rr> . Unc l us > quiesthomo. Haec autem ad propositum "oirjg * Prioris ramum doctrin® causa ita distinguo, quantvis „ rcrn - quemlibet hortum de qualibet natura in Christo «tocof 1 'g'turDei cognitionem in Christo habere cupis,ex ina* ^tln' 1COi ^ lorto eam tibi comparabis:non au te, priusquam lu- a Utc, u i * 0ris mundi ex solius Dei gratia tibi ortum fuerit. Ort® ^ebefj °L Ura ' ne . mox cu#J Hermete Trismegisto exclamando cum ede inyisihiktn mundum,mundum vero elfe vi- ^ia jpp eum: & cumD. Paulo adlibm.n. Ex ipso: & peripsurrii Ä, E este omnia. Idem Hermes Iib.n. ad Tatium: Deus, iri» Mn^e n UniVcr d lr h: & in universo nihil est, quod non sit Deus. &ta ) jj e< l Ue magnitudo, neque locus, neque qualitas, neque fi- Ue tempus circa Deum est. Universum enim est. Uni« t,a lite r auteni per omnia &: circa omnia. Qui universum esseti- Uri p . eogUoscere volet, is necessario id cognoscet ex universos ll siiV(. 1 .^ 1 dim, 3cin universo. Quamprimum enim quis desertos fuerit, is non amplius versabitur ih lumine, sed ai»
>s 0 ,
* i ehj as l ° ’ quod est Deus 6e lumen Naturas, in particularitatis te« ^ct. >’ quibus bulla perfectionis salus unquam speranda, itrn- <l! ' 0 letia ■ igitur universali macrbcofmico horto agnoscendo det? Äne maxime laborare, & omnem suam operam impen- ehantQnjßggphyst^medicijastronomijChymici.&afiä- ^etiz en naturalium magistri. Invenient enim in eo omnis ttbfe^^hherrimas &utiliisimasscientiarum plantas, quibus hram quilibet ornare & amplificari poterit: ita ut ini ''tf^cij, 1 ! 01 ab omni librorü de rebus Physicis scriptorum lectio« s °^in lslt excusandi. Libri enim scripti similes sunt terr® pe- Jy^ery-p 9' Uarn semen projectum , continuo quidem exoritur, fe‘<t
«*t. l a r lc , nte solis ardore aestuat,&, quia non habet radicem,ari- Orto vero macrocoftnico noströ, ferra est optima,in qisS ! a taqL Cec iderit, fructum dabit centuplum & millecuphjm. Re- X) • tj 'ortus tertius, nempe microcoimicus, qui est Christus Jhis, '^»e igitur tam in Christo quäm in homine, utcognesea- Vtj. eeste erit nobis prius deponere carnem Adamicam, &ih- g,° Vll m hominem, sicut est ip(e Chtistus, qui primogenitus' ßcifectus est. Jam autem in nostra potestate fitiiiii E. ut exuamus veterfm Adamicam creaturam. Sicut 111 fefj. Cfr *Rte teste, terrena nonagusltin coelestia, sed coelestia J^cssrÜn ' ta homo Adamicus non potest in Christum agere: se«
^0
h eett,
”°yasu-
ut Christus agat in fibminem. Nulla autem fit genefa« " ""generandae putrefactione vel mortificatione. Pio«
' -- t- .. .. _ ■
rei
tolir " ■ v ‘5t»c!.iiia«;puiJcuiu<wctw ..
u lde noyo desuper regeneretur, cutW Christo moriatur
aeiesse

6;o
De Lapidi* Physici Secreto
&
seria 1 **
necesseesUdqueper agnitionem suorum peccatorum ac veram poenitentiam: in qua fimul cooperante Spirim |fi perfidem veram in Christum, novae creaturae femen cot \ ^iiS quod temporis progressu germina producit, & tandem 1 ^ o! ti poenitentia dignos abunde profert. Huius microcoimici
cultores debeat esse omnes liberalium artium Sejurisptu
profesto res. Sicut enim Adam ante lapsum omnium artU ' s £ gnitionetn absque piaeceptore perfecte tenebat: er atque l u $
perfectus: ste nova:creaturae homopoteiitpostregeneian^^, »n Christo, ex Christo, Sc per Christum omnium rerum que scientiam, omnemque justitiam, aequitatem, & l u tectum, sibi absque ullo magistro Scabsquc ullo corpo^ (1 . dice juris perfecte comparare. Hic enim solus cstiH c ■Mus, qui dat sapientiam: & ex ore ejus prudentia &(cien ria ' ^ 2 . Imo illeestipsamet sapientia incarnata clamitans: Sc P rl * tia dans vocem suam: In summis exeelsisque verticibus Iu?' in mediis semitis stans, juxta portas civitatis, in ipsis fo rlt \ fj l i» quitur, dicens: Veni dilecte mi in hortum meum, Sc com c p/ ctum pomorum meorum. Veni in hortum meü,!oror m ca f lP i sa, messui myrrham meam cum aromatibus meis: comed>>*^p «um meile meo,bibi vinum meum cum lacte ineoicomed 111 ' ^ j ft ci, debibite, & inebriamini charissimi. Dilecte mi ,dest en ^jp hortum meum ad areolam aromatum, ut pascaris in hoff> s > lia colligas: deicende in hortum nucum,! ut videas poma^" lium, Sc inspicias, si floruerit vinea, & germinavcrintpo 01 * 1 s «a. 1‘rovorb. 8. & Cant.j. 6 . ,
Sed quia, proh dolor, omnes omnium artium &facult3 tU, L, gistri,hodie despicatuihabentfiunc saluberrimum Scunicu 010 .. nium scientiarum hortumjqui est Christus Jesus, Deus nec insuper eo, quo debebant, modo tripartitum istum b 01 .^ Biblicum,nempe,macrocosmicum, Sc roicrocosmicü vel m' n 0 . saltem digito attingunt: iiffiuplicem sese calamitatem,una J u . £t) mnibus luis discipulis turpiter conjiciunt: in apostasiam vide & imperfectam donorum scientiammq; adeptionem. pntns ^ hoc veritatis horto relicto , flores scientiarum in conspui 3 ., uS( foedatis gentilium agris colligere tentant, pro veritatis rosis & tritico, metunt mendadom spinas.tribulos, lolm & z niä: Sc sic transfugae iniquissimi,debitas justasque persolvunH^. nas.DEuSenim,utD.Paulusloquitur,Ro.i. trahit illos in de «acordis eorum, utpote qui commutaverunt veritatem V , mendacin. Et sicut non probant Christumjefumpro vero nium scientiarum horto habere : tradit ,11 os Deus in reprovu^^ sum,ut faciant ea,quae non conveniunt, repletos omni imqm^ malitia, fornicatione,avaritia, nequi tia,plenos invidia,&c. ^

I "iti
nt huctus apostasiae. Homo enim apostäta, vir inutilis, f (a v 0 °^ c perverso, annuitoculis, terit pede, digito loquitur, i^huic r ° C rnac ^ lnat ur malum, & omni tempore jurgia semi- %ui «*™ P lo veniet perditio sua,& subito coleretur,nec ha-
fo] £t '“tr) m p cdl i :inar l , ’ 1>rov?rb-6 ‘ .
t qu‘ rau US a “dit, qui talia agunt,digni sunt ftiorte: & non * * ca faciunt,sed etiä,quiconsentiuntfacientibus. Quo- v|i ) 3t '?Prob). aUtCme ^^ ca ^ cnn ' corurn - q u * postquam conscientia •>cd!!
la >,> ^ Ca n'd tra ^ lnoncm hominum, secundum elementa mundi,& cj' S Co r ,, U ' n Christum, in quo habitat omnis plenitudo divinior in (jof! lter ' Ccrf.2, Si igitur sapere vultis, nolite amplius co- (t^atis ^ 1Ssa P ienti * humans verbis, sed in doctrina spiritus ^ ‘autem quis vestrum sibi videatur sapiens esse in hoc t j S “ at * Ut sit sapiens. Sapientia enim hujus mundi stul-
s,r > . beum. Scriptum est enim: Comprehendam sapien-
Capituium II.
ca faciunt,sed etiä,quiconsentiuntfacientibus. Quo. ^ t,! Prob' aUtcme ^A ca st cnn ‘ corurn - q u ' postquam conscientia. ‘ n Ve n ecxam ‘ n averit, non hoc incatalogoinscriptum se quo- f tipei at Optandum itaque esset,ut resipiscerent in tempore, amplius per philosophiam & inanem fallaciam
•lOi
Eorum. Et iterum: Dominus novit cogitationes sa- C* , CÖ? U ° n ' am vana: sunt. Nemo itaque glorietur in homini- st 3 ‘ sivero perrexeritis sectari gentilem istam sive
, { N S J ®t inanem Philosophiam, non tantum nefarii Dei de* >C aposta t* permanebitis, (edinsuper etiä semperdifcen-
>Pe 1 f ( . 5 ' ad scientiam veritatis pervenieds.z.Timoth.3. Quae
jO’ Paten • ( S )ctan<1: ' est ab ingenio humano, quod post lapsu L a pat r{ q t ? m miserefoedatum & laceratum est, ut nisi desu- l‘in “'»i ull m ' num rursus illuminetur, per fe nunquam ad per- “Htl °Phi^ < m respirare possit. Longe vos superat Hermes,qui ^ )°re, j 'n* originem deducit ab ipso Deo rerum omnium \? Ca, qua f'rr® igitur hujusmodi & sincera Philosophia Her- ior ^'r' Sc omni salsitatis lolio sequestrata est, omne vestrum ali^ 1 " 6t P cra m ponatis: cum haec sola alumnos suos ad ma-
fit 1Cm Vcnt >orem pietatis cultum provocet: adeo ut nullum philosophandi sibi proponant, quam ut ex pietatis ^*ciu Deu <», naturam, & scipsos cognoscant. Sapientia c pietate vera est stultitia.
I HERMES.
* ud,s . ratiocinare- Non enim te suto ratione ** ' ^sipientem- Igitur meat exhortationes fuf
*c ^> & fic cor tuum coapta , aefiexhortatio-
"«rei e ^' S ' Cu ‘ e ” ,m ” atura cal,da efl ’fif r, g‘ dm fi et >
^'ino ‘‘ ' fi m ‘hter , tjui rationalis esi, claudat a/e o- ant ‘* , nefecnrm decipiatur.
SCHO-

«Hr De Labidis Physici Secreto
SCHOLIÖN. . ,. r j o
in
forte instituere volueris. Hi ehitnnou contenti rationibus; .
■pXomnibus actionibus: quas inconsulto tjuodarn "^suscipiuntur impetu, raro aut nunquam sperandus ^ ^ & optatus eventus. Consilio vero & prudentia, fi st lla ^ fchymiacerte opus est: praesertim si cum magistris ip‘ is ^' 0 t3t ip' forte instituere volueris. Hi ehitnnou contenti rationin l J( pOi num insujrer rationes postulant:ade o rigo roso probatiop^^^^g
Ömntrii discipuli expiscantur angulum. At librorum lectioni deditus, si rem propositam ad rectae f""'‘ naturae posltbilitatem expenderis, salvus eris.
Sin vero
tantum literam spectaveris, tanquam rationis inops & “PP decipieris. Audi igitur fideliter monentem authorem> c L j s i'J' filio nullam approbabis propositum priusquam id ^®^ t i 0 neS ^
tionum momentis probe munitum fuerit. Sedund erat 'j,jeP ter argumenta illa promenda sitit, supra in capitulo priM" ^ ^ fof'
fatis declaratum fuit. Si igitur his armis, tanquam I°'‘ c . e stfl rlS tiffimo corporis munimento, indutus fueris, duplex t>v> s psi- robur conciliabis, omnesque sophistarum ictus aquae 11 te imminentes, sine negotio avertes & declinabis.. Q*Lj (> K dum enim nix cadetis stipet lapidem ignitum, statim u^ ost iti e vaporemresolutaevaheicit.sic sumpto rationumcl>T e ’ n tia| 1 ' hostiles (bpHisinaturii, in scriptis sapientum ubique pes . siigS 1 - 15 ’ impetus propulsabis, & sic hostibus ignorantiaeptopst,
victptiam tandem obtinebis gloriosislimam :5c eos, st u ° -j
Lea inimicos putabas, in veram & sinceram , aeternaMsth Vinctos amicitiam experieris.
HERMES, }[»*
jC/A accipe §blatile,volanssubmerge,dilide **" rubtgine, qui tpsum interjicit, extrahe & repelle Jiat acttbt rejbondeat non solando m regi > ’ > ' AjafT
•Velansaperte contineat. St enim extraxeris ah ( git* 1
angußtam,& in diebus tibi netis ratione rexeris ; keines tibi erit, Ö* eris Dominus separans ee decor
SCHOLION. ’
subjectum, ab omnibus fere declamantur Philo/bph 1 ®' argentum vivum,Se sulphur: quorum illud volatile etf ■ lI ss f P i:
liocArerb fixum & inferius: bx quorum conjunctione r j(J1 fjjii® j tita, fit vera 8i Philosophica fublTmatio ac fixio. M e !
ciimcdrpus recipit ipiritum(fingentem, & aufert c/h s tem, & fit per frequentem rateraaönem, donec prod“ ^ p# ! perpetuae duratioEis, 6c totum in igne maneat. Est ah c \f
ymia dudfunt principia, ex una radice orta

; . Capitulum II. • 6;z
^i s>Vt ^ ris >Japidis substantia, qua; per se fixissima, spiritibus non 'riitti a l " t ^ n 'b)sophiloquuntur, aquis ponticitatem habentibus, ttli m r , C<;t0 la ^’ cato . ac similibus solvenda, ut fiat volatilis. Hac ^irn lotle a ptior erit ad separandam ejus riibiginem. Rubigo ^ 0r iiss trec * !u '* g enus est in metallis, & certissimum imperfe-
f 5 r eit(. 1 ^ l - tUr a k *^' s amovenda est pet sublimationem, totiesque - 0t ^aui Bn< * a , donec volans a fixo retineri, visui manifestum fiat. tlr n vi Ce Ctl ' 1 Ps*cipitanter hic procedendum erit, neque una sta. j' r ^' tr 'da° llln ' a peraguntur: sed gutta post guttam paulatim ex- S S-Uii ■ Possit enim alias fieri, ut ex nimia fcfl inatiöne vel vas ^°iT) 0 ’ Ve 'materia detrimenti quid capiat. Cum igitur teste rNiiep’^P 1I ' omnia Deus in mehiura,& numero,& pondere °^Phis ' - ; ll0n oscitanter praetereundi sunt dies noti,scilicet phi- ,1S op llS ‘ sapienter enim,inquit author, st rta diebus notis rexe- ^eu^P^enicns sibi omne erit, & maüjiha inde honorum or- Pr 0l 'ybi evenient: juxta illud Poeta; stellati ita canentis.- . Co^ sophi beteres fubttlt indagine qüekäam
l>e y ^ eHtt lapidem,fibt fida ‘viatica cur, fiü
“ n s Hr ‘ l lotis, nunquam interitura pararunt:
C baridi terra«, d&ersdfy regna
Cre > Gf a multis quam plurima discere pojfient.
^ ... , Et paulo post:
l\’e c Z‘ 1 U > habet, illepoteth ubt ‘vult habitari decenter: '° rt un* iram metuit, nec brachia furum :
‘ t:i cos tanto dignantur munere si/V/.
$6^ HERMES.
a he dradio umbram fu am, (fifordidum,eoquedne - < ^‘l‘i[l l J l ‘b er eminent,coinquinant,(fi a luce retinent,quia ficatis . fi*a rubedine comburitur. Ftlt accipe huncru- c °rruptum i quemadmodum tgnis.lator esi emit Cft hs ,, **• fi ab eofemperaufers, quousque rtibor ubi pun- ‘■fl* tih t ß etetas> q Ua calescit, & tn qua quiescit.
^ SCHOLIÜM.
.. adtnodum in Sole ambulantis corpus continuo sequi-
/'Pffira , tanquam comes individua, sic hermaphroditus
Neo j m ‘cus, quamvis in forma masculi appareat, semper lW 1 Cot P0te occultatam £vam sivefceminam suam fecum ' Iia6c vicem tenet patientis,ille agentis. Cum vero illa
‘^cillitatem, vel potius insufficientem digestionem, V ‘ S «fa*• c 2C vitiosa. ac nativi splendoris perfectione orbata, Vcf su s sustinere nequit: non secus ac aquila spuria, quae ad-
cr n Volans, splendore ejus ferre nCquit: Degeneres enim
S S liiv*
lux

c$'
C'
6;4 De Lapidis Physici Secreto lux arguit: idcirco omnes istas dotes, quibus exuta & Is® 1 ! ^ stit mulier, sunt ipsi per ignis vivi,hoc est,masculi benenc ^
parandae: rubedo polluta & maculata in pristinam c ' ,iru ^ t | £>0 is < ;' titatem, & integritatem reducenda : 8c tantisper depura i f J pus continuandum: donec foeminamasculi sui vim recipis"
..»«-!-1_ °_ .innasti» 1 .ii
roboretur, ut frigus calorem ,&omnes externas inji> Iias
' o-- » - . . ^11^
te, nuHumquc non examen subire,& tranquille tandem | n 1 ". ^ unitatis thoro cum viro gaudere & quiescere possit S» 11 » ( \jir Keus ab opere creationis quievit die septimo: qui dies 3 P U pßf# len appellatur Sabbatum, id est , dies quietis: ita Satui» 1 ^ e Jje
magnesias, ultimam manum imponit operi, &ab eo st j n tc r »l! rhilosophorum septimo quiescit. Non tamen quiescen j Sj po> opus a k effectum plane deserit:sicut neque Deus 'a crea absolutum creationis opus,unquam recedit: sed quietee dicitur uterque tam Deus , quam Saturnus noster, < V i ° speciem praeter illas, quas septem illis diebus alter ci c ‘' , generando produxerat, amplius nullam superaddat. Sist ,' tC iil 0 ' Peus omnem divinitatis suae thesaurum,quem ab m* 1 »
* politu
rum aeternitate, in se tanquam archetypo absconditur 0 ( ..iii» 1 '’ rat, septenario dierum numero complexus, illum n0 randum hoc creationis artificium in suis creaturis rnar ' l „j c jcJ 1111 ° tam perfecte ac graphice repraesentavit: ut ne minima st tasit in creatore , cujus non simulachrum aliquod» 1 '' creaturis: eodem modo Saturnus occulte corpofum 01 jier* 3 *^
simulachra in se circumferens, per eundem septenari jucC»
numerum tandem finito opere omniacorpora expli cata
profert. Quod autem otiosus neque Deus , neque Sa ^jl»'
manifeste demonstrat rerum omnium continuata hacte 1 »^^» plicatio: qua: absque Deo, Si eodem Saturno , tanqi»» 11 ^^ ^ 1 ' äPEo rerum naturalium dispensatore & gubernatore potens <k inefficax fatisceret. Magna autem vis & pote» p ’ a gi ce miimque secretum in hoc dierum septenario latet: » tc ' U J. e /cffi ,S ’ & ex interna liia anatomia , in partes suas sive membf» ^ iit» 1 reprdbsentat quodammodo universale quoddam & esc» ^^cl» Creatoris, quam creaturae nomen:itautuniisscptenar»
io«f'
cseteroium numerorum vim ac virtutem plenarie eotnp Componitur enim septenarius ex ternario öc quaternarie^
.4
ud'
fei<l u
a»'
characteres vulgo exprimuntur per ;. 6c 4- quasi dicaci ^jis tuor, quasfaciunt duodecim : ita ut in idem reci •« ..fisiet»
„ , ‘j - r , „i:_ _ Maturae» 1 IM
& duodenarius
qui simul per multiplicatum Natur ~ erf ssi 3 . : octuaginta quatuor : quotum C 13 j nt jn'j : . 8. Si 4. qui duo numeri per simplicem additionem 1 r q/^o e fl” ^ principium, nempe m duodenarium & septenaiium- ^ j„ te <6c quatuor faciunt duodecim. Duodecim aute re w q U ai» ü

Capi Tut u m II. iSjf
f ' ll m ' ^ UI P cr characteres hösce 3. & 4 revertuntur in scpten'a-
111 cr ei Umerum - Eäqua conversione colligitur: eundernDurft * 2 -' tSc g 10lle ’ CLm dcmquc Saturnum in rerum generatione, esse 7. ^"'biis^' H° C e ^* principium, medium & finem: sive omnia in o- t?rn 3r ' S ' ^ 'denius prxtcrea eundem septe narium , ex geminato CQl dh ° * Etmpliei unitate duos illos ternarios in vice copulante dicjj^ C ' ^ atl| rni enim dies efl' ille unus, qui ex exteris omnibus 'is |] v ‘’f 1 '>num quasi fasciculum collectis ac colligatis,diem quie- ^'lam 1 atuin P ro ducit: ita ut in geherationum progrefliohe V 1US pr^rerquam unus ille dies septies muneratus reitere- 'Ur. ^konsequenter in infinitum usque perse ipsum multiplici-
ij, ^Vandmij qubqtie est duplex hörurn ternariorum discri- 'tfe V ; dliuscoelestis,alius elementariusexistit. Qoelestis
tz ^ . la Principia pura & perfecta: Elementaris autem tria im-
Ptll
Ptcnj r j lst1 P e rfecta: quae per unitatem copulativam in unum se- ve? 111 . Perfectum & omnibus numeris absolutum reducun- t>o 0 "''videre est ex his circulis & planctarum dharacteribus:
Nd r ° c f' 0 0 °> sive 12J- d' - © - £ ¥ ~
_ _ [.6 60 ) Hi tres circuli
^tdin^^Onttria principia coelestia ( o ) Circulus autem unicus !^iap r -’ est unitas copulativa. (000) Tres ultimi sunt stria clemm- fst» C q nc, pia , qux per medium circulum in unum, uti dictum So»V|': Johannes Dee Londinas Angliis, stram monadem >l,:( l";e ■ am in octonario demum numero sabbatizare asse-
, si internam rei naturam 8 c proprietatem probe k s C p t " S,n obiscum minime pugnat. Uterq; enim Sabbati dies, *j 0| iVek aar ius Saturni, quam octonarius Solis invjce in ellentia si c nt Sed hoc tantum discriminis interestiriter utrumque, i ^'CC-k^monix & sacrificia veteris testamenti prxfigurä- d 3 * na nd Um ’ * n ^ a ' ' a v ’ v g' nc » a sanctio Spiritu concipiendum» ; ^.öj.k’Oasccndum, occidendum, sepeliendum, resuscitan- i °Vo or iam sive dexteram patris evehendum : nos auterrl ^>se(j t tc starnento jam Christum non amplius in figura live ty- t ■''st'tti s ^ a ^ u a Fooscimus conceptum,incarnatum,natum', t. lls stii P ,’ 'fultum, reluseitatum, & ad gloriam sive dextram pa-
^ptimum diem indicat Magnesiam nostram in terra '^3 rnV f a ^minandam, corrumpendam, digerendam, coagu- n ""‘'mandaro, incerandam St figendam; Sabbathum ve- j, ritr M; ) k r octavum diem eandem magnesiam jani seminatam,' a** 1 .* i n r ' st'Zcstam, coagulatam, sublimatam, inceratam & fi. Mn tata nj W x lno g ra du altius, & supra septimum Saturni ccelst commonstrat. Sic igitur sabbatizat nunc turba Ca > A unusquisque manet apud seinetipsum,nnNstque
sectum, Sc super omnes cados exaltatum
.• ’ i: _ 1
: sic Sabbathuni
S s %

Judai^'
6s>6 De Lapidis Physici Secreto egreditur de loco suo die septimo Saturni > ut olim 10 sive die octavo Solis, ut nunc in Christianismo.
HERMES. .
■p Ili carbonem %ita exnnllum redde aqua zo. dte
tu, fromde tu es rex coronatus, quiescenssup er f u t#'
tUo auripigmento, humore carente, lam ga'hif* f ect C ° (( s dtentium ,ß>eranttum m te , & oculos tuos te t»^ ue ejus, quod contines.
SCHOLIUM. , ;]i5 fit.
(I it«"
vi'
icn ä
Z"' Arbonis vita ignis est, quo remoto, corpori mortuo , '“'Nec in carbone solum, sed in caeteris rebus omniuu „ . tam excitat, fovet Sc conservat. Imo vitae eflentiaalm ^ quam putus putus ignis: non quidem ille crastus& c ? slU [,t<'* c dementaris, ied subtilis ille, coelestis,&generans oniu 13 ' Aristotele,respondet elemento stellarum. mts>
Hic in metallis ob molis corpore® eraflitiemextit' philosophica, oleaginosa, & sulphurea resuscitandus ut author vult, spaciotriginta dierum. Numerus cert Kc siipra silentio involutus ,hkmanifestis exprimitur ver quamvis aperta dierum hic fiat astignatio: industria M. cis in hoc opere plurimum valet. Hic enim potest val cCl pit’.r operis regimen instituere: tum ratione materiae,quam 3 ^ stj 1
una pr® alia perfectioni propinquior existit: tum ratie>° c .o cl' cujus justcrac aequo moderamine consistit totum aTC3t> (fo[&i fe , entia. Si igitur scite peregeris omnia, ad hanc rem 0 . eC t;pt$ c!l gio diademate ornandus eris:quoolim omnes PhiloluP* 1 * teris hujus doctrin® ignaris conspicue emicabant. & ptW 1 ' Non autem existimes , reges ejusmodi more reZuM f /t' pUM politicorum, externam potenti® Sc divitiarum gl° r s Jp 0 * 1 ' ctasse & occupafle: cum potius plerique philosophorum ' ] £ (V tanea paupertate quiete vivere maluerint,quam colla’* u ° ^\o(°' & peminoso divitiarum jugo subdere. Unde Anacreon P 0 rC'
phus pecuniam omnem sibi donci oblatam, Polycrati‘lippio?
stituit: utpote a qua custodienda plus molesti®, quam V £j , e iiip^ senserat. In quo Hermetici Salvatoris ac Domini ao }.^otP f', imitari videntur: qui coram pilaro apertis faretur vel j ar iijfl ( '' 1 i
gnum non este de hoc mundo. Ejusmodi enim munda
litiai um maximi contemptores Philosophi,summam'
qusruntcxiolo sapienti® studio, & rebus divinis indag^^ji^ j quamobedientes Sapientis discipuli,qui Prov.S. dicit: ^ a „ s 0 ,^ ' magis,quam aurum diligite: melior enim illius fructus e^^ ^o lapide prcciofo, & genimina ejus argento electo. O u p 3fSi c li ■ dietnum feculum id consideraret: non utique sacri au"

0>
Musici] Capitulum II. 7 Y7
1 c orr a f b ° rarent: st u ‘ postquam magnam auri vim per fas & ne* f 3 butu Unt ’ eo ^ em P°st ea ad impios & nefarios usus proh do- ntl,r > & sic ex propriis nummis sibiipsis comparant in- Poftq * terru,rn animae supplicium.
> 'S' tUr Philosophus,’ absohno opere, potitus fuerit i'Ilo ° honoi e & gloria, super putewft, inquit author, quiescit f 'Ori ItVl r, P'gmento, humore carente. Puteus est fons Philoso- | ’ C3! c l Uo >ps> hauriunt suum auripigmentum , carens hu- ?'^stteie ac l uam fuarn currentem quidem, sed manus non t ltc oi ntc;c l uam tamdm digerunt & coquunt aliquot ignibus;
r,,„ J r ! ls ’ n< le humor superfluus separetur & prorsus exicce- Si * ll ' s »«#,noiilo ' ' . :
tempore longo , spe dubia, & desiderio summo
it rc >«ju levi , sed maxima inde & incredibili
a str c > artificem, qui tandem voti sui compos, omne id
'"'Nvi nust .
^** ecx pectavit, nunc re ipsa experitur, oculis intuetur,at- ,t( .‘v£c fructuose perfruirur.
n »t,
HERMES.
* 0 ;
e j lm >nuta.- deinde fptrttui suo rubeo prior t tclle- Ce eam conjungat'
‘X'Urba -p,SCHOllUM.
' phorum inquit: convertite elementa , & quod
Urr> habeas, quod aqua prius erat in dere, deinde i» e tu quoque eam adsuperiora ,fersuos meatos
r *dd,
5 piloso;
ilJ rCl)1 arit^‘ mvcn ‘«is. Sunt enim elementa,ut dicit Philosophus, c tct ° (y ln ^ COllv ersr'va > propterea quod unum elementum cum :1 ’ d-j 9 qual' Zat ' Terra enim quae est sicca ac frigida participat c Ae ra ltat ' s proprietate cum aqua, quae est frigida &humi- >. ‘stus ^ „ tet n humidus & calidus participat cum igne, qui est
di
‘«i».
i. s C( j Ccus: & sic consequenter terra cum igne, quoad sicci- faA Vi stcli c UllUrn est tantum verum ac primum elementum lapi- (L ^isojy^^rra.quae calcinationephilosophica exusta, Serare- di!' 1 ’ Cl asf tUr Postea loco humido in liquorem sive aquam turbi-
ti e
tra nsi a - Vl ’® c Ponderosam; haseque sublimatione subtilior red» fl t0t ürn t ’ n aer em sive oleum; quod sublimationis continuatio. b u, r>i| n<;Um redditur. Sed ut penitus absumatur ejus luper- cih. * tas > isnefortissimohoc oleum ultimo reducendum
- cit] f ignefortiflimohoc -
em ^ lVe terram rubicundam- Et sic Draco devoravit Pullis f • a>: & Pelicanus proprio suosariguine > e pectore emis-
H , _ ^* 1 $ |Vl A«*k. st * Ik ^ m
Hi
tl '*>c e n . m m ortuis restituit vitam.
? n 0t hi c i o m Pelicani sanguis est spiritus iste rubeus, de quo au- tChT lli §ui s < ? U r lfur ; Nam quoad colorem, rubicundus non solum ^ ^ strati ■ ■ ' n corpore etiamhumano nullam invenies par- avis is ex partium numero immerito excludatura mt- S s z dicorum

Si 8
De Lapidis Physici Secreto
dicorumGalcnicorum turba) qua; plus abundet spiritibus ,/l 1 ^, ille ipse , ita ut a medicis quibusdam prateipua vita: (edes ^ Monet praeterea autbor, parce invicem conjungenda e (te e cl '^- ta. Leges enim naturae sunt inviolabiles j adeo ut exacte cisesint observandae:
Ouai ultra c/traq$ftyequif confiftere reftu;p- Sed ne quis scrupulosius , quam par sit, de elementorum c ° 11 ’ ctione s-ntiat: nihil cum ipsis conjungitur, quam quod■ 3,1 ’ vt j ]0 s, pr.raium fuit: ita ut separationis fc conjunctionis unus sit ®°' ^ Si ur:a eademque causa efficiens : qua: nihil aliud est , ( l l,3,1 | j0 rf chcus terrae, qui in philosophorum mineris , continuo h>° 3 ^ ! operi prxstoest. Huic inserviunt Gnomi, qui ex innata* 1 norunt, quid (epnrandum aut conjungendum, quidve adde "^ demendumve (inita ut non opus habeant sciolis quibujdan 1 (I q (ultoribus: qui crassis fatuisque suis operationibus extern* 3 ' v -|;e' pro terra, phlegma pro aciua. horrorem trimuliorem & ’•,,(*
pr
phlegma pro aqua, liquorem pinguiorem & l 11 ^!**
rem pro aere, subtilissimum pro igne venditant: haecquei* 1 ' confundunt,miscent, Sctamdiu macerant, donec tandem 3 v3 (iS atuta illorum penetrandi vi, aut ab ignis externi violenti 3 ’ ^ e fractis omnia vel in ei iretem S: favillam abeant, ve! in
yavn Icant. Et sic quidem crassis stupidisque ingeniis, er modi merito conveniunt operationes.
111,:I,C,,I,: - r i -V- -io
rafl^ 1
tiC'
Philosophi vero subtilius quid & dignius sua contemp" ^t** irjdagantes, relicto externo illo cortice , in solum elerP^ nucleum extentum & invisibilem eruendum incumbunt- dum ignari isti sycophantae non percipiunt, insurgunt iu * cJ' phos, eosque instar canum rabiosorum invadunt, morde* 11 ^“
lumniantur, criminantur , seque illis lonae anteponunt-
(„.„ai, j_ n .. . t 0 r - --»m 1
enim
inquiunt, sciat ille doctoveulus : qui aetatem fere tot-
-Ut* 1
scit
tum in scholis & lireris discendis consumpsit: qui uondu« 1 'patrum aut vas aliquod prohe sigillare , neque carbonum aIt j e tf’ tione manus unquam laesit : Majore labore & sudore °fh J( ui** antequam (ubiilissimi & jngeniosissimi (scilicet) Alchj rrn ' ^ $ labores pciditantur. Hujusmodi quadratum Polypl >CI ?^ at i0 |, , { aliqu.ndo in amplissima nostra Parisiensium urbe, st ul ot erff Gravus, sine dubio etiam semper mendax, mala bestia» p(ti'
ger,non verebatur oblatrare viro, cuidam doctissimo,. c 1 ' 1 | K.loj ho, cabalisttp, mago, & rerum absti usimim perit'“" j
seu- noti folpm aequiparabar dicens: quantus tu es in ^ n S^ tC uip‘ l ' phil ' ' qnoq
- .J 7 . j-—Mivyil*. VjHUUVUV l» »“ - ^ j
ophus, tantus egosum in mea Graeca; sed ex ‘- 0 “ , t“ - illum in medicis tantum rebus solerter fatis vt;1 ‘ l ‘ U
impudcutisiimc mentiebatur.
para* 1 ,
UIV|UIUV*M *-■ X .lt7lv
Idem mihi aliquando cc» ^jii'
RilcraL.t; in Chymicis autem ne fecum quidem compactili
Jlclveur., A ugustx Rauracorum :^um io diversorio, st l, ° £r piJ!l’

Ȋi*
ltU f ’ -
'fl('
ß'
il» s '
w
10 ( f '
[ii» 1 1
c»'.
i
■tfi
t* !
j(lS
n £/ 1 tlS'
/
Llrt 1
c-»
.?<*'
-i
i 1 '
5 >'
}»'
•ib
/iit*
/
ss
.1»:
^ | ^ ; s,» 1 l
■fil ß 1
b" j|V 1
iss
iVind a Capitulum II.
s 1ra t,ir Cn< ^ ulT1 conrulislem cum quodam Germano, viroalias IplVer e - qui postquam meas objectiones de arte Chymica ^ifioiil- - Cbat ' ^hrprresentia aliomm juvenum medicorum, ' a b s(j s ' ariu TO, prae pudore erubescebat, hac rixosaimportuni- ^Qiie ^Umoritatis salutem vindicaturus: Tu inquit, ut ex ser- ln telligo, prorsus ignarus es rerum Chymicarum, nec 1 %^ tetigisti unquam. Ego vero, quia antea ex pro- ^ousestione, illum diu laborando ne tantillum quidem utilitatis no vera pi, (Impliciter respondi: neque tot bEmptus, ut multi solent. Sed (i miser ille scivis- “°nib l)S V' ? arurn veri Chymioe indagatores, de mortuis illis car- - l ' ev iv 0 ‘°' lc u* essent: quamque mihi tum temporis labia carbo- V^i^tio abai ' philosophico per angelicam vel potius divinam odio, n ? rn ad me perlato, tacta ac tincta fuissent: majori forte A(ficil,, m .“^uianitatemeam quassivisset amicitiam: neque tam ele erga me exhibuisset. Sed antiqua est illa inter ho-
.^j ' M ''Cigainccxiiiuuuu.u oluhuuvjcmv..
J a 'itti t . IMltas - Ut scmper virtus & veritas, vim patiendo , pre« DiJa i VltUlm autem & mendacium instar spumae in hac im- ar l'bii .. lltlc h olla ebulliendo,semper summa petant. Quis igi- k' ^oi te ° rum erudiat aut arguat ejusmodi impios irrisores: psli S j () j '“i ipsi injuriam facere , Sc maculam contrahere velit} ‘°s, q u ^ tUr fycophantis istis, me nunc converto ad sapientiae fi- % Uc ^ Us felis occasionem dabo: & addetur eis sapientia: ju- t ' ^ixt ° Ccbo ' & festinabunt accipere. Sciant itaque sapientiae K 5 lcs: ne 0rics nostras elementorum non esse corporeas, sed fpiri- Manibus, sed ArcheiGnomorumque opera perfici.
1 ec 0gn O s r Archeum cum suis ministris, sive spiritibus disce pro- “tbij ( ere . Sc haud longe aberis ä veritate, mihique gratiam
nax *n»am.
S c « 8;?/ . HERMES.
’ 7*0(1 terra noßraungveutum eslfulphur,auri- l^ >t ‘ e nt u Un> [ ’/‘ ret \; & colcothar , quod esisulphur , auri- ß* ? f u lpbura , & ßmtha , quorum quoditbet est <bi-
jy ‘ >n ‘juibue dfeerßtas eil. Ex qutbut efiam eitun-
e ß C0 Ua, quodeft ptlt » ungues, (Ssulphur, de quibus °^u m petraru, Cf cerebrum , quod eil aurtptgmen- ^ Ul ^uc etiam ungui* felium , quodeßßretz,, dequt - y&nig? unguentum alborum, & unguentum duorunt **** Cej** 0 * orientalium , qua Cenanturftilphura, & cor- ■‘»ent.
0 tt SCHOHION.
>nd, . sonhiplicium nominum enumeratio non facit ad a- 1 a m ad cognitionem verae materiae Iapidis: Non, quod Ss 4. unum
T

^49 De Lapidis Physici Secreto (s (/ unum existis nominibus, quaepartii» nota, partim 'S n0 ^ j q grina 'unt, materiam ver? & sine sophilrnate detegat- . jq. ingeniosi tantum sapient'mi filii, ex piymibus simul coi fallibilem tandem materia: veritatem eruere queant.
Inter omnia autem imprimis argentum vivum videtu -^j.
dum. Nam Riplatus Anglus,Phi!pspphus acutissimus
losophi vpcanj argentum vivum, & non vulgare, sine <l u0 0# tC existenseste potest. Si igitur nibil sub sole cxistit,infl u ° rn |-ff 11
per
iar u r argentum vjvnw.: noa absurde bine illud om' 11 ^
0 ‘
PJ*£S
nominibus appellare voluit auther : euer. quod unicus jctum multi quidem multos labores, vanos & inutiles in !^gri i1 ' & diu quaerentes, nisiil inveniunt : sed magis magi s( 3 llC 'fatis jhaeissese implicant vinculis, adeo ut tandem oirmeM staphide evadendi amittant commoditatem. Nimia enim, , pf f '
Josophus, festinatio ex parte aDiabplp est: & harc q»ide>e yam ipsis erroris probet occasionem. Siquidem pi atcip^^jo i s ' raptu, abinsatiabili habendi desidyio ac cupiditate coM ruunt in artem: & , dum illotis manibus , sacra pb lP £ j v c °’ tnystena.qua: temerare aut polluere pcfas est tractare, |n t£>" gnita, pnapum operi admpvere conantur, ordine quoda>^^.iN' fo, sive, ut in scholis loquuntur, per vftgeyi rgtvteg'i. - Aigp 1 '^ fonfusionem illabuntur ut nunquam hinc aliquid I a . ßt p £s ' consequpptur. Cum igitur maximopere necessarii t ur secta agspljda argenti vivi cognitio, antequam quidft Jiac aReipropinquior autem & facilior via ad ipsius veniendi non detur, quam quae sumitur ä virium ejusdem contemplatione: omnibus hujus profundas
(discipulis hocfidele communico consilium: ut omni ursl ^ nt v^' uimo suo diligentissime considerent, perpendant, rumsi’s vantac reyqlvant quascunque illas argenti vivi sive ^ er j U ; 0 st r ‘ / losophici virtute? ac dotes > a Philosophis passim hin? pturis suis ipsi attributas: per has enim.tanquarp per n> ant ! j 0 p £f - upm, adjuvante simul divina clementia , absque ullo du yenient in penitissimam ipsius cognitionem.
'HERMES.' fi
kMpliut ilice,(jwdsulphurttngtt ■ efl per tinilurarum conjunä tones. Vngfyent* gunt Ö" fugiunt , 5’»<? corpore continentur , e/uod et ( piff- ttvmconjunftto unem fulphitrsbuialummarU,
entia, continent,
SCHOLIUM. .jios-,?''
]T\Istinguit hic author inter tincturam veram sivf P ^phi 11 * 8dpter„fictmam sive spphistieasi» Vf?a fit? ' - M

fi
Capitulum
041
' 'V-^ A I' 1 A U J. U LVX u« f-'-Tf
l Ui- ^mbustibst.ob quam causam corpora quoque reddun- llatllr ai)i ' nc °mbustibilia. Omnis enim transmutatio sequitur ^'phtir , tlansmuta ntis,& nontfansmutati. Neceste igitur est,ut '»Scis "'gatuv optimum ad hanc rem. Vulgare alienum est,quia I'>ta t ^ n eni 8 rat > corrumpit: habet praeterea duplicem super- '' ln ^ arn mabilem videlicet substantiam, & terream secu- r ÜS .qii ° ,n dagandum aliud erit, quod ignis iit simplex & vi-
'titiijj, Qc l lIe cor PPra mortua revivificet, eaque in perfectionem Cfl 'iia !TI1 u hirnamque maturitatem perficiat. Tale,inquit Avi- f fiir4° n T a bbi repetitur super terram, quam in corporibus solis, d ^ ec °ct n Isidem perfectionis, quia magis & digestum i^rinfi" 11 ' ^ um boc igitur sulphure si tinctura praeparetur „ t(tr it\ si, 1,10 obscuritatis gradu per medium catenatim pro veha- ?"°<ilil 3 ' ,leniUtn usque dignitatis splendorem & spiritualitatcm, ps S°rpu s , jg ne liquatum, tingit, & tam firmiter corpori-
. t iiig e * ,et ’ ut * n *tenium non amplius ab illis separetur: quia ' ls ^ tingendum una tinctura facta sunt. Sophistica vero Sa li, a ] ,C |U® ejf medjis mineralibus, ex sulphure adurente,arseni- > & similibus conficitur,neque corpora,super quae
<icfc tltu r
"** 1 V\ muuiuua -,-J- ,
fCri de ' ,tlec l ue suam propriam substantiam ab ignis violentia Uia^^Putest, (cd simul cum corporibus fugit,& ab igneevo-
HERMES.
j ll °c difsoßtio a philosophis una est, incfce noßro ;
*** ,n <&ogallina minime invenitur. Ne autem ex- e *iü c r ,n <&o tantagallma sapientia dsetna, ex 4. ele- 0 m P°fitio ceaptata 0 compoßta .
SCHOLIUM,
Vid
i„ , -ophici deseriptio varia hinc inde habetur apud phi- °Puos;i ’ ' ' —--—a:.-
rrnjt« aj»wv •><». ..... -- l
■tirit ■ ‘‘ US: quorum alit substantiam ejus iri quatuor partes di.
V’* ? ta numerum quatuor elementorum , ut hic Hermes °«sic " ” --.111.
. 3 a<j r . - lc Putamen est terra: albumen aqua : tenerior pelli- fy, 0 ? Tsiellus ignis. Alij in tres resecant partes,in vitellum, Ii iisent ** r i tqmparant; in albumen,quod mercurio simile p 5 jk m putamen, quod salem significare vojunt. Sunt
t Cl,t at ev phucaiij, qui luteum ovi,tres rubeos planetas reprte- b^^at 0 Usit ’ ^ artcm videlicet,Solem öc Venerem: album au- ^ u °f albos, Saturnum,Jovem,Mercurium,Lunam. Am. J^te j n ern putamen este tanquäm coelum octavum, terra sive >.qu>M-bili > tanquam stellis fixis ornatum. Hoc ulti- 3ni a >unt,gladio igneo percutiendum,& in duas partes ‘ ess 1 ‘ ita ut vetissime author sentiat, ejusmodi ovutn ' c 2 a Hmae.Rectius aliquis galli,quam gallinae esse dixe-
S s 5 iit. S|
I
I

C\x De Lapidis Physici Secreto ^
rit. Si enim vera est historia, qua gallus decrepitus astatis ^ ^ septimum vei nonum attingens , ovum parere perhibetur» ^j, nascitur basiliscus,serpens venenatissimus, qui solo aspe^' 1 b^i, nem enecat: non sane ovum hoc, tanqua materia prima 0 a «deo multum distabit a veneno sapientum.Sc mortifero,m ‘ ^ Draconis,foetente & menstruosa. Utut lit, in effectu certe <° ß, sum deprehendimus manifestum , ita ut minus sit dubiurß mili quoque eademque uti iusque essentia. . [,l.v
Hic est line dubio gallus ille, quem quidam iEsculapi 0 ' e ^ ( |C turum vovit, si per annum ä morbis liber maneret. Hanc^^ ovi cum lapide similitudinem & conspirationem cum vl j ^ji |S tam veteres, quam recentes quidam philosophi, haud in e r exemplum in describendo arcauo Physico introduxerunt- ^ autem praeterea ali* causa:, quibus approbatur ovi exeuss , 3l i, Quemadmodum enim ovum optimi nutrimenti, bonum t , dabilem sangvinem generat,vires ac spiritus vitales imp fllj tU c- roborat,&candidum praesertim ovi, faciem ä solis adfist' 01 ’ 1 ^# tur:Sicquoq; mercurius sirpientum debito modoprscp 9 ' 3 ^# exaltatus, si in parva quantitate sumitur, corpus humani' 1 ^.# tantiirn alit & nutricat,sed ab omnibus etiam praeservat tr>° T ^(0 praeterea corpora metallica contra omnem vim ignis tuetu f- (i- ut eo tanquam familiari Si amico pabulo delectentur, 8t i{t {[ ä ceat mihi cum philosophis loqui,meliorentur. Vukrn uS r lt jll
ovum vita prorsus destitutum,& corpus mortuum esse vero gallinx incubantis calore vitam recipere,& in certo pus,^ nito temporis spatio,pullum vivum,plumis,capite,alis^“' s jC omnibus necestänis organis ornatum excludere : Non ' c lapis noster, qui incrasso suo corpore nullum vitale do cl ) t y
tum praestat,priusquam in propria aqua stygia solvatur A dem tancjuam in matrice sua, quae idoneum ipsi Sena 0 j^soi
raetei*:
ji * 1
prsbet calorem,ad justum tempus digeratur. Quo pi- , . , in vivificumSc spiritualem vertitur homunculum,sive rn e ‘' lC u |a' prxstantifsimam: qux tot virtutum energiis excellit,ut m 11 se omnibus medeatur corporis infirmitatibus; lepram, st nam, morbum caducum, apoplexiam, Sc omnes morbo*' vulgus medicorum perperam judicat insanabiles,tollat atst, r 5 ( cte curet. An non hoc est mortuos resuscitare, Se mox P cl '^iisti' faucibus mortis eripere ? sive enim oVunir spectes vit*°'^ ell t£* sive metalla imperfecta & quasi mortua,sive xgrotos l al *S’ <jiiS Sc moribundos,ubiq; dicti veritatem agnosces. Sed hic occurrit eorum error,qui speciem unam in aliam tra° S possenegantr ignorantes distinctionem illam inter sp cC1 , fori sectas &, imperfectas. Quicquid enim adhuc est in motu ^ |(fl rparrt,ad quam ultimo ordinatur, dici debet imperfectun

sr
3|) t
f 3t
Capit ux.um.I7, . < 4 $
m fine motus, dici debet perfectum. Ovum enim
f niotus, cuci acDct penccTum. wuuj vu>i M
^ ri tfor 1>C ^ C ^ ur : cum vero in ovum introdu&a
Xf^Pullhad quem tendit natura in ovo tanquam ad ulti- ,nt ei j n m tCr minum: tunc pullus perfectus erit: & species,qus Nl ? p er ^* erat incompleta sive imperfecta , nunc dicetur in
.VuS 03 "*™ cum jam pervenerit ad finem motus , &sic t > t 'isnl cciln diirn primam & veram intentionem Naturas, H>ilf Qr 1,1,1 diciturperfectum, & cum reliqua metalla sint inmo- s lftrn ' 1 ab' lln: ' Ur ' ? dicentur imperfecta: quamvis formas ad in- p Cr r r5 ant diversas, per quas permanent & terminantur, & '^Ow a quodammodo in sua (pecie: attamen non sunt in lih 1,10 motus,in quo est ultima perfectio.
Sc, m HERMES.
h ‘U ltr ^ Uo ^ tngaUtna shs maximumsubfidium ef/,&i» P r ?P l Hquitai:in et namque eßjftirituitlit** & ele~ ct datie,ac terra natura aurum est.
■ iti A SCHOLTUM.
> ^Vn] lca Utbor rursus similitudine ab ovo fumta: qua inses- He c t j r c ! u °d, sicuti ovum gallinae Omnia ad pullum generan- j lv< uw CUaria ‘ n se continet: sic quoque ovum Philosophorum, ' cur tI1 „ A /• , _i_ ^ siKi n#*rc(Taria. In ova.
^■t,^‘ Us noster in schabet quaevis sibi neccffaria. In ova, P-nmaluas & elementorum collatio,quae duo appellat -' c seah, ^“fidium & in natura propinquitatem. Perfpirituali-
• ----- c.:_:-— -e
1Ubli d lll m & in natura propinquitatem. iu .j.unu. u .- ti - 111 ^Iligir facultatem formatricem, spiritum opifi-
h? 1 ! 01 !«».!'? ariUm pulli gignendi authqrem. Is enim ex Coordi-
»i
'ni a ^
|j ' f • *” ldi navi5 .-.,
t ° ,:it >lrn C &. nt ' a disponit, & foetum Philosophicum perfecte cla- (j^cdit -' Ownibus numeris absolutum, tandem in hanc lu- ir„ ^ ‘ °"cm author respectu elementarij artifici j, terram este Vero este aurum,hoc est,opus completum.Prasrcrca
*' ' — ' ----li-rnrsltins kXL-
lt «lem““ ul " FU “‘ 8 ‘p“ w -- “
"fn.k lltotlim - quibus utitur tanquam instrumentis , «-
t a > . ra tam avis gallinaceas,quam Hermeticas,naturali fuq ■- " e I_r_—
tll itt tal Sn '‘u iv erp eile aurum,noccinujjuai.u,^^,-_ ,
Vocabuli (Ovum) anatomiam paulo accuratius exa- ht^ne S i,‘nyeniemus in eo omnia ad metallicam philoso- »‘o^sniv„^x r * a - Fiimtenim metalla ex geminis principiis: ex . e X qy. u ' ai} i propinquisiqualia sunt Sal,Mercurius & Sulphur: li ,ac *'i&- 10 '-. r< -' mous - <] UK se nt quatuor elementa,ut tcrra.a- t ta 0 p/»n>-Ut igitur de propinquis primum philosophemur, b Us:c IUod -.osephorum sil sive Sol est: qui primum fabricat cor- rffci-ipj arti sex tractare, & in quamcunque formam ex natura
jl-'lllnü a dr n ”■ -immwmnmnnncnsoiu
reU 0
■ritu
'“va rracrarc --,
r Raptare potest.Sinc (ale enim in sternum non coagu- j P 1! l u a duo principia,Mercurius nepeSc sulphuijpropter F orum spiritualitatero, qua praedita sunt. Sal igitur hanc
habet

.644 Lapidis Physici Secreto ^ 0 , i
habetproprietatem,utsubtiliaieddatgrosiä,incorporea> ^ clt c |
rea: occulta manifesta. Unde Philosophus in Turba a' - [C oC' ! corpora non corpora: Sc incorporea corpora: Item»! y# ! cultum Sc honorabile atcanutn, quod est magnesies a'ba^ est cum vivo mixta, sed non accipiatis eam, nist puram v j,
dam.Sc suo imponite vasi.Sc orate Deum, ut hunc derelapidem vobis concedat. Qupd vero attinet ad duo eandem ambo habent significationem : & per hanc X** ^ j- positionem , in unam coeunt liteiam,videlicet in X.qu® a jijS
pud latinos idem,quod denarius numerus, significat, cu! ^ character exprimitur per has duas notas IO: quasi di cer0S -p^ftu 5 ttrculm , vel unica circuli revolutio I enim unitatis rn>' est character: O.verb circuli: ita u t per hanc crucem X-” v . forium numerum aliud nihil indicetur, quam ipsemet Ph”° rum Mercurjus: de quo supra in nostris hicroglypb lclS .| ct uti' j fatis tractatum fuit. M. autem,,quia millenarium ®qu'p°p e $i0i j merum: in quo reliquorum numerorum ultima eft P e '^- e |,td ■ merito sulphuris obtinebit vicem. Est enim sulphur ign' s > |
quinta, & spiritus,qui omnia vivificat & alterat, &omneg r^jt. : germinat,& omnesumen accendit,Sc omnes fnictus fl° l0 0 qii« j Quia enim omnia in se possidet ac complectitur , omnes ;
has functiones,in naturali rerü oeconomia administrat. E j
tribus propinquis dicta sufficiant. Addemus nunc paucast 1 ' | de remotis.ubi videmus,OVYM ex quatuor literis e sic C p|. ) j]c){< 5 ' j tum. Prima igitur literaO refert terram. Terra enim i : r c3 ! phica rptundaefle debet,Sccirctilaris , ut caelum motu h* i
eam operari,&vim suam in illa mittere queat. Nili enim 10 j
.efletterra^ Sol & alii Planetae circa ipsam operationes si ,aS ‘jflt ; eete non possent: sed cursus illorü aut in circuitu impediret 1 “’^ . ■velociori motu praecipitaretur: ut Paracelfus docet in h !3 ^, 3 e' ra. Duae vero sequentes litera: VV, aquam repraesenta 1 ’ 1 e (- rem. Primum vero V,quia conlonans est,litera obr,:ii° r > " ’ fs ji festiorem quoque, crassiorem Sc obfctiriorem aqus st ll;l j af jot» denotat. Alterst vero V vocalis,hoc est,litera fonantior sc .je- perfectiorem, subtiliorem , Sc clariorem acris significet tatem. Est enim aer Philpsophprum pletun: quod | u ’ ^.r imprimit constantem,fixam Sc stabilem. Aqua vet o r u f '
defaciendo quoque tingat, levi tamen momento ista tini 1 ^j,is sqs abstergitur. Ultima denique litera M,ignem manire depingit. Ut enim M,millenarius numerus omnia cont quoque ignis omnia tandem in fe transmutat, adeost l,f jpja ignea,h.e.spiritualia Sc coelestia reddit. Si igitur tria illa p
propinqua,sal,mercurius,sulphur; Sc quatuor haec remota > ^ lV
yidelicet, Aqua, Aer, Sc Ignis, arte nostra secreta in unu

ca nt(Jr Capit u ium II. 64 /
illujjp, c . 0r P US: septenarium metallorum numerum sive verum hib c (j 11 0 i°phicunvsive magicum electrum conspicue nobis ex- b *ti 2a Uli y in 3 uo °™«'m naturam mineralem quiescere 5c sab-’ u P r aluculenter satis ostensum fuit. Ex quibus omnibus pr od convincitur : Ovum sibi ipsi ad partum philosophicum suffio. E"oom sufficere: nec opus habere aliena Alchymistaruffl, Uln >8c insensatorum hominum additione.
£//,*, . ■ HERMES,
ni e ae * Hermet&m inquit: Sulphura noflro operi cot&e- c «-l e ß t ‘ A Junt,cotleßta,an terrena ? Et >Ue\ quadamJuni “'suadam 9 ero.terrena.
SV S C HO LIUM.
^'^ us quaestione proposita scire cupit a patre: num P5tc t , c f' n °Pere nostro sint coelestia, an vero terrena. Ad quas f'S; (- e jP on< lensait: este ea non uninfmadi, sive ejusdem gene- l| ltA./' a l 3 u *datn coelestia este .quaedam terrena : interim tamen
^Pat Ur brevis Dialogus, in quointerlocutores suntfilius
. 'onsefl 1 ““ . , .
o manet: ambo este sulphura. Per ccekstia sulphura
^ ^olem: per terrena vero Lunam. Sol enim est corpus Nrn f r - , X! otn, rubettm, & incremabile, qui Lunam fceminam ‘''glofi^^m.volatilem.candidam & combustibilem perficit,Sc ' • u * folium evehit & exaltat. Quod autem ut fiat, mi- ^■citjjL Est pugnans cum igne eis conveniente, prastiantur,& a- tc °nstans: ut mox in sequentibus pluribus dicetur. £ V HERMES.:
^ ^ ate r,puto cor insupenonbue ejse c&lum, tn inferio-
Pater. Non eil sic : ‘herum masculm esi cce-
JVn *ltl» fW .. _./!„/•
Au
’ 3 m
famina terra masculi,
SCHOLIÜM.'
a lc stib^ U * stlo e em proponit filius.rogansnum coelestia ä coe- L ll,l 'r 1 8 c terrena sive inferiora a terrenis gubernentur, fove- , ' Vl ucentur.' Cor eftim vitalis functionis principium in’ s ni| Ma n ’ 1IC Ucum vitas,hoc est,virtutum formalium in quaelibet iHnon 3 st'stnbuendarum obtinet. Sed respondet pater,quod- .^icpj^Pioionifilij consentanea sit, sed aliter sese habeat. Coe- .''Uquif ,est masculus terrae: terra vero foemina coeli.
__ _;_l:._T) 1 ..^„:_i
j^'^e cmnjjermete convenire arbitror Platonicos, qui t'io' ÜIJ 'U t<: ll'"unt genitarum gignendarumque formarum o-
f. '■■;s u m gcniLrti um 5 ‘ 5 "
i U(les cn " lln ' 1 bus conspersum : ejus vero animam seminales ra- iNg Ct ; c m P r ctiendere , quas una divina mens omnes suo quasi ^etij^Qpicquid igitur mundi universitate comprehenditur» * a elementisque conservandum,ettuque assiduo coni'
tinuan»
i

t>4<> De Lapidis Physici Decreto sinuandum sub jecit,ut jam nihil, vel cx semine gigni g'
afsll
to*n*r
,i 1 bi-f,
conservari fine coelo possit, nisi quid Deus , iis quasi h] mI - e,jt< missis,ex se proxime miraculo efficiat, Quaecunque etiaw i Jc ,
arttcS'
sua nullo seqnine prodeunt, ut stirpes pleraeque Scanim: talla omnia,omnesque lapides,ex uno coelo formas prop’ que sumifnt.quod semper pradlo est,& in omnem materia ^ neis praeparatiönibüs instructam. formam immittit, q“ 1 ‘‘
meretur. Haec itaque coelestis causa praestantissima&nob 1 v|r >ii S
Omnium est formarum exemplar, cujus per omnia din“ a jjjjH quocunque penetrat: quam Plato mundi animam, alius q datorem formarum, Aristoteles universalem naturam »PP ,
ilaV
Terra vero est subjectum§c receptaculum omnium
■|tif
fluxuumque coelestium: ipsa ä 'coelo soecundata, om'““\, fl ipsa est gignitiva : omniumquefeeeunditatum receptiva ’®:^ Jnima pareris, etiam amnium pullulati va,- centrum Si fi “ 1 tum,& mater omniurn.
HERMES. ß t r
~E Ilius, Pater, quid ißorum efl dignites altero, ** ^t’ lum, njel terram ? Reßondtt , uteris altero tnd>g et dtoc're emm f repostum eflpraceptts. ^ttcfi diceres: f
imperat omnibus hominibus: Mediocris entm efl s ,,e . quod omnis natura cum sua adunatur/octa. ln** e * lir,> p /f ß’
n* 1
1! /V“
Virtute sapientia,quod mediocre coadunatur. Att* e ’
at quid ,Horum ei? mediocre. Respondit: untcuify ' tnasunt duorum. Primo utilis aqua: deinde ung^ 1 inserim 'verofax manet.
SCHOLIUM. ,. |P t
CI igitur magico quodam matrimonio copulanda (a^ c<f ( ß terra: quaeritur,utrum praestantius in arte sit, coel“ pl|V terra ? Respondetur: Neutrum scorsim quicquam praestat* ’ |j,j simul ambo conjungantur. Cum vero coelum sit in substa“ 1 .^ adeo simplex, purum, & omnis alterationis expers,ut ^ Causam d<tvp,(i Aure» ab Aristotele nuncupetur: dubium m (f 'fis oritur,quomodo possit ejus aliqua portio sive partic“ ad nos demissa,commisceri cum terra nostra crassa,impa^ t jlst riis alterationibus obnoxia. Sed scrupulum istum ex a“' eximit Hermes his’verbis: Mediocre enim,inquit,ptopo“ .^ praeceptis. Quid vero mediocre sit, explicat ruriüs in * e g bus,ubi dicit: Unicuique naturx tria sunt duorum :p rin, jjjc“ aqua,deinde ungventum: inferius vero stex manet. Idem ^it
diceret: Coelum & terra non possunt invicem conjungi “ E dio: non lecus, ac anima & corpus,ut alibi loquitur, n° n P^ii“ jn unum corpus uniri sine spiritu. Spiritus igitur media * 0

[in’’
Ist“*
ist'
1 '»'
•Hit*
&
tn ÜSe „ Capi tu tu m II. «47
lis. p granis vcrimatrimonij tam naturalis, quam supranatura- Pe t f e£t j Urn emra ob naturam siiairi fimplicilfimam, ac fummam tetfj p on em,estinstar animae. Iit igitur coelum sive anima cum spi titUs Vc c orpore naturali unionis thoro copuletur, necessario e ^ ,t 'ons^ Ut cum utroque participat, & propterea mediocris,hoc purus nimis,ncque nimis crafius & impurus ab Pul at i Cv bcatur, suointercestipnis jure & authontatehanc co- 'HtJvj. . < ; rn firmam ratamque efficiat. De hoc spiritu ita loqui- fito, jjj llllS Picinus libr.3. devita ecditus comparanda,cap.^.Spi- fi jajjj Inquit,esi corpus tenuisiimum,quasi noncorpus,&qua- firtyj n,ni a : item quasi bou anima,& quasi jam corpus. In ejus ■'cre^ , 1Tlln ' m| Jm est naturae terra: plus autem aqueae: plus item Jj; c ru, 'siisignea’stellarisque quamplurimum. Hactenusille. ' , ng l)eti c l. Uo que Hermes noster trium facit mentionem: Aquae, c crn a t,j Sc f*cis. Solem aütem aquam utilem pronunciat: fae- '’trbj^ e,T *ait infundo tanquam inutilem residere: unguentum ' , Cri tl l l t:riu 'oqtie ambigens in medio relinquit. Estigiturung- C Q;1 0 ^phitus ille,qui manet in medio: aqua vero sive anima in It c ri/ Ct)r P us sive terra in fundo-, c o?l 0 ; **} anima desiccata sola in coelum ascendit, quia prius de qui () C |. e ‘ cen derat,juxta illud Joh.3. Nemo ascendit in coelum,nisi Vi( iclic Cn ^‘ t d« coelo, filius hominis, qui est de coelo, mediator %'*' salvator generis humani, Dominus noster Jesus 'O rpQ ^ 1 Us -qui spiritu hio salvifico, hominem in tenebroso hujus % ra '| Astulo illuminat,& in vitam sternam tingit. Is enim } * X mi >ndi, cujus unica guttula totius mundi tenebras in l ‘Ss v l '‘i em,i P so fiole septies clariorem,convertit: &ut non r ®>quäm eleganter pieque canit Poeta:
0 %;
cujus de lumtne lumen
p *ntcat,finec]Uotenebrejcunt lucida, de quo * %f 1 \‘ C( f cu nt tenebra, atejue inamoena nottif imago.
Rex lib.Sap.cap.7.inquit:Is est candor lucis aeternae.
«csp^on
Ul>1 sine macula Dei majestatis , qui omnia innovat, & in animas (anctas le transfert, amicos Dei &pro- ,lt ' Qtl erh > ft^ tu ’ t ; quique speciosior Sole, & luper omnem dispo- 1)1 ."diarum luci comparatus invenitur prior. Quemad- ^tda^Sstnr Christus, almo suo ac divino lumine hominum j Ccc ndit,iii u fl :rat , & salutari lacrofancti Spiritus igne puri- lumen Naturae,omnia haec inferiora,mundanaSc
sc sal,. ' 5 n on tantum illuminat,fovet 5 c conservat: sedacccden- t»0| 'O' - ' •-J. _ _ n ..
ifc^nn denientorum separatione, miranda quoque praestat 05t n i„ j^jstmetallis repurgandis,sed vim quoque habet maxi- P'stibus expoliendis & txakandis, quos per multerum
, teurpo»

648 De Lapidis Physici Secreto temporum circumvolutionem,in coelestem ac crystallm iatem perfecte convertit.
HERMES.
Y\Raco autem in omnibus his habitat: Ejfto autem (1t , sunt tenebra&ntgredo tn eis, & fer eam in aerem ^
dit,qut est eorum ccctum ex suo anente: dum autem'j „it eis permanet,nonfunt perpetua. Sed ex aqua sumurr)
& ex unguento nigredinem, {f ex face mortem. & dissolutione munere triumphali, quoscilicet poßejj 0 , •vunt.
SCHOT. IUM. !is ^'
T~\iximus jam de coelo &terra,deque eorum matrimo* 1 ! ^ ap' ■^-junctionis medio,aere videlicet sive aqua, quam spm s .j6 r pellavimus. Est enim aqua nihil aliud,quam aercoag 1113 .^ vi' vero est spiritus ille vitalis, cuncta permeans entia, ornnl fl [jini' 1 ' tam & consisteritiam praebens,ligans,movens, & imple* 1 * a ra tU( Unde senior Philosophus: Aer, inquit, est ex aqua, nec abea.&.exambobus consistit vita uniuscujuscpie rei. A C |it*' enim non raro ex aquis stagnantibus foetentibus, k P"^ hns statim infici aerem.qui eX tanta corruptione terram e omnem inficit,otnnisque generis febres ardentes, pen" ^rii*** liosque similes horrendos affectus inducit,qui nullo rem c ^ £(C iit genere ä medicis curari postum. Quod Cum animam nonnulli sagacioris ingenij rfledici, huic malo sola caus* ^ „0' ne succusl-endum effr judicarunt. Aerem itaque venenat 1 fJ( pj 3 ' 'xiis vaporibus contaminatum,magno lignorum incend 1 ® .j £|1 ii' runt,& tam exquisite repurgarunt, ut sublatis prorsus p { t bus istis & nocentissimis halitibus, serenam, claram, opt’^ 1 saluberrimam efficerent aeris substantiam. Idem usu v^Ajo*^ Philosophico, quod in resolutione sita primasive putre** 1 SjD adeo horrende inquinatur,ut tanquam vehehatissimus Pf ^$ 0 - attactu omnia inficiat: Unde etiam dicitur in tenebiola ^(c habitare: nigredinem, fumum, fascem , & mortem ‘P-ptift possidere. Quamdiu igitur coelum ita infectum mancis r £ jjt£ nam naturam simplicem , puram , fixam , & perenne
“*“*• . .. . . . ,...r, n emK
lOl 1 '
Quamobrem author praecipit,ut Draco per nigredinem dat in aerem: quod vix continget, ob ejusdem crastäm &P' rosam corporis molem: quae non sursum tendet, peiusquam-§ vi & potentia in vitro Philosophico resolvatur in aeream -v
tolam substantiam: & ita soluta,frequenti aeris ventilat*®^;
»Viuui iMyjiiHHiam . »»■«• - rllD&^
acte perpurgabitur : & primaevam coeli naturam re i
b*

afl'
Capitulum It. ^49
C,l)c n nern ^ aflecuti fuerint artifices, Deo imprimis bjhnnum S,CUIn laetitia pie exaltabunt.
Cr.; , HERMES.
y-'foßj'
dtZi ,ll } u od unguentum mediocre , quod est ignit,e st me« fJ y J‘ tcem & aquam,&perscrutator aqua,quta ung- ^Phtt,. / uP P P} ura ditia fuHt , quta inter tgnem,oleum <£^ <tCc e>i^ propinquitas esi, quia quemadmodum igni»
,t ific Ö" sulphur. '
A^ t , SCHOLIUM.
'bui 0 ° r 'P^met >am cXpiicat dubium,quod oriri postit ex voca- ^1 p^/^iocris : & dicit esse ignem. Quanta aute sit vicinitas s *? e ntitasinterigntm; oleum sive aerem, quem supra ht tici e ‘lc diximus,& sulphura: (qui omnia cum ignis natura in 01 ) fluod author probat ex ortlniunii inflammatione, 'Fon> e j J? ot *iciito, admoto igne, Concipiunt tam apertis hic at* "isJtjj Wermete declaratur verbis, ut si pluribus in iis elucidandi». „Hdemur.vel ipsissimae & evidenti veritatis luci,tenebras
Scanderemus. ,
SUqjJ ° tarhett advertendum inteririiest tam hic quam alibi ^ ‘''phuribus i de quibus Philosophi loquuntur,ea tantum ^stf^nda.qua; principijssuis sint propinquiora. Sicut enim, ^ti, Pp°Crate; calore naturali mägis abundant infantes recens * Ct s nlBh X uberibus flaturae ablactati, qüättiadultiores : ita in-
silior rcr Unfl,querrum diffefentia longfc latcque se extendit,
t ''UriaV^ p^sinnribrL sunt ea tatittfto, qUae primitivae sive' ^t. j> 1 urigini sunt viciniora, quäm qUS longius hinc recefle- J* 8j ^piflqua auterii sunt,quae extrahuntur ex ipso Mercurio, Ve t ^ etlt ° : Remotiora,qua: ex reliquis metallis: Remotis- ° t ''eo e .°i’flu*ex caeteris mineralibus, omnibusque animalibus ‘libus educuntur.
HERMES.
**«4 c ‘quod omnes sapientias qua in mUndeJuht , huic p,t »ti&subditasunt. His tn mirabilibus occultis elc~ ‘ f ‘gi ***** Ca suumsunt, qtias finit & consecuta est. Opor - oZ's^'Hum squt introduci %ult tn hancnofiramoccul- s P, 4‘J nt ‘ ai »,arrogantia sitiumaseexpelleres & ftum 'e. prafunfa rationis tjse,,botttimbuspropinquum,
es~ salutare diligenter, fibi patentium arcano -
**t,e
*■>*, \*(t,
olr
s er %anterj
Wodi SCHOLIUM.
^t>i Ph'l r ^pud nos Philosophiae, id olim apud vetuflisii- ‘°'°phos sapientiae studium appellatum fuit. Dicitur
t» ro/, i ^
autem

6yo
autem
De Lapidis-Physici Secreto
Pythagoras primus fuisse, qui tam spiendidum
cum sapientis titulum recuserit: St ex singulari quadam maluerit sapientiae amator sive Philosophus,quam sapicjj* ^ q c p
ri. Cui astipulatur Theodorus Zvingerus, magnum u ^
maniae lumen,volumine.3. Theatr. vit.hum. Sapiens, inq l,lt
Dens. Hujus amator est, Sc imitator Philosophus, in »nt cl
■llig«”
simul,St agendo Amat, ut potiatur; imitatur, ut exp''* 1 ^ 3
li’
hanc sententiam quoque canit stellatus sive renatus iU £ Marcellus Palingenius in his versibus:
-O demens , referiri cjutjapienlem
Pr.jje puta. quencjuttm m terris : sttpere ttte videt Qut mtuus est alusjiultmjtcet trtßptens fit.
Contents haud dubiesolis faptentta dfois.
Hic igitur quando Hermes ait, omnes sapientias in
lii*
-»- 'i--•” —' ”’i- t "'” ■ ■■ .
sapientiae subditas este, intelligendum id est, de omn> s scientiis Sc artibus sive disciplinis, quas ut supra capi vimusssubfe complectitur unica Philosophia Hermeti ca ' ,^0' phrastus Paracelsus, magnum illud Philosophorum & ^ Je nun fulmen,ex eodem Hermeticas Philosophiae fundarim 0 ^, s r ctrinam suam aliquot centum librorum commentariis c Q\\f hensam deduxit: Sc ex Philosophica libertate saepenum^^ii' mite HaTtfo^üv tribuit Philosophia; nomen.Hinc «V«*?“ 4 * gjjl* fusionis,in tradendis artibus inique a nonnullis accus at 111 ’ ( u-
ejusmodi censores recte aflecuti finstern Paracclsiconsil lllI,1 r '^
cnldubionon tanta reprehensionis praecipitatione 1116l lv|fin lllS
xissent.Jacobus Zvingerus filius Theodori, vir alias doct 10 a J Sein Philosophia tam Hermetica quam Peripatetica sol csl , ^jiv modum , & felici ingenio versatus,Paracelsum ait conf llSC . „n* distincte nimis has tradidisse artes, easquefere omnes Chymia complexum fuisse: cum ramendiverso conside ratl [jj> respectu singulae consideranda; fuissent. Chymiae enim esse principia peculiaria; item Physicae,Astronomiae, 1 The° j^c, caeterisque artibus,sua quoq; ab aliis diversa esse. Sed posi t0 t |i r ita esseiquornodo vero poterit quaeso aliquis Chymiae >g n ‘ irU |j l |u lide perscrutari Phylicesprincipia ,quae juxta comrtiunem ^ sophantium Opinionem,(unt tantum mera hominum som 1 3 u c
pote quae omni certitudinis fundamento carent,necqu* ll3 ’l'j’ c ii$>
•m lC
qualia illa sint,vere aut perfecte sciri potest,nisi accedatCh}' 0 p qui ad oculum demonstret horum certi tudinem.Aftrouq 11 ^^^
que in prognosticis Se divinationibus fepenumero adeo a .^., rant,ut illorum fides nostro seculervaldeperscm“ f jti
icopo aberr;__ _ __ ,
perit,idq; ob nullam aliam'causam,quam quod Chymit* Las
..• _X n -_IO' ‘-1-
astrorum superiori tantum firmamento affixorum ,
pf£
sime hmc dissitorum viribus,situ,Sc constellatione, futui a <^ (0 -
I*’?
hi.
di' Hi,

, c A P1TÜ tUM Ili tfsi
tls>t Ptoo nt a r:irt c i- uo ^ amen turpiter falluntur. Multo enimcer- f ^ a >Ci ) ,n0 • cau ^' eatib (iiifiiturex illa Astronomia, quorii pnn- /^^ a demonstratione adeo fune stabilfrn, Ut non nisi in* h| 0 rdo no' p ente «ptus illa negare austt. Astra enim Chymicus o' t " l: >Hn'" nC dlst äntiä.ied prope ante pedes jacentia contem- V .^Ke inf non canibus tantum illa tractat, sed aseendentium n- >ittin |?.' tll ^ t otum & malignorum cursum , liuc illuc, prout li [j * 11 > ornneque malnnr in tempore praecavet,& arte in- ,? u ‘ at -Ih "Theologia vero fi forte incredulus quidam ad ^ ?t it]y e . j^ tcra fum rudis Sc ignarus,quales olirfi fuere nentiles iti^° r 'ani E V Mne g arct , divini nüminis potestatem,majestatem; tii^abfipi 0 Perspicue, L< stneornni lite litationis serupnlo de- a jS"ytfticus,ut ijuasi vi aliquis ire cogatur in confestio- <J ,J ®t im' CU ^' S Ops Max. cujtts potestas & magnificentia sit in- ^ consequenter judicium esto de eseteris’ qiXtlQjj , B1 uiispi 6pemodum disciplinarum generibus, idsr 1 stttrn U J? ‘ ta sit, maximam (ane Chymi« dignitatem & ex* (se l^dn! ' C nemo inficias ibit. Est enim illa fax Se lumen, cu
it,^ ,l, trivi|| r<: ; ar tium & scientiarum Veritas,quae alias pscudodo- tJ la )a Cct ' n profundo & tenebroso mendaciorum pelago de-
?.* " ' ' . '
>sai' “'oin,
r *th 1 r* «‘Uliuu kA l vm K1 WV V.UJI«
1, ^Uod ! < j!’^ ar > Sc clare illucescere incipit: Et sicut nihil repe- t lH* a ’ s 8{ , C c Psalrf)ista regio, se abseödat ä calore Solisstic nul- pf^bft pj ^ lf 'a tamambiguis & fallacibus fundata principiis» t$y t hir;j^ r A^ymise scientiam , tanquamad lapidem Lydium, itlj^ttar ^ 'fttitsa ejus & abscondita veritas in lucent tandem !>c f^o igitur reliquae scientiae,hanc tanquam fuqm do- §lnam a g no se ant »eique ut decet,ancillentur, acmi- , is tl tl ^*tis Cl .-^ llrrn ulti,curChymici authores,artem (uam tairi 'iit en distyloprodiderint:tefminos sive vocabula ar-
' l 8 a . a nt t « - ,
Hy !%i eti m ° d ° ä Physicis, modö ab Astronomis, Geome- ^ai! P«r s C p S, Mcdicis,Theologis,&c. Causam fi nescis,dicam: h jfictnj.Jfifnplex,perfecta,circularis,uni vcrsclis,amplissima; 't llma A resia.fola in supremo artium solio constitu-
l'ta^^ni^"' 18 ' 0 « regia,l VaL ^gttiaf art ’ u ssi (eu scientiarum opera & ministerio, tan- \j3 Co^ ( - a,J "-dabns & pedissequis suis utitur: unde etiam ipsa ' Er ' ; l ni.„ etl ^ u & conspiratione in hujus unius dqminae sua
^' ° mc •" ' - ' ' ' '
■ "■lei J undique concurrunt & confluunt. Sed
Hpuhiscc ^ * la bcti ingenio , consensum hunc in artibus vix' la '«on j Uantu mvis praemoniti,capere satagent: Unde et- Nv /' *, r , Ctn P tr abunt a bonorum vituperiis. Quibus ver®
^jj ^ °tttni ,0re ^‘ tt0 fi nx,t pr&c.ordia Titan :
^ na ® ent i» vertigine liberi & immunes , artium & di* a ^ ^ Penitus inspiciant,hi aequiori animo in Her. " uim erunt , & Chymiam artem nobiliflimam' Tt 7 .

De Lapibis Physici Secreto
0
6ft UE JOAPIU15 i'HXMtl Oßwvw .
fuse eminentis & dignitatis laude non tantum non priva siP c tantorum etiam vitorum institutum,tanquam laudabile , gravi receptum ratione,comprobabunt. ot o &
Nullum planedubium est,quin 2vingerus, vir alias ^si** perspicaci ingenio, baue veritatem jam dudumsat P ctl P plfl' agnitamque teneat: interim tarn er:,durii in Peripatetico' J, citis liberior versatus, in iisque utcunque tutandis sib' ^ jjjii' partem aliquam vcndicat,videtur in hoc D. Pauli exemP^jj/ tari,qui,ut multos liierefaeeret, inultis similis factus est. vero,qui sine rei cognitione; dc tam prsclaris mundi lu y tanqilam caeci de coloribus,perversi judici) fui venenum
similes videntur canibus ad venationem ineptis,qui licet m* t?M>
quidem latrando excitent strepitum,nihil tamen cap lC nocent quam prosunt. Sed omistis his, nünc ea,qu®, f yfitf quuntur,breviter perstringenda aggrediemur. Enume r fiih qusdam artificis requisita: 5c primum necesse este, >nC f 0 ^ qui occultae hujus sapientis lumen intueri cupit, fi' 30 $$ pierbiadearrogantia alienus. Superbis enim resistit P EUS ’
milibus solis largitur suam gratiam.
Deinde pius sit & probus. Nihil enim homini pietate täte utilius,quibus & Deo & hominibus se commend 3 '* tereaacri & profundo ingenio prxditus: sine quo vix ^yri 111 p re poterit ex perplexis illis & salebrosis Philosophici ,^§,i>i^ I castibus. Humanitatem etiam & comitatem erga hom 1 c | loquiis & salutationibus, frequenter exerceat: Sc u £l Vq I i'' 1 ' concredita ä Deo vel ä praeceptoribus arcana non tem £l gus diffundat,nisi Dei in se iram concitare, & in praesem Vitae discrimen,se ipsum petulanter conjicere vult.
HERMES'. '
~pT liecsctMfili, mfisciat m ortificare,generattot> err>
*~*rc ,jptritito ‘vilificare, mundare, (fi turnen ,r>tr0 Jtfi’l tjucufcjue bellentur, mcolorentur, (fi a maculis •velut a nigredine (fi tenebris nthil fitt, nec e> f er ' lS tflfi autem boc sctfertt,magna dignitatis erit,adeo ut t f i ^ g fenerentur. Hac arcana fili, oportet nos cufiod‘f e ' tnnibm tmprtbis (fi inficientibus celare.
SC HOLI UM. y
AA Ortificare Philosophus significat in partes suas difl" 0 putrefacere. Senior enim Philosopfius: Scias, non fit generatio ablque corruptione: unde studeas * n .’ sll |if/ ( ctionem. Et alius Philosophus in Turba : putrefactis' )|14 rC / maxima,&attrahit maximum arcanum. Magnetica fum attractio , in omni generatione naturali per fgi (uei

n<>
I«*
s#.
^ n °n r
H:
-S?!
L
3 ?
eil”*
*’> r»',
<
et*
>10'
b>'
f
Capituium II. ,
n t _ 151 Philosophiae mystis 6c iniatiatis doctrinae hilis cognita, ^ium Ublc l Ue operatur admiranda in natura. Per hoc enim me-
- * > t3im_ » . _1! «latvtUir'n
6 n
'iiUra c * Ue operatur admiranda in natura. Per hoc enim rac- c 0 a(j ‘ tanc l u am per scalam Tacobi, in magno mundi alembico c 0ny e p Us elementorum ascensos & deseen(us,8c unius in alterum ^9pii r° : ita ut inferiora cum superioribus arctissimo matri- ^'Ur n ' c inyicem copulentur, 8c tandem illa per haec petn- PHo t 'xH°d matrimonium recte a Parqcelso, magno Philoso- an riftite ) C3amathaca dicitur. In principio itaque genera- Vg^JPsorefactione videlicet, spiritus vitales languidi adhuc *'i s C(w ■'IcSjadeo ut prorsos mortui videantur, qui ex digestio^ ^viyip tt i' la tione indies magis magisque corroborantur,6c quali
tW. siuYtmnm r/»niir(nt’l nnVllsO sCCUDCI^Ht PCI*C'
£ii
S
-i
f *' 1
{/'
/
4
r
"7
$ ut’,
/.
K
/
vise„"'"i-nuie mmes magis magisque coriouu^»,«.,^
^ W summum repurgati novum recuperant perfe- «c ^' !)e hi s Cri ' c 3 UOt l hia claritatis efficacia,omnes maculas Sc ni- (] S °1 dis C y^ C ^bebras in corporibus abstergit ac delet,non secus LNh ^ 11 ?f pellit nubes: ipsisque colorem inducit fulgentis- j l) ' )c i)i tai , t .l. e hd , di(TImum: quo inducto opus suum persectum ft^ieon e **&dignuserit,quiregijs afficiatur honoribus. Hunc, ilii I 'eio,t 115 E assecutus fuerit,in vanum laboravit omnia. jijVe.o'j! “speranti, bene erit, Regesque illi favebunt, maxi- l^gtsp] a huntdignitatibus.Tandemc6ndusionis loco,in hoc ft * de j t ° ,a 4dit author communem illam admonitionis formu- ab improbis & indignis celando: quam ideo tam ^p'f.Sjß^Perit.ne cceleste lophici silenti) sigillum forte fran- ^fiepf s 3rs nostra faevatiffima jnimpipruna manus delapsa, Anetur.
hermes.
r\3 u °d lapit nofler ex pluribus rebm, & intriis co- <i tl ex ^uatuer coadunatus & compofitus efl ele-
■ %/*<} Hta >to b >ortet di < bidere,& per membra (lindere, & -- - fure . bartim mortificare tn eo naturam , quaiti
V f / ° rFe * a * V/aCACjV*/ yvw J
?* C ' h \h mortificare tneo naturam , cjuain
& ignem tn eo fsabttantem cußodire 7 qui ex aas * xsJuaaquaCQnti » crejfitlt ~
r el e Z ^* g K P m * n *9 tsavfvantcr * „, 7 ._
e/?* 3 ***'^ eorum aquis,fua aqua continere ,/
s in ^^naformafidignis,aquasafcendcns > &
& t t pj J e Jjncero , & ne fugiant ß tritus /i cerporikue ; £* nt esfiunt & permanentes .
^soent SCHOLIUM,
Pt^^^atio^ 0 ’ divis: o & compositio, in lapidis & metallorum (i,, 0 'cq I u^'I c > «ulla potest similitudine melius explicari, quam fo^apitj^Pyniicorum praeparationem. Ut igitur rem peni- Vijtsos, q] * a ' c em ufqu« oculis sobiiciamus,exempli loco pro- haf Caecarum juniperi confectionem: quam aliquis
1 tsi ftitu Cr j Uf ’ n 'h primo omnium ex semine juniperi e terta 11 arbuseidam sive juniperum , quat in primo aqno

0/4 De Laridis Physici Secreto ^ oW nj> sterilis,nonnisi caudicem,ramusculos & foliaprofei t, C] tanquam partes crastdqres terrae vicem obtinent.Et n* lapidis operatio,quae ejus dicitur putrefactio sive >°‘ l ' lt ^ 1 ,h r T 1 st Anno sequenti secundo pergit Natura operari in aibu nulla accedente alia cultura , vel extraneo auxilio, ni 1 * tummodb calore naturali,juniperus- incipit ferre fl° rc5 ^ quasi & ad alsium colorem inclinantes, qui tenentudim^ pif' Iitie sua aquam repraesentant Phdo'otihicam : vel it'*-" Jementum aquae relolutiim. Sic anno tertio Natura; ip ,- t ia magisque crescit & augekit in aibore juniperi, st 11 “?ilsi' 1 ', volutioneannua (annus enim producit nonager)P 01 bacculas albicantes commutat: juxta illud philo(opho rl j i3s ,:iik ma: Corruptio unius est generatio alterius. Eiusmpe 1 jam continent quidem in !e oleagmosam qu.mci.im P in m ( sed crudam adhuc,neq; satis decoctam. Unde aeri coss veniunt QuartoSc ulrimp anno candentes illae siacculT l |T1 ;it^ in baccas nigras,qui color consummatae in illis,& P c 1 ' e ‘ ,jri* 11 ' ritatissignum est .'ultraquem natma sine artis ainstlio °1 . f t 3 ^ piius nequit Continuato enim hactenus digestionis t f n ' <!f ^ exquisite a Natura: igne sunt excoctae & maturatae-ut >8 ^ se*, rae participes reddita:,tota; m ignem evaserint : adeo ll ^.' 3r tc r tiorem elementorum ordinem alccndcte nequeant, n’ rfjtif 5 juventur. Quoniam autem admixta adhuc corporea cr '] t i his baccis, spiritualem & igneam medicinae estentiatn > a n* ■
. ' ■ ' suas in corpot-Ij,l/
-' rc - „iC 1
pedit,adeo ut tardius penetrando, vire.,--,
libere exerere postit: avtis adminiculo adhibito, cors ^iit^, inutilis iubstantia inde separanda est: ita ut interior purior Naturae vis,quae sola, juxta Hippocratem, mon* Q /, 0 , dicatrix.in oleo subtili,penetrante & juvante telinquSlst^^N* oleum Chymico artificio ita praeparatum, non ampsi l,S |' j1 i)£t |,S ; tinet crassttiem ullam, nec igneam aut cqttnmpenteiv turam, (cd anbeream & ccelestem , purislimam & f"^ 11 sic enim tinget corpus humanum in lanitatem siimnn ;llT ^ )11 ci'^ statu diu cum eo permanebit. Qmcttnque igitur cl 's l \j 3O it> ,1 | )) 0 tjim divisionem compositionem jn magno Philo 10 !,^^^ ^ pere exacte instituere : is sibi exemplum hoc de ole°^ af( £iJ’ ante oculos ponat: naturam sequatur, & cessante natt l!" ’ßet 1 “ 1
bi operis adjuvantem sociam adsciscat. Ars autemd“
do comite TTrevisanp,Naturam solo igne adjuvat.
HERMES.
/
tA jr
BentiUBaaquinaformaponttca, qu*tfe men
1 r _’ - trrta - C* .
■ Oportet autem nos cum hac acjutna antrfiA , sulphuream ptßtdfttmm , aceto nojlro eam ^yC
C»\

A
C»f
A
,rn n i J
p 0 !
:f i r,f ' Ä
i 1 * ,
; ' ;1,v s"? n/
iff
\>< c ’
V*
;
<
sefl*
!>
i in 1 '!
K
A
l<”j
111 ^
>
;<
..ut"'
/■
*»
Capitulum II.
655
r *r lc .^ v ‘ t p 0,c '*t*.i , compofitumcfue ^qlnjatur,cla^its reflau- T unc *b eü /nors,& mgrede fugiunt, (ffapten-
k
SCHOLIllM.
V ' S ac potestas inest aquae Philosopliicae, adeo ut me- ^ ne ^ictadicatur. Satis enim laudari,aut verborum ueprsdicari vix potest. Sicut enirrt aqua fontana for-
i , ^' 0 lvit' T f^ u ' t: externas: ita haec aqua elementa non tantum , ' ^ quoqPe internas corporum impuritates aufert, & ad f ° Ehilofophico, elicit ex ipsis sulphur incombustibi-
,c ! l k:
af S t 'nturt^ er f ’ r °) cctloni -' m imperfecta metalla tingit in aurum &
^Vj^^vis artis, qua quci siepius aperiuntur, hoc est, filant* C0l P°ra,eo magis coagulantur,eoquc fiunt nobiliora,
prteparatio paucis cognita est, propter artifici/ i ‘‘Uia- Utilitatem: quam vulgares illi Alchymist* in (itis de-
a /bin> iSrI ~'
' a fti s . a “e peifectiora : adeo ut nullum prorsus vestigium stlljj d'fdinis& imperfectionis amplius in ipsis remaneat.
? i, nfbl CUl ° 7 | v
adhibent.
enim in hac arte absque Natura: simul adjuvantis I . ‘fort'“° P r *stimitur,opus vanum & irritum est. Aquarum e- ° v tnd Ulrn,rc g>arum, aliarumque similium potiticitatem, & c ', at terendi potius facultatem habentium, & propterea 1 1 ' ,,Ut iv 1 S • Ct ' Ärn usitatarum praeparatio,tam aliena est a vera Chy-. a '^o t i|,i^. ,Br sit similitudo colorum iniEthiope 8c Dano,quam f *• pr ¥ ' Ca '^ a Sein vera pt separatione. Rectam itaque ver,ain- ] ant ^' nationem non a magistris, sed ab ipsa natura dr~, ti Qnt 'üin ? ne ar bitramur. Videmus enim ipsam ex profundis j,« a °ysiis ad nos mittere rivulos aquarum,praestantissimis virtutibus ac donis > tam ad Chymiam.quatnme- , ■ I 'Rli at j *'statum: quarum praeparationem ipsa sola absq; ullo. > t aCl sqlvit, Hujus generis fons habetur in Ungar ia,cujus ''ttt p t ' ^ a tem habet omne fenum ' J in cuprum transmutandi, d r ^ 3 al ’i>’ n quibus si lignum ad temp.us certum detine-
qar 0in J, e ' c it Sc vertitur in lapidem. Similem fere fluvium quen-
111 Th
*1«
tacia
quoque inveniri
authorest Ovidius his versibus;
y” >eu habeat cteones^ttod potum saxea reddit r *ter \\^ r ‘ l ^uod t,*(lu inducit marmora rebus.
i st>a 8 | lerma s autem & acidulas infinitas, quae passim in Gallia n *stisni, t0ta Europa occurrunt, nuper in fuperioit Germania, a Vtdelw,- __ "
. r ttti,n o Vl ' i 5 licet, prope Schnebergatn urbem,sicut a quodam ° artli co ad me pprscriptutnVft, forte fortuna a quadam S'otantcpcr somnij beneficium inventaesunt acidulae*, T t 4 quarum

6s6
De Lapidis Physici Secreto
quarum effectus
in multis morbis gravissimis percura» mopere praedicantur. Ad harum & similium aquarurnp tionem nullus unquam accessit l’harqfiacppaeuSjnullus de P jlO'f.l* Alchymista:& nihilominus tamen natura iolers aciag« e 0 cisua'operatione, opus produxit multp artificiosius fius: quam pomposis & bullosis suisrec*ptis Sf p r P ce ^'jftqrU^’ vocant, unquam prsstaret omnis seplasiariorum ^^°1z-r ce if cohots.Philosoph' dicunt: ignis & a^oth tibi sufficiunt V ^
lur primum a natura, azoth sive aqua: istius Philosoph 1 ?, rationem. Hanc postea aquam prteparatam, sive artificia juvante natura ptodufstam .simplici operatione , adip , ' t ^- ejusdem naturae in igne solo coques , nec te tspdeat: fis (0[ dubie optatum finem consequeris.Hsec quidem operatio nitf
ctio simpjerj quidem est & linearis , sed tamen nonruj 1 ^
modo sive ingenio perficienda. Igitur antea dixi, sirUP‘! c gfaiflf'
quidem esse, sed absconditam & paucis cognitam,ho c jj#'
Iliosam. Qui igitur ingenio valet, in ea studiose & -tfW' ganda,spretis interim omnibus sophisticorum proces*^ gibus.haud frustrabitur: sed hac ipsa occasione , in ptofu ^lia natur* secreta & penetralia penifus introibit.
(3APITULWM TERTI
5 ^
HERMES. ■ ^
C Cito fili, quod, Thilosephi, nexibus ad pugnandus ■ Sgnem ‘binculant ioboratif,qutaJpiritsss ablutti c> “nfif defiderant inejse & sp/tsgaudent.' Habitis autem ifJ ’ $ fytfytficant tneisfiabstant, (f corpera eos cOntt»^
ab ek unquam separantur.
SClfOLlUM.
T jT spiritus cum corporibus perfecte uniantur, Sc ai Ji> s «^confoederationis vinculo invicem caiungaqtur. coi? 0 cum azoth & igne rrjundanda & abluenda lupt. Est nigredinis terminatio, vel mundatio, donec album » a ^gtf 0 ^ altujm, &rubeum plene rubeum. Mundatis hoc modf 0^. fius, spiritus ex naturas quadam proppsipne trahuntur ^
amorem: quo ardenter inflammati, subito cum corpO 110 ^ j,>^ miscentur, tk sic ambo tam indissolubili societatis vinf. ,
fern colligantur,ut in sternum amplius non separentur. _ (e, Seflnoli existimare s flanc^ copulationem esse sortita quia tanta inter corpora Sx spiritus.'intercedit affinitaIT r^itr quitas: facile ineunt hoc perenne inviceßc indiffolub» 63 ^^ A|> wno ciiißi fM? & principio ptodienw» v »>>

'ibus . Capitulum IIL C$j
r ' W' Crn P r ! ores & hinc etiam nobiliores, & praestantiores ^ > ' c onJ tUS, ^ u * cor pora, live, ut MarsiliusFicinus loquitur, escas Sic baby s ’ l l lu ^ us allicerentur, effecerunt: & semper libentcr- ‘«ßtin eisdem, i
*'tl e
HERMES.
eme nt a mortua vivificantur-. & corpera composita & alterantur, & mira spera permanentia spe -
D
’ “t»tcjutt Philosophia.
S CHOL 1 UM.
soliv S \ u '1 ° q u i t u r Pa ra cel sus, per se semper mortua manet: 'Pbabitantes vivunt. Sic corpora metallorum sunt fet 'tstre 3 U ' orurn spirituum > qui, dum a corporibus recipiuntur.
° tv ‘sua "orum corpulentiam paulatim attenuant, corrigunt, *'>tta]]j "Oncandi, vitam in ipsis sopitam excitant. Vita enim in 'feitic ' 3 ' e W?r quiescit, nec vim suam ostentare potest, priut- c 3t)y e JPora exaltata , & in spiritum (spiritus enim solus vivifi- ''Hiq, a ,, r| nt. In hanc dignitatis ordinenvadducta, tum de» ' 3,c lUa " i 10,lem quoque leliquis imperfectis corporibus , ex ^>lii 1 ij a y > " e nt,supe r abnndanti tingendi virtute & facultate,com-
' 5c attactu suo omnia in fixam & permanente trans- j Wbunt naturam. H*c autem est proprietas medicina: no- CSr ^m corppraredacta sunt, ut ejus una pars primum tin- quai^° r ' S 'wpersecti partes decem: deinde centum: tertio mii- "'anifpji? ^cies mille, 6c sic fiat progressus ip infinitum. Ex quo '"fan, Elucet liimipa verbi istius efficacia, quo Creator crea- t^ 5 n lQ 1 ' VCf ^ ain a ^ atus » dixi* : Crescite V zgultiplicamint. '"'e etllri1 magis solvitur medicina,tanto magis crescit in vir-
f s statq In -' a: st 11 * a l’ as l* ne solutione in simplici suo perfectio- St ap c f Crr ' la s ere t- Fontes igitur coeli & divinae misericordi« 5 'lobig j l1 ’ ‘fui nullo ingenio humano exhauriri possunt: nihilq; Cl piend a e ‘statur aliud, quam ut vasa debita adhibeamus ad exii 8 ^ 0 !«'!! 1 tar n salutarem ac divinam aquam, qute existisproma- ■ a bit-u S ‘ Hon enim deficiept, quottsqae hoc mundi scculum "Vu| 0 - b.oc vero transf unte & ceflante, Deus omnium fontium stue rc r "'st.s in se contrahet: nec amplius ipsos emanare aut ef- H J^eittct.' Sic grati* fons inexhaustus erga genus huma- '5n tQ " Chtist us , ex quo quanto sa?pjus potamur in hoc seculo, ^eb*^ ct eseiqtus in spem, fidem charitatem erga illurn. 1 Pit ta , Qc »'us igitur (eduli) operam dare, ut assiduo ieryentique
3Uafi a S C3 i«rcitio’ > sa$:roque poenitentia? igne corda nostra soluta
h. fo n F Crta ' i n dies hauriant tam saluberrimam vivificamque hu- §'nib u 1Sac l l, 3tn. Quicunque enimjn hoc seculo gratiae,cum vir- Pedentibus non sibi comparaverit hujus aquas thesau» k Tt j ruo5j_

658 De Lapidis Physici Secreto nun &copiam sufficientem ad vitam aeternam conkq 1 fjp c ' frustra emptionem illius, cum fatuis istis virginibus 1P rabit mundo.
HERMES.
dqutna forma permanens , regalium creat?** ^ fas
rum , tuu fratrtbt&s regsmtne medtocfi ? lri itttt&junfhi putescis.
SCHOI.IUM. p0 '
Q llod author hk lapidis materiam non liniplitst^^^^n c ^' minet, (edaquinam formam : in illorum gratiam - ^nC' qui aquat nomen audientes, de aqua communi aut 31 tl ?V ir!l iiil'‘ |S scio quibus .gradualibus, tingentibus, solventibus, p j^sd' ipsum locutum, false sibi persuadere potuiflent. M u,tI huc hodie reperiuntur, qui aquas elicere conantur °°° -j,us,^ ex metallis §c mediis mineralibus, std& ex lapidibus,»' sexcentis similibus rebus : quibus perperam utuntur a .^3- gisteria sophistica- Author igitur dedita opera non ^ I T l ^| l , r irt' 1 ’ 5 quae, sed aqmnae formas mentionem facere voluit Seu \ f jriv" numerus est eorum, quin inter eos etiam, quiEhil o ' 0 f ^ c (fe |T ' Ium sibi solis hodie in Academiis arrogant, qui hanc aq qu*' tialem formam , de qua author loquitur, ne per transi m ‘ dem adhuc aspexerunt: ac per transennam quidem nmt.utpote quamimpcrscrutabilem fer« omnes fast° °f fsbique prorsus incognitam este ultro profitentur: E* 0,1,1 0 (0> r videri volunt Philosophi summi & excellentiffimi. Eg° tra , de illis sic statuendum aestimo; quod quicunque lu 1 lS ,tiO' lein formam ignorat, prmeipia ut etiam scientias natum 1 - fl c ret, necesse sit. Quanta igitiit illorum in hac Philosoph ^ scientia sit, aliis nunc judicandum relinquo. c j fo'
In uno ambo peccant tam'alchymistici, quam Aca^ cl ? 1 'jj a tii' phistas. Cum enim inquirenda rei Vetitas erat cxefteisi* 3 '^jali 5 tx. libro, tanqttam quodam lumine cenam ac veram ?d 11 j,.fcc £ ' scientia: fontem viam monstrante: ipsi hac luce negle^ 3 ., Si es runt ad inanes & frivolas gentilium & sophistarum 9l ;,n nC cP
riint»
quibus nullam hactenus certitudinem haurire potuere ^ posterum haurient vrnquatn. Et sic dsrehquerunt fonte° nam aquatum viventium, & foderunt sibi cisternas
ve-
fipatas, quas continere non valent aquas. Jerem.cap-j 2 - j ik
fontem, ex quo vivificum illud deorum nectar S'Ambro^ ^,-0
aqua: vivte profluant: Ecce qusso.quid Esther cap.ro. 1» füP "$o' «icat: Parvus,inquit,fons est, qui crevit in fluvium & in f \oc
lemque conversus est, 8 c in aquas plurimas redundavit. ^
aures Chyonopbyte. Sin veiy minus capax es taut 01 um n, y fuD i,

£ A IM T IT X. UM IU. 6s-
tli t ’ c Jj i ® >n enumeratis his verbis compendiose comprehendun- tf 1Vl llc jiBeinhardum 1ievisanum.de hoc fonte fusius ita loquen- ftv ls 0ns >inquit, est valde mirabilis & terribilis virtutis, prscte- fiilu^^H'hus totius mundi fontibus. Pertinet autem ad regem . lu i lls patriae, quem fons optime novit, & ipse fontem: Retis. ji n ’ u perfonsiP;e clarus vclut argentum , & coelestis est colo- Ue ns j?- ' cnus ille. Est itaq; aqua ex hoc fonte scaturiens, perma- typlj cr eatrix regalium elementorum, hoc est, ut Bernhardt« id : ^- ons attrahit ad se regem.&post centum & triginta dies tijtu e,T >ergit Rex splendidus,nitens,& diademate tegio coro- Postea fratres sive aulicos suosquoque ornabit: modo Ha n ^ En e in eodem mundati fuerint fonte, ita ut omnem depo* tn 0( j ^P l c ?sitatem,&: internam corporis immunditiem. Hoc enim jugj ' '^er ipsos secta concordia & pace , regnum (itum felici ac r°‘hdebunt administratione.
J . HERMES.
n ^fi er prttioßßtmus in stercore ejettus , est carißimut, *< 0 1 , '-'%itißimu4,yuicf teer: er nos duo ßmul argenta V/V,* c ‘ l ’ e,& venerare,(gt fenerari,scilicet argentum ‘vihii “timenti, Ö” orientale argentum Stilum magxißa.
a. 5CHOLION.
tum ^ ic ' Uu pretiosus simul, & Vilis,-propter duplex argen- Viy titn V ' Vl,ni ' cx quo componitur. Est enim primum argentum it) 0 ß r « vilis & abjecta, quae omnibus in locis reperitut, in fi- !»c|! n v *h publicis, in planitie, in montibus & vallibus: &bomo Verj t j a unius momentum vivere potest sine eo: imo omnia vi- animantia,quam vegetabilia,ut herb®, plant* ,-arho. !hi nt '^'gent: omnia bnim protegit a corruptione, & ipsa etiam Ptt a llt a cuncta sine omni exceptione.- Visne scire quid sit? Noa
l
l'^ceiv m ' non argentum,non gemma, nec lapis ullus pretiosus-, '"sei e ' ni omnia magno constant pretio, nec numeranda veniunt »Uh3.Su« (iint vilia & exilia. Ecce dicant: Sal est, non autem f)lic_ s |‘se,quo cibi culinarii condiuntur, quantvis ex una quo- estpI abtäte, distolvendinimirum ,cum eodem participet : sed ^p P ft r*: Petra:, ipquam: quo Mercurius currens in optimum ' öistiirmm metallum > & silex in durissimum adamantem ^"rratur. Pauci(fcio) verbis meis fidem adhibebunt: sed siae-' i l a j c Philosophi, experientia edocti scirent, quomodo ejusmo- m omnibus rebus reperirettir, & quomodo ex iisdem ti s ^'hns " - - - - - ' ' n.'-- . '
fälcu, ' Us » fidem siae dubio non derogarent, & tam pretiosus ' ‘S n °rantibus tantum vilipenditur.Sc propterea vili?
, phis dicitur, non pm leviter cum sordibus,quisquiliis,
artificiose poster extrahi: sibi ipsis tum, tanquam ocula-

..axi« 10
m omnibus
s aliquis solo
vcro'^ tll(
£60 De Lapidis Physici Secreto
fimo abjicerent:'sed majori reverentia & industria. llluO 1 . q . nibus potius mundi angulis colligerent. Neque hic ip et - £ yiilg 0 lis consilium, qui cx justa quadam §c honesta invidia, promiscue innotesceret, auripigmentum vocavit. ^ ^ hic authori, sed cupidis discendi studiosis gratificandum e quos in aequis & bonis conatibus suis pro virili juvare c° hactenus fuit, & posthac semper erit. Cur enim persuade ^ scipulo rem quasrere Rom®, Pragae: hic, illic, cum max> ptuum dispendio, quae tamen ubique & ii posset. Exemplo rem declarabo. Si aegrotus rum solarium aut lunarium aspectu ppssit curari: ego cusin Consilium vocatus, suaderem aegrotanti, ut pre- fJl in Italiam, Solem vel Lunam aspecturus, 6c eprundem' excepturus: annon stultum hoc esset consilium, cum m Sol, cademque luna hic in Gallia squp ac in Italia singum pet totum oriantur annum. Sic multi poenitentiam act uC *’ in Italiam Sc Hilpaniam itsr instituunt.
Minori enim pretio & labore illam domi pmerent a *- fffJ i tiae, unico Salvatpre ac Domino nosti o jelu Christo > ^
per fidem solam nobis promisit peccatorum veniam. tum dixisse sufficiat de argenta vivo yili & vilistimo : nuu h e af' quaedam annectemus de pretioso Lc carissimo: quod orie! 1 gentum vivum magnesias author nuncupat, Sed nonJ°si l ' zc» argento vivo, quod videtur; neque de magnesia vulgo n° per argentum vivum intclligithumiditatem illips mixt'd^n^k est humiditas radicalis lapidis nostri. Et per rnagnefiam lß totam mixtionem, de qua extrahitur ista humiditas, qV^.^gS 5 tü vivum nostrum vocatur: quae quidem humiditas cutri V'
Lein eodetotum compositu dissolvit,congelat, denigr at,£ ^,pi£' rubificat, & perficit, hoc est, omnia facit in omnibus- tiosissimus est thesaurus ei, qui eam novit, Se potlldet-. ' u ] t a5,
/^t/»iflir TY 1 3 sTnf»/*tCl Maonpfil ^rvirv* Altis «ric & *** .fstf
e ntr -di
autefn dicitur magnesia. Magnesia enim est ejus vis & quae instar magnetis universalis, omnia ad suum attrahit cc- ^i quascunque in se universus tam superioris quam inseri° rlS ambitus complefsitur : adeo ut per ejus beneficium i° jj C c 9 ( quantitatis corpusculo, vix aciculae mucronem referente» totum comprehendere mundum. Sed majus secretum.. p 0 ph* hac pretiosa magnesia, quam in argento vivo vili-,. L igitur miris illam modis occultarunt, nec nobis illa plura dicere aut manifestare fas est.

Jlfl'
bois
fi
fi
fi
fi
fi
ir>
0'
Ii*
a<
}S
!ii
|S
■i
Capitulum IIL
6(ji
C\n HERMES.
stp tUy ‘* ma xima naturarum creatrix , qua continet & me diocrta nat urar um, cum lumine ‘vemt,Cf cuna quam tenebrosa nebula pepertt, qua »-
2 m«ter eil.
SCHOLIUM.
cjp- natur a universalis,qui ab Aristotele definitur efle prini« t ta bijf lni motus ^ quietis. Vel est; ut hic Hermes loquitur» rtln ium naturarum, hoc est,productrix rerum omnium. nc cau sam,quia omnia ptbfcreat,ac gignit; omnium quo- '\ «»s a Philosophis appellatur. Deus enim supremus a cs 0 j a P‘tex, & totius mundi architectus, Naturam hanc unam ?t p tr . r . (: ^ Us naturalibus gubernandis prifecit, quas igneo suo Ni^j. „ ni vigöre, quem ipli rerum conditor in prima creatione ^ti(Ji S ’ ov et ac cünsei vat. Estque eadem Natura linea quaedam o r ’ t l 11 ® gyrat universum i Unde causa sola est, quod singulis
^ r^Vnllrr-t/cMiUn 1 trovd ' driiAC i-Af n wi /% ^
^Ol
*»ni
yitft,- ev i r escunt,Scnovam recipiant germinandi & prolificandi 1 |'ttt C g C l* lai n crescunt Si multiplicantur i ne forte ipsae species ‘s &fic vacuum in Natura, quod maximum eflet flagU' *-i, ,re tur; Unde tecte canit Virgilius. ^
‘“menti erra,(3 genitalia femina pascunt: t, ‘fi tH »c resonant atubus Virgulta canoris , en *rerft repetunt certis armenta Utebus , i , Iteict Ovidiiis s , ,
^ b ‘*ndi filet, ignotaqueprodit hirundo, tie^'tidum celsa sub trabe fingit opus,
^ a< h I»* latuit cerealibus obrutasulcis,
e teptda molle cacumen hume. , 1
Eutern natura in haec inferiora, per Solis, Limae, & reli- j, arum radios, quos Hermes sub voCabulo luminis in« >c l>H s , orum enim irradiatione sive illuminatione infunduntur ttr Up. p^entaribus varia virtutum dona , pro variis ac diversis «Pe^Tecicbus. Queritur hinc ,num Chymicus naturae quoq,- V p, a nxili 0 indigeat in elaborandis suis arCanis & magiste-- m ci!iS cst respönsiö iis, qui norunt Cliymiam, artem si- S , Ee agricultura, in qua partem sibi vehdicat Natura, par- “iV r i' o!a * tanquarn Operaför L artifex extCrnuS. Ut enim so- S, n 0 d do hic principaliter occupatur in agrö praeparando &se- '** Qt) ao: reliqu uni aiitem generationis perficiendae Si absolvenda, cq S ’ Unic * committit naturaeisic quoque DucemprimisNa- Vc ru s ° m 'te veft a rtc , opiti suum Cbymicum auspicatur omnis tl >sta sive Chymista. Hermes praeterea hk mentioijenS * faci#
Evolutionibus, incunte scilicet vere, species rerum o*

De Lapidis Physici Secreto
lilii! i>'
facit Natur®, quam tenebrosa peperit nebula: per qiiam liud intelligit, quam magneliam Saturni. Saturnus tllinl rat j0' appellatus, hoc est, tempus non aliter universa g cn ni obnoxia; in hoc mundo generat ac producit, ac magne quae; mater & genitrix dicitur omnium.
HERAUS.
autem regem coronatum fiii/t noflrx rul e * cor ’I ^ ß'. mws,&tn ie^ot tgne nondttm nocenttbm , concis > et Itum conjunctum (jy supereminentem , quo /gritcuWs nentem cibat tlla , & V/v/.' igne noßro.
SCHOLIUM. . utfiri
T> Egina si ve filia Fhilosopliorurn rubea, est Luna. ^° n ‘' nl iiiC ^mireris, quod, qu* aliascaptlt Se splendor estalbcdin 1 ^^^
rubea dicitur. Est enim Luna metallica sive Philosophica -j
_i: cOßsf.,
masculinas natur®; quae Soli, regi corönato, desponsata, c ^
gigriitque fllium, quem Philosophi suum vocant Mercuriu . ff j ubique est mirabilis, cujus parentes , quos modo habuit ‘ j 0 & nutrices, nunc ab ipso aluntur & nutricantur. Ut enim 111 :? | a j est VErluto, demitis imbutus artibus, inter alia novit etiam. Jj<rarf atqiie dapes omnis generis gratissimas praepafarc : ne c J^ e , coquendi modo; sed potius ad moderatissimum vififi cl ‘! C ^cristis ignis calorem ipsas coquit paratq;. Quibus paras is Sc 111 u ,j) sa Philosophorum rotunda, quas ultra decem aut ad - u je- duodecim personas non capit, apposttis: pater,mater, de rt ’ Ajcö }us agnati accumbunt,& convivium celebrant vere P^’ °vj| ,fcil' per integram septimanam. Alium autem cibum, praeter™ 1 rialem, hoc est, quem filius ipsis offert, non admittunt: neC l U gph tiuntur quempiam ex peregrina familia , qui non protfin 13 . jbj, nis necessitudine ipsis junctus sit, cum ipsis accumbere. bi° _ v ' t) ut non raro fieri solet, cibi in mensa appositi forte resriA Reis tx soso intuitu oculorum suorum instar ignis rutilas 1 ' 1 ^, resplendentium, in momento efficit, ut recalescant, de ita f a ^ cti gustu fiant suaves St delicati, quibus se reficiunt mirus* 1 ^ lU s'
dum, Sc ad satietatem usque comedunt, ita ut ad inultum re " 1
neque sitiant amplius, neque esuriant. De ejusmodi coqu 1 * e s fis est hic noster Mercurius, sibi prospicere debebant owu^ ac Principes, proptfer summam ejusdem necessitatem. No 1 0 ,
cibos parattantummodo alimentarios, sed etiam medica' sos, qui Corpus ab omnibus morbis liberant, idque fanum Inum usque vitas termintim praeservant ac custodiunt. u que igitur talis rCperietur coquus, Pharmaeopoeo amp non opus erit: una enim eademque operautriUS-
q.uc ille perfungetur officior js EI 1 '

0
Capitulum III.
HERMES.
^* m >ttü ignemsuperfolium sulphurei, intres Un2 ter mtnus cordium , abluatur eo, & ejuscosn- ^fc f extr ahatur, tunc alteratur , <iS ejus tsnllura ex ' r, Uf u ne ‘*t rubea, ut carnes. Filius autem nofler rexge- . h t '\~ lt tinfturam ex tene : tHum 'hero mors & mare fc- ^ te nebr*.
QlH n SCHOLIUM.
itis c X' s 0 “ v *^' t > propter inclusum ignem vivit, sulphur ergo
I "Ii ^^orxluum quoque continet ignem, qui per ignem ex- , - ^„,.^'^tnr, vita vivere manifella incipit: & ita, quodan-
tr «Ur
m,
tn
sulphure erat, manifestatum nunc .existit. Ignis
£ >urn est, non solummodo vivificare, sed etiam depo a ^ cro genea segregare tantisper, donec separatis fecibus
X a .O_ b - fc .. r _
PP ar Mttin£tura puri (Ii maß; rubicundissima,qua: colore q "Ws, l Car nes , scilicet recens mactatas* Scsanguine adhuc ^°Pa(^ s Ve cruentas. Hic est sanguis iste Leonis viridis, dc t^Voi)} ’^urio fit apud Philosophos. Viridis autem dicitur* 1)1 ilid, f r c °lorem viridem externum, sed propter vita: viridita Reversum:
r- . * 'viror htta <Fl, mesrori conhcntt ater
° r -&c.
^ j.' 1 'sta solummodo tinctura , qus carnibus retentibus,
Ne ■
0 '{r^ üirte 3£ ähuc madentibus similis est 3 perfectionis gra- E' ^'dicitur. Ejusmodi enim carnes, quae nihil aliud
üiü an guis modo coagulatus, perfecto adhuc& pleno lii, Psopt» ’S 01 f abundant: non secus ac sanguis Leonis viridis,
Ariditatem suam totus circumfluit spirituum vita-
Vn| c "Us versati sunt in eo errore , quodputarinf, viridi-
^lenfa ^ arn e ‘^ cm spiritu vini, vel vino, aliqüot vicibus,ut N'^^tetii "^'st->ro. Viderunt enim, vinum,antequam ex uvis' ht S ’ ^ nv' ’A i" dolia reconderetur, in vitibus, qua: foliis, flo- vjj.j'^'U'maturis virides apparebant,crevisse: unde ab hac J *Urnt r j a >e Leonem philosophorum viridem appellari opi- iN'tnd Uvr Pi tcr in co decepti, a vero Leone viridi & rubeo’
tij | 1 rtiirf. 0 ,’ * 0 n gissimeaberrarunt.
fi 'N rQ , ‘ l 'o animal fortissimum, omnium casterorum ani- O pt*(j ] llr in fe solo complectitur, ita tinctura philofopho- SN^Hif ^ Ima »' omnium rerum tincturas in fefe continet,- ^S'h vitis ligno, aut in eo,quod exinde provenit,mi- “stibiij r Cst ' Quomodo enim potest ex re corruptibili & llt, stfdep C,tinct ui' a inrorreptibihs,fixa&incombuflibilis } 'prtiis uvae,aut de tribulis £kus colligis Simile flbi-ft-
aule.

De Lapidis Physici Secreto ^ ^ mile generat procreatque. Unde, teste Horatio, tor tf ^ {j*t Cfeantur fortibus. Et cum secundum Hermetem in tinctura nostra sit Omnis fortitudinis fortitudo fortis; eX , liori & perfectiori utique, quam ex ligno aut fructibus vir ’
exfrahendam este, conjectare quilibet potest. j,js
. Qu* autem sit illa res, videtur author aperte indica r£ ' f,w bis, ubi dicit: & ejus tinctura ex iane remaneat rubea: > rcI ’ 0 (l» p
Unde pa lanlC v iri^' ] sive veratii L e st n L#if
noster rexgenitus sumit tincturam ex igne, ignem este illam fortitudinem fortern, siv tatem. Quacunque enim tinctura ab igrie fugidimp« , c ,, matura censeri debet,& per consequens diutius in igne donec perficiatur. Sin verö in igne nutrita, antiquam P r ^5'^ tjue suam formam retineat, aut potius corrupta, in d ete ;at, ea, tanqüä res ab opere philosophorutil magno al> £ st '
fus excludenda, & procul hinc ad Anticj/raS ableganda £s | v< )e 11
admodum enitti inter homines, nonnulli leperiuntudst" ^ gqulu , & afluefactibne, venenum corpori hurnano aha. riutii & inimicurtt, sine noxa astumere, 8c instar alime n t ti* 3 familiaris in ventriculo concoquere dc digerere postuuj" j Iapis noster, in quo ab initio mors Li tenebrae, hoc eu» , ctiö&ithpüritas dominabantur, patilatiminignecoc riiagis magisque ignis naturas astimilatür, Standern i° ^ r jo fus vertitur: ac veluti salamandra in igne, tanquam P* elemento sive matriCe Habitat, eoque unice gaudet & ejui etiam temporis diuturnitate transit in eflentiam st of p0 (9 ' tincturam Physicam, tam ad metallica, quäm human 3 HERMES.
Coiit r radios draco fugit, tjuiforamina observat,]“" jier mortuus ’bt'bet , rex ab igne leniet , ac conjug' 0 ® fi 1 . htt,& occulta patebunt, Q) lactbirginisdealbabit***' afi’ jamtb&ificatus fit bellator ignis ,Qsupereminent ‘ fiit ut erum efl beneficium & philosophiam habent- SCHOLIUM.
tSRaco significat terram, St est nigrum nigrius n'g r ^ nf is > L '■'tesnurem & Dracones crandent DOtius locis subter 3 ftl*
tesaurem & Dracones gaudent potius locis führe ,sic nhieiiris sorluncis. miam luce (olis sive diei y
trosis&obscuris speluncis, quam luce solis sive aicl XucentC igitür sole fugiunt, & latibula sua repetunt, n u ea 3 * ro luminis splen dote, quem fetre nequeunt, ninusm ^
In vas igitur probe munitum ac clausum, nec msiu pod 3 fnen, parvum ac rotundum, per quod solis radii int j:] 0 (bp^ r :
Habens, Draco inclusus soli exponatur per mcni £rr, P ^
fluo temporis spatio, membris c)us penitus distmutis, c { jef > ^ Ss sectore suo lcthali, accedentem quoque regis n iu ji

Capi tuiuM;III, istis
bQ Ct ' ^ m bo igitur martificati,5c in vitrum aliud mundum a namur a d solem per alium mensem philosophicum: vel ■ "V«lar te 5 n ^ )ie » ^olis calor iit remistior : similem inhypoctu- Mljy | . ot ö convenienti & idoneo excitabis. Ettumtempo- * r tvi v :£ . re Polis percepto, päülatim a viti spiritu recreabitur
Ni
k' '? V| vifi c l' P e| cepto, päülatim ä viti spiritu recreabitur i?N emuv ■ Ur ' c ' r3C0 vtro ab eodem calore urgentius preiTu i, be ciH, " “ ‘ ..
-.-:*** • uiatu vciu aucuuciii caiuic urgentius preuus, .„J^raetur,* redigetur in riibilum, Rex autem videns» 1 ' t iOp l r ‘? n ' n 'is esse calorem solis, pro filio suo ä draconis ve- r l ®od- US ^ eran do balneum parare jubet pro se & filio: Sc j' lt,t lilcft 1 laCOnc ’ 'Pk cum filib suo balneum calefactum ingredi «'''bc v - Cx arr 'ore paterno cotitinuis amplexibus fovet, Sc iute- h Qt idie r ^ ln ' s ci ad menpbrorum refectionem in magna copia : ec fili Us P r *hendo, tamdiu hoc fomenti balneum continuando* Niob’ ^">bus veneni pravitatibus absumptis, pristinum cor- Ä j)fiA r fc venustatem recuperet; & dignitate, virtute St splesi*
d ;, 'Pfb s" ^ VCI >imatcm recuperet;
tc nti U * si ®il>sevadat patri, adeo ut yixinter illos agdofeaS ?»» d»,.. - Pater in i ternum non deserit filium, nec vicisfina
e na. - • -
^Nif 111 Sicutenim umbra corpus, sic filius partem conti-
^ ! tam rtprfpArt pmm &» rrtnftunti otvmrp invlz-pm inr»-
tam perfecto enim & constanti amore invicem jun-
f 0 N. (j » Ut nulla vis elementorum externa, sive sit ignea, sive !. Cr Ca*>, ^ctuea, autterrea, tam sirmum amieitiZe pactum 6ik*
C■ s estcp "Hus, ut nihil nunc dicam de patre > qui in omnibus °* * n nova ^ ac generatione dux est tam potens Si k.Nu me diaincendia vicorum sive domorum,absqueul-
• % n , tratls eat. ' . '
lUoci
ijj -m q —. Et sicut ignis, nihil juris habet in aurum: sic JN jj^e habet potestatem in aureum hunc heroem : qua J Cs ‘ ,v * fummojnre vocati aurei calcatis sive auratus e- eus.Sc inclytus: quiq; praeterea tanta sapientia prae-
»uj Ne & <f ntla potius requirenda esset, quam ex eo, qui eam k|""mine ipsius Naturae, tanquam ex eo ipso fonte u- Wk°Phi a j eo comparent. Quam assecuti siveadepti(hinc hn • ^ilns f 1 * nominantur ä Paracelsoündeque nomen suum 6L tls be n i 0 phia adepta) gratiarum actionem, prout decet, pro a e>tz r "«is modeste refer unt, & cum pace revertuntur in re- ua ö).
V**, HERMES.
‘‘fepientum , & nunc gaudemus , & ßmul Ute* m ors consummata efl , b filius nefier regnat »' e **°ga, & Chermes indutus esi.
Vu SCHQ.

666
De \Lapidis Physici Secreto schoLiüm.
,it« s
,.. ' «.solei 1 ’ 1 ' 1
CIcut victor magnanimus e bello reversus, publice»
•^agit triumphum: & undique in publicis plateis acc -
tx. undique /V/tU^V
puliT in laetitiae & congratulationis signum exauditur :^^ uC l>'
puu, ini«eiiU‘t'Ä».uuK*ui.u>auuiiia uguuui va“““"' • t-urSCl 11
Hermes existimat, sibi acclamantibus congratulanti v j #0 mul ftpientum filiis post partam in hoc Chymico C j !£t iti#: 1 riam.nunc triumphandum , & manibus pedibusque in , v jcc!'!
" : monstra horrenda
guum plaudendum esse : üt qui tot i
tot terribiles dracones: tot venenatos serpentes ,& tna ILefä’ 1 '
ritus profligant, & mortem deniqueipsiim consectum^r ^ j^i 8ed cui potius prima gloriae palma debetur pro tanta vi .^tS' pctrata, qaam filio regis: quitanquam alter Hercules ’ sum & insuperabilem laborem in tam atrocibus debe stibus, sustinuit: Linde etiam regni philosophici bscres Ac toga rubea ac purpuiea indutus, summum dignitatis «btinuit, & tanquam in victi siimus mundi monarcha,^ hostium insultu & impressione , regnum suum tiKtur dit. O terquequaterque beatus, qui divina ope Cee* 11 tan qii^
hujus reguli favorem & gratiam sibi conciliabit, ip^st u 5 -A e tstr fidelis amicus, consiliarius, Lc cubicularius vigilanter aD riumenim , quod suis expendit fidelibus Lcsamilianb superat omnes omnium Craesörum Craflbnimque,q u0 *» seculo vivunt, thesauros.
CAPITULUM
QUARTUM.
. hermes. _
T Ntett'tgttc filii fapientum , quod, hic lapis
■1 me, Qf protegam te, Largiri ‘iis mihi meum, ut-a#] 11
SCHÖLIIIM. ^
■p Xpandi manus meas, inquit Dominus exercituum ap u ^ pe 11 •^65. tota die, ad populum incredulum, qm graditur ‘ n . < . 0 pi r bona post cogitationes luas. Quis quaeso similior estn i\
nmu, —- ., (flo-
lo, quam Cbymista erroneus Lc ignarus: qui neque lak^.^plb
111 nequy-r ctj( , n v
mantem neque recte philosophantem audit : led in ieou £l n devus continuo vertatur. Quomodo vero audiatlapi“ el * ’ .j 0 sfl'
—I—. autem -.<n
noriagnotcit: autquomodcrbenignampraebeat
piro, quem ncquc inteliigit, neque intelligere cupit. c3 t, 1,1 scientiae persuasio, cumtameo nihil sciat, adeo illum ext
ii»

, Capi tu ihm IV. , 66^
IjT'Jt • f u ° de magno quodam mysterio aperte loquentem noti ^'"Chy tantum libi placent: experientiam rerum multam ha- c üam !C!S operationibus: non doceri, sed docere vult alios: n ° n - s redoctoris vel alterius dignitatis titulum ge- k-A - a £h p^ ltud i n ’ s forte infamia contaminaret, (i doctiorem i |>8 „• ccret u Mupi- fi*c varia* inquam, persuasio multis t« tl iant° C +' t ’ adhuc indies nocet, quoad finem arris pori Pr Vsfu" j .^ritate enim quadam in altum plus justo volan- - propius ad solem accedentes, cum eodem iri
qii^itiio ru 0r * s P e lagus praecipitantur, ex quo in posterum si- L?fior e j ?bar CV ixevadunt., Lapidern & Philosophum unci t(f ^ n Ud' / Uentcs audit veritatis studioiits. Lapis quidem rem j)J c kti a | ei ^ lln e verbis exhibe t : Philosophus vero rei veritatem ios ,: ‘ ta ut V ?k.* s exprimit: & ipso opere, si res postulat,demon. Ctlam ^' unarii eandemq; ambo doceant veritate, phi. lanquam praeceptor interriiedius inter lapide (j tfric; p 11 '. Praeceptor igitur clamat, audi me discipule,& do- mihi tempus auscultandi, & ipstitutis te juvabq fef C Wi s .-■ 1 < P* e & t“is salutaribus: Me enim si auscultando recte ^cju Q ; ' ! ha gnum riarhrri lumen, de quo paulo post, videbis Lc sp dis M» profundum agnosces secretum. Discipulus
I ■ Lsu ■* subditus & obediens hujusmodi monita non }g fideliter sequitur, votique tandem sui compos red-
tic,“ . J ? ta ntiam enim suam, quam habet, commutat cu ma- Hj**' ialtem auscultando & meditando, adeci ut non tari- 'iscity 1 ® 1- «« - sed ipsum etiam lapidem querri antea surdus ' jjtip ° n audiebar,nunc clamantem assequatur. Sed quam Matern iride capiet discipulus ? Voluntati magistri ob- tj^dücjjV surale quoque lapidis desiderium explebit. Öhse- 1L. c fiatpL n * Ltisfecit magistro! artificio pyrotechniae satisfa- •knl^in. atWt * & Iapidi. A magistro impetravit scientiam Lc ^ co^'-Pet lapidem invehiet sanitatem Lc opulentiam, Lc alia ^oda, de quibus mox audiemus.
0 °/*,- ' HERMES.
>,^'“»21 Sr rudtj metsunt In me intimi, tuna ‘vero propriä i, eff, omne tamensuperans, & bona mea om-
«*> ^oliora sunt: gaudium, latittam,gloriam, di<bil
intelligent thut largior , & quod inquirunt', ^ ‘nt eiligere facto , ac dsstnapeßtdere.
... . SCHÖLIUM. t
d c ° ^fii'qsophi loquuntur de radiis solis , de lumine Luor a fi? tu m Lstrorumluriiivibu», non idaccipieridum Iplcndore externo, qualis est luceri?® sive candela:
V ni awniar

668 De Lapidis Physici Secreto , accenss : qui vicinum tantiim aeris complexum isluinn ,iin •' reddit perspicuum & lucidum, sine alia quacunque vi lione vitali & animata. Umbram enim & superficiem ejus 111 ( si ; e / doll a«am, ut Paracelfus loquitur. haud PhiiosoDhi ; sed veram tantummodo Scintus latitantem q ui£
Philosophi; sed veram tantummodo Sciurus la ti tantei--^^^^ rerum medullam, hancque solam singulari artificio ven [Jc
radips suos eflentiales & lumen philosophicum internu , autem duplex horum radiorum differentia magis 10 clarioris doctrina: causa exemplum fulminei radiuiucp^^.
mus : cujus scientia sive proprietas naturalis talis est, ut
: aes
eifl
miscue cum lurUine feratur in quamvis aeris partem,
luce tantum externa illustret, sed vi quadam magnetica ^ g! i(cfi- pellatur ac rapiatur ittloctim certuirt/ua: natura: mag' S . taneunj & simuli.nem, quem solum caiteris omnibus lE £ | aJ t
git & ferit, vimque suam actuosam evidenti nota imp 1 el ’ demonstrat. . i sii'
Hinc videmus saepenumeio ensem sive ferrum in va S'^ ä ] )0 ini'
mine dissolvi, Sario vaginae integro adhuc & illaeso* • tel T < v;<.ati f
nis interdum cutem ;t fulmine aduri, vestibus externis in*-“'"'-,. ,,.v
Ltact‘ s '!
s exrcn"-'-;. ,j 5 ii.,
vice versa: ut ejusmodi plura videre licet exempla ihn“ radü 5 ’ ruralibus. Ex quibus palam liquet , quod Philosoph 1
qui absque vitalium energia, lurhen tantum pi rebent
fi erile, minime sunt solliciti, sed de illis tantum i st'”. cU ^jjotti tf '
f.10
efficacem simul Sc vivam formatum sive virium effcnff; conomiam administrant: quorum effectum eximium thor rn sequentibus verbis: Ubi ex ejusmodi luminum multa solerti indagatori bona evenire a sierit, veluti g:U l£1 . j^iiC titiam,gloriam,divitias,Scdelitias: &tam magnificeex { ° ^0- scientiam, ut malit illam divinam, a tam nobili Scpr*«“ 1 secto, qtiain humanam appellare.
HERMES.
ID Cee qüod Philosophi de scientiis celaverant littst jj^i' Ascribitur: duas enimsequitur alpha,yda,& tibt litersequttur Sol , Q oleris tamen dominare, artet»cJjtt^ jungere buba aquafiltum, qui esi lusiter » quode/t» arcanum.
tii
?
hl
SCHOLIUM. frctf
XTOn certo constat de vocabulo illo septem literam®^^.,, ff«
' author totam scientiam occultari dicit. Impostm 1 ^,jb u omnia philosopbotum aenigmata ad unguem eruere • |jct ^
fepenumero rimandis, citius sensum, quäm verba 1IlV fas*.’. >,
Quale enim istud vocabulum sit, ingenue ut veritate ignoro prorsus,ac quamvis aliquis divinando propius jI)Ct ift

Cabitulum III.
lujunuiuM ui. A A 9
accc dere videretur, semper tamen de co dubio rclinque- c t>m nemo, absenteauthote, possit hunc haesitantiae scru- nC t0 ^ erc ' E s go suspensa de verbis lite, operam tan- ^pin lo ! ® us - ut verum sensum & ipsam rei essentiam eliciamus. Hl v fert,(alteriinterimliberumrelinquoopinari quic-
5, t, Vo e J-) quod non procul a veritate aberrare videatur, qui di- '^sern '* lm septem literarum e sie septem corpora me» l* ssta- siib unico verbo, nempe Planeta, haudabsutdfe $ a ,*" ct >duntur.
i*®°lcft US Cnirn Planeta: Jupiter estPlaneta:Mars est Plane- ^ aneta: Luna est Planeta: Venus est Plancta:Mercurius j'ärie^ ta ‘ ‘ ta ut omnibus septem corporibus conveniat nomen Ns|jj ‘ AcceditSchoc.quodsi Graece scribatur, post primas \ t era f sequatur alpha , Sc paulo post yda. Confirmat prae- uiii^ 'Hostram opinionem Philosophus lib.de conjugio solis ‘ "* s verbis: per Deum,inquit, si consideraveris stellas, id
V«* erraticos, id est metalloru corpora, non est inter nos, ■ Xj V'lo:fophos^differentia,id est,diversitas, in hoc, quodopi- . >4 e art e opinantur, quia ex his metallis,&per hoc prg- ß, P le ntes lapidem suum,in quibus est Mercurius Sc sulphur iffar lac °mbustibile per naturam rcctificatum: 5? propter hoc f K 3t| ° nostra iiirgit per seras , & claves aperientes seraturas, ^'Ptoblenaata obscurata. Hactenus ille. Ut ut sit, alium sen, j\ V( ,' 1 ^ 10ns verbis vix extorquebis: quod vel ex consequen- ti'Mou s Pnläm evincitur :
NaJ* Enim filium innuit Mercurium, Sc per solem sulphur fi • arca' DR, kustibile: in quorum duorum conjunctione totum
Ubi dicit: Solem cum aquaefilio Esse conjungendum, & hoc eflc occultum arcanum.
r^ta llllrt) ' Sed quia philosophus supra inquit, lapidem suum
l 1 Pkk e lapientes ex his metallis, Sc per hoc: nihil aliud intelli-
Aito ? c *quam aurum sive solem. Ut enim Sol in firmamento Eia-' - - -
V>'
H
at, tatcm solus obtinet, ut solus cum est exortus, obscu-
l^Us aliis appareat'- ita Sol Philosophorum sive metalli- .'"qtig * sive in vase philosophico natus, occulte in se continet t q. jy ^diorum corpora, Se exteris occultatis ipse solus ap» (lui ‘^ Us enim est Sol, quasi solus, quod unus sit, Sc non plu- tanta (st magnitudine, ut tanquam dux,& princeps Sc Qr liminum» cuncta sua luse lustret Sc compleat.
HERMES.
W deinceps nostrx utamur opinio**
1?* scrtpß'suittlißim a Meßtgatiene, Cf contem- demonßra&h quoddam un»m pcSu. Nam quß ' ^“dsincera ttäeß/galioue Cf ratione tnqttnnuri Y ~ 3 £x

\
670 De Lapidis Physici Secreto
Ex komme non fit, mfi^uod et fimile eri, (fs ex taure fi quod a&imal cumdliena fiecte cubat, nascttur > ? trafimtle tfi.
J
Q
fiamapsu, & confusione plusquaiin Babylonica > *P* C mixtionem moliuntur. Conjungunt enim ea, quae gfsoW
$ CHOLIÜM. y iC fc ;
Ui facile credit, facile decipitur. Ut igitur snpra, I 1 ^ ^p t it nuo monet author, ut dicta ejus recta rationis biia ^ ^cif > dantur: non autem crasso modo, prout nuda sonat b’ c ' äntur. Et sicut res, quas proponit, non levi, quod jt 1 '^
tractat, nec quidquid illi in buccam venit, statim suo ised in illarum descriptione Sc dernonstratione lIt ' tU a0 r eii 1 investigatione & profunda contemplatione : ita ■ IJ1 eili t ' ,l1l; J que decet este ledulurri , & diligentem in legendis & 1 |
ejusdem scriptis. Qui enim oscitanter , 8csineintel e in hoc opere prsesunnt: is sin
aut laeso altero crure, cursus certamini sc temere ' rr,nl ,'.-„;t,ci l ’‘ v ; 1
rationem rectam, veram & naturae legibus consentao
hoc opere prsesunnt: is similisvidetur claudicant'>,.^ t
t laelo altero crure, cursus certamini sc temere '^^jijoitct 1 ^^ sincera autem investigatione,per quam nihil aliud ,r>te ^, W
rationem rectam, veram & naturae legibus consentao
dictum est. qu« ^ e
Deinde speciem persui similem speciem ptopagan^^jjiß^ Frustra enim laborat,qui de spinis, ut supra diximus, 11 ^ re tentat. Ex homine enim non nascitur nisi horno,, 0 a/) c . nisi suum simile. Ordo enim fpecierum propaganda. -,„(1^ Deus in creatione instituit,manet inviolabilis. Deus omnibus,huic ordini subjectis,suam quoque addidit f ^b 11 ^ multiplicandi benedictione. Omnis autem generati®, ordinem instituta, maledictionis divinas haud dubie 0 qi>> , Cujus rei exemplum habemus luculentissimum in 11111 commixtione equorum St asinarum, vel asinorum & f ^ $c p 1 „ creati, fcecuhdum femen prosuas speciei multiplicati 0 pagatione non obtinuerunt. Cum enim fpecierum ei uSl ? u r, ^ fusio sub hoc diyihq creationis ordine non comprehe oCl v iii>; rito etiam istis non indita fuit per benedictionem divj° ^ uS c 0 .^, crescendi Sc multiplicandi. Loquor autem hic defp eC1 ^{p^ „ pletis ac perfectis, sive illas idasas Platonicas, sive cert gv c cas seniinum rationes > sive scintillulas igneas speciaile mas specificas, aliisve pluribus appellare velis nonl|!1 ' i .j 1 nC panes in Universum mundü diffusis , Si pulcherrimo o- 0 JiiC, distinctas, Deus increatiopp per solum verbum ^ IA j; n esi llT '!o' Kontra sacrum autem & incontaminandum hunc or ‘ r jo 4 “.,1 me impingunt falsarii & spurii alchymistae, qui eK r te J^ eI a& i^jt!

,$ ' ft| w Capitulum IV. 67!
e i< i Non >gitur mirum est; si proximo illos pede comiitetur
c 1i agj'® divina: idq; ob pausammodo relatam. Quicquid tan- “ Dc libi sirrna mente pertuasum habeto: vxum omnib. sn, e 'si u ' 1S homo ptöponit.tä ni verbo sito scripto, quä in natu» if' * <3 'tfi p^~ atUr >s.suavi»tuteinsiillibi!itet'quoq; adeste: Quomodo s' ll tiaiit Cr lt ^ ac Potens omniprxsentis Dei infinita, quae cf- 'hr.^i^^thns universis incst, rursus ab illis tam levi momento jSsiieiitijj E" asionibus justis, cum lege & ordinatione divina cp- t(t : fci ; is ;.P r *st° est ut aequus,benignus,bonus & miseritos pa- >oJ rl ’ S3utcm ordini divino repugnantibus,tanquapise- Sdex • n,s intqu:t at j s , perversitatis & confusionis ultor, Ik. justus c utl1 sancto enim,inquit regius Propheta P(.i8.sanctus e- H "aviroinnocente innocens eris: Et cum electo, electus c- SadT P erve tso pervertetur. Discant igitur hinc alchymistas Vj s tUtn %ere, ne falsis & sinistris suis opinionibus & delira- °’**s iLst^^tam divinis quam natuialibsis adversantur legibus,
)U(j . 1,141 "tVi
^vi([j ° tr ’huend° > & frustra cor.tia stimulum calcitrando, in as poenas Deo & Nani r.e persolyendas, incurrant HERMES.
J **
■ c c * i Ui .«// a Egogepero lumen ,nec tenebra mea naitt^ o/ is f f / ‘ & niß meum ejset metallumJtccum , omnia eorpo- ’^. 'l^’gerent , nuta ea liquefacto , & eorum rubtginem ‘t^ff fi'bfianttam extraho -, me tgtsur d$fratre meojun- ^eliu-i ac fyerferabtltaJ-
SCHOLIUM.
. tn r ^ ' n ler septem mundi dominos sive Planetasrelata, dici-. j% <jl„ atCt amoris & pulchritudinis, cujus.stella Solem antecelli
Nennst Lucifer, quasi lucem ferens, vel, ut author loquitur,
t -vitS nei
sin,. ? est lumen, quod nullam partem corporis Physici, a fuo,-
l fw,. ner au,s: Ubi verolumen, ibi quoque vita: vehiculum e-
t 1Urn epptagione immuncm relinquit. Ergo taceant im- ipunq; vitam derogant metallis. Nihil enim exiftit ita
, ''tta.^'f.tiuod non mediante Koe Verteris lumine,hoc est,per
tz? ‘ "
<Sh,
Ics
si ?ferrr,n.aturalem productum sit. Metalla vero naturaliter , )j tls st>is procreata quis negabit - Non igitur vita sua «reti stp 1 in iis manifeste, ut in anitnantibus& vegetabilibus
^ i« priusquam a corporea sua mole.qu-s vitat actio.
:Nis lf lS obwndit & reprimit, liberentur, idque p ? r ejusdem lu- '^fi pEcium 1 cujus officium est, tenebras mortis fugare, Sq taii^fo -f C ° 'fsturere vitaro.
‘ aute m hoc lumen indagandum erit in corporibus me- Xi;r°P terni miam ipsorum siccitatem,hoc est, terrestrem ■ Rsienim siccum esset meum metallum,inquit author,
Yu 4 omnia

$ j % Vx Lapid'is Physici Secreto se<J ^ omnia eotpora mei indigerent. Neque cuprum aut > y trI f- inus, Plancta & fydus coeleste ait: Ego genero lumen. ^ cP tc<f' jfemigitureflentiamintelligo astralem, lucidam ^ P quae ignea suä vi non secus ac carbonum ignis corpor flat: non autem liquefaciat simpliciter, sed liquefaciendo^ mnul rubiginem deleat, & substantiam , hoc est, occulta (J1 cO' ram extrahat. Quod tum fiet, si Venus & ejus frater mv ,y pulati, Sc Vulcani fallaciis. catena mvisibili tamdm tur: donec Venus in proprio thoro impinguata, post 9- revolutionem, fobolem pariat ipsis parentibuspr®» aI ' . nobiliorem.
HERMES.
autem dominator, suit fi afrtbas teftantt^ coronor Cfi dtademate orner, Qf regia liefst 1 * 1 "'" cordtbttc Umtkm engere,® ego ^tnSut ulnk,0 f- JjA matrü ® fubßantta ejm, continere ® quiescere e»* 4 ßänttam facto, tn'vißbi/e ex <oißbtlt compono ,tu ,,t iH
iram apparebit , & omne, tjuod philojopbt occttttaWl i f ait* generabitur.
SCHOLIUM.
^ q-
lii"
D Ex est aurum : Ejus autem fratres sunt cattera it» ^ e i ; talla. Regnum omnes poflident commune»in qn? :
grcinum imperandi fastigiutji aflequitur solus Rex Vf ^ ei> : propriis virtutum inlignijs.cacteris longe antecellit. lg JeP* 1 solus sustinet sine noxa, in quo diutissime detentus nint tiec vinci aut destrui potest, nisi a matre, quas est fons . \ o($' srius metallprum. Accidit autem aliquando, ut rex fontem ingressus lavaret: sed reversus a fonte incidit in > u ^ corporis imbecillitatem, quam sibi inter lavapdum s osI L[ibt rJ ” Convocatis itaque fratribus in unii, de rege restituendo ° ^ft‘ eum fiiit. Jubetur Mercurius Deorum nuntius collig ere -
‘. C (
Zia, a quovis fratrum vel consiliariorum: quiproiypto . quendo munere alloquitur primo 8aturnum : f u,
Deorum, & ateanap contemplationis autlior, nobis q ua ^ e p oK. tuam scientiam, Sc libere eloquere, quid tibi videatur Stege, quiem vides file ad sumnias imbecillitatis angust 13 ^^, <f>. jjtigrum, tenebrosum, & omni lumine privatum: dic,i n d, ^ ratione in pristinum fortitudinis & claritatis locum tut , 3 ii 1 ~ 1 i • - Me.inqn, 11 ’^. a"'
Tunc exorllis Falciger ita fe/pondit: Me, inqo, 11 ’ _.; «ominum tempqris, omnia destruenfern & conservante > |hOrem mortis & vitae. ijle igitur mentiri videar, ultro?! fatear , vobisque palam dico, meauthoreiR
'WWWH in

S s ^ in fonte ipsum lavare viderem,statim sumptis preis
Ititj p -® rec iitariis, ad eum clam in balneum intravi,& dormien- meae veneno, subito citra hominum opinio-
C A p I T U L U M IV*
^its an Uciav iicxq uov ul n ere expergefactus rex, multum prosi*- [»itjj ^ VlI \i s - Hiiic tantae imbecillitatis causa. Htec tamen infir- Kt ert) °dipsi est ad mortem aeternam: sed proderit nobis in sq-
fratres ejus fumus , & proximi consangvinei. ■ 0 ,r cum ipso regni quoque participes fiamus, profuso sang-
st Ptstn ‘ 4 oj i i i 'i. o
' n ° * ^° S cn * llnc labit ab originali impuritatum illuvie, ’fioitj ls er go naturam adeo in ipso labefactatam cernatis, ut t,| '^Un/ n ^fimilis videatur: yitse tamen spiraculum prorsus ex- Ct >tis e p" n ° n est: sed occulto temporis fomento, interirname Hus atUr > donec tandem , alTtstentibusxnihi caeteris rneis fra- Jcni f ,c ? r °na quoque regia potitus cnm eodem fuero, pis dictis Wd’ 0rive ffiis igitur Cyllenius heros ad Tovem, signum de-
^cretfen^-“-- r.-ice.--
n s.t
fe,u t ..Conversus
sententiam: qui mox in hanc se effundit orationem;
tgo pater dicor, omnes excellens lin bpnitate.Sf divitiarum & sapientiae. Neigitur inani & vano W «ulte superbite videar, in Rege nostro juvando i t|a 8 t(J;. V . . o lapidem: imprimis autem ipsum exornabo!
nullum
^ . lapidem: imprimis autem ipsomexornabosapien-
''äiti jj'bis, omnesque mundi thesauros ipsius potestati fubjf? r *111) '** er ca singulari bonitate & clementia erga omnes,prap- giunf 4 l e m erga nos fratres ipsiqs praeditus,pauperibus erit re-
w . -£5” v. w ~ --r - * -* 1
^ tefri’^ ls «is afflictis solatium, & moerore cpnfectis gaudium ffi>ium. • ' '
Siu^l'tis^Luna compellata a Mercurio , in hoc argumentum !j? triHjV 1 r Ego,inquit,foror Regis uterina, merito habeo,quo<| * fratris casu lugeam: sed unum est, quod me solatur,
f Aüf S a ^)cct° animo desperem: nempe hoc quod comrmi- /“'«df^VerVio: PoftnttbtU Phabus-. Experientia enim me ( Cu ’ t hujus dicti yeritatem.Quqties enim yidi fratrem s
t V j S °! 5 ss Ul ' atum «ubibu,s, qui nihilominus tamen igneo °^° splendore illas penitus disculfir, & tandem elucta- Ä. ^dit) S aiIrearn nobis & fulgentem capitis comam benignus '* c °Sh ? e 4 sicutJst ipsius ministerium seultrp offerunt; fratres ? ati mei omnes,ita etiam meis officiis; ipsi nequaquam <k-
1 * 1 * 11.1
“([Hg 1 ''“ 1 me appellant vulgo aquarum dominatricem, ipsum
?' 0ft3 Ua Waperenni & flara e fonte yivp scaturiente pota« (sVo s ^ «orporis jpemb.ra in eo ita reficiam,ut nihil rema- ^Spu( C L Us 'Pfirmi.tangvidi aut vitipsi: sed fortis evadat, robi»- fOhr er ’ for mosus,& regali decore prae caeteris omnibus ma- .. **bs„i P' cu us. - ' ‘
%
candidae Diana; sermone, confcWm surgk Venus, 0 P’ a yidoque yultu sublidens, fratrumtuibam ita alhs-
V tz %■ cgiit^r;
I

6j 4 De Lapidis Physici Sicrbt°
quitur. Quid quaiso frattes amici, rei eststnquit,quod 111 f (st domino nostro refocillando, tam longam nectatis m° r nescitis neminem nostrum a se ipso vivere ? Nisi enim
bi? ab hoc unico vitae lucisque creatore gratis impertire ^
dudum actum esset de salute nostra. Cum igitur possidemus,bona.ipsi soli accepta ferenda sint: ukpote st gemine & splendore suo nobis lumen Sc splendorem trlbU fr£ rri ,s '
rito quoque hunc caeli regem ,& mundi principem ipsique subditi & devincti maneamus in aeternum. ® nani' 1 ’*' baec est opella vestra,qua iplum fovere & restitueres^
Nisi enim haec antea vobis coelitus concesta e stent muo e ' ina certe aut prorsos nulla foret in vobis ministrandi ac ^ 0 i vis & potentia, Festinate igitur, & unusquisque vestrtst 11 ^ pi acceptum tenet, ei quoque lubcns meritoque rursus quod accepi,nunc reddo,illique tribuo multipotentiarn» stl* latero,candorem,amorem, misericordiam, & comitate”^ p- cunctis & multis adhuc aliis praestantiocibus virtutibus , 0 iii*'
gem nostrum ditandum & exornandum volo. Hactci’ ^rii' 1 nuatuni orationis filum, abrupit Venus, & silentiosas Deorum nuncius invitat Martem : qui voce gravi & u in htec subito prorumpit verba: Magnificum,inquit,^
tum mihi olim inditum est nomen: nec sine causa, r ‘
na 1 r
inia
■rt Oi st»
vocot,qubdarniipotcnte & magnanima virtute mea bello ptaefom. Mavors autem nuncupor, quod ina? ^ videlicet imperia & regna. Sed quicquid armata & f ^
nu edomare neqiteo: id ego & silius Vulcanus junctis y 11 '^ maxima ignium incendia, & per fumum in coelicas m 1 ^ 1 giones. Igne® namque calefactionis dominus som , nl! 1 &
cederem unquam, nisi lux Apollinea, clarjrate &ard° lC stci' 1 mio me vinceret,urgeret,pelleret ,inque fuaam verteret' ^ (c , sit,tantum tamen virium contribuo magno regi nostrst.’ M regnum nostrum a quacunque vi illata defendere P° bet enim ex me gladium flammeum & versatilem, ad < ' Ll (r , a gi 1 ^ dam viam ligni vitae: ut nihil jam dicam dcsortituaso^j^jaP nimiwte, generositate Sc potestate summa ad quamvis aliam propulsandam ; adeo ut jam sit perfectissi |TU ’ S ' st'
amplius ipsi desit ad regni fui fplendoremamplisieamsu ^
felitis, arbiter Deorum Mercurius annuit, & vota orrm jl£*
lecta, tanquam aequa & pia comprobat, laudat, praedic igitur hactenus occultatus in umbra mortis, Zlona ]oP^ pristino recuperatis, sine mora prodit in lucem, Scvir' isoii
majoribus auctus distribuit varia in fratres dona,& ga'e^r rü memor, quibus ab ipsis multipliciter fuit affectu-,
regiis honoribus ornandos ferio mandat, vult, jubet»

Jsfc
l,t n
Capitulum IV.
§75
,‘ ls r e racti s omnibus, invisibile factum fuit visibile, 8c ocoul*
"^uuteüum. '
»<b.
HERMES.
? r k a au4ftosf.es mteUigite, custodite,meditamini, & ‘fltud incjuirtte. Homo autem principio Statur* ge-
*?*Vt „j *? %*scera carnea fknt , & non ex alto. Inhacli-
,t atnint •_ Juperßua ‘vero rejfutt$.
SCHOLIUM.
:' ;r bic nuthor pnenjonitos cupit suos discipulos , & bis re-
4<j,J ‘. anc tanquani omnino necessariam,maximique momen ' r * c ipi~ 1 >^ 0 ” em : n 'bilque n'liud inquirendum eile vult, quana ^°d r a, _ Ur£E >b quo generetur homo.Idem enim principium,
I \jy . • . ■ »"J« VJMU |iv< S. CVtl IIVKIOI <UV>*1 V»J„« Y 1 ***'»* Y *»•«*■» J
ftQtj, u ' a est hominis procreandi,lapidis quoque generationem ’'biq. , ct - Hoc autem principium est Natura, quam Philosophi Jtn Hiicipulis indagandam,prpbeq; cognoscedam suadent.
v s . -
TiJ'h'sd
s ttar hf ne ecsfiria est ipsius cognitio, ut absque eadem quili- Q b 11;it C!Co lcum Se oberam, quod ajunt, perdat. Natura enim ^Ha^j ra satatur: Sc natura naturam vincit, Scsiipetat: Senatu- continet :<k tamen non sunt di versae natura:, nec plu- Ntbj, -l lrr| una tantum De hac natura loquitur Rosarius in haec %trf^-? atura benedicta, Se benedicta est tua operatio,quia ab ^ Qbsj^ 0 ^cis perfectum cum vera putrefactione qua: est nigra ji-idi t '“ fa ®°stea facis germinare novas res8c diversas,cum tua 'brn jq e facis diversos colores apparere. Multi agnoscunt qui- Jf s iqu e at .“ l 'am,sed virtutem ejus ignorant: quam si scirent, non '“penderent. Peripatetici nostri hanc quidem optime a 'Hti > V ]p^ e ntur,Sc interrogati, quid sit Natura,prompte admo- K' ltl ’ r a a C ^‘bro memoriterq; recitant Aristotelis definitionem;
c P r incipium motus & quietis. Si vero quarr.is, nurri K J'< scipsam existat ab aeterno: an vero ab aliquo priori '?scspV°%prqgreflai Deus bone, quantam hic videas illorum ' a iq. (v t ' er ido qscitantiam, quantam timiditatem 8c inconstan- ^Cjg/slOcnnq. enim se vertunt,nullam prorsus elabendi viam inveniunt. Si enim nitui ipia pnus fiiisle dicerent, tj tls maximam incurrerent notam. v . r“ a enim conscientia victi, rem.aliter sc habere norunt. SnK^eum authorem Natura;, ut Sc exterarum rerum o-
e ___
Mii% * v? crentur '• totum subito corrueret ipsorum Philoso-
C ‘ Um ' Super hoc enim Naturae Sc aeternitatis mundi
sciljk; ltu m, illud superstructum est, quo diruto, pmnia sinnst
S.rl;f Ceff bmest. ' V '
^Natura est ab xterno, 8 c principium motus & quieti« Afferet ab ipsoDEo. Solus enim Deus estab «terno,Sx
rcruM

§j6 De Lapidis Pjmici Secreto ^
rerum omnium principium. Sed ut huic strumae dibapn tenderent.mundana sua stultitia (lapientia volebam d |Ce ^ jj)>'
distinctionem excogitarunt: ubj principii consideratio ^
plic.ero adducentes,aliud creationis, aliud vero generati .^js asserunt: 5c fic duplicia rerum pirincipia contra fJT ne ^ 1 picta t '-
sensum,&ipsam veritatem Theologicam, haud sine
ihaculä perperam statuunt. Nunquam enim vel subtil'fl> o(Cr ua t tiflimisque rationum momentis, ullam demonstrare p horum principiorum differentiam- Sive enim utriuso u nem,siye naturam, äut essentiam, caeterasque singula* P Jjjjjf-' tes qui* spectant,ne latum quidem ungvem.unum ab a* ■ f jpd'
ret. Idem enim verbpm, quod prfncipium erat preati 0 * 1 v ^ r bup'
pium quoque fuit generationis. Ab uno enim Vco f alT ^^ gcfi' Crescite & multiplicamini , quqd verum principium -pfiA yationi?: quam verbum hat, quod est principium cr promanavit. .
Vajde demiror imprudentiam, vel extremam P®^. l j; tc ra rlJlTl tiam vestram, o Academici,quod alias eruditione & ,po"
pqgnikione conspicui, St elaves regni Ebilosopbici tenen pandem hunc puerilem vestrum errorem recognoscatis' tati subscribentes,ab hoc erroris labyrintho, & vos, &Y p 0 iiei tl ducatis discipulos. Sed, cum proh dolos minus anxii a sitis de vera & essentiali rerum cognitione,sola Utera mo p qsl**
ifcrum umbra vobis ad pompam mundanam, & divit> aS ia'
rendas sufficit. Ego veto particeps minime ero prsm» , ss | t iifS de repqrtaturi sitis aliquando. Quoniam enim in Philosophica,non coadjutores estisIjEi & veritatis, fe“' 1 lis 8< mendaciorum: vereor quidem, Sc nimis yereot' yestrum,quod tam debili & ruinoso fundamento ssp^^sit- tum est,in die olim judicij,sicut fpenum 5c stipula exarsus 11 '
HERMES. ' „p
Jsjfr
llNde dicit Philosophie: Botri fit ex citri»o,q* 9 * ^^httur ex nodo rubeo , (fi non ex dltq > quodfifit tua eritsapientia, nonfit tthi cura , fi de rubeo eftr* ß ude at . Eccenon circumficrjffi ,fiinteUigiti(, p* H - fafefect.
SGHOLIUM. M
:**V
ye jubet. Sed paulo postinquir, quod si citrinum fuerit, ^ ^ 0 $ yandum sit,licet de rubeo amplius non extrahas. Caaii ipterquetam albus, quam rubeus ab una eademque ra ^jbi^ 1 ’’!^ gnatus sit: juxta axiomata Philosopbicailla: Quod me
T"\Uo sunt lapides: albus & citrinus sive ruber: hnoe^^j!
■^m.quem ex nodo rubeo,hoc est,ex sulphure'Natur# , i
tnUo» . C*/4 n^nlX n nfl* innmt- rtMnd Ct CttTIIM I IVI fllCl ) - -»

'PItl,
Capitulum IV; isff
c,it. ^**1* Wbificat: & quod me mortificat, id ipfiiin fne vivi- *®i>spi >v‘ wecum moritur, mecum oritur. Errare igitur hinc ^y(i ca J u ‘ Uur ini,quicunque dicunt,(e scientiam habere tincturtfe ■ IVc Istpidis Philosophici ad albedinis usque gradum perstate' u ' tcr ' US autem ad rubedinem progrediendi viam se Credeehimmihi,■(! rectam adalbedinern pervenien- tii r .!»ter- ' - .• • - •
Si Cstle l cognovissent, hoii tam deotpds 8c inepte löquereri- l,r Urn l* 11 ru sticus uvarum in vitibus immattirarum adhuc Se '!’ ( >(i 0 serandarum modum se scire: rubicundi vero quoji ' 1 ^»0j OV ' n * rent »^ e ignorare,diceretmonne se ridendum cxplo- .dis Ca j 1t>e exponeret omnibus. Eadem enim vitis per eundem externum, behignamque aeris tempestatisque cle- | S| (]H^ ,tarn inpri nc ipi° quam in fine, höc est, tam immaturita- saturitatis tempore uvas producit. Alij rursus dicunt, t f!e iq atl0tle m quidem tincturx albae, quam vocant corpus,& c \ n ,J arn animam nominant, optime cognitam habere: lid .^i^^aimodum ipsos latereiiibi & hi evidenter fatis produnt Ijjj 11 ?® in rerum naturalium generatione ignorantiam, CTjjj^'fdem diligentius observarent,facile animadverterent,
r- . CsiniitiaA-iX "NTsitiird ipnimimim Ä*
f,Nt>
%
conjunctio artifici necessaria. Naturi enim unica & “'"»git Sc separat: neque patitur, ut Sophista suis conjun- t "‘tett \ % a rationibüs, ipsius Operationes subtiles St soiritua- ^ “ et - Si vero coacta sorte vim patiatur: mox ab opere > pj ^ °mnia,culpa erronei artificis, corrumpi permittit : Est antiquum; COqui diversi raro praeparant bo-
cibOs. Quod namque unus aedificat alter rursus de- c ^ arr >°brem st quis in hac arte sapere volet supra Natti-
unus aedificat alter rursus de-
certo . maximum Sc irreparabile in fine damnum
Hi
*'tr. .
i», P‘ei
HERMES.
1 ^‘f gy‘* il,u ’ n comburite cor fias aris uimio igne,& imbuet L ** quam qudritis. Et facite, quod f ugiens noit
( Uj ^fugigfjfg' Et quodfitpertguemqutefcat ,ltcet /it ***1***^* ,0 quod caiore tgnü xßüantts corrumpitur, tf£
K Coy s£HOLIUM.
iS seris, per fugiens. per cambar quod corrumpitur,a- C*i L; i ”.* nt eUigitur quam Mercurius volatilis, qui per sulphuf ' ‘‘Hs Hr'^^bustibile in igne figendus est: ita ut in igne quie- ^ihr'«VeiF*' 4 fit vehementissimus, Sc quarti gradus.sive fuso. ^ s Op t J“ c t atO'tiüsi: nihil tamen cörfuptionis aut detrimenti ^ V ^iik'te* iat: sed constans Sc fixus in ipso permafieat. ‘siusitin mundo,quod non obnOxiufll fit iofruptid-
m,pr£-
i

Lys' Da, Lapidis Physici Secreto Jir
ni.prteter coelum sive corpora ccelestiaomiiia: Philosoph, tem suum Mercurium in gantam perfectionem adducat,uf t rum ccelestiiim perfectioni, vel, ut A ristoteles loquitur,«* 1 r ,j fiellarum respondeat: facile hinc colligi potest: hujus M* ^ fixi & incorruptibilis naturam totam caelestem äc astral*
Si Verb quis causam tanti perfectionis, in ipsis corpörib. u ,.j £ j iestibus penitus scrutari cupiat is per dicti Mercuri) Philo>°ss artificium,qub ipsi summa ista & perfecta in igne consta 111 *' 1 ^ ciliatur, stane quoque absque magno labore in veniet. V ignis omnia impura St Heterogenea in Sfercurio feparnt.'P^ y t que tandein in tam fixam & permanenten! vertit natul | tJ pd nulli amplius cedat igni, sed libere potius in illo jubiJoty ^ eundem quoque ignem in principio mundi, fepdrata.W”^ jtienta corruptibilia ab incorruptibilibus: Corruptibili* 1 tänquarh faeces crastae & graves deorsum vergentes, c° n filant inplkern elementorum globum; terrestrem,aque llir> u , t>' reum. Incorruptibilia totidem in coelo produxerunt: ita gfd xtinia corpora cceiestia vel sini terrestria.velaquea, vel aet*^. (i i iit illa inferiora elementaria sunt crassa, faeculenta, & iinpn sip' econfra haec coelestia sunt ab omni craslitie Sc faeculentia ta.sunt pura,pellucida,clara Sc perfecta Ignis autefn occupans in medio horum fex globorum : partim P aft ^(iti cum coelestibus,partim cum elementaribus. Si igitur ss* „et
' . ,.f llf I
ciir inrerjora elementaria corpöra non etiam perneta^ eundem igsiem, eum non minOri ptopinquitati ipsiju 11 ^ quam iplamet corpora coelestia? Refpbndendum est: fianctotam pendere ab ignis vi&actiosie ,qiii natura fur sii m agit,nunquam autem deorsum: hihe fit, quod coelum ingrediatur, riisi id prius per ignem pistificatufl 1 f adepqtte in coelo omnia para & perfecta permaneant p ct
eri-"'
eundem ignem.
Si enim ignis tanta Vi ageret ih haec inferiora, ac in si*P e ph bmnis statim asiferretur imputitas St imperfectio ab infers ^ haecqne prorsus coelestibus fierent similia. 5ed Deus baö^ii grtam Sc universalem separationem sibi soli usqubad ^ crc ^ c \t' judicii diem reservavit. Interim vero suis quoque fidclibu 8 ctiS in Christo membris,largitus est particularia ignis mag*^^- per quae corporum horum inferiorum impuritatem kp? r ‘ que adeo perficiunt,ut eandem ium coelestibus corporibus
iam&perfectionem nahleiscantur. Hinc recte a Parace ^p nuntiatum ihtelligimus: tofum transmutationis arcanum sterb fu igne. In fiat igitur ignis arte, sive pyrotechnia , 111 probe exercitatus fuerit, vix aliquid essatil laudcqüC dig Ckyrnia praestabit unquam, '

sfi'
CapituIum IVj §7-
yfili , HERMES.
'itig * e, fe*dhujtisaquapermantntis *rsi&*s.\ ejutyue & ntgi e dinu coläratio , tuite tn ^eriim ‘iert/tur
SCHOLIllM.
p-nit author, inter afcs, quod aquam perrtia:- a Ppellat,& inter cQrpns aeris, quod supra comburen- j^oi'nj^P't-Haec est autem aqua illa permanens,qus omnium s ?t fect- ltl ^ ucas ' n continet: lublata autem nigredine, quas ( Q i ’® n ' s signum est,permanens sola aqua retinenda est: hac q 1' Mercurius verritur in verum rubeum,hoc est, in emctu-
cS^i"
2. ^‘bilerum perenne sub Sole,ut Sapiens testatur Ecclc- ^allo^ °mnia vanitati sunt subjecta,boc est,CorpOra qusvis’ itr^Und' ,exce P to lolo auro, sive Sok, sunt adhuc imperfecta' p^ lllr ab plena, ita ut corruptioni adhuc sint obnoxia. Ut
«o rCnner h s S to ^ atlvr o 0111 ' 8 corruptio,in auri naturam fixam Sc t / lr üp tl ^i/ lllt: reducenda,idquepersolum aurum,non per rem a ut peregrinam,veluti solent facere erronei Alchy- ta ■ *ubi .^PP^eationibus.qni ex rebus imperfectis & adhuc va- p ilQ iv,by s | s >suisnempe aquis gradualibtas-,cementis,ftratisi- ' ,a ‘bificaf iombus,vubificationibus,& similibus ineptiis*
tw'-raed - —l i ^ j i, i:
■^blrp l ’ Cere volunt corpora. Sed vanum est , qusrerc rem ^ ^ bn!^ ^persectis, Sc vivos intermortuos. Sicut enim du-
-vetus & novus: sic etiam dupliciter consideranda v .% ‘orum corpora, ira ut alia sint vctera,alia vero'nova. ^ a ,- sunt corporea & mortua .nova autem spiritualia &
%] >I 't vi tt ^ a Ver ° in impuritatum scpulchro sepulta,resuscitandi InC--
■ 0 f »%l:
defuse
lte vivorum. Christus enim Salvator noster,qui teste s c st a Deo maledictum pro nobis, corpus suum ex
c 'tavit, non virtute veteris Adami,setf nbrf fttimif-
■ 1 Cr at rf' wlavi b non virtute veteris ac ''l«j ( tll ^ t ain' ^ US & homo in una persona. oJ'.'Uia illicitis se fatigat euris curiosie illas mulierculae,’ |) t Jj!art) j p atorum valde mane veniunt ad monumentum,- i, 1 Win?' c • Ut unfrerent Tcsum. Ungvento enim alio longe- ■ c tA *'ltjvr,.s„„ a„
(Sn^ Us . in baptismo suo, visibiliter unctas erat Christus: H e ^ iTi 0 °'" Sv i,tanquarn propria potestate, seipsum & omnes h r Va tU ° s s e iu (c i rar e, & ab omni sterna: mortis corruptio- 11 ^ a ; C Iterat: ita ut ejusmodi ungventis.eX aromatibus,-- litf(^arnij-j?’ tanc l uar h rebus- corruptibilibus, concinnatis ,> ^c t . r itrn ° eie t.Prsterea supervacaneum est earundem mi»-
<, '®lve n ’ 2 ! la f lv ‘ S «pio zelo institutum,consilium de lapi- a b ostio monumenti Hic enim lapis nihil aliud esty
quam’
?°>spiritu nimirum sancto,a patre ab Sterno vnvisibi-
lito - , . o n -.-i . •' n.' ._ >»i_. ■ - rt. _

_ De Labidis PriYsici Secreto
quäm cor hominis,peccatorum mole, instarlapidis m , - all f«' Bat igitur lapidea peccatorum moles, ut a cordibus no ^ ( pr fatur, 8c blanda mitisque novi hominis mollities * n , ra • 0ll i5i' 1 teste est fut angelus de coelo, hoc ist, spiritus regenera‘ corda nostra descendat,Sc Adarhicum peccatorum lapide ^ .^js diuiA nostrorum monumentis revolvat: Sc tunc drietm 1 Christus, quo victore solo munduih eum concupisces^ mortuis & caducis superabimus, Sc in coelestis Sc in lf ® ^j U |ji' Bilis glori* suae regno , cuso ipso in aeternum vivemus 3 phabimus. Eodem plane modo regeneratio quoque rum intelligenda est, qua: non fit per tincturas corrup® per fixas Sc perennes: neque per peregrinas aut alienas. ^ virtuttso propriam ipsorum eorundem metallorum.®
tuorum’ isopersectorum/edspirirualium perfectorum, tualibus enim solis fit verum oleum Philosophorum,a d ^ rum corpora imperfecta in perfecta ungenda Sc tinge® 0; secus ac ipse Christus est verum salutis vitäfeqiie recüpef v jt? leum: quo non tantum in agone mortis,sed Ungulis e® ^ diebus, ima horis atque momentis, corpora nostra pefP^^at; ces, meditationes Sc actiones perungenda & revivifi can . 5.
jtaut Papistarum olea, chrysmata,aqua, panis,sal,cinis,
nannis,candelae,faces, cruces, Sc similia plura,ab ipsis fi® 1 c rll l ' »edicta vocata, sed citra expressum Dei mandatum P er tionem introducta,prorsus sint vana Sc inania bominui® > Le intet Alchymistarum sophicationes, tanquaso opera » pjiiSi corruptibilia annumeranda. Sola enim opera, quae f® c * perseverant in perpetuum. Ecclesz.
HERMES.
TiEr Veum confiteor,me non dixijse nifi^eritatei» >
"*■ fyaftantta sunt emendantia, & inde corruptio ^ emendato; & inde emendatio apparebit i utrti^i signum artu.
SCHOLIUM. „rief
J Uramento confirmat author, se veritatem dixisse de in quo reperitür utraque natura,destruens Sc emenda® -^jt ^ solvens Sc coagulans: unus enim idemqj Mercurius co r ^ destruit corpora,rursusque ea exaltat, perficit Sc fi* at • gj-fC* ■ tnnum.quod induxit,recompensef duplo. Emendat em luit maximo cum emolumento, quod in putrefactione ' operis principio exinanierat. , Argutncsttufn vets .df ^ taberi nor! potest, quam quod ex materia lina eademfiss^ ^0 tam in principio tjiiäm in fine somitiir. Nihilque ab a 1 c ‘,
alienum est «quam quod ex rebus phiribus Si dive»**

St 'ira
Capitulum IV.
68t
etl - tT1 COn emeil datur, nisi in Tua natura. Unde liquido fi a * t - ls P r ’neipium noneffenisiunum,&in idem quoq; ean 'ttbj s in' ri • Qil a so iilud sit principium , ostendit Alanus his
!en s: Ars nostra incipitur cum Mercurio, Sc finitur c m Mercurio. Mirabilis enim est natura Mercurij, ut-
Nc
^ tft datur tn sarias fi transformare figurat. -
l '' lt ftrn alter Protheus,qui super terram repens,moxaflu-
^t^Q^'^^ figuram : mox aquis immersus pileem repraesen- ^'tat-j r CI ° a ' ltIS instar plumatus perinatusque supremumper- st-sest J tler,S orbem: & mterim tamen non sunt plures Mercu- j/“ ailr Ca Stantu m idemque lemper 8 c ubique manet Mercurius, f 1 'tK[)? a en,rn > ac simplici unitate, quam Pythagorici Apollinem' vN^efs Ullt > primum Ortus, omnem rerum multitudinem pror- a Ce ffe • . r, ^siuc vel totus manet in igne,vel totus abeo avolat. m e tjq'^ ltlar er st> ut qualibet Aateria '; ex qua noster coijiponi t,- f r ’ttnf sCUr ius,ante omnia exuat multitudinem, Sc se recolligat CW^nitntisnumerum.qui.citrnrerum omnium sit princi- ■ c tcurj,_^ ls >ctiam res omnes in se continet. Circa huöc unicum
H -U ril] r — C/Iiain.a ili a vwiiimci. VoUVii UUllt umutui t>c 0n n ' "Srcat artifex, & cum illo inibttuf quolvis labores Y Püttes r . Cn eecsiarios ,' 1 Aptus enim kii & idonetisad otnnia,' l'Äj.^^oduiTijdestillanamn, coagulandum, mortificandum, sublimandum Sc tingendum. Absoüchocfiusträ i^^ri pP^istas i" Omnibus operationibus suis. Non enim vi- I tli c 'dy . pbcem unitatis Mercurium: sed catci versantur in f^fdici^^sive dualitatis numero,qui litis Sc confusionis au- ! dj^Uta v' r ’ Qll ema dmodum aute omnes,qui altern® salutis,in f i t a js jj. ta participes esse volunt, ä variis & diversis cutis mun- 2 Oea, abstrahunt,& cum Lazari sorore Mana potius, * f ^ 11 Uii,^"^ a ^ba altera sorore,cui Dominus dicit,Martha,Mar-
I 1 ^alvat u . tn sollicita es,)meliorempartem eligentes ,unicoSc t| astiH l 1 ac Domino nostro Jesu Christo continue affident, l) at fbh U ' S so p P' r 'is & votis petunt aquam istam vivam, quae in . |> s a quae salientis in vitam aeternam. Sic veri Philosophi
jT a 8 lit Utlt n ‘^ bune unicum Sc verum unitatis Mercurium» \ , Us - fit stlis in fontem ViViim, ex quo hauriunt aquam Xb° s0phlcam perennem,ad corpora sua abluenda , Sc ab ÜS Ordibus mundanda : ita üt in tab simplici uni- ta tis perfectione, pura Sc immaculata in stter num permaneant.
4 >Toj».
Xx
CAPI-

6%i De Lapidis Physici Secreto^^/i
c Xim T uT u M
QJU INTUM.
HERMES.
ipili^uod ex ccr$o nascit ur^hujus artis e FIp r * ncl P if *^p i ctrcumscrsbendo ditium ^obts obscurant >& ^
$a < vs t & hocdijjblutumyhocjuntlum » hocproxtrrtu^ mum nuncupaXt.
SCHOLIUM. 5
prmcipio , c l uand ° ' u0 d^
^Egirnus in i.cap,Genesquodin
"Vit coelum & terram,terra fuerit inanis & vacua,
bra: fuerint super faciem abyssi: quodque Deus fl-s
Lux. Unde colligendu.tenebras prioresfuifleluce.Eu 11 ^ 1 ^ ordinem, quem Deus in ceratione tenuit, videntur h°® fl j,| omnium rerum generationes adhucasmulari,sancteq u ^ [) pri | s re. Nihil enim generatur, aut in lucem editur, quod' 1 pium ftum fumat ex tenebris, sive ex nocte Orphei, h e ' E ■ piis invisibilibus. Et quamvis vulgi hactenus opin'®' 1 s ' illa visibilia,pro veris rerum feminibus sive principi' 8 ' : bita: vera tamen principia aut semina non sunt: sed V er {fl (f minum tantummodo rudimenta quaedam & dotnic' 11 rea: quamvis nec ipse spiritus in seminibus corp ord J S £) ,^ verum per fe femen nuncupari possit: quia corpore* 1 .-^ mortuum eis,retentus,simul in mortis oeconomiam c° n r per se sine tertio ipirituali, vivo, & vero semine, qvro<l p l a g f ( visibile,& ab omni corporeo vinculo liberum est quicq** a aut (troducere potest. Ex quo palam fit,seminis consid t:r ‘’v [ u J ’ esse triplicem : aut enim femen est corpus : aut spiritu 81,1 corporeus:aut spiritus Immixtus &c incorporeus.Ex ho c ‘*^0^ mixto, sive incorporeo & invisibili, tanquam ex corvo>^ £ j/ nigredine & obscuritate delitescente,quod proprie sen^ 1 ’ pi^ inquit Hermes,sumitur hujus artis principium. Suntautf pue tres ejusmodi aves,quarumHermes ac reliqui Ehil° t ^ inde in scriptis suis mentionem faciunt. Vocantur attteM p,i>> ne Hermetis.aves Hermeticae, quas noctu volant sine f * est corvus,quae a nigredine sua dicitur principium art ‘. p r a''!b; ti terrae refert naturam. Prope terram enim in camp' 8 's p?, I
f ris,8c locis humilibus.aursuper arbores in sylvispse'^'^^ i itare solet corvus. Altera est cygnus, & haec dicitur a ^ | t i^ ( j medium,eo quod aqueurri elementum, circa quod cyg^ * £1 1 1 ' ! que versantur,reprarienr^t. Tertia est aquila,qua n 0 tat j [ juS' -fl ] ,
oleum Philofophorum.Nulla enim repentur avis,q"* a p

in aere Capitulum Vi, <?S|
*ibA* P ro pius Solcrn accedat,quam aquila. De his autem
, & confuso ac distorto
HERMES,
de j; S ailt>1 copiosius dictum est: ita ut hoc loco superfluum sit n ° 1 Jii' > si ta a< ^ cr< -- Obiter tantum coronidis loco addo: ne quis hij D ! l,s his deceptus forte ducatur in errorem : aves has spiri- 3 c Cc | u y^>quam avium habere naturam.Tanta enim pernicitate Inov entur de loco in locum,ut omnium volatum, t l>ianv m V1S velocissimum, longissimo post fe intervallo reluitis f 3 ' f an dem author tacite hortatur discipulos artis ad men- sec t ]^ , ltatt * Sc prudentiam: ubi dicit,le non perspicua docendi ° ,scd obicura circumlocutione, (
0niS g«r«e usura suisse.
A
tr S° e<*, deinde coquite tn eo, quod »recedit d'ientre 7 **«, P er septem dies , 'vel i ^.•vei 21. Tunc fit Draco Cotn edens,&feipfum mortificans i hoc peraBo poni - ‘fih ci t n‘ t m Igne furni nc exeat a %afi,dii rgen-*
'S fi t °dtte. Et fittote , quod tempora terrasunt tn aqsta* tpfium etfuperptnas. ,
SCHOLIUM,
the 0 * Ce dcnfibus tractavit author plurima ex parte, quee acS S spectant: nunc autem transit ad opus practicum,& ju- c %m Cl ^ tia m,quam supra variis modis demonstravit,assare8c ln CO ' c>uod procedit ex ventre equorum,hoc est,in fimo suilli.*■ j C ^ ca l°rc simili,qui videlicet respondeat calori ventris ^ tctv ;iri UC P cr d ‘ cs 7 Vf * H-vel 2t. Non dubium est, quin hate ^ticyi^ 1 Thultiphcatio ^ am ®hquid includat arcani: sed quia
aiiKitafuio/ 7 vp ^t«iiin<^iva V.tsr r^pC^tltUrtstOH
1‘serinj P lc '°.quid de temporis certitudine inde augurandum sic. S de tf . tan,cn paulo post temporis menlura manifestius ac cla- a,; tiq 0*511 r: Ubi author dicit, tempora terrae die in aqua, & , a 'que ipsum ei superponas. Quod hunc in sensum accipi
plf^j Iinitrpr/o Ori rtnnc ns'r'nrt'n'i'l iimllt v’rMTl-
tlt iat criae cognitio universa ad opusbccesiaria simul tom- 5t a llt '• Hanc si noveris, de modo agendi quoque certus eris i vera & tempus conjunctionis sint inter sc reciproca % Ct hva. Nisienim persectum ac completum conjunctionis JfoidJ^PWatutn habeas, de materia perfecta non potes certi L a Wbj Vcrare : & vicissim materiae perfectae cognitionem vix ^'Siojf^^totum cum toto conjungere recte sciveris Hisduo- ,t ? lattr >a videlicet ,&debito digestionis tempore, probe *°t VcnpP^ma a C cocti° sive assario fiat igni debili, qualis estca- ^dn^ 18 'quini,hoc est,qui sufficiens sit ad primum digestionis peractojdraco comedit suas alas,& seiplum mor-. ° Cc st,materia incipit in terra Philosophica dissolvi §L Xx a 'corrumpit

684 Ok Lapieis Physici Secreto ut0 ,
corrurnpi.Postea vero solutionis tempore completo §c a 0 ,c calor ignis paulatim augendus, & materia in furno »ne a^ Philosophorum continuis coquenda est ignibus. V as au te ’ materiam continet, accuratissime sigillandum est,ne |P ir ^ lt - nerales.qui insignem penetrandi vim obtinent, tran(p» £ licta cavea,hoc est,corpore mortuo, evolent. Opus ig ltut to sapientiae,cujus praeparatio est,ut {equitur:
HS Cotta ußaunc. i.
Farina hordei une, 2.
Ctnerü de ligno njtrtdi Salta
Calcii hfatt jirena
Scorta anau»c.i. ..etß
Omnibus m pulverem (ubtilissimum contritis, itice> r P j cum succo plantaginis & albumine ovorum, ad justaw sistentiam. Si hoc luto vasis orificium illinatur, & proh tur: «ulla timenda erit amplius spirituum evaporatio.
HERMES.
~po tgitur hcjuefaßo & combußo, acctpite cercht**
acerrimo terne aceto, %eluttnapuerörum,u D,t ^
retur.Hoc peraäo Inibit tnputrefaftionc,fusca tpjo erant antesuam moreretur tnsuo corpore , c o»^ e * 0 , ^ Retteratus autem,prout deferipfi, iterum mortt#1’ dixt;tnde %i<cit.
SCHOLIUM.
L Apil
ita<
pis in se latenter continet omnes mundi colores, st UI ‘]^u e J non manifestantur,priusquam is liquefiat. Quoties ^ n,rn C 00' £t in igne,toties ex eo oritur novus color, donee tJsl | ul # ls ' summata omnium colorum serie tOtus in cinerem coM Hic enim cinis est Phoenix ille occultatus ä Philosophie ^ confectus seipsum in igne comburit & consumit, ex cu> ressirgit vermiculus,qui successit temporis per fe rer° rl avem: ita ut Phoenix, mediante Pyioteehriia, Cum juvenis commutet senectam,Scdenuo quasi rejuvenescat.
Post mortem quoque hominis,similis remanet verrn '!’ji)i^ qui non cum reliqua corporis substantia corrumpitur, al1 tl0 d°' hilum redigitur: sed reservatur in spirituali mortuorum f ^ jfl' | usque ad retiirrcctionem generalem: in qua omnes b 01111 'j dutis novis incorruptibilibus corporibus rejuveneicent. ^ j tem est ille vermis con(cienriae,five bonas sive malae,qm 1,0 iS f ( ritur: de quo legitur apud Prophetam, Certius ex n3iur *jat* l( ' ■ meatum pro stabijienda mortuorum resurrectione n° n
i!n*'

<]ua:
a dJ]
m . Capitulum. V. 68/
| i*rct° C '^ Um ' 8"ocI 6 mundicol» nostri, quorum cor rorum
^''dn C CaC J Uc ' s tantum » vanis, Sc corruptibilibus mundi thesau ^Icipp niti ^ Sac diligentius scrutarentur : majorem forte curam Nili^; de «ternis,stabilibus,& in perpetuum duraturis bonis C,t ^un ndis,c l u ® m f ob dolor solent. Sed pergit author & vo- Col ai . Clnercm cerebrum,propter spiritum subtilissimum, qui ^iroji Ct ‘ ^etit enim cerebrum sedes est & domicilium spiritus H^Punssim, & subtilissimi in toto copore humano, sive ^P r eti°r llllC0: ' ta ^* c einis quoque est habitaculum nobilissimi ^ Ct toi°- m i ^P' r ' tuS totius mundi majoris, si ve macrocoli*«.
acerrimo ^ eu urina puerorum, hoc est, Planetarum ' ^ c at ^ rutri >teritur,hic cinis, id est. solvitur tamdiu, donec pu- ^te,^’ . a ppareat primus operis color, sive nigredo. De tribus operis coloribus saepe hactenus dictum est. Sed ] 01 »une est, quemlibet ex istis biä apparere in lapide. Fit e(^ ls °> s niger; bis albus, 5c bisrubcus. Haec igitur causa ' raut h°r hic repetat putrefactionem,de qua etiam pau- ^ >ple manifeste declarat rei causam,ubi dicit: j ll s,se c USlter um moritur, hoc est, semel corruptus $c putrefa- Al|j 0 - lfi ® a quoque vice putrefiet. Per cerebrum autem,ut dixi, spiritus sive substantia mineralis subtilissima in aceto j,. Si a c jss? llUT > radicato solvenda.
V 'l°lo K- ’ US radicati rectificatio sive praeparatio innotuisset 'ftiojtf, r studiosis,aliud Philosophorum solvens non esset in- ?' lc ' a h a [ m: neque alia aqua vitae metallica 8c Mercurialis,ne- f a q ua >q ma aceti radicati praeparatio haec omnia in
V*
HERMES.
%ita & in morte fiiritibm utimur. Sicut tßPfit l r,tu *',fp/ri/ibtti ablatis, ßcreßttutü ^iSatficatur, fi <l S^ r >n ‘ ttUr ' *4dhoc autemperSienientes,td quodquari- ‘ t, iene fyidtbt/ü. Narro etiam Stobi* lattfieationit l^odfuum corpm figit.
QU SCHOLIUM.
t^0p Cra ° ^stilosophilocuti sunt de spiritibus, aut lapidem suum
%
hiii
> P'rituum confici dixerunt, multi sinistre spiritus vocans
4 '* wl *uiii ttiiuiwi iliaca Miiv t **•»!»»«•» —v.w f
^«ati.fibi opinionem,nescio quam,finxerunt dc spi- '*» , ^ c ritim’ s ” S ^ vc cacodaemoniis conjurandis, & in operis fui tq *'sorn ej( accer se n dis, aut convocandis. Sed qualem inde vi- '^'Nutn Pei u- sint Pso ri que,qui a magia hac naturali,(cien- ^^^'tatrit "oustissima & divina,ad nigrömanticam illam 8c ° ^ Vir p- mer ^ stcsoivcrunt.sat abunde testatur historia:, ita ut P lu *,Quin cx illarsi relatione,horrore maximo concu- X x i tiatur.

686 De Lapidis Physici Secreto ^ tiatur. Hinc multi quoque reperiuntur , qui rudes sive Philosophi«, traducunt magnum illum & insignem I pisum Theophrastum Paracelsum:quem,licet summo ju r J „jf phrastus.b.e.ev Deo , non ex proprio cerebro aut cacod* loquens,appellatus fuerit,praeter suum meritum tarnen, c * monum opera quoque uhim fuisse impudentissime ruetit' ltl iS Magus fuit,fateor,h.e. Philosophus. Igitur Sc magicam ^ est loquendi formulam sive rationem. Spretis enim, m° rtl jjjgjr corporum cadaveribus, de sola spirituum naturalium D' tionc.prout verum decet magum, sollicitus fuit. Ex his sst ls nonnulli sunt bom & benigni, utpote qui arte exaltati, & '• j c |it (l num sunt redacti: Aliqui vero pravi & maligni,quorum V1 ^ substantia adhuc circumfluit faece corporea,ma!ignaque,a c . lt j< |
nata qualitate. Sed quam diversis utrique prsdili sititf« 1 . ^ n* j bus,notum ac manifestum sit in iis, qui vel bona vel tunturvaletudine- Sani qui vivunt, hoc beneficium & M ,r \ maximum solis spiritibus bonis , tanquam veris sanitatis a^ £ )t, , bus,acceptum ferunt. Quod sane beneficium non exig" 1 ^ sed tanti aestimandum , ut ctetera omnia felicitatis genC 3 j huic uni cedant. Unde recte dicimus proverbio ^ i
Jante surpaßetom : id est , Nihil bona valetudine optab 1 |
praestantius. Elomines enim in perpetua sanitate degente* 1
mundano Paradiso, hac in parte similes fiunt angelis in Paradiso,qui soli a morborum contagio immunes & j
vunt. Econtra vero qui crebra, vel etiam continua mo 1 |- j ( ill' ) tyrannide divexantur , hujus rei causam,non nisi maligni* r $r ! bus ascribere postiuit: a quibus sapenumero tam magn 15 ^)/ tolerabilibus afficiuntur cruciatibus,ut vix majus supplie" excogitari postit: & lic omnes, qui in tanta miseria ac cai^Ljl' vitam transigunt, similem sere sortem cum damnatis ;
ctiscacodseinonibus in hoc seculo experiamur. Hi ver° i
. . v ... r , ■ r o - e . , ■
eis
tam boni, quam mali, hoc est, salubres Sc insalubres,in corporibus naturalibus mixti reperiuntur : praesertim .■ cluo nostro Physico , ex quo dicimus medicinam non r ‘ tholicam sive universalem. - ufjW
Unde Hermes vitam & mortem ab iisdem quoque'F^ii' induci affirmat: ablatis scilicet bonis mortem: reparatis dem vitam.In quo omnino consentire videtur cum ip'° wtst 11 so, ita ut plane stupido sint cerebro , quicunque non 3 * ^6 Paracelsum de naturalibus tantum loqui spiritibus,stust ^ dum a tam horrendis morborum ae symptomatum em lignos sive daemoniacos per similitudinem vocat. Qui v v£ l* sensum Paracelso affingunt, hi illum vel non intelhgun singulari malitia depravant. Sed redeamus ad authoD* ^

'fi
1 ol°
fs
0^
llt 1 ' 1 '
,1'/
Ibf
tib"*
:Ii^
I# 1 '
K\
<
|C ( '
,j|«
jf
s'
Su 0(] , Capitulum V. gSj
fetidj arc ostenditutivit-e & mortis causam in spiritibus este in- ^ V *^ u Otu 1 "• ' n Abitibus nimirum naturalibus: qui in tria genera l ' e| '9l Cst r ’ lnan inaales, v egetales,& minerales. Qui noverit mi- ' ;itc ' l >i:vea tlUarnmortuos ccvivificatc - ^ sic praeparando depu- Ct ' ^ an ironti in corpus humanum vires suas exerant: i ^ ^Q C tl ^ n P erven i t arcanum.
^dio e «illud,quod quaerunt omnes : quod si adepti fuerint, Itoit infi : ' Xlrno perfusi, 6 x o maximo optimo merito gratias nitas - Medicinam enim non modo summam ad cor- ft f c tfcdp. rU ' m habebunt, sed poterunt quoque quadibet corpo-
ilniMiM Grrafn X, i „ f,, m , m ir*Y,’nti anriiTHe 1-mrsi"-
„ b,
+-S . .. t"“.I->— i.- r-
• J <x impura figere,& in summam argenti aurique pertergere..
HERMES,
priores fyeßri , quemadmodum ad , ltt irn pervenerunt , tere nr ortui sunt . lam Stobis
/l'. . i > _/, -
^t t f € emon fl y ^t , & pentPs l/brum apert/t y occultas res cont/ncrefec/ yd/fyerfksßguya/ conjunx/» *** fic/afy/. jiQ.cohoc munus acc/p/te.
l)?di Cat SCHOLIUM.
th^r 3!,t ^° r ’ artis feien tiam antiquos Philosophos adumbras- S iij .'. tlS locutionibus & similitudinibus. Sed quia non am» I% 1? tn !VlS supersint,illorum loco jam authorem artis scopum, i ,, >Ut r . 0ftln ' es sapientes collimare debent, demonstraste: ita ta- '*« y er ^msi periti, hoc est .genuini Sc legitimi artis discipuli,
hlvjf 5 saporem sint gustaturi, f ^ber' Cnim res oceuhas, juxta illud: quod occultum vis,ne- Vj ’^Pcrf i b- crLIlT1 separationem absolvit. Res diversas, hoc . ti c °s r, ^ 'Merius conjunxit: 8c inter spiritus mortiferos & C ' Ct 3tc>J, )acerri fecit,ita ut nunc ambo in perpetuam concordias t^ig^nspirent. F
’ ^a».- Ur non poterunt ex his, quae dicta sunt hactenus secre- a Pere,hi divinam majestatem precibus incessanter fol- _^T«itum intelligentia: ac veritatis ipsis largitur.
Capi TlmfM
SEXTUM.
0 ^r, e HERMES.
r Vti Detgratias ngere,qui omni jQtptenti ipsam lar-
tpsubp u * de miserta Qf paupertate liberat not . , omnibus. pl“ >n P^ubiltltos miraculis sum tentaturus , Ö“
t ^ en ‘a^ 1 "' ter depretitturtu, ut ,.dum VCwnus ,ad eum,
X x H
SCHO-

688 De Lapidis Physici Secreto s c h o l ; -s M.
at' 3 '
r " a<j2 ri
TNchoatauthor hoc capitulum ah exhortatione fena
■^rum actionem & pietatem erga Deum. Cilin eniw v ^ 11 . jniJ"’.’ fir.omnc donum perfectum detuper descendere a pati e 11 ^
- - ■ j v u 11 • 1'
■rde«*»l
Ef 0 ,
qui largitur bonaiua,& imprimis hanc scientiam,cui nos gratos pnE.bearrms erga ta,m benignum & milctic 0 ' trem ac dominum nostrum. Misertus enim milenat ftia-MTiatium suam aperit, Sc ingentem sanitatis & d ,v ’ m ^_| \£t$-
nos e coelo mittit thesaurum : quo nostrum hujus V
- • .
sublevat Opium! O propitium! O clementem do |llllll )£ j l gi) 0 *
tam coelesti, tam angelico & divino plpnp munere nos
dignatur vermiculos.
Ecquis est inter mortales,cujus animus omni adam 311 ^ p« 3 induratus sit, qui ex recordatione tantorum hcncstcio'^^qii 3 emollescat ? aut quis est, qui non pro tantis donis, nocts? ^qiif coram Deo flectat genua,ipsum adoret ,&laudibus jnfimtiscelebret. Modo unica si
i adoret .qclauaiuu» ^^i>'
altern guttula vel (cintulb 1 .jaitf
pietatis in homine, dubium non est, quin , dum in ^ " c sibi revocat infinita illa & innumera divina: mil crlt .' ( i a pif^ benignitatis erga genus humanum argumenta, guttula > ^ j V
tis residua in amplistlmum mare,Sc scintillula in rfl 3!^lrI, ^jis' 1 * cendium excrescat. Si igitur Deus tantis nos cumulat dp^ob' hoc rpupdo ifnmundo.dum adhuc in corpore mortis,p e £ ‘ # tf r ' noxio,habitaiTius;quantis putas maximis & inenairabihP 1 c ct' nae vitae bonis nos ornabit in secutura vita : libi ab oft* 1 torum immunditie liberati» erimus illi, qui venimus oC tionemagna,Sclavimus stolas nostras,8c dealbavimus eaS .jj gvine agni: ideo erimus ante thronum Dei,& serviem« 5 e : po 5 ’’ nocte in templo ejus: Sequi sedet in throno, habitabit st>P* S |i)l> non esuriemus, non sitiemus amplius, non cadet supej n ^ t eg 3t
t»
neque ullus aestus: quoniam A Gnus, qui in medio throni e ’peU* nos, & deducet nos, ad vita: fontes aquarum: & abfe r p c pmnem lachiymam ab oculis nostris. Apocalypsi 7.
HERMES. , 0 t*
"C Xinde filii Pbihfepkorunt unguent*, ja&retr* ^ unguibus, l pilis,^irtdi urit,tragacantha, Cfi oßtbM •fuorumhbri} Juntfcrtpta.
SCHOLIUM. '
pErungventa intellige omnis generis sulphura arte xiS fisf . e tebus naturalibus educta : ex quibus omnibus u ? u,I 'i ll iU <:( 'i repetitur fixum Scincombustibile. Hoc vero investig 311 ' St" ja subjecto omnis mirabilitatis,ut Corsi. Agrippa loq sl,t ^ q 3 *

:%ei'
Capitulum VI.
68A
H' niln lnt r is & in coelis est: ipsa est actu animalis, vegetabi- v Ptio fra " s > ubique reperta, apaucillimis cognita, anullis siu>
'»tj
... ( || otn 'ne expressa : sed innumeris figuris & aenigmatibus >,*'■* stua neque Alchemia > neque naturalis magia suum jV,: IT1 poliunt attingere finem. Per sulphur autem illud fi- la; penumero apud philosophos fit mentio , nihil sliud t ° tl >ni r> c ' l,am ve ™m Naturx balsamum, quo corpora me- (in ^ •Bortua peruncta, ä corruptione perpetuaconservan- diuturnioris longiörisque caula est solum hoc !' , erit ll 1 I 110 >es naturales si magis abundant, diutius etiam ab Ntijj^^tvantur, Ex rebus igitur, ejusmodi balsamo abun- J’Ofr.j 'Bostramedicinauniversaliselidenda, uteofiateffica-
ft s si Vc ° r P 0r a humana in sanitatis statu conservanda,&ad mor. 5lJ tq ( j a , , Cx oiala victus ratione, sive hxrediraria propagatione, "Maj 1s a l‘ a occasione subortos, abigendos & radicitus extir-
^Ptli existimare, tale sulphur reperiri in unguibus, pilis,
c ' ~ ~.
’M| • »«»UlUUIIt , KIIV, luipuui ivpvillim MUgMU/M» , J/U**)
tita.'^^sgacantho, ossibus & similibus rebus momentaneis L 0t txrk ltUris: hxc sunt tantum nomina externa, quibus au-
^Nip • ttate philosophica utitur ad internam rerum essentiam ® lllS ct impiis occultandam,
M pii 'HERMES.
lui ,H * u *>guenii , quod t unitur as continet, fugientia cest- sulphura decorat, dsjlofittonem es ortet nes ex-
tz-L '
fef J**Lpt3ifrsi aeCOrttt , / wyev#**.# rava
?»» 0 ‘ ^ on >nibut aliis ungueretis figura , quod est unguen- ^oh^ tfu>n (fifipultum, cujus nuUa fydetur dtfiofittone, J 1 , ** *n corporefiuo,ficut tgnis t» arboribus (fi laptdt-
‘'° s fu e ^J^lttfißima arte (fi tngento oportet nos extrahere
(jja SCHOLION.
, 3^ Clitl st ve sulphuris veri philosophici conditionem, nunc ! l 'trf.j 0r pluribus explicat verbis : & primum id tincturas con- ">g Ctl . : Ancturarum enim magna est latitudo. Quicquidenim ^it'a C .°l°rfm aut proprietatem corporibus naturalibus im-
^^'B stuctur^nornsso rncrerur: ira ur omnis medicina, quae tlw 1 ' - - '
.'»rb n “ ln bona' & naturali conservat constitutione, Sc aufert !> ' '
‘ierit ' re ^C appelletqr tinctura sanitati?: & sicecontra resde- ‘Hc^ ' s,ac aegritudines cocruptionesq; corporibus inducentes,
do
Xift *a ^Cn^Phil,
r ~giiiuuu)Wd i - •
‘es; ntUr tincturxmorborum & mortis. Quot igitur in mun- ^eniuntur; sanitatis & morborum cautae, tot etiam tin- '<h in., at , Uen d*:quas in universum omnes infe complectitur uni-
/"stnsopborum unguentum. Habet deinde idem un* 01 «cultatem fugientia coagulandi, & sulphura decoran- V x 5 di,lio§
/

690 De Lapidis Physici Secreto ij,ni' di, hoc est, volatilia figendi, Sc obscura illustrandi. £|b S tcm volatilia nihil aliud sunt, quam omnia inferiora Sc cta metalla, qua: per hoc unguentum transmutantur w aurum & argentum. Tandem unguentum hoc abse° n tere dicit in corporibus, non secus ac ignis sive calor ‘‘ Ji- (non autem hic sermo est de igne vulgari, alias mechan^^ui ctus, omnia comburens Sc destruens) tempore veris in ar ^ uC jt luccum sive viriditatem generat, & temporis progrest 11 P 1 gemmas, folia, & flores , tandemque completam fructP u ol) ti' numque maturitatem absolvit. Vel sicut idem calor 1(1 t u ni' bus Sc intimis terrae visceribus (linea namque viridis p) versum) simplicissima rerum corpora sive elementa pr |n ’ . j[C* scct, 6c lapides, inde diversis proprietatum differentiis > n fabricat: sic sulphur natura: sive philosophorum tinctur .vj'. quas in se continet, per varias temporum revolutiones ? immatura perficit: inconstantia figit: immunda abluit: 'p qiii'
& vilia nobilitat. Ptopter varias ejusmodi & eximias do
bus praeditum est, longe lateque antefertur catteris fulpn 11 ijc# deo ut piopterea non immerito divinum abauthore fi? fi°' Vas est hoc in loco materia ipsa , quae continet essentias sam,coelestem, astralem , Sc vitalium spirituum copia tam. Hi spiritus, qui instar Mercurii volatilis, fugitivas fi naturam , ingeniola Sc mira arte extrahuntur, Sc per sub 1 , jpd»*'
nem magis magisque exaltantur, tandemque figuntur, a q } \0 (
stria summa praecavendum, ne in gradibus ignis pcccerur. enim nimius materiam nostram, quae ,ut diximus, caese* ' stralis istius cflentia: vas est sive domicilium, comburet, vi cto carcere, captivus aufugiet.
HERMES.
T Tfiitote, quod mediocriter cotium cum terra j ur, £ llU j e j! ' r ' ^dtocreautem eflfigura cum cetloZS cum tet ra^u 0 * fi qua. Ornatum autem primo eis aqua , qua extt de hot f.fi> fecundum %ero aurum : terttum autem fere & med/0 rum, quod aqua (fi fece nobtltus.
SC HOL IUM. fle«
jOlcagitur de tribus lapidis partibus, i. de aqua 2 . de ccc "‘mediocri auro, z.deauro sie fatee terrestri. Noli vero jij- quod aurum hic faecis vicem gerat, Sc aqua coeloque v> metur. Loquitur enim hic author de auro non vulgande* losophico.quod in uno tanquam sacco continet omnia .c J fi, tam perfecta, quam imperfecta, pretiosa Sc vilia: pura « “ ^0 gemmas Se silices, aurum öcplumbü: ita ut plumbum p 11 ^ A ,,rf 1,1 mi aliud sit,quam aurum leprosum Sc imperfectum.
fi
i

&M*.;
Capitulum VI. ssjii
„ '"" 1UU ^ xum & persectu. Prsstantius autem plumbo
Ur C( i‘lum mediocre, vel fere aurum. Mediocre aut? tj„Vs h a L^ Uo ^ aur * quidem pondus, colorem, & creteras pro- Illote C * C ' multo sit spiritualius, excellentius & poten- et , CU '« s virtutes exuperant vulgare aurum.
vulgare, per projectionem tingitur ä mediocri, 8c k l *? c ' tUr: estque hoc aurum mediocre, vere lapis ille
^^stn ] CU ' US comparatione omne aurum, arena est exigua, utum arstimabituf argentum respectu illius. Sap.7.
HERMES.
suntfumtte , nigredo & mors. Oportet n 1 s^ u>i furnumsuperexis entem , ab unguento nt~ <r 0| ^ a face mortem depellere, (3 hoc dijjolutione , ''^it^j^^xinatnhabemusphtlosophtam, (f omnium fe-
r etum.
5'V notQest i
SCHOLIUM.
in unico subjecto, ex tribus composito, 1 capitulis,latent hsc tria, siimus,nigredo, mors; löj ^ r tvi( \'«nu m sunt: caput nimirum mortuunv. quod depurans ^atur per solam distolutionem. Nisi enim corpus t( ltl5 Pu"ri ;T a ^ spirituum coagulatio. Solutione enim corpo-
^ Um °h> spiritus puriores Sc nobiliores, tanquam suc- ' " ’.
",‘iQre s v
tti r ' s °tti '' l0 R r urit.morteque expulsa vitalibus Sc astralibus tin- ^s^tria^ Perfundunt atque replent. Et haec est philosophia **» &: omnium secretorum secretum. Sed quid sit phi- tö^Vispf n UlY imata, in superioribus fuse explicatum est. At
Oh"""
Sto??
"'^t ■’ju° Vas indies & prsstantiores vires atque proprietates M 0r ’ ^ n 'grcdine ablata, albos & rubicundos philosopho
. -flos/T 68 tantuIT| modo loqui videatur de transmutatis a pietitj r’’ a ^i tamen diserte fatetur, omnes sapientias V,<> Sc j 0 j' £ ‘ubditas este. Cum autem Christus Salvator noster, liji * saplp n i Vera sit sapientia ab »terno , non existimo, aliquem Pi P Participem fieri po fle, ni si is Sc spiritu Christi simul
ad enim spiritum solum, accessum habemus libe-
e t j tla perv c ? n ^ha tam divinarum, quam,naturali um rerum my- ^ a "ip ro p 111<:n da. Is enim est, qui teste Paulo, scrutatur omnia, lj^> qiid« °^ a Dei - Nemo enim cognoscit, quae Dei sunt,nisi i- j n , ac cepimus,spiritus Dei. Hujus sola virtute similes ef- U ' r Un ac vita Enocho & Eliae. Sicuri enim hi,teste seriptura, n te i'r| s adi a ® ,rn pti in coelum.- ita Sc nos per Christi spiritum,in 'Nnsifl u,c ambulantes, tanquam vivi in coelum extollimur. ^ at>?^^ coelum nihil aliud intelligatur quam vita sterna:
erasit ipsametvita : de se ipso enim loquens, inquit;
Ego

,69 L De Lapidis Physici 8 ECPLY 0 ^^^>i
Eso sum via, veritas & vita: necessario inde sequitur, q“^ ^
Christo manent, Sc Christas inillis, non amplius in muo r eti>^ entur, hoc est, non amplus rt ^ ( caducis, sed spirituales s E> l0 .'
Christo soli adhxrent, Non isiturexpectandus est a , “ v dii ,, ‘ - —• - 0 . I-. • -»odalN * i;,1'
aut alius Elias, qui ante adventum Christi in muni Sicut enim Antichristus non habitat in uno solummo“” £( duo, sed in toto Antichristiano corpore, quod expl url osl membris,diffusus regnat: itaEnochi & Elise pit sola quaedam singularis persona: sed omnes veri 9- in^, pii praesertim philosophi, qui in eodem ambulantes sp irl n) suis fictilibus, ut cum Paulo loquamur , habent the» 0 jj|i>
niottalem 6c incorruptibilem,nempejesum Christum.—^
Christi fuerit, qui solus est verus Elias artista, nos
mnium artium veritatem: quin imo solus is est consui 1 losophia, & omnium secretorum secretum.
A P I T U L U M
SEPTIMUM.
HERMES.
Fdij phileßphorum , forppra sunt septem,
>num eH aurum eorum perstätßtmum , rt* yuod nec terra corrumpit , nec res comburentes ^ fj'
yue ayuaalterat ,yutaejm complexio e$itempe? 1 *^'
rex & caput ab authore vocatur. Sed erras, si hoc dicttu’H’
n
Ptl
f,i ! iti
olim, tanquam de spirituali petra bibens , spiritum dem acceperat, ita ut spiritus Eli*, non alterius sed ip' 1
tura dtrefia, tn cahditate,frigiditate , (ji' hu»i‘"" superfluum quicquam tn eo esi. Ideo philosophi ipj u ' 's Ierunt. (s m snmfi rtser t. dicentes. aurum fit
Ierunt,& magntficaVerunt , dicentes, aurum fi c , y f - c - corporibus , (icat Soltnflellis lumine suo esifllend , "' tl> e^td' ' ntmDei nutu,omne Vegetabile,omnis terra f> ucl 111 Ppl $$ fle aurunt omne corpus conttnet, utVtflcat, quodJuJ ,r J tum efl,finc quo nequaquam perficitur.
SCHOL1UM. - (ia“'
C Eptem corpora, sunt septem metalla, aurum »argentu ji, ^nurn.LS sive cuprum, ferrum, plumbum, Sc argentu^o inter haec praestantifsimum est aurum. Unde etiarr^ a ^s t zsj e
h
k
>ii
! k'
i
auro vulgari, cujus usus est in officinis monetariorum ^ a 11 '
larorum. Aurum enim nostrum, inquiunt philosophi, n °n t [o 1,1 rum vulgi, sed est aes, sive electrum minerale,cujus corrl P e ftd s ’ fc, complectitur omnia metalla: juxta illud; Omne auru

Ilii"
af
i*
, 1 “
cilli« 1 '
ivi'
(t. 1 <
(<•
i*
|I> S
iD'
ia*
in'
ü«
0'
lii'
V Capitulum VII. ^ 69J
^ r at^ r g I r’. tlc *s est aurum. Hoc vero si ve .mnim recte cortv- Xi° *’ V 1 '» teste Hermete, post Deum gubernat mundum, ^ t, ^er na J lat 0rnn ia mundana, sive animata st ve inanimata: Scest S : ^or vitalium,vel totius vivacitatis frequentator Scdifpen- ^^UoPalingenius ita canit:
>, “— - O Sei, <j «i tempora mittas,
ttfnportbiu, e/uicquid generatur tn orbe. i!°P3p an 1 v ' rtu s generativa & seminaria, cujus vi crescunt &’ i °sonh Ur , omD ' a , inest quoque in vitiditate aeris nostri: de qua St ed-ai 0 < l u ' tur : Tottimillud,inquit, quod est perfectum
t c 0 n fl Dcnedi cta viriditas, quae cunctas res generas: quod vel at ’ siuod nullum vegetabile atque fructus nullus appa- it, aitr nand °, quin sit ibi viridis color. Ex quo manifeste colli- D biho'cr'"
. *scft’ii . i uijjriiuiuUyiUAjuii) ^juuu vnjjvriCvtmi«
V r Ho(j r 1 a ^ 0 la viriditas: qute inipfd est: quia illa sola viriditas ; S r ,? 1 r *' a g'sterium vertitur cito in verissimum aurum no-
W,
tt atcs 111 hoc philosophorum sive aes habere longe alias pro-
vires, quam vulgare illud: quod > teste Mirandula, I , Vc,r e insperso in igni frigit: ac potest resolvi in calcem (jj^'^pidam : imo hydrargyrus id penitus destruit: ita ut ^tcr cö erat . hoc vulgare ä vero philosophorum auro: quod 'Np^^emoratas virtutes etiam perfectissimum est, & in-
di
'tti . quodque naturam habet Elyxiris sive fermenti Est kfPUfy ' ! ^ r > Ut Rosarius, inquit, Medicina completa, magisqu« jtShab * quam aurum & argentum, eo quod ipsum
K Si V
‘pso
5 q>eot vifn convertendi omnia imperfecta corpora in aurum rfc ftio ’ st Uo<1 ipsa per se minime perficere possunt: quia si de S po(r ne su a alteri darent: ipsa imperfecta existerent: eo quod Philns* tm & ere , nisi quantum se extendunt. Hinc constat,ausi ' aUr o x^ llcum esse quid praestantius, nobilius ac pretiosius pS.’tsivef ar gento, caeterisque omnibus metallis vulgaribus. So siv Utlt ^uhi hanc auri sive aeris viriditatem iri vitriolo, Sc
Stw^^re vulgari: sed errore decepti a ver« scopo longe ab-
Nlj t . , ausa ' "" ' '
a ei roris fuit ipsorum crassa ignorantia, qua secuti aie m in scriptis philosophorum senium, cum tamen phi- 1 ,-m, r^ymicanon contempletur metalla, quatenus sint cor- ■ '%! I quatenus redacta sint in substantiam subtilissimam,-
h-
>>n- n,* a e coelestem. Est ergo aurum nostrum non corpo- ^ qu 0 1 Umm « depuratum, Sc ad astralem naturam adductum,- lac dixisie sufficiat.
SSr e ■ HERMES.
,- S, pafia sine fermento fermentari nonfotett, sic
i ubi t ni .lutris , mundaveritis turpitudinem n rH<i ‘rdi,eiim conjungere & simul mtjeere soluerit,
pone

rum: argentifici argentum.
Völes, femper sit re fermentanda efficacius, purius
^ flU 0 '"'
Vide saltem, ut ferment^^^^'
magisquedigestum,& non errabis. Expurgate vetus
f cr m (
ente'
IUV - .
eneruu^iisto dve'^jK
inquid D. Paulus,ut sitis nova conspersio. Ad reg' nim novi hominis, requiritur novum fomentum,q uC " jj uS , ^
longe sit efficacius, purius, nobilius, coelestius,{piritu 3 autem novitatis , puritatis, sinceritatis & veritatis ' etlT, fl neS' ,
fit
jpse Christus, quo in baptismo per ipsius mortem 0 g e r cf credentes fermentantur. Unde Matth.13. simile dicitur/.^ coelorum fermento, quod acceptum mulier abfcoim 1 fatis tribus, donec fermentatum est totum. t d^.
Quale igitur hoc novum est fermentum, talis q l,oC ! fieri pasta inde fermentata. Nisi enim pasta eandem cU |” 0 d<> ([ to virtutem & proprietatem acceperit > vere & debito is' menrata tiicinnn norprir. Hinc rlucpt evidens dstsr r .,it
mentata dici non poterit, armi uui« iy.uw,- — -„nei-" .,1 Christianos veros & falsos. Veri virtute novi ferment' uS^,,
veterem hominem mendacium & mortem. Hasc 1
Trbco"
694 De Lapidis Physici Secreta
pone tti etsfermentum» , V aqua terram confit“ ■ fermentum, lIf ut pa> 4 a fiat fermentum. Me*' ‘ Ridete utrum et fermentum fiat de aito,quam iicj u ^ifr
Infitiate ergo, quomodo fermentum non esi , mfi^ e ? ■
SCHOLlilM. . e ai/
pAulb superius mentionem fecit author fetwenti, '^* ur s^ ■*" este apertis ik manifestis verbis indicavit. Pergit 1 jliqf^L pluribus demonstrare necestitatem fomentationis: ^ j a tio> dine operationes ponit: quales (unt fublimatio, p
cum separatio , conjunctio & mixtio, quae singulsr^^.^, <S> quiruntfermentationem. Est enim fermentum quai> ^ at *\ pastam eadem proprietate, qua ipsa est insignita, fe 1 ssf j vero dubites, id verum artis esse fermentum > ab au i"' propositum: considera solummodo finem intentionis. jum fateberis aliud non este, quam hoc ipsum. Aurum vis P jpisp Ergo aurum tuum quoque erit fermentum. Quetnad ^ ^tn 1 ^ mentum pastae ex eadem materia constat,ex qua ipso P^^j que enim materia est farina: sic fo mentum lapidis a 1 " 1
juxta novum hominem veritatem & vitam: falsi autem ,
veterem hominem mendacium & mortem. Haec anteis P ^
nra tenebrarum opera, regenerato homini omnino yfit'
fugienda sunt. Modicum enim fermentum, scilicet vct fr) ^qii* nis,utPaulusdocet,Gal.j.corrumpittotammastam. igitur maflam suam, tam theologice quam Chyfflice, ie rC |ii'' i mentare volet: vetera impuritatis & corruptionis corp 0 ' v quat, nihil enim stabile aut laudabile in illis unquam inv^^i 11 autem in utraque scientia fomentatio neceflaria. QS^.

o . , Capituium V'Ii. §5>s
*oST c aiuf 'S^p'at Christum , ab eodem quoque ignorabitur.
2S>
K
ci
• C äUf O vm.uui.., vvyww.*^ vj-1- - -p-
fiplju CITl Christum realiter, est credere ipsius verbo,& lcrva- ' Q ipf ( J* lan ^ ata - Sic enim cum ipio erimus una maffa, Sc ä pra» Jntjtj S -|. Vc, bo in essentialem & perpetuam amicitiam ejus fer- l ' n itu, ;„ ain< I ue non amplius nos dicet servos,sed amicos. Anii-
IlH ^ 11V»U 4UJ[.’liUS 11U3 UiVVMV.1 iuo)icu >umw^ --
],-t>i s ad discipulos, mei estis, si feceritis , quae pr^cipio
hymh quoqueneeessariamfermentationem ene parttu-. Co > stuod si non misces fermentum cum Elixire, non co- 'l ,J c SqJ 0r P us , sicut debet,quoniam sine, fermento non exibit ne- ! t ' 1 pc r f c ^ C< I Ue Luna. Est enim fermentum anima, qua; corpori Si. °' tnc diante aqua, vitam tribuit, quam prius non babe- ^cliorem formam reducit.
Jl* HERMES.
, “ e ni fermentum cenfetttonem dealbat, combuflto-
tinßuram, ne fugiat, continet,(S cors ora Ia- “ Ph,/ ‘^tcem conjungi tngredi facit. Et h&c esi cla-
Ephorum , & finis operum , cfi hacfetentta corpora ntH r, (jfi eorum opus, Deo annuente, peragitur.
bUbiril SCHOLIUM.
au ru Maximum bk de fermento oriri videtur, quod antea j)H] ;d ^fle diximus; nunc autem fermentum confectionem °l'^iin 1 ° are au thor confirmet : sed facile id solvitur per philo- n ’S u ' dicit: non est aurum, nisi prius fuerit argentumiltem
"^iiv^um > est tinctura sive anima sive fomentum operis, ^ho/'^quaqujm peragitur > sed quando dealbatum fuerit au
c Uri
[Q- st --
'Us 1 1 -corpus albummeq; fit argentum,nisi prius fueritMer«
' L uid„c . L.UA..C.„_t„
’§ r arri n ^ c S°l fingitur a philosophis tres habere facies in coelo, ? c ttü p' nc *'dam,6c rubicundam: ita ut facile credendum sit, fer- ■ r Uai,i° C n ° n tantum dealbare consectionem, sed etiam ut au- Cl Qt: ■ °t
"‘qiiepost docet, a combustione & fuga custodire tinctura,
C j 1 Pöteip •''^'°ne conciliare ingrelfionem. Sed quia ferrnentü |j. I, 'at ritn ln 8 r edi corpus mortuum,, nisi mediante aqua, quae fa- ii " l0t *lii'c niUrn St copulam inter fermentum Sc terram albam; t^^' terr' ^'qientatione notari debet pondus uniuscujusq:. Si (f' llt ftab arn ^’atam albam ad album Elixir voluerisfermenta- p’^'luta ' n complemento tincturae super corpora a perfectione >c S t r recine terrae dealbatae seu foliatae corporis mortui 'tth., ts .«Sc de
. a !tcrn ><5c a qua vitae reservata partes duas, Sc fermenti par-
'ilb a g ^’^diä. fermentum autem (itpraeparatum, ut fiat f tl >beQ . XaS « subtilis, si ad album tua procedit intentio: sivero Vn,’^ calx citi inistima auri praeparata, & non erit aliud Tanta iguur est ferme ntatioois pia;stamia,ut autho*
eam

isifl' i
SSCRETO * pl
um, hoc j ,;b e '
■’ 0 ' C ä^' S
696 De Lapidis Physici
eam non dubitet appellare elavem philosophor cipiumSc finem operum, videlicet albi Sc rubei: utp neficio corpora emendantur, hoc est, in superiorem P statum exaltantur: sicque tandem opus rubeum ultim vina alpirante gratia, perficitur, Lc ad finem perducitur-
HERMES. etfp
"jvT Egltgentta 'verti ßf rnald de eo opinione ,
..-tu _ „ _ n- _ U#’
I VC/|/ V,_y /// «tlli ItC Ct/ UfJtntur**' 1 / fit $
funtur , ut fermentum maj]<t , ßf cougulutn W seum& moscus m aromatibus.
SCHOLIUM.
T^TE forte quis erret in secreto fermentationis, & * c or sl1
’ ^ opinione de eadem concepta opus potius per !p l;l n ir
pi, quam corrigi Se emehdari existimet: author tria pr empla, quae tacite spectanda esse praecipit. Ut enim j t jn ^ mafläm, coagulum lac, & molens aromata non corrU J ] -i2 r ' 1
$
terius.sed ut ex mastä fiat panis: ex lacte caseus: Sc aro ^
mniff rt/inir^ 1 rrtrrnnHnrt^ Xr r-ivip rrtnWu^nslll' 1 ^ —i*fl
;lt t
mofei odore ä corruptione 8c carie conserventur : •
mentum philosophorum materiam nostram primo yt:£ o r quidem, Sein nigredinem ipsam convertit: non tamcn (0 ^ dactumopus ita in nigredinis morte relinquatur: sto P^jct^'
confectionis massa,per omnes colorü mutationes
efficit ^
tingatur. Calor namque agens in humido prirrio et ?f' nem: Lc calot in ficCo caufat albedinem: nec non in aw
("oli fi? rltlCl V
tetn & nimiam rubedinem. Qu£ varietas: colorurn 1° t a,dscribenda est: & sic corruptio unius, est generatio a [ in 4 ! 111
que fermentum, fermenti fermentum: veluti philosop 11 a d0p _ Qui non gustaverit saporem salium,nunquam perVeni^^lK 1 ’ tum fermentum fermenti: fermentat enim finitum p er tiam. Appropria ergo fermentum, quod est anima ant* g$P tationem, ut sit pulvis calcinatus, solutus, Sc induratus si bene noti praeparas' fermentum, nil valet tuum Et scias,quod non est fermentum, nisi Sol Sc Luna,hoc e Vj S 0 argentü, istis Planetis approprrata. Ideo quia Sol Sc Luu jjp 1 .
netis dominantur,Sc ipsa ad suam naturam convertunt-^ £0( pp' rimis fermentum dicuntur. Oportet ergo fermentum bus introduci: quia est eorum anima. Haecque anim^ ^ ducit corporibus mörtuis, & imperfectis: ut simul cU ^.j ir i(l'^
perfectis vivificentur Sc perficiantur. Sic enimverbum^^o
rum estfefmentum sive anifiia vivificans inLazarom^cl'^ quatriduum jam sepulto ac foetente. Quamprimum s
ftus dicit: Exi Foras Lazare, ecce statim mortuus ref Jjlli £ prodit de sepulcro. Tam efficax enim est verbum Chri
prodit de lepulcro. Tam ctticax enim eu veiuum ~" m , U [ici £tl in effectum producatur id , quodcunque per illud pro qo
n 1 '

■ Cäfituium VII. 697
s s disc 'p 1 ' 15 P ro p c iTiodü exemplis,tam ab ipfoChristo.quam a j’ctij c 'P u ** s >aliisq; sanctis viris atqj Prophetis pitestitis.pasfim ia tx ^Ptttbatut literis. Et hoc est integrum ac verum verbum ,e ^ a ^ C vera fide profectu. Ideo etiä essentialster statim f'tgtöri C ' Unt omnes sancti,quicquid volunt. Multi equidem ho- ^ Ct ■ ,‘. ntUr in hoc verbo,sed dum putant se inteerbtn ac verum
»ili r S<iv '
K
116 v ' x quidem ditnidm sunt adepti Nam ab ipsorü Dnj . e ^ ll, ctibus manifeste cognoscimus, ipsos non liabere itti v , , keram, & mortuam umbram vetbi, nequaquam vero Urn Verunl > essentiale Sc efficax: adeo ut meram palea 3 l>cr etl ’ t § ra ™ S qste carentem triturare videantur. Si enim verum Hi t V ct ’atn per illud demonstrarent effectus similes effectis ftHe Christo, ab apostolis & aliis viris sanctis prolati. ^Utst^^'.quod non lucet, nec aerem finitimum collustrat, nö *•» ln c ’ kd luminis tantum inane & sterile dornest. Lumen au- Hn, o 01 Isstiur ai splendorem rebus afferens, hoc vero luminis /JH _ c *»eritiatc nomen ffief etui. Quamobrem sicut hodie in- t ^ c tj n j nUrricrus eorum, qui hoi inani & sterili verbo utuntur x a, IIT1 tantummodo panem prö corpore suo alendo: pau- His cf x! Cm Eint, imo vix unus atque alter, qui hoc verbum ef- % ^cflintialiier adhibeat tam pro sua quam aliorum ani- Ute ' ‘ ta etiam ingens estalchymistaium deploratorum f : llt r c b|j 0 ’ st u > artem Chymicam exercentes solummodo inhas- b^istic S .Eve fermentis mortuis, & particularibus quibusdam vHr* a ~° n >bus: pauci veroreperiuntur,qui vivam 8c efficacem H,!,. * e nti arn , & universalem omnium corporum medici- ° t'Qio modo inquirunt atque scrutantur.
^ HERMES.
( color ad rubedinem,'&natura non eß dui-
I CsJfi /h e °de eo sericum conflitutmus ,c/uod est Ixßr: ss de l i Kcau ft um ’ quod ßrtpfimufi & ßgttto regis
°“e ß l>n tts t (%j in eo colorem cceli posutmus^utfe^iden*
5S
Sitivis
“ugmentat,
SCHOLIUM.
^jP- vis no n fatis constet, quid anthat velit per dulcedinem I V* li Cc ,c ttrti: inferius tamen stse explicat, adeo ut facile conje- ®ff= fermentum aureum ad rubedinem -. cujus de- JrN, (jj! 1 * 1 vel adumbrationem potius per encaustum,hoc est.fi- 5 iSliss 1 ''tudines, & tropicos loquendi modos, hactenus in his <, ra< Edit. Notandum autem hic est,sigillum regis,hoc est, ' U| nt ni ° ls ’ , l UO( l lutum, hoc est, massam mercumlem tingit, C5t 'eerctis sapientum. Unde etiam a quibusdam dici - Yy rat

6c, 8 De Lajpidis Physici Sec&etö in
tur sigillum sapienttlm, vel sigillum Hermetis sive M crc , ugtl' ■ X . . - ' - - ' yanurf
quo inquirendo multi hactenus , fed plenque runt. Nonenim id esteera Hispanica , nequesuber, u e l
sive gluten, neque luti quoddam genus > quovalavit ^ aut alia hujus generis perlutantur, Vel obturantur: ' e ° c d v ji e naturae dispositio certa: ad cujus legem infallibilem rcS £0 )oii' philosophico inclusae, suis obsignantur proprietatibus ae buS, usque dum omnium facta fuit apparitio , & tan d jjjlii' prodeat exoptatissimus ille color Cyaneus sive coelest ls > st ^ 0 b' tari splendoris fui efficacia, visum intuentis non obscura tundit, veluti fieri videmus ab externo Solis splendore - poti ( us eum, ac roborat: neque- hominem suo visu eneca >
liscus: sed potius morti jam proximos , perfuso proprio ‘ fcl? revocat, & pristinam vitae incolumitatem ipsis restituit' p s 0' canus. Dicitur enim Pelecanus rostro suo in gyrum «.. prium odere pectus, & sanguine inde effluente, pull° S d ^n 111 tuosirrigare, 8cfic vitae restituere. UndeChymiciini‘
quoddam habent destillatorium, quod hujuscemodi i
gyri circulive formam refert. Sed admonendi hic sunt ^ fi indagatores de hoc Pelecano, magnum arduumque > c v jjO‘ illo a philosophis occultatum este. Sicut enim Pelecan 1 ' ^ ^ 0 - ^ viva, taon tnortua, ita etiam philosophi ad magisterium ,j a , & 1 stulantcorpora non mörtua, sed viventia, hoc est,sp‘ r , 11 ’ ({fi 1 ' 1 summa vitalium facultatum foecunditate praedita, sanguis effluens e pectore mortuis pullis reddit vitam : 1 tas nostri Leonis rubei, vitam in mortuis & obscuris 1116 i 0 ri ^ corporibus consopitam resuscitat , eaque pristino . ls) pi' 1 claritati restituit. Et sicut tandem sanguis ille non s^ £ §jlr>i^ facto prius ab ipso Pelecano gyro sive circulo: dum enim . tt i
applicat pectori, totum collum cum rostro flectitur in cir£ ‘ formam: sie artifex verum & tingentem Leonis fangu"' .^ £ ,. care non poterit, nisi prius fpiritusi circulatio sive dent ■ cularis fiat : hoc est. exterius intro, interius foras’.it elT1 . t£ . t iii !
(fi
cV«'
sursum , & superius deorsum pellatur: ita ut exterius & ' 3 |tr inferius & superius simul in uno circulo conveniant, 11 piius cognoscas, quid vel exterius, Vel interius, inferii ^ oC c ' rius fuerit: sed omnia sint unum in uno circulo sive va ^ to tS nim vas est Pelecanus verus philosophicus , necaliuse inundo quaerendus : ac sine hoc frustra laboras OI T 1 5 ,i j:/ja fu <is ' alchymista. Sed ut melius intelligantur ea,quae modo hanc placuit sequentem subscribere figuram.
A( (l

Capit üLuk VIt»
D
. Ä ^ f ,
tetit d q teru,s - 5c tanquam principium & fons , ä quö reliquat i't$. ni, Unt: & simul etiam finis ultimus, in quem catteraso- j C.D l p C l U;,r n fluvii in OccanUm sive mare magnum refluunt; f^ius *" V'akuor signisicant exterius. C.F. Superius. E.G: ^ tc lari liter* in universum omnes. A. B. C. D. E. F. G; ^'Oh' <1 ' T ' Magicum occultum , manifeste exhibent: de quo a- Nc r ses «.s a nobis tractatum fuit» ita ut supervacaneum sit» ra de eo addere.
i U ÖES.M ES.
r Ui/.
er go pretiofißimus eil lapis, carens maculis , tempe - p tt ‘! !to q s -,nec ignis,nec aer, nec aqua, nec terra corrum- fermentum universale , euntia rethßcans tempe - ^Positione i quodfla^t fi’öe ‘i en ei trini coloris eil, |A^ a SGHOLIUM.
fatetur author , aurum philosophorum e fle lapidehi v ."miim ,longequeplures dotes, & munera ipsi tribuit» 'gare possidet aurum. Et ut de e asteris nihil dicamus»
vStc ; q ' llc apparet discrimen inter aurum philosophoi um 6c Wi PoiF^ Vu ‘g are lapidis pretiosissimi nomine, nullo jure ap- K^Ortj i, : siquidem simplici perfectione tantum ornatum, i 1 Utii i . 1 'a coagulatione nondum sit liberatum: Et quamvis sit tt ^ 'h^Peratum, vel ab ignis, aeris, aqua- Se terrae injuriis tu- C Vtat 1 ° 1Ulle: riOn tamen ut fermentum universale, cuncta ad t'^'Us e 3 ? 1 naturam reducere potest: sicut flavus, verusque ille Vc s ° lor . hoc est, auri essentia quinta syderea&coelestis, ä i,^° Crasso » impuro, ac terrestri segregata: wpie, umbrarum fuge mortua corpora.
^ , c* » Namque.
, tis Vct <ar*k' s eft solus Spiritus : umbrafupit.
^jilfiriu,, l as . e pim siveCatholicilmus nö consistit in corpore, feil lr; tn CQr Pisitusmnn lolus penetrat omnia, quantumvis soli- P°*a. Sic Gattholicismus religionis,seu veres Ecclesiae» Y y ?. kew

7oo De Lapidis Physici Secreto f e d
' non consistit in visibili quodam Sc corporeo hominum . -jjc
in invisibili & spirituali, piorum ac vere credentium m ufl, tr3 bii< ,c
sum Christum, consensu ac conspiratione. Qui enim e * crn fui ,t Regem omniurh regum, vere catholicum,in quo öc p er si a gi,
omnia, quique lolus est & unicus spiritualis verse Eccse' 'pccse prscsul, Lc episcopus summus,subscribit particulari cu' da c(J ;iri site, is jam est sectarius, schismaticus & htereticus. Regn 1 Dei non venit cum observatione, sed estintranos, insi u | 0 s, tor noster ipse Luc. 17. Ite ibidem quoq, hortatur suos di ut ab ejusmodi sectariorum seductionibus sibi caveant: a ^iSi Venient dies, quando desideretis videre unum diem m"
& non videbitis: Sc dicent vobis: Ecce hic, ecce illic r P* i C (t& Neque Sectemini. Ex quibus palam convincitur, sijVj^lie' externae secta:non sit subscribendum: quemadmodum jpdtt' ri videmus: ubi plurimi hominum , ex nimia simp" c j}‘ j c rit cS ' cti, huic vel illi sectae nomen suum dant, falso sibi p el ‘“
se sub numero certorum sectariorum, horum vel illorum >
i,E’
prehensos,errare amplius non poste, sed certius certo « 1 g c c: bcatitudinerti Se vitam «ternam reportaturos, ciim sia, qitonrf unusquisque suam solummodo veram este y ^aiO' opinatur, erret. Unde tot distensiones Sc controversi* ne repullulant, in quibus singula pars luam opinionem ^ tlI r propugnat: magis autem plerique illorum occupari vi ,^1'' particularibus sive propriis verborum phrasiumque o e ' ir j e pd°’ in universali scriptura sacra 8c verbo Dei serio pieque ß ü lt- ,Sl
Si enim hujus virtutem cognoscerent,infinitas qusestion^ .n-
inutiles, & vanas, qua: non nisi contentiones Sc lites § ecxe / ni C e> ' termittercnt:& hominem hjreticum post unam Sc sccun d ‘ ,(li reptione devitarent, scientes,quia subversus est, qui ejus« , . tl e- Sc delinquit,cum sit proprio judicio condemnatus. Tir- 3 * 5 jjgir’' res,tibinam sint illi veri Christiani ab omni sectariorum c ° 0 i>
ne liberi s’ Ut tibi respondeam ad hanc quaestionem, ^
" t r0 soiy ,1
j.1)
illos non esse quaerendos in monte Samaria:, non Jerc Romae in Italia,non Geneva: in Gallia, non Lipsiaem Geim nonCracovii in Polohia.nonPragn: inBoherma.non ^^ |IlU .j 3 , Moravia: sed ubique per totum dispersos mundum > m Tt ,r Persiasttalia,Gallia, Germania, Folonia, Bohemia, Mor a ' ,) ’ glia.in America, etiam ad extremos Indos.
Ex omni enim natione , Deus sibi colliget Ecclesiam- fC |l c autem verorum Christianorum nota haec erit propria,si 1 '® 1 ’ ja- ipsa veritate Christo , Joan. 4. neque in monte hoc , vide > c . j,.J mariae, neqqe Jerosolymis , neque alibi adorabunt pariem venit hora & nunc est, quando veri adoratores adorab" ^ trem in S 1-1 a 1 r u Sc Veritate: Nam Sc pater tale >

in f|5 u ' a dore ’ i lr, tu &
K'
Capitulum VII. 701
Milium. Spiritus est Deus: 5c eos, qui adorent eum,
:t ls c ventate oportet adorare. Ex his igitur cognitis per- J| > tjnj p* e Un ‘cuique nunc judicandum relinquo , quinam sint il- jNndo nt ^ vera Ecclesia nec ne ? 5t ubinam locorum inhoc '§io. * v *rus Christianilrnus, veraque colatur 6 c exereeaturre- s 1 ' a '’ Cr a&f ' ta ^ uc comparatione, idem esto judicium de Chy- ^ r iis ei , 3 : fi ve de universali & particulari deque veris &
Msdetn indagatoribus.
HERMES.
^ 'fi r *P‘entum c oft um (jf tene d/gefium ignea aqua Ix-
-4 urum enim fapientum eil pendenttm pium-, temperata compojieione sermentü Ixfir : Qfi ecen- 7 eenperaium dt/lemperata tompofttiane.
Au,
:>'8ca
S CHOLION.
'S nf a, quantumvis exquisitissime per artem co- 110,3 te ^ ?vsta , nullibi tamen perfectiora, meliora 5c praestan- ^Uci^^Untur, quam jn mineris & radicibus suis: ubi nullum sunt experta. Sicut in auro videre est, modo e tar- ra ^° , quod planecrudum adhuc existit, Scasuperflui-
■ n ond' - - - -
S dl . ,,0 ndum sejunctum aut sepatatum. Unde quoque ejus- ln - ri, m magis aptum est, 5c idoneum ad generationisopus.
>d,
V^sc
"u Cq -piritus ejus adhuc sunt liberrimi, nullaque forti corpo- lli^^^^atione detenti.
’ C|: i'l ct . P lni nptuis agunt, velociusque tincturae praeparationem T^nia flt, q i 'am si acin corpus prout vulgo habetur, accipiatur, ''Ms sujj an ?S Ue corpora, sicut & supra mentionem fecimus,prin- er *);ip r - V ! ?inior a. praestant iis, qua: per diuturnam coagulatio- jV jq ^'fiya sua spiritualitate 5c foecunditate longius recesse» , e °> ny , n Mjrandum ergo est, quod patres primi in seculo au«. 0 ° r * s Ub c 5 reat >oni proximum Se ä benedictis &foecundis crea- ”^Vio n J , s quasi nondum ablactatum, tanto virium virtutum-
N
">r,
fe rrelI m nostrum longe superabat, in tam multos
, ’ r Pot a lt:)l: ’ s annos-siiam produxerint vitam.
: °' a ilh ! Ulrn femporis nondum tam fecde corrupta erant ä teter-
Hominum enim
%
1 Ut
furias bestia-.quae sensim per propagationem adeo in- 'n hoc fere ultimo seculo nihil ab ea sanum appareat. ru Ptela: mox successit vitae brevitas. Unde jam
V ^ sfis cen( l° Morimurpendetepue ab origlneßnis*
ii 4, Wv -"^ 05 i u S° quoque sunt metallorum cprptjia obnp- li^rccj. . e Mineris'suis eruta, starim corporeo rigidoquemori cl 5 iQlv 'sudantur, e* quo nulla speranda liberatio . nisi re- %s . 15 esset aurea illa vitae clavis, qua sola omnes portas
Morris jis 0 carcere
a mus, & captivos inde (piritus Y y 3 in prR

yoi De Lapidis Physici Secreto
clv
jn pristinum vit* theatrü producimus. Per hanc auten vemintelligo vitales mineralium radices, in quassicmP cantur, fiunt nov» regenerationi apta, ita ut veram ram tum habere poffls. Accedit insuper aqua ignea, ^ U - oeI atiJ rl ’ jiudest, quam Mercurius Philosophorum ex iisdem radicibus eductus. If»e aqua est mater, quas aurum »1 conceptum solvit, eique tqter digerendum, deb' turn f'j.ßiiti 01 ’ 1 * trimenrum, donec 40. septimanis elapsis, terminoque g ^ jiS philosophici foetus absoluto, paviendi tandem fi ve u at,v di"
ra adveniat. In fine igitur digestionis, quando nimirum j1t .qU* cta hora nativitatis, demum oritur anima: non autem P’. rJll s 3 ^
citius. In hoc igitur puncto: totum est periculum. re a igi 1 . 1 '
autem hoc puncto nullum amplius est periculum. " n i proles nostra in lucem producta, quamvis respectu S 3tu ' f ^ JejU nis, sive plumbi, ob »tatis imbecillitatem inferior vide 3 ß (lJf getamen lareque illum superat ppndere, colore, viribh S ' .„jit 11 ’ tia.caeterisque virtutum donis. Prigidisenjm qualu 3 !^^ corruptus Saturnus propter intemperiem suam > neque >v aeris, neque exterorum elementorum injuriis reim Infans autem noster fortifflm» $c temperatifflm* al rtr
tioais: ita ut non solum repellat a lc omnem vim e * tet 3 <g propter fecundam virtutum affluentiam & copium,r) ua „0^ propriorum parentum infirmitates fanat, & quena vis Mercurium in summam auri perfectionem tingit-
hermes.
'T^Rtmumenim opn* ex^egetabtlt ßt , fecundum jn gallina 6^0 , maxtnsum eß ft*bßdium , &
„ - - - tenfhiutta, ac terra ncflra aurum est, de quqotn ne ' qonßttutmus , quod eß fermentum ifir. ,
SCHOLIUM. (f
TVstinguit hic authotr opus magnum sive generale ''Viuiiii’ 111 * ■*"cialia, nempe in vegetabile, 8c in animale , quod I' . gallinae ovo perfici ait. Sed quamvis plura ik infinita h. ^ yfdj di opera fingantur a Philosophis: tamen non est nisi u | 0 |ii quod ab elementorum aequali 8c temperata peritum ^^i> constans , firmum & fixum est: ob quam e ausam maxi aü t &
que sanitatis est subsidium, nec minus inopi». Fund 3 pjjisojj in terra auri, quas merito Ihr, sive Elixir, sive fermentu ^ ^
phorum appellatur. Hoc autem fermentum duplek ^ ß
supra monuimus: Solis videlicet & Lunas. Perferrne iso r fermentum Lun» iperrn^,^. H
jnteiligitur Iperma viri: & per
xx ijlis fit primo conjunctio,postea generatio vera ^
PMtiM Mi, aMfenest; fsoutsermenrum panis, P 30
&cast 3: „ eu'^at

Capitulum VII.
7v;
l1 '5g| lat ^ > P era tionc panis modicum fermenti levat & fermentat >i n et a°P iam P asta:: ' ta ct ' am iHud modicum terrae, quod A Vi CCst|i ' ^ ‘apis, sufficit ad nutrimentum rotius lapidis. Unde \, Co i ai «q«>t : Fermentum reducit sibi appositum ad lui natu. * fllt i J in "r" 12 ’ &/aporem ad omnem modum , videlicet depo- \ali ta c ' :UlT >* Nam confectionem dealbat, seu multiplicat,spi- %, öc ^corroborat, comburtionem annihilat, tincturam c 6- lür 'gi > Q u § lat i corpora leviat,& se invicem facit ingredi, Se con- ^ l ’' 0 dl) l ° a ^ n ' S c st operis, sine quo Elixir non peragitur, quernei,»,, *? P a sta sine fermento non fermentattrnqtiod dicitur fer-
sr^r- • • -
err tienti, 8c coagulum coaguli. Non enim fermentat l^dit ( j C ( _ f)r ' 3ora inferiora Ac imperfecta,sed ipsum quoque aurum P er fecto corpoie plusquamperfectum: estque foectin- ^r, quae quo i se pius impraegnatur, tanto pluries cOn- lt: ^ ^ infinitum iu-e speciei prolem propagat. Ipsa - quae ciaudit Sc aperit& iterum claudit, & ne-
e ad
qua clavicula nemo in hoc seculo potest perve»
P et fectionem hujus scientis.
NCLVSIO TOTIVS Y y„. TEdCnTPS
IsJ “c sunt, Vir Nobilissime ae magnifice» fautor & Mc- Y, J Coena s observande, quae de septem hujus tractatus capi- intui gratiam cqmentari visum fuit. Utinam quid iVr t,) eu tBc c ^ et ' quo grati erga te animi significatione quan- s"bu tll C1Uc P one re postem-, mc haberes utique ad omnia parabo' Galliam enim quoties te advenisse audiebam,toties ^ de e y r otsus gaudio ac laetitia,mihi unice gratulabar. Ut e. d ' S tuis "teritis jam nihil dicam, quibus me multis tibi
'^o, a trmxi sti: ex sola tua conversatione & colloquio quoti- v'ice p v? me discendi avidum non tantum non repellebas,sed p Pbil ' lUs '"vitabas, & humanissime insuper rogabas, incursu ^ Vc t ^ 0( ?Pbico tantum hausi utilitatis, ut cum Alexandro Ma- r f vse nunc liceat dicere 1 vivendi me principium a patre, ^ ‘b«s * autem a te accepisse: ita ut generatus quidem a pa-
%
’ nunc vero per te ab Eliano quodavel di vino potius spieln, j^ l1t:ra tus pi ail ^ videar. Hanc autem laudem quamvis tibi (NjpjL^uam, nolo tamen mficiari,me quoque aliorum pluriis nuc vi, Qrutn doctissimorurn colloquiis interfuisse, tam in jSttr’on in Germania, qu* ubertate quidem & fertilitate. U sufis Um 8t pr*stamiffimomm ingeniorum, alias regiones m ' <it ta m ,Usmodl artibus indagandis quodammodo languidam, P'grarn, Sc omnjno torpescentem > longo post !e intet- Yy 4 vallo

■ 7®4
Conclusio.
. aaada««*
yallo relinquit. Optandum sane esler, ut alii, honesta st ua ' (o | c r' mulatione perciti,hac in parte Gei manorum industrj f ‘ m , s<d tiam summa imitarentur: Non enim honori ö-1-mch maximo quoq; emolumento id futurum pilet comunt P* r ' igitur, ut'dixi, tifri imprimis acceptum feram omnem p.
tncprum fructum; »quum csscduxi, t ibi eorundem >
jmitias , pro debirq gratiarum actione consecratas 3tt l lic ' ,|je*
pflerre. Quicqmd aurem hoc tandem iit, runonc piatio i ts 1 r
-ii-.- tnrrert 1 ><
nas incidere manus: antequam pro tuo , quo polles, in t> ^pii* jmine, & (olida rerum experientia probe examinaveris > fl ij Jtus politissimis tk cxquisiriffimis ipleijdidius & tum reddideris. Sin >.«ero accidat, ut ad aliorum quöfl- rt perveniat aliquis existimet, non omnino (ibi ^
quibusdam vocabulis oblcurioribus, barbaris . N ^ sxd cn!s^, pandis : velim netam seyero id judicio male vertat : c ^iO 1 ' potiuStransferat in eum, qui scrtptupj-hoc cx nativo c '^ jng 1 ' 1 . 11
Jatiniuspuriusve traduxerit.' Interim tamen operam P' ,j Si v t( | postra tenuitate sedulam navimus, ut Philosophiae stust 1 ^ ap |C ' tatis fontem,si non in minutistimis lyllabarum &dict' on Jaus, tamen in generali totius operis explicatione latis ap, , g 0 e»
pnonstraremus. Sin veto quis dilucidiorem rei demon*
postulat, iniquum hoc Philosophis videbitur postulatu"^ ^.xli^ t illima enim est nostra scientia,nec nisi secretorum init' 3 * ■ ( ]c losophiae mystis proprie convenit. Ex his si unussue* 11 r^itj* Dionem divina providentia; vocatus, nihil amplius «s ^ 0 v qualescunqUp locutiones, quantumvis maxime amb>$ u •_ fpla 1 ” (curas : sed in mediis his fallaciarum tenebris , illueelcen ^ hiv yerstatis lumen observabit, quo duee omnia ipsi succc4 e11 jjtfl*' Itum & exoptatum eventü.Viam ad hoc lumen unica P 3 ' 5 ^^' finge te tanquam ferrum cupidü esse, per attractationem 0 (i>' fis alicujus divini, in profundam hujug fecretissmi my 1 **' 1 ^ ta* 1 ' fiam deicendencji: sed viam prae vitiorum multitudini- st £|1 i, ^ quam corpus densum, inter Deum, verum piorum mag' 3 ( ct>' fe, interponuntur occultam esse; quid hinc aliud agv' 3 , (0 fi® ses, nisi ut vitiosum' peccatorum corpus tollas , quo i* 1 pt st" |)ujus divini magnetis statirrj te spiendidistimo collum gqre, mentemque tuam nebulosam ab omnibus pb
Scerrorupp tenebris penitus vindicabunt. Ego enim, 1,1 st
cre £
b>'
|fus, Salvator noster, lux in mundum veni,ut omnis, qui PIE, in tenebris non maneat. Ambula igitur in Juce,dum* )*'
pes, ut filius jucis sis, necte tenebrae comprehendant. J ,o(l 1 .-/1 nrt- fnteri. Crtif'lffß
lia* 1
fl"'
^redete autem mChristu, non est tantum ore raten, potitis temeraria quaedä cöfidentja.quäm vera fides iJV . c istur. Nisi enim cor simul cü ore, & opera cum coni« .. p
V-.U iss-.r' »MlUUlV.i'... ‘..f, l

s pir eht Totius Tractatus. 70f
,® s * laec moltua öc instar lucernae, cujus lumen extin- '"'trsj Utl ‘ 1S & vana habetur. Quemadmodum enime diametro <jjl’ u § na nt,lucere,Scnpn lucere,sive lux & tenebra:: ita fides Nitim. ata ^ orali line operibus. Ex quibus disterentia (pectatur llltcr Chymie studiosos veros & spurios. Qui enim analst;, B Ver itate, veritatem consequuntur: qui vero luce hac
Stis j^ xte rnam tantum splendoris umbram sebantur, ad ve- 1ounquam perveniunt. Quoniam igitur maximam t( lari l ^ P art em videpms, umbra potius,quam rei essentia de- 'l'sisti,, 0c . deliciis hujus mundi caducis plures este deditos, ^Ptii ^P r ‘ eta tis studio : non mirum est,quin maxima sit raritas S V(r .oes/v 51 ' * u *compotes fiant. Multi <nim (untvocati: pau- t 1 stile i C ' Et sicut terra magnam copiam luti suppeditat, unde V^dijio' P ar vum autem pulverem,unde aurum fit: sic etiam est 3 ui ltllt P l *scntis secuii: Multi enim creati sunt,pauci vero sal- . ä >Us Ascita 4 cap. S. Quamobrem sic uti ab initio hujus tragos,:. f^P'um Hermetis hujus disciplina: studiosis imitandum
-Mdra 4 ca p z Quamobrem sic uti ab initio huj fi,:. f^P'um Hermetis hujus disciplina:studiosisimit:
fc^us:
' ta nunc in fine idem propositum alterius Philoso- M'^la 'a' 3n ' te ^ lmon, ° confirmatum volumus: qui in libel- .3; .P lae I ) hilqsophicp , principio,ita artis alloquitur disci- " Deum , inquit, mi fili, & cor, & mentem convertito, q ^e,,„ ma»is: ipsä enim donum Dei summum est,cui-
0 C S Pactum fuerit, eam largitur. Deum igitur ex toto cor. .Vi^l 1 e an ima tua diligito,atque in eo solo & spem Sefiduciam . V.* 0 » sic procul omni dubio hac arte nobilistima cum
J^gsiuere.' ^
4 c 0ßi USSlMO , CLARISSIMO
s N c Amplissima «dignitate CON-
,i ) 0 i s o,Domino HERO ALDO, Valgrinofe p Iß o , Christianiffimi Gallia: & Navarrs • gis Consiiiario,& Archiatro digniC- ßmo iv
i O g i t a n t i mihi sepenumero attentimque \ at ‘moac memoria revolventi,Vir amplisiime ,
_| <7«o tandem sensu Fernelim lib. z. de Abditis re-
\ tjt si r ymcausiis cap, 18. Aunfemen erui pojse asse-, luendi viam ac methodum ibidem edoceat(cum *\l { 1 Ul dem,fiutices ',& arbores,nec non universum a- Ulil &nu$f<xcunda dcsemine turgida pasiim vide - Yy ; re sit:

•J06 'EpISTOIvA DeDICATÖRIA* .
re fit: quo autem in loco vel quibus recefi’ibuspr u fi illud Mineralium femen delitescat, ne Lyncei qtfl . f( eculatifiimi oculisperjpici quoquo modo queat)J uC .1: illic 0 non unus modo aut alter in eam sententsatn
Art>*‘
■10
ah° r .
4
cr^ r
Lulliive locus,sed varia & infinita plurimorum ■■ p* gravifiimorum Philosophorum illud ipsum m °Jl cr mantiu ajsertiones: ita tamen primitiis interjedtj - lh tes ac diffidentes, ut quod ah hoc dictum,ah id» quod hic conftruäum, istinc defiruclum videretui •
hae oa bU »V
sitos igitur ac undiquaque corrasos, quotquot scripserant, tam editos quam manuscriptos, tineis etiamnum exesos,veteres,inquam,& ne0t - r clores qua potui diligentia & aßiduitate perleäos ^ tia diuturnas manu per vtginii duos annos ver x V ,L(<0* vi,annotavi, annotata exscripsi, exscripta in or { 0t^ nullo haäenus observatum digesti, ids eo animo, istud Compendium in tam vago i&o tot discrepat () quidem videtur, opinionum pelago , instar Cpt°j , r fugiti quo post exantlatos multos ac infinitos labor es,-** l pV vera scientia portum tuto cito & jucunde perV ( ■ ^fi lerem. '■ Hanc sane Harmoniam mihi soli ( gi'
adaptatam & concinnatam in vulgus edi noti e mus. Evicere tamen, cxtorsereque vel invito fi c T hortatus dicam an sollicita efflagitationes aMic° rt ^’ fi- bus deeffe hortantibus inhonestum,& non obsequ )r °st busimpium. Ancipiteni adhuc harentenuj, perp lfl ‘ ^ miseratio eorum,qui cum hac ßudia traäare hafl ^
rint,nec genuinum Philosophorum sensum rite o ^
dice rimari didicerint, variis erroribus circum* dem in ignorantia salebris ,tahquam ad Stretiosj ^ consenescere coguntur. Si enim,ut inquitsumtntts ^(it quentia parens , e portu solventibus qui i am in V 9 } alto invehuntur praciperesummostudio solent, w statum rationem , & pradonum & locorum q u ° affert,ut eisfayeamus , qui eadem pericula quibus st

hctjr ^fisToiA Dedicatori a. 7©? htt e ’ 1>iu s, ingrediantur ) quo tau dem animo nos este s- %^*°P e jam ex magna jactatione terram videntes,in videtnitt maximas tempestates estesubeundas? rin Jinitis curiosissua illius aStuisac, & womestas '%it 1 Ho fißcremsua dilapidandi ansam prariperem, ^jf_ v ‘ nt j ,n i;f°rmularuin (receptas vulgo dicunt)myria~ \ !a ‘ > i 0r uni manibus evellerem & ex(uterem:hanc Har-. %c e '* n fc (t communem omnium vere philosophantium ''^d t<mac (° n Jensumin lucem emittendam opera pre- §ii Hxi > Viam quidem sub amplistimi tui nominu au t ^ elarißime , idcirco exire volui ; Trimo quod tua >x (t<iy l ° n m °d° st oraculum - totius nostra civitatis,ubi % klil rerum incertis certos compotesst consilii dinut- «rjtwo/cTW Qostias. inmStf/ciovvssj. udarte dpstric Sul Vere existat,adeb ut solus dignus ßs habitus , cujus . trtlts Chironis cura,vigilantia,industria acstngu- ^^ “"itati noster Achilles fuerit commistus ac coitu ^st^^diemde ut infinitorum a te in me colatorum be- yU}n Memoriam sempiternam hoc pacto testari ra~. ^ et num ut ab iis qui dente Theonino ha( arrodere \ e ** en t,fartus tectmst sub alis,tu'u tanquamin asio- \, r Weam. Exiguumstane nutrius & levidense,non ta- *Mrnum dantis r ernst 'stfam/pectes,prorsus a/per- \ t ' Ccenoßi tttrbidast aqua d gregario etiam milito \ftifty rils Me Persarum rex profestus esi se nihil un- \ ,. f ,b, .stesuavius : Augustus oblatos d rustico calamos,- ,Cff P? marcidum etiamnum raphanum d rustico Wo t jj ^dovicits Xl-b)stostpretioso obvolutum suis dc -ri- Uuß a § c *Va,ndum dedit. Nostram igitur Harmoniam pro.
. ius no.vt anni omine oblatam aquogratoque ani » \ t ( ! l t ,e p& me tuiftudiostsimum femper amare perge, k t I* *Mufa 0 nostro Kalend. lati. annireparatasalum c - Xl.
Tibi tuisque obsequentiflinuis
PAVID LAGNEUS.

CANDIDO LTECTOUI X abfirhfioribus Natura secretu , rumfy penetralibus Harmonia hac * n ^ß s jßf
ri
^ gredietur,benevole Lcäor, tum ut a
--—r' r ant i a tenebris clarius(utsibi imagini , j w ,
in arte videntes extrahat, tum, ut locis in g
etiam planis claudicantes d lapsu vindicet’ riadnes filum , pofierioribui fenis fulcrum .00’
modo qua veftrafunt vobis servabitis, cucurbitas , a ffi-
matratia,& eat er a id genus inftrumenta vitr^ffi* losfigulis amandabitis. Hac, inquam,esi Harmo 11 ’ Lifi* mnes eos ignorantia arguet, quicunque veteres f atatisPhilosophos nuiluni unquam interfe
buiffe mußitant. Hac eadem esi Harmonia, q« a fiduo labore sedulas vigilantia duobus annisfup rA .00“
tandem victrix emergit,oculis tacluefi propedtem e ' ^0
y os tam anxie ac tanta cum disficultat e u- r *- • ... cmJ a
ra,
iis
is. Denis hic eftPbilofiophoru omniumconcentus (s susque,d multis quidem susceptus, sed d nullo pf r J
absolutus', quia ab [fi
foris
Hii
praceptionibus seu receptarum formulis,exiguo ^0'
cififi expenfis vobis ultro offert,quod necCrcefi div l{ LriS> tumvis immensa , nec omnes Agjrtarum vitlgf reS . ; Itiboresve plus quam Herculei vix ac ne vix q! il qui unquam potuerunt. Inibi deteguntur & ^ en ° gnt iti> tf difficultates, ignota nota redduntur : quin &thS sinceritas, ac animi mei candor vob'is etiam IP on ^l £O 0^'
manu,quod non fine magno labore, multisfo
fivi,offert, dat, dicatque. > omißis itafc vanis v f' nt minum promißis,extraäionibus omnibus, ca ^ cl '! a ^0 solutionibus,resolutionibus, dissolventibus neutiq 0
lofophicisffed corrosivis & huic prafianti
I,r
*vj v 1'tJt'Vwyj viv vtsiivjLvsa ^ tj n* v f • >~j- -- • tf/tt*' '
contrariis , ite m&h&s valere juß'u, eam demuttis
fefe offer entem ambabus ulnis ampleclimini ,
veße induta , odore etiam foetida ,taäu mollis

pRiiUTIO. 709'
^cognita, ab omnibusperquifita,&a paucis “^Jfiuantuhm aquasua,sua,inquam, ut sitim ex- ex petit: non sua quidem de causa,sed utfiatia- %t, l J. nsumptif r eso cillat a , vobis veflrisfi fubve- fbiq pi^P^trasacra esi qiu Scripturam sacram, Pluloso- .f 0 Pbi'am 3 Medicina Medicinam, lex legem, & ^ interpretatur & enodat, 2Uon aliud quid-
h a fi b au ä°ribus hoc iri opere alienum expeclate : Ipfif-
k
\^ ll ^ eni sunt illorum verba: nihil prorsus de meo ad- \^°r iri disquirendo ivigili* in compilando, & in a, j ' n Qnenc l 0 ^ mea ß nU ft ac quidem
\i ■
\ atcm,facilior ems uslim collegeram,eorum ta~
^%ti e U ^ mem ejusmodi materiam quarum commise- h Pernotus,quandoquidem p ef . CXtlUrn Scylla latus,lsvutn teneat alta Charybdis,
^ ^ lil Ereptiprxcipites ruerent,in lucem lubens edi~ r str Jlll l s u °rum multa tetla & obscura reserassem ,fioc- i^^iffent & tempus & commoditas. Hoc ita^meo ‘s 0* ft* V °^ tS ^ ceat ’ Sed P rtu sq uam vos °P er i accinga- % 11 a corde voltint as)novies, decksque,imb pluries
%i tl ^ rev t> s non tantum cogit are,sed exaäe ratiocinari ita sani,quod minimisntsuniptm,quodque } k *il HlvertS ^ cuimu ^ a mduntur nominajmodicum , ilts alimoniam, exiguum vas continens,minor
in
*Us
&is iZ, e s n dem recludens , &, ut ipfitis calorfovedtur ,
' ! <s ef exigantur ;■ nihilominus, quoniam longiori %i t etti pore,saltem duorum annorum spatio, nimia
IV ■■
ac pfompfitudofinem versus ., rerum omnium ja-
ln fene poffel. Cujustei obex erit prudens fio k S«ty 1>ii{ld -verfio, & Harmonia hujus introductio, quai i t * d fidnc rem viam, materiamunam ejse docet: i' p/« ** riomihibus, binis corporibus , & dissolvente ex
ls%[ kr extr ahente ,perjpeäas illiiis nufrttione,deal- f|, e y t ^ tr ’ n atione,rubificatione,fixatione & ceratione ‘j nn ninio Ubore praxim aggredi nullus vefiruhi
Umeat:-

?iö. . ... ,ß'
iimeat: & hac ratione Worum imperitiam & !!tl . rjfi iiam advertetis , qui nihil certi autYert apud?» 1 i jß Chemicos reperiri fatis proterve dixeruühut die ^
perda fua in Apologid, quam fnirüm in modum
dat,& qua potius accusatio diei mcrettir. ValC’ eX>t nostro Parifienfi, Cal.lan.i6u. ^ _
N obilistimo & Prastahtistimo viril D-^‘
JOH A jN NI HEROV AR.DO» & y Vaulgrineuse, Regis Consi 1 ’ rio,& Archiatro digniffimo- IVAN. HEROV ARDUS-
ANAG
Vade virens honora«.
JE vi es honor durans. Vtna es honoris dura.
E vena honoris duras. Ah dono vires vernas» Honos virens ad vera. Advcrnas Vis honore. Vive heros adornans.
RAMMATISMI.
Ardua res honos. V et,, ‘ Hon Ori vera suaderi 5 - Ajefti duraris honör®- Sanus in heroe 6 dura-
Dives honorans vera-
Via ruens ad honores* Heroes riardo juvans* Sidera novans Vehor*
Diversi servans honore.
O Mnia luminibus Phoebeia culmina lustrant » Lustrans Phoebeos mente animofc choros '
Arte Machaonia nil te fublimius ejfe, !
Pxoniis video tcqueprae/fe choris»
Quidmirum,reliqui tuafi fastigia montes Suspiciunt,tibi fi,qua.fibi chara ferunt ?
Si sua,seque tibi tradunt,qui stare, valete,
Prafidio credunt seque vigere tito ?
Visimus accurram ? Superi prohibete,volabo-i Et collis montes infimus usque sequar.
L agneus ipse suam qua multis clausa rechtste* Harmoniam fecum dedicat ecce tibi.
Addunt currenti calcar,pennas^ volanti > |
Nam tua tranjpofitis nomina Utendis» \

7 n<
D t l ‘dant veris divina oracula verbis ^teA llCa tem pla mihi,suutfy Sibylla mihu .
0 ,c * a c anunt,ad veri culmen honoris \Mr ta ^ t> vwax unde paretur honos. oj 1 * ex i*nius,qui Gallica fidera serves y coeli vult Detu,ejfe deos.
} a[ U tK non Hybla rofis,totfloribusEnna, J ut ti<*nt puro fydera clara polo:
udarum referunt tua nomifia laudiim * '3^ innumeris hac tibktequefero.
\ t , l * eTi s>alio s nam dives honoris honoras \ ^ r es/e?' j hönos ardua vinco,vehi.
$ u ,f °n° r durans & honori vera suadens % ae ^ Vernus honorperpetuoque virens.
4} J 10l ioris amica,per aurea fecula,dara t 11 durans femper honore tui,
honoris, laude perenni
\?l* v * rtu tis quam tibi palma dedit .
. Q a iii c lei0 ^9 dura,^«> sceptra gubernat
^ < 4, *‘ s ecu ^ a mu ^ ta tll0 ‘
V ei;a 0 v hes vernas tibi dives honorans J '^ c ;^ve ra virens munereRegis honos* screet ‘ tr ° s ac ^ honores munere divum,
^ Vi$ ey^ U \ r uens, legitimaque via.
^ via vernas floris honore»
%e V - CS nar do nobiliore juvans*
S \v^ ^ eros ’ Musas conflanter adornans» l ell or aternum sidera ab arte novans. ^‘4er* no ft rt > radiant nitidißima coelo, l ^diuf ncoriim V u diadema gerunt.
Qup n erv ans per qua fervamur honore* ett> 9 P<ton major in orbeviget.
Tibi ad omnia paratifsinrtiii, URBANUS.
AB

Ad clarissimum doc
SIMÜMQUE VIRUM D. LAGN
in Harmoniam ipsius.
DAVID L A G N E V S.
ANAGRAMMATI5MI.
Vade laus digni. Vas laude dig 1 ' 1
Diu digna salva. Vis laude digna-
Valde digna vis.
V IS node multa res latentes promere >
Arcana mundi Ssispalam proponere,
Vis clausa multis plurimis recludere,
Vis mira mundt diSlitts miracula,
Ssmulquesummi vindicis potentiam Probare rritram,qui ßipremus tnfimss Tarif am Creator Seim cieatis indidit,
Vtarrogantem homunCuhSiisdriidm Premat,negatis posse regem Olympicum Fecijse quicqutd nummisuo placet.
Vis orbe nostroSiettus utfit aureum,
Micansque malt fulgor adfit aurei.
Vis Gryphos acer Celticis d montibus PugaJse.grjphos explicans antgmatum,
SoFbensque nodos ardiores Gordiis.
Vis indicare quanta Siisfit mgeni,
£t quantum acumen, candtdo Seit pedore Prodejse eundis,ai öbeße nimmt .
Vts,ut libelli cujus audor ejfe Siis,
Sit ip/e fautor, arte qus'viget sua FidequeserSoat Celtica sceptrum plaga.
Vir clare SuS/e David 6 Laignee Vas laude digni,Harmonia,vpde digna laus Digni, per ora SuSepracellenttum Volitans Surum. Diuque digna salve nam ^ir laude digna ,quando valde digna vis.
Tantum tuus quantum meus»
bvetvs,
C

ALOGUS AUCTORUM
'N HAC HARMONIA citatorum.».
I
Je Vadis;
AlL ^‘ an us Philosophus;
4lp£ ls Magnus.. ,
A J
Am furentius;
V’Uibavias.
«SS*.
Aug ü l J s de Villa-nova. ,
Avi c Elius, vide Ioannes;
r r eol a
Sta „•
c °iuurgens,seu Aurea hora’;
>. 1 °, *
S>«»,
llS de Grana,leii de Ganna. t>j es Us Trevirensis, seu Trevifanse Marchhe Coralia e,. C.
Iazichi.
° r tect^ Ucc ’ nEe *
A h ,.° fatuorum i seu Correctorium Richards . "8"ci. -
kn«. . 0 '
h a vi(j ( ’ Ioannes.
^d«j Cl,s -
® r at>üe, seu 5 Rosarium Philosophoriim com- 4‘Tom. Zz pilatum

pilatum a Toletano philosopho, incip> en rabile desiderium, &c.
Dionysus Zacharius.
Dominus vobiscumi Dorneus,v«tst Gerardus.
Ix
E.
Efferatius Monachus.
Evalerandusjleu Valerandui. Euuaidus,feu Euoaldus VogeliusBdga- , Exemplum scientia; Incertus äußerste ineip 1 Exercitatio in Turbam.
F.
Fernelius,t’h/e Ioannes.
Flamellus, vide Nicolaus.
Flosflorum Arnaldi.
G.
Garlandius vide Ioannes.
Geber Arabs.
Gerardus de Vivariis.
Gerardus Dorneus.
Georgius Ripleus Anglus.
Georgius Venetus.
Greverius,P«te Iodocus.
H. '
Haly.
Hennes Trismegistus.
i.
Iacobus de Sancto Saturnino.
Incerti auctores plurimi.
Ioannes Aurelius Augurellus.
Ioannnes Dastinus.
Ioannes de Rupefciffin Ioannes Duns Scotiis.
Ioannes Fernelms.
P ' 1
l
l
l
l
l.
I
l
(
!
; l
\
l
t
r
c
i
i
f

^arw, 71 f.
i q -^fwhdsciis PiciisMirahdulaiius,Coacbrdi«
J^an, Cs Grandius Angius.
\„ es ^ a cus Hollaiidusi
s ^u liS tf reverils /^» Greverius Presbyter P*ollanckiSjvide Ioannes,
,Sr eht . . , 1 -
Havi Uls VenturaVenetus;
Andreas.
;'b Cc yu °i'utn verborum:
,\ r > verborum.
Nllkf Uer °r um,feu Opus mulierüÄ - \ e Raymundus.
, ftovum Chymicum;
^ti varii, n'clia^nnyella.
, Cl ° tus -
I° annes “
S^deEtferznus.
H^^-bnianus,Eremita Hierbso’lymits ! hus;' l s ^faeciae.
%1
^Hamdlui.
N.
0
5 ^ s .
%s incertus autiorftc incipietis.
|i uli etunn s fe U Ludus puerorum.
fc\v 9 i . p -
h!%x; ale 'ufe.
lv 5 Mi-
lan ^ l ^ a nus,virfe Ioannes» ÜS ’ v,( k Ioannes.
%
Z«
l
Rächai

7i§.
R.
Rachaidibus.
Raymundus Lullus vel Lullius.
Rnafis.
Richardus Anglicus.
RipIettSj vide Georgius.
Robertus Vallensis.
Rogerius Bacha seu Baconitanus. Rosarium Philosophorum.
Rosarium abbreviatum.
Roserius minor.
Rosinus.
S.
Saturninus.
Scala Philosophorum.
Scotus.
Secretum secretorum.
Semita semitae Arnaldi.
T.
Tauladan.
Tersin. t
Theobaldusde Hoghelande Mittelburg eri
Thomas Aquinas.
Turba Philosophorum.
V.
Valerandusjseu Evalerändus.
Valescas deTaranta.
Vallensisjride Robertus. VincentiusBellovacensis.
VogeliuSs vide Euraldus.
Z.
Zacharius, vide Dionysius.
Zininus.

J\] Ecesse est ad opiniones fortiter inhaeren- lit '^ültaargumenta adducere,si quis ve- c °tiv ^tem a priore sententia abducere, ac ctii^ erter e ut suis verbis fidem habeat. Haec 1)6 produxistem quidem ad sermonis ties-^^ttiationem, nisi multi adeo horruit
>ess enf .
ipp »qm mea: opinioni adversarentur. 0^ Crates lib.4.de morbis,sect.15.
lS res qua: magno emitur pretio,men- 5 ' Morienesin AurdraConfpag 217.
nostrae Artis non excedunt pretiu *** tureorum in prima fui emptione, id apud Theob.
^iu ptetiosistimae artis , non excedit ^ ^ 'P^rum medicinarum expensione C °^D ^ nta argenteos,ex prima operatione quando. Arnaldus,Rosariilib.2.cap.7. JUr-^- lc< luicl excedit valorem unius unciae ^ intentione majoris ordinis. u *°nes Artis Chemicae,PropoC 12.
j^^ter teneas,quod omnium capitulo
Zz
3
DAVI-

7x8.
PAVIDIS LAGNEI D. xvi^s
HARMONIA SEU CONSEN*^
Philofophoriim Chetnicorum, magno onw m
& labore in ordinem digestus, & a neww? bac merbodo dilTrri butus.
De Materia physica nominibus*
l'fftm -Bti.
'ftutantis.
Ci I' 11 T I.
. ^ rostl'' 1 '?
Apientes Lapidi multa nomina indidere- c fic''
materiam Lapidis reclusissent ac’ /piniualep^^fiirt
sent,di:;ere materiam esse rem %ilem.C tiss 1 ! 11 c,t» r
sent,dixere materiam esse rem &■■
sublimassem ,serpentem vocarunt, ac btfl 1 * fui}" 5 '
h
,jzijienrem vocarunr, ac "w tratam. Cumque^eandem talciiiassent, dixere t&sas
..cuurniwaitiuaucnc, aiXc.*v —j . ,
modi. Cum solvissent,vocarunt aquam,zc /» e0 K J fertrt dixere. Cumque ad oleum perduxifleo? rna ss „cla^ 11 ! ‘Ktfcss.srit dixere ac pnfum Renalem. Cum veto i0 '^ terram nuncupaverunt, ac eam tam P a ¥/ ,eres< l >t q, r gU’ l> lfy
ia here dixere. Cumque ei albedinem exuissent,
1 , J. siirlt»" ,„iit
ac album autd Hivere a- ..-
m.
si
*
i,
fc
* ,-aiuvumuu cxuiueii,,*«' 'r ,ri
*ealium juul dixere. Ac cum rubedinem ejus s« rlu ^ B ,ö‘! t
ma Idnr _ , i _
fyevtritu.
- . j—~. -n-c cum ruoeainem e|u» , "’ a £toP l '||i
riiasscnt,/f»e*» dixere ac rtf&rutt? qutd. Atque hocP^^cjt 1 ^ materia Lapidis conyersa erat in peculiarem natura? 1 ' jjolla indidere, donec ad finem perductus esset.Joann. I> aa dus.lib.Pperum mineralium i. c. ra 6 . - ufss^
Postquaqt materiaeamalgamat® fünf, hocatrialg 3
:tur indignis,soler vocari n —c:_ " —
a Philosophis as nostrum <
. rt iTunojopnis 4s»oJtr UM *
ßrvm,ierra magneß Aptotum camf ißtHm* Jo<i^ llS ^
pag . Z S ' “ Ara^’^l
Scito,fi 1 ! mi,femen nostrum este veram Sala ?»**._ ; r li c
*SSSjS3Z~*‘. --
Estcnim^ ,l 0 sot 'l 1OlUm UI1,,S
stu , e T ,aere ß*ßg ne ™’'er r eu*,thlegmat‘<:# , ’ ch ‘ V
$um ■ Sc hjher^ reat > & est similiter cos
per veum viV»^ fi
fisic putans,d necestSnum esse*
iuleno/ n ° v| t: quia/uperfluum, imniundtif ,, d tll P
v i.v 111 >“& tota «Jeniquesubstantia Abjecti persicitur^s^^^
1 )
<li
1 )
si
--
ii
h

Ü}** -
''sali-
Harmonia Chimica. 71p
^ r et "p Un ^ lr >cdianteigne nostro. Et hoc Sapientesnun- T ^idt^r^opKrea ipniKi ad artem pervenerunt,putante M>i s 00 n e ‘ u perfluum,6c immundum. Fontanus,pag.74.
vocatur ettamgranumfmment/,c[uod nifi mor- 4 folum manet. Garlandius.cap. 13. 1
• ' It '° «tribus, vocatur Lapis benedtllu« , miner*-.
J> l ey al^ 1 *& et abtlis,co nuori non habet nomen nmnmiiTi* ^tnaldus.
Garlandittt,
, eo quod non habet nomen proprium. ^ -uj cresf^ Ula componitur ex mineralibus. Vegetabilis , quia
SuC
L^cut
e%mmalis , eo quod animam habet, spiritum Sc ani malia. Alio nomine dicitur nigrum fcet'ens-.ops\z. ern nigrum. Dicitur etiam chaos vel origo mundi, r ainos autem <
1 )q (1 JJet c
nos autem eam terram vocamus. Et aqua s \uKi"i' : ’ tUr "omine omnium foliorum, arborum & vitidi-
S.1 ,lt0 * ■
Accipiant. Dicitur etiam aqua benedtßa, tem -
m*. P’^tum, acetum acerrimum , corpus quod föföi. .a PHil-n , r- 1 , .
‘tu.
H »>.
K
exaltatio aqua,angulus operte .Et nota ,
.1 n7 ‘ lter Lapidis Sci Cis L una vocantur cöpositio-
Jn^f.A P,°^ ca >n operatione I-apidis terra vel nutrix ap- K ltc ha tnald «5Vil]svovanusinHortnl3num,p. 25 .&35.
V^L* ra ’^ U:l egemus ad opus,& in quam resolvenda Mpluu. I*« u na,nonest hyle nec chaos, sed materia prima proborum, ‘vile, tarum,corpus durü & opa-
ut 1 > irt a ■ ' --> -- y, . yty,-
V icine , in vegetabilibus ftmiqad ieun-
v f *C?A_ "'dnus sulphur, Sc argentum -victumphilosophorum
s Pisnö$ n, . sR -'pleu sc ap.3.pag ö.curnPenoti. l^it r c ,, 01 ' la bet nomina propemodum infinita,nam ab una- {q ^^TiitJ^’^gta est,denominatur. Cum lucidus fit tunc ha- jt t ' dc, n .fl Uc ! ,nd n3ns,secundum res albas, similiter Sc rubeas: V- d «n, pf.p!' Ä rcs - Idem.pag.74.
'^■•»spifp 010 coquitur, ütaqua, Sc quanto magis eoquitur, ^i t >c n ? r ’ C l t,ousi l ue * a P‘ s fitomnimetallo supereminens:
Itjj • fi„‘ “tptdisphilojophorum. Si aquam dixeris, verum d Cc - *.” 2 neges, non falso negas. Ne ergo pluralitate no-
' 4( *Cc! • I1UI1 Mlu '
'ie>Pmr tls ' Idem P a g- 139 -
^° tei coquuntur, fiunt unum.Sc nominantur piante ., lrU| m.Cum rubrum fo,auri flos,aurifermentum,
Kt H ^ 'clvl!' >3l<r rt *brum & auripigmentum : dum autem
N,
tl rr.
• iss r9anct > plumbum aris ,iotrga metalli & lamina cp ! /'iv ? ,,, VOca nt nummum-, nigredo autem philojophorum
\; 1 ‘l 5 ^ tu Md,m,pag.i 4?
'' 1 ij 1 , tl J 1: :qui a Ut ?.P er excellentiamquandam corput metallicum Vagclius. C 1 ?* 0mn ‘ a metalla nondum perfectionem il-
* ‘’P.sVn.. 1 ,. st«am tamen per naturam pervenire possunt.
v °geli,
us eap4.pag.7_
Zz- 4
Oleum

Davi dis Lagnei
iimosihs omnium
LllU
7 io
Oleum nihil aliud est quam limosstas omniuju **■ c0 ,iü natans super mepstruum per dissolutionem ipsorum- ^jjcii 1 gatur super suam aquam, ita quod si ipsum aqu* 1101 ß,,,# f ris.natabit superius, & congelabitur ad modum tepui liculae diversorum colorum. Dicitur etiam aqu*,J er
Idem,pag.8.g) io.ii.
Oleum,unitura,aurum,amma,ohtlofophorut» quo totum perßettur mag/ßertum ,Jutphur> ^^^0. ^ gumma,sangnju,fermentum,terra noflra, aer <* „yra ** 1
äura ; quia colorat & tingit terram mundatam i ..„na 11
omnibus sordibus. Oleum , quia ppsttincturam
super corpus, sicut oleum super pannum Antma, si 1 ' vt ,gcsJ 11 animam animalia & vegetabilia omnia vivunt, creseu ^ ip* 1 ^ tur, multiplicantur que : ita lapis physicus cum post 0 ^ cC o< 3 y anima illi affunditur, fulgore metallico illustratur,eo jpiP
nutritur,crelcit. fermen'ttm , quia sicut fer mentum^ )api^n
stam ad fui naturam convertit: ita hoc oleum t0 ' l ( j ( ,|icC 111 u yertitinsuamnaturam. Aurum , npn vulgi: si 11 ' 3 ' gj spi 1 ' 1 " jj amplius corpus solidum est,ut prius, led attenuatum, 1 j,
factum 1 siuod & deargento mtelligendum. %'
sicut pingvedines omne? A ungventa emolliunt & $
duntea quibus adhibentur: similiter oleum hoc p ar ag 1 ' pidis emollit,asperas lenit, & fluere facit. Sulph , ( r, " trie pf t J i , materiam instar firlphuffs coagulando & figendo. ctu animae,quae corpus mortqum illuminat. Al u fß e a j U (iifst dine desumpta a tinctoribus, qui plerumque ad“ u r ^ pannis suis tingendis. Idem,eodem fap.pag 33. . c of P° y
Materia simplex cprpus est solutum, ad different 13 ^ (a , cf solidi 3 cduri, fflementa Lhewistarum dicunturcofl’P non quaerunt simplicia,ex quibus nulla fieret gener» 11 menta composita, quornm singula reliqua etiam tr ! 3 j S adjuncta habeant,praenominante tamen uno pr® rC „y -juit 1 Ita aquam vocant,in aqua aquae vincunt qualitates» fjelicet Sf. fumidum. kleirpcap. 2.P.71. r c fte
Terram foliatam vocant philolophi sulphur per . t , tum & purificatum & dealbatum. Idem Vogefiusc. 4- pusctiptus etiam pag. 80.46. ^
Aqua nostra vocatur aqua •vita, aqua serena , o^nii's/ tua , & multis aliis nominibus. Aqua ergo i'j a rn- ^llf dat vitam corporibus mprtuis,& illuminat rem lP r $t 0• .
perpetua vocatur, quia perpetuat yorpora quae em 135 ’
ad perfectionem Adrop. Arna|dus in speculo A . ^
^ puni opus est crudum,yo€atur argetum vivun 1

’ plumbum, [bittum Cuna &stannum. Cum est
rit nC d,f: ‘- .. ~ r
Harmonia Cii e mica.
7 ii
c* l, * r *\
■ MD lc |tUr argentumimagnefiayfulphur *lbum* Cum fue- u/if} » corallu», aurum tfermen- Pso luet da calefits colorü.Vbique invenitur , pro-
cn torum participationem ; omnibus nomtmbfts nomi- -ti 0n ’‘ °P tc r sua: naturae absconsionem. Vihßimustfec putre- ti| 1| | Ir ' s ’ & per virtutem cartßtmui. De nominibus non cu- ■^er a L . 0 c) phi.sed tantum per nomina res dant intelligere. De-
. O'^S' 22 - '
t l'iof| tai 1 ‘ l P | 5 est absolute dealbatus, dicitur/»//> 4 »r»u» urens, ^ entUm - Et quia in albedine est rubedo, coque aibedi- , ftiJ^.^edtfexeat. Idem.p 26.40.
H ct Ur * a P's noster naturali» , quia naturaliter jnyenitur, & %p r * a tUor qualitates elementorum. Est frtgtdu» £f humt- v fi. Os^er Lunam Sf Mercurium : & propter Solem est calidus dicitur animalis , quia rubeus instar sanguinis, non toilltj.p^xlangvine. Herb ait» , quia habet animam vitalem seu 'P^derri,& dicitur ferbtts rubicundus. Idem,p,36.
*V C1 , . ne diversorum graduum diversis nomsoibus vocatur US dum est frigidus & humidus , anima voca-
f'ti.P m est siccus,^,r,r«< dum magis decoctus & fixus, cor- ■ i°PUi v tUr ^ non fixatur nisi per magnam decoctionem. Philo- 'der^ "earrt Solem fratrem Mcrcunj, & Lunam ejus sororem. , ^ So '
to*ta me a , inquit Lapis physicus, esi argentum Wum; S m "d.Po rtautt eum ■ventu» tn %entreJuo id est, argentum
^' >Yt is pinsum, quod etiam dicitur acetum fortißimum , aqua Ye >ti\‘st c #u»t tingens,lac Virginis,fonshita, ignis combu-
c, A w’’ pa ^ 6 ' '.
"kr,, | l u m vivum dicitur patet in generatione metallorum, b’h.(entx,Pehcapus,Tantalus,Vadalus,serpens, e ‘ u >°sttum,argentum btbum Philosophorum ,coagu- ‘'ibi ^fjfeementumtjirbus fugtttstus , & aliis pluribus nomi* fj . 1e nr,pag y\.
^t^.it 15 dlcitur Saturnus ; quia sicut Saturnus est altior Planeta- ^§■ 89 all ° n,m lapidum lapis noster est pretsosior & altipr.Idem,
?'^ ?tU ? r( ' Unt colores in aqua principales, niger, sicut carbo;
P e * avis dicti Emerillon: r»£e«w,sicut rubinus: al- lilij. Citrinus vocatur aqua , nigredo fer, albedp . It> so' fdn <fBts.Jdem,pag.i 0 °.
J df tn pide argentum btbum est materia, ^.sulphur cft forma. ‘° 3 -
positum philosophi appellarunt terram albam , quan- Z 2 j d° eft

72.1 B A VI DIS LäGNEI
do est album, & terram rubrum, quando est rubrUri 1 - pag.114. . . szcb
Simarim ai Terram philosophi vocarunt corpus & ossa ejtts '■ st 1 ’’ 3 'Qgflr Thamam Bo- restringens compositum,Sc prohibens fluida elementa a **?• biiitate cruda, habens fecum igne symbolice in siccitate
s iltem & aerem Spiritum dixerunt, quia ipsa sunt huMo-^,, elementa & terram diflolvpntia. Aerem autem 6c mam vocaverunt, quia ipsa sunt maturantia, digerentia cientia totum compositum. Nota, quod qui dicit ani**“ 1 u [ dicit nisi metaphorice: nec (jnrttus ut vegetatio,nec e> ' ^ forma formabilis, prout in homine Sc exteris sensitivis rf P Beraard.Trcvir.adTliom.Bon pag.166.167. .^ e ft'
Accipe aeris nitidi,ignis colorati, Sc aquae radiantis,n 11 nuet noster est argcqtutp vivum, sic vocatur, quis sua P u , c? Jo r ‘' naturalis ratione Tu? piugvedmis diutius in putresaction ea ^ ff i# prqpriq conicryatur. At Philosophi multa nomina P 1, dedere propter diversos gradus coctionis: Nam MerfUtl . c (ii -- - • • •- • rcocti°
ManufcrU
est frigidus &. luimidus voc:uur antma\ quando per c° sita humiditas consumpta est, Sc quod Mercurius est ^ $
tur ffuntue : & ulterius quando per majorem decoctis 3 fixus,vocatur corpus- Sic tribus diversis nominibus u»*
t er
CarrePtisfa- tHemm.
Clangor.
cattir. Vetus manuse. cpdex.
Solutio corporum duplex est, in Mercurium > per Sein acfttam mercuriatem. Prima est ad particularia,i £t ^ pt ( universalia. Prima, nihil aliud est quam resoluten.'- 3 11 '
putrefafttonem corporis & spiritus inhumido. Putres* j^pj' rem est solutio omnium naturarum ad invicem ligatat un'> ratio. Correctio fatuorum, pag.i> (l tfß
Laton est corpus compositum ex Sole ScLunaiaUt^ Mercurio. Clangor,pag.47. fer'
Sulphur est coipus imperfectum cum quo coniung'^ i( .j t tif mentum,ut generet sibi simile, & fiatElixir, FermentuW corpus. Idem, pag.51. . jjptis
Mercurius vulgi dicitur spiritu*: Mercurius corpor |S p,- anima. Et spiritus non conjungitur corpori nisi rnedia ma: Sc e converso,anima non conjungitur corpori, nisi 1 ’ spiritu. Idem,pag.52.
In regimine primo cum Lapis est niger, vocatur ter r p<f turnus , 8c nominibus omnium nigrorum Sc terrest' ' L1I1 \ l j tl ib l j s rum. Deinde cum dealbatur, dicitur aqua $/£/*> &** .juitE omnium aquarum & salium, aluminum Sf rerum habe
bedinem. Postquam autem tncttnnaturSi/ubltmatu ^o' t litatur , tunc vocatur aer, oleum ei trinum , Sc v0 c 3 tl1
jr.nmm spiritualium Sc volatilium.Deinde cum rubejet
isi''

. Harmonia Chi mica.
KT.'/ ul Phu
m
ta' 1U ' m ru ^ roru rp pretiosorum pulchritudinem haben- 'g ssg ' 11 lapidibus, guäm in ariimalibus & plantis. Idem,
rubeum t aurum > carbunculus, & no pruni-
'as,
^ Qta ‘UamixRo < 3 e qua extrahitur nostra hutnisti- iMtu puera*
^Oiic ^ Vlyur b vocatur. Ludus puer,pag.136.137.
*>Sor ,CS mil bum ste verbis phüosqphorum modernorum & io hat scientia loquentmm: qupniam in capacitate ^'deirifV ln de-monilmtioiie experimentalitota ars Alchemi- S Jte lbi eonrtituit. Fhilosqphi vero celare volentes scientiae S frj tr ’ stuafi omnia figurativp loquuti sunt. Thomas Aquinas
■ ^'■ rff ^'?' e ' na ^l L! m,cap.i.
tll| rri u lphur quod extrahitur de corporibus permagiste FUmeUfts.
Man, IC o ame ll u sin Annot.pas.133.
^ gn csi? , .. .. -
•£
^«1 i d , |)Us 'Hustratum , id est ä nigredine privatum, vocatur ani- (V, n n '>pag.i 8 9 . "
taj fol^wmeunque diversificantur nomina ejus, tamen semper Rs ‘f M \ u> 3 ,\ re ? est, & de eadem re. Non enim introducitur in Na- [ ' D Ca n0s ' ^ ua 0 atura - Quare oportet este ne-
K 3 «» a genS & patiens sint in genere res una Sc eadem: in
■ ' a ni t te ® altera & diversa, secundum Mercurium quo diver- L ft ter s c Mulier a viro, quia licet in uno genere couveniant,tamen
' a tn>. ^‘ la bent Hifff rpnriam rliftinctam . ut differunt materia Ar
S ^talbata non finit corpora frangi, nec umbram Ve Quae Magnesia, nisi totum compositum ? Idem, C, ' ' .
ent differentiam distinctam, ut differunt materia &
>Nz L r . umcrciuiaiii qum ar 'umPhilospag.i7o. y'^tey, t ~ t,n ‘iria,aqua ‘vtta, quinta pjsentia,‘sanum ardens, s m "oft** idem sunt. Succus Lunatiae fit ex
t Si 0 * quod paucis filiis nostris notum est, &cum illo fit t ' e Ülu n’. 3 ' & Ut aurum potabile nostrum, mediante illo ,Sc % ® r ' la ia ' Ll: ' c l uana 'sdem, pag.173’.
.“far tr>at eria corporum non est Mercurius Attigi , sed est %, & humidta. Nam ex humido fit lapis mine-
V rcni c * u nct:uofo fit corpus metallicum. In talem namque “nctuosum opqrtet ut corpora convertantur : Sc in lCttl Pr 0 ft nt torpora interimuntur, Sc granum corporis in mor- .^stra ' e *?'tur, & totaliter mortificatur. Et hoc sit mediante ■“lis li^^" a alba 8 c rubea. Et talis ‘vapor dicitur Lapis m capi- notus p ixprinctptum matertx noflra operatte- \' , ^aerr >3, * r “»“»esum > ex quo in complemento extrahitur Ni/y 5 "«. Mercurius tingens omne corp«s in Solem vel Htyp’ Ccunc lum quod lapis luit finalster praeparatus, ideni,
I^apst
I Ut

714 Davidis Lagnei
Lapis noster componitur ex corpore, fjttntu 8 c sorpus imperfectum vocatur cors ut, fermentum animat Jpirtttu. Cerpm imperfectum per fe, est corpus Atave- -jj^nS
mum.&mortUum. stqua est spiritus corpus purgans, > L '
Scdealbans. Fermentum est anima qua; corpori imp er .. ( fit 1 tam tribuit, quam prius non habebat, H in formam m e producit. Corpret est Venus 8c fpemina, Spiritus est St masculus : Anima est Sol Luna. Idem,pag.j 87 - ^ efl s^ Oe-re« est argentum vivum extractum a corporibus, u- fe corpus, animam 5 c spiritum. Super quo dicit Phu? ^50'
Draco non morttur mfi cum fratre suo &sorore sua, j^gil' le&Luna: id est, sulphure extracto habente in le naturam p ditatis St frigiditatis ratione Lunae. Cum illis Draco mp r .^gC est, argentum vivum ab eisdem corporibus extractum 3 f ,,c
: fit potH’
factionem & post separationem elementorum. Ef a q uS
pomine dicitur aquafgtttda.hicm, pag.188.
dio, quas est aqua permanens philosophorum, quae m r~'ai
il > 5
- - - - lhcd il,C !Ü
Sol est animali«, quia recipit tria, constrictionem, am
St rubedinem, St vocatur animal magnum: St sal artn
fit ex eo. Et Luna jocaturplanta,Stfal al^alt fit ex ea.
cursus vero vocatur Lapi« minerali«, Stfit/al commuF 1 uv
Res hujus artis distbluta dicitur/«/.- kutreta Jr
tur res‘ii/it, m^enta inflerojuthnii«. Conyerfa inaq 11
citurquods'^a^feej-Ö“ dt^ttes habent, & invenitur oru ^ jjd'
co, in quolibet tempore , Scapud omnem rem. Deam 3 ‘' jpr tur arsenicum, St nomine omnis rei albae , St lac birgt** fe fi bea, Aioitat/uiphur, byactnthus,saugus'« , St nomine P
rubras. Idem, pag. 199.134.204.
Aqua permanens live perenni«, stve Sirium arde * 11 ' .fl"' aqua corporis: id est, quando corpus est redactum inM f
Dicitur etiam aquatyt*. Acjua philosophorum ßd Dermetts:dct\m philosophi sic scripserunt, In aqua tmnes modt, fciltcet sublsmatso, dißtllatso,säluttoA‘ ,i ^ ß' fxto: in dicta aqua fiunt tanquam in vase artificiali: quod ximum secretum. Idem, pag. 193.
ilium ICtiriUUJ. iUCUJ» prlg. iyj,
Calculos, vel animal mannum, vel ass, vel cerebrum ^gt acerrimo vel urina puerorum terite, quousque obscuretur- pag tpj 197.20p, .^ifi'
Nigredo nuncupatur terra, quae fit leni decoctione, fP°
terata, donec nigredo superemineat. Idrm.pag.204. jf
Cints qui eftafctillis tribus, appellatur a philosophis^*/ mundum: quia oportet decoqui 3 c calcinari usque ad nem. Idem, pag 204. ' t $if
Philosophi Lapidem diversis nominibus nominarunt,

Harmonia ChemicA. 71
^^trnanifestus, & insipientibus occultus. Sedquocun-
tnt iW Is .
icto , J Tllnen ominatur,sempcrtamcncstunus Öc idem&deco- Non Cm ' pa S-^6'.
täte, cu t«is de nominum diversitate, nec regiminum diversi- D a ßj tlltfJ
^ l,| 4 m' a ^ ^o!ew facere volumus, Solem apponimus, si Lunam q P t0 fermento. tgnu di terra n/gra, D.itimus p.lg.30.
0< ^ a ^ en dir superius, aer soleum dicitur: quod inferius ‘ quia terra nostra ignis dicitur, & aqua nostra Pag.jj °‘ citur , quia non comburitur cum igni* siccitate. Idem,
di c j t apis Utitur/»er, qui cum terra sua miscetur. Salamandra fi ts « nam ^ Bj, j 7 n °ster Lapis, quia solo igne mittitur. Flos florum, pag.
'■>,^- an ^° materia nigra nostra est dealbata, dicitur« 1 /™/»//*. Liher äun . »«e** 8 * c ‘”erum, fermentum fermenttfic sulphur album pa- ver i, tamen sine fermento non exibit Sol , nequcLuna, iu «quod non valet. Liber duorum Verborum, pag 47.' diflkl / um philoseph 6 rum ddentgratto nostra, quae est lignum Qy tl00 ' s verae. Lib.trium verb. pag 48. ,
^.°t sunt colores, tot sunt npmina. ldem.pag.4H. ‘
est materia generalis continens quaruor dement a. Dcminm c<w *;‘ m > sie quod virtus ignea ab eo non separatur, est bkotm. gtjJj Perfectum sine aliqua volatilitate; Sc ratione diversorum
iri a j 7 Unfl di versis nominibus vocatnr Mercurius. Nam dum est du^ qu * L- humidus, Vocatur dum est siccus ,ß>iritu*%
iw est magis decoctus & fixus, corpus : & non fixatnr nisi per f ‘Us v Srri ^coctionem. Et est manifestum, quod citius Mcrcu- pe t sy en ' at ad perfectionem cum adjunctione corporum, quam <r erri ' ‘- 1 hoc philosophi firmant dicendo, vocantes, Solem fra- "turii, & Lunam ejus sororem. Sc Qut Itgat me cum hr „ 0 ^ ( lsorore meis, quacunque net Ut a hominum velit per -
si facias femellam a masculo impraegnari.
A' ni,S vbbiscum, pag.50.
Incipio Lapis noster aqua dicitur: soluto corpore dicitur i ncl1tulaU , m tcn dit ad consolidationem vocatur terra: dum est per- aer.
A r . strta vocatur ignis, ldcm.pag.54. tosySfntum vivum dicitui , id est, argentum vivum ac-
U t ^ ’ “ cetum fortißsmum , aqua fortis . Venenum tingenti 4 r,, ‘ r i' nt s,fons %na, tgnu comburens. Incertus auctor, pag.
\ dieg^io in fundo vasis fit, & generatio in capite alembici,
v 'r,
•„ r UI ar £ e situm <öi<ium pater in generatione metallorum, P ,,, s, fo*’ PheentU, Pelicanus , Tantalus, Dxdalus,fer-
i > sute tu, eß tum , argentum ^t^um Phihjophorumi
coagulum

lettn. Dum Scitus.
ttipUus.
Meritum .
Citlid.
iMvgATtt.l
Novi/Ia.
Scitui.
\Armli.
YtiS D Ä vi d is L a si n E i j
eoagulsimlafli», fermentum; ferius» sugtt&tn 'Lc a r nominibus ipsum lapidem nommanc. Saturninus •P**’ , rl) usf* Lapis dicitur ^ 4 drop , idest, Saturnus: quia sicut altior plahetartirrii ita aliorum lapidum noster lapis et P & altior. Idem, p'ag.89, 4 lbt’
Compositum nostrum appellatur a Philosophis ier _ j oa iin** quando est album, & terra rubra, quando est i ubrun')'
Duris Scotus,pag.154. . l]3 lita s
Totum compositum vocamus noflrum plumbum t A^iO' splendoris a sole Sc luna provenit. Tolle eis pisfatun 1 ( rem, & tunc terra erit parvi momenti. Ripleus,pag- 7 c ' i pfijifl*' In una dispositione mutantur ofrines colores. Sed stP‘^ t gis ejus colores innovat, tanto plura nomina sibi imp° tienus, pag 38. . ... l -t
Lutum quando albificatur, nominamus ipsum Tha> argentum-. Sc quandorubificaturnominamus ipsust*.. cbüm, i deß:, aurum. Etalbedo est quae tingit cupfurrw^,,/ illum yharit: Sc illa rubedo est quee tingit Lhartt, päJ' tum , Sc facit eum Temejnchum, id est, aürum. L 280. , jj U je?^
Hermes ait: Bili, extrahi a rddtosuam umbram r a • jjt 3 t£ est humiditas & fttmina: umbra vero est siccitas in hu occulta, & est masculus, cujusgeneratio fuit a natura ‘ , ” s p fl eip l ’ freneratio foeminae. Masculus autem est rubeus perseqh^^ifla namstigienrem, & ipsam capiens & retinens invalidam ■ ^ ^piS' autem est alba fugere volens, sed valde ieviterpermirt ' 1 .. sculocapi. Propterea dixerunt, quod f#Mtna habet a [culus ’Serb non. Lapis est senex propter albedinetn, 1 ^r/' propter rubedinem, Sigjpt tactu propter humiditatem’^^b; cus pröpter siccitatem.Unde iEgyptii,terrae Persarum ^ .facti 0 sidio, idest , humiditas Lapidis debet siccari. Ideo pP^ non valet alibi quam iri /Egypto: ipsius autem finis ? t e tia tr ? Persia. Multer prsgnans etiam dicitur: quia albedo pP'
sc rubedinem, quae in fine decoctionis extrahitur. Mars? iella,pag.123. iaq:.' . ... . . • . i. • •„•ato'br.^;
Materia dicitur Lapit blememalis , quia ex ip>o st ner ali^ merita sunt extracta: Lapis minerali» > quia ex solis iW ^ «tri
fit: Lapis -vegetabilis, quia nutritur & augetur,qu* tiae animae vegetativae: Lapis animalis, quia odore r fbetore corrumpitur : Laps» rationalis, quia perm consonans, Clim est aliud determinatum. Scotus,pag- Lapis noster vocatui Adrop, id est>^r*e»/*t;&apa .
Draco,vel Tapum,\d est, Fenenum. Speculum Arna Luifl- Ax,oc apud Indos est aurum, apud HcrmianOS arg pi>

PU(j A1 HeRMONIA CHEHltA, ' 727 V (Jtj e,t:>n drinos 8c Maccdonfcnses/^tara, apud Gikcos Mer- %S ’ a ^ u ^ Hebraicos ftannum, apud Tartarose, apud Arabi. d apud Latinos & maxime apud Romanos Ogntbs-
^’Pa&ag.ab.
corporale, ((eteßetterrenuthrfxluttojterraikßMi ^ ie obaIdm i 'k ))} J* ies >bjems, ber, majcultnitas,fceminmitas,cor bruto- ^bio^btln».
'^ccus herbarum, homo, captllt,fangbis, menflruum,
'% ’^^’^rbortplanta, herba, lapis,arjentcum, homogalea-
. nltu s, rex,regina, bir, multer, aqua,ignis, corpus,fj>t- ,f k^ s an>n, ‘ t ,finex, jubenti,puer laftens, frater,Joror,pa- ^‘(„^‘^^•ichIus socer,gener fratres uterini,socii, ferbus ru- *h,j. ^tuirgo,puella, bir indutus pulcherrimis tndume*- “■“tdemate rubeo coronatus, kenfil, leo,grjphus , ca- % e// ’ f: l u tf; , canis jbutulits,gallus, gallina,corbus,aquila,
^ 4 /' 'p^fabeus, felpiscis , urtna bltuli, pisciculus rotuH- ,
* e br ll , ft % &cruribus carens,cor, hepar, ßomachtsi,caput,ce- ‘ticulut ,benter, mamma,nerviis, bena, bilis Isan- h>i 0 J l>/ ’*‘taimelaUlholta, semenfac, ung'vis, fieretis,urtna, benenum,bafiliscü>, draco,btperd,sulamandra, >>, tp t ^^ ac erta, bufo,theriaca,antidotus,medicina,medica- >>1 'y Ch ** 1 frutex,radix, flos bitis rosa alba, rubea, luhanas 'a, r,a hs,portulaca marina, chelidonia, geldum, binde- *«<4 f >n >a^ummi, folium,cortex, lignum,plumbum, llani \ as, latos argentum,aurum, nummus ,pecunia,
%b f e fi«, auripigmentum, arjenscum,sulphur, inarchafita,
^ty^^rra fetida,anttmoiiiii, terra nigta bculosa,alumen,
' , Ht, rn tn,u r>‘ , aqua fortis, pix,carbo, c orbus, caput corbi,as ^sU^ S ^ !i r uflum,salcum,marmor^ebur, flosfalis, oJfa,cry.
' Un, en cryflalhnum,margarita,nix,grando , cinis cla- r er ra alba, lapis candidus , pulsis albus fi e liat US, r 1,1 dapis rubeus, crocus, csnabrium, mthium,hamats-
1 ‘ H »1
%Ui 'f°raUus, Sc, ut uno verbo dicam, vocatur nomine om- - 'fog, 5 cnin L quae in mundo ftmt. Theobald. de Hoghelande, stqnentib.
est ca p Ut hufus operis non initium: verum post cbm- Turba Phn, ita vocatur. Quapropter Corfitfle est totum compo- Satu' 1110 ' 1 oportet septies astari , & tunc omne corpus tingit &
#ri*flos vel aurt, ‘ew.ferrtflos , etiam plum- * & mille nominibus. Turba Phil. sent.33.
INd^ 0 -fictum nomen est non verum. Vico tamen vobis,
’S° fit opus fecundum quod ex (olo auro fit: atque ob Vocaverunt, quia in sulphureo auro celatur,quem- , ^'hirudo in aqua..Est ergo /•*£/£ c.rubefactio in fecundo
opere-
'Usf;
i V .

7*S David is LagneI ,< rf .ji>
opere. In primo enim rubiginem fecere , 'est opus quo philosophi justerunt poni auri florem 8 c aurum icq* Eadem Turb.sent. 50. ,
Cansbar, eihehajauriptgmentum, %cndrto> El(t mtC '. jgnefia.Chukul, sont nomina argenti vivi ex Camba^«“ ' ß 4 , Cum albü est fäctum, vocatur Plumbum ex Ebmtck,M»r 1 Martech &as Sent.54. , n f,^
Coquite its donec.exeat nigredo >qu,im nummum ^^gii^' resartis nostrae bene miscete, & invenietis n/gredmem 1 .^^ quae est plumbum Sapientum, de quo Sapientes in »p 1
multa tractaverunt. Sent.70.
Exercitatio m Mercurius vocatur in initio operis , arjua: deinde apP^i*
Turium. nigredine, terra: deinde & sublimatus, aer; deinde «1» r \ _e.,... • 1 Jeinbe 1
1 . • r . . . Uz-inslC 1 i
(debet autem aer per se coqui donec rubeat) : a . ( t e iO
bli'
ild #
matus cum corporre aliquo luminari, fermentum'-^'^^.ß'
*.axtu'. «- ! _• - . r> J t**. C*s ffFsä * --v
additus toti & compositae materiae, llnittu. Et sie tcrr3
_ ........ r . - „ „ Jr ... ..u,rfi3
irrij)
diurna cen-
qua» aeve &ignc» ctfrpus eitj fermentum, anima» u . ^
tio, solius Mercurii spiritus. Exercitatio 9. in Turbam. .
Qui desiderat multa' fiomina, & causas illorurrl sci re
V idcs“'
/urgens.
Rufium.
legat librum Cui titulus est, Aurora consurgens.
Terra soleata StXfohorum , idest, 4 < fisum , folia
sil»'
vtiy QltQTHm , IQ ClV , \ejtiUWi , ^
cooperimentum arborum, & aqua nostra est vestis ter
nostra:, Rosinus, pag 297
»äM’U
,5
Ut homo ex quatuor elementis est compositus, it* ita est ex homine, & fu es ejus minera, scilicet pe r0 f *7‘jbil 1 “ & de te extrahitur, scilicet per divisionem': & in te inseP manet, scilicet per sapientiam. Idem, pag.312. f (,,isSo^,
XsmUiten. y st u *^ e “ < (> t
Luna fit. Et h'sec solutio sic nuncupatur, sicut ceter* nempe Saturnus, Jupiter, iMais & Venus paß a dicunt* 1- - ^
dan,pag.288.289.290,
Aurum & argentum ,an sint philosophorum metap^^K.
Georg.
tms
Vene-
cutioncs, vide apudeundem, pag.EÖi. ubi videbism'** 11 ?
*__ TT-l-. \ V I n - .. n.r.&a
-, , .»„««..jpjj.jvi, „u, nuv-
Aurum Hebraice dicitur Or, id est, Eux, & P‘‘Xj * ‘..„at> 3
: nW°st, s iP
iiiaviue.
Öbrt'fem , id est , forte C? pursßsmum, quia ab corisumitur, sed magis ac magis depuratur. Georg- Harmöniamundi,Iib.8.cap.r. pag.735. ävisi'^d'
Mercurius, quem Natura per se in minera gener^ ^v^ <i
lenterflr ut hsonss m terra natus, convenit hic catn ^ -ß madefaciente manus, sericum fluxo: crudusque vocaturi s lore matriois admaturifatem fixitatemque nondum est P e snor' linde & opponitur Mercurio coagulato, qui non est ** u
: opponitur Mercurio coagulato surum. Libavius, pag.jd.
Metalla omniacum ab arte praeparata suat»tunC
vo^fj
l!

Ha
RMONIA Ch EMICA.
'«itf ' *" ivl " " 1 - l ^ 11 ^ J ~ "• 7-9
^ nt k^ e s Cltr ‘ Ui >^ tc - Ante enim erant duntaxat Aurum , ar- Ma tcr ’j J dr argjrus. Idem , p.J7.
Wtu r a la pidis est una & cademXes vilis pretii, quae ubique re- Iean.de R®. S l)t ’ aqua viscosa quae dicitur Mercurius. Et quoniam w' ll °ti • re P er itur in vilibus locis,multi brutaliumhominum, ^“ruij^i^telligunt secundum intentionem Philosophorum
^dem quxsiverunt in stercoribus, Joan. deRupescissa,
Sa^i mu,tis nominibus lapidem nominarunt ut seien- 1) , lepLs U *flc t obscura; quia quando lapis noster politus est in %ift 9 j c ° - quanto magis colores innovat, tanto etiam plura ^F-rx/rOluerunt. Lapis noster post putrefactionem vocatur "§• 18 , ’ & in putrefactione dicitur Saturnus. Specui. Arhald.
5'Sg_ r trabum est cinnabaris Philosophorum. Vogelius Vegetius.
Oy
’ncombußibtle metallorum , estradicaleeorum hu- (j'Vit ’ squali femen quoddam solis-& luna;, quod Natura iis ^"* ta occastohe in solem & lunam excoquerentur per , Ol1 go tempore, vel per Artem brevi. Idcm.pag.22.
^tis^****, id est, moütfcatto : eo quod durum aori vel ar- Creverim, ,1 C a ‘ n tcrra modificatur. Grever. patz.ro.
^aik quinta essentia aut corpus per se subsistens, disserens
d' i ' 1 ‘ htj, ' US Amentis & dementatis tam in materia quam for' ti''\u ltlnatura quam virtute, nihil in fe habens corruptibilis: t| S,IUl "urh ° tu ‘” ta ejsentidt quia extrahitur ab omnibus elemen- C^^tap^’ ^ la ^ et ur fe motum elementalem, ut cattera corpora j^hjrce la> Ungens Sc purificans corpora metallica luo ipso co- ^a. dUe & prxservansa corruptione caetera corpora sibi t. ' et tus auctor.
•il falphur album , fumus albus, auripigmentum
Nscr £ ^“ Et hei, idem in arte significant. Turba vetustiss!
>0, 0| Pus habet plura nomina. Vocatur enim ferrü,Mars,
Incertus.
Turia.
>sy
. 7 «,j f n ‘aga, ^itrtolum , sanguis, oleum rubrum , urinet t, dttn e *'*J - meridies, aß as, masculus, & plura alia, quae 'K h ?' I ’ nia ei attributa sunt lecundum diversas rationes Sc Cs ’ lbid.pag.71. 72.
Lapidisphjficiconficiendi pluret ßnt §ia,
Avi a Caput II.
tct ini n ’ Una re, una dispositione,uno actu totum magisterium Lilium.
tUr - Lilium,
Aaa Non
fe

%Alfhidiw.
Motttmu .
\ .
Rhafo.
David.
Sialjf.
Turba.
nAurtr*.
*Arnfild.
750 Davibis Lagnei ^ ßijict 1
Non indiges nisi una re, scilicet aqua > una decoct' 00 13 '
coquere: & non est nisi unum vas ad album & rubrum
ciendum. Alphid.
HS te sl
■fi 1 '
Unum vas in albo & rubro, uniis ignis, unuM tewp nätur in albo & rub ro. Mahomet. n f e rtip £(
Licet Sapientes sua nomina & dicta mutarent, intelligere voluerunt. rem unam , difiofittonem <* n £ ü0 »fi unam. Sapientes hancrem cognoverurit, 8 c eam rem saepius probaverunt. Morienus. W
In rerum multiplicitateArs nostra slon perficitür. E c oi>' fis nofler unus, medtctna una, in qua totum sistit: cui non addimus rem extraneam aliquam, nec nisi quia in prarparatione removemus superflua. * . „ cn £si S i<t '.
Album item & rubeum ex radice una nullo alterius a terveniente pullulat. Nam seipsum dissolvit & C °F U & rubore decorat, croceum facie & nigrum, seipmm & concipit, quousque operis‘finem acceleret. Rhans. ,
Nemo habet in sulphure nisi unum iter. David. ut jri p0 Scias, frater, quod hoc officium est unus lapis, lupe g a pien intrat gartf, id est, altqutd aliud .- & cum eo operant^ eo a ' fes,&de eo exit quod quaerunt: 5c non commiscetur c &
quid, nec in ejus parte nec in toto i Sevocatur ort£°
'oritur sicut germinantia. Haly.
Sciatis, quod si aliud quam aes nostrum acceperitis, & ‘ straeum rexeritis, nihil efficietis. 'Contra autem fi pjjjle'' aqua rexeritis nostra» orrmia prsedicta invenietis. sent.30. „a-
Omnefh pluralitatem dimittite. Natura enim una re c tenta, 8c qui eam ignorat, peribit, senr.39. . cfi it$
Nolite pluralttarem dilpositionum curare, nec ea qu-** 3 ^- in suis narraverunt figuris. Una enim veritatis natura, turalcsF»»» nominaverunt, in cujus ventre occultu ine ‘ ' fatis quidem occultum non videtur nisi a Sapiente: bene ig> tl,r Magister/quod uno orditus est 3 c uno finivit. fent. 75.
Non est via rectificandi corpora in natura integre & c °u 3 picW s absque tinctura nostra, qua; est semen mundum, multam benedictionem Auroraconsurg. cap.ai. rCt pCI '
Illam solam perfectam invenimus , quas postquam r ^ strum magisterium est ad veram fusionem deducta, c>m tangit, ducit ad verilsimum complementum. Speculum di» pag.8.
t»

Harmöüiä Ch üUi tAi f)i
numero rerum Lapidem phjßcum <om- 'ponentium.
\ .u CapUt III.
ill ' CURl u s ^ us ’^ e qui perficit öpus nöstrum, Sc in
° *!? Vcn 'mus omnia quibüs indigemus, cui ftihil extraneum 'Ps» r c j ad ' Un g'- Sol Sc Luna ndri fune sibi extranea, quoniam \id e ß's Uu tur in cfperis inceptione, in suam primani naturam ' 9 P i' ^ r<?, " s *e < «*»}quare ab illo sumpserunt originem.Aquinas;
intelligurit Philosophos, quia Credunt ex solo tilv' t fotore vel compart ejus opuS perficere. Egoau- Pci as 1 dico secure, quod cum Mercurio nihil extranei addas; Sc Vicini °u aurüm & argentum norl sunt extranea M excurio, imd ldt 0 S pätticipant suam liaturarii quam alia quxvis corpora, ton, e “ Uc ea in suam primam naturam, dicuhturque sorores, & v' S Mcrcuui, ex sua fixione & compositione lac virginis hi(. t j s blt : Cf st cum Mercurio nulla te extranea addita operatus T •^usequer.soptatum. Idem.Cap.rs. tft, j "vbis nunc, mi fili, te impurum corpus tibi praeparasse, id ^\\lV trnHm ^kammam, id est, Lunam, qiiam ei infundes,
’ & Lapidem, qüi Jptrittf* est, qui attimatu & corpus ' ct >ut nullo unquam tcmpdre separentur. Quique hoc me- ^z^ b or> intclligit, is nullo unquam tempore in arte nostra quic- pj]. Piseret. Joan.lsaacus, lib.i. cap,^.
1 'hs prudenter vide tit ighem murti ita modereris, ne (]>‘ri~ Pfcd “""»«»z, & corpus ä se irtvitem fuges igne Vehementiori j biag^P^cxigtium igriem strue,ut conjuncta maneantiSe ut ani- Su' 0r t>us utraque una esse poffint. Idem,ibidem, cap.9.
c s otem&c Lunam ana, contere ac probe inter se misce ■fin-J“* communi destillata, donec iiS pinsi postit: tunc sicca ad L, m Pullum. Ibid.cap.58.
'viy a P ' 6 cx Sole & Luna est educendus: ex Utrisque rubicundus 8c y **t oportet ac fcemetta candida, si alloqui vera eonjunctia iti( r j 9rr >ixtio fit futura. Calidus enim rubeus vir operari debet m candidam mulierem, si inde fructus nasceretur, aut pi |, a ^crnptratura fieret, Ibid. cap.61.
«o/ t “ °si>phi ut naturam gcnerationemque ejus sequerentur, Lunam sumpsere, Ut Lapidem suum ex iis edueerentj tUs *am matur »deliberatione, quia Su/tam,perfectus: tam pu- *i(3p_ subtilis erat, ut metuerent ne clam evolaret, cum ipsum «({^adhiberent; & Lunam , cujus partes nonnihil crassae * siint, ita ut multum terrae habeat,ac quia fele invicem ,c amica sunt ut maritus k uxor, ac quia alter calidus, ah A a a s tera
\

Libavitu.
LuUiiis.
Gre veritu.
Davidis Lagnei
Ctv'
J$t UAV 1 U 15 L A t. n e i
tera frigida est, ut lese in vicem temperarent in fubtiW' c0 o tl '
situdine, in volubilitate & terrestreitate , ac ut alteru neret alterum , utraque sumpsere simul aequali pondere- pag- 10 9- ' . c ,, e abW*
Potes cx Säst & Luna persectam medicinam tscc elementorum separatione , ac sine labore ullo autrnet u > periculo : egentque longo tempore, sed tuta sunt. M cap-5. ^ iabo s3 '
Majores nostri eircaamalgamationes Solis Sc
verunt, quod est opus perfectisiimum: quamvis lo n S u ca pit<J
Ibidem
il«
ß
men est tutissimum , Sc minime in eo cura, sexto. j nC r3'
Mercurius extractus ex corporibus metallicis p er j n g[il |S media, Sc postea adhibitus ad solutionem Solis & L ,in ® ’
Sc irritus est. Libavius de lapide Philosophorum.
Lapis noster est conjunctio Solis Sc Luna , donec S° 5fit
substantiam Lunae ad suam naturam & colorem. H° c cum igne Laptdis. Lullius ex Codicillo, pag,/t. ^ pfl t£t
Cognoscite per perfecta imperfecta emendare,
omnium metallorum, Sc Luna mater, quamvis Lufl 3
eia« 1 :
[3t‘
(fi
P‘
recipiat ä Solei ex istis duobus totum pendet magift^^nV 0 ' ducantur ergo in argentum ht^um non <bulgare, id c latile, sed fixum: vulgare veto est volatile , & plenuw s-. urI i n'
phlegmatica,&propterea indiget reduci perargentum' a xum, magis calidum & siccum, in contrariis qualit- 111 jqiitg gentum vivum vulgare. Quare vobis consulo, 0 anii cl ^ j sl pU'
non operemini nisi circa Solem Sc Luxum, reducendo c< j j t jr c°'
mam materiam , sulphur Sc argentum < öt < vum noflr ufn ' filii, habeatis uti hac materia venerabili. Lt vobis jt> £ ^iif'
■ . . y • n r r • • ^ ' /1^O , „ri
mitto,quod nisi sumpseritis argentum ^i^ium
vos tenditis ad practicam tanquam caeci fine ocuhs in Claviculae praefatione.
Quemadmodum ex homine homo, ex asino asiuo*^ ve ii
llil-i-*» ollllnn avfmmantn frtimr>«tnm J •
gallinae gallina, ex frumento frumentum generatur
,iit ;
ita ex omni simili fitsuum simile, €Xaurt?quioci^^ jnC**
gento argentum. Hinc igitur, quam tu materiam
acc>r
tractare in hoc opere debeas, intelligis.
Greveiisi 5 »
jfl
Philosophi antequam opus incipiant, acceptum aurum Scarpentum <bulpt dijudicare debent,num 3 . . bi rfll ,
aegrum. Ac si aegrum esse compererint, ad fan.tat e». ^ conveniente medicina reducant, quae est ipsa praepar aurum ita medicatum, fanum & purificatum, “ rum est: atque idem quoque de Luna sentiendum- y g, ptt p aret, quod etsi Philosophus accipiat aurunt, argen

d
n»'
ky >«»
„ Harmonia Chemiea.
V(] j ut &?> tamen in hoc opus non immittet ea, antequam ab i ^ «tur u § 3n .ad gradum philosophicum extollat. Idem, pag.io. i l *aii t ig a P roo pere elige novum, quod non in inultis labori- A^ tn UiT) C ft * 1 ^ U ' t ’ ^ recens de minera venit, nec multum ignis f j coloris optimi,ad carattos viginti quatuor vel juxta.
; J^elisf 0c .genereoptimum est, quodsuapte natura rude in e P c fit ur in ipsa terra. Quod si tale habere potes, nulla i * ■'Wm rat ' one P ro * loc °P ete indiges, quam quod in laminas ! K^iitifj 3s Malleando diducas, atque idem de argento dictum I ^' ta ^ e habere non poslis, purga aurum per antimo-
P cr cementum regale, fundendo unciam unam Solis s 5- antimonii. Si in Apothecis vel apud pictores inve- ii 3 pto a Urri fi au ™ sah at um m sufficienti quantitate; poteris il- r ° pura usurpare,nulla alia praeparatione adhibita.Idem fetato intellige, si illud purum apud eosdem invene- ^ ^ l,1Us > purifica Saturno in copella, ponendo pro uncia una io^r^' Clastres plumbi. Idem, pag.iz.öcc. 1
V '""seft * 1 elige, quod non ex plumbo vel aliquo metal-
kN, jij sit per artificium; sed quod ex sua propria minera ^'l?, llc * aptum est in quem Sol 5c Luna seminentur. Idem,
tuum ex Ititgllo & albumine, Sc obducas eocrceque superinducto cortice. Subjice illicarbo- Qc, ii l p a °s: & cum eos deficere animadverteris,appone novos.
est pura &transparens,inqua Sollt & Lux&cor- •AUntu, V f ^ 3 tct e ' Ur ' Planus,pagjr. '
i tte suil U Scl ’ mater veto Luna : portavit illud lentus in Hermer.
'bS**A me *-
| 3 uuorum corporum (scilicet Sollt & Luna cum %ents) GirUndtsu.
^iiis, Ca r ’ a 111 hac arte ad album & ad rubeum conjunctio. Gar-
cu iusque intentionis resultat principium ejus.Ideo qui -sLgUhu,
(i producere intendit, ab iisdem erit principium
4 a Utofc : fi uia impolfibile erit aurum & argentum generare,
^gidin, argento: eoi quod omne simile producit fui simile.
Jk s *’ pa &3-
cumCuaeorgore, suo^/»r»mediante, quia v^sDi,;. 0 alio modo coassummet suum corpus, nisi per pro-
hic U1I a^ em 'P 3 S- 65 - Pv S; P r *ter sororem & fratrem* id est, agens & pa-
" *>• & Mercurius coefientialia generantur. Idem,
v^-
Vr cs
■ Mercurius coefientialia j
°Pus ex duobus esse dixere : & htecduo juncta non- Aaa 3 nulli

754 Davidis Lagnei , t) intß
pulli yoearpnt compostum , eo quod illa duo quatuo* ■ ’ fis siccitas Sc humiditas. spiritus & Vapor. Idem, p a g-
Corpus .Wfr totum essentiale est, rclpcctu arge»"' ^(lib 1 ^ f nim non est nisi mera argenti vivi puri, fixi, & ' ncoIT1 substantia,«qualiter temperata Scptoportionata cum >" re interno: qualem desiderant Philosophi ad elixis' 5 * u fusiortem&tincturam. Vogelit)S.cap.j.p.i2. 41. ,
fnum conjungit, du« componunt medicinam. Ide f-cf*'
In hoc maximus Philosophorum consensus inve n ' tur ’ pienrinm Solem & Lunam dissolvi, & in prtmam mute fligi. Idem,pag.45. 46.
Qui medicinam quaerit metalla convertentem
cX i |S
,,r
rnalibus, vegetabilibus,mineralibus, & quaecunque - ^
capiat metalla, atque in iis metallorum principia inq uir ’ ( ,i, ^
turn’St'oum , scilicet , Se sulphur, cum iniis sit pei nat
metalla ex eis generata sint. Meminerint tamen auri a |B 0 jn<s formam nihil dare poste, quod non prius eam habuerit■■! f so' nec imperfecta metalla , nec argentum vivum, nec u .jj 3 ur' j( rnarnLc fixionem Elixiri necessariam adipisci posse > 1,1 ,
gentique forma prius informentur & figantur. Idem,^v^^y/t ^ Argentum ^t^um nostrum est aqua clartßtma, pHs\. nostrum est argentum furum , Se sulphur nostrum 2 purum, Se in istis tribus consistit tota perfectio. Ut > a
ligatur, dicimus, quod tota scientia philosophica ex Se
& Mercurto consistit. Per Solem intelligimus aurnm pt ^ argentum. Qui ergo novit Mercurium cum Sole Se ^ £ll pi II * re, venu ad arcanum quod dicitur sulphur album ’■ . cnefi^ beum eüficitur, cx\t sulphur ad aurum, Arnaldus" 1 ‘
pag.41. 44- 47'
Cum illis corporibus, scilicet Sole Se Luna tnilce nl -,t ritu, figitur per ipsa maximo ingenio, quod minime p e * artificem durae cervicis. Idem in Rosario, lib. i. cap- S- Qui argentum vivum cum Sole & Luna tingere no ad arcanum quod dicitur sulphur album , opriwuM ^ ^ sum; quod cum rubeum efficitur, erit sulphur op tirn V
rum. Ab stlis corporibus extrahitury«^>o»e noftr urn rubeum. Ibid.cap.7. , bH** 1 ** 1 r
Indiges tu qui vis operari, quod in solutiofiedc ^ uS o( c< duorum lumthariuni primo labores,quia primus g r tionis est, ut fiat Mercurius ex ipsis. Ibidem, cap S- Sol, Luna Se A%o<h sunt lapides nostri mortui sop er „ j 0 ctivi|* () nihil operantur nisi per hominis industriam. Azstbc Jic' lVl '
jis, quia invisibiliter recedit, Se \&co setzte* frg*** ff ^incoppb^stihilis. Idem dc Sciretis Naturae, qfq#

..tot-, HarMONI a Chemica.
h ~ ^ be
7?r
1 Qu® s enc ficium artificis in Mer curto , Solche Luna consi- Ucßüentbtlt, (il^tae en '>»averis,haec metes. Desiderabile, pag.ji.
^risc Qn sitla c| ' i inter filaram hclunaretp medicinam: eo quod U ‘“"fricsir'^ lu ipi ll, r solare, lunaris lunare. Lunaris enim indi- V ja 1|m ° sulphure albo, & solaris mundissimo sulphure
4 >«" 4 8 ' is '
%, "
& ex Luxa 'ciulg.t solutis, fit Mercurtt %ulgf ■'H ’ E* istis autem tribus line aliqua specie aliena gene-
. *P h j/*cu*,8t ex nullis aliis potelf generari per ingenium
^-WM.pag.,,,
8c pfima pars operis ; Eltxir fecunda ; Ttnclttra tet- il ^'Xjr e ^ ,ctKa quarta. Patet igitur quod ad Azotk requiri- ä^’ieli ■ ^ u ' a Elixir in hoc opere praecedit Azioth. Nam ex >l '"W'h Ur ^rrafiitur Azoth. Ax,ptb vero est illud quod ***^01 US dissolutis per ipium Mercurium extrahitur : quod III £ ffe approbatur. Idem, pag.169.170. 19Z.
t j\p 0 ^ ,lo nest aliud nili corpus in aquammercurialem resolu- *i 5 a| iitii C "* US ^^lolutioliem Az^oib ex eo extrahitur, idest , spi- ^"^^^em.pag. i a4 .
<j '^ ^0,1,politione tqtum necessarium. Corpus enim ru- ^tor, a ^ u m sunt unum , licet,Philosophi nominatint ea elfe , seu opera. Idem, pag. 202.
a c di 6 ^' S duobus corporibus, scilicet Sole Sc Luna tincturi. CCrc credit, caecus proceditadpracticam. Idem, pag,,
hietailum, (edicet aurum, est pro LapidisPhiio-
u ^h^L^ S °^ e & ejtts umlra'benenum, id est, Mercurium 'H^^pidem nostriim perficiunt, qui dicitur gumma perfe- lii ^ C| *>itia 1 ^ ^ en ™,p.27.J.
«1 1,1 eu a,UtUm &argentum , & afferent tibi fructum mille- CnteHkfa, q llE J V ! labore tuo,mediante Natura,quia ipsa solum habent t>,num ' "ätUrjj, tlS ’ & nulla alia res mundi: cum alia omnia Ut foetida,
'Jttirn Ce dm lt per ignis assiduitatem & examen, Correctio fa- Mnn„’ .8-9. Sc Ricfiard- cap.jo iz.
^ Lapis: fioc tamen unum non est unum in numero, SeaU. b |'%dal e: i' cl!C mas&fipemina sunt sufficientes ad prolem pro- f'°tii^ m ‘‘he aliqu o alto additamento. Et sic Lapis, Philofo-
'comppsitus sufficit ad medicinam intentam,. j*\ * '■ '■■■na, qua: sunt Sol Si Luna 5 & dicunt qui-
' ‘ Mzmrierttum,^e\knc9rpfumetaU
- :■ duorimi non multiplicatur,nec nomina, iicufn cx his duobus est compositum, Sca-
S^ dl,s -
^Niini».
k>h, pac.
iaa 4
f»no-
l

Zudttf puer:
xArißoteles .
Rosarium*
'
D AVIDIS Lagkei
tute"
p
V
7$G waviuii. ijAüiii.! , . (
In nostro Lapide sive composito sunt Sol & potentia, Sc Mercurua in natura. Quia si hocnon este 0 j Lapide & compotito, non facerent nec Solem nec Luu 1 duspuer: pag.137.
Accipe filium tuum clmistimum, & forari suae alb#
junge 1 propini illi poculum ama/u donec inebrientur, ^ .^oJ
eas.v
tesminimas dividantur. Verum tamen memoriter te ae(l (() , ‘ omnia munda conveniunt mundis: alioqiiin sibi f“ 10 ' 0 ^
dissimiles. Aristoteles, pag.i63, . . ^,1,1/
Consulo ut nemo se arti huic intromittat ad invenien^.^jcO principium Vera: naturae, & ejus regimen agnoscat- gnitis .pluribus non indiget rebus, nist una, nec lT,a & J irl v 3 S ’ expensas: quoniam unus est lapis , una medicina, un num regimen, unaque dispositio. Rosarium, ps^Q 0- jJ e tji,p‘ 1 r Draco non moritur, nisi cum fratre & sorore fu#- ^
Tres species sufficiunt ad totum magisterium, aqua ctele/lts , & leo ‘itrtdte, id est, aes Hermetis > da, quae mater est omnium metallorum, cum qua a p l que ad finem praeparatur Elixir, Idem,pag.i84- 0
Tres partes habet Philosophia, scilicet, Solem, L*? ^0$ curtum. Ex illis conjunctis pater Hsrmes scivit conm ram. Idem.ibid. j 3 in 11 ,
Ibi fit conjunöfio corporum, Sc est necet ^P 1
ftro magisterio. Et fi unum istorum duorum corpo rU e stet in nostro lapide, nunquam aliquo modo tinct ur idem, pag.186. -
Conjunge Gabrtcum cum Beya,nec assumas ipsas 0 ^,71. 5 nisi puram, mundam, crudam , amoenam, terream p] ‘ 0<> . vero secus feceris,non proderit quicquam. Vide quod n trariura intret cum Lapide nostro: nisi ipsum solum p°°
P a g->?I- _ . tetnP^y
Artis auri arcanum fit eremare & fcemina : qu'Q, ^ stuli vim recipiens letatur, eo quodfoemina tna ' 0 j^:) l> % tur. Accipe canem coaetaneum, Sc catulam Atm* ^jjR’ simul, Sc hi duo parient tibi filtum canem coloris coe j it
vabit te in domo tua ab initio, in hoc mundo Sc m pag. 192, , gquä >’
Materia Philosophorum est<»^«<<. Et inte.lligi tur rum trtum /nec debent este plura, nec pauciora. ^- o ^ co* 1 ^
rus
iis
;*<« fcemina, Mercurius sperma. Sedutfiatgen erat) j,j: ptio , oportet ut mas jungatur foeminae, Sc ultra hocr .^7#$'^ men,8c sic ante fermentatione debet fieri conceptio ^ io 11 '!;
lio.ßc cftmultiplicatur materia,dicitur quod infans cr ^ti'

I 'l5tl
Harmonia Chemica.
fi'
r
fj s _ * i A 1\ M U IN J A Vj n E JVi it /li 737
^ p cum fermentatur, quod infunditur anima corpori, & vCx coronatus Solvite corpora (jy imbibite sintum. i“ 0 - Et C V^ ot ' a ’ * n plurali; quoniam oportet quod ad minus sint -'Hu < ~ ysi '' x (P lri,u>n in singulari :& sic oportet quod sit «»«5.
^ est spetma sine materia corporum,nisi Mercurius. Et ^Cr C y CltUr - imbibespiritum ; intelligitur operatio ea,qua: fixat r «fu r multiplicatur Lapis. Multiplicatur,i&eft., reite-
Se< jJJ'tti,pagio4.
V ' l,n quidsolo**r 0 atnon alio corpore indigemus ? Audi V"* 1 '»'• Pater ejus, id est,prima: compositionis, eß Sol,mater ' ,Cr ejus “a Pattr est calidus & siccus,Tincturam generans'; raa- Ht 0 yj-figidaSthumida,genitumnutriens.IgitursiinLapide v.
”'ciii a ' ct tantum alterum ipsorum, nunquam tacileflueret me. 'Se^^^tinstqram daret ; & si daret,non tingeret,nisi quan- % i n et m ' eliqutim, & Mercurius in fumum evolaret -. quia non ^al> C0 lcce ptaculum tincturae; sed nostrum finale secretum,
(r go / se Medicinam qute fluat ante fugam Mercurii. Istorum tog. conjunctio necessaria est in opere nostro. Idem,
- 1 ° v ase ' 5at ' cn tia, lentissimo igne, usque ad album inclusive in u- Petrus Valtn. l!> s Pec* COlore continuo, pondere debito & mixtura. In una re ti*. fu’ ^ duobus individuis consistit & perficitur ad album ^ tubeum finaliter, fortificando ignem. Petrus Valen-
S' 4 .
. tl6ra ^ a debent eligi quse ex Mercurio 6c fitlphure Daßinue. t >a g. 3 Q C)tc luibus operare suaviter & non festinanter. Dastinus,
' a Pis
>,k , c ° n fistitin »»elibro, qui est ex argento desuper, folia BenediBtu .
T. "«eho Ti _ 1 r» _. .
•V
j ^pri't^ ns ' Benedictus,pag. 5$.
2 V? 'Jiigp 0re giraine ponantur elementa cruda St pura super Zinimu. q Ccc ntu r ftl ' fic commisceantur, & jungantur,St regantur donec e ' n de ^ ^ ® at n ‘S rum ■' i» st ua nigredine est occulta albedo fr> i, j; ex I r ahttur, & post rubedo per hujusmodi deeoctio- Cllr n est in albedine, est in pulvere impalbabili. Zininus,
/l) 3 i(lj s ^ vulgi solutis, fit Mercurij vulgi praeparatio. Io*n.Dutn. YTftc Us ' tribus sine aliqua specie aliena generatur Lapis ° ai1 -1), ex »»Ilis aliis potest generari per ingenium physicum. -
Q en e r S ' pa § n 4'
®' r e p ro at ‘° Metallorum & Lapidis Philosophorum, est conjun- Saturninus, ti P r ‘ nc *P’ a '• videlicet marem cum scomma, afttSsum
s ®t qq* °'s-fulphur cum argento ’viSto , ut ex his fiat genera. ^‘'Urn^n'] 0 ' ar gentum vivum est Läpis recipiens formam, est lapis Philosophorum. Saturninus,pag.71,
Aaa j Totum
!

Ripltus,
Libavit».
Margarita
mvcll.
satia.
7 fi Davicis Lagkei , ^ er fin ,
Totum opus consistit m Sale, Luna, & Mercurii 1 pag- .03. . ä phi ' °'
Nullum corpus immundum,excepto uno,quod vulgo sophis vocatur Leo $/«-/</«,quod est medium conjunge 0 ‘ ras inter Salem & Lunam, cum perfectione intrat mag 1 nostrum, Ambo principia materialia debent solvi Sc r° r alioquin parvi edent momenti.Ripleus.pag. 70. .,- } phj'
Aurum, argentum, & Mercurius sunt materia L ap 1 sici.posteaquam pra:parata suerint ut decet. LibaviuS,lib r ‘ phras. Arnaldi,cap.6,pag.463. ^sf'‘
suo. Lapis vegetalis est Luna; animalis, SoL; mineralis, ad ,ß. fbiritus & aroentum vivum. Tdem.de Mercurio PhU° 's
spiritus & argentum vivum, Idem.de Mercurio
mur,& non ex extraneis, ergo ex eiidem aurum tiebe^S^^,. jU' nutririScpersici ac compleri,& nor, exextraneis. Cuna „
rum sit generatum, nutritum, perfectum a Natura ex ^ ^jiS'
¥'
argento,do extrinseco sulphure digesto , & ultimo ab c °
e*F
ra fl
0°'
to; ergo & Lapis Philosophorum ex eisdem debet g ene ' nC j-
triri,perfici & compleri,Icilicet ex quibus est am tu-.,— .
traneis. quia sicut cognitio rei sumitur ab edentia & na
suis principiis.sic & operatio. Margarita novell p.izS
CTjt^
Ex homine homo,& ex brutis suum fit simile.
go masculum fervit rubet suae odorifera uxort, Se j 111
_ .. werc 10 ' t
gignent: quibus nolite introducere alienum, nec pu>v
aliam rem. Sufficiat vobis conceptio, Sc verus filtd*
Turba Phil.Sent.31.
Oportet nos duo conjungere, (quam commixtionem ^ phi compararunt conjugibusj ex quorum amplexu relui _ ]r(>' aurea.Sed hoc de secundo opere. Deprimo dicam P aU tlll ji v</ täte bellum inter as&c aroentum donec adin terl c o>'
niant&corrumpantur.tuncaes concipiens argentum v gulat ipsum: argentum vero vivum concipiens ss,c° n o ^ terram. Ergo pugnam irritate, srisque corpus dim* te ’ pulvis fiat.Eadem,Sent.%6. jbuS^t
Prima compositio, scilicet corpus Magnesia: ex plu^ j^lic bus: quamvis unum quid facta: sint, & Vnum ab antR ^ o0 iii' l ^ ( , Albar aris nuncupatur. Cum autem regitur, decem . ste c° nominatura coloribus Naturae desumptis, qui in reg* ^ r jg< poris Magnesiae apparent. Oportet igitur ut plurnbu _ nt oC Einern convertatur, & tunc decem praedicta m aui 1 er ^ppii 11 parebunt cum Sericon.qubd est compositio quae dcce , pus nuncupatur.Eadem, Lent.77.
In Mercurio Philosophico concurrunt Anima,
ritus. Lapis qnimalis,vegetalis, mineralis: omnia perfe® a a s £tl
Ex iisdem quibus generamur,nutrimur, perficimur Sc £ ^ {fa (i,
¥
aurum.Sc n °^ tC f
(<'
: <
; i
i;
si-

sf’
lilO'
r
\isfi
li)>
W
&
!f #
sc»
F
|J s
&
iliJ'
td'
e*'
■i*
ff 1
--
t i<('
.*£**«» est principium omnium metallorum, itafic Jfo/ j "bimum nataliorum: & omnia metalla munda $ im- n *' n S°U,Luna §i Mercurie -,sed unus est verus Sol qui
Harmonia C H e Rs i c A,
719
WJj^bniis*
Ut maritwg prof reat ex uxore sua prolem, "ruo: sic similiter in generatione ar-
'Sialj [ ltUl ' langvine menst
' fQpi "mn 3 r 0ll T fit ’ qu0 Ich..; 10 'iniul mixtis, & in aerum Natura: projectis, Sc per .... 'Um m--n - .
No
um fit, quod ex Mercurio masculino {Sc Mercu-
K
It,
v;
'At' | bi ls '™ 1 ' TKliqi ' un lem vegetatis, generatur proles similis pa-
t ' Vf| ta ° n c l uoc * totunl corpus merallifum aliquo artificia Mercurium masculinum & femininum , & postea h' ^T T ' & ^■‘rmentetur,9c proereetur corpus solare vel luna- iW,:' Uei 'est. Nam ex corpore metallico masculino , elicitur jVtir' ' S nia| culinus, Sc ex corpore metallico feminino elicitur fl t ' 1 dcb' S<0CmineHS - Ex stuibus duobus Mercuriis,simul sceun- f,| ali r ,- tatvi proportionem conjunctis & cum Mei curio men- Ni ' ar>r ' fecundum proportionem debitam copulatis,Se in a- c' l|,l ' c iitT| ,Ul:e sofitis i tunc ex virtute duorum illorum sperma- Vc getatione Mercuiij menstrualis, debito Sc temperato ^‘sdnfans fecundum naturam parentum goneratur, ma- *,^ | lii| '""fiemininus. Exercitatio 5. in Turbam.
? 8 « 0 e 1 COtlVen *t rei, nisi quod propinquius est ei in sua natura, o 9 Ha ! tUr ista re pioles similis, fjoc est.stquiris medicinam “'''etc n Lll ? ‘ at em, de metallis erit ejus origo, cum species a suo (i Aurora,cap.3
f ®s ^ sTerantrcs nisi similia, nec fructificant res nisi fructus ^'ilosophorum est fermentum corporum, ßc corporq 0st etti * c ° ru m, etiam postquam denigrantur ista per prxpara-
i Vocant ipsum nomine ignit nigri, sicut in deni- ®t s ? CUsi fia,Crr^e»ew montu Sc ptcem,anttmQntum, aU \ k>> ‘ea,^ 9 ’ marcafit ttip,magneßam , argem um
' k Camiar,&. ctneremfuum,Sc calcem & *vt- " c l u arn mundam, qui mundata est ä teuebris.Sc ä ma-
® ^dlstR R nflmic ir\ fin#» nrimi likr nd TsiitKlsictflfl.
' r ia
^*--1
Cvj^^^nis.Rofinus in fine prirpi libr.ad Euthicianp. j^Ctti C Uru>n & argentum creare voluerimus, necessarium est “et^ Cc >perc. Ex homine generatur homo, ex arbore arbor. ,/ r Stilj 8 o '6o6.607.&C.
j o e Rt Q ' r ° rtr| am aun effectricem ab auro, Sc argenteam ab
l ® ut uetur, & reliciuis eam metallis adhibeat; nunquam ■■ * ’ - ' '
•>>-“| aaan ’P a g. 246 .
& | < mi gnis. ■0*
t r ( '
c o [ '
f
k
ii [
'Vr^^^Ua,quantumvis abluat 5 e decoquat, nobilitate py- t «hy at ^ an >pag. 246 .
% Ejj* 2 simt illa metalla, ex quibus aureum £< argem.
' r E conficiendum. ldeni,pag sS4.
■VI, w, lolum est fermentum Eiixiris rubri, argentum verp ' s ?nim duobus solis Natura radios splendoris contulit,
Excr 1
*Au.rn&„
Roßntu .
Ttudadan,

Ctbtf.
740
Davidis Lagkei
S-Ü«
<r£l>'
w
quibus illustrare possent reliqua metalla decore aure f* jjjs,- teo. Reliqua omnia metalla pro pasta,seumateiiafv.^po^'
' habenda,nec unquam formae aut fermenti rationem — „piv-
■ - - - - t aut arg) 1 ‘-ii-
runtjnili prius nobilitenturjquamdiu ehrysopoeia aut &■' po»*' finis erit Chymiae. Atsisideropoeia eflet finis Chymi® jjaf
.. - ' T rterete» t ,
tus,tunc Elixiris illius formam.seu fermentum onprt-
\ttn> i litem. Nam quemadmodum auri fermentum«« . argentum, ita ferri fermentum sii ferrum, fanw-ß ‘ >,>r> j t jiJJ* 1 vbum. Omne enim ag cllS "
j£)l'
pri cuprum,8 c plumbi pU
formam suam,Idem pag.296.297. afl 1
Aurum & argentum metaphorice non dicuntur.M e ’*
302.303.304 305. & sequent. , -irisp^-ll
Omnium Philosophorum testimonio tres sunt Elix ^ scilicet, anima, corpm, Scjptr ttus. simma, nihila" 11 fermentum vel forma Elixiris. Corpm,cQt pasta seu '^c r tn* 1 duae partes ex solis metallis depromendae !unt: utp ot y Sole Sc Luna : materia ex Saturno, IcCoe, senere Sc m tia vero pars Lapidis Ajpirttut: qui cum fit sede« Sc v f
animae,animam corpori infundit , Se htec duo extrema m
oiiniiu.)iumiimuvu^wiiiutu:iuit) vcinvcuuv » ~ st)» ,
libiliconfoederationis vinculo componit Sc copulat: q ^(If
^ rLj.„ inir * 1 f j/
tore sublato, anima cum corpore nunquam foedus
f >ria‘
Hic spiritus nihil aliud est, quam liquor ille formam e- , ,p.. ~ " . vocans: H
sp i,! ;
Lapidis attenuans, & in spiritualem naturam rev- - S
tus interdum a Philosophis cceium, Mercurtui folut / ßruum, a f tlj, cjutnta essent ta , Sc innumeris aliis nO nuncupatur. Idem, pag.33S.339.
Argentum torvum est alterum Lapidis extremum' quo fit motus. Idem,pag.349.
'Ubi Natura desinit, ibi Ärs incipit. Desinit autem * n n e"
...C.a.:. cl _. 5 . r r, • „ «. X PaN» ,,<(•
(t
k»"'
„ - „ritf' 1 ’
perfectis, Sc maximein Sole, quia perfectius est, & potest recipere alsiorem gradum Igitur Ars a quam amedio,per viam corruptionis exordiatur. ail „. ( tot rationes huc asserantur, cum haec adeo clara sint Sc 1 ■ () fl c
ut qui negare haec ausit.mertito caecutire,in meridie P a E miaus sensu egere censendus sit,quam Philosophus in e > 1
negabat esse candidam.Idem,pag. 309.3I4.&3#- .
Vis ignobilium metallorum ad perfectionem P r ° n0 n tum,exduoiut tantummodo, scilicet, SoleSc Luti* ^ ^-
0 1&'
Jfl'
eximperfectis elicienda est, cum eis a Natura denega 13
n0 °
pag.226. eit ,,v ' «i
Res autem quae perficit in metallis, est substantia
Sc sulphur io proportionaliter mista, per longam Sc t g x< i, cl 'j decoctionem,in visceribus terree mundae inspiflata t j S ,< ^ suae humiditatis radicalis conservatione non coirumf ^ (a

. Harmonia Chemica.’ '741 V««« solidam cum debita ignitione fulibilem, & sub , Tin„ cn “bilena producta. Gebet de investig.cap.2.
ütn “ a> '° & sugentis, quia aurum aureum ; & argen- Richardm.' ^pici ^ nteuri1 tribuit colorem & naturam. Quare omnia alia i CUrn 'pfis nullus fructus sit,sed solum rerum perditio, f Elixi). , Cl ? 1 P ov is&laboris.Richardus,pag.i3.
Astanti Cbet 6 c,i ex rebus quae homogenere & uniformis sunt Incertus. d 4 Cci p*' Inc ertus.
f" 1 »! 1 ut ,n ‘ irem ‘Sfoum. Sc f amittam ‘öu’ham ; hos conjunge Lumen nevi Miijjj ^kr se imaginentur sperma ad procreandi! sua: naturas chjim. ^pojj^^^Wam enim materiam nemo mortalium credat se fa,
; ßu'ß Hirnen novumchymicum, pag. zr. l'^d f^^rf.aqua est coelestis, non madefaciens manus, vul- tfi. attrssm, quod femen dat: Luna %5i 0 \ n °n argentum vulgi) quae recipit femen auri. Regitur j Vijo'j’^'sostr 0 continuo per menses septem, & interdum de- .
sii' 0 ''
'H^^aqua nostra consumat tres derelinquat unum,&hoc
^ e di ^ostea nutritur lacte terrae, vel pingvedine terrae,vel filtrv,, e '«jus quae in uberibus terrae nascitur & regitur vel ^ a putrefactione, sale Naturae ;& sic generatur ille in- jjtiii generationis. Idem.pag.jj.
C' ?0 !>su° r ° aurum argentum da ad deglutiendum., ut .stilla, Sc tandem ille etiam morit&rus comburatur.
, fs 111 a quam spargantur. Coquito ea donec satis est,Sc ■
Aj c ' nam curandi lepram. Idem,pag.64,
ßu», o^Noscunt argentum <hivum, atque sulphur Vhiloso- Bernardus de /■?<*, 0 ' ll ‘ a sciunt fieri ex auro purissimo,ex Luna ßntßtma,Sx. Gran*.
> ^^"^.quae quotidie videntur, ex quibus nostrum argert- jjlii, Hfn elicitur. Berjiardus de Grana, pag. 1. manufe. ve-
Medicinam nostram fieri ex corporibus 8c ß>t- Secretum /'et 5> ” a sunt aurum & argentumtquia si ea non eflent,non Secretorum.
k v ailrur st ncc argentum. Et fliiritus est Mercurius seu ar- ^ c t.V et ' VlIn:l >qui figurative multis nominibus nominatur: Ma- Us >dictus Secretum Secretorum,png.88.
A sumendum tn Lapide phjsico, qualiter.
IV.
Caput
^ ß^‘ r,t tes est sumendus,aut materia quae femper media lßactu. nor, 11 /' C ^ C 1 L1C * s spiritus quem quaerimus, qui est inter fi- a ^ Un a.Isaacus,lib.i.cap.j. ' n 3 uri 0 ° ,es > separationem elementorum devitabis, sive in mineralis aut vegetabilis, aut in Lapide,quem S r atis donat. Ubicunque de ea re fit sermo, ac dicitur ele-

. Aelius.
jßtttUndiui,
Ventura.
iSgidiut'
7 & Dävidis Lag nsi ,^
t»r elementa esse leparanda, vita omnia ea operd ob ibct. iiem. Ante omnia in operi: magno labora, in eo en>>u pt>
Mec destillatio,nec congelatio . Hecmundificatio.neccorp j»f£
rcgrina.nec rcs peregrin®, nee immundx, sieces babfiH '^
caTcinas, nihilenim opus: non separas elementa > rnll ' 1 ff /i^' sunt, nüllare opus habet: Vnum est gentt*,res un*, j| un tp? r ' forxax un,i,ac &num opus ad album ac rubrum , ac n h' gtspb 1 ! culum in opus potest incidere. Opus enim magnum e £f (?^ solvit, semetipsum stibiimat, semetipsum fixati liquat Idem, libr.a.cap. 3. / •
Qui extrahere non novit animam e corpore ^ p c HP 3tque eandem corpori in projectione reftttuere , is t ^jjrä dberrare via. Extrahitur vero medn fpin:» Metam 1 ' , (i ,
nim a.^ua phjsica SoluScLuna solvit corpora. Alan u
Extractio anim® per Mercurußurttum hon i' 11 ^ £jitjj f
Si simul accidit,sed vicibus pluribus, quoquo tempo’ . ^
__„...i__ I_s, __„.„„cis naulu 1 .
nec non singulis quibusque horis & momentis pa° - ( erf
d‘ 1
quoad opus ad perfectionem deductum ftierit. -dnt m ^ fl j> una non simül exit vice,sed pluribus elicitur, neque in ^ c e hj, flente sol utionem,seu in quo corpus solvitur, stnica >" vitur: sed quotidie in eo paululum quid, atque run uS ^ Sunv/ecundurti opetantisSc Natur* regimen..
Non igitur cogites 1»»«» We corporis solutione r 0 nb £,s ptccejfu tempern ac paulattm , prout stipetius Ph' j,
dicta dilucide attestamur. . . r 3hi> -Jitl
Ne credas Tincturam una sol a que vice elici vel eXt ^ qUO^- fidue paululum, & rursus alias parum quid, una nemp . [Jt ‘ nigredo,tantilper dum succdlu temporiis compleatbf '
1
P T ,„ideib s ‘;, s :
: hoc (Se/e, tun*,!M'ercurto ,) facere Lap> ppt ,
Si vis ex noc (aeie, juuna,ajL-riar,u, j iacc>>- -yj ji- u, sophorum,sacita -.Separa ßiintm , Sc quana dihg 1 ? 1 ? aycSt 3 J quia tatst subtilius hoc facere non poteris , quinio se . ,
quidsubstantiae venti phlegmatis. Ilie /pirstut ve> cat ^
dens, 6 i est sicut/,/x.Garlandius.
Hoc est oleum Philosophorum,ex con)!
potis confectum', a quo corpore anima fuit j c 0 t po(‘ 1 ’^;
subtilem ,qui est^y«« Ö" <oaper aereut : qui spiritus p'
J — 1 J- 0 OpO‘ l |Vul
cönjungitur iterum, nmmedidhte .*»/>»<*. bt 1 uj,snf u . a
VUU|Ull^tlUl UWUUll) llUiUIUlkllil^4l0»7|S*< — -- , « Illi'- i
animam extractam cum spiritu uniri, ut postea amo^ qce u ‘ t5 torpore conjungantur ,&vivificent ipsum corpus»
naturam manifestent.Ventura,cap.21 p.nL sed
Illud nön est capiendum eix quibus metalla sunt, tJ llä $j - ~ ^_unden"- pjpjl 1 '
ipsis metallis est. Sulphur Sc argentum vivum, t** 1 nerantur, nonsont iila ex quibus Lapis fit, quo
ijib a
st**!

P
’if.
P
iip f p
K
te : P
ip*'
'te
p
C'
te
te;
te
. se^ ,P
■te:
,P'
te :
,tC n ,r als
'ite
m
-te
U
S; *N %
Harmonia Chemica: 74j
•Und cjttod ex tpfis metallis est y quod est lion urcas.
LciM-s.
,»:. *-'3lSlc «sl. e'.
^ U ‘ f as o a l 5 * s 'vapor potent inii* metalli. Hunc quo pacto ac*
CJ ^ttet te esse cautum. Idem,p.71.
'V & Ci r m 6vc terram cujusque corporis imperfecti ptLpa- , a “lutam, & ei superfunde Mercurii similiter purgati tan* u P c, natet digitis duobus aut tribus in vase longi Sc stricti ^ subde ignerri lentiffimum, ne Mercurius ascendat, Vrjq c v 'deris oleum instar pelliculae diversorum coibrum 'W 0 y C r CUr ' um elevari,quod separa & repone. HI ne iterum %a Se . € ‘gnem accende per aliquot dies, donec totum oleum '"'iftif ls ’®t nihil amplius videris ascendere. Tune Mercurium J^fQtis fa * ca l c e> 8c eundem alteri quantitati calcis cujushbet 1 r » at * offunde,& fac ut prius,lentum ignem cötinuan-
''('lue traxeris ab ea etiam < it‘itßcatt'vum humorem o~ N : a,n operationem reiterare potens quotiescunque vo- i rc 0r! * ta stoantitatem olei quam desideras, addendo alium diminutus suerit. Tandem omne oleum collectum 3tf "-scy lta Pone, St adde Mercurii ejus , quo oleum extraxisti*
114
tib 1 "
ite
jN, _____;- : -
od singulas olei. Lt si quantitas magna fuerit • poteris r^ c 0i u tc P ct plure® cucurbitas. Simul digere pet mensem* j Oi v tr ' rcur 'um lento igne separa,ne cum eo ascendat oleum.
oihil amplius evaporaverit, eo g*adu ignis (quod de- ^do,. p superposita vasis ori lamina aerea aut ferrea ) icito in ?" lr >clc c ' '^e oleum pretiosum sulphur ts , quod duodecim vel distillatiorubus subtiliauduin erit per se, ut faeces tet- t >c 0 J c l llas forte continet, deponat, & fluat tenuisiime instar t .Indi» tl1un ' s calefacti.Vogelius, cap.l p. 14.se t;,
®^ Sc l u od msoluttone Lapidis labores ,& suas partes pti- lls ,ak ‘fcP ur * S öc gravioribus separes: &opus cum leviori- ^Potu p P ar tibus gravioribus, perficies: unde soluta prima tft* 'Otr j 1 tmain Mercurium nejlrum, immediate no^oafor- 1} PftUio ■ l£ it Ur ,corrupta ipsorum forma: qua: quidem forma ' n colore nigra , in oAore flettda, & intactu Jubttlu St il| ^ollh^^^^-Amaldus in Speculo,p.55.
V'^ e stm tarnen od supereminens nigrum ,quoniam
Äh » leu m St verum dissolutionis signum: quia quod est fo-
^ as '
jv " V VI Lllll VJWIM vjuwuvu v\J~
( rV{ nit ad sublimitatis finem. Unde separatur ab inferio-
t j -JH j”^ cns sursum,& petens altiora loca, ut corpus aureum.
^■lib ipsum caute, ne avolet in fumum. Idem, in Rosa*
3.
Ut ^opis,antequam fiat elixir sxtrahatmr de natu* ctr perum. Monachus,p. 15.
I tiebes
VbgeUtti, ■
xAtntdii
Hw/tchtih
I

Rubarct.
■Stala,
jUfaviw*
Corre&io fct- tuorum.
•AsifioUles*
Rofkrium*
744 Davidis Lagnbi («W*'
Debet esse levis ignis, quoufque^/r/rt» acorpom J tus,m nebulas nigrat super corpus ascendens. Idem.p -5 ( . or pi’ (( Per spiritum crudum stirttui digestus extrahitur' u c solutorem,pag.167.
Si corpus non resolveris in Mercurium per Mercuri ^
tam^trtutedn exeo habere non potes,puta/»//^**'
r u-s'
Scdedoctum per opus Naturae in minera.Richatdus,cap- j„r'
Qui quaerit sulphur irradians nostrum, faciat p ace ^0
ab'invit^
Solem Sc ejus uxorem , ita quod non separentur auu-' misceantur inseparabiliter. Et hoc fiet,quando ipsum tXt - $$$ partim a natura sua, & similiter uxorem suam par 111,1 ‘rstf sua. Hoc facto interficiantur,& cum interfecti fuerint, re 0 tur nova resurrectione incorruptibili,ita quod postea h n
tales.Scala.pag.ioo.
Natus noster infans , seu putres adi io absoluta, fett Clf i.jiis* 1 ' tc/, debet este atertnßar fuliginis : und e Sc nigrum
nuncupatur. Si digitis contrectes, ita adhaeret tu . pri» non nisi lotione tollatur. Si aqu® inspergas , sublidet, ^ cum ea mistus exacte denigraverit. Dicitur etiam h*£ .fis initium fyera tindltsra, % er um femen,ctnis non dus, terra nigra quas principio stat super aquam, Mercurius duplatus,conftans exl&escwio corporum
rt»e/.Libavitis,libr.4.p.iu. .. c o r P°L,
Sulphur philosophorum, est fimplex ignis mortua vivificans, Sc ea maturans: ita quod Natur* 0 d ,p
r , • r r. r n _i:. C _J„|H 0»
supplet,cum ipsum sitsuperflu® maturitatis,fecundus
natura sua sit perfectum,ac per artificium magis äc maA
tum. Unde quidam : Tale sulphur non repentur fuP et pjl'
■r*
nifitnquantum existit in istis corporibus , Sole & &
•PL
Ito,quod est illud quod nulli dtxttur, mßex parte V J deletur. In Sole Autem persedi tus: quik magts est* ° ÖVec«r?Ä«?.Correctio fatuorum,cap.d.p.7. I 5 tt\
Medicina ex aqua Mercuriali est producta, in qua c>>^ prius sunt soluta. Si corpus non resolvens tn Mercur' Mercurio , occultam virtutem ex eo habere non P. ’j, ^ sulphur digestum Si decoctum per opus Natur* >n m> dem.cap.g.pag.to. _ . __„e vi^ s '
sili) id|/iO>|/eg->wi »
In Mercurio mundo mitte munda corpora: cumq
eat"
ean 1 ;il ii
nigredinem in aqu* superficie apparentem, e °^ e -~' o3 fit s
f rue, rtu tts luj'vimjv -- — . f/
& repone ad partem, sciens pro certo lapidem tuum >» Y
distolutum este. Hxc nigredo est origo Artis, caput
pusque dissolvitur, & in primam sui materiam redigi
pag.163. . r „ oer te<(i
Sulphur nostrum Sc Sapientum non repentur iup n>
\

r pt)' £
tr
'fi
oM
</
&
/■
<
,r)» s
U>'
>
,aw
pö (ä
lut** id p lU s*'
✓
JJV'
ö
■/
f»'
a<
,;aP
/'
isto"
-1
/
?i(i
«Nd
>*,
Harmonia Chemicaö 74p
e X /4C*r corponbmr extrahitur. Ideo corpdra illa subti-
‘‘tcr — r - _.
f" S P e rfea t€n ' ;ur,ut y*^^* , ‘ habeamus super terram. Nam cdr- Ct "bim > fj' Um .,P cr nostrum magisterium jüvat Sc perficit imper- li m * xt 'one alicujus rei extraneas.Rosarium, pag.rSi.
** S ^'lph <>a s°^ um existit ex duobus perfectis corporibus XV. qui- r elicipostunt.idem,pag.i84.
ft° ra >h st Uc *d lapis noster extrahatur de natura du er um g 5c %rii,’ antec l uarn de co Elixir completum. Quoniam est ptUty, u” st"od elixir magis fit depuratum,quam aurum & ar- ^ rc urius noster non habetur nisi ex corporibus hque- a ß>°ne non vulgari, sed ea tantum quas durat,donec a, VH' to matrimonio socientur & uniantur,& hoc est usque
? S'offi, c P lr >tuale,in vase sursum ascendit: quod vero spistum t tr * S Sc d V in .vase remanet dcoifum. Et nisi corpus ita desligra- j ^ 5 xer *^> donec aqua non vult misceri ei; vel recipi ä e Ui 1 con s e qucris; nam quando fit pullis spiritualis, deorsum. Ideo nisi omnia verras in pulverent ’ n °ndum eam contrivisti. Cinis iste caret fusione, rt^pisf' ' 88 - i8 9- \
t, 'a tlJs "ster nominatur apud philosophos Mercurius-, qui nor» (^Qrri^^nlti putant, sed de corpore extraftus. Idem,p 194. j. r pl»s qq 11 ff, ® s nostrum igne levi, sicut ovorum nutrix, donec tUatut > ac Tmffnra extrahatur. Non autem extra- 'S* 4 " 1 simul, sed perparum , Sc parum egrediatur omni
t r pc (j e 111 longo tempore compleatur.Idein,p.i97. f w' C Sc foemina ctrculum rotundum , 8c de eo ex-
r ^“»gulumtSc de quadrangulo triangulum; fac ci.
% '‘ l pis c ft , f^*' K '*® c habebis Lapidem phjßcum.ld.em,\p.\^%. O c *iftit , Vil ! s * niger, foetens,non emptus pretio', Sc sine aliquo Cttid. ti>si Clü ,lev « in pondere. Et vocant eum origo mundi, quia y „^germinantia. Et haec est ejus revelatio atque apparji-
'/ 0 t ,2 >I? t !' Cal ' i d- ca P-9
a . mo carere extrahitur per /piris um : Sc haec dicitur Benedisu*. 'S.p a ~ / * r,8t 6t materia nigra ,quas dicitur caput corti. Bene-
tetra M separanda ejus animam-, post vette aquam „'«euj atn * dealbando totum, Sc habebis magisterium ut in rii- , Icatur. Idem,p.59-
c . ' a lisl,. 01 regimen est ut recipiatur operatum,ponendo in gcrmdut dt
fL ^ifuu- " CII UL ICWputLUL Vf/WBtu.iM^uiicuuu m ycrarnut t
t |u* ( j et "‘bratos cineres,diebus quatuor continuando. Nam Vivam ., to t te >H m ‘gredo superveniens: quam collige servando ad tJtt S ent er: sic continuando opus igne uniformi, donec ajf eris nigrum , medio remanente claro. Et istud est 4 ' ^ oi ' Bbb secundum

746
David ts Lasnei -(tieft
isecundumopus „seulapis philosophorum. Dcindc est.utcapiasipfam nigredinem, Sc ponas in urinali, >g n ^ qu0'
per cineres» superponendo de medio cla.ro $
sopernatetdigitis quatuor: continuando sie, ac n y iva nis*
coctiones,donec magnum fiat album. Gerardus dc ^ 11 t fefc Idribtu de 5. Mercurius noster extrahitur a calce metallorum p er 7
Saturnino,
t ähaht
il tonem ,usque quo compositum exuit naturam, & i ffl Et fic hujusmodi operationibus fit Mercurius phtloj°r Jacobus de Sancto Saturnino,p.72. ^
SemiuSe- Aquam pone in vase vitreo, & decoque supet igtictn
/
quousque videas m superficie ejus nigredinem app al >
r«mnrrf> 1 1 iK*-il i n»r nnnHr?ip rrtlllsK'l't^st . Rf snslfS ,
erc'>p
remove lubtiliter quotidie colligendo,& toties, q uou
potes: & iterum coquendo & nigredinem tollenäo^st^,^
nihil appareat nigredinis. Deinde accipe rotam reir 3 ^.^»^
el\,nigred/nem quam collegisti , & pone ipsam in vaie superfunde de aqua , & coque igne levi per decem d* eS ‘ \ impone afuam;coqac : reitera,donec terra fiat alid ** Semita Semitäe, p. 72.
Turba phihf. n, corpus teratis,diruatis, imbuatis, ac diligenter 1
nec (azm pmg'hedtnem extrahitis ,& faciatis ten ueffl " ;
tmpalpabtlem ; in vanum laboratis. Atque ob id di* e I pientes : Niß corpora ferratis tu non corpora , &
k
jaciatis corporea-, nondum operts hujus tnuentßa f r>
Fiunt autem corpora incorporea, cum Etheha terittiM^j ^ fiat pul’vts : 8 c hic.pulvis non fit nisi fortissima contritione continua, &fit igne, nqn manibus , cuO 1 ' (C di* { .
. .r.c\: -o. t?^u ^ 1:, c«. x: • LaC-f * 1 .
,lC‘
ne,putrefactione &Ethelia. EtSapientes cum in h aC ^ f eVi 4 $ l1 , runt,qiiod Natura est‘iulis , CjT par'io penditur, f cC errare,Dixere Philosophi Jlintum humidum eJf rn '&-$L& * inquinatione carentem ; Lcfieuti in homine est siccitas, fic in opere nostro nihil aliud est quam < baf° r
i
Turba Phil.Sent.37.
Dixerunt philoiophi: Scitote, quodmß orimi *- 1 * 1 ^ c<jV t^
tnaffritiu*
t - r -.... , - fasst &
*hertatts,nondum contrfatßts. Coquite ergo quoujt tur,&pul<ii*J/at.Eadem,Sent.3$. a
Cum aqua pulste fit, diligenter is contritum * • ,
Sent. 39 - . ’ Ftkel^’fy
Non potest abstrahi illa occulta anima, nisi p ef 4 g^est*
corporasacitnoncorpöra coquendi continuitate, e* limatione. Eadem, Sent.47. cjuS^^V
Accipe laptdemjujpenfum supra mare, n ° n ^^ I1 orS & v ' [
cum eo perime viva,& vivifica perempta, & ei
Incertus,
Incognitus,qui incipit, Exemplum fcten/ixiy-ltV- .^ ctC , Ars divina /emen e corpore perfectiori docet e
ffst'
/

es
oX
CflO*
u
flfi'
,a""'
i ili»
Ve ja : Harmöni A/Chemicä; 747
! ( >W 1 0 ' o pbic* per artem pr*pärat* immissum , & calore l'^iöta* 0 *° P !, ^ ere ™ album aut rubeum jugiter decoctum,
V COr P ora ad natdram superiorum traditur convertisse; r ai '^ or > incipiens, Omntum relle.
XSf*? n, S ra facta ut carbo,sunt secretum nostrK ver« dis- L«Mki I ^tciri'Uiltus in Clavicula,cap. i.
^ ll0 ^ descendit.ad fundum vasis, & illud eil fex: & ab- X ^ CUlri ^»e cdltdo, quöufque auferatur e jus nigredo, &
O'
rU 1 ’ 1
3 ^^'^ % ß‘ , fi't.udo:&i albifica ipsam albificatione bona, & fac l CVt|, ict° 3re at ^itioneshumiditatum,&tunc convertetur,& c “^ x “lia,in qua non erit obscuritas tenebrosa, ruee im- contrarium,Calid.c. h.
'' Cn ^ facit, nisi ut sciat separare subtiUdJpflo, & ini Nowmta- ncre debitum.Novum Lutnen Chym,p-38. men Ctym;
V'
P e rimotione superflui ih lapidefbjflid. Cap. V.
ist' ! sgifisif*/ tiliis depurdtitr: qui quidem depü’rä-
So) ■ °f u phis pro exaltatione intelligitur. Et quia in A- '^‘P'r ascendere ad augeiii, id est ad suum fastigium, b' t '*alr eriUi tendere nohpollit: simili modo Sol tuus fem- atut usque ad finem operis. iEgidius de vadis, cap. 8, i ^tc i' ■
v if t ^^ a ru terram Sc nigredinem quam collegisti, Sepone in <sirn»iki »i biperaffunde de aqua prcedicta; quousque super
- cio queientb igne per quatüor dies: tunc aquam po- Pf c est ,5< “^biceps &, quousque terra alba fiat & clara.
^<r j^jfl u °d philosophi dixerunt: Hac aqua cum terrap». X-ji'l'ei^^dificatür-, ijuta cum mundtficat a fuerit,Dei s| at 3 (ena* 3 magtflertum dirigetur. Qua mundata & cla- X ^'albata,aqua mediante,&c. apud Ärnaldum in flore
*»A
,cf l!> I
\»V U
K
ne 04 ,itio' di*«' alg"'
:S*
h J
r>""3
, 0 '\
tc ( '
1^ ' v >n Ce j"»tetr»que deltctionem Sc cultiirarri appellam Geber Grevemik m.I^c J. Sus divini operitpraparattonem , sine qua neq; Sol, i m Sa <ib ,ntc l uc tetra philosophorum haberi possunt, neque ^P»u,.?^tralja tantae Altis aditus patet. Nam aurum vujoi
J 1 ' 1 ?: af Seont*ninatum. segrum, morbidum,& ob id etiam b, ^^ ge ’ ltUni similiter, terraque vulgaris inculta inarataque tauris ignem spirantibus exculta est. 4 , pllilo,0 pbus accipiat aurum,argentum & Mercuriuni fl' a<J Cn ‘ n hoc opus non irfimittit ea, antequä ab humo ‘hul- pkyßcum extollat. Nihil itaque immundum te- tUni que, o pus nostrum ingreditur, licet ante opus im- a a Sc inculta capiamus. Grevjuius.pag.g.
Bbb 2 Rei

Resartum.
Citer.
Lilavieu.
Aquirctt.
Creverim.
748
David is La g n e i
iib' 1 *
$
Res nostra habet in se omnia qu<e quterimus. cu> >’ ^
mus vel diminuimus, sed in sola pre.paratione/up £, r ~ ap ta Removemus,inquam,s>«»r//I///e/e»r fhyje car,> ^ babi*^
vwvj«»»«}.'"'""""'"»"' / ^/J . lOP‘ |fc ’ 'A
est pro opere, quae erit tam clara ticutlacr^mse, rü <1 .
equtnta ejjenttn metallica-. St illa est metallum plus a
ca est medium con jungendi tincturas,quia habetnatur
ris & argenti vivi.Rosarium, pag.zoS. rof^'
In pra:pa ratione corporum nihil superfluum e s # ipsius removendum, (cd e.xmamf(flo potius. Geber des gist.lib. 2 . cap.68. _ . fp#‘£
Diminutum in illis est paucitas Mcrcurij, & nosirc ‘ ejusdem. Ergo complementum erit in illis argenti pltcatte,StJpiflatiobona,Stflxto permanens, ideflV
De operationibus Artispbtloflopborutn-
Caput VI. r „ iflO '
pLlrgationes omnes Mcrcurij 'fccflublimationem 3 ^glt>^ sis,sunt vanae 8c impertinentes, imo nociva: ad °F llS j>pti sS ^ perficiendum.Ideo male illi intelligunt, qui Mercurium Y } a lale & vitriolo sublimandum efle.Sc postea reducendun 1 ^^ (ß lida.aut per tartarum fatui credunt: quia legunt, 4»9^»<I«»»,seddecipiuntur.Libavius,pag.9i 92 . 9 ?' (cßf/. Lapis noster cum fuerit in suam primam naturam primam aquam, ve! lac Virginis - vel caudam draconis c tus; tunc ipse lapis fcipsum calctnut , subltmat,dtfi , ‘ sfL
cit,Wvat,congelat, & virtute ignis proportionali l e ip lU ^q» 1 ' «/in unico vase,sine alterius manuali opefatione.Th 0111 nasadFr.Reynald.cap.j. , .
Amalgama , quod estprimum opus,fit cum HnC ' a \otf^'. & unctis cfuatuor Mercurij ,sicut faciunt aurisabri. yt^
cipium operis tui,philosophi multis nominibus appeb a noflrum , aurum noflrum , terram magntfia, totum ^ tum,St quia indignisceiare voluerunt. Greverius,pag- 2 ' fsf a tj 1 In prima decoctione ,id est,dum nigras , ascendet eX |>jt quaedam bumiditas argenti vivi tnflar nubis 3 periori parti vacui tui ovi ad latera ejus, quam tu inta
te. Idcm,pag.z$. „J v ertei iS n >
Has nubes in pluviam conferte, cum animam , erlI nt n ^ amplius e terra tua exhalare, & eas qute jam alcen multiplicari amplius, illsque agrum tuum irrigabun -
suum serat in tempore iuo.Idem,pag. 3 i. Atin ,tC '
Hsec reductio nubium in pluviam,a quibusdam ^ ^1
draconis,augmentatto, multiplicatio : öc all) d* £
Cd 11 '
Jl
dendus est novus Mercurius. J4em,pag. 32 .
pc‘°'
,#*

Pag. 748.
TAvxeict q dAqöeiet.
A v%yo( t alt fron fut 0 vöpcof Qo>f Tjtif tsaCok ise,
^ a bula Operationum Lapidem physicum perficientium, fine quibus nulluz unquam illum vel perfecit vel perficiet, referendaad caput VI. de Operatipyihu??
V
K. c fati s
tio. r Commixtio, complexio,
s riqi„i 1 circumlatio, ^Q, r y* compofitio,
jSfih* 0t I amalgamatio. ^siw fit > ! Et tunema- Cgncsia.
2 .
r coquitur ,
I mortificatur, ' comburitur, calcmatur, trituratur, corrumpitur, digeritur, dtffbfottur, affatur, nigratur. Linde fit
's separatio, deß illatio, extraftto ,
J ddbifio mater J ria dissoluta ab Integra.
Postea veni? Unns ad
re’ödöificationem, fusionem » additionem, cibationem, nutrit tonem , submersionem, ingreßionem , refrigerationem, inceratienem, redufl tonent, 'conjunilionem, '
conceptionemp lotionem , inhumatnnem, mundtfic at tonem, 1
congelationem, coagulationem t augmentationem, multiplicationem prtmam, dealbationem prtmum, rubificattonem primam, dejiccationem,
1 irrorationem,
I bumeflationem,
I imbibitionem.
> l.Ppstremo fiunt
' (
y- ■ / ■
" fixatio, ^
Jponsaticj fermentat io, descensio, ascensio,
dealbatiosecunda, rubificatio secunda, ignttio prtma,
\~su blimatio tertia,
Hui aures habet ad audiendum ? audiat: Na® quicquid vulgatum nocere potest, mystico sermone merito est occulcandum. Rerum enim minuit majestatem, qui divulgat mystica: nec manent secreta, quorum turba fit conscia.

'al;
V?;,
Harmonia Chemica.
749
a«i 0s ^ eraen putrificando mollit,germen protrudit,surcuios S"« fo r J? Ue exa ltat,flores expandit,semina format, ipsaque deni- fye j4 ata adexpectatam dirigit maturitatem, in uno eodem
lltlk C £$ * __ ____ — L. A L. , - • J a ll I* 1
V
c r\^rJ^}'* rt, ß c * t operatione, axut
in carbonum administra-’
S14 fj • c l UOt i ubi persuadeas, nos dum mentionem sublima- 'l' 1 * siin C ' mus > ve l etiam sublimamus separare eam partem , v s,<, s c p’ r,US est,ab ea qu:e est inferius. In nostra enim fulhma- ^ rtCs 7 fjra non elevantur, sed partes non fixa. Alanus»
,-ec 0 £;
0 ' Co mmtxtiofulltm at to,contritio,de secat io,aqua- y % ^\°‘^ e albatto & rubtficatto, Si quotcumque aliis nomi- <c 5 ( j 1 P Q stit,non est tamen nisi unum regimen, quod contrt- i ^iti^*^® rci -le appellari postit. Idem.p.zz.
^git^^nstnim.corpore St spiritu jam conjunctis dum cou-
bir r
Qrti n ; 1 °P er t,calcinatto dicitur, Idem,p.56.
1 . ^ hpr miAm nr»r r*sr\Af
ir c rcs per quam crescit causam,per eandem etiam destrui- quiequam Naturae magis consentaneum est, quam uc te ' ''>e < / CSvincu si S , quibus vincta est, solvatur äc liberetur, ejus j ^Micy°’ a “i 03 sumpsit originem.Idem,p.59.
.Ni ( 1 nc l u e aurum vel argentum deßruere noth, ut postmo- 'N pe?Vel argentum reductnonpoßmt , is ad magiste- C °' ! y?^ e Ven it. Difficilius enim est corpora destruere, quam
t A
•An
u _ s inDortul.p.zi'
*unt dispositiones hujus magjstetii. Primo vocattir p^'itop^isecundoCa/f/'»»*//»,tertio Solutto ,quarto Ablutio, ‘P.26 f>v * i ‘ , e>sexto Coagulatio ,septimo ftxto.ldcmjn Spfcu- c e Sci ^s qu ,
^ *,?*/„, ° a ornnes operationes , nempe ,putresailio,folutio, c "Ve 5 { ‘°' a bluttofixto sunt in sola fublmattonejk fiunt in una ° n ‘n pluribus vasis, in uno furno , & non in pluribus
a Sc rubra mundata Sc affinata , venales inveniun- -drnaldu*
H
'Itu,
I'r, jjj r: quoniam in fila subltmattone sunt septem operatio - V° ’Ptr ter ' 10c noS ponimus septem dispositiones in nostro a^as sicut sapiens ac etiam intclligens venire potest ad ,b 5 °^"ectionem.Idem>p Z9.42.
e> c «lcinare,fubltm*re, tingere,abluere, ccquertj,
'fi.'c£ re ' r, Sare,extrahere,coagulare, hume liare, imbibe- e ‘
p>>
Vt * 'ff rer e,siccare, dtsttUare , unum sunt, scilicet, ani- m Jriritum extrahere a coepere denotant, & appo*
g. 6 5 Vc “s significant, id est * quod ignis sit suavis. Idem
1,1,0 fit per venas vitii absque separatione materialium, tulllm.
Bbtb 3 ■ imo

i/£gidjM.
s
7|o Davidis Lagsh
imo cum conjunctione,in furno noflro secreto, & ct 1 J limatio .Lullius in Codicillo,p.6§.
Verba edi non possunt Se imprimi: at manualis ope- ,, r dustria in cujusque experientia fita est, neque typ' 5 11 P> a " test, imo vix oretenus tradi, nisi per manus. & g 1 “ 11 tione.
Actus activorumsunt in patiente disposito: id el ’ ,
secundum materiae ddpositionem. Idem p. 2. .
Considera naturam minerali? corppiis, unde cepd ‘
pero,& reduc eaimid suam materiam. Idem,p. 5 - ^ P r ’* 1l V
Cum homines & mulieres coeunt,tunc reducuntur a materiam: quia de eorum corporibus crudaspermat^^fpfU tur,ex quibus ipsi primo prodierunt, nec tamen eoru ^
destruuntur, quemadmodum fieret, ll ad primam m ^ motam reducerentur. Quare oportet quody^/^^^fcfl^^ tub, Vit.subjseciet cenjef'dattone. quod quidem U ■ ' 1 'eropnme. Nota tamen quod non est capiendum'
metalla iunt.led c/uod extpßs metallis est. Idem,
In uno •vase vitreo debent omnia fieri ovo simd‘ 111 bene clauso. Idem.p,7;. * t ß’
Scias qfuod philosophi multa capita fecerunt de /ubltmattene,dtßillattone , separattone > putres ratione,calcinattcne .-quaeomniaILinta»« &eade ^
vauno'vafe. Idem,p 106.
Corpora primum /ubnltanda erunt per dijj 0 ^’ it \ a [jud c primus est operis gradus. Dissolutio nutem h* c n1 ^' f iitd c< j ( quam ut corpora revertantur in Mercurjum SecP r s l ! riginem habuerunt. Resolvi autem in Mercurium a 1 non potest, quam metallicum Mercurio & iulpbu te
Vogelms.p.^. . r
m ^ l<ierem versa suerint, nondum « coquite öc terit e quousque conyertantU r ' ra/«/v* fiat.Idem,p 62. 1 ,s ( i
JioÜium/ullimare non est superius ascendere vd d^iN MJtrnarc- hjßrum.eb de re vili pretiosam facere,& ' d>c>'
& mtmma.akarn facere, & magnam, & puram. Cum >g >^ intellige subtiLta,8c in altam.P“
,, ‘m’ o^nohiindimam naturam conversa, ldein-p-b^ (\)
a £ e »f*> digerendi & informandi Artis di
■naturali, ^fimst, ter organum sive locus St tempus, q« amV 1 quipp leant ad eandem üjtimuiti finem. Idem,p.103.
v^ndo materia ascendit per ventum, id est per fusi 111 * p ii oloj-ssu appellarunt fubltmattoncm . Lc quando \ W li } fundum vasis,§ inaquqm ^onversa, nominas^v ^ (c4

Harmonia Chemica. y$i
•r u ‘^‘lationem : quando terra fuitinspiflata, nominarunt '"ist quando materia incipitmutare colorem nigrum,
'** 3 rn i *. ^ ......*»'***■«* -w » --
'« hif H nt ^lationem* Et consistit iriagisteriurn quando
tic ldaex terra, 8 ifitaqux supra terram ci.nuibOjQO' a ‘ P utr e(cat 5 c mundificetur. Et quando philosophi vide- n “»ut , Sc terram augert, dixerunt eile ceratto- totum fit terra dicunt este cs»^eArr»»»cr«:quan- fit alba,dicitur calctnano.Monachus,ex Ms p.zr.
^fwe.non manibus. Nam primo aqua conatur solvere Deßderobile
/ C * tan,0 ^ l,m fu> subtilem habeat naturam. Secundo f “? H lut aquam , ut lecurn ignem sustineat. Et haec estyc- coagulatio jptntus. Desiderabile,p. 23. a«
l k ^‘o ',‘!! ca, ? oru,n &fundamentum Artis,& est t»aquam re-, > tXt' ** CX ‘ tc l u4i redufltone fit inde reduiho t» terram , ni- raiici, m apponendo, sed tantum superflua removendo.
; rVi'yP?- ' ,
* tUni ci'udum spiritus dfgeßu« exhrafoitur ex corpori- 2&4-
* a hn/° ^'^parit nigredinem, reduiho albedinem,j£vro citrini-
t est terra, albedo est aqua,
^ilit >isei >‘ I/ ' lir ubedinem.- Nigredo 1 . At-'- 3l ' r >‘ 5 c rubedo ignis. Idem, pag 269. pilisV, n ' i ötuv Naturam non quod »ovam aedificet, sed*quod Richordm.
virtutem/«^c,Ae/.Ad haec incipit A rs proficere, ubi ‘Pbi^ ^ficit, subtiiem naturam in re inclutam detegere, <k Aj Cr lan iststare.Richard-.cap.i.
N, e ,. c,,r 'Us crudus diJfol\/tt corpora, 8c reducit ea in primam '■'p.t ^'"^•scd-Mercunüs corporum hoc facere npn potest,Idem,
,^ 8242 , 24 ;
04
^ P ar tibqs sunt dißi milibus,femen suum in se possident, Daußtitm, 'AArj,. 'plicantur & crescunt, ur videtur in omnibus anima- PljQj ’nis : quae vero sunt ex partibus consimilibus , non mullei). hnisi'ad suam,,prtmam materiam reduc aut ur . stau-
0 tcui t 0 !Ppbi multa, artificia poftiereadartis fu* venerationem, lu ' v c p U ° ne m & modificationem,ne sordidum quid intromitta- 'O f/> ltrirr >Unduro, ur commiscere , coquere, lubicmare,sßare, ^^s^^gxlare^utrefitf er e,dealbare,rubijicare, &c. quo- . ^oA^' mcnest *»»»» tantum, scilicet, rA?r«4*«-e.Idem,p.e2.
nihil- aiiiid est quam quaedam compositio, comple- ß»>w»a* C ° r< ftai COn . lun ctlo ) sive ligatio primarum vir tutum ad unam con- hW’ scilic « anentium Sc patientium,Dominus vobiscüm.
p, * ® c
3 ? a g.8
f
“tlo
^1
‘ngreßto,p*bnterfio, conjunäco , complexio, com-ßviunna.
"V*tn , ktem. fignififcant ln.stac Arte, Ayicenna,
Bbb tf,
Metallo*-

§f^/. fhlL
fuimpner.
7/i Davidis 1 Lagnbi
Metallorum spiritus est pars altera nostri lapidts.q 1 „jijtnf tpt a corporibus metallorum evacuare: nempe, a duo ^ ctis per putrefafliancm , elementorum dinjistontm > fixat tonem. \x\Wim in Compendio anima; trans. P a j?'•?? ctfi^X Quatuor sunt principalia lapidis nostri regimina,
%e, abluere,conjungere 8cfigere. Sofcere, est corpora fC , d
materiam facere. Abluere est inhumare,distillare, a ^ cC scendere. Conjungere , est impraegnate, dealbare Si r rt jt P Figere vero,est: fermentare & delponlare. Solutio ^ ^
pidemin primam suam naturam,id est, suam aquarn ’• aerem: Cenjunßto in ignem:^af/«in terram'spiri tua ^ gentem.Scala Philosp.103.
Scias pro vero,quod nunquam Philosophi jntellex £r ^ lapis noster dilideretur in quatuor elementa sep ara qiunt stulti Adhimist£e.Ludus,p. 14z. ’ il* 4
Commiscere, coquere,sublimare, afsare.calcitutt^fiF te, terere,aquare,ttngere,&c- plura sunt nomina, ta • »tolli , regimen tantum est, quod in uno solo r oafe vi ignis fit’ ’
enim ait: Cum sofyimus ,fine temporie mterhaUo c&^ fublimamtes ,separamus ffi componimus : & i t!ter nem Compositionem corporis fS Jpintus , non t*
spatium temporis, cap.19.
jj .......... r
’ Concept toSx.deJponfatio fit in putredine in runOO qii;
trefatho fit igne lentissimo fimi calidi & humidi,& ,
alio,ita quod nihil ascendat. Quia fi aliquid astendei^'^[jii^ paratio rprum , qu» fieri non debet donec masculus lintperfecte conjuncti,& unum recipit aliud: cujus f*r° > *
superficie perfecta filutio seu demgratto, quae est (*?■
^deo servanda est.RQsarium,p.t98.
Combure in aqua: lava \a igne: totum opus flat 'pQ-xsttii^ cum fasta est solutio Lapidis, tunc dicitur unum e*£ ■ ft pjA. t jrempe aqua. Cum corpus e&immuadum, diestuf/f ^ifift' elementum, nemp?terra.Ciimterra ell calcinatu>° tC ßc zum/clutm tgnit, dicitur aer. Idem.p. 203. ra 1 * 1 »
Tingere non est aliud quam tingendo tinctum in i» at ? jjft * transformare, & fecum siije usta transformatione P ef , _ 2est tis ’ «focens natura naturam contra ignem ptaeliari,nam ti s tincti natura concordant.Idem.p.226. CoO^t'
Quxritur.an opus rubrum & albiim unum sint l R e P CjUodTapis lunaris Sc solaris sunt idem in essentia, q u,a c ;
cUfip perficitur utarque.Est etiam una via in modo a |. atU r, * per easdem operationes & eodem modq&ordineiop ^ft ijgsturuna medicina fecundum omnes pliilvsophos , ^
|fl|^fe?mpntatipne.Idem;P> 3 jq, H <0?
fi
t‘4

Üi m ^Armönia Chemica, 74;
' f % 1 operationis lapidis nqstri sont, i. Subltmatia, 2. Dc-
^4 3 ^‘flillatto, 4-Calcinatto , 5. Solutio , 6 . Congelatis ,
r
V foI r,£? ' e elementa est humidum facere siccum , fugiens st- Dastims.
> ‘terattc, id cd,Sublimats?, 9. cerat io. Idem,p.2j<>.
Hi;
Ott» ,
* ti w pi ' snans
, M „ — contra ignem : nam calidum cum frigido fit
Crn Pcratutn ,6c humidum cum sicco fit mixtum, &sic Nap a ^ u y a gint3 diebus ,& fit infundo vasis, & ^ fitf, 0 . 0 ’gne, qui tgnu lentus est humiditatis conservativus s Pfffectivuq ; & tgnis fortis , est humiditatis eonfum-
> Sc'f 1 f!5 r ^^l vu S ; & tgnisso r. . u sionis turbativns . 8 c n
nis turbativus , & non fol\-ttur nisi cum congela* ne c congelatur spiritus , nisi cum solutione corpo- r®/ 4 , ^ Un i simul cpnjungiintut, agit uterque in alterum , & y terra nisi ab aqua., nec aqua tnsliffaturCYXx ä
P "‘llninP.__ „ 1 -n.n.: ___
piuN'
fugit ignem, & terra patitur. Dastinus.pag.31 32.
tti . “ t '° est privatio humidatum,<il/^«/»r/a est Artis princi- Turba.
yy
‘'ll
tN elevatio, & ex his fiet corpus spiritus, Sc e contra, Se ,
1 r Ppt at ^ c, ? c durum molle, & e contra: St sic corporeum fit ^tt^^ttw .St tz xontra. hlam terra in aquam vertitur St aqua ■v% a ’ 6c aer ih ignem, & non fiunt sine calore Sc humiditate.
Iv d >pa» ‘
i Ul Vi(p ö 't 4-
p itUt iapis in septem partes, qua? (unt Conjunftio , Vtjso - Ltb. j. virk Cttr ‘Ur DtßtUaito, Congelatio,Ft^io, Projeftto. Li-
e G Püsd Vc ',' 3 -P a g-4 8 -
c * V ■ * tui ' in septem partes, Solutionem, VifiiUatienem, BmaliSas.
j* e *®*w , Sublimationen » , Calcinattonem , Dealbifi- l C ^‘do » Ossificationem: quae prima pars fit, videlicet solutio,
.y, q u ^Pmido propter debilitatem, ut sic ex hoc fiat resolu- dissolutio, putrefaBiobcdigeßio, St sic mul- jj'Pot e _ temperabis, ut anima per spiritum postit trahi a fuq 1 * ^ate’j.- e . ? hujus digestionis, St htec dicitur cWSi» artit . Etj i^ c i\ty ( a a Kr gra quae dicitur caput cor9i , Sc fit commixtio ter- l y olfy ^ e contra, per minima, donec unum fiant cunZ ^yj^'iMetemperato. Et ideo in solutione fit ignis lenis,
. 9t tQj] e a honc mediocris , iq congelatione temperatus, in deai- ti fes ru°j i ' ,ÄÄW * in rqbificatione fortis , Adverre,quodlirec ° s pperandi Philosophi posuerint, tamen illud fece- ^ < ‘^/c, Ä , Xl;a:Ca ndos animos ignorantium : quia non est nisi»»/?
$ t 's >t ? urn< bu*, unum regtmen, unadtjpoßtto adal- .
s‘ >n n ll :T eum successive faciendum. Album tribus comple*
^. V non est ignis: fedrubeum ex quatuor, q(uibus fit ve-
L l^ ;| tuo' r s,, en<:dictüs ' P-5Ö.J7- 59- „ .
y*,- s qnt regimina lapidis ,Soluere,Coagulare,Cosohdare • a Wus,p.6i 1 6 a . Bbß 5 "teil
lo i . J M kltmatto est rei si
superfluorum ac retentio neces- sicc® cum vasis adhsrentia sursum

J \ipleH9.
7f4 ^ Davidis Lagnei « itT unc.^
Sublimat io nostra non intelligitur ut vulgares » lte » est de re basta & corrupta rem altam facere. Idem, p 6 ?’ l?r op s ‘ 0 Calctnatto est purgatio nostri lapidis, eum restauf* stS P
suo naturali calore inducens/»/*//o»e/» nostro fapid' 1 r
necestariam.Bjplcus, p.72.
Saturninus. \on\s folutionu & putrefafhonu debet este tam
debilis
ie<t' h
[ 0 [tf
*AnrttUa.
JAarg, M0V.
Rith&rd»
Sella ripa.
/Iro
hr
reducere in aquam claram trausparcuteiiMit m Quia fi Mcrcu; ius fuerit reductus in hanc,aquam, operi f ( , rcstrinctibilis erit, nec fixabitur, nec congelabitur. A li|C ° * ptima,pag.i96. '
Quicquid dixerint Philpsophi in libris suis, Decocte, de, descende, reitera,Sic. non tft nili una operatio in ig 11 ^ thagoras in Marg. novell. p.38. ^
Ars incipit ubi Natura deficit, subtilem natui am in re detegendo, & ipsam manifestando. Unde dicunt fhil°
Hat ura gener at meta fla,ttB&urasgenerare nequit'- y
bene ttuOuram tn se plenam occult e cetitttneat. Natus? tinctin le quibus indiget, 8 c non perficitur nistmoveatur a Operatione. Ricbardus, cap.i, . (t *
Sublimate corpora non sublimatione vulgari, qu 3 «' 1 (( c dunt ignorantes, credentes quod sublimare sit corpus a«* ,,,
supepius, S sdsubhmare Phtloßphorum eil de re basta ct pta altam faceres magnam: id est, terram nigram iranSlD in albam, & tunc corpora sunt sublimata, id est subtilia 1 ?' alteram naruiam conversar idcfl, de nigredine in albcd BcUa ripa..
hil ascendat de natura sublimanda , & sic prodest 'S 11 qui Mercurio dat ingressum in corpus mundum - & eX - tr jt perditur totum. Secundus ignis lapidem temperat & 1111 jr eiC viter. Terptss ignis facit altcrationcm lapidis, St sacU , ßc exire colores > & dicitur tgnu desecat tonis & ca ^ cir> ^\ (° f ' Quartus ignis imponit finem operi, fixando spiritum 6 ^ pore , sicuttoturnsit rubeum. Lolor primus est n, S er ’ ratur ex primo igne. Iit post nigredinem patente» ^^,^0 saepe defipeatur, & saepe liquescit ante lui perfectio 116111 ' t g <1 tiii | ''’’ sectio ex igne Sc Mercurio,procedit cum ryulta patientia, pus. pag 71.
Vf
Evolitandus. 'l a ' ■ . ,, ,
Inhumano, Putrejaiho, DtfitlUtto , DecoßtoW'STs rt f
JcenJto,Su bl smatto, Element 0 rttrn /eparauo.Dtshl«" 0 ' C °%0,
lateo . Ceratto , Ftxatto, Dealbat,« , Rubtji at 10 , CaUI> ’ n! r
■Mtrttficatto-, haec omnia opera facere est imum opus, ,,,
1 uere Lapidem , & in eodem vale fax omnia opera fiu» 1 >
eodem igne & furno. E valers ndus, p.ru. ,'fyt«
Non est laborandum in diaphanitate Mercurii, hoc est *
nliicoqu “';’ 1 '

,.*?oq Harmonia Chemica. 755
non est aliud nisi subtiliatio.eo quod in iub- 'pstus lapidis lupcrstmtates removentur,partes vero no ^°d ^ Vatlt l lr per simium & ventum a partibus fixisifed volumus 1'etfi.^ ^ uo figentur &i prcestent facilem fusionem. Ideo qui S, s e , “ubnrat, (i\btihat,totunique opus perficit. Idem.
Luna essent plus quam pes recta, vel in duplo, vel in ^ il0 >;p, centuplo, vel ultra; perficerent imperfecta. Roger .Sache..
^ e 9^g»Utio fun^in qna operatione, & unum factum Ctlid. Ucr^j „ int > & hoc ante compositionem: led post compqsitio- 'lUnsn '' Ulrn * opus erit diversum. Sed bscs/elutto & cengetatti 'iii 0i » minavi, (um solutio corporis & congelatio spiritus,& sunt flifi c la bcnt unam operationem, quia spiritus non congelatur, c t)r^ Pl solutione corporis: & sirnihter corpus non solvitur, nisi gaiUy^St-iatione spiritus, & corpus & anima quandp conjun- 'niul, agit uterque cprum in luunt locium(actum sibi ii.
I^ip'Lia)id. cap. i.
!hw| 1 c ° n verteris corpora in subtilitatem ut sint subtilia & tactu sUf^pbilia, non dirigetur vobis quod qnan itis: defire/r^noq A h, tl * '«verrimini ad operationem quousque terantur & fiant Idepjj '*• Quod si hoc feceritis, vobis quod cupitis dirigetur.
nominatur a multis post solutionem Sc congela-
’■ Wem.
De nutritiene lapidis phjfici.
's». Caput VII.
mundum infimunq rore Majali , donec feratalbos, he c s . ' ls ac ruhios flores: aut nutri Regem suo ipfiue iaäe, do- dis, at f Verit, aut, perfundatur terra clara ac munda aqua Para- t ^ Ue ea aqua rursus ascendet in coelum,atque iterum descen- Co^ ran, ’ rr P. ra bildcfertilis fiet. Ifaacus Holl.lib.i. cap. 13 .
se jQf sUra non nutriuntur, sed (olitmmodogermctt ipsorum in tuitus, Vn?«“* decoctione ignis varie recto. Nam & corpora non
Q m ** «orum ipsorum germinis pabula, quoniam hoc certum ge r ’ct Ll °d corpora mutantur, alterantur & reducuntur ad naturam «c ipcrmaticahs: ipsum perwc» augmentatur coagulando
1Ue
r ‘tUr
, MC seipsum dilatando sicut puer in lacte matris, ita quo-' thl Hu c 01a tanquä fercula ejus resolvuntur, & in ipsum conver- soL ’’ “ c ut quoq,- dissolutio corporum tunc fit cum corpora dis- a 'ter Ur ’ Ceagulattauxims naturae non fit absque dtsoluttone ab S(1 Uls * nec e converso, Sc forma advenientis non potest fieri >Un^ le Co ,rriiptione formae praeexistentis. Forma quidem corpo- ’ P tD pter formam fpirituum adveniente,6c totaiubstantia cor-
povuas,

756 Davibis Lagnei
porum cedit in alimentum & fprmam substantialem*^^// rui solutio mortificatio est , sicut omnis congelati 1 ,
elt, & causa vitae prppinquiffima. Lullius in Cou‘ c " °'^ e!
Cum ntgrü imbibitur cum aqua post separationem £ ofl
albescit materia nigra super prophyde: sed statim pu 1,1 yjrtU 5 ^ teritur, albedo occultatur in materia , & sic facit don^.^^c quae vincat virtutem terrae. Attamen antequam a 4 ? e g n jti C -L jus verum in colore terrae pervenerit, multi Si quasi m jnttr res apparebunt, dequibusceitiffimenesciret aliq ulS Joft^, gentiam. Facit cnith in decostiorfc sua multas/^j* a ppa r£l ! Twzgibbofitates , ad modum ampullarum, in quib u Onanes colores mundi, ita resplendentes, quod raro ffi 11 ? (j 0 n e(C nisi qui videt vel expertus est. Idem,insurnmariflcon c siam: pag. 66. 67. ;s ,, tU r^
Argentum vivum nostrum ingreditur Lc com mlUp , ] e< jrO al liter alteri vulgari, desiccando suam humiditatem P eam, & tollendo frigiditatem ex corpore, denigan S Qgff? carbonem, quod poste a in pulverem convertit. Idem 111
■ l a ’ ca P-V. , . -ucte* *
Ripltw. t c>£«s/0 vocatur nutritio nostra:materi*siccae, 13 datis utrisque moderate, donec redupatur ad tertturf Ripleus, p.82. . ni«''''*
sußdcrabile. Nutrias in igne sicut puer nutritur in ventre matri* ■ 'tet f * ’
suntquatuor elementa, videlicet duo sicca, tg ri> *. , r st 1 * 1 ' 1 duo mollia, aer & aqua, & ut ad ignem se compati® 0 terestnm<-<*dfndiim_ Etaaua Mercurii coctasic * di^* ^,«0$
ter est procedendum. Et aqua Mercurii cocta'sic »dj c * v ^3; id est, ungventum, qiio nostrum xomplerur perrec» rium. Vtaausi diciturcmandoabluit. Är nnstra ele #” 1
num. Ut aqua dicitur quando abluit, & postea e‘ eU ” ^ c/>' tingit, & aqua &\<L\tut [pintas, & anima dicitur //**• , qi> a
* yegelius m spiritu est: & ideo seminatur anima in tertam * f°*‘ 3 p e iid e(ä p. 151. Mf.p. retinebit eam. Pulvis niger suam ingreditur aquam- ?o. ^Amald . bile.pag.rz.a;.
Rufe. ifi. ia. Lapis solo irne nutritur. Idem, p.37. Ignis est ■
P“d omnes Plulofophos.
luntejjfe mT Cape unctam unam sulphuris nestrt . impone c ^ e0 b« priam deal- quatusr Mereurijpurgatt cum sale & aceto 10 v ?‘ . nO^r'j( \atam,vilru- metice clauso: demum in furno secreto colloca, & 'S 1 jpnc c ^
ac coque jugiter cum patientia & sine festinatione , ■ ^ c—. ____1.. i. terrav“. .
fiat, quia unum cum altero coagulatur, videlicet t
irai) MWMiiJ vut» unvi v/ » * —— jji/ .j
' & cave ne ignis violentia spiritus fugiant. U°^ l ° # ’* i gisterium non est aliud, quam folgere petseese laprs ^ c ~ coagulare : &fuge in iis festinationem, ita quod na fuefactione fui ignis. Idem,p.68. j/
* j&qu* Sc ignit sufficiunt in dealbatione. ldem,p -°9 ^ pgf*

• 0$' pi>
(fiV
llS-**
<
cil 1
tt!! 1 '
p‘ !
(P’
**
P y
W'
&
&
,ib'
t> ■ tf vl '
■ß’
F-'
;/
<
jc‘ x
*>*
r/
b‘ (/
1-1-.
y.
iH 1 "
#,• HarMnia Chbmica." 7^
d^On f* fluitur mediante albo fugiente , qui coagulatur ' u gicnte, & fit unum bibendo septieS aquam suam. I- l H P a g-7*.
^j>t. totu m consistit ad tertam irrigandam ne arida ma- Mtatvjr C /^ C ' a P>dem, & tere cum laße ,& erit albificatUs. Multi- ^taj c ft > nutritur ) si pars aliqua roris Madj penatUE ■s^ v AsenutrimÄti. Idem, pag. 78.79.90.
. tapj na ftttt abluit sordes dt terra noßra. Idem, p. 93.
, ' l| Scon! no ^ ctnon vegetat , nec vegetabiliternutritur, sed po- thV^' 0 !- 1CO mu ^ lt P^‘ ca,,a per appoßttonem similis aa-
Sirnilc enim assumit sibi simile appositive: & quanti» )j°r, s" 1Urn itdeeo & multiplicatur, tanto qüantitate pondero-
r.;?^ssu,
p ?' < l Ua litate activior Sc perfectior inde fit & consurgit, a '</-'«•
j r °P cr c in prima ejus compositione nihil extraneum suae t,?^dt> sat '. ncc >?ium multiplicat quod non est de ejus prima. Ex multo femineo semine, scilicet Mersu.
l/' S >tn C j ac fcnsibilitercömpositive sibi apposito nutritur liic Nos ^ tam£n digißtone. Simile enim aflumit sibi simi- Ne 6c non vegetabiliter multiplicandum. Nihil eniii»
Pa 1 etri a P‘dem nutrit & multiplicat sub generatione fbrinae X "8 i^j ’ ^fernen quod nutrit ipsum ex commistione. Idem, f ^axi^ 93 :^ Aureola quinta, pag.193.
jp' S e< j a ln dustria est de cctpore faceres tritum , & c convet- Pefarim ni, t *'■ Cry sti est, quod ü summa Volatilis superet summam ssr. r ' Itye^er ira corpus spirituale vel album vel rubrum severte- s^V^^nsinor.cap.S.
super terram suam quousque congeletur deor- Dauftricki, t| N si,, CItlUs ä natura in naturam convertitur , & in unoqüoqj aN ( Cc J U y 1 operationum novam assumit naturam: reddatur ho c . <au m ternarium aquafua,&. tere & coque, nec te tx
r
^ion^tcrare. Nam terra nen germinat absque frequenti ir- '®° 0 ftin ,eC ^eipit irrigationem absque praemista desiccatione,'
/, ai e,n s 1 v ’ c e post deiiccationem superfundatur aqua tetrf- fultum, nec parum. Quod si multum fuerit, fiet^e- iiwNtti ' ,onii: si vero parum, comburitur ,» fu<b,tUm.
C *V '^do ^- r astando decoquas, quantum dissolutio adjeCit: E hf ^nj °' vas , quantum affando deficit. S.etsiper autenj 1^ Cc ssa n j ' ne ignis asperitas adufltonem generet: nec ab 6- i\ 5 “fitaio' 1111 ^» donec totum ad ima Lipidis Formaro astum at;
»up 1 coip^^ benemensuraveris , aqua &itgms tibi (uffidunti Nt s?o>uunt, mundant Sc nutriunt, & eius obicuritatcrri at *stricus,pag.2j.
atUr Mercurius per vaporem sulphuris sublimati i^Uihgkfa-
g;ipa tmrum -

ktiiigor : 1
7j8 David is Lagnei - ..-Jj;,#
praeparati, 5 c coagulatur ad duiiticm & formam m
iCorrectiofat\capi3. p.19.
Terra dicitur mater dei tre suo: hoc est dicere, quod oportet eum nutrire ex
V £l>'
Terra dicitur niater elementorum, quia portat
subftantta : 5c filius dicitur corpm, aut terra
;>d
tus5c corpus mortuum. Clangor, p.jb.
Accis e terram ntgrairitritam, 5c imbibeipiäiricu^sto' 11
we, & pone in cineres calidos ad exsiccandum :&l l0£ ^_
do, scilicet imbibendo & exsiccando , & tertio & q llart ° ’
terra ipsa sit satis albaScfixa albedine. Idem, p 45'
Hii,
'o t
s
tAz^oth, id est aqua Mercurialis, & ignit Latonem
a« 111 ;,#
mundisicant: id est, terram nigram, &ejus obicurit -, 0 i)K runt. Praeparati«) enim terra semper est cum aq<**' , erit limpitudo aquae, talis erit limpitudo terrae, öi hoc älbatione terrae,&eju4 ablutione. Idem, ibidem. Jib (t
Ia itafoRtioaeimbibittoaisrerrarttgracutnMi^^.n^i
praecave« de fractione vitri, & hoc fit super cineres caI 1 V
pusque cuiuslibet imbibitionis ad exsiccandum , elt v » triginta dies naturales. Idem,p.46. i
"Terra exsiccat* pone de Mercurio sextam vel j u ,
1
h,
'o,
partem in vitro sigillato, Sc super lento calore in ctneri^^.
6c congela, ik. quater ad minus reitera , & quantumcv" ries haec terra soluta fuerit & congelata, erit penetratu • 1^.
silior in natura sua. Idem, p.48. , a flS. t?r
Aqua est IpirituSiCorpus purgans jsubtilians 3cd M 1 8t>
päg.51. . optet^ \ ^
Funde ergo aquar» super terram suam,Se. prrrnist e ^ f)1 dö, ^; S do statim, paula tini imbibendo, hebdomadatim d eC ° £ '^ q« 1 .”'. \ postea leniter Calcitrando, quousq; terra bibat de so a nU trir’' j
quaresmamßtt partem. Scias quod terram op s,rte a „.,.del |1 .j % primö nlodice aqua fu*, 6c postea majori, sicut est tantis educatione. Idcirco multdties contere terram»^ ^eiiio' tq,
u»**;
1 imbibi e« A-de octo in octo diebus: decoque,&p { criter calciiia id igne. Ne tredeat te opus muitoties lC1 ^ terra fructuni non gerit absque frequenti trriga t,< ” te ' aridum fit & tfaultum sitiens, bibit futim humidum & g idc<*!
trituratio nOn est bona, donec terra & aqua fiant U nl1 e gi 4 j\ t('rj
‘ ** ■ * f'-f - » 1 1 .... (i t!ju,
corpus. ErgCf non liSlpendas manum tuam a tritu ** 1
satione > donec terra sit seca Sc alba .- quae alb'edo g
.... - ^ • ' .. „ rr' Cave ast'
eratu>
täli freqiiehti & sicca trituratione & a statione. Cavea» 1 imbibas terram nisi pdulatim, &cum longa contritio^/
anaen;
pol
,stile' c 0 ,
1 tP' l| a»
sationem terrae: tantum decoque astando,quantum poscit imbibendo. Aviccnna;Cap.5.p.83-84.
A cors 0

V£l>'
sei' 1 '
{f («
eC #
!</
4
qlr
ff
,i^
l t )^
di‘‘!
fjtl c (i> b j
•cret*’ I
[.trif’j
de> lt 'J
ilati 1 ”;
ss
m,
,A Cft ' Harmonia Chemic*; \ r'fpore
759
, n Dr ' ; mortem expelle frequenti irrigatione, sedquari- Ut stido solveris, taetum affando desicces. Scalapnilosi
»
4 u>
„PUi
: is gj “Purgativum, & causa efficiens claritatem totius cor- Ladus puer, j, jaedici n;e Duo operatur in terra,nam lu W/ eam Sitin-
j> t ’ U(; iX| 1: ' n ' Uri ' ^ avat ’ dicitur •trjua'- ih quantum tingit, .«ex.Lu-
"ostra non est sordida nec immunda , sed est com- , t>t| )r( lc J w ' 4c Urn terra, & terre cum aqua per mmima , donec 0| 'ap„ i r P Us fiat unum. Nisienim aqua desiccaretur cum terra» , ®.ta,,'i crent colores, idem,0.14;.
"«‘O est tm;,« — A „c I
”>tr
> est tertius gradus nostri lapidis & operis : fit per ter- Arißitelii.
. “ af ' epf ?> Si aquxüipcr ipiam incerattcnem. Inceratto c '«.i n est partes terrae pei calcinationem privatas humidi-
^ r pH s p llrn 'dilatem reducere, Si ad modum terra: facere. Nam nHfic/^Scnnindnm, est congruum ad potandum : qüoniä j''* l 'ti; rtl ' Ul15 appetit tuum humidum. Liga ergo mulieri abla- ,Vr ma nus P°st tergum, ut non possit affligere filium : appone ejus bufonem, ut ablactet eam donec moriatur, & 1% v as 5' Mortua in igne, erit bufo groffus de lade 1’one er- j '(ic at terram superius calcinatam, & superfunde aquam »«O cöciüc lento igne per hebdomadam, & postea suavi- m materiam. Huic superfunde aliam aquam,
XHcodia
'Pone’^'ter
l coqueperhebdomadam , levitercalcina, iterum
^ n ova aqua ad coquendum. Sic jugiter facito, donec ^'tsi nc decuplum sui de aqua. Terra enim fructum noti
^ .‘suenti trrtqattoneMultoutsirrigare,ajs<tre,inhu- strr j * US n egOtii effectum summum constituit. Oportet au- ti) Ctcr| ä llutr iri primo parato lade, postea majorr. & ideo ati- 0 ^t>efe OntCre decoque eam , donec de sua Biberit aqua quari- c postit, vel donec ipsa terra fuerit sicut pafia adhaerens cj^to pd hoc autem faciendum Ignit ?x.A%ot tibi sufficiunt; 9 1)1 Hat,» terrae nigrae cum humido aqua: sua:, donec sic-
a^P'ier 3 ■ Ul,1 *idum; & totum habebis magisterium, quia curri & coagulata, erit terraseetu impraegnata j Se prompta. Aristoteles, pag 165.166.
n l
:ui'
ien,
>stl>^
;i 0
>rf p<!
primi operis nostri, cum cauda draconis, id est, iAtjkhtiii e t|a iti > additis Mercurii novi septem partibus super ffia- T?. mati entem, secundum pondus pulverum. Aquinas,
fuf 0 ^ 0 ^ 13 " 1 Per divinam aqstam irrigatum non sinit frangi VUimth j^'dltnjj.^'stpotius umbram eis adimit argenti spuma Magne-
f|a m,-i a> COr P u squedealbat, exteraqutgeneriscjufifem. Ni- ,
a P a g-»Soi 8 r,
t^uenv

fbfirium.
7<Jo Dayidis Lagnei .
Quemadmodum infans lacte, sic aquis Ars hutrituf- ^jii» quömodo iwigetis tertas vestras , 6t quomodo nutriat vestra, ut maturum fructum colligatis. Idem.p.JS 6 - 1 ^’ jntt ;1 Divers® naturae lapident nostrum non emendant
in eum quod non sit ortum ex eo. Quoniam
id
. , at>'
sibi ajJporiatur, statim corrumpitur non fit ex eo q u
ritur. Hoc magisterium nihil aliud est quam coqd' ere ^ rium 6t sulphur, ddnec uniim fiat argentum vivum, fendit sulphur ä combustione, si fuerit vas bene dausum^jjto'
Mercurius non postit evanescere, nec sulphur possit co« 1
forium, pag. 173.
Aqua est illa res quae dealbat & rubere facit, asi“ >
' occidit 8t vivificat, aqua est qux distolvit & cong c est quae putrescit, 4 c postea facit germinare novas 6t d* c #o e) Totum ergo intentum \mvttis\im.deccstioneaqua, & 1 yan' 5 ' te i si vis habere fructum, & non cures de aliis r . "' n io^°, risi de sola aqua. Coque, ipsam paulatim putrefa Lie fzd siec mutetur de colore ad colorem perfectum. suam operationem paulatim , tu qubque sic facito * 74 - • ,
Curti aqua putrificatur seu purificatur a sua n iy- luitur, & albuin reddit ipsum, postea rubrum. Idem>r 178. _ ' _ . llC vo c3l r
Terra nigra solvitut in aquato in colore olei, & p^^ ileum Phtlofipharuto \ natus est draco in nigredine, ^ , jtaq u , Mercurio, suo» 8c interficit scipium, & submergitur in C ^ 4 (Uf x °^ aliquantulum dealbatur, & istud est elixir. Aqua nU * ,> \(\ col° t£ taliter a nigredine, &c remanet in colore ladlü, & nll \ apparent in nigredine. Idem, pag. 182. \a£ ci><<>
Hasc terra cum aqua sua putrescit &mundifieaW r > jl pa-J' inundificata fuerit, äuxiliöDei totum opus dirigitur- I9J.207. ^ c
Aqua cum miscetur an ipsum interiusssealbat: jio dicitur a quibusdam impragnatto, quia terra dea u gtfl c ^
ininante namque aqisa terra crescit, & multiplicatur- i u ,ti v a , tasio novte prolis inde generatur. Recipe quod ad ru descendit, & ablue istud cum igne calido, quousqtJ eV^.j ejus nigredo, & recedat ejusdem spissitudo, St 6 C f , in q^
additiones humiditatum, donec deveniat calx nim 15 an j fsl aU 1 £ Non erit macula. Tunc enim terra ad recipiendam nt gf* , habilis & parata. Jungite siccum humido, id est, f er s? c £ 0 ^ clt cum aqua/ua , & coquite donec dealbetur.' Illa a ^
mer. Idem,p.206.207.
Terraßeca non multum fructum facit, ni» a! } ^sur^

Ufsi]
'cii,
Ha
Rmonia Chemica.
76 °!
, - “* *\ -i»i \J IN 1 AX \«_» n C. XVL 1 t Ai \ y(j J
huinectetur fiepius, & sine <--?«<« vix aut nunquam.
c Inf 5 ' 2 ° 9 -
^ l ' rno aquam per vices conterendo, & post leviter 1 quousque ipsa terra biberit de sua aqua quinqua- P* rtem s !t,: lciensquod oportet primo Terram nu- > & post maqort , sicut est videre in infantis e- ^ c H> na ‘ so Cl rco multum contere terram, paulatim imbiben- 1 ’ de otto in a(lo diebus -.quia terram facit albam,
tft^trit 1Tlen ne imbibas terram nisi paulatim & paulatim, cum i Pondij rat ' onc '/ a /'/’^> post exsiccationem terrae. Deinde I s ln ^oc ubique notandum, ne scilicet nimia siccitas Ii 1,111 a(f "l^stuus administrando corrumpant: ut videlicet 5 ii ( 1 q decoquas, quantum diflblutio adjecit: Sc imbi-
t '‘’atio °‘Vas, quantum astando defecit. Ideo omni vice post lieg nem tcrrae - superfunde aquam temperate, neque mul- [ ,, 'o»>«. U (,P arum . Q.ma si multum fuerit* fatpeUgw contur. H„ 0 I 1 Ver O parum, comburitur tnfavillam i quare suavi' S l, Csj n j. n ‘ e stinede octo in octo diebus terram irrigabis, deco- " Nte^ 10 ’^ calciaabis donec aqus biberit quwquagefimam \ r U;,, e ’’ Etjtiotaquodpost imbibitionem debet inhumari ^dies. Itera ergo opus multis vicibus, quanquam sit f C| ‘ c sth' Qjjoniam non videbis tincturam, neque proficuum ^ c,.^ 11 . donec fit completum. Idcirco si terra non fuerit alba, t*« K CUtn aqua, Sc postea calcina iterato: quoniam A^oth St •? r 4 ti 0 f ° ne m abluunt, & obfcuritat e ab eo auferunt; nam prae- ^^ tct ta-vf er ® t i cum aqua. Ideoqualislimpidaaqua,talislim.
'?Zs
quanto magis fuerit abluta, tanto magis alba. Idem,
*?“*Latonem abluunt, & ejus nigredinem abster-
d-Sw.
'Ptrg ta Ufn •*5’«^» fua commiscetur, Sc aqua paulatim propter ^ < 'cr, rj ni decoctionem diminuitur, St terra crescit: tunc dici- . quia terracumaqua ceratur, imbibitur, Sc so'tig decoctione iolis, id est, caloris,desiccatur Si in terram K^isisgi fatura. Idem, p.r;/,
t "^itiif 11 'averis corpus quousque fiat totum aqua, non rubi- Caliit. s! ! ‘ Cl ith ’ nec putrefiet, &non poterit congelare animas fiiga- ’ Xi| «orJ cti gerit ' ' '
to, B ‘P«Usadi,
eas ignis: quia tgriis est qui cas congelat cum tib “ r pv,'r a au 'pfas: Sc similiter pra:ceperunt Philosophi falve- i, ^ ^ solvimus ut adhaereat caliditas eorum profunditati» Noft areddinH,S ad solvendum ipsa corpora, Sc adeonge- Co n ; C,US solutionem,cumre quae ei appropinquavit,quo- ^gamus omnia commixta bona 8c idonea commixti quantitas temperata. Calid.cap.5.
Ccc Accipe

7<Ji D A V i d i s L A g n £ i
Accipe canem maseullim Corascenen, & canicula f jjjl^ & junge simul, & parient canem coloris coeli, öc iw ^ zc>^ una siti CX aqua mitris : quia ipse custodiettuum air, ! C tt3 t G*" 1 quod hoc officium est unus lapis, super quem non > id est, aliquid altud, Idem, cap,8. 9. Jj<
Accipe Lapidem honoratum,& pone eum in c “ cU j' cn titf> ^ ^
Monachus,
Deßderabile.
Arnold.
Dastinus.
Dominos v»-
biftum.
SaudiBus,
Saturnin,
Trtvisanut.,
peri cum alembico,& claude eum benecum lutoiaR 1 ^ ^ |]P , mitte exsiccari: quod sic facies, qsiotitscunquc clau t -(S sapientiae. Postea pone in stercore calidiffimo,. d 011 ^ ^
tur humtditas, & potetis fice itas super eum. Idew.c r .p Facignem leVcm, donec factasit patientia ' nt ^ r n /cli® 5 ” ignem, donecque spiritus Si corpus unum fiant. W ‘ ^
N»-4- , . S jn« 0 “
Draco natus in nigredine, suo Mercano pntcm ,! ’ ^
mergitur, 8eab eo aliquantulum dealbatur. Idem, s »'s Continua ignem levem, ut corpus solutum in P u suam ingrediatur aquam. Idem, p.17. j £tj fidf
Adverte ut aquam temperate ponas: quod si a b° n . j, lagus, & si desit, fiet combufito. Desiderab.p.26. ,t,
Accipe Lapidem, & tere cum lacie albo, & erit a tur »:. P' le cum caro, & erit albificatum. Arnald. de secret. ,
Z6. _ .. isctit" ^
Ignis est terra nigra in fundo cucurbitas, q ul biberit aquam adurentem ,denigratus manet quad s 0 bus. Dastinus, pag.30. . „ is e* jt ,
Ignis A%oc ] Azj>c idem est quod Mercuriis- Jj, e rt& s{ A strumentum decoquens Mercurium , & intrat pe r '^,S ^ rte in sulphure,quod sulphur coquit Mercurium. D° |T1 .
cum, p. 50. ‘
Commixtio aqua cum terra fit, & c*ntra,per 11,1 unum fiat, cum igne temperato. Benedictus,p- 5 6 '
Adverte quod in coagulatione calor non potcl vis: Lt consulo ut semper levem ignem habeas, l‘ cCt ctionem, & quod sit continuus. Saturninus, pag- 7 3 ' jj,j) tfi’i Sicut in hoc opere in prima ejus compoluione neum fu® naturae intrat: sic nec ipsum aliquid non est de ejus prima dilpositionemee comedit hoc °P ^ ^ non vegetat. Et licet in praefato Lapide Ph 1 1 oi 0 P*?° cr an ,rrl f [ / pus & anima seu spiritus; non tamen est vegetab' ficui; sunt arbores & plantae, nec vegctabiliter tius contingit in eum multiplicatio per a PP°J ,,, ° natura ßbt , Sc non per ‘vegetationem. Simile etl o ^ n'" 1 'jp simile appositi ve: & quanto sibi magis assumit de e j or
catur, tanto quantitate ponderosior , & qualitate a ■> f,..

!$ 0ti i HarmojJia : ChemicI’ 7^z
.fo&.copsurgit. Unde nec hunc nostrum Lapidem > n 'gms multiplicat ( tanquam!debitum sibi nutrimentum: c '<iciiti n ,°? de prima Compositione ejus, sed extrinsece ac- !'* ) tti et ’g^ a e ^>Cif ns ipsum. Qui igitur sic eum, scilicet Last dem, V* 'f>fu ni ni ^ t 'P^' ca hh > non errabit; quoniam id quod multipli- . m eandemmCt specitm convertitur. Trevisanusad
i:» c Crf a - ä ' I57 ' Is8 ' l ^ ;
Mci,,. eiuns .6c yides cibaria , Igööras quantqm ex eis t tQn v C °. mc ^ Ci1 ^ 0 - ilhto sentis virtute xmfiomachi quantum ^§■2^ Clllt ' Fac ergo similiter in tuo magisterio, spgidius,
&'* r , omnis perit tuus labor» nisi terra tua reviviificie-
“> c °»geUttanem veram nunquam videbis. Idem.pa-
o,.' : . to.
i^‘ stl) dibsu S
c Ql oius es Anis , consectarium hoc habe.; Oportere te c °njungere argentum vivum Mercurio, jrlatc cum per- * 18 "
tn| unt ,
tst 0< * ^ori p graduni, materia: siunt qui aurum solvit,
j >t|He a 'nnpliciter cum eisamalgamatur ,ut aurifabris notum ■^H^l^l&amatio parum prodest Arti.. Secundo vero junges c ^Vm; ' Una m, & coques simili arte. Libavius in defensione
ti AdT*:Pag. S o8. .
>uiK-i * tlon - em tooperatur^«^, qui cum ipsi terra con- t ^'iit & ‘ tUr ^ calore exhalat j imo potius cum terra ineor- i' lt ' lc alrj Occatur. Ideo tepe tere eam cum aqiiasua, Scite»
' c td at 'y a > quousque ajux Sc /f«« 4 >tso»e obscuritas penitus a Si Cllt Cnt uta,pag.izz.
>3iC;..
.^t, se^ U ' a non ime! tota cum terra sita coagulatur 5 c desic- ita quod aqui qualitas magis magisque ra diminuatur, quousque tota desiccatur, ut in pulve- rtatur « Sc hoc ut igne lento. Idem,p.i 57. allj 3 super terram paulatim coquendo, donec terra
,%iti Philosophorum cbmmixtiotve alicujus non eget The&aidäi;
p’. d zx proprio semine metaUicolcrtx philosophiere per ^'IfitJ-jPatatse immisso, producit Lapidem multiplicabilem ti & 5 ^Fuo proprio menftruo 5 c humore connaturali » u t YL Calore solis Phiiosophonim, de potentia ad actum ex- k^ hc °bald.n
non subito, sed paulatim a terra ascendit, & fecum {^^hit: sta etiam non subito > sed paulatim super terram
i.p, 9 2
C ki “ ,, ^ J ^” Iul * 1 uam fundatis,neYsir submergatur : sed Si la -i^ndite, terite, desiccate: Sc hocsrepius facite, donec
Philosophorum invarfabilis uno ex ore resonat, vim
TurU;
fccc
ionfr-

ExmiUth,
Ktfnui.
Bitixripa.
ArhUm.
Mid.
IsatttM .
764
D avidi s Lag nei
frt>'
/UT v **->-*• ^
consistere totalem humeäatione in alternata, cum te sequenda, & sic finis. Eadem, iEnigm.7. ou 3 ^’^
Nutrias tale animatum corpus laße suo , ideu, at l^, il3 [io
, . . 1 Ex ert > t:l1
qua concreatum est opus,sive inceptum aprincipm.
■ co^ 3 ^
in Turbam.
Ehilofophi volunt nutrire granum ex humore »■ ifl \
donec vegetetur, & fructum afferat talem , qualem *P ^ j fohss secus habet, & volunt vivificare illud quod mottuum^^^ metallina, quousque prüftet fusionem metallicam per ^pii' talem vivificationem sive nutrimentum aliqui l» 1 j
Vocant tngresjum. Aurora,cap,zo. pag.z3t. j; n,f\
•Attium corporis, est reductio aqua super lUU“ ta non remaneat aliquid in eo de anima, quae est tinctu ra ’ > ^ ascendatcum spiritu. Kosinus de Divinis interpV. v
Accipe terram nigram,Si ponatur super laminam
nere S *j „„a
quo
super infunde modicum de aqua Itita, ita qi
sta:. Ponatur in vase vitri super furnum superquecu
sibi ignem primum, & per diem & noctem calmnm' ^ (C ft' ^ bulliat. Et quando fuerit desiccata, iteturo irrora m ^^ter praedicta Aferr»«!*//; deinde desiccare reitera ^ alba fiat & impraegnata. Bellaripa. re ' ( (*“
Postquam separasti spiritum & animam a suo corp^^, intelligascstentias aereas) tunc redde radtctfa&f 0 * ani 01 ^, Ut at Kam per modum unionis : & certe corpus st^ ^ reg' 1 * 1 ^.
F'
1 statis
suscipit suam, sicut natura naturam. Tunc procede - t ^ }j ipsius, quousque terra quasi quinta essentia conflu* 6 ^jub c
batur aqua sua in tempore suo, donec aquam bm ' terram impraegnari. Ansleus. ,, c j de ®' (
-■ ~ada c _ jjalss
Accipe ejus quantitatem, & scias ejus pondus,& - on
aw/Vt//.*requantumposiet bibere, cujus humidi tatiS mus \\Kpondta determinatum. Calid.cap.i.
De igne proprio Lapidi pbjßco • Cap. VIII.
cu-"
^Ü' 0stCr fixabitur ' cum fermento. ss'C
porrius furfun V . t ‘?. n, A*5/Ää5r« ei /^»»adhibendus cnt ’f er njC |S ' toarco, >;W-metur : asioqum fixum non fiercum
rouut co.pore. staacus,hb.,. can t aS
Medi^d^clp^^ addtt> paUl ° calidiörcm fi uatn S ° ! $ .j
”*^ as ’ n| inc]uam ignem angens, quin prius eil „ iammas argentea? impooas, utip^uS
t quia yideas quem caJorem ferre postit antequam ft

j ,: >s aci ]x. Harmonia Chemica. 76/
0, 'Us^ r m, '?” , epfarc non poteris, estque hoc secretum majus i ^ ( Paur' S ^ em ibidem, cap.9.
.s' 1 ?», a ,? t|°^ : QüKquid agas,potius minorem quam majorem ^>i tc lt,c as, ita falli non potens. Ac tametsi multo lon- P°te ■ -
’Uis.
>15. 1 : °pus erit antequam fixetur : tamen multo est
,le ghgentia paultaopera perduntur. Eo enim ora- “Unca; spatio neglecto , rursus stepius opus incipien-
‘'jg-
SÄ« colotem mutat, paulatim augebis , do-
n “amaneat,& simulomrtefixunisit. Cavetamen.ne
1,1 PtrH, ‘i nem struas, donec omne fixum sit & ad album colo-
. ^attri Idem.ibid. cap.35.
'fa,.. c,| am e— v- ,
O^^lli'a / cm P cr sublimabis & fixabis, quantyis
^eli{ ls j. 0n guni sit. Nam cum tgmpuß/to laboratur, ntate- V &bcs '\ atI) humiditatem retinet. Ibid. cap. 43. petilis p'.. 1 ' n °dum igne pufillo sublimare, ut subtilis spiritus Jlj.j C itivar naUtri ex sessus volare postit, usque in superiorem ^■cap a utequam spiritus medius ex fe^us exire incipiat.
„:%,^°dum solisto luto obtura, quo siccato, fornaci fixa - C,? ' c 'gnem admodum tepidum adde, ut Sol in Mar- - '*> h; gr e |- ac die nocteq; in hoc calore retine, donec materiam
videas instar picis, etiamnummagi
s. Tum /-
t. St «M e3tl guum jjradum auge ; ac tam multum ,ita ut paulo '•d„. 'Ueni.x“ 0 • • - «__:_ r 1-
%
V. Afluam
-xv. y.- ante percipiatur,
»r* 1 ' 1 ein. ldcb >s alium colorem, qui subtuse cineritius est, quasi
' t '0h “ e te s . vr. • ■ • ‘ 1
t5 L.
Ac retine ignem in eo calo-
>C
,tl)i
f Tum ignem tuum etiamnum paululum auge, r ct j ix“?' ' ta u!; SoC * n ■ A P r ^‘ splendet, atque ignem in eo * pfitt*’ don ^5 subviridem colorem cernes, qualis est color
'q 5c °lor " M ' Tum adhuc ignempaululum auge, donec v>- V • ni ’ c l uabsc st cauda pavonis, quse centum colores ha- ^ tu um auge 00 calore, qualis est Sot 'mlunto,
tm... > Sc innern istum non augebis, dinec perfectam albe-
i k ?c vitici,- S ’ ac lapidem album perfectu este. Tum adde igne, Mh^üy ' s Catenam colorem cineritium adipisci. T um tgne B ^itzntwngradulum uaumjdonec cernes colorem 5 C ^ rin de ac si esset coagulum quo alutarii coria sua prae-
tif c N regj llni ‘guem tuum etiamnum/ unum auge, c °nt^ t rrie . st ‘g n >5 serva, donee colorem cernes perinde ac si ^'artin* 5 ater ’ mter rubrum & russum. Tum 7/weaa tuum ex, Z UH ”> gradulum, donec rursus videas colo- 111 exi' C ' Ua S blllcl cineres forent. Ac tum ignem auge ^ coi ^ UUm P r «dulum. Color vero cineritius esi po- u<n omnium reliquorum fese ostendens. Ac jam C c c i ignem
'M

Libavi '.',:,
Xb>miv> M
ärfyestM.
yjianus.
i
Xiphus.
y 6 G David is Lagnei . er fect uS
ignem XWifn non amplius augebis , priusquam Lap 1 P ccr r)£ s ’
^ • i m i t --.-.«riflllfl' . .pf'
fit. Primus color quem post hunc colorem c ' aerltlll ”|' 0 i ir> tCf erit rubicundus color, quali eilet rosa, ac paulaum c dum altior fiet, aut paulatim magismagisque rubcbi al pt3' materiatam rubra ac tam alti coloris sit evasura, ut lis rubedo ullis oculis humanis conspesta fuerit. ftuv loibphis exulta: Lapis pcrfectps est. Idem.p.t?!. f
In aludelevafe tota materia ista spargatur in ipsius l ' vC m pi*"' inde ignit augeatur , donec ipsius pars albitsimam cellens suaalbedine, quasi mortua spondilibus vasis " I.ibavms de Azotho, p.92. r
Crede mihi, quod totum magisterium nostrum sit >° icr sini' s ' gtmineigntt ex capacitate industrias, blos enim nihil os
sed virtus ignis bene t eilt Lapidem nostrum operas i>>
labore, §t paucis expensis 1 puta quod Lapis noster,cuM
siiam primam naturam, scilicet in primam aquam C-^-
vel caudam draconis iernel solutus;, tunc ipse lapis nat, sublimat,destillat, reducit, lavat, congelat, & v . 11 [J1 3fi^ 1 ^ra/xw/owrfrfleipsum perficit in unico vase, sine alter' operatione. Thomas Aquinas ad Fratr. Rcyaaldum, c '|f ^h 11 Quotiesres requirere videbitur, 6c infrigida & eale ote c0*? mectaSc desiccato terram tuam, nullo plane inh ° cer ! ■
— • ' ■■ - - - —*>»* e r»*t
misto, etiamsi igni« tuus aliquot diebus aut fiepttttiauU^.^.
continuus. Id duntaxat caveas, ne cum semel iguttu" ^^tah perpetuo extinctum relinquas. Nam & quoties vata . ‘ a fiust • toties materiam tuam infrigidare oportet, ac tandenr 0 iC '
priori consimile reponere, moxque ad ignemfuur » t£
fet> £
yerius, png.39, k
Ignes duo feperiuntur.tantum in libris Philosophos^
,,/"J
uniis, l\xexbumtdus. Siccus est illeelementalis;
Mercurius. Unde Turba: Argentum 'vfaum n 0 ^ rl *’^i t o e}** 1 '
tßg k
quod corpora comburendi ac occidendi majotetU cU fiU s igne, <bel elementa.lt etiam ipso, Stim obtineat• "
citur tiamfimus equinus. Alanus, p.58.
V*
Ignis noster mineralis est, squalis est, continuat
“ . . rest’ n ^jir
porat, nisi nimium cxcitetur.de sulphure participat. j[)3 t
mitur quam ä materia, omnia diruit, solvit, congelat £ c 0• . ille ignit cum remtjfo igne totum opus perficit, »M mncs debitas suolimationes facit. Fontanus, p.75. . s ßprä'
Ignis contra naturam debet excruciare corpora - - >P' e co violenter comburens, ut ignis Inferni. Ripleus.pf 8 - e fi>‘
Infolutione, tgnis semper erit lenis , in mblimatione fi.
ctfjis, in coagulatione temperatus, in dealbatione contM }nrii^ific a tiojje^/*r, Daustricus»p.u. jjn |S

A ^MONIA C fi E M I C A. uiqueadalbedmem. Idem, p. 26. f >li Pcu re S ,m,n ^ debet este sicut gallinae cu- Sm ^
/ ( j' s ^ger Cn ° Va , Pu 33 .dpullos procreandos, aut sicut calot natu- tyilS^Ve S |^ Utn & nutriens corpus, aut ut calor fimi, aut So~. tN? i n \ ° co dixerunt quidam,quod debemus incipere Sole 3 ,, r ‘ et e, & Luna m Tauro commorante. Iste gradus
767
Hi
’O "seu ^‘nem usque, qua apparente augeatur ignu gra- persectam Lapidis exsiccationem seu incinera- % CCat ° v c C < " a ' or a dimilauu calori Sohs in Tauro ad Geminet. ^ selq^^^pide Seine nerato, iterum fortificatur ignu. Jit, '^isti P er sectissime rubeat, & regali veste induatur ab i- , ">7 a °r astimtlatur calori Solos in /.ee.ve.Scala Philosoph.
f . V tn ** 4 ( & aqualis, ita quod nec invalescat, nec debi- Ventura.
S ignis. Unde Philosophus, Scitote ergo quod Rosariam. et * Ignis corpora comburens magis quamignis,lKo.
i?* e <>o
- n es investigatores hujus artis , in principio facere > donec facta sit patientia iter aquam & ignem; & t^Gt, 'deris aquam stxam sine ascensione aliqua, non cures
>t ^d bonum est regere cum patientia, donec spiri-
^Poi ^ ' JS Unum fiant, ita quod corpora fiant incorporea, Sc v , Q C0r P 0 rea. Idem.pag.174.
j? <iOL!^ CatUr °mne iliud quod non sogit ignem, & quod in, ’V' l ' s t!i/ i,Ce)c ‘ t u^C consumitur. Idem.pag. 179.
Istn* S Pc r f °-l ‘ e:m peratus est humidi tatis inlpissativus, 6cmix- >, ( c seati Q c ‘vus, & non superexcedens. Namgenerationes & rcrum naturalium habent solum neri per tempe-_ & aqualem , uti est fimus equinus ,humi-
‘‘«onc
S llsol «sion I<Jern ’ p,lSl -
ll^ ‘ c ba 0 t' *s nti crit semper Uvis , in sublimatione medto- fi Aa t i Q § u 'ationc temperatus-, in dealbatione continuum, in Se jj ^fartis. Si vero istis nescienter erraveris, casum sie- d, j 1 * ^tns Orem deflebis. Idem, p. 186.
S«cii ra ^»« caliditas Solis lulq, quatenus ex suavi Sc lottr tA , 0 o^inspifietur aqua, & fiat terra nigra. Idem,p. 201. (,} , ^nDn| anin,is in opere & continuus: quia generatio 8 ccor- 1 «isi per motum continuum, aerem exclusum, E ^Peratum, sicut ovorum nutrix, donec album sit; k ti Jf f' ! »f( 0 | '’ non tnanibus. Desiderabile,p. 23. D
tlnUCtUr in ealore feirih:c\\x\i si magnus calor dare-, eminas . n ' £t it a °' a l )ri ncipio fugeret, propter fui magnam frigidita- vtbiuam. °Pottet coquere Mercuriutnin tam lento calore,opxo- Cc,c 4 usque
DeßdtrubUtf.
! ;-P
ifiB
\m
M

Satarnin,
Vinccntm *
LibavitU*
Turba,
JSaekot
Grtvwuj*
768 Davidis Lagnei
usque ejus frigiditas recedet, augendus est sgnu. bifcum, p. 51.60.61. Sqöti.
pote'
jfllis
< 0 '
Btiu.li.1iu,
Sectus.
Omni tempore oportet ignem este lei-em , d° nc
u*
sia'
congelatio. Benedictus, p. 57.
Igne temperato modica quantitas sicca hurmdu &bocpan\atim & non subito. Et quarto plusLap' 5 tanto intentioris fit albedinis. Scotus, p.62 _ d^ £l
Ignis primi gradus , id est, solutionis & putrefactio^ ^ ^0
eRedeiilis, ut nihil ascendat dc natura sublimanda > r* " S
dest sgnu Wbis, qui argento vivo datingrellum in f ° r P U dum, & exsorti /gne perditur totum. Saturninus,p a o'' 71 ’ caput dc QpenittQrubz{ 4 .
Ignis ‘vehemens proprie hic dicitur, qui ad modum v ^,e(£ id est, quadrigae cursum sturni aequaliter continuat, fi 11 . 0 non potest/^»» flammte. sed talis est furni calefacti & <■ a ter carbonum extractionem: est enim ibi calor co’ lt,,,i>
Laurentius.
combusttone, & isto igne egemus. Vincendus, pag 37 ' ^tt Ignis triplex est apud Platonicos , lucens & ure>tl Ifstis' non urens, urens non lucens. A. Laucentius Historik
ji. qua:st.3. _ t >
Calor dealbans n®n debet este nimuu , alias j pu t(l
quod hoc in passu loquitur de primo colote albo > st lu tione. Libaviitf, p.117. but en 5l ” 5 |
Argentum vivum est igneum , omne corpus coVn ° üe cO r p ü gis quam ignis, & corpora mortificans: 5 c quodeunq ei commilitetur, teritur 5 c morti datur. Turb.Sent. 4 - 7 ’ • ( p Quamvis femper loquamur de igne lento, revera ‘,^30** timus quod in operis regimine paulattm & ‘btcsfi ,n> u jL,j.. Hem augmentandsu & majorandus esi ignis. Bacbo, ‘ t
De ‘vase Philosophico ad Lapsdem phyfi cuVI conficiendum.
Caput IX, ^
TUum amalgamaimpone diligenter in bociam ‘bit* 1 * fis 1 sit tantae capacitatis, ut ager tuus seminatus 2c occam* ^^jj. duntaxat ejus partem impicat, duabus partibus tll [f
Postea conclude orificium tu* bociaecum luto sap icrit f habebis o'butn Phiiosbphorum, quodlcilieet non est 1111 *&as, Lapis untes, colito fila , Grevetius.p.ai.az. f (Jtk
Raristimum est ibas quod ab initio ad finem k
operis. Neque tamen existimes mentitos esse Philof°P ’ )( j l5 ji- dtcuntunico ‘ba/e Magisterium perfici. Cum enim hoc > ci, protinus defecte non de tndfttduo ‘basis cogita * « tatem assequeris. Idem, p. 35.

Harmonia Chemica.
'«'Dr -‘nAJVIUIVJA tt i. m 1 A. 7&9
1 «a s env me ^ ia P atte cineribus obrutum sit,atque ut altera mc- ~iUn<u. ^S'56, ’ ncat curabis, idque ut quotidie inlpicerepostis.Alamis,
^aUtj. p o * nt ^'trea,inferius lata,in acutum deßnentia , instar yo,telim. jN r o(i r a Ppellatae, vel etiam connexa 6c teßudtneata abf- ^Sti sp,^ ,ln ^ ar alembtci eaci ,quorum cameris & lateribus fub- l|iSv as lt “ s a dhatreant. Scutella inferior fit terrea,C[\l&i\i1pe- . ^v. * tc,ntr a parietes sitos recipiat. Voaelius,,p.8g.
discrepantis capacitatis. Namini- Libovius.'
PSrvaest,postea crefcit.de tamen nihilominus, si rei
h kf r ai V<
,-K C ® cs >' n una ‘'buri ftrma potest absolvi. Alii lunata.
V * t i, A J vf '"** |.'VtVll Kl/ioiyi. ttill ffr
Y^Parat lUnicnta & o^ata ; alii formam aludelis malunt, ita f lt u m atn ut collum angustius & excisum postit inseri in aliud j. e| 'ts(ib 1 °P ercu Ii vicem praestans,quasi duo globi segmeta indu- p’ 3 tio n mutu o. Et hoc vitrum mihi videtur ad frequentes re- e ^ e 3cc °mmadatius. Clauditur enim in medio colli * "losifr^' 113 P a st a i Sed quocunque utaris vase, id. obßruäum j fa, K L '}’ av ' us de Lapide lHiilp.no. .
p^ ! d' s est»?r»/n. in quo totum completur magisterium, £>‘ßdcr*biie.
1 s 3 t ^ r!llcu bhum longum , subtus & supra rotundum & pla- ' Sair, plum, enjus fundus sit pavvx curvitatis, & caput iVi^materia ascendat liberius: sit de<bitro , ne fumi exciti Vi ae ° Va ^de clausum, ne Mcrcutius noster exire postit per Ii ^ V, ^ c fiderabile,p.22.
5* eflj 'J r ‘ debet este rotundum, cum collo /o»/s,etyus os de- Pib. trium aliquo cooperculo, & debet este in alto^afe wbor. V ca ' 01 imme diate ingrediatur materiam,& sic triplici
p ^rÄ r - Libcr 11 ium verborum,p.49.
Cr ° r Urh y as Philofephorum eB aqua eorum • Ludus Ludut.
e ^°nep’ P ' 139 -.
Ij ^ aii(f C>riUs uisi ttno <oafe, una fornace, unaque dispositione, FI,mei. | ^p.tjQ ‘Pustprxparationem primi lapidis. Flamellus in Anno-
^ t ‘*n^ , n reHm ,firmiter clausumventre rotundum , collo ytnuirs.
“fictum admensuram dimidii pedis vel circa,unumq; t*ra /f’ Hoc ras dicitur o^um, fubhmatortum, cribrum, !f c u. > sßl >u lc hrum, carcer , leo antiquus, leo ‘btridts, urina te, a *ap t **^»cia, ahifque variis, nominibus. Laurentius Ventu-
S? J'Jdagisterii nostri non egemus nisi unico W?,una Rtfirium ^ \ Wp Ue depositione, quod intelhge post prasparattonem
fcn^ndu ls ‘ Ro fanum,p. 2 ii.
''stenj^^stuod postquam Lapis fuerit purificatus atque “Matus ab omni rc corrumpente, & postea fuerit fer- C c c < mentatusj

pominus
‘vebiscum,
Scottts ,
Mulieres
<&Y£Ci &.
faltd.
Sdsho,
Thimu.
Gre verius, pxtura.
770 DavidisLagnei . ( {t tti
mcntatus j non indiget amplius mutare vas , nec ipluM f <i« - sed solummodo quod Deus custodiat ipsum ne frangat 11 pter hoc dixerunt Philosophi: /» uno 'vase conficitur gtßerium.ldem,p.2sz.
erit ex 'em o rotundam, & habeat colium ß?<$ u pO'
gum, Sc non reponatur materia quin sint partesy^ minus vobiscum.p.ji. ' .
Pone tuam materiam tn fyafe ‘vitreo rotundo forti> orificium firtliumSt-figtttatum. Scotiis,p.eo. Uito^
Surae Lapidem notum tibi & tritum: pone in aUß r habentenisiunum foramen in summitate, quod caute/<? pone in balneo lau illimo. Mulieres Graeci*,p 92.
"Vasa huic magisterio neceffaria, scilicet aiudela- • Sapientibus coemeteria seu cnbratorta, quia in cis d> ^ partes & mundantur, & in eis perficitur, completur & d r res magisterii.Calid,cap.2.pag.z8o.2&r. : ^1 ^
Vas rotundum debet estecum parfyo collo, de ariS,^! terra aliqua naturam sive compactionem vitri repractenn ^ v d jus 0/curri tali coopertorio 6c bitumine debet eScfigv* figillatu m .Bac ho,cap. 5.
J 3 e tempore ad ofm phjficum perficienduiti-
Caput X. . ß'
AA A t E r 1 a nostra seipsiim ad perfectum Elixir p el * -tendo se in pulverem {librilissimum, qui dicitur
u<>‘
,a
/ua,\cl homo mortuus /« sepulchro,\e\magnefiafi t,e ^ spiritus in eo occultatus estinsepulchro, & anima qnasi Permitte ergo stare tunc a principio, usque ad r vigi» r * J e * L(fi' h manas, grossum tunc factum est gracile, leve poud c ^pi- «sperum molle,& dulce amarum , conversione naturaruh 1 » teignis occulte completo. Thomas, cap.j. ifc*^
Par^tfpacio tempartt Ars perfici nenpotest, IflCP®- patiens.Greverius,pag34. j0
. Pauciores dies praeparationis est circuitus & reVoH' ^ „a< naris majoris. Lapis teneri debet in igne, quousque de ^o-' tura in aliam,& de uno colore in alium amplius mutari (e r 4 t
ilt,sedfiatsiiutsangvisrubicundissimus,fluensinigne >
ita tamen fixus,quod nunquam diminuatur. Ventura, cap- irr. 122. fcftin«*' ,
Artifex in operando sit astiduus & longanimis, ne ^ )t 0'- fine ulla cordis rabie, ira vel metu, quiete & pacifice P ^ppt- pm debitum optatos fructus cxpyctet , sicut agvlCQ * |d«m,cap.2Sy 1

H ARM 0 N I A ChE M IC A. 771
™''s C lltri 'mus post nostra expectatione.Nam minoris tem- Risa, i ^ f Hr ° Ca ' x n °ßra non potest confici. Ripleus,p. 73 . si'hu d' S C °^ 0lcm nigrum & focum & malum post longum ll r ‘ s ^ »bqnalem alb.edinem ad mpdtrm ctnerci Cl » — ' ' 1,11 e,yocavcrüt tacmeratipnem seu dealbationem.
st Uo - totum absolyiuir, non e,9 apud amnes certo dtr fUvuim. ■i^’ Wib • 1 ^ 3m 'd sevocaverunt ad decem mcn/cs , ve! tto- t .%'ie . Us . c °nceptus ioutero.perficitur: quanquam 6c hoc fit . * r >,ensium,t Iji etiam minus statuerunt. Sed null*
‘squalitatiscausirc. Itaque atra temporis exaffam ,%la s '****» jubent agere artificem ad perrectum, & actiones ^Urn t ** £ ‘ c terminant indiciis, ut sciant quid quando sit tnsti-
a e iU5,pag ' J ° 8 -|
c tUna ■ nanas io accidit propter quantitatem Rfedtcinx, Manach. h ^‘pl ‘^dusriam artisiets. MonachuS,p. 17.
'"«f, ‘ ca Uonc non pptest eile. temptes terminatum , sed in SuU. t Rpi yi ' a completur opus rubium.Idem,p 20.
v n ‘l‘i? U ‘'~' n, ‘ i dtebtn primis, fit caput corvi & inde in cen- S i «*^ M “£ tnt -4 6et cokynba, Lc izo. aliis fiet rubeus: lento, '
, Mei . e "^l;ad albedinem.Idem,p. 72 . & Saturninus etiam. c !' la ' ■ • -
v 90 n fitpauCH dsebfss nec mensibus, nec in brevi, htttftili. dtutttts opoiteat illam igne domari & nutriri. Ir.-
^:, 0 ,i^ s Artis decoctione Philosophi plures terminos posuc- a: 'utra annum, alii intra mensem, alii in diem tinum*. c ' S ad/' sicut nos vocamus diem , illud spatium abortu
ti 0s iis C s a ^ Um ‘ ‘H‘ dicebant illud spatium inter principium
rl 1 '‘‘t r c p Os Unem , diem unum. Illi qui dicunt pei; menjem dir Sff ‘“ree • ^ohs qui decurrit per mensem in uno signo coeli.
> propter principium , medium & finem, qui per t 1U"'uorcolores.Idem.
.^tiite ef^U'in Eclipsi per quinque menses , tenebrositate re SeaU. "^‘7 »i* m i° e % e,vcnicute oalor augeatur. Scala FhiloL
^ a Pisest iturae cursus est duorum annorum spatium. Unde LuUms, anni Si trium mensium; quia secunclum quod »i generatur.Lulliw.in Vade mecum, p.iHo.
'"n,. fHt .perft#ionit. Elixir est ad minus unus annus. H.osa- tosarim*.
l ' CC Äi* U ° <J h ® c cst tongisitma $/W.Ergo patientia & mora sunt
/Jobi, d nQstro magisterio. Idem,p. 183 .mo.
co st* ,0 d sustineatis patienter, quia forte
r , moratur, &
'* ‘Itydqn cis parte diaboli est. Ergo qui patientiam non
' habet*
m
m

Davi dis Lagn e i
itfl»
.7 72 - DAVU1IS J_, A G N £ i ..
habet,ab opere manum sistpendat:quiaimpedit eutn i cit ’ credulitas. Idem,p.247. , jj,u)D
In quadraginta, dtebu, & nolhbtu completur opus a - ^ poliveram purificationcrn Lapidis; quia in purifi catl ° potest este tempus determinatum, nisi leeundurn quo 0 pi)S bene laboret,Sc in nonaginta dtebut 6 c noihbiußOtcti £ ad rubeum. Et isti sunt veri termini ad totam peifecti onc „ust inteJligede coagulatione quat sit post purificationem: q u „ t io et ficatio non habet fieri aliter nisi in putrefactione öc c ® rrt p c uiTi- corporis tn merum spiritum. Et cum hoc habueris, lauda Idem,p. 252. jipfi'
Dtßdtmhle. Sis tongus ad extractionem tincturae, quia feflits * 110
Bentdifttu .
Seat ta,
ut" 1
&
mus. error Artis,combnrcr,somnia.Desiderabile, p.zS- (
Patienti# & mora sunt necestaria, ut ex prolixitate
vincat aqua pugnam ignis levi decoctione. Benedictus, e In annum potest fieri hujusmodi operis perfectio- ntl p c jiti s ' grosto /nbtile,defixo volatile, nam quod est superius, n c 111
iiil 1
Scotus.p.61.
Thanix. Continuetur semper ignis absque divortio, donec
. ..
vivum siccum sit, &fietin^»w^??»o/ ,nec quantitas arZ excedatlibras duas. Phoenix,p.75. „ .
?j‘/»»inon habet, 8c est^^
Prima decoctio temptu certum non nauci, ,
longitudine: tamen cum gaudio expectetur. l<Aa\üfiß‘ „ 0 , perierunt,& longitudinis taedio affecti dimiserunt.Iden , <P -
Di colonbfu Lapi Ait phjfici apparentibus A>lie perfeftsonem*
Caput XI. sp ieW-
t?R EVI temporis spatio omnem materiam nigram c ° ,Lc r' ■*^tum scias veram conjunctionem accidiste,ac subnig r£ j ft bedinem latere. Et scias, nisi nigredo sese in opere 0! ^ ä V nullam mixtionem nec conjunctionem fore: nec terum cum altero fixari poste- Ac ubi nulla nigredo e j(jS' dit,ibi nullafixto inter animam, spiritum, & corpus acci cus,lib.i. cap.64. 0 ^
Nigredine conspecta, certus fis veram conjuncti° n£ rlfe.Idem.ibid.c.S/.
Priusquam clartu splendens color veniet, omnes co\ quot sunt in mundo apparebunt & interibunt: dein _ e ftV {|3 insignem albedinem conipicies,ita ut tibi videatur n ^flisj/
albcdo.Sedvera albedo non erit. Priusquam Wraamf ( t 0
videbis in circuitu ad margines vitri in materia Lap> dl * Lfci' 1 ’’!’
sent gemmo. Orientales vitro insignes, tanquam ocu 1 Jsglbfy Cumque id videbis, sis certus in paucis diebus perret neIJl sri
't»>'
,iti 0
Ifiam,

Net
77 }
, ei Harmonia Chemica.'
e (j' Ir ' an ‘festaturam. Cumque materiam tnflar ntSnsal- S^j», C Vl< ^ cs , ac splendorem habere ut gemma Orientales , ppis “I Va lde insignes sunt ut materia quas m vitrö est; gaude.
persessus, sinas sua (ponte refrigescere.
ctun aqua conjunge ac humidum cum sicco,ut i l,1S Puti or niarti ritgredmem , id est, atrum colorem , quem in
'kljj. C tacti ons r - ■ r. ~ ~
>ne conspicies,quae fit %tgintt nofyem dierum fpa-
,Q »is?ft Ctn pwilllum: quod signurmperfectum probas conjun- Sc Crc( ' Wcm,hb. 2 .c. 6 .& 33 . V
n °stras verae dislolutionis Nigredo facta ut carbo Lulhw, l una: & ex hoc tandem vere conjunguntur inter se,
('V, _ n ^ llc ]Uam separantur ab invicem, fiuntqu epul'vü albis.
^lliu5 1 Uat masculi Sc foeminas generati Vero amoris vinculo,
tl ,ca p.i.
^ai^-^'ebus praefinitis,considera si primus color ex albedi- Grevetim, j tlUt:aius ‘ n cinereum obscurum , vel nigrum albedine 1 utum ' Si videris, gaude: quia calorem legitimum f'cis p a ßi, 6c jam semina tua germinare hoc ipso facto con- < ^tiS ev enns,p. 24 , 25 . 0 ,
'h lignum materias apparebit color obscura rubedine ‘cante, laterem ostentans, quem neque nigrum,neque [Ogn^que brunum, sed mixtum quenefam ex his omnibus t^PtUtn ^ te rum Jiccttas terra-, quam ex eo intelliges.si exha- ItSiss ' ia ^ augmentatio magis quam antea. Perfectae ma. ''tespi^Ha sunt,color rubeus cum a trinitate intensa nonni- 4 H? ril ^ ens ,&exhalationum defectus.Idem,p.36. r 1 ' 1 >rift ^ Ue fiuadragintA dierum spatio apparet nigredo ciuse.*
‘tlrh " a t rjj..;-. „„„ „„i™ Lj:
. "Jh, ö . P ,tas: quae nihil aliud est quam corporis soluti indi» ^XSjJcquid enim spirituale effectum est,superiora seu altum 41^’Ornn terreum infundo remanet, atque omne levesur- C 'Va / Ponderosum deorsum tendit. Quando autem corpu* t . a solutum fuerit in nigredinem & essentiam incom- 0 !.Ern reductum,tunc prsesto est solutionis tinctura in ni-
denique in unum quatuor elementa conveniunt.
CUrn Mercurio solutum fuerit, id fele sursum elevat,
^ r«, IS major portio continue inferius remaneat. Idem »
Ttrco° ttlatc ria in mediocri calore 40. dierum spatio steterit, ^iUmu. C pj 5 ? 31 ' 1 ^ 6 incipit nigredo quaedam instar picis, quae C a.
^pag ^ hdosophorum est, & Sapientur» Mercurius. Ala-
l>f fs ,scjp S tr 'P^ cx ist £c unus , qUatuor habens naturas, & tret GurUwl. ^‘^‘grum-.albumjbx. rubeum. 6ar!and. c,lZ. ,
Omne*

D AVIDIS LacnIi
/ / ca A v i u l j -'i e, i 1 » * ■ §L p»^',
OmheS colores apparebunt ante perfectum abbu’^' trtnt&s 8 c falfiu cunnus deinde fangen rubeus inis ^Irif' lis. Tunchäbes medicinam tertii ordinis in suog£ nelC
ui^'
cabilem.Riplcus.p.go.
lAmMdtis. Soluta primo corporum forma in Mercurium no:
strunyV
‘jAonach.
ßtkßricus.
Jbiiiunna,
SiaTa thit:
diata nova forma introducitur, corrupta ipsorum f° r {d quidem forma est primo in colore nigra , in oioxefr ! ‘^ ■ ta&XLfubttlis Sc dtfcontmuata. Arnaldus in Spectis
Calor agens in h umido , generat primo nigredsass^ fp^ gredine albedinem, 8 c in albo cttrfmtafem , & ini!» d/nem.Idem ibid.p.22. jja** 1 -j
In hora conjunctionis mirabilia maxima apparent. ^,1»
mneseo/«eei de mundo quotquot excogitari poliunt, 3 ?? Operando, & corpus imperfectum coloratur colorat!
mediante sermcnto.Idem,in Flore florum.
Materia nullo modo
potest ita destrui, quin semp el
Ihllltn nrima rnmoris forma in e C ü
an 1
eJt
s/
aliqua forma. Unde soluta prima corporis forma m '^p U tS
immediate introducitur nova forma, corrupta iploruwtt.^^
poram perfectorum) forma: qua: quidem forma est 10 f/l , gra,m o&oxefasiida , & in tactu subtilis & dsfcont c a|0 s . hoc est signum perfectae dissolutionis corporum. t) 11 b c iri gens in humido primo generat nigredinem : qu*
. gredo est caput cortt , principiumque operis nostri- 1
Rosarcap.4. tdrut
Cum in opere fueris, facut primo habeas coloret» >1 qui est clavis Artis: & tunc certus eris quod rectept»^ .
nachus,p.i6. . ’. /f q ll ° it
Cum primo denigrat , elavem operis dicimus e» e ' j [ji# noii fit absque nigredine, nam ipsa est ttndlura quam E Daustricus,p.if>. ..
Dealbatio non fit nisi coctione &aqu3e congelatib ne ' ^ to plus abluitur,tanto intentius dealbatur.Idem,p- 47 - j?
Quamdiu apparuerit nigredo , ob fcUra dominatur i ^
ipso quidem est prior vis nostri Lapidis; qiioniam nlU P jx*
*r*~ u-”r--r —
nigrum ,non fiet album net rubeum, ed quod rube»v
Cc albo componitur. Idem,p.28. & Ludus puer,p.i+4" ^ Cum terra non fuerit alba, tere eam cum aqua fu a eaimcalcina.quia Azoth & ignis latonem abluunt, & tem ejus ab eo eripiunt. Nam praeparatio est curn aqu a ^ qualis sitaptitudo aqu®, talis & erit limpitudo terrL v '
*0 magis fuerit ablutio, tantd magis erit & testa alba-
J
cap.z.pag.Sz. m al,et V
Cum sitam biberit aquam adurenterr i,dentgrat# r ’ ^

Jjnibrj Harmonia ChemicaJ 775
V S ^°ni cum noctibus centum quinquaginta fex die-
primo de quanto magis coquitur, de tanto magis tuitu puer, ^ en *gratur ,& fit aqua magis subtilis & spiritualis. Sc- ^ Uant0 magis coquitur, de tanto magis infpiflatur 8c f Ur ’ ^ fi*majoris albedtnis. Tertibdcquantomagisco- t| °ti s ’/' ,:o plus coloratur & rubtficatur ,&fit tinctuva inten-
c » 4 ^ rf ,'”* > - L “ dus P ucr P 1 +^ I 4 ' 4 v ' ttrei itn s e ‘ e mcntorum in opere sunt: ä pedibus ad genua usque tUmek. I*'* 1 » ß/ entu m nigrum-, a genibus usque ad umbilicum, a- ^r% u Jt len didum album : ab umbilico usque ad cor, aereum & a corde ad cervicem, igneum eandem ac lft a t ' ^^mocvitus apud Flamellum in Annot.p.176.
Crra nigra in principio stat super aquam,& paulative sub- Rosarium ßi|'p Q p n st> n do vasis. Rosarium,p.182. ,
^ >95 1(10 c i US est ipsum ynmb dentgrare S*.putrescere.Uem,
jjj v ' d ?ris materiam tüam de kigra r/,gaude:quia est princi- N* j Cr ‘ S ' Combure ergo aes nostrum igne levi, sicut ovorum 2o Q ° nec corpus constituatur & tinctura extrahatur. Idem, p.
%
'Ocp
iti to nt aliqui,quod in opere lapidis apparent omnes colorer, 0 «tundo excogitari possunt.Hoc est sophisma pbiloso- r' S >ne Ct,tn noh appareant nisi quatuorprincipale s.fLuyxa ex *'bi „_ Cs a hi trahunt originem, ideo dixerunt emnes coleres, &
a Pparent,non cures, dummodo poliis elementa scgre-
^> n
Citnnitas choleram significat adustam, 8c ignem; ^^'gvinem & aerem; yilbedo, phlegma & aquam; Ni- Ct>lc,1 ta . a "choliam, & terrä ; quatuor habens celeres , quatuor Idem.p.roi.ro;.
iri t Xte rra nigra in fundo cucurbita:, qui ignis cum suam Oafiimk, Q S U , a m adurentem, den/gratus manet in umbra quadra- 'StefT ' . sic cöcipit in balneis,pavit inaere.vastinus.p.zo.
Lrit- ....
•““ s tincturae nigra , est signum'solutionis Se plenae putre.
Lx^st enim »,/^s principium medicinae. Idem.p.zr.za. v cst fonum solutionis, 8f dicitur acetum philoso- L,b - intibi
S c 0 ] 7 ‘nde ad albedtnem venit:sed/»w»*e^//pliiresappa- post albedmem sequitur rubedo. Libet trium
^ s piflS! fa ^ u «t est corpus nostrum, quando nigrum factum est Ehmpn ~ !at »- t v -, J- ■ Sciatbii
Vomimd
dj C °^>^ l !!' Exem pl'Scientiae.p.sz.
Nt] r tres sunt,»//cr, albus & rubeus, & qui veniunt
'01,
rni, -"»& mutantur t&quandoamplius non fit mutatio ' ,,
Cc lumat.ibi caditperfcctio.Dominus vobiscum. w , s mms
Ad deah

■j-fS Davidis Lagnii
Ad dealbationem cooperatur aqua, qua; curn 'P a j nC 0 f f°' a tinue imbibitur & calore exhalat: irno potitis cum te 11 ^ ; [C r;
,tatur& desiccatur. Saepe ergo tere eam cum aqua < c(C
calcina,quousque aquae ac ignis lotione obscuritas p cn dat. Ventura,p.155. bi a |bi
Lifavius. -Albedo quas fit per nutritionem, comparatur P‘ u £\ 0 fif!'
dori.Ideo credendum non est, hanc esse illam in pene . ,u|i
desideratam. Itaque hoc dominium adferiptum est ‘
eu ) 1
albedo non est fixa,& livoris quiddam adhuc retinet. lor dealbans non debet este nimius: alias effugit Lm®
Turia.
Ali» Turia.
Xtßwu.
tbg. Backe.'
Qu^ritur.ancrf^s'r ct-Hr suerit ex corpore ,eso!tite>^^ jj) curio combusto ? Pessime enim sentiunt, qui pro imp" bent.ldeminClavic.Lull.p.aSi. jda^'
Noti credas in se dentgrart illam aquam quae c ‘ tn ^’ sed apparet ntgra ob innatantem spiritum, seu siilpm? quo separata redit War qui postea esteau
ut.illa quoque terra dealbetur. Idem,de ^zot,p. $9;
Aqua cum dealbatur (quse Ethelta dicitur) albim Turba Phil. Sent.56.
Quid est illud quod parit nigredinem ? Certe humj sa & adustiva.est fumus aquosus.de quo dicitur, quod ^, qi'^ aquosa & adustiva corrumpit opus,& tingit in Ȁff*"'* V c ' ^ dicitur a Sapientibus hu jus artis Saturnue, vel propter suam nigredinem 8c immunditiam: a q ua i nI r , lU jlif> 1 immunditia debet fieri mundatio. Alia Turba Phim .
Manusc.p.65.66. ()ll s
Quando frigiditas < 5 c humiditas incipiunt alterari, c ° r ' tlxt ntgrum ut carbo. Eadem,p.70. 'e/aC\ ai ^',
Denigrate terram, & ab ea separate ejus animas ß P poffca dealbate, & invenietis quod quteritis. Rosid“ i ^ tichiam. , , aC i^
Secundum opusficfit: (enumeratoprimo °Pf re Inlett malgama ) Aquam hanc pone in vase fictili super >S lie sJ 0 v« donec videas insiipcr apparere: quam rC ^ l( fsi fi
tiliter quotiescunque apparebit: tunc habebis aquatu ^ Jt^ Huic terrae seu ntgredim inclusas in vase vitreo sup eI j qua benedicta, donec aqua fiat alba & clara. Idem, a ^
tam.pag.282. . ^atid^qi
Quotco/flrer.tot nomina.In primalapidis nostri op . y { pf ^ putrefactio appellata,& fit lapis noster ntger. Ideo cu ccU lta e (j, ipsum mgrum scias quod mntgredtne illa albedo tunc oportetillam extrahere a subtilissima illa »>i re j
«ap. 6.
Mirgnov. Colorum primus niger, qui ut primo, ita
differ,/
'at:
I

, 4 ”
’fhrtt-, ■ RMÖNIÄ ChEMICA. .. 777
^tk ' cn< ^tque concubuisse coelum cum forma Scconce- X.p.^oculdubm optatum perfectum Sc venenum infor- l | Um iquis elementis undique compositum oriturum. ' f tCr ’ c l uo ^ orrna ac * perfectum i & inde ad venenum c nsimprogreditur. Tertitas 'crocem ,per quemappa- fn' il ' 1 Pe UllUn ^ eun ^ a constitui coepisse : quod femen in omne nSvci minima qutrque diffusum est. Quartus ruber, qui per- t,( - ^ . Ve ne'nuim perfectum jam ortum 'manifeste demon- ^ ac ‘Pio fuptr Margarita noVella.
■ opere nigredo apparet i scito te rectam jam operandi Vhcmix.
S^VenMi.ideo tunedebeslaetari.qUpniaitidohumma-
Co tibi est concessum. Phoenix,p.pj.
^°dusfermentandi Lapidem phjficum.
^ CaPut XII.
c*^"***" B*tte'$ fermenti iduas partes ivi\Jj>iritm prar- tsaaau. ^,(i c J. C ° nt e r e simul subtiliter i ita Ut penicillo eis pingi queat- ^ ^ ^ xata ssme.pro cjuatuoi partibus watctix,un^ni efficiunt simul <jutnc>, partes. Misce sicCaque . Cata fume,iterum quintam partem spirituurh.iit prius, materia;. Inde ut prius suo vitro, hocque ’ c, tu Cll ° i donee materia liquescat instar cerse. Ifaäcus,libr„
cum spiritu Lc corpore , aut terra interire debet, 8css Cram 'udis;acin ascendendo fit subtile magtiacque vir- a pt) U |? COr pori unitur. Quare Sapientes fermentum Ani- ''Vere, cum diciint: Spiritui attrahit animam in >i herum defcendttin inferiora. Idem ibid.c.35.
C^^So # 0 P ar ^ es fitidenti accipe, id est,si babes/e-Me»-
5 t ?t ti atll °> unciam iinamtai Jpnttus sublimati pondera, at* tti a Cxi gU° vitro inde; ac aquam destillatam superfunde,
^4. 111 a quam destillatam fermento superfunde. Idemibid.
]j ' 3 te ,Ut fermenti partes oflp atque unam ß>irttus fumas:
C°%t-?P Us fixabis.Sc scepe calcitrabis & congelabis, opusque «vadet quam fieri potest infundo, ut post adaltio-
' 0ne m perveniat,Ibid. cap. 69.
f, b l jaii ll .’' , *u» fit post originem infantis. Fermentum autem Lttllw. '| ! s >Ut st üa,Ti cibtu cibalis, convertibilis in essentiam inii! efficiatur opus unius natur*. Ha zefermenta- -r^ ct este de sua proprta natura, & sibi affimilari,
D 0 r J.°ta rc j fffimilaretur ei, nunquam in eorum naturam in- ° 1 'icili c . tUr » v elconverteretur in naturam sulphuris. Lullius in -P-7V.
^•'Fom, Ddd Fermen*
Hl

Riplau.
) rtgtlim.
Dtsidcrabile,
^Arnttld.
CU»i»r.
778 Davi dis L a g N e i ( st^,
Permentätio, ettanimx cum corpore incorpo ratl ’ j n (p i* ei ociorem naturalem,gustum & colorem,per natura ^
tionem rerumleparatarum. Ripleus.p.äj. geb“ 1 ' 3 ' |i'
Nbn erit fermentum de hoc vel ilio, Yed de Sole tum. Nihil enim petimus, nisi quod lapis convertatur^/* ttiile: quia de ipsis est totum temperamentum: nc y est antequam dicta corporä in suam materiarii prrfli tantur.Vogelius.cap.ip.ro.
in fermentattonefocot summa volatilis non lupe g £ j(i|. fixsicorporis alias ligamen sponsale iri sugam verte tl! ^ i0 J si 1 *,
rum sulphuris projiciatur supra multum corporis, it“ 1 ^ u ji)S £0 '
ipsum habeat potentiam,convertit cito in pulvertm.
sicut corporis, unciam unam pulveris ad uncias
y
potis Desiderabile,p.26. ^ gC
Scias quod non est fermentum , nisi Sol & Lun*>’ rum Sf. argentum. fana\dins in Flore florum. g, j,
est ipsius lapidis animatio. Clangor,
Permentum album sic fit: Ciba unam partem *• . rnse minutim limata:, vel subtiliter foliata: curti das 0 . >z
ta'i°^F
bene mundilfime albi,ter endo simul fortiter in mort 111 ’ ^ 0-^ donec Mercurius ebibat ipsam limaturam, & ii*
r»tw,ita quod nihil inveniatur de ipsa limatura, 'jj c sulr "j,/' oxalme, deinde aqua, & postea exsicca igne: superas
albi partem unam,terendo totum,donec redeat totub^Jg/ri'^, pus unum. Deinde incera ipsum cum una parte ad sublimandum. Sic eodem modo fit fermentu® 1 [( (
Sole purissimo. Idem,p.50. f[)s cO r f j£
Sinon misces fermentum cum eltxtr, non colo sa ^ r
• • • V . f ...
Refirium.
sicut debet: quoniam sine fermento non exibit neq^^ Luna,sed aliud quod non permanet intinctura ° a ' ! at licte,nisi ipsum proeparaveris, scilicet corpus impette pag. si-5«
Coipus im'
mediante, quod fermentum elt anima corpv -- • ]r , - ^
spiritus mediante anima curn corpore jungitur&lig'^yU 1 c ea simul in colorem fermenti convertitur, öc n eis. Rosarium,p.191.221.
Fili extrahe it radio suam umbram. Accipe erg 0 f f r<C> J tem sui, hoc est, unam partem Aifermento , &
4 \ &
%
perfectum coloratione firma colo^^Jfd'
■d fermentum tÜantma corpora 1 ^' ..f c *
- .— o
Mercurtt. Coque J
mentum,ut fiat corpus imperfectum,&orificio .
'dem modo & ordine, ut dictum est, fit per omm a F j\
Idem, p.228. S 'r I
corpore imperfette : dissolve fermentum m —1 l 1 ili 1 '' J'
nsimul sentissima igne, &
t’br
K
'ii
%
H
Piet
H

i/
o»
^ [ soL s Harmonia Chemicä. 779
{f'n PtoT’ accic volumus,^A?» apnonimuS ; & si Lunam , /.». Basiinm,
"on T.~ erme ”to. Si fermentum non ponas, non coloratur: St
tla.. _ r. a:. . . r _ c _
s |w., P aias cörpus,hon sustinebit innern: & si parum fermen-
•A r . UeriC .■ n ili- n -
Af ° Hattta t partes fer me ntt,{fermentum autem aliud est Dominus ™ a fitctT s T- , ^ c<,<?Äi,iC o |: i ll i turailtclr ' potatione & cibatione: vibifiotf*.
oisiit humidum ) St unam Mercuris loti , St amal- t ^fr c . u ' t . Galesae ferment um per se , Sc calesae in alio va- t "‘W"*'* ; cum Mercurius ineipit bullire, & fermen.
.'P r °iice Mercurium super fermentum, Scpostmove 1 f c tan t ' °’ Ut nihil amplius appareat Merciirii. Quo facto ca- r aei Cs «m de Mereur/o/ütut pnus fecisti: sed non amplius ca- jjMligj '^entS sic C|uodlgniatut,(quia Mercurius recederet)
J c fiip^il^odsit calidus: St dum Mereuiusincipit bullire,pro- . a stri, . r mento,movendo ut prius, & ftatim imbibetur,&
( aQ< l(i tt rit sicca.Et iterum calesac deMercuno.K: sac ut prius,lic c ' n Va's ltUm dc MercUrio sicut de fermento: & tunc pone to- p c e> sicutfit a principio,ad lentum ignem,& hoc per duos duos dies ignem augendo modicum: Et sic fac tll ' lt tii af S|ri duobus diebus,Usque ad dies duodecim, St sic tota ’ cr mcntum. Si mavis vis augere.fae ut prius ininfU
üXe? inUSvöbls£um ’P-«
, fc c 'sed cJr,” 1 dupliciter sutmtutiaut pro puffere nigro, dum re Morgen* il N eicu 'ium: velpto Sole vel A»»^.Et dicitur/c-rwe«-
, &. l^ffr^ore, quia fervere, ebullire & crescere facit pa- j^Ncfe substantiam urtam per totum similem i St habet 1 } st ' n ih r CCm * & dominanteih i occultam, & conversivam “militudinem. Rectificando enim reducit eam ad - ioj t h«ij l * lt£tn '® c Indiorem Margar.nov:p.no.iii.
L' 8 ®*-/ candidam ortam artifex visu perpenderit, suö
In^Ocor Cni m °mento conjungat, non enim potest anima ^
»'» ani^Pofe detineri, Idlis alitem unio fit mediante#,»/«: ^
% n ° n potest vitam habere in corpore suo,nec perscissis, q ’ n *si per spiritum: & talis unio & conjunctio est finis k st de qi£ 0ttct quod conjungatur animi cum suo primo cor- tq Usitar * uit >& non cum alit». Quod nisi feceris, deficies a ‘'«e pl Urcs ignorantium,eo quod ighofant hoc secre- l,ti e pth r i! lia stoa non habet esse sine forma,sed totum esse suunt
.‘tesr *n.\ r ____
[ er ^ S >parui-rt tincturae habebis. Dastinus^p.^o.
,i‘ f \
E a forma: j ta anima mediante spiritu nöh po- ^di t ^ P 0 'ipidc nisi per corpus: quia eorum este & perfectio p| a ‘\d Qu° f j 0re ' similiter ergo patet, quod corpus fit forma,: *i)i| förrii° r ^sonit rem ultima dispositione, & ipsam comi 'strc^^^tfica ejus. Sed corpus est hujusmodi. Ergo. St- mne compositum sit ex materia & forma > & ipse.
D d d . s s»«f fei.

Semita.
o
Keß nue.
Calid.
780
Davidis LAgnei
met spiritus sit tinateria: Ergo corpus erit forrtia- ^ er ^ ra(
ittl‘
'U$
luci ipuuu» m widLcua. •C'igv luibus cui »V»" - orfl confectionem dealbat, combustionem inhibet, c * n 5e c0 ° t ' net ne fugiant corpora,ienificat.Sc se invicem ingredi > a ^ ,ßi jungi.quod est finis operum. Fermentum aure,atert*tF
fermentum pasta:,pasta est.Ibidern,& pag.nz. n cCO ä P
Cum iapisliquefactus est per decoctionem, debet tu (ii 0'
lari- Coagulatio aurem haec fit cum fermento , si ve C0 ^ ( ptS^ il, ‘
quod ideiir est. Et haec proprie est Aichemia instrui Eadeih,pag.n6. ... (piri^L
In hac conjunctione resurrectionis fit totum corpU’^i^rd
ut ipsa anima, & fiunt sic unum sicut aqua mixta aqu® < parantür de citero in aeternum : cum iheis nulla' 1 ^$2
vcl >
imo unitas & identitas omnium trium,scilicet fpirit" S .r j;
corporis,absque separatione in aeternum. Eadem,p"»’ 1 *. r . ■ * - r ' ' artcw't
ACeipe de fermento quocunque quartam sui P ar '"p e rt'’ c ' ,i, libra fuerit corporis imperfecti , scilicet pretii, accipe e* .{o^y
id est Sole Vel Luna ,libras tres: Lc illu &fermentufi>f \ 0 $- 0 ..
Se terra factum,sicut corpus imperfectum, Se eodem m® b £(l ^ dine praeparatum insimul cohjiingc Se imbibe cum >,ai^
dicta praedicta Sccoque per tres dies aut plurcS.Tunc
itef^^
sua imbibe,6c cbque ut prius: & hoc toties reitera,q^"^ Öj!?,
duo corpora Unum remaneant,id est, in unum rc ^ LlC 'jl(up : jjerpendeS,quando color-npn variatur in eis. Deinde
Raehaitl.
de aquam paulatim.bibatque quantum bibere po do ei hoVam aquam. Semita,p-7i. . sitf 1 -,,
Si l/Srd una fuerit corpores emperfeidi, exseritis glis" | salebra. Fermentum vero est Sol Se Luna,&C non > 11 -uS 1 ',
menta.Et fermentum sic solutum & terra factum,s' cUt f perfectum, eodem modo 6c ordine praeparatum,sim u ^ \
& imbibe,&c.Rolinus,p.283. , . ..
Pulvis absolutus absolutione prima dicitur mietn dementatum. Da ergo ei f ecundum ^
c>’"
mentatum ab omni elemento elementare aurum : da ei quartam partem : quod tamen p r,US .
sit & in aquam iblutiitn,hoC est enim aqua elementa C 0 ^)
ab omnibus elementis. Da i\secundum f erme,,1>> ^ f {tti' 1 jji' eundum dico, affero secundum retinaculum, Sc in f u att>*?jfl< sulphurea, 2c dicitur oleum retenaculorum■ Da el I
ranicam: da ct aquam siccam & calidam, subtih cu ^ .^j 5 0
ne.faYicetgutramadguttam. Et si dares ei minus
mentis,confundcretur.B.achaidib.p.399- •
Sptrttus sunt fugaces,quousque corpora cum el ^ pa'J'y 11 tur&conantur pugnare cum igne &ejus flamma• ^ c b^j men conveniunt istae partes,nisi cum operatione bo ’ ^|e J

slH'
f
tlOi
d*
$
.s ( '
,»S/
t*
- ,(0' I
/', d' : l>c
Chemica, 781
0 °>'e: quia natura anima est tendens sursum,ubi cen-
l Harmonia at, °
^divers 0 *^' Et quis est ille ex probator ibus,qui valeat duo f t ^0n e , 11 C ° n i Un g CK ‘> < l ll 9 fU t n centra sunt diversa, nisi postcon- j ■ , tur a ) natUr *eoi undem, & mutationem substantiae, & rei a sj^tnj f'od est grave quaerere. Ergo qui potuit convertere ^Prsfoc c . or P us ,& corpus in animam, & commiscere cum eo mes,tinget omne cornus.Calid.can 6.
>>tinget omnecprpus.Calid.cap 6 . ^ e tkcdus multiplicandi lapidem pbyficum. K a Cap. XIII.
^•»tn,^— subedine conspecta,sinas sponte fiigefieri,ac exi- ifautu.
Jl " luc adrnodi ' " " " ... .
• pone liquandasincrucibulo: liquefactis drachmam ' “ tui lapidis superjice, ac pulvis ille continuo seper- atiro illo, ac unum corpus fiet.Sine refrigescere,ac
/\ i,
j^roödiuw circumspecte serva,arque buj*e$ drach- ^t fl>me,ac tum tbiginti drachmas puri ter qua- eilt3t >i ita ut purum sit. Tum sume illas $/>/»// drach-
‘‘Ijllv, ‘^c 1: r . ■ r.-..:c.n. ° j „ _i_
ti^Pod' 151 Optimum crqcibulum terreum habe, qui bene ignem «*vi t ’ t: ? c t um habe crucibulum vitreum qui terreo quadret, 't l)ec hnh°c ta confectus, ut ignem & flammam ferre postit,ita (, Xi* e oat,nec rumpatur in igne. Tum crucibulum vitreum /X(i [Ie tCrr co impone, ac tum speciem furni hab.e venti, ac ei ?^ a c(i lrn P one crubibühim , ac ei crucibulo aurum inde, in ^ n<: >te S > illam prpjecisti pulveris lapidis tui. Ac liquefacto, / ( lQ, >e, ac noctes continue, m omne in una stet liquefa- ^ ne r efrige(cere ac exime. Tum fume argenti pnrt mil-
incrucibulo liquefacito, ita ut fluant. Tum hujus e P to ii C£ P eu nam partcm.qu* per tres dies infumo venti stetit, tJiXfQ hPcr illud argentum quod fluit, ac una cum eo fluere V?*fre f * U * Matuor orationumDpminicarum spatio, tum sine j 4 l tfr an ' ac aurum purum siiperans omnes probas habes. (It a °'hile erit, itaque istas mille partes argenti denao li.
,' ('Ott \ argenti adde, tantum ut malleabile aut molle
1^'X p U|5a *ha pars facile bis aut ter mille partes argenti in n*P*r convertet. Cumque molle est, una pars illa opus )j + c 8 l t Id experientia te facile docebit. Isaacus,lib.i.cap.
a '‘ a est <itrtualis,<\\ix stt per alterationem dis Satm. lQ attn (T c ° n gelando; alia est quantitatfta, quae fit per appo. e 0 V ® materiae. 8eotus,p,6z.
a i * > Utry ' c *"° Huantvat&a nihil aliud est quam augmenta, incertus. Phndcre ad infinitum ,ita ut op*s nunquam ipeipiatut
fin? rliminnrirvM#» «HriiifM fiiariim. A^rinr f*rcrr*
stamen sine diminutiotie virium suarum, Accipe ergo f r *fiript f imcias dssat ; bulliant incrucibulo, tunc (u- P d d i perjice

Jtithurdul.
Novum tupf* Cbym.
fjiaem.
Qzcverius.
Ifttfkrium.
Davi dis Lagnei
iit
perjice medicina rubra uncias quatuor , bulliant & donec Mercurius fuerit congelatus ,Sc in pulverem reda ft j C f, 5 f w , mox siet.Hic pulvis ponatur in meti etio clauso herm per ignem moderatum per quatuor dies, auge ad d^ 51 deinde pone materiam intra duos crucibulos simul ignem fortem per spatium vigintiquatuor horarum,de^s 1 * 11 'cnibus, 8c refrigeratis, reitera si volueris,&
peri.carbc:
rum. Pro C.unj, accipe Mercurii Sc medicina affa p ies ,fac ut suntrius. Incertus.
Omnium rerum emendatio, illius rei naturas est, aU ^' 1 rt ,{ 3 lf|1
cujus est. Ideo in multis philosophorum dictis per
datur natura, ulra suu;n motum quem habuit in p rl _
R1chard.cap.1p.5a4. „ C , rt) c(> ! "’,
Richard.cap.1p.5a4,
Sal centrale sine auro m
ulttphcare impossibile eso ^ ^111 1 " 1 tem metallorum sibi tantum doctrinae noverunt. N°' Chym.p 41. ciull'
Qui plura de Multiplicatione feite desiderat, iuvU ' rem Bucctna, paragrapho de Multiplicatione..
Vrol.itto operis phjflei perfecit.
Caput XIV. , urt |tjJ
A Ccipe ass mundum , radas atque belle polias,ei P aVl gj ■ materias impone, igpiqy e sive carbonibus immitte- ^ hquefitt , acseipfam diffundis super lamina Cl,r! f f jjni J P que, ubi materia jacet, albus est,medicina tua fecupdi ^
secta est : age gatias Deo. Isaacus.lib. 1 c.y. - pppe 1 ,j
Accipe de tuo femine rubro eum citnnitate iptep feß^
resplendente prunum unum vel plus: superpone aliett^-^gri ■ - ■ -
lajtiinajern aut cupri , trnpositumque valido igni a 4 1 ' 1
optime candescat. Si itaque in tali igne nuUum 0> ” nlp iljtgi.' dederit, ac exceptum ex ign e pondus suum aut t“” 1 ' $ guum quid diminutum ostenderit; satis bene matus dicat. Acsi/«w»»rc»*«y«»<E>sixionon est copnpso^ .' (| ,
pag 36-37- _ . ua rpM cs /
Oportet quod tpedicirta sit ^elocmris fufionB tg^
rius, ita quod citius fluat ante Mercurii fugam , & p\ , Lfib 1 ipsam consumere nec deflruereyo&t,lk tunc dicitur ' ■ .gp- oleum, mcombufltbtledk.sapo Saptentum. Rofariun’’ g^K ^ In fine exibit Rex suo diademate coronatus, fuIgeP^ ifld'h. rus,ut carbunculus,foris epfluen.r ut cera, perseverans^ .^1' netrans& retinens arg. vivpm. Per solam decpcti°n e ‘0 bedo devenire ad rubedinem, ignem sic continuando^ ,
strum album si diligenter coquatur,optime rubistcat
go si^code sicca talcmationp dycoquatut, dori« rubi

. Hauuonia Chemica. 78;
%u s ’ C ' 11 de caetcro nihil imponas, nec aquam nec aliam rem,
Äfla coni pIementum decoquatur rubeum. Idem. y' ^«// Crta com pl ct ' Elixir is hreesunt: Fit aerq fitbttlior , si Scotut.
tacte nitidior : siad rubeum, fauntonerut tlan- ^ ! Cq| op° n d*st*rt lapis aibus a rubro , nisi ex additione citrinan- etiam a solo Mercurio recipitur. Ergo sit elcmerfto
n^’tsk- ,c l' 10 dsitgracilij^>s«w'‘* ampulloßor ,quod sit furioso
" - - -
Sc
‘or, qu
:od sit
r brva limpidior, ignit fügn* ejucd momni frigore , quantumcunque magno,&in
0re quantumcunque parvo mcoagulabilie omnino sit.
0 materia est alia , adhuc non est perfecta nec comple- jad veram perfectionem: ducit tamen omnia quae b 'sta' Co =mplemento Lunari. Sed quia Luna non est omnino N:n nomn > isicio, dicimus quod medicina, quandoprre- \ <l d album,non est perfecta in veristimo complemento: praeparata est ad rubrum, tunc ipsam dicimus este ^ ‘ tnt, n omm y«^/c/«.ArnaldusinSpeculo,p.8. ,
a dttf projiciendi lapidem Phyßcum super metalla.
K. C a p. XV.
f in lo<bem vis facere, liquabis ipsum in crucibtl- Ifatitu.
\il|j P°nes super libram Jovis unctam unam purae Luna , ac | f, 'inJ U: ’i J is, ac lapidem tuum album super jieies, actum, Iupi- Lunam transmutabitur, multum autparum,prout d' ^ihs erit. Ac si rubro tuo lapide operari vis, ipsum fu-
),^H]|j Cr i* c ’es,,Wy«e verus fiet.Ifaacus,lib.r.c.So,
ib ',^^ ea, o fieri potest rubro lapide , quam super lunam. Rlplatt.
Projicies,liquefaciendo Ipsam, ac rubrum tuum lapi«
^f ne dtcmam tuam projiciat super fermentum tuum, Jtipluu, j Pta Coj . ^frangibile ut vitrum. Projice illam frangibilitatem ^'stn t>? 0ra mundata, tunc habebis metallum probatum omni ' eus >P 8 9'
vi dc -c a p.g I .
ec illi Us tUrn ^ oc non debes ignorare ,quod : noster mai rubear,
. non tingunt donec tingantur. Idem.p.yo.
y~ S ‘'d t) 0 eres reperiantur plura aut pauciora pondera, con verten- tvitldm ^°'ili a 11 Medicina dfaerfitaie, sed ejusde majori vel minori J ^**r contingit:vel quod virtus eoxxtplurtbut projeüio- , ^Ult q nimuta vel exhausta sit. Evoaldus in Praefatione,p. 10. it t? ? op" S ' a P‘de physico plumbum in aurum argentum ve mu«, ut substantiam prius cum eo misceat,
'fitJij '^ urn quid fiant: similiter de ßanno , ere & argento
ny ' -dem,p.123
Pdd
Accipe
1 >
.ii,**

wuifin
LiitvisUi
sup
nauiranijf;
qualiter communicabit ,& (igna omnia praedicta ip (l ^4 gnabit. Sic crjflallus ve! fytrum fluxibile faceret, S : Jtl
ttithirduii
784 DAVICIS JLAGNEI übst' 11 '
Accipe lapidem tuum,St divide i x\tret paxtttt. * yo'V- m cera alba,St sic fient tres pilulae; Et post a yi^ 0 fiisoP tf ’ unam Solis puri,& fundatur in crucibulo mundo.. Qfi ^ fact ff ne ptlula-n una»; Sc misceatur baculo,& aliquo interva^^^^I ponatur qii.a ptluia.fai: ut priud.Sc post ponatur /er<v<< , f ^. Ut prius. Deinde extrahatur, Sc tinam partem p 0I,e J,d 0,,( fe^Mjaetalii imperfecti, & unum de istis super altis d*f e . color cibi placuerit.Manuscriptus.p.70. .
Si quadraginta libras Mercurii albi vel rubri ist j 5| Ale Verteris,6c super ignem aliquantulum fumigate perw> e - 0 per Eltxtris. fupraferipti. unctam unam projeceris» ^ f - convertit & fermentat, eideiti virtutes 1
•pM 11£ /
dulcedinem praesta ret & ddnaret.Similiter omnem ttojum convertit secundum cojoris intensionem c l" atn . c oD^ } omnem colorem recipit sicu t Ls rubeum , sic plus intwu yerit&induraverit mcorpus permixtum.Septus,p4, ol ‘.
Ve argento PttPro & sulphure philofopherH* 1 '
, ' Cap. XVI. '
X 7 Eteresphilosophi argentum vivum aquam ficia» 1 ■ \ erunt, Tauiadan.p.iyj. i G £ ^\
SatiS patet quodnam sit illud argentum •victum > in Summa indicabat este eligendum, scilicet mundarst & > curii substantiam in Sole Sc Luna inclnfasti, Idcm,pag -’9 ’ pj(S Sulphur provenit ex pingvedine terrae ittmineraPf 1 c a t ; ^ tam decoctionem inlpistata, quousque induretur & *} cC c»ti^ cum. indurata fuerit, 'sulphur vpeatur. Argentum'f et ?.. 0 ]tt^ ( sua radice prunkest compotitum ex terra alba, selb«' 1 > ^cK s.iphurea.cum aqua clara fortiter admista,S; unita tali U ^ minima, quousque humidum temperetur ä sicco - & S jn humido a-qualiter,donec fiat substantia una, non quie' c perficie plana,nec adhaereat tangenti propter ficcitatem^^F^ teravit aqueitatem in ipso. Est autem homogenet*** ^ 0 1
quiaaut totum remanet m igne ,Lc fixum: aut totuw * v ”’* fumum,ciim sit incombustibilc St aereum. Et hoc estsig 0 - fcctionis.Richardus.c.y.p.^u' . 00
Mercurstes crudus dissolvit corpora, & reducit ea io P Ji materiam. Sed Mercurius corporum hoc facere opO r Idem, eap.1.5. ‘ . ^
Mere arten philofopharutn est compositus ex Mere uri st 0 Sc Mercurio corporum , unione intima Sc inseparabili» ' lC simplex aqutesimplici confusa segregari nequit. Liba

Harmonia Ch emica,
a firorum contemplatione ad optes phjficum. , C a pu,x XV I I.
7 8 ;
?ho
foe ~ 0cn °n causatura motu superiorum’, quia otnnt tem- Marg.mv. 0 ,^ potest. Marg. nov. p.r8.
C*„ * ‘typore incipe opus. Liber trium verb.pag.48. Lei. triüver. Nilos ■'•‘P.Uteo ctelt non est necessaria. Libavius de Mercurio lai«#'».
' ;. '■
c* torjT 111 -°tas rnutantur, nec ulli homini tam simt explorata,
v ‘s omnis pateat. Quin non possunt impedire te ne H S:| . v ‘ tr um,quomodo pellent alias noxas’ Est 5c incertus eal- n' 1 a (q tlc l u ?Astronomi notas in chartis olirn descriptas scctan- 0 errantes coelo, aut in eo non magis periti, quam ego in ^^’iantico. Libavius de lapide phil.p.66.
,( lcip Ut nec essari üest fitam observare,neccxpectare Geier. (^''P.ftrum componendum. Geber üb. 1. c.u.
necessarium observare ernte & curfios ceglestium fi- pemma.
i. 5 U^ ’^afießtf» Planet arum,ye\ tempora anni, am dies,
y st 11 *-!, hujus lapidis nostri generatio est omnino natura- Ht C( . ?l' atUm rerum, quas Natura producit, äcejus effectus ii- aptura, cäp, 13.
'‘‘intuta phtloßphorum an omnia inteUiri poßint.
Qu iom . GAP. XVIII.
LM "k . *"•$***** excutere voluerit, Artem potius perdet ubtviut.
? * c ar e I* 1 a equiret. Impostibile est enim omnium allegoria» ex- ^Ptrf f * rt ? cum modo huc, modo illuc respexerint, auctores, h Styj. a Pplicatio sit ambigua. Libavius, p. 65, !
r Psino, praebere lactucas, 'cum ei sufficiant cardui. Var ;^
p tc p 0 . ' nu <t majestatem, qui divulgat mjsttca. Quicquid no- ' nlgatum, mystico sermone merito est occultandum. JcÄespaffim. - - -
3 n °stta est pars CahaU, quae receptio interpretaturae»' ts£gidttu. Nam Philosophi de ea tractantes tantis antgmati- ^t£! C,s > fcirpü,grjphü atque proUematibue involvunt, pi Hri s ^ tu m docet Pythagoras suo silentio , quantum ipsi feri- . ^opif .^gidiusrcap. JO. p.28.
^ni/j JJ 1 «, naturalsa,' Spagyrica & poetica arcana, plaeraquc (. ^tte nt p ^ot. Idem, p.i°2. ‘
V S ' Ibi n ^Onsiderandum cst in quo conveniant maxime aucto- VgeUeu. VliUsf^stuektct veritas, qua: unica tantum & simplex est.
‘ir nt libHff*j p -, 10 .-.
(] t yc % , • ac de scientia scripti sub figura, quorum pars major Mmg.m
0t ibu t p? jS 11 ? ac sententiis connexa, ut non nisi ä suis compo- " “tt intelligu Margarita novella, pag-4L>
Ddd i Viret

I
I
fjcrmes,
Geist-
Cslid.
786 Davidis LacnH r ' ptt -
yiret seu facultates lapidi pbjfico ‘vulgo adfi* ?
Caput XIX. jcstir'
\ 7 Erutn sine mendacio , certum & certissimumQH° ( ftr* £ |' ’ rius.est sicut quod est superius: Etquodestsup ctlUS V
quod c si inferius , ad perpetranda meracula rei uniU^' ^
ejus integra estfi nerjasuent tn terram. Sic habeo' i^ ( {> claritatis totius rfundi. ideo fugiet ä te omnis ol>l cur ^ fll il‘ e&, inopia (jl' agrttudo. ) Hic efotottus fortttudt» ,s L^fif
y»r///, quia vincitomnermem subtilem, omnemqu^ 0 netrabit. Hermes Trismegistus, in Tabula Smaragd ‘ ^rc^ Unam medicinam invenimus longa inquisitione, |
ximo, experientia certa,qua durum moUesctt,molle> n ^ß 1 fugttrvumfigitur, foedum tllufiratur jplendorc >» ,,A ber apud Libavium de lapide philof. p.iro. c ttf
edurum est medmna lattficans , & tn juste» 11 * tonset*oans. Idem.bb 1. c 33. 'fid^g
Habet autem proprietates & virtutes multas. N a,T ’f ir ii 1 ** dtficat (orpera ab additionibus accidentium regritu
conservat fubfjanttas fallas, ita quod non appareaU^ ^ V’ 1 ^
deantur in eo turbationes contrarioi ü , nec siigimenkUl^ culi. Hic est enim sapo corporum , Si earum jfi r,l '**s anima: quando commiscetur cum eis , fil$'tt ea sine dr ^„jt’ Hic est 'vita mortuorum Sc eorum resurrectio , medis"
“vans corpus, & purgans superfluitatem. Et qui, ip*° sciat, 3 t qui nesciverit, nesciat. Nam hujus officium 11011 .jiis' l( pretio, nec associatur venditioni seu emptioni. InteluZ :em Sc valorem atque honorem, St operare. Calits ca fL Cum homo dignissima sit creaturarum, cu jus gra 113 ^rp 1 * fncertmau- omnia sunt condita a v L o , cidemquesubdita , St cui 11 ^, ,ii £ ' §or, recipit excellentiam omnem quovis jure divino St hurrn 1 ^/'
tutem St valorem atque honorem, St operare. Calits ca JL
u«™« o. _ _ _ •_,„i
»i-$
recipit excellentiam omnem quovis jure divino SchurU‘ in ° ritoergo quod eum insanitateju^entuteque confis 1 ’ffi' Hos ab eo repellendo languores , & d supexßuitatj tendo, summa diligentia est perquirendum. Hoc eniro natura super omnem Hippocratis, Galeni,Avicenna- - clll v Cl ^ phisolophorum medicinam, vel potationem, consect^^^t'^ etiam lepra ab eo repellatur : cum sit anttdotus su j^cd 1 omnium corporum curandorum ßS purgandorum- auctor de magni lapidis compositione , insertus inlt Theatri Chemicicap.51. . . a | c jtTj,
Pst sciendum quod antiqui Sapientes quatuor p r ‘" cl j?j c£ K ^ Hus sive virtutes in hac gloriosa thesauri arca, consola' ^tt jutrice scientia repererunt. Primo dicitur corpus ^ ua “ >, Lperf l , 1
jts infirmitas ibsdnare. Secundo, corpora metallica
Xefi aurate. H miß, laptdes ignobiles tn gemmas q» //9

ff«,,,. Harmonia Chf.mica. 7S7
y ' J re Quarto , omne Sgttrum dudhlc seu mal-
®e primo consenserunt omnes Philosophi. Nam
j V *' >i r . s ! yy ' : o at em ab intrasumende curat, ab extra sanat
v | ?’* unt enim Philosophi, quodsi datum fuerit de eo.
’svfis ' 1,1 vinQ repido paralyticis,phreneticis ,hydrtpicis,~
eos. Alii sapientes dicunt, quod guttam rosae eä
’> to\ H , '*P e Ungendo: Hinc vero paßto cardiaca fecltca,tlta-
- ac morbus S. Sigidij , tum tptlepfi* , Sc o-
t l ' , bh, ( ' e -'.febrium per eam curantor, sumendoplairutnque., l »V e ■' ''r 4I ,.. r - ...
r tn Ve
rheumaticum exsucat. Est etiam infirmo- sinat (ix optima, 'SUpvn fluxum lachrymarum “‘O fl ffcpofos at tenuat , ruborem depellit, pellemvfil tu-
■" „ . .
* 1 ••ftersiopalpebrarum,sistus, nec non tenebra, sn-
^tefs P e - ?am curatur ungendo, omnemq; melancholiam ls ]Ue f}** 97 * wentts jejuno stomacho sumpra repeUtr^ om-
molltficat* Teia, albuco, corrfu, ungula ,
'«Os ~ ‘ " '
, haec , inquam, omnia j per rnedicinam phi
i a - illirne
curantur. Cpr&i spiritualia confortat Ct cti ~' OLore ”* capitis mingat m temporibus ungendo, ’ ts ‘n ß^f't’dts auditum, 8 c. omttt dolon aurtumJitcctsr- 'ss ty tifc ' l ‘ r,s ne,hos compailos rcctisicat ungendo , den- \$a„_ re ßaurat lavando , satorem que anhelitus du Ico-
,'^Vfi tllr etiam per eam omniagenera apoßematum , un- h*' W ern plastrando, aut pulverem siccum immittendo. yC:
cancer, ßflula, nolt me tangere, anthrax, fer. \s's“n ‘P e,/ £mes, perniones, jcabtes, pruritus & tinea per Cr ctif Cicatrices per eam phnantur, ita ut caro nova
Ij, "t*,.. ' ^‘num corruptum & acidum fi permfseetur, re-
iliis eri do. Cn ^ cu l t sstndefolhiturd bibitur: Venenum expediit
9 li t " J lo ^ c ‘duntur etiam Hermes , si impulverisentur capiüs P er eam Ungendo ,& remohentur. Rugas in facte, if^ ,a<! y , las dele ungendo factem juhemlefacit, Mu- {( ^ei laborantibus sumpta auxiliatur, foetummor- if'sgfC' e^aitrando.f ducit, urinam provocat. Coitum exsitat \,f' c *t e r, etatemprohibet, memeram inducit, humidum t(|^'Orp V > $”’ e "ti*t-, naturam-vtgorat , nec non multa alia L ".Pct Q° ri Cumano monstrat & ministrat: quia hate medicina n '> Ay' llcSrr| cdicinas Hippocratis, Galeni, Alexandri, G011- 'lii 1 ? raE sta n u Cnn:E> & aliorum Doctorum omnium Artis medici- Hwj». <)tiod i? r * n °^ orc ' sapore, virtute & effectu. Et est notante ° llr tiden p C rne< s‘ c ' na est semper medicinae Apothecas ad •ts'*nj tr t ®*‘ en dum permiscenda. De secundo scribitur, quod * ‘mperfecla transmutat. Nam omne quod est «Ut aurum in colore, substantia, perseverantia,pon-
m
-1

?88 Davi crs Lagnei c ^ g (est
dere,ductibilitate,liquefactione, duritie, mollitie. "D et foitur, quod lapides in gemmas pretiosas trans form* tajptdes ,hjac inthi, coralii rubri 8c albi ,smaragdt 5*
tht, fapphyn ex ipsa materia formari possunt. E* cerdotum traditur, quod xncrjftallo carbunculus fis c fi'
aut topafius potest fieri per eam, qui in colore 8c lunt naturales.Scc.De quarto scribitur,quod citrum rt ^et 1 - 1 leabtle quando liquescit. Praeterea, ut ait Raymundus, iam potestatem reihficandi omne animal, Sc ^
plantas
tAmaliue.
< in tempore Steris, per suum magnum Sc ,
rem. Quia fi de illa ad quantitatem unius grani mil>*. ' aqua, Sc illam mittas in corde unius v itis, ad quantitas st
tis unius avellana:, artificiale nascentur folia Sc flores cC qii^ cerni in mense Maji; Sc sic de cjuahbet aha piant* < aC # f ofi niam sic reputatur miraculum Sc contra cursum Natu' 3 '^ a |st hoc, quiatales ignorant potestatem talis rei. Sedn°° jj,#' quam purus calor naturalis infusus in suo humido rast . ClangorBuccinas, sub calcem libri. r iilfl ^
Habet virtutem efficacem super omnes alias Medie® ./ dicinas omnemfdnand. infirmitatem,t am incahd"“ pJ ll) » fngidfi agritudsntbus , co quod est occultae id Conferfiat sanitatem, roboratfirmftatem (fi ^
fenefacitjuStenem . Omnem expellit agritudinefi’ ^ , decimat a corde , arterhts humelfat, contenta Lfßfi, disfolStit, Sulneratum consolidat, JangS-mem n>U Zfifi'’., contenta in spiritualibus purgat , (fi. ea munda c Et si aegritudo, fuerit unius mensis , fanat una die, fi u e gtf^ ni, in duodecim diebus-, si vero fuerit aliqua ex long°. ‘ fanat/« uno mense, Sc non immediate. Haec medis' 03 rnnes alias medicinas Sc mundi divitias est oppido qtl&'^alJ 11 * 1 qui habet ipsam , habet incomparabilem thesaurum' • j lib.s.Rosar.c.jii. .
Ut unumquodque imperfectorum corporum Lap* 1 j, 3 b et 'fi. in infinitum /bltficum & lunificum Sier um: fic-etiam ßjpd tutem efficacem ad fanandum omnem infirmitate^fi^f. mnes alias Medicorum rnedidinas. Nam animum. ^
tutem augmentat, samt apem conserSjat , juStens 1 *-^
Stat, feneilutetn retardatfisic.. ut inquit Ar^aldü*. fic factum per magisterium fit potabile per accumulat* 0 essentia: nostrae super ipsudi, donec pariter inspifi' entU1 - te r*' l ’, t i bus etiam elementa aliarum rerum medicinalium. spissitudinem olei circulari. Et tunc habetur Sterißimum , balsamum philosopharum efficacis 1 ? 1

WH armoniA Ch em i c a. . 789
^««i, , ""wum Dei donum, cujus nomen glorificetur hic Sein lnh 0c tnen ' Scala philos. sub calcem. i
, "«di ( c : COtri F' ctur pretiosum Dei donum, ejuod est super omne Raßnum, 0r «Hi, 0 nt| arutn arcanum, & incomparabilis thesaurus thesail- j 1 '"«i ; > qui habet istud Dei donum, mundi habet domt-
co t |p r ° n * am ad finem divitiarum pervenit, & Naturae vincu- *'^t t ^ re § ir - Ndn tamen ex eo quod habet potestatem cen- sfitta corpora impersella tn purifiimutn Solem &
?Vir$ magis ex eö, quöd homt'nem & qUodltbet antmal f' ca nscrVatianesanitatis, Lamina vero crystalH-
^ f ‘c, e Ebxir album, sidetur in quantum granum sinapis ^•^^‘t curat ipsum. Etiam leproso*, fiperqüatubr anni J^ c fits | ea dem lamina purgattis fuerit cum putrere rubeo' t /‘"jA °‘>bis in anno. curatur. Et uteraue pulVi* albus & rt*.
Jj * t ‘fcbt«ditot'iei periculo mörtisi fetiat enim paralysin. *"• p 0 Fulvis teneatur ad nares ih partu laborant tum ,liberari - ^fit s^uicil Hermes. Geber quoque dicit, quod Elixir ruberi /'V tV ,n sirm itans chronicas , de quibus Medici despera- .°? , ‘ a eit hosksnem juvenescere ,ui aquila ,&pfr qfsingen-
& amplius: ut aliqui Pliilbsophi fecerunt, iqui r^K tribus vicibus in hebdomada, quantum granum ‘s'ti, >H?re nota, quod omnes infirmitates qua a Vertice , % V?«e ad plantam pedis generantur i (lfuerint unita ■ fi unius annt , in duedeam diebus: ii ex longo h^tferi’ * n *»**/? curantur. Quia sicut curat omnia nietaild . a . «b Omni infirmitate, sic &hümariä corpora. Unde ^ b ‘P/es de Ehxsr nofiio omni die usque ad septem 'diei p * e nt fi 0>1 dui carrobtarum; capilli tUicaht de cafiieYsii» ß*'h, r enafcentui nigri » Cfi ttaide feite fies juVe&ts sfi ^tn, e ° dicit Arnaldus: Hic lapis noster Virtutem habet fi *•*> nan ‘^ t infirmitatem super om'ües alias 'mei.
c » Jy,e dtcorum, Nam anstnum lattficat> Virtutem auf- p ‘ C<> *serVat juVentutem, rCmoVet/eneilutem. Ptosi
y‘*r i rr, ““tt fangVinem putrefieri snec phlegma superdo- p <fi 0 ' nec choleram aduri , hec melancholiam/uperetcalta- J'^q/f^iViitem supra modum multiplicat,contenta tnsfit- s H *at ’nl’fiit*** & 'omnia corporta membra efficaciter ri- ^“s ‘‘ Iasione cufiodtt : &generaliter omnes Ikm cal.
y'ijit*? 2 f r ‘g‘das, tamsiccas quam humidas infirmitates ex e ffnatpra emtitbus alijs medicinis Siedicorum . Jjtfc- ■ °” 3f tes malos humores, bonosqui inducit.confeit l‘r<tt i0 Z?s f, m deferentibus r jicurstdtem (fi audaciam, *‘ft*riam. Rosarium philos. sub calccm libri;
M

k.uiiitu.
fiiisciu.
tdfltut.
Steht.
7Pö
Öavidis Lägnei
tA
Qui Inne Artem Ume! perfecerit , si deberet viyri*
bus annis , & singulis diebus nutrire quatuor miH' 3 11 ]0 fl'J non egeret. Est enim ita divei , habens Lapide« 1 ‘j^qu^
fit,sicutqui habetignem, qui eum potest dare cui vu« - } ^,o
& quantum vult, line suo periculo & defectu. st! clTl ’ ^
tionis Basilcenlis.
■txK
Valet ad omnes morbos > cXcepto decrerx Spiritu hoc tingente Facimus bura traft abiit* w ' , ^°( c£ nti |,<
gslt*. TLxcrjifta/Io facimus Carbunculum , proutw
planetae. Lullius apud Libavium, lib. de Lap.Phil-
T? pAns immr r/sm /iOT»r>f> mi'« e>lr> i ►»rminlllll ^
Restat igitur rem quasrde, quae circa teiminhw r
— ‘ ‘ip’ V .,F
- isf. /'
postit corpus hestrum d putrefaftione fer-uare rare, (f deperditum re/iaurare, donec veiiiat u ^ t |?' ;t |||l
in termino praefixo ab altistimo creatore Deo,&c.
'dicina de mundo hoc poterit nisi nostrum ” , ienflr ! * un ’ t t>* . i btle ctelefte antmal, quod dicitur qutnta efjcnta. !
fi corruptione conferebat, elementattba confortat > J .prtßmaper ipfamreßaus atur, crudum digerit i ^
durat,indurat um rarrßcat, macrum tmptngb*t >P n.ad
bilttat, tnfammatum infrigidat, infrigidat utt>
tiumtditm desiccat,siccum humeftan quoquo
dem tes contrarias potest habere Operationes: fo>us 3 ^^Kv^ rcidiversificatur secundum natui am recipientis : sicut jj
qui contrarias operationes habet, quia lutum defic* 31 ’ ^jö 0 ' liquefacit. Idem, lib. de Quinta Essentia, distin.i. p a S' jI ’ ^
Norimberg
Sine dubio tapis, CWemedicina Phtlo/bphorU’’’ ’^ e , f ,
. b« 1
■ i
ptictates optimas & operationes quas perficit incD r P' ry no, habet proprietatem frangendi Iapidem in res y^est 118 ca, & mundißcaKdt utrimque, üt dicit Berjer»fi s £j(
Taranta, lib.j. cap. dc Stranguria. .
rtleUlld, ilU.}. Ut, cHiaUgUlia, - ffiO 1 Qie
Raymundusciuri propter senectutem Vicinus erst _
AVrtJ 111 UHUUO Ut*» IVULUUU.ll> VlklllU’ 7 ' .. ^
oleo thilqsopfiorurh fecit durum potabile, quod“ u scabit: Ripleus iri praefatione duodecim Portarum- , cU^Fj, Ultimus gradus in quem potest Artis complem er>t ihn, Natur« potestate, est prolongatio vit« ufq; ' nrna ® 1 bd c ' > •. pus. Quod atitem hoc sit poslibile, riiulta expeumt^^^.^,« tunt. Nam Plinius recitat, militem strenüum cö jP°j rl tii5 pili* ’ ultra «ratem hominis consuetam durasse, uterido ^
Foris oleo. Sic rusticus fodienS in agris, cum aratr ° a6 ]j estc- ^ iinacum nobili liquore adiiivenit, existimans rorem c ^ cum bibisset, coque faciem la vilfet, spiritu, corpore - re gis ,
sapienti« renovatus est: & de bubulco factus est« 3 ^ »yod y, sti. Et piobatum t*st testimonio literarum Papalm ' ^qni^

Vt s Harmonia Chemica. 7Y!
ad c ?P*' v *tus inter Saracenos, recepit medieinatri, qua'uf- KÄ-tos annos vitam suam prolongavit. Nam Rex 1a butrat captivum, recepit Regis Magi nuncios cum ' Clria - Sedquiaeam suspectam habuerat, voluit proba- ,V ° ’ ^"od fuerat ei delatum, Ac domina de Tormerjf ’ c]u 0 nia ft tna i ö f'- c iuacrens cervam albam, ungventum compe- C | os nemoris sc perunxerat in toto corpore, praeteras Kdu * ant **' st u * v ' x ‘ t trecentis annis sine corruptione, exce- .' s terjj ^ doloribus & passionibus. Et plures experti fumus no- ° r '^ US ' t>nod homines rurales sine consilio Medicorum , ^tiir Ccnturn sexaginta annis, vel circiter. Haeceliamconfir- v ° t >ia, ' >ero P er aanimalium, ut cervi, aquila: .serpentis &mul- * * per virtutem herbarum ZcIapidum suam renovant ju- , j^itatj 1 * 1, ^t ideo Sapientesdedei unt se ad hujusmodi secretum» 0 %i ^mplis brutorum, existimantes, quod possibile estho- 'tVs Obrutis animantibus est concessum. Propter quod Ar- ' n * u a Sapientia secretorum, vires animalium, lapidum & jVjt j 11 scrutans ob secreta Naturae scienda, & ihaxime pro- i ^ni Qn “' t udinem, gloriatur se vixilse mille & vigipti qum- S<) c t l,. S : Stc - Roserius Bacho, de mirab. pot. Artis §c Nat.päg.
:sl ,a . /
’ tjuod hominem ornat moribus , ditat beneficus i
i^irf ^ ccrctum secretissimum totius Philosophiae, ac opii sRichttrii pauperibus , <£s corsas humanum incolume con-
tr«b
ens et sanitatem. Richardus Angi, in Correct.
'iiUi .
üt em inter vulgares & dictos Philosophos Aurum fa- ls h, ^ Cat i quod in prima sua dispositione manens, lepram 'thpjp PiUres alias virtutes habeat; hoc non est nisi propter
se,»
V
t --es eius digestionem. Quia excellentia ignis in eo agens ^itiQ i.* 05 bumores consumit in corporibus aegris existentes; pQt c ft ' ais quam in frigidis caussis. (Sed hoc argentum facere
ü
^ rQtcß ^ _
^ U ' a tantam superfluitatem ignis non habet, & tantum K , ai § c stum & coctum naturali maturitate. Tamen istonort
jj seQ ’ 'ä'ieitatem in se occulte & virtualiter habet, sed non ka ' ct| t j I) t l <ll ' | adhiie ignis non vincit alias qualitates elementares; l s » n ,Ur °- Et ideo Argentum in suaprima dispositione ma- ,^> ° n CUrat lepram ita potenter, nisi plus per Artem digerä- h^U-ir "E babeat summos gradus Auri,& omnem maturitd- «i : ' lla “S™ cOrpora metallica minus curant infirmitates, : aljyj t l u °d magis differunt in perfectione & maturitate ab q Uo -»nu S , aliud magis differt, & secundum hoc minus cu- fctw ■ ex defectu sulphuris infecti, fanidi & urentis ex quo
-1 lulph...., ..
‘ “One Cc coagulatione lua facta sunt ab initio i
quo ffc ideo flöt»

oMgidtHt'
_ i Davidis Lagnet non curant, cum ignis in ipsis itainfectus sit elementar 1 bus & urens, cum admixtione aliarum elementarium H ,•, Ji 1 '
nrima * u -
mp r)
tum, inquam, Aurum tanti vigoris sit, & hoc positione manens: quid est mirum, si in medicinam i tum est} per artis ministerium sequentis Naturam > xe ~ ejus virtiis fubtilietur per digestionem decöctionisi ** purgandarum, quod plures dc infinit .tsfiu omnes pCriiJj (icf tunc habeat curare ? Quod patet per Arnaldum de peritissimum Medicum, qui Dominum 'innocentium fliji hac medicina aB infirmitate e retetis medicihis incurat» jgfi peste) liberavit, tlesene facit juvenem (fi 'r'e&&fJ c< feriatsanitatem, corroboratsu<ecnt ut em’, £f Hinein corpori/ expetit t : Stehthum a corde decttnä* > . ^ humetlat , Ifctdam 'immunditiem dpiflmone dij]° ner at i/in consolidat , sangCotnemmundtscat ,
git,contenta ih jpintudltiui purgat , fi caput r»eU _
til,purgat afluxu ,fiomac%um tn calore natur fi 1 . «cl^.
Et si aegritudo fuerit unite/ menfis, fanat eam in uno^ jpt rat si vero aegritudo fuerit»»/«* anni, fanat eam in ^ ^
si vero rborbus fuerit antupuu/ longo teinfort ; ct>m a ciliis incurabilis, labat eum in dimidio mehfe. O cum sciente ! Quarl non immerito h*c medicina mnes Medicorum medicinas est quaerenda : quia qu> ß e ll.i t)£lP { j incomparabilem thefaurUm possidet, in salubri cd» j. \th/ hatus est, & in hoc scculo ditaths est divitiis infiniti! s>
& principes hujus ieciili. Quis non diligeret talia,qu^/.^
Onvnim,
vi. uuju» iciuu. yui» - j/tnv 9 '
'longarum se utentem super omnes Medicorum med* p" serpant', cum iptsumditent, & alios non dipaufifi^tf^ sunt bona justa coram Deo & hominibus, hon per um ra -
Irt.-s ti.
' /
sitii,&c. quia hic Ars est speciale donum Dei. idem> ca P^/'
Ilie est puioju detergens imitem maculam > &
m
emneni mortui/m. Ö scientiam priclarissimam,q uae 5, -, }l universi hiatura:, ejusque anatomia, Astrologia tcr^* jS . mentum oiiihipotentiaeDei, testimonium rdurteC' 1 tuorum, 'exemplum rehnssionis peccatorum* infalliq 1 . jjoi'L dicii experimentum i & speculum iternae beatiuidin ,5 \ ' c o^ profecto ulla hac excellentior: utpote qui omnes >c |£ ^ '6 'plectitur 5c cohtinet, ipsa ä nulla earumcompreftenia. J Verius ih Conclusione Secreti. ,
Cum ista medicina poteris ihthein infirmitatem’,^
f.
s»V
(peratamfanare, hcc noti aurum Sc argentum, tiefisproducere. Siquidem d tunochalco', quod nimum, excepto grano, Centum mtUeidlehta.cfio* inafciittum, imo huUefies nulle nulli a talenta >& W * fitr

S»,^ Harmonia Chemicä; 79;
yVris j C " nea ut aliquo numero determinato, quantum ipse ,( ta. tv r Potentia ad actum producere doteris. iEgidius dc
scSuS SiPh M-He“- &21 *,* .
quantitatem grani cum vitici aliquo claro mi- ^ c i l a j.f a>n sanat, scabiem, impetiginem ; omnem febre f y° r por e f 0 '"*** 1 continenti, omnem corruptum humorem ■t *■?*/, W " Urn ‘ t ’ , io e'öelltt, omnecjue membrum cohtraSum j C( jt \\^‘ , ^f ntutem conservat. Quid plura \ Nullus qui usus K^afcit.p 0 vc ^P otu » infirmitatem aliquantulo tempore > 'aSril- eil ’P crct * t fettis&t rubteundus. Michael Scotus de l^c^s&Luntb.pagapi.
habet excellentillimas virtutes super omnes alios W»f»n»;l u 'Mdem ailtem speciali triplex ejus virtus immensa. Pri- I, ,f «/, » quia Mercurium crudum in ignepositurn, & tjua-
m^tiy***^* subito in verislimurii/W«» meliorem omni , w‘fec iVen ' t ' en * m ’ >"<juir Morienus , istud hujus ma- t 'ff'hifj r f tztm #uod hujui rei unaparimillepartes tnpu- t a t - c heb convertit. Secunda ,quod homines iri fantta-
conservat, repellendo ab eiS cuntios languores-,
\ ^ e pram depeäit,caducuh morbi (fi alias multae
0 ‘^firmitates mulcet, äc et ia remonet. Et liate
0 tS ‘ Vcl tatllr ph' s quarn orrines Medicorum medicina:, vel pd- v c °nfectiones quaecunque. Praeservat etiam & protegit
%( ''' t ci tl p C,,, «iri confectis apposita ,he quis morbus eidem ad- U?** 1 ce? Lll:l * r Um possit. Lieqtte fit b medicina om-
curandorum (fi purgandorum , tarn metalli- /(ptttj^^humanbrum.&c. Tertia, quia multa mirabilia cu h ^ehvayitrum enim ma/leabite facfiScex crjstal-
Carbunculum trahimus , & ex mille perlis una tjij° n>i & naturali similem componimus. Arnäldus in li- t^ c llHq ll a ruenti dicit, quod Mercurios non potest retineri e« .
M ,0| '* s al' COt P ore absque physico Lapide : & ideo omnes ope- ; sunt sophisticae & inutiles. ; Ex quibus conelude cu o- u »asc medicina cum summa diligentia est perquirendi ''cd *’* H ^ divitias, ac inferiores thesauros,& plus qtian»
'Hti l, r<r (quod ignari ac imprudentes Empirici vocant,
V Ktisi VU! 8 ar i faciunt & intelligunt) quo iti eorum cdnfectio-
(| c v 9r e . Principes &Magnates sanitate sibi quaerunt con-
V h®c nostra vere divina est,spiritualior,subtilior phy.
S 0rt ^>8c longe caeteris esticacibr omnibus,pretio, virtute,
• 1 a °de quacunque.Laurent.Vent. deLapid.phil.c.31.
Pturi°J° r i* La P*dum fabricatione per metaphysicamarte, ^»Vidgp u »>onis aut pvetiosorü lapidum in umcum redit. < ^ >Qrntm ’ G erardum Dorneum in Artificio supernat.cap.16. 17.
E#e Sivi*

Vslh’ft.
794 DavidIS LagnbI - edc^ü
Si vis nostra medtcina vescendo uti, tunc ^\ib^ (
nostro pondus duorum florenorum ducatorum ad u gyel^ alicujus confectionis, Se comede de ista confect‘° n - pondus unius drachma:. Quod si feceris , omnes cor ferales , ex quacunque caula sive calida sive rr’S 1 g freie 111 ' depellit : & con/er^abtt/annatem &j t,< b ent ” tem ‘„oiCt 1 * 1 !
ac ex homine sene facit juvenem,& facit cadere
Item noflrum ‘venenum philosophicum curat lest* ^,
'Visum & omneisensu acuit,& tngentum mif elfJt ^ cl p)^
omnes medicinas Philosophorum. Quare nostra f° e J,i>" aestimari nequit; quia omnia facta sunt propter homu' puerorum; sub calcem libri.
Putvis ille Chemtcm, sive Lapidemphilofol fufilem , f ivefulphurfive Elixir, Cwe medicinali
potabile appelles, miram certe vim habet in/w* rt *. JI j; Animale, Veget ablieft Minerale. In Animale st. ul t<$
.^
^3nimM»ctr araofte i tue . ki /a»»»"»" > /* tji
omne animal,Cive hominem,Ci ve Ar«r«>w,aegrum in tl (Ljj
extrinsecus,ad sanitatem brevisisimo tempore t*?*!*^^ aualitates primas, sive elementa inia. auasänaturai »jit
l|Uam4U9 piilllri», 1IYA V.1VU)C1U(I ipid| l|U«b a is»*— ^
deflectunt, & actiones labefactatas, humoresq; P ecCiTl s. fpi e . l L
.ff
peramentorum ac corruptionis causas, sive internas }}
trinfecus incidentes, ad naturam suam reducit s" f,.cm -
corruptibilis,temperata perelementaipfapurificata» t ,|
fascibus qua tuor elementorum, quae sunt corrupti 00 ^ Jj u ti lp'^, caustsa. Ideo temperatum corpus &fanum efficit »^ ^pt tus vitae, cujus vi & ope Natura digerit indigestibi 11 ’ ptif/. dtgeflum eductt, omnes qualitatesfuperleacuXi *2 t-fpsP' abscindit, ffintum ’vi’vtficat, molle indurati dat caty/pt/fum rarefacit, tenue m/pt/st , macra# 1 'Ttfrcds pingfte extenuat,calidum refrigerat,frigidum e* nudum desiccat , ficcum humeclat, (f calorem **
seu humidumfubstanttficum corroborat & confit* ,,l>< veluti medicinale corpus universale , adquod ott> . ■
narum parricularitates facultatesque sunt reduct® a£ -sibad pterea quod est illa quinta veluti quasdam natura a ve -wra tifl. s
pterea quod ett illa quinta veluti quasdam natura a „atl>" gc lofophis inducta.sivecflTentia sive anima tenuissima.P
putrefactioni seu corruptioni diutiflime pluri mumq uC J*. a litS l£ „..i™ „„.„„„i a.. uL^r.ir.„'a _„„„riKilis.
Quam «gerrime de laboriosissime corruptibilis, in»i ^o 1 ", nomogeneitate consistens, ioluta ab omni concretione caelestis simplexque elementorum substantia, veluri remP ./)si' ipsis elementis, purificata secreta a materia crassiori & Y st' täte heterogenea quatuor elementorum, sublimatio.ne* A mica. Morbus ,inquiunt Medici, est immoderatio sive cß( f fies quatuor elementorum r ex ouMU ^
seu humorum es ^
t.
l 't
\i!

Warüöniä Ch t m i c ä« 795
r.'x'ie^ j' c °nsistit, & aegrotat, Scvalet. Atqui medicina illa ‘turumpotabile, res est bomogenea Cfiuntformit conßßtns , anima jubtitißima, fe- Ha> fS" ’öelutißmple'x elementorum /ubjlantia,& i ff r ‘ , ’ c °rruplioni ß'oe putrefafticnt suam mtnimii
\***i^l >- are corporis humani i/ementa seu humores tem- er<:n “!h t^ßtum humidum subflahttßcum cerro- ■
*p r *i m /*’ :/,tat, > mo ‘tcrattiihi & temperiei refittutr, i S c 0n f r * finit um aveo terrhinlim a morbo tutum atq; inte- t| Q l)t4 ^i* CrVa ^ Ul ' s ' ^ rnodo illa medicina prudenter utendo, C^tit VlrC * ^ cor P or ‘ s tomplexibnem alias supra modurri Cum enim ha:c /umma medicina Hihil aliud Iit,qua 0* Ca lo • * mt *ltiplicatuo tn subßantcd Mereant fixt , St f 1S fit congregare homogcnea,&sepärare heterbgcncaj V'"Ve * c me dtcma iüö tälöre vivifico iri corporibus a nili.''* heterogene a, conserSiaftd» fjtintui & humi-
W^ 0 Hl >>1C C,,,M sitaminnatura metallorum. Proptcrea V^V*° c *lore suo rifiiiirali proprio separat siipcrflüitateS he- 0tt o . metallacalcire proprie &coiinaturali minime li|, t ^ Unt - De modo autem exhibenda; St dispensandas il- ®grotatltibus, in potionibus 8c catapotiis, consule •. oc Aqua vitat. Lulllumitem de Aqua vita: sive V*>lib nt '*> Joah. de Rupesciflä de consideratione quintae et ^Gad.Paris. cap.de effectibus hujus Artis, in Fege- ^«c/'jt^'Ones: Omnes cmmfixntiu,arbores, früncesl herbas terhporc veris rriagiio ac miro calore fudi Vl^Vs ‘ tr " m fs < htmgehitalem corroborat & excitat: di V'^V^mcalor veluti naturalis Infixus suo humido ra- st u 1(11 'dius medicinae iri aqua dissolutae quantitate aliquä (. ük. ctitrnm a —- & folia riascentur,
ingenua
’■ y ptum
. »;ut3c Argentum
y cl iri argentum vel in atrum ; curi) omnis perre- ftj ' l 'is^ rtati a,puritatis,porideris,fixionis,coloris,extensionis, föbatiöniscirieritii, cimcritidgnitioriis,fusionis,fu- ac htorü expositionis , adurentis sulphuris mixtionis;
Vt, '•t $«• a |cmatiönisr, edüctionis, reiterationis, St arg . vivi 'C'^e s susceptionis. Praeterea Laptdu pretiosorum h . u '»-7ee/eS,s»e/ aut diminuriones vel perspicrii-
^' tt Utcr*; S, '^ C ^ ^uritiei.vel ponderositatis curat perficit i
^ tx,^ na turalcm, imo perfectionem reducit, a t unüm iri rnUt5C ' eoriimquc agrititdinei curantur , aut oc- ,l >ariifcstantut, aut manifesta conteguntur. Äste
Tee x
enimi
■t

Odmuriu.
Incertus.
Zocker.
796 Davidis Lagnei d „ u ^ u ,
enim illa componuntur perfectislimj: hi lapides , su> * bunculut live Anthrax aut Rubinus vulgo, ^jlix
Balagius sive Palat tus, Chryjopr asta, Chryfolil" 11 * u jtat £ * ( & multo plura Robertus Vallensis de ventate & antN ^ ; Cheniicae.cap.ji . . . ^ s
Sententia Arnaldi superius allatae, Venenum de c de, Desene facit juvenem, & omnem cxpeUit*£ j sl (2|r | ||i
vide ampliorem expositionem apudM. OdomatuM^ ^
*5
ne, vrf» Lapit phjficus galeat contra peßem, ctotn^ Chemici,p.i 3 t. ubi inter ctetera sic ait: Lapis philbft ^
aliud est quam Aurum tngradtbu * /»» thultiphf*!^ proportione quae fuit in auioprimo , ut scilicet qu»' u ^^^j tegri gradus aureitasstam est centum & mille. Si ig' tur e {nf^J nius gradus integri- solutum philosophice expellit om n ^ ct {P^ sibi obnoxium, sicut docet experientia j utique aU’ £ vel mille graduum integrorum, quod est Lapis r' Lf/f ^ (ubi omnes natura: sunt apertae ScabiindahteS, p r0ll j t ian'y communicandum aliis metallis ahaticitatem sudm,^f 3 tandum ea subito in vcrilTimum aururri.) expellet ^tuSrfir d corpore humano. Be/enefacttjuvenem, id est,»* ^fftP^ jcoriojo tmpuro rehocai in pur ispotentiam di* Lift ^
tnendat humana complexionis lapsum, reducendos^ j^l
stet temperamentum naturasutc , &sic septuagen 3 , 1
r jps
eaque facit quae fecit annorum 50. vel 40. Omnem eX t.^$ob\^
tud/nem, nisi fötsitan 'mchromeithtreditartit , cl, l Ad
erd’, A
articularis morbus, d paternofemine reltäus
modi passiones,^»* conceptionis tempore in parens hus remanserunt. Nam talium infirmitatum radix dl^
forsan nullo modo extirpabiliS est. Idem, ibid. . , t
Qhod vero Lapis omnes agritüdtnes curare
omnium Philosophorum libri sunt referti. Ratione, ta ^ t u r3
ifH
rali id ostendere pfo virili portione studebo. Omh> S d 0 (s/ J( in Soie, & Sol in naturt. Ergo spiritum ejus aucup 3 ^^^ in omnibus, 6c praesertim in auro: & quando Natura ^ jsts ille Lapis fanat Naturam. In auro propagando triaxin' vit coelum, similiter Solipse St Jupiter, &c. (Juod (> c ^js»^ esculentis aut poculcntis in pondere grani sinapi v>lc ^ oleum Qf igniculum ccclefli suo ‘i/gore in stqu*l $t jsf j
scare/, elementaque tui corporis »» pace &
temperaretq ). Quibus temperatis anima elementis homo incolumis iemper existeret usque ad eum sinens j^yi
■V
»ipotens Deus homini instituit. Incertus auctor de arte
I»;
cap.rg. Artis auriferas, vol.i. pag.627. edit Basii. -
Sumatur pondere grani unius post exitum Regis» <* 0 > j

*P>Ur
. Harmonia' Chemica. 797
t^adijjj '^rgetitco vast.Tingetur vinum citrino colore.quod paulopolimediamnoKcm. Unodicfanabi- "t unius mensis: si fuerit unius anni, infra duode- lr |f ra mensem si valde diuturnus morbus estet. Ad ^ idi/^ ^"Uurem, sumendum ex ec> parum singulis annis f irtl Veris & autumni. Hocmedio sane vivitur alacri- lio ^ f^desiinanim vitae terminum, Deo dante, cui 0 r itis ° r ^ gloria, & nunc & sempcr in «ternum. Amen.
I'**"
c <i>r'° fn humatio docuit de corpore pelli ^*ttda morbos fault que medela, tn,^ Ue ^‘u nitide cumflore juventam
‘Argurdl.
KlyaX.
placidos produci grande per annos
Violarefidem, nec fallere quenquam
£°r [*£ S /acrt patitur medicaminis ufiss. 1 poterit Dijs afftsranttbus uti,
%>v ^ 1 ‘ ,re etiam, quoties defecerit; tUe
c f‘temnens, & fer^autißtmus dtqtti h d -
t V H^'^simulabit o^ans, acfxpe benignae
s& frugt, curasque eludet inanes :
^ ip e < u pragradiens ditisiimus omnes
, „c ■& miseris latitanssuccurret egena alijs, fibtmetgaudebit adesse , ß‘ ducet momenta per omnia Sutam. Augurell.lib. i. Chrysopoejae.
\‘‘t r 'Jomper erit dtStcs magis tlle, caminis ‘ l ? propriis argentipondus auri,
^!q H ^ !1 tsna superet quod pondera menfx, "'Pt K r 0 J°praS)o,sine ist, fine fraude maligna,
id bausst.1>siuctsaue dipbtsx.
Ornes Mi •
rmd*
paucitfpituci/que diebus. p Ht t nr nequeunt r&gesj populique, nec hofies Hy ^>^ err ‘ e * aut ^ a ß* **?cle&4cnti*t ponts . \^4 nttt n * m fi*****™ Vertit in *urum
h "S<r
^'h^y^SiOfue hbet, soli sibi confctm ipsi.
\ß C, r ran dul.Comes lib.de Auro.?, cap.4.
a P>dis physici vulgo credit« facultatwr, quibus ex ^ 0 quisque demat vel addat fidem.
c ‘ 1r s d,\, tna quomodo acquiratur, & qualis
debeat efie Arttfex. C a p. XX.
(k. 5
artis investigatores, spitote quod ad^nqtitiam & Tarta,
"<*0
a “uto siri
JUS
artis pervenire ergo longanimis
• Qu
potestis
ent :
Eee 3
patienti Jibenterque pati en-
5 c
tia

vtro °\far
5Z9S Pavidis Lagnej
tiafruitur, in tramite jutto hujus Artis meabit: putat ex libris nostris fructum capere poste, fallitur: ^ e (st
rat non inspicere quidem , quam unquam contigisse- . nostri magnam injuriam videntur inferre his, qui lölu*? 1 mei, bis vel ter scripta nostra 'legunt; cum inielsect"' eorum studio frustrati, etiam, quod pessimum est,°P c ' yci^ & tempu?, si quod in hac Arte insumpserunt, arsitwN' tamen quj \ currat dorjum ad libros nostros, eisque/^^^1^ cat, memonam untmumque adbibet (st arngt , ** ^,f'
implicitus cogitationibus. Deumque precatur, utSal° sapientiasnon pro opibus largiendis, is in regno regna indesinenter ; quoulq; moriatur. t»eü. igitpr timete, tores, quod enim quaeritjs, parvi nequaquam est pretn- ^rl" rum enim maximum ,& munus Dei excellentistirn* 1 ? 1 Bac ilerin Turba Philps. p.34. edit stasil. r
Nullus negligat finalem ac praecipuam totius phil° dV feriam ab abditis effodere, quas hominem ornat ^enefiejis, exaltat paupciem/corpus incolume fervat, j ( , sanitati restituit. <^ui enim in Asenr dese*^
jraparandis rebus promptus este non poterit. s ‘b >r . -ii 11
it. uw Jias v
> am apentyScJermoferinonem explicat : quia fl^Apsjst 1 esi diminutum, in alio est completum. Non enim V^iac'A^, cx bene assuescere, cujus mens in Th orica renuit dcl u ^ilf niam procedit ad Practicam sicut asinus ad faenum,ig n ° ( 0 (f^ modo & ad quid porrigat rostrum & os. Arnaldu*' n P - |ib.r. Rolarii.
Idcirco,charilfimu exerceamini astillum ctfml<*b‘, tia, maxime in diurmtate meditationis immens*' jL cum tUa Elixir completum invenies ,&fine tlla nunq ua vV ■ lib.z. Rosar.cap.32. . , . gsef
Studium fecundum Doctores
ducit humanum intelletlum ad ‘berdm scientiam ttonem cujtuljbet reu Ergo inprimis neceste hujüs suavis operis scientiam acquirere, & perf/hilostpf 11 ^ ^ >, ingenium acuere, cum in ipsis sit cognita via veritati*- fastist, laborantes laborem non despexerint , fructum inde p r ^ 1* temdulciter gustr-bunt. Qui \c\bstudere abhorruetiu ^ snen laborare voluerint, perpendant utrum ars ipst ,run ?, ()( ufl 1 | f Naturae iniitatio, praecipue illius rei cujus naturä Ar* 1 gO 0 " e mendare debet. Nam praeter Naturae imitationem est ipsis secreta Philosophorum ad perfectum finem P Hi enim, ut ait Philosophus, transeunt adPsacticam " ad foen'-m, nesciens ad quod porrigat rostrum, nisi <P ,a |j U |a^ fstl exteriores sine mtdjectu p^r visu^> 9 f b

Sht, s - .Harmonia Chemica. §99
« °^ s > acf 1 ^' a ^' nl ^ ne bonis ac veris principiis & studiis firnißtet;^ ,, lnen * t urarum cognitione, quaerunt perficere opera L t co °nines hujus Artis beneficium diligentes, studiis ^ ex libris veritatem exhaurire, & non ex sali, ln Vt n °peribus mendosis : cum h;ec ars nullatenus vcraci- iV„ ' ^U, ‘
'»itJ * 1 quamvis hominibusmulta? fophisticationes ap-
•iit :,, * t ' 0 0e' 1 ' P 0 ^ terminum studii, & philosophorum dictorum Q tl| ^ ‘ seu perscientis fidelem informationem cum doce- t' c Us’r Cnirn ' n se'g cn dis libris deses extiterit,&c. Richardus ,,V ’'“°rrect.cap.2.
^ iii Vffi me>quc
, quod qui principia naturalia in seipso igno- Ge ^ er ’ larn multum remptus est ab arte nostra: quoniam non
V mn c : . "*■ veram, supra quam intentionem suam fundet. Et tj,\n- uasei "“ : ‘'- ,S - ° - --
civerit naturalia, & causas mineralium omnes:
a( ^ e P tus est verum finem & proficuum hujus Ar. ä." 11 * » babet vero faciliorem aditum ad Artis hujus tjjsetio^’ ^ faustas mineralium, & generationis modum, quiex tej^ple ^ aturaecon bstit. patum tamen aufertur ab ep de ope- tj ^ento.&c. Luborattaaueßudere t» noßru <bolumt- ,'.S ^ fap'ßtme in meate tua re'bclbere mtarts, ut inten- 1 1 « fy,. n °straE loquela: modo veram acquiras. Quia in eis in-
J Cr stiern mentem tuam fundare debeas, & fetes ex eis
’■ -.. - •
Mr -
repellere, Sc in quibus imitari Naturam postis 19 tuo f e °er, Summae perfect. c. 1.
e feff e
x 3, 1m ^5 habes in jfestntittNatßruliiRbtltßphU erttdb Dtsidtnb L t,s p Cl ; j-. ’^dußna profbe&um, ut in puncto errori subvenire L^Oft^^fiamiquia per solam naturalem industriam emen- 'ter e " CS ' A rs enim ab initio juvatur,&ingenium ab arte.
(|'se„ ,.^edjt te etiam hujus Artis principia non ignorare. Ni *01 °per° > "* £s , fi ner * ncn ‘deruet. Non etiam nitaris sophi- , ^ l| ' ft, 'das lS metam invenire, sed soli vero Lapidis complcmen- llj ‘ c ili$ v nc sorteÖeus , in cujus potentia reservatur ars no. se C 'l ) 'e Csltatem sibi deneget jn aeternum. Rosarium Toleta- ®efider<tl>ile,y2Q.7<,2. Tomi 3. Theatri Chem,
|,j r Gs t y n ? ia non est aliud nili donum Dei, & Sacramentum ' c b)a L is seetnonibus ac parabolicis locutionibus,nccnon Oty'ien '° Us ®e mysticis fere circumvolutum. Ideo ne stolidi |w s c CHpj u tes Naturam ignorantes, hanc apprehendant: sed qui l c il pi l , s f 11, intellectum subtiliter & ingeniose acuant, saepe Sc & extra, ante & retro dicta sapientum volvant nec ex literarum sono dijudicent. Qui enim sonum tf Hjj feeperit, intellectum vero interiorem non habuerit, perdit. An non legistis multoties, qupd arcanu * & soesaurus thesaurorum praetereuntibus in via non E e c 4, ponitur? ;

Ctl/4 „
Ventura
8p,o, Dav iEis' Lagnei
ponimur? Quod si sic publice poneretur; arcani nomine P 1 ^,!^ Deprsedari enim desiderat, qui aurum publice in vias 0 (0 ^ täte ergo diligenter yerba Sapientum» & signate w^Üer>a^ ^ vincula resolvite > dictaque revolvite, donec vobis in !I1t j at eb |[ ' ant. Si unum ex minimis iniveritis, maximum vos fl oD Aurora consurgens, in Prologo. tU a a ' 1 ’
Non eltribi datum a Deo hoc magisterium solum dacia,fortitudine & caliditate sine omni labore, NaO* ' homines, Sc Deus tribuit fortunam hominibus. Calid' 1 ■ QuamvisPhilosophi per suum ingenium Sc labore« 1 ' n ^ |1 , t |t ac operationem invenerint, nihilominus tamen CjuodDeo revelante vel inspirante utrumqstiabuei U nt per suam sapientiam Sc bonitatem, diversis homin>h^^ jjs tribuit gratias pro tempore 8cloco, prout videris exp e quibtis largitur. Hic autem Lapis non omnibus sed P a tantum datur, quia Deus ordinat omnia ne sibi vel al‘! s .^s ^ Si enim malis daretur, multum nocere postent; si or* 11 ’ 1 , nis, non utique omnes tanto munere bene uterentur.
Calid ‘.Secretum Detglortostmaxtme eß soror phtlefita,s^ spiratur» autem esid Deo Prophetisfutis/ certis tu dentibus m eu» 3 , Et Hermes: Hujus artisfcientiatt 1 * iantum Dei habes injpirattone. Et Monentis; lnt tr> j
hominis hanc dtitnam fetent tam juarentts,#
» Albertus ,
non debet, ntß dorsum Det aitijftmt& magm, quis )t
eam oßendit : cujus nomen fern perfit beneduitutn. tAds, ber : Ars noßra sn potentia Dei referiatur, qui cui ry/. tur& subtrahit. Et patmenides in Turba: Hoc auteP , if^ tj& terefi,cut Deus posse tribuit, Et Balgus inTurbaiÄ^^ A? majus esi, epuam rat sane percipiatur, ntsi ab injp* ra l ima detur. Idcirco dicunt omnes Philosophi,quod cu Pes: quia scienti illud Sc perficienti & recipienti Deus l ar 8j' jll^ non subtrahit: Scienti vero & perficienti Sc non recipiat/ Deus largitur & subtrahitiquia ab ejus oculis evanescih^l^^/»^ retineri deberet. Et in libro Saturni: Multi habent L*t* rjfi ' ßrum Gf- cognoscunt,sed nesciunt ejm Urtutem. ejus Urtutem, mhtlialerei, nefiet tam scirent ep e f ^ ejus. Operat so autem non potest sciri, ntfiper /»4#/*® num Det, ielper dofinnam pertttßtmt magtjlrt- nt diefuntatediitna dertiatur.X.zm. Ventura, c 3 Ps‘r-*<ß’ Omnis /aptent t a d DomsnoDeo esi,Sr,. cum illo l u ’ £ est antet
..A 1 P 1
quasrat, ..
improperat.' Ipse enim est altitudo & profun f/a, ili thesaurus tetius sapientia ; quoniam ex i]

Wunn.» Harmonia
ko„- lu nto]
Chemica. Soi
rn,1 ia, & line ejus voluntate nihil potest fieri: cui sii at j ft 0ria >n feculum seculi. Amen. Albertus Magnus in Alchen
C^glov
aerma.
'ritQ,. e . Procul omni dubio hac arte ncbtltfiima cum gaudio d' rotcrea filent tum tndtcens labiis complestis.
( Ut
111 ifä 1 i, & cor 8 c mentem convertito quam ad slr- ^P'a enim donum Det summum esi, cuique bene- l^nij ( . '’PVit,eam largitur. Bcum igitur ex toto corde,totaque ;N> 5 ■ "gito, atque in eo solo Sc spem & fiduciam omnem
fir.d S-c-.. ' " ' >
Ai. ^
JiHp D l?^ a pide Philosopb.statim ab initio.
¥ Cl Uli * c ft ^oc sciri, mfi d Deo jctatur ,aut d magtflro ^%iik°' CC3t ' Rosa " um ?biloibphorum.pag. 230 . editionis
Shi^ij^Rue haec scientia, teste Gcbro, Seniore & aliis Philo- 0tl .(rp nisi perfecta trifftratto dtVtna , & arcanum Det % q ( ’. < | u ‘eam largitur & subtrahit cui vult; decet imprimis ( ''tcV - W*9 initiari cupit, Deum trtnum & «»»»»supplici ^^f^.utintellectum.psiusilluminare ,Sisaptenttam ipsi o^to ■ § n . ct ur. Neque enim est fitptentia mfi d Deo, qui eam & bona intentione quaerenti & petenti non negat. ■•t ey „^sthne Alphidius: Ftlifiradtco ttbst ttmorem Domini 'p af nt>rem cum obedienfia nonfißalEt Senior'.T« <jui
fe ^ e lftudiofmfuerit, Lapidis hujus secretum & ap- . yirtutem Ridebis, ist. inVentesspiritu Alttfiimi in-
, fi, Theobaldus de Hpghel.in initio libri. -
a K e \ Pedens sit, tktxgemum habeat nqturaHter/»A/»4?, rNt),. ■^“»iudicioque egregio polleat. Insuper sit -se-?«», ut
• ^Oy, - 1’..: u.,:. - J j_r» •
|y’ nr __ .. ... .__ r _.._
■ Ia , r ^ a y us,& non est philosophus,fatuus est: quia 1 . . mfi de occultis Philosophorum. Sit industt
! . Ct) i a ln geniumnonadipiscitur, huic defectui per doctrinam Ul ' Quicunquc enim ad hanc (dentiam pervenire vult, i' 3 eft a ^ US, ^ c non philosophus,fatuus est: quia haec scien-
■ n 'fi de occultis philosophorum. Sit induftrtus bcla- j flicuj t ' COh flantufi Voluntatis. In hoc enim negotio si agendi Psorrr_ as & tsedioia fatigatio opificem negligentem efficiat, ''it, ^ x Pecta to gaudio privati spem suffocat, Sc efficacia interibo fit prstcepsin warn-, sed fast em Sc longanimis. Festi -
'W ^'^’soquit Geber, ä patre diabolo est. Sit fiat arbitrii & t ec aliis euris aut negotiis districtus. Secreti item potiffi- Jfcb e J*-*. ne’ sibi periculum arcessat, Sc aliis maleficii ansam i '*'tib r ^ 0st . fit prodigus, nec aVatus , sufficienter tamen locu-
magnam copiam habeat. Idem ibidem, p. 13J.
. 0t j-i.Theatri Cfiem.
t ^»b Cedac a , ute m ad hanc scientiam indagandam artifex ‘*\n ***'• §c duro repletus,nec aVarus, nec sumptibuspar- ■ . duplex, omnino Variabilis a propositO f nec nimis E e c S fest »nue B
'“AlatHiSo
Rosariam _ Thtobaldo

e veritu.
Soi Davidis Lagnhi .
feftinussttcinfrmas ,isx% impotem matttbus ebelocU tnit senex: nec ita pauper ut habere nequeat unde hac sam scientiam indagare possit. Sed potius fadoiln«*r’ ß fubttlißimo ingenio decoratus,sufficienter locuples, l‘ >r 4^ fis um, firme* in pyepofito, patiens & mitis,temperat**' eienttrsuis organü fis membris bene difrofitus (3 ,r ve sH (l1 ^tec txdcat artificem huic//oro sapmsfiudere , 8? eri eo intellccturri extrahere ,& extractum in cordesuo ^ ccr ^l^ perpetuaeque memor/a commendare, postea operari. j^t 0 * iblumper l/bres ipsam convenit indagare, quia qui P* ifi fl ipsam solum sequitur, tardtßtme eam inveniet: eo st u tßtus scientia nö sunt scripti ad doctrina ipsius,sicut Hb r ' 3 . j (iifl 1 scientiam,sed sunt tanquä figura ipfiusscientia, quia ' cf , jj t \fi subocculte, & diversis arnigmatis metaphorice & figuras' ^u®“ totum ne per ipsos vere sciatur, cognoscatur & tradat ^pS haec scientia est vera & omnino certa. Unde nullus Ph‘ ^rti**' unquam han^/cieuttam scripsit ut est, sed tantum al)i clU ces ad ipsam indagandam & inquirendam.Incertus auct° r ’ j.Theat. Chem.pag.i. cljfl i c 3 '
Sat enim seio neminem haec sibi posse usurpare, n.m Deeu ipse contulerit,qui solus obscuritatem horum fflX" ^jzllV illuminat, vel claritatem offuscat: ut nequ cplanißi^ß^gff' tellig.lt nisi ab ipso, illuminatus fuerit; neque obfeurtß , ”‘ que consequatur , si ab ipsi» illustrata non fuerint. Adj ur °^ ( ^/, te,quicunque hoc meum scriptum habueris, ne ipsum ^ vel agaris,nec ipsis qui id adproximorum suorum inc° ^gnf' vel etiam oppressione conferrent:, quales sunt homine *V gjje*** injusti,adulteri,moUes, & quorii venter Deus est,tevC‘ <s ' e (ä rC igitur tuam in Domino Deo omnium creatore colloca, ctim timore ejus,ad proximi utilitatem, expectans bene® 1 ä Domino ccelitus.Jodoc.Greverius,initio fui scripti- Qui habes istum' librum, in finu tuo reconde , null<H regelet, nec manibus impiorum offeras,: quia secretum -fpli* tum omnium Philosophorum plenarie compiehendj ■’ j e od a ' siquidem & tanta margarita non est porcis & i.ndigw*. ° jpl^ quoniam est donum Dei magnum,5c Deus cui vult Jis 1 *
& aufert. Quapropter,chariflime,qui habes istum libru ' ^!ti>
tompesce labellum, silius existeni Philosophorum, ^
merearis dici & esse de numero Sapientum antiquorum- Rosar.libr.2. cap.?i.
Hanc non tmpurit manibusfraudator oft an*, stttingat,decollor item^uifruifriefabrili dlrte $>alet,mottifibe et tam,cut perdita cordi f ria,mercatorie ‘vagus, nec dedeimurbe

e ( ^ „ H 4 iiJ* o it i /l Chemica.
ft'< nc **mbens telluriarC)istucolendi» : ktjf f u l'a *ntmt prafertim & magna minetur:
*o*
Irs^/'ß^Hts hac Ctulge quarertsueti,
•ii j e n ‘*la tantum,Cetihabendi prorsus amore . lS»tfff e , ns superos tnprtmit qui colat,&que
■ c fie ■
Co^ < * ,s ptnitue causis modo gaudet,hucfe h klc ** , ‘ hanc totts/e/letur viribus Artem. h>t,/s tnts harebn gra'hu Explorati* rerum,
* fatura pafitm Ctsßtgta serrans.
Afj f Cy a solltet! os cursus remoratafiquetur: h HH j*hor,tngenttosque molens Induftriagressus,
Ür ‘ , ^ ,r it,'uitreumqueferet VM scilicet unum ,
/<?, s°t'Us,atque uaitn/ecum rem denique ducet, lo/'“*' tanto comitatu septus inibit Co/ U,> fter,& lente pervadens omnia passu, l‘s[ c H -> e mtrii oculos mentemque repertu b t /*sS asiduumfallentffeilata laborems llif' "t atcana reifes tellure recludet 4 “ros,ignotum argenti pondus & auri.
Sf ef iam ulterius procedens,ultimareruta , btj s* , hventet,queis je Natura peraäis *1gU t .ssgemmasqj pari conßnget ab artent.
Vs v^V“b. 2. Chiylopccjas.p. rrr. Tom. j.Theatr.Chcmici.
LECTORI 8.
\y<miam locus He Tcrneliijib.i.de Abditis rg- 'um caußts casiS.de auri femine eruendo,hujus ^compilanda Harmonia pracipuam occasionem ktyf - prahuishaud abs refitäurus mihi visus sum ,fi ,,lte grum kk exscriberem , iliique, ne alias aliquot
h
l %tll
* ^carent,unum aut alterum anigma subneäerem j J bonify (onsuias velim. Vale.
^li^^lo.sophijeus^/Ar/rArahibus.gigneiidiprQpagan^quepiiniefcifc ^t tt J Cru rn femen,non e sulphure,non exara vivo,non ex ullo. ^
wulti fraude proponunt, sed solp ej( aurip co- quaerendus vestigandusqüe est.
^u/‘ lc . u i cord/,demum fertt hordea,netu * ***ndc pAresauri pr/mordtAjn Auro ivjto*,- xurtytjuarr&M sibßrusarectdans ti ^ ^ , ^ultavobif c^u/trenda labate»
U k ^ turx P 3rfe q»oid no in fe generis fui fcmencQiy • ^uo4 yjjc pqfljtjarte prolici. ^ solo autem auro pö«

Davi eis Lagnei
tiif,
plt. Maxima vis seminism oleo quodam inharresciti at st _
dem in creteris inflammati cremarique igne solet, in aU non potest: qua ex causa id nullius ignis ardore torreri a potest,& omnem artis vim tolerat:
' - Vniquoniamnildeperitau.ro
Igne soelutsolum consumit nulla ‘ietuflas, aic neque rubtgo aut arugo conficit ulla.
Cunila adeofirmu tttic compagibw harent. ■ ynC^
Fcecundum autem id femen sic eruito : Auri pariffii * 11 jsc«< duas,argenti vivi magno artis studio praeparati decupsoP* „jrdi igneque langvidodislol ve,dum argentum vivum prorju^^B' pristinumq; auri pondus subsideat in atrum pulverem re ,_, P
qui tamen liquatus possit in propriam auri naturam ' e (f eli'
hoc dein pulvere igne acerrimo vaporarii, aquam colitin je
cies,dum pulvis totus in cinerem candidissimum, & in j 0 ii £
vergat. Calcem septies aqua resperge, qux&toties ex? vjtf' inde prolecta sit: omniquearte elaborant haec impul " 0 ■ f j(ii' cursione crebra fefe extenuent, & ab omni sorde feeest 11 'af I|S
ma reddant,vires summas confequuta. Haec duo (unttp ■ t c\? operisque conficiendi primordia, in quibus mundi q l, 3 j u e ,ct^ menta devinciuntur. Nam in aqua aer etiam inest, i° ca ^„1)^ atque ignis: fitquequodin smaragdina Hermetis tabulast jik' insculptum mysterium,legimus. Ascendit a terra in cCC 1 ßi i°' rumque descendit in terram, sicque vim recipit superio ' 11 , e |]ji> t feriorum. Qui aenigmate haec contexerunt,hanc aquam a l ‘-^iP argentum vsVum, calcem verum solphur, quorum lapis fit,perinde atque ex aqua farinaque panis. Alii ac lV a js^n’ 1 ' tum viventem,terram fermentum: alii illam marem, nam dixerunt, quorum complexu & coitione procreat^ gfl Opus autem postremum ut compleas, calcem puram 0 j n h u ' vase recode equinp fimo calente diebus quadraginta.d 1111 ' a |]iS morem albumSccraflumliquefcat.In hunc justis dierü ip . c 0 ef>'
ard 5 ?!
aquam sensim infunde : ea quidem via & ratione quam a ' ti adungvem explicarunt, ut calx aquam suam omr* crrl ( . rf scS t ' combibens quasi illinc enutrita,in lapidem verum c 0 ” tr jci >> 3 Quam variam colorum mutationem" hoc temporis debeat lapis subire, & quae indicia illius consummati Vf* existant,expressum etiam ab illis patefactumque est. fi citi 11
5US immensus,hoc verum elixir, hoc frugiferum auri som a ttt drachmas!in ducentas Sc quinquaginta liquati P* 110 ^. stanni drachmas infundatur,id universum in aur purissimum convertet.

8 os-
^ 1SJIG M A flCUNTQUÖS
A M EPITAPHIUM BONONIA
Haiorum, ante multa secula, marmoreo lapidi insculptum.
I.iFLIA CRISPIS; NEC VIR NEC
4^Ua
f^LlER, NECANDROGYNA, NEC PUEL- NEC JUVENIS/NEC ANUS, NEC ME. ^ £ TRIX, NEC PUDICA,
S U B
SED OMNIA.
0l^ ATA NEQUE FAME, NEC FERRO, NE- VENENO: '
SED OMNIBUS-
C C OELO , NEC AQUIS, NEC TERRIS.
SED UBIQUE JACET.
£*US AG ATHO PRISCIUS ; NEC MARI. i*? s > NEC AMATOR, NEC NECESSARIUS, MOERENS ,, NEQUE GAUDENS, I^nUE FLENS- HANC NEQUE. MOLEM; C BYRAMIDEM, NEC SEPULCRUM,
l U_ Jüs,
SED OMNIA
Sq. , ..
Wr ' Et NESCIT QUID CUI POSUERIT. , It^ST SEPULCRUM, INTUS CADAVER
*l0o *? HABENS;. . •
^ZST CADAVER, SEPULCRUM EXTRA
s *> r
c »u
HABENS; KADAVER M SIBI.
IDEM EST , ET SEFUL;
ÄRCÄ--

Arcanum philosop^
RUM, PER VIRUM DöCfJ*
simum olim versu hexanrtfctro con- seriptUm.
In nomine Dei viventis, oc vivificantis.
I.
T Erra mihi corpus,vim mihiprastitit ignis*
Alta domus qmro,sedes eft femper in imo:
Et mtperfundit qui me cito deserit humor.
Hi
Sunt mihi sunt lacbrym&fid non esi causa doletis*
Esi iter ad coelum,sed megravu impedit aer :
Et qui me genuit,fine 'me non nascitur ipsei III.
Pulvis aqua tenuis,modico cum pondere lapsus i Sole madens,astate fluens, in frigore fictus j Tlumina facturus, totas prius occupo tenax.
IV-
Mira ftbi referam nofiraprimordid vita :
Nondum natus cram,hec ‘eratn tum matris in lam posito partu,natum mt nemo videbat.
V;
Non possum nasci,fi non occidero matrem:
Occidi matrethfid me manet exitia idem.
Id mea mors patitur,quod Jani mea fecit origoi Vh
Vita mihi mors esi,morior fi coepero nasci :
Sedpnits esi fatum leiht quam lucis origd:
Sicsolos manes ipsos mihi duco parentess
Magna qtibieht nönfürn, sed theil mihi mdxihid siri* * Spiritus esi Magnus,quamvis in corpore parvo,
Ntc mihigemeh habet noxam,nec culpat ubortM* y

So f. VIII.
^J UntUs inpides,una fumus,ambo jacimus
^ e ft tinus ' tantum nm feg? 1 ** lt a ^ ter i
atlet immotus non definit ille moveri.
IX;
%e nulli possunt,practdere multi.
uturits.
i
\ • X.
Certa e ^ ,nu ^ a efiperegrinafigurai intus,radianti luce coruscus >
1 l i°fiendit,nififi quid viderit ante.
\ . XI -
f °ntinuo morior dum Jpiritus exit.
^*>«4' a fiidue,quamvis &fitpe recedat i
1 nt tnc magna est anima, nunc *ulla facultati \ XII.
\^s u ßinui quam corpus debuit unum.
habui,quas omnes intus habebartu Jltre dua,fed tertia pane fequuta est.
a P e ?tiw negari quam dicendo, Notii %^ ote fi apertius affirmari quam dicendo, It ai , >
n ffidatum, non inteUigit. Omne enim donum ab
niti
o.
i
ö ttnjT . u ltum & non invenies, e Evenies cum non queres»

IN HARMONIAM CHEJJ|
GAM CLARISSIMI DÖCTI ^ 1 que Viri D. Lägnei’, ex intimis inrimi.
A Spicis Molii rutilantia vellera phryxi , f
, Dum petit Mfonides,quanta pericla 'jfi
Diique, homines^fiemunt',reboat mare, & int°v A Ac cum caritle s redditur imbre fi agon Cyanea insurgunt cautes: adversas [axis Saxa putes pavidum perdere velle ratem, lamfe iter immensum emenso,Pbdfimq, tenentis Durior Metes hac fera juffa refert.
Auricoma,dixit,pecudis fulgentia fi vis,
Hojpes',ad Argolicas terra referre domos ;
Mavortis piceo proflantes turbine flammas Strenuus aripedes junge ad aratra boves'.
At[ colubrinis mea consere dentibus arva. <
, Sic auro pecudis tu podere mea. ,
Obßupüit diüis,tehtatafc liitora fruflra ,
(Sero tamen nimium ) Phafidos ingemuit :
Cum Medea sagax,juveni,miserata labores,
Adftitit Ammonio mitis,'opem fc tulit.
Maffe nova virtute > heros fortifime,dixit.
laxo flatim veniant ad tua aratra boves.
OJec te Cadmai seges horrida terreat hydri•
Terrigena venient in fud fata duces .,
Quis vigil rutilam,draco,Martis in arbore pelles Servas,Carminibus confidere tneisi fiiäa fides sequiturl Veniunt ad aratra juvetict- Atf tino juvenesstantfy cadunt f die.
Quinfimul obtortu recubans anfraäibi Occidit',ac Iason undify viclor ovati

If
* 0 r 'iU(i
o J‘fa artn
Sjt t ^ahv}
M f u U ‘ i0Smi s % lp ^o
HSH"
’%unA
*<i« 5 e ''Z°m
\kT nmer \
„ <J)y C 4 G N .
C'WiAi Äß
natam
.v: «r.
" nentur inanes,
::'jpiunt.
\:hve liquorem
aStygn. locito demum ... «8w<raeK.
- rta recludar ’. erit?
muttit repandit
""'"'gZyosi
f-nUere donati
ll 0U pf,. _
t-Tns,' Cbnfil. & Me*
.js Regius.
.GlNUS DE . :.\ PHILO-
*
'H
sophorum in Lapide
d >
M f 1 * n '^ a matcr ‘ a videntur Philosophi ad literam Sä fote dilcordes,tamen concordando simul cos dicunt joetn in summa. Quamvis enim unum loquuntur, soj jj* jectmdum diversitatem rationis tamen,St secundum Ns °d°s, & secundum eorum diversa signa, & lapidis o-
w *»tx iccunuuni cuium uivvu<i ugijd, w idjjiuiso*
t ^js’ non5 inaverunt ipsum lapidem diversis nominibus, .»ct^ cu 'urn,modöfoeminflm , modö simul conjuncta tebis.
Po(t' Qc Uri-, “m.modoroerninam, modonmui conjuncta tebis, f 0 j T 1 re m,modo diversas res,&secnndum hanc rationem C>C °mniaargumenta St autoritates diverlae magistro* l)i t ^Pidisj n ' ater ialoquentium, ad unum terminum viarum hu- p^osiea dicendarum,cum non sit nisi una via,!cilicct % * *»aj|.w natura '‘S sive atttficialis seu extractus ex corpori- ^Stp^ P^hctis.quia in istis est Mercurii substantia lubti-
p r v *‘ectis,quia inntiseit Mercurii luuiianrra lUDtl
ra ,habilis ad fixionem Philosophorum, plusquam ali
ktk q uis

s
'Ha -- , 809.
4r f , eflhdi fabula noßr&
Ul
dßidtto parta labere venit ?
O fi t tr a,l iquid. Verum fi forte nat ater
valetifle labor.
,sth t ‘ r ‘ ! ‘^ tisicum hic cura exercentur inanes, tf % 4 ! * m «Hisfiolidi fe quug, decipiunt.
biffg, l(0s ent lattcesiBaccbive liquorem \fal v Vet2 ^° aurofiec juvat unda i tygts.
. ns % unum eshvss unum, ioctio demum hyj ut Ars una esl-fic Lapis unus adest.
4; t ^ s er £o modo,tibi fi 'quis operta recludat ? \c*\° n merno numinis tnfiar erit ?
^ g n eus hic ifaqia hic multa repandit
%1)^ ut Ars una esl-fic Lapis unus audi.
° s er £o modo,tibi fi 'quis operta rei ' llt ‘ t hsi° n merno huminu instar erit l Jettqf A G n e u s hic iffaqki hic m \a /> Antiquos qua latuere virosi st jj l Pf e Agnus ,roseo no's velleri donati 1 «9» vobis vellera sertis oves .
M. Quadratus» (jonsil.&Medicus Regius.
c ERTUS MÄÖNUS DE
VNCORDANTIA. PHILO-
w sophorum in Lapide
ffe T
bwvt : c « in ista materia videntur Philosophi ad litcram ' ‘ sore diicordes,tamen concordando simul eos dicunc 'dem in somma. Quamvis enim unum loquuntur, i j - feundum diversitatem rationis tamen,&fecundum . & fecundum eorum diversi signa, & lapidis o- tw’ n ° ,r >inavfrunt ipsum lapidem diversis nominibus, K|? l ' c Un^^^^odo feminam, modo simul conjuncta rebis, CVoi? ^m.modo diversis res.&fccundum hanc rationem
jdjNe^^^^nia argumenta Scautoiirates diversae magistro- a Pidisi matfria loquendum, ad unum terminum viarum hu- t(, s sc sirii, s lP°flea diccndarum.cum non sit nisi una via,!cilicet % ^ Uraiti ' V ' C natural « sive artificialis seu extractus ex corpori- "H Pü m 7 er secti s ,quia in istis est Mercurii substantia lubti- ra ,habilis ad fixionem Philosophorum, plufquam ali-
F t f quis
?>

8io
Ai.be rths Magnus
quisrtiercuriusintotomundo.utinfinelatitispct 38 parebit, Sctatnen ad quemlibet terminum Viarum P° ^S*^. darum possunt autoritates philofphorum optime <*P j{ili* 1 j significare,& eodem modo. Quia plures vi* iunt ot p r j a ti^ ad unum intentum. Attamen ex diversis modis «Pj, op' > ignis,tanquam causaefficiente,administrationemso s tio,&per consequens lapis philosophorum divrt* 3 . ^d**^ eundum apparentiam» tamen ad eundem finem °I?f Liat* 0 '* Scilicet ad S u e t i 15 a t 1 o n e m quae vocatur W» u j t js ^ ad F1 n E m , qui vocatui inceratio sive calcinatio,# .* j|]ii* s (J , nominibus diversis nominatur. Ex reiteratione pfrationis scil.iublimationis,& ipsius inspissatit>ni$><r jng ( ^ liter sequitUr inceratio sive philosophorum fixio c ^11 ^ ignis.cum sola re una,vel cum aliis rimantibus, <] uS ‘ v .el ö£l j< intrare debent, ad idem tendendum. Ex hoc pr°P te 0 'p6 s ^ l it temtendendi,& operis citationem, resultat boi«' 0 * ,.
etiam cum eodem fermento posito,si placet ultra pr° ^[li**'* bonitate augmentatio fieri potest,ut per dicta philo*®» ter intuenti.
CAPlWLVM PRlMVM pZ
materia lapidis. - ^
r\E materia igitur ista in speciali est aliqliid
■^quod aliqui philosophi volunt,& quasi omnes, losophorOm in principio fui est mercurii substant* 3 j^josoP^ terrestreitate,qua: fixionem & fusionem impedis*^ P^oJ* i exiret ex materia tota depurata qutfc dicitur per Iu*” 1 Jjri 1 UtperGebrum in fria summa patet eap. de medici** 3 ^ ^
Ordinis.ubi dicit mercurium lapidem in capitulis n°‘ u jjcit**' ^
1 Et ih capitulo de Mercurio dicit,quod exeo ess 8 ^^ fiura. Et dicit,& per separatioiiis modum puri«****’ ,j|ol'“‘(i dividas &seoisim ponas. Sed de isto Mercurio ‘ U !L p</ l|£ j,<i‘ divcrsificati ut patet in libris eorum, quidam C11 ‘ ' iia's)!
istum Mercurium fore Merc-urium vulgi, & tamen _ s[tl o““ (( c
ter, sed depuratum per subhmationcm.siveperaliq 11 ^^,;! * (
/
strefta’te,sive hoc fiat modo vulgi, sive modo
urius in igne fu* i oU [., f " ,r
revivificationcm,& hoc toties quoad fiat purus
:** ,r e
scilicet quod teneatur Mercurius ... . & _ vcv ,
qualitate, ex tunc enim ejus continuitate ignis co q>* ^ jj) ttira in ipso.Sc pars subtilior separatur in vas ^ u P erl '^ e i'C** r |'| t ii 1 fraad istam viam dicetur tandem. Sic qued totus purissima substantia sitita natus, ut sua terrestr** 13 .
fcX infundo rejicienda, ut dicit quidam philoiop nihil^ii*.
Talem modum laborandi tenetis,ad lapidemnostn*

s n f fe . Concördant. P'hiL m Lapide.' 8n
f'äHi IT '»mimus J ni(Ic)Uod superflua removemus, & ad istatst k 1 ‘•pho tcncri djm moverunt cos plura dicta antiquorum phi- Vt lt ^ rUm >^autonbtcs in libris philosophorum pösita;, quae c ^ e librids JjhilofophoiurVi intuenci. Et primo hic aliquos IV(Jj . viamtendentes inferre intendo. Dicit enim Se-
kk'^i fis 1 ' tUte ^ a P*^‘ S philosophorum. Et ipsius mode uno labo- !Sr c l:0n sidera,qiucq l Uid dicitur m libris nostris de aquis, fui- is CCro> ^bbus, & non intclligaS aliud nisi rem unam no- j l >tji 1Vlr ' 4 ^ 1 ’^ u * fecundum differentiam <ignonim& priepara- J^^do dicirtir anima, modo sulfur,& lubdit non attendas J ts tv , ^nas,licet philosophi dicunt quodsitrebis& compotiti •hil: "'busf - ' ' ■ ’ •" ' *■ " ' ~ ■
‘Mi c “' Dus certis , hoc ideo per similitudinem est dictum,ur in- Nt 5s J? r ‘ Eem idem dicit,lapis philolophojum noster qui est X 1 c Um eä participarent alia quam qüre ex eö sint, non di, f ^ttf l, a P ls noster,quia onines homines cum aliis rebiis partii ■\<j dicit ultra: Alii quidem apposuerunt sulphur, item /% e,-I* Aristotelem nil completur nisi tum fermento subtilia- ptyio r | tu -Et hoc diligentercosidcra.Et cum dixiniuS quod prg- r tio, *cfi U - S non Eli nisi süblimatiö, & ista est subtiliafio, & distil- *!° philosophorum,Sf inceratio, quia ista omnia secon- d atiiti * n natura,per solum regimen ignis, seicundum iaboriS ,( tla t , aill j8c ignis gradum seu tolerantiae,de quo infra ipecialius Item dicit alius philosophus m turba: Ömhesres ^ 3r 4r ° emuntur pretio in hac arte inutiles repetiuntur. Nec ^(isi^cbet quod dicitur in libro LXX. Pr*ceptorum,quod ista % es r“nani re, cum senior hoc sic eXponat, quod in ista re iimt .^Ut^^sentiK/cil.albedo & rubedo. Et confirmat hoc Gebet
«t
d Ct| 9tir 3 ^ a ^' ccn s: Quod solum ln istis est ex qüibus elicitur; ^Phifr* 0 - locaverunt huric lapident unam rem, ut dicit qui-
ftl*i iQlnrvL._ . * _ * •„ r. i-_.st ■_• - j • . r t I
Mal c °sophus;quia in ipsa sola re est quo indiget , uc sulphu- C ^ x ' r - Item dicunt philosophi quod hrec resin multi 5 stefL etUm ” onccm ^® ; ‘‘ : ' Et etiam dicunt; intendentes in '"^'Urni rare si recto tramite incedunt,circa unam rem per a Pidem opsrentttr, quam si dixeris tion cognoscere ob- Item quidam,ex una re, una via, una diipolitione to-
%^‘sterium perficitur. Itera quidani, ne obliviscaris,re ist NitiOft tantu so indiges. Item nolite curare pluralitatem cbm- % Ul *t,deducunt multi invidi siib figuratione ioquentts, ve- t ^ s» ^ nostra una est.m qua est spiritus tingens qiiem quse- jS 5 p D P cra hs omnes naturas,& ideoplurcs philosophi hanc '§ctis *. aru nt omiies res. Item ibidem,pluribus rebus non m- Ulla > unica re tantum completus. Et sunt verba , ' Cc ntis: Natura natura lxtatur, & natura natur am cor«
' * an, %iens per so regit,6c extrahit ex re omaefh m-u- f f f z fam fsse

8iz Albertus Magnus ^tts^
ram superante. Plures autem Autores idem cstfl* en omittuntur.
CAPITVLVM SECVlsDVM- ^tt-
CUntalii philosophi,qui lapidem philosophorum P°! ll, jj )U 5 “^curio non vulgi, sed extracto per ingenium a c° r F°' tallicis perfectis seil. Sole & Luna. Et istum moduin tl js^ nis dicunt fieri,quod corpora extracta perfecta ita p cC ua ,
permutentur in verum mercurium, similem naturali, ifl®
Yerum modum, sicut sint corpora perfecta, sublimat« 1 r iii^ dum & ingenium,videlicet curri aquis acutis, & ac l ua ,' jjon £|,ll j. niaci, quae multum subsiliat corpora. Et hanc subtili« 1 Continuando.quoad corpus fiat spirituale,& mercuria e> ^ c s£
le. Et istud corpus sic resolutum,Vel praeparatüm, dixe rU ^ 0 JiS^
rium,lapidem philosophorum. Et tunc institerunt cum
co
U' 1 '
borandi, fecundum qUod postea dicetur, donec fiebat ^ j(l« 1 J' ctura,in infinitum Se augmentanda & multiplicanda« j u bi'
viam moventur tali rationabili causa, quod dicunt, nU. este quin in corpore perfecto sc. Sole in quo dicitur .-rtyrJ . ^ rubedinis Sc albedinis, vel etiam ex Luna in qua est & per continuationem ignis erit rubea. Aliiautem‘ v corporum dicunt Mercurium virum & seminani. Aln a piunt masculi partes tres, Sc feminae qUiUque partes, v e §> I f
bobus simul mixtis ut masculo Sc foemina, id est, corp° ^ c of tl> tu,ut quidam dicunt, propter velocem corporum ‘ lIV ^Jcrd ptionem quam Unius solius. Et tunc corpora sic soiuf a 1tl ii sl'’f rium vivum habeant ini se Mercurium priorem omn' pid* etiam dispositum magisad fixionem physicam, & ob* 11 jud 1 ' 1 *
ctius omnia faciens & citius omni mercurio naturali,' 1 ^ dicta philosophorum prius scripta operetur. Etiam 0 „(ofi 0 conveniens asserere,ut volunt isti qui ponunt lapide pq. 1 „p,# 1 rum in fubtiliatione' in aquis fortibus corporum p elte ffC° etiam infublimatione vulgi, sursum eVolare vel e }* s ’ ate ' t]i (stQ > *
e.< C '
pus sic sobtiliare quod volet realiter , scilicet quod in tarl j 5 , ing‘ v limetur Sc lubtilietur, quod fiat spirituale & facilis fu'"^ ^ p fl £ diens Sc tingens. Quia sic per talem lublimationem ficta mutantur de natura in naturam, Sc fiunt incorpe" gol^' per assationem de se praestent genera sibi similia, ut a»r ^ pf.
Lunam argentum,Sc sic in infinitum. Et dicunt h° c . sectione ciijuslibeD naturae, quod postit generare jjc 11 ^ aurum naturaliter Sc alia hoc facere non possunt. Et' t jpC
uuiuiii imiummui nnnnuv. icu.(.tL uuu ^ V-,»»»"-- prd l ' 1
artificem debere incipere ubi natura dimisit. Etfictac ram philosophicam perfecte adinventam per istam no scientiam Sc artem, CA'

E Concordant. Phil. in Lapide. 8i$ Q 4P1TVLVM TERTIVM SOLVE1SIS |S. T tQntr overfiam viarum pradictarum.
t> Ctci >?7 L am unam viam tantum tendentes sunt ad
^ 'tatj 1 'juftantiam nobiliffimam.seu corporis in tantum sub- j IIS, b] C ij 10t ' dcm l c efisct ur c(Te,& confirmatur id istis autotitati- f n ’ m 6cber in summa sua perfecti magisterii in capitu- g*‘Una: Per Deum sol esttincturarubedinis,&lunaal- :i a *'ui in eodem libro dicit: Opprtef enim tincturam J 11 este quam corpora ex quibus elicitur. Etdicitetiam er quod tinctura est in corporibus & in Mercurio, .tu “ s 'amen difficilius,difficile est corpora perfecta , St ; l|( iir c ^positjonis ! itu resolvere ut corrumpantur, & compa-
ibj'-or,
f C 0|'|
I JCr 'n s rCUr '° 'Usubtilitate & penetratione, sicut patebit, ubi j^Hta !! m ma sua magisterii dicit, corpora quidem ex quibus fH ific %V CitUr subtll 'auda fore, & hoc non pervenire potest ad f.ici|j 0 ° l ’ r ' ecc rvicis. Sed quod in Mercurio non sit perfectius K l| ti tl j^ s P°test patere sic: Et primo quia longior Jabor requt- ,■ *Pa te . crci,r i°: Quia antequam Mercurius naturalis ad tantum t % ll Ur ’ c ! Uo dsitin puritate & bonitate similis corpori seducto J ( tdj 0 r ' ll m,utdictuni est,tempus longum labitur,& longa d l0nc cum modis fubtiliationis,ut postea dicitur Scc. Et /fet.Sj "'ka digestione & occulta valde ad fui perfectionem in- f 1 ^biri^iP^ consequens plus astuefeit igni,& sic tinctura perfe- a bifi)- foratur Sc generatur, & ideo dicit quod in Mercurio ef- r*>d i r tUl ctura sed non perfectior.Item ad istam viam scilicet, . ( P’. S ! philosophos um sit in corporibus, videtur este valde
Hi 'W ■°4e investigatione perfecti magisterii, practice lo- tm ^ uias ter t'ii ordinis ad album & rubeum. Dicit e. k s qn a f l,rn recipe lunam , Sc ad rubeum recipe solem, Sc solve ' ll *ua,8c fac lapillos, tunc statim subdit: Et hoc estcor- c'bj^ u m fixum,solutum in Mercurium nostrum fixum, Scc. (p’ft'a a °cctcum regere usterius sublimando, Scfixando,ut in jX^stra tradidimus. Hic tamen nota, quod licetGcbcr 'd album recipe lunam, & rubeum solem,non propter
Ptjr ^taKr,.^ . ■ ___ > .:_n._n... :_l:f_.
bi
r ^>si a ^ ne gare,quin ambs tincturae sint in corpore quolibet, t tl rict Ut 111 'pss mixtis, vel etiam alba in rubeo corpore,Sc ru- C| b: Q Ura in albo, ut patet per quendam philosophum dicen- '<« mVis Lipis noster in manifesto sit rubeus vel albus,in ^ a lbus, si in manifesto sit rubeus. Et sic si fuerit in ma. o tto : r US ’P cr decoctionem ignis erit rubeus. Et subdit Plato in jsoihg'i/' 011 verte naturas, ßcquod quatris invenies. Item alius, 'bt^i an 'resta,& manifesta occulta,& invenies magisterium.
P at« viam facit qued dicit quidam philosophus in tufas,
Eff 3
nisi

Aibertus Magnus
n0 »0r
«lii corpora incorporea feceritis,ct incorporea coi P 0 ^ <)i £|t j
regulamoperandi invenistis. Item Archelaus pbilP‘°r^j- e $:i^ consulo quoti in perfectis inebpes,nam antequam m’P ^c>V terminum perficeres > citius vita carebis. Item Herm “ isto tractatu (uo quiimitulatur de occultis Herroetis' nun tuorum tertiam partem consumas.Et concordat cU to in libro de quarto,qui dicit: Oportet aurum duci1.0 st fi hoc non potest fieri in figura triangulari. Et etian 1 ^ 5 ^ tenet quidam Magister,qui fecit qusstionem de ver * t ‘ l 'j^ r a£> l ' < tf
tis. Et dicunt coiiirounitet philosophi: Mercurius nos e ., j|d Mercurius vulgi,led intelligas de Mercurio quädo cst e 1 gtl o^\ dteit lenior & Calib ipfernet: Cui istud auium ex aU / l)11 cM 1 ! prodit. Et est aer,Sc ultra idem Senior: O situ nosceres ^tH 1 dem nosti rfin,aerenr,velaertum, in quo metalla lubinte M Irem Senior dicic ibidem. Omnium philolqphoru res,e bet in se totum quo. Indiget,& est mater auri.Etetiam>° S jJd cttur.quod est natura excellentius, est omnium rerum V' aurum non est natui ävilius.Ecce quomodo idemSeniP 1 0yjo e fujs videtur discordare , & alii philosophi inter se,ut p° rl j §iiil^ cxauthoiitatibus jam & antea praescriptis, unum rarnC philolophi clamant: Res una, vas unum,praeparatio fiiblstnatio sive subtiliauo, quam solani operationem » lC ^o f( I fecundum gradus ignis exigentia sequuntur diverfe ^rcju^Vf feil fixio , & diversa nomina ipsa res sortitur,ut prius u 1 d' Restat ergp ad concordiam philosophicorum non acc .dyndum. Concludendo igitur qt mihi videtuv.est “ ,c
quod omnes philosophi & autoritatps eorum concorda 0 <r t h 0
curio. Eo quod lapis philosophorum semper fit Mercuri 0 aperte apparet ex scriptis edrum. Videntur tamen ficrl
: ' - ' ‘ ii*'
■i is T--“wnu, iduun»*-
jn Mercurio naturali, Scextracto.ut dictum est prius. .
i a n i . _ _* näl‘
fendum,quod auctoritates tendentes ad viam Mercuri ' 11 g i r ' sunt mtel]igendaf,non dictae per viam abnegationis. ^ a znlri^ lius Mercurius abstractus, etiam non sit vel possit estt, sophorum. Sed quia tales philosophi scientes invest 1 ^ jj 5 ffp e »nodum,deconcoctioncm, etiam quod Mercuriusn a,ura *iatur,ip(am artem inipso solo reperierunt. Et sic nebo . ponerent expesas in rebus praeciosioribus,cum in v ^j° r * (tP^* possit ars reperiri.auctoritates eorum,scii. Res quae cM ^i e< ^ pra:cio',hoc,ut prius dictum est,posuerunt. Isti veroq u ’ ^eS 3 pjiilolpphorum in corporibus posuerunt,& tales n ° f !j C (f y e (se" £/ tionem alterius intellectus posuerunt, eum nulli d l 'b lU ^ | tS iii^ |>eat,qum ad eandem viam & intentionem sunt, unde p ^C'
$i,ingenia,& viae, una Facilior,alia difficilior,alia longi or ^jj{l3i*
YietyäHl?« iderq smper volunt,& icjeq taliter loqnc»te^^^ct'

:i'<
ifl o- H' )i <
i«
if'
I»
li'
l('
a'
Ii’
;H
ii*
fi
f»
-st
■i
>/
,P
st
it <
('
d
j^PoreC ^fitn.fc.quod habito Mercurio corporis perfectis sive resoluto 8c subtiliato.io subtiliatione, operatio. \ cu f - - - ~
u!* Concordant., Phil, in Lapibs.
8 xf
4 ^ f Cü " w H*uuiiaiw,»y muiuiauvuv »
|s Cr p certum istum in eum, sive istam rem,este mundio :r,._ r-'Orem & habiliorem ad ulterius tterficiendum, aua
& habiliprem ad ulterius perficiendum, quae t ert) raie fibi simile de se, & sine sua tinctura, & etiam bre- ,, P°r;e fieri, & murus difficilius in modo laborandi,& mf.
V§me
1 '^otai Crrat ' ’ ^ lcut p'ures erraverunt abundis in Mercurio vul- te ltes> P t Kparatronem ipsius scil.fixionem philosophicam /^tbl?POflbus lahorantes ,& quasi in extrema adducti sint, 8 | ' , ipi(r. etIS ’^' n materia perfecti Mercurii laborastent,minime
(r C, S*8c
« 'ftrm ^"Um utique perfectum citius 5i ulterius perficitur, ^ n , Ur uifficilins, & per consequens eo nimis erratur, eum ^ ^ta Iixtetur.ct cnmca gaudet, & amicatur, ut dicitqui,- (! ■ l >to r " P^ us:in habentibus (yinfiolum est facilis transitus, 5q I k^®cd'A* f ® naturalis in ista arte, quoad unitatem lapidis no- ij 0t avePer eam enim exibuntur multae viae .quibus multi. i' ll Vn tUnt ’^si ,nt m extremum adducti, ideoqueartem tan- ^Hl-^etuntdsc veram. Et sunt-tales,qui laboraverunt Sciar h Shi, p COn i l, ncto corporum & sp i rituum per amalgamata.Si 1t<;-«u corpora cum corporibus laborando. Er itayolue- hVsc* ^venere in spiritum, & postea simui figere unum j r e,V e [ ^spiritu , vel unum spiritum, vel phtrescttmunocor- f\WS st arn bo l bus perfectis,dipeares quod non postit fieri tinctu- ^Iri^’^Vonjuniäione matrimonii, feil. solis ut viri,Sp. lunae ut f \ ‘^Mercurio tanquam medio conjungendi tincturas ipsi?- t^r.Vep per multas autoritatcs.quae sunt (cr iptae ad literam
i^ien l5,v ‘diose,(eu.alU gorice > ut de distillationibusjn.tellexe- Unus lapis ut omnes clamät, qui in se totü habet quo
^eundum diversa.signa in ipsius praeparatione diver- t' ut P r ' us diligentius in isto tractam tibi scripsi.
. lil ’ , *rU.. ta ^ s > qui sic laborant in fixionibus corpcrum & fpiri-
>n est mirum , quia minus simplicior,& plus composita,tanto minus sym-
^tijj ‘sta.ct ideo difficilior transitu^, quia -quando requiritur 'gignis debita, difficile poterit rebus diversarum natura. Vai: n Unum tendentium,applicari,quia forte dum unum figi -
fi,
etet volatile, sive dum unum sublimaretur & subtilia-
J "*vv VVlstUU. j uvt- M. mwwiM»-
, md forte ingroslsaj-ettir - quod deberet sublimari,ut patet % 0 c 'd*me prscepto jam allegato. Et tamenbene verum Utj S> ^ ‘Pnitus conjunctus corporibus, per solutionem in aquis
A; ‘ C $l:
>u,
^)i,
....___ ^ . .....
5 1t q[j js Ut 'n ipsis aquis, sive corpore, sive in amalgaroatiombus» «iodis, tx ita ipsis spiritibus digestis cum corporibus
S -Vti'per fe, cum solutionibus per assationes, sive putrefa- cum aquis ,&salibus, aluminibus,
' ^ >te,um solutiones
Jjj ■•.^«iij;iV)UHyilVÖ UU llrt 4 U i5 , va. nrur/uj > o<u«iiiiiu U ff||
§ Cl sti$,de quibus piura ingenia scribiitur & in librisGebe- E f f 4 ri,& ediis

8l6
Albe rtu s Magnüs
ri Scaliis de investigatione,de medicinis primi, de
fecuni'
in-'
&in aliis libris praesuis viduidisibicie lpii tpiritus fig uptU I j,fdi |:, ‘
pOribus.Et sic possent iijparticulari benefacere aiiq uaI f^j nam primi Se fecundi ordinis Sic etiam augmenta P sr ■ j.i fieri, pt sic eorpara imperfecta bene polTimt etiam 111 S) qi |0 “ jpfprum calcuvitsoiKS.fk. lolutiones, &' ipiritmim ana 110 ä perfero convettantur in pci sessionem perfectam ct }* 0 jjjfes 4111 dela fecundum Hn-mctcm Em pedo. !em & Cjilgd (..esi 11 ? secundum magis & mirius & npp est differentia forma F - ppti’ 1 * Sed de istis modis particularibus non elf hic intentio: 3 r^j jiff* tum ergo vide alios libros de materia hac See. Ex ist^'f-^pja^ fictis ejaret omnes phdotqphos concorditer asserere, philosophorum jnre Mercurium non vulgi sed nolbnw- p ei nim iste Mercurius sit naturaiis.tamen depuratus,8c 11 «fi* vulgi ied philosophorum, sive a coipore sived corpori. jpif
ctis abstractus etiam quocunque modo 5f quibuscu p ^^iN'^ niis, sive per additionem propter brevitatem Jnbo! lf ’ -jvsi do Mercurius ip!e extractus a corpore litlubtilis Sc n °,-'isi 11 ", fiumidifate.fed purus ut purum corpus iubtiliatum >t> v- rC iis ,p fiem Mercurii,dum addita non maneant. Si tunc ipsi , philosophorum cum ingeniis Sc igne.tanqnam essicicf" ,,fi^". eundum modos Se ingenia Geben, qm in jioc in paucis * , 0 c-. tam dicit yerifatem, & majorpm philosophorum «uw cordantium, cum operis instantia perpetuetur,ex ipsir tinctura vera philo(ophqrum& sis patet.
CAPITVLVH QJ r 4RTVM PE
ratione lapidu & ignis regimine.
TYE fecundo principali scilicet de nostri lapidis p r *P a a £s gi •‘■^ingenii regimine in speciali eff aliud dicendum- ^ r.,
eundum Geberpm & omnes philosophos ut mihi videt us r( [i randum.quocl recipiatur lapis ex scriptis iam notus, & P r p lI d' ,,S in vase vitreQ uno ut orobo, si ve in vase quod sit iup cr ad modum cucurbitae & alembici sine naso,& sint rr ’ 3 ®q 1 il fl ^j coniuncta si laboras in yase supra vas,ut digupt quid 311 ’J’, r fiif*
phi,prout postea scribam,sic quod non respiret,& assidas^ ipsum opus (ublimationis philosophorum quod est si' 11 liatio ut perfecte siibtilictur lapis ut in ultimam subtil>tarf^ t j a si ritatem deveniat cum instantia operis, & ignis temp c ^ tolerantia majori,continux & successive ad idem °? subtiliationis omnia continuando, & causa est ista > tnagisterium, ut volunt philosophi omnes,est nisi ist 0 p£ rä ‘
ne per continuationem 8c tolerantiam ignis. Omncsa «ones naturaliter consequuntur, videlicet facta siibou» ■

Ali' 0 <' i d' 4
0
,11'
Jkitio E *~ onc ORDAN, Phil. in Lapid*. ßlj
I^Uit llt I Unc Si incineratio, alicujus partis & istius confcq^hter d^^btli^ 10 ’ Et «ulli dubium debet este quinpe-r se fit, per so- i 'Ut ' '‘ ltlon c,fixajciminerata pet majorem ignem.ut postea l^i siib/i- m P ' 11 ’ 5 propria p'urcs partes non fixas. Secundo.Ite- £ lctUl ' & sic iterum figatur. Tertio, Sc sic iterum subti- i^apj^Pr^cisam ipsius intentionem Geber ponit. Cumfefo- «^tir 'S nc ’ ^ ^olc» uno vase si placet, öe sie totus Iapis ft^cr ' 01 perficietur. Et non debes cavillari ex isto,quod ali- j|“ti|j t t ^ rreceste fore adminicula ad hoc ut ipse Mercurius ita ■ tyitjf Eum fit homogeneae, id est fortiffim^ compositionis l^ih ' ter ^olöc Etma. Si ex eo idebet extrahi Mercurius & ‘fr Mercurium, eo quod sit valde, difficile. Et pereo- *P L *rsi operantem pollet ducere in errorem. Dico ad pri- t %j Wjnyis Mcrcpriusnaturalis seu pstilpfophorum sive
\
ltH .^torporumperfectprum sit fortissimae compositionis^ )r Pe s P cr tpotinuatipnem ignis semper aliqua pars sepa- u btiliationemab alia, in rnodü quasi vaporis. Et istud Et| t n011 potest in yasc respirare ingrosiätur,& iterü descen- t |tti Stc cr Pm mediante ignis regimine seilicet lento,ut intentio ^^"'nt,aliquam aliam parte tuncsubtiliqrern fecum fub- i^ior ;- 1 ^ deinceps donec opus totum ita compleatur, Se haec est V. ln ‘r~ " -- - • '■ ' ' - - ■
"t|
c tt a «»«io Philosophorum in ista arte veritatem scribentium, 'sen t en aliae de, quibus insta siliqua ponam non per hoc ab
' sei;
a^'epm tamen ad eundem finem Philosophorum in via 1 te «dant, licet aliis modis & ingeniis laborandi.
Qj1 PITVLVM (IflNTFM DE
corporibus perfettit.
1 M de se 1 . - ,. ■
sisin e SUnd° scilic. de corporibus perfectis ut supra jam statim
. 'si di Est. yateprquod valde difficile esttaliter corpora' per .^>i>r °' rer e, ut in naturam Mercurii seu Mercurialem commti- p‘F( t p’ ®t forte vita hominis talem' fubtiliationem seu subtilitate $ii S a f n °ri expectaret, cum tamen non sit impossibilis, quia per ''^rationem fc.igms caloris Sc humiditatis utputrefa- W u ’ Ct >am quantumcunque sint fortis compositionis etiam t ^gi?^Etati,Sc per consequens in Mercurium bene fubtiliari.
s a u‘ s Emporis longitudinem, non est inconveniens asse-
k ° ene possit admitti praeparatio cura rebus extraneis se.
s «c ‘ j Ustuis acutis,putrefactionibus & solutionibus,astationi- l.i <j u sationibus & aliis quibuscunque, ut ipsa corpora per- iii, r * Unt Philosophorum siibtilientur sive in naturam Mer-
*Dar»„.. ’ » v : ' ' > . «♦._J.A_
Patentur, & tunc tali.i removeantur. Et tunc postea cor.
at "“ "• '^praeparatis, ad tantam Mercurii subtilitatem vocatur °phorum, cum quo tunc tanquam principaliter cum E ff 5 uno

Albertus Magnus
unoÄpcuriostic cura alio, secundutn dicta Pbilosoph 0 ^,^ CalitCT &c mnium
■flta- fXlA 'aO j
< non uno modo procedendi!. Et haec estconcoi . [es sX Philosophorum, prout etia prius est satis muh 1 !’ ' o ij0 eorum dictis declaratum,sed quod ad ipsam partem,b -fti 3
iubtiliationis corporii, perfectorum in naturamMercurii.
U-Ä rius^r
vivumMercurium.Quia cum tali relblutione corporu® 11 ’
Mercurium; est unus modus laborandi sicut in vulgi ^ esC ” 5 di^ anen praeparatio., ut sic dicatur, philosophorum est, ut p rl est. Et aliqui ceperunt talem modum laborandi sicut so Curii, & dixerunt ipsum modum fore Plat onis in quarto, u>l>t
Concordant cum intentione Gcberi.ut dictum est.Sc also r ^ ji# losophorum. Interdum enim sic esse laborandum,quodt p corpus perfectum,ut sole,& ipsum subtiliant cum aqU> 33 ^c 3 '' Convertunt ad lapillos,& istos solvunt in solutione fim>, - . S j'oK fando congelant,& id opus dicunt subtiliationis. Et q t,ot ', cr cii !|1 tiones & congelationes reiterant,hoc totum m natura® fubtiliatu t.pt fluat facili fusione, & ingressu, & tingat ist 3 , „cD*' Tunc iterum postea tanquam partem fixam, Sc fermen tl1 jpse' iterum cum quatuor partibus partes corporis in Mere uso 1 .pt, rum fusibilem & in lapillos redactas coquunt, affando pjso prius,labore continuando, donec iterum materia tingat, fie* que in infinitum augmentando,& ctiäin bonitate, dicusor fore procedendum. Alii autem alio modo subtiliant e 0, P ll |- el i3^ ctum.seu per calcinationem,& tunc cum aqua argenti, fblutiva cum astafione & iterum corporis reiteratione» |mtsubtiliando,5c sic laborant,quousque ipsa corpora i° ^ Mercurii,quoad tracturam,totaliter convertantur. Qfl -csC^ ipsam subtiliationem corporis vel corporum intenduso . spiritibus,scii. Mercurio sublimatostive vivo,si ve aliis sp' r f c oß l0 ' Jium,istos spiritus cum corporibus,cum aquis acutis P cr . nern conjungendo. Ettunc ab istis spiritibus vel etia® ^^r 3 ^ sublimando,& sic dicunt aliqua partem corporis cum *P' rl ' n leviarbct hoc continuant,donec bonam partem corpo f,s tum conversam habeant. Et tunc per separatione ig n ' S . ( iiä l|, .j ^o,capiunt sursum sublimationis partem subtiliorem > 3 jso“ partem dicunt in fundo mauere.quam postea partem n* 3 ' Curn parte non fixa, quantitate bona leniter astanda ® e ^ er t 3(l ^ donec iterum pars figatur,dc iterum in terram fixam c°° te ri' 3l b Ht hoc continuant,ut bonam partem figant. Et hoc ^ lC . ü vi0 t c 3 '. sulphuris prseparatam. Tunc istam terram iterum e ‘ c | c vc (t1 ^ parte non fixa, bona quanti tat e, & iterum, donec tf>t j- cU ot iterant, & si« iterato figant. Et hoc quater iteratum ®
cincturam secundum dicta Gebri dissutis ? separabis terram ab
>ri, & etiam Hernaetis (
igne, subtflca spissos;

\ 0 j Cq^corbant, Phu. In Lapide. 8iH
it ^'fior^ 1110 ’ a(ccn< ^ R ' n coelum,donec retineat vim inferiore Hdjj r?I p- Et quamvis etiam ista dicta Mertnetis concordant, c ad modum lapidis Philosophorum prius.dicti, 3? 3ti, o r llu s laborandi,ut dictum est prius i tamen adsatisfaci*
11 ^Wir'" nion '’P iorunl > < l u 9 non videtur irrationalis, turn etiain j^Setij 131 ' 011 ?!«, & Mercuna
. a ba P „. 141 °dos laborandi bene esse sustinendos, dum tamen.
Ul “Iiliar VJUC
js^etj l0lK 'm, & Mercurialitatem omnino prastendunt, dico.
t ^^are CilQc i QS labotandi bene eile sustinendos, dum tamen.
Hit]| ra ' cavc ‘’ inir > sptoci corpora in tali subtiliatione,sive mar . Ptitis j-J! lm fiecentur.Sc in totum a natura sua spolientur. Quia, ? ) iti Cll(] ltillr >i est, quocunq, modo Mercurius subtijictur, & pee t 1 * 5 ad UC v ’ ara, ^ um talTien sümt tales praeparatio,nes & dtco- 'fttiHj e a Vl3rn Ehilpibphorum,&intentionem, de quibus prius 'IV *1' postea particularius in tractatu isto dicetur,cum be- lh' l ' e ° r d ^' 5e ^ modi ad eundem finem tendentes,ut prius dtz ^^osophorum inlapide Philosophorum est deter- fl Qso - Est tamen verum, quod inspiciendpdicta antiquoiü
ad
)r & scripta inisto meo tractatu,philosophi siint plures, JST ' l ^ v ' am stuac est in Mercurio naturali praeparato ,five in, «*, v V ‘^ e ^' a corporibus vel a corpore perfecto resoluto, qua. 5 ;<icp| las > vel proxime stiprasfriptas, quia antiqui Philosophi, jpiti s at tende.runt ad unitate & uniformitatem rei Sc laboris, t ^lu tTlll ^'plicitatem, cum in una re sit major unitas,& fortius, ' n i^utihus.Ar per consequens facilior & minus.
r'“ 111 1X1 »yo'vvjttviiaiusuiyi ujiuuo.
% 0 S ' a W ; dummodo tamen modus ignis, & pratparationis» j ,( ip( ft ttta csPhilolbphx occultarunt,debite perficiatur. Attamen.
‘Hi
°ph n C ° m plementum hujus tractatus de intentione lapidis phi-
via ipsius,de qua philosophi principaliter dicta ipso,- '§unt,dc regimine secundum scripta aliquantilla, confio Hft.t'P^hpideFhilosophorum.quiinnna re, in uno labore
^^Sp^dhere iterum propono consequenter, talia per auctori*
*0,
'Icll
!qj ^sopborü approbando,tunc sic tractatum istum finalite«; ^ do. Quemad.ctgo in secunda parte principali hujus tra-
J__: *_st,; I—_.
S^'Oii j'^l'ter dictü est de praeparatione nostri lapidis,nunc er. \ v c p v edicendo,dico este totaliter asterendü solüm in mo.- Nit Cr . modo praeparationis lapidis, 4« quo philosophi princi- J?ta ipp'^J'dunt, que tu ex meis scriptis rtoscere non potes, curri
subtilia-. &eü assi-
N/ c iapidis praeparatio in sola sublimatione, id est,
Et ista operatio est diuturnitate laboris, S .V 0 . softarjtia super ipsam lapidem,5c regimen ignis, ad inten* 1 ' 5 nr,ft 1S,&nostri Mercur» tolerantia,completur, &totü magi. U Sa iiu trum Et omnes operationes diversae scripta:, propter di* NoftW regendi ipsü lapide, se naturaliter consequuntur soolimatione que estsubtiliatio,inspiffotio,& tunc inci- ' °^ c cetatiy,Se nyfira fixiy philysqpfi, Lce.fie f melius iy-
KiHgai

pio Albertus
telhgas istum terminum fixio philosophica.
Magnus
Est sci <V i ' s0 -
summo pe re cavendum est,ne "lapis cum fui ignis f< ? e „qU?'* humiditate sua privetur, quia tunc sua humiditas sibi 11 r jit“ 1 difficulter posset sibi restitui, & sic totum opus dest' uC ^ e pluribus philosophorum etiam lapidem bene noscent 1 ^' *
est, ratione etiam cujus artem negaverunt,& etiam ali? 5 ^ illos artem negate voluerunt erronei possunt non quod omnes Philosophi clamant, quod eorum opus ef> • limatio. Sed ipsi lapidem ipsis notum aliqualiter silbtiliaverunt, <5f tunc ad fixionem intenderunt dimin? tione & desiuratione completa,& sic in tantum Iapi<I^^,i^
rurit, quod humiditate privaverunt, & per hoc in
sunt deducti, non advertentes quod Philosophi omne® s
unum opus,unius laboris, quae sequuntur diversa sig na / c ä a (i 1 '’
utilitatem lapidis, atque ejus dispositiones,quae tamen »■ fV qi limatione consistunt 1 cujus regimen ignis lublimationis' operatur diversas operatione? in lapide ut modo lubli** 1 *
modo ingrostationem, modo incinerationctp, quami 11 ^ ^^ 1
nem per ignem suae tolerantiae sequitur sixio philolop» 11 “ 0ji<f ta. Et ideo fixio philosophica summe est considerar.d? (iils 1 quod lapis figatur,quod tempore isto quo figitur, liationis partis fixae figendi non fixum non auferatur. talia opera vase uno seu duobus ut dictum est prius, 5c u«®-E cum modo ignis administrandi opere primo scilicet 1 3 P’ ■ jplf 1 matione. Et tunc per ignis medium maximae toleran 11 . jS p> ( ' luitur lanidis . Se iterum ulterius incineratioan 5 a
satio sequitur lapidis, & iterum ulterius incineratsoa
tis.qua: a .natura & per continuattopem ignis est m??' 5
fixionem. Tunc consequenter philosophica fixione ■ sjU 11 '
mia cJ i 'sii w-n ^ f- /i r aisiic »mi« __1 _ L ^ ■ . i\*slO
qua dictum est supra. Etsic opus tuum uno labore c0 ‘\ „fic 1 ' ' ' ' " " • - • - Wir. ■■
donec cum signis postea dicendi? res ipse in persect 0 lV ‘‘' ö a b
consistat. Tamen hic notandum quod non remordeat 1111 ^^' vldis, quare tegimen per gradus ipsiusignis proprie n ° n buS g (J ' runt. Dico quod non. potest valde bene in speciali ese ^ dibus ignis & proportione determinari, nep aliqui Pse 1 - lia plenarie posuerunt, licet tamen unus plus dixerit ^ c . ta < 0 ^ ria.quam alius caetera industriae & exercitio l.rbqranU d
mittentes, de quibus infra exaufloritatibus Pbilo^P' hac materia loquentium alia notabilia elici bene pbssu° ' ^
CAPITVLVM SEXTVM, IN QfO r °
Regimen consistit, J
£~Onsistit ergo,ut ego ex dictisPhilofophorum con>> Jjqpidi* 1 '“'sum, totumseegimen ignis gradus, & prrepararson' ^ a cr ^ isto,ut Iapis nostet unus» uno vase ut scriptum est» ‘ el1 nc ? 1 ' 11

t oi
sb
c->'
uif
1--
,t^
jr
>S-
;] 1 '
,lb
ii"
,b'
no
jii
if
iil'
;£l
llf
■re
,|i'
is'
jf'
3^
lini'
rif
V
[v
r
t>'
tf
f
Phie. In Lapide. 8ix
r ejus pars,5c hoc per bonum tempusjsit in igne.
Sllw 1 ( ^ 0 'NCORDANT.
^ l, Onf l ^ t 'l‘ ori
Jf^ter p 1In * s c ‘ to a l> u d "pus laborum,videlicetinlpistatio, cö- iii i,? fact^ Ct ^ um ■''iduetur,donec vare exduiturnitateignis J 0n e lapidis in igne,videas istam parte aequalitate ignis ^-«ura. Et tunc talem ignem parum vigorando, Lc fic
femori '
>,i^r°Iit
parum vig
donec videas aliquam partem velle incinerari, tunc . >gnis vigore non tamen a primo opere, liec secundo jtyu ta i. 0 ent iamxecedendo,parte jam aliqua inetnerata per se il ! * Pde* s 1 tf*P ro ptermultitudmem aliarum partium siibtilium, ti'^ 0 tn "otiari reincipiet live sublimari. Et sic iterum proce- ,]\(l 0st ” tlnu e ut dictum est, Sc hoc per majoris ignis toleran- |Nj(j ) n C pulveres fiant sublimati & incinerati.. Et invenies ‘ 11 ^ opus, quod prirria est fixio lapidis, per longam ignis C*‘ quj a Crn - 'Pk lapk noster ad tamam ignis tollerantiam deve- ignis requireretur etiam in fecundo opere & ia-t ^(T^alfiduatione lapidis ad sublimationem sicut primo ad ,? e m, Sc sic consequenter deinceratione & fixione istud fi ’ den ' C l ' l S en do, dcinei ultimate totus Iapis cum sufficiente t ! %, " u tatione,per talcrfi modum regendi ignis super lapide, Jf'ficu stei cum ignitione sua fiisionem, 8c in Solificum 8c yjlsllj g Ve tum cum perfectionibus suis Sc examinationibus St' %a* ^ etc nriumtransmutet, Sc hoc secundum se totum ft 11 P artert) - ^ ^' co * 1 ‘ c "otanter vel secundum parte, f^p.ifjt '«cura, si;tota tii.1 materia imposita fibri esset in totum (Xs^' n °n nocet, quod aliqua pars ejus in aliquo regimine ((’Inia Vl delicet sublimatione sive inceratione, Si causa haec j,^>«(i^° c signum' est, quod Iapis noti est curti velocitate dire- I^Xi 0 ' E utilius. Ideo summopere cavendum elf , ne lapis O^tic/r^ 111 aliquo etiam prioris operis,cumPhilosophorurrt H, * l «lc Va . 1£ dta cfiu continuanda supet lapidem qfiaerton cst/ur. Vinfra remansio, donec in eomplementb'sii' töte* li^eijj .^ Petfectum , cujus perfectionem proba cum pfoje- l!1 ta,j r ^P'ntum vel corpus. Cjuod si ipsum Iapidem invenc. tjAjy. ^sit dealbatum Sc depuratum , quodpurarn decalbedi- videtis lapidem ita sublimatum, quod ad intra rei Penetret, & tunS facta penetratione quod sit lapis fixus hi^o^d res examinata stet omnia judicia, tunc sufficit, Se ratus ' Sm autem non, itera super ipsum primum o- H^ia^^Ouiequeuter ut scriptum est, donec ita fiat Sc erit Deo 'Vt Nisn ^ cce autem considerare potes, quod valde erroneu
s C'
)£ttt »ft/ni?, lcnr * etltcr * Ut pluribus contingit,qui propter hoe fune
*■ uvnvilj ^DlitJViCUIIV -j--- ' vmvi*
i n ^rur°5 ei ? tionem ita agitare, quod una operatione facta t " 1 'om V anf ’ & P"™ 3 dimittatur. Nam si magisterium no t>Ui st P e m^ntö, ut pluribus contingit,qui propter hoe fune ‘ u m adducti hujus artis, non postit super ipsum reiterari

Sii
Ai
lIIERTDS M 'A G N p s - tari primum opus, & sic negotium esset totaliter ann .’ 1 ' l3 o' |1, ' ll i tamen si dicta de regimine ignis, quae tibi scripssj 0 ‘‘f )[lS <0^;
'non nimium citaveris & agitaveris, inde opuS a'd ,r "” ol , rtf ^
’tiöh bene potest. Sed si in 'prima facte, & pt iVna vir* n
ics, potes tamen per assiduationem operis, ut ferip" ’ ^ tamen optime adimplere, & non solum adimplere, ve»“^ cx reiteratione operis iterum cum patre nOnsixa , laborando, ut dicit Geber in ultimo capitulo, mag'“
'diS a.ugmentando in bonitate iri infinitummultipiit 31 ^’ ^
CAPfTFLFM SEPTI M VM > K E'6^ lapidisprvbatum auctoritatibus^
.intH' 1 „jt*
\iUnc fecundum promissa, aliqudt auctoritates c
{llllpp r»>VT(minp lltvelic nn/vl/J I rtn^m- ^ ILu^' ‘i
* super dicto regimine lapidis,quoad ignem, ^'r
Itionem, inserere non omittam, cactera intellisentiae rll) ".-,ttr v
gentis in libris Philosophorum, ejusque diligenti® cum^
m uu i u j. niivaiv|aiiv i uii<)i,fuat|ut. eil ngv r«t «»»- - %
icit enim Scbiorpriihö impraeparatione lapidis,
Is» 1 J
Sie, sit praeparatio nostri lapidis difficilis,& maxime oC< j%£t
•»likl /lirii- ' trnltllte li^iUa'ne 4n, Ati» * \(>
alibi dicit , vulgus habens oculos doi mit, cum cn ' nl " cS tl cl |>'
prteparationemeius nescit, &C. Item Philosophi dscen ^
dicunt: Opbrtet istum ignem calorem esse Solis,q uafl ^,(i t '(f 1 |:
itu suo, & ideo vocaverunt putrefactionem. Item ib>^ vester ignis balneOtum: ItcminTurba: Sitignis V c *', bandö lenis,id est,temperies illa, quae tincturae est ad a> ^ i siorem ignis tolerantiam requirit, quam quando 11131 j 0 l 3 f'L' incipit tcctificari per solarii ignis instantiam, tunc c ! uar> ( ^ 1 iS‘ l “I|p rubeurii laboratur, ad primum opus tantum gradum ‘^ 0 (Cfjj,
bcum requirit, sicut forte ad fecundum Opus in dealba 11 ^ pp 1 iritur. Et in hoc debet homo esse cautus, quod t > ontC % l }^fi, ante tempus perfectae dealbationis, id est, quousque ti° ,j
. 11. „ _.,.._J. : ■ 1 ■ , \.a„nta u ijjlli 1
secta sit iri albo tegimine pet gradus ignis, qui spectas uJ ^
Et super lioc damatstofarius sic dicens : Non misce ^ in rubeo. Haectamcn furit ttiaximo exercitio laborans fjc |f
oü to y
tenda. Item ibidem de lapide siostro, in vase suprap 0 ' S Idus est igriis lentus per 4ö.dieS,quia pes ipsum huriiiu 11 »
UlU Sglriu K1UU9 UlVJjV|u*« ps. l ipiUlll 1JU»** |^{7 j
pentes extrahuntur. Commendant enim Philosoph g-c® 11 ' fis ipsoriim prolixitatem, & vituperant velocitatem > of^ stionem scilicet tantam,quod lapis non possit redire ao i<f
primum i ’8c sic iri toto destruitur. Item ibidem ^'^p^re 3 '^
Nosti o, cavendum este, ne convertatur in fumum, ^ P
ptef vehementiam ignis. Item in Turba dicitur:
ja iwa r viikiii^uuuill il\. Illi 11 1 Ul l.'d UIVH M ‘ - -»JJJ*
primo omnia denigransuf, id est, quando quasi rt,ater oJm 11 , 1 tineratur, non est perfectio. In lecundo omnia dea Sst» in fecundo opeie materia dilponitur ad -lajorew
im'
$ est „y
i(' !

L Öe < W ‘
CoNCORDAN. ?HII. IN LAPIDE.
c nf I s U j tatein ‘ tertl ° °P ortet totam incinerare compori- n Cr ‘ c ' lcct - super perfecta dealbatione. Ita quod ptius nota
stallt« nisi perfecte dealbetur, ut prius dictum efc, X r p ''t't'idem : Istum cinerem non vilipendas, nam iterum ■ c tn S 1Ve bquesactio, id est, sublimatio sive solutio.qtaod hic
l>
est.
?*• £ t p’ P cr majorem ignis aliqualiter exprestipnem, sibi redi; X st Uar tb tunc corona aurea intinctura perficitur. Seien»
quod aliqua matfcria post higredinem fiteitnaa^ V ° ru °ea ante albedinem, de isto non est curandum, sic (.(^ Uo< ^ talia ttbnad perfectionem continentur, ut jam di- stX Krisceretur onus rubeum cum albo,
. ^r c'?^ a brifceretur opus rubeum cum albo, quod fieri nor» ' ^ c ° ent gradus ignis tali actibne visa mitigari, ne rece- ^ llS di r 1 ” t . Cllt ' one ' quam jam tibi emendatistime icripsi, Sc fic X yjg'a nigredine ad albedinb, utopussemperad suapriri- X, , e at remanete. Unde dicit jHermcs ,&dicitur etiam «i ts , ' "-eripiantur in principio commixtionis crudae & rcccn- X, ^^'"utifceanttir quousque elementa conjungantur invi- '^tH a ^ ct antur’ i non in teritionc manuum, iit dicitur in Turbat
S
H.^utfiat genitum. Etlubdit: Et scias,quod b-ec despori- ^ r in c j 1,1 Putrefactione in fundo vasis, non putredine vulgi, sed .^(j^ationem , cum Philosophi antiqui nullibi ponant ali* ^V P !' trcse cti° n e vulgi, si ve aquarum distillatione, sed sortfe •ali. 'te & figurati ve eum in aere esse, id est, in supefiori parte superiore vase, si laboratur ita vase super vas, ut vide-
•*«» ) uuu m twi iuvnv uuiuuuiii j ut ur^nui 111 a wtt/a*
^ a laventur,quod tunc concipiant, deinde extrahantur &
X
_ _
f Cs lr ^ben!or,de quo infra patet. Item ibidem dicitur: Acci- f f as a a u ' s mineralibus, & exaltate eas ad altiora loca,& meti- s^Xb' CUm ' ne montium,& reducite super radices suas.Et haec . * Manifesta sine aliqua invidia conscripta, confirmante
ii scis*** 0H idam voluerunt istam viam laborandi trahere e b (L ' stuod con verteruht Mercurium in aquam, per assatio-, Cü m aliis rebus,sive per se, Sc distiliaverunt per alettabi- X c ter ram in fundo cum aqua rigaveruht.Sc sic aquam in ter- •Xih nVer terunt,5c boc dicebant uiq; ad tinctura perlectam fore X ^ a udum. Quicquid sit de isto uve in universali vel particu- X" 11 videturm!hiista intentio antiquorum Philosophorum, K t j' S ta men reprobari illam alicubi non videam, cum etiam X („p 1 P er siibtiliatlonem Mercurii ri «parati,6c per depurabo-
Xv,^ UScu m humiditate, natura;..
.xiöne, tamen ad literani
C^^^ vum operatione ipsorum Philosophoium concorda- V. alii dicant, opus nostrum est res digerere, & in aquam
* re öt vapore, & iterum inspissati. Item nil nobis expedit sttaarrt cx vapore sublimari, & multa alia allegantes., Item
dicunt

Aibert. Mag. De Concord.Phii-^j/^
dicunt Philosophi in Turba, quod initium nostri opc slS ^ poli' in igne levi operetur lapis, ut mortuo iimilis efficiatur- reddatur sibi anima; Sc sic continuet quod anima ht P p s #f in igne. Item fecundum Lebetum dicitur, quod in >1'^ ratione requiritur triplex ignis. Primo valde lentus ut ‘ l P p jj#\| stantia non ascendat, sed tantum noster vapor incip ,flt Jtt" Secundo ut pars incineretur fecundum ingenia tibi (c f, F cf Senior jubet, quando res una ipsorum cui nil addimus n nuimus, sufficienter est depurata , loquitur de Mercuri 0 ^ f/ tamen ä terrestreitate depurato, ut dicatur Philosoph 01 alius Mercurius Philosophorum sc. sactusper resolutio n£ cti corporis, ut dictum est, tali deptiratione mirius dica^ re. Et subdit Senior, qtiod tunc dividendus sit lap| s Hoc dicit idcd ,8c fecundum opiriionerii illorufn q ul pulveribus vel duplici vase, vel in vase super vas, ut e ° certius materia digeri poflitj &'sectindum intentionem 3 j 1)[ ci' ,l j ( ignis pratparati Sc opus citius perfici,ad eandem tamtE.fi nem intendit eadem operatio, videlicet partem lapid^^F^ tunc cum parte non fixa subtiliai;e , ut prius tibi * cr 'P jjerd'j, tamen omnia und vase & una rt, Ideo etiam cum naturali, sicut & artificiali Me f&iitid prius depurato a ^ täte, &singula fieti optime possunt. Et hujiis dperatioE^,zli> giftet Arena in liBro suo concordandarum Philosoph 01 inquireris, quod recipiatur Mercurius depuratus, id«?
& melius,ut pviris dicturis eft de Mercurio corporis p er * f tius perfectifiimi, scilicet de Sole. Et ponatur in vas fu 11 flutn est de Mercurio' corporis perfecti, Sc lento ig ne Cum se ipso solo in unci vase,donec dividatur,Sc m p3 rtcS j,r * simas similes vapori dissolvatur. Et sic quod tunc ipfr fltiH 1 « spissetur. Et sic opus super ipsum lapidem reiteretur, & ^ pP i,^ tut securidum ingenia Sc modos atitiqdorum Philosoph 0 ^ p c rip^ tibi lucide secundurri ipsorum dicta pet me in isto tractas fO*, j)onec totum opus in perfectione Curii operis inflanti*, sit Iluationc.Sc ipsius reiteratione curri adjutorio altis* 1 completum, cujus nomen fit bencdtcttMi in secula scculorum,
Amen.
FINIS.
als^'

. _ MAGNI
l °mpo sis vM de c om-
POS ITIS.
SS ^ i- E Pi f it m mihi traditum negotiationis Domitii non abtcondarri , Ue maledictionem consequar fer- ne quarri Scientia ab'cötidita Vel thefturus indu*
I, qua» utilitas ejus ? Et ideo scientiam qii.im (ine
( i’ Cf tlt ,”^' 0ne diditi, (ine invidia communico qua invidia |ft c j c fidt * quoniam talis homo non erit patticeps amii Omnis sapientia & scientia ä Domino Deo est , ied . N _ 1,n que modo dicitur semper ä Si'i> mi {ancto rlt. Ciitn ili ^D^ ctre Dom-inusJ: sus Christus nili m Sj: intustncto Sic itaque mea doctrina quae vera, non potest este > 1,^0 c l u ' fnisit me. NOn tamen ad omnes mistus sum, (cd ad lj ^abjpL C l ll ‘ ^ >co d'g n ' vocati sunt, & qui Dominum laudant Itaque qui habet aures audiendi tantam gra- audiat secreturis quöd mihi desponsatum gtatiä 5 “8* , ' S nullatertUS revelat. Natura est artis exempla- Si aV p^tirn, propter quod ars naturam immutat in qnanuin» P°rtet igitur naturam inspicere artificem, &procedcn*
' C * quibus fiatura procedit.
* Pr ocreatione 'metalloruin in gener ah sie a?* gento v Ai c Qy Jnlphure*
, .li t - C A Ü u f I.
prOUt cognovimus i metallorum, pfö qttörum« iii^gp^Ptocreatione’i ex sulphure Sc argento vivo haturali- ^ ^ di n** 6 r componi compertum est, diversitate deeoctio- l0n ' S diversitatem metallorum lpccie operaiur«- '° Italia didici, quod ex uno Si eodem vase, una vena, d ^litfr^^mcn partibus ejus,tam mineralia quam argentum na« vHb ü pr °dueit. Probatum est enim verein nostris libris de mi« ^^^'laritlime, circularem este metallorum generationem. ' ititor n ' tl0m nibu5 quae habentcxseinvicemcncularesgc- j s( invi f 3cile est transitus, & eorum quae ex pluribus habent nX.'^^nvcnicntiam, propter hoc ex argento facilius fit fj'pso 'njp 301 ab ali° quovis metallo. Non enim oportet mutare ij^ttit^ ' c °l°rem &■ pondus,' qüse duo de facili fiunt. Compa-
a a S s substantia pro certo aderit pondus. Etquiasolu-
■stUt c ^| Ca a l' to (ulpluire albo citi mo, limrltter consequenter 0r - -Hip autemmouus estöc in aliis- Sulphur enim est Ggg quasi
^Ati

8r6
Alberti Magni
H° c
aui £
quasi pater, argentum rivum quasi mater metallorum. ^ ^c- convenientius dicitur si sulphur dicatur este in comnu* 0 . lallorum, quasi substantia seminis patris. Et argenruMV j'yb' menstruum coagulatum in substantia embrionis. ^ u Jß c iiti ,,a " stantia non generat, 'quemadmodum neque pater. j nt geniculus de sua substantia generat in alio & in alio siwgu orn iii |1 j struo: Ita sulphur generat in argento vivo ,8e in^ c 's’l°L 0 c<l'’ 0 ^ non generat. Dicamus ergo verbo alternato, quod ad or t< ( Alchymista tollat de metallo speciem quam dat natura. ^ syl' ipsum procedere ex his ex quibus natura procedit,id e ’ a[ pi* |'hure& argento vivo .praeparatis & depuratis iecuudu similitudinem.
De sulphure secjuitur. ,,
ur autem ut scimus invenitur habere tres hu ,
CUlphl U"
^Prima est valde aerea & ignea, extrinlecis partibus a “ v „l>n I ' propter eorum elementorum evolationem.quj ^ rn,lte ol) e, c ° t> l & superficiem rerum, in quarum conveniunt cömrtn xtl {ju • sumunt. Aliam autem humiditatem habet phlegm3 tl£a queam, sub illa proxime stante in partibus rei. Tertia larem habet iadicalem,Sc fixam,& immersam partibus tium ad compositionem,& ista solum est generalis,& 1 jgi (U
facili separatur ab ipsa, sine totius rei destructiöne. P' 1 j ]t u r ^ ignem non sustinet, fedcrcmabilisexterius.-cjua: int!C y r i<) f ? igne, & cremat substantiam metalli cum quo coquitur- jjd non solum inutilis est, led etiam nociva proposito. s ae st$4 < ! f partes rerum humectans, sed non generans, nequeaUc^al 1 evaporat, Se nec aliquid confert proposito. Tertiavcr 0 f |sfS est Se effentialis partibus rei imbibita, ex qua etiam P 3lt - sß tialcs constant. Oportet ergo quod 'a duobus, supe> “ ul sulphur sit mundatum, Se subtilitas tertiae facit optimam c ° - } Pelionem. Calor enim sulphuris est vapor, Se maxime «emundati Sc sublimati optime dealbat Se fortissime propter hoc periti Alchymist* per acutas loturas sole? 1 . sulphure praedictas duas superfluitates, ut est acetum e 1 ^ ^es s acetosum seu caprinum.urina puerorum, Se fortia li* 1 lutiones, decoctiones Se sublimationes; Se postea adhuc ^ ^,ii re per solutionem, ut remaneat pura substantia, l ,af<
activa metalli, Se perfectiva, Se propinqua. Etsieb 3 rem mirabilis operationis.
Deargentemini natur*. uiW 1 * 1
A Rgentum vivum habet duas substantias superfluas i:„ui
liccttcrieam, aliam aqueam. Substantia autem teri
habet, ulphuris fluam habet hun
Se igne rubificatur perse. Aqnca a dditatem. A terrea autem Se aquca r
au^.S«
fluis;
m»* 1 '
,d»-

It*
|£'
b-
i'
st'
i0
,i
Compositum De Compostis* 817
4uj S Abstantia optime per iubiimanones 5c loruras acuriT- ^ a, Ur ' ^ atUraen 'tt' ipsum siccum ä sulphure sublimat, Scmun- 'tr re at ' rra calore Solis & stellarum, Natura itaque purum Se ä fl, lphu stantia bene lotum, & ä superfluitate desiccatum cum
«)(
/talp* 6 'Uundo, ut prLmistum est, generat in venis terrae corpus •n ljj s U Urn purum & mundum, Lc de impuro impurum. Et sic ti°,^ n >s diversitas corporum, secundum diversitatem mundane digestionis ipsorum, scilicet lulphuris & argenti vivi. Et
'coctionis,
De Arsenico.
V'«-eum autem est cum sulphure eandem naturam habens, S^e enim tinctura rubedinis &albedinis est, Major e- AllpL diditas est in Arsenico > & tardius recedit ab igne', quäm t>6r a f> Ut patet per velocem sulphuris incensionem, quibus cor- tiiijj °|J lri ia comburit, excepto auro. Hic etiam siccitate ipsius n 6n s c, dem sulphur adjungitur, temperat, & quando conjungitur da t(j 'Parantur ab invicem, sed utriusque tinctura potius emen- b tr tl Nam arsenicus multas habet argenti vivi partes,ut ait Ge- ^tap^Pfoptdr eundem vel similem praeparationis modum ha- ^ Cle!1 dum econverso quod spiritus occultatus in sulphure, li>L C > c O, & oleis extractis de partibus animalium dicitür a Phi- '!b v ls Elixir album. Unitus autem & impermixtus non cum
H c ! rtute & substantia ignea , qua mediante perficitur elixir ad ttz^ di, quia subjungitur in liquefacto,sieut certum est apud nos operimento, non solum quia qualitates alienas, * sed etiam so fj^’b'at , cum ipsis liquefactis conjungitur & ar. & quod Caementorum communis proportio. Et metalla differunt > is$ c <lum puritatem & imputitatem materiae, Videlicet solphu- p'genti vi vi,& calore, ex quibus generantur metalla. Securi- vitz c ’ilosophum autem una est medicina vel elixir, in minerali- titu s ° r P ora dicuntur enim animalia. Dicamus igitur quod /pi- <<w ° Ccu ltatus est solphur, & arsenicum, Sc oleum extractum dc llb^ 0s| bus. Ille est spiritus quem quadrimus quo tingamus quod. C 9 i^ c °tpus, & a diminutionead complementum naturale dedti- V„ ^ Spiritus ille dicitur a Philosophis aqua & argentum vi- p t(J • Argentum vivum autem nil est ut ait Geber , hiumedicina, Kt n ° humidi & sicci, sicci & humidi. Vides inquam pro. iin^'^erii , facab igne terram , & ä terra aetem, ab acre quoque tw j 1 cni > quoniam calori praevalet. Haec igitur tanquam totius so e 1 ar Cana notanda sunt. Nulla tamen eorum qute recipiuntur soli; C °P ere > "Ce potestate habet de se, quia subjunguntur in me» tt 9> ,tlCc perficiunt,nec remanent.Unde indigent duplici substan- ’ lla quae permiseeatur liquefactis, alia fixa qua semper sigau.
6gg r kur ut

8i8
A lberti Magni
tur
J XV L D E XV A A XV L st VJ 11 *
ut remaneant. Unde Rhafis: Quatuer sunt subn*^ (ll qi
a«#
tempore mutantur, quarum unaquaeque comp
osita
£e('
>
tuor elementis, sumens nomen a dominante elemento, ^ je rf»
autem admirabilis esientia sic adunata ibi dicitur ex ac ] l *f ; -tifli#
quae aliquibus rebus praestat alimentum, & dignum c fc l[ *
amplectitur arcanum, & sic est in eis aggregata, quou ‘‘‘i j(C f calido,unde demonstratur aestimationi, quod lapides q 11 Alchymia , & qui lapides operantur Alchymiam, haben ^ siohem Si operationem in corporibus liquefactis, si pr^sp“ Rapides vero qui primo & principaliter operantur »ut» ^ ^ non taceam, sunt quatuor, quorum duo album faciunt - (jj-
rubeum efficiunt. Itaque totum etiam, albedo&rube phur, arsenicum & Saturnus pro corpore uno, Et pro u f{ jpi' dubitationes quaerunt,quare corpora perfecta primo noO ^^0' ruitur sive sumuntur. Quibus respondendum est, quod m ribus imperfectis eorum aqua acuta & amara & acet ,°/f fl lv'i 1 ^ quidem aqua omninöin arte est necessrria. Natnipsad' mortificat corpora, quibus advenit, Si iterum vivificat & nit. Unde loquitur in tertia epistola Rhalis : Nostram chiam quaerentes unde provenit amaritudo aqUarum torum. Propter quod relpondit Rhafis, quodproptd , .; c est»
immundiciem. Aqua autem quae in auro Si argento est>^^ u ja - .... . .... JS q .
nec dissolvens est, sed potiuK coagulans Si consolidans,
dulce non habens virtutem acetoiam, nec impuritatem
uuivv uvu iiak/wiJo t uiuvvin avEivruui ) mvv , -.j
perfecta cor pora. Et propter hoc dicit Geber : Cal sl ^ |f
U»'
solvuntur aurum & argentum sine utilitate. Acetuxrriost p ftrum ex quatuor corporibus imperfectis extrahitur,& c dissolvens istud & mortificans, tincturas pcrmstcenS 0 eorum quae in compositionem nostram adveniunt: pröp tCt , ($1 non nobis necessarium est aliud praeter tale quandam aq ua jg,ii< spiritu. Et hoc patet, quia nos inquirimus tinctur am, <l ua /ific)' non corrumpat, sed potius ab eo bonitatem & ' , ' rtUt< ’solid 3l ' <
piat per substantiam, quod admisceatur liquefactis, c011 as , £ a t3
vam, & coagulativam substantiam , liquefactione ia ipsa Sc substantia fixa, & ingenium permiscendi in ip* lS ' cam tibi quod ex illis-quatuor imperfectis extrahantur Modus autem pr aeparandi sulphuris Si arsenici Fc argentis
supra dictum est, nobis conveniens in hoc capitulo. a cii'
in hoc casu Ipiritum sulphuris & arsenici coquimus in ac l ^ yiv tis> vel oleis, extrahendo ab illis virtutem igneam, oleum, ctuositatem, quaeque >>: eis sunt superflua extrahirnusd 11 ^ Jllt jl> net virtus ignea, & oleum , quae omnino nobis necd» aI V ftp 1 ' ipläaqua, ncc poflunt ab aqua vel omnino aliquo mo ’ a( nii* rari, ted non remanent inutilia. Unde oportet quo« ‘ ia a jj aJ r»

pr Kompositum De Compostis. 819
Niij, j*Piationem, qua extrahimus ab eis aquaris sulphuris» Nsqu, 'P 1 ™ 1 »» ejus tenuissimum, qutevere est tinctura tin- .
'«quaeritmts cum pratparatur. Similiter cie aliis corpo- ’Net praeparantur, aut per separationem separantnr,
t 9st > u' ■ at ‘ oncm solum, quae omnium eorum quae per na- ^ ttij n ' Untu r , & per arefactionem partium ad simplicita- fS, m cte partim, sc eorum ingredi partes ad simplicitatem l, N estl acc 'piuntur. Quidam autem hujus magisterii dispo- W Cctc 'Sporantes, volunt hoc opus nostrum ex solo arg. vivo Nuod 'Jr^Mesquod habeat animam, corpus, & spiritum, & jN| n(. C j matcr ' a auri& argenti. Quibus respondendum est, Ntu 'p^rn Philosophi affeverant hoc opus fieri ex tribus, ex Ii l^le ^a Sc corpore, provenientibus ex unare. Non enim • 1 tinst re l H ‘rirc in re quod in ea non est. Sed arg. vivum non a rubedinis, ergo non fit ex eo solo corpus solis,sine
üs Sc i
O
lrn postibiIe est hoc magisterium consummari.Praeterea
'PusL
Lunae, quod tamen pportet nos habere tanquam fun- 1^1 slt c Urn ' n opere. Quiaqualitercunquearg. vivum dividatur l ,Ctl Hs tL|r ’ """stuam tamen partes illius constituunt corpus»
tui) ar S llu Ut: In isto argento vivo est sulphur quod inveni-
Ne (jj ergo habet tincturam rubedinis Dicendum quod f !'*o > quia sulphur est pater metallorum. Nunquam in ar-
'ipf 3 invenitur, nec materia pasti va de se potest generati in Ne , x!'a si aliquid sulphuris est in argento vivo, istud est ter» ^ f 4s; , dlcturr > est prius. Considerando sulphur nulla arte pati-
0l ' ern , non igitur potest fieri ex uno solo elixlr.
De putrefitffiwt.
0 Caput II.
s V ' ta a ^ ‘S ne stunt, nam per ignem lenem extrahitur
lc *itas corporis, cujus ratio accidentalis est ignis exrrin- £ tso ' e niens substantias, qui movet sibi propinquum Scsimi- No f tfltu m existens in corpore. Hoc autem est calor naturalis. ,l,t ern naturalis movet Sc incitat talis elementi ignem pri- * n Cor npositionecorporis extractum,quo incitato tun£ pro-
Si,
PN>I, conjunctione, quse fecum humiditatem radkasemi- N a „? r P° r ' S adducit ad superficiem , ut igrns extrinsecus conti-
e 3 0r P°ris adducit ad superficiem , ut ignis extrinsecus 'cas 1 Edatur humiditasradicalis conservans pattes homo-
bptio Proprium locum, unde accidit corpori, mors corru- <l£ tt 1, “‘stolutio, eo quod naturae nodus iu eo. dissolvitur. Et <Num. Per ‘» ncm extrinsecus habet fieri tanquam per instru. N,„ 0 ' Attamen cum ignis naturaliter de se exsiccat & coar- Ntiy a n P? te st tamen hoc facere absque aliqua particularire co- tc >n eo inter se & dictum corpus, maxime si sit corpus Qgg 3 com-
1

illud eget aliq ,,0 jV
f 30 Aiberti Magni
compactionis, ut est elementum , quia illud tg cl , t pOs e . ( . jnedio attractivo , quod post separationem poflct a c0 rupto iepavari. Hoc autem fit per naturam Solis.
tractivum quia est calidae & humid* naturae resp De regtmtne Laptdii C A V U T III.
Jis
X-j Ilius autem Lapidis sunt Regimina quatuor.
dere Secundum abluere. Tertium reducere. d 1 ''
gere. Per primum regimen fii naturarum divisio, c 1 u,a r egi ,f, j, dantur & mundentur non conjunguntur. Per fecund* 11 ^ ^
fit naturarum divisarum ablutio & fnundificatio , > ta< l a\o '
fit ted»*. ,||J
|ud adsimclicitatem reducuntur. Per tertium
*HW ocuuatv iiYitutv Ii> n vaMcnuiui *VI ».«.* i.»»««' — ^ <"
phuris nostri ad miseram scilicet Lunae & Solis, firuüdt tum naturarum Per quartum regimen fit omnium rc * 1 poruma nostro lapide provenientium unio . comp 0 *- 1 ut simul stent. Sunt namque qui in tegimine hujus fl®.jj! * signant quinque terminos. Quorum primus est si 1 '’ . ( jrt ||, ( t .solvere usque ad materiam primam. Secundus est r£ 1 (J 1 |ci^ stitam sivemagnetiam nigram ad naturae propinqui * 3 ^f 0 '^ sulphuris & argenti vivi reducere. Tertius est sulpb"^zi'L,, miorem naturam scilicet ad materiam mineralem & a ^
Solis ScLuns proprie reducere. Quartus terminus f ^ ^ (I 1 ^ tibus pluribus album elixis componere. QuintU 8 album perfecte cpmburerc, & in cinobarim rubeas tere, & silier isto fundamento addendo & rubeum ei '* 1 jjcd
nendo. Sunt etiam aliqui qui in procestu hujus artl L,<l 1, ' I j(i ponunt terminos ,a)ii quatuor, alii tres, alii duos tafl tU ® tum opus dividunt in directionem & ablutionem p* ftl compositionem earundem.
ili*
Nota. Natura seu materia lapidis Philosopborun 1 pretii ubique reperibilis.quia est aqua viscosa, sicut Vivum,quo modo, sicut extrahitur de terra, & quia v ' sla i,q 1 ' ( ( est arg. vivum quod extrahitur in Latrinis, dixerunt 3 jn "locis ubique reperiebatur, & multi bestjales Cic in .^ uS q* 1 ^ intentum Philosophorum ipsum ad literam in ft crcC j 0 l f" cl v ( <f sierunt. Hoc autem natura operatur aliquid 3m ° vet> ^ 0 , Is es terrestreitatem, quemadmodum & aliquid app ® ,,cl1 ‘s e d c ^J sulphur Philosophorum» quod non est tulphur v “ f>' ’ uS vi*^, phur invisibile , tinctura rubedinis, quae certe est fccfiL <
se. Romani. Et ist* duae praeparationes sic fiunt si ** 111 {iib* . j|i Ri. Sal petrae, & vitrioli Romani ana tibi). *\ tcrC 4 *] sto rC ut in sequentibus patebit. Sic autem solvitur dictum ^
fjuartg Mcthcgrorg, <jui dicit: Sciant autem attifit** <f>

YJ'
Nsp^^MPQSiTiiM de Compositis. Sii »:'fcfujjj* met allorum permutari nonoossiint, quodvorum tik 9 lit etnP r * us ' n P r ‘ mam redigantur materiam: Redu- I Is Ceorum in primam materiam facilis est, utinscquen- X u ‘ telI »fcnaahitur. Ideo ut dicit Phiiosophus, non est ) '*e(If X Uno extremo in aliud nisi per medium. Nam natura j^ti ) '*>per extrema partium in se continere. Extrema veto t^fectj ' S P ^ 0 sophi c i ex una parte sunt duo I liminaria,corpo- ,^l)r a , ^ed ex altera parte est ipsum elixis completum sive V^-verb est aqua vita- philosophica naturaliter de- %tli 0ta COl ^ a & digesta, Sc illa sunt ad perfectionem propinqua I c 'ts rc |- ^ lnn ■ b us aliis rebus extraneis postpositis. Recte sicut ''fiesy oivitur in aquam > quia prius fuit aqua, calore median- %)„. m °do corpora metallorum rciolvuntui in eorum pri- p j am ’ nostram aquam vitae.
,lc >«s c 0< *° autem ad hanc aquam vitae pervenite debeamus, t 0 t f(l ta ^ Ucrit: ibu s lucide patefiet, quae solum poste habet omnia ‘sictalljca in primam materiam reducere.
h,
Vio
De fahlimaetsne Mercurij, Cap. IV.
t , § ttllr 'n nomine Domini libram Mercurii puri demine- ;V Vitr, °l> Romani Se falis communis usti, subtiliter in unu l'Syj ' P°nantur in vas figuli vitrearum amplum,aut in territo- J'lUtfj, r , Cat Um super lentum ignem, ut materia incipiat fluere Se /°C i a p ' * quo facto HL. unam libram Mercurii mineralis puri Sc "'ijij^qsiipsumqjponas infcstanicam,Segranulatimsparge fu- k 5 li?n tlarn v 'trioli Sc salis liquefactam, Semoveatur cum spa- iL ca >ut ipsae feces vitrioliRomani Sc falis communis deslu-
^0 Mercurium,(ip quod de fe nihil appareat, sed ex tots 8 C,, finv m m odü impastatus, quo facto facias materiam cx- P 0 Cjceit, • temperato calore furni per noctem. Mane autem fa- i'Vch S Materiam sic exsiccatam,Sc conteres eam subtiliter Sc V Cn e super lapidem, qua contusa Scpulverisata ponas cä Vas Elimationum quod aludel dicitur, ad sublimandum N 'Enc superpone sibi pileum suum, Sc circa juncturas bene Vfi? ut ° sapientias,ne possit Mercurius exire. Et ponatur vas f 1 o(pj t P f r furnii tuum, Sc adaptetur cum luto in furno, quod non modo declinareadlatus,sic quod directe stabit,tunc / <:cer 'dc primo lentum per quatuot horas ut.aqueit4a.Merv Atrioli evaporet, post evaporationem ^Jueitatis auge “sis. j ’ Ul m ateria pura Sc alba Mercurii superponatur suis sich,
' "kN npr nimt-nni-L a..,« nmK-1 itsrmmiltp lvi_
H
'siirt gV P er fluatuor horas, quod sic proba, intromjfte ba- f defj HjV“ 1 ’ n vas siiWimatorii superius per foramen , us- Cn “*t materiam,, Sc senties si materia alba spon-
G gg 4
giosa

/
r
/
dzr,
Alb e i
gio a Mercurius fit fu er
&U
srti Magni he \> }C /
ocata suis fecibus,runcex^n^ o(4 (C
u,n claude yas-luperius curri luto , ut non p°*' l «}A e,c ' > !\ Me.cnrui? & fortifica sip.; ignem bene, sic quod mate a lii<^
alba siiyri posita fecibus sapra elevetur v-i ignis M$ss Et hoc iterum f.icias quatitor boras , ultimo tunc da ^ ^ fimum cum Ugius & flamma, usque ad ignitionem va j p if
fecum, & hoc ideo, (i aliquid de pura Substantia M c ^ tetvt 1 * fecibus, remansisset, quod uiud ab eis separatur vi ■ ^riaS 11
gnis , tunc celsa abigne.tSc faciasfutiutm,SiCas, Sf 111 ' j^i' 1 ,
fr'gidaii per noctem. Mane aptem excuie v-s6e N>rp ^ menta depone caute, ne adiMU* maculetur Mercurius^
ipium, iSc relpice si inveneos eum album ‘ubliniaturf’
iplum df ponderosum,tunc bene est. Sio autem quod ^ 1 ^ li)^ si|s,dc (pongiouis, levis, tunc collige eum ex toto, »nationem rareres, secundario cum eisdem fecibus, t» 0p$ l falis communis praeparati in unum bene contusis, ’* ,va n ,inf ut prius, super furnum suum, tunc eodem modo dc r sS
supra scriptum est.Tuncaperias vas.de respice ^'?^ e ^0^ natus,albus,densiis.ponderosus,tunc eum siccolligs’
ut
limatus
ter cum serva, & pone ipsum ad panem, ut quando 'P ,V u c ß p ad operis complementum, ut eum habeas. Si autem a esset sublimatus ut dictum est, tunc reitera super 'P^ u pjfmj. tionem tertio, donec ita fiat albus purus, derisus- ^.P° v j(li J j in tali operatione duo corrumpentia d c ' C c.p(dp ’
Et nota quod in tali operatione <
pfo Mercurio. Primo abstulisti ab eo ejus aqueitatcm^pri^
quae amplius non fugit. Secunda purgasti eumasua* . ^lld. te immunda,qu?e in fecibus remansit, & sic ad (ubstaU* 1 - pt r’ flaram mediocriter.femifixant sublimasti. Serva igitt"
Pro consefitone aquarum ex quitu* aqua ‘vtta.
C A P. V.
A '" 1
D Ecipe duas libras vitripli tqmani: duas libras falis ■ ■ nis calcinati unanVlibfä. ,His simul bene contusis 5^ . jti a .
tis, ponatur in violam aptam vitveatam, & distdstjfl'.f^ pol^,
communi, plausuris valde bene claudendis, 'ne fp ir ’ ^ 0l ^
«Vaporari,prima igne leni,secundo fortiori,tertio ? lM, V a c8# , jl omnes spiritus exeant,& alembicus realbefeat, tupf cC cfi* >£ \}
fac fi'rnunßnfrigidari, dc aquam istam serva dilig ent ( , l q s ( q u dissolutiva luWe,idcirco serva earnadccmplementuOss^ri 11 ^ illa aqua |unqm dissolvit,aurum ab argenta separat. (0 ]o’ 9c crocum Marti? cajeinat, de tingit cutem hominis «'e ’
& difficulter mobili. H*c est aqua prima philofopb ic ‘s|
M«M ist se gradum perfectionis, fiant istius aqu* ul?r* ' jq»

d'
itic a Online domini aquae primae libram unam & diflblve 5 |5 l >aal| t lll| ' ot -salis armoniacipuri Se clari,quo dissolutostatim ir er< ”^ qualificata Sc aliter colorata. Quia prima fuit viri- "i s'| Sc ^^blutiva lunae,& non solis, Sc statirn. post itnposi- a ISa, rrioniaci vertitur color ejus in citrinum,Scdistplvit
Compositum ce Cqmpositjs.
**?«<* fecunda per Sal armontacum.
* .. __ . __
n^l^olutiva lunae,& non solis, 5c statim post imposi.
l> " . V ‘ " "
v
,. | tlls nicr rurimu , & sulphur sublimatum, & tingit pellem h^c Cltr, nissirrio colore, serva aquam illam prafter ad par*
Eci pe
1 » v itu a ? Uam kWndam < unam libram, Se Mercurii sublimati 0 0r °manoSesalecomnHini bene praeparati clarissims t^’^S’lle 1 ^ P 0nat ^ a ^ aquam fecundam paulatim & sgeeessi- tUr °rificium vitri bene ne virtus mercurii immissi (ubi-
.'Xhji
ponatur vitrum in cineres calidps temperatos,Sc in-
i'° r Po'r a ^ Ua ^ at ’ rn operari in Mercurium,ipsum dissolvendo & stf permittas vitrum stare in cineribus calidis,
'Kutu'l' 1 ' 006 ac 10?e, donec ipsa aqua de cetero non appareat, % Wei cunum sublimatum ex toto dissolvet. Agit autem V^^Os | m P^ r in Mercurium per modum irabibitionis,donec J* Mer V3t Sed nota,si ista aqua ex toro non poster sol-
. c M r >uni impositum, tunc quicquid diflblutum fuerit per j 0f *(i c ! ‘ Uam de Mercurio,hoc deponatur, Sc non solutum in sun- lento igne.Sc conteratur, & cum npva aqua iterum. rmt P r ‘ us " & sic reiteretur iste ordo,donec totus Mercir- J''Hst e ^ atl rs sit solutus in aquam. Et tunc omnes, solutiones
'th
«tifi."* a qu?e in unum conjunge,in vitrum mundum, & dau- ■ .Mrn
o a Phlr CUS curn ccra ^cne.Hc Icrva diligenter. Haec est aqua ?! ttia 0'opbica spissa, qualificata in tertio gradu perfectionis, '^Ivit ' r a H u ® v * t£c > £ l u:c omnia corpora in primam materiam
* ? u arta qualificata,perquam emuta c er per a cal- . c, »ata fnprimam materiam reducuntur.
Pejf e tert ' am aquam danfieatam.Mercurialem. tertio gradu Ve titte^‘°sii s qualificatam.Sc ponas eam in putrefadibnem, m f*">i lo*’ fc l u > bd ‘ " ' ' ' ^
Sacello,. . .
j ' ''dcre.tunc ista aqua transmutabitur de colere citrino in ( < * ,,Q facto excipe vitrum,&pone inter cineres lentissimo ‘"at.'“PfOne afembicum cum itio receptae ulo,5c incipias di- «C virati! . - ' ' '
bepe digestum d» uno, vitro claro > bene sioillato, Ilo., per xiv dies,, & fac eam putrefieri, & feces in e ista aqua transmutabitur de colere citrino in excipe vitrum,& pone inter cineres lentissimo embicum cum frio receptae ulo,8c incipias di- ^ autatl m aquam vita? daiissmam,mundam,ponderosam, 6 ^n-acetur» acerrimum guttatim,& semper lento modo.
sioo
^ DO
cQntmuan-

> S 0 *f
tr
854 Alberti Magni
continuando ignem,donectotam aquam vitas serene - { si«,tunc cessa cum igne,&fac furnum infrigidari, & jf|oW ll 'j. va praeter ad partem. Ecce ista est aqua vitte, acetum P” rum,lac virginis, per quod corpora in primam rnate *i(jjii 5 :l< l 1 '! vuntur.Quod infinitis nominatur nominibus. Sig° a 1
r -n \ ^
sunt ista.fi gutta una projiciatur super laminam cup rean ^° |iif ((
ftslfim Fsf nm mlmnnM 'ilUntU - IlU^ o-
statim penetrabit, & vestigium relinquet album ,
ionfm.snaoulifnr m rkf*r* iri mrt^nm rrl^/-ij»» f!um *" .1
ista
ignem,coagulatur in aere ad modum qua distillatur, guttae ejus non intrant continue vestigio, sed una gutta per viam unam , alia per aliam . aqua non agit incorpora metallica, sicut alia aqua corr° 0 <>i tisquae corpora dissolvit in aquam,sed ista aqua omni 3 c
acici. Cum au-.^
fo ( :
fuerint ineo posita,reducit ac resolvit in Mercurium > 0^
dum audies. Nam ipsa post putrefactionem,distillati° n ^ £
r r ~ odu^’ 1
rificationcm est depurata,& in meliorem ,statum P l ’ oui, 'j a iiip 1 omni igneitate sulphurea & corrosiva mundata.sta q u ° non est aqua corrosiva,Sccorporum in aquam diffolut"'’ ^-u 11 potum reductiva in Mercurium, quam vim recipit" s ^ 0 $'
nvime. ,4 i sT.^1., ► ~ B . -„»w.i.A« __ll£P t ’ .1
primo dissoluto, & putrefacto per tertium gradum p er ‘. pst , neque in ea naanent turbulentias terrestres sive feces. QH-' turK
&r
stillationem ultimam omnia fuerunt sincopata,quian>s^ a F
lentiae remanserunt in fundo vasis. Color autem caeleftinus, clarus, flaveus, serva eam diligenter ad per eam omnia corpora calcinata & putrefacta resolv 110 mam eorum materiam radicalem scilicet mercuriald 11, . ,//
Cum autem fyoluerü cumtßaayu* omnia corp9t a reducere tunc cqrpor* ßc prapara-
v Ecipias corpus quodcunque volueris,si ve solis, siV e J^e (i 'fy
■^camunam lene limatam,quam limaturam conte re .^stp 11 .
lapidem cum sale communi prasparato.ita ut magis— ^ c al— )(
verisetur.tunc dissolve sal ab ipsis per aquam calid**^^^
pulverisatam permiste residere,Scaquam abjice,ct ca c e j[fi^ (
& imbibe eam ter cum oleo tartari, Se fac ipsum 0 fU (T)) 5c ^ p
scmper in calcem,postea pone calcem in vitrum P a I vtl j;IeU 1 ® a . . . • - ■" iffituo , r c
funde oleum rum digitorum
tartari, ita quod superemineat ad spm 11 ^ ved 1 m,& tunc claude vitrum,& ponas ip' uf0 pl
- £ xcip c >
equi per VIII. dies ad putrefactionem, postea e ^5 "mi 1 **«
effunde ab ipsa calce > & calcem exsicca. Qup facto ^ cta« in acjuam vita: prsdictam, aequali lance vibratam, ß c fac
trum,& ponas ipsum super valde lentum calorem, j 0 n eCt y
vitrum in temperato calore,& in actione ipsius aq u des
Calx convertatur in Mercurium. Quo facto aquam ‘ Jevi* «
#c Mercurium corporalem excipe,& ponas ipfun) w tU iii>
Pti
%
l"
ft
't; I '<

>< 1 ‘
¥'
j/
iF
JXst Impositum »e Compositis. 8;s ''Me * Cl,rn , ac l 113 & laie communi ipsum purifica, & exsicca ut S ’ n pannum lineum, & exprime eum per pan- l^stlii t ' Ir1, Etsi ex toto bene pertransiverit, bene est,si au- ,zi>> | | t °eoL ;, * ?arscor povis maneat amalgamisata non persecte so- > Q °-»Ua cum nova aqua benedicta iterum dissolvatur.
distillatio aqua: debet fieri in balneo Maris.aerve- ■ ’ p *st'ksi ^ cntur P er cineres calidos Aqua vero debet ex- t'rc “ ant 'a Humida: Sc nop ex alia. Aerem vero & ignem
f
a i
/
¥'
$
/
K
r
)|H*
<0°
ili'
ji'
ili*
4*
\> r
■/
/
\»o
*
oportet ex substantia sicca A non ex alia, V(jj . Stgna tßtH* Mercurijsunt h&c.
,n Motu, sivein cursu, quam aliud argentum vivum, sui corporis fixi > derelinquit per se
m % vestigium
'"in, ’ '
>,§( p . .
!q uit . 1 l 'f>a gutta ponatur stiper laminam ignitam, vestigium
-Augment at io Mercurii philosophici.
5 ^ r(f s &*' habueris Mercurium philosophicum, recipe de eo 2 . t \in P ri i*iä partem limaturae ejusdem generis,& sire amal- t; \, g c "!) Um conterendo Mercurium & limaturas, sic quod fiat t^Vald 1 a ma>L >ma pmne in vikrtim.Lc sigilla superius vi- ^ enc > & pone ipsum super valde lentum &tcmpera- V^itq^ 01 five cinerem, & sic resolvetur torum in Mercurium. 1 ^ilj^-^ntabis ipsum usque in infinitum,quia semper summa i^iiSc (i U P Cl '-'it summam fixam,& cpnverrit ipsam in suam natu- l ,l! grncntaturin infinitum,& nunquam desinit esse. Sic A6(l' f * separationem aqua: vita:, & ejusdem qualificatio- a h° nc m,& corporum metallicorum putrefactionem, i>- ■ io ncrr\ eorum in primä materiam,& augmemationem p ,c l l 'c in infinitum. Et sic habes explanatum quod 0 -
‘i*«
Os-
'st'.?
phi occultaverunt.
suitur prafttca ex Mercurio fapimtum.
apud pbilosepbos prima materia vocatur, s . ^Mentum aqueum frigidum &c humidum ,aqua per. 1-Xsa P!rillls corporis,vapor uqctuosus, aqua benedicta, aqua j >io s ' a ^lua sapientum, acetum philosophorum, aqua miner,a- l’*>Hi t i' lac 'csti S .p r3t:a , ( l ac virgi(iis, Mercurius corporalis, & aliis nQ ^minibus in philosophorum libris nominatur, quae qui- ?/*i ^Si lt R na c l ualr 'vis varia sunt,semper tamen unam & eandem Leiser "hcant.utpote solum Mercurium sapientum. Ex ipsp so,lo 5 n,u ln,llS virtus artis Alchimite,&suo modo ipsa tinctura al-
i WS««.
pc 'gitur in nomine Jesu Christipraetaxatum M, venerabi- m Philosophorum , primum hyle sapientum, Sdapi. opitulis tibi notum, quae materia ptirna corporis perfecti

8;6
Alberti Magni
A-%. Ij 1) li A 1 * **-*. Ä *-» *■' ~ Ijj'
dicitur,ut scis,& ut nosti,5c ponas cum in furnutn,al dum,clarum,lucidum,rotundum, orificio ejus b** ie ^
gillo hermctis.ne possit aliquo modo exspirare,
y wiy iiviui»“*|uv suille (iuv|uu uivuy » -rVSOv
suffocandum in suum lectum bene stratum, bene teml
calidum per mensem philosophorum, continue» calid ul ^ 0l ,|ii
sui sudoris sublimatione, usque dtnp* 1 ^ ^
vando eum in iui luuuna juuiiujriuuiit, uitjw'-*•—, u int yerit modo ascensionis 5c descensionis,donec ipst a » s \t$'$ piet putrefieri, suffocari, & coagulari vi conservatio®
lixari, sic quidem amplius per fumosam aeream fubl
ascendat, sed in fundo remaneat siccus, humiditat*
putrefactus,8c coagulatus, in terram nigram convet
put corvi nigrum, elementum terreurp siccum dicitu r '
tunc vera sublimatio philosophorum est expedita, i° ^(P 3 ^
suerunt omnes praefati modi .argenti vivi sublinpati 0 ’ f
coagulatio,putrefactio,cajcinatio & fixio, uno vasci 1 ' ^ K 3 j,
dictum est. Quia quando lapis jioster est in f° 0 ^ps)®
ascenderit per fumum ad caput vasis,sublimatio & ^
tur. Sed quando de alto econtta ad infima ruit.Sc ad ^ <|iy
fctndit.tunc dicitur §c causatur distillatio & deseensi 0 '^^^ ^
do lapis tunc incipiet putrefieri,ex multiplici taliascef 1
fcensipne, sic quod incipiet tunc coagulari, tunc dio ^ftf ^
tur putrefactio & coagulatio,Sc sic tandem ut calciA etll | C jn 3 ,l ^ ffj
ex defectu humiditatis aquae radie alis, tut\c vocatus
..
fixio, uno actu decoquendo simul & semel uno
utestpraetaxatum.Etiam inistasublimationc facta e " n pltri
ratiyelementorum,ntdicunt philosophi: Operatio^
dis nihil aliud est nisi elementorum separatio, 5c e0t<i ^ t aii^p
ctio.nam in nostra sublimatione elementum aqueust 1
humidum transit in elementum terreum siccum & c- 11
■-*0 0 [\
quibus patet quod separatio quatuor elementorum ' n r „ e try de non est vulgans sed philqsophica, quia sublimat'^
jam facta perfectissima jam elementa separantur, c l U r, t c]i l! '/ lapide sunt solummodo duo elementa formalia, licet' (ct ( virtualiter,scilicet terra Sc aqua. Terra qui virtunlitO^ c0 t/> q
tinetignem ratione sui siccitatis. Aqua vero c l u * J , ^ jsto , ' <,l < i('
aerem virtualiter fu* humiditatis. Et sic patet quod lapide solirm sunt duo elementa formalster, licet sint fi at jp 4 jj tualiter. Ergo dicit philosophus, non est autem
.fi
V
S
tuor elementorum in lapide nostro, sicut idiotae int' e ü ,tiA l
_____ n _n_j i J_ * _ ^UsrOtlvl „nd
natura namque nostra est quoddam Arcanum ahst° n y)
Tlim /Mille mrfnc /tinf 2flll3< ** . -
c<
5
.iS
$
ium opus ct virtus sentitur,quae sunt terra & aqua» A ( j e( iO ls ’ y
elementa quae sunt aer Lt ignis, nec tanguntur nec vi^
( 0 '
largiuntur
r quicquam.nec locus eorum videtur,nec v> ^ jfl !jcttur,nisi in prioribus duobus elementis, qui sunt f£
quo
n;'" 1
%
s;

P'7
-
K
<
s/
9 ° Mp0SITnM DE Compositis." 8 }7
gratis 1 . l ’ ,n ’g n ' S i>i decoctione eorüm vertit colores, Ecce c ftt Cr . s * ecun dum elementum in lapide philosophico* ta n '» ia ,caput corvi, mater,cor, & radix aliorum,su- rram tanc l l, am stipitem omnia alia fundantur. Quod
5
/ (IU*
6
hsd tCrtCUm ^ ccum multis nominibus in philosopho- lcitur , dicitur enim latonthanaeus ,taex nigri# aes no-
^'»fi n , t ll,US ' loster ’ sulphur nigrum, masculus, vi 1, isen/ 3- Qüpcunque tamen mödö diversificant *" -?P»re^ - .
vir, Sc alia no-
mödö diversificantur ejus noni Ctn o* nna& eadem, sola ab una re ortum habens.
uSij)^ |P® r talem privationem liumiditatis,quaein philoso- )‘l’: ijNiij, o ''mationc causatur, fast um est volatile fixum,&mol- |J% 3 ' ac l l >cum terreum secundum Gebrum. Mutatio de na- ij*. Itei r f tn ut ac l uas naturae in ignem fecundum naturales in l>t 0 * tacta est mutatio complexionum ut frigidae St hu-
h .a in rnl/Tiim si<var*v/#»rnndlim JTlfidicOS: Iifi-ir»
r . *‘ oc, i s in coieram siccam, secundum medicos, item nV^ituale corporeum, fecundum Aristotelem; Item VfAciiij.'lfidum spissum secundum Alphidium. Item factum V 1 . t * 1 'Manifestum secundum Rudiahum in libro tnuni )(‘ ^ sit patet intellectus philosophorumcum dicunt:
lapidis est nihil aliud nisi naturarum-permutatio wt^ati ru m revolutio. Patet namque per talem privationem i.Sl.^Uod facimus lapidem siccum ; & volatile fixum, Sc th\ tei , Qr P 0 reiim ; & liquidum spissum, Sc aqueum igneum,Se l,X>^m,6e sic utique veras permutamus naturas ratione; \(| t petita rotatim volvimus,& eorum naturas permuU- Aci 0 p nc dictusDeus in sternum. Anien; . ,
it a< ^ Renudam praeparationem in Dei benedictione;
'V' C 'P«* ’ nte § r3E dealbatio jtranseundum simplici declaratio^ *^ ttc? ath^ r ^° terram praefixam, quas caput corvi dicitur,& t SL c ' de D 111 tfundisiimo pdrfirio fubtiliteröc caute, pärtes ii,Sc \>pe t • ' ctc ssrvata aquae philosophicae, quam nosti; partem S% rt ‘genium tuum in unum conficiendo ; aquam imbr. Illpäc^'^siecte iiccellive dOriec bibat haustum praetaxatunt in simul inituum chaos commisceas conterendo,
[ V • °n c Pmfunda fiat unio corpor is & animae Sc aquae, iti corrf- J?u Ue ad profundum corporis. Quo facto reimpona- tt 'fcurbituiam firmiter clausam.ne respiret, & ponatur ii^O s ' lu m bene stratum, temperatum, continue calidum, si'dorose haustus, bibitus in suis visecribus per spa- VSs‘. CtUm >ut partim dealbetur terra. Et post iterato ex- a IS,St con tcratur, & lacte imbibatur ut prius virgi- V^atu UTO uri ' 0m5 > ut iterum bibat haustum suum.Sc rur- ''tse, sü r , alvc °lo suo,temperato lectulo calido, ut sudoros^ ut prius. Erit iste ordo reiterationis,terrae irtt*
bibitis-
t

Magni .
i, exsiccatio«'*;. Jt'
„ra^.V
8;8 A L B E R T I
bibitionis aqua: ad partem servata: unionis, exsiccatio' nationis.quater reiterandus, &f ic preciosistimo lap> sl fkienter administrasti decoctionem. Sic pt'r ^ oS JlT t ioi'‘ s - j-
ctionis,&contritionis,continuationis, 2 c aqua; ime' ^
siccationis,Sccalcinationis,caput corvi & terram nl §' ^
«jam sufficienter mundasti, & ad albedinem perduxi caloris,& aqup dealbationis.Tunc terram sic albam dl ^ rr j J va,& pone ad partem , nam ipia cstquaditum böntuu >. pfr 1 foliata,sulphur album,magnesia alba,&c. Ethocestss^ pu f Ibphus Marienus vult cum dicit, b*c terra cum aq ua icat.dc sic mundatur, & auxilio Dei totum magist"'"^,^^.
tur. Etiam ut dicit Hermes A zot lavat latonem.dc
Omnem ab eo eripit. Item in tlda compositione&°P. Aio; vera rnniun/hn rlrmrnmntm . nni.l ibi sit COU)
t.fl>
era 1 ' . (1
cta est vera conjunctio elementorum , quia ibi sit menti aqua; cum elemento terreo, & aerei elem entl f c ll^ s
T%pm 1U1 faAi «’rtniiinAiAtnn Rr miilifMC m.IflS
Irem ibi facta est conjunctio viri & mulieris,maris ^ , (1 ,
rem siicta est conjunctio auri & argenti. Irem facU^ ad'
liilphuris sicci Sc aqua: coelestis immunde.Item ibi facta £
f.
inui jjbl
ficatio mortuorum corporum Quare dicit phil0'°P_ rf j
jji'n
baca“ /•;
b* c y
sitiunt mortificare&revivificarenon latoremm dicit,qui sciunt mortificare & revivificate laboient M j
alibi dicit,qui scit mortificare Lc revivificate, ille et f tis.Et alius philosophus, Terra nostra sicca nullum * sU ^ ! „ji | nisi aqua (ua pluviali deorliim humectetur, Item terra » • multum sitit,Sc dum incipit bibere,bibit usqj adfeeeS- (pi,p, j Terra nostra fructuosa aquä morata,qua: sitit,utien5i' pjiil® j
° ■■'nlibf 5 s n |ip^i
quam bibet, fructü dans centenum, & alia multa M
phorü inveniuntur,quae parabolose posita sunt,ut ar * i.^lb 3 '
tibus no percipiatur. Eccc jatn Dei grati a habes ter^ * f u tctp* j folpram, praeparatam, & adaptatam ad fermentabo 11 ®.j 0 fcQi'
dä.quae sermentatio est ipsius animatio. Quare dicitp »
_ ___ • - r.-metfi’'* ^
' dealbate terram nigram antequam imponatis fcrm etll .r ti! |ii'' alius dicit,seminate aurum vestrum in terram albam ‘°^ [I ,eiK # , & ipsa apportabit fructum centuplum. SitlausDro- ()
Quantum igitur ad tertium, est procedendum ad * te yiv*t a stem terrie dealbata: , ut animetur corpus mortuum j
iit ejus vinus multiplicetur ufq; in infinitum, ut p er " c , cO ( P l ' ) (|l dixir desideratum album, tingens Mercurium limam perfectissimam,veriffimam. Sed nota qu°d e f a ci { yj potest ingredi corpus nrortuum.nisi mediante aqna^ss^ ^ 1 . ttimonium & copulam inter fermentum & terram a u jqU £ ' (
jv. nmm' farmAtVMHnnp no.nri Jaka« ,!
iti omni fermentatione notari debet ponius un* ^ ioimrtrrram albam foliatam ac 1 elivii- album VOl
fc^l
igiturterram albam foliatam ad elixir album vom^
ttjut stet in complemento tincturae super a perfect'

/ i ^ fi'
!<
J
r V > |/ /
if P A I
,iC'
>
J
' s f
i
J'
/i
/!
Nrtci Co »*»ositvm de Compositis.'
H taq ü ^ e terrae dealbatae seu foliati corporis mortui partes tres, jHrrrL Vlt ® reservata: 2. partes, & partem unam & dimidiam Sil is g?e°‘^ crr nentum autem fic praeparatum ut sit calx alba & tlXa, fi ad opus album tua procedit intentio. Si vero ad ;'V; UtK sit calxeitiinistima auri praeparata,& non erit aliud iS tia O'n Fe ™ emumar S fnti ar g entum est,fermentum vero # c °rrn non erit aliud fermentum.Ratio autem est,quia fV" sa ^ uo lucentia sunt j quibus insunt radii splendidi tin- t f racor poraalbedine 6 c rubedine vera. Quoniam ipsa Sin) . rn naturam putistimi sulphuris substantise reperta ad t^iaf ^ Um P ci 'tinentia. Fac ergo unamquamque speciem A P cc *e, 6 c unumquodq; genus eum suo genere. Quoniam Son ru's 13 ^ a lbi^candü, opus Vero rubeum ad rubificandum. ™ti "teas unius lapidis opus cum opere alterius lapidis,alio-
| ** U11IU5 idpiUlS Upu» LUUlupVlt imvrruj topiUlS^dlU)
^ijp ls aVc "s si secus feceris. Ergo dicunt omnes philosophan* componitur ex tribus,videlicet ex corpore,spilitu.
V
i.rt ' ^ am terra alba foliata,est corpus, fermentum efc- . -ut c Us: *'*’* vitam tribuit,aqua mediante, qu* spiritus dicitur, Ha, j. has tres partes in unum matrimonialiter, super la- Hia, a ""dum bene conferendo. ut uniantur in contritione pe* CQ ’ ln l >num chaos confusum ut omnia redeant, tanquaai u- Hlz,^ P l, s inseparabiliter, quod postea sapienter ponas in suam t 'ith atia P tat am,& in thorum suum calidum repone ut eoa- t^Pias | ,SC - cntur,& 6 " unum eorpus album,quo facto rursum Ha^ T'dem candidum benedictum,ipsumqj contere subtili- b • ^irrl C * nun diffimo,&iterum cü tertia parte aqtue suaHpsutn [Halv | as > imbibendo ut haustum tollat. Et rursum reimpo- il r Uln clarum, mundum,in lectum suum temperatam Se
])pca re >Ut ‘ tct um incipiat desudare, & haustum aqua- bibere« tj 'do,, P cr mittas in visceribus ejus. Et. sic reitera vice multi-
I '".['dldVCIl, llAllUl,Udin,in,’,i iii^ivutvtuviu
_ Vc lo c i(Tj mei & fluentem ad instar aquae fixae, super ignis
/H^^cxcellentiflimum lapidem album per hos gradus rei- . \o t S P‘separaveris fixütn,stantem per minima ingredientem
Ssjc".
id,
iil,"* tln gentem Mercurium, & omnia corpora a perfectione Nü ' n verum argentum omni naturali comparandum. Et Vc ndo ant ° hujusmodi complementi ordö reiteretur pluries sol* Sb tr ‘ coagulando, & conterendo, & assando,tanto & hujus !% a „ atl One valet medicina, multiplicatur bonitas ipsius magis Nam quoties pertractaveris super ipsum lapidem ejus dtp Cr <s j," 0n ' tatcm reservatamjtotiehs multiplicatas partes lu-
C ....
l0c °°- In quarta 100000. In quinta 1000000. In sexta
infinita

AiBfiRTi Magni
ittfinita millia & ficuique in infinitum. Qu»remag nl1
philosophorum sic in commune sapientes laudant p er ^
nem. At si, verbi gratia, una imbibitio sibi siissiceret rio 1
Verba eorum reiterassenr. Gratia sit Deo. Amen.
Si igitur hunc gloriosum lapidem,Regem album,q ul
°-r
lunificurn, convertere volueris irt lapidem rubeum. ut ,
& tinctura rubedinis,qux transmutet Sc tirigat Mere 11111 ' jpjiii’j nam,& omne corpus in verissimü soleni, sic fac. ®- E . c * K( rri lapidem album & divide eum in duas partes. Linam F‘ r si ,][d‘
mentabisadelixirälbum>ut prius dictum esscutn aqua si
rtertfO
luc'ä^F
vata alba,sic nunquam desinit esse ejus. Sed aliam pa in novum thorum philosophorum,mundum,elatum»'“.* ^3" rotundum, & portas sic infuniurri suum fu® digeÜ'i»^ ^i'', sibi ignemjdonec vi & potentia ignis digestionis i* 1 tu mum convertetur lapidem ■, qüi apud philosophos fan^'^c^, citur,&aurum purpureum, rubeus corallus, Sc sulpba 1 Quo viso dicto colore, ut elucescat rubeus,ut pr®dict ur *’ i)( j f i' !( _ / 'ticrocus siccus combustus,tunc eScipe ipsum regem St serva eum diligenter,& si volueris ut fiat tinctura r«v lixiris altissimi,.transformans & tingens Mercurium L" n njfs inne corpus in verissimum solem, tunc fermenti dij. cum una St dimidia auri purissimi praeparati, Ut j
lissima Si eitrinissima, cüm duabus partibus aquae C°. ficialiter in urtumchaos reduces commixtione perm* 1 ’ 1 ad occultum cörpötis,8cfeponc suo alveo rriatutoso ig"^, \>t ratur ad finalem completionem, 8c ut elucescat rübiC" ^ ( 0' sangvincus verus, Sciterum illumaugmentabis, de p ät . ftjjy ficata reservata,ut gradatim modo digestionis ignis fi? 1 tl0 |,c »K cedas in ejus perfectionis augmentanone,& cumulat' 00 ^#^ tts de reiteratione operis, de parte sila sibi reservati»'? 9 ' 'cOnvenicnte,solificata tandem, ut bonitas eius multip‘ lC n I''
- - - ' ■■■*&* sAiP
in infinitum,& non desinat esseejüs; una pars in prirrlö
perfectionis,centum partes Mercutii abluti aCeto A ,.i ■ n , . .. r.- r .... & Ilw 9 '.^
eruiibulo positi,super parvumigrterh,ut fumaret» ** ^
kim tingit, & transformat in verissimum Solem, i?
hatutali.Et sic patet in reiteratione lapidis inveniri,q"^^ f' Mercurius & Luna in infinitum solisicunl convertan^^p^ aempe completur prcciosum arcanum ,& thesaur^ 1 .^^1 i . hensibilis. Quire dicunt philosophi,lapis iiostef ei ^ j p u' lorum, scilicet primo niger, albus in medii)» i^ e i g pri^ Itio: Sc alius philosophus dicit: Calor agens in hurn^ ^ generat nigredinem,& agens in sicco operatur albe 1 pja' albedine utumuiem» Nam album nihil aliud e» 4
mit, S tingit Mercurium,& omnia Corpora imperfect 9 ß” tC ]i?' ( '

i'^ptrf ^ OMposi T»M ee Compositis.
o« e ^ a blatio. Ex multo albo collecto per fortiorem om traturc i tr ‘ nü m-Iterri alius philosophus dicit, videntes r I - les hujus artis investigatores albedinem in vase appa- OpJj** 1 c ft°te,quöd rubor in illa albedine occultus est. Tund ^ et . vos extrahere, sed fortiter coquere usque rubeum 'S'^ur laudetiirssublimis naturarum deus, gloriosus, & i) 5111 pr S ’ creav ‘ t 'ham substantiam, & dedit illi substanti* k^^ib o^" a ^em,qur>m fton contingit ullam reperiri in rebus t^focö' 85 ' ll *psa enim invenitur polita pugna, Sc ipsa est qui ^ contra ignis pugnam fortiter resistit. Alia quidem t tC| T)vA Unt ^ *8 nc exterminantur. Notate igitur verba, si- ttiv, ^tia,quoniam hic sub brevitate scimonis collectus 8c
Jj ‘ v r]hfc iuv mu U.wm.tv jmuiuuis V.U1ICUUS Ui
d^Plici f U ftotius Alchimiae artis intellectus occultissimus, & •» 'tvit ^'^tone plana verborum serie,absque ulla palliatio- jNib t j c °nipilatus,qucid, Deo teste > in singulis philosopho- t s nil mdius repetitur, quam illa quae supra scripta sunt, ^"ifecr Utl,u!, ‘ reseres,nec maoibuS impiorum conferas, qua- ^.(jp^eculorum omnium philosophorum plane compre- ^lis^^nquidem & tanta margaritarum portio, porcis & in- b^tipot ° largienda, quoniam si secus fieret,tunc rogo Deum r S lat entem > ut nunquam ad optatum illis hoc opus divinum • £t benedictus sit trinus & unus. Amen.
ertFmäGnT LIBER
°CTO CAPITVLORvM.
De lapide pbilosopbomm.
ibrnm autem istum dividam in octo capitula:
^4 In primo capitulo dicam de Mercurio, & ejus na- tUra,nec non sulphure quod in se continet.
In secundo capitulo dicam de natura cörpörum t' ^ stt' Perfectorum, & coruni sulphure.
\6tl h ° Vero capitulo dicam de Conjunctione corporis &lpi- ONis dissolutione in primam materiam.
Iu F rt ° capis ulo dicam de extractione aqua: de terra.
In F°so vero dicam de reductione aquae super terram suam. Iit f * 0 eapitnlo dicam de modo sublimationis terrae.
5 j ö Hc ’ ltn ° vero capitulo dicam de fixione * Sc lapidis multipli-
SnJ* Vfl eapitnlo dicam de modo projiciendi medicinam, & Quodlibet metallum.
4 -Hhh De Afer-

§41 Albertus Magnus
. De Mercurio & eju* natm ä,K6c nonft*l^ urt ^ t» se connnet.
C A P 11 T
A Rgentum vivum est frigidum & humidum, & P ^„jtiv* 1 ^ ■‘"'cum eo omnes m'ineras.& ipsum est aereum, >g n,s ^opf 1 ^ secundum quod in igne aliquantulum steterit faciet alta,& ipsum solum est Ipiritus vivus, öc in mundo nö° ^ jpl^ ipstim est quod postit operari qualia ipsum operatur- 0 }f^ est quod intrat qnodlibet corpus, penetrat,lavat,& ex
- '• _ I_ -1 I T «» «-tlslC *•* .A
est fermentum corporibus quibus admiscetur, &tun c
elixir ad rubedinem & albedinem. Ipsum est aqua p L
,eren' ,lS ^/
9
vitas,lac virginis,f©ns,aluinen,de quo bibens nön vivum fuerit habctquaedam opera, cum mortuü bet opera maxima Ipsum est serpens luxurians infeip )u stj
\impr£egnans,in die uno parturiens i suo veneno cu n ciens metalla. Ab igne fugit, sapientes autem per sua ceruntut expectaret ignem, cibantes id cum terra pectat et ignem,& tunc facit opera & mutationes, mutatur id est alteratur, mutat: & stellt tingitur, t' n & coagulatur coagulat. Igitur inter omnia mineralia a |^ < pi< prtcferenda est generatio. In omnibus enim minet’ 5 & cum omnibus iymbolum habet. Fit autem ex ’
diocri & aqueo,vel oleo vivo subtili mediocriter, & |P J [
AI UJIU V1VU lUUim HUUIWVIUU , • J $ J (
tum subtili. Ex aquco terrestri ponderositatem ^ ab tum deorliim .luciditatem, stuiditatem i & colorem Exit enim de terra,in terram rcst!it,5c guttatim fe dstp” a rumfe conrinuatVnm ido. Excaliditate & fpiritll e x * C jj# 1 ,, tur,& omnibus mineralibus commiscetur,&cuiinst“ e e t adhaerebit, unde mineralium & metallorum nater dic^.hD" _ . .J„_r._ :C.n-. .Jf
gentum vero viviim densam manifeste videtur (rt
tiam.ut rr,onoca!us,vcr gravedinem fui ponderis ' lTI aurum praepondera: , dum in fu a natura fuerit, & (ep^ t> compositionis, & naturae uniformis , quoniam n 011 ctl rr>
In pa<tes autem m ilatcnusse dividi permittite qui« * u „ftft. ^
i|H'.
fui substant.a 'ex igne recedit, aut cum eo in igne remj^jpl Ideo ineo nota'ur causa perfectionis neeeflariö. Qu.° D ‘ r a<M ., solum ad fixionis perfectionem sufficit in unoqu°q uC f
licet, cp
’V‘ p a ignit:-....e , p.upci cium uun.nu I'""' O dor> , & fortitudinem i lue commixtionis, st aliquou ^^ 11 ^.
propter enim bonam p:
tiam
11(1111 ; wv JVUii .lUUivai ili«*. 1»U11J1.1J1A111H119> 11 ,, £ 011 ' j
ipsius inipistc.. ur per ignem, ulterius non permittit fe ]S jcl
•t .t .- 1 „Ircrl"-’,
N?. - per lnrtrciiiou.em furiose in illud infumum vei >« |ti‘ r - 3 - Iui n° n ,- ■ l ' 11
titur Icparari, elevari. Quoniam rarefactionem propter indensttatem & adustionis carentiam, q p *
fitP er
ii''r
cit^
>»s

tll ( >
:it 4t eth Lapide tt it)i,.’? Uarn non habet;
Philosoph. £43 t ‘ u Hss ■ " Argentum vero vivum in omnibus
C| V|,tll >& f pcrfectifs. Quoniam adustionis est fal-
14 i* «b - 10niS effectivum cum figitur. Est enim tinctura ru- > *>"« refectionis,fulgidi splendoris, & non recedit a
*i d ° n - eC C ^' en * m aill 'babile Sc metallisplacabile, , c ° n iungendi tincturas,quoniam commiscetur per mi-
C ' 5 'Pso ■ *’ ^ ' n ff ofundo naturaliter adhaeret eis,quia est de it \eo lUni \ Veruntamen cum Sole & Luna commiscetur irN contingit, suam puram participare naturam,
(Aiiti c 'ubjungitur aliquid in illo nisi Sol. Ex hoc utique '^ !as decretum, quoniam Mercurius in fe recipit qu* Atq u 'Unt, alienum vero respuit,leo quod sua natura plus V° t ' s elf rnfXt,anea ' Ex * 10C en ‘ m manifeste relucet,corpora 1^ perfectionis, quas plus Mercurii sunt continentia , Sc
r\ t . s s ^inoris. Quia cum mineralibus maximum tenet dedit illi Deus (ubstantiam & substantiae Crri ’ ff'-am contingit nullo modo ex rebus in natura I^Oti quoniam, ipsum solum est quod ignem superat Sc ab ^ k^^lur- sed in eo amicabiliter quiescit eo gaudens. ^Scjje aUe ^olum cum sit metallum, continet in fe totum Us ad nostrum magisterium. Igitur manifestum esi,
: ^»!S in ntUrn vivum continet infelulphur bonum ,.quocon- S Sc argentum fecundum diversum digestionis
n ‘ttura corporum perfeflorum C$ eorum sulphurea.
\ r , Caput. II,
Ht 0 c c P r porum nobilissimum,dominus lapidum, Rex Se V f|1 nium aliorum, quod nec terra corrumpit, nec res
'I.
^comburunt, nec in igne minuitur, nec aliqualiter l^tUt Vq ln e0 melioratur,quia in eo humiditate quadam hu- aliqualiter alteratur, eo quod complexio ejus est l C C ' l, te x natura d‘ recta in validitate, frigiditate, humiditate, L Ct tg tu ' ^vq; in eo est quod superfluum est.neq; minus. Est e» vVu * ^uhtilissima clara arg. vivi substantia, & ex sub- V l ' a ' sulphuris mundi,Sc puri,rubedinis,fixi,clari, & ana» hngentis illum, scilicet Mercurium auri, tenet o- ^ • 2 c est fermentum > dixir albi St rubei, nec meliora- (t |) rlet lltf . eo >ne c completur cum alio, sicut maffa qu* non ' n f a ho fermento. Aurum est corpus durans Scma- lii^i(i Cav CLl ' a feculorum.Sc ideo philosophi praetulerunt ipsum,- | i(j t l 'l ll trri a j rUnt,Sc dixerunt. Quod sic fe habet aurum in corpori- ^ ^da ^odum fol in stellis. Sol enim suo lumine & iplen- Vc gctabilia generat, & omnes fructus perficit Nutu Hhh 2 Dsi.

844
Albertus Magnus
xi. J. a n st. i u 3 vC!
D e t. Dixit enim Hermes quod nunquam fittiattu
- c rJ al
rubeo lapide.
Argentum est corpus minus quam aurum, & ejus P 0 ^ |() 1<
nus pondere auri.Sc est de partibus luna: in humidit* ,e ’
.»i'
Ini^f""^
humido corrumpitur, Sc ejus sapor est acidus. *•--c jj uiI)
& sulphuribus comburitur. Tamen, excepto auro,nu y in eomelius,autauro vicinius. Auri enim interiora
ra argenti. Et ejus natura est frigida Sc sicca , Sc
Amplius autem aurum est corpus perfectum, & malt superfluitate, aut diminutione. Quod si in terra sola UM ^ sibi commixta perficeret,estetelixir ad rubeum. A r ? r /f*^
esscoipiis fere perfectum Sc foemininum , quod si
perficeret fusione, similiter e flet clixtr ad album, fl u ° j quia solum perfecta sunt. - ectij, < %'
Quod si illa perfectio e flet commiscibilis imp er ' e (1 /f jo ^Imperfecta Sc perfectis perficerentur. Sed si e flent P secta vel in duplo, vel in quadruplo > centuplo, vel mm^q' ^ tantum perficerentur imperfecta. Et quia natura simP^s ^ jj per operatur,& perfectio in ea est simplex Sc inscp 3r ‘‘ jjd‘' commiscibilis,nisi forte reducerentur in statum P r * ^'lori 1 "„j fugam cum volatili, quia summa volatilis sulphuris mam fixi corporis,& cum corpus perfectum ex argem ,
diflimo,Sc ex tali sulphure rubeo habere postumus,
geremus pro materia nostra ad elixirrubeum, & arS cllt [ ll ,ft l ' $
_ _ 1 I ! ! . _ 11 . /A.. . /1 1. am U ,ya /, /liiyv — — A X il ^
ter ad clixir album. Quia simpliciter haec duo corpora sunt,sine mundatione aliqua ingeniola , & ita fortit er -|ci3'^ decocta caliditatc naturali,quod vix cum igne nostro 3 ,
inipsis operari valemus. Et quamvis natura aliqui^ '
men intime mundificare seu purgare ignorat. Ha 11 ® (|f
operatur super id quod habet.
Est enim dux in corporibus sulphureis,quia quan“ 3 <jITJ (jii , ‘^ to substantiam inclusam e fle dicimus in principio fu° c t „ f £ 1 nis, supervenientem alteram vero extraneam, fu* .
rumpentem. ' riin’O 1
Et est notandum diligentissime, quod istorum iil^p
tum conjunctio est necessaria in hac arte ad rubeum 0 biW|jjl Et sunt duse rationes, quarum una est,quia aurum e * ta!l )en 1 1 ter metalla,Sc magis compactum,perfectumScfixumd‘ <ilI0 |ai' s
«1
Vatur.in partes
separatur, firque (pii
male*^
igne sicut Mercurius,id est anima ejus,quod est n
itu *' 1
tione suae bonae elementationis, Sc tunc habet tin'
mcro.Sc ista tinctura vocatur fperma masculinum 3lJ1 , dum.Si vero argentum solvatur, nullam habet tin me n pronum ad ipsam tincturam recipiendam & (C rPr
bel ">,

3$
■4
»<
%
%
>^* h AP1DE Phiio*°ph. 84;
1 1)1 8c s nt ° ca & frigidi,& vocatur sperma fcemininum,fri-
It'] |)0 d ift CUrn,c ^ continens eorum conjunctio Item est alia ra- toru mduorum corporum est necessaria conjunctio, j ( J | tii(](j ,lllUrn per se sit difficilimae fusionis, Sc liquefactionis,
1 au*' U - con i un S antur - facile fluunt scilicet cum Mercurio,
‘'de (i' 11 | a ^ r 'facientes consolidaturas ad aurum. t) ‘4 ,nla P ,dc "ostro esset tantum alterum eoru, nunquam &j? a g'fterium facile fluerer medicina, neque tinctu- ^s t|C ° qu j rCt ducturam non tingeretur,nisi quantum ipsum
non esset receptaculum tincturae. Et nostrum sina, h W C A habere medicinam quae fluat ante Mercurii fu- ^°njunctio istorum est neccstäria. Non enim fuit cor.
K
t*
sF
»A
A
sts-
iA
in'
,l/
K
jU f !|
A
^ Purius sole aut ejus umbra Luna, sine quo nullum 3ip e Vrvurn generatftr tingens. Qui autem absque isto cor- % E»ti vivi nititur tingere,caecus procedit ad practicam, 5 t '"sc 1USad Caenum. Nam aurum,aureum: Argentum, ar- , tr, buit colorem. Qui ergo argentum vivum cum sole vA Ab°st’ tcon i un g ere > venit ad arcanü.quod dicitur sulphur OAu 1 ‘ 1Ser gocorf>oribus extrahitur sulphur vivum album Cl| V c rn ‘ c "ni in ipsa sit purissima sulphuris substantia, ingenio ri)rn ‘ : depurata. Et consulo quod non opereris nisi j ( ls (!O t) p!jst 0 > So lc,& Luna, quoniam totum beneficium hujus (V di«ipsis. Nam quaccunque seminaverit homo haec P r Q J ” arn femen semini corrcspondet suo, & omne arbuti eft ^ tll| m affert fructum juxta genus suum. Natura siqui- V'^cts PlCns femper perfici appetens, quoniam semper inse 'j ; 'H t j ( .^ nent c rn suum , id est, virtutem seminalem in semine.
C| h '* VlCeElna - Nisi aurum & argentum viderem, pro exrto 1 ^t>tu od Alchimia non esset ars iu natura. Sed cum aurum 15 v ff 171 video,certissime video quod Alcsiimia est i
V'«r 0
, innatura.
IÄ'' ^«rpora est possibile ut operentur, sed non erunt bona .Nüippe cum medicinam quam non habent dare impos- L^itly . «a est, non fixum figere,& immundum mundare. Quia Sj'fürinrequodinea non suit ante,nec aliquid darepo* ,% d "°n habet. ,
3'Hw' 16 stuia Mercurius tuus sit de natura sua conversivus,fit X^Vsoum singulis quod complectitur ex planetis, quia fi^sobr, ,s si°nus.cum mali malus.Si enim jungitur cum plumbo f/Hjitii Ct)t , si cum ferro ferrum erit, & cum aliis corporibus^ e, JA« vonsimilis eis. Si autem cum ‘flu dueitet jun- "* >ßt el/xir completum &perfeflum.qaia cum illis ctur Mercurius,& figitur per ipsa maximo ingenio, fluod minime pervenit ad artificem duras
cervicis.
Hhh
De con-

846
Albertus MagUüs
De cenjunßione corporis (j>jf ititm , & ito»e tnprimam muterpam , & / trefitfltone-j. Caput III.
^Ertum quippe est omnem rem esse de eo vel ex ^
^solvitur.Nani gelu vertitur in aquam calore me 1 ^ # rum est eran nrms anuam fuissr Omnia vero met* 1 ‘ .^§I> '
rum est ergo pnus aquam fuisse. Omnia vero met- 1 rio sunt generata,' J ~- • ~ /: - r ~'..
a,ideo in ipsum resolvuntur. Primi- inl ^(D. 11
,.,r , 'T ,r- _.mnlP'. -ff
jnenlapidis dissolvere, sicut groilutn in argen tlllT1 rjtps ( J
suam primani reducatur materiam Hoc autemtoWJ gentum vivum ,& quod .ipsum habet posse Solew jqi)>J |( suam naturam, & ad materiam primam redigere- gentum vivum habet in !esatcuicntiam,& adustiones'i
inflammatione Öcaqueitatis substantiam: Necesse e c 1 *^
superflua demere, & absentia (upplerc.fi completa
ex illo volueris facere vel creare. Terream autem pe i
omnino oportet per sublimationcm demere & MU»^?
dum in projectione creet colorem. Et aqueitatem 'F.^ fcy inodo delere,ne & totam materiam in projectione a[ {t j väm.de cujus proprietate est liibstnntiam medicin* ^if aduri,5c ab adustione defendi,& non fugati,oc fixui® t ifli' s contingit in illis quandoque creare Saturnum atqb e J fled ^ Venerem,quandoque Martem,quod ex impuritate n 5 ^pa»^yjc' ridere. Ex illo quandoque creatur Sol, quandoquf p
ex puritate necesse est devenire. linde Philosophus 111 ^
theororum hujus artis illudit Sophistas,dicens: Scia 1 ’ 1 ,j»
tifices species metalloru permutari non poste, quod per verum est, ut Philosophus scribit, nisi ipsae sp ec,c ^° 3 ig c|,i 'j|i' mam redigantur materiam. Quae quidem materia ett [llfl c c % yivum.cum ipsum sit elementum omnium ductibstm^^.s^,. in aliam formam t bene permutantur ^ quam p r,uS ^ ty&yt enim species,sed individua specierunt permutantur, i c ^ vidua actionibus sensibilibus sunt subjecta, eo 4 u0 ■'„ e .oO ti \d'
convertibilia. Species Vero argenti,quae est argentest^^.^
mutatur m speciem auri,quae est aureitasmec econ' ,e ' cies naturae permutari non possunt, sed individua s^yriU 3 ’ (t
in primam materiam suam reducantur. Quia cun1 ter iart? individui vel illius fuerit corrupta , & in prima 1 * 1 HlS ^qiii* ^
luta,& bene & etiam necessario introducitur alia >° r 'ug>P .)
1 materi*,
ruptio unius est generatio alterius. Et quia
innipA/lpflTIK ntiin /iilr olinn-i frterm
potest destrui, quin sub aliqua forma maneat, unae ^ ivirmT immprlnsfl '■viti llsltlC OPCt^tl ... »s
*orma immediate introducitur alia aa nant - r iaP l kV jjata disppsitipnena. Est enim notanefo 1 ! 1 st u —
V

>
■J'
,r
/
&
i- 1 ::;
■/
!5
/
/
f
y
„ii"
Rapide Philosoph. §47
VL* stuidam est propinqua,& quidam remota. Materia • Ua ar a <;nturn vivum, llemota vero est aqua,quia f jft |) r j n Vl yunt prius fuit aqua quam argentum vivum. Verum sn| tj ad Q P lum n ostri operis est dissolutio lapidis, quia corpore H "do Co I j atllr . am spiritus sunt redacta,nisi quia magis fixa. Nam 'WPoris est cum cögelatione spiritus. Patiens igitur fusti- j * *' C 0 | *t*re,incera,& non taedeat te ipsum hoc ipsum rei- j^is tc r j ' a *l u ® imbibuntur per aquam niollisicantur,& quanta ^ ^’^ntQ magis mollificas, & tanto magis partes grosiiis ,;s C(li ; 0tl ecdiruantur Sc ab invicem dividantur, quoniam fpi- (i tQ djfI'i COr P eir e impastantur,& omnia qui impastantur, ex S, Vu ntur, & impastatio fit cum nimia per aquam cqntri- statione & a statione. Nam per contritionem scilicet si e,| 5 ü ,öc itionem,& ignem, dividuntur partes ligati visco- j/ 11 ! ‘n corporibus. Coi r ora vero ioluta ad naturam JSj a 7 a spirituum, & nunquam separantur, fient nec aqua ll^io s ! ^H!PP e stuia natura natura litatur, quoniam spon- 1 ) ? Htc‘ a c °pnlantnr,qui vero non solvuntur partes vero liib- ^|>Uific«a.. Ideo charissime indiges quod in solutione 0res stias partes puriores diigregare ab impuris,Scgra- t abjectis, opus cum levioribus perficiatur, quia
t " (ii C n0stri operis,nonest, nisi quod eligatur purissima Mer- Jipsij a ntia in ipsis corporibus,quoniam elixir constat tantum (fS-fii ' tnus untern motus nccefle est putrefacere, sed tamen 'decies pntrefactionis-corruptionis, igitur iofum de istq. j» boe nostro proposito. Primum igitur principium >Nc. .materialis prout superius dixi. Secun»
'iL lCa i°r movens ipsam materiam ad ptit.cfactionem. Signa
liVif-ft
Q' a ’itafi putrefactionis sunt color niger,odov foetidus,&ma- df Ca to ' ^otihs & discomjnua , ac si estet primus Mercurius.
tiig^, a ^ 5 stS in fiumido primo generat nigredinem,qm qtii- t 'I'I qI' 0 caput corvi,hoc est,principium operis. Item no-
s Sp os ,n gteffio , submersio , connexio > conjunctio,complexio, & commixtio idem significant in harrte. Nil enim (fj ,stst„ Jr > c °n jungitur,convertatur,quin misceatur. Nam com- commiscibilium per minima,id est, per indivisibilia sibi, .j^turn pnio.Scbs etiam firmiter, quod tota fortitudo hu- ir^n« f i,non in putrefactione,si putridumnon fuerit,
p ,f t. j t ‘ Un di potest Et solutum non fuerit, ad nihilum deve- cmod i 1 tino quoque corpore sunt tres dimen- J 1 '!°d p r iP r0 fund .7«, '< hoc manifeste apparet de corpore. L« M»>a ®*jfi»bjacet »i ai nostro verbi gratia Lapis noster in. fui fliiihc . 1 ^Hone, ' ' . - . - ...
^ fr 'gidt,mc
albus,& ita apparet : n facie. Quare dicimus 1 & humidura,quia ita est,unde studeamus , quarp h h 4 lapis

*<!!
S48 AlS'ertus Magnus
lapis noster aquaticus est,quia frigidus est Se humiaUS- dispositio d;citur coiporis manifesta seu patens. Lati Q i yX' t . est ista distoiitio media,per quam itur ad profundum- ^fdi 1 media,est inter profunditatem & latitudinem tanqU 3
r ,y
Et impossibilis est transitus remo in extremum . nisi ner di'P° -.ns
extrema ve! contraria ___-
contrarium,vel ,b extremo in extremum , nisi per ° i 'f"ifd 3 mediam, quia lapis noster est frigid® & humid® c0 Si ergo volumus eam facete transue ad mediam m’P 3l it _ necesse est altera qualitas destruatur in! co. Dest rUlt r |i9>* ineoperputrcfactionem. Nam frigidum Se I,um>dum^^,ift> ram Se per putrefactionem inlpissstur, Sc ejus humin’f, in siccitatis naturam fecundum Alfidium, Sc fit trau 1 l 1 ! diam dispositionem, qu® est frigiditas & sic citas, qu* tudo scilicet aqu®,quia tener a frigido Se humido frig ,d a a calido & sicco, scilicet igne, siccitatem,prius vero inexistentem, per frigiditatem quae remansit in corp° r<: ’ j^irO | ( tus ad contraria seu extremis, destruendo frigiditatem, cendo caliditajem, qu® dispositio dicitur profundum 4r j||</
film r'nrn/XJ-l C nilAe) nnHtiia .inMArd* - « l l*««
ccnao cauaita$em, quap cliipofiuo dicitur pro tundu** 1 ‘\ 0 > x . tum corporis,quod optime apparet in libro Magist<-’ (1 ' ' „c 1 ^ lis. Qui ergo vult proficere in hac <1rte, oportet istam m jpfu admixtionem se« arcanum maxime cotnponere.utde p r ' 0#.
j- -~1"-- -«l»^«n. S (ll
invenire de natura in naturam.de colore in colorem- 7 a 1 ' ' . 'n&B.i&f
sophusLucas dicit in Turba, pluribus rebus non >u^v una,& ista res in unoquoque gradu operationum nossi 3 Jiam vertitur naturam.
u« 1 “
De extraflione de terra., & r e du t} tone
terram suam.
Caput IV.& V.
postquam materia fuerit putrefacta ad unionem «° r P „idij 1 spiritus faciendam , quam tamen non est possibile aere scilicet calidi & humidi, & hoc est per sublimaoo° e ^ e ’ f quod sit in oleum resolutio. Scias igitur quod lapis Jl° t jnp ,( ditur in duas partes principales per magisterium, v ^.f eS io <c< ^, tem superiqrcm, qu® ascendit superius, & in partem 10 j fl vi ( i qu® remanet fixa.Sc tamen ist® du® partes concord 31 ^ pr te,& ideo Philosophus,Superius est sicut quod est m. ^ divisio est necessaria ad perpetranda miracula rei unius • qu® pars inferior est terra,qu® dicitur nutrix Se fernstem ’ c( £i' superior est ansina, qu® totum lapidem vivificat Se re ^pi» 1 ,-! cit, Unde facta separatione, & celebrata conjuncti 0 * 1 jjp^ inulta miracula perpetrantur. Et notandum,quod qu 3 ,,zt» a noster apud aliquos in prima operatione dividatur 1 .st,d 3 j>artes,qu® sunt quatuor elementa,sicut superius dictum

«K?
• vt ' 5
ist*
i/
o^
1^' j
1
I#'
tlt« s
<
I/
/
/ ]
nf'
iJ“'
/
iK'
|(C
i)(!*
K
ic„C ü De Lapide Phhojoph. 849
v i dicit * P artcs principales, videlicet una quae ascendit superius, t ttr ra ' l ^ 0l1 si*a, alia qua; remanet inferius, quae dicitur fixa»
1' 4 t rfiÄ C Armentum, quoe totum lapidem nutrit & fermen- a . ‘'tuniesl- tv. :sl„ „„c__
Vl1 ’ i^ a ver opartenonfixaoportet habereio
%•«*«. cü. , _ t
i^dc, dari lapidi, qui est factus mundissimus absqj
I jNnp fj lcs P cr magisterium, donec teitum lapidem virtute spiri- | .^ofopj^'nperius deserat sublimando» Etboc est quod dicit it? ,5tl| rn llS ’ alcen dita terra in coelum,postea iterum lapidem sic « °P°rtet iterare super marmore - cum elemento ab , pii»pjfii^ ‘optima operatione extracto. Elementum dicitur a- () e r ’ ^ debet astari totiens subtilitate , donec totus lapis t a M 0 , J; en dat in terram, & sic recipiet iuperiorem vim subli- I; ^li' "^driorem descendendo , ut quod est corporeum fiat, )'^ c nd "^lunanda , Sc quod est spirituale fiat corporeum de- (| ,c 0a, n i°> & sic habebis gloriam claritatis hujus mundi, Sc Fugit f% S r ° bscuntas > & omnis inopia & aegritudo. Quialapis , , r S(jj” “« s curat emnem aegritudinem , Sc hic lapis est totius J a h as p f Ortitudo fortis,quia,nulla est cöparatio hujus lapidis, spij, rtlt udmes hujus mundi. Nam vincit sensibilem rem o- Sh btll e-
Omne rem solidam penetrabit,pertransit Se vincit, s Pqr a y. 0 convertit Mercurium vivum, quo.d est subtile ad ista ( 11 nio r nta &solida penetrabit, dicit enim Morienus,quod to- ^liip Utn non est aliud quam extractio aquae a terra, & hujus te 'rä seil icet propriam dimissio donec puti escat.Et hsec a’^ v ini ' cr,a P ut rescit Scmundificatut,quidum mundata sue- ^Ja c 0n tat ' s auxilio, totum magisterium dirigetur, quae quidem animam corporis seii. Quas inquam anima spi t n ‘piritu in modum olei > quae anima est tinctura soluta tjX a|(j, ltu deportata, quam aliqui Philosophi denominant fu.
\
•ti
,. —, quam aliqui Philosophi_...
c 0rp Q * n * Secus ergo de fumo albo, quia fumus albus est ani- 1 Kb„ tUm lolutorurn & mortuorum ■ quorum animas ex suis Hr os s «traximus. Quia omne corpus quod anima caruit >,p c "m est, Sc fumus albus cum corpori redditur mortuo i° r ^ 0re ' au ^ crt c i us nigredinem & immunditiem, quia
ap u oum consolidat, & ca multiplicat, tunc ejus p ul cirri- jJN (fr re oit, Sc tinctura in ea operabitur: Et scias firmiter j"> f jth ^ a '^ us non foret, ars Alchymi* non esset. Dicit e- loquendo de aqua Mercurii a Iapide extracto, ^ aut j : Ist a veto aqua est acetum acerrimum, quod au.
c ^ed 111 ac ' tr ste spiritum»sin? quo necalbedo.ncc nigredo, ncc fieri potest. Et quando commiscetur cu stabil; 1 ? num Cl,m eo, Sc verrit ipsum inspiritum, ac ipsum in« 'Wnit, 0 C ° ore colorat. Philosophi dicunt, quod aqua sola pcr •Unia facit, omnia solvit, omnia congelat, omnia diruit
Hhh 5
sin<|

Albertus Magnas
fine alicujus adminiculo. In ipsa solent apparere c° 10 corpore in qua est tinctura cujuslicct corporis. l n ' u P ^ jrentia inter tincturam aquae scilicet Lunaris, & k>nc . (f scilicet aquae solaris. Nam tinctura aquae abluit & ‘TJ U -pga'-^ tinctura olei tingit & colorat. Exemplum hujus est," 1 ^^!!^ pannus inaqua, mundatur ab ea, quoniam quando e r^af) 0 recedit aqua, & permanet pannus in statu suo , Sc coi 01 0 !eU t)1 ’ erat prius, nisi quia est magis mundus. Et econtrario e i or ct quando tingitur pannus in eo, non separatur ab eo, igneum, nisi totus destruatur pannus. Ideo oleum cllt: do animae existentis in corpore, quae extrahi non P° -ßeco 11 ^ Junge igitur aquam super terram suam, ct perm> -^c>'
tendo, statim paulatim imbibendo,Sc hebdomadatim d ^ i' 1
do,8c post leniter calcinando, quousque terra bibatt c l 11 . j ; P l ' partem t de sua aqua, f Scias quod oportet terram n ut rno modica aqua, Sf postea majori sicut est de infantis c ne. Ideo multotiens contere terram, & paulatim imbm ^ i ©cto in octo diebus, & decoque, & post mediocriter igne, 6tnettedeatte hoc ipsum reiterare, quia terra ' [U gerit absque frequenti irrigatione. Corpus naniq; elew discontinuatum, eb quod ab ipsa anima omnino privata cumaridumsit& vacuum, tunc multum sitiens lib en } cU^ suum humidum nqueum. Et trituratio non fiet, dones terra fiat, idem corpus in unum nihil proficit. Non stuf gomanum tuam a trituratione & afiätione, terram f at !‘ Caveas ne terram imbibas nisi paulatim cum longa trlt post siccationem terrae, unde in ltoc est pondus ubique- dum ne nimia siccitatis aut superfluitatis humoi um a“ tio corrumpat, ut videlicet tantum affando decoquas, dillblvendo indiget imbibenda. Nota omni vice post ca nem terrae superfunde aquam temperate, nec multunQ ji''“ nec parum, quia si multum, fieret pelagus conturbati^ 11 ro parum combureretur in favillam. Quia suaviter nanter de octo in octo diebus terram irrigabis, decoqua nabis donec biberit aquam suam. Ita ergo opus cOI ’ tl1 jpctU t9 ^ vicibus, quia quamvis sit longum, qtfod non videbis s ffjS nec perfectum perficies, donet epus sit perfectum- ® tl, a;oi' c <um operatus fueris, omnia signa quae in qualibet dcc° sl parent in mente recordari, Aecorum causiis in vestig 3 ^ O 11 ,
quippe colores sunt principales, niger, albus, & <ltrlöl qibct autem egreditur nigra perfecta est, & non completa q u ‘ vigora ignem in calcinatione quousque terra e §sj _ en er iunis fortitudine. Nam ficutcalnr anens in humido g
ignis fortitudine. Nam sicut calor agens in l gredinem, ita agens in sicco generat albedinena.
C\ i* r
Idcir^ 11

(fr
I f* Ii« </
II f' tlf J*
n»
[H'
k'
s»i
'ri-
ii'
»
in
k«
b>‘
in’
r>'
rC'
,n«
L
ii"
i o' £t-
j'C'
Ji' !<>' l<>* 0 1 ' f # fd & i <f
,!>
\ 0 (
8sk
, j nf Uei . De Lapide Philosoph.
W 1,1 a ^ a - T s rc eam in aqua sua, & iterato calcina, azoth&
^‘'T)„|-° 0crn a biuiiüt , &ob.positus abeo ejus eripiunt.
, 'l ll t r ^| 1 ' u 'atio ejus est cum eo semper, & qualis erit limpitudq St 0 ' , s erit limpitudo terra:, & quanto magis fuerit abluta, a §' s er ' 1 alba. Unde alius ait: Lum inveneris ipsam jam JsfjQi ’ ,cia s primam hanc clavam lapidis este, post verp pu- S rubescit, non rubedine vera & etiam citrine-
li *Pii quidam ait, srpius rubescit, &sarpius citrinescit ?
"■i(J C s ‘‘stuestt, Sc sepius coagulatur ante veram albedinem. H 0red ^ms dixit; seiplum dissolvit,&seipsum coagulat,sipipsuui J'hc- c ‘ c orat, ante albedinem etiam fit viridis, unde alius sic bft ‘>Hc Ue! -P^"m, donec color viridis ei appar eat ac jam anre.il- to lor Cs ° rS c °lor pavonis ,• unde quidam sic ait: scias quod omnes ' c <U 9ft c l u * abflomine in hoc mundo excogitari poslunt, appn- a - te ctbedinem, & deinde albedo sequitur vera. Unde qui- tle Cv p j t ' Qliando autem purus appaiettamdiu decoquatur, clo- \e. f °euli niseium elucescunt, eius utilitas expectanda est, Sc ,it,<r Un? S ? UOt ^ ^ a P is ' n rectitudinem est coagulatus. Alius etiam V^-Ninem invenet is in omnibus supereminente in vale- Sc (si Us ’ stund in albedinc illa rubedo illa occulta est & latet, & oportet te illam extrahere,verumtamen coquere,donec \ v .f u *>cumfiat. Est tamen inter albedinem veram &rubcdi- Q a tn, ei trinum griseicolons, de quo dixit sic, postalbedi- S ,‘ghis caloreaugmentato afl cincvitium pervenies. Et mitkc ] C ' ncreni vilipendas, quia Deus reddit ei liquefacti onem, te ^ Clm ° Rex Diademate rubeo Dei nutu coronatur. Opor- magisterium hoc temperare. Nam compositio non V^iBMpio & putrefactione. Et matrimonii est .
cum spiflo, & putrefactio terrae est astare, rigare» Co mmisceap.tur insimul & fiant imum,& nö sit diversitas
K.r 5 Qbtile
■«t
u'8( an, >¥taaquas. Tunc aute conabitur spissu subtile retine- 0| tli t j- Rabitur anima pugnare cum igne, & pati ipsum > & cona- S \ ( P lr 'tus submergi in corporibus & fundi in eis. Scias autd ^Ij^i ° r pUs miscuerit se cum hurriiditate,& ipsum invenerit ignis «'otj as > Vertitur humiditas super corpus, Lt solvit ipsum, Sctunc spiritus ab eo exire, qui imbibat se cum igne, & tjus . Attamen non conveniunt ist® partes, nisi cum bona
toi.
Ah* . - , ...
R'onc & continuatione, & longe labore.
'Hia
vero Philosophi lapidi nostro multa imposuerunt no-
H c j^° Cavcr unt animal, gutna.vitriolum, fangvinem, urinam siia, .„Doptet colorem rubeum, & infinitis aliis nominibus
"" '.locaverunt. Ferrum propter impptentiam fusionis &
Sk etUnt: Nam cum istud corpos privatum est per decoctio. Ruditate, quae de facili faciebat illud fluere, necessaiiq

$sl
Albertus Magnus
&
est corpus, tanquam siccum, non fluere,unde vocarunt P ji d> rum, quia inter alia cötpora ferrum dicitur maxime i |C ^ illud corpus per privationem humiditatis, quae P lirn< jq a ni ipsum volatile, modo est neceste ut remaneat fixum- ^ i? hia non fixa figuntur per talem privationem bumidit atlS, ^i ;J | t i)'*' cata fuit calcinatio a multis Philosophis. Unde Geber- ^ tio est rei per ignem purgatio seu pulverisatio humirn" consolidantis, & causa inventionis calcinationum, en r .^ri" prasparatio, ut ipsi melius figantur. Sic ergo est,per p 11 '’.^ Ö* humiditatis, volatile fit fixum & molle durum, fe cun brum,mutans de natura in naturam,& aqua in igne feeu^ ^
turalcs, utin Turba. Item, imitatio complexionum, il
Ä* hlltVli/4-v erimnlavlnHi« i« .-„Is J ~ ~~ S. f?_fU.. . ..-sit
& humida: complexionis in calidam §r siccam f seu
complexionem in choleram secundü medicos. Item fi* fr’ p,f
corporeum fecundum Aristotelem in libro deperfect‘° n jir Aerii. Item fit liquidum spissum secundum Alfidium. n c vt (b S manifesto occultum fecundum Rhodanum in libro tum. Philosophi enim testantur se non invenisse ine*' ^ humiditatis corrumpente nisi lenem, prolixitate tomen vituperantes festinantiam. Et initio ut Mosius aitlfit abssf yf' ignis exDrolixitatecormmnendi mnu/ndi. nntrefacifl 1 ! ./$
ignis exprolixitatecorrumpendi, coquendi, putrefaciev fandi. Nam calore Solis, id est, leni decoctione igni» re
e- 1 V
latur, quas intemperatum introduci debet balneum, quo^
balneum extenso calore,id est, minimo, igne putrefacit. 11 '^, fit’ lus. Qudniam si incenditis ignem ante crementum rube 1 , ^ 1
quodnihil vobis prodest, eo quod.albedinem
^"5
aitLucas. JSIam omnes Philosophi ignem knem debc se
fieri propter rationes praedictas. Inquirunt enim quod n°’ j^ 1 '
— r r -- — r --- — 141 “■ . j- le*
ter oportet regere > donec sulphur fiat incremabile.undf a
ne semina non oportet metere nisi messem. Philosoph hunc nostrum vpeaverunt Saiamandra, quia sicut
Artist triuif 1 irrn/» lie* Ume nrkftpi* fslln mn>> 11 ndc Ct • .ip
solo vivit igne, sic lapis noster solo igne nutritur. Unde el . citalius: Nisi anima fuerit corpus ignem non patietur. ^5 5
irtiä-
tem potuit animam convertere m corpus,Sc corpus in a ^ f ^ifl'
miscere cum ea spiritus subtiles,tingit omne corpus ad P e jjem.
Di modo subltmationti terr&- C a p. VI.
TNquit enim Ascanius magnus Philosophus, in fecibus
e(l<r
-* quasris.Accipiantur ergo fasces cum extrahuntur cie Ale 1 ^
bi^
ih 1 ^
Reterantur fortiter,& imbibantur cum sua aqun,& ad 1 |, pr#P a , vel ad Solem desiccent, & hoc multoties fiat. Naw ex . QeW^ p «itione habilitatur fumus ille ad sublimandum. Unde e

'V
fis 1
j;b ä ‘
oi' 1 '
t*
i/
/
(P
y
u» 1 '
1 ji'
«*
s /t
Kltf
f’' 1 '
.(0
'<n 11) l t . De Lapide Philosoph. 8/Z I* -Pl* trituratione imbibitionis 6c asiationis, major ejus jjpijJ Cltat * s deletur, residuum vero per sublimationem. Ac-
■ ''do • Cr S° feces praedictae, & aptentur ad sublimandum, mi-
^ 0r eiYi ignem lentum > & postea proportionaliter ma-
« l ° r 'Dnfi° U1 ^ Ue ^ umuS ‘d e mundus & albus ascendat, & si pri- “ ( liltj tl ,, lla .b rev ertetur totiens super easdem faeces, donec ita fiat, (>[ ^isn? ^ n< ‘ fecibus quas adhaerent,tunc una pars fixa contingit ^tii cdicinae diversitatem,fecundum diversam ejus operatio-
■ v 0c l Uc occabis ex illo Saturnum Sc Jovem. Nullus aut£ ? a dcli' - limarc terram ad opera sophistica, sed debet sublima-
Et illa quae sublimanturduobus modis fub- <(>t Por " ’ a feper se quae sunt spiritus» alia cum aliis, quia feinet l nt cunrspiritibus: Mercurius cum sit spiritus sublimatur K ata ferrea materia cum sit calx non sublimatur nisi sit incor- etcur '°- Contere ergo calcem,imbibe eam cum Mercu- Cco que donec fiat unü corpus,& non tasdeat tehocipsü M’ s* u ‘ a corpus nisi suerit cum Mercurio incorporatum non \ s ‘ ts Urs U m. ideo necesse est, quantumcunq; poteris,animam p^tabas.&cum Mercurio fortiter pistes,quousq; sit unum. \ )t “Amationem non facimus, nisi ut reducamus corpora ad N^ natutam - ut sint sicut spiritus. Et quod corpus sit leve ad *ti£. Um in omnes res, sive in Lunam. Et hanc sublimatione
“"us
Ut;
* ut cotpora reducamus m luam priman j ^-scilicet Mercurium & sulphur. Facimus
suam primam materiam sive ergo hanc subii-
Si Qn
Crn tribus de causis. Una est ut corpus fiat spiritus defusio jt, ^, Ut a. Secunda est, ut Mercurius (ebene incorporet cum cal- i est quod totum assumat colorem rubeum vel album. ?‘t>a fC\ x siuando sublimatur ad Lunam cum Mercurio, debet efle
!*ti
^to 1 '**«1«. VAIA AU UUt^lUV|UMIiUV UU/ilUiaiUI| UVUVl VUW
^“CnSjSc Mercurius albus cum igne lapis rubescens,& deple^ felvis inceratus. Quia non bene operatur aliquis nec ad S 3s 5 Cc ad.Lunam, nisi tali modo & cum Mercurio quem sub- H ’^tali modo ad Lunam non misceas illam rem. Quia calx hg 0 intrat ad Lunam,nec Luna ad Solem intrat.Non mittas Potij^tcuriumiubcum ad Lunam, nec album ad Solem. Sed ^O^stuamq; speciem cum sua specie,& pone adigriem ac- % jjj ' öc sublima, & non injicias illud quod remanet deofsura ?- 0 öia° c ! u °d ascendit sursum, & pone unumquodq; ad partem, Hc^^silud quod in fundo remanet reiterabis ad (ublimandu, % pon r - cur iuf n incorporatum, donec ascendit totum,alioquin as 'psum in magisterium. Et attende bene: qüod nunquä l' l°soi ? cc ^ ere a d fusionem materias praedicta;, seu ad lapidem K r h ' cum > nisi ipsam prius sublimas, cum non fiat unio cor-
quanaoiuDumaturaar-Hnamcum mercurio, aeDetenc t ^ ltl 'i n «ata. Calx ad Solem quanbo sublimattir, debet este
puitus nisi per subiimatienem.Primb sublimanda est materia

A 1 B E R T U S MaCNIIS
rifl2 ,s
c oC'
tena ut figendo major procedat unio, Si ex hoc tO‘o veniens fit ad commixtionem sequitur. Fixam au c u ir# riarti fic facias volatilem : Recipe materiae fixs p alte no 1 ' 1 ' & Mercurii pra-parati duas partes, qu* simul sic bene "j post sublima/& sublimatum collige, & super illud qu° 1 ^ e rcO' iremanet iterato cum novo Mercurio, conttrebene culfl * fu £r ' s Ho prteparato per modum praedictum, quoulque tot, £0 pi| ( ^ sublimathm. Nam secundum Philbfbphum arg. vicuw 0 pt>' bit vis sulphuris albi non urentis in argentum; & illude' ina, per quod artificium Alcbyraicefaciaritelixiradstg'- 1 .$!>
i rubore clai ^ (0
Nota Vero si sulphur fuerit optimum,_ t<p/ .
Fuerit in eo Vis igneitatis fui non urentis, erit res optima» 0 {A fiatelixir ad aurum. Et quaedam tradidit Philosoph' 3 ’ F 1 c pib 1 phur album ad argentum, & postea rubeum ad aurum- pftf potest fieri aurum,nisi prius fiat argentum. Quippe quia 1 potest ad tertium gradum transire, in primo mii fuerit ,P° |p,p{f fecundo, quod non est transitus ab extremo in extremum» ^„ii) inedium.Non potest ergo fieri per nigrum,id est,de nig r0 . t( j ll iiCl berfectutn citnnum , mii primo fuerit album , eo quod cl sie«
° l£ ’V
ais
ex nimio rubeo & albo puristimo est compositum,nec p 1 de citrino album, nisi prius fuerit nigrum. Et quod au r ° s ’ potest fieri argentum, nisi prius suent corruptum 6c.n'g l11 ' 'qiii*
meliusnonpotestfierideterius, nisipersiramcorruptione j’ 3 ii'
generatio unius etiam est corruptio alterius. Ideo qn> sum convertere m argentum, & argentum in aurum»q u ' a 1 jgfl 1 ® eorum non urens ad argentum iptum album , per majore ^6 digestionem,potest fieri sulphur rubeti,quiaeitrinatio nin' p]o( est, quam completa digestio; nec nigredo quam albedo o' namque agens in humido efficit primo nigredinem, & in peratur albedinem, nec i4on in albo citrinkatem, Si h° c *5^ t 8 ifimium rubeum , post insit sulphur album & rubeum M i c ' lina metallorum materia ad plemini depurata,&diversi rn J?, |,i)< Cocta, & digesta. Idcirco Flato dicit, quod argento inest album, sic omni äurö inest sulphur rubeum. Et cum onin' . [t> i phur non est album sive rubeum. Sed tale sulphur non rep super terram, ut dicit Avicenna, nisi quod in istis corpori af
ffit. Et ista corpora subtiliter praeparamus, ut sulphur St a J^ f u»
de ista materia habeamus superterram, de qua aurum ** jt ia» tum quondam efficiebatur sub terra. Ipsa sunt corpora quibtstinsunt radii tingentes, tingunt'cattera corpora m . t pr#' liem & rubedinem veram, fecundum quod Corpora >uer> gi parata. Alembicns cum cucurbita debent conjungi » 1 er jS» Mercurius non postit exire,quia non sublimatur nisi virtu Si ideo si locum invenerit aptum evolat in fumum, & P er .^ lt t ilei turre Quoniam tomis Operis intentio non est ahud, r»

! S„ . De LapiBe Philosoph: 85/
j Hrq £ ls ' n capitulis notus, qui dicitur Adrop Arabice, plum- j habet' a ^ ne ' Scias quod hic lapis que cognoscunt Philosophi, ! Nn,, v *rtutcs (uper omnes virtutes lapidum,sicut docuimus, 1 N l it| a ste '"Vase philosophico, sublimandum, 8 c cum eosobli- ^"icE ^.'^onec perveniat in ultimam sublimationis puritate, I ordo, vel prima operatio appellatur. Et hac sunt
|. It. t /l ■ qui posuit totam artem in (ublimatione &reitera- jNio ne Clas,c l u °d >^a sublimatio non est vulgi: quiain ista sub- sNtoin Delinquuntur omnes praedictae subhroationes, quas tibi t ^ati zy' ^ >RIMA est purificatio, ut subtilissima & purissima {Nani ' c ' atur - Secunda estsolutid, ut tota materia solva- ( J liqu atn ' ^ ERTIA putrefactio,ut dicit Morienus; Nunquam 'tn, L 0 modo animatum aut ä nativitate adductum, neccre-
1 q* Post putredinem & visus mutationem. Unde ait Sapi. sr,rd 0 d tota fortitudo&c. ait enim siuutvidum non fuerit.-
tota fortitudo &c. ait enim siputvidum non fuerit,-
! | p^ ctl,r > ita oportet quod ibi fit putrefactio. Unde ait Phi- N. ii, ' Corruptio unius est generatio alterius Quart a est ab-
oportet quod ista res putrefacta & sordida abluatur per
I & mundetur ä corruptione & impuritate. Et bene
Nl t|, * Quja quamdiu manet aqua super terram, tanto magis Nvt^^w&ablLnMt.na quod ablutio & ceratioidem sunt; 1% c ' coagulatio,sciendum autem, quod aqua suaviter de- jN Solem cum terra uniatur, tune desiccetur dccoagu-
«N a ln pulverem vertatur. Et sic est peracta coagulatio; ^ ealciuatio, unde scias quod res calcitrata est magis apta
ca \ c ' öata - ®t est simpliciter prope fixionem,unde fueris * 1 ^^dcisophi.qkii calcinatione dixerunt fixionem,& bene
PetfQuia omnes isti modi sunt in fublimatione, quia dico, I c to tu e sublimat totum opus perpetrat,& facit, & scias quod \ c. O perficitur in Uno furno, & uno vase. Jn sola soblima-
(j' ‘
JV s nt °mnes istae operationes quas diximus,& septem difpo- , li s ’'lUas quilibetintelligens potest ex ipsisperficere. Erga i|\ gs e §ligens in fublimatione, quia per sublimationemperfi- \>lts erit mundatio, talis & perfectio. Modb volo tibi ^ N>|- re quist st f sublimatio. ,
® a 0 i s '^atio est elevatio partium subtilisfimanur, a partibus li' S, -N ^ ^militer separatio partium non fixarum a partibus fi- (j Cl| t dj . ts Uon fixae elevantur per fumum,id est,per ventum,quia kNi,r> S >°P"' t« custodire ne fugiant,inno cum partibus fixis iNsoiv retn aneant, & velociorem fusionem praestent parti- grossis. - - 1 •'
% '"uiu Q r”“"' st^clligasveramfublimationem esse, quan- j, * itif e - s 'cpatotionem partium, quae superius elevantur,ab his q s ' emanent. Imo volumus ut (no simul proprio cdri- xl*a inlapidc nostro post primam purificationem, quae
per

8/6 Albertus
per solutionem perficitur,non invenimus superfluum > propter quod dixit Geber , cum ea
$
Magnus ^
vpvMU.AHvwv.,». fOp 1 '' $
donec in ultima sublimationis puritate deveniat » P >
^ . n .. . V » ..., »liare^
dixit Geber : Gum ea fine alio adjuncto, vel fine
debemus facete nostram sublimationem, Propte*’ sunt omnes laborantes,qui sublimabant cum faecibus, ^ ff'
quidfaciunt,velqui<jsitlapi$Philosaphorumignp ran ’ «uilfl
ties sublimarent, non perficerent, quia sublimatione
aA. _: - __J: _T aWlS
/
phorum ignorant. Unde dicit Gebet : Est enim Lap lS
, • •.,, -n ■ . -,ti nc
dicina una.irt qua totum magisterium consistit, cui non j 0 ije^
temextraneam.iiequediminuimus.nisiquodin p s ®P ar ^ operatione superflua removemus. Et prima purifica^^^
. Et prima purincao-^r
sublimationem perficitur, Jam tibi sufficienter dem .jjf quod quando volueris facere sublimationem, quod lfl ._
liro nihil addas vel diminuas,imo cum tota substantia stro ponas,prout diximus in prima dispositione, vaS l|S li | ^.,
dendo,&pone ipsum infurnum,5c cooperi cum cineri ^
& inferius,ita quod du* partes vasis sint disccopert® ‘
■ fiec materia solvatur, Sc postea ministri cum igne leni ^ tnajor pars in pulverem vertatur,quod erit ex triginta d /)(i |t '^ quando facta: sunt operationes istae quas diximus - fac* cC r) ll ° } ,
mano,solutio,distillatio, descensio,putrefactio.ablutio, |(j
Cälcinatio vel fixio Et scias quod Fhilosophi dixerunt iiajseilicet de qualibet operatione superius dicta, üt fci^jii ^ oblctira e flet adintelligendum. Quando lapis n0 ^ e ^ s £ )l' , > t nostro,& materia sentit Solem nostrum, in continenti ». „ol
aquam,ita quod ascendit in altum usque ad caput
va
i/i*
descendit ad profundum vasis. Et scias quod materi* ^
s/-»n/1irnrVfnmllrtl VPnfnrr» Ptiil/i/rinhi *
,1»"
fcenditperfumuiti Sc ventum, & Philosophi vident* 5 ^ ‘ yo* 11 j riam ascendere & descendere,fecerunt consilium inter .^ |£ jqii a do nominarent istas operationes,& fuit opinio eortiw- ascendit nominetur prima (ubi.rnatio, postea viden^^j^ji ^ te riam descendere ad fundum,& vertebat se in aqua*®'* ^ls>" ^ in cordibus eoruni,secunda soblim.rtio. Item vidente j ))(( fii
scensionem Sc descensionem fe convertere in aq ua ’ ^dci 1 ^ quod ibi efletdistillatio, qua: est ternus modus. inspiflari.Sc ad teiramnigram converti^Scistainfp •"t j
principio super aquam,& iic dimittende paulatimin P a qU ai< U dere terram submergi in aquam > & stare in fundo u q a .
.. „ „n. 1_.„aihuseom 1 j tC i
terra erat nigra & fieculenta.sestimarunt in cordibus c .e» „ • „„c nr
ista operatio vocaretur putrefiÜ! 0 ;quia est quintus
'^>>1
■dhuc paulo plus videntes terram nigra Sc farculentaw ^ ii
Lr u„-- a„ ; t sole nostrt» c ,_ „nies,
aqua per longum tempus dimittere in sole nolx -, n( j e qiU a ji grum & sectore malum quem vocarunt ablutione. i
&

d.
rwj
d
K
p,
A
p
d
d
K
r?
sgb 1 !
[io
p.
A
yj'
;ll f
q^J
F
S^ori Lapide Phuosoph.
*"« - scias quod totum magisterium non est aliud t^Ätj 3f '° a qüae a terra, & cum hoc sextus modus, qui est t &- ^^ ,uc P^ us videntes, totum stare subtus aquam , Sc a fl Uarn diminui proptet decoctionem temperata, di- \ ti 0 y nes stuod haec erat ceratio perfecta, Sc fic erat princi-
Ss7
'i ^ infek' Pbilosophus dixit, quod aqua eum tetrace
C trra tn 1 . tur > & per temperatam decoctionem desiccatur,Sc ^ t stvi s VertitUrto «materia, tlride dicit Philosophus, quod -His. , e,us integra, fi versa fütrit in terra, St hic est septimus •Nrtd, Cl V a dhuc videntes quod töta materia fiebat terra, Sc
fi™ r ed ul
‘■^ftrict* ■ * c a d solam substantiam quod non fluebat, ima t- - ta > videntes hoc, dixerunt quod hoc totum erat; pro- i -iidpa * 3to • Sol vite lapidem nostrum, & coagulate
V
% a ' --
E' Vcrt ‘te in tettarri, St Hoc curti magna cautela,Sc ha- i s ; U n j t0tUrn magisterium, Sc hic est octavus mddus appella-
. ^la. ^ Qll1/)avC. Ä «X/lcn m •»
tj^fluidem dixit Plato: Accipite lapidem nostrum in ta- d* S ' & ponite in vase nostro firmiter clauso, Sc astate ^coJ^öeccöfrihgatür. Postea cöquite ad calorem Solis doti I“«»! A- tU * Et f c>a * 4 aott totum mit gtfiertum n ‘b‘L aliud, div- b ere solutionem petfeßäm , & coagutaiioncm. /b at j o l( Philosophus; Solvite Sc coagulate, Sc habebitis totam I, Na t ' e m & att ™. Et adhuc pliis videntes nostram materiam (,% p^’ & inspiflätarri propter majorem decoctionem, deal-, IST*®. Sc desiccatam, cujus albedo erat super omnes al- ' K^mmabant materiam esse calcirtatam. Et dixeruntintra
-"»•'«tu UldlCllcUU VUV Wflivman.ui, J- w UM\.t Wlil Ulli <%
,*\ c t 0 do nominabimus istüm riobilistimum modum, viden- jq u Um c *' xerunt stuod esset perfecta calcinatio, Sc ideo vo- i|i titj f^®°duin ealcinationettij qui est i..... modus. Nam V S|t °ti llaias ahquod corpus cum adjunctione sublimati spi- s. ^ cot nS hicrabere in projectione mille partes. In quantum t| S Ptoji tuum allevias, in tantum melius valebit. Etfiepof-
lh ,Cf ht ^ u P er centum; 6c centum super mille, & mille super
^ d ccem millia super centum mille millia , Sc .\ a ji *i* super infinita millia. Vide erga qu^ diximus,quoniam '^^tneccssaria laude. Hoc qutdem ad componendum album rubeum sufficiat.
\\
'fluit
iit'fixione Ö* tapidis multiplicatione. C A P. VII.
«0,
r p' lr he plantatione pulverum ut fructum ferant, Sc fiructus ^8«te* n * t * rnu m permaneat. Et docebo pulveres sublima» it ut ' n '8 ne possint permanere, Sc corporibus adunari mti 0 _ 'p Ct h Est autem fixio rei fugientis conveniens ad igrpem '-ausa vero inventionis ejus est, ut omnis tinctura om- 4-Ptl' lii nisque

5)8 Albertus Magnus R£ (t/
nisque altmtio praeparetur in altero, & non inufC ,lir ^
go post lublimationcm materiae procedere ad fi* 1 ^
Figitur autem fic : Recipe illud quod est sublimatunV^ per cucurbita«, sive per Urinalia, prout quantitas m- 1 ^ -
*5
quirit. Et signum fixionis est, quando materia n ° n ^ iun c ^i
«d aiembicum,vel poteris vigörare ignem excellcn^^^J
apparet, vel ponas de corpore super laminam ferreaM^^.
ivi uu iu^vi umiuiaiu .v
fixum noh reitera. Et divide per urinalia pratdict 3 s]
< fj
pone super furnum reverberationis, quo facto P onC J , £( isf (, j! tum ignem circumcirca usque ad plures dies, usque icm ignem lentum non plus ascendere, & sic ig nen \ r j S cJ { ' ( ji continua per talem fortiorem ignetn , quodmhilvi Lc tertio dabis ignem fortistimum, quem continua d° .
praedicta sirfixa. . y
Et est sciendum, quod spiritus & aninia non u n|1 • M -
modo nisi in albo colore, quia tunc omnes colore» ‘tfLjiA
ne in mundo excogitari poflunt ibi apparent, & tunC £fl [i' (|1 s
perficiunt opus in uno colore scilicet albedinis, & ib * c $
omnes colores. Dealbatio est enim totius operis i°* mamentü, nec demum variatur in diversos colores, ^ £ in rubeum, in quo est finis ultimus. Cineratio ver° ^joiis,, in azui um & rubeum, & nbn dicitur color. I n ro post albedinem errare non potes.
*
Nam ignis reA^.gi f
»"V,
tim augmentando, post aibedinetn veram ad cinera 1 g<i>',j _•_.?_l_l:_ J _,Ji„: T?» niiodvad?
venitur ante rubedinem, ut prasdixi. Et seitote,qu° u "(fri |1 f[,
vivum est ignis corpora comburens, mortificans, &
. ^ ftf* -di"
Et scitote, st uC ’i. iii |( .
*tr^‘V
tanto magis diruuntur & attenuantur, non potest tingere, nisi tingatur, Lc nisi spiritus Vclitre erit occultus, id est, sepultus, & fiat corpus & 3 ° jr^j, que spiritu, quae est spiritualis natura, ex qua colores 3 ?‘ cO tf 0 ,, Undedicit Philosophus; Jubeo vos faceiecorpoian^^d 1 ' f etiä incorporea corpora. Pei hoc enim regimen deg 1 ' jfii 'L posituro, &ejus naturae occultum exttahitur. ' t jii £0( y
sa corpora & natura corporea diruantur,quousque ha t (f^
rea scilicet ipintus tenuissimus, non potestis istam an' pC^ isiimam & tingentem extrahere, quae in naturali ve ° ^ est '
Item notandum, quod Jam corpus seu terra, quas t .
cturam recipiens, dicitur habete Majorem vimt'rLcn^^j^
anima Lc spiritu. Nam omnia qux ei miscentur, supe^^' j^iia
lorem suum transmittit, & est spiritus delator anitn^^o
per corpus. Similiter res nostrum quanto pluscoquitun 1 .j £ jii g/s inspisiätur, quousque fiat quod invidi nuncupant r ^
h

Öe
'Cf- meta11 '
til ,?->
Lambe PhuoSofh. 80
orum. Postea comburitur quousque croco vel Stitt COmbll sto fiat simile, tunc incorporatus imprimitur, & Sti s u ailr um verum. Dicit enim Pythagoras: Quod lapis no- SHstN ^ 1 ' 3 decoqui debeat, donec totum fiat purissimum, St if 1 1 1 ^ e Par t r, >^ a ^ e Mistum, & tunc conjunctio corporis Sc spiritus V 3b| ' is fiet, Lc fit colore perrfaanens, quia fugitivus fit sine
i o t PUt s >' X!t ^y^^gotäs, quod in Mercurio Sc in sulphure ita de- c * crnen ta» quod ab igneincremabilia, ab aere . ,ab aqüainvaporäbilis aquositas, f* fic £j!?SU,tas öc propinquitas suüit in re. Frsedictaqud-
Vi V y'intclligi, scilicet, qiiod illi duo spiritus, argentata pf .^ sulphur inultum distant, tum propter impedi- : tumque propter naturam, quia ista humiditas ( >t ); Oh re0 mixta, alia unctuosa, viscosa : tum propter longam
Mlfih* .*«'» nutf uuuuui«» t n%y <« •
v «tA j- em ’ st"E dirigit, & hoc est longinquitas. Propinqui- .n! 0 dlci f nr^_i_l ’ _UflJj_«stJu. * /1
? e ^'0n l,CltUr eothplexio.amplectendo qute statiin post
t ' a git i eiTI b;| tindilTolubis unio amborum. Aut ista decoctio ^ t Porc a ' ltotarn substantiam Mercurii, praecipue tamen agit in „tott tt ^.(“bstantiattt; jtuncdihiit corpus, Scfit pulvis.
CQ n er §° stuod corpus Mercurii infra, quod iste nobilis fu- Oeti„. tltlent ® r subtilissime diruatur, corrumpatur & omnino tj r ta st"od sit versus in naturam corpoream. Et tunc li Ct,t| itts P' r ‘ tus & corpus subtiliantur, & complectuntur se ini. V CQ| t)b'^ ara k' bter ’ ^ unus tenet alium, nec fugiunt ab igne, ^ c, lo r UlUntUr ab eo, penetrant metalla Sc roborant peroptf- l t v^ stuasi similem calori gallinae incubantis ovum suum, b * 5 »is a " principio tegiminis. Quia per talem omnislutu- C^citrj’^ Cm * V ‘ V - ’ ^ fidmiditas pulveris superflua, & ipsius ^^tafyl ' 1 ?" 95 cremabit, ifnctuositas vaporabilis, quam habet a t 'ht ^""tis, paulatim fine elevatione praedictae unctiiosita- ,'li^yutmtercisb, & subtiliattir, quibus subtiliatis essicitur Aj^reurj, quam simile virtutis occulti, St tunc augmen- ,s aliquantulum. Et colligetur dicta virtus, Sejungetur i*' Itf°i t * purgato, Sc tunc fit ipsorum desponsatio indissolubilis a ’ 1113 decoctione fiinigrtifh, Sctunb scitur quod bene lj "tjui p L In fecunda decoctione fit album, Sein tertia rubeum.
apparerecitiusalbedmem per majorem festinan- O^itrv, er ' Potest per ignis incensionem, sed corpus non eric
•Iti pv.1 »gins »v%4 ywipua uuu Cin.
tij >n naturam redactum corpoream. Et ideo spiritus ''litti ° Cc " bus nunquam miscetur corpoti grosso , quinstatim lf S'o tt , eV °^ arcl: , quando ignis combustio non cessat, quae erat in c «*mseco flve igne artificiali. Quia calor seil. artificialis ■ C(: ffetat semoventem calorem intrinsecum,quia calor in- lii 3 tnnsecus

%6q Aibert us Magnus
trinsecus non potcratad se trahere in radice humidem (3 w
sendetet ab igne, nec non cessabit comburendo spiritus intrinseco, de quo optime Aristoteles in libro Metheo^^/ fic alterando Si confringendo per calorem continuaro consumitur lutulentia, 6c superabundans stumidum cva jL u itn 1 duo impediebant subtile scii, terreum öcradicale ab quod non poterant amplecti omnino, & tamen ift' S motis fit locus verae commixtionis, quia conducit quo jji 1 , reum jungatur aquae suae radicali, & iterum decoqu 3 liquefiat, Setinum fit incorruptum cum alio per oM ^ suas, ita quodminimum terrae sit mixtum cum min lin . ita quod nullus in eis sit locus, ubi non sit vera cowm , (l i>'
«niUiUifue n «r>«,nAn,i> nnii in ifl, /l/irrtrilflnC ^ ..
imbibitur aqua permanente, quia in ista decoctione "
& tingitur vera & persecta rubedine,& fit compositio m a ^iis
minae, quia nulla est ibi cöntrarietas , sed gaudet & l u ^
mina suicepta vi masculi. Et deinde iterum praecipitis ^
«J
humida fiant,id est, donec terreum sitmixtum sorma^l^^
& abeo humectetur, & defendatur ne incendatur, |] A
spiritum convertatur in aeternum , qui ad talem finem P yt< perducere beatus erit in aeternum. Versus: dum mea u pjcii cteeriteitrina, exaltatus ego mundi super omnia deg?'„li^, nim quod intensus caler superabundans facit exhalares 1 (jio 11 ^ sed frigus ignis fac it perire opus. Nota, regimen >g nl V|^t (1 -'.
dum naturam regatur , exemplo quatuor temporum |iily
In primo tempore, Icil.hyeme, terra concipit: In fecim vere,producit herbas & flores: In aestate maturantur *r ^ pfin #
autumno colliguntur. Unde in opere nostro ä simii*'^ r tltO*^
operatione Mercurius mortificatur, & totum corp' jsV ‘' ^
pulverem. In renia concipit ut in aliam vertatur natura 01 ^:! 1 in ista decoctione fit nigi a. In fecunda ostendit natura* 0 pjfj dealbantem. Iri tertia jam fructus apparent, quia tll f C u tU>’
rubedo, qu® est in fine operis. In quarta maturantur r
exeo colliguntur. Et haec de fixione dicta sufficiant*
De projefttone Ö” ttndttra metAUor»’ n '
Cap. VIII. gn ir,
T\E promiflo finem complevi usqticad magisterium^ ^ Ji | ■*"ad elixir excellentissimum album & rubeum fac* en ^ e>P finaliter dicam de modo projiciendi,qui est compieiueu
ris,&laetitia desiderata & expectata. Album vero al^
usque m infinitum , & quodcunque metallum deduc' g js ^
nem perfectam. Sed sciendum quod unum meralium remotum a perfectione quam aliud, & quamvis qu° 1 ^ f pp' lum ad perfectionem per elixir ducatur, tamen lea 4'

V
a
ru
*
7 t
t*
/
/
jHn, t Lapide Philosoph. 86l
' r ‘itn Us tUtn perfectius quam remota reducuntur. Etcumin- l S Perf A etallutn P ersectum * & multum propinquum 8c vici- C^älla - ,0 ?'* excu & mur >n diis permultum remotis- Quas ve- r'Sa
—.illis permultum remotis-Quas..
» , pert' I1 - U tUra Propinqua, vel remota sunt, in multis libris i^.nlt, 6 ' nve niuntur. Et quia elixir suppleat album vclru- t)' C ' 1 ^ | rnrk atllra m faam tantum operatur, non est mirum quod , last 0 ^"ilis est corpori, super quo solummodo projicitur li- etiam est projicere super mille millia, & illa in s^ada l 5r *^ ntare » quare vobis unum secretum magis occul- L^Otjj Commiseenda est pars una cum mille corporis vi-
j 1 tofmj " 0c totum.in vase firmiter aperto, Scponein
^Ptr tr- 0l j IS Phdosophic^ cum lento igne prius&semper augen- b^bi» 6 . es ’^° ncc inseparabiliter fuerit conjunctu,6c illud est |( (J p S (]ii S ]?^ lerUl 1 1 > tunc iterum Lc finaliter projicienda est una jj'^ioii ’° et luper alia mille cujuscunque corporis propinqui Sc jp!Iip s * illud estopus unius diei, seu horae, & minuti. Est Stifjj 0( *us procedendi hoc modo : Recipe centum partes JNiH j CUrn kle & aceto abluti, & pone in crusibulo super igne, J^o b nce P er ‘r fluere , appone unam partem tui elixiris dicto jÄttof*l 3: ' rat ‘> projice super C. partes Mercurii abluti ut dixi, ' S| h(>j Un ? Medicina super Mercurium ablutum. Deinde pone M| Uti lc 'ns unam partem congelatam super C. partes Mercu- ,c iH a ' nc >usibulo ferventi ad ignem, Scfiet adhuc totum me- s °^ ca pone unam partem istius medicinae ultimae con. (^'Uperc. partes Mercurii abluti, & erit aurum vel argen-
Sfn^Hijudicio optimum, secundum quod elixir praepara- v'^icin lL * tetn alius modus projiciendi, pone unam partem j'^o, P r *dictae super 60. Mercurii, §c mitte in aliquo vase de Qj^ ta OS vasis calce ut non respiret. Deinde pone super
.K>
lnerutn P c r iij. dies, si retinetur Mercurius, seias quod indicina perfecta. Erattende quia tunc omnes illae 60. CUn ‘ erunt medicina & elixir super alia, Lr nota pet t,Se >ic n urn ’ lempet augmentando Mercurium, probate pote- \ f.Hentiam Medicinae, quia aliquando unum convertit ccn- ., ‘Scando CC. aliquando XL. aliquando mille in infinitum,
11 E medicina quicquid fecum ex Mercurio rctinebit.Mo-
^p t ' m operationis est iste,ut projicias partem unam medici- ^ilttn * *“P er cemum partes solis fusi, & faciet ipsum fran- tfScu iu YU totl,m erit medicina, unapars projecta super C. parilior S '° ct metalli fusi convertit ipsum in solem optimum,quo ’VJq n ° n potest repetiti. Et si projeceris super lunam simili 0n yertit omnia corpora in lunam. Et per eundem mo-
, Saodf t ' SCOstVeitC ' re ^°' ern ^clunamm Venerem, tj 2f &
■aeiendum de meo consilio non facias, & non procedas.
Ii i z Si au-

8<Ji Albert,, Mag. De L4P. Phid
Si autem medicina praedicta sevi clixir npn habet.iog 1 *® 1
cipe ab ipso lapide in prima operatione extracto P arte j
<$c simul misce Lc incorpora super marmor, & si tivl vl .^ nö 3 jit lJ 1
sce eum per balneum destillando, ut simul melius costis postea desicca si vis, aquam peralerqbicum recipere P^ 0l Si“. äutem toties reitera, scilicet imbibendo, & incorpora * 1 ^ ü(1 jtr siccando , quousque prtedictum bene incorppraW 11 jjjiiii 1 ' , cum praedicto Mercurio praeparato. Quo pacto p°° e |( . bus habentibus fundum rotundum, &luppositpcopp e ^ ( / 1 verberationis,dabis sibi ignem candelae vel cincruni p suos, ut supra demonstravi, 8 f quando tibi videtur ad e ^ t tf latim de Mercurio supra dicto , quousque materia ps# ( j |t tui. St efficiatur fula phisquam cera, Scsichab.es ®^* l 0 ,ni* s jj dem Philofonborum completum, qui convertis om n ? ? ; | f pd|j perfectum & Mercurium in iolem & lupam, qup IRC 1 , 0 ^ 1 // non poterit Dico ergo quod totius summa °p cris - 0 ipa 0 r i a L quod sumatur lapis in capitulis notus, & cum operis >p ^ w. fid netur super ipsum ppus sublimationis primi gradu 5 ’ ruptione mundetur, & in puritate demum cum ipso i
metur ipsius additamentum album, supple, vel rub eul, 1 j e siat; ultimo sublimationis modo perveniat, tzt ultimo vol » 0 lioc vero cum fixionis modis figatur, donec in ig nlS
. , ..... . .P-JP
, yata, per modum solutionis & sublimationis, volatih' 111 . volatilem fixum, & fixum (olutum ; & iterum volat'^i (öl*'
quiescat. Deinde vero fixum lapidem cum non fixa P 3 '/-.,)» 5 ’ 1
__I_r_l..»: /.ei:__
quousque fluat & alteret in complemento, lunifico vt '„fi certo.pretiosistimumluperomne mundi pretium. D tias qui creavit illud, qui est benedictus in fefr* seculorum, Arnen.
fcxplmt liber, 0B0caputulorum J 0 e ^
vl
\

S<£j*
^CENNAE AD HASEN
^egem epistola
DE RE RECTA.
De re refla.
Cap. I.
Ettractata sunt inter me & Hasen , de eo quod ipfc siit, varia, qua: rogavit me in parte una in tradendo 1 'cribere, ut essent meliora, Scutfacerem eum intelli- §fre, quibus modis ego ad illud applicui, secundum .quod cogitavi öcnovi > dupliciter, subtiliter mre- lf i^fti * *° US consideravi, & fuit sententia,quam affirmant Al- j^jj^.Ptofitentes^tna illarum rerum,quibus illi cpii ad bonita- X eri tiam operantur plurimum contradantur,& sententia |S( C i r ann 'hila r unt. Mihi autem excusatio nonfuit inarte mea si ' sttcnt ‘ one m ambarum sectarum. Consideravi ergo
Ii ' 1 Pud rnan t' u s n artcm & inveni eos vacuos a rationibus quae , ^ a pn)ne artem &reperi plurimum ejus quod in ipsis costri c 0 lenat ' on ’ similius. Et aspexi libros contradicentium &
Ai,, li,ra dictionem debilem Se ratiocinationem levem.cujus tf 5v ‘«c n ° n dtstruitur. Admejpsumigitursumreversus Seco- Sci ^^sisri coepi si hoc est, quomodo est, & quomodo non fNs 2 ' ltat l ue quod possibile est ut lunam in colorem solis tin- r _
„Xc 01 111 colorem luns.Tunc necelTaria est nobis tin- Hetanii »a-
turdt occulta
s '*ti 0t . e !llubiftean*, & alba albificans.Scivi praeterea quod per- 1< ti 1 Saris ura ssi cum corporibus adducens lapidem nos est pos- ‘“vewi tm at - ^ r üis t)0 Cf l U3r u levientur & currant.Deinde levificatio & eorum ** AfefWi«, f SjO n Up -t possibiles in principio rei antequam liquefiant. .^tcQ.p^uquefacti fuerint, non omnis rubea tinctura aut alba 4.
, ( ig^ equi nos intentionem nostram. Nam cum tractatur fu. q IJ.J tT > aduritur,corrumpitur. & non perficit- Aut si noiväduri- '%(■ n ° n figitur apudignem,sedevolat,&fugit. Nonvaletau- S. < 011 aduritur , neq; evolat si non ingreditur,neq; permiscebor l ! f si Irate ingreditur & permiscetur, sed non remanet fixa: jit) fj.^'Qnis^mo purssicatur.ct evolat, & separatur quolibet mo- .^itoo^onis non perficit. Aut si non separatur, & non evolat,
N , 1 csi.non adustibile ab eis qua: adurunt ut sistit in luna & ‘((L r-'Uu- • -. ^ -
115 "^'ruivA™ noB af lustibilem ab eis, qua: non adurunt solem,
t° Ct infi lunam ut sal & reliqua,quibus sol purificatur äluna J'^ab e ; ' tUr ' ^' m ''si ter sinon efficit venerem tale quod non adu- 0|1 Plitm* - U * non a ^ urunt lunä , Sc adurunt venere similiter, si' J u 5 c reliqua.Indigemus ergo Medicina tincturae citrin^
Ii i 4
aut

S <?4
Avi c en n a
,jjn oi'
aut albae quae corporibus putrefactis permisceatur, t»" tgt ^
tureum rebus acutis adurentibus omnia,&/nonpe r ^^ fl )i(i^ rentia partes corporis separare. Consideravi ergo an ^ jov^ nt p simplicibus fit medicina habens has operationes,& 11 medicinis que ad hanc perveniunt medicinam haben , onC ^ stonem , nisi illuti quod vobis respopsum,est dc inve° tae cujus natura & ratio est haec quod, & sulphur ' u | )]S haec repertum in fragma fy arsenicum album, haben 1 titiones.' Vevuntamen quod meae semandatur ev' 01 quod haec est vanitas. Non enim advenit alicui eorui° entes fuerint aliqua medicinarum cujus hasc est narrati-^
itaque.riecestiiriurn est ut hanc operationem per nost° £ *
Inquiramus ergo tincturam quam ignis non cc
_. f _ e _.._ corrupti-
substantiam qu^ perrnilceatur liquefactis, & substantis /•„ocf 1
lubstantiam soagttlativam, adunativam ^ a .' ta ut^J, gr,em,& inrjenium ad permiscendum ista ad inviet' 0 ' . „ 3 t<!f Yvttmf*&n indendo substantia una,in quam ignis non imprimat»t
'is fiat re t eo quod est in ea de tinctura,& permisceatur cum eo tjU
Meracae ijitti* anui-
Tp:y
ipsa de substantia peimiscibili, 6c consolidetur cum k " _ cU ji) quod estdesubstantiaconsolidativa, Sc figatur se mj'^ quodelt in ea de substantia fixa. Si ergo pervenimus a sl que res, pervenit ad nos intentio postra.
De Ttnäutis.
\
k
>'
V
h,
\
\
CtjnfjudaJ7S,
Caput II.
iVffl!
mu*
Perfivcranti F)E alba quidem tinAui a sciendum est qup4 P oS lti
'T'-l t f i i-,-, ,1 1 L i C .-X» fts t fi \ff*n 1 MI 1 1 O f . t
Zaimbar vivum nlbificare, Sc invenimus ipsum cU 111
tione sim corporibus adhaerere & penetrare in ipsa > tf*’
subtiliatur ks , decoquitur in axeto cum suis tned lCin
moratur qpin penetret albcclo ad interiora ejus, »t
\tfi
trinfecum & intrinsecum simile lunte in ajbediqe , &> ta tetur quod quando praeparavimus argentum vivum »0 to regimine addetur nobis ejus jnipteilio & operatio, ^
invenimus ipsum fugere ab igne & separari ä comrni^ 11 ? a rt‘ ■, conjungi cum omni re quae est de eis, quae volumus albis cum hoc habet bonitatem quod non aduritur super ig nel , l( i <K ( no,sed calefit ab eo tantum Excusamur ergo ne labore 01 structione adustionis ab eo tantum. Et scimus quod cUl ’q n eis ^ praeparatio, ita ut commisceatur liquefactis, & rcman ea . : c jii
L-r....... J.x j:c n.:_' ' *•i_ „,-ineipl 0 -
bum seeundu suam dispositionem,vidimus ita in princip 1 , exsiccationem & destructionem anneitaris ab eo fore 11
exsiccationem & ddftructionem aqueitatis ab eo f° rC 1 t .
ita ut calefiat quod pulverisetm, aut frangatur, apttes^. (C W
cum praeparatur, & volumus ipsum terere Sc per mistet ^ .
pon sic vivum peqjoecukum, & sit suscepti bile quo >? 11
Pn
«,!
4
4
4
«t
•ti
>t
di,
*c
V
M
P
it

De re Recta.
8ßf
C| thn» C ' Ul ^^ 0, '*' tanacc i4itnecestitas illius apud res quibus
^ linfli»__ n i <-> - s
^ x°o possumus 6 volumus conjunctionem Sc CONI mixti b- er S° via illius ut decoquamus ipsum super ignem tali- partes ejus cuiTentes ab eo Sc remaneat siccum (•j S '^ud est: posiibile ita ut evaporetur ab eo illud quod tuv^Usi m'° eata b Ülud quod siccsi est, cum sit natura totius,
''J? e,us ut magis dominans ipsius, sit appareat praecj- „y - ra via ad illud fuerit pt commisceamus cum eome- * ab eo separate non possumus. Est eigorfgimen t( s ific 0 US Umidum & siccum ejus, & destillemus b»midum x jSsiimj Cu bemus in occulto ipsius siccum ejus. Deinde jte- > ^-'botiensita ut non occultetur post illud omnino,&
l\ n e aduritur aliquid, aduratur in fundo instrumenti,&
Sij Ur cu m ep res extranea,Sc lublimmir siccum & exfnb- “lilj, .^citatis Sc etiam illud quod npn aduritur pulverisiibile pjd. IJ.'sUonon sit adustio penitus , Lc album coagulatum in penitus non sit. stidigemus ifaque instrumento sub j\tny 1S- Accipiamus ergo vas longum, inferius rotundum,& SMimati, ^idj*‘^‘siorem partem ejus in igne & plurimum ejus.tupra «igeati Divi. s \u, P r *paratarn ei,Sc praeparemus supra caput ejus cooptr ü Ptr cö* 1 nic ^ Q perforatum,ut ingrediatur in ipso caput vasis, Se fNdr ?P er t°riuin ponatur ccippcrculurp ut coarctctur in ipso j^a^'^bbiaturdc suniq argenti vivi. Super cooperculum sit ^ i" co sit clausura ingenjose facta, ad aperiendum i ,r aestimatur quod furnus jam sit finitus & conside-
o^slklbt fumus & fublunatus. Cum ergo volumus tiiö "oarc.conterimus ipsum post mortificationem cumro t^Ptt J''ficatur,ita ut teratur cum rebus adurentibus facienti- r V>vc< prius exsiccantibus, sicut sal Sc atramentum Sc ^ !) 0n;) '*• res quas habent similes istis. Deinde si volumus ut t^Us cjus.cum illis assemus ipsum aequaliter Se
i' 0 “ »it ,0<10c cstut convertamus ipsum,Seponamus invase ter- Ktliq ® at OjSc liniamus vas cum luto sapientiae Sc exsiccemus Ndi P 0namusin Afhanpr,id est, ififurno panis. Etnosqui- ^ n .. Cei fius post hoc quomodo mortificetur argentum vivum, c—i. : v . :■ _n. -rr.o_
I > ' lls 'Ps t ' 0 ^ ^ at b Jtura sapientiae. Deinde post a dationem teri Vas 4'mittimus ipsum in yasefublimationis,8c nomina
»se
u m,& dimittimus ipsum in yase sublimationis,8c nomina- c Un a ildel ' & biblimamus ipsum in eo multotiens. Et quo sublimamus ipsum renovamus ei commixtionem & super illam eandem fecem. Facimus ergo il- Ctt * r i r t,ens donec moriatur,Sc albificetur.Sc quandoq; com- if|U c , j C P tcrr > vicibus, & quandoque expectamus super ipsum ifftiti, V ‘ CCS stuöd est ultimum’. Et quandoque ponimus . K-Jrniam linitam luto sapientiae caute & constringimus I i i $ capuj
^ quibus rtb, debet suhlt* ar& Q
!■ ' Cd

866 AviCF. NNA . uspO^’
caput ejus,postquam assumimus rorem ejus,sicutdice (fi 11 '
Deinde sublimamus medicina ut ascendat turingula, conversum sicut cristallum, quandoq; n cl1 £r iitf |1 ’ quandoque sicut sal lapideus. Postquam autem suMum^f* jjpsum ab ep,& istteresegrediuntur cum ratiocinationi uri
perientiis.post illa sapiam,& quod intentio quidem ®' ^
siccare argentum vivum, 8c facere ipsum pervium- E® _° n
lio
F.
.. T «wa, T H.u. -- re&*%
go fecerimus illud »invenimus virtutem tingentem # y
tem.imo melioris tincturae & penetrationis, ita ut non
cetur a colore argenti puri in aliquo, imo est magis te ^ et ^ ctura & magis complet® albedinis. Et istae res ante exp ^ tam fuerunt nobis nota: cogitatione subtili, vehement' > ^Ji Pervenit ergo ad nos tinctura alba nuda ä rebus q ult5
gemus.
De Tin, ctura vero Rure-a. fecundum non invenimus in principio aliquid faciens rubeum b* 10 ^ mus omnia quae penetrant in argentum & reliqua ab eo gunt, ipsum perducentia ad nigredinem. Amplius vidc ( i»
i?
gentum ex sulphure adornare citrinitatem. Deinde cum
denigrat ipsum,Sf similiter cum remanet, fit fortior scili ce ^ do,& cum projicitur supra ipsum in liquesactione,adurit ip^ ^ perforat ipsum.Etscimris quod non est via perveniendi dinem ejus,quod cum adustione denigratur per semitam V^lf' tis,imo per semitampitrirsttatis & rubedinis, propter P'^/ quae janr scivimus,propterea igitur,quoniam scivimus
itf,
resolvitur in aquam, & est mundus, etiam viridis,non facf 1 ^ pd
^ n /4 *,,a, J a ^ /a d hi> I« i £« a Afr < IV fl 1 m Itm ivi ne ^ 11 c /I tA /A 1"% I 4 ^ |1
cadere viridem, ied rubificat ipsum,scivimus quo^ nobis
sibile,ut ex rebus denigrantibus lunam faciamus manar c 1 ram citrinam operatione facili. Et scivimus quod re* adustio cum decoquitur, primum quod de ea resolvitur
$2
ignea quae est in ipsa,quoniam est levior & dignior vap ot ‘ yfi Sulphuris M- & separatione,quam virtus reliquor it elcmentorufn. mendatio , & nimus ut separemus a sulphure, & arsenico,aut exaliqU® V|Jj
ytu prspara- torum,quicquidest ineis,denigrans argentum, cum tam e nl ii
'phur sit melius omnibus mineralibus, in illo inveniamus - ad illud esse, & decoquamus ipsum inaqua cufflign*?^ 1 ^ aduratur virtus ignea in iplo.Sc extrahat ipsam, Sc non a j £ / fubst. sulphuris, 5c virtute ignea,aliquid, & non egrediatm p £ p f tuositate sulphuris aliquid. Et nos non facimus illud,»>u .F remus tincturam solam, & utprseparemus ipsam cUir,e o£) |l^
^VAIIIIU Llliv^uiqiu I VI. 14V ^/1. «V p'1^4 VIJ1UV JJ, «V - •
oportet,Lc ut mundisicemus sulphur cum eis qus dicefflU 5 Y
!Nou eil ergo possibilis nobis haec inhumano,nisi sit in va e^ f ognito., nequp ebullitio aquarum omnino nisi inhurne 1 sirnq.aut in soIc,?ut in cinere calido, & quantb plus inno

|Si eilt - De re Recta. 867
j | | )|) Qr nUi ’ or,tan t<>p]us ab eo corruptioremovetur, Praeterea ,'5 ai;, ac l ua m.pvet tincturam,& extrahit ipsam, dum non est
V J «'dat ' •“ - - v •••-- —
Std acu ' tat ' S > veruntnmen si sumatur aqua dulcis suffi-
a S a qua in qua est acuitas est facilior. Et nos quidem post S--e d^un ex. ^ -iit oportet fecundum exemplum hoc facere, ut trahit thftu-
c .H!'*dum quoji invenimus cum cogitatione & experi- ™- 1 lo T- Amplius cum decoxerimus ipsum in ?qua, fa- t i) l, ' Ca !] ll a C(,J ^'° nC1V ' 1°^ decoctionem ,&removendo aquam» i IS .i 0 !,' m -' er vabimus quoties rubedine tincta erit, & renovabi- ^'dopecnil remaneat tincturae. Deinde conjungimus Jlap lu -'' '"arnus eas,accendendo igne donec sublimetur tin- j" l 'ttii t „ ' «bea,tunc bene erit quod incepimus. Si autem nigra )IT ^ dek*" a dusta a nobis per decoctionem,quia ignis fuit fortior j■ l ii| av crc t. Q um ergo advenerit rubea,si acceperimus.eam &
! / ri «?«s decoctionem ejus in aquis frigidis,sicut aceto sub- ^iquuinejm
f *fcc,?'*Preffione affumta e* lacte coagulato,facto aceroso,Zc tm ’ sulphur f^do'j '° sa f ar ' n ¥ furfurum,aut in acetoatate citri,& reliquis,' P ot,Si dcc °- ^af,^ co cti°nem post decoctionem, ita ut cum ejus igneitas 9 “'‘ l'^siio * > scilicet ipsius operatio debilitata,ct remanscrit ejus, i]]'hu c °' kfspter debilitatem suam in adurendo, & remanet vireoni n '§ rifican< ^‘ n eminatio, ut fiat impressio, ''Mj^^Pfdiens.Sc non perseverans,sed recedens cum ignis ac- !■ I 'tr»n- Unc dlud complevimus genus tincturae,& nobis,quibus VT" ; " - p '
lar uim
ut ipsius humiditatem componamus, donec fiat jpiijV Sc °mniixtio cum eo cui ipsum adjungere volumus. Et k t| 4)r ,UOl,Us<onv ?W<ntiatn aliis rebus, praecipue ad dandum & Sfi Cril ^"'tP.fcm argenti vivi rubificati,cum sit possibile ita [^f>a r , Cet « r sttuzifuriSf ut rubisicetur.ita ut non aduratur cum Ii Ücar 111 Opus eorum quae aduruntur. Et quoniam arg. vivum (jj ««'■quando ceratur cum eo quod dicemus, & resolvitur ® Plq S ClTuls 6c fit rubedo currens, & ipsummet tingens & mul- Np 'liando inipfb ponitur de tinctura , cujus proprietas est «>tl( . ■«'8c commisceri cum co sicut in uzifur,nisi quia illud adu- fttpp 'stud non aduritur.Et ad hoc quidem non pervenimus nisi
'0
3l ,f lls Uzifur,Sc ejus quod scivimus de violentia sulphuris ilia-
ip| e öto vivo, & rubificationem apud conjunctionem,tunc &IU °. c omponemus & creemus hanc tincturam cum hoc ar- "is p Vlv 9.ponendo aequaliter de unoquoque,aut de tinctura mi- possibile est nobis ut sit argentum vivum resolutum non quoniam fubificatur cum permiscetur ei sicut in uzi- 'st rubificatio ejus possibilis,erit melius,6c dignius. Et in- > r ' T a ' lrnus am ho in fimo, ita ut bene & perfecte commisccan- ’'''«e est i ^' tUr '"Omprehensie sunt nobis tinctura alba & rubea, «Vivum quinque elementorum.

“Suttfeftam (it qutfnfiieMv.
/
§68 De re Recta.
De substant ta. permt/ctbtti IttjnefttBe-
Caput III.
e<rlu§'
"ELemcntiim vero secundum est, quod necessarium ■tiaspermiscibiliSc liquefactae,ut sit in substantia si* 3 va.curqque cogitaremus & inquireremus postea,qu at 5 9 niremus aliquid,quod quando projiceretur super hst 0 ^ si reteret ei,& commisceretur ipsi, & submergeretur in £ corrumperet ipsum,non invenimus nisi de mineralibus jj 3 D 1 de commixtis arsenicum. Ipsa tamenfngiunt non ^ aCie ^ p r °^ ram.nisi quia tempore brevissimo inveniuntur incipis dcrc ad connexionem eum eo. Non ergo invenim uS pti 9 V,, nisi rcctificationem eorum,ita ut in eis remaneat adn* ^ destruatur adustio. Inveni itaque propter adirstionc , ^jjv)f riam quod vaporatur ab eis ad ignem,& ad fui naturas ^ 0 fst rari velociter,& invenimus causam adhaerenti*, liq uC 'l. r j:' [! , Deinde similitudinem imitatur,& vicinitatem, quam « 3
tura cum eo, consideravimus itaque in principiis
~ ' ■ .. “ -. '
Est itaque subjectum liquesactionishumiditas currens >P^j^ partibus siccis, terreis, in quibus movetur eum resolvi 1 ^
& non est possibile ut moveatur ab eis propter commixtionis, & invenimus causam evaporationis hu n non vehementem in eo commixtam,imo elevatur abe° §>>> ditur.Et invenimus cäusam adustionis,ut sit jam deenct a t £ ß 9 ^ta siccitati, ita quod pervenit ad ipsum pet illud quflyJL mixtum de siccitate,quod aqu* sunt de caliditate acc ’ d jcrfl f ' l |, perstua, communicans vel commutans conjuncta cUfl1 f j) l||, j quod figitur nobis tam diu,donec inveniatur extermin atl dH#sis,quae est apud ignem potentem convertere aqu^^^i 9 partium corporis,aut substantiam ignis,ante evaporat 90 ! 1 . ci 9 '' ?um evaporatione,&separetur ignis,aut remaneat f e3C e * v ap öt A. ieestillud quod est adustum,& hoc quidem cum i air ! £ yC [ö J ! . jam conversum convertitur in flammam. Quantumv>s jus secundum vitrificationem,&causas indicativas,& e t efl' ^
jest res ad quam non dilatatur hij liber,sed'experimetfl 11 ficaturhoe,&lex efl quod humiditas superflua non ao u inprimis cum eam invenit calor sublimatur ante ao ^ (£ <l Quod si etiam est occulta in aliquo,Zc non est de proptte fluod evaporat,ita ut temarieat siccius&cineritium,n°^ ce eo aliquid sicut in corporibus liquefactis. Awp"° t 9 . comprehenditur in corpore planta:, aut animalis,in £] u ^ (C0 , 1 1 innatus,& virtus permiftibilis, tunc si decoquitur cttm - <
ut sic immisceatur,&fiatungventum vel oleum i n W nrr ^ ( , n t! 5
aduritur. Et similiter cum noa sit oleum,imo sit vehei

jSi 0ni De re Recta. 869
,Vd,-;.!. CU, ! 1 ^ CC0 >& cum hoc toto,non evacuatur abunctuo-
■^ta^ rU n tUr e ) us oleum ita ut remaneat ineo h timiditas, li-
“ ?v a ,
*>3c H'A' 13, Edemus enim quod si purgetur ab eo virtus adusti-
'"'Cu atUr 1 ’ ' .
Hin,..- ' la:t et ei cum eo, 'quod dicemus de summa & nimia
llo nc. Cogito qUödhumiditas irihnjlisitiodicorporibus ■ -uq' c . u ? tur a commixtione vehementi cum siccitate in eis,ita ^jss), n do movet eam ignis ad vaporationem, & finiunt sic-
c * dominantes,nonseparatur,imo cUrratin cis,6c lique- - '
'Sit) a ^ Vl ®f Ur quemdmodum esi in vitro. Et si humiditas fuerit i l ils s S ’■ * 3tur & vaporat, ut ita sit vapor quasi fumus per- .NscJ'*”' 31 ' * n quod est ex eis quae hon purgantur, vel Atriis 3t I Ua pura. Amplius postquam vivificamus illud, cum V Cmöfu it, plurima imö summa siccitas albificata deco- S Cq Urn fublimatione. Tertium itaque est apud nos,quod Sc • tUtn pitur cum vaporatione,neque minuitur cum vapora.
%od Ula ejus humiditas Se siccitas est permixta siccitati c jus.
’Hio n ° s siuando perseveramus operando in ipso, destruemus
3 ° eo.Sc vidimus ad illos modos plurimos. Unus Modipttrg*a.
Ut ^tst assas ! 0 ciim rebus adurentibus & facientibus per- di sulphur», rN>ti / ltK k est fublimario. Nam ptoculdubio apud sobli- :\jpd (- Crn a duritur St purgatur salubriter quod non aduritur.
SJ««* aliquid ex eo aduritur, reiterabimus ipsum donec liifti ^hs in finetei album sublimari,in quo non sit permixtio
C 0 »*
»r Ct . Et cum projecerimus ipsum super argentum, non l Sc Un! 'P^ Urn - neque corrumperet, & fuit certum illud apud ■ Sätu r °* >3t ' on ‘hus,quarum expositio St rememoratio pro- i Vg^’friliectquod haec operatio noti destruit de substantia smilis r °' n< ^ at ' one ’ ^ adhaerentia, St illud cüm Humidrtate 1 ' t riat' C ' Uarr ' C ^ e fürest. Sic innata terreiias coiporum pes Virj. 10 ‘ lem tollitur,ita per solutionem sui substatitii omni* ^ati(j o asa h eisdem sepsratur. Haec Geber, Adustio autem est,
, CQ mmiscetur, aut aduritur, aut corrumpitur humiditas halisrci. Et nos quidem jam destruimus eam, non ergo ^ resolvimus etiam plurimum humiditatis superflute ,
^tj S p c istae congelati sunt, quia propter illud destruitur humi- de CQ ”Perflua, St humiditas adustiva ,& remanet humiditas val- 'toial^'xtä siccitati. Hurhiditates namque illi sunt congelati;
\ ^l^efaeli sunt oleum stiper ignem. Postquam igitur scivi- fixutii; |3tti Cl) txperti fumus, inyenimus ipsam adhirere, & iriveriimus h°c albificare illud quod non est album, ciim senetur Sti s 10 *st* > »a ut non ab eo separetur, aut retinaculis ei per- c °nsii'uctionc capitis »ampullare, ita ut noninve- c §'diendi cx illa. Sed nosquidem scivimus illud ante ntUlll i eum ratiocinatione quam verificavit cXperimen-
tum.qno-

$70 , ÄvicennI , 'mignitum,quoniam albam commixtum albificat. Postqu^V'j venimus ipsimi adhaerere ,Se apparere,pervenit ad nos ^ j|l^
■Jaiut mtitu bamus. £t quandoque non sublimatur,sed nos decoqu',^
separationis in oleo aut aqua donec separetur ab eo virtus ignea, >
fiilfhu.ru , : -e—i:Ji —-..r n ■■ -*
plurimum humiditatis superfluentis siccitati,& rtmap^^
ditate qux cdntihefirr in siccitate,quia non sepäfatur»
do purgatur & movetur in ea,liquefacit ipsum.Non erg°
$
esi
fi
\
s O--. - —. ... ... VI.,.. .
tut quando aggregantur corporaliter m okb, aut in aq u feritetur super ignem.
Ds/ubstantia conjunifa rpuam ignu non fis Caput IV.
Ä M pi.'i us postquam scivimus hac viam, inveniri 1115 c £ i,?
j~ n iyi m nnp m piavit- /f» ^*>1 l.icsllt^^ .ril^,
‘commune in eltxir rübed & albo,licet sit melius cuw >" invenimus arsenicum cum albo melius expefimiento, cU^h,!^ omne cum omni sit conveniens. Amplius possibile e 'i ea präpärbmuscum rubeo bonitatem animalium,qU at -/i
Jtque rubisi- befafcimUs ipsum rebus qua$ rgtiis rubefacit. Et sunt cantu. mentorum, öcfiunttinaehtesin citrlnum tn «an ili»«‘I
Est crgoill^jJVf*
ad albificandum album est cum proventu fu* intentiosi^,ii>^
De substantia fixa.
C a t>. V.
0
ntiS’
Usesivimus substantiäfixam.qute est in eis au* dix>^ n/
c. _:_ st.L/1__* « • ... ~ — W .st!'
sumimus, substantiam fixam, & invenimus eam quod no fugit ab igne,& ipsa etiam corpora liquesact' va ßt liquefactiva,6c invenimus ea omnia prohibehtia hos ab 1
ne,verumtanien liquefacta prbpinquiora sunt in astrrnU^^^L
meliorantur in ipsis,dum permanct corpora habentia eo
ai I»"
liqucfactiohem.non est pofltbile commisceri aliud- r;
mantur partes,cum quibus possibile estcurrere,fixa ntlir ’L t £ , l
'.P°V
est ut redeant addilpositionem suam supra igrierfi. ®
i’lf IrlurtimilC pn fLr /<nlf'mhmiir an Ä> sl nW/??kila pft llt na'
iit aduramus ea & calcinemus ea, & si poflrbije est ut c ß ji
pn n/alr i*Amniiitinnan!i rncrntvii.« <ra ■>» Cnilf.ctlll I Ia
ea,post cömbustionem faciamus ita ut pulvis fiant,qu> r ^
curret,& jam quidem destruetur forma specicrum iearl "^ C )(P l
iarfl«
/
quam Aristoteles declaravit inauditu naturali. Qu®ni
_u.««venit lta ’<„
mentum destruit formarh specificam,cum ergo perven
bile erit nobis,ut per ea assequamur intentionem- ® tV ' n
aM« ... d Xla. ai« . _ /7 _ - - - « «C* __*U l.ii* A 1^.1 All Hl s I i U ^
bene videmus,ut sumamus lunam ex irina quod melius ego^-t
plumbo.SolemjCX fele quod est rtieiiitf.auc eri venere.Et ^ ^
ibi*
intensealbificans. Et quod est rubificandum cum a P^^^^ *btskbßanna sira magis intrinsece abificahs. Substantia conjuncta elt jpim tmjunB«. rn i diras aggregata, quam igtlis non separat, & jarh P r °
hos ex istis oleis.
i 1 »

is«
De re Recta.
871
( , J ' ,u ^ ac cipiamus calcem ex luna, 8 c est cerussa albd, Sc erit
V al °'ficahtibus. Et ex sole.Sc ent pulvis rubeus usiftir, Se 131 tubificanubus.
De Compofittonent,
K qu ... Gap. VI.
^ a ^ um pervenerint oleum, 8 c tinctura, & calx, Sc Sa a )j a ’ a albificantia, Sc ad rubeum tinctura,& oleum,Sco- 1 : fitit (al ' fi c a n 11 a, n e.c e fla n u m erit nobis componere inter ea,
I “ititjjj ” ant ‘ a una t & illud quidem non est possibile,nisi per in-
II tis i „ C p rUt u.&per commixtionem eorum,&nos jam videmus
'■ > arn usi fumus,modis experientias, quod cum aqua Nln t ?ntUr Vc hementer,deinde exsiccantur,& coagulantur, Sc
Ita quod si vicerit summa volatilis summam guattda fix& ^i^ a °^-Urn ea.Sc si non vicerit figetur cum ea, Et vidimus wlatcumviz H Us ‘^ tCs resolvi & coagulari, Sc virtutes earum remanere,de Dtiliaut -- iShas^ sal & salari, Scdragantum. Etscimus per principia conn ‘ i '
>ti ä Cle| sciae naturalis, quod possibile est ut res lubrica; fuhrt Wt^‘ Utn radix estexterra Sc aqua, resolvantur & currcn- ’*■ deinde scimus per canones alios, quod istas elixir pra;-
V lino m re *°lvuntur,rion prohibet resolutio ab operationibus r Sh ' a fi‘ Ca libus, imbremanet nobis de virtute earum quae
Testjfscatq, enim ad credendum meditationem expe- f^ioa ‘ Viditnus ergo de rebus convenientiores ad illud re-
& cursum,deinde congelationem, ut unione facta ra- V j lcs uiia, stans, tingens,profundens,consolidans,perscve- .^(„^siunavimus quod quando utemur contritione, scilicet |Sat u ltc ac luaiUm calidarum permixtarum,resolutarum,com- Centrüh qui * CCUn dum assiduationem, quod erit illud loco refo-A*«?»«.
«V t '' j ec ‘mus ergo idem de rebus ad experiendum,Sc quan- \, f a u si Scquandoq; non valuit, aut propter debilitatem in- l'sii), t0r «m.aut defectum in opere,aut propter res particulares Videtur rephi N 0 ntaic s,qu* non comprehenduntur. Fuit ergo nostra in 6«r« aquas. \ a dhaec duo capitula in summa complementi attii elixir.
\\. , lte rgo cum Laude Dei intentio quaesita,Sc fuerunt radices Radices sus r gentum vivum praeparatum, Sc sulphur albificatum , Sc anu scu mdj S t |dporis.Sccerussa, eorum, quae conjuncta Sc permixta sue. tniatteu htj^iriurv, integrum, Sc fuerunt radices citrini: Sulphur prae- Sc arg. viv. prsparatiim , Sc sal albificatum fixarum, &
°ridum. Et melius illo est ut omnia sint rubificat*.- Deinde componantur Sc fit cx eis elixir integrurq.
De Cst-

(tubulatis
Mtreiirii,
8/2
ÄVlCiKKA De CaptUU, f)\jo &fang^i n ^‘
Caput VII.
pOstquam audivimus mulrötiens quod pö:
ovo,& sangvine Sc multis partium animalium q u °^ ^prs
iricepimus ergo experiri, art haberent suspensionem nem in corporibus liquefactis. Invehimus itaque mete led fumum cotum. ipie enini sufpehditütin£° r IA ig^.' 1 f |s diiod coeperit argentum eminare, & similiter argeh'
‘ ° SemmusergustV/
cum submergitur in eo lnipntmtur. oe,^ ]0l , est tinctura,& quod ih eis est suspehsiö. £tscivimusq l ^ r;l qit 3 ^
Cl[ UIK-IULd)OC IjuUU in Cio Cll lUipCInlO- DllC**' 1 fpl" , jj’
Sc sangvis , & ovum decoctorum salsorum, coagu salem. Et scivimus qiiodquando volumus sepa ra ^ £ -opC;^!ui suspensionem ab eis ,non estpostjbile ut sit nisi culT1 limatione,ita ut non tingat. Et scivimus quod primus 1 . * cis distillatum, est aqua, deinde oleum, quoniam n* 1 £ 1 j,j_
ignem. Distillamus ergo ea cum igni subtili in cucur jjflill ■ j bico. Distillata ergo est aqua, deinde incipit ® e !L fefl 1 • bistiliamuseigo a modo tamdiu, donec finita sunt , ^jli 1 ^ fex,quam cum igne tamdiu combustimus, donec ex'^ super ignem, advenit ergo nobis ex ea calx. D^ in VKh, quod tinctura est ab oleo , rectificavimus igitur ip> 11 ' e ja$ cl \ji decoxirnus hoh in re alia nisi in aqua lua, cum sit a st u3 stjoP e . J salsa,Sc cum congeletur ih salem armOniacurri neco tamdiu donec extraxerimus tinctui arh ejus; Deind e ^ P j & decoximus ipsum ih re hon alia nisi iri aqua sila tum de accepimus oleum; Sc decoximus ipsum in aqu* S te _ i aCuitate,donec purgaverunt ipluiti, Sc dealbaverunt
iunt adustionem ab eo ; pervenerunt igitur pet & suspensio ,i& destructa est ab ipso adustio. - - ^y*.- 'calcem ejus tamdiu j donec facta est pulvis aquam ejus sicut iriqaineralibus argentum vivum ot ^ jri Aj sicut sulphür in mineralibus i & calcem ejus sicut e* e pir *1* p rieralibus, Sc' eliXirium aggregatum ex eis j ^^larg 1 ' 5 ^ «st ex mineralibus, vertim est largior; Sc melior ° fans,Scsubliimor.
De Praparationibtei.
Cap. VIII. jeri 1 viV '(H
Hi drgeHti $/'$/ praf aratione. Argentum st 11 ^ ^ alj^ •‘■''accipe, Sc coagula ipsum cum vapore stanni li
aut plumbi si ad citrinum. Et illud est ut ponas >p c j lic re nl ' {i scilicet plumbi. Sc pulverises super ipsurhada ruaiä^'i'li 1 marcasitum argenteum. Etadcitrinuni marca it suV

De A E Re ctl. :
87;
ili Aa Clner ^ Kr ' s > & fundatur super faciem ejus rasaselarob f sepsif n ° n 'immisceatur, & fiat multoties donec congele» i^tarij j „ ern - Et quando ponimus ipsum in concavitatem ^ ltnUS ' n p'umbum, donec fortasse congeletur; & su- S ‘Pfum ei, deinde evellimus ipsum cum ferro multo- , ( J Ssu th COn § e!etur - Etsiipfitm congelare volumus,conteri- jNe ^ na P> cöntrito cum aqua,donec moriatur in ipsa. Mcr “' r “-
m ’ 'emus cum sale & attrameto,postea sublimatur ab Tunc si fuerit ad rubeum, imbibemus ipsurmpost
% 0 !t °sies. - iu|
iyiiiij^^ ^bsimationem.rubedinesulphuris in aqua sua, & b 1 "’^ c ru ^ e£ l' ne sulphuris in aqua sua , Si sublimabimus J| f ^ l1 lat L , 0n ” :r *. n S crnus , donec coaguletur, & coaguletur sicut 'uio(.n me ft *n collo kimiae. Omnis vero sublimatio & con*
r 6 t W postdlst ‘ llationem -
Su/p&xre. De Arsenico vero & sulphure vi* J'Otin^^Hsens esse , ut terantur valde cum limatura ferri, Sc v^ub|- ini pfocum aceto donec exsiccentur,deinde assentur, Ik cal - rneri ^ Ur > 6c iteretur curo sale & atramento,& talck.Sc no- )V(i n minore. Et quando constringuntur a vitro Sc at re ,|t{t ctu r aut con ')uuctim congelantur, sicut sal,aut CvistaÜus,
^sublimatio multotiens dones ad finem perveniant. ‘Horum. Oleum vero de capillis, sangvine & reÜ-
SnfKiI'n^ngdaticMiem cum calore non fervente assidue do- ctUr - Deinde ad acceptionem tincturas ab eo decoquam d' n c ' Ua ' am decoctum est talek.vel calx,alimetum non dlu donec egrediatur ab eo nigredo ejus & dealbetur.
^ De Calanattoncj.
. Cap - ix - .
W ^4», a S n, . < k*tiquandoapodiantursale armohiaeö, &aceto, tMn».
l1ao aduruntur eum adurentibus, tam diu donec reci- hi^do Contn tionem cum sale,& sale armoniaco, & sulphure ,Sc jj'*° t ^ cd>antur argento vivo,donec sublimetur ab eis arg.viv. p all, ' Cns ' donec remaneat pulvis. Deinde illud quod cfüaeiitur
* Hii 1,1 imbibatur aqua falis distillata,6c ceratur,Lc dimittatur in imbibe se“- - '----n--1
■ -.j 'Wper, donec fiat res cui non sit pars. Et illud quod quse- 5 iit c sl 'itrinum imbibatur aqua atramentorum, tinius Se unius, p assjj iunctim,rubedine sulphuris Sc aliorum , Sc oleo ovorum, '*PAts 1tur a ^' ac ' 0 illius» donecrubificetur,ut fiat pulvis noa
v Ve VijsolutioneJ ;
Prilio - , . C a p. X.
f k' r l*o r Ver£) modus ejuem vidimus ad ipsa resolvenda, est con- 11 ^nt' n s aturjE specierum ad res recipientes resolutionem in 19 'ua, sicut f U nt sales, 8c atramenta. Et vidimus for 4 .*>/. en *;-
Kkk
ttorem

874 AVI C E N NA rC l«'V
«orem eorum esse salem armoniacum. Ipsurst nartiq u , o ^^' nnis>& astiduavimus imbibitionem rei cerata: ex eo lationem ejus cum calefactione,tamdiu donec cong e a jps^ in salem armoniacurn. Et illud est, ut effundatur y salis armoniaci resoluti quantitas aliqua, deinde ipsum corpus donec siccetur,quod inde provenit jp«w^ ua ,i^
Ij^lUlU MVWVV tlVVVlW»)\|HVU«<WV p-' Ä
in saccum tralati in sacrarium, quod est genus va . *" De rit
...u,.., vj»v--repe 1 '* ,1
Lt appropinquemus igni leni, cumque fumigare m j^rcP 11 ^, veamus ipsum,deinde imbibamus ipsum, P 0 ^? 1 lihitio | ’l ( ,
*-J o. r. ■ . . „ 1 • ; 1_
lud,& faciamus illud vicibus x. deinde iteremus tM
rursus faciamus illud donec inceratur, & est ut liq ue ^ a J ()lJ pc* t ^
rum ignitum. Deinde distblvatur in aquam, & n0 ? ■ 1 ,itio |,e vii
&
vestigium,& XX. imbibitionibus usque ad XXX. so 1 “"' „
b > - . ■ . ._ ?. -poner e ..ftl 3
non multiplicabitur nisi quando volumus compone^ nem perfectiorem, & rectius quidem elixir rubedu 11 moniacus resolutus sit rubeus,ita ut imbibatur aq ua & sublimetur donec rubificetur, deinde resolvatur, P in ,qU e
quae aluminum sunt quibus ipsa terantur, cerentur. ^ . st jCi^,
1 inhumati° ne 1 . [usp £l
rata sunt,resolvimus ipsa si volumus cum iuuu,,—- fl( 1 », habente os ligatum,in fimo.discoperiendo super eam, ^pi ‘s, r sione in puteo resolutionis,aut modis aliis, quemadm .^pr liis inhumationibus eorum,& in roribus,& suspendas ^ ) fr ' a
Sut in cucurbita cseca cum vapore aquarum cali dar ff|jg;j, seauae in nuibus decoctae sunt alkali & vora vicibus p -c» 1 * ,
«equae in quibus decoctae sunt alkali & vora viciDus pj^o 1 ^.,
donec in ipsis aduratur penna, & projiciatur m eas t Et si quaeruntur ad rubedinem .ponantur in eis W P t
menta. Nam si cum his viis incesscrifnus, resolvet 1 ' 1
t°\4
est inter XXXX. dies & tres menses. Cumque rcsol^^jsc^,,
congregabimus ex eis Sc inhumabimus eas donec c °^ tur, deinde ponamus eas in instrumento inhumat) 0 *! 1 mabimus eas in cinere calido, donec rubetcant.dei' 1 * 1]S if
tur, & coagulentur, & est elixir ,& quando imbib^^i^
aquis acutis donec permisceantur cum illo, & resol^.^^z «r jj*
ccmA astabimus ipsum ,& faciemus illud XXX- ^
& minus,donec penitus non evaporet aut vaporet to ^ j n c» quando bene vaporat totum, tunc jam bene ope ratl l g, jn5 £ ’ positione,sed errasti in calce. Infrigida ergo ipsu 111 ’ sl0 n nicsutaddasin tinctura&su(pensione,f arn£ ” sit in hoc exitus a termino, ita quod tot« evaporet,

Dj= RE R.ECTA
£> E ELIXIRE.
87}
s x 1 R fide tingit tincttttasua j & submergitur C ° ^o,Lc figitur calce fua,& oleum quidem est ^ar^ ariS ^'■‘cturäm subtilem valde & ac l uam ' pt Q f.^ turri vivum est deferens tincturam» & cum ^Ridatur oleuth antecedens cum calce tingente Ijj ^ ln< ^Ura, profundat cum eo >& qüändo figitur
tyjjtj 0 ^ 1 - tllr ^tim ea propter vehementiam com- Et exemplum calcis est tetra. Et albiini feig J? 0!r >pletur tribus rotis in quibus hon est Et rubeum completur quatuor totis:
Ö E(
pCLARATIÖ LAPIDIS
HY SICI AVlCENNjfE FILIO
Sub Ab o ali.
• !l> mi Aboali„iritellige qüod dito gibt de cognitione * a pidis. Fili nii.ubfPhilolosophi dicunt in libris tuis,
I Recipe sulphur & auripigmentum, non intrat in ma- . S'Reriutn hostrum. Sed nominarunt sulphur & auri-
° bpide s p !§ mcntu m, explicantes lapidem Philbiophorum, in p. lul phiir & arsenicum Philosophorum latent fi ve occul- J 1Si Dp] ^“‘demPhUosophi dicunt, est lapis §c non lapis,& est Q t]U 0o eis >& in viis ejectus pedibus hominum calcatur, 5c at» ^ t *Sc c A paa P cre P ot est acquiri,&est sulphur quod non est tuL l, V S 0a n auri pigmentum quod non est auripigmentum, &est ht 0( ^. unae, bufo, sanguis humanus,capilli,& non dixerunt ta- feld nisi quod absconderunt magistei iü, Sc scias pro certo,
%, „U'lolophi nop curaverunt de nominibus,nisi uno nomine, 'ohe,scilicet lapidem coquere, 6c animam ejus inducere. bq^Pis eorum semper unus est,in quo omnem bonitatem ex- non est alius in hoc feculo qui sit de tali potentia & ef- luo P^terhunc lapidem. Hic ergo est lapis & non lapis, sine !'J t^ tUra nihil operatur,cujus nomen est Mercurius vivus,tmd- nominibus Philosophi ipsum nominarunt,aut nuncu- V ( ^nt'i^ UOruitl nomina nori possunt enumerari propter suae ex- natu tam.Hic est vere lapis Philosophorum,& est non a- ‘psurn,qui opus recipit& bibit,ex quo omne corpus api'. «o n cövcnit hoc magisterihm nisi Regibus,& ahiorlbtil, K.kk a’ Lc rcpX-

876 AviCHNNjE DlClARATlO^jlf Sc repletis divitiis, quia hoc magisterium est sempi tcrI11 ^$0^ non habet divitias quomodo operetur, quia decet5?p habere 6ott> Mercurii puri,id est, arg. vi vi,non sophi'* 1 n j u rn t<7 . nus,propter humorem illius extrahenduih, ad perh £ie nU iit' C . tum opus, quia totum magisterium est in vapore.Fili n* ’ . frf niunt stulti quotidie,8c operantur,sicut invenerunt in >' £*
sulphur & arsenicum,Sc super Mercurium per sublimans f£ p cinatioives corporum perfectorum Se imperfectorum» lutiones aquarum diversarum, salium Sc aceti, &per £°' 3 _ t tti s ' nes & fixationes, Se per amalgamationes , & nonpo* 1 , |( jjo^
gere ad veram perfectionem , Sc non est mirum, q*»a
non intelligunt mentem Philosophorum, Sc scmper d> c ^ t fl' 1 ' magisterium non est verum, Sc quod hi Philosophi e * r . ^i*^ daces. Ideo fili mi composui istud capitulum, & cos, & aperui thesauros Sc catenas, ^einteiligere teS id quod non intelligebant,Sc solvi ligaturas vocabu ^ c° dixi tibi fili cum veritate Dei secretum Philosophen* 'jpii' rum intentionem, Sc ideo mando tibi quod librum i» 11 ge^ des nili filio,Sc .filius tuus filio suo, Sc sic de generation e rationem, Sc hoc sapientioribus illorum. Et scias f*j* ^ , f vd j malum feci quod revelavi tibi puritatem doni illius, bis hoc sanctum laudabile opus. Et dico tibi fili in V cfl Philosophicum aliis rebus non fuerunt operati,nisi c* 1111 deflat capillorum,Scovisexemplariter,idest, nili cum q uatU ^ rU iri, 1 !| tis. Et notandum est hodie de praeparatioij* 4.deme 11 * .^jjli“' steterunt in fiiho calido equino sicut oportuit. Etpn^itcia 1 Sc quod prjmo exit serva seorsim, quia ista est aqua, r' £ jl (i'* 1 ' quam per distillationem;8c quod distillabitur serva, &***? ^c** 1 ' plex,pone sub fimo Sc serva, Sc quod remanebit in si"* a hirae,serva seorsum quia est terra. ,
Definitio scientiae secretorum Philosophis natural* 8, ä terra extractio > Sc ejusde corporis super terram p*°P rl ^ cui” 5 praeparatam conversio seu reductio. Haec quidemL tC u t qua sua putrescit Sc abluitur,quae cum munda sit vel‘ ue t ur se* Dei totum dirigtftur magisterium. Primonamq ueC ° vere terram,ut ad sui modum subtilem habeat natura«* 1 ’ n,ii»
'piti' 1 "
Deinde cum I
sust inea :.^r< lS l
cum vicerint in eaaqueae qualitates aquam condensare, ut fecum figatur,Se omnem Sc hoc fit ccim vicerint in eo terrae qualitates,quoniam fundamentum Sc operis exordium est corporis in aquar* 1 tid.qubd Philosophi corruptionem seu putrefact' 00 ^^ ,[i' r nant,sine qua circularis metallorum transmutatio n0 ” •* gc*> £ '
cem. Corruptio enim unius est generatio alterius. Qji 1
•udonis Sc corruptionis eadem sunt principia.

, 4 >« dV , r f' Al>IDIS Physici. 877
j !.° °P" 1CUS ex te vili consurgit in thesaurunvpretiosis- Pt coj’ t u • Cet cx Ipermate Solis in matricem Mercurii projecto V fiiis m ’ ld cft, P cr com mixti° n em primam. Ethaicestpro- b r ^inas tei j a ^ ^ Ua e ' icitur- Propinquissima vero est hu-
fe r ‘f ' r _.. ..
p,;. r aaicales corporum sunt essentiales ipsius lapidis partes.
C'
decisus per actum generationis ex singulis parti, que parentis.se. corporis & Mercurii. Quia solummodo ra dicales corporum s " ' ‘ ‘ “
'■«ag. eX duobus entibus in natura non fit, unum per mo* a ' lu d per modum patientis, se habeant ad invicem, f k* sp c a,;t ^ rUrn ^ at potentia.
S.b u ' S C s Clcbus ttaque limpidissimis, quas ä primis mineralium t ° a ad lIni s^ !<: originem, duci debet sapientum elixir& mc- ftpi,. °. n)ne imperfectum perficiendum trasformandumque, Hefjj Xa "'s. Jubent enim Philosophi elementa cruda, munda, s e % fi C rC< ^ a uccipere.Lc super levem ignem coquere,dicentes, ö isp tl at proderit nihil. Dicunt etiam accipite res de mineris rcccnte s,propinquiores Se meliores,& ad montium ca- c ' l e,s. c „ Ua 4 astra coeli exaltate , St etiam ad radices suas redu-
v* 6 f ■
E""' est totum clarificationum St fixionum reimagiste- l ' c esc" C1Uisa P icntum tincturam utiliter quaeris componere ,ra-
'Ogni^ 0 ^ 10 ^ minerales, conficiens ex illis opus tuum. Quia COr porum & natur* qualitatum, principii, ac regiminis . t* ’ c fi ex hoc quod perficit opus facile. l ps a ^ c ' u s corporeis in natura maxime convenientibus elicitur d'eina, ‘Summe enim oportet ex illis potissimum tinctu- t0r P < irib^ Cre , '' rl sslihus maxime, consistit. Est autem tam in S r us *quam in ipsi» spiritibus, secundum naturam, cum u- f!< Wifk* 3 ^ nt naUlr:E ' Sed ex corporibus quidem difficilius, % * U , s vcl '° seu argento viyo facilius Scpropinquius,non ^v ar e Cl ^'' llS t ’ n ^ ura 'pia seu medicina corporum elicitur. *)t etiu ®‘bl>tn item & rubeum ex una rad.ice procedunt, Sc nullo . fis.jj ® §eneris corpore interveniente pullulant. Unus enim la- t»b. ^Peratio ipsius una,qui igne uno,sola coctione , in album Se ' 0 f l,n t sulphur nonurens, in vase uno, digeritur ac perficitur Ct %e. ‘ .
importet autem,ut formam magni elixiris educant depetentia df' Cri * suae propinquae, in qua naturaliter consistit. Sed in ea* fi s elementorum invifeata groffitic latet abscondita, ideo la- PofjS eta sisii S dapis Le non lapis, 8c originalis ac primordialis vatii,. a ’ c ' t «r,quia est in fieri seu in via digestionis nondum per na- i’ 1 ' k bj? frxus, neque ad metalli perfecti esse terminatus specificum, Pt r ^ et ad Mercurium vulgi causam,sicut ad lac coagulum, Sc ltia S °5 qu°d ipsum coagulat, cognoscitur. Quoniam ante for. Ptcificas, metallorum contemperantias ", sulphur Sc at.
’ , Kjtk j gentun»

^78 A v i c E ne je Declarat*® ta tia^
gentum vivum praeexistere oportet, & depurationem cum alteratione. . Li^,
Expedit etiam ut elementa lapidis sint ejusdem g e ' ier ^ o ’ n diversi,alias actionemScpafsionem mutuam invicem u iti^j rent. Quoniam unum non tingeret aliud , quibus all? -M 1 introducitur, quia non convenit rei nisi propinquius bs natura. Cui si quid apponatur extraneum inficitur CX ipso quod queritur ab opifice , sed alius icqueturc innatura Scartis cura non existit. Quandoquidem st 011
generatio vera, mit ex convenientibus m natura. Necestc
nt? 1 '
4
e est denique ut grostities compositionis e lf . .,E corrumpens, deturpans, & adustibilis, ingeniosa delea |iip ratione,& fpiflitudo.lapidei)terrestris,& iqutilis,arr> et2
stantia dividatur, antequam ipsorum elementon^tp ",
perfecta fiat coinplexio l astando,conterenslo,& diget cllk ^ lfl q 1
?<!<*
•* • 5 —A jjjjstl * x
ter 6c suaviter,usque ad suum simplex,& in veram eü cn f jfjii» 11
tam redigatur, videlicet in ens simplicissimum ,& igneum nqn urens, quod, quidem non est aliud ,nifi ca - s jug'*
naturalis,infusus in suo humido radicati. Quoniam decoquens ex fu! officio partes homogeneas adunat , ^ a"- gencas vero disgregando ranquam pasiulum de v ' orat pnit in favillam. , „„-.{t 0
Volunt iterum Philosophi, quod manifestum °. c s u j^ferr^
cultum rei efficiatur manifestum, hoc est,ut spifsitud 0 sulphurea, Sc inflammabili^, superficietenus app af > lS ,pi ■ ■ ' .... " iisc c3 ‘.
mixto debet aitific.is tolli solertiä. Illa vero inrriu^v^si« t splendida substantia,in radice rei a primordio pjanta^n j,zt^
manifestum deducatur per acfidentium corruptioneU’’ "- jc4' ■ r '■ m - .. r -:">ntt’
nem,quae experientia facilis est & possibilis,ex quore* 10 ^ suae extrinscece qualitatis est oppositum, & contrarios* 1 dem disciplina,quae juxta sc sita ifiagi? videnturlucesc^/ „e ^ Mortificatio praeterea volatilium, ut figantur, St 2 fugiant,& vivificatio mortuorum jacentium seu fix 0 * 11 ’sti) 13 dubio est opportuna. Qui enim novit mortificare,, eL-isi’ 0 ,'
tem resuscitare, magister est hujus dogmatis, Scq^ | 0( t ’’ t f si manum subtrahat ab opere, & animum suum non.^ s|>* c L! ad quae non poterit pcrvenire.Ea vero revivificas,qo 01 cU fii< £ quorum spiritus sublevatione rCddis. Mortui enl< ? gunt perpetui sunt, & amplius non moriuntur,sed a d * t,
ficantur immortalem fine termino duraturam. , ut tud £ !y( Artis Philosophi* singulare ingenium non qu*rit> h
gus objicere solet, Aurum vel argentum de novo ‘ aC fp ,^ 1 ^° .,i
natura in visceribus terr* consuevit generare.^
grtifex organice & instrumentalster operatur, sormaru v

! pst
Lapidis Physi ci
*75>'
* « i/ ^ 4» * il i vi» V/S
Asteria ad hoc disposita eliciens,Se motum dans naturae, "Hi)r, 1Cm P erata! « artis coctionem excitata de potentia m actum '»tu L ‘ U ' v - Quia quamvis lapis fapientum naturaliter m ie tinctu- ^■ >tr qu i in ventre tms creata est perfectae tum P« It i« '"S'^ncc ex ipso fit eiixir.nisi artificis industria & opera i Et natura ip& artifice ministrante operatur, bxq^
C: is
ef fectus
In
artic° Cl J?^i on e corporum imperfectorum aut incompleto,
ll-. /*ft Pii Arf>tY( irtnie dvtcinro^nrM
omnis in exercitationis usu eonsistere nea ambi.
•neceffe est calorem ignis extrinsecum & moderan.
s' Cl >s(ii(p* e P r0 P o rti°nabikm, ne virtus intrinseca agens,ac perfi* ^i fui., ca ' ct ur vel superetur in aliquo, &c. haec est vis tenuis- >lii,V,i 1IS P ur a,& simplex, ignea non urens, quae vocatur lu- 9 'Vr» stUrn ’ ‘■(märst forma & splendor omnium metallorum, N ^ nat °ninia corpora, quoniam est lumen,&tinctura,illu- /M, ^ ei ^ c 'ens omne corpus. Et si artifex hujus magisterii
^' t|;r perd° nCOSnoseit ’ t:
:,unquam in tenebris ambulans multi.
„ «“seien«*. Quia quod bonum est uno modofit,malum y.„. ntn ' s modis, cum erroribus fere infinitis. Datoenim 'Henri ,.i_/r_ „„..ix,.,.
, ‘»tehfc' a 5 via errat,propter elongationem ejus ä veritate, &u, . ,Us( e : -“ ' • " " ’ e ■ ,
\ Mll
o ^aQ, 11Cnt ‘ u, io,plurassepentimero consequuntur.
P a Hivis,Scpasliva activis bene applicentur, itautsese i Dr ni ^ c< -^ antu ‘ l ' ad invicem,& ii ignis calor, ut dictum est,
6 lltj Haiu°' ,Ort ' 0naretlw mo< ^° • Tunc secundum Philosophos ■ '‘'fartis digestionem non erit differentia, ex quo di-
Is ,i c [' c 'nf >er lecti 0 a naturali & propria calido ex oppositis passi- pstitio ’ cx qualitatibus seu elementis contrariis. Mercurius e» 115 n0n habetur actu super terram, nisi ex corporibus li- t'i'* ^ Irumc I‘ s affirmatur,non vulgari quidem liquefactio. i n r ^ Ua ma siulus &.foemina vero conjugio super ignis aspe- 5 h,^ )ara h'siter uniantur. Quoniam ex masculo defoemirui
8® ncratio vera.
P C| secte completum ,sive fapientum tinctura,respectu ttijj „ ° ri, m operatione diminutorum, habet se per modum for» >t>z, '»gentis potistimi, dummodo eisdem prxparatis tanquam
seriace__:_ a _ r. - e i»
'* (use propinquas in fluxu appositum permisceatur. Qup- s ‘ titnc ea complet,figit, ac perficit,& colore tingit invariabili,
S
i” asperitate ignis permanente. Et haec est vera horni, hfi metallorum medicina, laetificans, ac trans formans,ne< ! ^ u m est alia quaefugat paupertatem, & omnem Iangvo- > humanis expellit corporibus, ipsa in sanitate conser- Hin t ^' a f cu in? notitiam pauciliimi tempestate nostra perventis ^dicorum.
, ip t0 ^’ ater ' a minus bene praeparata non convenit aliquid opera - ■ ?°rtio enim Thesaurus hujus rei &anspiciurncöplemcnti.
Kick 4, Iteratio

SS®
Avicenn^ DeglarAT>° i0 ,
G<
n ■pnal' 3111 '■ d
Iteratio autem proportionis est artis Arcanum. i l *r a^’L djem est actus,disponens ad terminum motus seu P er quem imperfecta ad metalli esse specificum terrow 3 isit motu,lumine,& calone. Deficiente autem calore, jn tus,quia omnis actio naturalis, sive artificialis, so urn . ctim , & tempus debitum, in quo majoris, aut mino" If
spatio perficitur,autterminatur,quia nihil agit ü ‘ tra ^e' 1 ?iem. korma ergo adveniens specifica complet, ^
Ptottim.öc agens cogitur tunc ü materia separari. cfl 1 ’ 1
Ad hoc quoque ut fiat vera,totalis.Sc perfecta i etu ^io.quse est missibilium akeratorii unio,requiritur ^
rarum, in subtilitatis ac puritatis proportione, non commiscerentur per minima , neque se comple Qtjo 111 ^ vicem, ante ipsorum sufficientem praeparationem- (l
spiritus & anima lapidis non uniuntur cum corpore» 11 ijj;Dp
"t.... .. ——t - r , t o ,
lore. Et in con]unctiohe spiritus At corporis, tota riev (1) p
' .. _ - r _ i n i' _ » _* .<ll
rantis intentio,quia usque ad albedinem, humiditati 5
defoeminae viget domi ni tu». Sedinveraalbedme j :er, '- 0 jsi/ 11
Vonsumitur^c tunc deinceps vir fu* uj;ori iucipit ipsam colore stabili decorando. r otf 3 'S
Hocduntaxat oportet este, ut corpora a natura nuentur,ac subtilientur, donec fiant spiritualia, !ev> 3 > u fqurf ( i Spiritus vero qui rari sunt corporentur & ingrossentuS V ef u< ( cum corporibus in igne permaneant. Sapientes enim 3 ar pß (t , jf veteres, nisi corpora feceritis incorporea & spiritus ? c e$V\) nondum viam & operandi regulam invenistis. 1 c fuJ l j sum rarefacere , 5c alleviare ponderosum, ex qup 0,1:1 n pßj. dignius est grosto,sicut omne rarum spisso.Quoniam nO mjj $
gravia nisi levium consortio superius elevari, nec se v ' a fp |( vium virtute inferius detineri ac fixarj. Coipus no» tum , fcd tantum spiritus in corpus agit penetrando, ut ® o( j f gant & patiantur viciffim, caicinentur & abluantur frequentem aquae suae irrigationem. Spiritus vero ^ r Qi
fublimatione,usque ad ultimum puritatis gradum r*" 1 ^
subinde resoluta ut aqua mixta aqua; in(eparabilit e . r
permanent,ita quod ignis violentia de caitero n©n ffP
c(o^
Quia omne genus calcinati fixus est, 8c facilioris re , s( j f - - • ' " ' lUl?
quam absque calcirvttione, absque qua ustibilitas ll “*'’ ( jjfi<; 31 moveri non potest, »eque ad intimam corporum so" nem sine ipsa valemus pervenire. ^ tip&h
Spiritus ist hac arte duplex est, scsiicet praeparans ^
Spiritus praeparans est, qui corpora putrefacit, corru.*^ fC t
yit,& in primam materiam reducit,& habet in se hum> r coJ xprpM, WbdhMW, chluWNir , oaWMV

c/
>»r.
Lapidis Pnyiici.
^ U ' a cor porum e ft lavacrum, purgamentum, & ontido-
'Mefi-l 1 * Anctura verax non perficitur. Spiritus vero tingens, H ac Vl| tute prasparantis ipiritus, a corporibus mundis
|^ ur ’ °Portet enim eligere, quod amborum mundi lumina j C * §c a , J^ogeneum efl, £c coirur,ime,quod est sulphur desulphu- Nbuj vivunt deargento vivo , & unum arg. vivum de
% no ar S- Viv. 8c hoc vocatur ab hominibus extractum, quia ,n 8 en io ä viro & muliere artis eliquatur solutione ac pu- Mediante ' . '
'Na a ' a< | lIa corporibus in resolutione convenit,, qua: cum eis ^ a tdip , tur permanente in decoctione > & non est alia nisi a- '% tu' j 1 .. :S > viicosa, munda, ut lachryma oculi, vel sicut aqua »Ktipe n onest aliquid in mundo, quod postit stare loco ej»s, a 5 u Pplere viceni, & vocatur a flhilosophis aqua vitae, a- ^Per Cerr ‘ mutr i, aqua fortior totius mundi, aqua divina Lc a- S postquam regitur maturando, qua: tamen absq;
r ^i(> E> £un ' quo igne miti conjuncta est, & cum eodem fa- P crma nens esse non potest . quia sicut accidentia sine \ p er 115 n ° n valent subsistere, sic spiritus in ignis combustione nisi fuerint fixis corporibus sociati, libi igitur 'ifia], ' 1 ' in suis scribentes libris de azotb- arg. vivo, aqua Mer- Nliis f, ac ' u . a sulphuris munda, aqua forti, aqua viva, aqua acuta', Sts„- u U’lditatibus cprpora solventibus fecerunt mentionem, '‘Ueh 0t l uu si de rebus vulgaribus simpliciter a natura datis, No.v t midis vaporjbus, ä lapide Philosophorum extractisi«. Stio e UciUn t intelligere,dicentes,quod tota ipsius lapidis prtz- V r itis■ uni 3c 3 na ejus, ä principio operis usque ad finem, sine i^AtiM^ 1 tXiran -x admixtione,&hoc est medium conjungendi
i^abj ’ Ibod corporum foeditatem intime purgat & illustrat, r 1 % t & nc Vehementis ustionis defendendo, sed difficile est me- alj» "§ ere - Ideo diversis processibus, ab opere natura: peni- XJJqj 1115 > contingit ut plui imum vitiose per extrema oberrare.
.^n ingreditur Sc non commiscetur non alterat,neq; trans« ^ 0 e „ l0 nem efficit in corporibus metallorum. Necdsitnum er- . l|t tinctura seu medicina ipsa diminuta transformans cor» 6csj t ' Egrediatur & penetret usque ad profundpm rei alterabitis, oleum fixum, facile fluat super laminam alicnjus metalli tz^Htem fine fumo. Et quod fundatur sive-liquefiat ante ar- ftrp Vlv i fugam, ipsum tingendo, & absque omni evaporatione *Mäj^ tüan ^°> ac fixqndo super ignem, & quod a corporibus per \tl transn5 ’naris pulla ignis violentia exprimatur, aut separe» , c^^vAntstabüitate perfecta Lunaria vel Solaria. l^lcnmrM, ultra sapientes, ne fiat alicnjus tinctura: super COr Frira fusa prpjsctio, nisi eorum debita purgatione pra:= ' Kkk 5 . «edcMa
I

StS’i Avisen. Declaratio Lapiris
«edente, alioquin post deratas probationes corpora
ratione transmutata super ignis examine destrueret: UT>^ tc n ti 0
similiter separabitur ab eisdem. Quoniam hujus artis Fi estaliud, nisiinfeiioribus metallis nobilitatem fup f I'
, •_^ :-r J:. ' f„3l
viLrtiiuu, umimyiiwnwuo aumöijio 11 yy»11 e « » ^^'11».' -j
buere. Et quiq Offmis tipctura ä suo procedit fimu l >
tingpdomm, nop autem ex aliis quibuscunque r? ^ uS ’^ r igii ,{ ^j
ab arg. vivo <k sulphuris pura substantia non duxerunt ^
Communeetiam est metallis omnibiis, quod materia ^ ( ^ valde propinqua, & inter habentia symbolum in m 3
lummodo ipsorum differentiae sumuntur penes mag' 5 & digestum.Mundentur ergo fxculcnta, & digerantu' (jiir digesta, öf hoc modo pratparatipois gradus, accident' 3 ^ pentia reiijoveb.untur ab eiidem. Sola enim ipsorurP tallina substantia remanens, mcorruptaque, tantumrn 0 lalli perfecti spexiem est convertibilis. Quoniam act Ium in patiente sunt prxdisposito.
Tres sunt in mineris species ad lapidis tingentis P cft ul)1 b 111 ^, solummodo fructuosae, in quibus debite praeparatis to f i^rl’ consistit heneficiü, videlicet lapis Solaris , in quo puru rum rubeum non urens, & lapis Mercurialis, intei me“ 1, . £0 utramq; complectitur naturä. Has igitiir species ab. |d ' a siar-,,
dignis hrmiter occultabis,& permitte fatuos inomW r v
J , ■ II -- ^ I I . ./>.,,u - rr n..-. „n l lC
rando errare
t c ii |C
tl VACV.UicClL/10)SA ■ II tiliis Itliuuaniv,*'"- ^ lCs’- d'
•,quiad huj’sublimis magisterii effectu «o 1 T iinu in iimim rnrmis redi "antur. niiod a . ..in ;
donec Spl & Luna in unum corpus redigantur, quod 3 ^n§ ^ ratem divinam venire estimpostibilc. Quoniam htf c .^iiri^ dopum Dei altissimi maximum, & in manu ipsius resi' rV ‘ cui vultlargitur, & ä quo vult subtrahit. Nonnunq " 3 ' 11 , tr . - • ct'° i!,)^
«er ingenium altum ex librorum affidua & prolixa j toi
* _.«o. «..._i ’ . _ r-!*- _^
investigatione immepla, aut revelatione fidelis mag'^ 1 ’
pervenitur notitiam.
Sedquia a generalissimis ad specialissima jubetPlstst.^s ii'*
ex his itaque principiis, theorica veritate prolatis, st 11 ^ 1 ^ cC tC f ■ ctigator conclusiones cum experimentis practica: sib> ^ terit, si in lihris sapientum veterum ac recentium stitutus. Qm ergo codices & mentem ipsorum rcct e 11 .jpc 1 ! non ambigit me veritatem protuliste, & sanct* seien 1 r fl|) «0 detexisse arcana; sin autem , pene illi nihil dixi, quia u fi ’
ipibus, sed tantum sapientibus doctrinx filiis propona ^ 0 (i- rWtayren hujus aitisexperientia in oculari senius stratione & capacitate intellectus consistit.
‘ • $0°* A
potentiis naturalibus , facilis est ad se invicem transfU^

§%.
4 y
C-ENNAE DE CONGE-
^VriQNfc ET CONGLUTI.
natipne
P ?: RA pura lapis non fit,quia continuationem noa racit, sed diiconnnu.-.tionem, vincens enim in ea sic- F)TjJ c 'tasnon permittit conglutinari eam : fiunt auteir} - 5 j> lapides duobus modis ,'conglutinando, & conge- > ll 3 L ls ,‘ando. In quibusdam enim est dominans terra : In 5 1 c l'aodd t<> a< ^ lla ' ^H^rrando en, irr, deficeatur lutum primum» q , a so quod e fi medium inter tutum & lapides , deinde (Y^tiii Utu *P-'Vfrp huic transmutationi aptius est viscosum, : i K 1 c pntinuarivum «fi. In ripis quoque Sconvila est ter- j •£ tl,r >n lapides converti in spatio 33. annorum: Dea-
| g lll tT1 ">'Nt lapides duobus n)odis:Unns est quod congelatur j an,r > cadens : Alius, quoddescendit de aqua currenti
S CcJ l '°r '^'•‘ict iq supe 1 Scie fundi aqu» illius,fitq; lapis:Sunt ! ( 4i* C w' a ° ca üt per quck aquae effiil* convertuntur ex lapides,
! e^tgej,-, 0 ' Uni polorum sunt, & aquas quae suriiinq acceptae non I ^''''l'ies 11 '-’ C 1 U ‘ E prope alveum Iuum fundantur congelantur, f*** soiHU *^ CS ' Scimus ergo quod in terra est vis illa miueraUs |J at a S'ias. Principia igitur lapidum vel fiunt in fubstan-
• vel viscosi, vel ex liibstantia in qua aqua vincit.
|\„ Se u * qtudam minerali congelatur: vel vincit in ea terta tV, )\J° coa g»lan : Eodem modo sifi armpniacum conge- 11 cal n ° t ' ^'Hicitad (alem vis terrea permutate: sed adjuvat
C'
Mi
>im
'a ® r ' Calor autem adveniens coagulat iplum virtute • ' fortasie fit ex terra frigida sicca, & ex aqua fit terra, !sm c Unt eam qualitates terne, Sceconverso. Est autem res ”**' * qua utuntur quidam ingeniosi cum volunt rem sic- »itg; c °agu!are, quae componitur ex duabus aquis, & dicitur lac V<y ‘Rsiod, est ejus effectus ccrtiffimus. Fiunt ergo lapides ex t, P e t calorem solis, vel ex aqua coagulata virtute terrea sic- ex aqua calida desiccata : Similiter quoque quaedam itq * a ^>lia, & quaedam animalia convertuntur in lapides virtu- atn m inerali lapidificativa, & fit sii loco lapidoso ; vel kr ts nVen >entia subita quadam virtute, quae exit a terra in hora ,y° tl|S » quae convertit in lapides quod consequitur in illa tlansmut 3 tio corporum & animalium & vegetabi- itn C ' U * Psopinqua est * ut transmutatio aquarum. Estaur “posssoile , quodaliquodcqmplexionatum totum convcr- ' NW-

884 Avicenn^e De CoNGELATIPtf® tatf al 1 s<J ,
taturinunum elementum, quia elementa Sc clcm e ^ cJ di
tata ad invicem transeunt sic in dominans. finde ( jtii> s '
du 1UV1LCU1 UdUlCUIll 11V. HI UUUJiUrt*-**» j |T1 f w
salinas fit sal; Sc quod in ignem, fit ignis, sed qua; ^ IC 0 ct>S ' ot )
Idiuidd m im . ijuuu in iguv.ni, m iguu > i 5csC** lt ,
quaedam tardius, secundum potentiam activarum»^.^ cO‘P <e c
passivarum. Estque locus in Arabia, qui colorat
.ide*‘ c V
inexistentia suo colore. Panis prope Toratem *h kP^j ra)
sus est, remanserattamen illi suus color. Sunttaba g^pe^ji joaccidunt .tarnen causae eorummanifestae si 1I ] t ' foncC^Jb etiam lapides fiunt ex ignscumextingvitur, qu> a * corpora terrea St lapidea cadere cum coruseationibE^td 1 ^, fit frigidus & siccus ex sua extinctione. EtinEeru 3 ^ in coruscationibus corpora cerea,& similia sagittis ha ^geirf* ( . possunt liquefieri,sed per ignem evaporare in fum ur!l ^ ' ( |j tniditate, donec residuum sit cinis. Cecidit quoq ^ tal )it ^ geam frustum ferri ponderis centum mafcarum- . £
ejus pars Regi lorati qui praecipit enses inde fieri» e frangibile Sc infabrseabile. Dicunt autem Arabes
jnanici qui optimi sunt, de isto ferro fiant. Cum 3
tyassa ista resilit aliquotiens aterra, ut pila erat, st"' ush^^i' ?rat ex minutis frustis cohaerentibus ad invicem ad jni'd | f |i' granorum magni milii. Similiter huic rei convenit - r stres. Sic ergo fiunt lapides, quorum quidem g eriC p^jilss subito permagnum calorem accedentem luto unct 00 Jatirp per inultum temporis.
De caufe montium.
Caput II
■jV^Ontes quoque quandoque fiunt ex causa cflcntia 11 ^ j lC m ^ ^'^que ex causa accidentali. Ex essentiali causa,ut ** • s«ow terrae elevatur terra Sc fit mons : Accidentali'"^ JA
velaqu* ductu accidit cavatio profunda, Scfitpaul 31 '"'^').
fit vasta profunditas. Exit igitur juxta eam emines haec estpraccipua causa montium. Sunt etiam qu*n a e th' jo les, quaedam durae. Molles ergo aquae ductibus V etltl gJ gch^jjli* tur, durae remanent, & fit eminentia. Sicut erg° • jjju* 11 $
montium, sic generatio lapidum, quiaaqusduct uS ‘ pO r ' s f( d
.. ‘ ltC coV>
"veninn^>:I
partes animalium aquaticorum Sc aliorum.
luuuuuuij in. gtutJduc/icipiuum » cjuia «scjucsrwi-.v-
lutum viscosum continue, quod per longitudinem te ficcatur & fit lapis, Sc non est longe quin vis ininer 3 ' 1 ^
pquas in lapides. Etideoin multis lapidibus itivem _ ^ oartes animalium aauaticornm & aliorum. j
- • fi/ sunt^l/
multa tempora facti sunt, ut praediximus, fi np» ^inep"'^/
tes. Substantiae autem luteae, quas reperiuntur ih err l'yf ic^ sunt de illa materia lapidea, sed est de ea qua- diminui libps, vel terrestris, yd, alia substantia, quam a(M uCun . I"

ss'
ri> ( *
WJ T Conguitinatione Lapidum. 88/
r^lun ‘ ’ st 1 ’® admiscentur cum luto montis, vel forte anti-
Par s
, ftscj,. mar ' s ut est unius substanti*quia pars ejus fitlapis, ^•t. A Sfl0n ;^dmollitur5c dissolvitur aliqua qualitatevin- c X to U riS Ct ' arn ’eccssus & accessus quaedam loca cavat, quatis I 1 •holi, lt ’? c l uan doque totam terram coopetuit,& inde quae- quasdam dimisit dura , Se ipsa in quibusdam ^"•tas» *'*' Lollia quoque ab eo congesta cum abscinderet ,)s > <Sc in montes conversa.
e e l u *ttto r Jpeeiebus cors arum mineralium*
C^fpo Caput 111
j. Pid es l m ‘ tlera ^ a inquatuör species dividuntur, scilicet inlä- fcStta r" '^efactiva, sulphurea , & sales : Et horum quae- (i 5| 'tia^ Astantia: & debilis compositionis.öc quaedam fortis « ^ quaedamductibilia, Lc ejuasdam hon. Ethorum
'^^^antiae sunt; quaedam sunt sales, ut quae liquebunt 0 "'eviter, ut Alumen,Calcanm'm,& Sal Armoniacum, ^Phu r ‘ ^ sunt unctubsa, nec liquescunt solo humore facile, ut ^"pigraentunl Sed argentum vivum est de parte se« f Ss, s v ‘ 9 ^ elementum ductilium,vel simile aliquibus du- pia t, ‘ j. Unt autem ductilia omnia liquabilia, 5cut multum du- 1 %:! llc l u abil;a , sed non mbllificafiturnisictlm magna vio-
>ti;
, ii Jt niat eii.1 ductilium est substantia aqtica,mixta cum sub- i tV' ton^^ lnixtu ra forti, Sc nbn potest unum ab altero separa- | J\j S ;3 e 5 tUr substantia illius aqued cum frigore, postactione fn 1 I m ' quod est eptesis. Et erit exemplum a vino quod 1 f ' E gelavit propter siiam unctuositatem: Lc ideo non est du- 1,1 •> sfv| JIC * ea vcro < s e substantiis mineralibus materialiter sunt
. «Oli Pelstnslir aniiti CpA m irum sicriMt/» ' <,«r»
jjbataci 110n gelantur sola aqua, sed etiam cura siccitate, qua; iMiins.i^'tatem&terreitatem, Lc non est in eis humor nimis & ideo non ducuntur, Lc quia coagulatio eörntti est ex
''••ali^p’hotl solvitur de facili aut multum, nisi per ingenia na- ^•ts i Iventia. Alumen autem Sc Sal armoniacum sunt de ge- - - -
j_ IS * quia pars ignis in sale armoniacorhajor cstquam terra, totum sublimatur, Lc ipsum est aqua ciri admisectut fu. •tcijj? ‘diis nimium subtilis, & multas igneitatis; coagulatum ex Niti ,C ' ^ c l uc ' tas vero sulphureorum mixta est cum terta sorti ppofi^sione cum ferventia caloris, donet facta sunt unctuosa» coagulata sunt ex frigore. Atramenta vero composita ‘ 05 sClphrtre, Lc lapidibus, Lc est in eis vis mineralis ali« t \ gj . c °rporum liquabilium, qui eX eis fiunt, iit calcamen« k^ v ' ! Ut at ’ ar generantur ex majoribus granis atramenti, 8cn5 c r "^ ejus cum eo, qubd est in illo sulphureo , Lc 0a gulatur, Lc illud jaria accipit vim mineralem ex feörpo«
fibiiJ

Avicennj®
ribus aliquibus., Quod ergo accipit vim terream.
De Congelatione :
h.iT^am.critruuv,, v j|i'
troceum ut al
latfiar.
Quod vero vim aneam acccpt* - ^ > yjvi 11 de. Unde possibile ista duo fieri artificialiter. Arste nn j. l ,„| 11 ir^
eri' 1
fest ut una aqUa.quc miscetur cum tei ra nimium subtili» m mixtione forti, donec in plasta superficie non quiescat »^
eic magira siccitate qua: incil illi, & ideo nön adh* re ^ Estquealbedo ejus ex claritate illius aquL, Jc ex alb eG subtilis qua; estiii eö. Proprium ejus est, quod ex vapo^C i-is coaguletur, 5cforte hoc modo gelatur per pluir>b u
i«»»« i - .1'.. 1 - _i _ L'_ ’ *1’ t rf 1 .. __ _ J_«uti Milii
vapore sulph uris facile. Videtur auteiri quod argentun 1 ^ ya 1 ,.
quae sunt similia; sit elementum omnium liquabilius’ v jrmia liquabilia ctim liquantur convertuntur ad ipiunr» liquantur priusquam calefiant, &ciim liquata fuerint rubea. Sed plumbum procul dubio cum liquatur est fiitj 1 ,'
vivum, sed non liquatur nisi calefiat, & cum liquesasb^^/f convertitur ad colorem convenientem omnibus liquab *^ ■,#.
ficet igneum ruborem, & ideo miscetur Argentum ' , * v r jii in:. .X _-sl. _.:_ c„A ilia 4 >.
istis corporibus , quia est de substantia eorum. Sed '§ a ii<fi
.. fi differ
differunt in compositione sua ab illo > eo modo quo c
tum vivum ad sibi similia, & permixtiones quaepernaiü-^tA
cis donec congelantur. Et si fuerit A rgentum vivum pV/^qi
gulabitid vis lulpburis albi non urentis, & id est res op
possunt reperireilli, qui operantur Alchymiam, vel coov. jrf lud in argentum. Quod si fuerit scilicet sulphur mupa^F. mum cum rubore clarum, öc fuerit in eo vis igneitat |S Jis’
id'.
non urentis,erit res optima quam possunt repente A^^jit^,
«x ea faciant aurum, htec enim ipsum convertunt. Et«,
gentum viv. boni substanti*, & sulphur noti purum
itf°v
. Td/;,
cet sit in eo vis adurens, convertet ipium iti jes*: Argeb^^r ‘fi vivum fi fuerit maliim, & non purum terreum, & fit non mundum, fit ex eo fertum. Stannum veto videtur > r » vivum bonum habere, sulphur vero malum,St hic noj 1 ta.sed tanquam perparva composita, Si ideo non fit
vero groffi argentum vivum matum est, ponderosum, fj. & sulphur ejus malum est, mali vaporis, 5t foetidi & deb> ,j
tF
non bene gelatur. Et artifices faciunt gelationem ser^ u o#^, iificialiter, quamvis artificialia nöri fuhr eodem tnödD, st , c r, turalia, nectam certa habet similia, & ideo creditur q u positio naturalis fiat Hoc modo, vel vicina huic: Sedari g C # est quam natura, nec sequitur eam litet multum >ab?^ ' „P
Vero artifices Alchymii speties rerum transmiltari Sed similia illis facere possunt, Scpirtgete rubeum deatiir am-iim, & album pingere colore quo volunt > j# jnultuiii simile auro vel Xri: Post quoque plumbi im -1

Jlll
I' 1 ’
/
■(*
<*
4
f
{>'
<r
i
<>'
sf
iii
;)■
^‘stc Conglutinatione Lapidum^ 887
C ’ 'Pfy™ tamen semper erit plumbum,quamvis videatui * c d Ume optime erunt in eo qualitates alis, ut errent Jj'od (Jjfr Utc l U1 accipiunt salem & salem armoniacum. Csterum e (i Crent 'a specifica tollatur ingenio, non credo pestibile, .^fibilij < 1 U0 ^ complexio una in aliam convertatur ■, quia ista 'tid Cn . n ° n sunt differentia, qua permutantur species, sed sunt ,^i>it^^' ^ Proprietates. Oinerentiae amem eorum non sunt ^tvll' C l Ula cum differentia sit ignota, quomodo potest sciri u- f^ l,t iti atUrnccr >c,vel quomodo tolli postit. Sed expoliatioac- ^pi-Q 1,ut vaporis, Sccolorisj ponderis, vel saltem di minutio, \ ipit° rtl ° f^ arum substantiarum non erit eadem in omnibus.
1 f| ia ^ ln iiiam permutari non poterit, nisi forte in primam 01 re dueatur, & sic in aliud quam prius permittantur, hoc ^ solani liquefactionem nonfit, sed accidunt ei res ex-
Mineraltum Avicenna finis.
“tR GÜILHELMI TECE-
^ENSIS, provincialis
de ordine fratrum praedicatorum;
<?* LILIVM tanquam DE SPINIS EVVLSVM appellaturi
jjtlj* , Rs ista caneris longe prsserenda est, cum in ea sit parva impensa; parvus labor, breve tempus, luerurni magnum, jucunda securitas, hilaritate comitata largitas. Universi qui hujus artis apparantes furat, medici sunt, quicquid enim faciant, ut res abunde ha- V V^'^nt, quas tamen sine hac arte adipisci astequi non pos- ^‘re convenit, quod actiones hujus artis perinvolutae sunt: itq ' S ‘ quod si aperte docerent, omnes illam scirent, vilisque ef- V^r, vel qnja primusquicam legeret, poitea eos libros com- *1(1/* qb invidiam ne ad posteros perveniret; nec desperes si se- ^ Occipiaris. Didicisti quod omnia corpora metallica ex natu-
t>tf s
Intentione
l,, cr' , ? tt ' cc ' ntfntione sol elfe debuerunt, sed ex dnninutiont t ur*.
' Vel formali, vel utriusque infirma atque incompleta so- 013 gisde minus ä solis substantia distant. Undeprasen- Intenti, artk. jSj, 1 * , . nten tiö est, quomodo ab infirmitate ad sanitatem, & a Sttj J’p lle a d complementum reducantur, adjungendo vel au- ‘ ln gulis. id quod ä naturi magis rninusvc est adhibitum.

Mau na me-
lallorum
Elixir
(
Lilium De Spinis
Ad quod sciendum quod omnia ex ^ ^ , '§ nel . t e |fis
te c °^ t 3te ~ 4'
pro diversis qualitatibus in ventre terr* nascuntur, jufe^
la igne dissoluta in ^ revertuntur, preeter calorem q u ^
diciU“ 1 ’ 1 ' sl
sapithtis est. Sicut enim corpus infirmum per mea ßj S cOir ^ ittariani artificialiteradsariitatem reducitur, sic & i” 1 . , 0 rff bus metallicis idem fit. Verbi Aratia: Elixir est mediet^ t yH^ ista, sive confecta, qute metallorum infirmitates} 1 Venenum, sua omnia corpora venenosa sanat, & ideo jus elixir est duplex, nam & aniitiam jucunditate ditat > a paupertate & servitute liberat. Naturam ergocn^^iti 1 Lunam, caeterosque planetas, atque circa medicinam tendentibus exaltare, salutem. In haC vera perfectaq"^
in eisdem ficta plurima, & scriptorum devia contineo vel quippe sumptus infrtictuosi & vani in personaruUV^.j ä |i^ labore , in quo sine magisterio nihil positum est, & qvumin libris philosophorum inveni, Lc quae singubsPj^ in lingulis plurieS repetuntur, &si forte in praemisti 5 • fll ir^ I ) i «mistum aut imperfecte prolatum, in sequentibus ' jlf plenius este subjunctum. Hujus autem libelli Titulus« utpoteDE spiftis evulsum denominatur. Et ne in S"
INO dubium relinquatur de ordine retractandorum volentis, quare dignior fuerit medicina Solis, nont^m xp> cina praecedit Solis, sed primo Luna, secundo Sol, cS£te i,jr,l' c </ £ l netae cum quibusdam aliis extraordinariis, ut infra p-V £ ^ . '
id : Ü
tib medicina ponatur, satisfiet dubietati ejus hoc mO ^,ii
_C_:_1: —. v.l -.l. „KtetPiJl
quia finis melior principio : Vel quia dignior, Vclalit er ^(ti^|'
Cum eaedem sint res qu* dealbant Lc rubefiunt, nec P° rtt u o<i fI |l, fieri nisi album praecedat. Ait enim Simon : Scitote ji 0 <!
hunc lapidem dealbetis, nönpotestis rubeum facere, p et *\ fi
- ■ - P for
beum tinguntur planet® casteri, nec initium medicin sc ' Y stii^ nisi ab eodem rubeo. De neeestitate ergo oportuit t® c ( ^
ordinem,scilicet, ut primo ponatur album, id estL un ?’
' . M ,j/
vel perquam devenitur ad rubeum, id est ad Solem* " at fis* l ' )1 |i
Philosophum dicentem ; Videntes autem omnes
stigatores illam apparentem albedinem superemine 0 estote, quoniam tuber in illa albedine occultus est, &■ ^ tl
Jjortet vos extrahere illud sed coquere, quousque t0t ? 1 ßye £ ^ r fiat, & tunc secundario in momento subscquetut So*^
ipsius medicinas, ä quo sive ä cujus perfectione p r ° ce ^ \)0 C<I } | rum planetarum, Sc etiam ipsius medicinae perfect' 0 ' fine Quare: Tertio & ultima de medicina procedente pjl. perfectione UtriusqUe procedentium supponatur. f0 procedit filius, & ab utroque Spiritus sanctus,- (qhi n °

ÜSciV ' 1 Evulsum. 889
»° f c c l 110 ^ P cr hujus medium fiat laudabilis atque
c )usdem'exitus sine fine.
fle ip
Caput, II.
. | ri tc i] l 8 ltUr qui habent aures audiendi, aperiant, & audiant, &,
1 * lll -OsQ^ ant Philosophum Eximideum in libro qui Turba H °RUM dicitur, ut per id,& per expolitionem, adnoti- Nsoss ’ ^ quo ipfe.atqOt alii philosophi tractaverant, per- Stes Im us, 2c hoc est ejus dictum : Scitote omnes perma- ^£, neßrum. ^Phii q ?° a nu " a tinctura fit nili ex sere nostro., Super quo, &
1 jm °phorum dictis ciria idem, veram fundamus intentio- : Eutern intelligendum ex sere nostro, id est, is nostra co-
Mtr c . : v tl compositione, qua; alibi dicitur aqua Mercurii live "o -
dicendumdecompolitione.scil.pevfecti.fivein ru- V + * ive Kd V Xlr iam conversa, nam aliter foret alienum & abfui dum ij*. \p®' xit Eximideus. Nam ex elementis nihil fit vitile absque S M| 'h°ne St regimine, ut aitBonellus Hoc auremaes, Lucas Mum. St)i, at *' s album,Arsubresvc)cati sum animal kenkel, Milve ,
Hi J: 13r *ns, & lapidem,& ovum, alii verophiloiophi diver- Hi nominibus hanc fern appellant,quod fit, quia Alchv-
S 0 ’ lci 't dicit BbneJlus.huic rei quoad colores diversos m ope- S C?RP?fentei divctsa nomina repfccscniat; vel aliter,pi bpter >itn a . a \ n omina multiplicant, ut posteriores seducant, ut ait S>k • ÜS > läem Omnibus mundi appellatur nominibus, & ta- ' a Vi. J ' ncst unum proprium nomen, ut ait Pythagoras, hoc est,
S J^nibiis extractum. cum quo & ex quo omnia fiunt. ut ^ viVn „ in, /'hagoras, unum tamen nomen est, quod multis nomini tmnitmn-
... ih ..;. 1 1 j .-. . n ..
HS° Vca tur,& fiat elixir auri vel argenti ut infra dicetur,verun- S, t < l L| ,"\ruumcunq; ejus nomina multiplicentur ac divcrfificcn- Hi j n Una sola res est Si eadem, ait enim Lucas, pluribus reb.
Hi , S?fis,nisi üna tantum sola. Et Quietes dicit rei hujus artis Haemum essear.vi. propterqvod multi perierunt, quod est \ ^ fortius apud philosophos, est apud insipientes vilius,quod lit p'losophi veneramur. Unum quidem tamen est ut Costus homine non fit nisi homo.Sc ex volatili nili volatile Et na- \ ‘ 0t » laetatur nisi propria sua natura. Venerabili ergo utimini 1
S'J'as , 1
S In m ?. mu 5 - propter excellentem ipsius natur« dignitatem, traltum. 3 Vi . hdhc rem multis nominibus nominant, videt corpo- ^
stanni,ferri,seris,plumbi,quousque ab illo colo-
, ex ea siquidem,& non ex alia complectitur, quam nisi c.r
s- regatis', nihil fit. Tungite ergo Masculum servi rubei film Kk 1 su * odoriferae, & vobis artem gignent. Et nolite eiSalmm vi nM/H» s( 'Vj Cr t m .fniseere, nec rem aliquam, o quam mirifica est hujus natura,sine quö regimen stare non potest. Et Buxen di- 4.W. LU

^i^uAper-
'fruxu,
~ilk$W4S,
890 Luium De Spinis , ^
cit,Naturis illis cavete sc.masculo Se foemins,ne pulvere a ^ introducatis,vel aliquid aliud. Et EarmentdeS dicit: Teneu' ^ rJ nominum pluralitatem dimittite, & sermones superfluos, f) n. una est, quae omnia vincit & superat; & natura naturai* ( j & natura naturam continet,hoc solo verbo comprehendi^ 1 opus. Et Dardanis air.Nohne audistis quod magistri multis narrarunt de aqua permanente,& quod in toto regimine n j {( venit uti.nisiilla aqua permanente. Et qui hoc regmie non ^ frustra laborat, & sine ipsa nihil fit.quialarrgnis fpifitualts^ ideo nominaverunt aquam primam Sc permaneriteio, ^ n §' ■ u j, ctusnutu Dei,quod magister ante me narravit,vertitur in ed & corpus in soiritü, simul cömixtaScin unü redacta ’ n£or i a noi tur,& copiectuntur seipsa. Robettus ait, Ecce in aqua illa e quasritis:Se quide alius. Non est nisi in illa re quae ipsa einen ^ Aros dieituegimen Theodore, & illud quod operatur, uij quod igitur coquite EtSimon ait,significo posteris, quod dum ses.quod in 4. vertitur elementa unü est Et constans a > jj tura una est,quae omnia superat,ideo magistri quod perne 1 ^
dixerunt este. Et Mundus ait. N5 n. diversae res seu natur*
dant illa rem,sed una natura,habensin se rcsSc natura,q u S' ficit.Et Gregus ait; Verü una res qitaeipsam germinare faem Lucas: Hoc albü ass astate,donec germinate seipsu faciat, t ^ geris ait: Ita fit hoc compositu in omnibus 4. elementis P el -^e Item idem dicit, Höcovü ex se vitam quam habet a Sf^^iiia' ammam extrahit. Sic enim hoc i:s astatur; donec faciat gei re seipsum. Nec res divers» illam rem emendant Sc contine 11 ’ 5 est persectum lriorfinibus 4. elementis, ita quod ex se \ c s habet animam a generatione extrahit, bene sequitur quod UU .
' CorptuittnittM fit tantum & non diversae. Dicitur autem haec res ex tribus c° ^ JpiriM. posita,Ic.corpore,anima, & spiritu,ut Lucas ait: Nam haec
nomo,cotpus,anunam,6c spiritum habet.hominis enim inlpU 3 ' ex aere est,qui sibi post ileum vita est. Similiter a;s istud huirj^^ inspiratur,quo vim suscipiens multiplicatur ,& augmenta tiir^-, «es, ut rescxreiae. Ideoqj Philosophiis Avicenna ait: Qh° fyrab do aes comburitur, Sc iteratur multotiens, fit melius quam l ’ ut etiam aitBoneUus, Sc Hermogenes inquit; Quod aes,ut n^ ^ animam,Sc corpus habet. Quare philosophi dixerunt,qu° pus non penetrat corpus, verum subtile in natura quod ad* " fl
quat est penetrans Sc tingens coi pus. Ergo una natura est eo y & anima scilicet occulta ut aitDemöcritiis. . c0 r-
Dicuntur autem sulphura' quae in quatuot fucruht occu - ^
potibus. Qua tuor aurem sunt corpora , sive masculi sive m ^
lus, qui mas proprie dicitur, liquesactio leti aqua ex no r
,. . • ’ . r- . . ,. ..... L.. L-uii»;»». «na: e>*•
Inquit ArisleuSdicens, acecfiehaeaquasoaimbibite, qu»
er

... - . EyutsüM. . , 89 t ■
st*. 1 * est aqua permanens , Sc quod aqua fiat ex nostro sere,
^ ^rsiiberes. Accipite humiditatem quam egerit illud. Et Ethe- j t s a >t. aquaqi ’cum suo comite, id est, cum suo yapoi e desiccate. JhPhitusait, quod vita ä suo compare introducitur. Item Bo- jj ^ ait, Et in sua aqua congelate, quas aqua etiam venenum di- y e „ emm '^ stuod est quasi nativitas & vita ejus,quod est anima ex mul- t 8) <tracta rebus. Nam ejus tinctura vita est, quae introducitur . r Poribus mortuis, detrimentum verö & mors corporibus, ex q . *>s extrahitur, ut ait Dardanis. Item dicitur aqua permanens,
I ! a fine illa aqua nihil fit, unde natura ipsius spiritualis est san- m Jnenu '■‘Recocta enim cum corpore, id in spiritum vertit,& si ad invi- ji/ 1 ' in unum redacta, se invicem retinent. Corpus ver.
in spiritum, Se spiritus in corpus tractum prout sangvis.Nam ^beejubd habet spiritum, habet & sangvinem,ut ait Berbern.
. Caput Iit
^Urn venenum penetrat corpus, corpus ipsum invariabili fco- K-.. r e colorat, & nunquam dimittit corpus animam, quae sibi fi- ^ 'hs est, a se leparari. Nam persequenti Fugiente obviante, ab eis k .ftur Fuga, & se invicem continent, eoquod natura suum ce- > comparem ut inimicum. & se invicem complectuntur & c6- sulphuri sulphure mixto pretiosus color efficitur,qui non j^ r * a tur nec ab igne fugit, quoniam anima corporis intima intrat, q l c Urpus continet & colorat, ut ait similiter Arfubres, quod hic j/N est frigidae naturae, M ait Pythagoras; Scitote quod humor frigidus est, cave ergo ab igne nimio, quoniam ignis ini- est humori frigido, ut ait Pythagoras , prius humor est frl- - - , qi 1Us , ut idem ait. Masculus etiam iste dicitur spiritus, & arg. viv.
^ u °d non habetur nisi ex corporibus liquefactis, ut ait Moliris Se k 0f icKes. Non autem intelligas ut oberrantes, quod arg. viv.ha- (j a, ur ex co'rpbribusliquefactis liquefactione vulgari, sed ex ea t fi^a infra dicetur, quae videlicet durat decoctione, quousque , n )Uges yeto modo jungantur 6c uniantur, & socientur, scilicet a' l^c ad albedinem. Si autem scire velis, quando corpus liquefa- j Ur n sit in decoctione, audi Bonellum sic dicentem: Videntes au Nigredl, '^nigredinem illi aquae imminere,scitote quod jam corpus ji- pastum est. Horum autem duorum scii, animae & spiritus,dici-
‘ertiuui eorum spissitudo,que cordus appellatur,dicitui etiam
' 0 ;
ti£ ra > magnefia, similiter terra Cenae aerea Sc subtilis a suo ge-
rtc x, nubes, fumus, tenebrosa vestis, mors, nigredo, tenebrae,
q ‘ a to facta, dicitur cor, quod scilicet cor in corpore Magnesia! tz^Ulturn est. De quo dicitur: fili extrahe a radio suam umbram, fq ho c quod diximus est, quod multi Philosophi 'dixerunt. Tria 111 componentia nostrum ab, scilicet anima, spiritus, & corpus
quae

Ovum*
Mas,
xAcetum 4 .
ttrrimum «
891
Lilium de Spi n is
quae tria unum sunt. Ipsum etiam bene dicitur OV u n ascjff
comparatur ei. Nam sicut ex tribus constituentibus qj pullus: Ita ex tribus constituentibus ovum nostrunii' j^ 0 (iu*» mia,quod testanturCalid.Rasius,Hermes,Morienes, - ^ fi/t alii plures in turba philosophorum. Dicitur autem m a ^, qü* qua 4. corporum, quoniam aqua est illa natura coe * cerporib. existeris, elementa suo regimine coniervat,^^^ pcrat.Se iterum ea componetis tn unum recludit. D c (ßif. tura Quietes dicit: O natura hujus quam mirabiliter V in spiritum , O quam mirabili modo haec aqua omni & cuficta separat. Et dixit Pythagoras: Illa est acetum quod facit aurum merum este spiritum, sine quo aceto> ^ ßo do, nec albedo,neque rubor neque rubigo fieri pot«* ‘ j t ips^ quod cum corpori admiscetur,& fit unum cum eö ver spiritum.Spirituali vero igne tingit ipsum tinctura inV s r iii£'P deleri non potest. De quo audi Erloltum dicentem : f cg e
miscere vos oportet elementa primo cruda, amaena & jam recta supra levem ignem commiscere,& cavet e
V ° S >
v\ ^diu itwid lu^idikywjiJ igiiviii vuuiuiiuciv^v»
tet ne ignis fiat nimis fortis, donec contingant & coni lementa ,& plene commisceantur, & se invicem coni M^ ( <jii
complectantur, quousque desiccentur, Et compscx]° paulatim comburantur quousque in illo levi igne den ,fb f scitote quod unum comburis aliud & diruit, & unuo 1 ^ n unum, & docet contra ignem praeliari, residuum vt ’ l .° Ilie rit‘ l 'fy moris commisceri oportet, Sc exaltatur ejus rubor. £ e ^rp 1 * 5 'J tur igne diligenter cocta 1 altamur, & anima vertitur m qü corpus verritur inanima, Sc in alienas Vertuntur natnraS'.^i'' liquefactum quod est corpus, fit non liquefactum, ro spissum & siccum corpus fit spiritus,& spiritus fit tin ^ C 0<i v contra ignem pugnans. Quare Arisleus philosophas ai |_ e ( e ^ c l, te elementa & quodquaeris invenies. Convertere aU( * fjjaie 1 ^ ta est facere humidum siccum, & siccum humidum» xum. Et illud quod componitur germinat seipso 111 ' ^ cl 'j quoq,- incipientibus apparete,praedicta miracula fi unt ’ ,j t il ,lli s , tyriusincipit apparere, coit masculus iste. Sunt autem )V',
Gummae investigatores. Quidam enim ex eis appii catl ^j sl£ r c ’^ dara invenerunt, qua: tamen pcenas ignis nequeunt 11 cS , in eodiminuuritur. Illa: vero scilicet natura: app! >catl ^hjli ^ fiunt , ut ait Mundus philosophus, ex Gumma & k°n ^if stro lapide, qua; eam in se naturaliter continent, poena sustinent, ricquc unquam eo diminuuntur , quoniam uf ifi^ nutritae sunt. Nunquam autem interficiet' mater filium, trivit,certe non. Etintellige Gumam me hic ponere P r () scilicet aquam, facientem utramque sc. albedinem Sc r ja
*5

ito'Sj . EvÜtSUM. _ 89;
<( ; ''itifp lrn suntres qua»albificant& rubificane intrinsecus 8c ex- piinj, s ’ Item Gumadicitur.de qua Mundus ait : Scitote quod i f 'd ta , ( )! I 10 ' ra fortior fit auro, 8c oportet scientem eam tenere no-
aui °- Aurum tamen honoramus. Honorabilior ta-
ftil 0 r | U rna, quia sine ipsa non emendatur. Guma enim apud 'K'Utu ° S tfi precipsior Scsubtilior auro Lc margaritis,eo quod ^°d p , au?a multum auri emimus sive comparamus.Et icitote stilis sunt res qux albificant Sc mbificant intrinsecus cC t| Ja, n ecus >leviprima facie decoctionis interveniente. Bonitas trimadec» % Üa decoctionis est signum siix nigredinis extractio, K>«.
■'.ton fi,
' ( iti s
!^tr e si* 1 . v ‘' i*™ totum nigrum, icitote quod in illius nigredinis
'eret prima illa decoctio bona, ut ait Florus. Gum vi-
j^trii in^^Pparentis occulta estalbedo.Et tunc opotteralbe- Secunda it. t Se ius 111 3 lt,a n 'g re dine extrahere subtiliter per augmentum uStia. t'asis ,ln f ecu odaverö decoctione ponenda estalbedo illa in ! , aH )a si CUtn suis instrumentis,lento igne coquendo,donec om- 0 sitis ant; cum quealbcdinem illam desuper venientem in vase ssiitltjtsi CCrt ' ^ tati estote quod in illa albedine absconditus Sc
^'artu S tnbor.Sc tunc non oportet ipsum ä vase extrahere,
(|bj r '"n>ti -- t VT _...
N;
? Per d xx 0C I uerc , quousque totum rubeum fiat. Nec miretur ti ‘s,nostf P^dosophorsi diversa,triü sc.anim*,spiritus,8ecor- ^}} ani componentium, nomina diversificata atq; va-
quandoq; dicuntur fratres uterini 8c merito, ex eodem Fratres uteri-
m r,icunturrtattes uter.».uc
procedunt. Aliquando appellantur coniuges, n ' m junt.
' 'sic?sr 11 ^ uan doq} ager eclicuntur, quandoque P at ^ e ®^g^^! ^
\ , - ■ fiuandoq; agunt, quandoque patiuntur, item « boctt
•Iit» fP^rur, & vere indivisibili societate, nunquam n. unum ab.
licet quoad visum sic artificialiter segregari vtden- ntc unum sine altero esse potest,nam suospiritutempera- Vt a ; Per viä natur* DCrfeste.ita nund ah inviam nn» spnaranr.ir
a ' 1 cTh^^ natur* perfecte,ita quod ab invicem non separantur \ eberin libro.Radicum; hoc tamen intellige secundum di- ^sh 0n elli,scil. quod absq; calore nihil generatur,Balneum ia- r ia c r-*^ Vel calidum intensum facit exhalare , si vero sitfrigidü pe- ac it,Calidum autem temperatum facit corpus fu* naturj at- t| ?c . c ,°styenicns. Aliquando vero dicufttur omnia tria Spiritus, Spiritui.' tj(j. ^e causa,nam etiam eorum tertium sive fpissmido, quae teratur,fit spiritualis,aerea, Sc subtilis, qus omnia in eadem re,
(V.'l nostro *re consistunt, quod *s corpus est,(euex corporib. wft ^"tn sit Corpus ait Arisleus: Accipite corpus, quodMa- Cnput. C "weie justit, 8c vobis demonstravit, & in tabulas tenues ^ s v lC ' EtBonellus. Accipite aes quod fit ex metallo quidä co-
, s - Item Simon ait. Scitote quod corpus est, in auoatirum
*ttm 1 .- -...r. I I! ct- 3
tft '““S. '11
^. c m Speres. Et scitote quod cum aqua fit diligenter contritu ®utem dicitis qualiter aqua pulvis fiat, notandum est quod Lll z inten-

# 0 t 4 .
Nota*
•jiqt&a per- manens* -
Conjwißtu .
Ma s »'
farnina '
VIa-
pf$anä!H>r:
ac&thmm.
Oput mutiern luimpHtrb
tum. •
Dua natura,
894
LitIUM DE SpINI 5
io<?
intentio Philosophorum est corpus, quod non erat aq |i in annam .^aniUflnilSE alrrri mivt-a est 3C Una UlN
in aquam, 6 c aquaaquae alteri mixta est ac unam..— 0. aqua., Intimandum est igitur; Quod nisi quaelibetinaq^ vertatis, ad opus non pervenietis. Oportet igitur coi s ignis occupari, ut diruatur debite fiat cum acjua,
10 ^
lud vertitur, donec totum fiat aqua. Insipiente^aUtctse^^
tes aquam, eam putant vulgi, aut nubis aquam este • ,
jros Philosophorum legi stent, scirent utique eamaqU.^^d. nentem este,qus tariien absqfsuo corpore cum st u0 f & unum super ignem facta permanens este non potet - -
dem auri,& humori suo cornis .^1
inideus ait: Accipite Iapidem
e»« 111
est aqua permanens, Sc suo imponite vasi , super levc^p j.jii’^
calorem, iit terta fiat, qua: quidem terra quia stans tt
cipit a spiritu in ea latente. De quo Hermogeres ait
tentem spiritum,& nolite vilipenciere ipsunp, proeo^tto^^^. ^
permaner magnum arcanum est. Dicitur etiam habe r ^.^ f £ j|i ( ^ vim suis fratribus, id estj spiritu & anima, hoc aufe** 1 ^
quando tincturam recipit', postquam socii vere coni url ?
, J n .1 . 11 ■ , • u.iL..: n ii{t ‘ ivr
est, post dealbationem. In propria enim dealbatione *f (y‘
V ' ■" -* - - ’ "-aaÄ/
vcromodouniuntuiV&sociantur; 6c quod primo NÄ, tunc incipit pati ä mare,id est, argento' vivo, & q u ’- {ft * i r trahebar . rnne trahitur 3 .\W
dicta foemina, Teil sulphur trahebat, tunc trahitur a jjjj
erpnt et imrA .S/ /ut a< 4 itemtA /^AminnltAttir frim/* JJ1 ^
genio vivo, Si quod primo dominabatur,'tunc it
transfertur. (
Masculus enim, qui primo trahi se permisit trahtha*■ . ^iiE, na permanente, primo trahente sive dominante, nün c . uo'
retrahendo,accipit spiritum tingentem,scilicet q uaI ?‘ 1 ° ( ,(li! ,j scvtlus ad se leeminä trahit, quae dicitur prior vis 19
norabilis, Sc dicitur acetum acerrimum. Ideo dicitur: a ^ aetto acerrimo. Terite,id est',coqiiite donec inspiss etur 'ß JiÄ ne acetum in fumum vertatur, & opus pereat, &^°f. C |sli l1 Socratis. Quo lapide noto & e)us praeparatione , n ofu quam opus mulierum & ludus puerorum. Namars an ta g 3 y auri fit ex masculo & foemina. Vi enim maiculi teees.
fcemiiia , eo qüöd masculo adjuvatur. Masculus V« 1 ?. tingente accipit spiritum ut Socrates ait
hunc dc albetis, non potestis rubeum verum facere, °r ^ tili ae nihil aliud sunt quam album & rubeum. Cum el V 1 po(i tll jji lus Si scemiha conjungantur, fit mulier non fugiens. c ° r ”ver^ ji vero spirituale, ex composito autem in spiriturhrube u .^ fC jbj t f
mundi principium. UtCostüsait. Aqua enim cum , corpore vestit ipsum in spiritum,deinde in terram, dei» ^i>^,
iemsive cinerem. Quem cinerem si vultis apudpeisec . ^b^ periri manu accipite-» Sc si impalpabilem aquam ist* ■.
l't
k
\
%
b
*Nr
H

_ - §95
A., IvUtSUM. -nsv4sia-
Vd ’ n ^tem, regite ipsum donec talis fiat. Et scitote, q slUSB _
® s nostrum sumitis,& aqua nostra r< -§ ia *lftia re „ lt is,
O* “Wenietis.Et si <js nostrum sumitis,Sc aqu . p e tin _
£L 4 ^»tists invenietis.Et quamvis hic lapis nost ® r ’' m asnesis:. naturaliter contineat veram, nam ' aC01 P 0 V _ 0 ^ habet £P i perfict* creatus est,attamen moturnpe jj^ um
' ll ' 't P p r , ficia 'urarte8coperatione. Quateperphiliosiip _ Mo .
0* C!“* e «rah e aradiosuamumbram,uta)unt Avi > /„/a«,
i üi^'opbilus & Hermes. Ergo operatio nobis nc * fest* st ndcvc dc u'fave . qui quantum ad £ J atut
‘ V f .n 3 / ftddnde'plurimo & fortioricie
'Vidf postMplunliicte > i 3 nidis juxta dictum Ge-
d e ergo de hu)usmodi operaaott P ' . apparatio
£** enim in libro. Radicum : Ad «.
c ^Qvctur ente
^ .. ^___
Adidj t r S° de hujusmodi operatione lapidis juxta dictum Ge- . filor** 1 "* 1111 ^ 1 bro Radicum : Ad hoc iit operatio apparatio i ^ i"liv^^^ ejus tinctura plus quam est in sua natura, & etiam \ ldis lr inxta fapieptum allegoriam compositum ex speciebus cd, ’ Condimentum, antidotum,& medicina omnium corpo- V Wa ld0I-» • - /• ■ • f ..
S>fi
5 ^ /4 "“^“'UctljillHIUÜtWUhWUiniUiMiiOOiiiiiium vwipu-
j Je* 0 'um & purgandorum,Sc transformandorum in soli- - Sdt fUo « - cur U verum. Quid enim aliud est Alchymia quam, j, 'tetis tran , s ^ lvc ministrans, essentiam (eptem metallorum
X uve mimltrans , elientiam leptcm merauprum
^rts, qttaliterque formae eorum a di minutione ad naturale »tyiiji^entum naturaliter deducantur ostendens. Vel aliter Al- z.
est quoddam celatum regnum, quod fit manifestum luce S pt!) Zenitorum.de idquo.d super filios juvenescit , ut S 5 CUIS- ^<pOlophusait.v?l aliter. Alchymia est substantia corporea,
' 'o e UlU| m composita preciosiora adinvicem pec effectum | t| 'i,f' 1 ' tl ,0' Km conjungens, & eadem naturali conjunctione in
naturaliter convertens. Noster enim lapis est illa Lap*n°ß®\ j'^dpoa corporea, eic uno 8c per unum composita, quae duobus K/^humidis.sicut iiropidis, continens est, scilicet anima 5c j Hnst 11 ® luce filiorum genitorum juvenescit 8c manifestatur, sJHjj 7 continens eflentiam,id est metallorum,ita ut in ea fiib- .*'obsit spiritus tingens fortis, quem quaerimus, quo tingatis ln corpore quolibet, ac eorum qpodlibtt ä diminutione ad ■ a lc cornpletnentum naturaliter deducamus.
v Caput IV.
0 ^>tut aqkem arg. vi. spiritus,id est,delator virtutum animse, id- fpi t j f sulphuris ,per corpus, id est, aes magnesiae sive terrae, qu* tiji.^lis facta dicitur aurum.quod erat in corpore magnesise oc- '^'stcundum quod intelligitur id quod dicitur: Fili extrahe ä •ijq Narn umbram,id est,a sole suam terrestreitatem.vel densitat ' 1 8 st csia verp idem sic nominatur,quoniam in ea magnum est Ut Ru»astphi!osophus.Verü antequam adnpstri lapidis ope?
Eli 4 rationem

Lapi dii »s-
&><?
rationem
Lilium dl Spinis
LILIUM Ufc j 1’ I JN » J qj
perveniamus, animadvertat hanc
|U*’ (
[an
li<
quicunque in principio 8c initio, ne decidat iri deviuw ^
eo quod philosophi sic nostrum' lapidem noni« na ? ,t ^ r>p c fl( quia nrihc lapidem alnimalium,nunc rerum ve § c . ta ■' oC ovi' l ' ll || l
|ium,nunc aluminum, nunc spiriruii,nunc corpO r,S ' galli, nunc cujuscunque rei nomine ipsum appe^* 1 ??’
<£&
quia in ipsius operatione, omnes colores qui hodie
m
cogitari postunt,apparent, Lc sic secundum colp [tS i ^
er*
'ki,
!k
(
apparentes,di versificantur per philosophos ejus ‘iFj^.qgpC^jj; i ^ lia ratio: Quia ex omnibus elementis quartior (iie W ^ 'Pjj ! h est,quare cujuslibet rei elementar« ipsum riomirie voC ‘ l0 jcJi’ 1 ((| , tertia ratio : Scil.ut insipientes hunc lapidem non fpg
n cognoscerent, non ta vili precio ut faj' an ^ e()
enim ipsum
derent. Quamvis hic lapis noster sit vilis a^u.in ipsp_
tia
— --r-’W! - j. qirt , %»
proxima est, quod pretiosumest.se. fpirittis tingp.»’
occulto corpore absconditur invisibilisvelut anim^ 1 . s <sr , _' _c*' u.U ...i: „»;..„il,absflSK ««"
K
corpore. Non n. pretiosum fit absq; vili,neq; vile absd’, *
' • ■ " " ^ t illa bibat buflX^X
qui lapis teritur sua aqua, donec totum .
recipiat eminentem apud pugnam ignis,& tunc rubig 0 tur.ac diligenter putrefit, quousqj pulvis fiat spirituali lorem combusti sanguinis, quem humorem ignis s e P*^ re cO\f, |,|
"'■fi'
turre ventrem nolentem introduxit,ac inväriabili c0
vit. Hunc igitur lapidem reges quaerentes non invenei
quibus Deus annuit utaitBarscus.hic enim lapis queri 1 ^ v £|1 ^ pajam minimo penditur precio,quod fi eum cognole? tores, quamquam ipsum manibus tererent, Scnullom 0 , t ei“ 1 ,
, 1. .4 .F.--.- - -- v,*Zjcf
rent ut ait Simon. Et si vulgus istud sciret vilistimum,
retur , mendacium putaret, cujus siyim sciret nori
Hoc autem Deus a populo celavit,ne mundus devau 3 . t of Pithagoras. Nam etsi aliquando philosophi hanc rE' nomine appellaverunt, femper ejus nomini aliquid fi^ 1 *^** runt, quod est propreren qe notius fieret,5e hanc ultim 3 leddidit Mundus in Turba.
1 Caput V. ^ 0 pi
■j/
S Ciat igitur omnis qui operari voluerit antequam *^b°'
«4 um neArn/l'tf nm/l r\ nPtetll r n a r\nA- mllltO? • '.*<
dum procedat, circa quid operetur, ne post mustos ^ i
sumptus suo frustretur proposito. Aliis autem abje^- 15 ^
A..: 1.1; j:_ _J._' r_; _ 1 ; il_ • •. :_^^lt)t'* ,
stri lapidis operatione qui ab initio levem exigit ig ner F’pjuS (l
/imili« viertln* n#*r <4tf»c nt- hnm/vir» fti#\ F.f OO™ •
similis videtur per dies ut homoin suo tumulto.Et p° fi lfll tat £ J (
/>! triMni nA nnim'im filim ^ /ntriti'
dit ei vitam,id est,animam suam Se spiritü , &tuncinri- u
Iara I,iirir<,,,ip _ t, upp.nnft .mprt/lstUll * ■
lata purgatur, Severe post corruptionem emendaturi 4.^^
cinis fiat'igne intensiore priore. Et scitote quod cum c s jjto im, pus miscuistis,eo quod cinis ille recepit spiritum A ' rc ' ul si,' buite humore intessiqri igne, quousque croci sicci c o*
5tj
H
\
k
s
>lj
'It'
sot,
r 'l
V
\
k
"“Hi
s ,,c
S
ti H !1
, y\
h»,
S
s

. Evulsum. S97
^ ‘ >n S v >nis,ve] /yrupj pomorum granatorum colorem asc f !0| >io j 0011 ® v 'detis quod ex sangvine spermafit,& ex sperma- ^ hj^’ onc 5 diligenter in epate aequaliter & intensum colot J^ilitcf '* c ''dentur, & tamen nihil fit novum in illo spermate. f 8°:ac'g S "odium Iperma sit spirituale putrefactione ut Py- ^"Petat °" e " US ajunti Si autem aliquis sit,qui hanc artem aut , 10 " en ’ dire le dicat,8c velit aliquam infusionem ad o-
' y , a 4 suniptus circa hoc opus faciendum inducere,
I j C "' : meo lisiro utilitatem sentiat percepisse, ne possit ä * 11 po,]^ eci pi sive etiam falli,quamvis ex dictis in sic dicendis !i ' oofiti lapidis notitiam veram de venire, forte pro-
s**l f .äc c at . 10ne rn fui ingenii. Si enim quis hanc scientiam quae- jh ^ i.E? ar US 'sit,Deus ei celavit veritatem. Nam si Deus {Sti^ ° fidelem, ei utique veritatem intimaret,ut ait
(Ho, *'■ ^on igitur sapientes reprehendat quis, sed seipsum.' t'^'iad' 0 ' m ^ l ^ ros non cornpofuimus nisi nobis,Sc filiis nostris. n l ''HQj 1 lstt ®fi'gendum eos pervenerit,ex filiis nostris est,qui au- jHtf^.^ellexcrit eos, nobis contrarius est, ut in libro Lunae !cu XXXViH.D LXX. Et qui veritatis naturas ignorave- "0" appropinquefiquia totum est noxium, infortu- >t ni.c tr ‘strtia ut ait Parmenides. Audiat igitur nunc. Sc intelli-
JS4jj' C l“ c diligenter ea , quL non sinent de eodem in opprd- a‘ ,(i Pe Ve <1 ' ? '' iuna quenquam sequi! Nam quisq; intendens ope- n 'Cir c • t . ratn ‘tem rectum incedit, circa unam rem tantum, id . fidem nostrum operabitur, fecundum Hetmetem.
S t fl. Widern si le non cognoscere operari volens dicat, ober- i Ss’est * ^ ver ° cognoscere dicat,quaere ex eo,ex quibus com- '
r °fpt(s « qu* sit ipsius lapidis anima, & quis spiritus, 6c quod
- abis ejusdem lapidis circumstantiis supra pqsitis.Dc i * Pati' >rna scilicet ac spiritu, audi Parmenidem dicentem : O ^a H| p® c »lestes, veritatis natura nutu Dei multiplicata; Ona- : '°ttls,quae naturas vincit & superat, suasque naturas «tu, p'dclattari fecit. Haec igitur est natura cui specialiter posse \ S v ri buit, quod ignis daire non potest. Ideqque magnifacia- •i^r.fi.onotemus eam,quia nihil est preciosius in natuta tinctu- ^is c ' "mde minime invenitur. Ipsa enim veritas liquefacta cum titln ° r poribus altissunum opus operatur. Scitote igitur quod a-g«|if. n" s ‘8c.ea quae mixta suut, vos oportet diruere,ipsum namque ni.* ** miscentur superat & vertit in suum colorem! Et quem-
,|fr > ipud visumsuperfieiem vincit, similiter & intima su- Sy" ^ fi unum sit fugiens alterum vero ignem patiens, u- !d>i, |.^ i,tri qqe junctum ignem patitur. Et si aeris superficiem fit t erit, prdculdubio Sc ejus intima dealbabuntur, scii. e »ptima facie. Item si circa nostrum l.ipidepi operari vo-
Lll j lens

Divißo operit.
Ce Sie.
Patientia.
8y8 Lilium de Spinis
lens ipsum se cognoscere dicat,quaeras an aliqua
eosdi^si*
tul>a'.^,s
adminicula sint circa operatione nostri lapidis opp° r .
n fnrtn hptsP(inirli“in Ci sciie nilsln fll
cit non,dene quidem. Si dicat sic, scias quod est
tramite. Nam anima & corpus,&spiritus tingens '“‘"jiX 11 ^ una res esthabens in se omnia, cui nihil extraneum 'j!. f 0 i<U S,l j uraitGeber. Et idem dicit Rosius & Discanius,&
Mierdis.&aliiplufes in turba, quia una re 3 &
dispositionetotum magisterium terminatur, atque ta» re tanquam ä radice sumuntur, quod sit vincens tinL pfiZ quodlibet continetur, nam eorum regimen est unU,1 Jj S sit L igitur, ne oberres, dicta philoscphoi um, & qualiter °P sum,Commiscere,coquere,sublimare, astare, caletae I«
re,terere,rubiginem facere, Sctingere,quas plura no ,^9 quorum regimen est unum. Et si scirent pbilolop>h> q" ^ ^
coctio & una combustio, id est, unus modus coqu cd r iii>^, non tantum dicta eorum reiterarent. Quod ideo teratur compositum,& coquatur jugiter& nc vos t* d fh £(, 'ps
runt. Estergoactiounatantum.quseestcoqucre.uta'E^f. ^
lus,& Geber in libro radicum, scilicet patienter & eo n n pi’f j( quo audi Barseum dicentem: Hujus artis investigat 01 ^ testis ad utilitatem pervenire absque prolixo anim°> jjspo^^u continuo, qui ergo libenter patientia fruitur in ban c - "
1 na"- hju ■■
jiem intioeat.qui vero citius cupit pervenire, mlibrisP^jlf : inspiciat,quoniam magnam inferunt iniuriatn aDte $s ( ribus intelligantur semel,vel bis,vel ter. Idem magiu e t| $( 11 ^ curvat dorsum suum,in libris nostris legendis,eisque v ‘ 1 _ jpffr ^ est vanis inpplicitus cogitationibus, Deumque precctU > *•<
regnabit indeficienter quousque moriatur. Heu vob> s ^pi
filiis vos quaeritis thesaurum maximum Dei, Se nese> tlS
dostC
rf ;
osR° ; £ rV
rationem. Norme pro communi mundi minimo pr.£»P“ e ,x'
quendo mundani se neci dant, quid igitur agerent P r °i' ejf*.' lentissima oblatione sere impossibili. Regimen en'
di' s
majus quam ratione percipitur,qupd non nisi ex iidp 11 " ect. ^ pa habetur. Heu vobis doctrina: filiis. Nana quilibet .^sc>s ferens non sperat fructus siinc.nisi posttempus. Ac'* nans non sperat metere,nisi post mdles advenientes, q eXf ^ur vultis habere hoc,lecto semel libro, vel primo t an
-Jfr
d° ^ i<
to regimine?- Ideo vos non ttedeat procedere °P er pjad £|11 ' l (1 . Xuc torp».- eundam & tertiam partem regiminis. Ita quod rex giiX^a tm Biademt* rll b co coronatus appareat. Item est ab operari vol cllt Si ,!,J n dum nostri lapidia pretium,utrum ut parvum an rC n$ ^
parvum,bene quidem,si dicit magnum deceptor c ^’?p l)t ti h^i sn suos usus convertere. Nam ut philosophi dicunt,>p j
tam paup,ere&,quam divites. De quo audi Quiet e,n Sd 1
s
%
tt
stili
%
N
"«ii
nti,
s
hs
s
'tt
\
&
Jes,

il“'
<
h*
I#’
■J
ß
1$
J« 1,
b<‘
II*
If'
;it'
H‘ |
lf
ps
.0'
|0'
bS^uoat, - . Evulsum. 899
iH’" , >Un ° 1U,US art ' s fundamentum, propter quod multi pe-
jh,. j 0 ? 1 stU’dem est quod est naturis sincerius,fortius,& fub-
r^uplnUri..! 1 . ,
“l! S
ios,apud vero insipientes est omnibus rebus iM,”“ 1105 Philosophi veneramur. Heu vobis omnibus insi- ‘gnari estis htijus artis, pro qua moreremini si j v °bis, quod si Reges eam seirent nemo vestrum
dp e0rn Perveniret. Si quis autem praedicta praecepta ^ ' nl < 11‘gaf, consideret,& observet, ab erro- i^W •£ ip * nt *' potent neque falli. Quj autem perlegen- *? is dictis,atque infra dicendis lectioni eorum suum sSisen^u ,lln:n ' m - up a d notitiam nostri lapidis deveniat, tunc Jjtrfij fi us etiam suum effectualiter 'applicet animum , in suis ^keratiomhu8,ut primo scilicet intentus existat circa vas, Vtsii. % Ce «lsiirium operationi quaerentem ,ad evitandum di- \tii t multitudinem vasorum, quibus fatui akhimista?
10 sois diversis operationibus.
‘ftid,
Cap, VI
Uln stuodphiiosophi huic nostrae operationi unicum tan- y M
N (i a * sr ibuere. Bonellu? enim dicit, suo irtipooste vasi & ‘ii Nte^ r cx 'ft«ntia'extrahatis. Item. Epistenus ait: EtsuQ 4 .%lih V -J' ^ Ilr<- dis: In vase angusti foraminis ponite. Mire- Aq„ ; r, " ro >pfum cribrari oportet,ac multi alii de operatio- Va ^ c 111 singulari semper loquuntur. De quo
yi>odn optatione audi Theopbilum dicentem: Notifico i ntc fi D ‘acO nunquam moritur, nisi cum fratre suo Si foro r C1 atur,philosophi tamen mulierem suam conjugem
'Nest* M0?ncci dederunt, illius enim mulieris venter armis
9 o< Venenet ;11; s-„..l-U,.-. *, c m .
t ''ser Vcnea °. Effodiatur ergo illi Draconi scpulchrü,& se- ,%a„i , lc Mulier cum Co,qui foi titer illi junctus muljeri, quan- JVjüs nc ftitur,& quanto magis volvitur circa eam, tanto cor- ! '"ag'S in parres plurimas sequestratur, Sc mulieris artub,. h fotus sit mOrti deditus , totusque vertitur in sangvinett).
^‘ent vas lapideum & circulare no timens ignem sive ignes vm ^tj^ttet,quoniam compositum est suae aquae subtiliter. Pauca % Vj(a e* his vasis lapideis, quibus vitrarii utuntur durant,
W corroduntur in opere vel vasa finduntur, scdvitreatalu- %. f > dc sit vas concavum in modum semiluna?, continuum ai V J q tati .
ii 6 .y lcn » librarum 40,vel s°.licet magister non pqsiiisset niisi
£fK in f hImiKc <-«nnPe V^i in illYtlnne rmnnln Ai '
Jt 9 iUn tri ® r ‘ S ‘ n tabulas tenues coaptati, vel in laminas producti, E ‘ f heophilus, Arisleiis,puri, mundi,crudi, amoeni, sinceri h^stvt^ ^ UO potius visus quam scriptura quaerenda esi,sicut
■ ^ ut 'Oquiunt Pandolpljus & Orsoltus,rotundum sii-
‘st modum coelestis luna? medis? Magister vero posuit co--

fi.
500 Lilium de Spinis ut
poris xxv.cujus tertia pars minuti 6 c apti decocti 0 nius ait,hoc autem vas ponedum est intra fornacem» foti 1 ^ ma ita reverberet supra vas, & juxta vas in fornac - ^
locus ignis sit & supra ignem non autem supra vas Y quod spiramen coopertum debet esse,ne per ipsu«n ibus fugiat,Se suum propinquum fecum teneat, & c Wpoft öl ?iil ( incendi faciat,ut ait Lucas. Nostro vero lapide m va jjjjj fit ^
\
Ni
Vl Ui
faciendus est. Nam ut ait Bonellus.ex elemep tis ^ ^ sgit
absque regimine & compositione, eo quodfpcrP 1 ?
& libidine generatur,viro namque mulieri juncto > 3 ]idi ' 3 .j
C. _.. ... s' _l _lirate N.
teri humore fperma nutritur ex fangvine humiditate ^ peractis autem 40.diebus formatur fcetus, Scnisict’p e us al ’ (1 |iii uteri non salvaretur fperma nec foetus perageretur- c0 $^s illum sangvinem & humorem ad nutriendum sp er!T1 ‘ f x r,, 1 j [ i(
quousque extrahas ipsum ad libitum. Foetus aU telT -ist 1 *
non nisi lacte nutritur, & igne parvo & paulatirti
est. Et quanto magis exoritur osiibus confortatis 0 pi
J _Jr_'—' /?l: *:. ii: -:. c:. --rfTO tc >
, 0 t ' 1
UT
ducitur,in quam perveniens sibi sufficit. Sicerg 0 '' hac facere arte,sciens quod absque calore nihil unq° tur,&intensus calor perire facit, & frigidum balneu .fi tum fiigat,per temperatum vero corpusfit suave atq-
kii,
H
nam igne levi humiditates corrumpentes extrahuntur^^,r! j
enim omnes testantur se non invenisse ignem hum K c iii rumpentes extrahentem alium, quam levem, proW- ^ sl^i mendantes, Se vituperantes festinantiam, & meritoi 0 ^ ^ positum piusquam debet cogatur, extingvitur. id e - ßi' comburi,id est,dealbari tanquam ovorum nutrition^^lC decoctione,ut Mosius ait: Scit enim aqua pugnam b Lj
täte corrumpendi, coquendi, putrefaciendi & infpm jj efr £ - fuga aufertur, ut idem Mosius ait. Nam calore decoctione ignis res congelantur, quare compositum^ j, ratum introduci debet balneum sive caenaculum» t l u 3 jt?® P (j( balneum intensus calor perire facit,id est,nimio ig° e lus. Quoniam si intendatis ignem ante terminum r ^ f } V,, quod nihil vobis prodjtst,eo quod in initio tegendi nem,ut ait Lucas. De modo autem ignis, quaeras f. ji Bonellum, Ascanium, Arsulerem, Gregorium»®
<f <Ui
f h
It
S
i ? 3
! %o
%
l >h'
V
%
3 >i^
^( 1 (
S:
eum,in turba philosophorum autem omnes ignem
bere aderunt & testantur propter rationes pr*dict-j s ' ^ nim.quoniamnps oportet suaviter reger,:, donec tu P ^ c*y
combustibile. Fiatergosub, vase vacuo ignisP auC ° fwbatiti vA r num ad vasis probationem & calefactionem, & P i 0 ) usir |( ii'
, gradatim & paulatim ignem carbonum augmentan_ s <|u r ^
diem iS. vel fornax opere desiccetur,& ut probetur
\
s
S:
S , 1
K
1 31

""fit.
Evulsum.
r
$>ot
^ ^ ornax per se absque igne desiccata est, tunc suf- qu 0s '8"cm carbonum tantum d.iebus octo accendi,
tt K stu r«one sive-'lapide in vase posito seu sepulto, ignis Ii 1 ^r.qj-r CC °™ rn f'g norllm subtilium in fornacis fovea ac- ,„if > 2c neque minuatur »neque augeatur,'
^vp colotes coeperint apparete,vel usque ad albedi- r Cr e apparentem,tunc enim albedini proximam.
^ Caput VII.
lj ^'dan! em su F ra dixerim quod de una re fiant harc omnia, & Mii di CX f^Uofopbis dicunt quod ignis & azot sufficiunt ti- 7sol v , amtc l u °d aqua sola per seipfam omnia facit, omnia t'^adrrf’ 017111 '' 1 conglutinat sive congelat,omnia diruit sineal- j Psa» r nicu '°' E' in ipsa sunt omnia, tingens & tinctum,& ,So Co nt,& in j p sa «>h est,qui facit apparere colores animae ri r P°re in quo est tinctura cujuslibet corporis, ut Mireris
fitat c p ' tus a iurit.Alii vero afferentes quod igne etheliae & hu- VllV^ Jiquefactione omnia fiant.
^'gcudurii est igne omnia fieri,id est,nutriri. Azot vgwd U*» «MI , . \\ Mercurii velcthelise.id est,humiditate, sive Uquefactionc
*' ! f-rmanente. Qus tamen absque suo corpore,cum quo' f •
S -7- E.Lt facta sunt unum permanens: eft non potest, quas \vi atdic >tur spiritus de spiritu,5c sulphur de sulphure,argen-
J\‘ Vüni de arg vivo nam quodlibet omnia Ethef dicitur,id est T - b - 1 ■■ ~
ein S j- Item « & vapor appellatur. Ve quo audi Victimorum Vj Por„ Is dicentem -. Nihil aliud vobis cofripetit quam aquam'
,Cc rn,Ublimare ' . . . ..
* CUtn v 'deritis naturas fieri aquas ab igne purificatas, to- I lt' Clr f'’ict 0 s )US rna » nc f' ae f’ cut aquam liquefactam, tunc omnia' tp f Jilv\ 4 ' Dc i ure autem vapor tunc continet suum par»
.Ssa ‘di utrumque par vaporem nominaverunt, eo quod in nUgj c °ct'ione alter junctus est.Sc unus alterum continuit,tune <Hlj s ° «Udum natum,iter non invehit,quamvis ei fuga' sit effen- ^ntihuit tamen eam, Scsugere non permisit, & locum fu- V^OivinvenitA permanentia facta sunt. Cum igitur incidit Sili'" ‘ n corpore, congelatur cum eo , & color ejus variatur,' ' natura exuit ingeniose, quä Deus doctis suis insinuavit.
a ccepit ipsum ne fugiat, & qoerriadmodum in humoreliu- 'V^t, 5 ^ & siccitas,sic opus nostrum nihil aliud est quarti aqua’ }*C ,h * c au£crn * UBt duo,quae invidi composita nuncupaverit^ & Uo< ^ ‘^ a duo furit quatuor scilicet: Humiditas, siccitas»' Vapor. Et quamvis dicam ista duo fieri zp.he oblivisoa- ^tidum’j 6 m "pete nostro tantum una re indigere, de qua 1 audi’ ‘n dicentem: Nolite compositionum pluralitatem curare»
neque

sor
Lilium d i S ri n l s . 4
licque caqiiae fallentes in suis libris narrayeruntfig 1 ^ 1 "’^^#
namque natura una est,quae naturam naturalfte^
lldlTlCjUC ildtuid Ulld CUjLJUiC UWlUiaillUdJ.uioaaj-'--^.
naturale illiid arcanum in suo ventre occultum eu, u L r sr s ^ .,
neq ue scitur nili L sapiente. Igituiqui parce,
ici cst.P^'
ejusque scit complexionem,extrahit ex eo naturam 0 ^ fcij 1 ^ ras superantem. Et tunc Magistri verba complebo Satura natura laetatur,natura naturam continet,nam, Vf sl (( ,
superat, Sc tamen non sunt diversae natur®, neque fl 11 ■ t {[i* ■„ ' 1 ' ' — hui-
una tantum, habens suas res & naturas in se > i
dusimminuit. Ethaecaqüäficdiversisnominibus a.j?F
,e '^V
l"0l
l\
tut irphilosophiS aqua dealbans,mundificans, sivy, a st ua e „,0'jjj,
uvv,—i st .[C j,i'
sive imbuitio, vel infusio nigredinem a corporibu 5 .m* Et haec est aqua illa,quam in ablutione corporis pn» ^ ferunt in duas partes. , > . i : c0 tm t j,
Cujus aquae.prima pars mundificat compositum 3 ue scilicet metallica, levi igne ut dictum est, (naviter P . Aliter si compositum plusqiiam oportet regatur & jS 1 ^ p nimio,vel non levi extingvitur. Qu* Ijquefactjo w r . fcf.. yi, est totiens continue iteranda, donec nigredo, P 1 ’ 1 opere occurrens recedat. Dicit enim Floruy: Et inycO^jj-ut
dinem delupec in prima facie apparentem. Et icitote,^
ex nigredine illa post albedinem.extrahitur, eo q“® grum emendatur,&inter siigiens& non fugiens P^ c ,ud^|,i' nens ea in iinum reduxit, & curfugit haec.eoquod cum in corporcsubjungitur.v.ertitipsum in natura® 1 lern , immutabilem , ac indelebilem reiteratione. f?P .j vos hoc sulphur scire, quo corpus denigratur,de q u ° • gt c) 1 , jubeo posteros facere corpora non corporea ,& p.otea,hpc epirn regimme,dcpuratur composituny c| ■ v ul , |) rae occultum extrahitur, hisque coloribus argentum vl . pori rnagnesias jungitur, ac fcemma viro, & per etjid^giirii^ extrahitur occulta, per quam corpora colorantur, h° c . , cO<f
CAuamiui uuuud) pv.» \juaiii vvipv«d lüiui iiuiu»«^ c - >r.,
sed lntelligatiscorpora fiunt non corporea, & m c<?r Q c pd**
rea. Si diligenter res igne ac cthelia peragatis fiunt c^-
«ientes. Et Icitote quod argentum vivum est ignis cp r P' burens,& mortificans ,& constringens uno regimine' •
> reg"
*55
magis corpora miscentur, conteruntur, tanto mag lS jjjjgt ^tque ignitione attenuantur. Cum autem corpstt 3 - ^arteritis,eaque ut oportet paratis, possidebitis etheji® ^ ^ Ijj
lorem non fugientem, ac tincturam, patientem 'S”^ 0 *i o$^,t
gerat, constringit,8c continet,eo quod aes non aes non - ^
/stlnrpfnr /•nlnfstfrt s/tlrtpof /rtenfP slUOQ
coloretur,ipsoque colorato colorat. Et scitote quob ‘■‘j ‘j st
ftsttpA ctnnnr* HnsMflir n<H a>iiic fVtsähät . !
potest tingere nisi tingatur, & nisi spiritus ejus extranavt- ^ ire ejus occultus,Sc fiant coimus & amma absque sp* rlt '«-ait* 1
*
ji
V
N
S
S 41
\
y
•"'di
%
S
is
K
V.
%
S.
'it
K,
s;

titUgV" £VUJ,5UB|I,
!t teati, lS natura ex qua colores apparebunt, eo qüodspiflum, ^m„^' l0nt * n git n atUram. Verüni tenüt naturas quod ineqt- r ‘ lns ^S" ; & colorat. Cum autem regitis corpus, erittiri. l^cöl f5! ^tenuissimum extrahitis, tunc vertetur in tinctiirarri Et f satUr ' ^ eo dfjfit Sapiens, quod aes non tingit hisitinga*
j v lt0le quod coi pus sine höc non potest contineri nec tin- NjVft cruc 'ans tingit, & sulphur illud denigrans est corpus;
i'\u» n j u g>enti januam aperit,& fugieirs in hon fugiens vertit. ride" 1
' *>
^ a 0x' '■oaaunanone,(X utilitate. aicmuicius ciuciat \(v* VUs & >ncohveniens, utique ab illo nori amplecteretur,
E V ü x. s ti At.,
''tteyj , u ? ,cn si januam aperit,& fugiens in ,ux,e.» »w«..
Vi 0 Ct ‘ S c lu°d hoc crucians non cruciat nocumento, neC 1 ^xiT’ ■ coadunatione,Sc utilitate; Si enim ejus eructatus r%to s ^inconveniens, utique ab illo nori amplecteretur; ? 0 dl' u l ^, c ^ ra heret ab eo Colores irialterabiles, ac indelebiles, '\ 0 ri """s fqua nominamus, & ad ruboris tincturam aptam; ‘° “ c riigrat,& qu* höh fit absque nigredine.
Cap. VIII-
‘V( c |
'igr e< j 0 J 1 * 1 operis vobis notificavi & intimavi,quamdiu enim ^ i]j a Urat dominatur foemina , scilicet usque ad albedi-
a< ' e r tim"° r V1S "ostri lapidis ( ut dictum est ) appellatur ace iir^ j_ - , •---= A ihsl- «imis trirrnHnstiv:
r-
't>ct quo dicitur: Acetum est aqua iritroductivai
'°ce t coloris i„ mctalla.Sc etiam in lapides nori liquefacti vos; 't f S ^'Oo- C | 3 cingere volens vel proponens ,ac etiam inten- ^^end^ pretiosas. Ve quo etiatN aceto in opere no- >j\v | ,n est, ne vertatur in fumurri,per nimium scilicet f ti S CVein c riim deCoctiouerri masculus, id est, argentum
Äs t; ( * min »> ist °st) a sulphure tingente accipit spiritum,qui M ' f5s co^ CnS * v >vificans intromitriturpdstquam recellit hu- ^/^diu ^^^kns non alio, quod est postquam perventum est (3 ^a!o ^ Et: hoc quod dicit A vicenna in tertio de humori- ^namque in humido corporehtgtediriem efficit.de- Jitas nigredinem i piant, quando ejus omnino finit hri- j ^t( ’ " cum superfluit in illo, ipsum albificat, ut est videre iri fit apud vulgiis, quod est bene memorias commeri-
i m ctpua vuigkisjt-jiiuuvnwwv----,.
,l ( - Primo enim in opere nostro ut dixi, omnia denigrari- V*rü artii hij t Cl|| tdo dealbantur,tertio per majoris ignis intensione com P r ° cf 3‘ i ’s'i \ c b 31 oportet inciricrari, id est, in cinerem totum redigi. Et e l‘“ ,tiri, t !ex ’ ^ .""is de quo dicituf perAziracum Miscentes igitur Cinerem,
' ft j' quo etiamloquitur Micedius dicens: Cinerem ne p s ’ ^- c - & dicit ibi quare. Nam iterum ipsi cineri sudor %i / 'lucfacto reddisur, pet majorem scilicet ignis intensio, i 'tbi 1C c l" art0 2c ultimo Rex coronatur. Et hic est Rex de quo foedes : Veneramini regem & suam uxor.em , & nolite putere,nec sugetis eos comburendo nimio igne, quo-- c Cir 's quando indigebitis his qp* regeln & silam rixor^nt

§o4 Limum de Spinis lb ;,*J
emendant. Coquite ergo eos donec Bigri fiant,d e,n r 9b ent%
j_i_ j j _ ___ C -- ti«- Miit-ffT) n* 1 .
de rubei,deinde tingens venenum fiat. Haec autem
per aquae divisionem,ut ait Ixistms dicens: Jubeo ^
o tan' e(I
vas
simul aquam. fundere,ne elixirsubmergatur.Cumvero ^ m suriHe nti^l^TllplltC rnnitifo m^C*nlrt /'nrAuanOrC 1*^ \J
seritis,utait Thelus,coquite mafculu cunfcvapor
usque utrurnq; coaguletur, & fiat lapis qui dicitur A f ’ jam enim aquä divisistis.fitaiuemalbu ex combunio
vel*'
sP.
jam emi« **^ud uiviiuub,ncaiiicmaiDu crx cuuM-'“*- ... .^u
re seu liquefactiorie, perquam dicitur sequi iriotteB'^^-«^. retin nigredine, ut dixi primo in opere apparente,>u^^a<*^ catione puniuntur anima:, id est, desiccantur,quia uiu._. ^ i)P^ siccentur nö apparebunt colores animae:, quae nig rcd v osp sl °j]le appellatur J)e qua dicit Lucas: Accipite nubem ' ‘ ,|S
rapere jusseruntj&cum suo coquite corpore, 6Ö ^l u ^ tljr -
albus est.Scomnia dealbat,quofumo 1 quicqiiid f r *sv ^cÄ(' ri dealbatur. Illum igitur fumü fu* faeci miTcete.dd^ *
tur, & corpus album fiat.Hoc etiam aes affate donec stjP^ (iijy
minare faciat,quoniam cum Magnesia dealbatur ,sp irl
-.••••• 1 - * - ---paW^ate»?
non permittit, nec aeris nubefn , vel umbram app^jjjjfliyy natura naturam continet propter propinquitatem fi* 1 C £vic ■■ ' • ■ <' 1 • '' ' res.’.enii*
quia natura suae obvians naturae laetatur, & una r f. S "i,ifi. 1 " # plures dperahtur, pluribus autem rebus non indig c *' ./M r '
Illa vero una res est in unoquöq; gradu Operation^
■ntf’ J
■A
& in aliam vertitur naturam. Nigredine vero defi^ 1 ^. |£p:
tur spiritus utrique qui spiritus quo ad visum ab eis >c ^ ^ p. videbatur,non tamen erat substantialis er. Nam fpir*t u ^ est nunquam moritur,quia nihil est qüod ipsum stp al rumpat,imo corpus Sc animam vivificas. Etsim*li ter dum est illud dictum Philosophi dicentis': Natura **^,^jl
J ; h
scil.obviationcsui proprii: Natura naturam continch^yi^
täte sui proprii: Natura naturam vincit,scil.mortific-^"^:^
cando corpus, quoniam ex ipso fit, Se in ipsum ^
augmentatur, Sc multiplicatur» Sc extrahit Deus. e*f quia nihil creat regimine carens, & ingeniis quidctst^iö
Similis er ais nostriim cum coquitur, aqua fit, deinde
gis coquitur,tanto magis spissatur,quousque fiat lap* S ’ 'bjib y j
• ' ., r '
inVidi appellant lapidem omni metallo imminentes* 1 0 ^ gitur Sc imbuitur,ac igne intensiore priori assatur, st u ‘ > sicco 1 vel combusto sangvini sit similis, tunc corpor' . f ( ii tur, Sc tingit ea ia auniqi, ut ait Bohclliis. Etcurn . lD u u in^)L(' dixerim, quod hic lapis noster duobus tenuistiw‘ s . limpidis continens est anima scil.Sc spiritu, ita q** 0 “ £1 jjal** fc cesse aliquid extraneum introduci, vel'ab eb ^ £ P"^jnst^s/
Alt ^ IVS A W AA/llAn aL am (linAfh, JLL Ah X11it i
O!
quam ab radice ab eo sumitur quodlibet virens >^^el ^ y Laudum radicem quam continet , ut dictum est» 54
'«ti
\
N
S
^Oi
%

Ni'e m o m • r • Bvuxsum;- . poy
r ctr adici n,a ™ n ^ antur > c l l, 'a hoc fundamentum operis, parum h'^equ^s’i^ 1 ” 9 hu i US ra ^> c i s non arqualiter virtus abundat, l/^risf r^dor Solis in planetis. Patientia igitur & mora V Us ’ c iuss nt ' Et ^ eo Simon ait: Si quilibet in hac arte intro- l^pDsnum cu ' et nat,uras,prolixitatem coquendi sustineret,donec lf, .i»s v cnt niltu E>cl extraheret, non autem ex alio vel aliis,nam /'f Natr/h ° ccu ' u flores extrahuntur , & seipiura germinare jNtltiob • C omnium vitam quam habet, ex fe,animam Se j ^tidir>E^ Eiahit.Scnbh cx aliis,Sc quod est intus mittitioias, ib* '^inse ^.EEUmtcmehdst extririsccum,& extrinfecum emen- . ^»Verta Cu ® , ^°nec rubeiim scii, naturaliter in corpore occul.
^ 111 ' n sibum,iri pririia videlicet parte operis, & album • ru ' 3eu m non occultum ut prius, sed apparens nunc in Scita fe invicem emendantjuxta dictum, Ro-
t hefiam.Rubeum igitur iri album, Sc album in rubeum pilis, p' .^.flcinvicem se emendant. Et hoc est quod ait Bo- (*S(J t n ‘fl esset in illa re.quödipiam emendaret, quod quaeri- jVi r ,v let .‘ A-evera ‘enim in ipsa est quod ipsum emendat, nisi "PHaip«x;,-ir «- - 1 . -
iiiy, igne vel festinantia,propter quod inquit Simon ut
(i„^0 ta -j quilibet in Hac arte introductuSj&c. .
Aatn r ft est etiam quod corpus sive terrd , quae est stans,tin- j^itcj c . cl Pjens;dicitur jam habere majorem vim fratribus suis S t T^ ^ spiritu,sicirt dictum est. Nam omnia qn® ei mi- E&dixj U ^ Clat > Sc in suum colorem transmutat. Et spiritus, ut iS ^^'^elator est virtutum anim® per corpus & ®s. Et sic amendare patrem i priuS ipsum mortificando ,& I seif Urn V‘ v >ncando. Et iste spiritus proprie dicitur liquefa- \ a ]p ac l 11 * imbuitib.Vei infusio, üt praedixi; Juxta enim fapien- Nn c j C 8 0t i a m, Ignis siccus tmgens est, aer vero contingens Sc ttta qu 1S ’ ac l ua dealbans Sc nigrediilemacorporibus expellens, i °que stans tincturam recipiens.
Cap. IX.
^ autem rhiiosopiri diversum posuerunt,hujus combirstio- ^Vol .er.~ ---- '-—-O f
tu
■’isui x iiiicMv^iu oi y viuu»i ^vimvi ci»ie>nu|Ui5 WUIUUHIO
'ttli M assationestamen propter locorum diversitatem seist- a sicco,quia in humido velocius, in sicco veret tardius Sih^ ur ' Hoc autctri opus ut ait Ascanius teneas in anim® jitj^rmete.ut totiens continue operetur Sc iteretur opus co- ' !j tt j° ' n Amo,donec visui patefiat. Ita quod ipsa operis muta- Kj. c eat,sequere cujusvis alterius dictum. Theöphilus dicit, ^Cj si p l0 ° fliebtis vertitur totum opus in terram. Bonellus Sc S j^Jidehtur idem velle. Aristeus dicit fieri complementis .^.diebus: Socfates in 150. diebsis: Balgus Sc Aziratus 111 'lo.Rosinus in 80. diebus; Et Magister persecte in %o, 4 -Ke/. v Mmm diebus

Elixir tu - itum.
Lutum de Spinis. i| j>/
diebus dicit compleri. Et sciendum ut prius j
- . f . _n> u . jjodis.
Jo &
& anima non uniuntur cum corpore vero nostro u j
lore,ouia tunc in ipsa dealbatione, bhanes colore 1 ur; £l! |) (J mundö excogitari p oliunt apparent, Sc tunc - uC t>' ^jiil , ciunt opus suum in uno colore scilicet albedine > M ^ ^
conveniunt. Dealbatioenimexpectandacst. operis initium,& firmamentum,& tunc dicitur Eli* v£l -ofLf, | | dinis. Nec deinde variatur in diversos colores,lib r r 'V terquam in rubeutn,in quo est finis ultimus,qui e:*5 j t pr£ jj|T ^
Cineratio vero quae fit inter albumSc rubeum non ’ na pii .(j*
decoctione vero post albedinem errare non poteris, f ,
jtiminp Tiirrm/>nfntn nstfl 1 olkfrlmpin. sllKTätlO^ . ,.{*( i'
“V
gimine augmentato post albedinem, ad cineration u'
ante rubedinem.ut dixi. Notandum etiam est, st 110 ^ aquam facientem nigredinem,albedinem,Cineratio^ ^
dinem , venenum igneum appellavit, nec sine cau > ^(p -j _vertu u a
pugnam ignis, Ipsä enim est per quam corpus vert
Nisi enim IpiiTaa natura corpore carente dirimant« ’(|jS> t,
tk _- _r_:i:_ ,:/T7-»,.,r nslfl P . ,n3t
fiant incorporea, scilicet spiritus tenuissimus, non animam tenuissimam ac tingentem extrahere, st u * ir q' 1< ’V ventre occulta est. Et scitote quod nisi corpus diroa moriatur,ex coque suam extrahatis animam , qu® f ^ gens,nequaquam ex eo spiritus tingere potestis,rtcq u h> ^
git nisi tingatur. Neque corpus penetrat corpus > v natura qu* est anima,qu* corpus penetrat & tingis aqua factum Q liquefactum est generatum, rev*’*' 1 ^ generans,magnesia fit aerea, & subtilis ä suo
a {r»irit-ti tr#*1 sfii ltnn^fäöl©he . flimsl fit n£s j-f' 1 *® ^
tum. Nam tunc utrumque fugiens, id est, ariima LC
.
ram non fugientem vertuntur, Se faciunt earn lp‘ rl e|juS tcrrestreitate mUndarA.id est,aeream 8c subtilem, y* J emendare patrem,prius ipsum mortificando, Lc ?°, i n c<> t< "b ’ ■ - -- ' ••••'•- 1 -udeat': [A
do,ita ut demum spiritu a corpore alterato eo g au | Cs iiis facto, & sic alter alterum transmutat, & alter vim E . :,n
rp> ritl1 :
natura disponente,& omne corpus dissolvitur Chm v ari‘ 1 ' ,i- Orsoltus,& tunc non est impossibile,quod,quanq l,a st {r ö ia Jj dine elementorum,unum in aliud transmutatur.
s
v
'i,
K
!"
Ni
Fando mireris(uthaccomisisse non
inudiiiuLdiw 1 ' " . lf rtC
videamur) scic "' ctu m rb firniß« ut di^ i,
in hac operatione,compositio primo fit nigra ut p|u ( j^
y
inde citrina.deinde rubea,non tamen rubeo vero. ss'' ^^ trinatur,& pluries rubefit, & pluries desiccatur & rsi^ ar omnia fiunt ante dealbationem , sive albedinem
mente teneas, quod de illis coloribus qui ante ai ^ ul ,., , rent,curandum non est,quia non sunt veri colores, ^ Veniat de coloribus dealbatio est expectanda,q u ® e'
S

With, - -,' Evulsum.’ • ;
><i t - ^ fundamentum firmatum ut dictum est. Nam ‘•fluni rubeum fieri,nisi praecedat album.
9«7
non
tz
. Co 1 ® S autem bene intellectis,apparet compositu ipsum, ?8»tsi^^onen6urn opus nostrum fore ex auro in corpore S Cos 0ttult °. a sulphure & terrtstrcitate munda & subtili, P IritUaii facto ex sulphure, quod dicitur 2jc de >jc & ex Nli H' S duobus ultimis fugitivis conversis in pri-
vp t ‘ Vut ’a »h 1 dictum est. Cum igitur ut musioties JV, - ' un * se, id est, uno nostro lapide, una via scilicet tSdi , e ’ U ” a "'.positione, scilicet prius denigrandi,secundodc- rt, ° cincrandi, quarto & ultimo rubificandi, uno actu r t ] l 'ifta^ Uen< *i totum magisterium terminetur. Deinde falsi At- '’ s e.fedeiites a cunctis suis dissolutionibus, sublima- f,, 3ti 0l) jf 0niu ncti on ibus, fepa^ationibus , congelationibus, prae- f^ati ■ * c °utritionibus, distillationibus , dealbationibus,Sc ( jNtdiA ni ' 5usa i‘isquc desistant deceptionibus, cum aqua no- >tft(] mcst 'P«se omnia faciat,tamen semper intelligen- 'gne nutriatur. Et sileant omnes praedicantes aliud ausi *<10(1° ,c i u °d est ih corpore magnesi* occultum, aliud fui« J^ptaej-. r ° P r * d .ict°,q : uod dicitur 2 ^ de aliud arg. vi v.ä nd-
f 3< liia Eo,quod dicitur ^ de aliam aquam a nostra praedi- , a, Qu j’^ u * d 'ctmr aiqua permanens , aliam ablutionem a no« mediante nigro & albo colore,aliud acetum ä nostro; »■*'fit i„ ttr . ,c 5’»’to acerrimum,& aliam dissolutionem a nostra; 1v P>«refact' ,aiiam ^ C ' n ^ la ^ 0ne ” 1 ^ U * ^similiter igne levi;
Sis 1 '' 3 ".
C A i? U T X.
^"“«fectioneta d nostra , quae fit per lectmdam partem a- ll, d volatile sive spiritum aliquem, aliud a nostro praedicte» Egentor' - ' ’ • . ~
V v ‘VO 8c sulphurfc j vel aliud alurnen a nostro,vel
8 |. ^cdinempositum diciturflos falis albi,aliud clixic fe vfliaih dealbationem, vel rubificätiohemä nostris prae«
i\j' e < aliquod aliud animal ä nostro quod Kenkel dicitur , vel
i nostro quod similitudinarie dicitur ovum, Vel a- S^P'dcmä nostro ,qui dicitur artos vel albus, vcliangvinem 'iijj^ni.vel gumam.vel aliquod aliud elixir ex rebus vegeta- ’kk, 5 ^«1 ab homine,vel a bruto aninlali extractum,fore nostiar
»H.^vili
opportunum vel utile. In hoc enim decipiuntur ho-
\7’^ u °d lapidis nostri tot sunt nomina,quot res, vel rerum vo- \ ^bt dictum est supra.) Audiant etia plufes Philosophos di« ,( Hi ' enim Diomedes: Scitote omnes hujus doctrinae m- ^itS^bs.quod non exit ex homine nisi homo, nec ex brut& '“Ussstve vegetabilib us,niii simile sibi. Compendiose igi- M m tii r tut n a*.

S> 08
Lilium de Spinis
jtt/o*
tur tractatur,vos attendite, quoniam prolixitatem P in verum vos erexi lapidem. Quoniam natura^ 0 » ja ^
nisi iu sua natura,quemadmodum tu non emena*"" pr# c ‘ r ^ filio scilicet homine. Cavete igitur ne praterm » 4 tnea, 8 c venerabili utimini natura, ex ea namque W ex alia. Et scitote,quod nisi eam accipiatis & re |'|. l:lS ’ (v$ ^
l,ii*
bitis. Conjungito igitur masculum (ervi rubei
odorifera, quo peracto convenientes coitumP cri '^ ) l|aii , J./ nolite introducere alienum , neque pulverem, n ? 3 U p u ut< . jj|f rem eittraneani. Sufficiant igitur vobis quae d 1 ® 3 ceptio namque prior est, filius vero prior ea. O q ua ^ * 0 t6
■ non P r t7
ms est fervi illius natura,sine quo regimen stare — ^ ^ errores aliquos sequentes,& falsas applicationes c \ u ^, r .. jusmodi tali re praedicta,per quas 6 c ipsi merito
tur,propter quod desistunt a suo proposito
Docent e a
dentes.
,quod ex testudine,vel alio bruto simili,vel
rtnnc nnftriuvt fiir. iSf»r Ml-iAnr« Ari
malis Bafilifd opus nostrum fiat,per rationes praso*
non oritur ex Homine nisi Homo» 6 e quia natura *^ n ^3 i* nisi in sua natura propria. In hoc enim forte fallu nt )! r ’ j-
lapidis odorem dicunt esse Philosophi, tanquam'£L fU itMj,
odorem, & pröpterea credunt forte ipsum essest 3 ' 1 ^(V 1
niam foetidum animal effivel credunt este Draco»^'^a ,.i^
nem, vel serpentem foetidum,quorum odor talis -,^ C
eos hoc decipiat,quia in nostri lapidis operatione sepulchrorum similis,& quasi intolerabilis.
'Caput XI,
A Udite ergo charissimifilii,humiles, & devoti - ^iyitt Ti
IvP^mitfP'nt-oc Ä. c Ivi C * v
il/!
jtf
l mam scientiam perquirentes, & verbum leeret» 11 ), ,p » j
_ •_ : — _„J./1.: y • _J 11»» . -l.lill* ,
verissimum in intimo cordis vestri figite: Quo virtuosumnon fit, nisi ex mineralibus & incom»“‘ß,'s)v- ^ purissimis, naturali via aut regimine. Scias aUtC
hanc rem nutriri debere sicut infans in utero, ut q » 1
phi dicunt: Trahas illud ad similia, non ad ipfi u ® j^pifl ^
titatem , sed ad levitatem decoctionis Sc ignis- (*•’
Solis namque calore res congelatur, & cum d-
..;tir*
triri igne alarum,hoc est, tanquam ovorum nutr
A
ftc'” 1
ritione-V
ll3= r£ V< (
quid dicit Kosinus ad Euthesiam dehac operatio 11 ^ Considera(quod quatuor sunt anni tempora, ^ c ‘ ) £ tllC) r
«estas.autumnus. Intelligas quod siciit in his q » 3
bus vel partibus anni,ab hyeme,quae est humida,i» l -j l ' ‘^ 0 , p ( j .. ." ,vt-l.
hae operatione inchoamus ab humido ipsum ext> ^ dendo in opere levi decoctione,ut est caloris levit» ‘ modum per majorem ignis calorem post dealbatio sjl t)ö
tz
s

\ n Evulsum.' S>P9
^ ^ deveniendo,sicut in aestate augfliesttatur calor,post vero \ C3 i ru ^cclinem, perveniendo *atl cinerationeist ner maio-
. __ ^viYVlll'.U'ilÜj'äW F TIT
° r€m, P er tzuem fructus maturantur, Sc de srbon us
lucra iit dicit: Perveniendo ad ver per P“ u - ’ V 'Ä^utiouem colorum, quae fit igne, levi decoctio» ,
. !»de ad aestatem perveniendo, id est,ad meiner ^
a l°tem vernis a««— — —
perveniendo.ad cinerationem per majo-
fC ' 1
^proj 1 ? 1 '® n ' s *.qtensipnem,ut in testate. Ultimo ad autum- •/ i^stioii en ^? m ’^ ri c l uo ^ ru ^ us maturantur, majori calore ad
a --ir** vjuv iiuv.eua uidiui antut f uiajmi wdivtv
lf 'HQp c Cm '»bedinis perveniendo. Sicque considerare opor- ecu tsum signorum vel planetarum, nec in hoc opere V^Veln e l? tlarn 'Horum, licet quidam circa id opus inchoan- , V ,; r ° (cc l u «dum, cursus planetarum vel signorum obser- ^i.riQfp all >quibus aliquando secretum & prohibitum est ope- Ssi f e tcm pora vel momenta,quae pater posuit in sua potesta- ISuij rte In communi loquendo dicerem, Unum hominem ad Sd 0 ??crandum vel agendum magis aptum alio, sed descen- V speciem hujus seil. operis absit nostro a scculo verum S,U^ a:m omnia(ju® in hacarteTcripta sunt ad camoccultan- wir c , n ut in scriptis CKtcris ad nostram doctrinam,scripta sunt. cV.se' 1 p hilofophus : Nolite compositionis pluralitatem a- sWa 1 , t Ucurarc -neque ea,qu* fallentes in suis narraverunt libris V* feritas namque nostra una est, Sc una res in qua est Kd„ c l l ,' cm quterimus, quo tingamus in corpore quolibet» 1 c hmiliter judicio petitorum in,hac parte relinquo.
^ , C A P r XII.
fignj ■'“is breviter ac summatim,dilucide,ac appropriate iPpaJj.j.^b'ge.quae in operationibus initio, medio, atque fine sVr \ . n t > quas semper tibi erunt indicium, ut in eisdem
,W blt ° or d>ne atque curso in operatione apparentibus, % Co perari,& alias non. Prima facie erit nigredo in opere.
■ sie j Crat io pluries citrinatur,8c pluries rubescit. Item operatio i\ f.h cc atur&liquescit, & haec omnia fiunt circa operis ini- 'p >n processu,antequam deveniatur ad gradum majoris,sci- Oji f a 'bedinis,quod idem est. Item & ante dealbationem in ipsa »H, at ione, id est, in conjunctione animae Sc corporis,Sc spiritus, pr 0 ' Cs colores qui excogitari possunt apparent, Sc tunc scias tc S£ a lbedinemesse,qua scilicet albedine appropinquante o- l|f ^^^bicti colores formantur, & in unum colorem expecta- ^as ^ini® conveniunt, ut Mireris, Mundus,Moiienes,8c Pytha- Hei, a,Unt ' Es exinde, id est, post dealbationem, quod primo '^fti at,tr ahitut, Sc quod primo trahebatur, trahit quod primo W tra bebat, quod est semper intelligendum mediante nigro o Csilr,,.„ — - i % Apparentibus
c °sore,quibus omnia primo abluuntur, M m m i

§is Lilium e e S p .* *^ io iilave'* s ^l
vero nigro & albo colore in operatione illatrat UC j l5) flr < l s tio salia effet,& nihil valeret. Et bine est quo col° s n a ,
non sine quare dictum est supra. Quicquia ev u c ‘ 1 j,
inter nigredinem & albedinem curandum nq n e ’ c<m^ c j,
inter nigredinem & albedinem curandum no> fj rr ri:i m ^
tio expectanda est,quas operis dicitur este initii' 111 ^
Item, nota quod dicit firmattientum, Ut aberr-u^^^ ig^. j jriodum non postis, ex tunc enim habemus au 8| p ^ )C x tl1 ’.'^ & operatio vertitur in cinerem,qua in cinerem V ^ nt( .nii of|C ^iii' cineri sudor & Uquefactio redditur per majorem ' a ,«r ^ sic per hanc partem aquae,quarto & ultirpq Rv C ° cr ocO v ' e - jt iiS timo perveijitur ad rubedinem talem,qualis est m vine sicco. De quo rubeo cum Simone dicitD US ' c p s por4’ a t ,irr* quem quaerimus ut cum eo tingamus quolibet 10 ^plefl 1 quodlibet diminutum a perfectione ad naturale q- 5 'p|nilo' e yi^ naturaliter deducamus. Hucusque posui qu® v
rum approbantur,ex nunc verolubjungamqU* a# $Vi
hlagistri.quem latis novistis.Sc qui ipsum viva voc^ jjt>c probantem & qualiter dico. Asserebat namque , sy e v elixire seu cum hoc tingente spiritu, vitrum ma ' ‘^i| rt car^ >
...aliej^bujj;
srangibile fieret,ut cubatur. Äc omnino de chryu jpliU’
Ius fieri poterat,hujus elixiris nostri medica quantit sialli,utputa in planetarum operatione, admbst*» ■ '^((l
in rooo.lib.Mercurii, Lc quaeque pars hujus scili ce ^ o0 g tooo.donec dictus numerus compleretur, scii- 10 ° j^c . fl»'
quasi in infinitum procedere secundum Gcbrum- ^pr** 11 *
duo, scilicet de vitro Sc crystallo extraordinaria,^
cipio dixi me expositurum. , ( if
Caput- XIII. n o^' l °{ii>'
"D Estat nunc de ultima parte & digniori tractat uS . gi f ^ videre scilicet de medicina breviter & summ 3 Philosophorum dictis comprobaverim,aut in hae c J £ facialis yiflem artem,sed quia novum & inauditum, non» . QU. t handum est,& credendum nili experientia praeee ■ ifl" 11 „o $nim in hac ratio astignari poffet, quae ad credcn ^
valeat hoc mirandum. Dicebat enim Magister lC a ^nve 1,t ^’ ll j'
sitdignistima creaturarum,cujus gratia omnia s llIlt r£C jpit > demque suhdita.Sc cuj us corpus aestimationem n8 . p vC ntt>t e Vis in re divina vel humana testante. Quod eum ) ctutem removet,& in senectute vitam sariam, lon^^nicn 1 '^, servat,cunctos ab eo expellendo langvqres, Se 3 * U P a ^ infirmitatibus conservando. Advertendum estlum jj oc* 0 # haec res perquirenda supra divitias quantaseunqu ■ ^ale>>^
afferebat,& attestabatur, operari elixir nostrum Hippocratis, & Avicfppap, & aliorum omnium * ype&P

H<ä n , . Evulsum. 9 n
l a S ‘^ e P 0 üones aut consectiones quascunque. Nam o- t ' ,I ' 1 ita l _ n ^ orem & infirmitatem,etiam lepram. depellit pro in* Vi j fu 3 um P tam - Et haec medicina fomentum uve nutrjmen* H tv ^ntef,ve futuro morbo,ne proveniat,illaesiun JtionjL', lVe custodit,hanc autem asstgnahat,quam esse dicebar 1 crn .nauiralem,&; necessariam & probabilem rationem, ' Q a dp r tedicta. Quod cum dicamus hunc elfe spiritum ^otu * l ‘ mus,c l uo tingimus in corpore quqlibet, sic quod sia? Ud 0r ®c medicina omnium corporum curandorum, pur- V, r, m transformandorum in lanificum & folificum ve- 'Vs ff-' a autc 01 spiritus dicitur delator virtutum anima; per hoc potest fieri mediante & nutriente igne natu- ^ ta " oru m. Sic 8c infirmorum corporibus,naturalem ca- ^deu^ rn °tumin fcipsis habentibus promptum & deputatum W™ c ndaqusequesupeiflua, expellent quemcunque langvo- & nutritum b-c medicina. Haec etiam medi- V a a Ula “ m in confectis apposita, protegit nequis morbus ei- Vcniat i" futuro. Sic etiam quisque memor ejus, quod, fy^/stvuW Magnates enim auro limato antidoto pro- ^'^•ftione apposito quserunt sanitatem Sc juventutem sibi quanto magis h*c fiebent fieri & possunt per aurum
^q,is° e J lxiri fic decocto quod spiritus efficitur? Qmamedici-
sunt subtiliores, tanto sunt meliores 8c efficauoics. vj^idest, quanto magis per aurum quod erat in corpore
'fctsi
™ occultum,nunc purgatum aereum & spirituale factum,
Nni medicina est subtilior,tanto efficacior.ut apud quos-
\ c °s de facto restat videre, qui omnes intendunt ad lua- S, y , c ' naru m fubtiliationem, vel contritionem sive pistatio- !V<lic ^coctionem, sive quocunque alio modo. Quid ultra I r ipsj , b> > haec quae fideliter, Se memyriali menti & animo in- , hjjj au divi,8c didici, & apua operantem cura pervigili ocu- c Operando vidi per singula. Er postmodü cum apud me W c °ntra fata & vaticinatione coepiflem operari mihi per do- <lr factam,terribilia occurrerunt. Inter quae stans, Sc jam
O c ‘pso desperans, propter supervenientia, imperfecto relicto tq, / ,c Uidam qui apud me erat, &qui mihi videbatur este aml- Vi S j hac re dignus, nomen lapidis & ejus operationem,quam- h,i%s, diligentissime cum omnibus Sc per omnia explicavi Hs rc a siuuente, qui vivit Sc regnat in secula seculotum,
dtfyinu evulsum.1$.die Ftbruarij. *Anno homini izz/.
Gregprio M*cro Sx&pfio Pannone y Artium ingenuorum ^ 4 t li / * lireo, C r * Cc ovi*>tngratiam Eximtj D. Georgj Ioachtmi Rhetici?
Mtdit# & xMaihtmAXic* 'JJector«.
Mm m 4
ID

Lilium d fe Spinis
ID EST. , ic p
¥ ex © & }) dissolutum, & ? de
impone in vas vitreatum,perlutatum,concavum in 0 pii^j lunae,continuum, ad capacitatem 40. vel 25. ft> & *'§ jd4’), tandem subjiciatut ignis levis usque ad liquefact' one Lj(S^ • _t_ j: _‘_i...'
nigredinem coquens, continueturque atqualis ign ,s j
i2 l,c
bedinem. Et hactenus sis cautiffimus. Postea ni-' 1 jo r ^j , a( j|ii | ncra,donec cinis iste ludet & solvatur fortiori igne, U>st dinem,intra 150.dies,& tandem exime:
Nec tepcetuteat fac tem fultgtne ptngti jidferet huc Pboebt ntgrafa&tILt //' b>< £
G. M. 8. ^
HIC INCIPIT rvrA
CTICA VERA ALKlM^
PER MAQISTRUM ORTHOLA^iilc'
Parisiis probata & experta, sub anno Do,m' nl ^
ff
simo, trecentesimo, & quinquagesimo oct^ 0 ’^,
Practicam Ioannes Dumvelcr de Anglia e
compilavit de libris praefati Magistri inss 1 compendiosius potuit & breyius,e^ mand a£ ? uo' strissimi & Serenissimi Principis patris Ph^,°
- - Principis patris .
rum , Domini ac Domini Comitis de
divina providentia Sancta; Treverensis A chiepiscopi, Anno Domini
1 3 8 6 . r ii'
|Uatuor sunt species, quae ad opus v
nent, videlicet, Argentum vivum, Sulph^^S ^
trinum fugiens,sulphur viride,id est, Vitr>o • 0 rtt
phur album fixum, quod/est sal petr*>
K
TOc<
W S(
# 'h,l
. k
gi
It
st'
quod istae species sint reccntes&elect*, 110 ^ a ]j* nec mala custodia consumtae. Intrant etiam qua u '°b‘ cies, videlicet terra rubea,quod est Cinobrium, quod £ ■ 0 , fi
situm ex duabus fpeciebus, videlicet sulphure dc WC'. ßi 1 non argentum & aurum puriflime purgata, tamen o&. j 0 yjc* eundum Philosophum dictum sunt una res, postqu arn * 0 t t^ conjunguntur, & istud opus dicitur in se continere st u f ■'
I >i j ? bi : \% %
a
hr
'in
"»ti
; r 'a
lil);
hs
«1
Vi
Va
Hod 81 Fo >ik
>
K
S
!>
'«f
S
"ch
S
Cij;

Ka nni s TIC A Alkj M I C A. _ S>if
° C(: tut c' ‘- Ct h y cmis > Y eris » aestatis, Sc autumni, sicut inferius ■ t( ]Ue (. 0 Continet etiam in se impressionem septem planetarum,
'- S <liaM U ' m °Pf ra > »ce non duodecim simiorum vires Scpoten-
hii-r 1,- r - ® " y. _ i
1,1 Ü in ^ °1 U1S ' n fe continere affirmatur, cum verum sit, quod j^gi-ati- llaao possit elementar! de novo, nisi mediantibus divi-
d 1 £ l"l~ ] n eil A- A,H,1 m rn-
^t»'- a ‘ ^ 'egin-jine dictorum planetarum,duodecim signoru,
temporum.. Quapropter concluditur,quod istius ,"„ c i ve! e, eatio continet in se omnia praelibata, cujus
^sositio talis est, ut sequitur.: Et sicut Auctor praedictus C complevisse in spatio septem dierum, a primo ad S'trevj' ’ lc per Dei gratiam hic opus dictum seriatim ponere
3 tr es .
^.. 'P c 1 2.uncias vitrioli electi,falis petraeSccinobrii ana drach-
p 0 7? lcrantur omnia insimul forti contritione, quanto subti- talUio fll 'nt,quod sit pulvis unys subtilis,Seponatur pulvis dictus Sir V rina li<^Vel in cucurbita yitreäfbene perlutata.Sc circumpq- a 'nibicum, Sc bene perlutcntur, vel cum pasta Sc panno ii-
^olconlutentw, ita quod nullum refpiraculum habeat ma. • 1'sirctur cucurbita dicta inter cineres ad spissitudinem u-
hs
ls dii
•h P 1 ' ""clique, Scfiat subtus ignis lentus, per fex vel octo ho- l »ca ( j < l“ a Phlegmatica exeat, & dimittantur sedecim primae gut- ^ lll fle' ;re ' ail l e quam recipiatur,Sc certum signum est,quando a-
^Urti at ’ ca «ivit, est quod homo ponat unum cultellum mola c a( ) Ca ' lc f'ctunr sub naso alembici.Scexpectet, donec una gut- fc te r ^ htper cultellum,quod si bulliat Sc nigrescat, tunc recessit "it, Cx lna 'tur, Sc aqua sequens est recipienda, quod si sic non eve- ■'Stalit C ^ an - um est-donec sic contingat, 8c postea tota aqua in. Kd r . er cst in receptaculo mundo recipienda. Et vide bene, * f 0rt 5 e P ta rulum sit naso alembici Bene aptatum Sc conjunctu. Hig ■ a *gnem moderate Sc suaviter, donec Alembicus bene CtUl ’ ■ c l u ?d guttae tardentur in exitu, tunc detur ignis cu *!!() , a per fex horas vel circiter,donec nihil plus distillet,8c quod {< s. ■ alembici recedat, Sc tunc est factum. Et nota,quod simul debent quatuor vasa ad ignem poni cum praedictis, spe f Q as , de quibus est aqua componenda, 8c in quolibet vase erunt i^era consimilia, praeter ip uno vase, ex quo extrahitur aqua, 1Ä aurum solvi debet, 8c prima pondera variantur aliquantuli a ponderibus praedictis in principio istius capituli positis. Et • t)n 3 Unt pondera ipecierum quas intrant ad aquam faciendam, in ^ach UrUm solvendum. Recipe vitrioli purissimi de novo Sial 1,,a - s I2 ‘ nec ma 8' s ncc n '' nus . quia ejus pondus semper est albi ■ j’’ n omnibus is^is aquis faciendis. Deinde recipe sulphuris Jtiq’j cst, salispetrae uncias novem, terrae rubrae, id est, cinobrii
uovem, terantur omnia subtiliter, & misceantur ad invi- Mm m s cem»

?J4 Magistri Örthula** * ute0 ,
ccm,& ponantur ad unum urinale bene perlutarum,>> tal s
riale tantae capacitatis, quodmedietas ejus sit vacua, fayirf 0 ' vas non habes, divide rhateriam, & pone in duovala, j c cO< 1 ' ne alembicum, itaquodalembici intrent ora urinälhffjß^jj.d*'
jungantur bene cum panno lineo, & pasta vel luto rn g ^ ^
inde superpone ceram, & cum ferro calido liquefac esi
pori &i foramina impleantur, ne spiritus nobiles bu> c iut ,f Ipirare valeant, & ponantur ista vasa sic praeparata 111 t 0 t aast 11 _ sicut praedictum , & net primo lcntusignis valde, donee ^,io phlegmatica sit destillata & elicita. Et nota,quod in c0 ^ ^ a<|". j ne istius aquae ad solvendum aurum, plus indup ^ n. a est r£ f,
phlegmaticadimiitcndum cadere , antequam aqua re pienda, quam superius est de aliis tribus aquis. Etsim^ ponatur donec alembicus rubificari incipiat, melius e ’ rtl 0 |f 1 ^ quam quae debet solvere aurum .oportet in multo eile fop
aqua, quae debet solvere alias species. Nam non v> $,‘ ca quod atirum permittit se solvi in prima fronte cum m |S
post quando fuerit aurum impositum in ista aqua, A P^ r re pi fll ‘ *as steterit inter cineres calidos, tunc convertitur in p ul 3 beum vel rosaceum , & perfecte cakinatur, tunc ista ^ fort |tl1 . caute deponi Lr servari, öe alia aqua ejusdem potenti® dinisdesupei fundi super dictum pulverem rubeum, & ^rS ^ in triplo tantum in pondere de aqua, quantum est de bm* ^jvc tl1
ri, & stet iterum inter cineris calidos per duas horas, & gii®' in parte, vel in toto, quod si non contingit, deponetur 1 * rum imponetur nova, & solvetur totum per Deigratianj j^ia sto ordinem sicut praedictum est. Et nota , quod auru ® 1 multo solvetur mediante parva quantitate salis armoniaP’ „j js tpr hujus libri prohibet omnino salem armoniacum isto opere, quia dicit, quod sal armoniacum inficit & omnia corpora, nam destruit eorum humorem radica ^® 1 rumpit, igitur prohibet ejus introitum in isto opere. tandum est magnum secretum hic, dequodicitautorm - yo' sitione omnium istarum aquarum praedictarum. Gurn v ^ lueris aliquam aquarum illarum praenominatarum fa £C b 1 ’* hene m principio,quod ignis sit ita lentus . quod n . jlflilfe 1 * species aliquo modo,donec tota aqua phlegmatica fu® ° su» v ‘ Nam antequam species per ignis potentiam fundantur, ^ y igne emittunt sudores & vapores aquaticos , qui ascend u lembicum, & faciunt guttas sicut lachryma serena, &" 1 ■ f fu 11 ' aquaticus dicitur phlegma: & nota, quod si contingit sp eC ^j, jllu« di ante separationem istius phlegmatis, scias nunquam P 0 ^ a it) ^ phlegma ab aqua bona separari, si c aqua perdet virtutes® ^„fb® fabcscerct, & vynitet artifex in errorem, nec unquam 0 j e i 3 l tti |r1

Practica Alchimiga.
Sis op nern > propteraquaesimplicitatem, unde Authorprae- Scti p c S a . tte statur, qubd postquam pervenit ad statum istius
"■ts
Ptth ^ > it intra septem dies, quod postea intra octuagintq "'UlpluJ 1Cle vix potuit,. & dicit se postea laborasse in arsenico Sc r'Pip/^ &al " s 'ebus, per septem annos, & nihil invenisse, r t ' 1 l’ori s p Con su!it, neminem intromisisse id opus, in tam brevi |"l )ra, iicti ^ aci ^° coiTiplpre , nili prjus fuerit expertus in omnibus k> c,a Uru S - utlc recitavi secreta hujus operis pro parte, §c qua- 1 1 't di m P lE parcturA solyaturper potentiam aqua; praedict*.
de aliis tribus aquis, de prima compositione.Suma- V,.* 11 ?« aci ' - '■ - 1 ' '
aqua per se in suo receptaculo, quia tantum conti- Jhcli^J’ 315 quantum a!ia, & in una parte aquae solvantur duae »r .
, argenti puri cakinati, & secunda parte ,aquae solvamur
. 0| c nmae Mercurii crudi , bene loti, & in tertia quantitate %tj, £ ae IH a rurn solvantur duae drachmae cinobrii bene pulve- yci^^ v 'de quod bene & pure solvantur omnia supradicta sine lnJ'A quantum de argento hic in una quantitate illarum a- S ^ olvitur, tantum debet de auro'in aqua sua, de qua iupe- bf^ tUm est, solyi, nec magis nec miniis- Et nota, quod Aii. JHntn' 1 a ^"od in compositione utiiuique elixirii tam ad album, a P rubeum, neccste est omnino apponere tam fermentutr
%
V’^mssrmentum Lunae, & aliter nunquam fiet generatio f Ptr f- a i' er Armentum Lunte intelligitur sperma fcemininum, pri Crnieil tum Solis intelligitur sperma masculinum, &ex ll- coitus, deinde sequitur vera generatio, nam ex illis S:p. ‘tnprsegnatur noster Lapis benedictus. Unde Hem S IUn t|Us pater est Sol, Mater vero Luna. Quo facto statim Lyciis an * Wr omnes aquae praedictae, tam aquae m quibus aurum ytz s l3rn - quam reliquas in quibus caeterae species fuerint fo-
^ H Qttines aquae non ppstunt in uno vase contineri, tunc V 1 1 ■ a ,m per duas horas in balneo vel inter cineres calidos unia- li- s ; ‘Videtur aqua tota in duo vasa , Sc vide quod quodhbet vas % p plenum, deinde alembico lupi aposito,distillentur aquae ab sfiipPcciebusper balneum maris,&invenies in fundo unum oleu O 11 'diversi coloris , eje quo si projiciatur una pars super de- t|, 3 partes Mercurii bene loti, convertit ipsum in Solem pu- Pqf* ®t si etiam facit super plumbum,tamen adhuc non est oleum fii^um, fcd tota aqua, quas ab ipso di&Uata fuit,iterum rein- j fer super oleo praedicto, & dimittatur unire in balneo maris Sits as ^ cra5 » scinde aptato alembico, juncturis bene clausis,po- io, bmo equino calido,Sc distilletur aqua iterum ab oleo di-
^ia a | accipiatur ista aqua in receptaculum juncturis bene ad na- V^'fe^ici cöjünctis, Sc stet sic in continuo calore per tres dies, 'oiet ad putredinem Scmaturatioe, Sc iterum inspissetuc
■e .i s «,,?■ fisi
fis !’- 1
t' ;,l. • • J
sK
HM

§i6 Magistri Ort h.o tAiJ*
& coaguletur, & erit in fractura res perspicua & c ‘ lt v j [l Ae tn ’^, versos colores, videlicet album, rubeum, citrinum, B , 0 i,ib £l ’ f gredme mixtum, & eis lapis & non lapis, Sc dicitur g s«o
dicta, vel lapis benedictus, de quo projice qnain P ^111^ centum partes Mercurii vel Jovis, & totum erit auru j et urH' " p hoc est opus septem dierum, sub uno regimine cornp r« , men si homo velit statim inclytam medicinam au S el ^ ( ,’ 111 ye \"f piat dictam aquam ab ea extractam, dividat per <ep partes, secundum quod aqua fuit jn quantitate reip ^ £ 0 °!^ nae, Sc superfundatur una pars aquae super medicinaiso^ptfl' liatur caput vasis bene cum coopertorio lapideo ve 0 po
cujus medio sit parvum foramen superitis, per quou u tp r - 11- unum lignum mundum vel ferreum filum intrudere, ^ quando medicina sit iterum coagulata, & illud se> ra ■ tur eum parvo ligno,quod possit excipi & imponi, qu .jtn' ? Sccircumlutentur b.ene juncturae, & cum cera superi ^ go firmiter ad invicem, quod nihil respirare valeat ^ scp tC ^
Hium equinum calidum ,& dimittatur ibi stare perle* ^ fiic 1 ' 1 ^
dies, fimo mundo, donec medicina totaliter coSAUia^^ infpistata, quod perpendi potest per foramen in coO t. 0 ycl al Jj cum filo ferreo, & ista inspissatio & universalis decof mentatio bene fit infra mensem vel circiter, vel infraJl .^M
dies, ad plus, si fimus bene fuerit calidus. Et per eun £
< 5 c ordinem sicut ista augmentatiq estfacta, sic potes .
ulterius augmentariSc multiplicari usque ininfinitut* 1 » parti'’
fundendo partem aquae post partem, videlicet
aquae in septem vel novem divisis, ut superius narra»*- . c
quod omnes 10. partes aqu«, cum quibus vis aug"^^
ravi-
Isf
dem, erunt impraegnatae cumfermento Lunae, donec ^ niat ad illum gradum, quod perfecte tingere possit ' n a - c
at#
is*
postea reliquos partes aquas dictx debent esse impt^? 11 “^in fermento solis, cum quibus praeparandus est lapis, llt ^ „tu " 1 ^ beum, & tantum ctit solutum de sole & luna ad auS 1 ’ toto, quantum fuit in primo solutum pro lapidis cl ? n u ( . 3 tH r ( m nec magis nec minus. Et si contingat ita, quod non n a f $Ai ficientia aquae praedicta: , vel saltem , quod vas, i" 1 ^ c* £ .
debuzt servati fuit fractu, tunc de novo est faciendo 3 < 1 ^ ^fjti 0 '' dem speciebus, de quibus tractatum est in prirn 3 C ° at o i 0 c ° aquae fervatis ponderibus specierum, & regimine ,
positione aquae, videlicet primo incipiendo cum len ^ 30
mittendo aquam flegmaticam cadere & evanescere, u jpsa, { gnum praenotatum , &tunc reliquam accipere, oc f (1 <■ particulas dividere eam, & lapidem nutrire & ^ - 0 jn jam praenotatum est, Sc haec est ejus vera augmentati f c
'I

^‘«ute
Practica Aichimica.
9 l 7
'Sop e . us< l Ue ad infinitum. Et etiam notandum est, quod in c lstim.'. 10 • . us praediscis omnes mundi colores apparent,ta-
“‘is, tei tj res principales quorum primus est niger, secundus al- j C bet a( j s E rubeus, & quivis color appareat, praeter istos, noti ertl > & locutus sum hic de istis coloribus > ad excluden- ‘n apparitione colorum, quia non sunt plures veri
causam quare dixi superius istäm bperatiö- lr * erc ' n ^ e quatuor anni tempora, Sc septem Planetarum ^ai ntc ij° ncs * ne « non duodecim signorum figuras, & qualiter ; Ce Ptioist' §,debent - Dicit quippe authorprsesens,quod prima m- ' 5 »°n c ‘ l i 0pCnS hyems, quandocunque incipitur,& assignat
setitrip 5 bni P ai >''tionis. Hoc autem opus, videlicet specierutri l< V < ‘ u trlturat i° a philosophis vocatur Hyems.per similitu- ( ali a '°csicut videtur quod hyems omni fructu Sc virtute riatii- *11^ l^ ntc destituitur, ita istud opus contritionum adhuc videtur Hihi) est e ^ ^ e ft‘tutum omni operatione agente elixirii, quia adhuc Kr ln . c °mmixtum de pi sedictis.se ita patet,quod in hyeme scm- >i. i c, P«ur, Sc omni tempore est hyems elixirii, Sc potest opera- tseij „“pote byemis completo Sc terminato in/peciebus dictis p tim incipitur opus de compositione Sc admixtione dicta- ^cut pCcier um per manus Artificis, Sc dicitur opus veris, qiiia ü Car /, cs naturales in vere insimul naturaliter uniuntur ad fructi- ^tttr ‘ ttl ’ i* a “"aquseque res, ex qua elixir generatur vel compo- Pide ‘ n hoc opere unitur ad fructificandum vel generandum la- k ^ Philosophicum. Et sic patet quod opus veris in elixire fini- 'lOitu C ® a * im incipit, & omni tempore potest fieri. Deinde seilt r *ftas, Sc est quando aqua ascendit ab istis speciebui, Scsic- tes c CUS arborum Sc planetarum ascendit in ipsis ,5c facit eas vittis e > 5c sicut piam* ac herb* producunt flores in astate: sic ill() , **oreseit opus nostrum, Sc facit flores , quos flores designat djn no vel rubificatio alcmbiciin sine compositionis aquae Ise pe Sc haec aquse compositio vel completio vocatur aestas.
L U1 finde statim solvuntur aliae species , videlicet fermentum al- j a Sc rubeum, terra rubea Sc Mercurius, Sc in ipsa aqua. Et hip i|j c, pit quartum tempus anni, Sc vocatur autumnus, Se quando' t() *aquae, in quibus nostrae spCcies'sont solutae, conjunguntur,- c diciturrhatrimonium vekonceptus vel rerum conceptio,8c se r C:itur hoc opus autumni, eo quod sicut iri autumno fructus na- tm*. maturationem & perfectionem perveniunt: ita Sc haec a-, c lt opus conceptionis Sc matrimonii adperfectiohem dedu- t^‘ -? oc gratia Dei gloriosi Sc sublimis, Scpotentis spiritus quso- ti tVt5 en t'ae,qux latet in hac aqua. Et volo vos scire, quod sit spi- fluintae essentiae. Nam spiritus quintae essentiae est oleum „■
quod

yi8 Magistri quod latet in hac aqua, continens in
ÖRTÖoi-iN* . cu)f*
qui sepafationem rhänet cumdictis corporibus iu ra, sicut fit mixtio vini cum aqua dulci, nec ampUU
potentia solvuntur species praedict®, dc id oleum ^jou-; p
nii-i» spniHMAnpm mvinef ritm diÄie /*nrnslribUS
:um aquaauici ,11«. r' • na rtc 5 '^i/, iunt.de id oleum seu aer facit dicta corpora Mercurii P t j ) vi 1 *
; 2 r«-
S--L
«Ii, &c ipsum in igric manere, Sein eorum naturam ^
licet in solificum dc lunificum„ St tunc completur«"^^ ]api“ hiinatqrautumnus, deest ultima pärsaiihi; dccornp
U-*_l:A: ' jjfil'f
hbstri benedicti.
Nunc restat dicere quomodo planet* faciant imp rc istoianide benedicto, tiicit autnrnrassentis ope rI ^’ ' . t ,i -,'0.
in isto lapide benedicto. Üicit autor praesentis qiii
«quidam planet* qui groflänt dc ifnpfimunt, de quiu ^ q U l- sant & exprimunt, quidam qui subtiliarit, de imprimu > ( a yero ejui & subsiliant de exprimunt, quidam rigidat flectit de dirigit, quidam flectit Se girat. Saturnus e r cC id <> , primus, dc ipse groflät de imprimit , de hoc est quando H ^ tll deflari* furit primitus tritae dc ad invicem mixts- J tundus, de ipse broflät & exprimit, de hoc est quando P^eU^ invicem amplectuntur, de lachrj : mi prima: destiilad^’) __
tur aqua flegmatica, qu* exitahte specierüm turbita. Mars est tertius, de ipse subsiliat de imprimit« ■ do species solvuntur, & aquae destillant. Sol est jt* ’ . f
subsiliat de exprimit, dL hoc est quando est aqua P r *^ n u s
quando solviintur in ipsa species nostr* minerales- (
: ' e- • i”. - et- 1 ' . l n ■;_ \ r. ..fi!
quinta, & ipsa rigidat Scgirat, ScHoctstquando aq 0 . j^iis 1 & oleum manet cum fpecicbus, dc inspiflatur torum . ^ je 3 est sextus, dc ipse flectit & dirigit, de hoc est quando tot . f3t , vo solvitur 6c augmcntatur. Luna est ultima , de flectit v^c J'* hoc est quando fit projectio, St totum est perfectum > ^ heti Habent suas impreffiories in hoc opere jam dict 0-
,<J0 -
Nuncrestatultimatumditcrede Projectione, dcstt t^jjdn® j )n (
Post primam vero lapidis compositionem, postquao 1 . ^' Fuerit primo praeparata, cupis autem ejus augment atl ^j plu 1 * 1 ' projectio e flet facta de ipsa, videlicet super Mercurium iV bum, una pars medicina: cadit super decem partes m e . ajo £ , Hit super decem partes Mercurii vel plumbi. Et P r0 p i L irnb ö ’ facienda antequam Mercurius capiat fugam, de sup er ciC ' post ejus fusionem fiet projectio, de postquam mater 13 jjgillU'
bitat pluS, Vel amplius non dat sonitum, tuhccdopct 13 ^ci* 1 ? oene ctirn carbonibus vivis donec totum sit ignitum , a ^, Kc £ ^ follibus sufflande fundaturi deinde projiciatür ih £aI \ j C p. (I ' persectum. Et ista projectio est specialiter institu« 1 ^
*na compositione lapidis ante ejus augmentationepi "
ctionem, postejuam componitur lapis»dc iterum
seiiict
'ti
'ii>
£
i:
i>0
>"1
bie
hi
")c
'ii.
A
'ii,
k
Hj
,jll 5
>
Jp
f«
'f'
"or
s
%
N,
litt

Pr
pU tre Pi 1 «ACTK a AichymicaI 919
tslapij- s ^ Ucr ' t > & aqua abeo destillando, tunc Cadit una ^°' c ftiofi cclW urh partes Mercurii loti vel Jovis , öcista %h a "«tsic ; Sumatur una pars lapidis,, & ponantur de- i'^sceri 1 f Urii vcl Jovis in uno tigillo, & quando Mercu- ptipf Ut J ca * c faÖus & vult fugere, tunc projiciatur Medicina iu. ^Pth'' Congelabitur, & fiet medicina totum; & si
le dL- J C ”‘° 'sta super Tovcm facta, totum erit medicina. De- . “'ide J . 1 h ..
dj v -, ,— ■*“» jvivcui lacta, ruLum cui uicuam,. *-
[ 11,1 >°. partes aequales, & projice singulatim u- K s */ c l Ue partem divisam super novem partes Mercurij vel ^lüa t ? tUment sol vel luna, fecundum effectum lapidis. Et a P' s fuerit solutus iterum cum aqua sua, Sciüb fi- VJ h ° Putrefactus, & decoctus in urinali, decoctione per
1 ht.
. * P'out superius scripsi , & tunc fiat projectio , tina t No > ' C " s eadit super mille partes, & fiet ista projectio hoc ; S e | p Decipe unam partem lapidis & tentum partes Mercu- *ltdi c jJ ov ‘ s super quas projice medicinam tuam, & totum erit
1 . 0 de ergo istam medicinam in decem partes, & projice una- Sei | e Partem istarum,partium super nonaginta partes Mercu- s 'c respectu medicina; praedictae, videlicet lapidis,, quod
?tj„ * "’gwur: Si fuit una dragma de lapide, & pro jecisti,istam l( las ^ Stö super centum dragmas Mercurii vcl Jovis, tunc dividi Nem ” 111 ” 1 dra " mas >n decem partes,& projice unamquamque Ks J starum partium super nonaginta dragmas Mercurii vel Ss h * Ci Unt mille dragma: in summa,& si iterum augmentetur ^P'^odum supradictuni.tunc cadit una pars super decem WPattes, & fit projectio illo modo : Recipe unam dragmam ^pidis, & projice super quadringenta quinquaginta tutii vel Jovis, Lc totum convertetur in medicinam.
I
'ii
‘Hi f rcc 'pe unam dragmam ex isto converso, Lc projice ite?
ciuadringentas quinquaginta dragmas Mercurii vcl ip« ’ totum erit Medicina, sed non ita fortis sicut prima. Rg-
§0 de ista medicina, quam ultimo creasti unam dragmam, Jt r c ‘ a isce super ducentas quinquaginta partes aeris, vcl cupri fufi, ^Vertetur totum insolem vel lunam, qui fol sive luna per tj] Ct hodum generatus .excedit omnem solem vel lunam natii- Hlj '” 1 in omnibus suis proprietatibus, tam medicinalibus quam Ho a ‘®t eodem modo ut supra fiet haec projectio super Mercuriü,si frj, ,. a l > cs *s vel cupru. Et si adhucaugmentaretur lapis more \i a, fhuc augetur ejus virtus & potentia in tantum, quod tfT et pars lapidis Cadit super millium mille partes, cujus projectjd! yid e a P ars super mille, & istas mille partes in decem partes dii. licc ’^uuamquanque istarum partium super novem millia pro- 1 04 tacerent in toto mille millia, v* si itesiifn iiummn™
Et si itefiim augmentetur servatur

5 - 2.0
Magistri Örthuiani
servatur ordine praedicto, tunc una pars cadit super j i n ^ n ' i t ^jj]{bt> >
tes, cujus modus perfectionis esset faciendus de mille in ^ {r fe-
usque ad infinitum. Ex his ergo patet, quod Mercurius nP^ £ |};
do pondera aliarum fpecierum, ex quibus fiunt aqus,
’ " . lnonh tin i(0'
aU0 B aö
vendum fermentum album; quam rubeum , quod r
compositione, nec additione, nec diminutione, scilicet
tus repetatur ordo, quousque fatis habeatur de aqua ad £ jd r _U:n.._ „ _ 1 . .:-.W , • , ■ i,'-i:..,a usqu
species dictas, &tunc potest medicina bene multiplicari
infinitum cum aqira sua, sicut superius narravi, nec erra fex, nisi velit deviare ä tramite Sc ordine praedictorum- .^li- Nunc dixi superius meliori modo Sc breviori quo P otul ’ Jjjatii ter istud inclytum & excellentissimum opus habet (ncipn 11 Sc terminari, ut curentur per ejuJ potentiam ; annuente a ,ii
gratia,corpora metallica aegra Sc infirma,ut perveniant:a d P t iis maturitatem Sc perfectionem veri folifici vel lunificf; & ab eorum leprositate, Sc maneant iriterim plenarie perrectt.^ jsta
tus mineralibus meliora. Nunc restat videre, qualiter cu> g ^-
medicina corpora humana aegra & infirma curari valeaut,^ cS $
nes superfluitates purgentur & deleantur ab ipsis , ' taut ^,n cr£
entur, iri tantum, iit ad juvenilem apparentiam Sc fornt^qiie
valeant pervenire,etiam omnis lepra evacuari valeat cuju^» ipjjv
»al nnio nam »MVIt Xf llllll ' .t-\
generis, vel qualiter complexionis originem traxit,& ^
modo evacuat Sc extirpat unum genus, vel duo, vel tria v .$0 infirmitatum, sed omnia infirmitatis genera a corpore extirpat & expellit,nec non naturam Sc colorem riaturaiertss^ici tum restaurat, roborat Sc confirmat, cujus perfectiönis P
hicfequittir:-. , , .. . jj e qu 0 '
Recipe de vino optimo albo vel rubeo, ad tuum vel ’ r [jjta clarum estSc limpidum absque fecibus ,8c pone in una C ^ munda vitrea vel cuprea,Sc pone cucurbitam tuam alem^ofu$
perpositd,inter cineres calidos, Sc scias bene quantum
de vino , quia oportet quod totum separetur inqu> nC lj.stiil ;|l ’ /
__*_ ■..*<&
prout inferius distingvetur, nam quarta pars aquae, q u ^
da est ex isto vino,omnino nihil valet,quia tota est fleg nia ’ j^ri
_/T\..*.:_r •• • , _n. />iaS VC** 1 .n'
spiritu quintae essentiae» & ideo abjicienda est, & scia* v
_ _ J • • •_ . r '. s. ' Ix.. X. +rf*i oa » 1
t o'
quod quinta pars totius maneat iri fecib. Sc igitur tres p
_I_-^ratioem
ipsum mortificat, generat Sc vivificat. Tamen notan quod si homo intendit procedere ad istas augmentatioo
notatas, tunc oportet ipsum in principio fuse operationi deaqua facere, tjuod possit solvere de qiifilibet specie rum, quae intrant elixiris compositionem, unciam unam >, ^(oV
>>il
Iu
*1
fc
Hs
decrepiti, scilicet ä naturali calore destituti, releventur, y" ^.,xil>
r ■ . .. ... . o
'iti
ita
>
“'c
s
£
tius servanda: vel accipiendae, Sc no plures fuhr, Sc ratio'em 't quarta pars non servetur,quia sicut prasdictum est, >» °P ctC ^0>
s
N
S
S
S
iN

^«Dd
Pr ACTI.CA Aichymica. pn
g ,c l u ,öd aqua phlegmatica est prima quas exitin ordine,sic in- vi S pn ni: * Urt > esthic, quod aqua flegmatica corrumpens & infici- u ltima quae exit in ordine, 8c sic patet quod extractio istius ^ Patrem contrariam extractionis primae aqu*, de qua fu peil Vi n ' ltUr ’ 'deo considerandum est hic quantumimponatur
|'jf S ?• quod oportet totum dividi in quinque partes, & prima l>ili 0r 111111 partium aquarum est fortior, & dignior, nec non no - ila^ >c l l ’ 0r >iam plus continet de spiritu quint,® essenri®,& ietun- >>lt, "Unus fortis > & tertia adhuc minus sortis, quam secunda , ^o^^'^tdnihil yalct omnino. Igitur.considerandum est, quod ^itn i 3rcntur pfrtes, quod una non plus habeat in quantitate,' ilis - a ' ,a > 6c quod quaelibet pars munde fervetur in suo vase, cu- j ^ °dus separationis talis est:
I ! bf( Cl P c de vino dicto, quantum vis,prout superius narravi, Se I ^ttt‘ n Va *e apro, Se ponatur inter cineres calidos addistillan- I rCcipiatBr ac l ua st u * exit in receptaculo mundo, & quan- ^ s° ta P ars distillata fuit, tunc amoveatut id receptaculum cü Ua > Sc locetur aliud loco suo ad natum alcmbici,& quando t l | iin t tl1tailtum distillatur, videlicet quod possit aestimari iterum fHp patS totiusdistillati, tunc deponatur istud receptaculum “iicj > »qua, Se applicetur aliud,videl. tertiü vas ad natum alem- tcc ipiatur tertia pars totius in illo receptaculo, Scquarta et- b,. ^'Piatur,tum abjiciatur statjm,nihil valet,led ista: tres aquae ^tiha ntfs >dicuntur aqu® ardentes,tum prima est fortior quam V arh aa ’ lecu n da vero quam tertia, quantum quaelibet plus habet ^”j ' a despiritu quintae essentiae, & vocantur ist* aquae praedi- , Vq entes r «o quod pannus lineus si intingatur tn ipso, & igni 'Vo* ltr,mir '^ atlm inflammatur,tamen non consumitur,& hoc j p *. cr flegma.quod inest in ipsis,quia quaelibet ipsarü habet e flegmate adhuc,& istud flegma sic separandum essiPo- io C fj^ U * ’^ et P ar s perlt ad unä destillationem , & cum igneme- . '^ij 11011 n 'wis forti, distillentur,& quando consideratur, quod j ftjs'ptScujuslibet ipsarum fucm destillata, fune (epareturrece- ab alembico,& dimittatur quarta parsdistiilari,& abji- \ ^'deindeconjungantur ist® tres aquae,quoniam pro parte e- t<i a s^Htur, Sc iterum destillentur in una cucurbita, & dimittatur lk 0 ? 1 quarta pars totius hic separari & abjici. sicut pramotatü est, ^'hbus aliis operationibus istius aquij compositionis,& habes
I v ‘tte rcctisicatam.qu® aqua solvit mercunum.Et si pannus ! \; ( S 1,1 ‘psa tingatur, & igni approximetur,inflammatur & con- Sitt r ' Et ^ oc certum signum perfectionis. Quod si adhuc no l Vr A tiE p otenti®, quodhoc facere possit > iterum dilldlctur, Xst P ° ncndo siuartam partem,donec id signum evenerit,Sc ‘aqua vit® perfecta. Et dicitur, quod secundus lapis,vidtl. 4-AW. tinii veue-

§r.r. Magistri Orthoi ani
vegetabilis continetur in ista aqua,& in ejus feci b. <K q u _ c lf(‘ abstracta,postquam praeparatur debito modo, quia *°. ®j 0 jtus f ' hoc totum narrare, & ejus utilitas non est magni va * or ^ £ ’f,°s£t' t ; jus compositionem hic ponere desisto,neque aqua ista
pr*P
nara'
V 0'
jud luuipumi^m 1*1 üu. puiiui ut. inii/) ’ $CP'
uni ver saliter pneparari,si non ipsa feces suae purisican r ^ dc bereut. Et quia in aliquo libro, quem per Dei g ra * ,a ,
bis scripturus, propono omnia universaliter describes^ a( jpt#
propter prolixitatem sermonis dicti lapidis cömpo 1
sition
,J„rnll
lens omitto, Lc ad propositum nostrum; quid Pacicn^^^
dicta aqua, redeo, secundum intentionem "saepe nöni- Arcanum arcanorum pretiosistimum, omnia alio ar dens, & super ipsa excellentistimum & illustri stimuw vere & merito principium secretorum aquae vitae > ac ’ e b)S ponendae, vobis, reverende pater, perpendo in his ve'
estdictun pn)
pa rl a. >
pe aquam vita: praedictam rectificatam; üt e:
quantitate placet, & impone in ipsam particulatim P‘ , £ i
st.
partem de lapide praedicto perfecto, quantum solvere £ 3l jii ,,J . in ista solutione exibunt scintillae aurei ardentes, ve tes, & apparebunt tot colores, quot excogitari p°' lu ^t^'L cestafcvjnt colores apparere, &aqüa fuerit clara, tbne . (S{ pe ( vel subrubea clara; limpida & serena; & hic est aq ua cta, Scmedicina corporalis vera, valens super Galen'; , [ Hippocratis & omnium aliorum medicorum mcdso^^it^
ter extirpaus, eradicans,evacuans & expellens omnes ■
de corpore humano. Et si percentum annos duravit oS a» ! ‘ in uno mense pei secte curabitur ,8c si quinquaginta .^fpiit“ 1 * verit, intra quindecim dies curabitur perfecte. N Et U' n , j t u if, liqua per 26. annos duravit, in octo dierum spaciö cura 0 pf ( , fecte v Etsi aliqua infirmitas duravit in corpore hunna^^Jtl^
ptem annos, intra triduum curabitur. Et si infirmitas al'^Jr' 1 rit per unum annutri; in uno dieciira' ' " „ ,ji - n
arcanum arcanorum, cujus virtus cirri non potest;
bitur, Lcistud i nön botest! , r ^ .
cupatur lapis benedictus, quia majus preciosum n 00 ^ [je s^, mundo, quod ä Deo summo hominibus datum so- ^pO 1 ^ debet mediciria. Sumatiirunus haustus vini boni' 11 tiam patientis & appetitum ,& ponatur iri istoharistu^^^c'^ istius aqus vitae praenominatae, si patiens graviter '.^„r imponantur du® glitt®, & non plus una vice, & cale - ^pd j cum ad igne,&statim incipiet medicina misceri cum vi ^jpic 4 dte cum rruxt® fuerint, tunc offeratur haustus panenn, stes,
vaiefcctin nomine domini, & salvus erit Dei gratia, , ■ jj(i (
>-1
! Iit d;
mm tertia die vel quarta, donec patiens salvus & n lC< on , t . . ctus. Pötestetiam fumi eade medicina in quacunque^j f c b<^
patienti placuerit, in casu.quod patiens esset debilis
»c
io'
Pa
'ii
i»;
Pej
P 1 "
Oü
q o,
«It
s
>
'tf t
"it.
H

,{(9'
F-
, t it9
jrä"
«o-
euK*
5s if '
<
K
c°'
cf'
(,tl9
>
ijH'
■ni**
,(‘-
ji tS
(jii
lH' 1
£19'
,tl9
[il (l
£0'!
I»'
Ss,& PRACTICA ÄlCHYMICA.' <>2$
liquj ,l ° n PPstct bibere vinum, tunc danda est medicina cum a- fia i n ^"tectione patienti, conveniente tamen proportione di-
> a "lv„
. Jästl di
L Amnibus dosim servando.
V^;;“ < ? c **ri«inaöim est de Iapidibus duobus, videl. minerali Sc
i\t^ a , H- Licet plene non diyi lapidis vegetabilis compositio-
ejus practicasprolixitatem, & etiam fecundumat|-
PJiav P tSE ltbtem licet modicum, videlictt ejus bräcticäsflve prae. S^tlOnoi i-. • .. - -
'ft.
‘'£ B la '» d »
mineralis, de quo siiperius fatis diffuse dictum
^do ^festat determinate ptacticam de lapide animalis quo-
- bixi^'PonenduS sit, ut infra fetjuituf. . • . .
S ' Quid*’ O^bolanus ista verba; quodquidarii sit lapis vegetabi- ^ban artl ®oimalis,8c ex Vegetabili crescit lapis animalis per po- ■ j^ r ^atOris; & magistri industriam Scadministfatibhe, Et sttviul .*:!*' Scio ego quod loquor, quia ex succo triüm herbatst » !l]|r COn iu n ct3c u ra ; quarum nomina dicam insciius; postquam ' 0 ^ mo estuino per ii.dies, vidi Mercurium emanare, Sc c helid* . ercurialis, Portulaca marina, quae lac album facit, Sc ks t 0r " a i cujus Meicurii inventi nulla fuit differentiaadalium
s cd!st ni | >t l U ' "bivetfalis repetitur, ergo lapis ex vegetabilibus ■ ^ *e Iapis vegetabilis in lapident' animalem convertitur, Sf
°Ch
m °dum sequentem. Recipe de succo illarum trium her- s ' Cl >nd ^ Ua ” tUm vis ' & pone in ampulla vitrea magna vel parva. Per Quantitate succorum herbarum, Sepone sub fimo molli,
Vel ij.de hujus temporis differentia rioii est vis,St scias J *j lucci infra dictum tempus; virtute & potestate fimi bul- ^Uhv f9> rna bunt, sicut vinum existens in suo fervore, & post di- fc c i^ tcm pusextrahe vas suaviter utnon turbetiir; nccnoncum fitied ^'^^ a ^br,Lc spuma cauteamoca,effunde Mercurium,qu? Vin luper feces inv enies,separa ergo ipsum cauti: effunden- ^ Q t\e c r° V . a * c mundo vitreo,St distilla ipfiirii lirpms per filtrum , t| Ca . l,er it clarum & screnum. Iste autemMercuriiis est multum & citrini eoioris, tendens ad rubedine Sc multum foe, 'n se perfecte continet 4. elementa, Sc ista 4. elementa sitz 1 ( stparari. Ponas illum Mcrcuriü in ciiciirbita vitrea tum a- th ,'co..’; ponas tunc cucurbitam illam inter cinereS calidos, Sct ijj^ igne mediocri,sicut modus est distillare aquarii rosarum, sic aquä ab isto Mercurio,& turri aqüa ab ipso distillata fuerit, reduc super id; quod in fundo cucurbitae manet, 8c iterum >z cum eode ignis regimine,donec videris istam aqüä destilla.
tj^ ü am debes statim deporiere.ßc apposito' alio receptaculo for- tii r C ; C l Ur ignis paulafive, & emanabit olest primo croceu, deinde 'üb ve ) tubicuridUiCotineris in se igne,& quandei videris guttas
ex ' re >tunc' des tantst de igne,quantum Vas sustinete possit, Cc nihil plus distillat.tuneperrhittatur vas infrigidari,Sc recipe' N n n r istud

9 H
Magistri Orthoiah 1
istud receptaculum cum oleo dicto, & pone cum °l f is/ ufl curbita cum alcmbico , & cum forti igne distiHa» & **
&
de oleum & iterum distilla, oleü verödistiHahitutiSj; .jura»' in fundo cucurbitae quaedam materia sub rubea ve .j u^hi^
dicitur ignis ,&ecce hic habes quatuor elementa. vide
leum & ignem,Sc post aquam extractam ante oleum o .,,u
in fundo primae cucurbitae manet terra nigra, quam u e ^
' re, & Terere, & in tigillo clauso cum mediocri igne
calcW-A,!-'
»t, vv «V. CH, WMI1 ugiuu viwuiv ^UIII mcuiw**» -g illKU"
nec fuerit subalbida, 5c sufficit. Aquam vero debes i*P. {
re, dehabebis quatuor elementa praeparata. Nune stCl l ta piiJ^ tuum, & vide ejus pondus, & quantum igitur ponde rat ' r n , a jii
appone de unoquoque aliorum trium elementorum, n nec minus, misce optime incorporando, Sc pone ita cjn rat jsa^ ! ^ menta sub fimo equino calido,per tres inenies, qmb l,s jp ift 1 ! videbis totum in vermes conversum .tarnen vide per t0 (js,(l 111 tempus, quod fit parvum reipiraculum in coopertorio v . tC e0* aliter nihil fit, & cum videris dictos vermes esse ortos,da ^ in eodem fimo stare, donec unusquisque alium devota 00 hiperltes erit debet nutriri in eodem vase cum Mt’ rCl ' de succo trium bei harum piaenominararum.öc quod t>o „jiirt' imponas de Mercurio illo in una vice, quod animal (uu . fs nK sed paulative nutries illud, donec devenerit ad fimilsiu 0
sonis, cujus similitudo est formidabilis & terribilis >
citto'
magnum eum vides crevisse, tunc obtura bene vas, > ta 5, lS ° - v' tilfl
\<r
amplius habeat aerem, Sepone Vas intercineres, & c l '
tum ignem , & statim morietur, quo mortuo coque
odem vase, donec pulvcrilari postit, 8c* cC lk' cum oleo facto de vitrioloiSc falepeti* >u s ,ii>' ne fuerit unpastatus, & proba fui er plumbo fu io, qu°' ‘ c0 ^ cl ’ git, quia non tingit aliud corpus nisi plumbum,sed ipst*r*> fit in aurum purum
igne fortiori in e Verem imbib
Jam deceiminatum est de Practica in speciali & P^j^r ^ feterminandum est super ejusdem autoris den nltl
Nunc determinandum est super ejusdem amoris C>1> [
generali.Quia licet practica particularis abbreviata tota laudabilis sit & bona : Tamen practica .universales fC ,fti (1 ' & magis indubitabilisynec non majoris pretii infine,q u J L t ,iii ta dius, Se perfectius, 8c uberius tingit; Ideo non imtnerit° ,| l5 c‘ l Sctam inclyta practica egregia & pretiosa sermo univ lS val s#t adhibendus , ut cognita practica vera & universali fa cl " artifex pra£ficam particulariter accumulare. p 0 , t is ^
In nomine Dei iuinmi, pii,Scmiicricoidis fiat aqua «1*
fpeciebus praedictis» videlicet de sulphure viridi,Scdc fu bo, & de terra rubea, facta de-”'-- * niluhuic» _ ad
^argento vivo & iulpbuic,^^ ponderibus tamen in omnium aquarum compositione»
H
Ui
lllt
h
h
Eh,
bl,
\
lui
hei
s
N
Ibr
'h
i his
IK
'W
f'
:
Ni
Ni
H
'V
!^0(
>»
js
\
%
f ic
H
%!

Mbit»,
Practica Aikimica.
t)l!
tii t /^ lca P r itna particulari; öcinaqua facta ad album, solven- b e ^* llnc iaE terras albac»idest: > nelu > 6ciaaUa aqua facta sld >u* lii^ s liventur duX unciae terrae rubeae, id est, silos» quibus fo-
i,; >n aquam claram conversis, accipe dimidiam partem u*
£ Um ^^arn ad album, prout superius luculenter fatis dictu
" ls que a . ■
N, ac l u * > Si aliam partem serva in vasis (itis usque ad tem
N t ||^7»sce per minima, & istud totum vocatui Elixir, & %rt et ' n ' e v <> aciter elementa quatuor, unde legitur in Ttuba, r * a te t j' J °d res elixetur,antequam intretniagisttrium nostrum, t v?r c V- < l Uod ^ ccum humidumfacere, vel siccum inhumidü ®!|jci r ’. c mtclligitur hoc Elixir > tamen adhuc nen est verum N;T av «um Elixir elixat in hora, & corpora remollit, Sc 'Pfo grossem est & immundum , sobtilut & purum
Quaeritur
»V ad ^ti.naturam convertit, ut inferiuspatehit.
Shi (( CUr du OCQrpora solvuntur hic ad unum Elixir , cum philo- ,< Sbu' CUnt '“mmuniter, quod duo sunt Elixiria,videlicet unum s E J lbo ^ a lterum ad rubeum: Et ehxir ad album fit de corpo- Elixir ad rubeum, fit de corpore rubeo. Ad hoc re*
dicens ^ quod Elixir verum componitur ex pluribus re- ^ c itttrt ,rnen ‘P a| um rerum unionem vel unitionem omnia dll Ur ! e ^'na , unde egregius Philosophus Ortholnus dicit, I S r terr a ^L Un *i Püttes EIixitii nostri, Sc pi ima pars est alba, quae fit l'videit '■*’ ^ seetinda pars est rubea, quae fit de terta rubtA, Sc duo Elixiria, unum ad album, Sc alterum ad rubeum, Confit, ‘ ■ -
«t UniJ ■
»nit ” ‘ " L ’ stuia in rei veritate h-e dua- partes non faciunt, 01 elixir, quod est ad iitrumque, videlicet prius ad album.
Ut Crius idem , &non aliud, &inepdem vase ducitur ad m- htrj s 'o ^HJ3 vera Imprjegnatio lapidis , non fit nisi ex fpermate htrjj „ uiarris, Se fpetma mattis fit de terra alba, spetma yero ItliLp '■de terra rubea. Et supei hoc concludit Hermes pater ^lUs OPUotum, dicens : Lapis noster est spiritus fortis tingens, % 0 ,P?tereftfol, mater vero luna. Et quare dicit Hermes, Scapis noster est spiritus tingens fortis , pisi quia corpora no- hit h,c efficiuntur spiritualia per solutionem universalem, & alte- 5( tit a silis esse, quia quod prius siccum fuit, jam est humidum, sj°d durum fuit. jam est molle, & quod «tostum fuit, jam est
,,, , & quod corporale fuit, tunc effipitur (pirituale, nonta-
»t^Pfoptcr hoc concluditur, quod tota ars alchemiae Iit inistis Miil Mantum , & non in aliis rebus, cum sit veraciter per omnes sophos promulgatum,quod ars vera Sc approbata sit in Mer- Pqp 0 *°'°> unde verus Geber :Et fide Mercurio solo opus tuum 0| ) ; t) Cccr >s, pretiosissimus indagator eris. Ideo super hoc non est ^ * si°’ c l uomam ' n solo Mercurio latet perfectio operis, adeo be- Cl| tin corporibus praenominatis. Et super hoc concludit Nnn z Ainol-

Magistri OrthuiAn 1
Mer £
uti'
XV! A G I S t
iTnt 'L^iTostcHo ^ ^
poribus vci6fac/liusfcT'' &lal,olum H>°' do protulit tTOiceSr ^ cvuls Vct istam autootatem «'>', j„it' istam pradiicam ' PplCp ’ l ,lo P tcr differentiam exi^ a ’ sol»
■ ■ m P ra< -‘ ,c am de corporibus sedis , & 3 hamp«ct' £ f lr V
-^rnindVlV , r fi'
Mercurio, prout yobis scripsi in libro, quem nOM'"
Jnons Et licet ambte partes sint verillim#,tamen ! i’' a c j,
minatur 6clevius, EtitanonscripsifTcmhicnifi-' ' t . pod 11 '’^, tellectum vestrum elucidaverim, ut in posteruw qu* scribam inlib.ro , in quo invenietis theori?»! 0 ^,,^ paq; intclligere, S: ut intellectui Oestro, xvidente» a ss' ^ qreiP ^ Veia compositio nostri Elixirii resulcat ex sole & U1 ' 1 | U ng'!' quipta fssentia, qua; ista duo corpora adinviceni 5 pqrab.il, conjunctione. Tum notandum ^
procedere ad album, neceflc tse ut mittatur lapis nO ■ alba, & quando vis procedere ad rubeum, neceste c •' a |0> v c ^ r lapis nqsi er piim aqua rubea. Aqua vero alba est, 1 |,-
nalu: aqua verö rubea est inqua (olvtturlos. E r !,0 j joP^j t) i( quod dqrudmm iitriusque aqu£ xst ad partem in P r ‘ n ^ at iir 'r ^ dum pro nutrimento lapidis, ut inferius patefit. • A- p e qi ,a hf(1 e
aqua conjuncta , ut prius dictum est, quae contins* i^pis
elementa, &
aonqturin cucutbita cum alembicO»[o
perJutatts, cum cera aptatis, & /ititetur cucurbita a quino calido , ita quod palus alembici appareat■ eJttr ;!)Ct jari' .y primo dimittantur guttteflegmaticae evaporari.??* ad decem Vel duodecim guttas, deinde aptetur U” prt?P‘ } ,ii ( culum ad nasum alembici, & panno lineo curnl p.Hniltt circumvolvatur, ita quod nihil respirare valeat, ?? ^ p j[US et ^' totum ibi donec totfi fuerit desiccatu,S< aqua fuerit p ^ ft ^ cta, & lapis seugumq nostra inaneatnigra seu jlijiirii^ tandum est generaliter, quod in compositione •?' uS ltl QU* 1 ,
que sunt regimina post aqute solventis compositipnt^jdiS
primum est corporum lolutio, secundum est i«r ^ gratio, tertium est lapidi^jealbatjo, quartum estj ,rafld a ^hr tio seli perpetua tojoratio de quo colore ex adrn^ 1( pp® jti
f tratla & potentia,cum non intelligentibus videtur e.etimin rei veritate sit purilfirnum quid , 6c ir * qj tc ri^ a
quod httrrtadus ititellectus ejfcogitare postit, Sc initia ad finem optatum deducantur, Dei gratia *
lentet tiiclhferjuä conscribere decrevi, wHaturi** a?
. Sllmatiir igitur Elixitilöstrum prardustunb&?pm p 1|1 !Li bitäuna eum coopefculo bene conjuncto. P°^. ]rt1 cc^’j
apefculo
beo & pasta, donec hoc siccatur, iterum , hatur sub fimo equino per septem vel octo d* eS
»p t « us ;*S<

. Practica AlkimicA* 5>i7
^ r *Us in 0te h*turali , & deveniet guma nigra spifla > & tunc quae *V‘ h; c J 51 ! 01,1 operatione vocabantur spermata, vel pater Sc raa.
H 11C °P erat *one vocantur terra vel nutrix.Dc hae autem tl)f l'Or ° le ^Parationis hujus aqua: vel animae a sua terra vel v ’ nc | u st philosophus, Fili, a radio solis umbram suam ex- PUs^’o ° catui ' autem ista terra ä philosophis umbra solis vel'cor- r ^ U,n ’ COlona vincens nubes coticesmaris, mtgneiia ^ihu' ° C ^ raco stni comedit caudam suam, & infinitis aliis notis, ^ ^Nominatur,quae hicomitto, proptei prolixitatem iermo- ins|)jjp triQt andutriesl;, quod oportet modo istdm tetram nigram ^ iterum solvi in liquidam substantiam, & circa illam ^ uem diversa: (unt opiniones. fti 0( j m Unusquisque Philosophus de decem & septem dsocrsi- it,f^Punit opinionem suam. Et quidam ipsorum dicunt, quod V v > debet Mercurius in vale vitreo cum longo collo bene
quod ponatur sic lub fimo equino calido, per^o. dies
l,h ?es. & solvetur jta terra, non in aquam limpidam,prout pu- spiso^sised in quandam substantiam aliquantulum lucidam & i^jWntem, sicut butyrum calefaSu». Scsccundum quos-
Ec vocatur solutio ; led secundum quosdam cucurbita vel
Htfj "' 1 ' 'ongo collo, in quo est materia tota, debet poni inter ci- fi^ .'^fiet subtus icmis temperatus per quadraginta dies, & ite- M f i tcrra nigra (olyptur per potentiam istius caloris naturalis, so| excitur liquescens ita, quod putatuisistam terram fore Vi*' cum non sit verum, qukiliquefactio hic ponitur pro solu- D e e ’^ ita opinio est quoi undam veridicorum. Aliam opinio,- d ?tl) °iutionis istius terra: ponunt quidam dicentes, quod in ea- tu^^^rbita.inquaest Elixir nostrum congelatum, in eadecu- £(ponatur adaerem, ut solvatur cucurbita tamen aperta. v b Q _ C ' atur veraciter quod omnes ista; solutiones sunt notabiles Si
^ ^Aamen differunt in regimine, 6c non pono eas hic ad hoc,
fj. 0 n reputarentur omnes nccestäriae in hoc opere, sed ad hoc ut in sC cu P' enS Philosophorum diversitates in intellectu, ut facilius , fligere valeas ea, quae ponam in alio libro universaliter, vincet opiniones omnium Philosophorum veridicorum unans. * rilt cr aggregando. Sed ad praesens de caetero recitare intendo .^solutiones,quas tradit autor pr^scntis practice investigare pra- . stsm istam , ut ipse idem testatur, & hae sunt propinquiores 81 'tntiores inter omnes, & sunt istae. Fatetur ipse se recepisse cu- p alembico prius deposito, & sextam partem respectu to-
S terra: de aqua, ab illa terra extracta,reinfundifle,sineimprasg- p' "One aliqua, & runc habuit alium alembicum caecum,videlicet na st>, cujus libia notuissent intrare os cucurbitae, in qua ter- "icta fuit,& illum alembicum cum panno lineo & pasta ad di-
Flnn 4 ctan*

§r8 Magistri Orth»t aK ^ ^„it,
ctarii cucurbitam bene conjunxit, post cum ce i a R. r *L s para t ‘I quod nihil respirare potuit, & illam cucurbitam l*f sti s,t J posuit (ub fimo equino per aliquot dies ,Sc ut irt u Jot 0 ^' £ ' *
terminus dierum est mensis unus ad minus > Scius 40.dies ad plus ,
Deinde excepit cucurbitam dictamcum medici» 3 mt medicinam suam p liticiilaritrr solutam vel l ic l l,r j-urb'** statim deposuit coopertorium cucurbitae,tunc dim’' „iii®“ 1 '^
apertam ad a> r- m. m loco mundo & apto, ubi
intro cade re potuit, nec pluvia, de quo cavendum e
dicit, quod in in e vi totum fuit lolutum, & in oleum r& 1 )’ versum absque fecibus, & haec est lolutrO vera & per c ^^3 v urebati: iita, & non alia, & ,in ipla invenit virtutem- ro solutione, posuit va* cum oleo supercineteS»• e _njiui’ 1 j lentum ignem , sicut est calor solis in testate, & polult?^^,, neum 6c subtilem super os vasis , nr cineres intro ca jn-’p* ^ alinmd immundum, tunc dimisit stare donec''fuerat to' stili 111 ?
- fatum <$c coagulatum, deinde reireravit adhuc ter u' 3 [.eii 3 nrn Si coagulationem, semper in omni solutione‘H j -gii- sextam partem praedicti aquiä lapide extract*. ^ lti V tione aliqua , & primo fiet solutio sub fimo , ut pr*K • f (ö |w dc adaerem, petst congelabitur, & erunt in toto q| |J , (id 1 tiones,& quattiör congelationes. Et postpet subtil® 3 ^ rjii® 3 extraxit istum lapidem jeugnmam, & invenit ipsum d ‘. (fi®i valde , & in fractura lucidum, declinantem ad pcksp>e^ p^jr 1 ^ sic terminavit secundum regimen, quia ptimum regit*’'’ 0 cö* 1 ' 1 '«, minatum in universali corporü solutione ,-Sc in aqU 3 i uf 1 sx ctiotie, & illud primum regimen vocatur elixirii coi®P° #
istud secundum regimen vocatur nostri lapidis dertig f3tl ^ l)n cl t ' finis fecundi regiminis, quod dicitur lapidis denigrat,»- t j 0l £
quitur tertium regimen nostri lapidis ,&c diciturejus dc» sequitur hic.
Dispositione nigredinis completa , & regimine te , rr3 Lji,td |£ ut dictum est. ad dispositionem albedinis terrae lapi» 15 t( ri^ veniendum est. Est enim notandum, quod in hac nig rf || c ctu^ est albedo abscondita, Lc ideo iq visu est nigra, Si >» if' alba, & propter hoc, quod intus latet in ea, debet fic" ex parere,& quod est exterius, fiet interius .
Ita quod nigredo hujus terras, quae modo est exte I l ° r ' aP \ 0 ü ? riör, & albedo, quae interior, fiat exterior, & sic fit m 3 jjspO*J' absconditum,& absconditum manifestum. Fit autem c o 1
tio in eodem vase , & sine remotione terrae praedict* 3 „ cr ei LlS
modo ! Sciebat enim doctor noster praedictus pondU K^ (Ull i
subtilitatem, & posuit in vase suo, ad aerem, donec tui (st p-
v

»
sit' jciii
,k'
ti«*
(Is 11
L, Practtca Aichvmica. 9*9
6rrf CUrr '% , ff UIT » : ’cut tun ante eius coagulationem, tu e u ejus dimidiam partem: de aqua sua.qtw«»**®* W i’' c natione aliqua , Se superposuit alem veo
t< t * ut P r *narratum est, & bene obturavit, n&retp lra ^
j v>of ^os -ucut oDiuiavir ,noicip»»o»v ▼
V,; Ult lu b Strio calido orrmi octavo die suum vas inspicien-
/ e V
-.tf vu.iuyuiijUJUUaVU UlC IUimi VrtO
„ t itum ttficirbatur res una. Et nota,quod ipse idemdt- tali^ v! 0 ^ iste oidofblutionumpotestita bene fieri inter cineres , 1 ^ s ’ llc ut in fimo equino , Sc qnodipiemet aliquandofecit Hit| °"' vi °neni iupei cineres ea de cauta, quod reputavit istam bv u .Mercurii velociter & citius factam ,quam abam itl
lia, / atri enenr, nnndubifr. «,,1« soct* fnK fim« fit mr-
'f&c
■uti ^ Ego non dubito,quin solutio facta sub fimo fit mc- S CQ( . ' !ot .quani mtcrcineies. Deinde solutione facta depo- K lt 'Potoriumvasis,videlicet alembicum c*cum, & supra— 'Sjj, 3 lllttl alcrnbicuin cum na io, & continuavit subtus lcn- jw R etri nocte dieque, donec lapis fui: iterum congelatus, & OTa Cr,1tion * ,m ac l ll$ > quir exierat, dimisit quasdam guttas ^'■llit ticas /adei'e,prour m prima practica vobis scripsi, quia ge- t| 'iff, 0 ctt) ' 51 ervandum est in omnibus difliUationibus sine inter- ^ e - Et notä quod in ista distillatione hk in regimine isto 111,10 praecavendum de igneforti, sed semper continuan. t ' nt( ' S sicut calor fotis , quia quarta pars aquae io ista I ^ coniiunitni per lapidem; & signum coagulationis I quando infpifl!itur ad modum picis, Sc alteratur pro parte «t i ft ^ IC,tUn c atembico deposito ponatur vas apertum ad aerem, Sr«« solvetur, totum iterum m oleum spissum Sc clarum,
’ ccu h>m,quo facto, ponetur iterum vas super cineres cali- Su. l, , eri, *- co nRtletur,(5c fiet lapis aliquantulum in eoiore al-
lV.^ >° stactura clarus.
kias pbndus suum per subtilitatem tuam, & fuperfun- r^ Ua 7 a, ° P ai te m fui ponderis ,de aqua impraegnata de lapi,- > v el de terra alba, quae erat divita , & ad partem posita in
j> 0 r, a compositione istius clixirii, Sc vide diligenter, quod non Mi a quamrubeamhic locoaquaealbae,quia aqua rubea non t|j t( hic locum,fcd inferius bene dicetur de ea. Aqua vero rubea V tt ? a > quae impraegnatur de terra rubea, videlicet de dos: aqua i, , 0 a lba est ea,quae impraegnatur de nalu. Igitur aqua noslfeal-
^blrldrn noftelim A/ Oeii».. — — /1—^» E- —— -- A- 1 -
„-J. __-- - |- 3 ->f* “* ilUIH. ni]U«i lil/ll
! hpidein nostrum dealbat, & aqua nostra rubea post lap jktn rubificat.
p^cepitergo auctor praesentis operis de aqua alba impraegna- fy^ttam partem respectu ponderis lapidis benedicti, & fuper- ei. Sc superposuit statim alembicum caecum, claudendo
! L c luncturas.sicm superius saepe dictum cst,8t.deeoquebat bene V* 'toto igne,donec totum congelatum fuerat,& efficiebatur ^ Us uuum.quo facto deposuit coopertorium, Seposuit ad ae-
N n » i rem ad

930 Magistri OrtholANI rem ad solvendum , facta solutione iterum posuit i' calidos ad congelandum, & dictum ordinem jam p
continuavit,videlicet quartam partem aquae albae imP pidi infundendo.&statim tum coopertorio suo claude, ne sigillando & inter cineres calidos decoquendo,& 1
scu coagulando, deinde ad aerem solvendo,Sc iterum
do,8t iterum totum ordinem repetendo, donec lap' S
fu" V
tum dealbatus,& quando deficiebat sibi aqua, tunc
posuit sibi aquam ex speciebus pertinentibus ad corpP^ eC jt aquae , quae lolvit terram nostram albam , &id idem ,
quando procedere voluit ad rubeum, videlicet comp ( n»
quam,quae lolvit terram nostram rubeam , & cum ist® ‘ * jj! y fecit lapidem nostrum benedictum, ut inferius mten . {( ui ^ cum aqua alba lapidem dealbavit multiplicando cum ^ s( p dere.proutluperius dictum est,& sic quod mortuum > ^
rabatur,Lc cum anima sua pi opria (ubtiliabatur > & e ' ,C L , (l ef < 5, pis unus cristaHinus.paiticipans viriditate quadam, verans,fundens,fluens,Mercurium congelans,&pei'scc nec non quodcunque corpus metallicum imperfectum tansin veium lunificuin.
QJfARTVM REGIM RN-
/"''IIM A nostra benedicta, vel lapis albus, qui feculis ^dam aliter dicitur nix,precio!ior est margaritis > Upj^ ( gU dius dicitGranum enim istius lapidis, leu grandinis, ^ifl albae generat centum grana,ut etiam dicit Morienus,'? . e p > tiplicatione per imbibitiohem istius gumap a spiritu 1 ,pd^ fixo,quod intelligcndum est de aqua rubea impraegn^’^ib^ bet fieri eodem,& simili regimine in omnibus,sicut tUr aP (l ( J fecisti prius.Et tunc non oportet, quod iterum reincip^y,!^, fipiq.sed tanturq quod imiltiplicetur.ut dictum est P 1 quantoplud solvitur cum sua anima, vel spiritu nod P* Mp* gelatur,tanto magis multiplicatur, non solum in etiam in yirtute Sc tinctura,& in subtilitate, 5 c * n P r ? l a 0 n e . Ii' ndus convertet 8ctransmutabit, de cujus prol ct | fl iit*
|us
^dum est,ut inde ad Rubeum veniamus, & fit ta *‘ ‘
de ipsum per medium, si fuerit in magna quantitate,' 1 ® st )s
postit contineri in vase suo proprio, quia vix inven p slll e cucurbita,quae posset durare,vel lapidem continere u ■ ^
j
s ^ V (1‘
Ergo dividatur,si placet,& ponantur partes ad duo' b
finalem augmentationem, quia oportet scmp pars vasis sit vacua, in omnibus istis regiminibus
ucidedeterminatum b[unc de dispositione c ! ne Mc : «i’ ^
luuiii cil,ul iiiuc du ivuy^ujii vciurtiiiiia > ^ ^ ^ ^ I
Recipe lapidem nostrum,sifuerit in magna quanti ‘ yd 11 >

i<
<
st5'
V
'K
A
,0"
sf'
w
/
,ck>'
/
/
/j
*
\p t'\,
s/
K
A.
m:
i
,i.'i
v
Pond US
PRACTICA AlCHYMlCA.
9U
'otius per subtilitatem,quantum ponderat, tan
' l| tn C ,^ C ®st l,a rubea impraegnata,& divide aquam istam per
H^stcip.
‘ Pnpevquamlibet partem duarum partium profice u- 'ft.gfp ' tcm 'stius aquar,& claude beije vasa,sicut luperius dictum ° nC ^ st mo equino calido , vel ad balneum mans’finquo ^(H,|^ s,cc l l 'inus , vel mter cineres calidos. Indifferenter autem ^dr ' 111 distolufione istius regiminis, 8c quando consideratur Hju, 0tllrn fuerit iokituiri, öc unum corpus factum, tunc depo- PtjcyP^perailum, Sc superponatur alembicum cum suis recc- ' , tl ( j IS,ac l Ua vero phlegmatica prius evacuata, tunc dimittantur V* nihil plus distillat aquq. Sed notandum est, quod ista t ' l, Uo' lt!0 tant ummö Jo fiat sub fimo equino,vel m balneo mavis, ^ftill" 10 ^' 0 ' n . ter eineres. Er postquam aqua fuerit omnimode O^Munc invenietur in fundo vasis guma nostra benedicta (, l n i'^Mtad moduir} pnius globi de pincribuj. Et notandum istis, solutionibus. imbibuiombus , animationibus & 'htio at '° nik!U s.apparebunt mirabiles colores , Sc colorum, va- ^iis. . s ’^ ec l u ibusnon est curandum,nifi tantum de istis cplori- So 1111 ' llc ' n lstis regiminibus'ipecificantur. Quia quenaadmo- l tü \ l "gredo pripeestit dealbationem , lic etiam color emerunt it 3n Q r . ati O praecedit gurri* nostra; rubiflcationena, quia non fit tUs de extremo ad extremum, nisi per Periit '
H Cr
medium.
a tio,
mato vero quarto, regimine, quod continet lapidis eifern , accelerandum est sam ad lapidis rubificationem,
ultimum opus lapidis, & praeparatio postrema & finalis. lis„ u acv evo. praeparatione dicit Philolbphus.qüod ä dealbati.one tu "?«ni perfectum nullus liquitur error, quia eodem
8cj n "?^'stcandumest,qu°& dealbandum, & in eodem loco, 'siilib aCrtl Va ^ e vf ' hmili, & in eildem ponderibus aquae, & si- ijfm lr sibibitipnibus,rigatiQnibus,sive adaquationibus , & eif-
5P!oribus,5c eildem omnibus aliis regiminibus, ii.il. cum a*
’^ a spirituali rubea,sive fpermave rubeo , §c totiens reiterandum, ^ ^coquendo,imbibendo,folvendo,8e congelando,ut in lapidis . Ca st»atione fecisti,donec rex aureo diastemate coronetur, vel do- j Cc hoc totum compositum rubifleetur, prout decet, & fiet unus a Pis i ubcusj clarus, fundens, fluens, & in igne perseverans & tin- ^tis,& transmutans, penetrans & tingens Mercurium & omne ' 0t pus solidum & molle,in Solificum verum,purgans omiie cos» ^ humanst ab onrniinfirmitate,& in sanitate conservas,faciens- vitrum malleabile, ita quod sub malleo cudatur sine fractu, fingen» lapides pretiosos in rubicundissimum colorem, sicut si'buhculus, Et hic est lapis rubeus benedictus , St perfectus, atc >' omnis ttlesmi, Ac totius secreti Vel thesauri hujUS mundi,
• Clv sicuiDeUs vult,& subtrahit & largitUs.ad cujut inventionis
perfectio^

Magistri Ortholan 1
perfectionem piares sunt vocati, sed pauci in C|U S ctinnis inveniuntur electi. Etsi hanc artem excell«
ffectU.P'
■auc' 1
f)V "Hi
io-
ctionis inveniuntur electi. Etsi hanc artem excen« 11 *’r eJ( niunt,tamen ipsa ars nostra in Dei potentia re(cr vntin ’ n S lab 0 no Dei & ejus gratia est,poli errores multos, cuin in)> ribus & expensis. " . aV jt ^
Laudetur igitur altifsimus creator omnium ,st u * .j. ££t rf.- 11 ‘
dem rem adalbum.dc eandem rem ad rubeum, ea * cl jicU 1 “
& rubea,qua: est una per matrimonium & compos” 1 ’ 1 ?
dictum. Et hoc fuit cuidam hanc inclytam scientia 0 ’ .
.... v . . i. . r> . yiM r>
fh
divinitus,cum esset in errore indagationis ipsius, p cl > revelatum. , .jjj b fl '
Istis omnibus rebus igitur determinatis ad nosttiiap dicti creationem spectantibus: jam restat; omnia reSfl 0 ^ nius termonis sene breviter recapitulare. ut levius vase fämcntaliter in corde aggregari 5c retineri, cujus rfC: N c t $ nis forma hic subditur. Recipe de duabus terris, v*“ e ' Scrubeaeduasuncias.deutraque ,& (olve terram alv® .Ju 11 ' sua. Deinde act i r..»
sua, Sc terram rubeam etiam in aqua
diam paitcrnutriusque.pone ad servandum qti.iml>b f, ct jnl i^
istas duas, partes simul conjunge movendo bene clll1 li viv,ip
- v - - • FW ll ' t /if
donec bene permisceantur , gc ista mixtura vocatui & - ut’
materiam ponasmcucuibita.alembicolitpei aptato u ^ciid^
perius docetur,S{ simetur sub fimo equino calido , &
aqua phlegmatica , deinde conjungatur receptaculi”*] jj|iill‘ lia ’
ad nasum alembici.dt dimittatur sic stare donec aqua u^^Aiit
lapis sit inspissitus.öc in nigrum colorem conversus, & Njlita’^
aliquai 1 ,nilum jierspicuus. Tunc scias pondus pe s 11 £ e tt^ J<l
tuam,& superfundas ei ejus dimidietatem in pondere, j £|1 )bi £ ^
aqua,ab eoextracta ,&claude benecucurbitamcum^^jnii*' cxco,&iterum repone sub fimo equino permense 1113 Yel per quadraginta dies ad plus, . b° c '
Et nota quod iste terminus dierum non ponitur ■ quod alia: solutiones«tiam occuparent tantum tewP uS ’ £ ß j fi® rum pro ista solutione sola, quia prima Nota timendum
qua debet de materia abstrahi per alcmbicum,quod t0 ^ 0 | U tap 'a
simul ascendat per alembicum,eo quod lurninaria ft nt „ 0 juri° £ i 1 losophice ergo volatilia. Ratiocinandum est ig* tur: rt ja(l u , difficilior, fecunda & tertia est levior quam piim a >& te ^ seeunda.de sic de singulis. Igitur in. prima solutione P® minus dierum, & npn in secunda, vel altis subsequei” 1 ® autem solutione,extrahatur vas.de ejus cooperculo . ^ gliq^, natur sie apertum ad aerem in loco mundo,ubi pluvia t v
immundum nocere poterit, dc sic dimittatur ad ahq u c iii { tpeliiis dc perfectius sol vatur,deinde ponatur cucurbita f£S t>
l ' 1
n lt
'isi
N
\
K
V
Pos
V
s
V
N
\
N
ht
*£
K
N
s
No
S

•rfr'
do-
bf'
•jfl'
.»
(itii
if
d'
;iO'
b*
|ll3
1"'
,*
jSi
ii"
sutus
itSi
•ifU
c« 1
eiU
icu
u S '
()Cl
)«'
iU-
li»
bj
jf"
■te
A-
'1
ui®
/
u«'
it'
5>33
d Sca lido ^. R A C TI c A A t e H TM 1 C A. fJt
Vaau* Ali P lae « dcsuncr ponatur alembicum ad recipieu- J»W, okf UmCn ac l ua phlegmatica prius evacuata, quod gene- Soip n cr _ van dum est in omnibus destillationibus ,& siccum ^Ipiss C °S e ' a hitur,& verum signum congelationis est» quan- ^'^Utc^ri wodum picis, & starim alembico deposito, po-
ftWio n 3 3C * a ^ rcn '> cucu >bita tamen aperta,& in brevi tepo- top 0i oWeturttetumtotum in oleum fpiflum per se, quo fa- l et)r UT Cl ' cui bita inter cineres calidos absque alembico, & hiij t , 0 'gneleviter congeletur. Tunc sciatur pondus ejus petr j^ c nn' ltll ' 5c ,tmim superfundatur ei sexta pars sui ponderis, de \ec j' C ' Wa *'h ipso extracta ,Sc ponatur sob fimo per aliquot dies, K 0 s Ms fuerit pro parte solutus, deinde cooperculo vasis dc- \ lC |’ °^ atui ' a d aerem, donec totum solvatur in oleum spiA ^ a ^te ^ c ^ alembico cum lento igne congeletur ,'Si iterum «idÜ l '°' vatur per se, & iterum congelabitur ,& continuetur S 0|o | Postremo .videlicet cum sexta parte aquae lapidis sub Hi n | Ven do > pri US ad aerem solvendo, & super lento igne con- 'V 0>& ‘terum per se ad aerem sine aqua solvendo , post super Si», c ° n gelando,quatuor vicibus, Sc completiir perfecte lapis ' Quofacto,fciaturpondus ejus.Sc superinfundatur
V, jJl 1 * pats refpecttj ejus ponderum de aqua impraegnata de t\ C j ba < videlicet de aqua alba, quae erat posita ad partem iri lr ‘soa 1 °’ < l llail ‘fo ambae aqua: fuerunt permcdiiimdivifa;prd 't) c '"»insclixini compositione. Deinde superposito alembi- ht ' Q "
»Ii
* cuciubita ponatur cum tota materia sob fimo equino Sr*^ ,,ot dies , donec totum efficiatur res una. Sc fiat rnatdria c °'°ris quämfuit , videlicet magis declinans aA albedi- Vl,- 1 ponere debes ad congelandum sob alembico 'vel sine V, .J5 0 a d placitum , Se hoc eritinter cineres calidos cum lento V\L'°d c i us coagulationem iterum solvatur ad aerem ,Sc I,;. . c °aguletur. IDeinde sciatur pondus suum , & addatur ei S, 3 P ar s ; aqu3e alba: mipi a'gn.ua’rclpcet u illi ponderis,& poni a d solvendum sicut piasnarratum est in regimine denigra- »q ' S & per eundem modum regitur ordo dealbationis ,-sicut Lc
<ti, a dcru„ ra( j 0 nis,videlicet, similibus dissolutionibus, similibus Ejulationibus,nec differunt in aliquo nisi in ponderibus aquae, ^.'»rintravitinomni solutione sexta pars ponderis lapidis , & 'i!c lat iuarrapais lapidis in pondere, & ista aqua ciatiimplex yWitualis.quaeeratextracta de lapide in prima compositio I ,| 'eap'^ a a q ua «ii nova aqua impraegnata de tena alba nein. 'Et VMtsod ista aqua alba impraegnata non pomit sufficere,tun^ |h^° ncn da est nova aqua de fpeciebus consimilibus, & ina- ^ tUt '^ a > m l na: gnata fuit,& illudademfaciendum est rubeum,& continuetur ordo pi edictus, dencc lapis
fuctit
o

Lumen Iu venis „j <?
fuerit sufficienter dealbatus, cujus color erit sicut color >rl *$ riditatem quandam, Sc sic rermin.^ 111 ^
tarum participans viriuiuucm ijucuiuaiu, w. »»v .— ..
dealbatio,8c statirri sequitur ejus icineratio, ejuae talis e ' ^
pondus lapidis,& superfundatur ei aqua: pondus fuu 1,1 . j S (^ iata,de terra rubea,& si unum vas non sufficit,
linpratma
'test dividi,&in duobus vasibus p&ni, öcponatttrtotuM
na,tunc ponatur ad balneum vel (ub fimo , & nori ^l^>l-ii^ alembico superposito,& sic congeletur; aqüarri ab c0 a .
Si invenietur in siindo vasis lapis conglutinatus; ad mou , ll5 fi globi de'cineribus, Sc sie cincrisatur. Deinde sciatur P° tiiVs lapidis,Sc supeifundätur ei iqiiariä pars sui rubea impraegnata, Sc sicut superius dicturh est iri tione.sic etiam hic procedendum est in lapidis rüBificä*' qp? delicct in eodem loco, in eoderin vase,'eisdem ponderi similibus irhbibitibnibus,rigationibus, 8cbmriibuS al' isr fitis,donec luerit rubedinis decore decoratus,& fex a urC U (ii^ hiate coronatus, omnia ad fui naturam convertetis, io * lificum
V
LUMEN JUVENIS
NOVUM INCiPiTi&se
Pater & Domine Reverenda licet
'existamscientiarum ignarus* &'a
INCIPIT TRACTATVS IN 02
nominat läpidem Philosophorutn^
Ntellige ergo dictiini Philosoph^
JÖQ activorum sunt in patiente pridisposito;P £r jjd K
DÄ telligitiir Elixir fieri non posse,nisi ex itiaif ^ perlectam dispositiorichi habili:
,v°
vobis hujusmodi habilitatem inessc iHdf< i,|tl ii<i
meis manibus,testibus oculis,per alienam tamen ut P 1 ii c
r> -_ r. r\ ■■ - r ■: v • ,, r - . . . , nllU 11 \v<
cttinam, factum fuit elixir, Saturnum converteris iri au« , ^
’ nO* avE 4 ! /
in Solem, quarti qiiidem materiarii jarii vöbis riömin- u( it — .~ rraxc' $
Philosophorum magriesies, de qua Philosophi extra*1, de rutri in corpore ejus occultum,Sc iri qua argentum vl . Vt p] r jiifi t . lI q, vivo Sc sulphur de sulphure invenerunt, quae est lap lS q r£ ^ rieSc actu,(editi natura non imitatur natuias lapidis- fur lapis, Sc est mixtum tale sci dictum arg. vivum no ^de“,.
arg.viv, in propria natura,non adhuc in natura, adqu^ ^
cturn per minctam,sed arg. rivum nostrum in natura,
’i|)£
%
"ut
lii S
v b'
lor
equino, vel ad balneum , donec fuerit (olutum fötuin,® . )C <P’ i ... i , . ^ ;„rt-r o In,
'dl
sili;
licj
S
I 1 !»
‘ibi
%
'si,
H
sit
>e
si»,
%
V
S r o
%
S
’lin
'l
siv
si,
siit,
«Ih

? J,I/
w
!>
ut*
• f.
f/
css
est* 0‘
1 ( 1 "
/
p.
Experti Novum.
931
art ificium nostrum. Istud est aes nostrum, ex quo fit
Jftr^xe Vera>cx st uo fit Chabrichim & Vcija: conjugium, in quo 11111 hta uxore,& harc qua: ipsos commendant in ip(o (ere ’ 1| s, c , ll J >ero Peratiönern documentsiclarius patefiet. Iste estspiri- \ n u figimus, Sc est corpus de quo in Turba dicitur, & ista est Sii' w c ‘ tbr arg. viv. ideo habetur ex corporibus liquefactis, §tSv Cro C ' a ctione vulgari,fed exilia epire durae, quamdm conju-
Hic
^^Pis matr ^ mon i° umun ^ ui '/c^icet,usque ad albedinem.1 '(S Jlis; 111 vertice montium inveni tur,Sc dicitur merito mine-
\itijr ' mabs etiam fertur este,quando habet animam: Quare "tltic 111 "^ Ul ba: acs,ut homo , corpus habet 8c animam. Item \i e ^ ll °^ habet spiritum,habet &sangvihem.Item dicitur fpiri- Ss j '§ v 'Vum lator virtutum anima:, i. e. (u)phuris per corpus Sd- c C ‘ m . a 8 ne fisB,sive terrae, quat.spiritualis facta dicitur aurum 'Mtj), rat ‘ n corpore magnefia; occultatum. Quare dicitur fili *>t>ip 0 e at adio suam umbram. Patet etiam quod amplificari Sh* ‘ lan ima,quum ouafdam ostendat animae virtutes,Movet
t snima.quum quafdan
fovetur,agit Sc patitur. Quare iri turba, 6 natura quali- Vl f - 'wminet ac omnia superat,& est acetum acerrimum,
Vfic 1 ? Urum esse merum spiritum, Sc cum corpori admifcc- S • “«* cum eo.Sc vertit ipsum in spiritum. Cum eniim dica-
Vr a ( t ’ lal,cr g 0 vegetabile quiddam dicetur, & merito. Nam in Nlos 0neVe § etabit ur de virtute in virtutem, fubtiliando, depu- H 0 , e,8c colores iri se meliorando, usquequo optatum assumat St^i^'nquo est perfectio,virtutemq; penetrandi capiat Sc tin- Vtabl autem animal herbei crocos, vel croceum lapidem ^Ot v * Cm,nu tritum in rirlontibus, errantes plurimi non cognb- cn nitur autem palam minimo pretio.
lapidis mundificatio antequam ponatur k tn deco^ltone^.
C °PUs quod vestro inteiiectui demonstravi,pufiiiii, nnjft- yidttur niuj V^amanum,sincerum, rech, in,in tenues laminas coopta- ^-r prl-i {r^ostendit, quod per ignis liquefactionis modos a minerali (mi parn* 5hih ltle expurgatum, per clevationuth ritodos subtile fit, relictis ■* corpore, .hfdam sulphureitatibus adustionis , & teitestreitatibhs,tenui P°fl eil plus
[q. , 'Vltilll tUipiHlH.llvlMLM.IO clULliMvMilO , tv Iti 1 c UltUUUUUS.ienm
[).^Uc tinioncpermixtis,6c quibusdamhumiditatibus corrunv t) c ^us exhalaris.Cujus sublimationis signa sunt duo, unum
tertio adhuc
plw quoad <e-
?li' n ' stuod elevatus est spiritus citrinus , nimis durus lapis factus, infantulum perspicuitatis habens • aliud vero quod remansit curio'. itl f ,s fundo terra tenuis Sc nigra. Adventatur autem ad hoc ;.ti| t ac elevatione, si recte fiat, qüoddam permanens iuvem- it ' l ’°d debet per vim adduci superabundanter volatilis elevari, r >i quee residet ex eodem quod elevatum est teddi debet,
‘ donec

2>;6
Lumen Iuvenis
na 1 {l
■tdf
yjV m m c n i u v e. »v > ^ <»iTU-
donec fugiens totum fiat fle tunc terra nigra piadi " 31 f«* 1 ' ambobus in lapidem praedictum durumcitriniflimum ^ versum, non autem contentensci de volati litate p rI .
elevas ■ c „n'
inveniatur,quod tota mastalapidis praedicti ig ni ' . ra( li>s - in suo vase per eundem continua cum ignis piaidict 1 " 1 ^. so r ' tinue ascendant sic quod nihil in profando munoum ^ t dum resideat ex eadem,dum vero sie peisectiismk • t ur3 '
implebitur in aperis phylici perfectione ,-jam jubetis
cens liiayiier cum magiro ingemo ascendit ä terra in c * ^ v fst |: scitote quod cum corpori admiscetur,fit imum cum ipsum in spiritum. Et Geber idem praecipit ib ta P l1 ^ ^^5 ordinismedicina fle omnes Philosoph: idem clamant." a Philosophis nominatur ablutio , perquam achiksne, qtn elevatione uterque ascendit infumum seu fumi (pirh 1 ’?'^]]* 1 etiam liquatur haec materia dum ascendit,patet eamf v ^ ra aquae calidae. Nam quod liquatui-& fiigidocoagtu 3 fiP* a superfluitatibus denudatur,abluitur, imbibitur, flc ac l H * cet spiritu praedicto ab eodem germine prpcedente, ‘ ll£ physica dissolutio quae fitigne,
Sequitur decoflio primigrudui
albedmem.
rik-"
| Stud igitur rotundum spirituale factum, quod est**L faaV e> [ 1 balneum temperatum ingredi, scd pes quod corpus® ^pd 1 que continens ignem levem, qui humiditatuin est tium coniumptivus, fieri erno debet furnus talis di
„..„J _ _„.,rarin° n L,(D
quod in eo lentus adminrctretur ignis, qui augmentati f e pt
Et vas materiam capiens vitreum debet efle , coopeb ui r.„ci |1 ' 1
l°%r
vase,ejusdem forma:,seislb per medium,5c debet este V 3 *■ at cubito uno,strictum in summitate, ut strictura nibil P e,sI, 1 ^le' al1 halare de sputu,& longitudo fumos praecipitet, siq l,oS Qf contingat,& humiditates corrumpentes infra se con su Isl ^' ^
rum furni 5c vasis quaerendum lilii visio non scriptu ra ’ ^ a ]of'5' calor vas undique cireuire.ita quod atqualiias undique i aliter frustra balneum diceretur, fle in furni summitate A
n ro-u"",^'
foramen, per quod debet exire unum frustrum viti i ■ c og'
longum,claudens orificium dicti vasis,in cujus frusti tat fcitur.si calore congruo materia decoquatur. Et si C stP lfti
fumus infra vas jam dictum ascendere videatur , 11011 f st'
ipsum dosin dispositum exhalare, quantumcunque vas ^^» 1 ^ neretur apertum. Quare dicitur ä Gcbro nunquam
ai « 1
sc 'ni . f 0 |
hia
>sc
%
»i,
C
%
v*
sci
»iii
sct
sci
sit
'sc
hic
'sc
sci
sip
scr
«it
%
scf
> t,
vere separatur,licet quoad visum segregari vel separari f^P )S t etf
sci
»tti
sc
liter videatur,ncc unum sine alio elfe potest, namsuiff'sc^cd
perati sunt per viam naturae perfectc,in tantum fl u0 ' non separantur.
d ab “>‘
* . to

ttrf
‘ 0 $'
j ’ L U„M EN luVINTS. . 9Z7
> w °c autem gradu caloris natura r.igra efficitur, quoniam Materia Itu tll t . ' ne ni efficit in humido celor agens. Quare in Turba dici - fra,
COtp, autem nigredinem illi aqus immincc, scito jam tU
V in lc l Ut 'sactumeffe.. Item primo in opere omnia denigrari- tiia !Tl . , Vero fructus ideo fit. ut caveatur ab igne nimio, qno- ttn,p lntdn| us calor perire facit 8c compositum Segregari,Sc ideo tli r ^ Cra * :o igne debet persequi,decoquitur,sierit puer lacte nutri- fti r - ! n hoc omnes conveniunt, & hoc etiam offenditur in pra- 5 «edi- - • •
‘Versis coloribus sub nigro colore contentis':
De Gradu, ignis adventa mgredtneji. do Q‘, u totum nigrum est.continetur ignis ejusdem gradus,
|c;i
. a otie c .,iL i~' .»-—.. o—-,-' -5- -
■ Qjc ‘tn i ö e a° in ventre ipiius occulta appareat Nam sic dp.
*> 'alo at , l,m ‘ Notandum autem quod in ipsa nigredine mul- ' cs Apparent, de quibus non faciunt Philosophi mentio- ^ae 3rn fiuandoque totum fit viride,quandoque lividu, quan- 'itidg <7'olacei coloris, quandoque etiam ex uno latere vasis est alio nigrum,vel lividum intus & viride extra ; hi tamen Nla J “tones fuh nigro comprehenduntur. Et quoniam in eis 'Hilj essentialis existit,idco Philosophi principaliter tan-
■ r r p® ter °s colores nominant tres, qrii virtutes dicuntur t3l hihi’. C1 icet n 'grum,album & rubeum. Quare in turba: Vene- fetis j' le § cr n &c suam uxorem, & nolite eos comburere, ne fu- ■ >e Setri'& I ( !' rn * 0 >ghe, quoniam nescitis, quando indigetis his,qui '>>de a)? "atn uxortfm emendanqcoquite eos, ut fiant nigri, de- | fe aj^ ‘‘deinde rubei,deinde tingens fiat venenum j item fiat la- ^' c >surs S c ? rn s ) Östibne & humore seu liquefactione,per aquam
mortificatio , quae apparet in nigredine primae appa- <lui a niij^aa mortificatione uniuntur spiritus,id est,desiccantur,
'gved,
' c °rpora desiccentur, non apparent colores anima:, qui Ptt8e nubes appellantur. Item Magriesies dealbatur, non 'ta '“‘d spiritum fugere,quia natura naturam concinet. Humi - 0 [l S argo qui curabat in decoctione nigredinem se desiccatam H t en dit,dum color albus incipit apparere, nam iri träflsnautatio- jj. ^nigredinis vidi antequam persecte dealbaretur, fusoam albe- quae brurius color vulgariter dicitrir, quas brririicies vera p^'do postea efficitur,tunc aute durante brunicie magister ineus H vas & lapidem,Scinspexit eum intus & extra,& invenit bru- ,3 extra, intus autem erat adhuc nigtedo, cujus causam mihi
( l, 5havit, quod videlicet partes materis vasis lateribus adhs- magis sensefant calorerit sibi propinquum ; quam materia
| l j vq, ana,ideoque citius in colorem coeperant mutari. Et dixit mi- W^^d ista brunitas ascendebat, quod albedo extrahebatur a ni- 'riis ejus ventre, sicut in Turba dicitur: Cum enim videris 4- Vel. O o o ipsum

9)8
Lumen Iu venis Jinis ipsum natum,scito quod albedo ipsius in ventre nigre ^ ^y apparentis occulta est, & tunc te oportet illam albeam . £|I iii> here ab illa nigredine subtilissima ejus. Non aute ^ 1 j 3t is tafiiquon. quod adhuc materiam hanc vocat lapidem : Nam ejutmiiadu- quamdiu durat albedo, Sc etiam assumpta rubedine,p e ^ rm. tempus stat durus & instar massa: fortis spiritum retin ’ ^
que decoctionis continuatione per seipsam incipit di quantulum elevari.
Sequitur decctliofecundi gradus usque A A
rubedmtm, c. M
nlf' Tt -
/"'Um igitur sic dimiserit hic lapis nigredinem, mutat '^'ignis,& ponitur in alio fumo subtilis dispositionis, 111
tior adhibeatur decoctio calefaciendi vas & materia^ 1
ruborem videatur assumere. Cavendum est autem ^ ;ni'^
decoctio in excessum ultra debitum fui gradus, separarc nt ^ (t3 [i-
ta. Quare in Turba dicitur : Coquite caute ne in fumu 11 ’
iu. y ^uw iv iu iuiva uiwrui , vouit. uw m *“*' * jp ■
tur & pereant. Citrinatur autem, quando de alboc°‘ 0 3 \W^ r bcum transmutatur.Citrinus autem color est medius iN pt <> & rubeum,oportet autem praetendi ante rubedinem vera ^
hac practica locuti sunt Philosophi.dicentes: Spiritu* ‘'jqiii 1 ' non uniuntur,nisi in albo colore, quia tunc omnes col are _ inundo excogitari possunt,apparent & firmantur,& tun c ^fi** colorem scilicet albedmis conveniunt. Dealbatio enim e Jt'
operis fundamentum,nec inde variatur in diversos col° reS £jtii'
1 ! . m n rn- A ■ ■ /. ,M MI, I* A.« ■ — — . - . /I P * 1 —, rtl lia' 1/ll
licet veros,praeterquam in rubeum,in quo est finis ultim**' (0 i
natio enim quae fit inter album & rubeum, non debet d>^^,
in perfectione. Approbantur autem per haec omnia q u * f
quae etiam vera esse mihi facti experientia demonstravit- Sequitur decoilie tertttgradu, usque ade»^'
c,nationem.
&
autem non potes errare. Nam igne augmentato po
stalbcd*“ 1
ante rubedinem ad cinerationem pervehitur. Item videns 3 ^
f(>i
illam albedinem supereminentem, esto ratus quod rubor 11
coq'
dincilla occultus est. Et tunc non oportet illud extrahere,
quaque,& ibi decoqui debet,nam tunc suscipit veram cum qua ibidem coquitur tam diu donec albedine tran |(J J i[|
ignis non sit intentior,quam ad suum gradum spectet, nas jjre [lls albo colore corpus Sc spiritus sunt naturae conjunctae. ft u' 11 ’
k
»e*
"CT dum fubescere incipit, ponitur ad decoquendum ■^"furno fortiorem perhibendo i«nis gradum, donec intus ^ { |c tra vera rubedine persruatur,cujus signum est diruptio > & il^i
vationem iupradicta.de quibus in Turba dicitur, post* ^
*l)u
>
s
:*ti
">d,
Ptt;
«({
fp
%
hs
K
%

&
id*
oi
iii'
to^ Experti Novum. , 5>;§
Wür ,C l uou ^ c l l,e totum rubeum fiat. Et si vobis dubium reliti- ’V’realbedo ä nigredinis ventre extrahitur,rubedo autem ^ Xt ‘ a l»tur a b albedine, licet sit rubeum decoquendo,declaro ^hii m °do,quando durante nigredine materia remanet,& Sd s a ' n »atura.quse hnmiditas le ostendit apparente albebis ' cca ri,&nunquam etiam apparetalbedo , donechumidi- ^U;il 3u 0 ‘, run:l pent e s sint omnino consumptae, his ergo de causis llll hco C " c ' potest.dum autem rubescit, nihil devastatur,sed tan-' 3pp a . ^ U,t ^ r * & decoctione forti color rubeus incommutabilis t 'k C ' Uo p er ^^'°- Quare in turba ex composito in ipi- ; k V j V f; Cllm verso fit mundi principium. Item spiritus tingenä i Pen s ltlcan s intromittitur,postquam recellit humiditas coriuni- ^ aliter quod est pertentum ad dealbationem seu ad albete,^ ,,^ 0c ergo colore rubeo apparente natura sol perfcitio-
» °‘tehdit occultahi.
^‘“'cu/cinatto in yua ultimusgradui figendi completur, tHn cfi>irints corpus efl ieresudus,ier^epermanens
& fugst sium figens.
. tj j^^tttbsec materia rubeum habens colorem dirui & elevst- l'Ctat^.P'bponeturad calcinandum per flammam fortem rever- p riatn iaro in terreo vase,in quo ignis gradu fixo completus, a iti n tYlan ens efficitur vera atque perfecta fixione. Quare Geber ses fi -Puulo de calcinationc, quod spiritus calcihamur,ut fixio- 'litiis 1 ^ melius dissolvantur. Et in capitulo etiaso de tertii or- *ig 0rc c °‘ c ina,ipsam incipit calcinare.Sc debet in ignis calcinar.tid •hütn li < k tnanerc , donec pulvis tactu impnlbabilis fiat, riitentiffi- 'i>n> Cll)j , Cst3 ruborem. Quare inTurbd sic dicitur,Scitote,quod ? i^tlus^ E^-optime miscetur,eo quod cinis ille recipit Iphitum, itci I Us est ille humor per interiorem ignem, quousque croci fitijj c °nibusti sangvinis vel suum quasi nati calorem assumat, itl(j Cu so aqua introivit cum corpore vertit ipsam in terram , de- Pip ^Pulveremsiveeinerem. Sivultis aquse perfectionemex- '^stianu accipite, si enim impalpabilem aquam inveniatis, be- lj|] C lt>sin autem , iterate. Hic autem rubicundissimus impalpa- 8(j. s Pulvis in feipso elevatur,etiam crescit in modum fermenti» 8j 'paratur abeo in caicinatione praedictaterra nigra subtilissima tus* f 'lurida,quas in fundo vasis sub dicto pulvere rubeo teperi- ^io ^ ncie dicct,at lirihi magister meus, appares perfectionem ^io S ln ll0C cxisterc duabus de causis: lina quidem quod per per cakinati°nis ignem introducitiir per vas quanti- Po, ls U|Us tlixiris.super multas quantitates non permanentes cora ifiPii projecta confirmat in eis auri fixionem, quod non facerte fixio (iiperabundaret: Alia yero quod terra nigra ]
O o o 2
..g,..! prodicta in

94® Lumen Iuvenis Experti NovuM- ^ dicta in calcinatione separatur ä commixto, quas fise* j ( ii1^ toto opere inseparabilis, propter fortissimam unionew. necesse fuit per fortissimum artificium separari. 1 ret commixta propter fui impuritatem impediret p ur
ingressu
Sequitur cinis per calcinationem faftta fuß^^
6
iterate Lapis,qui eff eltxir completum .
/"'Inis vero iste caret fusione, qualiter autem ingredie £U gat? certe liquefactio sibi redditur sive sudor per 111 Philosophis traditum,'cujus ergo modus est ille, est
solvendus? certe non, quia Philosophi non curant de
genti adhaerentibus & id humectantibus. Quare dienriC^F ba: Insipientes autem audientes aquam putaverunt e 311 ’^ 1 ' 1 esse vulgi,quod si nostros libros legissent, scirent utiq ue ^ ( j ß este permanentem. Qua: ergo aqua est vere quae tang ^ adhaeret, sed superficiem discurrit nihil humectans, tumvivum. Quis ergo faciet talem aquam ? certe dico 9 Je e qui scit facere vitrum; haec enim materia nihil aliud qu a , et , “ ipsa vult sibiadjungi.nam omnia quibus indiget iri se ^ bt (C ^ si bene excogitentur,quae praedixi,scietis ex hoc cinere rcit*’ pidem rubeum infenso colore,parum perspicuum h aP (£ Ji( f ' frangibilem cum modico ictu,fusibilem,penetrantem, tem,& perpetua' citrinatione tingentem,cujus verris 11 >
. ^ est aU ‘>
projectionis modo subtilitas,quae ignorata elixir tenenS tlC
centum millia & plus Saturni convertit in Solem, en pi i
ficit ex eodem.
Conclusio totius epißola.
■CRgo fratres' noti miremini, si in hoc opere mutti erre nt .
L, niamjüro vobis,me nunquam vidisse'quenquam P 1 ?'^/ gistrum.qiii in debita applicaret materia' opus suum, ^ f
ad impossibilia iri materiis,ac si de cane crederent hom 111 jj/ nerari.quid mirum ergo si reddantur in operibus niend* c lapide, Lee.
D. K. ,
Credo quod ego totum hoc vidi in operatione San ni; quae in hoc auctore sunt dicta, aliquando Doriri disponente,& spiritu ejus cooperante,experienda.
OP^

jid"
.atr
6
1 $
941.
k^US PRAECLARUM AD
Rum QUE MAGISTRI VALEN-
{ j NI expertissimi, qvod pro te-
aft >ento dedit filio suo adoptivo, qui etiam l stutn tractatulum propria manu scripsit ' Ioanni Apot.
Tudio namque florente Philosophico quandam partem secretam.videlicet,scientiam famosam, inclytam, gloriosam, imprudentibus occultam, sapientibus vero manifestam, per quam omnis gradus Ecclesiasticus dum habita,fuerit,& inventa Deo Altislimo sine s5t ior' a ‘ amula tur ) &c: Reges ßc principes dominantur, & adver- Vss suorum colla sibi subjugant: Pauperes & inopes in suis ", ' ,ta , tlbus adjuvantur, succincti sermonis eloquio, nec peni- ^ta 0 ’ nec penitus manifesto, ne improbus tanquampro- P'tca 1 * 1 emincn tem scientiam indigne usurparet, eamque in suis "cgligentiis foveret .amore tui fili charissime in hoc
OiuJ' 11 ■'bello ipsam tradendo propono declarare tibi. Hoc pvas
t io nc lbUs addiscito,ut scias naturas Metallorum & eorum geriera- Jt.i v 1,1 cognoscere. Cave tibi, ne sis nimis velox,aut capitosus, 'loQ r arus > vel cervice variabilis. Sed potius esto vir patiens, Sc ‘5* filius, Sc yir subtili ingenio decoratus, perscrutaris o- tts. ^, ls quoque largus. Et adsint tibi quoque sumptus susficien. ^,^'am decet ut velles per libros indagare. Eo quod libri ■>ti>r g> !Cnt '® non sunt scripti ad doctrinam ipsius inquirentis, Ici ent - latu m scientiarum,sed sunt tantum quasdam figurs ipsius '*■ Quia scripti sunt sub occultis, & diversis aenigmatibus d c “Pboricis.id est, figuris, Sc ad hoc tantum , ut per ipsas figuras 0 ■ientiae sciatur,ut vere credatur, quod h?ec scientia veta.Sc
f,. jt>o recta est. Unde nullus unquam Philosophorum hanc j/!piit,ut est in sc veraciter, sed tantum allicuit artifices ad ipsam negandam. Materia vero principalis omnium metallortr insuis ‘"eris de qua ipsa generantur, id est causantur, est Aqua sicca, aquam vivam,sive arg.viv.appeilamus, & spiritus foetens, alitet sulphur nominans. Hujus autem scientis radicalia 0 , nc ‘Pia super qus ipsa funiSntur sunt ista . videlicet quadam iiliff® ve ' substantia prope arg. viv. 8c sulphur fumosa & sub» Btri 3 ex natura duorum prsdictorum per nostrum artificium iiil, C . r ? ta bmpidilfima & clara, tanquam laterna in qua latet & ' lD 'tat spiritus quinta; eflentis , ut inferius dicemus. Non est » Ooo Z autem

§4r Opus Preciarum. ,
autem substantia ipsum sulplv.r, necarg.viv. prout sunt " 1 ^ tura iu mineris suis. SecJ est quxcinm pars iliorum duor 111 ’ Ji'
'' ■ uenerstr ,,ti
SecJ est quaidam pars
non est arg. viv.nec sulphur. Nota quod faciendo g>-„— - r n ctam fumosam substantiam aiubstantiis praedictorum ‘ - jjib' scil.Mercurii Sc Sulphuris, Se suorum ad junctorum,q-J *" 1 stantia simul unita est-quoddam corpus , ä quo exit fn” 1 ® ,/ stantia,quam facit artifex ascendere a terra in coelum,id s s^i)" dam materiam vel substantiam corporalem in materi ? 01 j. lem. Et tandem postea ipsa materia vel substant ia Ipirituf pi congelatur &fixatur, & in lapidem converritur, niulti* i"! p.a;termissis. Nota quatuor esse species,nec plus nec,m ,n ' r / ad hoc elixir conveniunt componendum, videlicet v < 0 ' Sulphur Citrinum fugiens; &• lulphur viride fixum babe ' 1 ,4 trem nigrum, i.c. intellectum . quamvis darum in visu vl<1 -
Ptr
'Ut
- ^ , „v . - ■-j -.- .._ A.
sulphur album fixum.Et b»c tria sulphura sunt fundentia **
tia sicut cera. Istas autem jpepes meliores sunt.cum 11 p( |
sint' ( li
sive recentes, quam vetusta;, bonum sulphur viride ciV ! 11 yifi'
, quam. . . r ... ^
grostius in frustis. Et eunt frangitur habet fracturam d-H^sii
dem &c lucidam ad modii vitri .quapropter virnolum fi v( ' |r appellatur. Sulphur album fixum melius est, eum be° £ ^>/
IviKpiic tlkt m lneuntu ov Ä» «-1 t i-t vvx Rs f>(\ ,->>»1- /Trslfl*^ Jll^
fiierk,habens albam lucentem & claram , & est per grast 1 |jii* ga.nen multum,(ed parum grossa, & cum grossis gvast 1 *' valet. Sulphur citrinum fugiens erf sulphur vivum ,Sc in grossis frustis , clarum non perosum. Componitur viv.cum sulphure vivo, citrino, ira quod insimul altera 0 ' 11 dammodo a sua natura prima, & fiunt unum Leide in rubea 8 c ponderosa,quam terram rubeam ponderosam '*° C ‘ ^ Et hinc npnsunt nec conveniunt,nisi tres species in hae •"
vero duse Ipecies nö cöponuntur docet in opere hujus
&
turft j.12.unciarum de sulphure viridi, fixo, tere bene sup £r jjS? mor ut melius poteris, & pone ad partem. Secundo Jst ul ’^|l’ 1 ’
id est, quartam partem unius tfe 12 unciarum de sulp tlUr£ | , ( i J>
fixo,& eodem modo tere , ut primum Sc serva. Tertio Ist 3.de terra rubea ponderosa,& tere peroptime & serva.H° £ opus contritionis vocatur a Philosophis. ^ (ji#
Tunc incontinenti & sine mora omnes istos pulveres
conjunge Sc bene commisce in unum. Et tunc totam
liam divide in duo vel pone ad unum, & superpone ale " 1 ita quod os urinalis non subinoft os alembici,sicut munibus distillationibus, sed eKhverlo os alembici j] c&.
os urinalis ,& ab eo circumdetur Sc bene lutetur, de .i-i 1
tur 8 c induretur. Ita quod alembicus non possit ab «o b £ P
• - " • • ; nullo
«C
»Ut
-iit
'at
'Ot
itx
bis
'at
r'
'Pll
*$
Et lutetur iterum & siccetur, ut prius. Ita ut spiritusm 1 » 1 ^ jli> jipslint exire. Post omnes desipcatiqnes hujus luti i° ce,a ' |^ 1<
Oa
ah
"k
tci
t>t

s<
1 . 11 "
/
i-<
f ,r
A\
11^’
<5
,<f‘“
/'
/
i/
>><
fi
a«-
>
£
/
,if
/
jss
\i°
fi
fi
^iki
Ma
gistri Valentimi.
94 $
N«*,«" liquefacta lutum desiccatum caute & sapienter, ^>$O n , eris securus. Et illud opus vocatur ä Philoso-
S- tr c iner S ./ s,8cc- Tuhc sigillatum vas pone in Alludelum fu - ^0-T atQS ' ita ^ ods P iffitud ° cinerum sit ad ipiflitu- Tpone tV ' d '8>ü , subtus fundum vasis urinalis prjedicti. Tunc * lltf|t! 'ui l ^ nem ’^ ^ Unt duo vitra.tunc in medio alludelorum,sin Ss,qu U l rri ’ tlmc Pac simpliciter. Sit autem ignis ille ita tempe- L^ien tencrc postis manum ad culum alludeli intus furnum S inj? c *P>sine latsione, alias totum destrueretur opus. Omni- ° c °iurs * C d ^?o-itls,tuuc vapor istiusmaterire ascendit in alem- Nvp,. llrn P er modum sumi subtiliisime ,Sc ille fumus ibidem b P „. stetur ' -
'n se
in aquam claram & limpidam,tanquam laterna,ha- i! Cr ata p ■ daturam omnium prscdictarumspecierum.a quibus gc- \i, p ^■uescendit per cornu cervi > id est, per nasum ipsius alem- ^it Ca I( , ltn ° l6 . guttae vel plus nullius sunt valoris nec capiantur, guttam capias unam super calefactum cultrum vel pur-
16
fci rum , quod si bulliat,St'nigrescit, tunc est tempus reci- stio v ‘ ac l Uatn ,&non prius. Tunc habeas duo vitra,si imposuisti i‘ ttac um materia qua: sint formata ad modii phialae, despif- '0r nu On 8 a -& applica ista receptacula adalcmbicos, & mittendo, { Ctw lCerv ün eos caute obtura bene, cum panno, lineo, sicco, V' CUm luto,nec etiam nimis stricto, quod possent frangi vir- ^ 'j u *Continuandus est autem ille ignis in hac debilitate per ta Ilc | u el vitra,postea nonstubito,sed paulatim & paulatim fortifi- C " - ^stue ad duplum vel plus, fi necesse fuerit ,& in hac ] !la r u p, n j at ‘ one 'gnis tenendus est usque alembicus rubescat, & in fott ific a tenendus est igiiis,donec tota aqua exierit. Et tun? jjores p * f ss ignis,& faciendus ut flamma,ut partes aquae fpif- 'x h 0ta Qtt >orcs exeant.Et talis ignis flammeus tenendus est per (i c e . S Ve l citta,donec tota aqua exeat,deterra sicca permaneat,, trij r lta qua perfecta.Nominatur autem hacc aqua nomine ma- tj tu ®> v idelicct lapis sed hic purus.ibi autem impurus. Item VQ- }( 1 aqua Mercurii,& aqua sulphuri*,quae ex ipsisgeneratiTr. L. Vocatur fumus,ventus,oleum,aqua,aer,ignis, vita,anima,dc t(. ■ Us > q u * est ignis comburens, qui solvit omnia corpora, uno. ^'rninesid est, una operatione, 8c pluribus aliis nominibus,ipsi .. 'iosophi eam appellant,& lapidem benedictum, qui non est la«. sta* j CC “ abet naturam lapidis.Et statim postquam illa aqua estfa- iiij e ' xt compositio fieri in duabus horis,quia virtus istius spinal, fi}° ca vnescit,nisi per compositionem ipsius cum corpore, ut cor P orc retineatur Ideo oportet,quod cito fiat. Et illud vocNur Autumnus.Ire vocatur imprsegnatio.Sume ergo de Ptvs ^ ba Puristima a.^.j.e. duas uncias, in laminis tenuissimis, Sc lCc in aqua illam,S; claude vitrü peroptime cum Ijneo panno
O o o <(. & loca

244
Opus pRiG C lAROM'
& loca luper cineres tepidos,situatis in aludelis luis fi*Pill^
Et statim ut hoc corpus intus projectum fuerit in ^ ji«* tepidam,tunc incipit aqua immediate bullire si bona i ^.| v# ( ro non bullierit,error factus est in ejus operatione Et idep oportet reitet are
: & aliam facere. Tenent} 3 >M nC V ‘(sr!' 1
icalidos cineres continue, donec illa aqua a (julliti°P e Jst r ,irj, - - -—a no, f
cum cessaverit erit clara,& limpida & viridis. Et terta f C sitj fpluta spiritui congregata. Nota, si aliquid autem rCin v i s,'[
iliquid <
corpore,quod non erat solutum vel liquefactum > 11 ? t1 '’' jijit' accipe aliud vas simile priori, & poqe in illam aqua ^ cyus poteris,perclepsydtam vitream, caute, quod ill 110 | js j. 1 rnansit in fundo non solutum non transeat cum aq u3 C „ 0 ^ C
;lsr’
sipgulis yasis bene obturatis cum panno !mcp>lerva‘ , | n( >i/ ; «edictam, in horam necessitatis. Et tunc fac iterum jie ’ £
jjv.v 41 c 1 .jn 1 > m uukuij ncccmuu». £.1 111111 . mv. »1
& impone illa qua: non soni; soluta in priori aqua
ra nova,ut sunt 2 .|.utprius,& procede peremnia
ut
de aquam posteriorem.cum sua terra soluta ad primam
huc non esfteria tota folutn,tunc li vis.tze utprius, q u °. ^
•IIWV JlVSlf LV.il ll unu lUlUUIjlUliL il V HI .1 .0t>\ y
peas de illa aqua fatis ad placitum. Et hoc est verum & medium. Et dicitur hac aqua in qua cörpus soluu 11 * 1 ^ 0 c3 l ■ peratura fapientum & aqua vitat; Sc corpqs solutum > guma PhilofophqruTn,sed nondum perfecta. ,^(l £t£! '
Notandum, quod ista prima pars elixiris est albn»<l u *^ tl3 ii 1 ^
t ■ n : - v n . rt • -r* . r : . 1 ' i. * ’_/1 m ..
alba est,ut dictum est. Et fecunda pars elixiris est rube»» ' »erra rubea fac ut dicemus, Et sic videntur duo este e b^ei , verum in hac arte, cum tamen ita non (it, quia in rei dua: parte§ non facium ,nisi unü verum elixis» qued que, videlicet primo ad album , postea idem non al* uC * ’^jni^ dem vase ad rubeurr:. Diximus enim jam de parte alba- . ut ji0' cemus de parte rubea facienda. Et tu nc iterum attende u ', 0 oberres,nam praedictae species sont assumendae ad x ' i ^ e - v c& t \ prius ad album, sed cum aliis ponderibus solam. V- eC
phure viridi fixp.j.tb.rz.|.Sf in hoc concordant ppnde ra ^^b^
phuris albi fixi medicinae parte unius lib. 12 . j. Item ter
ponderosa:, 6.|, &in his duobus discrepant pondera 3 - a si^.
a ponderibus aquas albae. Ex istisTpeciebus facias per ° » u rit 1 ‘' sopra habes, videlicet opus Hyemis, Veris, iEstatis - jjjbu 5 simili separatione,contritione, 8c decoctione ignea, j 1111 faifi sis, Aludellis, furnis, juncturis & lutis,simili separat 101 ^^# 1 tis ab aqua, simili reccptiqne, simili projectione, vel c - u a p ! \, ne,seu matrimonio terras rubete cum spiritu lapidis >» ^ ^
fiicta. Debet autem esse terra rubea,munda. Sed. nota posita fuerit cum aqua non solvetur in ea. Qiii a f ub £l1
eou est aqua, sed eakinabiutr tantum; & in ptilvere! 11 ^«!^
riu<
1«;
H
Ppi
sic]
st c ,
tlllj
vis
v e t
Phi
'»
dis,
>11,
•en
'tr,
^0,
>lei
?S
‘rit
%<.
0|
et
fili
ror
Wi
^Or
»Ot
ste i
htj
Ver
b,
t"
s'
'rii
•'S
Vj|
tar

Magistri Valentini. j>4| rnrr 'odo & fine tactu reducetur. Hdc sic facto remove a- p„l Vls c ^. & pone in alio vase eidem simili ita effundendo, ut p° nc ‘ Uot -'Us maneat insuo vase. Et in illam aquam remotam fit h a L llc,Uo ^ corpus alburni ut est terra alba, & solvetur in ca,& ^ c »nd P1 ° ScUum ' Tersam yerp rubeam, calcinatam, desicca, tibi 0n , U ? moi: * um suum, sicut fili ä me vidisti, ' quia non possum Vase , n, Aianj rcpjicare. Serva autem illum pulverem in mundo Vt tc ‘ ' 0nec aliam aquam feceris, in qua possent dissolvi ilii pul- ^liam aquam facias cie praedictis fpeciebus videlicet ful-
Phi
ex Cc 1 ' ^ rubeae pondeiofae.Sc operare per pmma opera ut prius, )<V i " oc ’ qnod in separatione flegmatis ab ea plus separabis difi 1’ °’ aut plus quambn aliis separasti, jit postea recipias, ut sel v . 01 > de aliis, & in eam pone illum pulverem rubeum, & li
ita, ' Ulr ' &fiat aqua ruiaea valde , tunc est aqua perfecta; sin au- »tr r ’ tllnc remove aquam ab ea, sicut alias fecisti ,& sicca
V 0 * m rubeam, ut p r j HS , & lerva. Et reiteranda est aqua ex noto’ ^'? m entando pondus in tribus unciis femper in sulphure al di
>virid,slb
j 12 . unciarum, $c novem unciis sulphuris albi,&
>.scm,
•»Cp-
^ 111 terra rubea tantum, & non in sulphure viridi,cujus pon- per est aequaleinistis aquisi Etfemper plus separabis k e tc in >!la in duplo quam in praedicta, donec invenias aquä Quid Va f reiram rubeam in aquam ' limpidissimam rubeam. ^1 ,atn nutcm totum removent quod ante rubifieationem a- q Uo V' C1 «iit, servantes albam aquam ad partem. Dicunt autem, b(. st d '"a aqua alba solvat corpus album, & fecunda rubeum, & fili t d i cu nt, secundum quod opifex est circumspectus, tu autem torp e ” C Mod tibi videtur. Cumque inveneris aquam, qua: solvit Wu*"*'““ 1 * tunc serva illam, 3c fac tibi de illa quantumvis. e 0r Ut solvas de corpore sitmper novam aquam faciendo, 8c (ses , s lr t ea solvendo, & femper solutiones in unum vitrum fun- ° n «cfathabeas.' Etiam sic fac de albo ut supra, si totum d e 1 liveretur de terra rubea , non debes tamen tantum ponere e 'ubea terra sicut de alba, (ed tantum duas dragmas,id est quar- ,rn partem unciae unius, si autem plus poteris solvere, plus adde, Ver Untamenut benecalcinetur. Et sicut prima aqua alba in hac 5, se nominatur virgo vel puella praegnans, habens unum uber, id 'fi fperma foemineum album & frigidum, & urina puellarum vo- antequam corpus album solvatur in ea : Ita & illa aqua ru- praedicta vocatur juvenis pulcher, sicut tu fili mi homo es,ha- sc e " s caput nigrum, vestimentum purpureum, quia fperma ma- "unum est calidum, ergo rubeum, utrumque autem dicitur uri- V a "vfi a utium,&infinitis aliis nominibus. Etnota quod ventres
ta nti
0r um non debent totaliter impleri de praedicta materia, sed
"m semipleni erunt.
Perficitur autem elixicad utrumque
O o o j iÜH

946 OpusPr-äclarum
illo modo: Accipe ergo tantum quantum una vice lec>n> " ,(•
alba, &scias, quantum cstpondus ipsius,ad tuam sub 1 * 11 cii P>
linquo. Non enim tibi fili mi potui omnia scribere p r0 F tc ^
ctil'
quam tibi inferius declarabo. Et tantum si. de aqua 1 ' 11 ^^^
io* Ii
pondus tibirclinquo.Sc funde ambas aquas in cucurbitas j^ii'
ic fpistam ; tunc in continenti tota aqua erit citrina, clara
— . cti c&
da, & erit vera copulatio, & verum elixir ad utrumqs *b* impraegnatio ex quovcius sequitur partus. Ista autem c * ^tr
aquisfactauna,utdictumest,nominaturaurumnostrü> ^,' 1 #' «um nostrum,imo aqua coelestis,& a-s nostrum, acetum 1,0 ( / magnesia nostra,&fermentum lapidis öcutrumq;. ^t sta* ,,cf- has duas aquas infuderis, debes bene obstruere, donec bc ^ misceantur,&fiat res una videl.aqua clara,rubea.Et scito par pondus debet este utriusque, & quaelibet aquairesid* 13 '' ^ alba Si rubea, debent (ervari in suis vasis optime clausis. r( “
quia non debes illas aquas, nisi medietatem utriusque reC'P ^iii*
conjunctionem aliam autem medietate serva,ut dixi.qu®' f ,nf £ ' cauda draconis,quia servatur ut draco siccus eam devoret,^^« rius patebit. Hoc te quoq; scire volo,fili, quod unum si° e . f /; non perficies, videl. quia non poteris tu ex te ipso prole g c r tU J sic nec virgo sine masculo,hoc tibi secretum este nolo P r0 P ( ^' servitutem,quam habes erga me.rtXXuvattrremrTpvWV,
Nisi ista conjunxeris nil proficies, Modo attende fiinqu* 3 dendü est ut opus pratdicti lapidis bene difponas.ig..ergo ^.^F compositum praedictum, prout est in suo vase in quo p 1 *^ ^
posuisti,videl. in cucurbita,& pone super illud alembicu^^ii»'
& luta bene, Sc sicca, & cera eo imodo, sicut inextractm*^. rumin prima operatione fecisti. Et hoc sic composito,
nimam,i<lf;;>
> v, f>
lud vas, & sepeli in simo equino calido,3c fac animam») ab eodem, hoc est ab elixir evolare» ipsam aquam ist '
... t... J- c. a _- l i■.— j >-
capiendo, &jfkgmaticnm abjiciendo, utsuprainprirsti*
«p/\Unv/lr\ ^ AMür (Tllff'1 kllllll» si1lv/>r Ummnn« s...aaH1 dld
probando donec gutta bulliat super laminam ferream
Tunc procede cum igne ut supra , quousque tota ac l ua ^, exeat, & materia sine aqua appareat. Item continua ig Dt -
J« 1
nec aqua nigra fuerit Sc sicca . Et tunc qua: prius in prim* 1
tionevocabaturfpcrmata.vcl pater aut mater ; nunc in b aC a |i( tione vocatur tetra, vel nutrix. Ideo dicit Philosophus. » radio solis umbram, vocatur autem a Fhilof. terra ist* 1 lis,corpus mortuum, corona vincens, cortices maris > 1,1 nigra, draco quoniam comedit caudam fuam.Sc infiniti minibus nominatur. Aqua autem ista quae abeo exit.nO j^pr^ eauda draconis,qua; a praedicto dracone comeditur,sicu* ^ jjfj
jrefiduum fpermatum in prima operatione nominatorum^ ^
in istam aquam totaliter extractam debes mittere de eot ^[ 0 \^
>
"ca
S i
scri.
iV-d
"1., v at u tol, sot c sidb totfi 'S Ss. % Hi
5.
»t.
s,
a tci,
it in tou
sctlr
%
H
tor c
tor(
'Itis
ton
Hej
«a j

Mr Q j Magist'ri Valentin r. 947
! 'iii^ 'j/ndum, ut in prima operatione fecisti, & servare ad partem ^Ca t '' " S tyermatibus ad horam necessitatis. Haec vero terra de- lite r a,u * c ' 1 ctumcst ) extrahatur de cucurbita caute. Et scias simi- 'pilTo nduse i us - Et postea mitte eam in alio vase de forti vitro,
V7 lo > ^ magno, secundum quantitatem medicini quam de r j ^plueris,ita ut competat quantitati vel terra praedicte pon- . C11 ter vasis sit rotundus, collum longum. Et cum draco fisjj lls vel terra fuit in predicto vase positus, ponendum est tft j h Cne obturatum in aludello, super tfineres.Sc ignis faciendus Vat ür /'otis carbonibus groflis, & continuandus donec terra fol- Uiej Ui 1 7*-* ipsa, & fiat aqua Ipissa, rubea. Sed secundum alios & V? * r pt"liaturin ventre equino calido .donec solvatur. Solvisti l 1111 ‘sto mstdo in yo.dieb. Alii ponunt in aere vase aperto, pt t p Cilc caveant,ne pulvis aliquis introeat vitrum. Citius autem 3üt« CltU ' hoc opus ipbumido,tardius in sicco,ut dictü est. Hanc Elutionem nigri corporis & mortui, solutipnem nomina- Hw lm ^'vitur perle solum,cum vero solvitur per aquam soä, O '«tionem,rcsurrectioncm,aut vivificatione,seu aniniatiq- 0(lf ^otporis mortui nuncupamus , & hanc tibi chanssime fili, inferius. Sed cum solutiones istius terra perse divers« ' /ti^^ot tibi, mi fili eas explicare, nc aliquando contristeris, fle 01 te »endum tibi trado, quod solutiones ili* qu« fiunt cum *c<T atc 'Zuis, yel cum fimo equino non proprie sunt solutiones, Iltf^'Ms liquefactiones, vel fusiones ad modum cerse vel metalli ^.^^‘dpexisti.
a Cc | 7 hoc oportet primq fieri. Per quod patet quod fusio hic C| 'ttf ' atU ' P lQ solutione, vel e converso > solutio pro fusione, Lc iiti r ,* 5cr h«suaest, ut dixi, tunc iterum proprie per se solutio est, tct Ut* ftC ‘ ergo solutio fit duobus modis,in hoc loco. Opor- ci )h , c ° n fideres ut primo perfc solvas , id est, liquefacias, Se se-
J ^0 ÜP)' fi» (inaniis!«... ..«a 1 m .,<1 Ca nraa^iAA Affll•M#»«-
0 perse simpliciter in aere, tum in vase praedicto. Accipiendi] 'hud vascum terra soluta, Seponatur super cineres in alu- i ,0 stiper furnum, Se in furno fiat ignis lentus, & hoc continuan- j'bidem donec congeletur in unam mafläm nigram ,Sc fiat du- 7 nigra , sicut massa falis cujus mafl* fractura erit lucida sicut j'^ura vitri. Iterum tere & pone cum suo vase in loco suo ut per secundo,ut dictum est in acre solvatur ut prius. Et secundo su- ^ cineres, ut prius, congela in eodem vase. Alii vero postquam ' f se semel est soluta,& congelata, ut praemittitur, sciunt pondus ^ s , postea sibi ipsum ponunt, aliquid modicum id est sextam 4 . ttet h panderis siii de cauda sua,id est.de aqua.quae ab eo exivit, pl7r de a ' la ’ c l uae ‘ n ^ oc ^ oco 6 6c fiat, debet esse omnino sim- "nc quacunque impragnasione corporis vel spiritus Et post r 111111 fuidam ex ipsis qui ponunt ipsum in aerc.ut permittatur
adsoi;

Opus Praeclarum j 0 ve* ,trff ad soK’Äidum. Et quidä exiliis faciunt eam diflolvef £ * jjetf' equino. Et postea omnes isti ipsum desiccant, ideft> a »J a ’ j<jse congelant super cineres lento igne,ut dictum est,cave h ’ * „ c l£< ciasinhoc pastu. Et sic quoctmq; modo dissolves eam St ^e>tk quater reitera istam solutionem ,& congelationem, sublimatione & congelatione, St completum est. T^rSvura - ^ flra remanebit in fundo vasis fixa, & lucida nigra in'| a iTin jfii lS projecta super corpora alterabit ea in suo colore. Eth>s ® c - ell tes sic completis, verum regimen terrae benedicti lapidis' peregisti. Et nota quantopunque pluries haec terra ^°^ u !f.i. 0 r. ^ congelata,ut dictum est, tanto siibtilioi erit, 8c penetrat»
nota quod quidam non fundunt vel liquefaciunt eam > u
est supra, sed tantummodo eam per se solvunt, prppriC’^^iyti 0 ' est, & congelant. Et si dimittatur praedicta fusio, st l,all1 Aio 11 ^
nem vocamus superius, non est error, & tamen si pert° c ‘j^ qti°
haec terra, postquam fuit denigrata, debet poni ad solv^^td'
ad congelandum. De hoc nota quod non removimus ditse,,,se
ram de sua pueurbita, sed delutato alembico & remoto ^
ipsa unum coopertorium vitreum spissum & sorte P° n ' tamus, inceramus ad cucurbitam.quod coopertorium
idiuus, uKcuiiius au cuvui uiumss|uuu cuupci Lunm» -
'ypcamusAntonearium, quod habeat collutyt gracile St se 1
i c °l
e st, sicca eum lento igne ut dictum est. Et sic continua,
;w»t
's
Wc
s
N
Sk
A gid
■S
S
Ptte
fuerit denigrata,quam formam vasis superius defcrjpsip 111 ^^ jft;
n
>V
S,
>1
pendeät ijludcollum intra cucurbitam, 6c non extra?
debet lutari,& cerari ne ipsum flos fugiat. Et cum opps ct v ‘ ' ' ' a,ct^
ve coopertorium, & iterum alembicum appone, St luta,Sf Anteonarium appone alembico deposito, Sc sic alternat'i . opus est fac,8c sic in uno,vase potes totum perficere. Vjd* ■■ ■^(d' feceris , iqhoc vase non concludimus,necconcIudim l,S ' •.Ii 0 c tamine vasis. Quia si subtilius Sc magis proficuum assume. Multa enim de hac operatione artis e fient scribi ^t, tute industriae relinquo, & sic completam habebis denig' a (1 j}- ut superius dixi. Nunc autem ad dispositionem dealband' ftl' mus. Scias ergo pondus istius terra:, ut dictum est. Etpm^Co^ ve illam terram per se, sicut fecisti in denigratione ipsius,ss ta, accipe medium sei ponderis,de spiritu non fixo, id P&r >, s» 1 qua: ab eo exivit quae Capis Balsami dicitur, sive lac vstss^ ct a ' argentum vivum nostrum, seu anima, aut ventus, aut ca» ^ conis.Scc.utsupradixi', Sepone hoc super ipsam terram ' jpse vel draconem solutum, per collum coopertorii cucurbit ^ coopertorio cum cucurbita prius bene lutato,ut dict urn e , se, 0‘ tura bene collum coopertorii,& luta bene secundum m° p or titt^ Et si fuerit aliud vas, obtura bene cum lineo panno ücc° re s,iS postea pone infimo equino calido Sc humido, utluper c ^ ll£ c
: TU«!
s
%p
"«Ot
di
'soli
btact.
ts t
!>
ta:
fK
vi
3le
'feti
ktfe,
3 4as ‘
V

ips at Magistri Valentini. §49' llt Cr j Fra & aqua unum fiant, seu una res adhuc magis clarior, Sc 5 c q 0 Sco ^°ris , tum in modico quam quod prius erat , hoc facto
t°tum congelandum & inspiffandum est in mastam. Ct(f c i’ttodlim in eodem loco , Sein regimine continuo, Scsi ne- l>i CUs ac sttcoopertorium cucurbitte est removendum, & alem- Sih itUendlIS ' Ut ^‘^ um tst- desuper lutandus ne inde exeat ifs S , 1Un ior, Sc res citius inspiffetur. Signum autem est quod Va S ’j *, tst, gumma in decoctione erit decocta, quod si mittatur ftipjj ri E'dari,&ille draco durus fuerit,ad modum durse picis vel Any *■ tUn c fatis est decoctus; & a suo flegmate purgatus. Nota, li t(1 ^n® in hac decoctione de hac gumma vel dracone exierit, C^qu.d exierit potest recipi. Et si necefle fuerit de ea, sicut Pe,. f U “ a operari, hoc dracone congelato ponatur in tali loco ubi toC dissolvatur iri aquam spissam de suo calore existente. Qua di^Poriesuper cineres sicut in denigrando fecisti, Sc ibidem iftj l ttes tam, doriec congeletur ut dictum est in demgratione. Et Illi t0 8io est completa Sc erit unum corpus, adhuc opacum, p r% m ^actura clarum. Vide hic fili, quia dicit philosophus, quod *i t j tridum est, ne elixir submergatur. Submersio autem eli. 5 j[j ut dicit Geber, quando summa volatilis superat summam
tiÄ erit perfecta illa decoctio, tunc ultimo scias pondus to- >>y a "us congelati sicut scivisti, primo per tuam industria. Quia (^Postum tibi omnia scribere , sed multatu» discretioni relin- ipQ * ne forte perjurus inveniar. Postea pone quartam partem c °rigelati super terram congelatam, veti'psuril «torigelatum V e i^ Ua praedicta vel curri spiritu riori fixo, sine cauda draconis tKtf^^ate albo, hasc omnia idem sunt.Sc in eodem vase, & sine ric q l tl °ne draconis ab eodem vase,Sc decoque, ut prius vase betes j Us ato, ut est dictum,donec congeletur,Sc inspistetur.Sc fiat fjf , Ul ! a >ficufpix, Sc postea solvatur per se totum. Etipsosicper P to »statirh super cineres , lento igne congeletur , Uf dictum. t|) a . e rit masta alterius coloris quam prima Sc aliquantulum p a gts clara. Et simili modo, fimili regimine,simili'pondere: videh p s totius congelati quarta Sc ar.viv. Sc aqua alba praedicta desu- ponatur totum congelatum,8c simili solutione & cOrigelafio- ^>tam per caudam suam,quam per festste draco solvatur, Sc cor,- jpetur. Continuetur aute Sc tegatur, $c reiteretur hic dispositio' ('^embicis per hujus aqua» albae vel caudae pondera, Sc per has sationes, adaquationes, imbibitiones, inspissationes, inspiratio.
^■Vivificationes,-animationes, solutiones Se congelationes tam
am vel P tfr se - stuam per aquam,Sc iri eodem vase, Sc sine ,**onc draconis,donec ille draco vel fota illa massa mortua,' V, ta 1 n°mo in' suo tumulo paulatim Scpaulatim suo spiritu , vel ’ ®ut anima qua privata fuit denigrando,ut est dictum, irertmi
Inspif»

950
Opus P r m clarum ^
inspissetur&vivificetur, animetur,resuscitetur, &. anS quam prius, ut fiat unus lapis cristallinus albus, participalia dam viriditatem,perseverans in igne, fundens,fluens,& c e ^ Mercurium & perfecte retineris, R transmutaris
3«ai
pus imperfectum. Notandum est, quod plures colores & ^ |tI ii apparebunt in illo lapide antequam fiat albus. Et p 111 ^ p|jiF
ger, Sc postea albus, qui sunt duo contraria. Quia '
Cx uno contrario ad aliud contrarium transiri non p° te jallrf’ dio. Ideo oportet quod veniendo in illo lapide de st*S r °^ < iitit |l | quam plures colores intermedii appareant ,Sc propter n jqii 0 . libro,quod pluries citrinescit ,& pluries nigrescit,
colores iri mundo poliunt este apparebunt,attamen n011 ’ colores, sed in fine expectanda est dealbatio.quasest Et secundum variationem illorum colorum Philosoph'
dem diversis nominibus nominaverunt. Alii ferrum,ah 1 P
- - q ii*"
a|ii stannum j alii cuprum,alii xs,alii aurum,alii argentum’^pii’
t! "V'
riinia nomina, quamvis diversa in vocabulis, ad unurn . ^ tendunt intentu. Et hic lapis albtis habet pondus patris ‘"'j’jpli^ Eranum enim istius lapidis generat centum grana inri 1 ' 1 , ^^' ------- ' .- S-.albo.S-, >
y
tione.per imbibitionem gumae ä spiritu non fixo, albo, bet fieri eodem modo, & simili'regimine in omnibus»-
, r n- ■ V ^ 6 ... . .
albando fecisti prius. Et sic non oportet quod recipias 1 ‘'Jr pio, sed quod multiplicetur tit dictüm est. Nec ita rn0< h < ’) t ipl |£3l j habendo,fis contentus,cum poteris usque iti insinitüm 1 per modum jam dictum.Et leias quantumcunq; plus 1° sua anima vel spiritu non fixo,& congelatur,tanto rnS S lS stnr^'^ catur,Se non solum in quantitate,fcd etiam in virtute t» 1
tat. E>e cujus projectione Se modo ipsius, Sc de furnor»^^
& nortiinibus vasorum inferius tibi dicam. Confervet»'.,,
>
’hif
Silur i I ‘>Un
&
'äce,
a' 1 '
do loco, quia tunc per fe solveretur. Et tamen si con t <’’S',,')ei sol vi,non propter noc pejor esset (ed iterum super ^ pc 13 ' igne,per fe congelandus est sicutiri dealbatione fecist» ** jjsts ‘V quod quamvis decoctiones nostras fecimus de aquap^ (e st“ ba.cum pondere quartx partistotius congelati corporis.^ c o dura, attamen si majus pondus de ipsa posueris, fop® r ’P eX gi*^;' pus, quä est quarta pars ipsius, dum tamen elixir no M e ts* q
melius erit, Sc ille lapis dealbabitur,& erit subtilior, & 0 '
lior, & cum majori pondere alterabit, & convertet, ut t j t M*j*
Item nota,quod subtilior est lapis vel medicina qu* c ° n . n jsi curium, quam ijla quae convertit corpora, Sc e conver d'
tilior fuerit praeparata. Ego vero per septennium vaca ^ p,i>^ teribs errores artis illius, pervarias operationes erro •
ilb>'
s %
*ti
*>at t
Hij
'rfi
subtilitate, Sc in projectione majus pondus convertet Si cr ‘ ^[ib 9
K
ib
a «c,
>1
Sl:
lAl
'de
lapis in loco sicco, sicut sal punari,5c in forti vitro,& 11011 .;psr
,c, . _ r r i_ . . nEplO
S«
>1)
‘n
>v
V
S
' Stic

%
V
M
agistri Valentini.'
j st ' rum dixir apprehendi, cjuam artem cum deprehendit 5tt 'fice C P tcrn shebus feci & composui. Patet ergo quod oportet S‘latR 5 ?, m V UlS C1 ro < ‘bus experientiam addiscere. Ideo esto vi-
ns .fili
!^Vix ir
experientiam addiscere. __ habes tamen fundamentum ä me, quod ego isepten-
orn, 1Hveni - Ideo patet quod dicitur, opus nostrum non est l tc ^ muller u'nSc ludus puerorum, f Vfr e ta ^ ta " 5are * Sc rilbificare idem sunt, quod calcinare, St
! 'lte re V/ C °ngelareidem sunt quod componere,&composituna *di J 0c ‘ ** c °niungere. Astäre idem est quod rem desiccare, vel in ^gj jj°P oncr equod postit in pulverem siccum competenter re- Villare, sublimare St solvere idem est quod facere dc- C C C cce *° ’ n tmam - Item solvere in aquam idem est quod *7’ ^tUxtrm & volatile congelare,idem est,quod descen- K'kkc fixum volatile. Item solvere per se est idem quod 'htff , Xu m solutum, & congelare solutum idem est quodcalci- Hjß° UtUm ptrse. Et id calcinare idem est quod dealbare, & % u j ^ pertectum. Et sic intcllige fili doctrina;, diversa vo- »t,g' a hujus artis in unam intentionem convenire, in quadi- ' > Sur <: vocabulorum multi erraverunt, Sc adhuc errant & deci-
n °ta, quod major labor est in dealbando, propter ponde- 'titj^Otttmixtionesquje ignorantur, antequam probentur, quam ^tii]- Can d°; quia tunc per albificationem cognoscuntur, Se hem r cert ’or modus datur laborandi,Lee.
. n °ta, quoad fusionem lapidis,quam superius in dispositio- . Scindi: H;tc terra nostra Verb desitcata.Sc caetera.solutio- 'HlQ^o^inatnus, nullo «iodo facienda est, nec facias, quia perita, e *I&damnosa, quia sicca. Sed quando scripsi illud capitulo*.. ht not> recolebam de illafusioue damnum ineirrcUFrifle.Sc sio) ^'tiOo praetermittenda est, & facienda est alia solutio, noa 'iw ut ibidem est constitutum. & ostensum, & erit perfecte
hjp P e ta diljSositio dealbationis. Et modo veniendum estad diC. t lt ,'t>nem citrinationis.ut inde ad rubedinem perveniamus. Ac- de praedicto lapide albo, Se in eodem vale, ä quo ipsam t 'Existi, iterü eam impone, & in simili tali,Sc obtura vas eo mo- i,'sicut prius in dealbando fecisti, & fac eam ibidem solvi per sc tjpSumtst.' Qua sic soluta per se accipe de sulphure rubeo, id 'ts( ar g vivo rubeo, vel spermate masculino, quod ad partem dictum est, & sit ejus quantitatis aquae rubeae quanta
\^ UÄ Äs iki tnsirviitl misefl ™: -
1 \ ^ US unciis fecisti, Sc dimitte ibidem , insimul misce per mi- °' 1CC ^ nt unum & 'Uem, Sc una aqua clara citrina tendens tau- Einern, Scdaude vascufnalembico, ficus in denigrando'
Sj £t haec aqua vocatur fermentum solis, öcsecundücompo- Cllt pf anum eomp#sitü dicitur fermentum kinaS. Tunc ac-
cipft

psi Opus Preciarum e j„i/
cipe vas prasdictum lutatum cum aqua pra:dicta, & P. a e Di^
ubi postit ab eo exire aqua paulatim &c paulatim, si cut ) n
tione fecisti. Et extrahe a superfluitate flegmatis Sc recip e ^j a )pö>
prius, Sc de ea fac ad rubeum, sicut fecisti in denigr 311 ^
& altera aqua penitus infpissetur. Scias quod illud qt‘° bit in fundo vasis,erit lucidum Sc clarum,rubeum,fu' 1 ^’: Sl
cera, & appellatur rubinus, hyacinthus, coralliis,
Hos autem lapides, sic nominatos proptcrfuufn colorei 11 ’
totum desicca, Sc asta, quantum poteris,ut natura ejus ^ ^pi* 1 nec siccetur, 8c vertatur in similitudinem croci sicci, vel combusti; & haec siccatio & a statio dicitur cinerario, Sf ^pjji
est dispositio cinerandi. Notandum est, qubd tot^ 5
bus sine motione ipsius ii suo vase potest modopraedict 0 >|i> &in fermentum solis converti, sed magis oportet habe (iii phure rubeo vd fpermate. Vas vitreum vix inveniri P 0 ^;^ 1 ' fractione,usque ad perfectionem lapidis. Addispositi° n o (y. ficandi est venienduni, quod est ultimum opus lapidis,
, De hoc dico, quod post dealbationem usque adpev c bedinem nullus sequitur error. Quia eodem mödo sub ( jl» est, quomodo & dealbandus, & in eodem loco, 8c m & in eisdem ponderibus aquae, Sc similibus Inhibition 1
’t! *»at . Vf tt Mti
V
: S
Sia,
%
|N»
4
c °n, '»Id ! ?ct a Sr
i"* 1
V ‘vi|
f a li
Pe
tionibus, di in iisdem omnibus aliis regiminibus,sed cui* 1 J
re rubeovel aqua spirituali rubea, sive fpermate lU b eD .uj|> ell „
prius,qua; idem sunt, & totiens reiterare sic coquendo,
do, Sc congelando', sicut in dealbatione fecisti, donec ^
diademate coronetur, vef donec hujus totum compo 1 ' 1 ^ ficctur, prout decet, St fiat unus lapis, rubeus,clarus, **f !.yP
dens, Sc in igne perse veraris, & tingens, Sc fianstfiutsb ’^P trans, convertens Mercurium, & omne corpus soliduUV r in fbilificum verum, purgansqiieoriinecbrpus, Scbuw^V omni infirmitate, & in sanitate conservans,faciensq; sulcabile , ita ut malleo tundatur sinefractione, Sc nrtg e ° lapides preiiofos. Et hic est lapis benedictüi ruberis,p_ at - precii,thesauri totius mundi, quem cui Deui vult.larg 11 “^^ strahlt. Huncdifectifllmefili a me constantersuscipe'^ eum feci, ut tu ipse vidisti. Cave tamen, ut nulli i«a ■ jb fl'L monstres, Sc esto mei memor, ne Sc tibi ita eveniat- qualiter medicinam projicias: Fit autem projectioillid s . 0 pC ^ supra corpora, secundum quod lapis est subtiliter, s'" fljri oIt '
corpore minus de Medicina. Et hic modus tenendus e
projectione, tam ad album quam ad rubeum. r r i ll ^(.
Recipe j. dragmam de gibat, id est, Medicinae, tas quadraginta dragmas plumbi, vel stanni, Sc fußde V fpli' | & projice istam dragmam medicinae super illud plumb
1 V N ,Ni« Si
i V
H
et c
S
%s
t al i H Vn
J'3S
Htt
Ve,
ler
'Id!
K.

*el st.
MAGistRl VÄIÜNT INI.
$ lül' i
ii> { !
.^ ^ ^. $fi
»a & totum convertetur in medicinam. Et si medici-
Vtt er ratuer >ttantK virtutis, quöd tantum pondus posset conate qu" 1 mc dscinam > ut est dictum , tunc accipeminus de cor- plu s a antum ^ cis posse cbhVerti. Et fi plus potent convertere, ^ ä at^ C '^ e ‘ Tunc deilionon converso in medicinam, actipe j. %| arn ^simili modo projice iterum super quadringentas 'W t a S lnt adragmas plumbi, vel stanni fusi, ut prius. Et adhuc «tötn convertetur in medicinam, sed non ita fortei'a sicut
fcg "Ivimo cohverso. j.dragmam, Lc iterum tertia
% Vet u P er ducentas quinquaginta dragmas teris, vel cupri, & tdl 0 tetUr perfecte in lumficum verum, vel solificum secundum Iict at m n 'cdicinte. Qui sol sive luna, sic per hanc medicinam ge- 8 Vel generata, excedit omnertl solem vel lunam naturali, i ^Ui n '“ Us proprietatibus, tam medicinalibus quam alus. Eteo- ! M tr ^'do fit projectio super Mercurium. Ex his ergo patet quod i ViyjL Üt 't> S noster vere se ipsum mortificat i se ipsum generans, &
I Wito 5 ' F ‘ c autem hxc projectio in cfucibulo terreo amtefu- Se ^Etcutii. Debes autem prbbarc cum medicina facta fuerit i ^ c l Uanta pondera poterit cadere, per modum praedictum.
j Utem > si volueris, per sublimatioriem ^congelationem* Hili ai< ^ UrQ , ipsam medicinam sic subtiliare, quod super millies titj, j.Pattes caderet & ipsas converteret realiter. Hanc autem cer- 'ibj ' l ?. etn ponderum in projectione & subtilitate medicina: Ha]] ' nc l u ° - & tua: industriae insuper, & cum per eam vitrum kr j ''e vis facere, & lapides pretiosos fingere. Vertintamet» q u ® diximus in hoc capit, non intendo te fili conclu- H(f ts ' n m °do&forma 8c ponderibus projectionis, quin alitet | ^ ta facere pet alia pondera, ptout postulat vinus medicinsr. Hit a c at, rem haec medicina ab hominibus sumpta corpora in (a- % ' c °nscrvat, ä languoribus Scä supervenientibus infirmita- {j } defendit. Operatur enim super omnes Galeni,Hippocratis, ai 'Oru m philosophorum medicinas,potationes, syrupos , 5j k pectiones quascunque. Haec medicina infectis paulatim ap- ..‘■ta protegit, nc aliquis iisdem morbus eveniat in posterum. o' 35 Indagationes medicina; hujus in particulari causa brevitatis r ltt0 >&: tuae industria fili mei relinquo. Näm & tu gustasti eam ministratam tibi. Nunc dilectissime fili, tibi nihil de hac sci- abscondi, excepto artis secreto, ne fierem maledictus in rc- Hcreti, tamen te posui in viam indagationis, ad hujus tUlrri inveniendum, undeDeo gratias & mihi innumerabiles ill u y‘ s teddere, quamvis nunc ea vilipendis. Est autem secretum % h f* US attis ’ fi"od non a me, sed ab alio disces ut dicit Aristot, 5S ‘Sire aquam illam coelestem, gloriosam, de qua superius di-
Ppp xi,

954 OpusPr^eclar. Magistri ValenT* t «'
dixi qu® corpus nostrum vertit in spiritum , Iioc totuiP s jf - • , ' * i i ■ v . «i i: r i— • m_ _j;,; f iircla vl ...f.
plicat; Idem AiphidiusPhilosophus in libro qui dicitiif cipe dicit albedinem & nigredine, divide, curri aqua A '
dccoq 1
;ua'
itu sl
(€
&descendit in alembicum , quod est coopertorium va 1
projice, cape inde aquam > aqua ablue terram & mund miter claude, & fumum cave, igne propinquius duc, P u ni tute serva frigiditatem, Sccaliditatemvita , in teI ^f C (lU cn^j pienterage calorem. Noli festinare, esto patiens. purificandi mora non te taedeat, vas in stercore bum>dn Et aliquot menses fac eas evolare,donec aqua rubescat- ujr/
tur. In hoc autem libro scias, quod distillatio est p er quam unius sublationem. Quia tunc corpus terreum > jn*' in aerem,hoc est in coelum,unde scias,quod cum sol vl mul sine intervallo äe tesoporisspaciösublirnariius.ca’^pi/ mundamus,abluimus,conjungimus vel componimus, .^iis mus. Unde ille est ordo separationis nostra:, qui fit nU’. ^tU 11 bora, cum corpus nostrum ad dissolvendum in aqua p
ou»
statim denigratur, & statim per minima separatur, , m.,
natur, & deinde statim solvitur & sublimatur, 5c solven mando conjungitur cum spiritu, & si fuerit aliquid corpore mixtum illud non solvitur, sed in fundo vasis re jjij.
& mundatur corpus ab extranea se si qua in ipso fuerit,V e ^
non est expectandum donec solvatur. Alias solutio qu°“? t ^ inficitur,nec ita habetur,prout decet,5e nisi bene cauti» 1 spexeris, vix percipere poteris ita este,propter tam citum, iem,8c brevem operationem,veruntamen in hac & in oi* 1 ^ f operationibus illius lapidis, cave tibi äfumositatibus r er .^pi# posse tuo, quia si te introeunt, periculum esset vitae, fi' e . senti, sive insuturo, nrsi per aliquas medicinas bonas te I. ■ f(ss! Quas debes sempertecCi habere paratas, ut statim poffi*.^^ cuvrere,& remedium apponere oportunum, ut cum sau' tat illud gloriosum ad finem postis deducere. Quod tibi cd”^,^ mihi, qui cum Patre & Spiritu sancto vivit in perpetuu, in revum,Atnen. Cumq; dilectistime fili, cuncta sie in^c" da Deum,Sc esto mei memor. Er cave tibi ab His, aqu>u (jsd me comprehensum,quid mihi prodest ars illa glorioseiC 1, ^<9 mi fili, in quali periculo sum constitutus. Ideo admoneO.^^ veas tibi, ne jactes te hoc vel illud leite ,8c praecipue ^ tibus, ne tibi rale eveniar. Vale St chsritatem mbam, ssj te habeo, diligenter perspicito. Et Deus meus, qui 111 v jr/ hanc artem , ut tu ipse vidisti,donet tibi, uthiccrefca sl . ist ii>’
optimum, 6ci dirigat, &pro i
ui ili jyit viuiiii,uuuci liui , ui Illi. jjjjl
in omnibus Deum habeto prae oculis , ut ' £, ' tuo Magistro ora cum tibi bene erit, Amc
detur omnium opifex in aeternum, Arnen.
SttP

suis-
U PEkTRACTATULUM:
STUDIO NAMQUE
floHenti.
,|Mpr*gnatio, Terra autcmyel feces a quibus exivit ;baec aqua trium elementorum noij astumitür, quia nullius est valoris. sedaiia in terra hxc aqua plantatur. Et ideo dicit Aristoteles: Hoc opus in uno inci- *0ft ra . l>itur J '& in alio terminatur. Accipiatur autem terra Its, j* primo ab ea tollantur omhes.ejus superflua: humidita- ^ tiu a 63 kp arentur > & evellantur, donec fiat lucida, & clara, ftdjpP a °mni tempore. De tali ergo recipe 2.3;. &c. munda, 3 tcrra rubea aliter debet mundari quam terra alba, &ideo ; m *4 ipsam aquam ponatur debet suo modo putrifican 'ttit Ut * °' Uan t.munäationem, praetermitto, t)uia satis munda invehi* v P‘talis. Et sic munda debet in laminas tenues vel limasu-
, ^Ptoduci. ,
kit, a 'inetut Veruntamen, fi non fuerit illa dragma totaliter so- fir, Affunde id quod solutum est, & exsicca terram quae insolu- v *te * 1 ^ t « ut demum itj alia aqua solvatur, cum additioneno T
te* * UL ucmuill IIJ »ii<» rtVju« 9 “•V' uw-
Et nota, quod cum aquam feceris, non debes in eam
W“ 1 Posier« de hova terra, sicut in primis fecisti. Sed debes Ho n ° n iolutum ponderare, & illi addere de nova terra, ita
i-'?
nt plus amborum corporum quam dua: dragmas,
'cies] Suritautem necessaria haec duo spermata in hac arte, %i s* 'sico, quia videmus, quod naturaliter unum aliud generat ItpJ^.ita artificialiter Sol generat Solem cum multiplicatio- (^ . sii^i lapidis, id est, spiritus quintae essentias. Ideo dicit l’hi-
, spiritus quintae effenti !S > pater ejus est fol, sed quoniam.in omni generatione na»
M t J h " . . . _
fch 1 °P-Ortct receptaculum spermatis este idoneum , & sibi COst- L ^**1, Öc illud est luna. Et ideo dicit philosophus Mater ejus eft C 3 V & corpora sunt necdlaria in hac arte, propter duas ra-
Cs : Quarum prima est illa, quia aurum curri sit nobilius in- fetalia Se magis pdrfectum, & fixum & compactum, tamen fi ^ Plvatür in aquam limpidissimam, ut est dictum, eric spiritualis^ t^olans ab igne tanquam Mercurius, quod est mirum, & hoc liv tioric su * si° n ® elementatioriis. Et tunc habet tincturam k.l* 1 numero, & illa tinctura vocatursperma masculinum, ru- calidum: Si vero luna dissolvatur in aquam limpidissima, Qtn ' riuS tamen manet fixa sicut prius, & nullam vel paucam 4j fincturam recipiendam 6c fixandam in temperamento cali- tri gidi. Et vocatur sperina soemineurn Scalbum & frigidum.
E p p a Iterti'

Tractatus Brevic.
Item est & alia ratio. Quia cum Sol per se, &Lu na difficilis fusionis A: lique factionis, tamen cum simul c° tur de facili fluunt, unde si in lapide nostro e flet tantum^,/ ipsorum nunquam aliquam tincturam daret, & si daret» *> ^ tingeret nisi quantum ipsum esset, & non est receptacuw Kt
tx. Etnostrum finale secretum est habere medicinam
ante Mercurii vivi fugam. Ergo conjunctio istorum 0 v , l fi 1 ut dictum est. Tunc sequitur,quod alimentii, suscipi sua ä terra. Ideo dicit Philosophus: Nutrix ejus est
ficut foetus sine alimento matricis nunquam pervenit a®
avitus um, aiiuikiiiv iiiauivio iiuu^urtui f' 4 * 1 ’ Q
ita lapis noster nunquam adsuamfermentationemsu®* venit ad effectum. Et nota quod pater & mater lapid' 5 ’ 1 ^jj/ spermata ipsius in prima hac operatione, id est, in c0,n ^ 3t i<r
clixiris Sol & Luna vocantur, quae postea in fecunda oP c j/
id est, in compositione lapidis terra vel nutrix appellap^J, ^
niamus. Sed tamen nota ante, de vero elixir, quod P rlI ° r £pd^, dicitur apud Philosophos,, quod illud sit res una, q u * ubique; quia in quolibet homine est, & apud quemlib eI ^r. repetitur, & Adam pater noster eam fecum portavit dc P’ £ |1, Si cum mortuus est, ipsam fecum tulit, & cum ea sep 1 “^
*miu »avi VMM» vit) ij/iNui j vv uiu ruiit) w % w<» VM * \ ^
est, cum terra. Sed secundum Albertum Magnum, ih ^ |,jci^ , |1
neralibus dicitur, quod aurum naturaliter ubique est peritur. Quia non est aliqua res ex quatuor elementis» <jH 5
fit aurum in ultima affinatione naturaliter. Et ideo dir*
ubique repetitur. Et idem Albertus dicit, quod
i
mineralis est in quolibet homine, & maxime in capi te "^[{S . tcs. Ita quod in antiquis sepulturis mortuorum inter ® Jp in granis minutis, & oblongis, saepius inventus fuit silis. Quod non potest esse, nisi in homine eflet illa vi ralis, quae est in elixir nostro. Et ideo invenitur tam c ‘ fC ^ res quam divites, Ut dicit Philosophus,&c.
MAGNVM SECRETVM HIC
C Cias calcem Solis in aquam resolutam,cum spiritibus'
^simul compacti ex quatuor elementis,id est,solo MercU^jUst gulatam, Metalla prae caeteris tingere in colorem Soli*' ^ dico dc Luna ad Album : Quia ipsa sunt verissima » er metallorum. Et scias quod non sunt alia fernaetU perfectiora sub tcclo.
F I N I S.
Ö?
ll 5
«c,
sit
1°
*«s
'U1
%
d ,c
Cici
»ih,
lU;
<*
fiol
**t(i
‘lo
%
Kt
-sii
l
tOt,
k)

m-
OPUS AD ALBUM.
jCce brevissimum Scoptitaum 8c levissimum opus,ad faciendum medicinatp penctrauvam & fixam, super 80. partes Mercurii crudi, bene loti, ad lunam verissi- _ mam transcendentem omne judicium examinis in se- i tfe v' cula scculovum. Recipe ergo) in nomine Jesu Christi
Romani,viridis rsrissb.j. Aluminis jameni, vel plu* tr ioHc ■ , 'klisnitri.j.lb. tere quodlibet per se j vel sic. ig. j.tb.vi- kq, fcL i fe-salis nitri, & cinobrij fertonem ,.tere ut su-
siipj t! '“trimodoquo poteris. Deinde commisce ea simul, Vitf C a P'dem terendo fortissime. Tunc pone praedicta in aludel, U t «lerrabico supra posito clausis membris per optime lutatis, i- ‘® modo respiret, Sc fac siib eadem materia primo lentum P°ftea meliorem, primam tollens aquam, deinde secun-
l^rtr
«ai*
^Cit "
^5^ tUnc exibit aqua tertia pretiosissima»cittinans, Sc perfo
»«os. anu *n» Lc dissolvens omnia metalla,&omnes lapides pre- i w *os. _. . . , ^ r r . .
nullius valoris est,postea teirtiam aquam cum igne forti
. _ :_rrrz _«, -«-f—
tnl Unc > 2c incognitas hominibus,ua qua occulti thesauri jacent se- cj tt rcs ; Hanc autem aquam capies quando incipit alembicus Qui vero novit ejus fecixtum, Iciat se habere viam per- |>to marn totius artis. E st enim via regumSc principum, & hpc levitatem, & etiam stabilitatem perfectionis, St in juti,» cx »minationis, quod hoc Dei auxilio ex scriptis Sc labo- q lla Manifestatur. Receptaculum, de cakinatione fiddas cum a- J.Mfosiva. Accipe laminas fktdae purissim^ subtiliter lamina- Soj “ 'P'ssitudinem calami aut denarii, ad longitudinem ventris ad latitudinem oris ejus, ut possit intrare. Dor servando ji ln t quatuor partesaqu^respectufiddg.idest,super2.Iot.fiddse, |j °t.barnaas. Cumq; imposuisti lunam in aquam, claude os vitri Sepone ad calcinand.um in cineribus calidis per dimidium Nn, ut fidda solvatur in aquam albam, tunc depone Scpermitte V; per dimidium diem. In promptu habeas quoque Mercuriä similiter impone in aquam in alio vitro, ut §c ipse solvatur .aquam albam, servato modo superiori ia claudendo vitrum,
■'u pondere aquae.
tQ Ut cum sint 8. lot.Mercurii, tunc ad.de de aquaj.it>, Tunci« .Mmciu, solvetur Mercurius Sc calcinabitur bulliendo, Scresi. ^ ' l ' n fundo vasis nive albior, quem similiter permitte state per M Um ^’ ern ^el circa. De consenstione & coagulatione fidd« ‘«seurii sequitur : Pane aguam in qua fidda cakmata est in Ppp 3 vase
'° s ' Penetrans,Sc omnia mundans. Cujus laudes innumerabi-

§§8 Gpus a d Album- j c ir« rf -
vafe terreo ad modum scutellae , poneque ad furnum * ^ deinde pone subtus ignem lentum, & calx fidd* solve' claram, & simili modo fac de Mercurio calcinato, tunc ,
strabe aquam a piaedicta Luna §c Mercurio cum j^’'
permitte in (ole siccari, tunc illa commixtio soluta & residebit in fundo vasis, in lapidem album criftalli- V^ £tl jtin cipe ipsum & contere eum super lapidem <ubtrlisfime,& pone in ampulla vitream Cum collo longo, ad-solve* 1 “ 0 a Aquino, pei 7. septimanos, ita quod medietas colli W* 1 -»
Sc dissolvetur ist aquam claram, quam aquam congO- solis. * De con junctione etiam sic habetur,postquam q" 0 ' fiddam solutam, in vitro!serva solutionem super furnclj' , ^ l / ) ’ usque etiam Mercurius solvatur. Tunc sic soluta, funde solutionem Mercurii
cum sua aqua in Lunam.
iungerur simul in albam aquani, vel viridem dc fit P cl ''^a' i ' 1
junctio Mercurii cum sorore sua. »,..,v ,m,u- ,,
stare in cineribuscalid-is, mediocriter assando, donec sc -
Tunc illud vitrum
<iy
aqua: confirmetur. Tunc permitte infrigidare, & F u "i jiiH £ ubi nec sol nec aura tangerepossit. Tunc descendunt a° lajstdeSalbi, dcc. ' ■ ' .^jrss,
Postea procede ut supra dictum est. * Tunc habebis f uju“
«f.l — J- __ __ ,nCS* A
fectistimutn, 8dapidem prarstantiffimum, quem pmnf* ^tf 1
phi occultaverunt, & resolvitur in modum olei citius super laminam ignitam , & penetrabit in profundum v
crudus Lc figit, Lc permanet cum eo iuaerernum.
De modo projectionis medicinae,: Accipe crucibulu . eum 70. Mercurii cum aceto Sc sale bene abluti, ° e> - u jf l ine crucibülum inter carbones vivos, calefaciendo Mf rcU ;! cl |ii 1 ^
niter, & moderate, cumque calefactus fuerit projice fup e ; r $
j. de lapide, & currit fundendo per omnes venas Mercuf' 1 'jjjjP' netrabit eum, & perducit adfiddam perfectistimam, & ^^,1/' Jissimam, sustinentem omne judicium probationis in P? 1 ^
1 o- - '• 1 ■ 1
scii. cineritiumSc omnem probationem.
Gratulare ergo de ea,& succurre pauperibus,Sc vidni^^i
que, & benedicito Deo opifici, qui sua secreta tibi c0 ^
n;-- --v r „ r ... v , 1 «**“«* “•‘•"■V“ V"" dim“ 1 J
yit,&e. Dilige ergo hanc aquam (uper omnes alias, 1 .po 1 !
jam omnibus aliis scripturis, & truffis Alchymiae. **°0 *e scire volo, si prima vice non vellet tingere, vel n ° n /_ r 3.
tunc solve iterum in fimo ,& coagula in aere, ut mP Augmcptare etiam potes medicinam, Vk
scis. Deo gratia.
ipsas aquas scii. Lunae Mercurii in prasdicta scutella- ®
it
st-
§
sta.
k
%

§ 59 .
s E quitur opus
EXCELLENTISSIMUM
S.Thomae de Aquino.
Er '.fugi dum bibit Lunam sede cies duplum S Et tenet & nutrit ignis, communicato calore. Adde labrum falis, quanta fit /'exta duorum Conjunge ponequefiimul. ac l Ua timenda, in aquam redigas j- Quam putrescere debes.
Tm ntuniabis ah imo, alba fiat natans p t • Vilis descendis ad aquor.
decocta levi bibat aqueum flumen, ^ jjo ' lCc ata primo, & Aere nutriatur babunde, c Her ; fugi tinget in alba cornua Pboebe. dederis Aurum dabit fulvum^ Leonem.
^ mat Mercurium,si Solis quatas ardorem. bf S Cotlc ipit lucens decoquitur luce ter dena,
^ en tre terra vitam accipit decem fi dierum.
^ nc separat chaos recedunt elementa vicifiim, f^tfeitur serpens cunStum volatile figens.
Ppp 4 LL

9 ** '
XlBER L I L U
LIBER LILII
NEDICTI, &c.
Mer ifugi dum bibit Lunam sedecies dupl^
Ni sto versu ponit Fhilosppjius intentiost e, °
Et est sensus istius versus, quodquandoL 0 uJ it' - I duobus vicibos.** {!
rit de Mercurio fugitivo ui.uuw“- ■ , r3 , tum ponderat. Ista expositio est fatis °° ic ^ QÜ? 1 ideq egp dico juxta modum nostra natur .^Jji 1 Mercuriushabetquatuordimensiones,videlicetduas«°... ^0^
& duas occultas. Du* manifest* sunt, Albedo & fi u:
cult* sunt,fixatio, & rubedo, & habet se ad metall« 1 * 10
r *_ j _ _■ r •_ _a. -ii 3 "
panem. Nonenim farina panis est, nec panis c ^' (0 q\) y rarinapanis st addatur fermentum & aqua. E 1
farina ad [ fiet enim i
tur competenter. Etper simile: Mercurius non est m cta "^ c! jli' metallum est Mercurius. Sed Mercurius bene potest fi es ! secundum sui immunditiem, per appositionem fermenti, jf
miscentis. Quid igitur fermentum sit videamus.
f _ _1^“ \ . r . «i •!. r i • ,
f‘P
fermento vulglT Ut fermentum Philosophicum eo melius ^ Icamus, fermentum vulgi est pasta extracta ab al>apct‘X<fii'' denti cum additione falis & aceti, & servatur ad nece
■vt _ r . ■ ' ,1 r , • n , . , . _ • ne* 1 '
Nunc fermentum philosophicum est duplex, videlicet 'S c ‘"^fp' Sc imperfectum: imperfectum est, quod fit ex imperfecti Ji'
*’ .. " " ^ ^fJ
fis.&deillononcuremtis : qualiter autem fiatfermentt- , u , ctum,dicit Philosophus, cum innuit: Mir: fugi dum biW’ x (ii‘‘ diceret) quod inhibendus est Mercurius cum Luna ,
Et ego sic intelligo, quod tu^^pil'
fidentem induratiönem. a . CT _ . ,_
cipere de Mercurio fubtiliato tantundem. quantum de E u ^ ra, & laminata subtiliter. Et debes stratum super stratu« 0 ? j jji* inyitro, Ht ad cineres collocare per quartior horas', &• quasi sublimandi. Quö tempore transacto debes extrahe*^^, gidum pulverifare,& pulverisato iterum addere tantu(° P rjt!*'
iterum imponere igni, & sic continuabis pulverisandm^ do, decoquendo,infrigidando, quousque Lunabiberssr
i0°'
lp,infrigidando, quousqueEunamuo-^^ debitum Mercurii, sicut Philosophus tibi mandat. Et i° a c' fces advertere in colore, vice qualibet quando levabis de nu0 ^‘ «trumque sit color cereus, & utrum facilius fundatur.
. , . S
tibi nori placeret, pone tum in diversis quantitatibus >° ^ 0 tP vitris, quia si multa materia esset in vitro, forsan partes W ^ £ j|jii* non debiti coquerentur. Omnibus his expeditis ,qua«° jrfa 1 * potes pulverifa. Et nota, quod tria metalla, videlicet ^ i c '
V-
'Oi
U
>ip
i«
iit

«c V en ' rr B B N E p ICTI. 26. 96!
^Uj a ’ possunt solvi curri Mercurio & imbibi, aurum vero non,
|>ic Cr ^ Cr c< ^ um est in se omni perfectione naturali,Saturnus &Ju- ini rtl i ( j 0 n>c l u ' a non indigent humido, quia ipfi sunt quasi radices Por a Et hoc tangit Philosophusjcum dicit: Solvite cor-
iuriftip ^ 'bite spiritus. Nota.quod Luna & Mercurius sic con- talido °L vunturinac l u ä nl puram, si ponantur in loco humido Sc >0c a ‘ £tcic ^ crc cnmtcrua aqua adderetur, quam Philosophi 'tiarr. e ac l ua W vivificantem & animantem spiritus mortuos & mfu gitivos,&c. ' '
K ^ tte net (jy nutrit ignss communicato calqrcj. t$ >tl ip e F Un st° verlu Philosophus nihil discrepans ab opere natu- In tempore quousque decoctione artificiali spiritus non V r|t ben e commiscetur corpori. Qiüa aliter, nisi farina bene (iej * gestata,‘panis redditur incompositus. Idem credo eum 5 'gere. Et sic ego feci,postquam in cempositione.Sc incor- r e ^ tl0n e corporis cum spiritu modo supradicto, recepi pulvc- trj posui in vase vitreo in cineribus calidis igne medio-
»s c ,Cc U'misi stare tribus diebus super ignem, & si quid Mercurii oetet illud subtiliter abrasi cum penna. Nam saepe fit error b|, b ™ ac h° cum indigestum ponitur super digestum. In illis tri.’ d| ebu s Luna & Mercurius in tantum efficiuntur unum, & in.
'an
Nli,
".i! 11 *! notabiliter amicantur , quod nullus mundi Philosophus
tot *■ Ca ^parare, Sc ibi apparet alterum eorum,vel quod siccitas s^Or is imbibat in sehumiditatem spiritus, vel quod humiditas (| Ul "Us absorbeat siccitatem corporis. Sed quid sit dico tamen j Ptobavr.quod si quis subtiliter inciderit ad perfectione hujus postit tantum Mercurium dare bibere uni borio Argento' fij.p'ri’ est in mundo. Et non est dubium, quod ille Mercurius !tjj t ‘“bus reduci posset in veram speciem Lunae. Et nota satis i>ib ° l e negotiumsscut Mercurius imbibitur cum Luna, ita im- c Ui ,S c ' n °brium cum cupro & invenies tantam tincturam, quod f ( . ‘'trodico Sophistices totam in speciem solis. Et turn non eliquia,neque color,neque corpus fixi sunt.' Super omnia ca- , ■ "dum est maxime in regimine ignis, quod debet este summe 'operatum,alias non permisceretur Mercurius corpori , nec e- xfttrario,versus, 6 cc.
Adde labrum [alis quanta ßt festa duorum Couj ungepone fimul.
, ln hos tertio capitulo ponit Philosophus doctrinam tertii.Quid '80 sit tertium videamus. Multi enim Philosophi variando, ict; ■itiodis locuti sunt de tertio, Sc vocant ipsum medium & tertio (jj,-straverunt. Est enim medium conjungendi tincturas > me- r n inter duo extrema, Sc est medium inter durum Sc molle,Se
> % Videmps intet ista tria,quod illorum sit medium in numero
Ppp s putra'

icl
$ 6 % Liber Lilii
puta Lunam , spiritus, dein sal,quod merito dicitt ,r b 1 (icb ia ‘
corpus & spiritum,quia humiditatem spiritus attra i
WUipua ia uumiuu(>iv.iu ipuu“ 1 ' - , r
te,& duritie corporis sua dulcedine praebet ad soler* 1 ’ ^
i vi*'
ne penetrativa dat ingrqssum. Et in hoc pendet ^ater^ lis nostrae. Debet autem este sexta pars falis respee^ conjunctae.Operatur autem tanquam medium arbitrari 0^,!^ conjungens duo diversa in amicitiam fixam Ht firmav 1 ' ^(IrU* 1 * etiam tanquam participans in utroque. Et sicut sangvis u (qii { nutrit embrionem in utero matris, & facit ipsum alC , ^ti
- ' - ' - - * sculi^.'V
ad terminum vitae, & est medium inter sperma male
* * T ^ r " /I • « * • ‘ • Un
lae: Ita sal nostrum spiritum & corpus in matrice, hO c ^^jat $
facit creicere,usquequb materia vivat, hoc est, vitam visceribus terrx. Neceste est ergo,quod ex tribus istum
trahamus,quod sic fit. Npta, K.Sal Tai tari, Sal Armoi lia ^nIi>.
$>>
Commune, & Sal Alcali, & per portiones ponderis prit* 11 ’ ^ ^ip 1
fflum,per divisionem quinti, Se hoc gradatim ptovidea^^ai’
quodlibet iftorum separes a lutulcntia terra in re retineufi^ ^
ut ex his omnibus facias aquä puram & claram, quam V—
do congelabis,& habebis sal tuum in colore cerae penet^ ^ llC jS dulcificativum,diflolutivum & fixativum.Illud honora v. ntib'
■ , . r r '- r ‘ ficatV«" M
charum.in hoc enim consistunt secreta. Ipsum enim fixa 1
vivificat (pir.itum mortuum,,moliificat srangibile,& ^ ertC n , etiam Venerem a lepra. Qualiter autem ipsum sit eft»*" 1
tnodo audiamus: Postquam per tres dies, ut supra i jsatum fiebene desiccatum in discooperto vase illo, ubi c “
trivisti corpus & (piriturn.nunc tu debes id sal tuum pt' rUI ? ^zis' ■•" i in discooperto vase illo,ubi e j,-if- 1
ria tua, imponere paulatim,usquequo sex pqndera
praeaflumpt* biberint unum pondus dicti falis. Tum B ' jll[ i)(l’
J i i.l_n<_ r..< __
t . t , ,, ,
solicitus debes este, quia sirpe contingit,quod materia i » 1
w
elevatur in adventu falis , quod videtur exire fines suc>? ^
prudenter assistas, sublevando vas parum de cineribus. ria nimis ascenderet. Quia saepe laborantes maxime q ul ' b' ultima cupiditate capti.in tantum quod destruun t opus i u . ^il'
nimadvertendurn est,quod, quodlibet probetur antequ ^ii- ceantur. Probatio autem spiritus data est tibi in cap- P r q,,# ti, videlicet facilis fusio, color cereus, mutatio coloris iu ^5’ Modo audi probationem falis,cojor cereus, petunctuose ^ p si- citas,Se »pilus stridor dum funditur, neque furnus fi fis deraveris.&c.
Et sicfu* timenda in aquam redigas.
. oris.' 1 ' 1 '
Hic postquam Philosophus posuit terificationem C01 P p &«' ibitionem spiritus,Se additione tertii sub nuti imeuto co I
tbqux simul junct.t sunt, & heterogenes , SehicpO* 111
firniß
jnipit j ani ipsorum, ita quod fiant homogmea. V E'g°

Benedicti. 16 . § 6 ;
pnantis,Sc lapidem illuminantis cluas partes, fjecto-;
» 2 ,
Pgmate vel vase mutato,quod melius est.öc ponatur super
.... . .r propterl
fl '<j n ’ tn “«unt per' ;y. dies operantes,omnem perfectam deco- 1 pd 111 - VP. uno mersse. Ego autem qui laboravi in 13. inveni
to.'j, n 2 U *^ v i- Sdgna autem perfectae decoctionis tria sunt valde Colo, 3 . V nl| ni est diflolutip totius composti in aquam viridis.
1 b|f ' S j. E ' %ot°tius compositi, qnod aliquando (ales’& ,pir>- ! tu, ' Cl 1118 solvuntur,quapi corpusiquod magis approximant na- \il Jl j s |; C l l ’®-qtiäiTi eoypus. Vivit.enim l'hilosopbus,qiu,dipSvaten- p a , r . y^boium,! e. limihbus naturis fitcilior est transitus Et ideo tj, cs l| ltini* composui debent solvi. Et s soi lan propter dun- O* PP,flent solvi, separabis solutum ;i non soluto, & addes svvp - Uwmodicumpjnpvedvnis aquilae,&modicum soluti,«? p^'Ponssipm.&sciaVquod solvetur - . E't cum solutum fuerit, r, I to tuni smul super igm m,& videbis totpm solutum in colo-’ !>H . ra gdi. Secundum signum est facilis soluti in acre con-
1' at| 0 lt ,_. - V .11.1_ I?, nmlli-m Vl.-n. pft i'f ' >
vpr
>n materiam albam,
pingvcm & mollem , sicut est co- Et hic notatur gradus secundus.
Oy ^Piijnultunn purifipati. _ .
r Vf P Iimus fuit quasi nigredo dum incorporata sunt. Secuiidtts Co a ‘bedo dum unita sont. Tertium signum est facilis materias' c D ®ctatve superign.cm (olutio.Nota bcne.qupd omne illud quorf. , 0 ?8 c latu r a f r jgido,dissolvitur a calido. Eteconverso. Oportet Sj J 11 PUodmedicinehujusmodi sequantur naturam metallorum. Hab ■.$ aurcS > sumas , quod bene scis, qupd omnia metalla fusa s ent ent sc instar Mercurii. Et si frigida possint fusa permanere es- Sat f >l,r 's )ra Videas ergo,quo4 metalla humida, sicut Jupiter 8c ill] r " Us ^viliter reducuntur insuunt Mercurium, Et docebo te E ° c ° suo, quod Mercurius omne corpus metallicum comedit J rc ducit in seipsuni. Modo dicamus , quare Mercurius aqua ti- "kttda dicitur,& qualiter timenda fit Dico timenda est,id est,hortanda,quia per ipsam & in ipsa perficitur, id est, reducitur opus vtsideratum. Timenda est etiam,quoniam hebetat sensus,parali- 'icat nervos, interficit & inficit se non custodientes ab ea. Ipsa 'Pdit quidquid tangit. Qualiter autem,& quanta pondera sint,ad - ''frte Philosophum dicentemvNon submergens nec inebrias futu- mundi nec permiftas arescere,nihil aliud voluit evitare super- ^itatem & egestatern,ergo ponas tantutn quod materia tua pos- p lt solvi,ad pondus firmle mediae partis totius compositi. Et quia laborantes ita immature procedunt, quod, eorum, aquae non öt fortes nec Rpaces ad solvendü, do ergo tibi remedium, post . ® aquam tuam fecisti, solvas in ipsa Mercurii sublimati uncias
quatu^r,

.. Liber Lui i . &ba bdg
öuatuor , arsenici crudi uncias duas, Si iterum distu» 3 ’., ^ i*
subito aquam solventem omne corpus quantum ad
Vero ad rubeum loco Mercurii ponas cinobrii,loco arseni vitriolum Romanum. Sed si quis dubitet,quomodo cX ( ^
$ veniat medicina tingens,& fixa,cum omnia quas ibi fa nt Corpore sint volatilia,scii.sales & spiritus, respondebo, &
ejui intelligant: Nam spermata viri Sc mulieris stant d 1 ^ ^ «natrice mulieris,in specie lactis,per tres dies,in specie ve* vinis,per novem,in specie carnis incomplete , per vig***t* ' »nantur membra per triginta, & in fine D.eus creat &|i n ' ul ? ji (< ando animam eodem de spermate agentis, id est, cP r P° r . j’) j)®*
Fermate passi,i.e. Mercurii, cum nutrimento menstru 1 , vl
alembrat. Crescit opus nostrum primo tribus diebus*
.____/i • r_. j _ . r j:-..-AI. 00* **it
dum incorporatur, post in sangvinc, dum additur sal modum carnis imperfecte cumcpagulatur& inaquä
Postea in fimo fprmentur membra, & in fine, pius^ j/
gratiam diem viventis, videlicet potentiam habentis. ^^i>/
augmentum quo nutritur eadem Medicina. Et nota > to melius digeritur in subtiliando tanto melioratur. Veri u
Pofi dfctdes mundumfi Repetatur origo. . . $
Opinio Autoris est, quod sicut mundus in composiP 0 ^ mentorum & commixtione totus fuit turbatus, ita quod /• ... .. - - ‘'-.1« X W
elementa perdiderant suam potestatem, neque lucebat germinabat terra,non nutriebat Aer & aqua non fluebat: ^ £ |
snodo nominata nostra medicina per mixtionem isto*' 11 ^ f
mentorum, caret omni dispositione habili ad aliquodu* 1 ^*
di.. ,... — 1 .. . .11 4if >* VT ä sl L „fiP i |||)
certe mundus proprio nomine appellatur. Nam si bene - ibisiintquatqor elementa. Nam aqua estprirna. VidetUs^l
prima materia ipsorum quod sit ibi ignis ratione sulphuris VU
«i InsanSir <M X« nnn^r««. VT- ^ stl * l.
ci latentis in materia nostra, & apparet. Nam antequau* A
elementa est spiritsis tingens, & urens in eoiore ignis.
ibi Aer. Nam fumus Si odorad oculum videntur &
Est & terra, quas pondere suo est frigida & sicca, sed, ist a ^ ^ c r r. i- • Terra autem erat inall p 0 iii |111
confuso. Et ideo bene dicitur: cua.stcteaebirap era^suppr faciem abyssi, cupi spiritus ferebatur’ super aquas. Qualster autem separanda suO* tuor elcrnenta Facile est ffitere/ed difficile operari. Qst‘ a < d u ^ 0 U s '
V.ünque de uno elemento in aliud aliquodpohitur,turbat ur
<^ertc,si aquam in ignem ponis. extingves ignem , & ec ° n '! [ (S> 1 ’ Si aerem in terram,generas terras motum & turbines: S» ffiaeiiem,generastonitrujn&ifuigura,ut in aquis rnag n * s § c
tur tempestates, nisi quia aer subintrat per cavernas terr ^ vC r( c[V
tens exitum generat ipsas validas tempestates. Igitur a» ^ |um est, quod s?pa;ati.one elementorum unum c t>'

Misceat Benedicti. z€.
bene s Stcuna ® advertendum est in proportione ipsorum i»i n j t ; ai *! asst 'as,qu o din consideratione elementorum terra est W U T elementum > Aqua secundum, Aer in gradu tertio, & ! Hii Ra ni rormitet asqualis in quolibet latere,cujus parva parsillu- 1 Postou 0tUm . rn “ ndum Veniamus ad propositum & dicamus sic, tft vl omnis materia est dissoluta, ut dictum est > ponenduiri
i> , /vasse
T ” furnum levi cinere mediante, Sc superponen- <liif at l ale mbicus,ut distiiletur aqua, quae est aliqualiter dulcis, & diat e U c l Ue quo pileus incipit aliqualiter citrinari. Et tunc imine- capj r ' m ° v endum est illud vas,& addendum est aliud , pro aere Sc 0 ’ & ‘^ u d durat usquequö pileus incipit rubificari. Es st / tan dum est vas & suscipiendus est ignis, & illud durat us- ^iia ° de humido remaneat in vase, Sc lignum est finis, qjjr tllnc pileus incipit infrigidari, & vapor exit circa ajembi- Ihz ' Modo habes quartior elementa quodlibet per se. Sed hic 3 l t °" üm est dubium utrum hic aliquid de elemento sit mixtuai «tte C ' etTlcnt d > videlicet, utrum cum aqua aliquid transierit de
tibi Ut utr um cum aere aliquid transierit de igne. Et ego dicam t 0 ‘^udiim cognoscendi & leparandi. Modus separandi est iftei ^‘derabis aquam tuam,utrum in superficie erit aliquod super- sicut oleum,tunc scias illud esse aerem,tunc illud perse di» l tj a °ts,Sc videbis aquam primo exire,& aer remanebit in fundo, considerabis in aere &igne,5c eodem modo laborabis! dubitaret Hic aliquis,quare aqua qu$ tamen plus podaras (i '^.igne,tamen citius ascendit quam ista düö elementa levis- c a - Et ego dico tibi rationem. Quia omne contrarium agit ia piatio quantum potest,& retinet suum simile pro toto poflei ti Q ' ^odo quod ignis materialis totaliter contrariatur aquae ra- tf c c /ae naturae,qua est calidus & siccus,ideo primo cogit ipsafst cadere. Et quia aer participat in uno gradu cum ighe.videlicei ltj . at ’ S >ideo aliqualiter diligitur ab iplö,& in uno gradu con- r 'atur igni, videlicet humiditatis > ideo ignis agit in ipsum,tad i in cöntrarium. Et quia aer est hombgeneus in illis duobus pdibus.scilitet caliditatis Sc humiditatis,& ignis habet expellerC /Uiidum,necessarium est etiam, quod expdlat calidumextra- \cogit ipsum exire per alembiciim. Sed qualitei ignis igheia ^Pellat,quum tamen participat in natura,dicam tibi. Ighis noster J'ffcrtab igne materiali,tahquam anima äCorpöre,tötüm Corpus Amatum est homo,totus ignis est ignis,tam anima est subtilis,in ^‘stute sua nutrit Corpus quoddam calore hiabituatb; Ita ignis ^erhabctsead ignemriiaterialem tanquam anima ad Corpus. ^ dico tibi hic ignis capitur pro tinctura,quia est in colore igneo. t R'dequid tingit,tingit calore ignis.De proportione autem ipso* ^ clsmentorum dMesiimum est. Er hic v«L pendent leges sc
Erepfe«-

V 6 %
Liber Lilii
e ]cfn s "
Propheta. Et hic est pondus artis, in hac cbmmixtione^^^ ^, f si
rdm infiniti decipiuntur, qüia nön ponderant grave P^Lpref 1 ' tise.aUc quia quod festinant noii expectantes fines ,«* 1 ,'
Ll rr r« v t- r»c SCfl P 1- ItO i'*' iilt^rme nrAr^^am ffsl ElSfr* _ llC^
signatos. Sed antequam ulterius procedam,fransea.q ^
tum elementum, videlicet terram qua; manet m fundo
* utL r fc ni
qjjaedam maifafixa alBa j quae ab i^nenon cobium ^ 11 > -
vriter 'elevari, quae in (egrostii est sc ponderosa- Op 01, j^td'
ipsam subtisiarr & levificaie.Modus autem talis ^
Vana tiiarn,extra vasfrigcfictuffi, & super lapidem mun j ia b c,,lC
pulveiisabisipsafh.&pulverifatamp.Onas in yafe 'l** : 1 *° V 3ifl te ^
vuu irru .<» « j r, vxx ^ULlvniurviii • UW Kl V »■ * : '
collum longum .lutatumundique. Et habebis olla « 111 - c)r) sr cS ' ream subtilem,quam constitues in furhb super latus >nt f ■ j^rii ' 11 & in ollam etiam ponas modicum de cinctibus,& fra°g 3
i ponas modicum ae cineuous.cx u-p-o jpi
furni ad quantitatem colli tui viti i,& ponas in olla vitiU ^ii & faciei; ignem fortissiffiurn de lignis (kcis/itafut ?^' a i.'e.ignea valde. Et Volvens vitrum tuu saepius, continua , jjjjr 4.höräs.Et dartm tibi consilium,quod vitrum estet clap jjj|P. Io Hermetls,circa modium colli. Et habeas te diligenti 1 ’ 1 j l>
tiim , quia si bic deficeres perderes opiis tuiim. Et * cias ’ „pisi 1 fine invenies terram tuam fusam ad modum vitii > qua« 1 * fabis subtiliter,A serves,& facies in hunc modum.
Terram mundabit ab imo.Mbafiat natatis
.rtll*’’!
Vdis des tendit ad k^iior.
Qualiter Terra vulgi separanda sit a terra Philosoph 0 ' 1 ^#' ra vulgi est sal. Et dico sic capienda est terra eafeinatam Ac ponerida paulative in vase vitreo vel vitreato, in q u °
inunda & puraferventisfima.Et Cum baculo vitreo ag lt:,IX ' j
quouiip illud, quod potest dissolvi dissolvatur. Et scias ]pe terra dissolvetur, efficietur aqua alba sicut lac,quam di* . pone ad partem. Et iterum tere terram qus remansit * 11 ,° c if jungas iterum aqtiam bene calidam, usquequo facias g i'fi te videas quod nihil affiplius potest solvi. Etsignafuntst ■ ra quae remanet ih fundo posita super lingvam mordet - - e ^ llf it* ir ' lignum si ponatur stiper ignem neque funditur neque * .^ |i Etpdstquafn höc videbis, tunc recipias totam terram 1 b 1 *
dispositam ih aqua praedica,& ponas in vase vitreo & desiccatiorie forti. Et postquam congelata fuerit,tunc IO ^ c t>‘ Isere terram philosophicam, mundam Sc param > q liarn f j 0 l ’ bis Lc conservabis m loco temperato calido.Et ho< est q 11 ^ stfque ibi. Vitis descendit.
Et ignedecoila le^ot btbat depiteumfttlmo*
Desicca primo. ntO^-
Eostquam Autor subtiliter posuit separationem elem c p e' &cujuslibetpr.
rsparationS & rtundationeni , hic in
‘HU

"itcon- .. Benedicti* % 6 . *> 6 j
ü 0t 'Um n ™°nemcorum. Et hic iiotandum estsatis manuale nc- ^cat r Vl ° c *‘ cet quare terra cum sit gravius elementum catteris ^atrr pc £ moclum medii, ad sustentandam totam machinam '"«ec s^*' ^ h !« ^udaister grossus intellectus laicorum.quia cer- 'ititY, 5“* possunt nec etiam cogitdre.Est enim altissiinUm negb- f ^"praesentispeculatibhe.Scoportetoperantem hujuf- f ^hs'sI etUm "^"ssarib alias bene intelligere, Sc scientiam de '‘fori* dentiae causam propter quid aliquae aqua; adhaeret to- %rn ,c l Ua Üter aquae supervenient coelos, Sc qualiter est qtioda- mu * titu d° alligata est cettis characteribus ita quod nost >iti e - Uas metas.Oporiet autem scire laborantem,qualiter aqud ^^^"Jgatur.EtdiCoqitbd terra participat curri aqba in imo gra- ^'nai " Ctt ea ' in uno gradu, participat autem in frigiditate, "sitit U [^' S tumiditas ratione etiam cujus differt terra ab aqua, ""hi a * C ^uo elementa respectu sui heterogenea eiEciantur.il. it, s .*? heeessariü , ut Sc sicco terri Sc burfiido aqute fiat partitib 'ttu^“ 0 * 0 » quia solum in isto discrepant, Sc considera bene curti
H °riv r ^ ctuo >quod si siccurfi superaverit humidu,nihil facis,vel
Nunc dicamus vetum rtiodti ista cöplectendi. Et dico'
11'h'rta tCrr ‘ lr si tua, Sc ponderes in isto pondcre.Et ponderatae adde j 'ibj '‘. tft pMtem aquae ad igne lentum, Sc sit valde parata.Et dico' s °lstsf '§ n >s noh debet esse fortior,quam solis febrilis. Et ego ^llui CC1CUna l' ecatur '® lignorum, Sc si aestas esset non esset inelms , s 01°«li medicinam exiccandam sole ipso. Et postquam illa
I a |. ■ pars exicCata fuerit movcbisrcutn Vitro materia, Sc adde si-
^' a so quartam partem,Se si habes lapidem vitreum, Sc etia mai- ; viiream.tunc darem tibi consilium, ut illa tbi deberes ope- i r r °lc, superposito mundo pahno,hoc facto,id est imbibito,
11, { 'bi iterum quartam partem, & hoc operari debes succisive*' K ' c tantum sit humiditatis,quantum siccitatis; & scias firmiter jVf) u bene feceris terra tua,qua: est tibi privata natura omni füll ‘'ha hurrfiditate vulgi,quod istam stiamaquam.elementale bi- , * a Ppetitu glorioso,quod Vix possit mfi valde subtili ingenio so» ,■ ^ri.Modo veniamus ad dubitim quaesitum,videlicet quare ter-’ ^istentaculum totius nostri firmamenti componendi est, 8c di- tibi causam quam probant Omnes Philosophi, Sc in hoc nori ^repat nostra fides, Certum est, tria sunt praecipua qute concurat ad esse,Vel rioh este cuiuslibet elementi, videlicet materia,for- ^'ptivatto. Materia est illud hyle cöfusum.in quo mixta sunt ele- jjjsi’ta' 'simat. Et non potest dici,quod sit quale Vel quantum. Et ei* (j 5 hrateria trahitur elementum terrae, Sc alia elementa ficus Üi- (>cst inpraeccdetibus Et tunc sequitur secundum principium, L'.‘° rr na, Scita debes opinari, quod immediate ab hyle exit a- ‘ 'd, Sc immediate forma subintratita quodforma ipsum for-
wiai

^>68
Liber Li lii
mat, quod debet este super terram , & immediate > recedit,subintrat corruptio sive pri vatio,& inducit ali . £ of' formam. Et ista fuit intentio Philosophi quando dixit,jioj 1 ruptio unius scil.form® est generatio alterius scii 'O rrrl at jo ä ' enim intelligendum est,quod corruptio Saihardi sit » cn ^(,( 1 ^' iterius Saihardi. Et sic nota,oportet tc cogitare in optj . s (ic
videlicet,quod corruptio siccitatis terra sir generatio
citatis. Sed est adsequatio duorum contrariorum > - ^ qi
ipsorum ad unam identitatem. Et quia necessarium
--- , j, uff'
ipsum elementum quod est aqua est ponderosum, & “ ia ' rll (ii' 1 *’ i& nihil fixi habeat in quo reqtiiescat,6c nullum elemento^ ^ liet hanc proprietatem nisi terra,ideo necessarium fuisisi 1 ^ & suppleret sustentaculum componendi firniamenti. iqijod primo quaerebatlir. Secundum dubium est utr . «ju®.nonestfixa,utapparet,quiaascendit peralembi £U terrae fixa fixetur ratione fixationis terra,vel utrum t etra j 3^ tur volatilis ratione ipsius aquae non fixte. Et dico, 9 U ^ K
siccitatis ipsius terraii^j
jinmum retineatur a terra rapone liccitatis lpliusteri*,^ Sum , attrahit Humidum, & desehumidum quod est id ,
tiuiii aiuctim uuiHi.vtuiiijww uwiv; uumiuuili tjuvu •J fll” ',
frigidum. Et hoc debes perpendere quod gradus
erneut se in terra ,& aqua. Et gradiis siccitatis attrahn"^ ^0, dum. Ergo necessarium est,quod aqua fixetur cum id^,
fiant unum idetititate substanti®,sicut materia & forb 1 * ^ r
tür unum introductione formati,&c. Pondera terram 1 JjC 1 )
iratam,& si inveneris ipsam duplicatam fuisse, tunc sc* aS -sin'
/
fecisie.si verö rion.tunc scias violentia ignis de elemen t0 ,<)(*
/-•/sr* . a r*‘ •. ■ » /Ilii
«vasisse. Videas ergo,quantum defecit in pondere, j uD |y(rs l1 ' qua.Sc sicca ut pcius,ut fiat squale pondus, &c. Seq u * tU Et ^ 4 ere nutriatur hab und e . Hoc Mer fugt unget tn alba cernua Phabe. rt ji c ^
t Hic modo Philosophus procedit ad conjunctionem aaenti,videlicetAeris.Et dicit,quod terra jam imbibitasi 1 ^ lt ir desiccata,debet nutriri ab aere suo habunde. Ad itffw jPhilosophi tu debes hic notare,quod aer est una de p*^ Jrfc&g causis,quasob ottinia vivunt super terra, &vegetantur,& ^i>i? ÄC etiam.in aquis,& in aliis locis, in quibus unum Crescit. EtecOnverso. Et inde videmus,quod ca«»P. hujus mortalitatis est infectio aeris,qua nutriuntur oslin /rf <r, te dico tibi,quod aer inficit terra‘s& aquas,& ignis af seI ' -$y videamus, üt terra nostra Scaqua pure & bene habe^
purum & bonum; Et nota quod de aere plus debet e
J.._ TTi. . n : A- _ 1 r- • fn/*rUflt , . --
de aqua. Et ratio est ista,quia gradus frigiditatis fuer^ ^r^
stehet aqu® &terr®, alios duos gradus perse dimittam 0 ^ ^ r_:i *. _„ r .J,rnuS U t0 J
“1%,.
jpus suum, scii, humidum & siccum , & concordeinu * 1 ^
>si % % : h • dq
i Wn Mia
i ^
‘tn
«er,
>
hn,
ho
S
t>o{
\
ftr
S
%
*'bu
fall
Jbi
kta

tf*
l )« 1
: 0 <'
joH
jl'
IsOl
(r
«
r
ll " 1
b»'
N
f
t
d
i?
1
0 «
|H'
i<'
1
Ii»
i'
d
i»
Sry US f. , : . ßENÄDiCTf, 16 . $ 6 ?
ic r ca]’T^ ldltatlS s radum cctlidita^is tjuiestinaere. Est enim 'Hurn l' dUS ^ Numicius, calidus ratione ignis qui supereminet tti llSc 1Urr >idum ratione terra Sc aqua:,qua: subiiint sibi. Dica- M^o>quoä aquae fuerunt unciae duae, Sc terrae dua:, qui fune fiiH„j 0r gwdus frigiditatis. Necessaiiumergo est, ut participent S. Rt J ta C emtnta > quod aer sit quatuor vitibus respectu illorum ’^ib UUm frigiditatis in pondere ad easdem. Et debes eo modo t[) erc tcr ram Sc aquam aere isto, quemadmodü imbibisti tcr- Stt t q a q ui sua. Et scias Sc advertas diligenter, quod quando
‘i&t (V ■' l *** > & tst siccatus, materia sua propria virtute sentiens tip ?|N at,tt ' liquescit,Sc subintrat corpora.quibus debet admifee- tia^*v^tiuneforti,&retinet soiiitusfugitivos. Etsi istam mate*' ‘ liolver cs in fimo,& dissolutam poneres in primum phieg- s or tis,scias firmiter quod generaretur lapis sicut ciystal- Sej" Ul congelat virtute fiia Mercurium in verum corpusLunar. koi^ Ua '‘ ter procellendum fit non ponit PKilofopbus, nec qualiter • ' 3 *st medicina,sed solum docuit lioc Merfugi,tinget. C e »lm voluit loqui Philosophus nisi scientibus, Sc qui longis q u P° ri fc*us laborassent. Et ad evidentiam puriorem dicam hic c„^t. Primo qualiter hsec medicina Habeat ingressum Se- (ig ^ 0 super quantum. Tertio auferam unum dubium. Quarto <J t| . att ' unum remedium si ex infortunato casu medicina non fun- » t > nec persequeretur ad intentum. Ad primum dico quod
jj^'piendurn est väs , in quo Mefcurius debet congelari,Sc aliqua S Ve dine debet bene perungi intrinsecus, ad hoc quod violen- t( j’| a ‘ s nec etiam siccitas vaus non habeat abfotbereMedicinam, nnctio ponendus est Mercurius, & faciendus est ignis fatis t eia s 'Et scias hoc quod debes habere rtvedicinam involutam in dum incipit furite tuus Mercurius apponere debes tuam 1 5 ICl nam. Ad hoc etiam debes elevare vas mddicum de vio- tj ! a ignis. Quia dum Mercurius violatur ab igne lältat, Scsal- j|. no exportat lecum medicinam,ex quibus faipe fit error, & 1113- . n>e non cogitantibus caufasrcrum. Sit igitur ignis temperatus I st appositionem tuse medicinae, Sc fit supra non subtus. Et hoc illigas in perfecta medicina, quia in medicinis non perfectis '°tum appositum est tenendum. Et postquam ignis steterit supra j't aliquod tempus, id est, per quartam unius horae, tunc ponas 'gnem fusionis, Sc scias quod habes Lunam, quae non indiget Jcritio.quod perfecta est petfectione totali. Secundum dubium ^■quänta medicina debeat poni.Et ego dico,quod ex prxceden- sa{i S ?c>cesper temet cogitare, quia quantum fermenti ponis in ^ 3 ,id est, in Mercurio, tantum medicinae debes ponere super |» t ^Ufium. Et communiter libra fermenti fermentat centum li- S *uc medicinae nostrae pondus unum centum congelat, opere 4 - fssi Qq q perfc-

970
perfecto,
Liber Lilii
Et dico tibi,quod si tempus haberes p
, vio'
|)K<
luribus;^,*'
uod ting t ^f. r (jie- : i
lolvend; 5c congelandijsicut credo possit fieri,qu«p — d j^ji finitum cum additione nutrimenti. Et hoc confitetu^^id#
Geber, Avicenna, Albertus Magnus, Hermogenes > ^
j-,;iu ,t:—,_ j r „i u »„,>& oerrcCi
de nova villa,qui dicunt,quod qui semel bene& P er c ^ . verit non indiget reiterare,sed continuare. Modus
lutandi,est addere nutrimentum spiritus & corporis s r ^
rum elementorum. Venio ad tertium .videlicet rendum, utrum cum Mercurio puro & mundo miR quod corpus, Et respondeo, si medicina sit perlecta get appositione corporis. Qrua si in pasta quam c0I11 ' £S (i f. neres panem coctum bene scis quod pastam dest lU 3 jsff hem devastares. Sic si cum Mercurio ponis corpn^^F^ heret medicina, & non permitteret eandem cumMeic miseeri.Et ideo hoc habes a me,quod Mercurius cum 1 ^ (i ^ nunquam lunificabuur perfecti neque Sol, quia £l11 cocto nunquam postitnt participari cum eodem nec l u j, jp|f re. Errant igitur illi qui credunt facere augmentum .^(1“. Mercurio in simul, vel de Luna & Mercurio. eD ^ fi* bium.quod ibi tantum habet de sulphure rubeo q uan £C ff£ j, neceflarium & non plus. Qualiter ergo dabit Mercuri^ possibile est, quia si in duabus libris auri poneretur ^ ^ genti bene cognoscet quilibet, quod non est aurum $ videtur in pargamerto & in cemento judicii,quod na ‘ n *^ t |iilp Jrf ,
« goi«iviiu %s\. ili vvuiwnu Iuu--' f *M*J , e/
pondus. Et diceret aliquis forsan,quod Mercurius Pj 0 '^^ [C
quod ascendit fecum in aludel.ctedo. Sed dico quod n^
«4UUU .(H.U1U1L 11. IUI 1) ||J «i 1LIUCJ) k I IU V/. v. u.w V|uc- f0> .
cüriiis fixisunt. Qualircr autrta debeantfixari, non ajj
ab ipsis,videat laborator, & dicat se Contra fnateriafli
fim"V
borare.non tamen nego augmenta sietimCorporibus
no’
linum magis est persectum altero,cum rebusamplific3° r ' dus coloris, sicut Luna juncta cum Sole per medium tur faciliter in ultimo gradu coloris Solis. Et Venus fiestur ad ultimum gradum’ Lunae cum rebus amp i,n colorem lunarem Veliolareitt.
Venio ad quartü dubium,sicci de remediis,aliquado p r
accidit laborantibus, quod ih fine omnium labornin ^i> - - - -flu' 1 ’
aut medicina no ingreditur,vel fi ingrediatur aut non n sC p f ., dissolvitur Etiam eis aliquando accidit,quod credunt ta ^v
sectum, mib multo magis imperfecta quam natüi a- '
quod desperant & deveniunt ad multitatem paupettat^^^t dicitFhiloibphus parvae cxpcnfse ftepiuS factae maxim^ consumpserunt. Unde succurremus juxta pöste- ^ lC pai' (sl . quod si medicina non haberet ingressum, darem sibi > ipsius solis allem brat distoluti, & si non flueret darent ei q v c
■D
%
'st
i
«ii,

c ¥
in" 1 '
,\fi
ofi
Ws ej(t ,. : Benedicti. r§. . 97I
«bi oft am Partem lapidis Bore. Et fi non dissolveretur darem P ar tem pingvedinis aquilae. Et si perfecte vellem uti * a * 1 »difl^l a '^ uam infirmitatem pradictoriun,facerem medici- lI) firir.;J°l vi in fimo cum remedio supra dicto convenienti huic tatt. Versus.
tir fi ded-erülAurum dabitfufouHiife Leonem.
( t Ktib, C ‘ ultimum capitulum datum per Philosophum intelli- ' ^' S trifi ? n ^ 0c Capitulo vult ponere conjunctiones ignis cum !kt Us elepicntis, & dicit fic Si quartum elementum, videli- tl c ^ m cederis, hoc est, miscueris prtedictae mater
'4
if.
■<*
i
\*
\P
fi
/
f
i/
,>>»'
fi.
fi
/
fi
fi
fi
fi
fi
fi
fi
fi
fi
fi
fi
-1
v<‘
'k
Vlc . -d,miscuerispraedictae materiaepraepara-
'tpop . habetis aureum colorem rubeum fulvum. Hanc Shb 1 °? e ^ 1 n° intelligentes ducit ad confusionem,ut in prxcc- ■ 1 'lor*k ' t ' S cfi. Ut igitur ignarus intelligat.dico sic,quod
'>isf u ^P" ll s intellexit per con junctionem igniS tiiicturarn tubedi- jgiiij Mercuriu.at etiath stiper Luna. Et scias hoc,quia sphaera tangit " rma mento sic hafeet extensive, sub St supra, Se a latere,Se Itaari r 3cr ‘ ‘ n partitione caliditatis.Et (ecündum hoc potest ima- ShiT 0 ** aer ealiditatem accipit ab ipso. Et arbitrantur Philo- { t(e >°d Sol circuit totum Zodiacum per cursum unius anni, tliij quod sphxra sua magis approximatur nobis,judica- R/ Et ut magis elongatur,judicamus hyemem Et non
O blu m, qsiodLuna major est septies tota terra,qux tamen So ' CUtsum suuttj in uno mense,St Sol reduplicatis vicibus est Pfr terra. Oportet igitur considerare in hac arte quod mi- l*ian ^ ais ignis habet tingere magnam terram. Nam radius solis Jn^i^htcunque parvusuluminat latum locum. Dicamus ergo.
tatioj y Un g?ndus sit terra;, St quantus St quando. Dico quod Wd . 5 «st, sicut aer (unctus est in ptaecedenti capitulo. Sed Lso/ r ' 0ra tria elementa difloluta sunt per igne temperatum 8c st:, ^® c mixtura facilis est. Et scias quod immediate alia tria
jljf. a ta absorbent ipsum subito, nam humidira» aetisLt aquae (V r ° Cnt ipsius siccitatem,frigiditas vero terra: St aquae ebibunt
«. c ahdltattin. Et sic quatuor elementa composita in se jun- r'sor , & uniuntur per conjunctionem extremorum. Modo vi- ' 5t tiUs, quantus sit con jungendus. Dico ejuod pdnenda est r6. s ignis ad relpcctum totius compositi. Verbi gratia, Si fuerint H^hciaeelementorü trium frxdictorum paratorum, tunc debet w®ni una uncia ignis Sc iste sufficit ad tingendum & probari po- id Luna; bonae fixa;,putissimae, uncias 10 .& pone in crucibu-
fta 1 ponas intus dum fusum est unam drachmam medicina; per- i^.si perfecta tinctura solari tinget ipsam, tunc scias te bene tj s Qta stej u vero color non esset sufficiens quam qua: proba- Hw^P^rgameno, tunc adde modicum plus de igne. Et li color ls exetstivus fuerit: adde modici! de aliis conlcryatis elemcn«
tisdecun-'

teC'
97 % Liber Lilii ea uo col0t
*is,secundum ordinem suorum ponderum* usqueq pcrctur. £t recte ille versus sequitur. ■ ö£
Selb that Mercurium, ß Solis (jüaris j. r js. D 11 ^.
Estnccessarius ad istum versum, Quartum u“ e ytrita^L, recte eodem modo sictitLuna est juncta Mercurio* n j U 0 i1*
cta.dissoluta ,Si coagulata, &: etiam unita securo P*. £(jt (efs nem,& imbibitionem, & etiam calcinatiohem,^ est 4%
fuit ä terra philosophica, ä terra vulgi. Item nC J ce |^ r f lltt i, st“ Li
Ut!
f«
S
hi
*1.1
ser
Jft
lUiLrtivud^nnuiu^iiitdjd iciid vujgj. *».*.*«»*— ^
in Sole §c Mercurio fiat isto modo Operatio ad ruv ■
alia* actiones. Nam rioil potest ita cito destrui a j st £l 4. (ii(| metalla,ut dictum estprius. Er volunt Istiilofoph 1 »*! dtiS'.V
i sei
• ■ Albetis
sit construere aurum,quam destruere. Quia quili p c S f
!<
ro est extensive persectus secundufn proportionem .^fi. ^ menti. Sedego dicamtibi modum, jam dixi in p rS
adhuc dico, quod si Mercurium septies vivificabo . sltf ]le* J( ipse reducet omne corpus in suam primam materia >^ u5 quia satis dixi tibi,sed quod Mercurius naturaliter e i J ific 3slt /' it>' perto,dico tibi addidamentaqux maxime ipsumm fl jlL ipsum cum ipsis septies sublimares, indubitanter se> aS
i^iuui vutu ipia iv^uvuiuwmuiuva) utuuuifcu«**' - (yf
tus subtises rubedinis aseenderent fecum ita quod § tum rubedinis in Mercurio excederent solis gradus e^ ; S
tum rubedinis in Mercurio excederent solis grau»"- dum contingeret aürum cum Mercurio coti jungi, an ^ triri,sicut fuit cum Luna & Mercurio invenies tinctura .
bieundio.spm sole matutino, 8c additamenta sunt iti* 1 ',j,
pidem calaminarem, thutiae Alexandrinae, lapidis * dis magnetis ana pondus unum, & tineat borax, p 00 „Jted* , trioli römani pondera tria, cinobrii pondera quatuof, P ^ £( jii> £ l( | tur omnia simul subtiliffime & incorporentur cum P in se.jtr^ i, quilae,usque quod sit bene mallassatum tunc ponatur >0^ ih alludel fictili dimittatur apertum tfsqwquo hum'“ 1 ^^ postea claudatur, Si sublimetür subliraatione eommU^E turvas,&sublimatum jungatur fecibus terendo &!%)&- cum aceto. Et iterum sublimetür, & ita fiat septem vi
'ft
H
jio,
lo f
sio
<9»
descendas ipsum sicut scis,& habes destructionem aut>^ £ v . lutionem ipsius,quam solutionem debes procedere, jsf
dictum. De projectione vero &ingi essu dictum est ^[ji 1 * 1 ccdentibus,& etiam teneas & observa in omnibus n“ s
dum. Sequitur recapitulatio.
Tres conespit luces : dccoyutturluce serie»* ln Ventre serra ’iitam accsptt decemfo Tunc separ at chaes recedunt elementa bietst Et näfisturserpens cunei um ‘stelattle figens
er I ser
1 Oft sile
fei
Pei
sei
«t
se,
sei
«c
*>o
hi
Sol bsbat mercurium fi solis querie ardorem ^
Quem fi dederis aurum dabst fufoumfy l t>nt Ji > 1
dabitfufoumfy *

I. !n ia., Benedicti. r6.' 97J
philosophus omnia quse dixit recapitulat, & rcca- ° describit tempora operationum flendarum & fasta- ^ s ^ ,c ' ns > co n«ptus 5c eoniunctio spiritus & cotpons.fit intri- bu s p l . ■ us nutriendo Sc incorporando, super ignem sicut in duo- f’ lr > fast 15 versibus sufficienter declaravit. Et postquam conce- Hch c st ’ Vult quod in sangvine suo hoc est in aqua timenda HiO Cs u ® dat e jus digestio super ignem. Alii tamen philosophi o- t(( ^ Vo ‘Unt, quod debeat fieri in jq. diebus Sc pro certo tutiu* p cllus - Qfi' a omnis bona decoctio Sc perfecta,fit in cursum t Jtll ^ Equitur secunda digestio videlicet in fimo illa est magis ^lcfi S ’ Quja istud quod asperitas ignis laesit,temperatio fimi fctji'' C 'a f >5c reducit in melius. Et ista digestio fit in decem diebus. t(l t lc l llan do casu calor fimi,per negligentiam laboratorum, non dcf^Peratus, quod calor ejus quandoque diminuitur,propter humidi. Et ideo oportet aliquädo stare,per unum men- tp ‘“‘fiias.qupd corpora in quibus est humidum 8ccalidum, jp^uam corrumpuntur,nisi per excessum,vel defectum unius il- C* ’ & st° c cst magis philosophicum,quam praesentis speculata '*• Et ideo fimum tuum debes visitare die quolibet, Sc hu- t ls ' ar e ipsum cum urina calida, aut aqua, ad hoc, quod humidi- s .'n(ua caliditatc servetur, Sc cconverso,Sc tunc autor subjungit litationem elementorum Se conjunctionem eorundem, pet t a 0tl) m conjunctionem ponit nativitatem suae medicinae 6c vo- s' 'Psam serpentem.Nam sicut Moyses exaltavit serpentem in de- . t0 .ut omnes ipsum videntes morsi ab aliis serpentibus sana- ^tut; ita per exaltationem istius serpentis videlicet medicinae,
!j| l ' es avidi recipiunt saturitatem (8c cum dicit) cunctum vola- P C rf| Cn8 ' hoc ■ Habens potestatem figendi Mercurium 6? im- Pe'rfi •, c , t ? r P° r a.ir' primam suam materiam reducta, & mundata stimme '^secundum materiam subjectam moveri, inlunifi- stv , 'nidicum reducendi. Contigit siepe ut fionoines intelle- t plus fi piant quam operantur aut sciant operari. Equide fateor /Mletipsum circuissc varias mundi partes,Sc etiam scrutatus fur» Mos laborantes in hac arte,variis modis,ut aliquid scire polfim, ^ peregrinatis regionibus, & apud Hissavos.Beringarium virui» %ilem inveni, qui versus licet non sunt malleati, super incudem Morem versuum flendorum mihi dedit,& modum Sc formam, Mm tenebat in labore suo,omni fugata nebula descripsit,, Sc plu- manus addens ipse laboravi,unde quandoque sortiti sunt mihi Pmspcri successus, aliquando penitus^infelices,quorum causa* ^lui.tlegligentias.qno ad malum,8c diligentiam quoad bonum.
I Os autemadquos devenerit libet iste, quem appello 8c intim. ~Benedictum lilium inter spinas, rogo ego per caritatem Jesu ^siftijtmsi quid corrigendum sit corrigatur,invidias mendaci sive
Q_qq 3 marda-

F'
^74 ■_ ' Tractat « ins mbo 1 ”,,,
mordaci stilo, eundem non laedentes. Quidquid aut .
rit non mihi,sed grati* spiritus sancti assignetis. Scie | a i# i quod quanto melius potui scripsi , Sc lucidius declaray'^ #2 & honorem Dei Omnipotentis > Se beat* Mari* virg hsf ..
' " ‘ • -T».« UCC
noli principis, cui Deus dignetur vitam longam, j e rin ^ fperos,bonam fobolem, pacem in pr*senti, & vitam ]
futuro.' Inveni philosophum in arte perfectum ,c] ul f'|| 0 ri |l ’'’J(' I ingenip invenit artificium hujus transmutationis mc ta , quod in 402. diebus perfici potest medicina qu*fde |C 1 ]ii :l purarum ringir in Lunam & solem perfe ctum,pp ma^^„ P satis lucide declaravi,superius. Laudetur opifex om 151 in perpetuum, Amen. ’
Li » 1
SUPER TRACTATU^ MELI FUGI DUM JJißlT
fln* Nota quod eodem modo de w3!te etl & *
• ’ ' -2. 4 • 1 /t f»*' /fi ,
venere venus, Quia ex homine bomo8
mediate sole,& ex tauro,taurus. Et cem tur simile, unde phisosophus in primo dc >1 tnralistimnin omnium est generare sibcts^^^ horream, igitur Si fugiam ä facie laborantis,qui laboras in ovis,8c capillis , Sequi meditatur fingere naturas “’Mrid^r Nam liatura in naturam resolvit, philosophus in phy>*, ^jt, ■, rium dixit este omne id, quod resolvitur in id,quod an te . (t ijf (| per omnia cavendum est maxime &studendum in teAy^jjjs
quod debet este summe temperatus. Nam fi excestM^j^.,
non permittet Mercurium commisceri corpori, sed
magis & magis fugitivum : Si vero nimis fuerit lentus,
pus non fundetur,nec solvetur. Et per consequens n . cC (3r b^
retinebit spiritus fugientes. $itergo ignis tuus aliqualiter circumseptus cineribus. Adverte unu«*».^ »y ignis de carbonibus juniperi silis circumseptus einest, . ner diutine. Erso fasax tuum infrenium nrnvideat fo' |C <
per diutine. Ergo fqgax tuum ingenium provideat
gilet circa tempus.. ' ' ’ e^’i
Videamus,vult enim summus Aristoteles,quod d^tif ad aliud extremum non sit transitus, nisi per medium- ^{
est dubium quod Mercurius extremus eil, & C. aliud t esv,
quod ambo discrepant,mirabiliter, tanquarii actus f Mercurius enim potentialiter se habet. Luna vero in e * sectionis quantum ad lunam. Differunt etiam quadai” { r<h fia, quia Mercurius secundum se est tofus volatilis, I jU1 ^ fundum gradum lun» fixa.
- cr it'
Differunt differentia f 1 ^
f
Ul

ftjjf Mer. Fugi dum Bibit. -75
P r *scntis ad futurum. In praeterito differunt,quia ir>- H Ct ntCr C fuit Mercurius.Differunt in praesenti ad sutursi,quia . .. r 'Us potenter efficitur luna insuturo. linde in libro Magi-
/! ]!<tii
fi C; |P er fecti Mercurius Ijngitur loqui ad omnia metalla perfecta
lti e „ §9' u m pater vester.Sc terra nostra, ex ifie facti effis. Et ex
ller u ntUr P atrcs v °bis. Et qui me interficiet, St we vivifica- fr a tj ‘‘Jvbriat langvine vestro per modum tertii,generabit vobis V ld / S forpres.qui superabunt omnia. Quid igitur sit tertium
e 3rnus. Sol,
ftn etl .
Cr n, Et videte, quod in hoc tres principales qualitates,una stiv ,at ' va ’ 'd |a attractiva, tertia est mollefactivajratione attra- D ( p a a bstergit humiditatem superfluam, unde philosophus: Qui st, Clt utacuias abstergere , & etiam elevare furfures , labor ejus descendit ad corruptionem - ratione autem-mollifica«va,
Vj "bcataiperirarem Mercurii. '-st enim ex sua natura latentis incisivus & corrosivus. Ratione penetrativa dat Ingres, n/'bdein hoc pendet magna vis atris. Nam multi laborant,8: iiv- ? ct 'um non habent, unde cum totum fecisse se putant, in fine ^ 1X1 delusi,& ignorantes, & intellectum philosophorum non ha- Cst tes, libros'&L auctores librorum increpant,& dicunt eos fuisse Edaces. Nota igitur medium,ungendi tincturas est sal nostrü, quidam philosophi recto nomine appellaverunt caldaico, Ct nbrat,quod sonat clavis artis.
I Terrae,vocant autem aliqui philosophi ipsum elavem artis,alii j C pbant«m,Noster autem philosophus vocat ipsum labrum, mo- do labrum, & labium, idem est, dicitur labrum sive labium, de ‘bo.idest.puro mundo. Non enim oportet salis asperitatem jun- 9 k' 3 f U "ostro. Nam terra vulgi est. Oportet autem nostrum i, tllc elTe & aereum totum Et ideo dicit Albertus philosophus a s nus >si lapis noster non esset aereus,non conjungeretur Mer- u UO 8c p ars e jus cum eodem non maneret. Qualiter autem me- 'Unr sit sal, & qualiter duo diverse in amicitiam fixam §c firmam t0 «)pngit,& qualiter fit, non ponit philosophus,sed tamen necessarium est, propter primas tres qualitates,quod componatur ex tribus vel quatuor rebus, ä quibus ist* aequalitates trahunt opus suum. Quia nemo dat quod nonhabet,fit ejus sic.
Homogenea, Hic ponit philosophus amicatione ipsorum ita quod fiat homogenea. Nam sicut animae intellectiva, vegetativa, & sensitiva,primo sunt diversae inter se, postea per unitatem compaginis efficiuntur unum,quumhabent totam homogeneitatena "i se, quod una ab alia non possit separari. Sic istae tres res di- versae,necessariumestutfiantunum. Habent eniminsepoten- tiaspraedictas, si bene consideras. Non tamen actualiter.fedpo- '''mialiter. Nuac vero philosophus reducit istam diversitatem ad
Q_qq 4 uivi.V
r
f

Tracta thuis
uniat*«, & nil aliud est ,u.si reducere istas tres tct^A iuacn materiam salium & metallorum,id est m aquam-
resolvuntur inaq« 3 J f { J
extraata^v
ais:
grostiis homo neget, probetur, quia
concordant omnes philosophi, nihil resolvitur in ^ ^
in se ipsum.Qnaliter autem hoc fiat,ponit philosophus, qO ^t aquam tirUendam in aquam redigas, quae sit ifta aC l u ' laboratis non tsmen celabo eam. L-rsopl' 11 * 0
Romanum,Quam putrescere licet.licetautetnph“ 0 - l0 M Ium duo verba posuerit, hic tamen est tantus sensp s > W stupeo loqui post philosophum. Sed confortat ruf Yf 1 yatoris dicentis. Si granum in tertam.
Super Mer \ fugi dum bibit.
CI granum inierram cadens mortuum nonfuestti’P ■ ‘“manet: Si vero mortuum fuerit,mullum affert. Qual’ - a
inhahiliter Deus operetur, scrutari non potest horno, st
|H>'
&
gnus Dominus & laudabilis nimis, & sapientiae ejus non ^ Veniam ad materiam, 6c removebo dubium aliq u ® rt ^ t qtt*v xum.qvii laborant in hac arte, qui non iutclhgunt, quid $ sive quia,quibus facilius esset,cum asinis volare ad cce>u reum,quam quod pervenire possint ad Hujus artis secter tuus enim granum de quo locqti fumus in terram p r Pl lC, ’ £| . balneari,balneatum putrefieri, putrefactum gernpinart’?^/ tum nasci,& natum crescere, & cretum maturari, & m a st lS i reddere aliquod centuplum, aliud millecuplum; qliud liud plus,secundum dispositionem bonae terta;. Quare all , fl|){ n*' simili modo referatur arti nostras, certe potest de seminaW turali quilibet intueri, si imaginetur Mercurium esse § f • a plt’ 11 nam vero terram, Se aquam, id est, rorem caeli, quo ba|n e xena,simum esse calore ubi putrescit granü nostrum, >h> sC
*t -, .ii. i., ©' ;v: ■_e. '__i. ,
jbi pullulat,St ibi exit St crescit,postea maturatur, St centuplum. QuSnta autem facit putrefactio fatis tangit M ^ tcks.cum dicit corruptio unius est generatio alperius. S«®
^ctaliquis ignarus 8c vesanus, qualiter ex corruptione ^pt jncdicina tingens & fixa,cum omnia qu® sunt ibi excepi .^»o» re sint volatilia,scii, salia & spiritus,respondeo, sed scio - st U ’ intelligent miseri,queroadmodum sperma viri, 8cc. ^ctar Medicina jDimifsts omnibus videamus de putrcfactso^f ^rpl' lerum,aliqua putrefiunt per fe.Sc illa habent multam "5* £(l if Corruptam St fetidam, sicut ferrum quost convertitur ‘j! pem, alia corrumpuntur per ignem, alia per acetum i a jl j C dud |is modis. Sed verum est, quod nullum metallum s^u. a ,us'' E» aliam speciem metallicam ,nisi prius reducatur ad ^ M 1 ' w3 materjam» Et hoc Yp5ucrunQhilosopbi,sierm 0 g ene $$

c (ft Meu Fusi dum Bibit. 377
scj “ catteri.sed quid fuerit prima maceria metallorum omnes t a ii Us ’ nam solus is Mercurius fuit. Qualiter autem omnia me- l ' l Uml>W CUntUr ' n ‘P lum ’ opinor id elfe maximum secretum «m- 1 "'lo sophorum,quod maxime celaverunt. Quidam ex ami- iii Irive ? ' S wr ‘® t T* is P er triginta annos continue laboraverunt, & nil 1 V Qlu n — ^ £ d e go Rt- Mercurium septies sublimatum,quantum
^'•«trantundemde pura farina triticea, quae simul debent;
^ a Uavi sicut pasta cü aqua sirupUci.ut sint, quali pasta vel pul- ^ debent, poni in vase vitreo lorrgsi collum habente. fit Vas at j Ur vas a d cineres,ut aqua e vaporet totaliter,& materia bene ^^dhcvreat, tunc frigefacto vase > ponas illud in furno ex toto 4 Q H n do , & descendat rostrum per foramen inferius & itassuen- t 0 .scendat ad aliquod vas frigidum. Hoc estfcccetumsecre- fi ' u ' Nam hic Mercurius per suam virtute quodeunq; coipus te- bibit & comedit calidum, & reducit in suam materiam videL Ki erci > r ium. Et nota bene quod hic complectitur omnis sensus {/"‘Os. id est, iqteUectus. Nam dum mortuum vivificas, Se vivum , ° rt ‘ficas,septena vel septima vice,habebis qu® situm. Ideo interdatus Hermes pater princeps artis nostrae dixit, ascende septies. t 'V moiiuis, & descende totiens cum vivis,Sc habebis fine. Quiss j est aliud nisi spiritus mortuos sub limate , sublimatos vivos ^ferc.E t scias quyd Mercurius code, quo dixi superius,modo bi- 6c comedit corpus perfectum vel imperfectum- De perfecto^ P'fictum, de imperfecto impetfectü. fit dixi prius & adhuc dico X*°d solutio duplex est, naturalis, Lt illa fit ia visceribus terrae,alia( b L°' utio artificialis & violenta,quia agit exceffive. Nä imposti- ti C u ^ continuetur ignis sub uno vase, per unam diem,quod ul- d;Th ' ra 'Hei, vas non sit magis calidum quam prima velfecun- vj° ra ' a g' t 's ignis, non uniformster, seddivcrlimodo. tat a siser non pofiemus operari in paryo tempore,quod ope-
ur dat ura in ventre terrae,per multorum annorum circulos, sed v'od inaequiformiter operatur ignis materialis , uniformiter rc- pfatct disponit dirigit noster fimus. Nam indigestum, durü mol- bficat,decoquit crudum,Sc operatur identitatem in materia sijorS Abjectorum. Sednunc videamus in quo vase debeat poni nostra secdicina, dico quod in vase simplici ut calor facilius subintret vi- certe melius esset ut fimus vitrum non tangeret ,' sed.starc; Aut homo nudus in balneo, ut undique proveniret calor. .Quanto autem plus stat,tanto melius est, quia quanto melius . tl bu s digeritur in ftomscho, tanto magis confert hummeptuin cotnedentsi de quibus natura postea separat vicistim elementa,
, Opiniq, secundo repetatur origo rerum formatarum , noneft s ^bium, quin ora icsrcs fuerunt in confuso, antequam vicistim Et ideo aliquorum phiiosophorun^
Q^q $ ’
»quin (
farentur elcmema.

§78 Tractatus ^c>e'
rum fuit opinio, quod compositio mundi & status er . at ju 11 ' menta debite sepaiata locis propriis ponebantur, & vlC ' . j 3 i# f cta, per eorum extrema participant in eadem. Etsi in P s {p<' dicta Philosophorum ac Poetarum invenimus, quod ot0 pi l * liti sunt hanc approbatam veritatem, quod mundus <■ quatuor elementis. Etsi casus eflet, quod aliquod eleu ,e Jil'
debite purgaretur,indubitanter a;stimaverunt Philoloph 1 ’^ [>,0 (
lud elementum haberet alia elementa destruere. Et jqii' 11 ponunt diluvium generale este naturale. Sic etiam ten c . isepe venerunt super terram causiiri ab aere, & iphseran^s^s>' quando tanto calore excestivo fecundari, quod leq u ^ r , ^t |r ’ versah- combustio omnium mundanorum. Et certe u‘ a ^td ta superiora sunt pura , & tenent le valde quoad innata, si (]) f ra: est enim in medio tanquam pendiculum unum est, . fertur circumfcrentialiter, undique aere septa, & aqua c " „i/
£ at '
ignis superius remanet. Quahtcnautem hoc conting motu moveantur non est praeientis curae, nisi tantum > ut tur versus ille, post di vides mundum.
Modum,omnes qui praecesterunt in hac arte laborans. me studuerunt operari ad finem desideratum. Eunuh 1 ' 1 ^ divitias consumierunt, ut pervenire possent ad perfect u,, j )t j/ artis, Reges & Principes, & pontifices magni, maxime runt, ut possent eam stire. Quia thesaurus inaestimabilis e (is 1 tia, & quia scientia nihil aliud est, nisi habitus conclusio 111 dicit Aristoteles. Quod scire enim est rem per cautam c ° v ^ f re. §iergolaiciintcsiligerent ista verba, nunquam m 31 ' 1 <ji^ nerent ad aratrum istius artis, sed disponerent opera tuo 1 didicerunt. Nam ars ista vult habere homines scientins”. (,jP telligentes, solicitos,sobrios, & qui sunt magni cordi*
Quid enim potest avarus, festinat, ebrius discurrit vag llS . * 1 / mit, Laicus nescit quid facit, sed ambulat sicut caicus. omnes currunt ad unum finem, & omnes petunt brainO'^jj/ lus sapiens accipit. Haec enim dixi, quia multi laborant > ^ pervenerint ad separationem elementorum, jam credunt 1 rc firmiter totum finem,& nesciunt, quod quodlibet efe" ,/ indiget ablutione & separatione. Ve tribus jam dixi dicam de quarto,quomodo regi debeat. Repetendo en yfl quod duplex est terra .scilicet terra vulgi, & tcrraPhi! 0 terra ergo Philosophorum quid est aliud, nisi spiritus '
tus corpori, & corpus unitum, vel junlctum spiritui,« 3 *
INO spiritus volatilis & fugiens ignem, nunc vero hsi 11 g e( J<l,, ta, & sequitur naturam primitivi, id est, Mercurii* $ cum istis duobus mixti sunt sales, inest terra vulgi, q u * • ,
fst separanda, ut sortiatur suum effectum, qualiter.

Benedicti 975!
jiugmentatio (js%er/t-
V la lln 'Veisalis in utroque. Recipe Mercurium ex Cinobrio ex- t tr 3 ctum , istius habeas quantitatem notabilem, apta tibi au- rn '°Hs &lunae quae praeparari debent, uti tibi pro opere vale- ^ lln t- Aurum sic lamina, ipsum & cementa tali cemento: Recipe 'fiolum Romanum,calcihatum, crocum veneris, vitrioluracu- ^ 0 siun calcinatum.lapidemcalaminarem, tere bene cum aceto, c *siccn parum, & misce cum oleo vitellorum, Scstratificalami- ■'t S a hn cum prxdicto pulvere. Adde etiam modicum falis armo.* ‘■'ei, Se pone in vase terreo, & incipe ab igne parvo, postea vige»- ta 'Suem 24.110ns. Vitriolum cupvolum 6c Romanum calcinen- tUl 'tantum cum aceto,& siccentur, Ctocum yencris etiam conte- ,f c urn aceto more harum laminarum cementt.jje._j lot.scindcii- c '° in particulas & cum particulis cinobni, tantum sit etiam de au- ,0 • & hoc coquatur in vitro 6. diebus,lento igne, postea fortiori ^•diebus, infrigidattim frangatur vitium, Lc materia conteratur,
** 'avetur aqua. Sed quando aurum ponitur cum cinobrio, addi * Ur viride ieris, deinde fac argento sicut auro prateise praeter viri- d e *ris. Sic certus ecquod habeas Mereutium ex cinobrio extra- ^Urn, tunc non est necesse arg. viv. sublimare, sed solum abluere Cll| n sale & aceto. Ista duo sic apta: Recipe an. simul, pone in vi- coque cum arg. vivo loto, mundo, crudo, ita fiat sicut vna Pasta, & ponatur in fialam.Sc coquatur, in brevi mutabitur color, st* Primis niger color fit flammis, quod est primum signum bonü,
■ 'u istq calore coquatur per j,mensem , tunc minabitur color in ^ateriam fuscam,continua ignem ejus per mensem, & color da- ! l0t stet. Tunc proba si non futqigat, tunc finitus est labor, 'si au.
fumum , continua laborem donec fiat non fumans, Se ese d 8 »Um perfectionis operis, isto sic facto impone ad materiam 2. ot Os Mercurii, 8c coque donec fixetur pera, septimanas. Iterum stHpohe 2. lot.de Mercurio crudo ut supra, Se coque iterum per 2. hebdomadas, ut iterum fixetur, Sc hoc fac quater, femper addendo & coquendo usq; ad fixionem. Hoc finito, Recipe de Materia i. lotos , & reduc super testam, cum fatumo.ut fluar, hocjhabeto pro expensis,& tunc iterum impone ad reliquum 2. lot. Mercurii, & coque ut prius quater,addendo femper s.lot. Si autehanc. materiam vis aptare amplius perfectioni,. ut omni septimana posses recipere i.marcam.tunc fac sic, quando quater fecisti imponendp 2lot.ar.vi.8c fixasti.tunc nil excipe pro expensis, sed dimitte fic.Sc Herum impone. 2 . 1 ot.Mer. & coque t4.diebits, 8c hoc fac quater, »t ante fecisti, fixande & apponendo, tunc omni septimana potes excipere.4dot.pro expensis. Si nil excipis etiam hac vice, & imposueris J4ereu.iii L.lot. & coxeris. I4.diebus»8c hoc feceris

yS® Tractatus , 6 y^
ceris iterum quater, tunc poteris omni septimana <* e ty e * e ' cS ifi’ pro expensis. Et hoc iterum consequenter fac.semper jat**
ponendo Sc coquendo. 2. lotones Mercurii, Se juxta W® dictum, quousque poteris omni septimana excipere 16.1° expensis, & hoc continenter multiplicando juxta plaeituM ^ hoc servato ordine, ut in primo, & in medio, St in sioe>. plus neque minus addas, vel demas. Poteris tamen proce ^ at) .
Omni septimana excipias j. ffe. vel 2. vel 3. vel H-.Scc.
10 sic disposito fermenti per cementationem. Recipe de e ^ Sc adde ei de Mercurio sublimato. 3. simul trita, pone i» ? ■ e c<‘ ia, &c sublima Sc tunc ascendit medicina, sed non tota. P- e L)fl' goMercunum qui ascendit,& tere cum illo quod in fund 0 r „ji
i^
sit, Sc iterum pone in tale vitrum, depone ad sublimanduM^ rumid quod ascendit tere cum illo quod remansit, de h°s Vel quousque Mercurius maneat eum sole fixus. Istud a“ p' aptatum serva ad tuum laborem. Aptat 10 Solis cum ^ipe limaturqmargenti. 1. lotonem , Se portiones cinobrü sicut ipsum. 4. lotones, Se ea stratifica vicistim in vitro be* 1 jjd so, Sc pone in furno (ublimationis, & stabit ibi per \z. excipe, Se lava cum aceto Se sale; Se postea cum aqua tepid' 1 ^ da, quousque fiat materia valde clara. Istud sic mundurn^ ,)j' imponendoMercutiummundum, 3. lotos per 14, dies.p 0 ' ^ ya 8e serva ista duo simul composita: sed Mercurius §e Lu lia _ At ^dercurium mundum. 3. lot.Sc coque in furno sublimatio' 11 ' $cr iterando ut supra.
Sublimatio Mercurii.
TJ Ecipe salis nitri,vitrioli,aluminis,^rmoniapi,falis comt' 1l, (J ,i-
mnium ana. j. tt». Se impasta Mercurium crudum,quas 11
pipere potest . Se pone super furnum in vitrum amplum, l“ 1 V' cum respiraculq, Se rege ignem successive sive gradatim- rata aqua, aperi vas > & invenies Mercurium fupexforn^/ jaivem , reitera laborem deponendo Mercuriü iterato adfe^l' hoc fac tribus vicib. Se fietJdercurius viridissimus Se op 1 ' j// gatus,que adjunge corpori, Se invenies quod optasti DeO'' 0
Augment um ad utrumque. ^
signatum est stiper nos lumen vult us tui, Domine, dedist 1
' p:
St 5 in corde meo, salva nos D.noster. Nota Sol homo. Si v> s * lS -
ie unum perpetuum augmentum , tam in albo quam rube" f pe ergo j.lot. Solis lamina«, Se 12. lotos Mercurii, Se co&l p illa simul in tigillo aurifabrorum.Sc fac amalgama, sicut a»/' ^ |aciuut, Se lava bene cum aceto tamdiu, quousque nulU n '§ appareat, tunc pone ad ignem lernst intra cineres in vitru «®\ H
Mß d-ib.ens.',^ sit ignis, quasi ignis candelae"cum «««"" jtP f

1, B e n e i> i c t i iS* 9<?r
Dms COntlnUa «<wnlento igne, per 8. hebdomadas,|>ostea sepeli ci f Ullc ^' US > P er *4- dies in cineribus, & da ignem majorem. Tunc Qu CUnt arbores valde mirabiles & aurei , ab intra Sc extra, Suas recipe Sc contere in mortario 6c lapide. Cum autem vis mul- l 1 'care eandem materiam, ttihc recipe tantu de Mercurio,quan- v . m est de materia tota, Sc contere simul bene, & iterum pone ad ^ 5 Utn sibi aptum, & pone ad cineres lentos, ut prius, per 8. dies» C1 nde sepeli iheineribus profundius, 8c da majorem ignem, iit PfiUs, pe t octo dies. Tunc excipe & iterum contere in lapide vel 0r tariö,& iterum adde sibi deMercurio tantü quantsi est de tota j^teria, 5c iterum pone ad vjtrü ad cineres, & da lentu ignem, ut P n us, per 8. dies. Postea sepeli profundiu-sadtirieres.&daignerii ? etu m majore per 8.sties, tune iterü excipe & contere ut prius,Scc * te ge per 0 mnia, ut prius, & hoc potes multiplicare in infinitS; Quando autem vis reducere in verirrn corpus. Recipe i. par- Solis, & solve in aqua sorti, & medicina similiter, tunc conjunge ambas solutiones,Sc abstrahe aquam fortem,tunc ultimo da °sium ignem, per diem Sc noctem.
Tunc reduc materiam in plumbo, & invenies verum solem, potes multiplicate Sc veducete, ut est ptsescriptum,Usque in inunitum, & semper invenies verum solem. Et sicut recepisti, j.lot, Solis & iz. lot. Mercurii, ita recipe, j. Limae, Sc ia. lot Mercurii» öc ptojiceper Omnia sicut in sole fecisti, Sc habebis unum perpej ■ssoum augmentum, hoc Deo tibi concedente.
Praßica Lun&ris S. Tboma fimplex.
^ ccipe duas partes Saturni, si opus fuerit ad Solem, si autem ad lunam, duas partes Jovis, Sc tertiam partem Mercurii, & fiat a- ^^gatha, fiet enim quidam lapis frangibilis.qucm trmhotiens sii- j rnar morem tere, imbibendo cum aceto acerrimo & aqua sa- ! S c °mmunis Optime prteparata, viciffim imbibendo & desiccati» O, quousque maximam in se retinuerit aquarum substantiam. Tunc ex aqua aluminis jfameni, iit sit, siciit pasta, panis mollis,iri» bibe, & pone ad solvendum » Sc diflolvc tantum >n aquam.qiiarri aquam distilla ter vel quater,Sc cdngela, & habebis lapidem qui convertit Jovem in Lunam, See.
AdSolem vero: Accipe vitriolum depüratufn, calcinatum,rubeum , Sc dissolve in urina puerorum distillata, Sc distilla totum» Hoc totiens fac, donec aqua fiat valife rubea. Tunc istam aquaisi junge cum prsdicta aqua,antequam Congeletur; Et ambas aqua» conjunctas sub fimo pone,per aliquot dies,ut melius incOrporefi- tUr - Et ambas simul bis distilla, öccpngela, & habebis lapidem rubeum similem hyacintho, de quo fi tinam partem stipet fepteÄ Mercurii projeceris, vel Saturni purgati Sc firmi,,» Solem ObriloA convertetur, habet enim näturam tsfrwnti.

HZr TractatuluS
Sequitur aha tihilura optima & le$»*-
i> Ecipe Mercurii sublimati, & Mercurii crudi,& i sii» atw ■‘■'"an. Et superfunde aquam aluminis. Et abstrahe eari 1 ol , i
jjtis, & erit materia dura , quam cohtere & solve. Tunc >
|.lot. Lunae subtiliatae. Et tunc solvitur. Tunc coaguU» , yd coagula. Tunc tingit iina pars 30. partes VeneriS vel j <,v Mercurii in Luriam optimam, Scc.
"jihud opusculum per corroß^am.
T) Ecipe felis nitri 1. Ifc. cum dimidia , & vitrioli i.lb- cum £( |j v dia,&distilla aquam fortem; abjice primam,fecundari 1 Cape,Hoc fasto,divide secundam aquam in duas partes. Et 4 . r y> partem pöne 8. lof luna: putre, & pone ut solvatur, solutaUT ^ in vitro bene clauso. Item ad secundam partem aqu*p° n ^ Lji falis armoniaci mundi,ut solvatur,postea pone ad distillari“ -.pi lam aquam,lento igne, &distil!abitur aqua clarissima, sipone 4. lot. cinobriiquod sit compositum cutri octava p 4tt ä pi- phuris, Sc solvatur. Sed grave solvitur, forte per duos dies ssj. tales. Modo recipe aquam in aqua soluta est luria, & f ul , quam paulatim, in qua solutum estcinobrium, & mox colri^p tur ad modum lactis, postea pone ad distillandum, primo igne, usque dum apparet dimidia pars esse distillata, mox v»j 5 jj tur ignis succcsiive,usque dum distillare nön desiderat, st at) j {( ir „ sibi ignem fortissimum per sicca ligna,& ascendit in collum bici ac cucurbitae quidam albus pulvis. Hunc ignem coO ^ quousque ulterius non desiderat ascendere seu non poterit, post Vitei infrigidationem caute collige,& diligenter serva.a“ jp(, tuum. Massam autem Constuxam in funda remanentem e , Fjii
W
& cum cultello diligenter abrado quod adhaesit vitro, fieres cinericio cum Saturno. Et tunc in fine invenies maisam tuf jj. nae, hanc massam solve iri crucibulo , & funde per scopari 11 ! pj gidarnaquam.utscis.utgranulmir, quam granulatärri ei> jc per ignem, postea haec granula pone in aquam fortem fele nitri & yitriölo, & separabitur sola luna, scii, sub nig re "j%t fundo vitri,Luna vero transit in formam perspicuae aquL- 9-|p|)' quidem aquam funde in aliud vitrum, solem vero nigrum fc do inventüm reduc cum sale communi praeparato, & riabev^p lern naturalem, qui latuit in luna. Aquam vero lunae pone 3 stillandum, prime? lento igne,& quando cessaverit dist>H 3 "^p- liora ignem cum lignis siceis,quasi ad liquefactionc vitri.&flVj do rubedo alembici mutatur in albedinem,tunc fatis est. f ^ infrigidato vase, frange illud, & invenies materiam coag u 1 in vitro, quam redric cüm litargirio in cincritio, & habbt' lS hmatts. ^

^ Mer. Fugi dum Bibit. jS?
' 3 tad ° rec ‘P e 'Hum pulverem albissimum , qui prius afccnde- iij. c ollum vitri, & imbibe eum cum aqua McrcuriijUt supra 3t( u a “ ipisfitudmem digiti, tunc adjunge (ibi fermentum,scii. t)b (t ailrri lenonem pulveris, pondus fermenti, ad magnitudinem H at ' ( ut ^k»e commilceantur.tunc haec materia sic permixta po-
(i c ,‘ u P er cineres valde tepidos,& tegatur alio vitro vel pelvi,&
! Qa S l 'l a >& noli desperare quod difficulter coagulatur. Signum I f ei - etT1 perfectae coagulationis est,cum tota materia (uperius & irt- <iifcW S a PP arcat albissima,quod quidem signum evenit mihi in i f. tlli Us - Hoc facto materiam sic coagulatam pone ad scrinium p ,’ rn - ne tangatur ab aere,vel sole, donec solvatur in oleum ut stla S ’ V1X 'olvettn in quinque aut (ex diebus,vel forte eadem diffieultas lolutionis sicut coagulationis. Hoc soluto iterum g” a fnrad coagulandum, ut prius* Et sic reiteretur coagulatio 1 st k ‘° at * "tinus quater vel qumquies.Qwia quotiens reitera vc- "ac coagulatione & iblutione, totiens augmehtatur tua tin. , Ura - Post ultimam vero coagulationem, recipe lapidem marinum calidum, & omnia pertinentia ad istum laborem sint ca- -? a *qnocunque nomine censeantur, & pone pulveres tuos super
•ftiii
m calidiirn lapidem & contere bene, hoc facto pone hospul-
Tcs contritos iri calidufn calcinatorium ht non solvantur pro-
v d
aeris attactum, & claudatur coopertorio suo circumlinit© at ° lapiemi-e. Et pone in ignitum furnum reverberationis, & diu reverbera , quousque fixatorium appareat quasi furlum stare ad spissitudinem calami. Postea infrigidetur in eb- futno.Sc recipiatur decadem materia,Se probetur sic: pona- ^^ a ^ »liquem locum hnmidiim vel aerosum de ipio pultere, si sed' V '' a ' K l ua ' nlm '^ ltas ' atet mos,statum solvetur aliquantulum, fc 0 n< ^ n ^Okum, hoc viis, non est signum fixionis. Tune iterurst fit in sti rrium rcvel berii, ut prius, & iterum proba inhumidos r ,P ril| S« Et hoc reitera reverberando Lc probando donec non ,°'viturinhumido,Schoc est signum fixata: medicina: & perfectae ■ »cturae.ad tingendum crudum Mercurium ablutum,Scpurificav tCl *n,tinge ergo,ut si;is,&c.
Pt\tf aratio fermenti.
Ecipe solis purissimi tinam partem ,&Mercurii tres partes bene purgati,& fac Amalgama,& ponein vas vitreum, & adjuti- Se (ibi de aqua fortifacta de una parte falis nitri ,& alia parte vi- j r ’°li > & octava partem einobfii, & pone silper furnellum,primo y 11,0 'gne,usque ad ruborem alembici, tunc vigora ignem,cum t 'p>iculis,ac alcendet alba.Et cum videbis,quod rubedo alembi- ^ cessaverit, tunc vigora plus ignem,tunc ascendet materia albat' collum alembici& aliquantulum etiam diftillanu; m receptaculum ,

Hö4 TRAC T A TU itlS
' ftaculumhöc quod aseehdit serva ad opus tuurii,
quies vel septies. Etsempcr conforta eandem aquam u c bis^ ittbr vel quinque guttis, denövaaqua forti, mentum,idest, medicinam triarmöc remanebit sol un jj 0 ijr
(imus sicut Luria,quem solerji reduc ih corpus. Sed c un l' $ äfeehdit prius Fermentare debes opus tuum, Ut supra die JiquaMercurtt. , .
jncorpora, & pöne in vitro, ajethbico superposito,8c luvu Z siil lento , & quod asccttdit redde fecibus siris , & > telU ^l> l ! f ina. Hoc fac reiterando totiens* doneC totiiim in fundos . ^ datur quod cito fit Postea excipe,& tere in mafmbre» #
locum bumiduih & dissolvetur ih aquam. Hanc aquari 1 )0
bene clauso serva ad opus tuum. Nam haec aquä albifr^a*
incerat, & solvit ömnia imbibitä ex ea; St mirabiliter oP ct ‘
X
BREVE OPUS AD
CUM SOLE PER. AQUA’
fortes.
ti»*
Ecipe vitrioli calcinati. tb.j. Salis nitri tb >- - „
fortem. In qua solve vel Calcina Meriuririri 1 ' Et cnm calciriatusfuerit seu solutus, cbngcla^j^ tere in pulverem. Postea accipe fl>. j. vitrioj 1 t ti, & falis nimtb.j vitrioli rorhani tfe. dim 1 ® j^r
■“V
ridis aeris. 8. lot. Salis ar. 8. lot. Et ex illis omnibus fac aq 1 )?
tem abjecta flegmarica. Et illius aquae Jh. 8. lot. & sossX/!
ri fini laminati. plot. Et postquam soiutum fuerit, iji. f ulverifati. b. sot. & pone in fiolam, cum longo colli)» funde paulatim desuper illam aquam, in qua soluturi» * JP Et vide ut solum tertia pars fibl&'‘X 1 !
- - - -Wy
?oPji
~D Ecipe Mercurium sublimatum, sal armohiacurhiu^^ \f ■^calcem corticum ovorum, aha omnium, & contere -.J
H
t
vi
i",
i
»i
«u
«i»;
M
Ht
tst
fotum perparum. — .—.. . r „.„- {1 . .
Et cooperi fiolam, & pone per anum diem & noctem fes noö multum Calidos, & apparebunt multi colotes- .* gilla vitrum cum sigillo Hcrmetis, &pöhe in balnejX^pt , donec totum solvatur. Et quando totum solutum est>' balneb, & ponas ad acrem ad locum tutum, nelsedatU' illa aqua paulatim congelabitur. Et quando videbis ru ■ iulum ih fundo,aquas, tunc aperi vitrum, & porie ad cto e ^pia* lentos, ut materia bene exsiccetur. Tunc frange vit»' ull ?^ p j jjS ,c . ii am bette tere supet lapidem in pulverem. Istitts crg° ^
Mpe. u partem, & Metciirii id. fatis vil tentum» »nb"®« ^
di
ses
5tc
N
S
>vr
s
Wl
«ui
'v S
v i(,
dt
dii

V,
jj. potest una pars centum tingere, Sc hoc sic: recipe tigillum, depone Mercurium, Sc desuper pone medicinam, Sc super me- lut lr>arn P one stst commune praeparatum, Sc claude tigillum cur» ^ 0 sapientia:, & da primo lentum ignem,deinde ignem fusionis, Postea effunde, Sc invenies aurum purum.
OPUS PETRI DE
SILENTO.
Ttendite doctrinae filii eloquiis meis, auribus percidi pite verba oris mei.. Sapiens dicit: Initium sapren- j tiae timor Domini, Beatus homo qüi sperat in eum. Omnis enim sapientia ab ipso est-.Quiergo curvave- uorsum in legendd Philosophorum libros, erigat cor, Altissi- 0 Um deprecando, ut sibi concedatur spiritus intelligentiae. Haec ^'tülta Philosophia est scientia gloriosa, post scientiam fidei om- »lias scientias suae dulcedinis amoenitate ac Utilitate praecellit». DÜ? plurimum est a Philosophis Celata,Sc solius Dei potentia re- ty ata; ad quam oportet tütn. Dei timore; perscrutantem, pia Ctlt e, devoto animo > Sc studio prolixo pervenire. Attamen '^libris in patientia fruitur, iri dispositionem hanc ingrediatur,
1 Vero citius Cupit pertingere,libros Philosophorum non aspi-
J '* t »quia hxc scientia est ei inimica,rton enim est Cito credendum p n 'festis Philosophorum libris. . Qtya qui turri ptitat se totum o lre * Sc totum mundum habete, rill in manibus luis invenit,& de- J Ult eum festinata credulitas. Quia festinatio, ut ait Morienes. «bf Xpartc diaboli,congrue cui dicitur. Heu qui habere KahcDei ^ atlonef n, semel perlecto libro,aut primo tegimine, desiderat, ico 'gitur;q U 0d ad opus hoc requiruntur ista , Natura perfecta,
* s PUrissim a> pondera vera cum debita conjuractionc, vSs, ignis, i t( lUe modus agendi, & patientia per omnia neceffariäeft; Ve.
1 > quod nimius termo sine intellectu errorem augmentat , i n - pc methodo profuturus vobis tradam ea quae de hae arcatfaPhi- ^ophica scientia multiplicaverunt. Quam fi quis legeritaliquan- 1 ! L 'lum habens intellectum fui operis gaudebit. Quivero non pec Snc librum ad effectum pervenerit, alium non quaerat, sed quie- , c »t,quia celavit ab eo veritatem , quia forte mentem infidelem ^het. Moneo insuper vos eü servare,& legete saepius,&ab impiis ^stodire. Aristoteles in visione animi dicit: Advertite inquisito- ! i ^ hujus scientiae, quod invidi hoc arcanum in varia membra di - ' ' cr unt, scilicet, Philosophiam, in Astrologiam,& Magicam arte.
Lt
k» ---r.— "••'■"--''p.^ ‘•'-j,*’-»'»* «i ic
lactaverunt de pluribus aquis,8c brodiis, Sc corporibus, lapias, Sc{pi v itibns , ut hanc artem pretiosam,omnium nominum " ' ~ ^ multiph
4. Feri
Rrr

986
Opus Petri
multiplicatione devastarent, varia quoque regitwna >
Sc^f'
scripieKint, ut fallerent ottines hanc artem mirabilem ^ c , tes, euha non sit neeeflärium in hae ai te, nist una re, «oit« «ficata, uno nomine nominata, & una actione perficipote & coquere, quo tempore vel quibus temporibus fieri potem ^
rene. 1 '
.iret*'
VVVV^ju^ivyvjuv tv«YVLV ikitjUlUHe -- /»flC. *
mitte ergo quae fallentes explanarunt, & sequentia t
,u0'
nera quoddam pingu.e sufficienter Sehabundansrep dicitur pix, velsulphurihcombustibilc,K.ibric v£ . 3 fetali 0 ' 11 j, & pater aluminum, salium & omnium liquabilium ^, 3 c) ^ Si oleorum. Et primum quod emanat (scilicet ^P in |j )£e ret tSl |[ eo est vapor, qui condensatur in aquam, qua: non a 0i £
Vi
P1
H)
vfl
t«
?(j
hi
genti, pro eo quod quoddam subtile, terreum sulplm r£ ^ rC j bjjj
commixtum, quod eam aliquantulum inspissavit. aqua dicitur aPilosophis aqua sulphuris, aqua mtm 7 r3) iil |s \ commiscetur coinquinationi, (putumLunae, soldum ^ af?
oculus,beya, lac, ladn yma,arbor fructifera, servusruA^,^ ^^^
viv. foemineum,acetum acerrimum,aqua perennis,m u
na, vulgariter dicitur, viv. are. fugitivum. Dicitur etl3in ^ sophis Azoth, summa humiditas, aqua permanens, q u ,^ e p c ' jungitur cum sulphure fixo corporis, absque quo "* manere non potest. Praesciendum est ad majorem e , ^ doctrinae,quod ista commixtio, videlicet aquae, ofo** 1 ^£ producit in minaram, secundum diversitatem materi* ^iss s~:I »r-<r. -T._r„ „m,n aslU a 11 .,;uSl‘
du
ini
Im
f'
sei
se
P<
scil.Mercurii & sulphuris commixtio. Ipsa tamen aq*> a (1 iju :
foderetur ex profunditate terra:, esset in via per scctm n ' S | , sf iP’‘
• •• ■ -- J-.—'t A ^ 1V0*
bet mineralis ad tempus longum. Nota, superius d* xl£ yjijifl ' l mineraest quaedam pinguedo, denotans per hoc rrl£ iijpii'n'jj phuris fixi corporis, quod dicitur pix, vel (ulphur , & , plC (J , do, ut dicit Albertus est in omnibus metallis, & onH* ,a j gjthJ oriuntur ab ea. Notabile autem est omnium maxime.q^^u*" aqua procedit est Soloma, & Brumasar. Hic loquim r ^in*
4.
«0
?.
Ctl
v«
t>h
Hi!
se:
ii
lis
h
animal extracta ä Sole 3c Luna, quomodo diversa
Synonima ergo Sol &Luna, Soloma & Bruma far, q 11 * |0 ,. sunt inter metalla propriü sulphur fixum in se haben* 13 ' |jjgat e f ttahitur ab ipsis per aquam praeallegatam, ut artifex '<* g 0 ], » quibus lapis philosophicus habetur, audiat Philosoph 05 ’ s ^U*’ Philosophorum,corpusmagnesite, corpus syncei ü,c° s dum, clixir,masculus,lathon,arg. viv. fixum, (ülphur* 0 K bile,sulphur fixum rubeum,uber,filius,(anguis rubei . 3t ur, brit, sulphur naturale, quod ergo tot nominibus non* 1^01 propter excellentiam sua: dignitatis. Sciro ergo fili q u0 ^ n oi ' 1 sua blanca solummodo crestit gradus nostra: lapientis ^ aliis terrse fluxibilibus mineralium. Et propter hoc»■’.*’ cst J ' facimus propinquam philosophiam. Auctor, Soror V* 1
*lil
Vo
k
«ft
•t!
«I
f,
i
«1
1
ii

>w (
SlUNTO.
587,
{>hö ' Mtta, stumdeLuna per Mercurium. & dicitur lapis Philo- rilrn ’ & frater eius est Sol, ex quibus extrahitur Mercurius per ' v CUnilm -^ hi duo dicuntur lapides honorati, quorum unus sV Cl1 ' ^Iphur rubeum, & alter mulier, quae est Mercurius,id d1 ! s & lunae. Licet tamen sint duo in numero, sunt tameii aj 111 ? n specie. Ad hoc arcanum naturaliter procedendii quem- t att) ° aum vir & mulier. Quamvis haec sunt duo in numero, fune f t • en m specie unum ad filium procreandum, scii, superius & in- *luoK’^ et *°^ tm & lunam significatur, Mercurius extractus ab his ju “ 114 torporibus. Unde Thcophilus, cum haec corpora con- ln S u vrtut,fcil.S°l Sc Luna, erunt Planet*,. sole oriente, Sctamen jj COru «i, videl. Planetarum vertitur in lucem ipsius sc. tolis.
^ c ,°stendituv error artis. Si quis ab hac via (altum fecerit,fine du- ® detrimentum fui operis tendit. Quod autem dixi,unum in o Cc,e .Scduoinnumeto, ttiasunt.se. anima,spiritus & corpus. M 1 -» arg.viv.est spiritus Sc anima,Sc aliud est corpus. Sunt etiam sementa, siclit in quolibet composito contingit reperiri, sine >Us nil unquam utile generatur. Quare invidi dixerunt ea 4. 0 'P°ra,scil. siccitas,humiditas, spiritus Se vapor,quas omnia sunt j '• anima, spiritus, corpus,& 4. elementa, & sunt 10. quaesunt .""Vilis 7. duo ih humero, Sc unum in specie, unum recte dicitur» jodest anima, quia ista est omnium lö.perfectio. Sequitur Deo >nte, quod quaeritur, invidi etiä dixerunt hoc ovum este pro ft.? 1 similitudinem , pro eo quod apparent in eo 4. elementa di- ,‘ n cta. Dixerunt etiam ipsum este animal, & hominem , pto ec> jlUod habet , n f c animam, spiritum dccorpus. Non tamen intcl- ^ x ttunt aliud nisi hunc lapidei», qui est lapis, Schon lapis, vilis > atus *8c carior auro.carne aurea incarnatus. Hic ostendit qua- la pis Philosophqrum, qui auro incarnatur, ipse est ille ■, qui stentur in vijs. St in sterquiliniis calcatur.
'l(i tl * r ”* c una re * vilis & pretiosa nimis i Qualibet cogni- 1, "e > non unius nominis, sed multorum, sine quo lapide ni- Utile generatur, fest esi am lisecguma apud Philosophos au- pretiosior. Guma dicitur argentum vivum, extractum cie Jole&Luna. Honoramus enim aurum, quod sihe ipso (scilicet ‘«luto i id est, Brumazar) Guma nostra npn emendatbr. jlru- •tiazar dicitur enim Sol solutus, & blanca Luna soluta, dititur ; | '"imflosSolissive Luns ,&c. Guma etiam apud Pllilosöphös i i >imibr est margaritis, & st hoc vulgus (ciret non vili pohdc- ?stet precio, eo quod ex guma, scilicet Mercurio nostro, Sc mo- Jto brumazar, multum aurum elicimus. Igitur stultos celamus» ^ super hoc Philosophi vulgus errare fecerunt, tamen dixerunt 'fe’od natura vilis est, quas parvo precio venundatur. Apertius au- C|)n dixit naturam in omnibus preciösiörctrl esse. Et idea, quod
Rrr z ai«.

988 Opus Petri . uf j S
arg. vivum nostruna non perfecte decoquitur nisi curn ^ a ],!.‘ poribus quae resistunt igni, videlicet ut Sol & Luna, &■ fi Quale namque lucrum speras ab iis quae igne conlumun 1 &
Quale namque lucrum spe vivum non consumitur in igne
sed tantum fugit ® ru '? a2
EtP 0 >
Hott. Hic lo- etiam non sugit, nec minuitur in igne sed melioratur, r .
.... , , -r • ■ «• • - - - , ...vi, .m trifft) 31
suitur decem- blanca, Luria pura propterea dicitur, qtibd arg. vivtim. .
11 tntfütie So* _u*. H. _„-v._«/MpUcct al* ^
vulgari.
s/C ^ a I U | at ' & 'gnem'paiieeas nön conlungri:, v^ elic ,^ ef71 öjtv , id est, Luna nullam sibi quaerat viam aliam ad albedrrici darri. Et qui arg.vi v.non coagulat, & igriem patiens iu Solem non conjungit,ad rubedinem nullam sibi quaerat v ^ e fatiget cor suum in his, quia ad ista pervenire non g ote nim masculi (scilicet Solis & Luhse) suscepta gaudet K eII j. 5 licet Mercurius noster) litatur spiritus, & corpus plexioriis, 6c proprietatis, &c. Spiritus etiam ignem fuerint Corporibus fixis associati scilicet Soli & Lunae- E ra quasi morttta jacent, nisi a spiritibus vivificentur, vivificentufjid est,spiritualia fiant simul behecojuncta^ c Cum vero sicalteriiatim congrue deipoftntur, id est sint, tunc subjunguntur, id est,'solvuntur corpora crin & retinent ipsos spiritus examine iri ignis.Quorum om 15 ' 1 J‘ l '
potum nobilius prius est narratum, VidelicetBrutnazarj
iam inferius corpus non emendatur, nisi ex guma nost^'
«et igitur introductum riil in hac arte incipere , anteq'
i>*V
aquae virtutem sciat permanentis > non enim oportet
u»
r.
mixtione & contritione & toto regimine,nisi illa aqua p ^ ^ ^
- nC ( !.
te
Igitur ad principium artis requiritur aqua permane 0 mnibus. Qui hanc aquam ignoras ejtisque regimen, ^ non ingrediatur in hanc artem , vis enim ejus fpiritua* 15
ideo dixerunt, vade fili ad montem Indiae, & ad ^
guis.
„ . a l>U'. r
nas, & accipe ex eis lapides honoratos; scilicet corp° ra * nt 0 ’
quesiuntinriqua permanente , cum ei fuerint adjunct^- jit 11 , - ' - •
Montes Indiae fiint Sol Lc Luna. Lthxc aqua cum eZreb-
■... - -.*«««
illis montibus & liquefacta scepitis cum suis corp— ,
opus operatur. Jubeö ergo vos capere argentum vivi" 13 ”,
virtutis fceminese,scilicet Luriae. Et ipsum coquite c"" 1
r‘\ fwl- J_L7.. . sl._ . - . -_* /fVJ
scii. S^is donec fiat aqua fluens.Coquite ergo maseul 111 ? {Jjt*
vaporem ejus, quousque utrumqj congeletur. Soror
i 41 r ö rUP 4-
scilicet Mercurius,Frater acti vus. Conjungite citrinUl" 1 • c q\
r*: i: _ r _:'sL i/ _• t „.trari» *1. a
scilicet Solem cumsororelua,id est , Mei curio Lunari, st^p) 1
muniter artem generant. Hujusmodi enim perfecti 0 °P . ^ * aqua sulphuris sorore & fratre conficitur. Ergo qt» facere tincturam,non quaerat sine Sole, & ejus umbrari fe rif' curio «ostro, videlicet lunari. Nolo tamen causa invidi® P^, 0^
quin dicam, quod qui sine Sole operatur nil agit. i0
i»
di
v,
»>
v<
sc
tll
«0
bi
Pc
do
fio
do
soi
c el
»v
Pri
*i
£
fiii
'tt
k
q
H
Mu
"pt
c r,S V
hr
c so
s
so I

V 0r t0
De Silento.
5>8s
^i n i' s t ° r ' 1 ™'n sepukiins attenuat, Scaugmcntat tincturam albe-
v °latil,
Cl| riüs
itrn^T 0 ^ Quoniam optimnmTaUiim, quod commune - ,? !lus salebarmoniaco & efficacius (sal illudest Mer-
"tii
na . ab
poster) quam quod de capillis sanguine S( stercore fit, vel aquis, vel abomnipulvere recepto ad decoquendum,
ru utamen tanquam necessarium valde aestimo , nam omnium
cuij lutTl spirituum sustinet vires. Hunc Deus salem creavit,
tr '^ u ‘ t,ut sine ipso elixir non compleretur. Et si posueris bi|j s ° c ° spiritus vel corporis in opere non errabis,quia converti-.
estad quamlibet fui speciem, ad cujus (enaturam inclinat, "oti ir™ er B° breviter, & dico quod gravia, scilicet corpora, S»a P 0 ® 40 * niu ope levium,ic. spirituum, superius , nec levia nisi mferius levari,coniorum vel detrudi. Sicutnonpotest lj 'num sine sicco,sic siccum sine humido.nec durum sine mol- Pt O "'obe sine duro,modo quolibet temperari, propterea acci- j ui phur & arg, vivum, ßctereSolem, id est, astä Solem cum eo,
fiut argcnturii tingens. Unde Hermes,dicit* Spiritus non
do
l', 11 ?' 1 nisi tingatur. Hic modus laudabilis est pmnibusiibris. Et est jf 15 Indorum 5c Babyloniensis. Ponite eum in stercore per.heb- “'nadas, aperite,terite cum almisadis, quod est intenfislpmum o- c ?'Ul„ salium.Quod si sine pondere conficiatur, nil habebit,quia ‘abjtur Q p US( eo non invento malum putatur,& si fuerit de bru- ' l2 ar parum in confectione erit patens aurum. Igitur nullus ad r°PPrtionem accedat, donec componentium modum investiat, j IPfo pondera completa. De quo invidi dixerunt, Non omnis ^"ublimat coquit,aut qui praparat ad effectum perveniet, sed si | Cc 'pit quod debet, 8c facit quod debet, eveniet quod quaerit. tr^V?' Xcrunt,c ] u ' magisterio tribuit quod debet,ab errore salvus tu* x * a ' T ' non errabit. Philosophi alitem de proportione spiri- ■; oc corpQfis tam manifestam noluerunt facepe traditionem,
^ latunc esset opus mulierum 6c ludus puerorum. Et forte peri- silentia cum luis fratribus, dicente Poeta,
SeJ?ta. cauda hre<ii'male tegitpoflertora,
> Stuitu Itngua, (S /eW, matetegtttnteriora.
™ tamen Philosophi ipsarum rerum miscibilium proportiones pondera sufficienter illuminant, cum dixerunt : Si summa Matilis vicerit summam fixi, de substantia fixi ingenietur artifex: Wns addi (vel econvetso ) Unde tenendum censuimus , quod in et « rubeo, scilicet majori, fit rei fixae quarta pars,vel citra, ope- ^ completi -. In operibus autem particularibus sit Tei fixae tertia ,,s Vel citra : In utroque tamen sit fermentum,sine quo massa no pendatur ad album seu ad rubeum, scilicet sit de ea quarta to- ^ 4 in via. Quas qui bene servaverit rrietas,parum vel minimum opcre committit euoicm, qui duplex esse consuevit: Aut quia
Rrr j non

$>?o Opus Petri
Bon bene liquatur, aut liquatum non bene snbmergf^ ^cif'"
cum facta fuerit commixtie.tunc fuit erratum M eal° r ,
ctofig^tV ,
& hic est unus error: Alius est, quod forte non quanquam fixum in decoctione apparet, in examio^^
lat, tunc fuit erratü in nimio crudo spiritu- Aut fors e n r i
f' 1 :_ n . ..
pniverselis commixtio, qua: est commiscibilium ai ^*y n ul tfll,l ( ,r'
ii<",
^itnvi-Udiio wiimtiAiiu ) n
nio, ad quos et rores corrigendos, procoquode xC ^.|j C
Lf' 1
ra perduntur, invenerunt Sapientes aquas fixativas» 1
■ . , sicut i« F’ .-pi' 1 ,
'» 11 „ . ,,r0' . -jy
porum, Scincincraturas , scilicet spirituum, u^'-- ' t0 v c ' enarratum. Bonitas autem hujus tinctura: profecto f ] (1 ri0 , .debitis ponderibus, & ex reiteratione solutionis, & c c0 ^ip c '' Ji(
Et est ratio quod nullum illorum quae intrant
per fein actu habetvirtutem compositi. tinctura iua, (ubmergitui oleo luo, & figitur cidotk v j C jb a *^ tur sedumine vci salsedine sua. Solve ergo reiteratis debitis ponderibus , & hic modus corrigit erroie SI mentat tincturam in colore, pandere & virtute, c i w,£ '|j U s gisalleviascorpus, tanto magis valet. Quia flya (|J ,f»
groflo Serarum spisso. Et quando additur tinctura ,,<|d j, citrinitas vel non fixa, fixa multiplicat esixir potentia» r j^ji^jj a statione. Antiqui autem pro omnibus his dixerunt ’ ^l» 1 ^ gnem, quousque peragatur, nec te longa tardeat nl ° t3 ’jg<>' 5 attenuat naturas, & liquidum a turbido sequestratus' ciumest ruheum inducere colorem.
Accipe igitur in opere majopicx guma albaintenu .,^* ji
ris partem unam, 2c ex vitello nostro unam partem»^^^ j|i
dicunt ex sulphure rectificato, sine quo non emendas has fintroi misce. Qui autem opus istarum rerum ^ “
Iioguiliui Il»in.>». aucwin wj/uj ictut CIUM VI «»>•* flf«*» ^Q>
non atqnipollent partes, Oportet ut ex aere nostro no® j t< fP'p -
partem accipi«, & tres partes ex una aqua perman^^,,
rata. Invidi dixerunt: Accipe de cqrporc sicco pat^ jjc,» ex sere magnesiae nostiaepattesties , 5 t deinde coti'U ^ja nostro malculo commiscete. Item iterum, malcuif ^ re, öi arg. vtv. conjungite. so<T iti'''V
Nota, Generaliter obtinefidum est, ne humores ja
plicentur, vel siccum ipsum imponatur, sed cum tore jpjjfd^ titer.ut massam, scientes, quod si masiae aquam ^ earnino non continetur. Et fimalfam desiccetis, 1° up3 ,0 y conjungitur, nec coquitur. Sit ergo de masculo par , mina partes tres, de sidphure rectisicato quantum v ^ 0 |jt«jj< habet pondus in libris, dc medio pars una, de quip . rg cti
»um introducere pulverem, nec ullam rem, quia «* “ j pientia.Öeq aujfiliante. ' 0l j V £ 'm
Fermentum autem & medium si imponatur m p

dio
De Silento.
95i
lj perficitur citius, nec indiget reiteratione. Ethxc regu- - Rivanda in opere maiori, quod solo igne perficitur, quia jil-
jj Ut " Um inspirationibus, quae sunt alumina, sales, öc atramenta» ^,Ptr fontes animalium & plantarum,qu® omnia sunt ad libitum ^ S CUm contritionibus, dummodo servetut quod dixi. Glosa P'opottione spiritus corporis fermento etiam Sc medio utrum- r u t conjungens.
nii, cce > ar « dixi rem de qua fit, & dicimus certis ponderibus. Et ( c j, auno nomine ipfius restat videre, de una via ejus & actione,
^ • coquere. Ideo faciendum est quod Philosophi dicunt, Opus ' r tginiimbus expletur, ut est, Putrefactio, solutio, calcinatio ( . c sublimatio, per alcmbicum distiliatio > Sc igne levi coagula- o. Verum aliqui propter difficultatem, integritatem, longi, einem praeparationis praetermiserunt unum ex praedictis regi- j'nibus, alii duo, alii tres. Et opus uno regimine perfecerunt. Ptopter hoc eorum sententiadistonavit. Quia dixerunt qui- non poste sicröadmixtionem , nisi cum igne St solutione: cum solutione tantum: Alii cum igne tantum. Quorum o- ^nium pröcestiis taxliofum eilet narrare. Laudabiliores vero ^ndi sont, qui ponuntur in libro administrationis perfectae, trans, filtere per Kymam, in quo me quandoque libenter exercui. An- tc ornnia eummodumfeei, tamen Sc solutionem, ut Geber no- *yi'nat eum administrationis modum, Sc fecundum Bubacarum "icitur sublimatio auri spiritualis per rubedinem: Recepi de arg. Vlv o partes quatuor, de auro partem unam , de sulphure partes 'i«, de vittiolo cipetino partes quatuor, de sale armoniaco cry - "allino partes quatuor, haec omnia contrivi diutius cum aceta " r "do, Sc rubeo» Sc tenui tempore longo in loco rorido, quoufqj. , ? _ cfeci persectu exspirando.Tunc expectavi Sc expendi consitu in vase vitreo cum fundo amplo,Sc posui de eo affatu adspis- Udinem Ungvis.Sc per modum kiblimationis sublimavi cum igne tor tistimo»a principio non recipiens ejus rorem,donec totum fu*
periris ascendit , sublimatum potavi cum atramentorum aqua, praedicta, fixatum assavi,Sc contrivi totiens, donec fuit cinobrium rubeum fusum, Sc tingens una parte tres partes Lunae in Solem. Aqua praemissa inceratam dissolvi praedictam tincturam in balneo, & purgavi donec fuit aqua unius coloris, coagulavi ipsam, donec desiccata est , quam igne gradatim fixavi, donec ignem fortem sustinuit, tandem ignem minoravi, quousque fuit leniter liquata, hoc solvendo , 8c coagulando > Sc tincturas addendo ad plautum meum multiplicavi. Hic autem modus est subtilis, Meridietis, Sc longae praeparationis, & postmodum qui cum so, finionem tantum accepi materiam de capillis tres lothones., j de .corpore sincero, Sc de salibus partes suas, & putrefaeien» 0 diflbivi donec in aquam mixtura versa fuit albi 8c pigri co-
R r r 4. loris,

992. Opus Petri 3 t afi''‘
loris, Scomniuna mediorum. Tandem subtiliata & p u pulchre parum rubicunda, qua: laminas in se extinct.* 5 ” t0 \ic°’ omne judicium, tamen cementum non diu. sustinebat» P pjr*' quod non fuit fermentata. Sed quum longa: & raedio*^/^ iit tionis erat, propterea tentavi modum, qui per iguen* *** sequitur/ '
Accepi enim spiritum §c corpora debito ponderet) praeparata quandoque cruda, sincera tamen, & fiebat corpus, 8c citius. Qua: omnia fortiter commes / ,jsr.' numcum puro liquore, bene molendo, sublimando iu. j n sp' i io incipiendo levi igne,&in eo terminando, donec cotu , srP
tid' 1 mi
sam materiam per ignis officium transmeabat, Schot elixir, apud ignem quandoque tamen ponebam ea er) rem , quem putrefaciendi modum habui usque ad eorU' exitum & tribqlationem eorum,etiam fougius desereb» modum repeti prae caeteiis breviorem ibique quievi, V’ (t / omnibus hunc quem inveni trgrotantem animo & finium forte sedulum,& in quibusdam aliis diligentius • ^ meis demonstrationibus non contentus, in hiis plurio' p/ crcitando, & jam multipliciter variando, nec in ipsis dep ( f/' enim videbat confectionem suam subtilem in aquam coN^je
multipliciter percutiebat eam, & jp aceto distillato dem ' ^ niter in vitreo vase, & in igne fortiori quam sublimando^ 0*' hat Sc reiterabat opus totiens, donec totum residebat , c . „«i 1 ' tione liquatum ut tingeret qupdlibet corpus, augmentav. apf* doque ut ego feci solvendo , coagulando, solvendo* ^(is purgatas, addendo,coagulando, figendo , liquando»/* Jpjf novum modum augmentandi. Quia solvebat,coagulabas' «itum, & multifarie variabat, optime naturam percepi* f> j 0 ‘ phorum & intentionem & secreta, praecipue tria, quaeip‘^ c( st<!' cui, & diligenter memoriae commendavit, videlseet ne totius compositi in salem praecedente pmrefaÄion^'^^,»^ sibi dixeram: Si vis ditari praepara salem , nisi totum coi*' # £*' salem, nihil habebis. De ipsius etiam conversione c u>** P denti calcinatione, liquesaüiohe eum igne non vitrifica* 0 ^ pi‘* forti, sed de illa quae levi igne liquatur, de quo sibi d'** eta ’ 0 t* (t spiritualia corpora feceris noli elixir blasphemare se. °p uS '. / f 1 Cnim ut corpus spiritus impalpabilis fiat, & sint omnia *** minima, & hoc fiet cum liquatum fiet & venenum tingcP^jff» qui perterit brumazar in venenum vertere, quod quaerit»° ^ $c non errabit. Tertium secretum fuit de solutione positi, qua; est Thesaurus rei quas sublevat de stercore P*“^ xa lf a ' per quam dixit Hermes , se super omnes mundi circulo- |g,Hip |ft verenostraPhjlqfophiae filius,qui praecipua!^-- ( jpi&,

■-D E SlXENTO.
t O 1 jL, £ N A U»
^l'hqua; fi ignoravit quis, suo frustratur proposito, & si sciverit serrabit in opere. Ergo ille securus accedat ad operandum,in m cntis aenigmate plurcs operationis imagines varixque t !' t,1nt - Non potest enim kle levi manus ejus in practicam cut- mens in Thcorica, id est,inchoata vitiatur. Hic quippe j ln operationibus tandem fastidio derelictus,cogitavi super illo c quo traditur. Quidam solvebat corpora ,& spiritus balneator . (olutiornc,Sc sublime figebat, super quo plurimum haesitavi Cl | Statur mens. Eecit enim aquas acutas ut novit,& ut voluit t Cln avit, & solvit spiritus & corpora,ac compositionem quam t Q cr 'l t >pqstmodum igne purgavit, congelavit, vitro bene firma- ®.8c ignem gradatim augendo fixavit totum, quod ad liquefa- ^ 0Uc| n ignem continuando perduxit, quitanquam sedulus in- ” a gatqr comprehendit hanc nisi fuisse turbae intentionp m,cum ea ' labor distillationis, calcinatipnis, pro quibus pluribus indige- a, ‘s vasis Philosophi autem indiguerunt in toto, opere nisi uno j vase.Sc uno regimine, scilicet coquendo,& una re quaadmi-
\ "'ftfatur.scilicet calore, Quapropter Hermes pater Philosopho- i J*"» praecepit diutius imaginari , donec comprehenderet veram 'uiitam Philosophorum in opei atione, calle legitimo,ut in libro sorbo protestatur. In modo igitur vasis 6c ignismultum diva- S^tus est,postquam novit > em de qua fit ,& assidua vi t cum con- i^utia 6c patientia, donec perfectionis comprehendit optatum tlric m,6c ibi sistendo quievit. Nunc vero doctrina data,heu, menso Perturbatione langvescit, verumque omnibus modisproscri- , P lls ,8c si veriores sint & leviores aliis, indigemus tamen pluribus k^j s *unde habetur taedium in regendo pro laboribus molestius.
; qui huic meo filio voluerit in hoc 'opere coaequari, hanc l^eain traditionem acceptet,in qua leciepraescribam, quicquid P e ui opere majori, quod una fit actione, ä secretis rhilosopho- diutius ab hauriendo percepit. Dicam igitur in co quatuor Esse principalia servanda, ut suntRes, Modus, Locus,Tempus i sses scii, de qua fit, & pondera ipsius ignis. Tempus scilicet in quo terminatur totum.' Locus scii, ubi decoquendo perficitur. Modus scil.agendi. De primo scii, de aere, fatis traditionem feci plane in procedentibus! De vase dixerunt in testa ovi. Alii darum, quod sit ad similitudinem capitis humani Etiam invidi dixerunt domum rotundam tenebrosam rorecircundatam,& isti verum dicunt. Etiam invidi dixerunt ad modum sit medio Lunas. ^Ui dixerunt, ut sit ad similipudinem paropsidis, Sc in hoc dixe- *Unt invidi. Accepimus duos nigros, Sc posuimus in paropside, quam habemus, & erunt inde ova vel sal. Sapientes dixerunt, quod fit rotunda nimis spissa vitrea. De quo Arisleus, in visione. -Ucarcciaverunt mc sociosque meos in domo vitrea sua, stiper
Rrr 5
quam
I
■ ]■ 1 ^*
t

S>5>4
Opus Petri.
quam domum aliam aedificaverunt.super quam tertiat* 1 -
tribus domibus inetusi suimus, quorum vasorum apta,
gax operator satis per suam industriam poterit fabrica 0, Jf j£tf;
De modo agendi Sc igne. Incipiamus Sole evidente d 1
Alii in Autumno: Alii ab hycmis humiditate: Alii diX^r ^
cum igne levi, Alii cum igne fimi: Alii dixerunt. 1
principio ut calor veris: Alii dixerunt ut cibum dig er<frlS * _ QJ 1 ’
calor in Embrione: Alii ut calor gallinae cubantis sop cl
dam fecerunt cum humiditate: Quidam cum stipul' s j S |ii £ '
Quidam cum lichmine. Quidam cum carbonibus &na
diocribus.Invidi dixerunt,Compleatur in triplici casoresc ^
Ariete,Leone Sc Sagittario. Et hi verum dixerunt. Eg°
dico, quod in primo regimine Philosophi voluerunt
ignis levitatem,postmodum fortiorem Sc fortiorem. (U ofC , J
leus)Manlimus in tenebris undarum in intenso aestatis ci 0 \<]f
maris turbatione,cujus nunquam simile acciditnobis.D
quod isti sunt ordines ignis,inter quos experimentum c l aJ
demonstrat. Proprere dixerunt ignium scientiam ^
mirabilem fore. Nam ignis diversimodus diversos *
effectus. ( , uS( ali*'j
Ve tempore dixerunt quidam, quod fit id tribus dien^r
septem,alii in quartior,alii in sex.aliiin triginta diebus.Eo^cj^
dico,quod omnes possunt excusari. Quia fuperaddider j ( |it
sulam illam genera! Am de qua nullus deviare debet. ( t t * p &
Z/
ii'
denec peragatur. Quia omnis actio natuvalisunum pus in quo pcrficitur.Sc terminatur debita continuationes gatur tamen Sc abreviatur opus, per rerum,vasorum f ’ aptitudinem.qua omnia componuntur. ptlS
Jubeo ergo vos capere argentum vi vum Sc sulphur a<* sii verfale,quo.d dixi,debito pondere, Sc pr*parata,vera,^•, ( | f & cruda,prout ea minera eduxit, absque alieno liquorr ^ jj>r'
corporando cpponere,Sc ponatur in, vase vitreo, rotund longum collum habente,Sc strictum,claude orificium L
humor respiret, Sc in illa olla perforata, Sc aptata.vel* 1 ^^ reo,vel cum sulphure super ignem. Si autem audaesor ,,cf ctus ignis levitate, sit vas. vitreum interius lutatum a
indigebis ipsum liquore circundare de vino. Sit also 11 ^, ^ culum,quod ipsum mediatum impediat ad ignis arce incipias suV constellatione coeli legitima quae multus* 1 r ^ operi tuo. Tunc subjicias ignem lentissimum,ad m ,n ■ (cV\ diebus,ita,ut fit calor tantas nutritionis, Se puttefact'U^'^ xO lutionis.ut agat intcrius.ut fiat aliquis modus separatio nec liquabis nisi forte liquationis igne adhuc levig° ra ?‘ Coquite donec fiat plurimus fructus, Sc lapis, Sc 0Dinl eVa iie* £ ‘ 1

c Di Suehto. -95
**se«,qubd non est verus, aut quicuque mediorum eveneris, t | 01 > & per ignis levitatem mirabilis accedat albedo. Nam 'mentadilig eiw «. cocta laptantur,& ia alias convertuntur na- ' as - Omnia elementa linon^onjungantur, nihil hujus artificti
M l >* cupiunt perficitur; musta autemSc suis naturis alienata ali- trnh ’ & * ,0C totum ignis levitate, nihil aliud est, nisi ut ex- •'"athumiditates corporum 6c consumat. Sit ergo ignis levis, *| Ul 'gnis attenuat naturas Lc emendat, & liquidum a turbido fe- stttsstrat. Levis autem ignis est quem magnesia non fugit. Non. "endatur ignis plurimus, ne sensu 5c motu privetur. Nam st c ° m poiitum plus-quam oportet regatur,quod prodessepostit, 'terminatur.
Unde si quilibet introductus in hac arte earum naturas sci- prolixitatem utique coquendi sustineret,cum arg. viv.elemenr *"* j n primo super levem ignem commisceret,qui dicitur ignis vel 'ctor veris,aut gradus aneris,quo arbores pullulant, Lc albescunt. v ‘sa autem albedine, ratum est, quia jam omnia fixa sunt, unde Clr ca ignem de extero dubitandum non est. Dabis igitur ignem Ca ' bonum gradatim augendo, ut calor testatis seu graduum Ico- sils ,quando fructus maturescunt, & fruges perficiuntur. Et hic c °ntmuctur, quousque massa teratur in igne,non,manibus,calci- na «doincincrem,&fiet cinis valde combustus. Deindeinign? c °nvenienti si ad rubeum fuerit, rubefiat,& igne postremo lique- 'Ur.Sc peragatur,& continuo liquetur,quousque deveniat ad calo,- tc m sagittarii,quo solia & fructus diffipantut . Primo igiair fit ni- S f r. Secundo albus. Tertiocittinus. Quarto rubeus. Demum Vc ncnum tingens quodlibet corpus, quod dicitur bonum pluri- Itlo . Ul «i nominum,cum quo si coxeris Metcuiium, depelles pau- P etle m. Hic est lapis ad similitudinem maioris mundi creatus.
■ avibus & levibus,mollibus 6c duris, calidis & frigidis, humidis ** occis,a natura firma pace ligatus in igne fructus perpetuus. O- nrnetn rem subtilem vincit, & omne rem solidam penetrat,quen^ 8on potest terrse seculcntia vitiare,nec aqusc limositas codenfare nec tactus aecis obumbrate,ncc ignis violentia superare. Hunc ergo lapidem celate a potentibus,& ab invidis,& indignis, ne ex ey quod indigne operatur inde fortiores fierent,Sc ad illicitaprorn- ptiores. Refcramergo quxdam generaliain toto processu, &df- cam: Veneramini Regem, & uxorem e jus, quod, nescitis furorem ipsorum, ne forte irruant super vos,& ostendant iram suam.
Amplius argentum vivum igneum, omne corpus comburens magis quam ignis, & omne corpus quod ei commifeetut teritur cum eo, 6c neci datur, antequam confringitur. Draco etiarq nqn uno regimine moritur, ergo Philosophi effoderunt sibi fepul-
chrum»

Opus Petri. titcr els< £
chrum, & sepelierunt cum eo mulierem , qui cunaror „jit' conjunctus mulieri,cujus venter plenus est armis,6c vene ' to magis circa eam vertitur & volvitur, tanto magis c0 ^ u i 1 tb sl in partes plurimas sequestratur fidens autem se arte tuS v£ ( ' superatum, mulieris'attubus mixtus, mortique deditus, to
Itet«
artet,'
ß
titur insangvinem. Irritate ergo bellum inter terram tum vivum,quia ambo corrupta tenduntur persectum- igne non manibus diligenter tritis ßeexalteratis, prout op r piiS illudKuhulin natura,decolor non fugiens. Qma 0rn ? e r j t ua! ( ' dtstblutura cum spiritu,cui mixtum est,proculdubio fit »P ^ t jii' Et omnis spiritus acorporealteratus erit coloratus, cU fact 11111 gens & contra ignem pugnans. Ergo dealbatum est ass,ev pjif est umbra carens. Dealbate ergo )athonem,& libros r ne corda vestra rumpantur. Nihil aliud est ergo hujusar ttS jjiS' tia.quam vaporis & aquas fublimationis, argentique V gnesias corporis conjunctio. |iib'
Et sciendum est quod Azoth non potest a latbone se° ftantialiter auferre colorem vel mutare, nisi secundum Sed Lathon potest substantialiter & secundum visum p suam albedinem. Quia inestei mirabilis fortitudo, qu®> innes colores apparet, quando colores fuerint loti, & st (l iii c aufert suam nigredinem dtque immundiciem, de fit albu« 1 ' ^ est lathon,&facit eum rubeum. Cavendum est,ne vaseex ^ miditas.vere ipsum in vase coagulate,donec cinis fiat. E 1 tunc optime miscuistis , eo quod cinis iste recepit spiritum, jit* imbibitur humore donec vertatur in colorem pulchriorem 4
prius erat.. • : } /' C
Inlpicite pictores qualiter suis nequeunt tingere pinct u > £ r< Philosophi suis medicinis,, quousque res sua$ in pulver £p ,a' tant. Hx quidem conterantur, non tamen inanibus,sed ig n c0 c quantur, quousque cinis fiant fluxibilis. Et si non pP teI ‘[Jf a in^ pus comburere, & in cinerem reducere,qil boni fecistis- ~ jjc» ipsitm subtiliter rexistis, prout dixi, multa bona videbitis mactum. Oportet ergo ut corpus praeparetur flamma ign 1 ®’ ^(ti
patum diruatur,Ac debile fiat cum aqua,scil.cruda,in qua >1, ^lt donec totum fiat ut aqua. Videntes autem albedinem ’^jll* apparere,& omnibus supereminere,estote rati,quod rubor albedine certe occultatus est. c ri''
Amplius ignis officium est colorem per consequens raf »Jit bicundum. Primo nigredo ex eorum morte fit, postea lu albedo.tunc rubor qui ex illa extrahitur, nigredinem eme« ter fugiens seil.crudum. Est ergo verus Artifex,qui h* c ^ $mm reducit,seil.corpus in spiritunj,& spiritum in corpus, £ (t

plus ■ ■ De Silento 997 -
in j- e ‘‘ ln singvinem vertu. Videntes autem Philosophi ipsum j a an gvinem versum,dimiserunt in sole per dies quousque veniat Q l) . cncnutI >,& levitudo tunc consumatur,& sangvis accrescit. jSJtunquc ergo vestrum noverit spiritum fugientem rubeum t.ti s Fe Cor P ore sibi mixto 5 deinde ex illo corpore cum illo spiri- c Um' arn Timern naturam, in suo ventre occultatam, subtil istlme Pro 'f 06 ' ent0 extrahere, si patiens est in coquendi prolixitate» kjl Euldubio tingit omne corpus.Et ideö dixerunt:Inspicite mira- , fortitudinem, juxta lapidis naturam,& nolite iplüm vilipen-
s c r. c ’ Unde oportet,ut ipsum corpus spiritu siibtilisfimo corpore j c lcet carente diruatur, quousque suave fluat, Se in hoc occulto 8>Mine corpora fugientia fiant noir fugientia, & spiritus in cor- corpora in spiritus convertantur. E« erit unum corpora- c unum spirituale,quod dicitur felixir,id est,medicina orneum
j.° r porumcurandorumSc transformandorum in lunificum&fo- ^Urn verum. N . ■
Totum autem Hbc opus Invidi brevius comprehenderunt; Utn dixerunt: Qui non corrumpit, non emendat, signantes ^ ütr efacere ; qui non errat,non perficit,signantes astare vel mirare; & qui non tristatur ;nofa laetatur. Sed verius dixerunt:
at Ura naturam continet, scilicet in primo opore putrefactionis Patefaciendo: Natura naturam diruit; scilicet sublimando per j fUiiam.seu incinerandö : Natui a naturam superat, 6c vincit, sci» f ‘ c 't rubificando,figendo,albificando, liquefaciendo,ac venenuni ac 'cndo, Sc fic habes totam artem, optime fili. Expliciunf dicta egregii Magistri Petri de Suent».
Deo Gratias,
Amen.
]
i
I
F I N I St

S9§. ____
VIRO NÖBILfsSlMO|
Et CLARISSIMO , CHEMIATlU>U u
expetientisllmö , Dn. Bernhard G. P e n o t o ä portu S. Mari# Aquitano, S. P.
}Ofluai Athenas, inquies, vir | fime & dotiißtme > nbi hafice dc
wem tenes,qua de rr> tota antiquitas lite'fd ^
ac venditione magis in ufu fuit, qudm ***''’£} Sic nullibi ästet in majoriprecio & honore H1 ^ folentfiüdm Athenis, apud illos nimirum am ani,colunt & admtrantiir. Inferipfi mminitraüatum hunc prior em,cum ob ”,Jjl alias caufids . Quemadmodum enim oüm Palladis compofitä pace armafußendebans" p ies: Sic intuo ■^ptp-ia.r^fioo eum suspendo, ctd filufeo locum etiam concessurum te ejfie , n<s0 jJy ßdo. f na deinde me invitat & humanti# ^ 1 beralitasjlLm pradicant , qui te familiär 1 ^ ^ sunt : hac ex scriptis tuis in communei» V d prompttßitho fiudto in publicum emijfit * 0t vAi' dociis omnibus. Veteres enim Philofif bi” chemiam migmatis & parabolis
evolvantur, magis tamen incertus ab {Ume abibihquam cum primum ad eam j ( ,

Epist. ECebic atori a. 999 lt leclor. Immortales igitur tibi debet Philoche- gratias pro claritate illaperspicua, qüam hac <trs abflrusa per te accepit: lucem das exfumo$ y^am indubio fumo alii obtenebraritnt. In meis fatere a > venerande fenex % votis&hoc esi,ut no- » meum (nec enim te id aspernaturum confido ) numerum amicorum te colentium & admi- * Antium,referre non dedigneris. Hihd quidem f g° d me offciisq, meis polliceri habeo: attamen ^tncktum habebis virum bonum , te colentem & ornantem*
Voflremo non mtnUs iecitm ipfe.,ad communem Ominum utilitatem, & salutem/pagyricam, ar- te mpropagari adpoßeros percupidm fum. Illud et fi d meprafiari nondum queat ; tu tamen cum *His viris proflantibus ut gnaviter id facias Phi • chemia deditistudiosepetimus. Vale vir optime & vive longavam vitam. Lipfia Calend. Aprilis
Anno i6oy<
T. Exi
Stud. c»L
JoachimustanckiusIX
Letiori

IOOO.
LeBori facili & aquo.
;e-'
;Jfl £äS
Vo hi tractatus in antiquis membra 111 * rati,lector benevole, cum aci mant^ e0 s
v- ah a miris admisti prrvenistent, dig n ° s
judicavi,quos publici juris facerem, in gratia^ 1 ^ {( sertim eonim (imperitos enim & osores donor u [( no moramur)qui Chemicain arte amant 8i eXelC . (y 1
Sunt enim a veterum doctrina non alieni;
gacem lectorem, quemadmodum philosojah° f
scripta omnia requiruqt. Nihil vero in illis.
tare volui nec debui, ied quemadmodum rant; ita prodeunt: Nec verba; sed res afsti 111 ^ Priori tractatui nomen adscriptum non erat, busdam tamen indiciis conjicio, cnjusdam na 0 ' 1 fastum eile: Posteriori nomen autotis praefixa 111 ^
Qui vero Paulus ille fuerit,mihi non constat; ^
afl°'
ex illis,a quibus mihi communicatus fuit:ida ö ^ r j; scere potui. Tu lector atque; boni consule,& 1,0 # conatibus fave: brevi Pharmacurgis; Cheiriilß 1 ' Chryfurgis non inutilia a me expectabis; qui a llt v fui Dn.Ioanni Tholdio Senatori & Camerario £
chenhufano,affini meo colendo; utFr. Basilii ^ J
tini scripta in communem usum publicaret’ ^
&
propediem in lingvam latinam conversa dab 11 * 1 '^ Idem quoque meo instinctu,cum suä tum alio l ' lJlI 'jg. Chemiae artem plurimum facientia, in publi cllll, J$, inceps emisturus est: Tu modo lector fave & tipna: Calend. April. Anno i6oj.
I
loachimus Tanckjns Terlebergenfis phil& i\, J D-Anatornes & Cketrurgu Frofeff l>r ‘ \ " in A cademia Lipsiensi.
trac^'

toou
Tractatus philosophi-
cus AD RUBRUM ET AL-
bum Anonymi.
^Ritno parabis tibi ad sequentes usus geminas aquas , aliam ad r "brum,aliam item ad album, hoc modo.
■Aqua ad aurum.
p Accipe vitri oli ungarici cxrulci & bene desiccati, falis petrae, '"gulorum libras quatuor, falis armoniaci libram unam. Rat ,'bufonis, in vase fictili, cum alembico yitreo bene lutato, adhi- ,! t0 primum lento igne , postea mediocri,demum fortiori. Facta '■filiatione , collige qua: in recipiente sunt, 8c reserva in vase vi- **° bene obturato: signetur; Aqua ad aurum.
utojua ad, argentum,
Accipe salispetrre,aluminis usti, falistartari, Ac falis gemmas partes squales , vitrioli caerulei bene desiccati partem sc- ) Fiat aqua fortis, praecedenti modo; Et signetur; Aqua ad a centum.
1 PrAparattcSclis adopta.
, Accipe aurum hispamcum septies purificatum.aut per magnum fctnentum, aut per Antimonium, ut seiunt boni aurifabrifi.cere, i ^laminetur in tenuibus bracteis,uti pergamenrum,proiice induam fuiponderis aqiiLseparationis,utdifiolvatut,ut remaneat 1 ‘f 1 fundo aquae ut arenula rubea. Evapora aquam praedictam per I . Rdlationequousq;solum aurü in fundo remaneat, post ablue P urneutn aqua communi & clava, usque quo nullum gustum in <Pir° de acredine aquae fortis ,&si non est impalpabile»
■ tolve iterum in aqua praedicta,ablue & deficta,ut prius fecisti» ''Ique quo reddideris impalpabile.
^puotnodo cttlcinctar jol.
Accipe tuum aurum fic impalpabile praeparatum, ut supra. & f»ntere cum duplici suo pondere saliscömunis bene praeparati,8c pone ipsum super verum marmor, aut(quodtnelmserit) tabulam vitream,& simul conterantur.quoad totum aurum bene cum sale permixtum fuerit,tunc pone in uno crucibulo in igne forti, & falcinetur optime,postea dimitte infrigidari,aut infunde in aquam Communem,& aqua accipiat in se sal praedictum. Remanens au- tuum in fundo vasis lava sic iterum atque iterum tamdiu, Sbod nullum gustum falis habear, & habebis aurum tuum calci- j ,ia tum. Nota tamen,quod si bis aut ter cakinaveris,melius erit. Luna piAparattO.
j ^urgeturoptime per balneü Saturni, utmoris ect.postealami- 1 4 -Vol. Sss netur

leoi De Lapide , e(t t
netur.ut de auro dictura est,& ponatur in duplici suo Pj? n ^ a qiU
quae separationis pnedict®,& quando videbis totum e>j c ' ,pe' praedicta consumptum,evapora aquam per Balneum Ma inde per colorem validiorem, quoad argentum solum 1 ^
in fundo,post abliie cum aqua communi,& erit fatis pr*P & subtile ad calcinandum.
Calci Hatte Luna. -sol c c0<6 '
Accipe tuam lunam fic impalpabilem,& contere eunti ^ j,j< muni,sicut fecisti in tuo sole calcmando in omnibus m<?“ ' bebis probe caleinatam ad opus. ^
Quomodo preparetur Mercurius < bulgari{ i utfid* curites aptus in boc opere.
Accipe Vulgaris Mercurii libram seniis fac bis a iit tct ^
re per corium. Deinde accipe falis marini pulverisoti ur, . c, f £1 id? I ponatur cum Mercurio tuoifi mortario ligneo, aut 111 '
lignea satis ampla,& simul eum modico aeeti acerrimi cU !jj £ }tU f ' lo ligneo fricentur, donec mercurius tuus suerit •
rosteaaccipelibram semis vitrioli ungarici,& solis comtP.^j)/' cias duas,misce simul cum tuo mercurio, Seponatur in pf rio vitreo,eum suo alembico bene lutato,& lento igne tam hum^ditatem superfluam.Sc collige aquam,quae cX‘ ct ’ fi‘ tibi serviet loco aceti acerrimi ad sistendum mercuriis' . #0'
quando materia tua erit pröbe ab omni humiditate deß 11 }t -r natur in sublimat otio bene lutato, quod debet este duo^tj^ digitos altius,quam tua matetla.se quando incipit soblu^ ^ tura collum fublimatorii cum papyro sirnplicifet, aut ctf 11 ^ fif lo gossipioitnpleto: Hoc facto pone tuum sublimatori 11 furnum,luper quod suerit vas aliud cineribus plenum tuum sublimatöriumlüper furnum in dictis cineribus,r 01
■/ , k
l? i
bus digitis materiam tuam excedant. Deinde fac parvu per fex horas: Deinde fortifica parvum iguegtadatim ^r pauco) & in primo yidebis mercurium tuum sublimari’^/' bislimus.Sc vi ignis finaliter erit sublimatüm : dimitte rium infrigidari,post frange aut aperi vas, <3c collige sob )! prudcntiflimc,& serva absque, sordibus.
Reiteratio /ublimationis.
Accipe tuum sublimarum,& iterum adjunge ißi f 3 £( Ä vitrioli & salis communis cum aqua pridicta, aut si 1,0 j eI nf , sti cum aceto forti,sicut prius dictum est.Sc iterum in dicto processu sobHma, sublimatum & refrigeratism c0 ' 5 denter.ut dictum est. t j S ,
Tertia,yuarta, quinta,,sexta, &/epfimd Sublima iterum atq; iterum septies medo praedicto,i,# rit sublimatum. Antequam aperias fublimatorium.d» 1 ’
gidan,qiiia fumus valdenociyus est.

a
|l» : ' 0]
iPnitosopHiCo; is«)
Nota bene. ,• . r.
fii, P® est in hoc .opere»habere rysteriam aliquam ex quapos- (p- Va ^ a lutari, tam ut resistere possint violenti* ignis, quam ut ' tu ? r< -'tmeantur,ne evaporent, ,
primum bpttmttm , quod Philofipbi ifominetttt i--, : , . ■ lut,Umsapientt*. ^ . • • ;
, fteejpe teiri fictilis optimte.qux postit sufferre ignem, p*rtes tL^ u 9s, Rasurae linteorum, salis communis,ana partem unarii, jj la ttheni partes duas.cum aijus communi,stat pasta temiis se* rna dida,ad incrustandum vasa.
• *-utum aliud , ex quo lutati?U r jun&ura Stajfbrbm.
■i, ^ c «i,pe farinam frumenti subtiliflimie attenuararri, impasta euns ■ • "istirie dvi.Scsale communi, 6c habebis iutüm optimum, ex poteris ljnteolurn ungere ad imponendum jurictiiris vaso- Hpclutnso poteris auferre, si madefeceris probe dictos lin-
°losäqijstcönununi calida. ,
Sequitur optet ad ßlerrt , , ,, , , ..
..Accipe dp sole; tub probeaifinatb&calcinatbunciam unam, S lv 'de in octo partes aequales.Postea accipe uncias tres tuae aquae v tsis ad solem parati, & pone iri ampullam vitream,post projice ^’psam octavam partem tui solis , Sc dimitte sic stare in loco ad ^dumfumi calido, donec tuUs sol optimi dissolutus fuerit, quo> ‘^ftoprojiitdliam octavam partem tui solis resetvati, & dimitte P^edicto modo etiam dissolvi,& sic de aliis paitibtrs.Cave tainen,
?? aliqua pars titi solis in praedictam aquam projiciatur,antequam "bc,quod prius pbsuifti,probe diffplutum fuerit, Stsifoftaffc v,i-. ?«is aquam tuam non amplius pbsse dissoivere.effimdc ipsam per IncUuatipnem in aliud ,vas, ita ut tuus foi indissolutus in fundo ^jjatis remaneat,infunde desoper de tua aqua pridicta.usque d ipsius dissolutionem,& semper in Cpdernproccssu facies, ulqirc a beas tuam unciam solis bene & prpbc diflolutain, & in aquarii i ^Crsam,quam aquam serva seovsim diligenter.
| injf’iratta Mercurii. r ,
! tbst recipe de tuä aqua libram unam, & de tuo Mcrcuiiplub-
‘imato, probe pulverisato, uncias quatuor, fac ex ipso etiam, octo partes sequales, sicut de tuo sole fecisti, Sc tene eundem procet I fum,sicut de tuo soie.fecisti , quando omnis mercurius dissolutus ! ^ucrit,reserva etiam seorsi m.
. Nptd. . -
Quod si metalla calcinata aquis tuis non possunt dissolvi» adde ,a ntum falis armoniaci aquae tuse (pauco ä pauco) quantum nc- ccssitas videbitur postulare,ut operentur.
Incernito ($ antmattt Mercurii. ,, v , Accipe tuas aquas nkrcunales Sc pone in Alembicooptime
8'ss 2 teato

io©4 De Lapide
lutato,cum suo recipiente,Sc pone in Balneum Mari*»** to dimitte tam diu distillare,quoad tota humiditasaquk^^ rit.quam serva separarim, tunc auge ignem,Sc exibit ip> r utI ir curii,aut sua quinta eflentia, auge adhuc sub fine ignr^'^d eflentia sublimetur. Cave tamen,ne ex vaporosa Sc vC ^ ie (i | kj
halatione laedaris. Quando totum sublimatum suetii,^^^
matorium infrigidari,post aperi vitrum tuum, Sc totam - ^ mercurialem sublimatam collige, pondera, & invem cS semis aut plus diminutam. ua ir
Nota,quod feces debent servari, tam de ista acti° l,e ’ 4 aliis sequentibus.
Secunda operatio. xftof
Dissolve iterum in aqua forti, & dissolutum eodem cessu,distilla aquasn, Sc sublima ipsum.
Terrta operatio.
Iterum tertio reitera eodem modo.Sc lemper reserva^
I Animadvertas,quod sic Mercurius tuus sit in excellentim du advectus,tamen non omnino fixus. ■
Subltmatto ultitna^ua eJJprtnctpithn fixatl ll> Desicca lento igne,aut in fumo mediocriter calido P r %f (, | spiritum Mercurii nostri , per duos auttres dies naturas ris ponatur in vitro habente longum collum, probe obo 1 ^ suo alembico, Sc da ignem lentum sicuti balneo Mari® pauco)usque videris ascendere, tunc gradatim fortifi ca V’ quousque totum,quod possibile erit,ascendat. Cave tat * 1 ' mio igne opus destruatur, Quod si feces remanserint, separarim,sicut antea dictum est. ,
Secunda operatio ficum. ■
Accipe omnes istas feces reiervatas, sc superpone tdf aqua forti,digerantur m vale vitreo optime clauso in diocri, tartvdiu, quoad omnes feces sint dissolutae, turvt
nationem-cautedistilla quod clarum & purum videris fi
ro Post si videris adhuc non omnino esse solutas, deiuper de tua aqua forti quantum videris esse necC " (C \$ l, dissolvendum,Sc poteris ter reiterare, uique tota
luta fuerit, post tertiam solutionem Sc separationem
stantia; factam,si adhuc aliquae feces remanserint,deb c5 i( / s '
sine cura,ut materiam inutilem,reserva tamen istas di» 0 ^ quas separasti per inclinationem ad opus sequens > st ul Mercurii nostri jata iemifixa.
Tertta fixatio. , n . & Jcft
J‘ >***• . /1 * Ä' 0 C tf
Accipe illam aqua,quam per inclinationem sepatairi- 0 ^^
toties,
quoad consumpta fuerit, remanentibus tam cn -„tC 1
luis, modo tameu quod inter omnes dislillationes tantu^^j^

fl“ 11 / }/ 1
/
bb' 1 '
ri/
v al!un
Philosophico. ioos
q Uo ® c ^ et cflc, quoad materia in aquam suam soluta fuerit, U t ^ ac l ua debilitatur ad dissolvendum,accipies aquam novam, j] et e lus idlvatuv materia. In fine videbis eam dealbari sicut ci- sto CS • ^oÜea quando materia exsiccata probe fuerit, tunc in fur- t u J )nm 1 0 mediocri igne, post valido,in fine validiori, non tan- iti ] ’ no ^° siccatur,sed magis & magis dealbatur ac figitur. Serva '■U nitida,Sc bene obturato,
. Humtftatto Mercurti pr&diftt.
si v' CC '^ e tv,unn Mercurium praedictum inspiratum & pone in vaco lrre ° bene obturato,& sepeli in fimo calido, aut in humido lo- nut leipsum humectet,
, Incerat ite pilis .
tv Ac <ipe tuum solem dissolutum cum aqua sorti,ut supra, 8c a ^ , l 1 ora totam aquam per balneum Mariae, demum remanebit ri| rn tuum in fundo, sicut cera liquefacta, pone desuper aliam ’ Ua m novam, Scitenim evapora usque ad tres vices,& habebis
1’oft
tertiam extractionem oleum solis valde rutilans.
Accipe terram tuam praedictam,8t pondera,8c pro una parte fui j U|| deris,accipe partem quartam Mercurii inspirati,5c supra tabu- ^'b marmoream aut vitream probe misceantur, Sc ponantur si- in vitreo vale ad ignemqjrimo valde lentum, secundo sortio- 'bad deiiccationem usque, 8c tunc adde de tuo oleo solis quar- j 'bpartem vel circa mercutn inspirati, post ex foco parvo con-- j^ntur usque ad desiccationem: demum adde adhuc pari pon- Cre tui mercurii inspirati.ut fecisti,Sc probe terantur Sc miscean- nutriantur simul igne lento ad desiccationem usque, 8cet- i^b chb quod videbis desiccatum, ut bis prius fecisti,addeet- solis prredictnm pari proportione: Demitte simul t J f , " c ^ desiccare,Sc pari processu tenere debes,quousque terra .tu mercurii inspirati abforpserit omne oleum tuum solate.
Secjutturfixsttio ulttma.
accipe totam materiam tuam valde pretiosam, ÖC pone M vitreo KiWimatorio,öt da primo lentum ignem,poftvalidiO- ft m,quod si aliquid sublimetur,demitte infrigidari, Sc quod subii- "latum fuerit incorpora cum suo corpore,8c iterum sublima,do- "ec amplius nihil sublimatur,etiamsi igne validissimo tractaveris, ^oli tamen materiam tuam deponere ab igne, quousque videbis ftobe coctam purpurei coloris ck bene fixam.
Projeilto.
Post accipe granum unum.Sc projice supra grana ceatum mer- j llr " crudi calefacti,tunc da ignem mediocrem,post fortem,quar- ^ stuaq; hora,vel circiter,Lc veniet in verum germen auri,friabile jjttien Sc fusile: de quo accipe granum unum & projice super centum giana Mercurii crudi calefacti ,& erit aurum mallea- ■ c & purissi.iuun ad omne examen. Sss ; Ofe-
Sss

IQO& P| E La PIE«
Operatio lunaris. . fol 1 ’
Quoad operationem lunarem attinet,dempto,q u ° ^ debes ist' tuo vvere uti luna praeparata i & tantumna 0 , jbof 1 '
• :_lien.. _ _ \ j .. a -Y.GrutO*-. W
irum aqiia tua prardicta, cum tuo Mercurio vivificam quousque perveneris adieram fixationem §c colof e,tl
fimum.
r,'scNk^s.
Oportet te in omnibus operibus eflse prudenteiu.d'v^YuC^ ( patiente Sc expectare veris fixationes St coiorationeS, c L. p|rf iutemponr. mFalVibiiitersuccedunt. Cfqutüs etiam en° c pst>^ itionibus tuis, Si habebis p'r* manibus thesaurum 'dh ( j os quo utere'ad laudem Dei omnipotentis, & ad Cpo* pauperum, Amen. ” • ’ /s
ijÖBILlTÄTE ET ERÖ 0 > ß
Doctrina viioExcelicntifs. Dn. Wi r° l
I
Be rnaudo a Cnsta A timidi DelphinaU' Medico & Chemicoprastan- tissimp,: ■
M Yse, consilii mei rat iosuit, vir doäißi0 in rißime , ut priorem traftatum de lapis. > ns
rißane »ut priorem traüatum de lapis* \ js ^ Uitrißimiym 0«. Bernhardt G.tenoti/ßiß vS.Maru Aqttkani nomine mpublictiit 1 r em,eadem quo^me impulit, ut pq/jerior tui jpicio lucem videret. Exscriptis etfim veßr'ts int$ individuos comites & socios excolenda&p.ropAgs is ^ $ tu Chemia/Atti multos annos suille, at g,tani0.
in crementi phiUchemia attuliße ütrumque - jt pollinis oraculp intricat tora &, obscurmaj fiudis & illußrationibüs jam ( lartßima j sane injicias eo , imo. libent erjat eor , animum ^ ,
‘dua vejtrorumscriptorum leäione ex inultis byrintbk expeditum, fuijfi, & quos scrupulos 0* ßf pbi eximere non potuerunt,ope veßra exemptos jsßß Wj sublatos esse. Quibus igitur , quam 'ipßs artf c traHatm inscribere debui 'au/ potui ? Tgam 00 'csrti&ustquqttt artifices judicare pqßint mßim , * A;

A,
Phiios OCH1CO.
ie©7
^iuditio fassubjicere volui. Ouibusfi aliqualem in tua P ,0 lbeca locum dederis, niefi inter tuos anticos numera- t rufant pro voto <jr animi mei sententia id sum consecu- quod maxime exoptavi . lipfiie Calend. dprilis Anno
T- E*.
stud. g.
loachimus Tanckius D.
Clavis philosopho-
RIIM.
LVDVS PVERORVM ET LABQR mulierum.
PAVLVS ECK DE SVLT£- bach,Annno 1489.
5 Qlvf unum lotonem lunae in duobus lotonibus aquas ! fortis: Tunc accipe octolotones Mercurii vivi 8c qua- J tuor vel fex lotones aquae fortis,funde simul in lunam
_,^,4 solutam,loca in cineres lentos, aut omnino frigidos i
{f 1 Principio videbis mirabilia: Quod est principium Marcuriur* * 1 S c ndi aut praecipitandi. Geber dicit,partem fige,panem ad in- ccta pdum serva,
Sroprietas hujus operationis, ir i copul a tione aquarum, aquae primo aliquantisper turban- Ur: sed postea bene unitae , serenae efficiuntur. Secundo in arena n'picla matena elevatur io dclectabiliffitnas cxcresccntias, mon- ticulos Sc arbusta 5c subito movetur & vivit, Sc manet in colore metalli,pricipue quando aquas effundas Sc simplicem aquam superfundas, postquam arbusta creverunt. Tertio, haec materia in triduo plus induratur valde & lento calore. Quarto non separamur spiritus neque ascendunt, quia aqua impedit ascensum. Si Vero aliquid ascedit ad aquae superficiem coagulatur,& informa laminae iterum descendit, Quiqto fermentum per medicinam u- Uitur spiritui:'corpus in primam materiam reducitur , id est in a- *iuam propinqua, id est in Mercurii principium fixationis,St Mer- CUr 'i praecipitationis. Effundatur igitur aqua a monticuiis Sc sic- centur lerne , Sc teramur Seponantur in vas Visallenburgense uu ducillo Sc tbryno , St primo ascendet aqua vulgi superflua.
Sss 4 Aperui

ioo8 De Lapief. ,
■Aperui & volui sublimata reducere super fund.ilia : s fd jS if impetuose,sursum fumavit invase una cum spiritibus tis: Mox iterum epoperui cum ducillo & throno & diu 1 ' ^l* pernoctem,ut iubiimataigne luo superius figerentur: ,/
ctutr, eft sequente die. Rursum elevata reduxi ad su° leporino pede deponendo,& illic manlerunt pro mai 0 " bifican &c fixi.Sed vas interius supra cineres fuit rubruM,^^' citrirmm,8c Urperius circa dncillum glaucum: Sedt al ’ plr que rubificatum. Et vesperi factus est dies secundus, v ' jioi’ 1 "' 1 bati post Invocavit. Permisi stare uique in tertium dir n 1 ■ ^ v catn icilicet Reminiscere,& obnnui ab uno lotone Luf 136 . (ä (iv lotonibus mercurii,ut supra,quatuor uncias oprimi P rtfC '| jii £ ' fixi; drachma una & pene fern is, quod erat nigrum £irC
lum,quod tanquam inutile rejeci.
'His ttaque expertis, fic vifis, lolvi 6. lot. lunae > & MercuriimCucurbita, & permisi crescere in arena stig 1 “ ’j|)K |r vit in una hora mirabili dispositione, & dimisi per niduiu^^if to calore,tandem effudi aquam St exposui excrescentia* ^if materiam, simul exsiccavi in testa vitrea, contrivi & evu’ 1 P ^ taro ut siipra conjunxi.Sic incepi cum 7.1ot.lunae, ä cutus sum 7,lot.praecipitati finalster, utinfra.luna iterum“. L,cr. quia in solo mercurio ars consistit, secundum Gcbtum. JP adfixandunvabbato ante Palmarum. Primo ascenderU' ^ spiritusaquas fortis Tertio die exposui & contrivi,& ; l ,f '
do adeo compactum & durum ut vix exponere potu £rl tum imposui seria secunda Palmatum, & stetit ad scs ,a tamstunt iterumetim difficultate exposui,8cin supretf) 0 .^ 11 , sttudinem digiti fuit rarius & minus tinctum : Illud pos 1 ] 1 do,& quod magis fixum & tinctum superius, tunc ascef“ fU
du
Ilum nigrum & aliquod vivum: Hoc continuo dep 0 ^' quam-ineptum fixioni Si magis aquaticum;tandem p arUI, ' t ii»£ dit& magis declinabat ad album,scilicetfundaliacsepem nt o f^ rubificari,similiter vas in fundo.In vigilia Paschas tertio Jp ®
fuerunt optime tincti in modum cinabarispraecipue to* erant sicciorr splusfixiSc libenter exiverunt. , .g/ffi'
Iterum imposui post contritionem & bonam petw^ jjjjtf’ fteteriuitiamoctodics.Feriasecunda post Quasimodog e rum exposui, & inveni superius Amalgama, quod crev’ pj.(i< metallicum fatis compactum,& inveni de Mercurio vivo ^ St semis : Contrivi & iterum imposui, stetit modp sc“ cCI £t di> £l &non fuit «qualiter tinctum, sed superius mixtum g* a inferius in modum optimi cinabaris.
P isui mercurium vivum infundum liter mixtos, condusive in octodecim
& poftea s?u!-ere§ ^
diebus,a ludo p"

Philosophico.
1009
^ ®f)uiUter vubific.nur, aiit curinitur in tertia hebdoma- Pm pet siib throno & ducillo: & unus loto lunae dabit fex loto ^ is eintiuti'.fixorum complete, obtinui enim cum septem loto.
(1 "'® v 'g'ntiqiiinquc lotones cinerum ruheovumfixorum: sic ab 110 '°tone luna: 8c octolotombus Mercurii perduntur duo loto- es Mtrcuni quali,Scc.
Avgmcntano cinerum.
j. ^politi quinquaginta duos lotones Mercurii fixi cum viginti ,5 X lotombus Mercui ii distillati, videlicet medietate illius: expo | tJ1 labbato post Qua(imodogernn,8c inveni duas libras Sc unum 0t °ncm optimorum cinerum adeo durorum,quod vix exponere P°tui absque vatis laesione, quod totum fuit mastatum in mo- minctae coloris fubfufei, decimantis ad albedinem. Iterum tCl mdo addidi triginta septem lotones Mercurii Nota hic pri- impone Mercurium , Sc posteacmeiesimbibunt Mercurium, ^'itiquitur in fundo concavitas, ubi iaeuit Mercurius , Sc cineres ^-stilantur inlocoproprio- Exposui sena quinta postMilericor- ®'as Domini, Se fuit bene maiTattim : Inveni defixo ttes libras, «Uos lotones, & de vivo duos lotones , quibus addidi sesquilibra, erat tertia inhibitio fSumma quatitor Se dimidia libra, duo lo- l0t 'es. Post dies octo exposui Sc divisi in tria vasa, Sc in quolibet addidi de vivo octodecim lotones: furunu ommum,tex librarum ®ctolotonuin. Exposui poft quinque dies & inveni quinque libras Sc ttes lotones fixi, non tamen omnino sicci, & de Mercurio v 'Vt> unam libram quinque lotones : summam fex libras, octo lo- t0l1 es. Inveni Maream optime amalgamatam in fundo vasis occatam , in qua luna ä cineribus erat separata, ut dixi, oportuit 1 pangere vas, alias non potui exponere Amalgama. Nota 1CC1S cineribus forti igne extrahitur amalgama, quando libue iit cubi receptaculo suo de Mercurio sub canna. Imposui illud S || na % a ma prius bene tritum 8c lotum, Lc abstraxi Mercurium ad thronum Sc relnveni septem lotones ipsius lunte Sc unam drach- Wam.ut supra dictum. Sic separata & luna ä cineribus, 8c marca
Una ex illa luna continet dimidium florenum auri,sicut probavi maqua forti: Post sextam augmemationem amplius non recipit incrementum, sed cupit ad plenum fixari, ut infra patebit. Nota quod semper post quatuor dies exponatur & conteratur, Se vola, tile ad fundum ponatur. Quatuor vasa comprehendunt fex libras «pise in diebus octo augmentantur tribus libris. Si vero post qua • siior dies exponis, ut (upra, capias rarum in superficie seorsim Sc contere: similiter durum Sc magis fixum in fundo seotsim: Tunc primo impone Mercurium vivum, postea rarum & infineden-
5ss 5 itim:
1 I

jaio De Lapide
sum : In sex imbibitionibus inveni octo libras & scpte» ^jzl>' dimidium lotoncm cinerum ficcorum, 5c in qualibet >' bt Je: sed fjnalitei' post debitam fixationem manent t andern r Jjbrap & residua deponuntur in fixatione ut jnfra.
Ve totait fixatione Mercurii praeibit**». jjrf
Postea fortiori igne digerantur & semper post stliatu^^. exponantur, & fundalia omnino sicca & fixa auferantur > , > fir sim in vas speciale simul reponantur, tuncMercuriusViV j' periorifius domatur & nopreimponatur, sic continua'J ■ neres in toto siccentur & figantur. Horum ex septem ‘°
Innre ut supra, obtinui septem libras, ur dictum est. t pj$
See reuim magnum, quando non plus augmentanttfi <
fer"»
Jibitu augmentasti & fixasti.tunc serva quatuor libras p ro jfl i %0, Si residuum iterum revivificaipostea iterum fige. Sic seorsim pone ad sublimarionem magnam absque volatu'' el y tcriam in fundo reverbera, solve 6c coagula, & reitera, Si > e je tum serva in quo fige volatilia 5c erunt alba: Et quando t '. .p bet fieri volatile,tunc non ascendit sed in supdo fluit. do cineres in proportionato igne curp aquis fortibus it»« ,l ’j £ |ik ne & in iis potes prips solvere Mercurium mundum: nam, aut recipe aquam fottetn in qua prius est soluturo Ecce continua fermentationem, di postea eadem coi pos 1 s ^ Si cta in sublimatione magna continuo fiunt volatilia, ut*"P ^ 0 }r peragis opus tribus diebus. Sublimado magna facit fix"^/ tile : In da copulantur tres partes volatilis cum una parte j-
plus secundum dispositionem cinerum levandorum, tC \i‘ fundo manet & non levatur, ipsum iterum cum aequali vabis. Et quod omnino non potest levari, pi o terra nost r3 Si mortua servabitur. Corpus enim non sublimatum ab^ ritu neque absqueeorpore spiritus figitur.
Accepi octolotqpcs fixistlmorum cinerum ad om«ct I1 ‘f Si libram unam Mercurii bene animati, St sublimavi t° rUf \ ^cj' ter duas drachmas: Deo sit Laus. Pro magna, pro piatur ad unam pixidem una marca fixi & du® librae ^ Ferrariensis volat cum volantibus, quiescit cum quiestc"" ReSirtfficttfio cinerumfixorum,
Ultimo cum tam multum habiteris Aquce quam »
quiritur: Tunc recipe unam marcamcinerum fixorum j>ras Mercurii crudi aut bene animati, quod melius est > , ^C' tunc: Itesuiy recipiatur una marca cinerum fixorum, & • ( {t'
Jltr cum duabus libris, ut supra, Mercurii animati. Sic q",^ pr termdo: tunc includentur duae librae cinerum fixor" 01 b"-
i

, Philoso p h i q q» mi
ps libris mercurii,siimnaa 4. lib.quasi. Has qüatuor libras adhuc ^oieUublima perse, Sc erit Mercurius bene mundus & animatus, upc Mercurium pone ad ignem decoctionis per diem unum aut tes, Sc generabuntur cineres novi /glauci, apertissimi: Hos fige • u ? ‘empore & igne, quos in pqsterum ahginentabis, thore ut fu. P ra > in perpetuum.
aqua animata.
Hkc elicitur a cinctibus fixis per fublimationem magnam, St Oportet habere multum ne tandem indigestum digesto addatur:
• e d non potest haberi multa absque cinerum augmentatione. Urvetur'aqua annfiäta in pixidibus M^allenbuigensibus, 3 c a<j quamlibet lchedulam pone , quoties animata sit : Qus quanto plus soluta & coagulata, tanto me\ius & plus animata e. Grad mi- Pus ergb quatct animata. Optima proba sufficientis praepavatio- b>s aqviar, quando inTubUmatione magna non procedit plus aqurq °phrn:e ut ante subiimatipnerp niagnarn Mercurii cum cineribus fermentatis sub canna ad'24 libras/tunc spiritus privis unitur corpori : Imponatur primo Mercurius postea cineres, peregrius prj- W10 incorporatur iliis, postealevamr.’ ' ' - '
jiugmentatto cmerum.
Recipe cineres & adde duplum vel triplum Mercurii, & pone sub ducillo & tlironq ad ignem fortem per diem & noctem; tunc recipient ad se Mevctirium, tunc lento igne effunde residui! Mercurii , 5c repone ad siccandum ih suo igne .videlicet, quod non ascendat aut parum, donec (ImuUiicineretur, Schockt per dies ricto aut quatuordecim vel circiter, tunc exponatur donec sicce- tur adcjuartum gtadtim ignis. Nota quando cineres debent aug- mentari Mercurio, quod prius sint bene sicci. Sunt itaque fermentum ipsius in perpetuum. < -
Lulphui- a sulphuribus continetur , omne siccum naturaliter appetit suum humidsim •- r>ctui-ignis suas tolerantiae ine^siccai tione Mercurii: non sspararur a cineribus nisi parum -. quia si se. paretur; non figitur cum cineribus. Augmentum melius fit Mercurio animato ex lublimatione magna collecto. Nota quando» cineres non pliis voliint capere Mercurium,imbibatur semel curri’ aquaifortU Nota sub canna alta Mercurius bisaut ter animatus iterum redigitur in cineres. Nota augmentavi octo lotories cinerum in octo diebus ad quinquaginta lotonesscscmper in magno igne, actum in Novembr. Anno 1489.
*' Hic nota bene, in inceratione Oportet semper cum signaculo facere foramen per cineres.aUoquin totum destruitur: sic Mercurius irr decoctione pet iderqforame libere ascendit 8c descendit,4
.. ' ' nullam

. te» t£l
ion De Lapide
»ullam infert violentiam , sed se infundit bene in cinere*. 1 V- p cum baculo signato an cineres leventur, an non; Bonun 1 e (( $ applicare ignem bonum Lern nocte remissiorem, ut ea £ l u ^ 0 pö s infixa sunt, non exeant violenter. Ecce bonum estimpond^ infusionis versus noctem , ut in die ad horas quatuor p otc „l bere ignem bonum pro infusione , & per noctem remifl*° r | gl o- potcritigne proportionaliter figi. Nota; imposui sedecin 1 nes cinerum Mercurii bene fixi & duplum Mercurii aninaat 1 ’^- cet triginta duos ad ignem decoctione per biduum,& fat' featur prtetersexlotones, & si diut us stetisset, totum fast ,' ji tum. Sequitur ergo quod Mercurius animatus sic imp 0 ' . upi'
di-"
dic--'.
ignem decoctionis totus figatur & incineretur in tribus Cum enim cum multo Mercurio augmentavi, & cum i delicet dimidia parte, non latis est mirabile, &hocest' ,ft omnino fixo. Nota imposui unam libram cinerum fixoru 111 ^' tribus libris Mercurii crudi, & invenimus die tertio post al11 ^ raa Ipillum, quod non plus bullivit. Quod iterum sohiH 11 jjt' suimus, & bene fixnbatur in triduo post igne forti: Ecce in ‘ e bus tali modo figitur Mercurius cum cineribus etiam crud uS '
Ertrafho ^
Amalgama extrahitur a cineribus fermentatis bene duobus & dimidio lotone Mercurii mundi iub canna long* 1 ’ jpif igne decoctionis per diem 5c noctem : Quo feunentato Mercurium superfluum, Sc aqua calida post contritione»' ablue, & digere in lunam.
Conelufi\>epro augmentatione cinerum,
,y
uf 1
Recipe unam libram cinerum & tres libras animati M e ponatur sub ducillo alto in furnum habentem superius fo ,a
fex ooo sintforammaaperta.utfrequentei quatuorhoris tfl tur ooo carbones cum baculo deorsum sub capella: sic to [r viviscat, quod cum baculo senties, tunc coagelatum asce rl ^ I p|(' duellium , quod baculo deponere oportet per foramen ,j[t' possibile est, & semper post duas horas semel,tunc Mercu rl ^jj{ rum descenditad fundum & bullit, sicut ab initio. Secrw ^ emnia quatuor vasa imposita cessarunt fervere, & mate s,a ^ gulabatur, & efficiebatur rubra , quod in baculo imposti j§. fpicerepotui. Sic primo cineres amalgamantur cum M e c ’fi postea coagulqntur & rubescunt, dimittantur sic stare <fa> a ,p tali igne magno in rorum figantur, Sc in thronum ascerfa ^ j^,f£ Mercurii, qui ibi dimittatur aut itetum imponatur: sic d irnl Aest l ad qpatuordies, & inveni singula bene exeeutus, sup er,u . giO durum & conquaflautm sub ducillo,quod vix potuit

p Philosophico. ioi}
u ndo quasi amalgamatum reimposui, donec sufficienter fuit fi- a( uiu; Melius videtur,ut supra, cum duplo Mercurio fixarum in Qt um tribus diebus : ubi dicitur, imposui 16, lot. Mercurii bene t X| ' Nota, quando cineres in magno igne in totum figuntur,
( ) ric a mplius non possunt augmentari, ut supra, sed tunc exi- ^ modus , ut sublimetur una pars horum cum sex partibus er curii, & si quid remanet, sublimetur & idem ut supra, cum 110 Mercurio, tunc solum sublimatum ponatur ad ignem fortio- sub canna , St iterum decoquatur in cineres , 8c illi tunc pos- 1 j 11 t augmentari ut lupra ,& fortius, in cinei ibus vero albis Lc S'aucislioc durum non habet locum. Imposui unam libram Merkst sepe animati, videlicet per tres sublimationes sub ducillo ad 0r tem ignem, Sein una nocte totus est fixatus 8c incineratus. O , ^"änta fpes in operum reiterationibus , quaelibet enim reiteratio j ^cit operationem sublimiorem. O quanta gloria in sublima- i ,l °ne magna. Nota, Cineres quando figuntur sub ducillo ad tor- | tci " ignem aut temperatum > oportet ut habeant fecum Mercu- *>Urn vivum separatum, alioquin iterum omnes fiunt volatiles. Et 1 fatis mirum, sic ipsum coagulari in sua aqua, titi butyrum in & a q U a retinet aquam. Nota , in fixatione 2 c augmentatiö- cinerum Mercurius primo imponatur & postea cineres, scilicet ln sublimatione magna contrarium. (Quanto cineres sicciores, seito pilus incorporant sibi de Mercurio 111 magno igne. Sicqua ln toopertorio cuiuslibet aperitur foramen unum & foramen ja- : n u* superioris, similiter 8c magna janua inferior, Sc ille Mercurius ! sic incorporatas in cineribus figitur cum iisdem in cineres, conti- 1 nub scilicet non debetteri & separari, ut superius feci, quanto plus a ninaatur Mei cur ius, tanto plus incineiatur etiam per sc lohnn, ut
experientia didici.
Depraparatione tertä.
\ Collige in sublimatione terras omnes mortlläs, (\U<E tUillo
! do poteiant sublimari , donec liabeasunam marcam aut libram, hanc reverbera ad suVnmam albedinem per triduum, tunc in aceto distillato quater solve 8c coagula , tunc secundum Gebrumbe- neprsparasti. Geber : Postquadriferam solutionem Stcoagula- tionem convertitur innaturam salium, & funditur absque vitrifi- catione & mundatur aterra vulgi Sc superfluis, fitque alba crystal- hna fulibilis & bene praeparata. Morienus,mortificato terram, & *psa in calcem vertetur, & ab omav humiditate privatam revivifi- c a ipsam fluxilem, Schumiditatem restitue. Redde ergo terrae a- c luam suam, donec fecum figatur Sc misceatur,quum terram solo '8 ( 'c dealbasti, dam sufficienter rexisti.
D*

l«Si4 De Lapide Philosoph
De fermtntAttone & projecitonc.
Recipe dtiasmarcas auri puri, & funde in tigillo, tunc p r sertonem ( quartam librae partem) uniim dicta; medici 0 *^ tritae, & statim absorbetur ab auro, Se fit unufn cum eo : projicias iterutfiuriumfertonem medicina;, utduaem atC ^ absumantur , tunc tere & fortiori igne digere inpulvctcp'^ «undistimuna in modum minii: Projiciatui una pars ibpra c partes lunae pu.rae, & erit aurum optimum. , ijjjtf
Si autem per magnam subiimationem solutio &coagü« ! yjr fatur, plus tingit in infinitum. Pro albo fermentatione get, & una pars tingit 160. partes Veneris purgatae „ perfectisiimam. ■ ii $■
Augmentum petsublimationem magnam quamdiu f bile, scilicet quando non potest amplius sublimari, augms 1 ^ dum Mercurio destillato.de quindecim diebus in quindecs 11 p «um unö lotone, igne lento, ut in restitutioni; anim® >„oH* finitum. Crede quod pro una vice potetis plus augendo a ftb re» sic tamen ut fixum excedat volatile in quantitate & v tüte. Sit laus Deo omnipotenti in scculi ieeulorum. Amen.
F I N I 8
i'
i
S
’-s,^V<v4
■•ffTSS

•^'Dl'X RERUM MEMO-
Habilium, qu^e in hoc
quarto volumine continentur»
copiofifliiniis;
i A. haturunadie 169.7S9.792
JS Pluere & ablutio^quid 797
R fit 7512.752,764. »L, J£gjptiai , curdi&utla'pisjz& fiat 749 Aer quid 7 25. quando dtca-
^utiofecis cum igne calido turaquaqii. titrinitas 751
747 - cur d Philosophis sic ignis solutus ysz.Laptsfzz.
*emtnatur S56 725 72S. MerCurisu 721.»/-
lapidis quomodo fit gredo , , ^ 7 zl
127.536 Air maere habet mgrefiu 427
Glutto ignis & terra iji - 4 er Ö" ««• dicantur
Acetush acerrimum & for- spiritus 722
it ßimumquid7\^ 7z\.7zi. ater &tgnis cur dicantur a- proprie^jq. Philosophorum htmd ibtd.
401.725, effdenigratio 775. - 4 er ablutus lapidis nomen *x quo extrahitur ^zi. Ace- 720. nitidus 722
tum acerrimum eil prima -Aerem rubedo defignat 775 ’h is lapidis 981 Aereus lapis diilus . 718
Accretio calcis alet & lapidis Aereus celor efi fiamus citrt- thtlojophici 382. calas cudi nue 77 j
»v» propriedccrie- Rinigmata Philosophorum an r, °fed mixrto 585, ‘heiaqua omniaintelligi queant 785
'r*/. Rquatis ignis <§ blandus 767
Allisi aildhorum sunt inpa- Rqualitas efisahdo tntctttga - ttehie difiofito 75° 2*r contrariarum quahta-
Adamas artificialis 79 ** tum inmijlis ^ g 6
Adamantes quahdo i quo- Rs dicitur lapisyzj.nummus
modo& ubtfiunt 427 728.7,19'. nigredo 746.
Adamantis compositio 189 quos dtcatttr ATgcyiS.quo*
Adropquid 516 n)odo fiat aqua Jubttlis (fi
Adrcp, id eil , Saturnus cur Jptrttualts 77; album quid dicatur lapis. 425.826 728. Herifoeiis eil Ue<eifu
Atlußtc 869 </*r.
*• Rgidii morbus xiäeMorbtts, Rs Philosophorum 535.718. *>■«
'ttgrttuao omnts ut curetur
principio operis 7 * 8 . 4 / «.

Index. ^ ß
Jfi> Philoßgphorum^tocatur a- Album trtlus comp‘ e ntmal l{enfl S89. Fratres utertnt 893. conjuges tbtd. jocu tbtd. Iptrstmi9$. cor- ' pus tbtd. aqua permanens tbtd.
S.s coagulat arg. •vdöum. 7;$. dum coqutturßi aqua tum lapis, 719. aceto eß terendum 724. comburendis tgne bilembtcumcxaty69’ le'vi 745 unum foramen
.Sibum (J) rubrum e*
dtce pullulant 7^°'* t1 ß rubeum funt um* m ^
7^1it,.jt,i.album f*,/ lapu dtilus 7 >8. ,n * lS d cttrtnttas 774- laptdts 76 j. alb ^ 1 ß aqueas aV
■ k V
%r
JErtstn argentumhel aurum Alembrat qutd .
mutatto ' jvs . contritio'vera Alchymta defenßoth 7 746. ßos 727. plumbum 719 Alcbjmta und »
an rubro & crudo quot na mma competant 719
lErts phtitfophtct i tarta no mina 889
JE ßos quidjiy . 7 9. in arte cbymtcaqtetd denotat 9>7 Pr.flm omms cura 787
eigens omne agtt fecundum formam suam 740. agens Ospattens funt tn genere
Alexandrini ferru )* ^ jl)
390
Az.ot i.
Alkali qutd 739. vid. f*ff Allegorias certo expd^ poßtbtle ?'
A/h araris quid fi
Almagraqutd ■ J
Almamcut capt&us v f quingentos annos dW
uua & eadem res , tn secte Aludela 770. inafa *"* diversa 723 m am stila ‘baja , j } 0 '
Agent it & patientis jußa Alumen cur dtiltts laß proportio 387 72 7
Ager natura 739 Alterattonis fß mißt *'
Alathar ex quo generetur 885 ßcrsmtn Alba terra 721.727.729. 749 Alteratioquofiatreß e Atbarxru dicitur unum 738 Amalgama qutd 729-f f . Albedo eß aqua 751. dicitur ßat 748. amalgatfd 1 terra 721. phlegma f*s rifabrorum paru >» f ß aquam denotat 77s yfV arti jjß
redufhone 751. tnmgredt - Amalgamatx eoaguß " ^ jf ne efl occulta 737772.776. Jprritumßnje aM rn *
fer decoilionem denemtad turntproceßus z6r. I ßj
rubedinem
!-
782. tnfignu ra . f
-quando appareat 772. falsa Amorem confert qux 7 \ e>.albcdinem fequt - Angelt difputatiofl vJ ,4,/
tur rubedo
721.77; mentis rej
eßonfio
Albertt Magni Übn dthißs Angulus operis dtctt ur
.w
842
Albugunis cura
787
7<9
jn"

Index.
787 ^Snimahu generatio ex pUti-
•Ant
^btlitut fetter
n ‘>»a 9w475.7t2.72g. r«r. tit 108.210
‘Calur aer ff tgnis jzz. alnrttis requiritur ad eltxir s er mentUm 7 24. lapts 72Ö'. perfctendum 77“
ffj-Mercurttss 72t.722.72J sinnt utiius opus eur duatur '*+• mgredo ji%.Sol&Lu- lapu 77 l
*L® 724. tindura qu&efl in .Anthrax lapit arti'.ct ai a 7'76 Jptrttu 75S slnthr icis curatio 7*7
' w 4 feminatur in terram janrtdotu. dicitur las# 7-7 J°'*atam 756. a corpore omntarh corporum cutart' n °n ßmul exit yH-z.tjuo par r»»8 786.793:
W corpore conjungatur Anttmontum qtttd 727-75.7 78o jlpofterttat*. yif.
"^^ma, corpus firittti m rippt.fi io itml'i ritu urit Mercurio Phtlos. concur- , competit 762
* u nt 71%,finit eUxtru par- Aptati» Se/u cum f.una 980 /f> 740 arcanum Philosophen’ qua-
^itttiii U urt 744. corpoturri re d Sapientibus ficdidunt 7 86. Uptdts 740. elixtns 555. .
74o. anima candida 779; Aquaquidyzö. jüando dicd~ occulta per Etheham ais- tur aer 759. albedo pii.c/. trahitur 746
^nitna quomodo debet intel- l»gi , . 7S
dtnttnd hominis iit hi infundatur 39+
^nima Saturni quomodo ex - trahitur 363
tt*f« r* ^ 781
** n * m &ftt-g£tce£ 76 t
•Animam & fiirttüm extra- here quid fit 7*9- q**tdin eorpus convertere 781 Animam Solis extrahendi modus 337 .quomodo mtfceri debet ibid.
Amomi ignini idem quod as
trinus color jl\. lapssfit. 725. 727. filtitus lapis 752. Mercurius 728. ßiirtrles 722 jza.pih.fftritüs carpi 3
7$%.aqua adurent 774. ardensphz. aurea. 7,8. £e- itedtda 719. ccelefix 736. clatißima 734. aqtiscirpatis 724. «5’»« foetida tb 73S /Jr/« 7- 1 ■ 7=S 727. luctda. 721. aqua Mercurtt coda 7$6.aquamunda 719.aqua Paradis 755. aqua permanens/eu perennis 720.724. 980 .aqua Philofophoru 739 »s madefaciens manus 741
Philosophorum 889 Aqua radtas 72z. safferante*
Animal magnum cur dicatur 780. serena & perpetua
Sol 724
Animal marthu terere 724 Animalium ßtermaqutd 719 Antmalis Cur dicitur (apte 719.721.726.738. Äfl/724.738 4-Vol.
720. ficca & catida 780. Viscosa 729. rubificam 870. philosophorum e/l •vas eorth 769. dicitur Vas Herme * /«724. dicitur oleum 7H, Tit efe-
i

Index. suili'
cata per Mercur^ fi
matum %»■ 1 uar *J,ct''
pera calctnata if f r ‘ r
r redu^ 111
materiam 833
iteria'ftJiin
•fi]
abluit sordes de terra no- ftra ysb.ejufdem elegia 760 effeiiu» 7ZS
in liqua pbtlofephica pura filbenda sunt Sol & Luna 733
Aqua addealbationecoopera- Aquaficea ma /»»■763.776. folbit terram ctpalü ornatum 751. ne» tnjptjfaturnifi d g+t.bartanernfi*^ fi terra p}}. nofubtsofedpau- Aqua extrahes tin-fi’ latetn /uper terram redu- Aqtea 'beta qutdl ‘ i II
cenda 763. quando fiat qutbttsdtffenfi“" 1 -fi*
at, curfic distatur bei nege. Aqua btba 723. bdeiF' c fi turpi9. quando fiatpulbit AqUare fibeAquatto ? « > 746. quando dicatur abtut aqutut lapis ^
766. ad aurum 1001. ad argentum tb. Mercurii 984 ardens quoties rcilifican- da 334. corruptelis qua 145 Aqua ifi ignis sufficiunt /» dealbatione 756.778. Latonem abluunt 76 l
Aqua & bapor fient in 'opere 7 46
Aqua deß illata ex litminari-
queus color efi
d,du * , m/
Aqua coloret frinctp" 1 - >' tteor 721 , dealbatetV sd
qua minutio et aU^ ,, .jat ratio 7$i.asjuanti te tfi modo colligatur qfi' cum terra comixt l0<l { fi’
762. dquaexalsattfi fi
q ud albedo defis ‘‘
‘bino 134, extraä'C ,/ «4» redutitofup et J* suam tb.i ortis l^ efC .f d
- «»'■"V:
confethc iifQ.trt
g 2 8.
bos 548 Aqua mtxta are K a< fi }
AquaMrrcurialis jclbtt om- nante quid fiat 7 ^ ,
nta metalla 565 qua comburere .., Jf *,
Aqua rubea qua 929. Regsa Aqua ardentis dtft 1 qua ' 35<
Aqua tn qua aurum efi follendum ejics Jpecttrü pondera 913
Aqua per qttdcerpora inpri- mam materiam fe/olbun- tur 833. ejusfigna ibid. ejus *btrtus tbtd.
A'qstaprima\%s,ficunda tb. tertta tbtd. quarta ibid. quinta tbtd.fixta ibtd. fe-
pttfna ibid. aquaris refila Aqua §ita acuatto Sio tbid.
Aqua secunda per fal armo■
niacum%3i. tertta qualtfi- 536
gehto birtuies •>-- . ,
bm sulphur decoq»* fis 867./» qua corpus fi Coarta nomina 944'
Palis proba f4i-
purgatur,amalgat» 4 cj) fortis magiffenui» fit iqua ‘bita acuatto c " fi tartan bolatfli Aquam omnes res 1
tefi»
Jf
•fi

1 4 a%j. v - i N D E 't
\ ( tm sortrum natura (fi Sji. quale per tofum capit?
*«rii approbatio £ 9 . repro *. batto £71 .Mercurialiumfi- ”•1 (S effeilus 351
^luila juventutem renoVa?
, 79i. dicetur lapis 7 2 7 ^abes Saturnum V'ocänt A- K,<tc tbid.
‘trler dicitur lapis 727. arborum omittam nomtne nominatur lapis 719- arbor» %‘Vificatto a lapide 795 Arcanum aftis aurt quid fit 736, arcanum arcanorum
•iri
' n %‘a nonptnitur
799
'gjropcrafinis 373 '
"Argentum quid 720. dicitur tapis 72 7. lutum 726. Tha- r >t tbid.' purum efl arsenicum PhtlofophbrumyidcH fermcntu etixiris albt 739. apud quos dicatur Az-ac 726. argentumfineargen- io generari non fofcfl 733. argentum colorem argenteum tribuit 741. argentum, aurum (fi Mercurius sunt materia lapidis 73Ö. argentum (fi aurum cui dandum ad deglutiendum 737- ut examinandum ah- tt inceptionem operi* 732 \inigi efl impurum, agrum (fistertlejhj. quandosu- mendum d Philosopho tbid . cutlepram curare nequeat
791
Xyi.j-2.jseq.unde ehciatu? 741. dicitur draco J 24 . fimus Philosophorum 7- 2 Arg.Vtzj. eH ignis /68. lapis. 718,719. lapis recipiensfior~ mam j\j. lapis mineralis
738. esi materia lapidis, sulphur Vere for At a 7 2l. ifi mater lapidis 721. dicitur Mercurius 722,72z, curco- mtsceturVulgan 756. dicitur tXtraHum de cambar
739 . arg.rjiu. (fisulphur in nuneraltb. idem quodfies -.
' ma »n antmahb. 719 . sunt metallorum prtncipta 735. non sunt tUa ex qutbtts fi? iapts 742. arg.VtV. Vulgare quale 782. ut ante opus eligendum 733
Arg.VtV. animatum 399. cur auro jungatur in opere 397
Arg. ViV. Philosophorum note tfi arg. ViV. commune 125. Unde extrahatur 2«j
Argentum vtVum efi fierma ohinium metallorum 544 - eontinet in fi sulphur bonum quo congelatur in aurum (fi argentum secundum dtVersum dtgefltonis irnodum £ 43 . hon hiß datb refiiracuto congelatur '3333, prapdratUm hic Ve lut alimentum 38*
\l A r gcntum defruerequtdfit Arg.VtV.Vegetabiles,%\. nul- ... 74$
j Argenti fiumtt umbram Corii ponius adimit 75 9. tn au-
i rumconVerfio jtj. ex ar.
,1 gentofit argentum 732
^rgcuiV, Phtlefiph. quidjln.
gare quomodo in igne detinetur 562. £•*<>• »0» subii, mandurh d mineralibus 398. quomodo purgandum 349; S4S- prxctptiamm 390. cur dicatur esse a.
Td « 2 q:t<f

I N B t X , ffi
qua 541. m cerattone com- ArgtUaubinafiit l>r fi fi 111 codtßtmum 345 Augment at torus ^
ArgsvtCv.secustd. Geber, quid 382
827 Af • Ar? T £ °i*
Argentum & aurum frtn- eficaufa ejp“ en jfiJ ceps causa 376. cur non a- ejus iwvefiig****' ^fr
gant tn natura in argen- ales laboresCfP* T ‘st
tum Sfdvum (fi reltqua me- ptus requirit v
talla 376. Sole ignesolem tn Assatiofifiopteß* /pf^b oleum mutari 381 Art ab ingenio j** ur i^',
Argentum in natura sua non ibi incipit ubi n*
alterat a non agere tn me - nit 740. 7J i- st _,fi
talla (fi 376
Argenti 9 rt<bt dubium 410 purgata 400. animata prima tbtd.
Arg.'Vpv.crudt.coßi (fi rubri Ooattanamina 721.722.725;
\iulgiin arge nt ü ’bel a urii mutatio 795. ab argenti 9 >i%osolost&nutritur aurum 738. tn Anete existente sole an opus fit tncipten- dum p(yp. definitio (fi ejue < vsrtutes%t,q.coßio 541 Argenti (fiauri intentio virium 37g adArtemchjmiiai>> l> '' tf.
Argenti &duriprirsta. frapa- tum requiritur st 0 ' jr\
ratib tn calcem produäto sacslttas -t f jt^
tbtd. ‘vtiipraparatio 872. An chjUiica aivati, ™ j) (
tompcfit,solutio 400 bus absconsa s
Argenti < bi < bt substantia pro- Armenia canicula , pria 565; natura 82 S. laut Armoniacttssal yid' ^ fi. (fi encomtum.-^o.praftan- Arnaldtu de ‘villa pe sfi tia tn laptde rubeo ibtd. pam innocentH ,,n f congelatio est principale se- 292 po 9 '^i
cretumfinale 48. materia Arsenicum quid quomodo repentur ii. (fi Arsenicum PhilcfiP" > ubt tbid. portio non tota tn 724727734 yM
uurilcofiertttur2q\.sub- Arfimctnaturali 0 '^' t , ^ limatto. ?s§. a quibus rebut limatio tbtd.hTi- 's
atutfir
740 . rit. efi mttatrtx 798. chemtca quomodo * c fiif tur 797- >npotenti* fis 800. aquis nutrtts fi fani laße g 60. (f (‘[.fi de laptde pbtlofif .fi non e ff da ta rufi ? fi' phis 47. i n quibm st fi
mitatnx n)i. in qst fi tbtd. tota tnsubhfi fi
consisti, Sss- q/ifififi ngn (fi fupptit fifi' Ues quot ,n ma/ef 1 * fi r* tn’veitit fi
debetfubltman ib.fecunda Artephtm vtxtt m nascentia 63 gmtt annis
Tj tfit 1
fi.
398 ut, /trias hume8

'0
}
f
4
fi
i
i f
\
*
-
4
<r
/ 4 <■i r' 'i r
t
4
)■
'<
-t„L • • Index. . „ ...
_ r *tu tjAndtiartA. non tra notstiampYiwa, Idptdt* ;a ff^csl* ‘°&>tur 796.cura 787 Affibrtc I(tbric quti 986 'jf* ' naturam inspicere Asperum quando fiat molle
_ 82§ 790
rt V** chemtcus qualis effe Affare quid 75 I -752-7J+
««-*/•772.797. cjustndu- Astraa» ad opuepbjficunUd-
J tr ‘a ad absolutionem ape- liquid conferant 7?5
^ ru multum valet 772 Atramenti* dicttur lapis 727 r/ ** *Mu,qu* dicatur ‘itde Auttorn ventas ubt latet 78$ ‘‘a'vis^aurt qrcdntsm sgide Augmentatio qutd.pt,%. Mer- “rcanum. curti phtlossphtct 835. tau-
r, u magiftcrium etlcoquere tela 382. ‘in* tbtd.
^‘rcunum & sulphur Augmentum ad utrume^^ia 76o. Philosophorum opera- Ajvsctntta medicina lapide tionespfi. ad artem cur multo insertor 786.787 tauet pervenerunt 71» Afyit de nolle fine alie ‘volans ** r ‘uelementa quinque 86+. qua 35 i
tartes 596. intentio. 410. Aurea calcis proprietas 4°5 %%7-radices 871. definitio 2 Aurtanima quid 744. exa- Artis tat tus insumma uni- men quale 7i7.796.fios fer-
'vcrsdli effetius 94- partes mentis collaquid 719.727. Cf officium gradu* exten- 728. ejus seminatio quot sos primarum qualitatum frudus afferat 735. CX aure •ntenfiorss reddere 377. fit aurum 732
'verusproceffus quadruplex Auri calx quomodo facienda 903. tn'ventto per quam fit 401 multiplicatio 27 Aurt concretionis causa 399.
Artist a naturam quomodo solutionis tbtd.
cognoscere debet ut poßtt et Aurt definitio & ejus ‘virtu* njstmtlari in aliquibus ea- 843
fibus jj, quomodo debet cu- Auri & argenti eonjun/lto fiodsre naturam Jsirttu* uerej/aria efl ad lapidem quinta ejsentix stcut for- philosophorum comparan - neam forniarum7Z.& quo- dum 844. communia &
modo debet considerare po- propria qua 375
tentias duorum argem oris Aurifici Jalu ‘virtu* medica •vivorum polis conjunßio ? 406,
nes ipsori* 69. quomqdo df- AunpigmtstUm quid 719. bet notare‘virtutes winp- 721.727.72S.729.cMit Al-
rales propinquiores perfe- chtmta $24
ßioni 129. (fi quomodo de- Auri spiritualis fublimatto bet int eiligere quando lue per rubedinem 99-
fff perdit suam naturam siunspiriti* extrahendi pra- *btd. quomodo debet effe x u 381
**irtucsi*s ad inquirendam 1 ftt
Aurt

fitirifemcn %$6.ßsut i o 972 Aurium dotor ffi für ditas 787 Auro curargStfo jungatur tn opere 397
Aurum quid yz\. 734. apud Indos dicitur Azjoc 726.728
Index.
fyerfitin ab dliotß** p*
lorssm semin> nifi
427 P er f e ^
uu factleßutt cU ‘
ttifi
fi
/
ftpud HebraofOr.uieft. Ihx pfyiofoj)bt c ß
72B. corpi** qtiod/emep d*t co^ntturn
741- eß fermentum eltxtrts Aurum ptfiffi confio f rubrs 739.. e(t secundufhr- 237 ;
mentum fermentatum'*]*) 8 Aurum purpures*jjefyff
£Ur auandn /itratuf l*- Aurum & ( Uod fit ^ jfif
ßu non est >i
244. % UOi *^ Q he ?%
545 - quomodo 4 ^ p formam deduC en aJ) /i<"
f »r quando dicatur la
7*>'720. 721.737. eBjutphur Phflojophorumygx. dicitur Temetnchum 726. eil silum pro lapide necessarium 735. 'ex ,utbus fit ex ijsdem etta nutritur 738. principium Socru 74?. ‘bulgieflimpurum, egrum, (2 fiertle 747. quando sumendum d Philosopho tbtd. aurum fine auro, generari non poteil 7 33. <»- reum colorem tribuit 741. *»prima djssofitione lepra furat 791
Aurum potabile quidfit 794. 795. Philp/if harum unde Cfiquomodofiat 733.788.790 Aurum is argentum ut ex a minanda ante opus 733. danda fient ad deglqtitn-
Autumat appt 943
rf» 74». non fiunt extranea Agooth diatone» 0 ? pfit
Autumnus diciturX <
.«v. atff.Mfi/j
727.729.735.7^
7«r tndsStfibslfiKpftj
ta essentia 7^/ e /[ ,j tt<cus 729. '.j
•pjtO.Jptritses a’ 11 *’ A^oth quid fit 4°\/ tyarte nomtndtfi 1 ^ qutr/tur adelst .A Arjoth (fi tgnis
luunt 75*7%i
AToth , aquaAft rC ^' h
a,la A
4
Mercurios^. non dicuntur jiant taliter ^
metaphorice 740, aurum, auferre 'bei t»#* ,
argentum (fi Mercurius B- ,
fiunt materia lapidis 738 arttfi ( ‘. ( ||
Auris destruere qistd fit 749 ^ Baiandina tap* j
Aurum (fi argentum prtnci- Salax lapis f
ptagenerandt 375 Salsamus fiubjt x .ptfiy
Jiuruin nthilpoteflfieri, nifi tum corporehss
prius fiat argentum, (fieius lari habet h 4 *”!-
vatio 854 Ai//仫» f
firsr&m Pb» habet ferne» dt- Safilificus ßettttr f f!

I N
B snedtäa aqua , vide Aqua. B enedtßus lapis triplex 719 Btr nhardus multes tnfiats <*- biles mortes curabit $55 Ber jUt compofirto 5 9>
B **3lltt*'arttfictalif 79ö
B *fiia<öenenata cur lapis dt- eatuv
D B * \
est necejfarta i02, scopus ti. efi qutntsu gradus perfe- üionis . 4 °®
Calc.nationis W tem > pus 407
Calcis aures, proprietas 405. aurtfica ‘ötrtus medica 406 , ... Calcedonei comgöfitib 1 9l e “>n Beja eil G abrietst con- Calxad filem quando fubli- jungendus 736 matur quomodo tjf« debet
t ennium ad Opus ehymicunt 853
ferfictendure^utrstur-jy 1. Calxauri quomodo facienda
771
B, lis dtettur lapis 727
blandus tgnis squalis 767
B> cia qntd 769. ‘bttreaadla- fidequanta ejjedebcat7<>$ Constas tsn&urs unde procedit 99°
^rumaz.ar qusd 986.987 Bv **toru cor dsettur lapts 727 ünfo dttstur lapis 727. groffus delai ?« 739' appofitusfisper mantss multeris tbtd .
C.
CjAhataquid 7*5
Caduci morbteura 793
401
Calx quid 410
Caltdum refrigerans 794 Calidus ($ ficetis cur dicatur lapis 721 '
Calor agens tn bumido quid generet 77 4' dealbans non debet ejfentmius 768. temperatus quid effictat 767. tn coagulattong-quadi* re - queratur 762. calorem naturalem roborans 794 Calore lento coqui debet Mercurius 767
Calor externus causa efficiens pcrfeßtonU lapidis Phtlof.
404.
Calor phtlofiphics** 66
Caloris naturalis cognitio 97 ejus dtfiojitto ad sulphur
dotium dicitur lapis 727. fi>t- rtttcs eltxiris 740. celt contemplatio non efi necejfa- rta ad opus physicum 785 Ccelefle dtettur lapis 727
Calculos terere 72+ procreandum 98
Cala quid 739 Camaphemlapee ,91
C alctnareseucaleinatioqutd Cajnbarqutd y z %
278. 406.527.749.750. 752 Camelus dtettur lapis 727
Calctnatto übt fiat 749 Cancrtcura 787
Calctnatio Mercurii perprs- , Candidus tolpr 77.7
cipitattonemfixattyiq.Lu- CandidafcemeUa,\’\i.fcemtna ns 1002. tartari 343. w- Candor natdöus 776
porum 873. Cantsdteiturlapis 727. costa-
Calcinatio in qua ulttm9gra- neu* & catula Armenia
dusfigendi completur 939 736 . cants mafisftus ffi ea-
Calctnatio lapidis Pht/gfiph. jt/cula Armenta 762
4 Crf»w

N n E X,
949 Cerasio fexttu gt<
Hiottu
Ceranpnis necefiitdtdl 'fi
hittm tbtd. foiutts j fi Cerat tonis perfeftdfii Cerebrum dietturudp*
acfipterere
Cenficatio pr a fdt ft nts fecundi (
Cerata ju^entut 11 ^
Canis Balsami
Canones dece de lapide Phslf 41 +
Capilli dicuntur lapis 726 Capillorum canorum mutatio 7S9
Capta dicitur lapis 727
Caput r.efihi qu<d 71S.727.74.5,
753. quate effe debeat 744. quando fiat. 77J
Capttis dolor 7^7
Cari
itsjnid 739
Carkunculus quando dt.arttr lapis 723. ex crppß alio 788,
799. es} rex omnium lapidum 188
Carcer quid 769 Cbtirtt quitl
Cardtacs. pafiionis cura 787 Carmen Apollineum Helia- num 287
Carmotqutd 729
Carnis d corruptione prttfer- ‘patio 790
Carum (fi (ile dicitur lapis yxg.cur dicatur carus 721 Cataraffa cura 787
Catula armenia 736
Cauda draconis qutd 74 8.759. 'Chrysolithus quando fimslis color lapi- Cbrj/hprasas
*** ti
K
J
'S 1 “ 1 4
ti'
■f
79 » . 4
liatur lapisyzy. mon- Chaos dicsturlapUV'’ fi Materia Philosr S c i Chemia eß donum P* V* Chemtfiarum el erne11
Ztemensa. ^
Che It dona dicitur W
Chtbrtt qutd - r
Cholera (fi ignis d c,t f\ te designatur , /’!
Cholertcus dtilus (dp* fi
li 1
it
dis 766 .
Cathena aurea 1 > 7
Cautela malagmatis defitUa- tt 401
Coemeteria dtcl a (afd 770, Centrum terra qutd 42z Cerandi methodtis 408
Ceratio qutd y^.ysi.perfelia
Chjmtct Vulgares solvunt metaUd Creatto lapidis .Jjtr
Crjsla/ls fixi JUerc ** 1 ^ luno , ,/ !■
CryßaUi lapides Chromes morbi cur* 7 f,
fi
Chrjfopaitt scopus. Chuhulqutd 1 \
Ctbatsoquid ■,//,
Cibi assumendi qt*d n ^ f’ de dignoscatur j”
Cicatrices .
Ctntrationis di Cineratte quid iM
qua 76! ’ Cinerandi modus 4
Ceratto it Gehre definita qutd sto Jfii
4°S ^ Csueritius color t
Ceratio perfecla a Philosophis mus efi ommunt 1 ^f >'
curfic nominata 857 ' cinereus
Citdtto Sopbfiarum HsH fidis 772 emeriti > jii

$ > w I i»; I
jt*
f
/
3*)
W 1
( ,f ee ^ ot ' Uptdis
materia soluta
Index.
76/ Coagulatio
ni * dtatur cor pia immun- 344 d-ion 724 ctnis emeris quid Co.ipulatto Mereant corpora *btd.da<hellatus qutd 727- /« r&i^tfiCliti^.cumfim-
Ph‘lo/ophorumquid ys9.n0 f lici fermento Jolts 3
'utlipendendus autd 744 Coagula 1 * 0 /ectsnduo gra u*
Cinis L, , ./..»-.. 5 »." — a /».— . 40 *
tbtd*
n fi per calcinalione falius perfeiitones
■1
'j 1
5
}|
/ i
<
i'
ii ;
f'
r \
^ 1
fusibitu 34o Coagulationis \a.dics
'‘‘n&uifsrit fu cinnabrium C0H10 ' 898
Philosophorum qutd 727. Coitioniscausa 4 12
729. Gofljo urgenti ^ fuit
hirculus eil musculus &fa ?- phuris 541
mina V de eo quadrangu- Coci 10 omnes operutienes comtus mfimplex 60% duplex sitit it ur 730. *«<« esi 76S.
efl causa coloris , 771
Circulatione alieu jus mu- Cocis terrestris traäatus 2S8 terta tantum terna pars Coitum excitanti* 7*7
'vitrt debet este tmpteta ZZ6 Cohca cur* 7$7
Citrinitas efl aer 751. est tn Colla auri quid 719
albo 754. fit afixione 751. Colores lapidis phjstct 772. ats choleram & tgnemfigntfi- omnes appareant 775. quot eat 755 fint principales J 2.1 773-775
Cttrtnus color dicitur aqua 721 falfiss eurinus 774 stamus eil aereus trifft al-
beda 778
Citrtnum quomodo generatur 841
' quot colores tot nomtna 776 qufido in laptde appareant 7547S6.760.765.
Colores in opere operantis 550. tn amalgamatione tbtd. principales quot 536
Claritas tottus munit 786 Colares quomodo i» gemmis
Clarum opus dicitur lapis jis) fiant 42?
*”/ «-* ‘ ' — • ^ -
408
35« 88 $
77» 7S2
Claris artu qua 745775 Colores^/ariiunde
Coagulum qutd 5<>6. dicitur C°l°res in cerat tone JAertunui 741. laftts dies- Cohobat so tür arg.Stfo. 725 Calcamenti generatio
Coagulare quid 566. unum ex Columba quando fiat rcgimimbis* lapidis 753 Comburere in aqua Coagulatio 527749.75( ubi& Combuflto in lapide ititanda quomodefi*t 7 $$' tncoagu- 755.757.762. latione qualis calor requi- Commixtio qutd tonnt ur 762.767 jugibus tomparatur 738. <t-
Ccagislatio a Philosophis cur qua cum terra ut fiat 76a fic appellata 857 Communi« auri C? argenti
Coagulatio ejlsexta dijjsefina H/H, 373
fieculi 525 Compares Mercurii qua di-
Tee i cantu®

edntur 731 Conturbationispet«!** * fi
Complexio qmd 731 do fit lutis
Complexionis latitudo 132 Convertere elemeitt« 1 Compositio quid 75*• 75S- *7 1 • 753-
primafit ex pluribus rebus ConVerfio naturarum" , ^t> 738 defit }?
Compositio sulphuris rubei 152 Coquere qutd sd r'
Compofitum quid Jzx.qiqPht- Coquere Mercurium
losophoru cur dtcarur terra phur e/t totutn 1***1' fi
albaVelrubrayiö tgtucur artis g /( ifi
dtcdtur lapis j\%.cur pium- Cor seu ter brutor# 9 * fi
bum Philosoph. 729- dicitur lapis fi
principium operis 748. trn- Cor confortans gatum non fimt f. rangt Cora Um ($ cor ad«* ‘fi
corpora 75g quid 73'-7 fi
Conceptio rerum , Vel conce- Corajcenes canis fi [*
ptusqutd 917 Ceelum (fi aflra q# orn ° fi
Conceptio ubi fiat 732.753.775. Concoclio quid 394. ejus species tbtd.
Congelatio quid 751.753.754. 755. in congelatione qualis ignis requiratur 753
‘men producunt fj
Cornu ocuh cura 3 v.
Corpus dicitur esse fi* fifi quomodo 77Ö. dK« .fi 719.72 7.Mercuri*# '
725-72*
fili
Ccngclditto arge?it$ efl C$rf>u4 i antn*a&
principale secreti* &fina- elaxirts partes 7 s 0%>
le+7fig.num Verum 933 curto phtlo/ophtcO p
Confundito seu cojungere quid runt _ fi
7S1.7S1 fine nigredine xuUa Carpus offa cur Ad «fi* qjzfitcorporis cum antma 722. animatum * fil
nutrtedum 853. fi
i omni infirrnit* 1 * ^ fi
■ id at«* 1 -
mediantespiritu 789 Conjunlito corporis & Jp‘ritus 846 fanet jfi
Conjuntlio rubei 145. liques a- Corpus tUufiratunt fi 1 , fi
ilionum 144 magna 6z.
Solis cmp Luna 340
Consolidare- unii e/l regimen laptdis 75Z
Continuus ignis i» dealbatione 7S6.767
Contraitura curatio 793
Contritio quid 749. quadodicatur absoluta 746. 748. fit igne non manibus 746. p\,qu*sit aqtsq 87 t
immundum 724. 7^ fi mundum nohsntr* 1 f fi ftemiphilof. 7%%. ‘fi^fi eff$3&turnui7lt, (ir f ,// pirfetlum quid licum e/1 Sol 719- fitf ftfi Bum perficst tmf e *fi
Corpus quando dicit#* fi f
salium 775. rube#*** fi' lumsunt unum sil' ^jfi

1ns
'nendum in Mercurium fer tyercurutm 74.4. ttren- (tum utfiatjpiritue impal- ■ :-s 746. ni/i jiat aqua *“>n ruO/gin^tur ^-orpttt tn animam
EX.
Corpus imperfcäum quomodo prsparan debet 545
Corpus n)tft um ex humtdo /st fiao constat 389
761 Corruptio quid 75°- corrupti»
confyer-
- ' ere 781
dCorpore quomodo mors expellatur 759
Carpor« quid 7:9. 741. rjer- tenda in non torpor a 746. per dij/olupton«subtiliari- da 74^. no?t nutriuntur sed Cortex dtcttur lapis totum germen eorum 755. Cordus dtcttur lapis
& generatio Ut fiat 737.776 Corruptio amnium rerum- 4} Corruptio qualis fit /st dicaturfiargdbdbum tnaurum <belargentum<bertatur 17 i Cora/lus rubeus 562
Corfujfie quid 727
727 tbtd.
4 .tfficiitus destruere quam Cor<bt caput vide Caput, construere 749 Corfyi quot tn Phitofepkarum
Corp ora area cadunt tn Persta m snte occurrunt 620
884. Cribrum quid 769
Corpora heterogenen /st debi- Cribratoriadi&a^safa 770 lioris mtftionis facite tnisa- Crocus dicitur lapis 727
nas separanturJisbJlantias Croceus color 777
589 Crystallus dicitur lapis 727.
Corpora calcinata ist reduci fiaxtbilis /st malleabtlts ut poßint, quomodo praparan- fiat 7%^.ex crystallo carbun- da *34 culus vide Carbunculus.
Corpora impetfelht quando Crudum digerens 790
generantur 526 Crudusstirttus vide Spiritus.
Corpora metallica quomodo Cucurbita quid 769
generantur tbtd. Cuprifermentum esi-cuprum
fx Corportb. mistispluresfub- 740
stantiaarte eliciuntur 3*9
Corporum caldnatio 873. d/jc alus dlciltly Mcrcurtu*
solutio tbtd , ' 721.725
Corporis mineralium quatuor Dealbatio quid-
j/ectes 6,5 Dealbatio esi totius eperts
Corporum spiritus /st amnia fundamentum 93g .
quidfit 78Ü. 'sera lique fa- Dealbare,dealbatio, dealbtfi- lUoquaqq^. di/solutio v\&e eat io quid 749.752.754. Dijfolutto cerporibus quid umbram adimat 759 Corporale dititur lapis 727 Carptos ntfi fuerit cum Mercurio incorporatum no ascendit superius. 853
77-
ad Dealbationem cooperatur. aqua760.776.in dealbatione qualis debeat ejfe ignis 753.766. aqua /sttgnisfuf- fiuttnt 736

Index.
Dealbans calor non debet ejj'c non ceaatu , Je» • tf,S
nimttcs 768 'bette • ^»id
Dealbatieferra mtegr* 837 Dies qutdfit 77 p t ifib^‘
Debtlisignis 768 oj>us cur dicatur *'Lßfi a '
Decociio qutd 749.75+ decoüto Different ta tnter t* t pt$ prima tempus certum non nem & mortff habet yyz.ej ut effertus 749. 538. 0 O
una epue est ad opus 719./» Differentia inter lu n jj) prtma deceihone qutd fit solarem medtetnd ^ 1
748. Differentia inter X 1 *! 6 ^
Decostso primi gradus usque &fosmtnam
ad albedtnem 956 Digestio ,.i>'
Decettiofecundi gradu* ufefe Difsofino una eft l*f* ; *;J' adrubedinem 938 pus album & rubt*
Desoflsopnma fit cum calore 736, jpf
Jolis 181. fecunda lapidis Difiimthafemen fu u 1 J > ^ tbtd. tertia fit cum calore poßtdent, confimd’* st
sgnis communis 181 non multiplicantur st
Decoflto tertii gradus usque Dissolutio quid 75 °- ad calcmattonem 939 Decoflionisprima bonitas 893.
fecunda tbtd.
Decoquere, affare, fundere,
Gf c eil una operatio 755 Denigratm tfi acetum Philo- fiphoru 725.773. efttmftu- ra (S per fella solutio 752. efiprincipium operis 775 Dentes corrofi
pavit nigredine 7 i h ‘'fist defiat 755. ejusfi ct fi
j
eil nigredo Dtjfelutto corporum Dissolutio lapidis tn P rl ’^ft
materiam fS ejus falho st'
Dtffolutte primus grubst feil topis , .ff
787 Distoßtto prima qua & st
Depuratis Solis quid 74 7 opus sn firmapratti**•. d Descendere,fundere,affare est Dtfiillatie aqua ardee^st una operatio 754 9 nno $
Descensio 753.754 Biftittareseu distitt * 111 st
Destccatio quid 749 75»-75r. 75Z. ut fiat 'st
Dejfionsdtio ubi fiat "föz.indtfe Disti/latio per quod * e st solubilis 859 durat . st
Destruere difficilius corpora DißtUatio malagmsst ij quam construere 749 Dtfttnftto pnma-\yi-f ,c .st Deus tribuit fortunam labori eft de figuris prim*?, e f 800. obscuritatem mjfte- felutdb* \i%.tertiu e "st ritrum illuminat 802. ab guris de fecunda ?*’ st, ipfe exffe&aitda eft omnis lationis bfid 1
scientia sfisapientia 80I
IQeue homini concedit omni*
Dibitei cur dicantur
laptde 71 % .delet ctt f ,t Qfp

n Index.
Ora '0<juid7tr.yiWLj.<2uä- re u6 quomodo interfit*»* rf » »tonatur 736. natus tn Vertuntur zzz. quot 424. "•Sredtne suo p ascit urMer- quomodo ficrma genormt
c urtt ?ür , tbid.
ulce- quando fit amarum Elementum fecundum in (a- 77® ptde philosophico 837
*• componunt medicinam Elementorum fjmholum » re-
734. e* duobus spiritu (fi a- tiriaeulum 119
»•ma,compositus efl lapit Eliotropia compositio 190
735. ex duobus optet 733 Eltxirquid 702.719.794.875.
Durum ut mollescat 786. album 7%9-completum 74J.
rumcorpa* lapidis nomen ex,quibus rebus fiat 741. 719 in opere pracedit Azjtth
Dynamit fi<ec potentia 606 735. diuturnitate ruedtta-
E, ttenis invenitur 79%. quor
'^finetatem prohibentia 787 /-"»w 740
Ebfemech qutd 728 materia unde fumida 740.
Et >ur (fi ebur ustum dicitur comptetistgna certa 783
lapit 727 EltXarequid 945
Ecl,pfi s luna (fi fotis 63 Ehxatiofixe Epsesis 394
EleClri folutto quomodo (fi Eltxir album dealbat usque quando fieri pote fi 336 intnfinttum i 60
Elementa CherniftarUm di- Elixir ad utrumque faciendi* cunturcompofitayzo. coit- 946
‘vertere quid jtf.elcmetcrü Elixir ex partibus animalia colores quomodofintinopi- »‘io , captUis, fanfivme 87z r e 775 mater cur terra dtda Elixir persede completum fi- 7W/cparattom.inl*ptde ‘ie japtentum ttudura 879
'ittanda 741. ex elementii Eltxir rubeum 90S
quatuorlapis corHpisttitsest Eltxir vel lapis Philo/ephoru 728. elementatiscur diflm completus 862
lapit 7-6 Elixir vera bomtnum (fi me*
Eltmentorum grofforUmsub- talloru medicina qua 879.
tthatio ' 45.40 Elixir ‘ierum 925. quomodo
Elementa in quatitor partes componitur tb. partes dua dividuntur 53* ibid.
Elementa qUatUer generant Eltxir ticompofitio 9,3
JperrhtUzi.quomodoex&e- Eltxtriijpectesquoi 912. ejus runt ab uha fila materia praxu ibid.(fifeqfi,
qua in se continet speciem Eltxtrit copofitio fit per quar- mineralem 35. quare con- tam operationem 153 ‘berti nequeunt nt.qucmo- Ehxiris prima pars efl alba dbfubtshantur (fi tngrost <)\i\securMla rubea tbid. fantur per rotam circulas Zhxtrii subet satnpofiiio 166
EUxiriC

I N D
Fhxiiisfulmerfiio quid 949 Elixir u utilitas duplex 88? Epilepsia cura 787
Epfcjis fi(e Eltxatto quid 39+ Equus dicitur lapis 727
Error in Chymia duplex 990 Effenteu quttitd vide Qutntd effentta
Etbelquid 729.901
F-thehaquid 72S 736
Etheliacum teritur fitpuKis 746
Ethnicorum differentia du- P<e* S72
Exaltatio aqua dteitur lapu
719
Exmtraldi compositio 190 Extefib qualitatum quid 377 Extenfionu(fi tntenjionis differentia. 387
Extrahere quid 749
Exfraßto anima e corpore ut fiat 742
Extraflio aqua de terra, (fi rcduflto aqua super terram suam 848
Extraneum mhtl lapidem intrat 7Ü0
Exuberatio humidinutriendt (fi nufrrtifc 164
F.
~nEbrium omnium cura 787 A 789
Feces Mercurio addenda 342 Fecum operatioficunda 1004 Fecum proportio msub limando qua adhibenda 346 Felfeu Felptfiis dteitur lapis 72,7
Femina dicitur Corpus 724. Luna yhG.Femtna alba fu- gitnt habet alat 726 semel- la candida 731.ebfcura.774- '741
EX. __ fi
Femina masq^ funt ait -, artü au-nf caqib- na (fi masculo f*“ rt ^ Culum . 1 Jc'
Fermenta/io lapida ? J‘fi) 777. per totum caput ° ,
in Fermcntattone qssid f dandum fi
Ferments (rires (fis«'* 1 78O , fi
Fermenti praparaO 0 ( fi
Fermentum quid 7 2 ®'7^ ■ /jr- 728.777.780 luettu^jfi mdtturyjv- curd*c at j, pts 780 .Mercurius fi* ^ (udum7<zi.antn>a 7 2 'fi appellatur ani usu fi
7
1?
trnpcrfecli Fermentum auri q« Fermentum corporum ‘fi Fermentum fermenti
Fermentum albu (fi rV fi ut fiat . -fi
Fermentum laptdis eftr fi luna 77 jfi
Fermentum auri 702.
tbtd. . ; fi
Fermentum philofiophot* jp
plex 'fi
Fermentum luna ett fi 1 * fi ftemmiHum , solis ß f> fi masculinum
Fermentorum naturat '
9 '
rum aqua yfi
Fermentorum 9 arü »*** fi Ferneliisententia fi
Ferrum quid729. f errU . .fi citur lapit 727. *pu‘ *fi dicatur - 4 z.ee . . fi Fern fermentum eis fi' 740
Ferrt fios, v'iäcßos- -fi
Ferri m argentum fi
mutatio pfir

Index.
‘ t,n «“a ■est ex p arU dUMi Fixum quando %olat cum ----- jjlJi-prtmm error airtis 772 l.ttth * 21
“’utiene multi f trierunt Flamma tgnis 7 ®®
* 772 . Flos aris 727. auri. 719. 7 Z 7 -
Fjj U ’ t *ß* 747 falis 70.7 ferri 727
-** g<7 Flos Cutis elicitur lapis 727
triangularis demon. Flahus citrinus color efl ac- Frasprlncigiiipra/hcawo rem stlites ckanßtmfts phtlos. 756 Fluxus rehumatici cum ‘hu* terra 758 Fadum ut tUustretur
^‘mus equinus quid 722. esi Foetens dicitur lapi*
775
7*7
78«
7 is
caluit** (fi humidus 767. Foetens nigrum vide nigrum, dicitur Mercurius 766 Ftetor anhelitus 787
Argjropatta (fi chrjfo- Foetum mortuum extrahen• poeia 372 //<* »8/e/.
Ustula curatio 787 Foliata terra 720
,fxare,fixio seu fixa - Folium dicitur lapis 727 tsoqutd 405.749.7s4.869 Fohorum omnium nomine Fixtotff unii regimen •j< ) \.ubi nominatur lapu 719
fiat 7 49. igne pusillo fieri Fons dtcttur Mercur.jii. 715 debet 76$. parir cttrtnsta- Fons Dita quid 721.72;
tem 751. fixto nulla absque Fons GjpJenfis cuprum exfier- ntgredme qqz.infixatione ro facit 239
quali* ignis adhibedus 764 PonteMetiltau fontis Virtutes Fixio aeris 16t 610
#«*/o £3* lapidis 'multiplica.
tto 8j7
f '*«o mercurii necessaria 342. duplex tbtd, tn sulphure re- furgatto necejsarta 348. quomodo & quando rette, rada 345. prior tarum gta- du* perfeßtoni* ibid. quadraginta dierum tbid. posterior quartus gradu* per-
Forma quid 728 quomodo cor'.
pors competat 771
Forma agit perqualitatespri -
mas&h* per posteriores i 79 ‘Forma corporum ut fiat 755 Forma rugra.fatttda \fisubtili* 774- Fhxiris ex sole £3? luna deprompta 739. lapt. dis qua 721 .Mcrcurttphtlcfl qualis ejfe debeat 74;
fecitoni*4o6 FiXtoHo.die- Forma agitstcitndum mate— rum 40C. cum consternat tb- na dtsto fit tonem 75t»
nefufionis 342 Fofmammor 9
Fixiern* modus per crebram Forma quomodo fit in femine fubhmattonem 34Z. dijfo- 393
p/tones^ana 478. signum Forma quomodo percipiatur 858 i^confideranda tbtd.
Fixam materiam facere Ha- Forma materia proxim* m. Utilem 85z fiulpenda 372. fubstan-
ttaht

X N B
tiniis in quolibet corpore «- tuen sisti, efl adtu prior ibid. accidentalis efl adsis foflersor ibtd.
' fornax una,unum 'vas 769 forti* sgni* sn rubtficatsone 766
fortis ignis totum corpus perdit ' 768
fortitudo fortis 786
frangtbihtas d projediont ut corrigatur 783
Frater fratres uterini dicitur lapis 727
frater Mercurii esi fil 724 Fratres utersni quandoq^ dicitur as philosophorum 893 Frigidum excalfaciens 795 Frigidus (fi humidus cur dicatur lapis 721
frigiditas (fi humiditas causa nigredinis 776
Frutex dicitur lapis 727 Fruticum <bt < bificatio d lapide 795
Frumenti granum: vide Granum
fugiti’vum ut figatur 780 fumas albus quid 7 - 29.736 fundere, decoquere , affare (fi c. efl una operatio 754 Furni cales adi clauß ignis 768
Fufibtlefat quii 782
G.
fz Abricus cum Beja cortjun- , gendus 736
Galene medicinalapide multo inferior 786
GaUus (fi GaUsna dicitur la- pü 727
Garip non intrat super lapidem 730
E XV
Geberi opinio dtg**
370 . 4 °
Gebnsumma operte ' yfid Getdum seu gelbum
lapis
Gemmd orientales > n apparentes n ft)
Gemma quomodb
427
Gemma quomodo glst
427 . .fis
In gemmas tfanstnU ^ lapides fl
Gener dtcttisr lapis Jfi Generatio ammalus e * M)d tu 208. 210. M ,ntt pfi 204 - Plantarum <f sP ralibus .fis
Generatto quimbdonif. /
Ventre de quahtatd $ mis remotis jfi'
Generatio fupradaits** J litfili* 432 . lapida* 1 f gener ii. . J'
Generatio (fi corrupi 1 J> modo fiat.
Generatio iibifat 725/.. ^ tie artificialis met 739 tf
Genera hominum quit jjß Generationum tres 394 J
Genus fupremUm djd 1 ji natura exit . ^ ff Geo» ripa intra
anneris terram tr> * Convertit
Germen cor pirum ** fit?
(fi augmentatur, fl>! ^
ipsa corpora ( fi’
Glacietfada ex aqU* f nah . -)fi
Glorta claritati* tptn tt f
d*
Cd''

c • Index. .
v ' 4f * ■Mercurium Secant ^ Hippocratis medicina laptdf < e c j 2 j phjficoctdit 786.7 87
r *dmi>ftr«Hmum >W\.& Htrudequid ; 727
Homo ex homine fit 758. «f ' r ando dicitur lapis 727 quoSiSst 439
r,, num frumenti cur dien. Home eff minem inf idis 728 iter infü 719. granum m- Homo galeatus dicitur Iasis tomhußUe metaUoru qutd ' 7*7
729 » Homo mortuus in /epulchr»
^ r anum tx humore connatu- 77 ° r oh nutriendum 764 Heminis gratia omnia sunt
^totfum quando fiat gracile condita 786. omnia adin - 770. ' Senta 910
Q *Jphts S dicitur laf i* 727 Honora tusi apis 762.
C *w«a<* /eugumms dicitur Honorem confert lapis 78» lapis 719.720 Humtilare qutd 749
stimmn bene inia qua 916. Humedatte alternata 765 dicitur ntsc.<ßiQd*fts albttt Humßditas abstoßt &adufit- iiid. prectejior margaritis $a . . 77 <5
Humidttas& frtgtdtta* tauf- Gurn* natura & hirtus 895 fa nigredinis 776
^Hnta nigra ßnffa 9-6 Humtdum desiccans 790
Gumma quid 987. philosopho- Humtdum duplex 389
rum 77 Humtdum radtcale metallp-
Gutta tofacea tura 787 rum quid 729. augenti*
v Ji ' 7*7
ff* Humtdofit lafts 72}
727 Humdus frigidus cur di-
Hereditarisu morius, vide f aturlapis 721
morius Humtdusignis 7 6 7
^tirai stannum jocant H7pc Humor^i-vificatifcos 7 45
727 Hyacintho* quid 724.788
Htßicacura 7*7 Hjems dicitur lapis 727
ce/er Hydropis cura 787
76} Hyledf chaos an fit mattn *
toepar dititur lapis 7*7 phtlofeph. 719
^‘rmttis <bas, vide 9« *•
**trmetisa<iis 55° T dstidesutsiant 78S
Cernuans argentum 9/ocdnt Ulerscura 7*7
726 Ignis quid.7i6.767. ejus men- tierbadititur lapis 7*7 tio 7**- 77S* 744- 753- 754.
piarum/iiccusy\it succus 764 .&/eq.
Erhallt tur dicatur lapü Ignis ablutio iji
721 lgnUßalnti.iii.dmrfaaßio-
4.V0I. T** «"45-

V . , i K 'D i L
r u Po% inHieutsohem suam ficeturi%^e}us'ablUfoibid, luomodo recipit adjutor tii Lapis quomodo fit muten*
* aliis rebus ad eficien- apta ad creiidü ehxtr “mclixtr completum «i. LapidndiV>fio& resolut toad
e l l * f terminatio ac filiis in convertendi* tpfum 21. dif- dtVerfisfiguris 6z. yuomo- (olutto tnforma jfectait 2> d® sii inter lapides tn- ejus nominis mutatio sbtd.
* er sales ffi tuter Vitra qua Lapidis copofitio eil primum
omnes exterunt de fisa 'na . cltxtr 153.15 ^.creatio
"tisra & qseesnododebet na- 'lor 355*
fcs. tbtd. Lapis benediilu* non eil lapis
Lapi, de qua re ss. quid dios- 943
*nr tb. quomodo eil de qua- Lafufixat quomodo redda- tHor elemeniis tbtd. en quo tur 34S
. loco repentur 19 Lapuper se motum nonhabet
l *pit philosophorum per quod utsitehxir ftZ.ctnVertttUT
aUgedtur 5 49.phtlos.ex qua 'tuar. Vi. 532. lapidis deserite consurgit 877 ptiojjS. quomodo perficitur
'Lapis quomodo complet des e- 340
ilumcerpOrUm smperfeHo - Lapidis fraparat tonis deruturum Ut firatio per differentiam
Lapis omnium metatioruth 'exemplificatsVam . 122 curficAictrur 859 Lapidis praparatio 18. 8lS-
Lapis quandosuam 'daturam multiplex 297 .petrtpfitcs deperdit & minuitur ad il- Visionem in quatuor ele- lum emendandum 129 mentas oft putrcfalhonem Lapi, quomodo eil remotior a 'f»dm 95
Juoiemperamento 130 Lapidis tetum faliu 'quomodo^
Lapis quomodo appellatur rat- eil m cognitione elemetor*
tsont fiia proprietatis Q> in cenverfione ip/irti 34.
natura tpfius 18 Lapidis Jtjfainlio in primam
'Lapis e x qua materia.fiat 32 materiam & ejus putrefa-
Lapis philosophiern non est ni- &so 84'S
firmus \-}.aVsfano fisa pur- Lapidis dsVerfi dtgcfitdncc gationis i 17 27
Lapis philofiphicus ficis tin- Lapidis diVifio in tret caufiat Sura autfui aurificum 381 principales 28. mutatio c-
Lapis etf pnmUm fulphur 153 *m sbsd. colores frtnctpalec
ejus materia qua 17t 28. de qua maferia Jfecia-
Lapis philosophorum quali* hterextrallus efl 29
materia 89$ Lapidis fixi color 333- Vispri-
Lapisphtlef.quormdo in omni ma acetum acerrimum 8*4 loco repersatur 58 Lapidis graduales transmu-
Lapu icadedo quomodeViV*- tafiones fii
y-uv ?. laftdtt

Inde x.
Lapidis irnprignatio ex quo tur nominibus fit 925 . fernen 356 Leo Viridis
Lapidum snflrumentum 174 Lex mtfiendorum Lapidis incentio fieret e te- Ltbrt chjmtflarurr) nenda 60 nomtna dtVersa usum scripti
quomodo firtitur per suos LsbcUsst quifiptem
K i
fi
fi
ilfi e> .f
tis dicifurinqd^ ß f
d-imbsssMicroco/mifi^'" s situo iktd . Jicundfi f/! jt
krum Vtsctsa hu” ,, *tr ■ ^
t,r - ■ ,?y
humiditastktd
i"
Ltquefaßio 144 t rf -
diversis effeftusjx.mors 40 'Lapidis mundificatto ah/c- quamponatur in decoäio- ne 935
Lapidis multiplicatio 349.128 sn Virtute sfi quantitate 345 .efse'liuo ikid.
Lapides misit is modis fiunt
88; crtfialltsucctnet 3jfi Ltquefisl ionü cctija’ > “
Lapidis nomina 896. Rubigo. matrimonium ^ tbsd. prima cognitio , (s de ■Locus in Arabsa cCl .jfi> qua materiafit (fi deVsr- nta 'corpora in**' S !
tute patietta quam artifla suo colore (fis\
habere debet tn prallica z 7. Locus mathematit* i 1 ',
32. philosophorum materia litonis fi.
927
(fipraxis zft.Opgratso 410. Ludus puerorum Vsres 541. quaßsonet -varia Lullt optmo jQl 1
$44.humiditas,(fiquomo- "Lumen luminum fi 1 h'
/
ufi\f
< fi
ifi\
do 'spflstfl aqua permanent tur 45 LuminUrsa -
Lapse philofipiucssscursal au- rt debent fi' {J
rtficus appellatur 389. De- Lunaris praßtea d' r clardiio AVtcenna 875. fimplex fi,
quando creatur, quomodo Luna prdpdratio J 0 al ' fi sulphuris subßdntsa extet natto fi,
j 34. qui primo (fipnnctpa- Lutumsapientia i 0 ® 5 ' liter operantur sunt qua- ex quo lut antat fi tuor $zS. quomodo fiunt (fi 'vasorum generiitur %%^.stpe'exigne M.
fiunt ibtd. \JlAcedonenfcS f err
Latitudo aqua 848. comple *eanrA‘%cc
x tonis 132 Macrum impingi*
Lathonsubfiantialtter (fise- 794 ,
eundum Vssumsuam albe- Macula infacie 7 ^ 7 ' ‘ , .
dtnem recepit 996. (fi A- tergent pulVss , . fi %ochfimuljunt $Zi.propter Magißeriis (fi * .
colorum diversitatem Va. fortis 92. Totum fi,- fi nisa philosophis nomsnan- sn quibus confiß** * fi
/
?
fi
7 '
/
fi

k
,/
k
/ f .
/
,/
k
/
<
/
j!'
/
f*
As
As,
J N D EX.
naturam (S Materi a desiderans habete u- 0 per at tonem artis &/ese». »stat emforma, quomodo de u * 12 6 sua perfedtone tn unitate
“P'fleru totitee effedus non spiritu* Z. essentia integre- e & mfi multtphcatio %tr- tur . ^
***tum subflantialium in Materia ($ causa effi (tcnS ,H Pffenttas quintas gs.dtjpefi- arte pottßtmum defidcran-
‘‘»nes ‘hart st 54Q tur 391
‘agnes 440 Matertam ßxam facert^ela-
**gneßa quid jzl . 723, 72z. tilem 8;z
1 u ando dtcatur lapis q 19. Materiain arte adfuscipten- ßtient 770, ejus corpus fit dam auri & argenti fir-
ex pluribus rebus 73?. ma- mamquafit 372
gnefia terra cur lapit dt- Matertalapidi» quomodo na-
eatur 718.89,. quando fit scitur 4*7
427 • j^ atertlt p r , ma duplex 847
^“gnus ignis £$ fortis totum Materia prima metallorum 0pusperdst 768 424 - 888. d phslofophis qua
Malagma quomodo petficte- dida ibfd. quotuplex tbtd.
tur 390 quomodo usurpanda cby-
Mxlagmatis diflillatio 401. nnfits tbid.
eautela.tbid.causa 400 Materia principalis omnjum Marchafita qutd, 727 759 met aliorum qua fit 94» Margarita dicitur lapis 727 Materia fitunda quid 430.
cempcfitto 184. alta. «93 fecunda efl putresadtoro-
Martech.qutd 728 rum 428. ejus Atreus 430
Ma * quare fic nominatur Hsiatcria vnd pratick dtß 8 » 2 ' Strins drr Weist» 2-4
Masculus jer^i rubei fiittts Mathematica canjundionis \(i' 889 j pratfis 402. pondera fbid^
J Masculus cur fic didus 8p« locus tbtd.
j Mater lapidis est arg. vtifum Matrimonium quid dicatur
yu.edluna 719.733.737 yiq.hqu/fadionum 144 ( / Materia auoo^f argento pro- Maturatio fihe Pepqmfis 304 xima fine femen auri eB Mediante alba 'vel rubea mul- ■f argentum <bs<bum «( 88.4 na - ttphcatto $ 49 - fitcatqsignB
.1 rura inchoata (f tmperfe- ad tingendi* crudum Mer- ,
p da reliqua artifici* ma- curium 983
num requirit,ut perficiat Medicina mineralis cbemica I? tur ' 388 rede e metalli* & minera-
Materia cömunis omniü me- libut paratur %Z%.multtplt-
p tallorum 384. cogentem de catto in quantitate «68
f 1 u a re extrahi debet adfa- Medicina perfeda ad album
ll' lendum magisterium «5 54%.ad rubeum tbtd.
Ii Vuu 3 Medt-
1

I Ä D,
Mcdie'iHaprcjcclie solaris ’öel lunart* 549
Mediana quomodo se multifit eat de bono tn meliifi, 0? de uno in f (ures 167, u- ntus pars convertit mille rntUta arg. Vt^iCcl torporis imperfeiti tn corpus soltfi- cttm 550
J ]äedicinaram omnium perfe- ftto tS melioratio S67 Melaneholta J37
Melancholia ut curetur 787.
dicitur lapis 727
Melancholiam denotat nigredo 77 5
Melancholicus di citu lapis 718
Metalla ad. Mercurium quomodo reducuntur 354 Metalla duriora quomodo dis solvuntur 231
Metalla en argento vtho conflare probatur 229. exhj. drargjro originem ducunt 233. transmutari non possunt 238
Metalla ex fulphutebst argento $>tVo non fiunt 227 MetaUa ttt terra Visceribus
quomodo generantur 42Z
Metalla, tam molita quam dura quomodo tn argentum Vivum concertantur 229 Metalla quomodo differunt 827
Metalla quomodo procreantur 427. quomodo inter se commiscenda 432
Metalla sola projellione fer lapidem tgne juVanteperficiuntur 39 7
fx metallis tmperfefte m.ixtts arte prolisica an Vim ar-
E X.
gentificAtn & dnrifs. habeant , g
sola <vis seu pr °? r ‘„0 gentifica ($ anrißt * 1 1 fr, argento & auto.ittßj*^ Metallica corpora und e £ ß fantur
Metallorum tttdagP.lt a/ gula bifurcata Z4 2 -' 2 $;(
neratto circulari* p-
Metalloruni projfdl 0
M.cta/lorum materia Metallorumnatur*™ ‘ generatio anteor»» 1 * ß
mta studioso c°£ stt l
941 .V'
Metallorum ssetit* 1* )l ji transmutant Met aliorum ssectes^l jf transmutari Metallorum transi? 1 *' f Ver aßt probatu? , A Metallorum Vita 0 ’ Metallum unum t**! remotum aperfe^ 1 * $ aliud A
Methodus artis , . f
Mercurius d. »kilofir* ß
-f,
dicitur Mercurius ad
pulAt tonem abs . J metaUtctrum $ lf J L ditione perduci f ' Mercurius ctrports - j ficatus, quomodo salte r* 355. ejus tb/d. ipAj
Mercunus corpord
i»faciendus,
Mereuriusts ejus » jj
mnsulphur quod rl V>
ttnet
Mercurius ex quo
P
01 «*' M tf
/

r, IhD.IX,
T ctirtttt habet quatuer di- Mercurij sapientum mutli- "•cn/ionet 960 plex nomen S 6 *
trcur <u* Vulgi no estsemen Mercurij fign* que.su» t *35
^'a/jqrum 429 Mercurii/ublimatioiU-tx a-
rc uriAt quis 456 qua fort» 33 s
‘rcurttu sjnritw. per se sub- Mercurij Varia nomi»* 335 »natur J/3 Mercuriorum e corporibus ett»
ercuraus Venu sapient um tritiorum ustuiar j 35 S'C?
4SQ.UMMsed Variatus <i >a- feqq-
t,,s locis. ibid. Mercurio feces addenda Z42
■Mercurius fulgaris quomodo Mtnftraale ad inveniendum pref arandus ut fiat aptus quomodo operator Je habi- adopu, \QOz.ejus humccla- tuare debet 8?
eio loos. ejus sublimatto McnflruaUssce tentis natura 9 80. aqua 984 79
Mercurialium aquarutnfints Menflruale quomodo causa 6f effetius 351 mortis argenti ViVi 124
Mercurialis aqua ßl-utt om- Menstrui Vegetabilis pbiloje- nta metalla $6$ phtcinomtna 337
Mercurium coagulandi ratto Menstruum pbilofiphorum duplex 358. Modus ibid. 401
Ignis ibid.Fixio tbid.calci- Menßjruum stmplex 336. ejue natio■ tbid.solutio, tbti. ce- circulatio Vegetabitis a- ratio. tbid. multiplicatio euati ibid.
ibld.reddendt Viscosum mo- Mineralia ab imperitis malt du* 35 * usurpantur 32S,
Mercurii coagulatio Zfz.moK- Mineralium generatio 204 tificattaib.fubltmatta 87} Minent, quare hodit ubi ante . Mercurij cala natio per prae» in desertu loe.it non inVe- •
pitahQK-Kt fixati 343 nirtntur 4*6
Mercurq, corporatis rejplufto Mtflio Arißoteliquidffis.tjua philosophica 355 proprie tat et tbid.
Mercurii corporatis reViVt fi- Miß tomi iß alttratientt dist cati coagulatio 35 * c,rimem 385
Mercurij fixio necessaria um Mifimnit natura ratio £s* ar- duplex tbid. do , 377
Mercurij tnstiratto 1003. ani- Mtfito Vera quid 385. fubftan- matio ib. tnceratio tbid. tiarum ibid.
Mercurij natura > Ö" sitlphu? Mixtio abir&Viata J?3
ritquodtn seconttnet %\z Modi regiminis qupt 565, Mercurij phtlofipbiei aug- Modm sublimationis terra mentatoo 835 85s
Mercurij aquositatis remitto Modus naturalis concoquendi H? 395
Vutt 4
Modus

Inu
Modo* procedendi i» prati i- ca , tjs quanta res requiritur in magtfhria 49
Mons I(uticenfis,«bt artifices fundunt minerale lixMuu ex que serium abit tn ei*- prum 239
Mentes India quid denotant 988
Montium causa & origo 884 Motus non proprie mutatio ?8?
Multiplicatis *,Q%.duplex methodus tbii ;
Mundano terra quanto temporis ßtaciofit $47
Mutatio argenti <bivi quomodofit 383..1 »/ubfiantta ibid, tn qualitate / tkid,
N.
'\^- 4 tura abortier a corporum Imperfcftorum 128 Matura corporum perfeßoru & eorum sulphur 843 Matura habet suum proprium lumeri 439
Maturä ne momentum temporis ottatui 427
Matura nec Siult nec potest catera metalla in aurum convertere 243
Matura mgra quando efficitur 936. 937
Matura htfi arte jugatur non petefi lapidem pra/iare' 39i.ariis ch^ntca praceptor ibtd.
MatAra obedit fiermati 423 Matura quidnam ea fit, Cfi quales ejus debeant ejst < fer ut at ores 420
Matura quomodo per artem ih femine operatur 432
E X ' sfi
Matura fimplicit*f of 11 " ^ super td quod habet fi Maturaris radicati» 1 »* ^ eutso gj)*
Matura dua ttt i<
Matura elementales
do exeunt dmafiul 1 fi
miha ai facte »*!» 0 * fi , rationem fist
Matura extremitati* 1 » "g/ *biviphilosophorum Matura intentio > fi Natura liberalttai fi Matura minerali* f 0 Jfi< per cxtremitatesO 0 9 principia af
Matura ordo (fi med*» l fi
d ' t is $
Matura occulta dM»»* i Matura planäus ßf
Matura pr/napia i» . (P
S*H . & qualiter
omnta /i i
traßa omma a
Matura unio *
Neutralität quid jP l
Nigredo tyfi
Nigredo quomodo 4 0t ,
s+« bfi*
Nomina diversa %° ci a fi in unam intentio»*™ <fi sententia
O. -fi r\Bjeftiones fiffi
^Operator quomodo fifii' rare debet natura* 0 fi rum lapidis . utf
Operatorie intentio ** jfe 1u praparando r»* ,c t fi lapidis est fi
Operatio lapidis ph» e J'' fi f
m * - a fi\
Operatio philofi 4 *"^,,,/''

n Index. , •
natura in nostro pro- Paraeelsue suam medicinam fl>ertna,te 42) ommbu* fr&fert 3* Perdito jecundi regiminis Panis f rose tarnten in Idpiae ‘50 conversu* **♦
Perati» tertia creat lapide Patientia
quatur elementis Ijj Patenis cauda Quarta per quam fit com- Pepanfis (ive maUtratto quii P°fitio ehxitis 153 394
Qferationii alchimia medus Perseis io €fi melioratio em- JuotupleX jjt nium medicinarum *<»7
Operis diSufie 898 pcrfeiltenis causa argenti h<-
Operatianesdlargst/i^o 398 nsi 4i*
Oleiaurt usus 413 in pcrfelt ione quia fi at ,qtttd
°lei aurifici Sj is'(fi facultas Hiero non N 39 *
Pinguedo unde nascitur 42 « Philosophi antiqui lapidi Start* nomina imposuerut 851
38o
0 lei per feiltonissignum 380 Oleum capillorum 873
Oleum (j/ lapi* philosophicus Philofiphi quare nomina la longtut üh argenti sfaurt ptdis multiplicant 889
natura quam calx Oleum incombufitbtle
386 Philosophia naturalis fiien- 56 j tiasecretorumdefinitloipS Oleo quidsub t thus & purius Philojophandi modus 47 380 • Tbilofiphum decet ejfe Surum
OptestssiSoe ajsatto quid 394 bonum 607
Opus mulierum 894 Philosophorum as spes 537
Opm trium dierum 818 Philosophorum multoru fert .
Ordoprtmus ; 855 tentis de lapide confiruen-
Ortut omnis ah hkmideint- do. 850.851
fatur Cfi in sicco finiittw Phlegmatis refidui depurga-
39 7 tio ad creandum filem
C$um afitmilatur ari fhtlo- tartari 33 +
sophorum 891 <p\»yic'<>»23y quomodo probatur ibid.
*• Phcenix Philosophiern 447
"^Arlaru compositi» 19?» per Phy fica Hermttna (fi Penpa- aliam Sciam ihid. thetiea discrimen 600
Paracelfi laus ($ comcndatitt planet a quomodo ititer se $5S transmutantur 432
P aracelfi processu* explicati» plancta quomodo suas factut 3 ZS mt preß tenes in lapide be-
P aracelfi tinftura 3$2 nedtHo 918
Varacelfi Sserba de pinisura planetarum Virtutes non a• phjfisarum 353. explicatio fiendunt sed descendunt
ejusdem sententia ibtd. 433
Vuu 5 PlaUi

I N D S xV _ . .
Plantarumgeneratio ex mi- fc.* eperationt* *** 4 yl- neralihut 20? turis , . ,u>‘
Pondera mathematica eon- Prtnctpta non natur«
junci toni* 403. loeut modotnteUigtxd* tl t
ibid. Principia radic«i** -
Pondera Jpecterum qua in- ehjymtcaqua a ot tl (
trant ad aquam facienda Principia tria ah, $$0 in qua aurum e& fitxen ßatuuntur/edf*H e dum 913 Procreatio meta/tc fU> ^/
Prafttca quid 2 gento H/H» Ö* > '
Traft ica brancharum noßri X25 t i 1 '
lapidi* 182 Profundumfiuoccalt^
Prafttca ex Mercuriosapien- poruquid
tum 835 Projethom
Prüft tca quomodo dicatur lunari*
per duplex tnfir ument um Prefiftso
« 3 6 918 . n
Traxi* eonjunftianit ntatke- Propinquitas dicit»* c mattea 402 xto.
Traxi* extrahendi Jj> 'trttum Propria auri & arge 111 4 urt 38l 373 . „ , t *f
Praxis operandi lapidempht- Proprietates aceidet at lofopkorum 400 qua fii
ß:
iM
■/
‘yiftt
Praxis lapidi* philofiphorum PueUa prägnant
2 Si Purgatio argenti fr
Praparatioprima argenti (3 animatto fit
auri in calcem preduftio Putresaftto quid ■ t ß
378. fecunda 379 Putrefaftio d Philofif “ gfi
praparatio Mercurii corpori* nominata A
reStßttßcati quali* requiri- Putres aftto ettintum rt tur utfifot poßtttn Siefiof- 4} faß
tatem 35 6 Putrefaftiont* perfe&*>
Traf aratio tertsa de extra- 847 ft f
hendofjttritu 381 Putrefaftio terra quA «* 1 s),
praparatio soli* ad optu chy- fori*(faciofit fi
micum 1001. Luna ibid.fer- Pythagora diftum menti 9-83
frincipia quatuor primordt- Q.
aliasrincipaltas. 6 . Magi- Ml
ßerii ,2. & quot sunt in r\Vadrangulum ft (ft $ numero ibid. '-4 saftentum . pl s
Principia naturalia confusa Quaßtones Stari« de 1 ' p i/ 84. (3 quomodo gener an- Philofiphorum
per 'virtutem fucceßi Qualitates accident*® 5 ß

■'*■?batst prima & pnnct- Rei $aria locor um ar P es 377 naßuntur
Qpaltta tum extensio autd Refolutto aquarum ^ >
5 77- Intenjf o, iM. Rex coronatus diademate ru-
Qsiintx essentia quomodo beo ,
eK sulph*re fixo extrahetur Rot ant circularem quomoo,
iSt.ejut.uJut m mofbit ibtd. sSrnsla debet ft ,re f er
morttse-sio 354 ttnm Mj-quomfdoper e*m
Quintaejfentia.arxanum pre- ßfbtiliantur Z 3 ,n S } °M a1t
dofißimum ' 564 tur elementa "5
Quinte, tjsenttt Jptnttu quid. Rubei conjunSio > 4 S
H17 ' Ruhtficaup ultimum opu> la-
R, ptdtt 9 $ z
TJ -üdices allt 871. artit ibid.,
^ ct:r m 'M. S,
Rebit 4,00
ReduSio aqua super terram C Al Alkali 44^
fuam H* ^Salaunßcut qutd ', 09 ,
Remotio aquositatis Mercuri/ Suium ander aplit.lt/ofbu qutt
pominatur 44 7
Regimen ignis 526.816 Sai & oleum ex argento Ö”
Regimen ignit ß secundum auro 379
naturam regatur exemplo Sal eil tenuit fulßantiti 39<3 quatuor temporum debet penetrat partes solidas ib.
regi *60 aunßctu figit argentum
Regimen lapidis S30 \iuism ibid- ex ere & fer-
Regtmtnu medt quot 56.5 te edulium argentum in
Regimen primum quidhoca- am um mutat 39 o
_ 1 ur 928. fecundum ibid. Sales extraili efficactores qua Regtmmit fecundi operatio eorundem calx 579- qucmo- >50 do in oleum redigantur.
Regimen totum» in quo conß- ibld.
stit 820 Salit aurifici ratio (fi perfe-
Regula deren? de lapide pht- isto 391
lofcfhtco, 414 Salis ex cahe argentea hei
ReiteratiosubUmationis\ocn. aurea proliciendi ratio
Res corrumpent, totam natu- 379
ram Hi Salit natgra qualis 40$
Res omnes mundi.fi/ftf defui - dialis natura aurfifi eil JJ>ir>~ pbure (fi de argento htho tuofa (fi ignea 39°
fi c ut de untherjali t^ate- Salis fubftantia omnium ejfi- r,< * 57 cactßima ibid.
Res omnit aquam appetit ;zS Salium mixtioiSA- Edulcora- duomodo nascitur 4S ratio ibid. putrefatf to tbid-
•' Mif

I N D
X X.
it
fublimatio ibid. ^vfcifica- Signa perfelia decoflf 0 tio tbtd. putrefailtonu . f,o
Salomoni omnes artes natu - Signum perfelhonts » rales licita nota fuerunt Signum ‘vera solutio* 111 21 +
Sapphirus, i «9 sol quomoaopc q
Saturni anima extraßio 363 Sol (fi luna Sjnoni’ 71 ' 1
ejus ufus'barius ibtd. ejusfyaria nomtna .
Saturnus in aurum conversus Sol terram quo benep ct 934 facit ,0° ‘
Saturnus non habet femen $ol quomodo caUmat" p ddverfum ab altorum Me - Solu animam extrahe 11 ^ tallorum feminibus 426 dus ■ ^
Saturnus quomodo fit ibid. Solis aut luna eonjun»
Schismata tot in ecclesia utt- glacie Aqua Mei* de orta > 60l 340 ff9
Semen quid 392 Solisflot ( bf
Semen a quatuer elementis in Solis, pragaratie ad e r ^ centrum projeßum ad 'ia- mtcum\ooi. Incera 111 ^ na loca transit 423 Sophistarum ceratto 4°*'
Semen ad perficiendum ‘va- ra 'vana (fi <batta „j- r tus finis 396 Solotna (fi Brum'a^a 1 Ja
Stmenfamtninum 401- Ma~
{culmum tbtd.
Semen (fi fperma »mnium rerum eft unicum 424
i
njma
Sotutto argenti Atinii ellf> hfi ti 400. ejus repetit‘0. t aurt "/
af
i*
ti**
Semen lapidis (fi aurt quod- Solutio duplex 369, f 11 ^0* nant 396 Mercurialem ad oj '
Semen quando in locum "venit <verfale jfcdat
non amplius mutat for- Solutio adprimam mdl e ‘ mam 424 392 gi*
Semen sdlüaurtfici perficten- SolutiocoHtro 1 verfiari itn dt plus artis requtrtt quam Solutio quomodo re, t tr 0f metallorum, altorum 396 (fi ejusmodi iAA-
Semen triptex 428 ibid. per buUtentet» 1
Semen unicum in omnibus tbtd.
metallis 426 Solutt^apnmapars
Seminis definitio 428 Soluere qutd
Seminum receptacula qua Solutionis 40 diei
431. dtfyerfagenera (fifpe- Solutionis auri causa ctes ebid. Solutionis pars fecunda
Sequi mortificatio quid 93 7- Solutionis repetiti» -44'^ ubi apparet ibtd. ufies r i# 1 "'
siccum duplex 389 Solutio (fi separatio e
>4*
&
A ci
3*5
*j?!

Index-
, torum 146 Subiittiat'to 55*P
speciet ad epsts elixirit pertt lofibphorum eflfi” e si eC ‘ **
uentesf 'untquatuor 912 528 siecses J 2 9- tra °
Spec/es metallorum non pof quomodo facienda tot -pr 6
fiunt permutari 830 ma 2
Spectes non transmutantur Sublimatio aeris . '7?
sed individua ß>eciet 531 Subitmatio auri Jjurttua
Specter um pondera qua tn. per rubedtnent 99'•
trantad aquam facsendät eunt 9^°
*»7#,* *«/-#»> esi filmen- Sublimat,0 argenti <01$/ 865 dum 913 Sublimat toMercurtt ex aqua
Speculi difjtositto quarta 523. forti 336.83 <
septtm* <,x$.elt*<ea 530 Sublimati» nonfacienda nisi Sperma qutd 42Z ut reducantur corpora 853
-r quatitor elementis ft 329- <<« causis tbtd. quo- generatur 423
Sperma d 4. elementis in centrum projectum ad “vana loca transit 423
modo separat purum (si mundum abimpurossi immundo persubtfliattonem tngenqssi natura '74
Sperma fcemininum frigidi* Sublimasiohempriinkm quii & siccum cur sic di It um Philosoph* nominarunt 8 $6
844 ficuhdafublimatto tbtd.
Sperma metallorum esi mate- Sublimationie modice ‘terra ria lapidis Philosophorum %<,zreiteratio 1002
173 , Submersio elixiris quid 949
Sperma inkfcuiinUin rubeum Substantia conjunüa, quam calidum qutd jocatur (si ignis non separat 87-5. sixa
cur sic 844 tb. permtjctbllu hquefa-
Sperma multiplicatfibum eß ßa 868
materia fecunda 430 Subftdntiasunt quatuor quk
SperrnaSotrt ubi suum centri* tempore mutantur 82S
423 sulphureitas elertstnldyum 37
Sport tus aqua facile (si quo• Sulphur crudum 'commune modo congelatur 428 quomodo transmutat, (si
Spiritum auri extrahendi S serum aurum progtgtiof
Praxis ;8l *4 !
Spiritu,duplex $8.6. StSlphurhkfurkle 2;;
Spiritu, bonos & malos quo- Sulphur negotium 'mirabile m odosirtißa tntelligere de- tn fehabet 2^0. tn qua a•
bet 9 o quapoteßäecoqut 867 inp-
Spiritu, ‘quinta iejfentia qutd mm loco repegtturperficas
917 proprietates f1.quara.th9p
S P”itus Stint t artari fatus 386 posiit mortiscart Z)2. tunde
d^madopraparatur 357 extrahitur , 5M
$vf*

I fcr e e X. i9 t
Sulphuris additamentum pro Terra mortua
ttnilurarubea 346. 'virtue Terra 'PhilojVphorM* ‘ Hat urit ibtd. colltb 541. '978
commendatio & ’ejm pra- Terra quomodo sofort 1 ^ paratio 866. compaßrro & Terra rubeä ptcnderoj* J naturan6.de/cripfio 8z1S 942 Sulphuris praparat 10 ptir- Terräfeparatd de a
faciendum Tefra 'Vel nutrix 9 u,a tur 927 . ejus < b* rl *
- jn<'
w*
gatte ;ztz. praparandi modus 870. proporttonaft materia & a/uipollentca sua ad operationem natura 85. purgandi modus 869. /e- Terram ßxam quotn*' cundt noßri multiplicatio ßa habere debet
'&‘ejusproprietas 157. sub- Terraabluno :jj/
lsmUfio%Yj. mundatio ib r Tersa integra dealbati* M fubflanna propna qua $6$. Terrea materia cumj ,! qß ‘repurgati ßxto neceßdna nonsublimatur i
348. re’verberatto 352 Theoria quid yjf
Sulphurrubeutnfanguis 562 Thertaca dicitur lapi* fi. Sulphuris rubei copofino 152 Thefatirus thejaurar^ > Sublimat tonn totalis intentio 787 fi
348 Tertium qutd 9 'fip
'ex SulphUteßxo quintaefien- TtnAura 333. nlba^AP/'„fi ttatxtraäto 352. ejus u/us beum 3 4 6. albedtt***) ^ in morbis tbid.
Symbolum elementorum H5>
T.
'-TMcutn dicitur lapit 727 1 Tantalus Mercurtus 721 725
Tdpum, td efl , •venenum di- Aus lapis 727
Tartari as^ocant ^iz,oc tbid. Tartari calcinatto 334. im- pragnattoper ßnntum $ri- ■nt tbid.
in Tauro commorante Luna
nere 267.1
phile/ophtco „y
an opus incipiendum 767 TtnAura optima & le*’ - fi Terraduplex 97S TtnAura rubea ■Vb** , jß d
Teyra albas citata 562. %arta rum quid 217. rU ^ tt fif
ff
nomina Terra damnata
ibtd.
407
atbeam-i n> Cf perfeAa 344. eX ^gT ner a tur j«i. Parates fi TtnAura propna Vhd°r‘ fi rum unde extrahlt uT '“fi' fingst arg. 'vi'vum c* x l. fi fum in-album in niC^lfi rubeam per fertnent^’.fi 4^-49- Physicorum i^'f/fi tie & Veneris fine HV’^fi •auro nihil efficere t p stf8. metallorum i6 °fit‘ nullo abundantia* gZfr tur quam in Marte & fi
Mercurio ■da

Inde x
25B
9*5 laptdecinceteCtur . W
tn z$r rt,w T» r 7^“77‘^rh,
V yir tue uniherfelit separat eje-
mente & conjunget ea, C? «tutorum diversu ni- 'Unde creetur
, t ni- unae creetur jj
™ >a * ‘k Unam intentio- Ficjulphuris non urentis con. PnfZ. ‘f l c °uSeneenrta 950 geletdrgentum SeSumfS
* 99 - *- lapideum ebed. 7**°modo& cum quodt- V«,! ,t ] ct * t,di 550
p^ c, n*tn>nit Ö“ ejuctem-
cenSertet td tn argentum 'Verum, Et, Siis sulphuris nen urentis rubre congelat ergentutn Senium & citi- Stertet ipfiiUe ere aurit quo- p. ’ — 407 modo intellegenda JJS
y* luoenodo claudatur 403 intonatura Il 6
sperum freso catto 333 Vnitae materie, hsfis,forna-
yfi* descriptio delegent ebed. cis <U <£■»«# 355
y probetto 900 Vnets est lapis , una medicina,
yfauaturatemperantia 128 unum Stas , unum regemet* tn cn H m ad album & rubeum faci.
end'Urn fucccftSc quqmodo
»1»
TV«** 1 Kt >modofit ' e ß‘t tenebrosa
sunt tUtetltgenda
t.tae quomedofit
891
426
’—eoroJa 816 j- .
r, *«?ud stUhymiflas dus co- Vndtuofi,
^trtond/ tam moRiaqadm „
,. du ie in erg.SiSetm SZ9
^prägnant 9+5 Tsartt J«“*
i,r iuta bifurcata indaga- _
,,f * metekerum quomodo Ascienda 24-2-J 2 ®
0» „re er? fcrfitf ‘0 Zernfth
53 5< e/ttr commendate* eb.
582
42S
76
«r+»
* I N I S.

■feo
T i'-' - i?-
.etrii
.r-^Js.:
S2W
O-M
W »M
MUM
^ 7 .
K'' ! '2c’s?''
• V^-T
'.(^* • *
»i?-?
v^essiMiiiaiw
"^^vrwi'v v

;<!r“s
<’• W , .'• •'
U j i L *J> < L#'-> rfW !j | "M » !*■■■ " *£ ■ i i 'n>*^ »i

ffiäS
?mm
i^AEiL
BWM
afr"»

fc
T,
t

THEATRI
CHEMICI
Volumen Sextum,
TTsEOLOg/S, aMEDICIS, ET
TAM VULGARIBHS AM HERME-
TICjE, Chemia Studiosis utilißimum,
PRAECIPUOS SELECTORUM
AUCTORUM huius Scculi Tractatus dc Chemia & Lapidis Philosophici Antiquitate, veritate Jure prtestantia & operationibus Continens;
Ex Germanica & Gallica lingua in Latinam translatum Per
JOHANNEM JÄCOBUM HEIL-
MANNUM Bipontino-Palatinum M, D.
pplscitirriA
fäimVTA
cA^GENTORAT/,
Sumptib. Hxredum E ß E RHA R D i ZETZNERs,’
cJJ s. DC. L XI.

s
\
8
bea
tto,
qtu
CctC
tu*
qui
fhi
cfr
S2 rt

^Z> »TN > cixj r^sf «T^ rtO fv> HsJ rrx> «TnJ <^> <T^J -^» <7X, <tv>
rfjfl rastri jfr
SERENISSIMO , CELSIS SI MO ^VE PRINCIPI ^C DOMINO
DN.FRIDERICO,
COMITI PALATINO
AD RHENUM,
DUCI BAVARI.dE , IULM, CLIVI AI; MONTIUM, COMITI VELDENTIAi,' SPONHEIMDE MARCHEE ET RA- VEN SPUR Gl, DOMINO IN RAVENSTEIN.
ÖOMIN0 MEO CLEMENTISSIMO SACKVM
Aera pagina äiunt : Spiritus ubi vult jpirat , & vocem eius audis »' sed nescis unde veniat & quo vadat. Sub quibus verbis non Colum beata ad vitam aternam spiritualis Regeneratio,ver am etiam intelleftus nofiri Illuminatio , qua craßis erroribus, quibus mens nostra,in sua excitate laborabat, valedicimus , fubintelligi- tur. H..C mentis caligine ducuntur fere omnes qui ante hac Divini mysterij Lapidis Philosophici iqnarisummis laudibus & incredibilibus e sellis illud audiunt pradicari , adeo ut non im+ * 3 tneritb

DEDICATIO.
mtrito, antiqui Philosophi pro huius mystertj cognitione,animi pietatem (st dor fi ad lfIt uram incurvationem (st deposta in multts operationi- bm ratione, mentalem seu inteile&ualem sapientiam requirant. Dubium igitur non esi quin resifta pofl anima noftra salutem summa jfint confiderattonis, qua nonnis dPatrelumi- nu[aquo omne donum persessum ad nos defcen - x dit, (st syncere ambulantibus pus que precibus tpfum invocantibus)conferuntur .* Dubium non esi inquam, quin ad animum ignorantia tenebris extricandum,divina illuminatione opusfit , ut agnita qualicunque modo lucis ventate^ chemia osoribus sophistis & ignorantibus os occludat ur,&Divina tJMaiestas defapientifiima Operum suor um mirabilitate , infinitis laudibus celebretur, (st bonorum virorum laboribus (st studiischaritas erga proximumificui Dem benignus utrumque, medela & divitiarum donum concedet e voluerit ) promoveatur. Magna hac sunt,magnos itaque decent, non enim cuiusvis ex plebeio grege eil, vel fari vel aliquid audere. (Magni inquam (stsapientia (st opibus atque mthontatepollent,quamedia & instrumenta sunt ad optatum huius operis Philosophici scopum &finem consequendi. Hinc Veterum regum Arabia stlij in hac sapientia d juventutem mflituebantur.
finii*

DEDICATIO.
Huius sapientia Divina Indagatorem-, Tuam , Celfitudinem fecit excelsus atque altum fa- piens animus,quoties enim mtcr doctos mepre- sente , cum animi attentione & ferio sciendi studio,quastionem , An podagra nulla reliBafit cura & an ars transmutatoria ßt poßibilis in ccenis & prandiis propofutßi ? Jpjtdm placide in Beatipradicatoris noßri Bachmanni,ad qua- st tonem, an in natura talia darentur arcana , dato responso acquievisti? dicentis CMulta in rerum esse natura , qua superant captum nostrum , adeo ut mysteriorum nostrorum divinorum femperstueris admirator , non contemptor. Jstuiddicam contemptor? Imo manu exotica-, Syriaca & Arabica de magna opere stcriptorum libellorum inter archiva avita postseßor & tan- quam in artis sacrario, & incunabulis sacer custos. Hac Celsitudinis Tua animi e Fi illuminatio, ut fi quam Divinorum operum viam & rationem,ratione nostra assequi non posumus, eam multis illustribus tam transmutationis quam incurabilium curarum exemplis comprobatam admtremur non quia nostra arate,velin nostris terris hac mirabiltanon innotuere,petulanter contradicamus. Hac Celsitudinis Tua illuminatio causa est cur amorc,honore,&reJpeßu patrio erga Celsitudinem Tuam , tertium atatis mea Principem Palatinum Bifontinum benefafto- rern meum, ducim,Tnam Celfitudinem infron-
* usti-

DEDICATIO.
jpicio hujus utiltfiimi libri , labore & studio tueo,ex nostra & Gallorum lingua translati cum spiculo Palladis illuminato, ad omnis genens malevolos,subsannatores,momos,sophistas, iri ignorantia tenebris adhuc immersos chymia Oßres , abigendos (fi coercendosfirmo passu stare voluerim, quam gratiam tantofacilius d te (pero mi- hique promitto quia Dux militum fuisti, & excelsum animum in tam nobili & admirabili arte, erga veros artis istius cultores habes tam propitium atque illuminatum.
TuaeCeliitudinis
IflumiUimtu
Joh. Jacobus Heilman,
Bipontinus M. D.

DEDICATIO SECUNDA
DISCIPULO CHOR-
TALASSEI ANOMYMO,
Ew$ Amico
J.F.H.S. SENDIVO-
G I 1 FILIO,
P H iiosophis Hermeticis
nostra feculo Celeberrimis
S A C R A.
A i v at o r noster ad discipulos suos ait. Luceat Lux vestra coram hominibus* ut videant bona opera vestra, 6 c glorificent Patrem vestrum qui est in coelis, Matth. j, 16. Huius Luminis gratiae & Naturae summo authore, justitiae Sole & Imaginis Dei Patris splendore ductus Apostolus suos Corinthios & Collossenses, ad eundem finem quoque hortatur,ut quicquid faciant, in nomine Jesu Christi faciant ad gloriam Dei Patris i.Cor.10,31. CoIIofI.3. v.17.
Huius fanctiflima: exhortationis non immcitiores vos quoque viri in utroque Lumine Gratiae &: Naturae i Deo Ter Optimo Maximo illuminati & Hermeticae Philosophia’ Adepti, Lumen vestrum non sub scientia-modio sed super cognitionis Mysterii Naturae candelabro collocatum Pietate erga Deum proximum moti, totiusGermanix&exterarum nationum filiis Artis splendere voluistis, dum in tractatibus vestris Mysterio videlicet occultae Natura' , Lucerna Salis Philosophorum, & Sudo Philosophico, non solum qua’dicta suerunt prius clarius docuistis, verum etiam filiis Artis inaudita pa-
* 4 tele-

PICE FATI O.
tefecistis , communicationem Secreti Naturalis dignis obtulistis, & quendam de Germania in arte Chymica vulgari & commodis domesticis bene meritum Scriptorem, circa verum & genuinum Subiectum Hermeticum oberrantem in veram viam ducere tentastis, sicque Domini nostri dicto : Si hi tacuerint Lapides loquentur, ex zelo veritatis Di- yin®,in Natur® mysterio latentis, obsocundastis.
' "Hic vester Pietatis Sc benevolenti® magnes Christiano Philosophicus est, qui me tanquam magneti correspondens ferrum, tanquam patiens ad suum Agens ex occulto quodam similitudinis inclinamento ad vos traxit & movit, utpro Elucidatio- nis per ingeniosa scripta vestra praestito publico beneficio, & pro Communicationis Summi Arcani Philosophici benevolo affectu (si quis scilicet hoc tanto munere dignus & in sacrario non platso ignarus hospes se offerret)publicas gratias non solum vobis agerem verum etiam in animi grati testimonium & arrham hoc VI. Theatri Chymici volumen ä me Celeberrimo Viro Johanne Fri- berico Beza, Doctore Medico Argentinensi concinnatum, a me vero ex lingua Gallica & Germanica in Latinam translatum,pro more solito Vobis etiam in ampliorem & laudabiliorem vestri memoriam & laborum Herculeorum exantlatorum Encomium humiliter & officiose dedicarem.Quam Dedicationem vobis non invisam & ingratam , sed ideo chariorem fore spero,quia in Philosophia Her- metica meritissimi & nostro seculo celeberrimi illius Philosophi Chortalaflei quasdam scripta huic libro sunt inserta: Ex cuius scientiarum admirabilium & captum humanum superantium scaturigine benedicti & admirandi Secretae Artis rivuli conserti m &

PR AiFATIO.
tim & ubertim ad vos defluxerunt. Quare cum desiderium vos hac occasione alloquendi, laboris St me suscepti difficultatem minuerit,Geniusque vester sub spe ex his scriptis in schola Hermetica multum proficiendi,animum ne fatisceret sustinuerit, haecque omnia magneticx illius virtutis supradictae effecta sint,Unicum hoc restat, ut vos exorem, ut hocqualecunqueTranslationis mea: munusculum seu laborum meorum foetum in benevolentia: vestra sinu quoque contra Obtrectatores foveatis,me-^ que in favore vestro comprehensum, vobis commendatum habeatis. Sicque Divina: protectioni ad corporis Lc animae salutem ex animo vos commendo. Valete Dabam Biponti Anno 8alutisi66i.
Veßri Observantißimus
Johannes Jacob. Heilman ,Bipon- tino-PalatinusM.D. &Theosophiae & Philosophiae Amator.
* f Tr/t-
'f

Tyxsatio ad Lest orem
JOHANNIS JACOBI
HEILMANNI B1PONTINO
PALATINI M. D.
In qua Veritas Lapidis Philosophici cx scripturis tam Sacris quäm Prophanis & per Experientiam nostro ieculo Argentinj« Äs Basilb^ conipectam, demonstratur.
Encvole Leslor. Cum nihil magis animum dclclient quam utilia & jucunda,longa 'itijHs itbrt & operis Fhilofophici commendatione negleäa(illa enim apud inveterati odij,cbemica veritatis ignaros boßes,& apud illorum in verba magistrorum difcipulosjuratos parum prodcSl, nist in bot tdmfuo modo fupernaturali quam naturali negotio philosophico Divino lumine suerint illustrati) utilistimam& jucun- distimam de Aurei velleris acquisitione non omnino fabulosam Ovidij narrationem ex S VI DA historico non contemnendo recensebo , quam pro Veritatis Cbemica testimonio historia de Diocletiano Imperatore AEgyptios arte Cbemica fretos & rebus novandis studentes perfe- quente > eorumque libros chemicos comburente annellis, dum in chemia vera laudem fic ait: Chemia eil auri & argenti confectio, cujus libros Diocletianus perquifitos exustit, cb quod Aigypti) res novas contra Diocletianum moliti fuerant. Duriter atque hostiliter eos traäavtt. Quo tempore etiam libros de Chemia auri & argenti, d veteribus conscriptos conquifivit & exustit, ne deinceps divitia /Vgyptiis exarte illa contingerent, nevepecunia affluentia confisi in posterum Romanis rebellarent. Vellus igitur aureum ab Argonaut# e Cohhtde petitum nihil

Pr^fatioad Lectorem. aliud erat quam Artu che\nica indagatto & adumbratio utSutdashu verbis testatur. Hoc autem non utßßitie dicitur,sed liber erat in velleribus conscriptus, continens quomodo per chemiam fieri deberet aurum. Mento igitur ejus secuit homines aureum vellus nominabant pio- pter efficaciam qua ex eo hauriebatur,
Koh datur aureum vellus Iasoni, nist prius certos & periculosos labores obiverit. Hoc dl,nifi prius praxin manibus exenendodidicerit. Periculosa navigatio difficultatem indaganda materia Lapidis Philosophorum indicat. Hac materia,quia telluris vicem obtinet, & metallica ett,d Marte metallorum Deo ager Martius appellatur,& quia m igne purganda,praparanda & perficienda est,ut fit idonea ad recipiendum femen,fingitur d tauris ignem spirantibus exaranda & excolenda. Hi tauri fornaces funt,quinifi rite construäi fuerint , & ignem continuum debita quantitate exhibuerint, aut materia corrumpitur,aut vasa destruuntur & artifex odore noxio afflatur,aut incendio etiam perit,
Deinde Draco pervigil argentum vivum eß, Dentes vero Draconis fiunt Mercurius sublimatus, eb quod Phons candorem, ostium duritiem & incredibilem mordacitatem,non fine veneno posiideat. Js dum sublimatur in Vase vitreo galea simillimo, Arabes Alembicum vocant, excipitur. Itaque Dentes Draconis Iasoni in galea offeruntur, ut eos seminis loco in agrum Martium spargat. Nam Mercurius toties in ea terra sublimari debet, donec in easigatur, quod dumsit , hastularum modo e terra surgit, quadam ereäa, quadam inclinata quadam omnino transversa, & quasi jugulis hostium intenta, conttnue in longum crescunt, ut moveri videantur, & speciem consertistitni exercitus jam jam acerrime confligentis exhibere. Ideo viri armati finguntur enasci, qut mutuis vulneribus cadunt , id (ll, tandem in illa terra figuntur,
It

PRAEFATIO
Et :iifi vafculnm ejfetsiliceumseu vitreum ßnepor'ts, artifex odore afflatus periclitaretur. Ideo Iason silice periculum afe in hostes convertisse fingitur. Et hactenus Lapts Ph. perfectus esi.
Pervigilem veri> Sopire Draconem Ei? Argentum vivum iUtus efficacia convertere in aurum, vel argentum, quetd ubi succedit, vellus aureum Iason victor aufert,id est,hanc artem preciofisiimam artifex assecutus ejt. Sed antequam hoc fiat Hecati apud Orpheum sacrificat , in quo sacrificio magnum latet myfi trium, porro quia idem Laptt Philosophorum etiam corportbut humanis mederi, eaque fana & incolumia usque ad vita diem extremum conservare duttur , ideo Medea patrem lafonu tn juventutem res i tuere fingitur.
Hanc artem horti Hesperidum &Cadmifabula insinuant. Cadmus enim immensis opibus ex ea quafitit Thebas /Egyptias condidit, nequis miretur hanc artem in JEgypto potißimum viguisse. Vbi Hermes omnium Philosophorum Pater & sEgyptierum Rex omnem pratulis facem.
Hac magna sunt huius admiranda Artu ttftimonia ait Chrysogonus Polydorus in Pr «satione in Alchymiam GebertAnno ip4$.Perna impressam,sed majora que ludat ex sacris literis,juxta llcbraa lingua proprietatem afferunt. Aiunt enim hanc quoque Cabala fuce partem ejje. Et Principem Tyri eam exercuisse tdcoque Prophetam illi exprobrare quod ejus artis fiducia Deus (ibi videretur. Nam Propheta,ut aiunt, narrat, quod aurum & argentum, quod in thesaurisfas habebat,non e terra effodisset , non 4 subditu exegisset, nec hoflibus eripuisset,sed (ibi ipse fecisset hac scilicet arte fretus. Ideoqne Daniele fapien- tior effie & omnia secreta natura illic pcrlußraße dicitur.
De Patribusfu'u quaque afferunt, oseam Prophetam hujus artis abusum Olis exprobrasse, cum sub persona Dei diceret adeos-.Multiplicavi eis Argentum& ipsi fecerunt hlolosuo auium. Quo magts hot credas aiunt Davidcm
Pfil-

ad Lectorem.
Psalmo u. gustum quendam hujus artis ttttim exhibere dum dicit verba Dei pura , Argentum in aludele exustum in terram seu pulverem refusum septies. Sic entm illide verbo ad verbum interpretantur. R eile an secus ejus lingua periti judicent. Et addunt. Nemo tam stultus eis, ut argentum sie traäare ve liet,cum fit maximi laboris & industria summa nisi sic traäatumpreciosms effiet : nec Propheta verbum Dei argento talisedstnceropotius auro compararet,nisi tale argentum auro aquipolleret. Hoc
sane consentit cumverbwGeberi de argento dicentis Qui Argemus®» novit ipsum magissubtiliare &po r dsubhmationem na JpiJsare & figere cum auro conjunget. Hac fi edicimus ut non admodum cupiamus persuadere. Nam fi quidsolide ventatis hic eil, ingenia Philosophica non segnius eam agnoscent ,& apprehendent qudm sanus oculus lucem,aut magnes ferrum,hactenus Polydorus.
Sic igitur Artis hujus Chemica O fores & rosores hic ex sacris & prophanis habent quod ruminent, ut refipi- scant,& a contradiftionibassibi temperent, ne tantis donis qua clementia Divina in generis humani commodum —
largius hoc tempore per veros philosophos Christianos sparsum iri videntur se indignosfaciant,sed qua mysteria studiosa leäione nondum cognoscere cupiverunt,aut assequi potuerunt, potius admirentur qudm sternant, idque potistimum ob illamcausam, quia quando de omni re medica in curatione affectuum desterant, pro extrema medela agros ad acidulas & balnea mineralia ablegant, unde nolentes volentes Naturam in mineralis regni recessu,amplius & excellentius quiddam,qudm in vegetabili & animali regno posuisse affirmare coguntur. Quem recessum quomodo videlicet ut C Jaristimt Doclons Medici «« Hauptmanni verbis in Viticultura utar, ex re liquida so- *« lidum,ex tenebricosa & opaca pellucidum,ex corruptibi- * * li incorruptibile ferne carpus solo ignu calidi & frigidi adminiculo per artem construi postit, philosophisub do- ,S Urina de Generatione metallorum adumbraverunt, Inge- ‘«
Hioststi-

P R JE F A f I Ö
, niofißtmus vero Sendivogij filius in Sudo suo philosophico , recenter edito, quod ventatis Cljpeus vocari meretur,
, Jiat tu Mercurialis instar , exponecla manti & digito * monstravit.
Vetus etiam eft obgannitus, hujus artis Veritatem ex multorum impostorum fraudibus este f uste clam, sed I
veterior est restonsto : Nullam rem adeo este pr«flantem , quin aliquis abusus intercedat > qui idcirco usum rei j non tollat.
Nec habent hic de quo imposturis circumventi que- \ rantur,st enim ad Philofophitoruin librorumstudium & Ultionem dorsum prius tmurvastent, & Philosophis at fi anticis obstcundastent, per processuum falsorum exferi- meut.itionem pertinacem in errorem & bonorum jaflu- ramse non pracipit astent.
Quoniam vero hujus Artis Opus tam arduum & tdm admirabile esi, ut quia plurimi , mentis oculis illud nec videre nec comprehenderepostttnt,nullis rationibus licet tn natura firmiter stabilitis neque authoritatibus locum dare velint, mfi experientia corporis oculis subjiciatur,
omijsa Philosophorum rcccHiiumplurimurumllcrinctico. , Calenicorum de re chemica optime meritorum mentione, in duas historiolas excurram, quarum circumflantia experientiam ver«. Transmutationis ostendent. Urat circa j anum i6ob Civis quidam Argentinenfisnomine Guften- hover aunfaber,is ai Imperatorem Rudolphum fecundum, Myftenj Natura scrutatorem solertistimum,de vera | scientia Alchemia fuit delatus, imperator igitur civem ' istum sibi mitti vult. Magistram civem ne aufugeret, ) turri cuius custos Bentz vocabatur mancipat , et fi habito consilio , quod iter ad Casarem faciendum estet per tres steäatißimos Libera Reipublica Argentinenfis viriis Deflorem Ilartlieb Syndicum, Itmth Archigrammateum & Collcstct Senatorem , nuntiat. Quos in perpetuam rei memoriam Guftenhover tigillis,follibus, carbonibus & plumbo instruttos ad st invitat . Sequenti igitur die,rebus

ad Lectorem.
bus adtransmutationem parat u,&liques alto in tigillis plumbo,unicuique illorum per exiguam pulveris projecti- tij portiunculam charta involutam in manus tradit & separ atim in tria tigilla injicere jubet. Quo salto post exiguum temporis intervallum cuiuslibet globulus bombardiern plumbeus in puristimuw aurum erat trans mutatus. Hanc hiftoriam Glasern* quindecim Virorum Scriba & Colkstehj Senatoris m Conjugio fuccejfor ,poflmo- dum Regis Suecia per Alfatiam Commijfarius & tandem Regis Gallia in tractatione pacis Monasterienfis Interpres Anno 1647. vnhi tunc Parisiis habitanti recensuit & globulum in aurum transmutatum monflravit. Cate- rum hunc Gufienhoverum ex Monachi cuiusdam dono quem in tempestate pluviosa nymbofa hospitio exceperat Ttuitura aurea pojfejforem quidem non verofaltorem artis gnarum fuijfe constans fama fuit.
Prater hanc historiam illa quofa notatu esi dignisti- ma,quam Dienheimius Medicina Doclor& Profestor Frei- burgenfis in brifgovia»in libello de Lapidis Philosophici v*rttate,deSidonie stoto, itineris fui ex iraiia soao metu init,quem post multat in itinere habitas de Lapidis Phi- lesophici postibilitate dijputatsones fe präsente in adibus Doliaris Medici Zvvinckeri Bastle a circa annum 160$. plumbum in aurum transmutajfe,seque partem ex illo in rei memoriam dono accepijfe fideliter refert. Qui Scotus referente Doltore Tolden, postea Anno 1604. Colonia ad Rhenum sub tutela Magistratus impavido animo aperte Finituram,verificanda Artis causa exercuit.
Quamvis autem hoc Chryfopoeiaartificium magnum & admirabile fit Dei donum,sunt tamen qui cum Platone quiHermcticusquoque Philosophus fuit, reite sentiant » majorem Sanitatis quam Transmutationis habendam este tatitnem,ideoque Medicina Vniversalt potiusstudendum tste, ob proximi nostri commodum & gloriam Det majorem, qua cum pia fit sententia,&sanitas imcftimabile bonum,omisi calculo non solum e it approbanda»verum etiam

PRiCFATXO AD LECTOREM. iam prout varietas operationum Pbilojbpbttarum qua non femper pari pajfu ambulant, post primam materia Philosophie* acquisitionem fert > tnpnmts in essedum e it deducenda. Qua tn parte,magna ilia hujus Artu lumina Fratrem Eafiltum Valentmum, Tbeophraflum Parat e l- fum,liel>nont?tum Scholarum Galemcarum reformatorem Francis tum Anthonium Anglum ,& altos recentio- res philosophos multos , monitis Divtnis morem gefiijfe , scripta illorum docent. In quorum numero quoque ponendus Chor talajfeus,ejusque Dtftipulus Anonymus, qui insuo Mysterio occulta natura de Prateptoresuo testatur eum plurimos deploratos d morte liberasse ,& defe ipso , quod cum sola aqua Mercuriali plurimis opem quoque tulerit affirmat,&hac occasione quod Medicina ista philosophica merito Vniverfalis (quicquid Schola in bacnominatione obganniant ) appellari queat.
Hac Percbare Letlor & similia alia qua in Philosophia Hermes ica habentur infima & summa , tn hoc sexto Theatri chymteiTomo d multis desiderato,(quem tam tn exteram nationum quamGermaniagratiam,non ex jam Ulme imprestis libris sed in latinam linguam translatis , constare voluit sumptus faciens Bibliopola,) simplici plano stylo,& quantum fieri potuit intelligtbiliter sunt ex- prejfa,adeo ut filius Artis , melius ex hoc qudm ex coet erorum tomorum aliquo,ad res Philosophicas rede & fundamentaliter percipiendas fe postit extr itare.
Caterum cum etiam in hoc sexto tomo , quadam ha- lUnus abscondita secreta , qua par Um apud Viginerium, partim in appendice Elucidartj Christophen Parisiensis extant,boni publici causa revelata sint,qua Medicus fine omni sumptu,ex rebus nullo pretio constantibus frapara- , re,& quibusprater morem consuetum in gravistimu affe- flibus agris prodejfe & Dienhemii more de quo supra , loculis suis bene consulere poteff,bunc Sextum tomum illi simul &filiis artis dt meliori nota commendo. Vale-
ELEN-

ELENCHUS AUTHORUM
ET XIL TRACTATUUM
Voluminis Sexti.
l.
Bi asI V i g e n e R I BurbonensisGalliTractatus de Igne & Sale. Pag.i.
H.
J OH A N N I S C O L L E S S O N I S GALLI IdEA Perfecta Philosophi® Hermetic®, seu AbbreviatioTheori® & Praxeos Lapidis Philosophici observationibus aucta. 14;.
III.
Anonymi Philosophi Galli, Instructio Patris ad Filium de A rb o R e So lari. itfj.
IV.
Christophori Parisiensis Eluci- parius seu Artis transmutatori® summa major cum appendice. 19s.
V.
Johannis GhasseiChortaiassei dicti Arca arcani artificiosissimi de Summis natur® mysteriis, ex Rustico majore & minore ejus constructa. r.94.
VI.
OrthelI commentarius in novum Lumen Chy- micum Michaelis Seudivogii Poloni,XII.figu- ris in Germania repertis illustmtum. 397.
VII.
Mysterium occult® natur® Anonymi Discipuli Johannis Grallei Chortalallei dicti, jaj.
VIII.
Guidonis de Monte, magni Philosophi Gr®ci Discipuli Anonymi tractatulus, seu Descriptio Philosophici Adrop,ejusque pr®pa- ratio. j4j.
W. <?. ** IX.

IX.
Johanmis Chartieri M.D.& Professoris Parisiensis Scienda Plumbi sacri seu cognitio rararum potestatum & virtutum Antimo- nii. /6r>.
X.
JoACHIMI POLEMANNI NoVUM L ll M E M Medicum de Mysterio Sulphuris Philosophorum. 600 .
XI.
So lini Sal tz thal Regiomontani, de po- tendslima Philosophorum medicina Universali. 675.
XII.
Henri ci de Rochas tractatus de observationibus novis& vera cognitione mineralium, & de illorum qualitatibus & virtutibus antehac incognitis. Et de Spiritu Universali. 716.
tra-

iil ****+**,************'!'' «£ T *r * ®* K K KK K K K K KKKK-KZ, H H $ r J5» Ä» H K KÄ*KKK.
TRACTATfS
DE IGN E ET SÄLE
Blas! V1 generI,
B URBONENSIS
GAUI„
Postobitum fuüm inter manu-
scripta repertus & in latinam linguam translatus.
PARS PRIMA
Cap. I.
YTHÄGÖRAS qui pr* omnibus
Ethniete, omnium confenlu & confessione, SccrctorumDivinorum St humanorum penetralia cum minore dubio adivit, postquam illorum cognitionem ex viva Mosai- carum traditionum scaturigine, pleno haustu delibastet, in symbolorum suorum numero, in quibus,( sEgyptiosSt Chaldaeos Vel potius Hebraeos ü quibus eseteri omnia habent, imitando) secundum Iit er am aliquid attingit, St mystico (in Iu aliud intciligit, haecduoponit. De Deo fine Lumme »en cil loquendum-. Sal in omntbusfacrtfictis ejus eff adhibendum. Quae cx Moyse de verbo ad verbum, illum sumlisse prolixius postea docebitur, quia nunc de IGNE St SALE tractabimus; nixi 8. Marci ca p. 9. Domini nostri T. C. dicto. Omnis homo igne saltetur-.
omnis <h iätm.tfalejahetur . Super hoc dictum praesentem b»nc tractatum fundavimus: In quo quatuor nobis explicanda Uniunt. Homo& victima: Ignis & Sal, quae tamen ad duo tantum referuntur, qua- reliqua duo sub se comprehendunt, quae sunt Homo St victima: Et Ignis St Sal. idque propter illam, quamurtcrie habent cyu formitatem.
A
1
Moyses

2 .
De Igne et Sale.'
c A P. I I.
Oyses inquit in principio libri Genesees. In principio creavit Deus coelum & terram. Cujus textus occasione Aristg- bulus Judaeus & Ethnici quidam, volentes monstrare .Pythago- ram & Platonem Moysis libros legisse, Se inde majorem suae secretioris Philosophiae partem extraxisse; a junt: Platonem in suo Timaeo, Se postea Timaeum Locrenscm, loco vCrborum Moysis qua: iunt, quod coelum Se terra primo creata fuerint,dixisse, quod Deus Ignem Se terram conjunxerit, ut mundum inde extrueret: ( quod nos postea evidentius ex Zoharc in fungo candelae accensa demonstrabimus: Omnia enim in I.uce consistunt quae omni - um rerum prima est creatura, )praefupponebant enim isti Philo- sophi, quod mundus ex quatitor clementis constat, uti certi constat ; Hacc quatuor Elementa aeque sunt in coelo Se altius quidem qUam interrade profundi«, (cd diverso tamen modo. Nam duo altiora aer Sc ignis, sub nomine coeli & aethere* regionis comprehenduntur, «dHg'enimä verbo at9-u descendit > quod lucere & inflammare, quae duorum istorum elementorum proprietates sunt, significat: Sub nomine terrae autem duo inferiora terra Sc aqua, in uno globo incorporata significantur.
Quamvis autem Moyses Caelum terrae praeponat (nota hic quod in toto libro Gcndeos Moyses lerum sensibilium tantum mentionem faciat, Intelligibiliumenim alia est ratio ) nihilominus nec Judrei nec Christiani, ineo acquiescunt, S. Chrylosto- mus in Homilia prima. Vtdete tn quanta dignitate natur« ddbtna relucet tn Creationis rerum prccrßu. Nam contrario planeoptficum more ,&dificiumsuum extruendo priits coelum circum etrea expandet, deinde terram infra illud plantabit. Faßigium pnus fecit demde fundamenta demum pofistt. Hebraeorum veri) mos est, ut cum de pluribus rebus sermo est mndrikendi habendus, plerumque illam iit ordine suo ultimam ponant, de ' qua tarnen primo Iunt dicturi, ut in hoc loco apparet, ubi coeli
ntentio fit ante terram, cujus terra? descriptio immediate (Vatini instituitur. /« principio creabit Deut catum & terram, terra autem erat •vatua (f manis. Hunc morent S. Matthe- ll S quoque in introitu Evangclij fui observavit, Liber generat tonis de IESV CHRISTO fiho Da^td,(fiho Abraham t , Abraham genuit Isaeum &c Satis enim constat quanto tentporc Abraham aure Dnvidem fuerit. Inluper Moyses videtur singulariter dentonstiarc velle terram coelo priorem factam este, idque per horni nis creationem, qui magni mundi imago & pistura est, ex coqnodGcn. z. Deushömiiicm formavit ex limo terras, hoc
est

De Igne et Sale. j
est corpus hominis terram repratsentans, & deinde in faciem ejus Spuitum vitae inflavit, coelum referentem. I’ro hac opinione pu- , gnat etiam quod i. Conmh. 15. legitur. Pnmuehomo de terra Xerreßris est, fecundat homo de etelo ceeleflu eft. Primat be- tnoAdamfattue e fi tn animum ‘b&cntem, ulttmae Adam ut Jhrttum ‘vilificantem. Huc generatio infantis referti potest, stui lex septimanis post fui conceptionem, est tantummodo carnis tttdla informis,donec ab anima desuper infula vivificetur.
Caput III.
pORRo quatuor Elementa cx quibus omnia coiistrncta sunt, in 4. Elemento* quatuorqualitatibus conlistunt Calido & (icco, frigido & hu- ramquulitiH nudo, quarum du* in quolibet illorum limt conjuncta:. Nam fw - in terra conjungitur frigidum & siccum. In aqua frigidum & hu- midurn.In aere humidum & calidum,In igncCalidum & siccum, unde cum terra se conjungit. Nam Elementa circularia sunt ut Hermes sentit, quodlibet ä duobus aliis circumdatur, cum quibus convenit in una qualitatum ipsorum sibi appropriata, pti est tetra inter Ignem & aquam, participans de igne in ficcitqxc» & de aqua in frigiditate. Et sic de e asteris.
Caput IV“.
J-JOMO igitur qui magni mundi est imago, & hinc microcof- /» homine t* mus seu parvus mundus vocatus, (sicuti mundus ad archety- <“m Crterr», pj fui similitudinem factus, & ex quatuor elementis compositus *
•magnus homo appellatur) etiam futim coelum & terram habet.
Nam anima & intellectus (unt ejus ccelum; corpus veroSc sensualitas ejus terra. Adeo ut Coelum & terram hominis cognosce^
*e> idem sit quod plenam & integram totius mundi 6c rerum naturalium cognitionem habere.
Ex mundi sensibilis cognitione, ad creatoris & mundi intef*
■igibilis cognitionem pervenimus. Per creaturam creator tn- Muncl ' u fi** ‘eUigttur inquit Augustinus Ignis corpori dat motum: Aer scn S r ,n * sihilitatem: Aqua nutritionem, 5 : terra substantiam. Prattcrea ‘ ' M ‘
c *lum mundum intelligibilcm, & terra sensibilem designat, suorum utrumque fubdivisum est in duo, (loquor autem cx Zo- *«? veterum Rabbinorum sententia ) quorum unum est.Intel- bg'bile in Paradiso 5 c inferno; alterum vero sensibile in mundo toclcsti & dementari. Origcncs hoc in loco egregium diicur- 'um in principio Genefeos instituit. Deum phmo coelum aus fundum intclligibilcm fecisse secundum illud Jeläiae 66. Cee*
H m e fi thronen meue & terra scabellum pedum meorum Ali
A a 7. Aus

4 De Igns et Sale.
7. AiU potius mundus in Deo habitat, non vp 10 Deus in mundo. In ipso enim & macemur &jumu» aäor. 27. Nam
Vera (edes & habitaculum Dei est propria sua essentia. Et ante mundi creationem ut Rabbi Eliezerincapitibus iiiis scribit, nil erat quam essentia Dei Sc nomen suum, quae unum sunt & idem. Post coelum seu mundum intclligibilem inquit pono Oiigencs Deus firmamentum hoc est hunc mundum sensibilem fecit: O- nine enim corpus habet quiddam nescio quid firmi & solidi & o- mne solidum est corporale. Et quia Deus proposuit sibi aliquid creare quod spiritu Sc corpore constaret propterea (criptum est quod Deus primo fecit coelum, id est omnem substantiam spiritualem, super quatanquam super throno quiesceret.
Firmamenfum respectu nostri est corpus, quod soliar templum vocat, & Apostolus quoque 1. Cor. 3. Templum Dei efti* Her. Et coelum quod spirituale est,anima nostra est & homo internus: Firmamentum est homo externus aui Deum non videt neque cognoscit quam sensibiliter, adeo ut homo sit duplex (est Hmo auplex C 0 r p tu Jpiritualt) t. Cor. 15. linus internus
spiritualis invisibilis, quem S. Marcus hic designat per Hominem: alter vero externus corporalis animalis, quem per victimam denotat. ( Qut non intclligit ea que spiritu» Deisunt, seä /piri- tuali» omnia discernit .) Sic igitur homo externus animalis, brutis, ex quibus pecudes pro victimis sumebantur, comparatur. Ps. 48. Comparatus est jumenti» m/ipientibu» (fi fimili» fa- iltu eil ittit f. Nihil enim habet homo jumento ampli tu Ec- cles 3. quod de carnali & animali homine est accipiendum, qui ex corpore visibili constat, qui moritur ut bruta, corrumpitur & ini terram revertitur. Unde Plato recte dicit p. 9.8ViVoa»l){«T®' roo^uftim. Homonon eil td quod<bideturt»tpfi. Et in Alcibiade adhuc distinctius ait irtfe» 0 difyonrofiri ri 'taurS ca- /tai®'. Homo eil nescio quod aliud , quam suum corpu» , / videlicet anima ;& quae lequuntur. Hoc Cicero in somnio-Sci-
pionis mutuatur cufti inquit. Tu <bcrb fic habeto te non esi mortalem,jed corptu hoc : non enim tu es, quem forma tfla declarat,sed mens e uj ut que u efl quieque, non ea figura qua digito demonflrart potest. Unde etiam Philosophus Anaxar- ^inaxauhtu. £ j luS) j lltT1 j u pp u Tyranni Nicocreontis in Cypro, in capsa marmorea pistillis tundebatur, alta voce exclamavit. Tunde » tundefortiter corticem Anaxarcht , non enim ipse eil quem tundi».
Caput V.
J^ICEAT mihi aliquid
in medium adserre cxMetubalis,
Quic'
quid

De Igne et Saie. f
quid est, aut invisible aut visibile est: Imellcctuale aut sensibile Spiritus vel corpus: Homo internus Sc externus: Ignis Sc aqua: videns 8c id quod videtur: Sed illud quod videt, multo excellentius est illo quod videtur: & nihil est quod videat, quam invisibile: cum id quod videtur sit quasi caecum : Ideoqlie aqua subjectum conveniens est,super quod ignis aut spiritus suam actionem extendere postit, unde etiam illam pro suo domilio elegit, nain eum se in illam introducit,;instaraereae naturae illam sibi conti- § l, arn elevat. Qui spiritus invisibilis ( Spiritus Dominsfercba- * Ur juper tttjuis vel potius incubabat atjuis ) visibile videbat, Si immobile movebat: Nam aqua per se nullum motum habet, ^ stuem aer Sc ignis tantum sibi vendicant: Item per organa multa tantum ms- loqucbatur; (icuti cum per ventum seu halitum fillulam quan- ventur. tumvis mutam inflando resonare facimus.
Hoc corpus Sc spiritus,h*c aqua Sc ignis,per Caintim Sc A- Cain ir~4bel. belem nobis sunt significata, omnium creaturarum primarias creaturas, ex Yiri Sc mulieris semine generatas Et per sacrificia sua, quorum illa qu* Cain obtulit, qua: cx terra prodierant,consequenter mortua Sc inanimata Sc fide, qtta; a spiritu dependet orbata erant : Et per ignem in vaporem aquosum resolvebantur,
quasi in (phatram Sc domicilium ignis intrando de novo, pati sub ipso deberent. Hxc vero per Abclem oblata, spiritualia, animata, vita in sanguine residente, pietate & devotione plena erant, qua: per ignem, (, secundum Aben-Ezram 8c Fasciculs mjrrha authoiem ) caelitus descendentem consumpta, suerunt: quod Caini sacrificiis non accidit, qua; per ignem peregrinum devorata fuertmt. Per quod homo externus, sensualis, & animalis qui sale condiri debet, Per Abclem vero, internus, spiritualis,& igneus notqbatur; Imo actualis Sc potentialis, eodenj modo quo in cauteriis quicquid sensibile St visibile est purgaturper actuale: invisibile & intelligibilc per spirituale, $. Ambrosius in suo tractatu de anima, Quid oft homo, amma ejm, aut caro f aut tft erum duorum compages f Nam, aliud tft ießtmentum, aliud ‘iero tllud, tfuod oft wstitum. Ut Verum fatear, duo sunt ho- Du«htmmet soines, sed de Messia nunc non dicam; Adam autem- quoad cor- Puscx pulvere & terra a Deo fuit formatus, Secumlpiritu vitae *b ipso inspiratus: qui si ä peccato sibi cavisset, aeternae beati tu. d>nis ut Angeli, particeps factus fuisset , sed peccatum, suum fiacbcatitudineipuim privavit. Alter homo eit is, qui ex con- i
junctione Viti Sessemin* successive nascitur: qui propter peccatum suum originale, morti, miseriis, laboribus Sc incommodis obnoxius factus est: (Hinc opoirct ut eb redeat unde venit.)
Quantü autem ad animam sitam qua: a Deo orta est,in libero arbitrio manet:qu* siDcoadhxrerc vult, in numerum filiorum
A 3 «fi«*

^Anima. 'fl p •»! i«Wr-
«» --
6 De Igne et Sale.
ejus recipi potest. ^»/ »ff» ca sanguinibus, neque ex <eolun+ täte carnis, neque ex'bolunrare'hiri sed ex Dtonatisunt, Jo- han. i. Talis, Adamus ante suam transgressionem fuit.
Cap. VI.
ANIMA igitur est homo internus, spiritualis & venis homo ■^qui proprie dicendo vivit: Corpus enim per se vitam non habet nec motum, & nihil est aliud quam cortex 6c vestimentum interni , secundum Zoarcni, qui hic ex 10. cap. jobi allegat. Tu mteutelf carne induisti. Huc lextum caput Matthei facere videtur, ubi SALVATO R, ut nos docear,quanti animam tan- quam rem prctialam facere debeamus, tic inquit. Nein e solli- Cttt ejfe de cor perit $ eflitu, nunqutd cmm corpus plut efl ue-r fltmento ? Et per consequens anima plus quam corpus, quia corpus nihil aliud est quam animae vertis, quae atteritur & vilescit, (a- ptnet ßcut^eßimentum'heterajcenr : sic i Corinth. Homo externus 'vilescit, internus ‘vero indies renodatur. ) Nam ut Zoar ulterius inquit, per ignem lavatur ut Salamandra, & externus homo per aquam cum smegmate 5 c lixiviis de sale factis. De quibus duobus purgandi modis Numcr. 31. hoc dictum extat. Qutcquid ignem ferre porefl,purgabitur per tpsum, & quic- qutd tguem ferre nequit, per aquam purificationis debetfan. (Itficart. IIqc figura leu typus erat ejus , de quo Praecursor Matth. z. sic inquit. Ego $oos baphio aqua ad poenitentiam j sed is qus poß me^cmttfjos bapt I\al>itJstrttu faniio «Is igne.
Caput VII.
gEd attendite, quomodo de hac re particulariter loquatur Zoar.
Si res ttaje habet, quid e fl Adam ? Si dicis quod nihil est quam cutis & caro, Ö* offa & nerfyi, longe erras : Nam ut iterum loquar, Homo nihil efl altud quam anima immortalis qua efl tn ipso. Et eunt, caro, sanguis, offa & ner<bt heflet sunt quibus efl insolutus, tnßar recens nati infantis adhuc tttfuu snvolueru (f incunabulis jacentis, qua inflrumenta sunt infantibus d mulieribus submmtflrata,non ’bero ipfiho- tno aut Adam. Nam cum Adam taliter ’heßttus ex hoc mundo excedet , inßrumemis tßts quibus indutus erat, exuetur. Cute ßhus komm» efl tr&olutus cum sua carne fisis cßibus & ner- C31S :ln hoc, secretumsapientia mjßenum cenßßit ,ut Mey- sc. per tabernaculi <hela docuit, quajunt^eßis interior,tabernaculum 'hero tpsum heßis exterior,In hunc f nem etiam au- dten.lm efl Apostolus 2.Cor. I. Satu oenßat nebis, quod qaan-

De Ig ne et Sale, 7
di terrefiris habitatio hujus infirma domuncula defiruetur , habemus adsficsum non man thus hominum extrullum,sed tn 'attrnum permanensJuprd in ccelis, unde ‘beflsrt cupimus domicilio yued e&tn calo, ita tamen ut ‘vrßttt & non nudi inveniamur. Adamus igitur quoad corpus, mundi sensibilis re- prrcscntatio est, in qua cutis ejus firmamento similis est (exien. dens ccclumficutpellem Psalmo 103. ) Nam quemadmodum c< *lura omnes res tegit 8c involvit, ita cutis totum hominem C0 J m ‘u. c °operit, in qua introducta: & affixae sunt sua: stella: & signa, videlicet lineamenta in manibus, fronte,Scfacie-per qua: sapienti- W 6c iis qui illa discernere possunt, interiori impresta inclinatio naturalis revelatur; Et qui hanc ex illis conjecturare nequit similis est illi, qui carlo nubibus obvelato, constellationes in illo existentes oblervarc non potest, aut illi qui aciem visus habet obfii- scatam. Quamvis autem sapientes, & in hisce rebus experti ea qua: per vola: manus Sc digitorum lineamenta interiora, indicantur aliquo modo observare possint (taceo enim hic exteriora ) tamen etiam manisestatie qutodam in Unguibus cernitur in quibus non exiguum scerftum Sc mysterium est» obscurantur enim •n morte, Sc in vita sont lucentes; imo etiam in pilis, oculis, naso, labiis Se reliqua humani corporis parte aliqua significatio est.
Nam quemadmodum summus Deus, Solem, Lunam, Sc cae» teras stellas in magno mundo creavit, ad discernendum non solum diem noctem, & temporum stationes, vciiim etiam tem- porum mutationes Sc multastgna mne in terra apparere debent t Ita quoque in homine, parvo mundo, certa lineamenta notavit, quxloco stellar um seu astrorum sunt, per qua: ad cognitionem magnorum secretorum pervenitur qua: minime vulgaria nec »rmibus sunt cognita. 1’erhas vias Intelligejati* superioris mun ca di influunt, Sc tanquam per certos canales suas influentias depo- J
nunt, Sc suos effectus hic infra assequuntur, eodem plane modo, quo res per tensum Sc fortem arcum missx, collimationis scopo »mplantantur Sc in illo quiescunt.
Cap. VUI.
CEd ut ad duplicem istum hominem, sutunque vestimentum redeamus. Apostolus t. Cor. iz. ait. Sunt corpora calefha, Cf corpora terrefiria,Jcd dfaerfit efl glorta eorum. Esi cor- . fu* ausmale (fi corpmJj>sntuale. Si feminatur corput ant- j male, resuscitabitur corpus spirituale & incorruptibile. Ad I boc, scilicet spirituale, ignis, ad illud vero scilicet corruptibile,Sal »cfertur,
A 4
C K P.

8
De Igne et Sale. Cap. IX.
Hommxter- his vestibus occasio se nobis ostvrt prolixius aliquid dicen- muefiveSU di, ad melius demonstrandtnn , quis igne, Sc quis Sale iit fali- iotenii. cndus. Hoc per victimam hu declaratur, cui liomo exterior 5 c corporalis responJct, secundum Apostolum Rom. 12. Sog* ‘iai fratres per misericordi • at O. i, , ,v offeratts corporas'fira inhosttamftS/cnrem, tpfi pigreat & fir accepta. Accepta autem huc hostia eile nequit nili pura & incontaminata sit, ut se domicilium SPIRITUS Sanft pra llet. Nescitis <]uod corpue Cestrum domiat tu meffdPtK.IT TS San- dli,<puimfobi«eft\ i.Cor. 6. Qni communiter in S (criptu- ra per ignem denotatur, quo interius saliti este debemus St a corruptione preservan. Sed aqua corruptione ? A peccatis quae corrumpunt animam nostram. Origenes de animae vestitu contra Celsumloquens inquit, cum de Ic incorporalis Se invisibilis (it, in quoennque loco corporali existat, illam corpore,illi loco in quoent conveniente opus habere. Verum quidem est, quod quamdiu in hoc mundq dementari subsistit, corpore dementari etiam opus habet, quod suscipit, cum se in ventre mulieris incorporat , ut inde nascendo in lucem prodeat, Se vitam caducam cum corpore suscepto usque ad terminum ptxfixum agat; Sed expirato hoc termino, vestem istam corruptibilem super terra ex qua prodiit neccfTinam drpomt.Secundum illud nuod omnipotens Deus ad Adamum dixit. Gen. 3. Terra es & it* terram referiern ) ut veste incorruptibili induatur, cujus perpetua habitatio est in coelis. Nam necejfe est ut hoc corruptibile, incorruptibile tnd uat, ut hoc mortale, immortalitate festta-
tur 1. Cor. 1 j. Sic igitur anima primum suum vestimentum terrestre exuendo, aliud longe excellentius supra in regione aetherca qu* ignea; est natura: induit. Hactenus Origenes. Cum quo optime concordat illud Pythagotse dictum in aureis suis versibus comprehensum.
H"y^'Var(iA«d'*{ rüfistU <*»$■(£ (Assus
% mei/ dild)clT<&‘ st»«5 h’k'Iti Sitiris.
s Quando corpore hoc mortali reltilo,ad aerem athereum
liberum tranfibü, Deut erü immortali *, incorruptibilis , fnortinuncjuam obnoxius. Quibus verbis innuere voluit: Quod postquam hoc corpus materiale S< corruptibile, suum vestimentum terrestre Sc impurum exuerit, perfecta fui portio a suis sordibus Se immunditie liberabitur S{ in coelum ascendet 5 c Deo suo in perpetuum adhaerebit, quod fieri non posset si purum non esset, nec in effectum deduci,sine igne, Hinc Zoar inquit, Quan-

De Igne et Sale. 9
do elementa deßruuntur, corpus athercum in locum ipsorum succedit, quo induuntur , bet ut rcfltus loquar , corpusatbere- um quod per illabefistum e rat, tHa exuit. Hoc snlsbrs Efle- racap. 15. prafiguratur, ubi dicitur, Ulam tertto die, ueflcs quibus quotidie utebatur, depofutfi’e(figloriosas Heftes suat tndaijje ad comparendum coram rege, qui SP IRITV M S.
Ifier bero animam rationalem denotat, cujus ‘icfiessunt tn- dirnenta regit coelorum, ex quarum ^efltuns numero illa efl,
1 u *m Daniel cap. 5. mquitfimtlem tjjefilto Det quijuflos co- tonat (ß <eeßibus regiis decorat , ut tUos coram Regt Regum ,n paradisum Voluptatis aere, quem Spiritus S. afispat su- perno eventilatum adducat. Ongeoes in Homilia super Origtnti. Psolm, 36, HicS. scriptura mos efl ut duplicis condit fani* homines introducat mternum^ideheet & externum i quo- r um uterque pro [ebefitbus suis opus habet, ut et tam nutrimento. Homo externus forporalu , qibis corruptibilibus fibi familiaribus fi commodis utttnr , qui prater suum naturalem (fi tnsttumsalem, egentsale. Sed (fi pro tnterno, ctbut extat de quo Deuter. 8, fermoefl. Homo non solum pane ‘bi- ^tttsed ex omni berbo quod procedit ex ore Det. Quantum ad potum, Apostolus 1. Cor. 10. fic ait. Patres nofln omnes de uno ctbojpirituaii comederunt,(fi omnes de uno potu ß>irs- tuali qut squebarur illos,bibebant, & petra ißa erat Chri- ßus, qui de hoc potu loqucnsjoh. 4. ait. Ego sum fons aqua •ViSta, qui de hac aqua bibet quam ipfidabo, nunquam friet.
Duo etiam vestimenta respectu hominis interni extant. Si peccator est, tunc de illo ex Psalmo 108. Maledilhonem induit ficut deflem; qua ergo ipfi■vcfltmcutt locofit quo tegitur , (fi ficut ungulum quo femper cingitur. In contrario (ensu Apostolus ad Coloff 3. uc ait. Nolite mentiri alij erga altos, poß- quarn ‘beterem hominem cum fallis Juisexuifiis, (fi nobum induifiis :%erum efl et c befiiti misericordia benignitate, humilitate (fi mansuetudine Spiritus.
Caput X.
JJdic sunt illa vestimenta, quae Zoar bona opera esse dicit, 3 c .vestes animae nuptiales, quae non niiiin igne lavantur ( quta ,n igne rebelabitur uniuscujusque opus (fi quale fit tgnis P y obabir 1. Cor. z.) in quo persistunt & non deteriorantur, nec tonfumvmtuv, sed in illo purificantur una eum anima, ab immunda spuma, ex quq maculae quxdam superede potuerunt, quas ignis purgat consumit & delet. Sedquisnam estilleignis? . kst is de quo Deut. 4. & 9. ait, Domtnus Deus tuus efl ignis I
A S consumens.

£/* igtk*
fnritfGab- bath9 ignis wonfuerit ac-
(tndtndu).
fgnu proprie* t4tem'
io De Igne it Sah.
consumens. Quod Irene us interpretatur, hoc dictum fuisse > ut Israclitis timor & teiroi incuteretur. Apostolus quoque Hebr. >r. att. Scrutamus Deo , ut tpfi accepti firmes , cum referentia & timore , nam Dem nofier est ignis consumens, qui plus fiitis audiverant, mundum semel petiisse per diluvium universale, & quod hoc accidens non amplius, sed finalem fui exterminationem per ignem experiri deberet. Addo,quod cap.33. Lex Mofaica appellatur Lex ignis, quae est in manu Dei omnipotentis, propter austeritatem & rigorem limm & quia interminationibus, & terroribus tam plena est, quant Lex Christiana mansuetudine & misericordia est referta. Verba ha:c. In dextera illius ignea lex Paraphrastes Chaldaicus sic interpretatur. Quia data fuerit in medio igne super monte Horeb. De quo tenore Deut. cap. 4. textus sic basiet. Dominus Dem loquebatur ad me dicens. Congrega mthi populum mfersus, ut audiant \'crba mea, & dtjcant me timere. Tunc ‘eos appraxtmafl u ad radicem montis, tn coelum usque ardentis, Ö" Dominus loquebatur sebis ex medio tgne.
E xodi 3. legimus quoque. Dumetum ardens, in quo Deus Moysi apparuit, non conlumcbatur. De hoc igne consume» - te Zoarloquitur secundum regulam in Philosophia naturali receptam. Quod major flamma decorat & extmguit minerem. Hoc iensibiliter observari potest inflamma facis accensae, qua: radiis solaribus exposita extinguitur: Iteimn ignitabulo igne impleto/ nam cum hoc magno igni admovetur, ignis minora magno attrahitur. Dicit quoque Zoar super textum Exod. 3.5. Non accendetis ignem in domibm feflru dte Sabbat hi. In quem finem inquit RabbiSimeon hoc fuit injunctum, Sequam ob causam non ignem accendere in septimo die ? Quia cum i- gnis accenditur naturaliter semper (ursum tendit Cc super alias res est activus, fecundum illud quod Sap. cap. 7. exrat; usii lapientia igni comparatur. In sapientia est Jpinttes intelligent ut , fanslm, unitus, abundans,subtilis,modeflm, eloquens, mo ■ bilis ashfm, non inquinatus : Nam juper altas res omnes,
. mobilis eff, (jf omnia attingit propter suam puritatem^ I - gnis duas habet proprietates. Est enim mobilis 8e purus, nec ullam immunditiem suscipit: Omnis autem mobilitas species est actionis seu operationis, quae in die Sabbathi exprclsc est prohibita. Cumigiturliirlumtcndit.eb impuritates Levit, tp.consi- gnatas.per ignem peregrinum denotatas sectimevehit,qui ibi per ignem a Domini praesentia cx euntem suit devoratus. Idem certe esset ac si quis sua sponte peccatorum suorum judicium sibi attrahere vellet, quod renovari non debet in sanctificatione Sab- siatsii, ne ira: Dei ignis, peccatorum nostrorum ignem, Sc nos lf-

De Igne bt Sai.e. n
mul devoret & consumat, si noster ignis non est prius per ignem fortiorem repurgatus, qui minorem & debiliorem ignem cwnfii» ma t. Zoar omnia liate percurrit & iuper textum supra allegatum Deut. +. dicendo, pergit, Deustum tgnif consumens cfl Divtrfl eois * Item Duplex e fl tgnes, quarum unus alteroforttor, illum de-rtugnit i» 'voras, ijut illum cognoscere cupit, flammam ah igne accensis* te - vgredientem Cfl ascendentem, Ve/ l.impadu Cfl sacts contem- fletur: non enim ascendit ntfijubfl antta alicui corruptibili ‘»corporetur, aut/e cum aere quo pascitur uniat. In flam - *»a autem ttla ascendente duo sunt lumina, unum album J»od lucet Cfl irradiat, cujus radix aliquantulum carulea alterum Vero rubrum , ligno He/ fungo affixum quem comburit, gilbum lumen direlle/ur/um tendit,rubrum Vero infla manet, nec materiam /uam derelinquit,/ed alteri lucendiVtrcs ftsbmtmflrat.CflhacrattoneconjnnllaCfl uns * tasunf. quorum alterum urit, alterum comburitur, donec alterum alten pradommetur, quod t» albo clare apparet, quodin unoeedemquejemperjlatu manet, Cfl nonVanatur ficutt rubrum , hoc emm dtVer/ht colores, nigrum, rubrum, flaVum tafurtum Cfl ahos.JupraCflinfra tnclujos fujcipif.qui fuprd ex flamma alba, infra 'vero ex nigredine illius materia prodeunt, qua urendi pabulumprabet Cfl tandem plane con* fumuur. Nam liare ciasta Sc materialis stamma lasurca rubra 8c nava, hoc sempet agit, ut istud ä quo mminir destruat. Eodem modo iniquitates conscientiam, qua illas hoffn ,otxcipst,rra- liant : illa entm perditionem fibt acquirit & omnium inferi- us et adharennum rumam, donec ip/amtt tandem exttniia jaceat'. Cum tamen lumen album tpfi annexum in sternum Flamina alba »oh extmguaturfed libere sursum tendat,adfut domtalij lo- in summitati cum, postquam achonemfluam inferius complebit, nec/jlen. eamtila. dorem fuumin altum quam calore album mutat. Eadem plaste ratio eftarboris, qua radicet suas tn terrafixas habet,unde »utriticncmfluam haurit ficus i fungus suam quoque defero ,
‘era aut oleo sumit qua pabulum urendt fis bmtntjiranf, Cau- qui succum suum ex radice trahit flmtlu cflfunge, tn que Ignis ex ajtrafto liquore conservatur. Et flamma albatnflar y amor um efl qui foltis sunt Veftitt : flores Cfl fr ullus arbori* fivpus finalis, fisnt flamma alba ad quam omnia ajfnrant' l?*nc Mopses dixit Deus tuus eflignis consumens. Talis igni*
® et ts efl, nam ignis omnia qua infra /e junt Cfl in qua agit, c °nfumtt Cfl deVorat, quod tn Htbratco textu appofite expri- ruitur ELOHENT Deus tuus, Cfl non ADONENP Dominis* tuus : quia Propheta tn t/lo lumine albo quod non devorat ne- J*e deVoratur, confluunto erat : Et l/raeltt* c aruit um lumen

J^nit ptregri. mu.
t)e/ume & shlipnt.
ii De Igne et Sale.
men erant, quisublege Oft tua /e elegare (fl ad Deum percit* ntre conantur’. Nam tuminie hujus carutet ad nigredinem potmt quam ad albedtnem tergens ii & in medio conflttuti pioprtttm eflperdere (fl defiruet e tttud quod apprehendit Cfl tut adhetrf-.CuiJipeccatores se submittunt , Lumen album ADONENV Dominae noftcr,(s non ELOHENV Deue noßer locabitur, sui illi pradommatur & illum de'iorat. hae flamma caruleaper parcum & ultimum f) \iC,facrt($ ‘venerabitis tetrugrammatt Ihovali » denotatur, quod
eum tribue primis “)“(» Uhu,conJungirar&unitur, lumine ‘itdehcet albo, quod tn clanßima simplicitate Triuna lutet (s ntgrteans rubeni & perflet lafurei colorie lumen par- It ter a j*| he juble habet > naturam scilicet humanam en quatuor elementa conflantem ,quaperquatuor dalcth, quartam alphabeti Ineram,numeri quaternarii noram, interdum fignisicatur y Sed dicat aliquis. Satis prolixum locum ex Zoiiarc hic nobis allegas. Fateor. Sed talem allegavi, qui explicatione ampliore egeret: magna enim mysteria in illo latent, Nam Rabbinus iste piae abis CAcellemiflimus, in profundis Sc transcendentibus meditationibus sciis per similitudinem a lumine delumptam animos nostros ad rerum spiritualium cognitionem elevare conatur, quae ab intentione nostra stc Igne & sciis effectis, non sunr aliena:. De hoc lumine albo, 6c collateralibus suis, alii quoque Rabbini loquuntur, ex quorum numero Kam- ban Gerundenscs ait. Quod per cabaiam nobis manifestiern
flat , Scripturam tgnernobfltirum & caliginosum jinflfe, super dorso ignis albi & mirabiliter J^lendentu. Ignis est, a- junt, Spiritus sancti,qu iniquitates nostras consumit, per ardorem rubrum inflammatum denotatas, & per flammam lividam lasci- ream,qua? sunt ignis peregrinus, fecundum 8. Ambrosii in epistola 4. ad SimpHcianum, explicationem; ignieperegrtnm eft,o- mnis ardor lubrica concupiscentta, aStarttta,odij Ö* Insidiarer hunc ignem homo non exptatur necpurgatur,sed comburitur : Quem fi quis coram Domtnoojsert,ignis cteleßis t/lum decorabit, ut Nadab & Abthu contigit : Ideoqut necejfe efl, ut qut peccatum suum <öu/t purgat e, ignem peregrinum d je reijctat,&ab iliose expiet, de quo Iejatas cap. 6. ait. Vnus ex Seraphinis tersus me^olabat,habens m manu sua carbonem ardentem, quem de altari sum/erat ,& meum tangebas. dicent. E ree labia tua cum hoc igne (etigi, undetni- quitas tua d te efl ab!a ‘a,(flpeccata tua mundata & purgata. Postquam paulo ante dixisset totam domum scimo repletam fuisse, qui est quasi ignis excrementum & vapor, (ive ante
quam

De Igne it Sai. e. i$
quam excitetur aut inflammetur, sive postquam essextinctus, unde fuligo oculis infestissima procreatur, quae corruptionis adusti- bilis partem,qux igni nutritionem & pabulum subministrat, fecum vexit. Hoc in fuliginis distillatione fit manifestum, in qua magna olei inflammabius quantitas deprehenditur, unde causa denuo illam comburendi nascitur, ex qua combustione fumus Pmdit,qui rursus in fuliginem crcmabilcm quamvis non tamam Ut prius, fe conglomerat. Ecce hic reliquias peccatorum, ex quibus maculae m anima impreflx manserunt, donec tandem per ^ucceslivam ignis purgationem, plenariam puritatem sit adepta, de quo Cantic. 4. Tota pulchra es dtleüa mea non est t»
** macula ulla. Hoc per flammam albam denotatur, qu,c inflammationis gradum constituit summum. Hoc optime cognitum est iis qui ignem tractant, quamprimum enim fornax calefieri incipit, nigredo apparet, cum vet o ignis incrementum capit, rubet, & tandem cum in lupremo caloris gradu est albescit & in fita albedine magis ac magis persistit. H« ignis sunt actiones sub stuibus magna mysteria latent, ad demonstrandum praerogativam & excellentiam quam color albus prae rubro habes, qualem fides Christiana habet per aquam denotatam, quae est alba (Apo- Mti*
cal.4.15. In medio throni eratstcut mare ‘iitreum fimtlc chry- stallo.) Superans legem Judaicam, rubram, rigore & feverita- /,rrw te ardentem, per Igneam cdlumnam designatam. qu* dc nocte populum Ilrachticum per dclerium ducebat, alba vero nubes de dic comitabatur. Exod. 13. In secreta Hebraeorum Theologia rubedo semper Ghehurah austeritatem, & zWic&o, Ghedulah misericordiam significat. Elias super curru igneo per equos igneos tracto transportatus Sc sursum raptus fuit 4. Reg. 2. Sed in transfiguratione SALVATORIS vestimentum suum album fa -Vsttt »lia. ctum est, ut nix. Matth. 17. Et in Apocalypsi cap. 3. semper veste alba sunt amicti. Et cap. 6. ubi de sanctis, propter confeslionem REDEMPTORIS fui martyribus factis sermo est, cuilibet iplo- tum data fuit vestis alba. Postquam paulo ante dictum fuerat,
Angelum cui victoria Sc Corona attributa erant,super equo albo tomparuifle & cap. 19. & 20. thronus Dei ornatu albo decora» tUr - Et is qui equo rubro insidebat, gladium magnum fansui- 116 tinctum in manu habebat quo alii alios se invicem interhcc- ter it. Expressius hoc quod dico,apud Efaiam declaratur cap. 1.
QuamSth peccata festra ut coccinum rubra estent tamen dealbabuntur stcut ntx. & si rubedine supera«« minium, alba tapKpjiun fkuti lana.

«*
»4
De Igne et Sale.
Caput XI.
SueusatU ,, CEdobiiciat aliquis. Multa hic dici aliena & parerga quae pau digreßiinu.,, ‘-'latim ä nostro proposito principali nos abducant. Non certe » Nam sicuti adlocü pratruptiipet anfractus commodius ascendi »»tur ad vitandum hiatus & prateipitia terrae, ita nobis quoque di m grestiones sunt instituendae, ut propositi nostrit scopum tanto sa » cilius astequamur. Flumina in gyrum ducta facilioris sunt navi gationis quam illa quae per directum imperuolb fluxu feruntur Nihil tandcrmuutilcextraoleasvagando dicetur. Totum igitur hoc rubrum & album, nihil est aliud quam ignis Sc aqua, ve Columna ignea nocturna Sc nube alba diurna inquit Apostolus quod in illa populus Judaicus fuierit baptizams. Et Ecclesiasti- CUicap. 14. In iß a nube s.tpient tu D&tna flabtl&tt thronum lgnu&S*l /***»■ Lex Mofaica & lex gratiae lunt Ignis & Sal. Zoarlo- ftntLtxir quens de duabus Tabulis prinus, proptei idololatriam vituli au- Evangelinm. rei fractis, duas columnas ponit, imam igneam, quae calorem Calor notura- naturalem omnes res vivificantem repriefentat, alteram aqueam, lisHumtdum q llx hunmlum radicale vitam conlcrvans: Cum hocApocaly- radica t, pfl s concordat cum cap. ij inquit, cjuod ‘brdtrtt ficut mure ‘itor treum tg ne mixtum ) quod humidum radicale, corruptum 5 c » altctatum fuit per universalem in nudationem,ut ab illo tempore " non amplius tanta: fuerit virtutis ur ante. Sed tandem omnino » exterminabitur in fine (eculi per conflagrationem finalem. Fri- w ma mutatio misericordiam aliquam coniccuta fuit, quia genus »humanum tunc totaliter non Fuit extinctum. sed reliquia: quse- » dam inNoha superstites manserunt: In secunda autem mutatio- > > ne nullae erunt, quia omnia per severum ignis rigorem peribunt. Harum duarum substantiarum occasione Assyrii & alii populi o- rientales ignem adorabant, quod calorem naturalem ipsis reprx- Caufa adora- f cntavct; /Fgyptii vero & omnes populi Meridionales Nilum, aienti c ß| lum jdum radicale St in mare fluit quod sale impraegna-
tum est ut ä corruptione praeservetur, nam in hunc omnes corporis animalis humores, (anguis .pituita, urina,Screliqua salia sunt, absque hoc enim si cflet, omnia fuccclTivc corrumperentur. Ecce differentiam inter Sacram nostram scripturam, qiiT meditationes rerum sensibilium, ad mysteriasacramentaliaapplicat, Sc inter Erhnicorum obcaecatas ratiocinationes qui externo cortice oberrant, nec ad relationem rerum divinarum penetrant, ubi o- Sftutkio. mnia adfpititualitntcm sunt reserenda : Struthioni similes sunt, qui alas movet, quasi ad coelos fc elevare vellet, cum tarne n peda terram non relinquant.
C AT.

De Igne et Sale.
c A P. XII.
II
’J’HeoIogia Phoenicum unum tantum Elementum statuebat, i- y nltm gnem,quiestprincipium & finis, productor & destructor o- mentum .
»Tiniuni rerum. Quod fere cum dicto psalmi 118. convenit ubi , k '»'rbumtgnitum vocatur, per quod fecula sunt formata. Heb. I. „
^ cr aditus quoque ignem, primam substantiam statuebat,qua: o ,,
Anibus rebus formam seu este daret, & cujus beneficio omnes rCs tam superiores quam inferiores coelestes & terrestres de potentia in actum venirent. Nam calidum & frigidum, humidum & siccum non substantias sed qualitates & accidentia este dioe* siat. cx quibus Philosophi quatuor elementa fabricarint; cum tarnen in rei veritate non nisi unum sit, quod pro diverso vestitu quem a qualitate accidentali accipit, diversas appellationes sortitur: Sidccalore: aerest: Dehumido,aqua. Dc sicco: terra, quactiia non siint quam unus ignis, diverso 5 : differente vestimento indutus. Sic ergo ignis ubique se extendit in omnibus re- » hus,& omnes ad illum le convertunt tanquam ad suum centrum adeo ut mei ito infinitus Sc naturae vigor indeterminatus postit’* vocari, aut potius vivificatio ejus : Sine ipso enim nihil postct »* comprehendi, videri, vel obtineri supra nec infra. Ille qui lucet, >» /
est coelestis: qui coquit & digerit, aereus qui urit, terrestris, qui »» sine aliqua crasta fx ex terra profecta nrateria subiistcrc nequit, ** quam rursus in terram tandem reducit: quod in rebus combustis •*
& in cinerem conversis liquet, dc quibus post extractionem Salis >»
nil nisi terra remanet. Sal autem nihil aliud est quam ignis po- rfj
tcntialis, id est aqua terrestris igne impngnata, unde omnis ge-
neris mineralia, quae aqueae naturae sunt, originem ducunt. Cu- strtts.
|us rei experimentum in aquiS fortibus cernitur, qui ex salibus >• mineralibus compositas sunt, alumine & nitro, quae ignis instar» munt:qui ex calidis & siccis exhalationibus ä vento agitatis &in » flammatu facilibus oritur: Imo etiam ex silicibus, ferro, ligno Lc «
°stibus invicem attritis, St ut Plinius refert etiam ex ostibuslco- >» t" 5 - Vnde, ubique ignem in potentia este colligi potest.
Cai’ui XIII.
JV^ON ergo sine causa Pythagoras ad Moysis imitationem prae- >» c cpit, nequis absque igne dc Deo vel rebus Divinis loquere- »
,Ur : Nihil cnmi ex omnibus rebus sensibilibus eff,quod majorem » sum Divinitate convenientiam habeat quam ignis. Aristoteles PMostr. in ad Alexandrum scribens,notum ipsi facit, se ex Brachruannis per- “'s"*'
«piilc quintum elementum seu cllintiam mare, quae cft ignis in *' 3 ' 4 *
quo

1 6 DeIgNEEtSaeE.
quo Divinitas residet: quia nobilissimum & purissimum est o- mnmm elementorum, quod secundum Zoroastrem omnia pur- » gat. Plutarchus ait, hanc Divinitatem certi ignis intellectualis » Ipintum este, qui non habeat formam, sed in se transformet o- »» mne quod attingit, & se in omnia transmutet, ut Proteus /Egy- „ ptiorum genius facere solebat.
Omnia transformat feste in miracula rerum. 4 . Georg. ,1 Et per hunc ignem, fecundum Zoroastrem, omnia generantur. », Lumen est quod ut Porphyrius ait, in igne ztherco habitat, tlc- ,, menraris enim omnia destruit. Sed majorem adducam autho- S. Dunysiiu. ritatem. S. Dionysius cap. ij. de hierarchia caelesti inquit. ignit, Cmvtnienua tu jns essentia,tam quoad colorem quam quoad figuram,omni
di
ignucum'JH- s- ormit e ff eX utu4, maxime conventent indent ut eitauo DiVi- vimtatt, J - ■ - 7
nitas senfibus nostris reprasentaretur, quantum quidem de natura & essentia OiVina concipere & comprehendere pos sunt. Scriptura ipsa tn plurtmit locis Deum £5* Angelos i- gnem appellat & nobis nonsolum currus & rotas igneas proponit, Verum etiam animalia ignea, fluctos £jf torrentes,ardentes cariones, £3* homines prorsus tgneaccenfis. Omnia corpora cceleßiasunt lumtnaflammas mittentia: Throni & Seraphim omnes ignei /unr. tanta esi affinitas £jf congementia cum Divinitate. Nam ignis quem sensus noster sentit, /tparatus eit quantum ad fubßantiam fu am, ab omnibus rebus alus qua cum illo se conjungere aut miscere non possunt, excepta materia cum qua esi incorporatus ad ardendum. Splendet (js de loce in locum extenditur : Et cum in semet i- fsum colligitur,cum luminesue omnta qua ei proxima sunt tUummat, nec tamen extra materiam cui adhstret & ali tonem suam exercet, non magis quam DiVinitas per fisos esse- Um, potest Videri, necjiftt, nec prehendi, nec cum altqua re mt/cert, nec murari, quandiu e fi inVita, tunc enim omnia prehendit, adse £§* ad naturamsuam attrahit : Omnia reno- Vat & catore Vitali Uttficat omnia illustrat Cfi täummat , fimper cum agilitate £?* 1nlocttatt incomparabili sursum tendendo : Omntbus rebus motum, lumen & calorem suum communicat, fine ulla substantia diminutione qualemcunque portionem ex illo sumas /ed sempor m/uo statu tntegef manet: SubnoVemr & fuhtto recedit ut ne/ctas unde profi- 1 ctfcatuur &quorstim -vadat Pulcherrima: ista: considerationes ignis Divini, animos nostros ad veram ejus cognitionem elevant, cujus vestimentum seu tegumentum est ignis materialis:
„ Sal quoque ignis vestis est, qui in sale cum inimico siro aqua scili- „ cet concordat & quiescit,sicuti terra in nitro cum liro opposito,
„ videlicet acte, mediante aqua qux inter terram & aerem intercedi'
I!

De IGNE ET SALE. 17
dit: Nitrum enim scu sal perratde natura liilpbm is & ignis parti- „ cipat.quia urir, & dc natura talis , quia in aqua dissolvitur: Vnde ,» Lieber dicit. Prefrtutntslsaltum ($ »Utntnum tn *<ju*Jol. ,» lüa oriuntur. Dequibusalibiplura. »»
Caput XIV.
iN meditatione horum vestimentorum non parum est situm ad monstrandum res sensibiles in intclligibilibuS.quia in se invi- Rti sensible etni sunt involutae. In Zoharc vestimenta ista dupliciter conii- *4 mtei/guH* “ttantut-.Vnum in ascendendo Sc se exuendo ( deponet* Stete- ,ve ' rt», komme»* induite naStum ) Ephes. 4, Nullacnim res spiritualis dclccndens, sine aliquo vestimento operatur ( Wr sedete »»Uteru/nlem quoad ujij, induamini serture ex alte Lue. 24.)
In quo casu corpus (piritum induit-.Spiritus animam : anima intellectum : intellectus templum: templum thronum: & thronus Sechmab id est gloriam & pr.tlcntiani Divinam qua: in tabernaculo tulgcbat. In detcendendoGloria ista inclusa est in throno Se foederis arca, quae m tabernaculo est, vel in intellectu: tabernacu- hlm in templo, quod est anima nostra ( templum Det eflu ‘stes ) templum est in Hierosolyma spiritu vitali nostro: Hierotoiyma in Palästina, corpore nostro: EtPalcstina in medio terrae, ex qua corpus nostrum constar.
Caput XV.
UM itaque Deus spiritus sit,omni corporalitate Sc materia ca- V7 rens(sin. anima nostra talis est, multo magis ille talis erit qui eam ad suam imaginem&similitudinefcciOin tali absoluta simpli citate ä creaturis suis comprehendi & apprehendi non potest, nili per attributa quaedä quae ei tribuuntur tanquam vestimenta, qux '/«*
Cabalist® specialiter ad decesephirotlcu numerationes referunr: ejuai um tres mundo intelligibili tribuunt.St septe mundo coelesti, ciui in malchut fcu luna terminantur,qu® ultima est in delcendcn- c ‘ ,ia df>xturn 00,6c prima in ascendendo dejmundo elemcntari sutsu-Via enim h*cest ad calii,adeo ut Pythagorici lunam appellaverint terram coelestem&coelum seu astrü terrestre,quia tota natura interior in Mundo elemcntari, respectu e relestis Sccsrlestis respectu intclligi bilis, est ut ait Zoar faeminina Sc pasti va, & se habet ut Luna erga L»u* S°lcjn, äquo quantum recedit usque duin ad oppositionem per 'nat, tantum lumine suo crescit respectu nostri, in hoc loco in- * tr iori,d«crcscit vero in sua parte respiciendo (ursum. Cümta- nic n e contra in sua conjunctione, qua durante nobis tota est obaurata , pars ejus furlum tendens tota sit splendore illustrata: Ad «os docendum, quod quanro plus noster intfllcstus ad ,fs insibiles dclccndit, tanto magis a rebus intdligibilibus discedit, 8c *ontra.
Vel. <v.
8
H*c

i8 De igne et sale.
Admm. Hxc causa fuit, quod Adamus in paradisum terrestrem collocatus,cum a contemplatione rerum Divinarum, cui vacare debebat Icaverteret, & sensibiles ac temporales, fructu arboris sci. entia: bom & mali vescendo, equeretur, fle arborem vita:, morti se subiiciendo, negligeret, ex Paradilo fuit profligatus. Ad hunc propositi nostri finem persequendum Zoar ulterius inquit Iu Sutvestimc- fi ac temporali vita duo caelitus nobis dari vestimenta : Unum f« lammt. f orma i c> album, fle splendens, malculinum, paternum Sc agens;
Omne enim quod agit, locum formae malculi & patris tenet: quod agCBS ab igne & stellarum claritate, ad intellectus nostri illuminationem nobis evenit Alterum est rubrum, maternum , faemininum pro anima, ä cccli substantia procedens, corpora caelestia raritate sua superans. Primum istorum duotum vestimentorum intellectum concernens in cerebro, alterum vero quod a- nimam respicit, in corde sedem suam habet. Intellectus est pars animx rationalis ad imaginem & similitudinem creatoris fui factat ; Anima leu facultas animalis, nepbefih vocata est vita quae in sanguine residet.- Et sicuti coelum stellas continet, ita haec conti - net intellectum, quae cum brutis nobis est communis: Sed intellectus aut anima rationalis, proprie ad homines spectat,quae bene vel male agere potest: Ideoquc purgatione a maculis ä carne in qua est immersa, contractis opus habet, secundum dictum Gen. 8. Sensite CJ cogitationes cordis humant ad malum inclinant djuVentute sua.
Quia ergo hoc vestimentum quod igneae est naturae, mundatione eget, cum igne hoc ut fiat nece fle erit: Experientia enim Irm itmm nos docet, quod unus ignis alium expellit, ut supra dictum suit: extrahit. adeo ut cum quis ustionem pastus est promptius remedium non detur quam partem ustam rursus ad ignem admovere, & ignis ardorem quantum quidem fieri poterit perferre, qui partis in- Remtdmm ^animationem ad se trahit: aut partem ustam in spiritum v ini in tro »mtusiU. quo vitriolum cakiuatiiin sit dillolutum immcigerc , quoreme- ' dio chirurgi nullum melius habent, ad ignem ex vulneribus fclo- petariis extrahendum & adgangrxnam piaevenicndum. Duo c- nim ignes hic sunt conjuncti.
Qui vero animas nostras durante hac vita nostra purgare debet, Is est de quo S. Augustinus in Sermone 29. sic loquitur de verbis Apostoli, Accendite mVobu fctntiUam bonas/It' neficentta plena dileäionu /afflando ($ Ventilande : Nam tjuande mjlammam creVent, carnalu concupiscentia Vestra Janum, tigna, flramen consumet. Ma< erta amem y *a tgnu ifle ah debet, preces lena opera(unt, quisuper altari Vestro femper urere debet. Nam h/c ignit , tUe eH, deijut
salsator dixit, rexi yr accenderem ignem in
TERRA.

De Igne bt Sale. 19
TERRa. QVin VOLO AMPLIVS*. 1AM FRIT. Prate- Dm ignes n rea dnofumstgnes: unus ex mala causa, Videlicet ex concu- divtrs*t*us* P'fientsa carnali : alter ex bona, qui ex charttate esi, qui deferar omne malum, Ö ’ non relinquit rufibonum, quod sur- Jum eleV at saporem grati oderit. Cor enim cujushbet horni- ”u mstar altaris efl , Vel Dei Vei adversaris noflrt . Ideaque ’gnis tUe ex flamma ohantalis accensus fer bona opera magit ** c magis debet augeri, ut ardorem quem SALVATOR accendere dignatus e fl,nutriat,&ut hac ratione impleat ur illud*
V*od Apostoltu inqutt. Quod lESyS fibt approprtaVn Eccle- omm macula &“ rugis carentem , /id qua eflfanlfa* t Ur «, munda , (jf fine omm labe Ephef.s. Nam sicut Ecclesia * c Habet in genere erga Deum, ita conscientia cuiuslibet nosti um c °dcm modo, ciim sincere est pr.-rparata, sicuti decet, & si super fundamentumeiusaedificamus aurum, argentum Sc lapides pretiosos, firmam scilicet fident & confessionem bonis operibus cogitatam , fine quibus fides mortua est Sc sepulta : omnia inquam fiant ad Hierosolyma: coelestis exemplar Sc formam , in. Apoca- typfiar.cap. designatam, quae Ecclesix'typus est : qualis etiam «st anima rationalis, in qua, sicut super altari quodam, ignis jugiter arderedebet: ut adprudcntum virginum imitationem lampades nostras paratas,bene accensas Sc iisjrebus instructas habeamus, quibus, expestando sponsum, lumen nosti um foveatur, secundum Saivato&is nostri mandatum Luc.ar.
Caput XVl.
QfEterum Zoliar purgationem anima: duplicem esse dicit,quod Purgatio aoi- '“'a religione Romana non longi distat. Quarum una fit, quam- -»«.
<fiu anima in corpore nostro residet, quam secundum anagogi- tUn, suum loquendi modum, canjunctianem Lunse cumSoie, v ocat, quando nostri respectu non est illuminata : Nam dum an 'ma nostra corpori est annexa, claritate sua parum finitur, Sc Ptt corpus itaobfuscatur, ac si in obscuro carcere detineretur.
~>ct3 autem purgatio iit poenitentia malefactorum, satisfactione "lotum, Scconvccsione ad meliorem vitam consistit: jejuniis,
Eleemosynis, precibus & aliis poenitentiis, in boe mundo exer-
Etndis. Altera vero purgatio, post animae a corpore separatio- p^rgsUmm
^«"tinignepurgatorioht,quem nec Judaji.nec Mabometani,
'«Ethnici unquam in dubium vocaverunt. De quoVirgilius "Astrid. 6.
(sum flsprtmo cum lumine Vita reliquit ■Non tamen omne malum miseris,nec funditus omnes Corpore* excedunt pestes i Veterumtfe malorum Supphtia expendunt; aha panduntur inanes
B 2 Sujsteu-

10
1
Triplex di- ßinMic peccatorum.
De Igne et Sale.
Sujpen/k ad ventos^ altü subgurgtte $afio In feli um elutturscelut, aut exuritur tgni.
Hic trium elementorum purgantium, atris, aquae & ignis fit mentio. Hoc tamen non itaaceipicndum est, inquit Augustinus IU sermone 3. de defunctis : Quod per hunc ignem tranlitorium gravia, mortalia, 6 c capitalia peccata purgentur, si quis poenitentiam m vita temporali non fecerit, ad faciendum expiationis delineationem seu initium > cuius reliquum postea perficitur igne '• Peccata autem illa gravia (unt. Homicidia, adulteria , lalla testimonia, conculliones, violentia,rapina:, injustitiat, infidelitas, obstinatio erronea , & similja , quae per directum praecepti* divinis opponuntur & contraveniunt: Minora ergo peccata tantum ibi expiantur, quse peccata venialia vocantur, qualia sunt, jn edendo & bibendo excedere , sermones vani, stulta desideria, concupiscentix depravat* in effectum non deudcta:, opera misericordi* intermittere, ad qu*exercenda, charitas communi* & commiseratio nos invitat, & ali* similes fragilitates, quas intermissa in hoc scculo poenitentia,ignis purgabit in tuturo,&mul' to asperius.
Hcbrsei hoc in loco triplicem peccatorum distinctionem fi' ciUQt.Cbataeih.Civm contra nofmetipfossecimus, nec alnsquim' nobis ipsis nocemus, ut sunt crapulae lubricitates, ignavia, desidia, ira, invidia, A^onoth contra proximum diriguntur, qui* nisi ei satisfactio fiat, non condonantur. Pejchatm , sunt trans grestiones, praevaricationes, Sc impietates contra Deum directi*' Hancdistinctioncmcx cap. 34, Exodtsumunt. Condonant tut' guttatet , rebellionem (Sf offensat. Sc ex Pfal.ioj. PecctObimiUi tnicjuefccimut,tmficegimitt. Etexp.cap. Danielis: Cakantit SrcxSunu, <behtrfannu . Zohar ait; Sunt quaedam peccata superius impressa, quaedam inseritis, Sc quaedam in utroque loco Superius contra Deum -.inferius contra proximum, & 111 utroqu* contra nolmctiplbs. Corpus & bona nostra Sc proximi, inseriu* denotant, anima ve 10 superius, quia ad imaginem Sc similitudi' nem Dei facta est. Si peccata nostra hic intra sunt condonata’ etiam supra sunt delera. Nam Jesus Christus post r*' surrectionem fuamdifcipulos iuos afflat, dicens! Accipite S p>' R. 1 r u m Sanctum. Quibus remiseritis peccata, remisi* erunt; & quibus retinueritis peccate, retenta erunt. Qua: lig*' yeritis in terra, ligata erunt in coelis.
Caput XVII.
„ CUpercst ut de Vestimentis adhuc aliquid proferamus; fuperin* ,»*^fcmpcr est vestitum per inferius: mundus inteiligibilis per ct*' -> lestcm, qui quasi cius adumbratio quaedam est,coelestis vero p*'
clenid 1 '
cteme
•typall
Soicp
mund
ptthei
Vitelli
f lcnit
loiioi
i"ud.
,cl V
* n, nr A P 0 st, t, °ne 1
c Ordat "»e ut
®sii
e ‘*rui
* e *, t
A,
°Ua et guben «ivitat
(quae 1 nnm ei
Wl
quod f ”*c m ‘nvolui
•a,
T«, ,
urn.
u *eb r
«4
f'«C?
iflebr; ^*al. , 3
*>4tt.
P" bar
.“■'quid
miuini
Psimisij
>. fu
dll «nAi
'Mud
n<

De Igne et Sau. ii
sementarem. Videtur tamen hoccontario modo per figuram ,, hypallagen dici : sicuti Psalm. >8. Deu* tabernaculumsuum tn posutt, pro, potuit Solem in tabernaculo luo. Nam Deus in •nundo non residet, fcd rriundus potius in Deo, qui totum com- P rt hendlt. In tpjo erum SiSiimia,molemur (js summ. Acti 7 - ^tclliuibilis mundus etiam deberet vestire coelestem , Si catlestis sementarem: led hoc ideo fit, ut demonstretur, nos coelum tam a nobis remotum comprehendere non poste, quam per | | d. tjuod sensibus nostris objicitur hic infra; neque etiam in- c hgciuiasinleparabiles, quam per res sensibiles. Ntbtlefl enim re ‘
, ^ ,n te/lellu,qU*npriu« suent en sensu, inquit Philosophus. Et PostolusRom. I. Res tnmißbiles Det cognoscuntur ex crea- tl °Hemundi, per tlitte , quas acia sunt. Cumquo Zohar con- c °tdat. in te, inquit in precatione ad Deum,»e» efffimthtudo, h,c u/la imago ex renor 'vel int ortet : fidtu creaßt calum^S **rram, (stex tllis produxisti Solem,Lunam, terrttm (sßtllas,
^ ßs na ^odtaci: & tn terra arborei (s herbas tn horto deh, »
c ‘ttrum. cum bestiis,a&tbm (s ftfctbm, t undem et tum htmt- > ut mde ressitfertores cognojct poßmt , (s ex fupertori- u<s etiam inferiores, firnul essam modus, quo hac & tUtt gubernantur. Plutarchus intractatu Osiridis inquit: In Aegypti civitate Sais dicta, in templo Mincrv® ex cerebro Jovis nati,
(quae nihil aliud est. quam sapientia I» *. i r i s) talem inscriptio- nnm extitlsle: «Y*. eis, xr«,T< jayroo, djirif. uni, ^ riy Scripturam
Ijui» mir A»» «otis vu Ä'VVITOS titroxictwft». Id est : Ego/um omnt '"»?!» M ‘- quod futt,(jst tjuod e&,Q) quod ertt. Et nemo mortalium ad - "tv«,
”*c meum melum detexit. Divinitas enim tantis tenebris est ‘nvoluta > ut per illas lux videri non postit. Unde Orpheus dicit:
o’ i % e/ttlm, ifijfixr af. Id est, Non fytdeo
'^um.tjuta nube (jt.-staeflob^eUtw. &l’lalm. 17. Qnt posuit ,,n ebras latibulum suum. Et 4. cap. Deut. Appropinquasti*
*ß montem , qui ardrb.it usque ad ctelum, Cs tbt erant ttne- nubesjßijj* isobsunt m. Nam respectu Dei lumen 6c Jncbrte nobis idem sunt : Sicut tenebra. ttaCs lumen etue,
>Z8. Sc Jesan 16. Ponequaß »olf e umbram tuamtnmt- Cuiiis eadem ratio est, qui affirmativae & negativae, nam P. Cr hanc , quae tenebris aequipollet, melius de estentia divina i* 1 'quid comprehendere postumus, quam per affirmativam, quae "nsini respondet, de quoRabbi Moyses Aegyptius in57.cap.
P r 'tni suj li[, n xiore egregie disputat: Divinum enim lumen crea- ^"sts sui, protsus insupportabile est, etiam perfectiffimis. (ccun- ir^ Apostoli dictum ad Timoth.6. Deu* habitat tn lumtne tn- ps cct sttbtli, quod nemo homtnum potuit fidere. Adeo tlt nobis tenebrarum loco sit, sicuti Solis splendor vcspcrtilio-
Ü 3 ni-
LumcnDtvi-

tAvts mBuY^ us.
T*nebrs.
a
it
»»
it
Z. ?. rigtnt S ratui*
»i
Jpc seertta iri plicitatejgnu & i Salit „
>>
a
Tru natura
22 De Igne et Sole.
nibus, noctuis Sc aliis avibus nodlurnis, qux tenebrx sunt vestes, & quasi ternum & claustra luminis. Imaginamini vobis sacum lucernam super excelle monte uositam, mari irinerantibus viam noctu monstrantem.shaios dictam: Iiuius claritas,circa se ipsam aequaliter tnnquam dc centro ad circumferentiam, quantum quidem se extendere potest, ipargitur. quae ibi, ubi ulterius lc eliminare nequit, olascurirrte terminatur; Tenebra; enim nihil aliud sunt quam luminis abientia Lc privatio. Eodem modo homo externus , carnalis dx animalis ; tegumentum Lc obumbratio est interni spiritualis , insta, alicuius laternae lignea: vel lapidea: aut similis materia, opacae, qux impedit, quo minus lumen ibi inclusum Iplcndorcm l iuin rxnorsum diffundere postit: laterna enim cum corpore j lumen veio intus pontum, cum anirpa comparatur. Sed ii corpus subtile factunt est,Lc natura: x-herex respondet, L< instar laternas, vel ex claro crystallo, vel ex co, ou tranlparcnte factx se habet, alia rätio erit; Nam anima & functiones suxtunC ibi sine ullo obstaculo lucent Quoniam igitur uni istorum, homini scilicet interno, ignis animx respondens attribuitur , sal vero externo, (victima enim vel homo animalis est vestimentum spiritualis, per hominem Sc ignem significati)vestimcntum istius ignis erit Sal, in quo potentialitcr ignis est inclusus: Omnia enim salia de natura ignis sunt generata. Ex amni entm re combusti fit[xl , ait Geber , unde etiam per consequens de ignis proprietatibus participat sal, qux sunt» purgare, exsiccare, corruptionem impedire, & coquere; quod in omnibus rebus salitis apparet,qu^ quasi semicoctx sunt, 8 ca corruptione potius , quam cum crud£ iunt, diutilliine prxscrvantur : Item in cauteriispotcntialibus, qux urunt, Lc nihil aliud sunt quam sal,
Cap. XVIII.
TLTAc occasione locum integrum Rhasis de secreta triplicitatf "nobis allegare licebit. Non est enim vulgaris, nec omnibu* notus quem numerum , propter triplicem ignem & triplicem salem, de quibus dicendi animus est, instanter tractabimus. Eft enim mysterium in hoc ternario numero non obliviscendum, quia operationem reprxientat, cuius operator est ignis. Na a 1 1.2. Z. faciunt sex videlicet dies, in quibus Deus creationis mund 1 opera sua absolvit, 8 c septimo dic quievit. Rhascs inquit: Trt> sunt natura, quarum prima cogncjci (st comprehendi nequis' st'nesors i meditatione elevata. Q»<e cH Deut Optimus Maxi' mus, omnipotens, omnium rerum causa prima (stauthor. A^' ter a nec 'hifihilis, nec tangibilis»quamvis altquis prope illati ejfet , ccelum Videlicet in sua raritate. Tertia efl \mundA elementarie omnia comprehendent , qua sub regione atherei
exi'

De Igne et.Sae e. r;
exi fiunt , qut fer sensus noßros potest cognosci fi ebserVan :
Deus ab aterno futt » cum cjuo tente mundi creationem nihil *tat prat er nomen suü ab tpfo solo cognitum, & /aptent ia sua.
Prrnium quol creaVtt , erat aqua, tn quam, terram mtfiuit, Crmtia q.gU. unde omnia procreata fuerunt, tpua hict-sra exiflunt. In mentomm. ißt* duobus sstfiu fi craßu elementis senfibtss noftris perce- P , ‘bt/ibiu , duocatera /übn ha fi rara, aer fi >gnts funt t0r nprehtnfa : Quatuor tßa corpora, fi corpora Vocart debent,
**nta mixtione sunt hgata, ut perfide d se inVieem separari r>tn poßtnt , quorum duo fixa sunt, terra 'videlicet fsf tgnis,
7 W * ficca (fi solida funt , catera duoVeroVolatiha ,aqua fi aer, qua sunt humida & liquida , adeo ut quodltbet elementum cum duobus , tn quibus eil inclusum , conventat. Et eo- EUmentadu- dem modoin se continet duo ; unum corruptibile » alterum ?
*beio non, sed quod participat de natura ctelefit. ideoque duplex efl aqua , una pura , simplex (fi elementarie , altera tommunis lUa , quj! usut rtojlro mferVit, qualis eil lacuum,
puteorum , scaturiginum (fi fluminum , pluviarum (fi altarum aeris imprefiionum. Similiter terra alia crassa Terra, efl, impura (fi tnseda, aha vero Virginea, crfiathna, clara ,
fi splendida, in omnium rerum elementarium compositarum centro contenta fi inclusa, ubiplurtmis involucris conglomeratu sella ef Vestita manet, adeo ut nonsactlesit ad illam perVemre, ntfiper cautam filonugradilus ignts institutam separationem. Eil e/tam quidam ignu, qui fere per /e fi quafide nihilo fimetipfism confirVat, fi exiguumfit “ nutrimentum, quo tget, unde clarior (fi lucidior fit; Et insuper eil ah tu obscurus caliginosus, urens, qui omnia, quibus adharet, fi tandem fimet tpfum exterminat fi comburit.
-der quoque eil Vel pur us,Velfacillime corruptibilis,ex omni- -der. bus enim elementis nullum facilius corrumpitur, quam aer.
Oft* contraria fi repugnantes fubfiantia omnes in torporibus elementartbsts mtxta,fuadeßrud tonisfiunt causa. Quocirca necessarium eil, ut quod purum fi corruptibile eil, ajuo c °ntrario corruptibili fi impuro separetur'. Quod non nisi per ’g a em fienpoteil, qut eflseparanVus fipunficattVus. Sed *na element a liquida, aqua, aer tfi ignis, sunt quafi d si csVtcem mfiparabitia. Stemm aer ab igne abflrndut tflet, fr(ä i n r t - d . ’fnit , qut ex tUo pracipuumsuum habet nutrimentum, fi fabulum subito extmguerttur, fifi aqua ab aere esset sepa- rata , omnia flammam conciperent. Si etiam aer omnino ex aqua extraheretur , qui iUam per suam leVttatem quafisus pensam tenet,omnia submergerentur.Suanis ab aqua prorsus f emoVeretur, omnia ad diluVium reducerentur. Tna fi a
B + elemen-

14- De Igne st Sale.
elementa possunt nthtlommui d terra disjungi , non tamen totaliter, tta ut non aliqua pars remaneat, adeonfistenttam torpori dandum (fi tangibile faciendum , ptr/ubnlißimam tua portionem , quam excrafiitic qua infra manet, fecum ofoehunt: Stcutun 'vitrofien 'vidcmui , quod per industrium tgnis artificium, ab opacitate, qua m cineribuo erat ,fe depurat,ut tnde ad transparentem transeat claritatem , au* fixi (fi tndtjfolubilu Salte naturam habet, cum fit ma (fisolida tnjpiffat ‘ont omni tranfptrattone (fiporu carente'
Caput XIX.
UsOc loro pulcherrimas illas meditationes Zoharinas, quia ad prqpolitum nostrum faciunt, non omittendas este cenleo : Ademi ena- Dem form- i<btt Adamum delimo terra-, aut fecundum Hc- hrateum textum, Deu* form anst Adamum pulverem terra, Genes.z. Vocabulum formare propue ad figulos (pectat, qui ex terra prolubitn sito aliquid formant. Pulveris autem mentio fastum , quo instari postumus , nobis decutere debet, quando vilis St corruptae istius materiae recordabimur , ex qua quoad corpus, facti fumus, quod nihil aliud est, quam cornum Sc lutum. Quare tria considera, inquit Zohar, Sc non incides in transgrestionem. Rccoi dare unde sis ortus, videlicet ex materiatam spurca 5c impura, inquam tibi cstredeund um, in pulverem, vermes Se putredinem : Et coram quo de actionibus Sc gestis tuis tibi erit ratio reddenda, qui est supremus Judex, Sc Rex omnium., qui benefacta remunerat, Si nullum delictum linit impunitum. Adamus igitur eum omni sua posteritate de pulvere terrestri factus fuit, »> qui humectatus erat ex fonte feti vapore, quem Sol pes radios i> suos attraxerat,ad conspergendum Sc macerandum terram Nam i> cum terra per fe sit frigida & sicca, mti uctuola |3c prorsus sterilis " est, nisihumidoSc calido, unde fcecimditas oritur, impraegnetur. » Sic igitur Adam ex terra Sc aqua simul mixtis factus est; Haec duo elementa duplicem facultatem Sc duplicem formationem in ipso notant: quarum una corporis est huius (eculi respectu,altera verbanimae in altero mundo. Aqua significat meditationem coelestem, peT quam spiritus noster se potest elevare : Terra per fe immobilis, Sc qux nunquam loco suo moveri potest, non libenter cum exteris tribus clementis volatilibus fe miscet propter extremam suam siccitatem, sed ab ignis actione mdurelcit, Sc intractabilis fit, per fpititnm contradictionis durum Sc refractarium carnis contra spiritum, adeo ut rejectura est^t aquam, quam quis Aqu* hume, in illam inserere vellet, nisi hoc fieret mediante subtili aeris humi. /I*t terr* me ditate, qux ibi intercedit, Sc fe ibi miscet, penetrando eius mini- dtontedere. mas p art i cu l as> q Ul i n aqua imprxguatus terram cogit ad in*
(erpue.
Animo.

Dt. Igne bt Sa.ii. rs
pastatioivrm & inclusionem flti in ipshnt terram,quasi terra ipsum " captivum tenere deberet, quae hac ratione tanquam faemina a n ' ar * sno impraegnata manet : Nam omnis res superior in ordine gradu loco maris est, erga illam quae ipsa est inferior, cique lubjecta. Quod Ii aer aquam & terram, qui illa duo sociat Se unit, fanquaiTi supplantatus & profligatus deterit, humidus & calidus cinu (it > terra per extremam suam siccitatem, omnibus viribus "° Cn get, ut aquam ä (e rejiciat. Se se ad primam luam siccitatem rf dticat: quod in (abulo mnnitestum flt, quod nunquam aquam rc cipiet, quin ab illa se statim separet. Sic ergo terra per se sempet r cbcllis Se contumax est ad (ui remollitionem per aquam, acrem jbit ignem recipiendum. Hoc modo Iph itus contradictionis Se i"obedienti,e iu Adamum fuit introductus, mediante terta, ex A"» Armatus erat, sicut sua confoti & ipse hoc evidenter olVeii- dnnt, cum per suggestionem lerpentis omnium animalium niaxi- me terrestris , tam leviter extrema: prohibitioni, ne de fructu scientiae boni Se mali comederent, contra venerunt. In cuius rei punitionem dictum fair serpenti Geiles z. Terram comedes per omnes dies tua ,: quod gelatas repetit cap. 65. Vulsit paait
ttsue. Quod terra spinas carduos S< rubos ipli productura e flet,
& (i de illa vivere vellet, agriculturam ipsum exercere oporteret in sudore faciei sux, donec iterum terra fleret, de qua deiumptus erat, nam quia pulvis fuit, in pulverem redire debebar. Quanturrt ad aquam attincr, illa speculationes divinas nobis denotat, & ~ 4 (jna. quando cum omnibus rebus semiscet £cunit,quibus piincipium, „ crescendi vigorem & multiplicationem confert, tunc vehiculum /cu vestimentum Ipiritus clt, (cctindum illud, quod iu principio .« creationis dicitur, Spiritum Domini expansum fuifle luper aquis, « aut sicut vox Hebraica marachephet notat, fluctuando super .. aquis, illas fomcr*afle& vivificafle, sicut Gallina, quae pullos «
Aios fovet: vox enim Eidum nescio quem calorem & igneitatem <- nobis significat. Per aquam igitur, docilis Sc admonitionibus « intellectus obediens spiritus, per terram vero spiritus refractai ius «« contumax,Sccontra aculeum calcitrans,inAdamum te insinuavit. «
Quia enim aqua tertam, quae omnium elementorum ignobilius « cst,dedignatur,& illamrcjicit.nec eius societate, (quia fex est&ex- « crenientülgaudet, ideo spiritus purus & mundus in aqua mansit, *«
®c ibi fedem suam elegit. Nam ex tribus terrae naturis, aqua cum Tres natum, ouabusad minimum le non conjungi: N011 cun» fabulo propter TVrr«. extremam siccitatem, quam partium cius diseontittuatio causiit:
Non cum argilla, quia crassa est & unctuoTa. Limus ergo restat solus, cum quo qualiscunque impastatio$c mixtio neri possit, nihilominus tamen aqua taudom ad fundum residere illum sinit, fique supernatat, propter naturarumcontrarictatem, quarum
L $ «na

L6 De Igne f.t Sale.
,, una est immobilis , solida & compacta : altera vero fluida mobi- „ lis, Lctanquam sanguis in venis stuens , in quo spiritus relident, „ qui facili negotio elevari polit,nt,quia igneam habent qualitatem „ feniper sursiiin tendentem. Adeo ut aqua spiritum interiorem denotans , srmpcra coagulatione ista externa te conetur liberare, (omnis enim coagulatio species qua'dam mortis est, hquorolitas autc vitae,nec propter contumaciam eius amplius se cum illa conjungeret, & illam tanquatn veste indueret,niti lupiemus Magister & Dominus Adonat, ad rerum propagationem, (quandiu ipsi pulcln um hoc opus manuum suarum in luo statu conservare pla- cucritjduo ista,aquam & terram per providentiam suam cogeret adpaccm, mediante Angelo & ministro suo in aere prscsidenre, ineundam & conservandam. Porro homo liberum arbitrium in plena sua potestate & dispositione habet. Desiderium peccati /ut te ens, (S dominationem suf er tUudhabebit Ccnes.3. Sl vero homo, terrae, id est, desideriis8c concupiscentiis, ad quas magis inclinat, adhaerebit, nihil nisi malum operabitur; si vero spiritui per aquam significato, res eius in bono statu erunt. Flumen Det lepletum rfiaquis 1 'Ial. 65. A? |esaiae+4. Effundant aquas super tllam, qua fit it, & flumina fupmllam , qua esi an da Cflsicca : eß undam Spiritum meum super stmen etut, C benedtiltontm meam super generationem etm. Quamdiu aqua in unione cum tetra persistit, bonus spiritus apud hominem manet, ut sapiens Proverb 5. nos monet, videlicet ut btbamtu aquarh de ctjicrnu noflrit, rivulos , qui fluunt de fontibus
nostrit. Quando autem terra per rebellem & repugnantem siccitatem aquam reiicit, dura 5 c rctractaria eius obstinatio reliqua manebit,donec mediante aere (piritus.qui illas conjungit & unit, (sanctas inspirationes puto)tcrra dentio sit remollita & macerata: Hoc medio quando spiritum illum aquae salutaris obtinebimus, de quo Ecclesiasticus 15. cap. ait : Aquasapientia salutaris potabit tHurn, cavendum nobis erit, ne aquam illam rejiciamus, Sc terrae siccae & fabulos* nos similes exhibeamus, quanon satiatur aqua Proveib. 30 & proptcrca nihil producit. Omnia ista inEvangelio clarius nobis proponuntur, ubi ntedianteista aqua viva fructuosa Sai.vatore nostro, qui scaturigo perennis
est, Spiritus Sanctus in corda nostra introducitur, qui durititm terrae nostrae macerat, alpergit & lubigit ad producendum fructus maturos & honos charitatis. Aqua , quam dabo <bobu , inquit ,fiet m ‘vobis fons fluens in 'vitam aternam, Johan,^. De Deliae aqua claie locuti sunt Prophetae, Quoniam apud te esi fons ‘btta, & tn lumine tuo <btdebimus lumen, Plalm.zz. Ecce » quomodo lumen eum aqua conjungat, quae ignis est, unde di- gressio ista mini« absurda videbitur. Et Jelaiai 12. Haurieris
aquam

De Igne et Sai e. i7
aquam cum gaudio ex fontibus salutis. Etjercm. i. Dereliquerunt me, qui lum fons aqua: vivae. ut facerent cisternas rimis plenas, quae non possunt aquam continere.
Cap. XX.
JN iisqux supra ex Zoare allegata fuerunt, principalia secreta ^•ictioncs ignis,&in huilts contrario Lc patiente,quod est aqua, Co mprche n duntur. Nam ailut activorum in fattentu sunt d'sj’o/inone , inquit Philosophus, Nam effectus nullibi melius discerni possunt, quam ubi agunt. Ignis autem tres proprietate* habet. Sed hoc in loco res nobis altius perpendenda erit.
Caput XXI,
QMnia igitur quae sunt, in tres ut vocant mundos, seu coelos De frl j w
lunt dividenda.(Necuiautem absonum videatur,velim,quod mU ndu st» saepius repetitionem in hac re instituimus , hinc enim omnes ccelu. secreta: fcieutix dependent.) F.lementaris mundus inferior perpetua: alteratiom & vicissitudini vita: 6c mortis est subjectus:
Coelestis superior, supra circulum Lunx incorruptibilis est in se ipso , tam quoad fubstantix fuse puritatem & uniformitatem, quam quoad suum aequalem 5 c continuum motum, ubi nihil est, quod sibi invicem dominctur, qui duo mundi , unum sensibilem mundum conftituunt. Intclligibilis, ab omni covporalitatc materia est abstractus, quem Apostolus tertium cxlum vocat, quo raptus erat, cum inquit: An in corpore, an vero extra corpus fuerim, Deus scit: Nonlolummundus8ccoelum indifferenter talis. ponuntur unum pro altero, sed etiam coelum pro homine ipso, gnisicatt». Cati enarrant gloriam Dei , ut maxima pars patrum hxc verba interpretatur : & homo quoque pro coelo, ut apud Origenem eff tractatu 25. in Matthaeum : Cor hominis moraltter coelum aspellatur , (ff thronus non glori* Dei, ut est templum , /ei ipfius Dei. Nam templum glori* Dei esi illud, tn quo tan- quam tnspeculoper anigma didemus,sed ceelum quod templo Dei , ubi thronus fusu c It, praß at, esi qnafi^sidere de facit ad fadem. Qux de verbo ad verbum ex libro Abahir in Zoare, Sc cx aliis veteribus Cabalistis.ex quibus fete omnia cius scripta constant, transferipsit Interdum etiam coeli pro ipso Deo sumuntur»
£seut. 1?...Audite cctlt, qu* loquor. & 8. eap. 3. üb. Reg. secundum veritatem Hebraicam in oratione Regis Salomonis in templi dedicatione: Exaudi 0 c telum. In tertio coelo aut mundo, de quo Apostolus loquitur, quamvis Deus sit ubique, thronus fu»
Divinitatis magis specialiter est constitutus quam alibi, cum suis intclligentiis separatis, qux ci assistunt, ad excquendum mandata

z$ De Igne it Saie.
cius: Benedicite Domino omnes Angeli fui fotentes in Virtute, tjut facitis , cjua 'vobis prxciptt auscultando 'vocem 'verborum suorum. Hinc Theologi mundum Angelicum vocant, extra omnem locum & tempus. Dc quo Plato in Phaedro suo inquit: A nullo hominum Unquam latis ut decet, fuiste celebratum fecundum suam excellentiam Sc dignitatem, quia totus lumen est, quod scexpandit, Sc quasi inexhausta scaturigo, se in omnes creaturas derivat: Sicuti de hac re vetus Phinicum Theologia sentit, quam Julianus Imperator Parabates in oratione sua ad Solem allegat : Shsod lumen corporale procedat a natura /«' cor pah.
Caput XXII.
il N D U S coelestis tenebrarum Sc luminis particeps est, Se
a lumine omnes liias facultates Sc virtutes habet, qui ipsi a lumine conferuntur. Elcmentaris totus ex tenebris constat, Sc per aquam propter suar» instabilitatem, denotatur: Intelligibilis per ignepropter summam puritatem Sc lumen: coelestis vero per acrem, cum quo ignis fle aqua se conjungunt. Terra hac ratione pro loco infernali restabit, sicuti re vera terrena hic habitatio nihil aliud est quam infernus. Sed Moyses per coelum, mundum intclligibilem intellexit, per terram vero sensibilem : dum coelo, duo magis elevata elementa acrem & ignem, quia semper sursum tendunt,tribuit, terra: vevo, aquam Sc terram,qui ob pondero- sitatem suam deorsum feruntur. Quod, sicuti Zoar monstrat, magis mystice per Moysenfuit adumbrarum , per admirabilem tabernaculi constructionem , quo nihil magis spirituale est, quia aurum Sc argentum 5c lapides precioli, ex quibus constructum erat, mundum sensibilem repraesentabant, Bezeleel vero operis director, intclligibilem Sc constructorem s qui Spiritu Divino, sapientia, intclligentia, Sc perfectislima doctrina repletus erat, quod ex voce ipl» fere colligitur, (contextum a Be'%el umbra, fle El Deus.)
Gap. XXIII.
pOetx prophani mundum sensibilem in tres diviserunt, nam ad A intclligibilem penetrare curi ipsis non fuit, Sc superiorem cius partem a Luni circulo sursum Jovi assignaverunt: inferiorem terrestrem Plutoni: Mediam,qui a terra ad lunam usque est, Neptuno : quam Platonici generatricem vocant, propter humidita- tem sale imprignatam, qui ad generationem stimulat, ut cx vocabulo salacitas apparet, sicuti Plutarchus quxstionc 4 . dc causis naturalibus, & in tractatu Osiridis annotavit. Hinc etiam
Poetae

DeIcneetSalh.
doctae maiorem fcccunditatis genealogiamNeptuno quam catte- ris Diis attribuerunt.
Cap. XXIV.
QUILIBET horum trium mundorum particularem litam - 7( - irt lcie»t,am habet, quae duplex est : Una vulgaris & trivialis, & mundwi
a ' tc ra mystica & secreta. Mundus intelligibilis. nostram Theolo hokbtt ftttn- Eiam&cabalam: Coelestis Astrologiam6c Magiam: Elementa tUm partu*- sls Physiologiam & Alchymiam comprehendit. Ex quibus hac lanm. per rciblutiones <Sc separationes ignis, abstrusiora & occultiora datura: (ccreta in tribus rerum compositarum generibus icvelat. Compositionem enim retaltqui« scire non potent , destru-
dficnem illius tgnor,t<eertt , ait Geber. Sed has tres scientias ignorantüm & maligni spiritus depravatio, adeo suspcdlas reddidit , ut vix de illis loqui liceat ei, qui Atheismi non vult insimulari vel venefici Sc falsi monetarii titulo insigniri. Cum Empedocle &Anaxagora itaque dicimus: Smgula hac noßra ratio dijputat ferner compofitionu & resolutionis,ultro curo smque deque gradiern : Quod tota scientia elcmcntaris in mixtione 5c separa - tione elementorum consistat, quod per ignem perficiatur, in quo tota Alchymia versatur, sicuti Avicenna in suo tractatu de Alma- hat d seu divisione scientiarum aperte declarat. Et Hei mes in suo tractatu de septem capitibus : InteUigitcßli i sapientiam qua- tuor Elementorum scientiam, quorum occulta apparitio ne- inquoconsi- quaquamsigntßcatur,nißpnm dilidantur Ö" componantur,fl«t. quta ex elementis mhitfit utile, absque tah regimine : nam " ubt natura deßnit suat operationes , ibf ars insipit. Accipe compositum quoddam Elementare , quale volucris, herbam, “ lignum, aut aliud simile quiddam, in quo ignis actionem luam " peragere postit. Sein alembicum aut,retortam impone. Aqua “ primo separabitur, & deinde oleum, <i ignis sit moderatus : Si “ vero ignis urgetur, utrumque simul: sed oleum aqua: innatabit, “ quod facile per infundibulum vitreum separari poterit. Aqua ista ‘‘ vocatur Mercurius,qui per se est purus & munndus: Oleum vero “ s ulphur c*mbustibilc & insectum , a quo totum compositum de- pra^atur. In fundo vasis cineres restabunt, ex quibus per aquam “ in forma lixivii sal extrahetur, quem aqua 6c oleum antea tege- " baut ,'postquam aquam per Maria: balneum , ut vocant, extraxe- ris. Nain unctuola olcaginolitas per hunc ignis gradum non " a seendit, lal vero multo minus ueque etiam terra indistolubilis, ** omni sua humiditate exuta Sc vitrificationi apta. Omne enim “ frfaatum proprta humiditate nullam mfi ‘cttnjrcatortam ' 1 frastat fufionem, inquit Geber. Duo itaque sunt elementa, li- * r quida aqua,s< aer.qui est oleum; Nam onuaes substantia: liquida
naturali-

De Igne et Sale.
„ naturaliter fugiunt ignem, qui unam elevat, & alteram combu- ,, rit. Non vero duas illas, quas siccae & (olida: sunt, qure sunt sal, in » quo ignis Sc terra pura, quae est vitium, continentur : in quas „ignis maiorem actionem non exercet, quam ut illas liquefaciat „ Lc rectisicet. Ecce quatuor elementa duplicata, sicut Hermes ea i, appellat, Lullius vero magna elementa. Sicut enim quodlibet „ alimentum in duabus qualitatibus consistit, ita magna ista clc- „ menta duplicata, Mercurius, sulphur;, sal & vitrum de duobus „ elementis simplicibus participant,aut potius, ut rectius loquar,dc „ omnibus quator, fecundum plus vel minus alterutrius: Mcrcu- ,» rius enim multum aqu* habet,cui attribuitur: oleum seu sulphur „ multum acris: sal multum iguis: & vitrum multum terrae; qua: »»in centro omnium rerum elementarium compositarum invenitur ,» pura Lt munda, & quae in revelatione fui ultima est, dea exteris » exempta. Hoc modo per artificium dc ignis operationem» suos- »> que effectus, omnes impuritates & infectiones depuramus, dc ,»illas ad substanti* posthac incorruptibilis puritatem reducimus, „ per impuritatum combustibilium dc terrestrium separationem. ,» Tota enim intentio operantis Mersatur in hoc, ait Geber, ut n frufiionbm partthue aljeitu,cpu; cum leiiteribtu perficiatur, „Qux intentio,hoc agit, ut corruptiones seu imputitates mundi i, inferioris, ad puritatem mundi coelestis elevet, ubi elementa pu-» „ riora demagis essentialia sunt, quia ignis ibiprxdominatur, qui „ extera omnia puritate (ua superat. Ecce in quibus rcbusAlchy- », mia versetur dc consistat.
Cap. XXV.
Tk f A GI A respectu mundi coelestis, erat olim scientia sancta & veneranda, quam Plato in suo Charmide veram anima: medicinam appellat. Et in Alcibiade scribit: Quod maiores natu Regum Pcrsix in illa instruebantur,ut Deum revereri & dominationem suam ad formam ordinis universi componere discerent.
qtnjkfium.,, Sed proprie loquendo nihil aliud est quam forma conjugii a coelo „ stellato, ut Orpheus loquitur, cum terra contracti, in quam in- „ fluentias suas quibus terra imprxgnatur , mittit, qux ab intelli-
roficiscitur: Et applicatio virtutü activarum ad pasti vas,
,»ad producendo mirabiles effectus, natur«ordinem communem „superantes : Idquc sine cooperatione dxmonum, maxima parte „ malignorum, falsorum Sc fallacium, quorum alii aliis sunt peio- ,, res, cum quibus nullo modo credibile est tres Reges seu Magos, „ qt|i CX longinqua terra ad Jesum Christum adorandum venerunt, commercium autconfuc- nem habuistc.
Car.

De Igne et Sale. Cat. XXVI.
Zr
Q AB ALA seu Receptio, ita dicta quia illam verbotrnus vel o-hiala.
tcl fnus alii aliis de manu in manum tradebant > duplex est , quavuvf, tma ktrtpth id est, Creatio,dicitur,qux in mundo (ensi.
°>'i consistit,in quoMoyles subsistit,nec de Intelligibili aut mtclli- £ ent ><sseparatisqukquam dixit: Altera est q use do mercataeb a öttl)rouoDei agit: de quo principaliter Ezechicl tractat, cujus Visio fere tota ignea est: unde apparet, boc elementum per totam ,acr am scripturam Divinitati appropriari, tanquam unum ex sitis P et sectis St proximis symbolis litu notis St attributis in rebus sen bbilibus. Per qwx tanquam per scalas JacobiSc auream Homeri CMtnaHtm- katenam elevamur ad spiritualium & inrclligibilium cognitiOnf. fl ' Ii'visthiita tntru Det .1 creatura mundi per ea ojua satia sunt •nteUcila conficiuntur , fempitcrnaijuottj ejm ‘birtm & dt- ^iniiM. Nam mundus cü creaturis qux in illo sunt, est quasi Dei Pictura, per creaturam enim creator inteUtgiiur inquit Augu- «inus. Deus enim duas res ad suam imaginem & similitudinem fccit inquit Trismegistus, nempe mundum, ad delectationem & tecneationem ininhmtis pulchris operibus capiendum : & hominem in qua singularem suam haberet delectationem: quodMoy- ses taciti exprimit Gcn.i.Sc a.ubiDcus.cum mundus,cxlum tet* ra vegetabilia, mineralia, animalia, (ol, luna, stcllx £ 5 c reliqua o- naniacreanda erant, nonnisi verbo sito fieri jussit, liuomam «- f/e dixit C saiiasunf. ipse mandavit & creata/unt p/.$z.
Sed in homine creando magis ferio agiticum dicit .Faciamut ha- "••nem ad imaginem O "similitudinem nostram , Creavit ma- frulum & foeminan» de pulvere terra:, deinde sufflabit in faci.
*•* ejau furi tum 'itta, (ffafttte fuit in antmam ‘videntem,
Ubi quatuor aut quinque tes singulares sunt observandae > inquit c yrillus. Eodem igitur modo quo mundus est imago Dei ita ho- •*10 est imago mundi: nam tanta relatio est inter Deum Jc creatu» r ss sitas, ut neutrum bene comprehendi possit, nisi per mutuam ! lr "us eunt altero factam reciprocationem. Nam universa sensibi»
1,5 natura, ut ait Zoar, respectu intelligibilis se habet, ficuti luna Cr ga Solem,qui in illa reverberat suam claritatem: aut (icuti lam- P a dis aut facis lumen,unde procedit flamina fungo affixa,qux ex ““(Ta viscosa Sccombustibili materia nutrimentum capit,sine qua P mdor öc lumen istud visui nostro communicari ncc ab ipso ap-
pollet. Eodem modo, glona & eflentia divina quam ; ,
li vocant, videri nequit quam in materia sentibi-
hujus mundi, qux quasi ejus forma est & imago. Hoccstquod ^u» Moysi dixjt fix.. Jj, Facitm meam ‘it Aere non poter*, po- ftrirf Stlf
stentra

ai De Igne et Sale.
floriora W</cJ«.Facies Dei est veta sua essentia in mundo intclli- gibill, ijuam nemo ’bidir untjnam excepto Melii.i de quoscriptii est l’l .15. Po’ötdebam Domwum in auffeiln meoßmper Partes posteriores ejus sunt effecta in mundo sensibili: Ita quoq; anima dilcerni Sc cognosci nequit quam per suas f unctiones quas in corpore exercet, dü ei est annexa. Unde Platonem morü huste aiunt, ut existimaret, ficuti ignis absque materia, ita animas fine corporibus liiblistere non posse , Scillas post multorum seculot um decursum in bunc mundum, utdenuo corpora induant, reduc. Cui Opinioni etiam Virgilius adha;ret6 Aneid.
Hm omnes ubi mitte eorum ‘vollere per annos Lethaum adflumen Dem elocat agmine magno, Scilicet immemores super ut connexa re'vijant,
Kurfm £ 9 *incipiant m corpora \'sette remeem.
Sed hoc suam Palingenesiam, St Mctcmplychofin Pythagoricam lapit, cui etiam Origines adhaesit, ut ex libro luo ariji , de principiis 8c ex epistola Hieronymi ad Avitum apparet. Multo icctiirs Porphyrius, quamvis Christianismi advcrlarius & calumniator impius, sensit, dicens : Annuas perfecta: bcatitudinis causa omne corpus virare Lc sugere debere: Et postquam anima ?tb omnibus corporalibus affectionibus suis fuci it purgata, Sc ad Creatorem in primam simplicitatem fit reditura, illam nullo ad huius mundi mala & calamitates redeundi desiderio affici, quamvis ci etiam optio daretur, ut est apud Augustinumlib.22.cap.16. dcCivitatcDci.
Quicquid igitur cognitionis effectorum naturae mirabilium, „ (quam ars in co quod potest imitatur) spiritus hominis aslequi „ potest , id omne cx mundo intclligibili in coelestem, & ex hoc in „ elementarem defluit. Hinc per revelationem secretorum na- », tutae, mediante ut plurimum ignis actione, gloria & magni- „ ficentia primi motoris Sc authoris manifestatur. Nam intellectus „ humanus, ut Hermes ait, est instar speculi, in quo clari & splendentes radii .Divinitatis colliguntur , quas sensibus nostris pes Solem coelestem Sc ignem terrenum ipsi analogum, repraesenta- Gir. Isti radii animum nostrum ardenti desiderio cognitionis Sc venerationis fui creatoris, ßcconsequenrer amoris cius accendunt: Nemo enim nisi quod cognoscit, amat»
Cap. XXXVII.
simanti, /''xllilibet istorum trium mundorum, qui scis ntiam suam partir '■^cularem habent, etiam ignem & salem luum separarim habet» «pix duo, & quidem ignis coelo Moysis , sal vero propter con- (istenuam Sc soliditatem su-im tettx respondent, Sed quid est

De Igne et Sale* 33
s*U quaerat quis Philosophus Chymicus? Est terra usta, &ac|ua congelata,perigniscalorem potcntiahrcribi inclusum. Ceterum ignis est operator in operibus artis hic inii a in tciris, eodem naodo quo Sol aut ignis coelestis est operator in operibus naturae:
In intelligibili munao vero est Spiritus sanctus. Hebraeis Btnah dictus, | ut intelligentia quam sacra scriptura communiter deno- Eatper ignem. Hic ignis (phitualisaut spiritus ignens cumChob- na Vetbo,aut Sapientia HLIO attributa ( omntum artifex me doc »‘tf*p,entia Sapient. 7.) operatores sunt PATRIS. Verba D <»ntnt cctltfirmati sunt > & ßnrttu oris ejus omnis ornatu* earum Psalm. 13 . Ab hoc sensu regula Peripateticorum non Ion- geabest; Omne opus natura tilopmtntelltgentt*.
Caput XXVI11.
J-JI suntilli tres ignes de quibus sermo nobis erit: quorum nullus nobis magis communis est quam dementaris,compositus i s „ K Elmti*- matcrialis, cum materia aliqua (emper conjunctus: & qui miniis taru. fit cognitus, quid sit. unde procedat, quo vadat, quia in momento dissipatur, quando materia destituitur, sine qua ne momento quidem subsistere potest, sed recedit sicut venit & in minima particula sui est totus, subito in infinitum potest multiplicari, & subito in nihilum abire: Nam exiguus fomes ignes quos sibi quis imaginari posset maximos suscitare potest, nec qmequam tarnen dc sua substantia amittit.
Mille iteet captant deperit inde nihil. Et Jacob. 5 . Parius ignit spuam grandem succendit materiam ! Exigua ignis scintilla immensam mundi partem convexam pulvere bombardio aut naphta repletam, igne repleret & statim evanesceret: Ex omnibus rebus corporalibus, nihil est quod proximius ad animam accedat quam ignis, sicut PlotinusSc Aristoteles 4 . Mataphysic: a- |unt, & quod ad sua usq; tempora maxima Philolbphoruin pars» nec ignem nec aerem, quia viluni nostrum fugiant, fatis bene cognoverint. Sed hoc idem aliquis dc Aristotele & de caneris fui feeuli Graecis dicere pollet, illos nec ignem nec ejus effectus vel ad minimum non ita exacte cognovisse (icuti Arabes longo tem- Cognitis ignit porepost, per Alchymiam.dc qua omnis cognitio ignis depen- ab^tlcbymi* det. AKgyptii dicebant ignem elfe animal rapax & insatiabile, dependat. quod omnia quae nascuntur & incrementum capiunt & tandem seni« ip( um devorat, postquam ad satietatem suam usque Ie re- natura /* Picvit, cum nihil pabuli amplius ipsi restat. Nam quia calorem &nu '
& motum habet, alimento & aere ad respirandum, carere nequit, quo deficiente, extinguitur, & una cum illo quo nutriebatur pe- rit, Interim duo ista, calor & motus substantiis vitam habentibus optime convcniunf.YiuemjiualoicScmotuscmper pnvdiuest V»L si, C Motu*

34 De Igne kt Sale.
Motus ä calore potius quam calor amotu procedit quamvis reci- proca sint, unum enim absque altero este nequit. Suidas hoc >l> loco talem contradictionem molitur : Non lölum animalia sed quicquid nutritur & incrementum capit, ad certum finem tendit» quem cum attigit ulterius non progreditur: cum ramei: nutritio Sc incrementum ignis, nullis liroitilms terminetur: Nam quanto plus ei suppeditatur tanto plus habere cupit, & inde semper incrementum capit:Unde neutrum horum, horü duorü animaliü limi' tai i potest, idcoquein illorum ordinem collocari non debet. Motus igitur ignis generationis potitis quam mutitionis & incrementi nomen meretur: Hoc enim inter extera elementa unicum cit quod nutritur 8c ci cseit: In exteris liquid abundat per appositionem fit: ut si aquam aquae vel terram terrae addis: quae additio io igne locum non habet, li alium ignem ipsi addendo, illum majorem facere existimas. Si vero materiam cremabilem super quarrt actionem luam exercere poffit, utpotc ligna Lc alias res quas io I rtmcihtnt. oaturam suam convertere queat, ipsi addis,tunc illum augmenta- Bis. Poetae fabulantur,Prometheum a ccelo ignem in commodum generis humani rapidste, qua de causa ipsum i Diis tam graviter punitu suille,utad rupemCaucalii per triginta annorum Ipa- tiumaffixo accipiter viscera, continuo quae subinde succrescebat» devorant. Sed est ne credibile Deos generi humano tam benevolos & propitios, hanc tam necestatiani natura: portionem» i denegare voluisie.fine qua ipsorum conditio, brutorum conditi- onclongc inferior cslety idquepropter calefactionis, ciborum coctionis & aliorum commodorum necessitatem? 1’ia.ier h®£ cum ignis semper surliun seratur, Sc ad originem suam cadesteu 1 alpirct, proprie ad hominem spectare videtur.
Pronat^ cumßcäcnr Animaliacatera terram,
Othomtntsublime dedit, ceelumc^Setdert iußit,Qs ereilet adfydera tollere 'eulrrtt.
Omnia fere animaliaignem fugiunt. Unde I.actanticus volens monstr are hominem animal elfe Divinum, hanc prägnantem talionem allegat: quod homo foliis inter omnia animalia igne uratur. ■ Vitruviuslib. i. inquit. Primas hominum consuetudines» occasioae apud ignes communes fc calefaciendi,suistc contractas* Invidi® autem causam qua ob ignis.usumDii erga homines commoti fuerunt, Poctx hanc indicare voluerunt, quod mediante >1 „lo ad profunda natur® (cercia penetraverunt, cujus materi® pro- „ cedendi, in qitantum pro retrogradatiouc dicta natura operatus» „manifestari Sc cognoici nequeunt quam per contrarium quod «,Gr®ci thaAwnv vocant, id est rclblutionem St separationem parti' uni elementarium, qu® fit per ignem, qui omnes res artificiale* ab hominibus inYSjnta» exequitur; adeq ut primi nullum alii 1 ®
insttumett'

De Igne et Sale. Zf
inftrumentum habuerint quam ignem, quod ex ludiarum occidentalium maniscstntionc apparet, Homerus in Hymno Vulcani leribit: Ipsum, Minervae auxilio homines artificiosas operationes docuisse,cum antea incavcrnis ferarum bestiarum modo habi- taflent, ubi per Minervam artium & scientiarü Depen, intellectum k industriam . per Vulcanum vero, ignem, rerum exeeutorem Minerva (g "'digitavit.hinc Agyptii du«s balce Deitates conjugio devincie- Vulcanm. baut, ut significarent, omnium artium Se opificiorum inventio- ner n procedere ab intellectu; quae postmodum igne perficiuntur & de potentia in actum deducuntur. Nam agens tn toto hoc
n “ndo non eff quam/gnts($ <v//or inquit Johannicius, 6c Ho-
Merus, o, H ‘'<pctr&Itodu, *«/ ■xuX\usA6m. Haec cauia fuit, ut cx 1’hilostrato in Minerva: nativitate,apparet, quod Minerva relictis Rhodiis ad Athenienses se contulit, quia absque igne ipsi sacrificabant. Vulcanus erat quidam, qui occasione ictus fulminis, De ignit ni- ex quo arbor accensa fuerat, primus/Egyptiis usum & commodi - £"«. tatem ignis revelavit, fortuito enim huic igni superveniens,summo gaudio de lumine & calore ignis perfulus, ligna adiccit, quibus ignis dum populum acccrfitum iret, aleretur, qui postea divinos igni exhibuit honores. De qua ignis origine Lucretius sic ait.
Illuti tn his rebus tacitus ne forte requiras :
Fulmen detulttirt terras mortalibus ignem
Primitiis, inde omnis flammarum diditur ardor .
Gratci originem istam Phoroneo tribuunt, & ignem juxta civitatem Argos dictam, coclitiis delapsum, in Apollinis templo custoditum fuisse scribunt. Quem si forte extinguebatur ex radiis fo. laribus denuo accendebant: qui mos adVcstalium ignem conservandum apud Romanos quoque erat. Pcrlse ignem suum faci um Persarum /*, quocunque locorum Rex proficiscebatur, fecum gestabant,eum- perfluis in que in honorem Solis quem omnibus aliis Diis praeferebant, vc- 'itinerabantur, quia Solis imaginem in terriseste credebant. Cae- teriim cum magna & folenyi festivitate super magnifico curru» quam quatuor equi albi trahebant, quemque trecenti sexaginta quinque juvenes Ministri, totius anni dies quos solis cursus absolvit. repraesentantes, pone sequebantur flavi & aurei coloris veste. solis 6c]g n i s splendorem reserente induti, hymnos in laudem i- Pfqrum cantabant. Nec atrocius & irremissibilius crimen este ex istimabant, quam si quis cadaver aut aliud immundum quidam in ignem conjiceret, aut halitu suo sufflando illum inficerer, unde ventilando tantum illum excitabant: quo in casu do vita: di- nniminc agebatur. Sed nec aqua illum extinguere licebat : Dc quo Plutarchus in libro suo de primo frigido mentionem facit:
*n«ns ij q U jg cnormc quoddam Iccius patrassct»promptissimum
C a obtinendi

Ve effettu i- %nti & pulvert btmburäico
Ve ignibus urttßeulibHS.
Rtgertto Baco de GcdestiH eitttfiao*
;6 De Igni et Sau.
obtinendi gratiam hoc fuisse medium, ignem manu tenendo in profluentem aquam descendere, & nili poenat remissio promitteretur, extinctionem ignis minari, & promilsione de non puniendo, facta, nihilominus non quidem propter admissum lcelus, sed propter impietatem animo conceptam, fuisse punitum. Hinc ortum est proverbium illud,de quo Suidas ait. Persa fum, parentibus Perficis natus. Per/a ne indigena ? Vntjut domine , I’ gnem autem inquinare esi nobisfit^a morte acerbius.
Sed nondum omnia qua: ignis medio fieri Sc effici possunt revelata,aut hominibus cognita sunt. Anne bombardico pulvere aliquid mirabilius est, qui factu est facilis ,& in tam paucisaf- que vulgaribus ingredientibus consistit, utpotc Sulphure, carbone, & nitro ? Quae mystice ab ^Egyptiis indicata fuisse videntur per tres ctelestcs istas potestates in quorum arbitrio & nutu tonitrua, fulgura, 6c fulmina esse dicebant, videlicet Jovem, Vestam, & Vulcanum: Per Vulcanum, sulphur: per Jovem nitrum, quod est aereum & ventosum ut RaymundusLuIlius scribit, qui ejus naturam Sceffectus latis cognitoshabebat, si illos manifestare vc- luillet: Per Vestam, carbonem, non solum propter litam rerreste- retarem ex qua ortus est,sed etiam propter suam in corruptibilitatem, quia multis annorum millibus line detrimento fui, in terra jacere potest: hac enim de causa, stratum de carbonibus in templi Dianae Ephelinx fundamentis jactum fuit. Nitrum aeream habet proprietatem, qui tanquam media natura: dstpositio se habet inter maris aquam & ignem seu sulphur de quo participat» quatenus est inflammabile & salluginoium.quia in loco humido & in aqua ut salia, solvitur, quorum acrimoniam Sc amarorem habet. , Ft quemadmodum acrin nubibus inclusus in tonitrU impcruosiim erumpit, ita quoque nitrum facit: Fulgur vero» Sulphure causatur. Sed de his magis pertinenter dicemus, cur" de lalibus nobis sermo erit.
Qui pulverem ex certis sulphuris & nitri proportionibus componere poterit,& loco carbonum,ei addere terrestre» Antimon! i soides,qua: perfrequentem aqua: tepid^ ablutionem separantur, ignem artificialem non spernendum ex pulvere non magnum fragorem edente aflequetur, pulveris communis ImpctuO' sitati nullo modo similem. Quantum ad bombardicum pulverem attinet, Relationes Chincnlium ferunt, in vetustis suis ChrO nicisextare,ejus & typograpluse quoque usumantcmillequingentos annos libi fuisse notum RogeriusBaeo celeberrimus An' glorum Philosophus, cujus scripta a trecentis annis extant, in fibro de admirabili potentia natura: & artis scribit,Gedconemcum certa quadam compositione, ad imitationem fulminum &ton>- truoiuni hostes tcnefaccre solitum fuisse. Et quamvis hoc' 0

De Igni f.t Saeh. . S 7
«P-7-Judic. expresse noacxtct, tamen ultra centum Sev.gint. annos ante pulveris bombatdici divulgationem verbis «ejucntu
b US indicavit. Praterea pofiunt fieri lumina perpetua C balnea ardentia fine fine, nam multa cognoitmus qua ****** c0 *s*~
Uruntur ßd purificantur. Prater 'iero hac sunt ahast'u- fenda natura Cfi artis : nam fern <belut tonit rua pofiunt st ert <**«, ,mo majori horrore quam illa qua fiunt per naturam.
£t modica materia adaptata ad quantitatem unius poUicu fi**um facit horribilem, & coruscationem ofiendit <hehcmei*- *'*». Et hoc ß, multu modis, quibus omnis civitas exerci-
r *ss destruatur, ad modum artificij Gedeonis , qui lagunculis fiaflu , Ö 1 lampadibus igne saliente cum fragore ineffabili. Madtanitarum destruxit exercitum cum trecentis dunta- xat hommibus -. Qux globi ignei quos granatos vocant, & Olla: ignibus artificialibus instructae esse potuerunt; Haec omnia pulveri bombardier» plane conveniunt: sed probi isti viri damna inde sequentia praevidentes religiose reticuerunt. De . ^
Quantum ad perpetuos aut longae durationis ignes attinet. ^ Hermolaus Barbarus in suis annotationibus in Plinium recenset, cum suo tempore vetus sepulchi um in territorio Padovano ape- > riretur, capsulam in illo inventam suisse, in qua lampadis a quingentis annis adhuc ardentis ( ut ex inscriptione patebat) structura quadam inerat. Unde colligitur non impostibile este ignes inextinguibiles praeparare : sic uri etiam ex diversi generis igne queiwGrxcum vocant, de quo Aristoteles tractatum scripsisse praesumitur, quiaqua, (inprimis vero marina propter salem un- ctuosum in illa mixtum) extingui nequit, sed multo magis ardet.
Non impertinenter igitur agemus , fi de hoc igne hic aliquid dir cemus. Glandes m vino macera,exicca & molaliquorcm exprime, quem cum alus oleis per calcem vivam, pumicem, talcum, alumen calci natum aut arenam depuratis misce, qus res Sc similes aliae impuritatem combustibilcm in fundo vasis retinent, dum oleum clarum purificatum Scminus inflammabile prodit, qu« destillatio ignem fortem requirit. Fungos ad hoc oleum convehentes, ex gostypit in lixivio nnctuositatelua exuti filis para, & iti oleo seu liquore tartari imbutos alumine plumoso cum resina aut Colophonio in lubtilisttmum pulverem redacto & mixto consperge. Ignes isti perpetui fabulosi nobis viderentur, nisi ex plu- tibus authoribus authenticis de celebri illa lampade in quodam Veneris templo pendente, in qua lapis asbellus perpetuo ardebat, certiores essemus, quse semel accensa nunquam extmguitur. Sed 6c hoc fabulosum esse quis dicat, idroque alus decidendum relinquam & quid mihi, nihil minivs quam hoc investiganti acc ident recensebo. Materiam cinaedam w ignis gradus artificiales eo
‘C)

;8 De Ignf. et Sai e.
usque perduxi, ut in phiala vitrea inclusa 8c oninis aeris arcendi rratiä sigillo Hermctico obsignata, in fundo maris per mille nc lic dicam annos innoxie conservari potuisset: qua poli tanti vel pro lubitu longioris temporis spatium aperta & aere intromisso ignis intus repet tus fuisset qui festuca; sulphurata: flammam exhiberet. In 2.1ib.Maccab.cap.i.&z.legimus. Lcvitasantctr.msmi- grationem Babylonicam ignem suum socium in putei fundo abscondisse, & septuaginta annis elapsis aquam spissam & albam ibi repertam fuisse, qua; ä radiis solaribus conceperit flammam.
Caput XXIX.
Tallae illae Dea: Pallas 5c Vesta De igne superiore & inferiore quarum supra ficta est mentio, utraque virgo & casta, qualis etiam estignis, duos mundi sensibilis ignes nobis repraesentant: Pallas videlicet caelestem superiorem, Sc Vesta Elementarem , inferiorem; Hic licet illo magis materialis & grossus sit, nihilominus sursum femper tendit, quasi a substantia corruptibili cui alligatus est fc extricare conaretur, ut instar animat in corpore incar- ceratx ab omni impedimento liberatus ad originem suam primam unde piodiit, redeat.
Jgneut eri illu fligor (js c /ließ is erigo Seminibus, quantum non noxia corpora tardant, Terrenis habitant artus, moribundaque membra.
Alter ignis huic oppositus, qui subtilior multo Sc essentialior est, Versus terram vergit, quasi utcrq; libi in mutui» occmliim venire certaret,dunrii pyramidum instar,quarum superior basin suam in Zodiaco collocasset, in quo Sol anmurrn suum cursum per duodecim signa peragit: De cujus Pyramidis cuspide acuminata, destillant in hate inferiora omnia quae ibi procreantur Sc vitam habent: Secundum vctcium Astrologorum ihgyptiorum doctrinam, quod videlicet nihil producatur in terra & in aqua, quod no ibi seminatum suerit de caelo, quod agricolae instar se habet, qui ejus culturam exercet, calorem suum ei insinuat, & per efficacem influentiam, totum ad perfectam Sc completam maturitatem deducit. Quod Aristoteles quoque in suis de Ortu CS interitu libris confirmat. Ignis autem inferior pyramidis suae hissn terrae affixam habet & undm ex sex cubi facicbus prae se fert, cujus formam 6c figuram Pythagorici eiattribuebant, pioptcrc« jus formam Sc invariabilem stabilitatem. De cuspide acuminata hujus ignis inferioris vapores subtiles sursum feruntur, qui Soli Sccaeteris corporibus caelestibus nutrimenti loco sunt, ntPhur- nutus eum aliis scribit. Ve fla, ignit intxtinguibilii tribuitur tnijui/, fort e ideo quia potentia ignit qui eri m mundo, inde

De Igne et Sale. 3?
J“ um »utrimentum captt,& quodper tllamfilsubsistitMoc
est quod Hermes in tabula sua smaragdina dicit. Quod eff in- t's" 1 * ‘*tsicut quod cftsuperitu (si eco*<berso, ad perpetran- d *»»rac u U r e,u»tu*. Rabbi Joseph Cnrmtolifilius, in suis Portis justitiae inquit. Fundamentum omnis jlruttur a inferi*
® r <<supra eff affixum, C ejus culmen hic tnsrd est sicut ar- or ’n% er ß t ' fi omo ,gtturarborsiuritualisest,indelictarum ?* r *dtfiplantata, qui e it terra Sitientium,per radicessuo- run >capt Horum. Secundum illud quod in Cantic. 7. extat. Co- >n * t ‘cpttu tuisicut purpura Regit j unita canaltbut.
Caput XXX.
J)UO isti ignes, superior & inseriorqui sibi mutuas manus tra- j, uu * dum Poetis quoque noti fuerunt. Homerqs enim in decimo duplici. octavo Uiadum, officinam Vulcani in coelum octavum stellatum collocavit,ubi socias habet ministras singulari prudetia instructas, omnis generis opera artificiosa callentes, qu* a Diis immortalibus acceperunt & coram ipso in illis occupantur. Virgilius octavo ctmeid. hanc officinam ip terra Vulcani scilicetlnfula posuit.
Vul.ant domus, £? Vulcanta nomme teDut.
Ut ostenderet, ignem in una atqne in altera regione, coelesti & C- lementari diverlimode tamen, existere.
Quadruplex autem ignis constituitur, quorum primus est ignit fanden. nnundi intelligibilis, qui totus lumen est, alter ctelcstis qui dc ca- flcx. lore & lumine participat: tertius dementaris inferior luminis caloris Sc ardot is: quartus est Infernalis intelligibili oppositus, ardoris & incendii absque ullo lumine. Cujusexemplar in visceribus montium ardentium, ut in /Ethna & aliis similibus quos Vulcanios vocant,deprehenditur. Et mirabilis certe res est, ut Rabbinus quidam annotavit, & qua: omnia alia ignis mirabilia superat, quod sulphur & bitumen, quae aeri exposita citissime 5c facillime flammam concipiunt, 6c consumuntur, in interioribus 'errae locis , detenta, renovari Sc ex combustione fui ibi tmltiplicari videntur: quamvis ipsorum incendium & ardor ibi tnulto violentior sit quam super terra, quod montes ä tot seculis ardentes & thermae testantur. Hoc'extra communem naturae
Ordinem ponendum ficsecret* providentiae Dei dispositioni tribuendum videtur, qui hos ignes vult continuari, usque dum o- mnis hujus mundi inferioris scoria & impuritas,cum suo infecto foetente corruptibili odore sit exterminata, & pro punitione Sc tormento damnatorum ad infernum relegentur, dc quo Psalmus decimus ait. Pluetsuper peccatores laqueos : ignis &sulphur ® sinnt* procellarum pars caltcit eorum.
C 4 lgn>*

4 ©
lumen lam- f.tdii KstHtbfi-
ru\
Pe nutrimen f stellarum.
De Igne et Sale.
Ignis iste, qui est niger obfcutus.spiflus Sc caliginosus, & hinefanto magis devorans & urens, i”ni cai bonum petra finuhs est, qui maximam ignirionem concipiunt, dc quo [ob. 20. ait. Debombtteostgnsequt non succenditur. & Baruch. 4. Igni* super eos 'ventet a Deo ttterno^ut multos dies durnbtt&lon - go tempore D^menes tbt bubttubunt. Ccdcstis ignis autem est clarus Sc splendens, qualis est lampadis ignis, cujus flamma spiritu vini, ex Camphora, lale nitro& alia simili ignem fiippediran- tc materia compolito nutritur. Hae substantiae combustibilcs , quarum plurima: reperiuntur, diutissime durare pofltint, quamvis flamma illarum lenta & debilis fit. Ex similibus imo multo subtifioribirscorpora coelestia nutriuntur, quae exiguo tantum nutrimento egent, quia natura sua ad fpiritualitatem accedunt. Aliquando lampadis lumen ad imitationem tolis in obscuro radiantis, adeo splendens praeparare mihi contigit, ut atrium ingens magis quam triginta f aces ad oculorum usque perstrictionem, illuminaret, ciim tamen non plus olei vigintr quatuor horarum spatio, cum fomitis filis convenientibus, suppeditassem, quam juglandis putamen continere potest. Lampas ista vitrea erat, in globo vitreo ci istallino capitis magnitudinem referente , qui aceto ter aut quaterdistillato repletus erat,immersa.quo nihil magis transparens & resplendens est. Aqua marina quidem hoc idem efficit quod acetum,& aqua: dulci longe prastat,quantumvis pura este pollit: Quod vero luminosam istam claritatem Clficit, sali quo aqua marina constat est tribuendum.
Caput XXXI.
CED ut ad propositum nosti um redeamus, quidam existima- *runt, stellas cum nutrimento gaudeant, certa quoque temporis periodo deficere & illarum loco, alias nasci : Hocque nihil aliud esse, quam separationem claritatis & luminis ipl.11 tim, a sua crassioris substantiae gloho, a quo dissipentur & evanescant in ccclo, sicuti spiritibus vitalibus in acre contingit, cum ex corpore animato excedunt, L< vita privatum relinquunt: Adcoque stella > rum globum hac ratione in posterum tenebrosum manere, que- admodum lampas, cujus lumen, a quo antea claritatem accepit, ex defectu nutrimenti, fuit extinctum. Ista claritas aut luminosus ignis idem est in stellis, quod in animalibus sanguis 5 c liquor in vegetabilibus. Huc Homerus collimare videtur in Jliadc 5. dicens, Deos quia ex pane & vino sicut mortales non nutriantur, sedex Ambrosia & Nectare vivant, sanguinem non habere, sci loco ejus substantiam quandam quam ichorcm vocat, quae est iubtihsferositasfalsugiiiola,corruptioncniinanimalibus & creteus

De Igne et Sale. 41
teris compositis elememaribus impediens. Qu* omnia ciim »-optet magnam, qua; inter solem & ignem est affinitarcin opus "*ocantaliqua declaratione, sciendum est, spiritus quos Sol ex tcrra sursum trahit duplicis este naturae seu qualitatis ( %*p»r hu- De taperih»
includens, & <hapor fiectu inclusus simul Jurfum e/e- afilt altr «-
KU Ur int l l,it l'lrilfdophus 8. Metem: ) quarum una calida«"- ” ruitnida elllicut aer, & aqua in potentia, qua: qualitas proprie >'
'apor vocatur. Altera est calida & licca.qux est igneae naturas"
1 potestatis, exhalatio dicta, Prima in aquam resolvitur, uti lunt pluvia; nives, »randines ncbuhc, & alia; similes impvcstioues hu- tf'da;, quae ex hoc vapore in media aeris regione formantur: nam cum crastae Sc ponderosae tint,altius ascendere non possunt,
»cd postqnant frigore quod ibi exi at, inlpissiitac & congelata: sue» ri| ut, crassiores huc infra recidunt quam non erant eum ascende» rent, &. omnes tandem in aquam resolvuntur. Altet a, videlicet exhalatio in tres species fuhdividitur, quarum prima & vilcosä crassa & ponderosa, ex qua ignes qui Castor & Pollux vocantur, item ignes fatui 5 t alii similes Formantur, qui altius quam ad inferiorem aeris regionem scandere nequeunt. Secunda levior, subtilior & purior est qua: ad mediam aeris regionem penetrat, ubi fulmina, & fulgura, stellae volantes, gladii ignei, trabes & alias similes inflammationes generantur. Tertia exhalationis species adhuc siccior 8c levior est , & unctuofitate sua magis exuta, ejus ieienatuiocquac in quinta spiritus Vinisomme depurati ess entia deprehenditur, quae non solum usque ad summam aciis regionem & illam quae igni contigua est ie extollere potest, verum adhuc altitis salva & incolumis ad coslum usque ascendit, cum quo propter summam quam in hac longa via, assecuta est subtilitatem & depurationem, magnam habet eonsormitatem: Postquam e- siim ad Solis globum usque pcvvcmt, ibi plena fui coctione 5c di- gestionem purum & clarum lumen absolvitur, pro Solis, & reli- ejuorum astrorum mitrimcnro. ut Plinius in 2. ltb. cap. 8. & 9. scribit. Sic itaque stellae omnes lumen suum Se nutrimentum a Sole accipiunt,postquam illud in Sole fuit coctum Se elaboratum, non autem per modum reflexionis radiorum ejus qui in aqua aut >n speculo colliguntur: quicquid enim de natura ignis participat,, nutrimento opus habet. Ut >» exemplo dc animali sumpto, videte licet, in illo enim sanguis ex hepate prodiens ad cor defertur,
Unde pe t arterias ad ultimam sui perfectionem pro spirituum nu» tr uncnto deducitur.
Hujus autem exhalationis talem ascensum tunc demum sie» r > intelligendum est, si ista: exhalationes 6e vapores > liberum pet 'ctue poros& spongiositates exitum habent, ut sursum evapora- Dl r< possint. Si enim in ascendendo in tophos aut argillam & „„ <, t >icrai+.
C 5 similes one,

4-t De Igne et Saie.
similes remoras incidunt ,qu® illis impedimento sunt, ibi quier seunt Sc pro mineralium generatione inspiffinrur: Vapor enim calidus St siccus in sulphuris, humidus vero in argenti vivi non vulgaris led subllantii adhuc spiritualis Sc fumosa: naturam tran- " sit: Ex horum duorum in unum subtilem vaporem conjunctione, in longa annorum serie metalla Sc media mineralia procreantur, secundum puritatem aut impuritatem ipsorum substantiarum * coagulatarum, & temperatarum, ac desectum vel excelsum caloris, qui illas in visceribus terrae coquit. Occasione harum exhalationum non injucundum fote puto experimentum quoddam propria industria mea aliquando inffitututp recensere. Accipe Uer trußti. bonum vinum, Sc injecto Ihle nitro & camphora vasculum super •sngnttw. ig n it a bulo positum, in repositorium colloca, quod aerem non admittat. In quo evaporatio fiat, qua durante valvula scrinii tui non largius aperta sit quam ut cultri dorsum interponi queat, ad tantum aeris introitum concedendum, quantus ad ignis nutritio- nem sufficit. Hoc facto vasculum cum ignitabulo exime valvulam repositorii tui bene claude, ne quid inde expiret. In hoc repositorium si elapsis decem,viginti,aut triginta annisceream accensam imposueris ( modo aer non intromissus, aut vapor inclusus per rimas non emistiis fuerit) infinitos igniculos tremere & saltare videbis, quales lunt coruscationes quae in immensis aestatis caloribus conspiciuntur, & a tonitru,fulmine, tempestate,ventis Sc pluviis siint immunes, & nihil aliud quam acris inflammationem expertae fuerunt, quam nitrum & sulphur ex terra elevata causavcrunt.
Oaput XXXII.
"De talare ex iN bac de exhalationibus Sc vaporibus propositione nemo in motu cati in *dubium revocare debet, an illae ex calore proficiscantur, quia tenam mtrt- continuo caeli St astrorum circumgyrante motu in terram intro- daCta. ducitur, quorum lumen calore quem in illam transmittit non caret. In qua re experimenta sensibili cognitioni nostrae proxi- /£»« excre- miornnos poterunt; erudire. Notissimum est ignem duplicis ge- metrt* duph- ncns excrementa deponere, Unum eradunt, cineres videlicet, "*■ post combustionem remanentes, qui sal & vitrum, sicque duo c»
lemcnta fixa Sc solida, ignem Sc terram m le continent: Alterum leve Sc subtile, quod sumus sursum vehit, quod est fuligo, in qua aqua Se aer sicque duo elementa volatilia Sc liquida continentur, qurc ab AlchymistisMcrcurius Sc sitlplmr, a Physicis vero vapor Sc exhalatio appellantur. Per Mercurium aqua seu vapor, per sulphur veri) olciun Sc exhalatio denotatur. Sal Sc terra, in exigua quantitate inveniuntur, qua: tamen sufficiens est ad vidcudmn,
qua

De Igne et Sale. 4?
qua ratione quatuor dementa in compositione rerum elementa- r 'um Aperiantur. ...
^uliginem iffit-ur accipe, quae in longo camini tumano ad Fuligink de- Cl, lnicn usque evecta fuit,quia ibi subtilior existit. De hac, r c.stW«tit. t0 aut alembicum imple cujus tertia pars vacua maneat,tum
v os rettj i^ns applica, quod linteis inaqua recenti mad'cfactis in- 7 V «: Da ignem lentum & gradatim augendum : Et aqua cum ^distillahit simul, quamvis aqua ratione ordinis prius egiedi ucueat. P ( stquam duo isti liquores in vas recipiens destiliave- funt St cum nihil amplius alccndit auge ignem cum siccis vel aliis umilibus lignis, Sc per octo aut decem horas continua, donec ter» r a qua; in fundo vasis remansit, bene lit calcinata ; quoniam vero in exigua ciit quantitate, aliam fuliginem de novo destilla & continua ut dictum fuit, donec sufficientes habeas terras : quas ex alembico exemptas in parvam ollam non vitreatam aut in cru- cibulum impone. Aquam & oleum quod destillasti cum infundibulo vitreo in quo oleum aqua; supernatabit,facile separare poteris. Hoc facto aquam per Mariae Bn/nciim rectifica, öt ex illo adhuc bis aut tet destiUa,oletmn enim non per hunc ignis gradum sed per arenam ascendit, utrumque autem liquorem fcpaiatim serva. Super'terram quam in pi edicta olla vclcircubulo calcina- vens, affunde aquam luam parumper calefactam 8 c cum bacillo tantisper move, donec fal quod ibi manifestatum fuerit per ignis actionem plane in aqua ista dissolvatur. Aquam autem hanc per destillatione abstrahe, & in fundo fal.armoniacisalis naturae similis tibi restabit, qui si urgeas elevabitur. De quo in suo lo;o plenius dicemus,ubi de salibus tractabimus. In terris non est magna cura ponenda, praecipuae enim in cineribus sunt quaerenda; u-
falfixum quod mediante aqua ex cineribus extrahitur. tri
Hic fuligine relicta ad terrarum subjectum melius decla- forandum digredimur. In hoc elemento exteris craffiore & ma-J |fc ' gis materiali quod terram appellamus, tres substantiae sunt consideranda: , quas Hebraei melius distinxerunt quam nos, tria ipsi nomina imponendo. Eres, adamtth, Cjf jabajfah. Eres pto- prie est limus. labajf*h fabulum, & adamah argilla. Lava ter- l *ni communem cum aqua, & aquam cum limo quem sibi atrra- xit in aliud vas in funde. Hanc lotionem repete donec de terra it» fundo nihil remaneat praeter arenam, qux in scriptura, arida vocatur. Et artdam fundATjcrHnt maruts Psalm. 94 . Ubi proprius usus vocabuli, fundare, est observandus: quia sabulum est substantia 3c retinaculum terrx, in qua cum limo, per certam naturae providentiam est mixtum, ut contra aquae humiditatem neret firma; quod in cannento apparet, pto cujus praeparatione fabulum cum calce miscetur, ne abstergatur Lc diffluat in superveniente
)

Mi»
Sabulum.
44 De Igne et Sale.
veniente humiditate, tiim etiam ut pondus addat calci, este- nim sabulum valde ponderosum. Grasse e& saxum,& onerosa arena Proverb. 27. Limus vero multo levior est, in quo mineralia, vegetabilia Sc animalia procreamur, quod experientia testatur. 8, enim purum limum aeri exposueris trium septimanarum spatio, lapillos, 1, erbat vermes 8c limaces aliaque animalcu- la in illo producta invenies. Quod de nutrimento per individua ista exucto reliquum erit, sabulum erit omni humiditate privatum, quod agri nos docent, illi enim propter nimiam fui culturam Sc leminationem stercoratione omista, ex fertilibus sabulosi & steriles fiunt. Sabulum enim nihil producit ut in desertis Sc littoribus apparet, undeproverbinm natum est. Lttttu arae id est Inutilem & vanum laborem agis. Ciam quodvis Elementum duas habeat qualitates unam propriam,alteram vero (ibi ap- propriatam, siccitas propria terrae qualitas erit, frigiditas enim magis aqu«: convenit. Linde terra ut jam dictum fuit, Hebraeis labajjah Sc Sc Graecis llcca Sc arida dicitur, ($ hoca^it De - tu artdam terram Gen. 1. Limus magis est aquaticus Ex grosse te entm a<jua terra concreatur inquit Hermes, quod in nive, grandine,pluvia videmus in quibus cum aqua condenlata multus limus mixtus est, ex quo ut dixi, omnia hic infra in terris producuntur. Ipse etiam homo ex hoc limo formatus fuit, unde o- mnem terne fertilitatem ab aqua este sequitur. De tu creaverat omnes terraplantas pnuuquam crcSstJJent , & omnes herbat campt puttucjnamgermtnajjent : Nam Dommus nondunt plufytat dederat super terram,fedscaturigo ascendebat ex tl- l.t tjuafupcrfictem humefiabat Paraphrastes Chaldaeus vocabulum scaturigo aut fons venit onkelos, quod vaporem aut nubem limiificat, qua: ex vaporibus generatur quos Sol rursum usque ad mediam aeris regionem atttahit, ut inde terra conspergatur.
Sed neque limus, neque fabulum, neque argilla, vel simpliciter per fc, vel in omnium compositione considerata, sunt terra illa virgo Sc pura, qua; in omnium compositorum elementarium centro, id est profundo iplbrum cstinclusa: Hxc enim nihil producit, quia est incorruptibilis, quod igitur corrumpi nequit, nihil prodUcere potest quod corruptioni fit subjectum , quod ex i-
i ;ne sale 6c fabulo vitri naturam habente apparet. Quae omnia iint substantias non solum per se incorruptibiles, sed etiam tales» quae illas res, cum quibus miscentur, it corruptione praeservant: quod herbae, fructus, carnes, pisces Sc aliae res testantur qux salitae aut in sabulo scpultae diutius conservantur: Mumiaehoc quoque docent, illorum videlicet qui per loca deserta iter facientes in frena inducamur Sv s cpclmmur,corpora enim illa per multos an-

DeIcneetSale. 4 f
n os ibi xque conservantur ac (i multo ballamo Se aromate con-
ditafuifTcnt. Terra itaque ista de qua nobis est sermo, ex dua- bus substantiis incorruptibilibus formatur, ftle Se arena, mediante aqu a qua: super illis congelatur: quod nobis in pulcherrimi vi- tri tristallini praeparatione demonstratur,quae in iale Sodae ut votant, conlistit, cum quo sabulum pro retinaculo commilcetur, a ° S qtiehoc enim si esset, totum (al in acerrimo igne quem ut o- PcmtioHi aptus sit experiri nccesse habet, infumum abiret. Polt- '*c in substantiam claram cristallinam cum additione minii ex Plumbo parati, depuratur. Sunt quxdam quae sabulum suum (e c «m ferunt, ut est filix carpinus & fagus Scc.Sed ad tractatum nostrum de auro Sc vitro super cap.28.tobi.hxc melius petinent ubi Jobus de sapientia loquens dicit. Nihilcum illa comparari potest neque aurum neque viti nm.
Terra igitui h&ctatn excellens & incorruptibilis, non cti il- j)rtcrrd Phi • lud vile öc crassum elementum quod pedibus calcamus, öc ex quo lofophie a vtr- Per agriculturam alimentum eruimus, (ed illa clara Sc transpa-5»»«. rensdequain Apocalypsi2i mentio fit. f'/dt novum ccelum >»
& no<bam terram -. & fanftacrtttat erat de auro pure,ßmt- ,, lis ‘vitro furo platea ejus erant ex auro lucente (3 ßtltn- >1 dente. Ecce quomodo aurum & vitrum conjungat, quod per», ignisdepurationes producitur: Hxc enim ultima ejus actio est, nec plus potestatis in illud habet, quam ut vitrum depuret, sicuti aurumetiam purgat, quod Sol in millenis annis producit. Ad hujus rei imitationem ingenia speculativa omnes conatus impenderunt, ut mediante igne ex inferiorum elementorum & ipsorum * compositorum corruptione, lubstantiam incorruptibilem extra- hei ent.qux ipsis exemplar esset ejus, in quod universus mundus n tandem erit reducendus. In hunc finem hic de fuligine, reprx- n fentationem St imaginem operum naturx in vaporibus 6c exha- tf lationibus sumimus, ex quibus mcteora& medix regionis aeris ,, Impressiones formantur, ubi aqua aqueas, oleum igneas Sc in - „ flammabiles rcprxfentat: quod oleum prorsus est impurum,quia ,, combustibile est & ad terrx virginea: procreationem mutile, qua n terram quidam Philosophorum lapidem vocarunt, quem tot a- „ fari, Sc ignorantes quxsiverunt nec tamen obtinuerunt: quia ^Akhytuijf* xlausis oculis, sordida lucri illiciti cupiditate obfufeati incede- i&ntranta. hant,ut(imul 5 c semel Mida ditiores fierent, ex quo desiderio tandem nihil prxtcrquam asininas aures obtinuerunt: Lapidem “Ium non appetebant ut Iseum laudarent, 5 c mirabilia ejus opera admirarentur lecundum illud Job. 37. Considera mirabilia Det.
Nemo enim excellenti artifici aliquid gratius fsccre poterit,quam °pcra ejus cum admiratione Se xstimatione contemplari, nec tjuicquä ci magis adversum, quam eadem dedignari 5 t spernere.

4.6 De Igne et Sale,
De his Paulus Ephrf 4. ita loquitur. Habent cogitationes H‘ nebris objcuratas, & peregrinifaflifisnt d <bita Dei, prägtet ignorantiam (jtix ejl tn illie,per exc&cationem cordu ipjorutn. DistillatienU Accipe igitur oleum quod ex fuligine extractum fuit, & ex aicn 3 Fuliginu em- bis aut ter destillo, hoc enim oleum est unum ex illorum numero 1 imsntit. qua: diutissime durant. Peracta cxtractionc'aqua: tk olei, &cal'
» cinatione terrarum,quae in fundo vasis remanserunt, aquam ter- " ris affunde, & perdcceinaut duodecim dies ad putrefaciendum " infimo colloca deinde aquam per destillationem abstrahe, 5 c hoc »• facto terras per septem aut octo horarum spatium in flamma "ignis calcina. Aquam terris istis iterum affunde.putrifica.dilhl ' ’> la &calcina,& repete ut supra: Namperaquamöc ignem terrae ” calcinabuntur, donec omnem suam aquam biberint & retinuc- »’ rint, aut maximam ejus paitcm: quod lcxta aut septima reitera- »’tionefiet. Hoc facto, da ignnem fiiblimationis, & elevabitur »•terra pura clara & crystallina in centro inclusa. Aqua ista ma- »• gnas habet proprietäres & virtutes, sed terra ista multo majores. De qua re hic ulterius agere, nunc non est animus. Ex terris qui post terrae virginca:_clevationcm remanserunt, (al per distb- lutioiics suae aqua; & vitrum extrahi potest. Omne enim pri^a- tumproprta humsdstate, nullam mfi %‘trificat ortam prA - stat fnßenemoM Geber. Tres autem lue rcpcriuntut.diue vo- „ latiles, aqua Sc oleum, 8c tertia fixa & permanens, qua: csngela- ?> ta est, videlicet sal. Quodesi super omnes alias humtdttates ,, expolians ignis pugnam : inquit idem Geber : Nihil enim lui' midius & magis unctuoium est,Sc quod ignem melius ferat quam Sal. Sal vulgare in igne etiam liquescit, postquam ter aut quater fuerit calcinatum & solutum, de quo apertius in luo loco dicemus.
Caput XXXIII.
Intentio ^iu- pAULO fusius de fuligine egi,quia in hoc subjecto plura feers- thoris defuit - 1 ta observari postum, lictitr etiam in carbone petra; & vimfica- gini. to ferro de quo cumuli magni in fornacibus Sc officinis ferrariis conlpiciuntur, ex quibus ferri exuviis vitrificatisquamvisficcillt' maefint, nihilominus aqua 8c oleum extrahi potest. Adhuc u- Dt Fuligine, num de fuligine addere lubet. Cum ignis ligna aut combusti' bilem aliam materiam comburit, aquosamluirniditatetnintu* contentam fugat, 6e ex oleosa aut aerea lublfautih nutrimentum petit: terrestris vero materia infra calcinata manet, in qua fal residet, quo per aqua; lotiones & dillolunones separato, nihil nif* limus restat, quo per frequentes ablutiones abstracto, tandem fabulum vicrificationi commodum , tibi occurrit. Hactenus de
VfiO

De Igne it Sale. uno excremento ignis, quiin praedictis non acquiescit,sed per im- |!^ 1 ! osi taten)Sc ardorem funm sotsom sctnpcr tendens, harum ^»bstantiacum partem subtiliorem sudum rapit: Applicemus hoc
--.lumbi infumum a-
luhlt < ardorem tuum lurium iuu r ..,
ad an » atum partem subtiliorem sudum rapit: Applicemus hoc
JSC *amiuatorias. In quibus pars plunrbi infumum a x>ecattlli» phu ' CUtl ' n 'gne c l u 'fuhginem procreat:pars vero ipsius siri. f tjt
cau st Ca eom b u rirur, pars in capellam, in forma fere vitri vel cn- i. icrliinHus nrioribuspartibus nulla nobis est,
'JuiartvuimiUA, yttpvivv.,.. . - - ,
catl ° ista c st impaltara contunde 6ctercJc aqua tepida lava ab immunditie & crastitie sua liberentur. deinde pone illas in v sccusionis&fortislimo fulliam utgc> addito iolc tartaii ww
per foramen insta vergens metallina materia exibit» qua cum recenti plumbo in capella examinata, multo plus metalli rectifi* cati, quam prima vice,habebis: & hancpvacticam repetendo magis ac magis proficies. In summa qui patientiam plumbum in i- gne bene moderato & continuo coquendi haberet, qui fusionem plumbi non excederet, id est ut plumbum sctnper susum maneret, 8c non ultra hunc terminum procederet, addita aliqua argenti vivi Sc sublimari poitionc ad impediendam calcinationcm & in pulverem reductionem ,Is aliquo tempore elapso , Flanimellum
nonfiivole&impcrtinenterlocutumhiisteexperiretur, cum di* cit granum fixipoteminin plumbo contentum, videlicet aurum & argentum in illo muUiphcan&cresceicsicutimavbotibus fructus.
Cap. XXXIV.
J A M ad olea longae durationis redeo: De quibus fi quis partem aliquam tantum percurrere vellet, volumen fieri posset. Dc ‘Ilo ergo quod ex vini tartaro Monrispeliehsi paratur,quodtj; magni est momenti aliquid selirm dicam. Tartarus subjectum est quod iis qui in igne lc exercent subinde nova documenta subministrat. De hoctattato subtiliter pulvciif Sto accipc quantum Dt T<trt*ri Voles, & pone in catinum vitrearum cum aqua fontana puta so- DcftikiUuit* Per tripode seu furno collocatum, ut modeste coquatur, 6c cum >» penna sordes ddpuma: crustulas argenteas qua: elevantur cum ,»
“usto vitri concavi vel concha qux in piscinis repetitur, tam >» diu collige, donec nulla: amplius eleventur, & aquam pro ea rati- »
® ne qua consumituf affunde. Aquam tandem per inclinatio- »» st em defunde,*: reliquias in fundo in fabuli forma existentes fe- '
Paratim strvj, crustulas collectas i« recenti aqua leniter denuo >• c °4'ie,& illas qux in hac coctione elevabuntur, & primis dario- » jes & lucidiores erunt, collige St sordes fi qUx infundo remane- >*
unt separa, liunclaborem sexies aut septies tepete,donec ctu- »*
stul*

48 De Igne ht Sale-
»> stulae tuas elarae sint ut argentum aut peri*. Exsicca illas in sole »> vel juxta ignem stiper linteo Sc in retortam nudam pone, Sc cum i' ,, gnegradatim aucto destilla, & ex rostro retorta: liquor rivulils' ,, ctis instar prodibit, qui in recipiente in oleum solvetur. Redi* „ stilla hunc liquorem luper sabulo aut sale tartari calcinato, (cal' „ cinatur autem tartarus in olla non viti cata in igne revci berationi* „ aut inter carbones) deinde dillbluc illum cum aqua calida, filtra „ Sc congela, Sc restabit tibi (al album, quod in liquorem solvetur, „ qui tunc olerimtartari vocatur. Aut postquamtartarusbene „ fuerit calcmatus, resolvatur in liumido: I.iquor iste magnae est tf- ,, ficacix, omnis generis lichenes enim curat. Ex fabulo quod ist „ fundo mansit, Sein crustulas argenteas (c elevare noluit, magis ,, exquisitum oleum 5c minus combustibile poterit destillari.
Caput XXXV.
»> TA RTARUS alio insuper modo tractari potest ideoque ist » 1 ejus tractatione insistimus quia cü fuligine nclcio quam habet >» convenientiam. Nam licuti fuligio est quasi ignis excrementum - ita tartarus Se sex sunt excrementum vim, quod magnam cum i' » gne habet affinitatem. Accipe ergo tartarum pulverifatum St »> pone in catinum vitreatum,affunde ei aquam calidam Sc cum ba- " cillo circumagita, deinde fine residere paululum, Sc aquam tarta- »> roimprxgnatam quae limi instar erit, in alium catinum defunde: »> Sc aliam aquam tepidam ei affunde: Sc hoc toties repetedoneC' » aqua clara stat, quod tertia aut quarta vice fiet. Et in fundo fst' »» pra dictum fabulum restabit, quod exiccatum in aceto distillato, »> non veroin aqua communi dissolvetur. ( Spiritus Vini quoque -- illud dissolvet, parvo temporis spatio, cum neutrum ex illis ali' -> quid amplius assumere volet.) Quod reliquum erit, aqua com- » muni lava, deinde lente cxicea, in retortam impone 8c convesti' » ente ignis gradu paulatim aucto, oleum odoriferum ut spicae nas' " di oleum distillabmu , quod unum est ex secretis Raymundi Lui' » lii, Sc principalis clavis atque introitus ad metallorum disso' » lutiones. Accipe nunc supra dictas evacuationes Scinde crusti 1 ' las eleva ut prius dictum fuit. Plura alia de tartaro hic inferi possent, quae vero diximus non vulgaria sed de experimentis nO' »' stris sunt deprompta. In aceti destillatione,postquam quod cU' " rum est inde destillatum fuerit, cum fumi albi apparebunt, qui o- »»leaginitascombustibilis ejus sunt, accipe feces restantes (sed sof' »' ficientc quantitate opus erit) Sein cellam aut alium locum frigi' » dum pone Sc lapilli crystallini ibi generabuntur, quos de suo sedi' »» mento peraquarumablutionem lc-para Sc cxicea, ex quibus o' " leum non parvi aestimandum extrahere poteris. Adeo ccrtcadne*' *» rabdes sunt lubstamfac qux ignis arte ex vino extrahuntur.
rieraqn*

)1e
ii"
W
di"
ah
ni*
ra
\Xf
tf'
in
& lS
in
>ct
im
i"
*1
)A" - ta"
Ic * ec fu- o» uc ili"
ii"
ii"
,r>
jh
b"
i»"
eri
<?'
Lv
0"
if'
li-
0'
De Igne et Sale. 49
Pleraque ok*a de quibus hactenus vciba rccimus conabu- ft'bilia simt, & hac de causa tristis odoris, Se empyrcuma olentia «um ardenr, ideoque per aliquot dies aeri & mlohmom ad tollen- fum empyrcuma, sunt committ-nda. Ergo Compent.uion.s lo eo,nuncdc bonis 6c grati odoris oleis dicemus, ex quibus illud S«odBcn vocant nrimb nobis occurrit, quod pcifutnatonbus in Dt „Uorum 5 u , fst . quodque colore odores sapore «uret, ideoque omnes gwU£. qualitates quas quis ei applicare voluerit facile suscipiet Si fi CUm sabulo mixtum & destillatum fuerit, diu conlervabitur, nec jugratum odorem spirabit, ied nimis citare emitur. Castera O* sca uti sunt olivarum,napi, seminis Cannabis, Sc lesaminum quoque quod apud nos rarum est, 8c alia similia olea quae per torcular 2ut praelum exprimuntur, quamvis sabulo mixta aliquoties adjuvante igne destillentur,fortem odorem suum non deponunt, qui tamen pro ratione depiirationis ipsorum diminuitur 6c diuturniora fiunt. Olea splvix, thymi & piperis & similia alia quae instrumento ad hoc apto destillantur,nunc praetereo, quia ad magnatum ancillas usque illorum artificia sunt divulgata , & de illis loquimepudct. Oleum Bcnzoinum ratius est dc minus cognitum, ideoque etiam factu difficilius. Accipe igitur Bcnzoimim, *•
& in pulverem grossum contunde & spiritu vini, ad tres digitos InBtn^um supernatante mixtum in retortam impones & per duos vel ttcs P rccl °J<' dies super cinerum igne modesto, ne spiritus vini destillare queat, relinque, & subinde commove. Quo facto retortam, in catinum sabulo plenum, super furno colloca Et igne lento spiritum vini primo destilla, deinde per gradus decentes aucto igne, filamenta qualia in plumbi & argenti vivi dissolutione conqueruntur, apparebunt, unde littis patet, Bcnzoinum de illis participa- pate, nam cuprum dealbat, & aurum animat,& indeco'Aiona ligni guaiacicon')unctum mirabiles effectus profert: uti etiam tat- taius qui multum argenti vivi iu se habet Quando igitur fila-'
tnenta ista seu aciculae apparebunt, gradum illum ignis continua,
& fine ut in retorta aliquandiu ludant, donec plane dispareant, lmerim bacillus ad manus sit, quem in retortae collum intrudere postis, nam filamenta ista instar medullae ibi inspistabuntur, quas fi non eonfestim tolleres, vas tuum creparet: Cum medulla ista fio gummi totum transiverit, in forma quadam butyri, quod Postea in vas recipiens se praecipitabit .oleum pulchrum clarum, p hyacinthini coloris & fragrantis odoris, incipiet destillare: post fio«, aucto igne craslius & nigrum oleum prodibit, quod in aliud recipiet« erit capiendum. Jam .accipe illud gummi leume- . am albicantem quam ex retorta: collo extraxisti, ft spiritu vili 1 stoem in principio inde abstraxisti lava, qui tincturam citrinj cu cr °««i coloris inde extrahet, medulla vero albiffima erit,
P &gt?-

so
De Igne et Sale.
Ci gratiffimi odoris, diversi-coloris rebus ex illa conficiendis inserviens. Abstrahe nunc Spiritum vini per balneum Lc in fundo vasis tincturam croceam, bene olentem, & magnis virtutibus pra:ditam habebis. Nigrum oleum summus ballamus est pro vulneribus: Ex terris qux restabunt magna: efficaciae sal extrahi potest Sic itaque ex Benzoino quinque aut fex substantias habebis, gummi album cum sua crocea tinctura, duo olea & sal linum.
Cap. XXXVL
De Oleo snl- fhurü .
CPIRITUS vini qui ejus est principale dissolvens, sine quo in hac operatione nihil fieri posset, storacem calamitatn, lab - danum, myrrham & similia gummata dissolvit, ex quibus oleum per idem medium vehiculi spiritus vini extrahitur, codemque modo quo in Henzoino, excepto tot diveilarum separandarum substantiarum labore. Ex myirha quoque liquor extrahitur ad vestigia ex scabie relicta delendum aptus. Iu hunc finem accipe ova dura & per medium filiis vitellum exime, deinde foveam albuminis ovi,granis rnyrrhx imple & cum altera ovi parte tege, & ad aerem in loco iolrs splendor e exempto , in tempestate lerena per tres aut quatuor dies expone ,5c in liquorem melli aut rori ipislb similem myrrha resolvetur. Idem cum thure fiet.
Cap. XXXVII.
■pX sulphure quoque oleum combustibilc cum spiritu vini & per .dias insuper vias extrahitur. Nam sulphur ex duabus substantiis constat, una rnstammativa, altera aluminosa Lc viri iolic.r quae flammam non concipit, unde liquor, sulphuris oleum vulgo vocatus procedit, qui oleo vitrioliquod magis causticum & u- rensest, majores habet vi, tutes, tam in multis internis quhm externis affectibus, utpotc cancris, ulceribus oris, dentium dolore, carcinomate & aliis similibus, in quibus modestius agit. Fac i- gitur fomitem ut minimus digitus tpiflimi ex gossypii filis, duali' ulnis longum, cerä cum thercbinthina liquata obductum, sicuti candelas cereas facere est consuetum. Praeterea accipe ollam terream vitreatam, in qua fac de sulphure grosso modo contulo stratum, huic strato circulum unum, extunc tuo pr.epar.no contortum, impone; jam dentio fac stratum de sulphure, ÜC insuper ex fime mo circulum, & sic continua usque ad ollx summitatem, in qua apex funiculi tui piomineat, ut accendi quear. Cujus loco sclopetauus funis eundem effectum praestare poterit, jam ollam sic instructam (iib camino colloca, Cx desuper alem-
bici

De I g n e et Saie> D
Wi pii eum suspende, cuius orificium ollxoi isicio respondeat*
st 11 * orificia non arcte conjungi sed pollic.s ipHto" ‘
«w d.rt are a, bent 1’vxd.ctus pilent quoque prms luto ad polh- *' s fpilfitudmem muniendus erit. Fonutem tuum nunc accende
'1' 'ulplwr urat. quod fumum album m ■ 1 ' rmb,C ' d reepien- dc >« liquorem solutus,Horum arbor« perfica- colore m rcop.cn tem decidet quem in hunc fiucm appl.cu.fi. Ido-c opera tcm melius in humida qUam in sicca tempestate procedit.
Ca 1 ‘. XXXVIII.
IN oleorum istorum declaratione prolixi fuimus nem solum ideo quia ut plurimum ab ignis actione procednnt.de quohic agitur, sed etiam quia igni nihil magis affine est quam olea, adipes, uiv ffuosivatts, resina, thercbintina, gummata & similes sub. anti
inflannnabilcs, qua: verum ejus pabulum sunt & nutrimentum. De ^,„,ur*'
Quia igitur cb usque procestimus, hoc orationis tractu ad ignes quos Grxcos vocant ulterius pergere non absonum erit; Hi ignes aqua cxtingtii nequeunt, corumqnc magna est diversitas fundamentum ipsorum (unt, sulphur, bitumen pix atra Lc resina, the- rebintina Colophonium, sarcocolla,oleum Uni,petrolcum,& oleum laurinum,Sal petra:,Camphora,sasvum,adipes, Scalixflammam facile concipientes unctuositates. Dc istis ignibus Graecis Plutarchus loquitur in tractatu dc usura non exercenda. Et in 1 Zonare tom. 5. in vita Constantini Pogonatx dicitur, Anno salutis sexcentesimo octavo, cum Saraaeni Constantinopolim obsidione cingerent, architectum quendam nomine Callinicum, artificialem ignem produxisse,quo navigiorum claflisSarrnzeno- rum fuerit destructa: Sed tormentarius pulvis St artificia qux ex illo possunt parari, illos ignes post (e longi reliquerunt, ex quo pulvere maxima nostrorum ignium artificialium pars,hodie praeparari solet, ut sunt diverfxformx 6c figurx crepitacula & igne»
in altum mistiles, qux in specie hic enumerare supersedeo. Ac»
eipe igitur libram unam salis petrx, octo uncias sulphuris & fex 1
unicas pulveris tormentatii,redige hxc omnia in unum corpus sto confectione globorum ( quos granatos vocant,) & aliorum crepitaculorum. Sed ad ignem , ligno aliique materix taciso ft-untnam concipienti alligandum,misce libram unam resinx» stUatuor uncias picis nigrx, tres uncias Colophonii & quinque uncias solphuris; Tere gummata & iniice sulphur liquefactum • quo refrigerato contunde iterum & in oleo laurino vel oleo lini macera. Alia adhuc est compositio multo violentior sed pevr- e.ilosior. l.iqucsac libram tinam sulphuris in catino vitreato, oc 'nf.ee in exigua quantitate cum prudentia, quatitor uncias pulve-
D a rittor«

J2 De igne et sale.
ris tormentarii grossorum granoi um, 8c tantiidem salispetrar.mO- vendo prudenter cum virga ferrea: aufer ab igne & line cxiccar/. Haec si cum praedictis artificiis mixta fuerint, mirabiles effectus praistabunt. His rebus parum vitri contusi quoque admisceri iolct, quod cum calefit, consequenter materiam quae inflamma* tus calefacit, undb ardor ejus intenfiok fit & diutius durat. C amphora incendium in aqua fovet, quod etiam aliae pinguedines, maxime vero thercbintina per balneum destillata praestat, qua nihil subtilius est & magis inflammabile, sed nimis exorbitans haec est investigatio in illas res,quae generi humano in exitium cedunt, cujus nullus foret finis si quis ulterius progredi vellet.
Cap. XXXIX.
D EDEUNDUM ergo nobis est ad propositum unde fumus di- "Agresti, quod duos concernit ignes, qdorum unus supra per Palladem seu Minervam, alter vero hic infra per vestarn est denotatus :qui quamvis procul äse invicem distent, nihilominus tamen tantam habent affinitatem, ut alter i» alterum facillime transmutetur. Per solis radios, mediante phioia aqua repleta, ignis accenditur, teste Plutarcho in vita Numas: Aut mediante speculo ardente, cum quo in ditione Aurelianehsi, mense Januario, facis baculum confestim accendere vidi. Ignis contra, per multos anfractus & retentiones desuper &a latere institutas, pcf Fumi arcu - revolutiones circulares inquam in modum labyrinthi, in furnis lura pulla quos circulares vocant circumductus, de ardore suo tantum re- ndudente ut calor suus, caloris naturalis, vivificantis & nutrientis
•xc u mta. naturam induat, cum antea ureris, coqueris & consumens fuerit:
In tali furno calor verum fateor, aliquando Romae plus quam centum ctviginti pullos gallinaceos una vice mihi exclusit,ex ovi* quasi sub gallina fomentatis.
CAput XL.
d* wivtsia IGNIS Persarum & Vestalium Romanorum , tanquam sacro- hum & Per- ^senctus abutrisquein magno honoro habitus fuit. Ad Persas surum. quod attinet. Strabo lib. 15. scribit. Magos solitos suisse ignem in cineribus conservare, & coram illis quotidie preces suas peregisse, quod mysterio non caret: cineres enim mundum sensibilem denotant; ik corpus hominis quod illum repraesentat,nihil a- liud est quam cinis, ignis vero intus latens, vitae scintilla est, qu* animatur & vivificatur. Lineres autem istos oportebat esse de arbore quadam gummosa.utignis ibi diutius duraret, quali* est juniperus, ex qua aliquando carbones vivos, in strato super strato

rx
De Igni ht Saie. si
propriis ipsorum cineribus parato ultra annum integrum con- Icvvavi, iiicl u si s omnibus in doliolo bene clauso nc ullus aet subi» re% Huc illud respicit Psalm. ,'9 Cum carbombut >«- *>P'r°ru m . secundum Hebraeos, de/ihttoriu- Cum hiscar- onibus ardentibus Tersas lumina templorum morum cxtincta Cccndebant. Vestalibus autem virginibus, quando non min- fluam ipf arum j j g ut q cr j soset extinguebatur, lumen de aliolu- 1[) t sumere, non eradicitum, sed ex radiis solaribus ignem lu- ». n ' ° tn «b accendere oportebat. Neque etiam donec 'gm* Ponte sua vel fortuito casu cxtinguerctur expectabant, sedlin» gnlis annis primo die Martii illum ex coelesti igne renovabant »ut Vidius 3. Fastorum meminit.
•dddequid urcant ficrinefbu« tgnit made Dicitur, & 'biretflamma rejerta cupit. ßc hoc Macrobius lib. 2. Saturnalium cap. iz. quoque inquit Prtmo dte Murtij Veflales noctum ignemsuper altartsua De* uccendebant, ut cum anni renodat tone, curam & Jelltcttu- dttttm ignem abcxtinrttont conservandi renodarent. S.Augustinus hb.z. de Civitate Dei cap. 18. ait, In quanta existimatione sacer ignis Romae fuerit, inde cognosci potest, quod cum utbs incendio nagrarct.Metellus Pontifex Maximus flaminis vitam fu» am exposuit, ut istum ignem,ne cum peregrino igne misceretur, salvaret: cui nihil magis simile est,quam quod I.cvitici io. extat.
Si miseri isti obeaecati homines , qui symbolis & mysteriis religionis superficialiter in externo cortice adhaerebant, suti quoq; Judaei faciebant, ä quibus maximam suarum traditionum partem fumserunt,)cognovi(scnt,quid sub symbolis lateret & praefiguraretur, credibile est quod multo majoris aestimastent. Quidarti »junt sacrum hunc Vestalium ignem, ex multo duorum lignorum attritu accendi solitum fuisse, aut perforando illa cum terebra, ut Festus ait Lc Simplicius super?. Aristot. dtccclo Plin.lib.
•6. cap. 4. Duo ligna contra se indicem colliduntur, unde •gnit excieatur, qui a fomite ex puKere filiorum deflccato- rum conferto,<ielex fungo arboreo parato excipitur, fid nthil bic mcltus ccnduat, quam hadern lignum cum lauri ligno sfllifum. Eandem hanc inventionem Indiae occidentalis ineo- , jis consuetam este inquit Gonzalo Oviedo in historia sua natura- „
" 'Harum regionum lib. 6 c. j. Duos baculos anguste colligant, medio juncturae bacillum teretem inserunt, cum quo attri- ll ° fit, donec ignisper istam factionem & aeris rarefactionem accadatur. Ab ista accensionc ignis nova, ut ostendatur nos ad meliorem vitam renasci oportere, non multum alienae sunt Ceremoniae Ecclesiae Roman», cum in vigilia Paschatis & Pentecostes
D 3 occaiio

Jgnii de coelo wtjftti.
Pivirß tfsi Om tgnu.
fi De Igne et Sole.
occasione Consecrationis fontium, magna candela cerea acccn- ditur, de cujus lumine caetera lumina omnia desumuntur. ' Moysis ignis primirm de coelo mistus fuit & usque ad teni* pli Salomonis constructionem duravit, tunc de coelo denuo fuit renovatus Lc usque ad tempus Regis Manastis substitit. cum Judaei captivi in Babylonem abducti fuerunt, antequam autem abducerentur, Levitx ignem istum in fundo putei absconderunt, in quo ieptuaginta annis elapsis post reditum suum eundem in forma aqu* viltol* & albicantis invenerunt, ut supra quoque dictum fuit, Paulauias in Corinthiacis suis scribit: Tempore Antigoni sibi Demetrii scaturiginem aqux calida: pi ope urbem Me- tbanam produste: sed illam in principio non in aqux sed in ignium flamm* (oima.qux in aquam calidam Sc sallam conversa fuerit appaiuille. S. Ambrosius discurrens de hac aqua 1 ,e vitarum in a. officiorum suorum Icribit ,quod hoc satis ostendat, ignem i- sium, Iu iste ignem perpetuum, qui aliunde non desumitur, ad significandum, quod non deberent agnoscere Deum alienum, neque aliam religionem ctccrcmonias, quamillasqu* ipsis consti- tutx erant per SPIRITUS SANCTI mlpirationem qui per ignem fuerit denotatus. Nam ex jo. Levit: iatis videre est» quämalcfiliis AaronisNadab & Abihu cesserit, quod Deo peregrinum ignem offerre voluerunt. Omnis igitur falsa doctrina, idololatria, hxrrfis & impietas peregrinus ignis vocari potest,qui animam devorat, sicut febris corpus cum vita,per quam sustentatur, consumit : vetus autem ignis de coelo mistus SPIRITUS SANCTUS est, qui corda & conscientias nostras Ihlit.id ell a corruptione prxlervat, ut Propheta Jercmias cap. 20. loquitut postquam illo dotatus erat. Tunc fiebat ficut tgnü urens 1* corde meo, (fi inclusus tn ofitbus meis,(fi ego deficiebam c/utd non poteram perferre. Quod SPIRITUS SANCTUS non solum sit lumen sed etiam ipse ignis,apud Jeläiam extat capio. Lumen tjraelu ertt in tgnem (fiSav ciuc ejus ent tnfiam' mam. Nam ficuti alii innes, qui potentiales liint ffc cx lahbuS igneis constant, actionem suam non exercent in partem mortuam insensibilem & naturali luo calore destitutam: Ita SPIRITUS SANCTUS in corda refrigerata non agit, qu* scintillas ejus & invitationes susque deque Ierunt, & illis contumaciter refragantur: Eodem modo quo calor Solis 6 c ignis terram Si argillam potius magis indurat, quam ut reni instar cer*, butyri» vel pinguedinis liquidam reddat. Aäus ensm afttfyorum i* ,, f attentu lunt poteßate. Hinc videmus ignem diversos producere effectus, in substantiis dissimilibus, non tamen plane contrariis & per directum oppositis, uti fit cum carboni nigredinem» calci vero albedinem inducit, & illis vimucm suam imprimis

De Igne et S a ie. SS
inverso plane modo: Nam cum ignis mos fit per aquam ex- ipsa aqua inflammat & vivificat ignem in calce latentem i VlLod cgrenja: meditationis ansam nobis praebet. Quod sicuti 'gtitsestiy m b 0 lum vitae, ita aqua igni contraria, eumque extin- » Uc,ls > per consequens deberet esse iymbolum mortis, quia aqua a natur» f Ua s cmp er deorsum, ignis autem semper surium tendit, rf 1 'st vita. Strabo libr. 15. dc Ikachmannis loquens, inquir.
. 0r tcmessevit*novam nativitatem: & hanc vitam temporali? > non elfe nili conceptionem, qua: cum terminum suum elr
^"'ruta parturit mortem, ut ä morte transeat ad vitam aeternam.
Strabonis imitationem Seneca in epist. 103. ait. Dies ultimus nnjlr\t quem tantopere timemus, diei Sterns regenera- Relinquamus ergo alacriter td quod nobis eff oneri •»‘fortuno, Quaresic Nolumus terginersirt, quasi corpore 1- J0 caduce priores nonfuisiimus, tn quo mclu/t & absconditi babtta'btmus. Omnibus <binbus resili imus, Ü* morat nertt- n> us,sed non sine causa, nam magno conatu a matre nofir* parturiente exclusifutmus,ploramus b lamentamur eunt
•Uum attigimus diem quem ultimum arbitramur : Sed lamentat tones clamores Ö* ploratus ißt, nunqutd indicia sunt tS nota, recens nan ? Et paulo ante magis Christiane fic loqui- *u r - Relmquamboccorpus ibi,ubt illud in^eniiS indui, & siurjum ad Deos immortales me conferam, quamvis nunc quoque absque litis non sim : Sed dum a ponderosa terra masi sahtc,m humilisecuit mortalis commoratione detineor ,fin- fuahtas mea alteri multo meliori C$ longiori ‘btra <bult repugnare, Quemadmodum per no's'em aut decem menses no Ventre matris noflra futmus inclusi,qua nos ibi non prosepra- paratsed ut ad tllum lacum tandem pertentamus, ad quem transmitti debemus, quando perfelie consummati fsi ad re- ssrandum idonei faitisuertmus,& m aperto extra ciflam •n qua formattfuimus,subsiflerepoterimus , Da quoque durante hoc temporis spatio, quod ab infantia adseneOutem * , %percurrim ! ,mat unsimus ad pergendum eo ubt aliaort• £°> & no’bus rerum ßatus nos expeclat. HaecomniaEcclesi® nostrae Romana: traditionibus nihil derogant, quae loco dici na- '■vitatis Martyrum,diem mortis ipsorum celebrat.
Caput XLI.
concludamus ea quae supra de igne & quatitor mundis dicta ] t ß.' n 'nt, dico, quod intcliigibilis, totus est luminosus : Codecs 15 P . dens & calidus propter fiium motum : Elcmentaris in- 101 h'C'dus calidus & utens, infernalis totus urens. Sic igitur
D 4 tres

;<> De Igne et Sale.
Tret proprie* trcS ignis proprietates sunt, lucere, calefacere, Sc urere,cujus effe- tata ignui ctus sunt mirabiles Sc operationes infinita:, ignis inquam etiam Elcmentaris, a quo quia sensibus nolitis est proximior initium dicendi facers constituimns. Rabbi inter Hebraeos valde celebris, scribit. Quod ä decem digitis manus per intellectum rectis & ductis plures operationes differentes procedere poliunt, quam sunt Itrlloe in coelo, quarum major pars ab ignis actione est, a quo fere omnia instrumenta ad operandum commoda dependent. Primis hominibus ignis usus commodus suit,qui ipsis loco omnium instrumentorum cooperandum erat. Ex motu ejus fatis liquet,nihil igne splendidius Sc mobilius este. Subluit enim calate nullus fit motus, inquit Philosophus Alphidius. Motus autem iste depurationem libi habet conjunctam \ Nam ignts »/- hil^bult^nifires puras, secundum Lulliutn. Nam non solum est omnium substantiarum punstima, sed etiam omnia in quae agere potest, mundific.it & purgat, & quicquid corruptibilitatis messe potest eximit. Lansabtt Dominus sardes filiarum Israel [pt~ rttucombuftionts Jelbiae. 4. ideo Graeci illum <ej,nfi*Svpurifica- tivum vocant. Nam vel xel!hc(ri ;purificatio olim
absque igne non fiebat, quod annua Ecclesia: (olenaritas Candelarum vocata testatur. In omnibus Ecclesiis Orientalibus,quando Evangelii lectio fit, candela: cereae accenduntur, ut in Ecclesia Ignit g/tudy' Romana in festo Purificationis fieri solet. In gaudio quoque jg n i s accenditur, cttjus symbolum ignis est; Et in festo S. Johan- nis Baptistae ad imitationem ejus quodextat Luc.l. In nativitate ejus multi gaudebunt . Item in victoriarum'felici succestuSc prolis Regiae nativitate & similibus occasionibus Laetitiarum.
• Cap. XLII.
CertmmU CUPRA ex 31. Numerorum allegavimus quae ibi de duobus c- Bapti/matk, ‘-'lementis purificativis, igne & aqua dicuntur. Hinc in baptismo MOS factus est, cum aqua candelam ceream conjungere quae infanti cum baptizandus exhibetur, in matrum inditur. Qua in rc Ecclesia ad columnam ignis respexit qtue de nocte Sc ad nubem (baptizabilem aquam ) quae de die Istnclitas custodiebat. Quo etiam Johannes respexiste videtur cum Matth. 3. dicit. Seaqua tantum baptizare ad poenitentiam, illfi vero qui post fe veniret ist SPIRITU SÄN CT Ö baptizaturuminreroislionempeccatorum: Ignis enim est signum SPIRITUS SANCTI per quem gratia confertur,qui in forma ignearum linguarum deseciv- Suieidt igne dit super Apostolos in die Pentecostes. Actor, r. Stoici hac in parte nimis superstitiosi, hoc elementum tanti faciebant, ut dicerent,illud esse nefeto quid vivens fapientislimum totius mundi, Sc
omnium

De Igne et Sai e. S7
°Wniurn rerum qux inillo continentur creatorem, quod cum iis 'onvenit qu* lupra ex Sapient. 7. a nobis fuerunt allegata. O- artifex me docuit sapientia, qua 0 mnibu* mobibbue est, artitivir enim ub.qne propter suam ’»»»*>"'”’• jrWua; ignis proprietates sapientia: tribuuntur. Motus&Pu-
‘ ta „ s : lnlumma Stoici ignemDeum esse credebant ut $. Au- «phnus ),i, g civitate Dei cap. 5. inquit. Zohar dum lecun- dl ' m iitrnmas suas contemplationes super Exodum, Danielistcx- l ' ni Mp. y a ll C gat. Tbronue antiqui dierum trat de flamma 6" jluK-iui ignitsubtiliter currenisahebat de facte sua, ficut »ix. inquit. In fluvio isto ignis splendentis,vestimen- ,a animarum sursum ascendentium lavari, Lc in illo veterem ser- P e ntis Ipumam purgari, sine illarum consumptione,qu* ibi a sor- d ‘hus ex spuma illa acquisitis purgentur. Recte hoc ad propofitum nc jstmm facit, quia experientia nos docet,quod pinguedines non f ""i P CI ’ alias pinguedines purgantur qua: fe invicem tollunt, sicut „z.
megma&lixivianobishocprsestarcvidemus,quxomniain pin-
gni &c unctuolb sale conlistunt.Nisienim h*c talia essent,potesta- tfm nullä in pinguedines Se unctuositates haberent,qupd ex aqua simplici patet, hxc enim contra res pingues mbil potest, propter contrarictatcm, quae ipsis non permittit ut fe conjungere & unire queantrubi enim nulla est permixtio.ibi quoq; eXulat omnis alte* ratio,auiayutd non ingreditur »en alterat aitGeber.Cumcr- „ go salia igne* sint naturae,ideo quoq; sordesSe immundities pur- Sali* habent gandi proprietatem Sc effectum habent. Nam quemadmodum «■«'" "*• ial( ut porro inquit Zo»r ) putrefactionem cui omnis res corru- ptibilis est subjecta, impedit, ita quoque ignis amoris Divini in a- nima accensus & illam ab inquinamentis luis corporalibus mundans, hoc efficit, ut postquam debito modo fuit mundata, m sua Puritate semper persistat, quia ignis iste immundam spumam adhaerentem devorat 5 c consumit dum novo Sc puto igne vestitur, quod alio modo fieri haud potuisset. Nisi enim purus iste ignis suppetias ei ferret, Chcrubinus custodiam port® horti delicia- tum in mandatis habens & gladium igneum ( ad impediendum stboris vita: accestum) gestans, introitum ei non permitteret, ä quo curiositas gustandi cognitionem boni 5 c mali primos nostros Parentes & nos hxrcditario jure cum illis exclusit Gen. z. hacte- n us ?,oar. Quo nihil melius eum subjecto nostro concordat. O-
homo ignesa/itrur (Js omHufyiitima,sale. Nam salire hoc in loco Si mundare seu purificare, unam candcmque habent significationem, sicuti etiam salire St urere propter similes quos •acitmt effectus. 1'rerenet meat & cor meum psal.25. ubi vox Urere ponitur propurgare & mundare fecundum Hebraicum Sc Chaldaicum textum. Et 2 achar. 13 . Vram eoi sicut uritur ar.
D s gentum.

r
jS Df. Igne et Sai e.
gentum. Huc quoque facit quod Apostolus scribit ad Corirt' tllios i. 3. Si quü xdtficat super fundamentum, quöd CHR IST VS, aurum, argentum, Iapides pretiosos ,autlt' gna, fern um &flramen, hoc mantfejiabttur per tgnem , qut examinabit opera cujusque. Si uritur, detrimentum acct’ piet, nihilominus tamenfafcabttursed tanquamper tgnem• S. Augustinus in multis operum luorum locis hunc locum citat» & 21. de Civitate Dei cap. 26. dc vanitatibus interpretatur, qua* quis ninns amplexus fuit in hoc seculo,quibus in futuro non fruC' tur, sed oportet ut pei ignis purgationem aboliantur. Quod t- ntmjtnc illiciente amore non habuit fine dolore urente nol* perdet. Et de reliquo salvabitur (icuti per ignem , quia nihil i' psuin de hoc fundamento deturbare potuit, luper quod aedifica' vit. S. Ambrosii dictum Serni.3 supra plalm. nSt.hic quoque convenit, Sicuri aurum optimum, tta quoqueEcclefiacum urt‘ tur damnum nonpatttur,/ed/stend0r ejus tnde magts ac n>a' Persarumopi- magis crescit. Persa' existimabant, (i quis se proprio motu medisutiem combureret, animam suam ab omnibus iniquitatibus & peccati* bufiitne. purgari, quae consumantur per flammas tina cum corpote. Hoc Indum Calanum & quosdam alios permovere potuit ut eo usque pervenerint. Sed huius purificationis loco baptismum habemu* ‘Baptismtu. (Deus enim non vult, ut uno tantum momento vita nos prive' mus ) qui quacunque hora quis ilium accipiat, nos lavat St muiv dat ab omnibus praecedentibus delictis: quo quidam ahntentcs» quantum potuerunt illum disterebant: Alii vero pro defunctis fe baptizari curabant. 1. Cor. 15 In Aüliiopiafi quis contra propri’ am Imperatoris fui peribnam Neguz dicti, conlpiraslct, Sc fe bit' ptizaviflet, ante quam carqcri mancipatus estct,a poena absolve* batur.
Caput XLIII.
j£»ii proprie- T)ROPRIETATES ignis primo sunt illuminare St lucere, quod tatei. 1 ipsi commune est cum Sole qui illum tamen longissime fiipe'
rat: Deinde calefacere,digerere St coquere,quod Luminare illud etiam privative piatstat, ut ex illis rebus quas terra producit,app*' ret, sed quia naturalis calor illas ad ultimum St perfectum matU' ritatis gradum, pro usu nostro non adducit, ignis defectum eju* .in plurimis quoad comestibilia ^ompensat: Difficillime cruda u’ nostram utilitatem convertere postumus, qua: igne cocta facilio'
ris sunt digestionis 8t minus corruptibilia, quia minus habent crU'
„ditatis. Praeterea ignis res peregrinas St dissimiles separat >
„ postquam superfluitates corrumpentes sustulit,ex quibus aquo- ,, ijm huiniditate, ejicit, unctnolitatcm oleaginosam una cum ter'
icstrci'

De Igne et Sue. 59
rC| tatibus remanentibus comburit & consumit, tandem res “ uj'. Js 1 'oniogencascolligit & in unum novum compositum u- «
Oost? 1 ' 0 ^ compositum tunc consistit in anima, spiritu & corpore, "
1( ,p '-'c inseparabilibus & incorruptibilibus: quae ad tres mundos “ piis ?" 1 ' 111 ' Anima ad imelligibilem, spiritus aAcaelesteni: cor- <- tlv *' 1 ^ c lrmontarenv. Non tamnie It amnia rationalis aut sensi- » tijj'j’ letalis spiritus vitalis qualis in animalibus est, sed substan- «« ciu j' S ^sioipollentcs: Hoc nos docet vitrum quod est imago vitrum efti- °at 111 ^ a P'^' s Fhilosophoriim: HincRay/mindnsLulliusio- ">»;» L. P. bi-/ 1S ^ c confcctioae lapidi} Philosophorum, qua ratione im- <<
{L_ '/'Podet, respondit. lUe aut leter facere Citrum , cuiia <«
/OUUS'- ■' ' ' rt._ -_■ ■■ ^ ■> '1 -r-.t_u,;r
■* ponet, rciponun. J _ , a s
—usiiuinonuelubiecto.procedcndi similis est. Talem tui - lf nV^_: _ /- J « .1 U^rmnl mk K11 hni llS
* prccioiam substantiam illam ajunt, quam Hermolaus Barbarus 'n suis super Plinium annotationibus & Appianus in tuis qumlitis Antiquitauim.ante centum circiter annos in territorii Padovani stnodam veteri scpukhro inventam suille scribunt, cum hoc diludio, Sc insuper duobus aliis.
^■iWfl. elementa gra^oi claustt digesta labore,
Va/c sub hoc modico maximae Olybius.
Moiicncs Roinanus ad Regem A? gypti Calid, insuo tractatu de „ metallica rransmutatione ait. Quicunque bene nocent ant- „ mam purgare & dealbare,&facere »t ascendat m altum', ,,
£2" qui bene cuftodt^ent ejus cerpue fst abstulent ab illo 0- „ mnem objiurttatem & nigredinem cum tetro/uo odore, tunc , s tlla (e tn suum cerpue poterit recipere, Qs in horatpforum re- ,, conjunchouu magna mirabilia apparebunt. Rhascs quoq; tc in aliqua epistola lua ait. Sic qualiu amnia se conjungit ite - „ rum cum suo primo corpore, qua nullo modo cum alto fi unire „ pojjtf. (st nunquam se ampliusseparabuut'. tunc enim cor' „ pus erit glonßcatum , (st redailum ad incorruptibilitatem ,,
Ö* ineffabilem subtilitatem & fulgorem, adeo ut penetra- ,, turuflt omnes jolidißimas res,qut a natura ejue talis erit qua - „
Iu etlßnrutu natura. Quod Hermes his verbis innuit omnem r em/olidam penetrabit. Mirandum est Philosophos Chymi- ,, cos sub velo Sc tegumento hujus artis, quae totaliter circa res ma- „ teriales ut (unt metalla & quod inde dependet versatur, cum suis <£ transmutationibus per ignem institutis,summa secreta intcllipi- .. oilium & rclurrcctionisad quam haec res respicit, comprehendis -,,
J c - In qua corpora erunt glorificata & ad naturam quasi spiritua- p e s u rrilli* tm redacta cui nullum obstaculum materiale poterit resistere, „ mor tiurum * ut ejus actiones impedire. Aquo non longe recedit Apostolus „ txchymia, ®dCor. 15. Seminatur corptu animale & resuscitabitur jptri- „ tu ale. Esi emm corpus animale sensuale,($ spirituale, quod „
*o>i elf primum, Jed atfimale sensuale,deinde sequiturJfiri -,,
((tale,

€o De Igne et Sale.
„ tuale. Artificium quoddam mihi e st cognitum, cujus in divkk' », sis subjectis habeo experientiam. Herbam quandam comburo, Herh* desim- de suis cineribus sal extraho & in terram semino, & eadem herba a* K'vivisi- inde renascitur. Oportet autem ut haec combustio fiat in vase bene clauso, ficuti infra de sale dicemus. Interimunum de experimentis nostris hic recensebimus, quod non ingratum futurum este spero. De tribus scilicet liquoribus, quot um unus alteri liipernatabir, nec quamvis plurimum concutiantur & conrur- JElmntcrum bentur, unquam ita le miscebunt quin quilibet a cacteris separatus j n | uum proprium locum sit rediturus. Quare ad quatuorcle- jtm • ir. mentorum repratsentatipnem parum encausti grosso modo contusi in fundo parvi vasis vitrei terrae locum obtinebit. Aquam vero ita praeparabis. Accipe tartarum calcinatum aut cineres calculosos qui fere idem funt.distolve in loco humido per deliquium, accipe quam fieri potest hanc solutionem claram & cum pauca quantitate lapidis lasuli misce, ut colorem nanciscatur marinum. Qui in spagyrica se exercent hic in transitu hanc regulam i blaticin hu- observare debent. Quod in una istarum resolutionum in humi- mideperse , do, qux per sc fiunt, omnia salia & alumina Ic depurant & magis tttmttmd*. fubtiliant, quam in duodecim aut quindecim distblutionibus.quiC per acetum aut alia similia dissolventia fieri consueverunt. Quic- quid solvitur est de natura salis aut aluminis inquit Geber. Pio aeris praeparatione accipe spiritum vini bene rectificatum ca:ru- lco coloretinctum. Pro igne accipe oleum Been, sed quia rarum »teiTherehin- est accipe oleum therebintinaj sequenti modo paratum. Distilla *,«« ptepa- therebintinam communem ex Mari» Balneo, Sc ascendet aqua *****' & oleum in uno eoiore albo Sc transparente, sed oleum,aquae supernatabit. Separa oleum ab aqua cum infundibulo, Sc tinge o- leum colore igneo cum anchusa Sc croco. Tres isti liquores nunquam miscebuntur, quocunque modo illos agites, sed confcstim post agitationem alter alteri supernatando, destincti iterum apparebunt. Exthercbintina quae in alcmbico restabit, ex'rctor- Mtlsiumu. ta per arenam, igne fortiori quam est Marite balneum, oleum rubrum fpislum, (quod est ballamus excellens) extrahe. Aqua Se oleri pcrMariae balneum extracta in multis diversis casibus inMc- Vfia 01. The- dicina & chirurgia usui erunt. Oleum album escharas seu cru- tetmtin*. stas sine dolore & mala impressione mox decidere facit. Sicuru aqua therebintina: praedicta,Sal Saturni dissolves adhuc praestan- tiorem balsamum habebis. Sed haec paulo clarius sunt demonstranda : Cum enim hic de igne & de suis effectibus sermo nobis sit, quid nos impediet, quo minus de iis, quae longo labore Sc experientia acquisivimus paulo fiisiits agamus ! HOC modo dictum oleum plumbi, unum ex maximis Raymondi Tullii secreti* fuit, Sc multorum aliorum prxstaniissimoruin virorum, qui mentione n 1

De Igne et Sali. 61
tionem ejus facere vix audeant, quia ad mirabilia opera introitus crat k Via. Aliqui ( ex quorum numero cum aliis est Riplaeus)
«'mum acceperunt, sed nimis est gtimmosum * d.ftial.s dislo- «ttonis, uti etiam cerussa & plumbum calcinatum. Ad me quod attinct.litharsrvi io ( U m usus, quod nihil aliud est quam plumbum, D ifiiU«h " am «f «ia lnharsyrii libra quatuo. decim aut quindecim uncias ftomUM.
P umhi extrahes:"Quas in pulverem redige, & acetum destilla-
bulliens affunde, movendo semper cum bacillo & acetum 1 'olutionc lithargyrii impraegnabitur. Quod clarum ent de- l| ndc,8c cum novo tam diu hoc repete, donec tuum lithargyri- ^ plane fit dissolutum. Tam acetum evapora quod aquae in- lar erit insipidum, donec in lundo sal maneat congelatum, cujus bonam debes habere quantitatem: De quo retortam ad dimidi- *
Umejus spatium imple, Sc nudam super furnum pone, 8c in prin- c *pioperegrinam quxe um illo mansithumiditatem destilla-.Cum “
Vero albi ssrm apparere incipient, vas recipiens latis amplum ap- * pone Sc juncturis bene lutatis ignem paulatim auge, donec valde ** magnus fiat, tunc retorta inter carbones collocata, torrentem “ quasi continuum egredi videbis, oleum videlicet fili instar fluens “
*lbn sienti lac Se frigidum ut glacies,quod in recipiente in hyacirt- " thini coloris oleum, St ut spica nardi odoriferum convertetur. " Continua ignem donec cx retorta nihil amplius ptodeat, Sc fine “ residere per totam noctem. Ecce oleum secretum,de quo Ray- " mundus Lullius nunquam apertius est locutus quam in epistola ** accuratoria hisce verbis. Ex plumbo nigro txtrahitur oieum ■** Phtiefopborum aurei coloris^ei quas,&sciat <fuod tn mun- n
do nthtl[cereum e flet. Quod in retorta remansit, impositis carbonibus ardentibus sicuti fomes igniarius ardebit: (hinc e- gregium secretum habere poteris, nam quamdiu aerem non sendet, flammam non concipiet.) Hanc remanendam cum aceto " destillato denuo dissolvere Sc sicut antea factum cum eo procede- " re potes. Hoc sal in aqua melius vero in thercbintinae oleo dis- “ solutum, in majorem olei quantitatem se resolvet, & plura inde " ruirabilia experiri licet. ACCIPE hoc oleum quod Raymundus V J n '* m & f-ullius suum vinum vocat. Sc in parvum alcmbicum vitreum 'MponeSc per balneum aquam vir« inde destilla, qux ve- “
ni >larum instar, ut illa quae cx vino fit sequetur: quam tam diu " extrahe donec guttae seulachrymx in alcmbici pileo videantur, “
Ul 'de nihil amplius praeter phlegma adesse collige: quo evacuato, “ P r cciosiss muni oleü infundo remanebit,quod aurum dissolvit,Sc “ jrurabilccR j n vulneribus Sc casibus internis: nam auri potabilis " 0c °est, quia ut Geber ait, plumbo magna intercedit affinitas ,» etirn auro, cum quo condentr insurdit.ticpondere 0" unfaire. ,» ov De quo etiam Gcorgius Ripleus doctiflimus An- »
• w Philosophus insuoHbrodc Xll. portis sic ait. »«
Oleant

De Igne et Sali.
,,Oleum extrahitur mditolsrts aurei
,, Hur hutcßrmle ex rtoßro /ubi,h rubro plumbo.
„Quod llaymundus dtcebat cum ejjct senex,
,, Multo magu ijuam aurum ej/e mpretio „ Nam cum propter jene/lutem ‘vicinus ejjet mortt- >, Ex eo fecit aurum potabile .
,, Quod illum re'vifytfica’öit, ut sideri potesl :
,, Hoc eil illud oleum (js •vegetabile menflruum.
. ut n fc nl Quoad aquam ardentem extractam qux pulvere liibtili bombaf' th.dtJjUvtm dic» inflammabilior est,illa argentum in clirystallinos lapillos dis' Lunam. solvit, qui super igne lampadis butyri instar solvuntur, &: fixi sunt „ in examine ut ipsum argentum. > Ecce qua: idem Riplxus de h* c „ re in (ua Alchymist medulla scribit. Präparate corpore, app 0 ’
,, ne ei hanc ayuam adpollicis unius fpißttudinem,yua ftattf*
,, ebulliet super calces corporis absyuc alto tgne externo, dtffol- „ 'hendocorptts & elegando illud m soryna glaciei, cumtpfi ,, ac/ua exsiccatione. Et Jic reneretur , amovendo au cd eitle*'
,, tum suent. Sed fi abbreviandi causa ( bxc enim aqua pauca ,, est & factu difficilis ) duaspaites aqua- fortis argentum solventis»
„ uni parti falis (aturni addis, eundem effectum in transmutatione Edulceratio metallorum experieris: Sal istud intra corpus nullo modo erit Salit Saturni, /umendum aut ei applicandum, »ifi prxeesterint multae edulco- » rationes: Hoc est super quatitor uncias dissolutionis aqua: fortis»
» tres aut quatuot aqua: communis urnae, mediante filtro evapO' '»rari debent, pro ratione qua ignis, aquam una cum spiritibus#
" malignitate aqux fortis, qux eft ignis contra naturam, confutuit » & aufert.
Noli tibi persuadere me ad S. Marci textum , aut ea qux rt' ligioncm, qtio tamen principalis nostra intentio tendit, adeo prt<' cise astringi velle: ut nobis adnatuix operationes 8c progi essu*» cujus principalis clavis est Alcliymia, transitionem facere non b' ccat, in illum finem ut inde ad Archetypum Creatorem, CabaH
mediante, ascendamus. Hac tamen lege ne occasionem haedi' >
vina arte abutendi perversis, & ignorantibus hominibus ad f°' vendum ipsorum nequitiam revelemus, qui lucri causa totnnj | mundum quocunquc modo decipere non extimescerent: qu» 1 fieri poster, fi modum, cuprum ad argenti valorem dealbandi a' ht cultri aperiremus: idque cum dictis glaciem referentibus lapillis» c u,tl nlbftfiint. iretallina ut vocant auripigmenti conjunctis quod licet flavo-S l ' rei coloris (it, & sux elevationes instar rubini rubrx, nihilomin 11 in mortario cupreo tritum & super xs ustum sublimatum, g e collum rctortx in albo colore transit, qualis est argenti. Qi!.^ proccstii cum supra dictis lapillis vecte instituto, insignes alterat 1 '

Calcinath At -
&'*ti in Sai.
I
0 . De icne et sue. 6t
; ? es m c »pro pr.tstarct, & in fraudulentum u(um cedere posset , ‘oquedcco plura adferre abstinebo.
. . Ca:terum hoc vere dicere postumus, priepnrationcm cor- P' )r > s illius(perquod Ripleus argentum intclligir)in calcinatione teduftione in Sal, consistere i qua: fit sequenti modo: si tamen ? “fflolvente aqua fortis inest > lufficiet illud tantum calcinare. i >Fitur laminas argenti, magnitudine Sccraslitietalerum ‘uperialcm Icu i calem ut vocant adatquantes, quas crucibulo aut * parvae non vitreatae impone, stratum superstratum cum sale tJc parato,(id est qui in aqua communi dissolutus.filtratus, exha- . l 's8cdecrepitatus fuerit) consiciendo:Et per decem aut duode- r 1 "orarum (patium inter carbones ardentes relinque (in furno erberationis prarstaret) postea sublato igne ita calidum, in ca- J*» aqua plenum conjice,in quoSal dissolvetur St quantum de p b f nto calcinatum erit fundum pctcr.Sine residere,Lc prudenter 'Parapcr inclinationem: Tum laminas iterum calcinacum no- •ale, & repete operationem ut prima vice (evapora aquam in ial tuic dissolutum, illud enim quod post evaporationem re- t atlc bit atque bene inserviet atque aliud,) In tertia aut quarta P Petitione omnes lamin* tua: in calcem converlx erunt, quam ‘ 'le in aceto distillato disolvcs: nam argentum plumbum Sc fer- j ^uon sunt difficilis solutionis, neque etiam cuprum fi de lapi- jjj ‘alin eo accipiatur, stannum St aurum difficilius solvuntur,quia k° r Um calcinatio multo est difficilior, quod bene cognovit Gc- Difficillima Soluefl Calanatto completa, cujus rei cau- ^ feddit. Sed numerus dicendorum nimis cresceret, si illis iin- °rari vellemus. Sufficiet nobis hic quaedam delineare quae fu Quinquaginta annorum labor & investigatio nobis potuit V -Pp'ditare, St quae propria experientia nostra nobis comproba- '. Qua; secreta omnia per ignem ut dictum est manifestantur; ß ‘‘ustra nam analogice (piritualcm ignem denotat. Proba. i (J Per ignem nonin'öentßt tn me iniquitatem l’l.il. 16. tojp'^'ophcta.ubi videmus quomodo ignem cum iniquitatibus |lln gat, quali iplc ignis illas tevelavet, sicut in impuritates mc- t tb° tUl)1a »' t ’ ubi eandem operationem & effectum quem Ial in C c °rruptibilibns pra stat. Quamvis enim metallorum liib- Pstr r'° 1Tm ' aliarum rerum substantia magis permanens sit, pro- lafo fortem compositionem, qua: non facile permittit,ut il- sua radicali exuantur, quamcunque etiam alterationcm li Sj ' imponat perferendam in diversa vel pulveris, calcis, la- iqj.^'^’Olei, vitri, lapillorum, liquoris & aliarum rerum for- /» mct.Uu t^ij'^'v!' 1 destructio nulli compositorum elcmcntailum, mine- ctmpmt. ftiyj*!' Vc §ctabili um Sc animalium accidit: lwc enim si semel per ' tlVaui formam luam »Iterata suerint,nunquam ad piistinum
1 flatum
Soluti» Luna Saturni £r Marti* facili* est in Sai.
BcßruRiofaj^

<?4 De Igne et Sale.
flatum redire poterunt. Hinc est quod sermonem instituere & igne sine metallis,quar ejus proprium sunt subjectum, idem est si quis opisicem consideraret instrumentis quidem instructura» Inmttallii sed qui materia elaboranda destitueretur, Sc cui idcirco instrn- smtsttnu. menta inutilia manerent. In mcrallis igitur, pulcherrima natur* secreta.mediantc operatione ignis conliderariSc revelari possunt« Quod si natura in aliquibus rebus particularius quam in aliis, lu- sum quendam ostendere, aut maximam suam scientiam conspicuam reddere voluit,in lapidibus pretiosis aut metallis hoc praestare voluisse videtur, quia his nihil pulchrius nec oculorum aspectui quicquam amabilius est. Nihil etiam utilius St magis neccstari' um , ad minimum respectu ignis, quo vita humana vix carere potest propter commoda quae ex illo capit. Gemmae aurei" praeter oculorum delectationem, nihil utilitatis ,ncc in necessitatibus nostris quicquam solatii nobis conferunt, quibus," semel splendentem suam formam nat uralem perdiderunt, ad p> >' Ingtmmuie- orcm ft atum nulla redeundi copia ut metallis datur, idque pro- tum'* Un ' P tcrea stuia metalla potentissimo & indissolubili vinculo in prim* partium suarum elementarium compositione & mutua commixtione sunt connexa. ldeoque mirum non est, tot magna ingenia in hujus subjecti meditatione, & metallorum transmutatione C**J i inve- fuissie occupata, quibus pulcherrimae contemplationes quas ib> ßtfAtianu inveniebant, pro animi satisfactione potius sufficiebant,quiit" »«Äs«. quod sordidae lucri cupiditati inhiarent, quae ignorantibus in offensionis lapidem cessit,ut ars ista divina,germana Cabalx foros« Cthtlt (r~4l- jta fuerit conclamata St contempta: Nam quod Cabala est in r£' thymi/tnquo jj U s 4vinis Lc intclligibilibus, in quarum penitiora secreta peirf' mnvtititnt. tr3J .' j|| u( j e ß Alchymia in naturalibus 6c elcmentaribus rcbu* quas nobis revelat. Compofit/oncm ett/m re/ (inquit Geber ) ttheju/s/ctre non poter/t <ju/ dtflrufttonem /Una /gnoraW’ quae destructioperseparationes perignem causatas perficitur.
Caput XLlV.
VTATURA igitur cum magna cura 8c delectatione metalla f ' ■^laborat, & longo temporis decursu utitur, ut ad ultim"" 1 perfectionis gradum illa adducat, qui in auro sistitur, quod est ceris omnibus peifectior& incorruptibilior substantia St mag 1 .* «/»(«^({ijscuKqualis insuis partibus undi etiam pro justitia
__ stributiva fumi solet: Nam fi partem unam auri cum treceni'*
aut quadringentis argenti aut cupri partibus misces, St in tigdq Imivt, paulisper fluere sinis, quaelibet argenti vel cupri portio quantu" 1 ' vitexigua.suam ex auro portiunculam xqualem suget. Pr*te r ' ciadco exacte depuratum est aurun^ ut nullo Modo alterari; n c
Mt m/t/Jlh.
»Jknum pn

De Igne et Sale. <§5
/em ullam corrumpi possit: neque in terra, aqua, aere, aut l&n I' l1c quc etiam per ullum corioiivum aut venenum quod ei P° llct ^»plicari: A’«* emm, ut Pontheus ait,4 cumeutecerrum- nec f i y e auAlt^ct comy^rente comhurttur .nec ab C ° l0r 'fic*nt'% tri d ti nec dfttdente mortificatur M drtor*- ' H *hil cntm tne0 superfluum cft fyel diminutum* Septem nt c °rpora metallica inquit Hermes, ex quibus pnsstantisti- ’ l,rn Sc principale ellam um (oli attributum,a quo nomen habet.
^■ Ilr > quod est Sol erga ftellas, illud idem est aurum erga omnia "
® r pora elementaria, quod ab omni ignis acerrimi combustione c ‘t immune, nec ä terra corrumpi aut ab aqua alterari vel inqui- nar * potest, quia complexio ejus in caliditate,frigiditate,hutmdi- ^ * ' **’■'* tatt ' A siccitate est temperata: nec in illo est aliquid superfluum aut mancum •. Unde illos falli arbitror qui vasis aureis, ut fe in Cä- fiendo cibo 6c potu prxservent, utuntur, aurum enim omnia \t- nen a minus curat quam julculum caponis : quod tamen de argento, stanno, cupro, plumbo 6c (err o non dixerim, illa enim sta- tim alterarentur, ficu« pavidus l\omo qui ad (erpentrs aut alius bestia: venenosa: aspectum subito pallesceret, & (aciei colorem tnutartt. Sollicitudo, curiositas 8c assiduus infinitorum fpccu- lantium ingeniorum labor, a quatuor aut quinque millibus annorum, innumera (eeveta in metallis invenerunt, qua: tamen (uo Ia ■ bore ita defungi non potuerunt, quin adhuc plurima alus investiganda reliquerint, quamvis non nili septem sint metalla st argentum vivum currens comprehendatur. Mirandum certe est, naturam, quae in procreationibus suis diversis tam copiosa Sc abundans est, tam exiguo numero hac in parte voluisse esse contentam.
Cum itaque metalla talis conditionis sint ut regimen contttl Metnila ai> a h igne dependeat, (qui ex symbolis visibilibus conyenicutissi- igntäepen- tuum est ad repraesentandum maxime abscondita secreta & my- ^nt- stcria invisibilis & sensibus nostris impcrccptibilis Divinitatis )
Prophet® quoque illa, quoad maximam suarum parabolarum 8c similitudinum,aenigmatum,allegoriarum & figurarum partem in suum usum traxerunt, in quibus absconderunt, & involverunt ea qua non tam aperte manifestare volebant. Raro enim sua verba explicarunt, ut fecit Isitias cap. 5. ibi enim dicit vineam Domi- n ! exercituum, de qua parabolam sumscrat, esse populum Isracli- *jcum,3chomines Judab delectabilem suam plantam. Et in a- holoco. multa gentes multabunt. Similiter fecit Exe-
j id cap. 23. postquam dc duabus sororibus Oholla & Osoliba *ocutu s erat, illam Samariam hanc autem Hiorosolymam esse di- eit. Deus per Moyscn Levit. 28. & Deuter. 28. minis Israclitas Utct cu m inquit. Si obliti suerint Dominum, & mandata ejus Vel. 6, E dort

66 DbIgneetSaie.
non custodi vermt. qnbdccetum super capitibus ipsorum facturus MtuHtrum esset atncum.Sc terram sub pedibus eorum ferream: quae duo r»c fimsicatio in talla e atteris magis (uni terrestria & duriora & minus iulibilia # /atrrf scriptu- tractabilia cum quibus durities populi istius comparatur, ut feri' rA ' ptnm est. Comminuam fuperbtamCoeßra duritiei ß factat»
e alum super <cobts ßcut ferrum & terram ßent at. Labes ^erster inutiliter consumetur \%eßra terra »en dabtt germe* suum & ^cßra arbores non ferent frudum. Metalla cnif* 1 nihil producunt sed sterilia sunt. Poetis metalla variis modi* per metaphoras Sc figuras in usu fuerunt, ut /F.neid. 6 .ferre* *eox, vocem fortem & sonoram significat. Et Hesiodus cancif infernalem ccrberum, £*;ua«(^*wvocem retis vocat, quia aes cß metallum maximi lonoruni. Vox ejus ßcut arts /»»«£//■ Jocri*
16. Et Origcncs super zy. Exodi. R.t accipitur prodoce fort! 1 < 3 "sonora propter/onum suum. Quod.fi lingua jtngelorutf i loquerer & non hominum r ß non habeo chariratem tn fu ßcut assonans,aut campanula qua tintinnat.\.Cos. 13. Pia'
1 darus epithetum x***-*®* caelum tentum in ro.Pythiar art’
caelo applicavit, propter firmamenti soliditatem, quam vox ist* significat. Homerus quoque in tertia Odystearum» coelum * y vocat sicut Euripides Sc Anaxagoras Solem , FerruH 1 ignitum vocant: Nam Grseci Poetae ferrum Sc aes plerumque it*' discriminarim, unum pro altero accipiendo usurpant, ut infinit* loca apud Homerum testantur, vide 8. lliados. Ibi enim Aposif ut animum Trojanis addat, illis demonstrat Graecos nulla habes* corpora impenetrabilia saxea aut ferrea.qua: atris ictibus resistant' quo minus scindi aut findi possint. Hos loquendi modos PiO' phetae quoque usurparunt, qui per illos maximam partem soluti' onis metallorum figuraverunt, sub quibus mysteria quiedam £ ' rantadumbrata. Quos siquisadliteram sine omni allegoiiaa*' eipere vellet, nemo scripturae intentionem nifiabfurdam astequ*' *dUep> rUm retut: ut recte Pamphilus manyr in defensione Originis monet' ufiKinS.scti- u bi de iis loquitur, quia allcuoiias evitare volunt ad magn** t tura - absurditates impingere coguntur. Sicopinantur tnquit, qnta /der* ßriptnra allegorias admittere nolunt : Sed hac ratio» 1 ’ subjiciendo /e fenfuiliterali, pulchras fabulas (s ßdtones s' it imaginantur Cf ingemunt. Et ut verum f atear,certe iH u ®
. quod Deut. ;z. de tribu Afer dicitur. Ferrum & at calce*'
mentum ejus fecundum literalem sensum accipi nequit: fcd s° r " titudo Sc potentia ejus per duo ista metalla & calceamentum n 0 ’ tata, significantur. In Idumaam extendam calceamentis meum’, mihi altemgenafubdttt sunt. Plal. 59. Omnia ista, ^ gurasöc allegorias in fe continent,utciiamcst Jelaiae do. ‘
to arte adjerc tibi aurum tlS leto ferri,argentum: loco l'lf/
as: &

urus m c ' a ® seri'
O 0 »
ibtf nt* nin>
odi*
rt* icis s
e ni'
'orti
■ut 1
jf)ti
Pili'
UlP'
ist»
**
•uii’
-iP'
nit*
oll«
.erant'
',o'
uti'
i c ’ ia‘‘ |V { ' id’
na*
\t*
n«
■&
e *’ o 1 ' 10 ’
i*
fi'
It'
,»>
cf
.. De Igne et SAU. , 07
«r. & hc t,p, dum ferrum. Vides ne igitur quomodo Pro- plicta Observet relationem, dum cupro aurum, ferro argentum J *= »trum *slig no & ferrum lapidibus apponit. Nam quemadmodum aurum algento, & arbores lapidibus prastant: Ita in or- d,ne metallico aesTerro est preciofius. Omnia autem .sta faci- ^ n ^ a ^.Hierdsolymam coelestem mysticam denotandam, qua et Ecclesia triumphans, Synagoga Tudaica multo excellentior, quae l! lms trat figura. Et certe qui rem genuinis oculis inspexerit rophetas nunquam in minimis rebus aut opificiis & artibus me- p r tphtui%ni
thaiucis inconvenienter locutos tuiste deprehendet '• quia m ra- mpttu. ptusuores in reali statu in Ziphcret, aut Sole (upra coelesti vide- ,» bant, qui est clarum Jc splendens speculum, viva omnium idea- ,,
tum scaturigo»(icuti ideae sunt formarum. Interim hoc bene fst ,, observandum in metallis, quod communiter tcirnm & cupi um propter ipsorum affinitatem conjungunt. Nuttyuid sadersbt- *<"ferrum ftrroab ^utlentCf st .•> Jcrem. 15. Nam ferrum mediante vitriolo facile in cuprum transmutatur, (i stratum super ra ’“ stratum in vase conveniente collocaveris in forti igne follium,donec ferrum fluat,6c in cuprum liquescat, prilis tamen acetum in quo sal nitri, aut Sal petrae, fal alcali, & (altartati cum viridi »eris fuerit solutum, ei aipergere opartet, Aliomodo. Diflolvc VitrloUim in aqua comnmhi: 8c aqua evaporata, congelatum quod in fundo remanserit calcina, dilsolve illud in simili aqua 5 c viridis fiet, de qua partem evapora, Sc reliquam partem in cellam colloca per noctem & glaciem viridem habebis. Hanc in igne rubifica, deinde ter aut quater in aceto distillato dissolve Sc qua» libet vice exsicca & glacies tua rubra fiet. Quam rursus in eodem aceto dislolve & laminas ferreas aut alias ferri minutias in il»
^extingue sicut supra. Brevis demonstratio est i quod ferrurri mediante vitriolo in cnprnm transmutatur cum scalpellum seria ptorium atramento cx vitrioloprapar.no tingitur. Glacies praedicta scu chrystalli introitum dant adaltioris indaginis operationem, & usum quoque tam in chirurgia quam in medicina. Sed Operationes ista , dicat quis, sunt difficiles & longa Sc potius mmptuosi quam lucrosa. Fateor, sed intentio nostra ad faci- tst dum lucrum non est directa,hic enim liber non est de fune /«- '
tr *nde sed innatura secreta penetrando, ut indi animos nostros a d res spirituales elevemus, ad quem finem sensibilia inlcrviunt ut scala Jacobi. Elegantiorcs autem meditationes nulla dantur *luam de igne & metallorum mutatione. Cuprum enim etiam ~ 4 <ieUpHtrii m chalybem transmutatur, si verirrn est quod de illo super locum muutitfisi Jcr. 15. supra allegatum (cnbunt./erraffr & st ajunt, 'vocuf fro- ,n ferrum sr, «dmtxium, chslytem. £x quo apparet (m- tnim ab ipsis prolatum facili rejici debet) chalybem Darna- £ m fecnuffit

%
Chalyh Da- mafittins»
68 De Ignj st Sale.
mafcenum ex ferro & cupro fuiste composirum, cx ferro vidcb' cct media fui parte cx cupro conflato, Sc pcrplumbum rcmoliu 0 ' ut deinceps multo firmiusficret. Dcquo videamus quid Ab 11 ' hall in libro de natura rerum leribat. Fatfo-veam longam /« b*' culun, ßnffum ferreum , (js in tllam plumbum Itc/uefaH* 1 * infunde ,detnde fortt tgne cjualu es? capella examinator 1 * tgnis, plumbum e^japora Et de Tio~jo <puatuor au t gusnipue cibus plumbum impone, & ferrum remollietur , cpuad poß l * poteris mdurare,tn ytpuam fabrilem intingendo,ut inde /a* teolas (fl atsa ferramenta /übt ilia tnct/bt t'afacere <pueas,fi* fine habetanone aut detrimento suo altud ferrum fandst Pini indura. poterunt : Experientia docuit, quod cathaphracta ut ictib 11 * tiepir tujuai. felopetaviis valide resistat,in hunc modum prius sit maceranda/ primo oleis, gummatibus, Cera & similibus rebus inccrativis (C ' molliatur & deinde per frequentes in aquis astringentibus fafr 1 * extmctiones induretur. Johannes Grammaticus hunc Hcsiu “ 1 locum exponens
Xse>ucco £e!(y<t£oiTo, piltiXtS’ dicftnt s elfn {©-■ lnxrc laborabant cum ferrum non cJJct cognitum. conatur referte hoc vocabulum ^«XxssadScytliiae populumCb* . Jybes vocatum, qui primi inventores usus ferri Sc chalybis, ut i ' 11 ait, fuerunt. Poeta Lucrecius hac in parte Hesiodum in lib (t suo quinto est imitatus.
Arma antupua manus > ungues, dentetfyfuere ,
Et lapides & item/ylfyarurn fiagmtna rann Et flamma atij, tgnes,poßpuam /unt agntta primusr> Posteriusfien < bts es?, arts^ reparta,
Sedprtor aruerat, tpuamfern cognitus usus.
Caput XLV.
/■^HALYBF.M quod attinet, ille ex ferro depurato & subtilin 1 ^ '“'conficitur, adeo ut minus tcrrcsti citatis habeat quam ferrU^, Artificium, illum parandi,fatis in officinis ferrariis est cognitu 111 Chahbii pia. Ut autem Damascenus fiat, prius in nimia sua austeritate, critff paratisutsi.it molliendus, deinde in limaturam redactus, in crucibuio rub 1 ^
Damafiemu.
ai*
. candus, & fiepe 1 in oleo olivarum extinguendiis, in quocO 31 ', plumbum liquefactum sepiiis fuerit extinctum,cooperiendo f f|11 , vasculum ne oleum inflammetur. Praeter has, alia: adb‘
pc
restant observationes, & secreta, qua: omnia revelare noU est nosti* intentionis, fiifficiat prascipuas de ii» regulas attigillc.
bi
ir
bi
p>
lei
cr
di
an
8 '
tai
eo
tie
sib
f 1 '
hs
Cn
m
fu
Ai
fa
fi.
no
d e
at
7 *
7 *
7 *
fine
bt.
tu
p 3
tr:
m
Ve
Vii
tai
■n
C A’

6 -
leb' it o,
b"'
W
n*
V
t{(i
'**'
A
te<‘
b»>
a/
**
\P
b'°
De Igne et Sai e. Caput XLVI.
ui*
in' :
A
•/
./
S nuSir rser,Um&CUprt ’ m M " ta ^
l alterum convertatur, ira quoque eadem elti P plumbi in
^d.amcsale avmonitco. & certis «rattvis.boract, lale petrae, (äle tartari,sale alcal> Ataliissimih- n US ' Panthcusin sua Voarchadumia ponit Oleum‘vitri. Argentum vivum quoque transmutatur in plumbum aut stannum ,
P r t> ratione congelationis siuc aci unius vel altettus impercepti- vivi
v aporem modo lequcntiiLiquefac plumbum aut stannum >n ce „^ e iatio & t r Ucibulo, line rbffigelcant donec aliquantulum congelentur, & ir«»>»»ak»t«> ’au'n adhuc calida iunt, cum baculo (pisto intus posito fac fove- am > in quam argentum vivum infunde, quod subito quidem congelabitur (cd in pulverem poterit contcn. Hoc bisaut ter repe* tatur, demde in succo mercnvialis coquatur & in illud metallum convertetur ad cujus odorem fuerit congelatum. In hac operatione pctditio quidem est non exigua, sed tamen hoc modo possibilitas transmutationis potest ostendi. Hoc in loco,occasione plumbi & stanni pulcherrima consideratio > comprehensu diftici- lis exhibetur, cujus causa investigationem meretur. Per experi- Dt ttuf* »»<- Cntiam constat, duo ista metalla (»pararim considerata , valde xtitnu mollia St facillima; liquefactionisclTc, nihilominus tamen eum bt&sann:. fuctint mixta, firmiora fieri & solidiora. Videamus igitur quid Averroes de hac re in libro de Vaporibus scribat, plumbum facit stannum solidum &firmum (ss reciproce p lumbum a stanno firmatur & consolidatur'. Nam cum ipsorum gluti, rtofitai ‘viscosa, qua partes ipsorum ligat, tn humtdo & ficto debeat eonfiflere, hinc causa existit quod inter stannum *hud stannum sibi conjunilum nulla fit conglutinatio: Ideo- 3 u e tll, plumbum quod humtdim efl, & plumbo stannum *} u °dficcncs eff additur. Quare ista duo commixta » melius ^ H amjeparata f e invicem corroborans, ex quorum mixtione glutinosa ‘viscositas procreatur,qua ipfis majorem duratto- e ausas, quam ante habebant, Cst tUa fort tus ligat utfa- l ut un , calx tn eem p n ß t , ene camenti■ Quod etiam Alber- tUs confirmat lib. 4. cap. 5. de suis mineralibus. Sed omnia ista Patticularj;, metallica & ipfoium diversas transmutationes, ad lactatum nosttumsuper r». cap. ]obi de auro Sc vitro remitte- : ubi sub auto, omnia quae ä metallis dependent, <ub vitro cro, lapides pretiosos tam naturales quam artificiales, & omnes 'trificationes Sc encausta comprehendemus. £x quibus hic . a ntu m ea (umemus qu-e ad propositum nostrum facient, quod " lactatione rerum intelligibilium per res sensiles, consistit, qua
E ; in

7® De Igne et Sale.
in parte prophetarum morem sequemur,de metallis scilicet^ igne dicendo, cujus operationes 4 k effectus melius in metallis c°' gnoscuntur.quam in ullo compositorum elementarium lubject 0 ’ lAUtgni* de Propheta; igitur ferrum 8c xs pro firma resistentia polus' ,g„ t mt runt. Nec fort er udo lapidum fortitudo mea, nec taro me* *' UliujHmpu. »e<« fi? job. 6. rial.17. Vofueßi tn arcum areum brachia mt* Item Mich. 4. Cornu tuum ponam ferreum & ungulas rud ponam area1. Ferrum, duram & rigidam oppressionem fig*’*' licat, quia durum 8t inflexibile est,& pedibus omnia subiicit. W ges eos tn 'virgaferrea Plal. 2. Item Deuter. 4. Edum te de ff nateferrea K.gyytt. libi ferrum servitutem corporalem, f° r ' nax ignea vt 10 animorum St conscientiarum inter tot & tantos*' dololatticost ultus de impietates detentarum afflictionem figttiu' fat. Quae Kraelitis intolerabilior servitus esse debuit, quam i*”' mensi labores & corporum suorum verberationes, quia aniu 1 * 1 zelo religionis erga Deum mota, corpori longe prxstat. Ecd f/ siasticus cap. 28. de lingua perversa loquens, simili utitur locut* 0 ' ne. Beatm cjutßbt a lingua maledicente cadere potell ,»<''? jugum ejus e fl jugum fern, & 'vinculum ejue 'vinculum Ferrum quoque afflictionem & angustiam aperte notat in pf 1 “ 104. Eerrum pertranfilfit ammam ejm { ubi de Jolepho Ci"’ 1 in rEgypto captivus eilet agitur ) donec ‘venirer 'verbum eß' In summa, non sunt locutiones figuratae frequentiores apud 1’*° ' phetas, quam illae, qua: de metallis -c de igne s unt desumpt*,q lll j ignis propter luas proprietates & effectus, prae omnibus aliis id* nobis maxime est irecestärius & ut supra dictum luit commoti* 1 *’ ille enim cibos nostros coquit, nos calefacit & vita: vigorem cO* 1 tra frigora conservat, & loco claritatis Solis nobis lucet, Sc in*? nebris illuminat, 8c alias infinitas utilitates, quae etiam pro ad 1 ' um & opificiorum exccutione sum necessaria:, nobis confert: st»« & ferd artium tamen mechanicarum conlideratione libere dicere po^* 1 .' wsm cmjun- ss>ti5, ignem nobis absque ferro inutilem esse: Plato enim nc
-eam quidem artem,excepta tllq qua: figulos concernit, ä ferro e*' mit in 3. lib. legum, ubi egregie de vita primaevorum homin**^ loquitur, quanta ferrum df cuprum ipsis attulerint commoda > ad civilem -c humaniorem vitam componendi.Hinc miseri &.. stialcs feri illi Indiae occidentalis homines, non line causa pf 0 . 1 ', crasso intellectu mirabantur, quod nostri tam prudentes & i>’^, strii homines, pro tantillo auri & aigcnti,rebus ad omne cow*^, dum inutisibus, tam liberahteriplis bipennes, serras, secures 8* •, inilta ferramenta offerrent, quje ad operas quotidianas tatn'^j lia effent.de illas quas cum tanto labore ignis medio, non nisi l( qualemcunque perfectionem ducebant, aobreviarent, quia 'S^i cum silicibus cufpisiatjs, omniuni alipniruinstrunieiuoruin ipsis erat.

DeIöneetSale. 71
, Sed incommodi & damna qux ferrum adfcn hic contra *U E-m »«».
l c S ati possunt: Nam cx illo arma ostensiva quibus homines libi »»»«•
‘P*‘s per reciprocas C aedcs yitarn abbreviant, conficiuntur, adeo ' Uvtr '»s Martis sit minister, generis humani ruina Sc extermina-
0r,ut m Iliace j.äjovc nominatur.
^ , rttXHrtxtir*
•ht*rs Mars, peflu Ö* ruma homtnum, cxdibm cortt/tmt- a.tt *. e'ier/or murorum ,
tamen sine ferri auxilio difficulter efficere pollet,
'ode ferro Martis nomen tribuitur. Sed hac occasione ' ,| deartius quasso, elegantistimam allegoriam quae sub fictione «ner»,Vulcani Sc Martis latet. Venus sine omni dubio genus ^
"manum notat, cujus generatio per propagationem Veneream jj '"/ M*rit «ontiiniatur. Vulcanus,legitimus mautus ejus, est ignis,qui per amorem con jugalem omnes res necessarias aut maximam illarum partem mediante Marte leno scilicet procurat ; Quiavcrb h>c ejus est adulter, ideoque etiam maximam partem ejus exterminat, quod illa procreat: maritus vero luus ferrum ad duplicem ulum bonum Sc malum reservat, Interim Creatoris opera per
commoda aut incommoda sua non sunt aestimanda. Vidit
BimyueDeut cunä* <juxfcc*rttt & erunt ■valde bon*> Sed res considerandae lunt pro ea ratione qua creaturae illas applicant Nunquid pulchrius Si vilui nostro delectabilius est,quam clara a- liqua lucida flamma? Nihil aeque exhilarat quam lumen lumu , quod nos confortat & majori solario est quam suus calor: Praeterea etiam nihil igne nocibilius & periculosius, quia omnia quae attingit urit&conlumit, Cum Satyrus prima vice ignem videret de pulchritudine Sc splendore ejus mirifice laetabatur: sed cum pronius accederet Se illum ex amore ulnis amplecteretur, offensus j>b illo cum extremo dolore recellit, nec unquam utdenub ad il- ■um appropinquaret, potuit commoveri. Hoc idem de seno c- Uam dici posset, quod Plinius Optimum fyita, feßtmumyue m- flrumen/um vocat lib. 34. cap. 14. Nam cum illo inquit, terram p ern U ^ M «olimus, arbores inoculamus & inserimus,vineas putamus, & ex mu & malm. d‘0 commoda Sc usum infinitum habemus,inprimis ad exsttucn- dum ardes ut sub tecto Sc in tuto esse queamus: Sed non minus tlar n illo ad mutuas occisiones utimur,Sc ad vitx abbteviatione i Ua si longxvitatis nostxderet, qux tamen citra illa accidentia t l "bus abbreviatur,fatis brevis cft.ficqnc cx ferro, exterorum o- ^ Bl Um perniciosissimum ministrum Sc instrumentum facimus, lmc Ifidotu» recte dixit: Vade pndtm te Um tr allabatur , /V- e meJor *.— ./T.._ malitia Sc depravatione no-
qhasi
quibr mitium
^1'Uc Kidotus recte dixit: Vndipndtm teuua rr««*i'»i», , -- e modo eruor effunditur, quod ä malitia 5c depravatione no- 1 a potitis procedit, quam ab iuanimatx Sc insensibilis lubstan- dacculjaa, qusc non nisi pernosiplos, neque ad bonum neque ad
ru.iluin
1

7i De Igne et Sale.
malum movetur. Nihilominus tarnen inquit Idem author, naturam ferrum non plane excusatum habere sed aliquo modo punire voluiile, dum ferrugini maxime vero ex sanguine humano (ad cuius effusionem tam est aptus) concipiendae, potius quam fratres suos subjecit. Obfhtit eadem na. uret benignitas exigentis . 1 ferri tpfi panos rubigine, ä quo janguts hrtmantu fi ulctfettur, cotttaflum namque eo (eleniisjubtniic rubigt- nem trahit.
Dcrubigint Haec autem rubigo de qua occasio h*c, nos aliquid dicere Feni. monet, non est plane inutilis, sed ad multos bonos effectus tam intra quam extra coi pus pitestandos salutaris, praeterquam quod ex illa etiam tincturae pi separari polfunt. Idroquehoc in loco de illa aliquid dicere, Sc illas observationes raras, quas experientia nostra nobis suppeditavit manifestare non erit inutile. Acci- Crw, Martis pe igitur limaturam ferri mundam, & pauco aceto destillato con- r* parati?, fperlam in cella vinaria aut in alio loco lutmido, per biduum aut triduum relinque, ut tota in rubiginem convertatur quam subtiliter in mortario ferrep aut lapideo contere. Impone illam in ollulam, & acetum destillatum fervens ei affunde, 8c cum baculo aut virga ferrea move, ut acetum exrubiginis solutione impraegnetur. Tam aceto per inclinationem dcfulo, aliud acetum superfunde. Hoc reitera toties donec omnis aluminofitasSc tinctura ferri sit soluta, & nihil amplius restet quam terrae nigra: Si mortuas quas abjice. Evapora acetum modeste & pulverem cina- momo similem reliquum habebis, quem chymici crocum ferri vocant: qui etiam alio modo praeparatur, detinendo ferri frusta per tres septimanans aut unum mensem in sumo vitrariorum, ut in pulverem subtilem & impalpabilem reducantur, qui instar farinae subtilis Si instar sanguinis ruber erit,nec in aquis fortibus dissolvi poterit. Nullus bolus armentis aut terra sigillata cum illo comparari possunt modo pioprietatcs ejus & effectus similes in- telligasiSc applicare'queas. Pro extractione praecedentis croci accipephlegma Spiritus Vim, St cum illo procede eodem modo, quo in extractione rubiginis cum aceto fecisti, Sc plus quam mediam partem extrahes. ]amphlegma perlenem distillationena abstrahe & super remanens summi congelatum affunde spiritum vini rectificatum,movendo fortiter super cineribus tepidis,non e- nim tantum calorem experiri debet ut acetum Sc phlegma: Et cum spiritus vini bene impraegnatus fuerit,abstrahe illum per destillationem lentam in Balneo Maris, nam denuo illo poteris ut* sicut priits: Et dyssenteriis, fluxui ventris, estluomenis & sclopc- torum bombardicorum gangraenis curandis aptus erit : Secundus crocus cum phlegmate extractus magna: quoque est efficaciae, majoris vero hic tertius, qui cum spiritu vini fuit extiactus *
Sc>"

.. . De Igne et SaIe. 7)
«»nyulvtie fl svo vera rsscmia feni,in interioribus C)us investiga- ,a t'1'quus mansit. Sed m omnibus dissolutionibus hoc obler- vandvmi erit, ut in as ,^is diu relidere linas, & non nisi quod cla- r “ m »(purum ei ir, line omni fecum residentia . capias ad quem m -n balneum tepidum per unius bot* spatium ->-> clanhcavr- U| n collocabis. Acetum Sc phlegma filtiari poterunt, non ve- ^ pn itus vini, propter luam unctuolitatem, qu* ipsum a Ims e- 1 u Ueparaui difficiliorem reddit, ideoque clarificatio ejuspa. lc ntev erit expectanda.
Caput XLVII.
C CE tres terras & tria dissolventia qu* 'a vegetabili, vino 'cilicet omnium vegetabilium substantia excrllentissima pro- cedunt,quam Calstlhenes Philotophus terra:languinem appellabat. Propter affinitatem qu* ferro cum cupro intercedit, experimenta quasdam de eupio adjiciemus. Accipe igptur dcla- , ptde e jus laluteo seu cdpri naincra, ex qua duodecim unicas cupri *
puri habebis: Piiusqunm autem ulterius progrediamur, digrei- " ‘ sionem sacci e neccffe .-st, quae admonitionis & regula' loco esse debet: Quod in distolutiombus metallicis miner* crud* potius sint sinnend* ut exterra eruuntur quam metalla perfecta, idque De iißdtüit- propter tres,caulas, Quarum prima est, ut ä labore 3c longo »e mineram^ tempore calcinationis illorum ut solubiles fiant, excuseris: altera & mc!al ‘ ,ri( ’ cll quod m una miner* dislolutione plus falis obtinebis & facilius extrahes, quam in fexdissohnionibus calcis metallorum. Tertia ell, quia spiritus metallici, nondum in (ua massa corporali tam profunde sunt inclusi, sed adhuc in miner* superficie & quidem in majori quantitate existunt: qui tamen postquam per ignis rigo- tem & vehementiam, metalli exuendi caula transiverunt, quoad maximam partem dissipantur,& quorum p.ns reliqua in ima corporis clausti a recedit, unde illos postea extrahere non facilis est laboris, adeo ut postea difficilius quoque fit oleum ex Calibus cal - ciutn.qictm ex salibusmineravum elicere. Accipe igitur de lapide latureo dicto ut brevitati studeas, aut Ii illum non habes, *s ystnm, quod sequenti modo praeparamus. Super capel,- la cuprum cum tribus partibus plumbi liquefacimus ( viride aeris etl 'm nimis est gummolum & tractatu difficile) aut limaturam Cl, pri.licuti ferrum de quo supra diximus, praeparamus, addendo P a mm aqua: fortis. Quod clarum & Smaragdi instar viride est dehmde, & dc ctsteiosicutifupcacumfetrofactum est,procede, donec fal aut gumini in fundo maneat congelatum , cavernosis l, 'ceribus fanandis & multis aliis chirurgi* affectibus aptum.Hoc Runimi etiam cum phlegmate & aqua vit*, ut cum ferro fecisti,
'nictare licet, öc ex primo gumini cum aceto extractionem saecli X 1C ,Si_

PirstÜ* me- taiio in bonk Imperfstcla in maUm paft* sumuntnr.
%AUtfwi€ Ö- rii«nu dedu- fp&drj^en tö.
74 De Igne et Säle.
re, Sc ex hac oltiim, sicuti de plumbo dictum fuit. Quantum ad terras quae post dissolutionem cum spiritu vini factam remanserunt, si nihil amplius solvitur, nec ulterior tinctura sequitur, si quoque non msi difficulter ä se invicem separantur, nec aqua vitae vult clarificari, sed ut pasta ex lacte Sc farina, conjuncta manent (erunt enim albae postquam in sole vel juxta ignem lentum exsiccati suerint) tunc de illis aliquantulum super laminam ferream ignitam aut cupream, pone, si fumum nullum emittet, signum e rit terras illas spiritibus suis plane este privatas: Nihilominus in retortam impone & retortam nudam inter carbones colloca & ulterius illas exsicca, & in fine da calcinationis ignem. Tandem spiritum vini illis superfunde ut quantum poterit dissolvat & solutione evacuata, iterum humiditatem qui remansit exsicca, Sc in fine ignem calcinationis da, Sc spiritum vini illis iterum superfunde, ut reliquit sal inde extrahatur, quod in tertia vel quarta rcie reratione deminn fiet. Hic viam ad magnos effectus praestandum tibi ostendi, in qua te longius manu ducere supersedeo, ne injuriam cui iosis faciam, qui multis laboribus obtinuerunt, quod aliis hac ratione nimis vili pretio constaret; tum etiam ut pro nostio tractatu de auro Sc vitro aliquid nobis ipsis refervemus, in quo qu* hoc in loco omittuntur Sc imperfecta manserunt &qux extremis digitis tantum attigimus, plene declarabuntur : Idroque de dicto opere non plus accipiemus quam quod ad explicationem eorum facit,qui Piopheti in luis parabolis, Sc similitudinibus dixerunt. Primum igitur Prophet* duobus persectis metallis auro videlicet Scargcnto plus inhxici unt in bonam partem; imperfectis vero .stanno, cupro Cc ferro in malam,ad vitia, depravationem, contumaciam Sc duritiem indicandum, per plumbum vexationes Sc molestias, per aurum fidem pietatem Sc religionem indicantes Sc in summa, omnia qui ad honorem Dei & cultum Divinum spectant: Per argentum autem, bona misericordia: & charitatis opera qn* proximo nostro debemus: AdcO ut duo ista metalla duas Decalogi tabulas repraesentent. Ex quibus altaris ornatum construere, non abs re foret : collocando ab lina parte tabulam aut eam quatuor pneepta continentem, lalii- reis literis scripta,quibus literis denotaretur coelum: ab altera parte argenteam viridibus literis conscriptam , qui color terram significaret. Origcnes Homilia 2. super textum i.Cantic. Mur*' nulas aureas faciemus ttbt cum cla’vts argenteis. In allegoriis suis tiiumphans dicit. Species «uri,figar* eis natur« 1 ftbtlts (S incorporalis idque propreren quia homogeneam efetan 1 subtilem habet substantiam ut nihil sit quod subtilius extendi pos- sit. Er argentum rcpr«fent«tCjtrtuit;rii ‘verbi fecundum tl' lud qued O.otn/wu dn.t OJcx 1. betit ‘vobv aui unt ,t egenius’
• Cy* tecld

De Igne et Sale. 7l
^ •dola Baalts ex ,Ho parastis. Sed nos aurea (st Ars ente a ,d ° U exsacrajertpturasactmut, cum sensum ejus Ad snter- P r ''«Den,m pertersam r orten tmus : aut eum pere legant s- U ^end, illam extollimus, quasrteio tn <banis Rhetorica ßeribui consißeret lentat : Dum erum hoc facimus, eme.
J J Un ‘ «penmu* quas, cotium absorbere (st deglutirt <heUtmuo st m ^ngu.t rtoflra terram lingit. Idtm est ac fi Propheta ! c ' r 'bellet, Deci, <b*iu (ensum (st rationem,per ?«<•» "*•
"'bereit, agnoscere pro Deo 'vestro (fi mihi honorem ex hlbtre.
sensum (jsrattonem *d *dor*ndum idol* - am fer sensum designantur cogitationes interiores qu! illas re- Pstajentat, (stper rationem qua elf AsyiSH > firmo, nam unum bst «herumsignificat quod per argentum denotatur. Eloquia Domini eloqutacafia argentum igne probatum. II.
•Regentum m tgne exustum etiam pro lingua justi sumttur.
Monne/unt (erba meaficut tgnu. Sed Cherubim dicuntur ex auro satt , )C j U ia pro plent t ucitnescientia Dfistna tllos interpretamur : £t tabernaculum federn quoq, ex auro, quia typum {st imaginem gestabat legis natura, sn qua consistebat «urum scientia. Sic igitur aurum refertur ad mentu conceptum (st cogitationem (st argentum adsermonem utt fapi- ens ,n proverbii, inquit, cap. 25. Stcut mala aurea cum reti- bu, argenteis : ita qu, loquitur'verbum in tempore suo, hactenus Origenes qui ex Zoharc maximam suarum elegantium fle profundarum meditationum 6c allegoriarum partem hausit. I-
psunr igitur Zoharcm de pomis istis aureis in retibus argenteis contentis audiamus. Aurum super tus eil aurum Sagur, seu ” inclu/umQf insolutum’, tnfenus'bero /enstbus nostris magis ” elf expositum. ( Nihil magis convenit Mcfli« qui est verum ’*
aurum Evilah Gen. 2 . quod est inclusum in argento» id est Divinitas ejus in humanitate inclusa. ) In tabernaculo ( inquit ulte- AUigorUZ»- rius Zohar ) mixta erant aurum (st argentum, ad collige»- ar« it »'t. dum divinum superius mysterium sn unum subjeilum, m quofumr/ja perseii, om'bemretur : Cherubmi autem toti anen erant (st naturam angelicamsignificabant, qua de nulla corporalitate perne,pat , nec qutequam argenti aut cupri mixtum habet. Aurum in argento misericordiam denotat propter quam totus mundus fuit creatus (mundus misericordia »difieabitur) psalm. 88. Sc super quo stabilitus est thronus Dei» (hrapparabitur in misericordia folium ejus Jfai 16 ,)Sed judtcijrt- Cur ut.
£“r per cuprum indicatur, quod colore suo sanguinem quasi si r P e ”‘ - refert , sine cujus effusione nuta fit remisso. VStde etiam Moysi injunftum fust, ut serpentem erigeret in deserto, ut qui .1serpent tbne morsi erant, tllum intuerentur. Aurum,
a-ztu-
•utnu%

7 6 De Igne et Sale.
argentum & cuprum tria sunt metalla qui miscentur ad confici- Ch*smrtstu encium Chafinal (eu Electrum Ezechitlis : Et pulchra est mc- EUäumtx ditatio de tribus coloribus istis ex quibus constat. Albedo enim tnbmmttsl- argenti aquam referens, est misericordia per particulam lab dc- *• notata & Patri astignata, quem Apostolus Rom. 3. Patrem misericordiarum vocat. Cuprum rubedine sua ignem imitans est rigor Lc (everitas justitii, Hcbrxis Dtn vocata Sc spiritui Sancto attributa, Contra quem siquisblalphemavcrit, non remittetur ei in hoc mundo neque in altero. Tertius color, medius inter duosestCitrinitas auri,ut ex croco,(anguine,minio & aliis similibus in aqua dissolutis apparet, qui cum alba sit, mixta colorem flavum aureum producit. Citriniras emm nihilaltud eff (inquit Geber ) quam determinata albi & rubri proportio. JIaec aurea citriniras Filio tribuitur, qui de misericordia fc justitia parti- lAMicbilcu, cipat fecundum illud Ecclesiastici cap. 16. (luoniam mifericor- ' dia O" ira eff cum illo Auiichalcum verb quod extrinsecus
similitudinem auri pri se fert & intrinsecus impurum est, liypo- crisin significat, qui sub specie pii zeli religionis, iniqua desideria sua, detestabiles ambitiones,impietates, erroneas opiniones, concupiscentias, odia, iras , vindictas & alias pervertas intentiones fovet; albedo enim de qua aurichalcum participat, per cupri rubedinem tegitur & palliatur unde citriniras emergit: rubedo autem, qui sunt crudelitates & malitii (yncei ani mansuetudinem corrumpit. St feccata <ie(ira ejjent rubra ficut purpura aut nuruum, tamen dealbabunturJtcutntx.
Cap. XLVIU.
lAUigoria de pj-VIMB ll M vexationes & molestias significat, per quas De- plumie- us nos visitat & ad resipiscentiam reducit. Quemadmodum
enim plumbum omnes metallorum imperfectiones comburit öc exterminat, unde Boethus Arabs illud aquam sulphuris vocat,ita quoque tribulatio in hac vita multas maculas, quas contraximus, a nobis absteigst: uiidcS. Ambrosius illam elavem coeli T SruUtienu a FP e ^ a, > frundi,M illud Actor. 14. Oportet nos per multas trt- , bulattones tntrare tn regnum calorum. Inhanc sententiam A-
* ' postolusRom. 5. eleganti utitui gradatione. Tnbulatiogigntt
patientiam , patientia probationem probatio Jpem , eju* non confundit <juta diteftio Dei expansa eff en cordibus no- firisper SPtRITVM S.dNCTrMyui nobis datus eff. Ignis tribulationem quoque denotat, unde idemS. Ambrosius super psalmum 1. ait. Ignis ceram urit, qu* liquefit ut purgetur: stc nos quoque per ignem probamur. Nani cum Deus pcccarorem tonva tere vult, castigat & urit illum ut purget eum. Ignis emw
crcd< litibus

. De Igne et Sale. 77
«edentibus Lux, incredulis supplicium recte inquit Hierommus
lu Pcr Ezcchielcm, videlicet quod igms credentes illuminet & inausos obcxcct, Sc ipsis mstarfumi sit, qui plorare illos facit & obtuscatyiV«, sum«. L, „oxttu est ecultt Proveib. io. De quo 'umo domus Israel erat repleta Sc obtenebrata Jlai. 6. baetentur f "»1 usti cum in hunc textum incident Psal. 49' con ~
Jr'ftuejva exarde illo enim illuminabuntur, obstinati vero
Pacatores per illum comburentur, quia duas habet proprietates Sfiriflu ^ r luminandi Sc urendi. Quantum ad illam quae illuminat, S1 1- A, ignit,
"■iTllS S. est verus ille ignis qui corda nostra illuminat & ac-
Ccn dit, non autem stultae Sc perversx opiniones vanae & erroneae, qua: nos mox seducere poliunt ut est Jlai jo. Ecce vot omnes
^utt^uot effit, ignem accenditit, b aflamma ejttt ctrcttnda- *' e/ltt. Ambulate tgitur in lumine ignis ’öejtrt, C $ flant- nurum thurum tjuat excttaflu & m dolortbttt dormierit.
"'nc, inquit Origcnes, Peccatores sibi ipsis ignem accendere videntur quo cruciari debent. Perdttiotuaex ti Israel , Oscae.
& Ezccli. 2S. Ignem producam de medio tut <jut decoret te,
'S dabo te in cinerem super terram. Materiae,igni isti pabulum subministrantes, sunt iniquitates nostrae. Ardebttficut tgnit ini- cfuttat eorum. Et Ecclcnastic. 7. Vtndttta carnia tmpij tgnttQs ^ermie , qub respicit illud Mare. 9. ex Jsai. 66. allegatum. Quc- rum ignit nen exttnguttur, nec ‘ver mu moritur. Uti umquc enim est sine fine, ignis videlicet qui illos urit, Sc vermis qui conscientias ipsorum in hoc mundo rodit, Sc in futuro affligit conti- Si veto nos non ipsi, (cd Deus ignem accendit, tunc cum
nuo.
AUV. • TUVliuaiivui|/><) -- -
quodam ex veteribus patribus dicere possumus. O beata flam- Eeetungmi i *ua ardens, sed non urens, illuminans Sc non consumens tu trans- formas illos, quos attingis, ut Dii appellari mereantur., Tu accendisti Apostolos, qui omnia praeter te deferentes, facti sunt filii Dei. Tu Martyrrs accendisti ut sanguinem effunderent suum.
J l Vvirgines accendisti,que igne amoris divini,concupiscentiae ardorem eXtinxcrunt. Confessores similiter, qui (c ä mundo separaverunt ut tecum se conjungerent & unirent. Omnis itaque treatura per hujus ignis beneficentiam a suis inquinamentis pur 8 a tur: & nihil est quod ab hoc calore sc eximat,quod ad Dei congium pervenire desiderat. Hic enim est ille ignis, qui in no- t b ‘ s per fomitem SPIRITUS SANCTI accenditur per tempo- d * tribulationes, quae nos magis quam ulla res alia.ad Deum tal| UC s nt ’ quarum symbolum est plumbum,quod casdemin mc- r ls *acit operationes, quas afflictio in nobis. Hoc apud J retniaincap. 6. sub figura Capcllx examinatoriae tam egrcgso obis declaratur, ut nullus aurifex, vel metallarius magis perti- ,Ucr fk explicare potuisset, ubi P*rophct» dc populp Judaico sic
loquitur.

78 ' DeIgNEETSaI.£.
loquitur. Omnes magis corrupti sunt quam ferrum .tut ctt » prum. Poliis igni defuit & plumbum est consumptum', mundator metalli fiuftra laberaVif, nam ipsorum impuritates nondum sunt consumpta. Argentum falsum & rejeilum ergo Vocabis CCS,quia Dominus reprobavit eos. In luijus textus explicatione RabbiSclomo paululum aberravit, quia operatio» nem capclUc examinatoria:, (aliquid de luo addere volens,) non intellexit,dum sic inquit. Propheta hoc in loco de Deo ut de auri/ice loquitur,qui cum aurum purgare Vult plumbum et addit aut ß annum, ne ferrum consumat aurum , Uam poß- quam plumbum est consumptum ignis auro nocet & illud consumit. Ecce quid (it, superficialitcr de rebus loqui velle, quas quis ipse non intelligit,facillime 1 enim ad ablurdadclabimur. Duo enim errores hic lunt conspicui, quos tyrones risu excipere poliunt, quorum unus elf, in cineritio stannum auro* plumbi loco admiscere, non enim conveniens cstet, ad quem errorem Propheta non impingit. Sed vide quaeso quid de haere Curflumhum Geber sentiat in capite de Cineritio. MetaUa qua de suhjlan- oKominißl tla argenti V1V1 miniis & plus desubjlantia/ulphurisparti- osnvtnttnti- tt g Antf attus (ß multo facilius d suis mixturis separantur 1 m ’ Hmc plumbum multam terreßrettatem sulphuream Qß parum argenti ViVt habens, & quia exteris omnibus facilius liquatur & funditur,mtnus super cineritio durat, & citius separatur ■. idto examini convenientius efl , quia in minore temporis fj>atto(ß minonlabore impcrfeiborum metallorum impuritates teUtt, qua auro & argento sunt admtxta,super qua nullam habet alhonem,& confequcnteripßs minus dämm mfert : Stanni autem fubßantia multum argem t Vivi Cß parum sulphuris ttrreflris habent, cum fit durior & subtilior, profunditis miscetur&fornus auro & argento adha- ret, unde etiam tardius (ß agrius non fine ipsorum damno Cf falsura ab ipsis separatur. Altererror est, Arbitrari, quod postquam plumbst in cineritio imperfectametallaextcrminavit, iplumqucpartiminfumum abiit, partim combustum,partimin 4 cineritio inviscatum, & sicut lithargyriumvitrificatum fuit, ignit
auro aliquid damni inferre postit, cum tamen aurum purum, per mille annos line unius grani jactura sublisterccpieat. Cui rerum Mni nihil deperit, tuto etiam in incendiis rogisquedurante materia, itiquit Plinius de auro loquenslib. ;z cap. Z quodeti- goitirotio «. am experientia testatur. Convenientissime igitur inquit Fio» uamnuptr phen, quod quemadmodum ad depurandum aurum & argen» plumbum. tum z suis impuritatibus saepius quam una tantum vice plumbum fiittrctisiri 'pj s c ft apponendum, eodem modo necessarium erat, Ut Judaei feMua - p r 0 p tcr en ormia fu a peccata pluribus afflictionibus fibi invicem

s , Dt Ignü it Sau. 79
abst' libl,s visitarcntur . Ut peccata sua agnoscerent Se ab illi* n "' Crcm > eodem modo quo Medici procedunt, cum medicalis ^ ^ 'n corporibus in quibusestmorbiiscontuwaxScrebel- ^,i' tribulationes Lc advertitates idem sunt in no-
( 'Snis & plumbum in metallicis impuritatibus, Sicut
„ le sn ra ^ atur ,turum & argentum, sta corda probat Domt- c r ° v crb. 2. Se in 2. cap. Ecclesiastici. In bonam partem ac- Ju luasuptfuentent tibtflfl patienterfer Nam
«m (JT argentum per ignem probantur & kommet pet tribul.uicnu & angoru. S. Gregoriusinsui» pasto- 'bus super textum cap.22. Ezechielis, huic metaphora: 5 csi- 1 'tudini inhaeret. Domut Ijraeltn[sumam nttbt esi conster- J*- Ontnfi sunt as {flftannumferrum (fl plumbum m medta ^ E unr $ um * argenti. Quare dicit Dornt mu, tn
a***"* ^ os colltgam maß am argenti (f arti , &
f ~ n ' fern (f plumbi tn fornace ut tbt accendam ignem
jujmnts. Colligam eos perfurorem & iram meam,deinde re. ^nte/cam (jf $ os uerumfundam : Et iterum <001 colligant, emde accendam <öos in igne furoris met, refundam ‘öcs ß~
fut argentum funditur in mediofornacis, C sciens tjuod ege Jum Dominus,pofhfuam indignationem meam super 'eos ß>ar. /ero. S. Gregotius hoc de Judaeis interpretatur, qui in summi* luis adversitatibus vitiis «c depravationibus suis indulgebanr.ncc correctionem admittere volebant, sed semper in pejus ibant. Ma- lachiascap. ?. fere eadem loquendi forma utitur: Dommmjede- btt utfundat & purget argentum-. Filios Lehi purgabit (fl ‘ffsfluere fanet sicut aurum & argentum. Eccc quomodo 'n illo loco rectccompareturaurum cum (Wc&religione, & ar- gentum cum operibus, quae nisi utraque fucrintputa, frustra Deo Erremus. Quae omnia per ignem fieri ncceuclubcnt ut Psal» * T11 ^ a a it- 16. psal. Probaß s cor meum (f i itßtaßi de nolle. Ex- umsnaflt tnt per ignem (f tn me non efl intenta inujut. t<u - Nam ut S. Clirysostomus ait, ignis fecundum Dei volunta- j C1Tl stiversas facit operationes. Tribus illis viris in fornace nul- "tn damnum inferebat & eos qui extr* fornacem cratit consu- P “ at: Eodem modoutmarettansitum dabat Ifraelitis in pede submergebat Pharaonem cum sui*, qui illos perfeque-
atdo ignis inquit S. Ambrosius super psal. jS.qu»
hs inf' • ° c !'lpam devorat & peccatum delet, sed ignis materia- babct' ri0r ^’ C non f ^ '"telligendti*, quia cum spiritualitate nihil da m 1 '” mitlu ne,quam pei analogiam Si convenientiam quan- P r °Port CC I** cn ' m 'ntelligibilcs St sensibiles nimis magna di* “ 10 "u,uti est Jer.io. Et erat ignis ßammigerans m eßt-
bm meis..

80 De Igne et Sale.
tmmeet. In summatotaIaera scriptum plena est istis loquend 1 modis ab igne & ä. metallis desumptis Hagge. 2 Meum efta f ' gentum, meum est aurum dtctt Domtntu exerettuum. AU" rnm, argentum & generaliter omnes res, quam vis recte ä Deo elfe dicantur 111 recte Hieronymus loquitur, quia illas creavit de i' psis dat elfe Se lublistentiam ( Domuint et•/ terra Gf omnis ple nttudoejm ) psal. 23. nihilominus tamen hoc aunim Si argen- tum de quo Dominus hic in (pecie dicit este Inum, mystice intelh' gi debet: quia Doctores hoc in loco legem oris interpretantur» eloquta Det, eloquta munda, argentum repurgatum inf:>s‘ rto, a terra repurgat umspult um.V\.\\. 11. Et per am um legen 1 Myßttia in scriptam ( ait Zohar) ubi elegantiores meditationes (um perperi' Ungue Hi- dendse: Nulla enim est alicujusliterx (bvnia, punctum, aut af' heim. ccntus, qui uon aliquid mysterii in (e contineat: iicuti lpecialitct extatin Chtttah Egoi^Jivc horto juglandium Rabi Jofephi Casti' gliani. Deinde etiam, argentum ad vetus testamentum refertur» & aurum ad novum. Origcnes fidem auro: c.infelliouem & piX' dicationem ejus argento. illud conceptui cogitationum, I10C vC' to (ermoni & cnunciat ioni quae ore estei tui Si exprimitur conipa* rat. Argentumelelhtm hngua justt Prov. 10. Dicens , istoriiU 1 duorum metallorum videlicet rectx fidei, puritatis conlcicnti^ Si confestionis verbalis templum Si Ecclesiam Dei in Christian*' fmo, & ejus gloriam, multo este majorem, quam erat iu Judaid Lege (eu Religione, quae non erat nili umbra illius: Aurum igi' tui . Cor denotat quod 8oli Si ignicorrclpondct: argentum vt' ro sermonem cum lale conditum. Propinquum efl ttit 9 t r ' lum tn ore tuo & in corde tuo ut factas illud. Deut. 30. QitO® etiam Apostolus refett. Rom. 10. & 1. Cor. 3. St conßteru od Dominum lESy M , ©* tn corde credes quod Dem tUum suscitarent a mortuis, satTm eru,nam corde credimus ad /*' Jhttam & ore coufitemur ad salutem. Hoc vult ut auruli' ^ argentum xdificcmus super fundamentum nostrum ? aurum i 11 ' quam Euilah quod crescit in Paradiso terrestri cum carbunculo ^ Smaragdo, [Mal. 67. viriditas auri vocatur.
Caput XLIX.
T-JfE SUNT depurationes quas ignis in suis locis Si etian 1 ^ ^metallis operatur, quxfortioris Scconstantioriscomposto 0 ' »is sunt quam ulla alia substantia dementaris; quibus aliquad , diutius immorati fuimus, quia Propheta: maximam fuaruin goriarum partem illis fuperstruxirunt: Apud quos commui' 1 ^ Uhrara in imperfecta metalla plumbum, stannum ferrum Sc cuprum in n* r „,j lam partem sumuntur , uti etiam in quibusdam locis aurum- J )( inttrdm. •' rcM-> I

D i; It, N E t T S A t r. St
IrV "- 5' Cat,.x aurctu n.tbylen, Kt Panici ad Nabuchodono forem loquens: 7~„ es cafut .tureum Ft Hcclesinllic. ?i, Multe funt, ti auro ca j us 7o | iaf 4llu)l ^ u . Uncus Sathana: vocat, occa- »We textus]obi cap.w4 A-uuUnt .utrum ‘venu. Cabali- ti-ccmiY) Scpterttviontfm tcmpcr in malam partem capitlnt, quia o 'bi non transit & medio noctis similis est, ubi potestates invi- *’bilcs irt maximo sunt Dominatu & vigoreMeridies alitem rontr.i iu bonam partem sumitur. Interim hic Jobi textus non ^ ^„„j, batst intclligendus. quasiJobi sententia eilet, auiiun a locis te- yj t
pteuttionalibus prodite, quia propter illorum continuum frigus B<r|w(r ai "um miliis non cvelcit: Sed quocunque in loco generetur, ut w ,„a. plurimum vetliis septentrionem crefcetc,contra quem, cum Sol ,n parte Meridionali existit, radios (uos tnnqnam versus scopum rollimaudo mittit, eodem modo quo bona vina crescunt. Hac occasione luanciscus Oviedolib. r 6 *cap. i Historia: lu* generalis de India, ubi de Insula Borichen loquitur sic scribit. Infuit*
Barschen a/täs Injuta S.lch.triHts dttta auro 'ialdc dieses eff,& tn magna cyuantttate compartitur in parte ftptentrtenali ‘juojjullts %sdeitcet qua Mcrsdtcn.tis eß oppefita, &frutlibste
Jirrslss esi. Quod in insula Hispaniola idem quoque verum est. Aurum igitur ut dictum fuit aliquando in sinistram partem sumitur ut occatione vituli aurei fit, quem lliaclitx in absentia Moysis conflarunt, finde ut Rabbmus quidam ait ipsis nunquam aliqua calamitas aut miseiia evenit, quin una uncia illius >- doli fuerit permixta. Sed argentum quod propter albcdincrri «Beluam, qu* milcricordi.im denotat, (empei in bonam panem ac- d , f» e.nam cipitur & auro in significatione praefertur Raggc. i. Meum eü partunjUmi. argentum, meum esi aurum. Oniioctitici quoque statuunt, tut fmtpir. quod somnium de auro proximam afflictionem significet, quia ratione coloris cum feile & aurium excremento convenit, & quia cum du* substantia: istse amarae sint, amaritudo quoque molestiam anxietatem & dolorem denotat, (icuti pcrlse lachrymas, pro- ptet mutuam similitudinem quam habent. Sed Argentum gaudium 2c laetitiam significat. Hinc est , ait Zohar, quod aurum Gabrieli, Argentum Michaeli , qui in ordine illo superior est, & cuprum Urieli tribuitur, qmn colote suo ignem repraesentat, qui blr Chaldaeis vocatur. Aurum inquit ille & ignis par» pastu ambulant & CU p tun i cum illis, ex quo parva ara exterius constructa etat sup ct qu am simguis victimarum effundebatur, altera veto m- termsposita ex auro. Exod. 38 , Argentum est pnma lux dici & J a cobus, Aurum vero noctis, & EiauseuEdom rufus. Argcn- Mk' 1 "'praesentat,aurum vero & Vmum astutiam de qu 6 'me C f t ^aue cap. *. dicitur. Prope/us mihtcerpm meum <« V/- * “ r ‘ l hcrc, ut me fapttnttjt darem.
Fei. 6, k
Sed
I

8r
De ign e et sau. Cap. L.
. C E D ut ad principale propositum nostrum redeam,Ignis int< f litatr p«ri- »has suas proprietates & cttectus magna purificandi, fjcultat* fitmii. pollet: Er quemadmodum Sal in carne & aliis substantiis corruptibilibus, maximam humiditarum corrumpentium partem cofl' sumit, ita ignis eundem praestat effefsum : Er analogice ignis sp 1 ' ritualis similiter, qui nihil aliud est quam S P IR 1 T U S S A H- CTI ardor, qui fidei charitatisSc spe i flammam in nobis siist 1 ' tat, animae nostra; impuritates abliimit, ut estjesi i. Decorpua 9 " ad purum [cortam ruam Ö” auferam omne jl annum tau. H 1 ^ enim ejusdem Prophetae locus, cap. 10. Et ent lumen Israel >" tgne,fan(Iu* ejtu tnflamma, fatis ostendit, quod SPIRITU® SANCTUS non tantum est lumen sed etiam ignis 6c stamm 3 ' qua: conscientias nostras sale conspergit & » vitiis & iniquitatibu* suis purgat.
Caput LI.
De Solii & i- C OL quoque, qui Divinitatis invisibilis, imago visibilis cst> gnu punfica- ““tam propter lumen suum quam propter vivificantem suum c*' tient. lorcm.cuius beneficio omnes res sensibiles in luo vigore manent' sicuri intclligibilesalole lupra caelesti conservantur,! osdetn qufj ignis purificandi facit effi ctus : Experientia enim testatur qu°“ loca ad quae radii solares non pertingunt, rancorem & situm lent. & quod ea de causa fenestra: aperiuntur ut lumen ejus intro- mutatui. Ituris quoque in conclavibus struitur, ad arcendum p6' stem, quia aerem infectum sicuti lumen tenebras sugat ,& roal'j gnos spiritus quoque arcet, qui potitis habitant in obscuritate,^ pe/fe perambutawc tn tenebrw. Hebraei hunc Daemonem d* nocte grallantem vocant Deber : €$ ab tncurfu (S damcrl 1 ' meridiano , hunc vero de dic & meridie, s(ereb. Graeci vero et»' fufit In igne inquit Plinius lib. 36. cap. 17 certa quaedam est facultas & virtus medicinalis contr« pestem, quae ex absentia Sd 1 * formatur,' ctu urnis in diversis locis accensus fert medelam, q»o^ eilim Tempedoi 1< & Hippocrates verum este monstrarunt, ut ^ alinsquidam Arheitjcnlium medicus, qui magnam existimatio' nis gloriam iil” ir quisivit.quia ignes durante peste accendi ci> r3 ' vir.
Vera autem anima: pestis sunt iniquitates quae illam veriti
inficiunt.cujusantidotits&theriacn nullibi rectius quaeritur qua*?
lft\Ucontriti- in igne contririomsquem SPIRITUS SANCTUS ibiacccnd 1 * tm<. concaluit cor meum tnrra me <2 °‘n meditatione mea ex ari'
Igrl' peflem fn&o-t.
Jcet //■
r,d
I
I
i
k
i
1
1
1
1
J
i
i
<
(
)
s
i
1
<
i
4
1
i
1

De Igne et Sale. 8;
P/Ul' Insuper etiam datur ignis tribulationis di /.»i tributi quo tupra dictum fuit. qui vanitates & concupiscentias nostus tünit.
«■m en« absumit & nos ad Deum reducit, de quo ex patribus veteribus quidam dixit. Felix tnbulatto t)u* cogit ad p tn >‘nm. Et S. Gregotius. Ma/a /juartbs hiepremunt ad Oe- ^“"'“^'»irecomp/Uunt. Pro nostro majori bono Deus ^^^yribulatiomsuiit.utexplal.is.appatet. Proba me Oe- r enta me, ure renet meos & cor meum. Et Zachar.
'*■ * enim metaphora a metallis deiiimpta. Factamtranfre partem per tgnem > (f uram eos fictttt urtjolet argentum & pi ob abo eos u: probatur aurum. Ignis enim du-j»
P 'rem habet proprietatem ut diximus, quarum una est, purum >*
'mpuio teparare,altera vero purum quod irmanlit perficere, i*
•^ufer rubtgtnem de argento & egredietur bos purtßtmum . roveib 25. fcd harum significationum propietas in lingua He- iaica melius quam in alus linguis apparet, ubi vox Jgaraphvn- uitur argento, qux significat fundere Sc extreme pui ificate.auro Vero vox bahan, probare Una in electis Dei, sanctam collicienti* puritatem per argentum denotat altera perfectam constanti- jiw per aurum, quae melius cognosci non potest quam per probationem . unde dignitas 5 c vittc actcrniegloria procedit, utraque per examinis & probationis ignem acquisita. Nam ut Chiylo- stomus ait, quod ignis est erga artru m & argentum, id est tribulatio in nostris animabus, quaumi impuntarcs{St iordes mundat,
& puras atque nitidas efficit, ut est in istov.cap 17. S/eu argentum tn fornace per tgnem probatur, tta Detu probat cordtt tr eaturarumfuarurn£l'EtC.lt{u{{ic. 17. Fornax piobat nasa fgult, (f tentatto trtbulattonu homines probes Multi sunt*
JUquit quidam ex patribus, qui dum m igne adverlitatutH ad rubedinem igniuntur, flexibiles & malleabiles fiunt: icd cum ignis expiravit rursus durescunt, & ad conversionem leti vitae correctionem inhabiles fiunt. Origcnes Honulia j. lupei 3. cap Je(u Na- ' c ‘ Q*t approximant mtht approximant tgnt. Si estis inquit* aurum aut argentum, quanto plus ad ignem atcestrrins, tanto jplendtdiores fictis; Sed li iuper fundamentum fidei aedificatis bgnum, focnutn, stramen, 8c ad ignem approximatis, ignis vos cons umct Beati igitur sunt illi, qui appropinquantes ad ignem*
0 stiuminantur & non uruntur ut ici iptum est Malaeh. 3. San~ vcxf*t“ tte ® om,nu * ,n ’& ne ardenti, S. Augustinus (uper hunc Isnis™*^ 11 * 1 ' 4S ' ^nfi^.mue t er a^uam (f Ignem , inquit, perv Um 8c a quacorrumpit, Cum adversitasquatdam nobis lu- insta? mt ’' S ' U ‘ ln ^ <lr nobis est: Et properi täte; mundanae contra «Este mT*' ^ as figulinum bene coctum in igne, ncc aquam nec lmct ' Coquamur igitur per ignem tribulationis»pati- F a curer

84- De Igne et Sale.
enrci illum serendo: Nili enim valli figulina firmiter per igne? 1 fuerint consolidata, aqua v anitatis temporalis illa remolliet, 3 c fi' cuti cccnum »lacerabit. Per ignem igitur nos tranfirc oportet ut ad aquam gratia: & misericordiae perveniamus, de quo Prarcuif° r
Matlh. 3. (ic loquitur. S.rptt'^a v«, aqua adf>arntt enttarn ,jcd tt qut ‘bemtpcjl me & ferner est me, S P l RITF S A N CTO & tgrte baptizabit, De quo igne videatur , c»P' 16. sapientia:. Admiranda res esi, quod tn aqua qua >' mnta extmgutt, ignis ferner fuit. Hinc S. Augustinus dixit, quod in Sacramento baptilini.quandoexorcifin 5 peragitur, priu* ad ignem pervenitur, deinde ad b.iptiiitnim aqua’, similiter even* 1 intentationibus hujus feculi« utim anxietate qua: nos opprimit' ignis prius se offert, sed postquam angor abiit verendum est, n* van* gloriae ventus ä felicitate temporali procedens in pluviali abeat,qua; ignem chariratis.quem afflictio in animis nostris luctavit extinguat. ignis Sc aqua baptismatis, (quae in supra allegat 0 dicto psalmi 45 TranfiSstnm per aquam Ö" ignem denotat 1 ' tur, ad 31. cap. Humer : dc purificationibus per aquam &igner° facicndis)quantum rei natura sene potest, applicari & referri p°^ sunt. Nam baptismus visibilis per aquam visibilem fit, & sal diversis partibus consistit, qui nihil aliud est quam aqua,per acri' moniamignis ibiimprefli,congelata; quo sale omnis victima est homo externus salitur: Baptismus autem invisibilis, boinin*? spiritualis & interni, fit per SPIRITUS SANCTI gratiam ,q u ’ per ignem repraesentatur & est invisibilis & incomprehensibilis' mlialicui materiae inhaereat sicut anima corpori. Ignis iste con 1 ' burit in nobis peccata mortalia & aqua venialia & originalia 1*' trat.
Cai. LI 1 .
ßi/(M«t»inU^RAT autem aliquis, qualis nam iste sit ignis 8c un$ iimuDivine veniat, qui animasnostias Ita purificat, in amore Divino accendit, & in Cognitione Dei illuminat ; nam nemo amat ni' 1 quod cognolcit,& nos 11011 postumus cognoscere Deum nec fi 1 " um lumen videre, nisi in suo lumine ( In lumine tuo < bidebimd > lumenpfal 35.) id est per Verbum Dei quod carnem nostrai 1 ’ induit: 1 ?rutum ehqutum tuum mmn,&ferius tutu d>l l ' xit illucL\t{.\\. 118. Hic est ille ignis de quo SALVATOR Luc. 12.{evenisseut accenderet illum luper terra. Nam sicU° Prometheus apportavit ignem in tertam, quem ex una rotaru 01 currus lolis accenderasJ ita Verbuin quoque ignem in ciyru l e>> throno Dei igneo MarraSach Hebraris dicto accenUun , ad n° $ attulit Ez-ech. i.&Dan. 7. Origenes in Homilia 13. stiper xj-k' xod. scribit quod liacc quatuor. IDacjuthus purpura , coce» s
duplicat « 1
dn
siis
qui
bra
Cot
See
,&r
un,
inte
neij
gis
IU v
Lu c ni o d»! peri pit.i
Ccfc
sensi
tütn
nat.
Hec \ dicai "um ntalc Dst.1 ignis rupti com
lus i; sinui esian
niiui
tari.
UlClv
prori
gima
Plus
ignis
Prox nein hbei di'ii f>e u 0 rd,
Crigntt.

De Igne bt Sai.*»
i & *#«i, otiatuor dementa teprxsmtavermt. Bys-
su* lciil, nteum u . n ; ni ' ia , pr0 ,ii.citi»r. Purpura aquam.
S"" « «»»gume conch® nurin* «tracta est : Hiacymlnis Hc-
r, C HW aerem, am cd (ure dubio cLmleiim ta'lcstc: &
s. Ja*** '^ Ucrn p'oi>u*rcoU>rcm Umvn >nlxuvn flanuna: um em.
1" c l“ am ob caulnm ibi dicitui ,q»ioJMoyl« duplica v«« ignem.
i" l lm ex cancris ? t Iiiia ignis duplicem habet pioprtcrate i,
: n ' I! 1 llCf| idi & illuminandi, alteram urendi,resconupli 1 c mcll, ge nam in res incorruptibiles hoc relpectu actto- f 111 non exercet, nili ut illas mundet & magis ac ma- 8'S purificet. Nonne cor nostrum urdebat t» notu, cum >‘°b>stum loqueretur & nobu e x plicare e scripturae.
"^4 dicebam Emauntici viatores. In lege, duplicati cocci- 10 Uüo percipitur pro tabernaculi ornamento. Sed quoino- ° ^oc Hfi j poterit, quxrit Oriu;cncs ? Do&or qui in Ecclesia Pci per tabernaculum dcbgnata populum mstiuit & non nili vitia car- pt, nec instructionem aut coniolationem luppeditat, scripturas " lenium oblcurum illarum explicando, ubi interior doctrina 5c eil 'us mysticus latet, coccinum quidem offert,led simplex tan- tlui ' & non duplicatum quia ignis il\c tantum urit,led nonillumi- nst - bi quis etiam tantum illuminat & scripturas interpretatur, nec vitia & peccata red.riguit, 5c levei itarem in verbi Divini praedicatore requisitam non exercet, etiam nonnisi sinrplexcocci- num offertur: nam ignis iste tantum illuminat, sed homines ad malefactorum suorum poenitentiam St vitx conectionctn non '»ftammat: Spiritus Sanctus enim hoc in casu cooperatur, qui ignis dontesticus est,quo animas nostras salire debemus, ut a cor- 1 »ptionc praeserventur -. Nam nihil est quod naturae anim® magis. &*«' tnima ^orresponsteat quam ignis quia ex omnibus rebus lenlibilibus lo- nntfymitt. htsignisadfpiritualitatcmproxime accedit, non solum propter hium continuum fx levem motum qui lempei (iulum t endit, sed eriam propter lumen ftuun, quod lecundttm Plotinum proprie mundo intdligibili attribui debet, calor coelesti, & ustio elemcn- .
tarl - Quia etiam ignis plus de lumine participat quam extera cie ^ em * ntit *
menta, tdeoqne ptxccllemi.tm habet: Nam terra quae est corpus P’ortus immobile tenebrosum & opacum & consequenter indignitate minor, & quali fcxcscteiorum omnium ; Aqua quia P us hab, t duitatis, dignior quoque est & supra hanc, aer: sed 'gnis ist^ tviperat, idcoqiie in lummo Se xthere® regioni loco iroxmu. cn politus, lloc est quod Vinccntius author non (pet- mluo H' ccu lo Philosophico dicere vultlib.a.cap.;?.^- rf.ti rtt de lum,ne parnttpat, tanto froftus ad
‘ttanttjfenti um accedit, quaesi perftilum lumen a V f * o r T Cr ‘* ,,on <™ mundt tnceptt, tn qua primum quodfine “t'v’/, lumen erat, ut mo»ft rarer nobii quod fewxr tn
X p j lutvfc »

86 De Igne etSaih.
lumine non K?ero tn tenebris ambulare debemus. F.t COtUt- 1 ' Quanto plus elementaa lumine recedunt, tanto proximius ad difformitatem St dissimilitudinem accedunt : Nam quanto plu* partes ilicujus compositi clementaiessiint homogenes: St i,«*»**' fttgaf . ut sibi invicem similes, tanto minus >11* siint corruptibile* Stk; - . - . '
,abites ut m auro videre licet,cujus iubstantia magis pr°' ( porrion.ua est, iterisomnibus, St proximius ad ignem accedi»’ quod Pindarum movit ut in prima Olympiade sua ,ha:c tria coi 1 ' junxeiit. Aquam, ignem & am um
«girov^tyviJi'j.iJ'ejKfvo-os etj&ipitt trjj Stc. ftuepsrstie i- Nunquidm qualibet fere agrorum catailrophe terra; naturam® fm c«m e*- qualitatem nuiltipliciterdiveriamclle videmus ? in aqua verö n<J teri, tlcmfn- tantam diversitatem oblervamus : aer magis sibi similis est,® qus in iplo mutationes St alterationcs sinnt , per accidens tap' quam morbi ipsi sirper veniunt, quae propter substanti* ejus rart t.ttem promptius ei imprimuntur quam citeris. Ignis vero*" his exemptus, lemper unus idemque eft.Sc inluntotopartibu* luisliimlis, qui quoque sibi similes sunt, nili marci ia cui initii* 1 variationem eius inducat. Qua in parte magis ad naturam coel £ ' stenrnccedit, quae tota uniformis est in seip(a,& adeo bene ord 1 ' nata ut nihil habeat (ibi distimile: hic causa est quod ignis c*t { .' rorum elementorum fratrum (horum est purgativus, illa illuM»' nat St in lucem producit, SALVATOR Lue. 3. monet discipulo* suos, ut habeant lampades suas accensas in manibus siris, ur fn^ c ' ?t lumen ipsorum coram hominibus & bona opera ipsorum vid £ n postitji, ur parer ipsorum caelestis glorificetur. Match. <- N* 111 qui facit malum odit lucem quamjobus dicitcap. j+.malefact?' ribus peiorem este qti.iin umbram mortis. Hoc qtioq; MsV* tacite inferre voluit, cum Gen. 3. Deum in meridie in horto Pa»*' difiambJ.ist! dicit, qui dano, pars est diei. Et Apostolus 1. ^ moth. 6. Deum li.ibit.irc in luce inaccelsihili inquit, sine quo 0 f rmiia inhorrendis teitebnselle (rpiilt.i.qu.is Evangelista teneb r ’j vocat externas Matth. 25. Caveamus igitur nobis ne lumen q"° posuit inanimas nostras obscuretur St 111 Ipifl.is tenebras con' c( tatur, St ne super solidum cognitionis lute nobis conccstx fuo“^
mentum focnum, ligna St stramen, res per fe prorsus oblcur**
tenebrosas, loco ami argenti St lapidum pietioluiiuvt clare dentium & lucentium, fuperstuamns. , .
Sed audiamus iterum qui Zohav de igne St de lumine *1 iciosc nrouonit (uner textum Deut 4. Domtnu < Oetu* 1 * . i
Zutu
■eitdel^ne. religiose proponit super textum
tgnts consumens est, cum dicit, Unus ignis alteru m devoj
id 1
quando fortior est, ut in titione ardenteaut face app 'ret.cul p flamma inde procedens duplex est, una caerulea, fomiti nig>° ‘ fixa,ex coii optione nutrita: altera ä fomite rubro instnm.to fL cedens alba est, c«enilca m siunmutare alba txistit, quali ad 1 ,
m;
in
Ati
rm
rui
P>
vi,
fla
pr,
m<
fe,
m«
ai
tu.
S.l
St,
loc
est
dei
ter
St.
aq
Do
res
inq
dat
dir
»m
cat
trai
cij
Et,
qrn
siip
id,
rei
bit
coi
«m.
Ia,
Nei
8't
tur
*t|;

r De igne et sah. %7
mamiuain originem vediens^Uoe Homeiuvn nostlatebat,cum in «e«. Odyssea, Olympo norunt &albumsplendorem tribuit ) His flammis, nilnl mrlms quamor mundos potest rejKastcnt.iic. Alba Inhcet.iupcuca-lcstemrc*
™ e » fomesignitu* elementarem: n.gr^o.nfcn«lcn»^-»-
'stetea^mp^ quoque nobishic denotatur. Rubedo pm tis
Wales in fnngumc relidentes lignific.it : caei ukuscolov animam, alba mullcctum, Scchatactcrcm divinum in Mima >m- P tt ‘iiim, Et que madmodum caerulei flamma modo in Rat ana JPodoin albam mutatur; ita quoque anima facete potetipi out e v< 'i ad bonum vel ad nvalum inclinat, Se prout aut carnis incita*
IU » im admonitiones intellectus sequitur, ut eil Gen 4. Sir*-
fecem, .,c C >ptes‘. &fimascfecerkpeccatum 4dj>ortAr» tUtin > ide>,t : sed uppentut ejui nbt erit subjtttue Ö" dotat- **"«nem/ upei ,(i u ,i kAbtiu. Flamma alba temper eadem est,
ocnon variatur aut mut.ruit fiettt ccerulca. Adeo ut ignis hoe in loco quadruplex lit: niger insta suum lomitem.ulu flamma nfhxa ell cxrulea ruber m (bivutis lummitatc Si flamma alba. Hoc i- dem ad quatnor elnnenta relem potest: Nigrum materiale ad terram : caeruleum magis spirituale ad aerem: > ubi um ad ignem:
& album ad aquam: Nam caelum quod lupra coelos cst.ex Igne Sc aq ia compositum est. Benedicite acjUA eju* / upra tales sunt Domina. Et nihilominus oinnebocnibil aliud est quam ignis, ut vecte Moyses filius Maynomn 2. lib.lui More c.rp.31.declarat, ubi, inqmt: quod sub nomine teri * quarum elementa comprchciv- d.intm, & pei ii nebi.is mtelhganir primus ignis. Nam in Dent.4. diiitur.-rfw ■ 'vi)(k %eriiu ejut ex medie ignu ubi ftatini additur, 4 , nUi'vijii: V: e - ;.<■> ex obfuru uteddt icignis p'im’ igtlisfuit V 0 - tt tatus, nam is no., splendens & illuminans, sed visui tantitm eft ,,
tianspau its In m - i,& a viiucomprcliendi nequit: Si enim lu- <t
ciduselset, d, nocti omnem acremlucerc videremus ut ignem. <t Et qma t. uti, ar piiiis dictae ignem denotabant, illae leilicet dc fluibtlsdicitur. £ iene 6 l.eer.iir superficiem -tfryJA' (quia ignis |uper ea. teris tribus clementis trat (ub voce abyfli cornpi ehenl^ ) 'deo alia: nstuper tenebra; dantur qua: lequtuuur, cumlcparauo * n «m fiebat. Etteatbnu „ppe/M'r*c#e»>- Ha-c omnia sevi- lr Rabbmus lupra dictus, eunt quibus covre'pondct quod in Al» COl,1| se aisoarc 65. extat f'obü ignem .iArum .uquefermo/um ‘"•mutam. Quicquid igitur parti inscripti nigra; adhatret, ab il-
1? wniumitur «c destruitur & mortis locum obtinet, post ouam
j c< l l!ltu >' vitaiSim.Utcr etiam accidit flammL ca-riilrac.fi eo dege-
* ! ‘R bc nigram partem sibi patitur praevalere : alba autem hoc a-
. I ut ab inferi iuri parte liberetur dc (ursum tendat, ne mcscteta-
^ | veniatpotfft-atcrti, Haec non devovat nec dcftruit, nccjue
fl ^ni devoiMtur , nec «pWiulot rjns lucens* Ut cKteiauuu
- fidendorej

'S8 De Igne et Saie,
^d en dores, alteratur. Qtiarc albo huic igni adhaereamus & t° y»»< ->/-»« salui, atque hoc pulcherrimo lumine albo uos illuminari patiamur, quia hoc lumen nunquam variatur ut est Petit. 4 . Vos e/ut Domino Deo^eßro adharrtis, etiam eßts ueofueai hunc horam. Sed Ii nostrum lumen caeruleum ( anima Icilicet) nigret & rubro qu.x (enfiialirates & concupiscentias nosti a: htnt > adhasret.ignis peregi imis intioducctur,qui nos devorabit & consumet. Haec elementorum & colorum iploutm cognitio, nost solstm ad copora compolita retrena pertinet, sed per illam tan- ScM* lacebt. quam per Jacobi Icalas ad mundum caelestem alccnderc postumus, ( ubi etiam susit elementa sed aliter comparata, (impliciora sctl.&magisdepurata)^ ä mundo ccnltsti ad intclligibileprogredi ubi elementa clemiim (ttntin lita vera estentia. Omnia enim i> 1
qtutuoi rh nii ntis consistunt, unde Hermes in luo tractatu de st' i> ptem capitibus inquit. Intelhgitc filij fuptentum non cors»’ 1, ra/iter dunr.ix.ir /ed Ijtirttuahrcr etiam, ejuatuor elemet ord i> fetent tam,quorum occulta apparitio neefuacjuam significatus >, ntfi prttee forn aon.tnrur, c^uta ex elemtntu mhttftt abscfe cor ^ » compofinone & regimiue.Si m (ccrctisCabalx ulterius progredi volumus, ista clomcnioi fi compositio & legimen nihil aliud erst» de ne- quä lacrolanctum & incstjbille tettagiammatou Jehoval 1 ’
m,nt quod ih se comprehendit omne quod fuit,cst,& erit , ubr finale Jl
corpus & matci iam,ligna aut alia quibus ignis adhasrct, denotat- | vau aut clavus copulativus qui duo j| Weid est mtclligibist & senfibile conjungit, sunt spiritus qui animam cum corpore cO" pulant. Instammatio rubra carbonis aut lomittscum stamina st' furca animam dcuota.it : /ed vero est flamma alba immutabis 5 & permanens intellectus, ubi omnia terminantur,qux albcdo.ve' ri spiritualis luminis occulti ett ledes, quod non nili per semel*' . psuip cognoscitur & videtur. Nam natura nostra nihil aliud c*
natur* neßra quam tcncbrola iubstaniia I.uiix (undis, nute non plus habet eum Luna, minis, quam quantum accipit ä Sole, & ad recipiendum est apst' sic etiam anima nostra instat 1 antae I» habet ad luunt Innren inte*' lectuale. Nulla cieatuia de (e ipsa est lumen substantiale, st, tantum participatio loliuslimunis veri, quod ubique intclligst’ 1 ' liter lucet. Hoc lumenIcu ignis, exduobus compositus est t,v quit Zohar ex chasmate Ezcchiclis, quae duo tamen tin"^ tantum iunt. Quorum imum est lumen album, in altum tende 1 ' 5 fi illuminans, quod oculus mortalis intueri & fet te nequit de Qp° psal. 46. ait. Lux orta ett justo CS rettn corde lanrta, ‘l"'T mundo intelligibili & homini interno respondet Alterum lumen scintillans At flammam habens colore rubro accensam , carboni aut fomiti conjunctatn & unitam, qux mundum l fllt ’
bilf ,fl

De Icn? BT SAIB. .
bilem 8 < hominem externum corporalem denotat. Anima m niedio cftct)nl\, tll ta, lumen(cilicet eanuleum > paitiiiuomiti par- stamm* , 1 b* affixum, modo uni. modo alteri adhaerens, un- \ 1 r , 0 ,a titineannlicationis(u* aut comburitur aut il ominatur.
OrigcneVfup« 14. can. letem, att. Quod Deus est ignis ■u ici accentus conlumcnsSc exterminans respectu pcccatoium, pnsvcroSc iustis lumen album ixttstc ans & viviticans .) ’ . *'
'"s, ciuinon est tanti acuminis m Zoliar, ex lumine nat ut a: ut
''ictu naturali secundum Phoenicum theologiam recte inquit.
Q!l'd omnia bona, quibus in boc sensibili mundo ftui nobis 1 a ,l ". alumine quod Sol fic astra ab iplo illustrata,nobis conterunt,
P'occdant. Quemadmodum Sol, lumen tuum Lunae, stellis Se omnibus coelis distribuit: Ita quoque Deus in mundo intclligibi- M*»dm <"»«< " 'lUm lumen. (quod viva scaturigo est omnium exterorum Iu- minum) benedictis luis intelligenuis communicat, adeo ut qui e- /^» “ r qoidtclicitaus.gaudstCc beatitudmis.nollr* arum* live corporibus annexae siv« ab illis separ at*, possidere postum, a primordiali 'sto lumine pvoeedat, quod in ipsis per reflectionem bicet, u- c uti radii (blares in pelvi, Ipcctilo concavo aut in aqua, aut trans citrum ut S. Dionysius cap +. de nominibus Divinis ait. Quod lumen cum a summo bono procedat, ejus quoque lumen habet.
Eliczei insuis capitibus Icubn, Ccelos creatos suille ex lumine vestimenti Creatoris ex Psalmo. 131. Amtfiun lumine fieut ‘ie- ßimente,&c terram ex mvc qux erat sub glori* sux throno. O- mniahaic, dicat aliquis,Rabbinomm Iniit allrgorix: Sed in illis ^agna mysteria conlistunt, a quibus S. Dionylms in loco citato non longe recedit: Quod quemadmodum pulcherrimus iste eia- rc splendens (bl manitcstarolummi boni vcpi ielentationem & >- cum lu-
magineni ferens, per totum mundum lumen lunm extendit, 6 c il- mine »terni, hrd omnibus rebus quae ad illud recipiendum lunt aptae conunu- n 'xat, adeo ut nihil (it quod de lumine & vivificante calore ejus UOn participet ( non cflcjutfe a b/canilnt A caUi e riw ) Psalm. 18.
'ta quoq; boc xternum (uper ccelellc lumen omnia illustrat vivificat & petficit qux existunu Er tenebras atque rancorem St ii- ,u » quae in illa introduci potuerunt fugat. St i(t aninmbus nosti is deliderium (emper magis ac magis de hoc lumme participandi Accendit: nam quando anima nostra paularim St per gradus boc timen gustat, tunc ad summi boni fruitionem quod anima: lu- m «n est, deducitur, lntelkctnssalices animam illuminat, ut vi.
Vam katuriglnern unde procedit,apprehendere queat. Lumen emm non nili per scinetipsum cernitur, quod est dignior & excel, entroT proprietas ignis cum quo hanc piopvictatcm communem Ä et, quod scconlpicuum facit, 6 t omnia qu* visus noster per- 'peic potestmamfestat. Interim nihil difficilius est quam icite
f $ q">st

-a Di Icne it Sui.
quidunum atque alterum sit, dum enim nobis omnia revelant, maximfe fe ä nobis abscondunt, ad oculorum etiam perstricti 0 ' nem & claritatis nostrx in tenebras deductionem. Sicut ter> { ' ira ejus , ita lumen ejus.
Caput LIII.
XJ ON igitur de Beo nobis loquendum est sine lumine, quiai* ' p(e est verum lumen. Quia tu lucerna mea Domine 2.Rcg- 22. qui nos illuminat per verbum suum leucoma pedibus mtd Verbum tuum plal. ng. Iplendor patris 3 c viva vitx Icatungo m S. Augustinus cum S. Johanne loquitur. In ipso eratVitafS V>' tu erat lux hominum, & lux tn tenebrisJftlcndebat, Cf ten* brt non apprehenderunt eam ; Ex isto lumine duplex nobis ort' Htm» frirltu* tUl commodnas:quaruni una est vita quam vivimus,altera est lN' »lu tr tams- men ex quo videmus illud lumen quod nos illuminat. Homo fp>' L>. ritualis, verus homo uno atque altero lumine.Cai nalis vero viiA
tantum fruitur, nam de reliquo in tenebris vivit, cjma lumtf 1 rebelles fifh/unt ait Jobus (ß Vias ejus non cognoverunt. cAf' 14. Eodem modo, ac ii quis facem in laternam lapideam aut si' milcm materiam trneb.iolam & opacam includeret, ubi clarita 5 ejus sicut i extrncta maneret 5 e sepulta, &: extra suum locum (j propter obstaculum extendere non pollet. S. Ambrosius ait Quf do lumen deßetet nu/lus tn domibus ttoflrts apparatus, orrtd' mentum,aut dele Hat icent illud enim, quicquid in domo g>»' tiam habere Scjucundum esse potcst,maniscstat,Hexain 19.Quo® ex Homerodelmvstit. Di quo Suidas recenlct Quod cumis tempestate frigida 8c pluviola hospitis,.exciperetur ignisque strU' crcturex impiovifo versusfeceiit,substantiam (eqnentem conti' nentes. Quod infantes e stent Ornamentum 5 c corona patrum 1 turres murorumicqtucampi: navigia maris: magistratus arearA congregationis ubi justitia pro populo administratur: ik pulchct ignis ardens decus Öt lanitia domus, quae inde honorabilior esse 1,
Quidam hos verius llciiodo attribuunt. Trismegistus lumen v 0 ’ cat patrem omnium rerum,qui hominem procreavit sibi similcsi' luinmis participem & vita: quae inde depedet. Et Vita erat Iu* (nStli trini, hominum Joh. 2. Pater est sicut Sol in (ira edentia unde procedi' f m. splendor & calor, quae tria a se invicem non separantur: Sed m»'
ta manent, quamvis distincta sint in ignem, qui animas nost> aS calefacit: in ainoiem 6 i timorem Dei: & in illuminationem ^ cognitione Dei. Unde 1 'apa Innocentius tertius in Sermone d e SPIRITU SANCTO ferihir, fuerit discipula 1 *
forma ignis,ut faceret silossplendere per sapientiam & ca^ faceret eos per charitatem, qua gubernat Cf format Vitas’ JaptonttaVeroformat doih tuam ■ tttßtuti htc ignu Labiti' 1 ^
Iftmenu de

De Ignf. et Sl*- ^
mtn prv calerem per quem purificat & ’ luam &
TV * S. illumini, komm« ff,r,tun,per tUu ™£J, *%. Pptutiam&per ardentem suam c>3Ar, '.Z'?T n .. . S J “ nim C?»“ ^ .* ,h *
eoqucre8c n rcrc significationes (uas ‘ r ( U3 m
P ,; r suas fimilcs proprietates 5c effectus '• Sal cmm P ' nt; Et 1 «intoniam in gustu pungit, ignis in tactu coquit.
tcs > ahu est ad dimidium cocta, ut iupra dictum luit >
“tfaciliotts Iit digestionis, fi d etiam ut diutius cottlcrv • 1
proprietates 6c effectus ignis (iint.
Caput DV 1.
de igne terreno ad coelestem ut ascendamus, qui est S v °'> mundi icn ibilis oculus & Cor, & Dei invisibilis imago, j^li '°"yfius mani U stam Sc claram Dei statuam illum vocat. Jam - ^ tus utuginrni Divinae intelligcntiar: Patrem vitat, imaginem 1 1 urani Principis & Dominatoris universi mundi, lumen utvi-
USque inn„J: , r ... - .
DeigntScluc
usque mundi, cieleslis S- dementaris. Videamus hac occasione pulcherrimam Plutatchi auihoiitatem in interpretatione vocis EI,ubi post multas, discursus lui, ambages tandem in nihilum abeuntes, & nihil concludentcs.dicit hanc voculam nihil aliud significari quam TU ES Qua- explicatio ex duabus primis litetis lacrosancti teteagrammati ftlTl* lehohab est desumpta per liie- raruin duarum tianspofitivn^ni EI.Exqito apparet omnes ex
fonte non talalltao fedMefatco oibtjse & tande pranommai* aut her addis. Not adoramui Deu m/ua rfftntiaper »o(lraa copi rationes, Solem qtn e.R 'jus imago reiteremur propter 'kirtutem quam ei Ued.it ad producendum omnes res tn terra’* Qut perJf tendorem suum omnibus rebus cemmunicabilem , ne/cto quam apparitionem aut penus umbram beatitudmU & clementia, reprafentat , quantum quidem natura Ssijibilt poßibi/e eri inelhgibilem , & mo<benn immobilem ^ Jla-. bilem leprafentare Solem quidem aeque videmus atqucigncm, sed non ita prope ut postimus illum exacte observare. In spiritu nostro bene conjecturamus quod per viliint apprehendimus K quod est summum & omnium crcauiraiü visibilium mirabilissi mum opus nam quamvis non patina aut d>ste> major nobis este videatur proptei longam suam anobis distantiam, quam post demonstrationes ntarhematicas qua: cervae & infallibiles lunt, ex- lorresto; nihilominus tamen multotics globo terrae cum aqua «ou,unctq. major est, qui in ambitu suo sex milliatium milha eoutmpt , epiod lapienti* Sc potentiae lui architecti amplum * tf st'motuum : de quo Eedcsiasticus cap. +3. hoc epi- k ' 0ncn *a facit : Quis satiari potest contemplatione gloria
Qreate-
Ptularehus do cultu Sci».
Glebus Und 6000. mUfi* ana habet suo tun.

5 ??- De Igne it S'Ale.
Crea/oris ?firmamentum m sua altitudine omntf retfuh fi comprehendent, tam purum ($ clarum 1 Cf forma 'ia/ia t/ tmmenj* casitans carit tam pulchra (f admirabiles a[f>t' flui uojtrol Nunquidhic mantfejla glorios* ffl triumphant* ejus Majeßatis appariito efl ? Sol furgent ( admirabile *va<) lumen diei annunctat, & cum tn mediocurjus Jut efl, urtl flfl torret terram. Er quid nam poteff fubfifierc coram extrC' tuo calore ejus. Triplo rnaqis urtt montet,quam fornace:f' gulinajiftilia qua ad coquendum illu imponuntur : Er ^apO' res flammigero! de je exhalat £fl /fle riderem qui optime coflt' tut um^tfum obfufleat. Certe Oomtnus qut fecit <22* de nt' hilo forma’btt illuni adeo pul.hrum, mapnum (ß admirabe lem,fe i flo operesuo majorem effle merno gloriari potefl, qu> illum tam celerem curium peraget e jubet, ut mcomprehen/t- bt/e tfludjpattum V igtnri quatuor metiatur bort*. IIxcC- ' gregialTalmi >8 paraphrasis convcnicntislima est Ubi in paucis verbis tria (olis principalia puncta & elogia proponuntur !• Pulchritudo ejus cum Iponso ex camera lua nuptiali prodeunte» comparata. Et tpje tanquamjponfusprocedent de thalamo fluo. 2. Fortitudo Sc iinpetuositas ejtKcum gigante. Exuita^ttt utgigas ad currendum <biam suant , nec esi qut fe a ascendat 4 talore ejut. 3.Et ejus extrema celeritas, slsummocatlo egreßt* eius, iß occursus ejus usque ad summum ejus. Adeo ut fe» eundum Augustinü in sermone tertio Adventus trtasint m > 5 »' le, Cursus,splendores calorejtu. Calor ixfllcat Splendor d’ luminat, Cß cursus ejusStadtt per uui'bei fum mundum. Et quemadmodii Cor in homine (qui parvus mundus cst,)primaii« vita: sedes est, primum vivens 8e ultimum mol iens: Ita (ol in magno homine qui mundus est,scaturigo lumen & calor est, unde o- mnia vivificantur, qui stellis 6c Iunx claritatem qua lucent impertit, sicuti CHRISTUS, qui est Sol justitia: 5 c l.umrn animarum nostrarum, quae absque illo in cocca obtcuritate(cpultx manerent: {fu/ me /equitur tn tenebris non ambulabit .fltd tU*" minabitur nt lumme'tita loh. 8. 'Quod lumen 111 bonis conservatur Sc in malis rxtinguitur testante jobo 18. Lux tmptoru r* txtmguetur, quorum lumen tale est, quale eis illud, inquod nonnunquam mali angeli ad nos decipiendum se transformanti quodque exiguo nostro contra illud sufflandi conatu cxtmguittif & distipatur. Verum autem 8c directum lumen line variatio«® nos illuminat non soliim in cognitione Dei, quo ad salutem nO" Aram, sed etiam in sensibilibus Sc naturalibus rebus, ad quem finem claritas Solis & ignis, iploiumquc effectus nos magis di*' 1 ' gunt Sc adducunt quam ulla alia res adliipmn.v istius sapienti«- (exemplar acquirendum, in qua Prus universum hunc condidi
munduu 1

De Igne et Sais. Vi
mundttmper suum Verbum. Nam omnis Ihemi.i ad quam per ratiocinationem nostram & discursum poUiimuspcivcmvc,aco gmtione rerum icniibilmm procedit (»«» e»"» alijutdeßm >»!'/ '#„ pt,ms>*rn instnju) qu® umen mcert® Se va-
1 quia mcoutimia mutatione & vicissitudine ver an-
aVi c ® lu cognitio istaqux a lumine natuvx yenit,\a i e "
^wbiis Scinceititudme inulta referta, nili per Diuntwj B4fBrj( ^vciationcmillustrctuv, quae nobis omnia quae invcraocica i ei- cntl * hta sunt, manifestat, quemadmodum solis claritas, res cov- ,n um , ne t urt P 0 ' 3 ' cs : Adeo ut maxima 1’hilofophovum Ethnicorum pars,
Postquam omnes ingenii nervos in causarum naturalium investi*
Ratione intenderunt, confusi manserint & affirmare coacti sue- ptr ^/ amril ri nt,quod per solam rationem vetitas elici non postit, uti de eo
pertinenterloquitur Aristoteles. 4 Metaphysicorum. Et etiam vcrltJtt , loll tolomatus. Quod conceptus noli ros, quoad res temporales, i, c ,tur. non ad rerum spiritualium pedem metiri debeamus, quia longe a ■e invicem distant, & nimis magna inter illas est difparitas & disproportio , & multo miniis res intclligibilcs fundare super sensibiles, quapnvis ha*, ad illas scalarum Jacobi instat nobis inserviant, ut Apostolus ait. Qued res envtfibilet Det ’btden-
ftr ex creat tone mundi per rtifailM: ’vtrtus ettartt iß .
ntteu ejus, ldeoque confugiendum nobis est adlumcn spiritu- 1 “” ,B * ale quod in cognitione intellectus sumnuim gradum obtinet, a--*” ' deo ut lumen proprie Se potius ad res spirituales, quam corporales pertineat, & res invisibiles , visibilibus multo fint certiores: K, ‘
Nam Deus solus verum est lumen in essentia sua, a quo omnis eo ' s^aturtiem. gnitio quä intellectus noster potest illustrati, in illum derivatur, vodem modo quo lumen oculorum nostrorum potentialepet Solis aut luminis artificialis claritatem trans aerem transparentem illuminatur: Quorum locum anima continet in sua spiriru- jlitatc, ficuti Divina intelligentia Solis locum, qui ejus est repraesentatio & imago. Quamliuintcllcctusnosterper ignem amotis Divitii sc eoqui vel foveri patietur, claritatem suam vivam & luminosamsemperconscrvabif.fi vero lumen externum sequetur,statim obsulcabiturAc per illud quod alteri praedominatur ex- tmguctur,quemadmodum exigua candela per igneos dare iplen- «entis Solis radios in xstate. Quoniam igitur hoc lumen sensi- bile inquit S. Tbomas super 36. cap. Jobi, per absolutam Dei patriam q ( ,i de illo prohibitu suo disponit, nonnunquam homi- mbus absconditur, & nonnunquam iis communicatui : inde cos- ngere nos oportet aliud persecti»» excellentius esse lumen, pintuale scilicet quodDeus pro bonorum operum compensatio- nerclervat.sccuudttmillud lobi: Deus eperttlumentn mant- "ejnis ut denn» redeat je mamfeßet ■ D* detUo
annnunciat

Sh calore fine lumtnt <£r de lumine fine calere.
£k*drupie\ differetiiia re. tmm vifibtU'
WB+
94 De Igne et Sole.
annunciat ijs quos um ut. ut poßtnt ascendere ad tllud. Curt 1 quo Z.oroaltcr concordat, dicendo. Opertet te ad ‘verum l*' men ascendere & ad radtos clares parru tui. qui anima»f tuam tibi mißt. multo snteUelhu veshsam. F.ccc rccipiocatt oneni istornrti duorum Solium lenlibilis & intelligibilis, & du°' tum luminum quae ab illis procedunt. Nam quemadmodum soll* lumen primum locum in corporalibus obtinet,inquit S. August 1 ' nus in libro de liberoarbitrio,&illo mediante interiora cumh 1 ' perioribus communicationem habent,ita quoque communicati 0 inter lumen Solis Ipmtualis cum intelligibilibus intercedit.
Caput L V.
Clintres quaedamqute calore praadit® sunt, & lumine destiti 1 ' l 'imtur uti sunt, animalia, cale viva aqua conspci Ia, tiinuscabal' linus & columbinus» (de quo Galenus tcribit.le vidisteolim quo» flammam conceperit de lenKtip(o,)cumuli avemeLe aliorum frii' mentorum excepto millio, vina nova fermentantia, remanenti 3 uvarum exprcllirum, cumuli olivarum, pomorum & pyrorurU i quatfermematio Ipecies putrefactionis elt, ex qua femper aliqi *' 5 calor peregrinus generatur, quod in apostematibus öccarnibu* qua; corrumpi incipiunt, apparet. Prxtcrta alix sunt qua; lumc° habent & calore carent, uti lunt Vermes de nocte lucentes: culi' ces in testate in tenebris volintes: capita & squama; certorum pf' Iciumjignum putridum, lapides pretiosi, oculi bestiarum rapaC' um. Suidas de <Sc «o{«ti i visibili & invisibili loquens a>l' Hoc^erbu exphearsfatts neqmt. Paihi culices in aflue cti’ curn'volitant.qui alas explu undo, oculis pat\"Ss Jgtlts setnta lantes offerunt. Item ‘vermes notiu lucentes : Capua (ß fq»*' rna Cfuorundam ptfetum, ipsorum oculi & alta ßmthtee ß 1 non cjutdern dedtejcdtn tenebris ‘videntur: Siam tgmsq^ tn illis tn obfcu ro lucet. nuUtts esi color, cujus preprsum eft> if * Solii ‘vel ahm lununts claritate poße ßden, quia atrcU^ trans parens & omnt eoiore privus ßt a ‘visu facile penetr* turadtllü cognoscendum. Sum autem quatuer rerum 1»;“ ■ bilium differentia. Quadam non mß de dte^siden postunt,*' ' ha de nolle-, ah-e de die & dc notie: aha quam tenebris lold* nonhabent. (olores de die tantum videntur nonfyero de»*' ile. Ex rebus quas ßtlcndentcs ‘vocant, quadam de dte, q**' dam de notie, quadam de die ac noät ‘videntur i Sunt ***? aha illustres ö* clara , aliaobfiura.ahamedia. Qua stleni , rem obscurum habent, non nsfide notie conßiiciuntur, ut hces/upradttii, vermts ,'pißum squama, ItgnuputudutK ßrntha nam de diestlendoristoruni.dpotentiorestslendortj ■
peratur qui illum tollit, quales etiam sunt multa stella : **

De Igne et Saie. 9 f
"* obscurior nox e,-?, tantomagis luceant. Media res
lucentes Ju*^ Lun ^ ^j hUjt d „ m dedit iS mile lu~
"««rvr.. auoaue & Jerortnl temfr* findor . C racu 1 h ‘spboru, dtß^, Latinis Lucifer aut luminiiUtor.yuifteU f*T tu *&■'£">* >rem *,«• aerem ,nant um poteil pexorae ^ 'Uujlrat. ut coleres tntUo existentes dcmenjhet : De reti- 9 ,i0 1 fujfieft rt r cotfhtcnum exhibere, nec transpat enttarn 1 U * •» aere esi maß um deducit,jued en tenebris eb/er^aturi * l’S'bus ignem e longinquo quidem dedemus, rien ‘bete ce * rts intercedunt. Dedte yuoqute \ucct%fed nfh$lergS * er e , n operas ur, cfuui per potetis uu tumtnjüffecttur & tx* *‘ugHtcur. Lunasplendor ßmtltter , jut cum non parum fit ob/curus, de dte tpuidem, /ed melius de noße didetur. Hxc o- tbniapci currit Suidas.
, ... Qfpntiun ad lumina calore destitura attinet, nihiladmira- Deluminted bilms leg, tluilTl ^ uod Qonzalodr Ovicdohb.it.c.8. historiae lu* lu» destitu te. naturalis Indorum de certo quodam parvo animali volante, ut lcarabeustriajalis magno, in Hispaniola & caetcris circum,acenti Historia. businlulis frequenti, duabus alis firmis 3c duris & lub illis duabus aliis tenetis alis munito scribit. Bestiola vocata Cocujo oculos habet splendentes ut du* candelae accensae, adeo ut quocunqj Vadit, aerem illuminet & tantam claritatem de (c spargat. Ut e longinquo videri postit,ln Camera quantumvis oblcur» & inedia node, ad splendor em quem emittit quis legere desorbere potest.
Si quis tria aut quatuor talia animalcula conjungit, majorem illuminationem quam lucerna aut fax, ivt pleno campo vel (ylva in obscura nocte accenla.pristabunt.Splendor iste nonSolum in o- «uhs sed etiam in lateribus ejus CUM aperit alas, consistit. Apud mtolas uliis ejus est idem,qui apud nos lampadis aut alius cujus- damlutnmis.ad capiendum de nocte cctnam. vel alia negoti» dontelbcj peragenda. Cum moritur, istud lurticn etiam cxtin- guturr. Indis mos erat pastam exiliis praeparare, qua facies illita. terrorem mtuentibus illos incutiebat, quia tota facies iplorum videbatur ignita Plm lib. il. cap. u. de herba noctu lucente lo- S'iitur, nyct t grotos seu nyctilops dicta, quia e longinquo fplen- dete conipicuur, sed multa allegat quaecx auditu hauet, non qua»
»pse vidit.
Caput LVI.
A£ redeo, in quo lumen perfectius inest quhm in ulla a* De Solü lumi CeelcstT *"^'sti.cum calore conjunctum. Est enimSol verus ignis ”* ,um taim gni illius' 1 , 1 Speulippus, qui omnia ea defctibit qu* ad ma- Tl ' pertinent *? min ' 5 > universus mundus vocatur, nutritionem ' Ä caqn a niundi dementaris,hominis scilicct animali».

3
Y6 D E I G N E E T S A I. E. .
cibos concernunt. Et sic uti cor in animalibus primaria series e vitae, ita Sol est cor mundi, Se primordialis Icaiungo luminis 11 ' •plo, quod stellis distribuit, sicuti JESUS CHRISTUS anin' 3 bus nostris: Et quemadmodum Sol & l.una inquit Origenes per Gcnclin corpora nostra illuminant, ita quoque conlcicnti&q. cogitationes nostra’, pei splendorem Pau is illustrantur, m 11 “ 1 exci non limus exproprio defectu nosti o : Non e nim aequalis omnes illuminamur, licuti stella: ä Sole qua- daiitatc Ic invien 1 ' superant, i. Cor ij. led lecundumcapacitatem nostram, £c f 10 ratione ea qua contemplationis nostra: oculos, ad recipiendum 1 ’ stud lumen elevamus Zach. i. Revertimini ad me Q ege rt ' Vertar ad Vos. Namip/eest De tu qui prope esi,iS nertq* 1 longe abest. Hier. 25. Quantum intelligentiar inquit Zoliar ratiocinationem nostram naturalem postumus tubere, cb ap" nos redit ac Ii animus noster a l.una eilet illustratus, led div' 1 ' 3 relatio Solis locum tenet: Cujus lumen principes tenebrarum h' gat,m quibus maxima est eorum fortitudo Si vigor Orire** Sol. /» cubtculufuis collocabuntur inquit plalm. 104. ubi de irionibus & malignis spiritibus liib nomine ferarum rapacn' 1 bestiarum est sermo. Nam quemadmodum inquit ZohaftcflC brionesisti robustiores & alacriores limi in obscuritate: ita b 0111
angeli qui nobis favent & allidunt ex lumine accipiunt magn"
.,1"
robur, non lolum ex divino sed etiam ex castelli jclblarip quod Divina & suprema claritas splendens, cxlis virtutem li* 3 ^ impertit, St eam per illos omnibus rebus (ubLunx IpharSi. mundo clcmentaricxistcntibus communicat. ' ldcoque no» ne causa luminalium usus est juxta corpora mortua, donec in st ram collocentur, ad longe fugandum antiquum leipentem mati. Cui maledictionis caula dictum fuit: Terram comi* 1 emnibuediebus Vtt* tuaQen. 3. Nam cum corpora nosti:'' 1 ta privantur nihil sunt quam pulvis tk terra. Adeo ut ignis st'jj gno nobis Iit lolatio, non folü durante vita nostra, led etiam | 1 . £l mortem, contra lenebioliis istas & malignas potestates in obR ritate versantes sicuti aves nocturna: & fer* bestiae, equae de " Solis (plcndorem timentes non audent compatere: Quanto 1,1 jori igitur au.vilio nobis erit claritas bonoium Ipii ituum, illo'' 1 adversariorum, quam claiitatcm a Divino accipiunt fplend 0 Nam quod Sol est relpectu splendoris Divini, illud est ignis rt’r { , ctu Solis, qui inter alios usus nobis inservit, ad tam abloluti $ ris, totius mundi, ä lummo creatore tam excellenti artifit' 0 ^ tructi, contemplationem: Et quod ejus lumen in hocn> u " u( ; sensibili nobis nonmanitcstat.hoc relpectu illius nihili aestist'^.y „ Nam verum Este in rebus intellectualibus omni corporalst^j, „ materia denudatis conlistit, Iple Sol omnium operum puRstst |

De Ignf. et Sale. 97
mum, non nisi per proprium luumhnncn, cum socio calore o- ^
irmia vivificante, i'otest vidcn. Duplicem enim habet proprie- Proprietatoi tatem, unam rpleudenidi&iUniTiinamli . alteram calefaciendi, i- Sein. mourendi pio ratione materiarum siibjcctarum.quasalbcdmcil- H'mmat, aut ;t (\ u denigrat. Decoloratu me Sol Cantic.r In hoc 'ctmn,annotat Ongeues.quod ubi nö est peccatum aut materia peccati, Sol atilu nihil denigrat aut unt.ut estpial. 121. Solde mt ” 0H Ur er, neque luna de notie. Sol enim probos illuminat , cd peccatores urit, qui lumen oderunt propter niahtm quod fa- c Wnt: nam in multis scripturit locis invenies, quod Sol Sc >KU 15 Uon sunt illud de quo loquitur, liec illa qux videmus sed IpirituA- ha. Sol spiritualis inquit Augustinus in sanctis hominibus tast- 'um oritur. Serm. 19. de tempore. Secundum illud quod de perversis dicitur Sapem. 5. Lumen jufiittit non ortum eel super **oiü, nee Sol tnteUtgentte. nos illuminatos. Quantum ad Calorem, testimonio scripturae potius est inhaerendum: ( Non esi qui se ‘drcondxt a calore ejus pial. 18.) quam frivolis imaginationibus & subtiistatibus illorum qui Solem nec calidum nec frigidum este statuuntj hoc argumento nixi. Omnis longx conti- Questio nuationiscalor, quamvis m uno statu & gradu semper maneat > nihilominus tam valdi augetur , ut tandem sit intolerabilis. Si an fn~ ergo Sol tanti caloris eflet ut nobis videtur, sequeretur quod a gistut. quinque aut sex millibus annorum lux creationis debuisset fieri conflagratio sub Zona torrida quam non deserit, qux inde ad re- liqii.liUtenae partem seextendmer, cum tamen contrarium appareat , quia omnia in suo statu manent. Item Cum Sol, globa terra: St maris, multoties major sit,& Solis sphaera tanto Ipatio remota sit ab co, ut luter illa duo nulla sit proportio, (equeretuc Solerri, in uno codemqtie tempore & loco eundem lemper habete calorem. Hxc 5 c similia adferuntut argumenta, quibus faci - ii negotio contradicere possemus > nisi nimis longe a prcpblito nostro averteremur, v^naxagoras, solem magnum lapidem in- philosophor* flammatum, aut ardentem ignis cumukuii este dicebat. Anaxi- opimum do mander rotam igne plenam vicies Sc quinquies terra majorem: Sole. Xenophanes exiguorum ignium cumulum : Stoici corpus inflammatum ex mari procedens: quo affinitatem qux inter ignem
i'
*
K>
iis
Si
i>'
P" 1
& sal est monstrare volebant, piato multi ignis corpus vocabat, 'eque diversas opiniones habentes ad hunC Icopum quod igne* am M Uram haheictcolliniah.int.
pneterea Solis immensa est admirabilis, qux oc I- ms- ' n ’m6 summas mirabilium Dei meditationes habendi per < rj'° ric . rn P'xbct. Opottet enim nos ut S. Chrysostomus su- d Clc ^ c ' nrc cteinquit, de cieatuiarum contemplatione alcen- * s creatorem pervenire, adeo uc stimmt ignorantes f ei *. G 8?
1

s »8 De Igni st Saib.
&omm'sensu destituti sint, qui de creaturis ad cognitioneC.rect 0 ' ris attingere nö postum. Qui in cxtt entis plaga: occidentalis p" 1 " bus habitant(ubi inOceam undis quasi cubitu it,)lblem oibntet" in eadem magnitudine qua Catujcnirs apud quos oiituv, vident, unde exiguitas & disproportio tente respectu e jus considerata l u dicatur. Si luna qua: Sole multo minor est, in eadem fere n’ 3 ' (ur SJ, Ltnii gnitudinc ibi apparet, ntagn.i- unius ab altero distantia; tribue"' tm ner affare- dum est, quanto longius enim res ä nobis distant , tanto mm° |£S at - visui nostro apparent, quod ex perspectivarum regula tatis est
tum.
Duarum l.u. Duo magna ista luminaris, siint duo summa & magistt' 1 ^ minuriutu opera, quae non exiguum adlet uni ornament uni pio vita b"' cemmeda. mana emolumentum, ut Chiysoslomns (iipei plalmurn 135. sci< bit, sed multum plurimum ad illud, maxime vero quod corp" S concernit, conferunt. Nam pratciquam quod lumme litoiO' tcrdiu noctuque nos illuminant, tempora quoq; ■ orumque statt ones distinguunt in itineribus teira muiique finiendis nosdit' cunt,tiuctusmaturant,'finequibus vita nostra coiporalis subs 1 ' stete non postet) & alias plurimas inde procedentes utilitates nO' St’catum & bis praestant. Sol ettanr pro toto calo ponitur, quia pnlchcsf 1 ' ignem: ma est ejus parsSc pro igne quoq, : Eretrium coiporum mcorn 1 '
I»»* k«mi- ptibiliutu Se innlterabiliunt sedes & vas est, L11NA qua: btiittt' ditntcm ir ditati praesidet,aquam & terram repraesentat, & sal quoque q" 0 ^ stsiz est compositum. Ndiilemmestiii quo liumidit.is mag 1 * permanens , aut quod liumuluis Iit quam Sal, in qtu> mare p |0 Mutue nuru msxima lui pai te consistit: Nihil etiam eil in quo l.nna dicfinct 1 ' I mi* tritui- us motus sitos ostendat quam in mari, ut 111 (luxu & refluxu t i ll5 ‘ m cerebro Ve medullis animalium videii poccst. adeo ut aq ll V rü, 6c lntmiditntis phlegmatica: St aquosae gubernati ix mento ^ catm.qua: quamvis idpcctu ignis qui vivus est, mortua Sona" 1 mata videaturtamenpermanensest, potissimum in Sale, qu§ iulph. curve humiditarcm inexterminabilem habet : ha:c caula est quod I» ictur Luna. non exsiccatur, (i enim absque hoc cflet, jmn dtidtim exsiccatu" 1 luislet, ignis autem non vivit in lemeiip.'o sed in alio, namst"' 1 tenus esc'intutum est materiale, proprium locum non ha bet. luierU genera- E\ his duobus calore scilicet Solis, 6t humid itat e Luna’, ,1 ? r
calidus & humidiis generatur, in quo omnium icnim vita c<>" 1 stit, CX sine quo nihil produceretur, crelceirt, aut conservaret" 1 ' at nt quidem ipse ignis, qui ne parvo quidem tempore sine at' 1 liiblilteie potest : Qtit aer duplex est, irmis qui de talon i" 111 cx aqua ascendentis participat, { ex natura humid* w/<
Ii' duplici aere.
,, synecreee ac le^u/gnu protinus edolans aha ^r/r/) inqtiil „ megistus, alter est sicut aqua descendens de igne, donec toiig'
1"
tu
>e
ra
in
cil
m
k-
&
qu
te
fo
qu
qu
Lt
Mi
Vo
na
rei
Hc
qui
fur
«c.
/ut
"ra
din
ius
nin
fitt
ntc
«bi
re,
ori
«nfi
niu
for
■£>e
ect
OtT
stri
H
8 f '

De Is.Ni it Saie. 9?
tUr c ' Sic cmm est aqua qusdam lmmida quae tendit sursum ut ia- Khat in aere Ü- alia frigida qu-r deorsum ddeendir, ut !c m rei .. ta- natur,m inspist«. donec in rubrum ignem terminetur qui est
lt ', aut0: Nam aurum omnium liibstantiarum ultima est. Et aer ,,
C mtrr mcdiu S conciliator, inter humiditatem aquae passiv* qui; „ tn itenana constituit & calorem ignis, ri quo agens fleforma de- „
P' R ct - Teira t st instar matricis,inquam ignis mediante aere „
a ^ Ua isuam actionem introducens, excitati: promovet nlu«l , „ quod ibi generatur, usque ad finem suum determinaturo, t^a „
Cl 1 quinque plancti Lc stellae fixae collateraUtei ,Se t anquam astc »• otfS & coadiutores effetiorum duorum luminal ium adsunt, ad Suae omnes luas referunt influxiones, (icnti flumina in mare , ex fluo reciproci ipfis suppeditatur nutrimentum: Sic igitur coelum ^'Mis lunt instat maris agentis, aqua fle terra autem instar fa> „ patientis: Sed hk lubcoelo aer est conipuhenfus. „
Et quemadmodum viri lernen in matrice inclusum & in ti "Volutum, ibi alitut & per sanguinem conuptum mediante calore „ naturali fovetur, eodem modo ignis mediante acre fle aqua, in s> conservatur ad producendum illasresquaeibi generantur : ,
* Oc modo coelum, Sol fle ignis pari pastu incedunt, & suo loco ,, quoqufltcrra, sub qua elementa inferiora, aqua scilicet & arida ,
»Unt comprehensa. Hoc est ccclum & terra Moylis & superius f>
®tinferiusHerinctisquae (ibi mutuo correspondent : Qjted eff (> J*tperiue,cflficut tjuod cfl infcnut. s e converso, ad perpe- >> t ridemur acui* ret unitu inquit Hei mes in sua tabula Srnarag- dma. Hic est Zoharis mundus intelligibilisfic sensibilis, per m Mundmi»- his contemplationem ad rerum fpiiitualiuro cognitionem perve teU,g,ii,ia & siimus, quod Apostolus prius quam ipse indicavit Rom i. Ittin fnjibdu.
ßhtlta tpfima creatura mundt per ea 'jne fadi a sunt, tnttlle-
ftacenspntuntur. Nam quicquidlik infra est in terra, eodem •siodo est quo supra in coelo: Nam Deus creator fecit omnes res sibi invicem annexas,(quod etiam Homerus in Catena lua au C «tma aurea ( ca non ignoravit) ut lrunc mundum inferiorem alligaret iuperi- Humen.
°n, «c ut alter alteri adha-rcret, fle ut gloria ejus ubique, supra fle l "ft'a expanderetur. Ad hujus imitationem, homo qui magni juundi est imago, fle omnium rerum mensura, ex illo fachis fle Runatus fuit,videlicet cx rebus humilibus fle excellis. Accepte yomteli eut putiorem is ex eo formabit Adam, (Jf tnfußlautt super cxrtbut bu- * u m jitritum una. Ipsum lumen quod in sensibili mundo lu- mdilmt &*l- cet.abiUo superiori lumine nobis abscondito dependet, ä quo omtvcasucultates fle virtutes procedunt, quae inde cognitioni no- ^*explica mui .. nihiltnjmc rt llic intra, quod non dependeat ä ecnd 10rC *,^ Cl potestatem particularem ipli commistam , ad re* j - um & excitandum iWud ad luum appetitum fle ntotum. A-
«oomniasui« connexa. Ca
Cai*.

IOO
De Igne et Sale.
Caput LVII.
UECTE sentimus, quod quicquid luminis in hoc mundo v sibili habemus a (ole prodeat: nam illud quod est a Luna ^ stellis licet innumerabilibus,exiguum quid est,Se tamen a Iole p'°' cedens: & lumen ignis artificiale est, ad nos, in defectu solis, minandum. Sed qua ratione fieri potest, ut primitiva scaturi ? 0 luminis Se quidem producentis & vivificantis, Soli attnbua' l,l | cum tamen videamus in principio Gcnescos, quod prima res q 1 ' 0, ' primo die creata fuit, erat Lux, sol vero quarto demum die f^ rit creatus, & quod vegetabilia pridie creationis d'olis fuerint p r ° ducta? Hic Rabbini respondent, Hoc(licuti etiam e antra e' 1 ’ scripta per inspirationem divinam tradita, ) ä Moyse sapient issi |11 . ita suille Icriptum, ut omnem occasionem Idololatrici cultus, huic luminari deferri pollet praecideret, cognoscendo lucem solem fuisse creatam.
T4nr in Inrm.li'rtlnC^noMfn ^innmri nfl^
Completa re . rtttn perfecii.
offert: aumcomptcta reitim perrcctio lemper in quartum ui-
rteen perfectio -...................—.^.v.......... .w., r v- ... .«...
in quartum incidit, qualis est luminis; Sol & luna facta sunt quarto die:
ehem meidit. quae fecundi diei,quinto die pisces producunt,qui est quartus siy
in ejuartum incidit, qualis est luminis; Sol & luna facta sunt quarto die: A gi
sequens post primum, & omnia animalia cum homine sexto d |C | pro quo fructus terrae creati fuerant tertio die. Unde nobis ter. nuaternariiim numerum PvthniTnrie tam celebrem . nerfeff
a y ► ran^ui n.
ejuaternariiu
Plato qhoque in suum Timseum inlci uit, ubi de procreatione rum tractat, per lioec verba cis, h)o, t{«s, e^"e ^ TiTeeprt^ h f 1 "' Unus, duo, tres, ubi est quartus? Zohar (uperheee pauca veib' 1 ’ I.evit. 14 Sabbat ha mea custodietis: inquit, videte ait Rabbi p liezer, quale mysterium hic contineatur: In lex diebus mui'“ 0 creatus fuit, in quolibet illorum dierum manifestatum fuit of° in illo factum :£x Deus dedit ei particularem liiam virtutem P 0 ^ quam illud absolvit: Sed quarto operi attribuit cvidcntiorefl 1 manis expressam vututcfn, nam virtutes uium praecedent i uu 10 ,
quarto aic lacuitaies 11101 um revelarentur. mam aqua *p' j ignis, fria superiora elementa, manebantquasi suspensa, & bf illorum non apparebat, donec quartus dies illud manijcst.i/s' 1 ! t c tunc apparuit illud quod in quolibet die tuerai fact um. *>'
v
n
>.
f

Nihil 0min > Igne et Saie. ici
quarto di;.- q uamv is hoc factum fuerit tertio die, iste tertius, iu Sabina 1 anncxi ’ s manet fine ulla separatione. Qui quartus dies fe pcrst^J 1 ’ 111 ‘ nc >dit, quiest quartus dies postquaitum, Sc per pera ap.,, s q ilni tus, in quo omnia fex dierum praecedentium o- ''iuifiiicri ' Cnt ' I’ oc cR quartum Mercafyach id est throni Di- fuis ltj/r 1111 cu ' inddet Deus, ut quiesceret ab omnibus operibus cn UsZohar.
Caput LV1II.
P R *tcr modo dictum aliud inlupcr mysterium hic non est pr*- 0-^'»»°- ^renudum , quod videlicet, unum quodlibct horum lumina- 11111 apud Hcbrxos tiia nomm;i h.ibct, Sol appelhtuv flÖH sapientia, MOV Abemejcb valoi, x>1N cheres, testa aut siccitas ( Plato in Timaeo. Omne humtdum quodeelentae > & nt4 mptt » & quod reliquum manet artdum tS f*'' cu m, rtos *e t*i*.*itell am f su i,»„ m appe/lamiee.) Nomen maor
luminare, utviquc commune est. Luna JVisVö maichut re*
JJoum jarcha, est quod Traxi p.rm vocant qui cursum str Um in uno mense abiolvitöc lebenab, alba. Namstcuti
Sol JESVIM CHRISTUM repixlentat, ita luna Eccleiiam ejus Ai Chtifitem denotat, quae tota alba est line macula, ut in Cantico cap. 6. feri- !.,<»>, Eccie/- ptumest. (iuneff tfta, quaoritur/icut aurora, pulchra nmdtnetat. tiarapeutt luna. De bocluminc solis justitiae inquit Malaclr. 4. l'ehü qui timet te nomen meum, ortet ur Soljußttta, cujus S o- hs Luna id est Ecclesia illustratur in diem perpetuum ime tenebris ut est apud lini. 60 Dominuettbt trtt in lumen »ternum, qui plantavit tabernaculum id est Ecclesiam suam in pulchrum istum ‘Plendidmn 6’olem qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum joh. 1. eodem plane modo quo omnes stell* in- nitude Numerabiles, quarum minima ten* magnitudinem adaequat, fu- *
ll mlumcnaiole vihbili accipiunt.
Caput LIX.
J-T A C sunt quae de tribus ignibus hactenus percurrere nobis v ihun Kiit {ma salia quod attinet,6c quae illis rcfpondent,de «ilis insta dicemus) primo scilicet de terrestri Sc ekmentan.dcin- r dcc «lesti8< solari 6c tertio de IntclligibilUqm est Divm* el' lentia: igm S denotans Patrem a quo procedit Lumen quod est U- stus: Sc de ist ls d»obus calor .VPIIUTIL’ SANCTI qtucorda nostra m amore 5 c coanitioncDeiSc in dilectione proximi noitn " accendit.
S, TrlnitMtfl t$nu intclltgt- inltf*

IgnU peregrt
loz De Igns et Saie.
ii« <.aisiu, accendit. Similiter m codo lumen Solis ad omnium astro^ illuminationem ie expandit, & in terra ad productionem & ' ,|(l ficatioiicm omnium rerum facit,qua: in illa generantur SccoU^ 1 Hemm- vantui. In inundo Elementari ignis nos illuminat & calcfs^ ar». cibos nostros coquit, & omnes alias commoditates nostras 8*
versos ulus luppcdiiat. Ad Jstuae. 66. ignem quem Evangd 1 allegat, quod attinet, Quorum ignis non exttngutrur & nts nonmoneur, (me dubio est ignis ad punitionem reprobo^ destinatus,qui nunquam cxtin<;uetur,& vermis qui ipsorum scientiam rodit non morietur: Ad cavendum igitur ne verw^ ste qui ex corruptione oritur ibi generetur, illam cum stile diso tionis L: prudenti* conipcrgcre & impedire oportet, adeo ut' htl committamus quod proximum nostrum offendere 8c Icas 1 " Ium ei praebere posliqutEvangelifta ait. Qui /candall^a^dt 1 ^ unum exhtspusUis credentibus tn me: Quantutnad ignis 1 regrmi depullionem q,u animas nostras, sicut febris ardens d' rem vitalem depopulatur,neccffe est, ut illa per ignem Divin" intrnenientem pcisteiatur, qui altero igne multo ist potenti“ Aud..unus qua- de hac re S. Ambroiius cap. 3. officioium sci*®. 6. Iohannes lESP’M C HRlSTf’ M bap,isatin SPlR 1 "'; A <4 N C T O (jf igne, qui typus Ö* smago e>? S P / R H ' [
5 ei N CTl, qutpofl , 4 fcenßoncm ejus debuit descendert
remtßtonem peccatorum, qut tgnu mjlar animam c-tf /
deltum inflammat ut leremiat cap.20 inquit ,poß quam -> RlTy.W SelNCTVM accepijjcr : Et salium elf m cordt ^ ut ignu ardensfiammtgerans mofiibui meis. Quidjtb* 'S^ tur Vult altud textui ille Maccabstorum hb.t. cap. 1. & *’ j gnis fatim erat aqua & aqua tfla ignem excitat, juitm^tf grasiajpintualu urtt per ignem, per aquam purtjicd 1 mundat peccata aoßra ? Nam peccatum labatur & url ' f> Ut eipoßtitle att i. Cor. 3. Ignu probabit qualia erunt oß cujus que Nam nec ese esi ut hoc examen perßctat ur apd , mnes eos qut cupiunt redtrt nt Paradisum. Non fine cd J
6 otiose scriptum cs-7 Ocri 3 . Quod poli cxpulfionem d
mi & EV*,Detts posuentgladium igneum librantem dd ( ßodtendum accessum ad arbor em Vita- Hoc igne saliri Of . tet omnes cos qui lunt in via (alutis fecundum illud quod Or>f nes in Homilia3. super psal. 36. scribit. Oportet nos om* et trare m purgatorium ignem & Petrum (ß Paulutth !* p mnes non eodem medo quo tät transibunt. De qut /crt^ ,> ^ satas cumrap 43. de eleliie loquitur. Quando per tranfibts fluffus te non obruent , nam ego teeum ero & 1 * de transii-is per tgnem flamma te non uret. Israeltta ß ci ßt t p de tranfiVcrunt mare rubrum, (ß ffgyptq tbijubmerß J
finit tribula- titm.

De Igne f.t Sale. 10 }
runt. r ,„<bsrnn fornace Nabucbodcnosoris milium dum- ac,cptrunt, & qui ignem instrttcbanr consumpti fut- r, i n Homilia iyi super K> Levitici. Non omnes purgan- tHr f tr 'f nem quiexst de alt an,qu, est ignis Domini: Na ignis 'K *xtr, t altare,non est Dn ignu.fed ,gnts peregnnus peccatorum deflinatiss , qu! nunquam extinguttur,
^ qui rodit ,Ilos , non ccjj.it. Nampoflquam anima
P r ’ ttn/tttndmem malefaflorum tn se cumulabit abutsda»- *tanr pe: c«torum, fla congregatio mulorum tum tttnpor*
.Nentem«, (f fnppi, uc internofla mrnum concipit ,
seun corpus febrem ab cxcej]ugula,aut altarum superfluit*- tum, eu „ t tn ntemor ,a„, reojocareifl tnalefailorumhflori - nrrt texn e maptet , quaipfiperpetuus jhmulus erunt ad tor- tjuendum. Sui ipfirss accusatrix ertt& ie/hmcnium dabit e,l ” tra Nmc,ipsam. Pt stpoflohu mqutt ad Rem. 2 . jnterß cogttattonibu* acc ufantibus aut ettam defendent*- btts, in 4i e q„«judicabit Dominue occulta hommum. Sed le- t emtas cap. x%.loquitur de potione ira Det,qua infundetur ,
\S quicunque ex illa bibere non ^bolet, non purificabitur . E'»- de discimus quod furor^tndist« diutina facit ad purgamen- t urn animarum mgcnei e^$ inspecte,& nihilmagts purgat e/uatu ignit. Hmc Propheta Malachias inquit cap. ; Sanlhfi- cabtt eos Dominus m ‘gne ardenti. Tulit est ignis tubulationis ignuTribuh- & adversitatum,quos nos saliri 8c purgari opoitrt:Sal cnun super i,:ia. omnes res alias purgativum est, ut obscwauim fuit apud cos qui Sahftpmga- aquatn maiinam biuunt, qui omnes ex fluxu ventris moriuntur. tnam.
De altero igne exterminante öcpeieg' ino, de quo Levit, io. agitur. /., egressus eff igttte a Domino if de^bora^ir NadabfS De igne pete- -ctbihu lDcus inquit Deuter. ;r. Ignis tn furore meo est accen- fu* ,ii.i n, que in profundam f offam inferni ardebit ,i/le ter- rani decorabit, Cfl omnia qua in illa producuntur, Ifl fundamenta mannum accendet. Nam justitia Omnipotentis in- quit quidam ex patribus, praevidens ea quae ab origine mundi fi- ct ‘ debebant, hunc gehenna: seternx ignem creavit (de quo lsai- loquitur, quorum ignis non extinguttur) ut inciperet este (up- pheium & punitio malorum, flue omni ardoris ejus cessatione, quamvis ibi nec ligna, nec carbones ncc alia nutrimenti materia adluit, sed j n sternum cruciabuntur inanima 5ccorpore,quia fluovismodo pect averunt. Nam peccata sunt tomes H pabu- ulT1 hu ms ig mSi q UiC p Cr malefactorum coacervationem 5c ini- h'm v" m cumulatarum abundantiam , animam adperdurabilc renl*,' C1U,1!1 'nflaimnant; quemadmodum lebris ardens corpus 1' «um 3c ex lupeifluo cibi (k potus usu Lt aliarum verum ex- c tu, qt,o malus habitus fuit contractus, accendit. Nam anima
G +
di hcta

}P4 De Igne et Sale.
delicta sua tunc recordans, vivis & rigidis aculeis puncta, suimct accusarrix'exiliis, per certos conscientia; inoHus ; Qnqdtanrr 11 jpli nihil prodest (juti ex mfernonulLt et} redempno ) icd t c ' iumo, 1 , 11,0 index ejus ellut ApostolusRom. z. indicat. Intef (e /n\*cem togttut tonibut a
ttbue n. dte .» quu judteu __ _ _
cft etiam ittnis mlioc mundo, quo (aliri & purificaii nos oporte* videlicet rribul„tionuni, quq prarparanmr ut ab illo igne perdit*' onis eximamur.
ccusxnnbue ttucettum defende»' htt sifiuA necuit * hominum.
Caput LX.
J7 X duobus ignibus siipra dictis, Ignis altaris cum aqua vitae.
■'ignis vero peregrinus cum aquis fortibus recte comparari pO' test, ha; enim omnia extenuinant öc destruunt, illa vero in nutri' Dc*<jM vitt naentum nobis cedit; nam quicquid comedimus & bibimus deil' la participat, & aqua vitae eil idem illud quod in nostri nutritio' nem abit. Haec in quibusdam subjectis citius manifestati** quam jn aliis,exemplo nobis est Vinum in quo proximius & ciu** minori prxparatione & labore se in conlpcctum dat, de'inde>" frumento & alii? rebus quoq,: Nihil enim est, quod natura riu 1 * Ctirtrdentdi ci' ö m suumetnolustientum convertat quam ha:c duo. Aqt*® •etur. vitee etiam aqua ardens vocatur quia facile flammam concipit $ comburitur, nam necelle est ut id quod nos nutrit, sub actiou £ ignis patiatur, nam qua latione alias calor natnralis, qui igne de' bilior est in illud agere pollet ? Per experientiam sciurus nos nui' lunial,mentum cx lapidibus, metallis, terra Sc aliis substantiis >1* Curhipi ar- quas ignis nullam habet actionem, capere poste Si lupi quan' fi«»” doque a i villam d-voi mt, Je anates aut aliae aves lapillos dcglusi'
,4n ’ untjboc nt ut v. cuitattm evitent aut in medicamentum a natura*
vif4
tnednaU
instinctu ipsis cognitum cedat: non quod isti res dcglutita: dig c '' rantnr.aur iplis sustentationis loco sint non magis certe quam fe ( ' tum Stt mirionibus, quamvis illorum ventriculi soitis calo 1 ' illt*“ corrumpat & destruar. Sed dicat aliquis hanc comparationen* ab aqua vita; desumptam contrariam este textuil.evit. io. ubi N' lii Aaromsignecoii.umpti fuerunt, quia ignem peregrinum ob' tulerunt. Quod Rabbi Simcon in Zoarc ex parte tccenset, quo** officio altarissunctiluciint cum ebrii essent,quod exsequentibus apparet, ubi Deus dicit Aaroni. Nec tu necfilij tut %/num betis nec ultud qutddum quod tnebt ture poßtt , cum intrubt^ *» tabernaculum. Sed respondetur quod similitudines ex mni parte convenire non postlnt. alias simile idem esset quod i' c * praesentat.
Aqua vitae non inebriat, nam una vice tanta quantitas q 1 ’ 35
ienius

, . De Ignf. et Sale. iof
fc .* su ? a '>'Mrcp 0 sti t non assumitur. Et quamv.s d.cns aquam /»<•£ "» Vlta:a v ’*<> separatam inebriare, quia remanent.» phlegmatis »»•*"•*• noninebtiat, ' uod nawra vitx ,J retundendam eju. acm- «tm adjunxit 5 tamen per e^cncnuam m Germania & ... J» tdombus frigidis, ubi aqua vitae in magno uiu est, const. > vi' 1 , l '‘ K )" lc l u e quanutatc bibatur, propterva non inebriate.
U1T| faciet in tali quantitate assumptum > quantam stbtd > e'** cxtr actionem constituebat. Si parum aqux in vmu J de forte imposueris, citius ebrietatem conciliabis quam 1' P u ‘"«bibas. Experimento compertum vidi, aquan. vita; phleg*
‘«an sito conjunftam Sc potatam, ebi ietatem non conferre, quia sattes a suis compositis elementaribus semel solutae Lc illis rmius c °n)unctae aliam naturam suscipiunt quam erat ipsorum natura prior.
Aqua vita: certe maonum fu st entaculum & (olatium est pro Wm x^? tr '- CU ^ 0, ^ ve ex xtate seu alia de causa debili,quavis de ustione »»(« ufiu. *(ioitc viscerum corporis nobiliorum fit lufpccta, quae licet '•minam concipiat non idcirco tamen urit. Cui magnas ejus ' lrt ‘ ltcs indagate animus est, Raymundi EnlUnRupccissx Qi.in- ‘as essentias Sc corium Pliilolophonim lllstadii 6c alios videte poterit, nos enim liuic vei triviali lue non immorari volumus.
Quintamellentiam autem vocant propter conformitatcm quam habet cum natura coelesti: Coelum autem appellant, quia quemadmodum ccrlmn , (quod est quasi alter acr, sed tamen multo hibtilior quam dementaris) stellas continet a quibus diversas impressiones Sc essectus accipit, quos in nos influendo,nobis hic ‘nfracommunicat: ita quoque aqua vitae qualitatibus 8c virtuti- “Us fpccibcis simplicium, qua:inillaiillemduntur,facileimprK- S«atur. Occasione coclt & stellarum elegans disputatio bic no- bi. offertur , quam non pr.ctercundam este cenlennis. Picus Conics a Mirandula, mirabile ingenium & multa doctrina prx- d'tum iii 5. Ub. contra astiologiam judiciariam cap. 2j. exarden- Cameiitinn 11 hanc artem nimis impugnandi zelo inquit: Si probare volu- duUmu «»*
""is.oirmium stellarum proprietatem & virtutem unam, eandem- ^ ° l '
ss"e esse, bans regulan»prxliipponeic debemus : Naturaui coeli
i ■'jlf tius 5 c succinctius exprimi non posse, quam dicendo,Coelum
c , c unitatem omnium corporum. Nihil enim in universo mun- j- e *istit quod non dependeat dc certo U N O, uti de sua prima canir, gmc Hinc & n p\ ul ip, l1S a iii s st,iz prsmv.siis concludere side ’ pt °' ?tictat 'rn Lc virtutem cu juslibct stellae indifferenter con- mcrnT"'' a vacuitate Sc virtute omnium compositorum cieam essr m ' 1X ^ksndetc : Et inter stellas nullam aliam differenti- quod n l l u °d una sit altera major ut videmus ; Non vero quis dicere postit, unam rebus inferioribus altera specialius G < prxsidere^

io 6 De Igne et Sai e. j
praesidere; quia qualibet stella omnibus rebus prassideat, a» ut (i omnes stell* iu unum coipus coniuucta & unit* efh . idem e stet ac st infinita stamm* 3 c ignes convenirent ad coP tuendum ignem unum: qui fortior quidem foret sed non di^ s* proprietatis fle natur«, & qui in substantiis homogeneis , mojomcris per coacervationem non mutatur nec alios effr^ producit quam cum estet lcparatns, sicut inaqua appatet,S magna laccrelptctu parva: candelae,quae infinitas alias vqtic a cendeve potest atque magna fax,quam vis hxc potem ior stt ad lefacicndum coquendum St urendum ,piopter giostitiem st ,a Sed difficile est opinionem ä longo tempore conceptam f' clt . C i ( quaeauthoritate faci* Icriptiu* nititur, quse instai l.ydii laf“ 5 ^ nobis este debet, ad quem ratiocinationes nostras maxima p a J _ trroiieas.nist divina inspiratione ducantur, referi c fle probare 1 bemuS. Scriptum est enim pfal. 146, Deus Jat numerus pifstrtntin mntumstellarum,&unicuique dat suum nom¥n. SiC tt omnes stell* difftrcnjia nomina habent, ad quid disterentia 1 ^ ‘fmer/M f a£ i ct) n if[ a J distiiigucndiiin rflcctns proprietates , qualitates j effcäw *rgu~ vututcs |pj a , um ; Haec enim nominis natura est, fecundum
Gen. 2. Vt Ndam quamlibet rem nominabat, tale est e/u*'". rum Ö” proprium nomen . Quod Plato in suo Ciatylo tm . estenon tantum typum fle repixscnr.itionem icitimfrdetia 1 ^, pfavum essentiam. Hoc in loco meditatio observatu digna currit, quod Deus reium teiicstiinm nominationem Adam» s linquit, sed illam qu* tes c erdest es concernit (ibi reservat, pfal. 113. ita exprimitur Ca tum calt Domino, terram autem ^ Jitfiitu hominum- (Tuo fecundum Rabbi Moyseu tPgypl^ , lib. 2. sui More aut dilectoris cap. 25. indicatur. Quod Crea solus Icit veiitarem caelorum, quatiam Iit ipfoiuni forma I'' stantia & motus : led ea quae sub coelo sunt homini dedit statein cognolcendi: tena enim proprie hominis mundus <d> '^ bi generatur, & locus conici vat Ionis ejus quandiu est inhac v y quemadmodum ignis flclumen materi* tu« annexum, Sed c '^ I* quibus fundameimim dcmonstratiommi noftiaium rclp^ caeli, fuperstiucrc pollemus,sunt exna nolliam cogniti» 1 ’ u quia tam procul ab illo fumus remoti. Hniustcxtus
LUI»
r t)<t
llf
tali Domino: duplex potest este expolitio,pio ratione p oms fle lectionis. Quad catum/sefletad Dominum ca ^ modo Hebixiquidam imelligunt. Sed quis dubitat teri-' 111 n. que Domini este quam coelum ? Donnmestterra (si om
mtudo ejus (s /erem. 23. Nonne catum terram
ttr>f
t' r
altera explicatio est, ijuod talum todt Deus fibt refe 1 < ** t * l> ’ il' tam autem reltc/utt hominibus.. Qui modus cll loqi ,rn (l t (jpra scriptura. St enim foetum (s cati catorum e /, P e

De Igne et Sale. 107
**/&»» inquit Salomo ad Deum. j. Reg. «. Nam Hebran x * a visu nostro distantes metaphorice coelum appellam & gu^dperCm- |^v\oq. adillorum imitationem.Nam cum aiaea.accipiter aut^ i»/ e #- 7” Vu * volatu luo in tantam altitudinem se extulerunt ut amplms S ««r. n| Cflri ' 110,1 pollint, illos in coelo se perdere dicimus. A deo ut J . lc< l l, ida nobis usque adlphanamLunse est 8c distat, imo gene- ltcr omne quod supra nobis est, coelum vocent» Coelum cccli jjtein eff regio acthcrca , a Luna usque adfirmamentum, vel 1 - r unt firmamentum aut coelum cmpyrcum.
Cactcrum, quod (iipra dictum fuit, stellas omnes unius euc
na turae proprietatis & effectus, quia excepta lua magnitudine ÖC
« aritate, omnes libi similes cffeconlpiciuntur, non (equitur ^on- tttonem illarum este eandem qux est ignis» quamvis illas com- ■^uniter ignes & luminal ia coelestia appellemus. Eadem ratio * ar . Ur n eliquat teminum arborum & plantarum,quorum infinita lunt quae tibi (iint fimitiaöc prima iplbiumgeinnina quoque > st 11 * quali prorsus nihil ale invicem differunt,donec cumtempo- rr «'«Icant fc differentias suas manifestent. Hebraei aibitrantur Hierum tton effetam exiguam herbam super terra, nec quicquam ex tri- P“"°
“oscompositorumgenenbus,videlicet mineralibus vegetabili- “ ' c bus & animalibus, quod supra non habeat luam correlponden- tem stellam, qu* ipliaffistat & aqua conservationem sui habeat.
Sed dicat quis, quomodo hoc quadrat? Hoc enim videtur derogare, Lc cum textu expreffo Gen. i. pugnare, ubi extat, quod ter tio dic terra dc semet ipsa produxit herbas 8c arbores, semina sua secundum species suas in semetipfis continentes : Cum tamen "eque Sol neque Luna neque Stellae adhuc effent, sed sequenti demum, quarto videlicet die fuerint creatae, quorum effectus & functiones ibi quoque notamur. Fiant lumenarut tn firma-
menta ceelt, Videlicet SalLu»*& Stella, adseparattenem na.
a ‘l'e, & pnt profignis, temperibne dtebue annis. U-
'lh's nulla astistentia tribuitur super arbores & plautas &, alus tes elementares,
Caput LXI.
REDEAMUS nunc adaqua: Vitae particularia, ex quibus u- De aiju» viti num experimentum egregium 5c ratum omistis vulgaribus uon da? nCrC n ° n muu '« ct ‘ t - Proprium aquae vita: est facharum qua "olvete, nec cum illo sc conjungere, ut suum phlegma, a- acetum & alii liquores consueverunt: Sed artitum & C | X '^' S duobus suavis liquor contra fluxiones cathat^o- Remedium uai at I H urnat uin salsorum quae ventriculum & gulam infestant suave ex *. ' Ur > st u ' taliter afflictis magnum est solatium. Infunde per 1 ui VIU &

calcinand*.
DtßiUfitto aq, ViM*
108 De Igne et Sale.
unum aut duos dies cinamomum grosso modo contusum inaqu 1 vitae & intutiorem mundant cape dc sacharum purum pulvc' 1 ' fätü,(cui aliqua fachari rotati portio (it admixta,)in scutella lia» paratum : In quam affnndeaquam tuam vitae,& super cineriba* parum calcflic : tunc cum charta accenla, accende aquam vitae <>
cum bacillo donec non amplius urat agita dehabebis liquores 1 gratissimi gustus confortantem. Cui addere poteris liquore* 11 CtnHiatr pcrlarum coraliorum Si similium, qua: facile solvuntur intute 0 ferit non Jut otn allt aceto destillato, dc postea cum aliqua aqux comnui”' 5 quantitate aut phlegmate aquae vita: dulcorantur, non autem O''" cinari debent Catace!Ii delitorum scitatorum more,cum h* 1 ’’? quod venenum est manitestum, 'prxtnquam epuotl fiußraß ftr pluratf uod potest ßers per pauciora. Quilibet Icit aqu-" 11 yitx destillare, implendo duas partes alcmbici vitrei aut vatis b°' ni figulini de vino veteri, & destillando igne lento ex aheno st>°' mine dc aqua repleto. Continua destillationem donec videas"' lamentadcvenasmalenibici pileo dc in recipiente: Nam aq 1 * 1 vitae primo ascendit dc phlegma in grotlis guttis (equitur til l 3 chryma', quod tignum est nullam amplius super este aquam vit*’, Rcctifican potest perimam destillationem, dc It intra corpus te ,ll1t debet illam non amplius destillari debere puto. Admiranda ei 0 * magna subtilitas, nam per quintupiam, tut (cxtuplamchqttam b*' bulamtranstbit line ulla ejus madefactione : Memini mivitrui 1 ’ plenum in altum spadistc aerem dene guttam quidem in terr.n 11 reciditle. dummxesteflrcaeix contra ambusta, etiam eotst^ ardorem globis bombardamm causatum, cujus impedit lub" quentem gangraenam: quod puritatem ignis lui testatur, ut ji ,r£ coelestis appellari mercatur. Raymtmdtts I-ullius de ejus p rC V prietatibusstc inquit. Nonexpectandumest , ut vel quinta c>' sentia vel alia res terrena nos reddat immortales (ß*,turu/» e ' mm est omnthm hominibus femtl mon Heb- 9. ) vel dies n° stros ultra prxfixiimvitx terminum prolonget: Hoc enim (ibi reservavit. Breves dies bommu/une & numerus .
um ejus apud te eSt. Conflttutßi terminos ejus tfut pr<itt r> ’
« nonpoterunt. job.to. qui tamen per accidens abbreviari p ote „ vunt. Quare nec aqua vitx, nec aliae qmntx estentix dc restaura 11 „ va.ncaiJ horx momentum quidem vitam nostram prolonga*
,, polTunt; quamvis eam in suo statu usque ad ultimum tenv" 0 ^
„ postint conservare prxlcrvando illam« putrefactione, qux i}*- 1 ’.
„ potitlimum abbreviat. Quia autem impotstbileest, putres- 11 '
»> onen) per res corruptibiles impedire, ideo litbst.intia incorrus 1 ^
„ bilis natur® nostrx familiaris est quxrcnda ,qux calorcni ei 1 ^
,, naturalem ut oleum lampadis flammam , confervet. Tabs c aqua vite dc vino abilractatllxc dl pix altis omnibus nvaxi' 11 ^
T4 in c hirtw Xia,

De Igne e t Sale. i©?
«Jubftanti* nostvac connanualeconfortativuro, modo quis cx- cesltve non «taun. Nutarchuslib.quaestione 8. de Sympoft- ? cl ^ v * nur *T ij>ni comparat & corpus uoilnun argillae. Si argil- t cu tcria;fimili nÄ inc\uit medioevem ignem dcacris m ollas» tegula S< flmilia opera consolidabitur, 1. vero ignis ex. a n VUSfuc "'> »Uamresolvet fundet St fluere foetet. Cxterum •£?« «« st 'am vitas valide acortuptionc prxftrvarc ex rebus vegetabi >- us ®e animalibus in illam impolitis liquet, qux hoc me loin 110 'tutu diu conservantur. Aquavitx inquam hominem in vr-
gorein,.• . ■ " -
fpj 1 .j t | tlVcnt mis lux confortat, Sc illum dc die citate-
in diem restaurat,
"itus ejus vitales corroborat, 5e jejuno ventriculo (iimpta cru- "atesdigerit; Se superfluitates excestivas Se defectus corporis •■ostri ad xqualitntem adducit, diversos effectus causando secun- "mlubjecti dispositionem cui se applicat, sicut calor Solis facit qui ceram remollit Sc lutum indurat Sc ignis similiter. Hic fpi ”
• ituscce\csti s inaqua vitae residens,omnium qualitatum proprie " tatum Sc virtutum adeo sufceptibilis est, ut ex rebus calidis m iUo ” imprxgnatis calidus, cx rebus frigidis vcib frigidus fiat, quia neu ” tralis c£\,aiVirnse nostra: similis ad bonum Sc malum inclinans: ”
Quamvis enim aqua vit^ cx quatuor clementis constet,illa nihilo- ” minus adeo proportionata ltint, ut alterum alteri non praedo ’’ minetur: linde ctinm coelum vocatui, cui quales volumus stellas (t applicamus, (impliccs (cilic.ct elementares, quarum concipit elfe- {i ctusSc proprietates; Eigohk ignis coelestis altatis, recte eum tlkt comparari potest,
Cap. LXlI.
TAM de aquis fortibus quae omnia di stipant Sc destruunt etiam Dc arju« /«r- J aliquid dicendum. Hx autem sunt ignis ille peregrinus. Has '«6*«- a quas Alchymistac ignem contra naturam Sc ignem externum, Sc *lios lirdilcs exterminantes vocant. Certe fi pulveris bombar- uici effectus, qui tam paucis fpccicbus seu ingredientibuScom- ptchenditur, adeo admirabiles sunt, ut merifö ignis infernalis Sc devorator generis humani vocari postit: aquarum fortium non ^>nor est actio, qnx omnia comburunt, quamvis ex duabus vel tr| busiubst.tmiistantum composita:fmt. Illa qua aquafepara- tl0r »s dicitur, ex sole petrx vittiolo aut alumine fit, qux argenc | l 'm, cuptum, argentum vivum Sc fevrutn partim solvit. Aqua ^g' s vero qua; eadem est eum prxcedente, sed super sal armonia- corumunxrectificata,partem ferri, plumbum stan- fortes aU l llm nullo igne domari potest, dissolvit. Aquae Ptistin^ U metalla non exterminant Sc ita dissolvunt, quin ad
am ot rnarn 8c naturam redeant, fcd illa tantum in aquam
Sc liquo-

c /£<fu&lu auri dtftrtbutto i n argento.
&mp4ratio cetleßü i&nu altar» &• peregrini cum relnu diversis
Aam primori* parentum.
fermenti propriet**.
UO D E Ig n e f. t S a l k.
5c liquorem fluentem adducunt. Artificiosa ingenii human 1 "V duflriafuit, hanc auri Sc argenti per fusionem commixti separat 1 ' onisviam excogitastc,qua: adeo uniformiter milcencur, ut auri uncia, cum quinquaginta libris argenti fusa & mixta, qu^ 1 ' bet argenti particula aequalem am ipoitionem libi attrahat, q" pl : ex practica metalli mundatorum conii at, qui ut quantum auri ve* argenti in confusa metallorü malla contineatur experiantur, no 11 nili triginta grana pro examine sitiendo, super einer imim g p ' nutu, unde eandem proportionem, quxin tam exiguo covpulcu' lo exhibetur, in tota reliqua malst quoque fore concludunt Qincquid metalli imperfecti Sc impuri inest, partim in fumum a ' bit,partim per igne ab sumitur,partim in cinecitium int rat & (Up £t illo non nili pars purior remanet, argentum scilicet & aurum *n illo inclusum, cum aqua forti ex illo eliciendum, quae hac occas' one.aqua separationis vocatur; quae argentum in aquam solvit' ut aurum fabuli instar ad valis fundum descendat, & aqua evU' porata argentum quoque tibi restet. Hac effectorum aquarii" 1 fortium occasione, quae Alcliy mix (eu artis ignis Sc falis, pvinci' pale & pixcipuum ahbreviationis instrumentum sunt, multa <s' ci pollent & cum infinitis elegantibus allegoriis lacra: scriptu*^ appvopriari.
Cap. LXIII.
TAUO etiam ignes isti, videlicet peregrinus cum fermento,*' qua maris lalla, Se aceto quod est vinum corruptum & ali |S fermentis qux ignes contra naturam sunt,potest comparari; ct"' lestis vero ignis altaris cum pasta pura St azyma, aqua dulci** bibendum mcunda, & aqua vita:aceti natura exuta : quae inn p ' centix statum ante primorum nostrornm parentum transgresi 1 ' onem, & cognitionis a Deo ipsis infusx simplicitatem repixsc"' tat. Sed postea cum, ambitione plus (ciendi quam oportebaf tentati, pev dilcursum humanum subtiliores Scsapientiores fi £tl vellent gustando fi lictum Icientix boni & mali, ipsorum pasta *' zyma fermento luperbixab ipsis introducto inflari coepit, qii°" illam pervertit & corrupit, applicando illam ad res sensibiles^ corporales. Nam panis quem nos comedimus est fermentatu*’ non autem ille quo Ecclesia Romana utitur, nec sine causa, na** 1 panis azymus plura semestria ä situ 8c corruptione conferva* 11 * quam pasta fermentata septimanas. Hinc Apostolus dicit Af*' ditum fermenti totum majjem corrumpit. Ecrmenii el"" 1 proprietas est, omnia quxcjusnaturx sunt & ei conjungunt" 1 * in suam corruptionem convertere, quod acetum invino, Sc f er ' mentum in pasta pura facit : a quorum numero coagulum * lP jj

c st . ÖE Igme it Saie. NI
f cl ,v*! mc,ldum c \ uia est cüam de numero fermentorum. Cum pa t m ' ,m r' ni ' lullcuir >« palla & aliis rebus ei miscendis pix, l‘‘& «n ' ^ ^ ^ ucctuiD» ccrcvili^c tfccs.ov.i, l.mr-
N«» con optionem ignis peregrini proprietatem at*
testfip >s l l,Xc ft> ut ea in luam naturam convertat, in quibus po- natun)' C quod in febre deprehenditur relpectu calori»
ipy ‘ IS . Adeo ut ignis in omnes res te convertat ÖC omnes in ^tbat fecundum Heraclitum qui ilium pro principio ha-
q U j ^-oroaster quoque Heraclito prior,omnia ex igne post- n iliiJ edet generari dicebat i Ham dum ignis vivus esc
Ho ^ cni:l a t» neque etiam lal, neque mare quoa hac dccaula &dest niS * r< ‘ t ^ tTt ^' ln * 1Ul -^ U0:l,m vocat, sed omnia consumit lib ll,,f tmprcha rcturti portio ( inquit PbilurS
ritt / 3 Ca P' ult. m qua dubium fit, plura absumat au />*-
quidd m rmCntl ' m " ,lc l uc ^lignisperegrinus Sc revera causticum P(rmfnfHm j f " nam carni nudae applicatum pustulas qua: igneita- t U Hac de S tc ^ antXir erveitot (hoc tamen etiam line falenou evenit) fttem.
& G ' ' U1 V* dicirur termentum qutdferiende erejiat
t 1 * CIS £7*» ii fevveo bullio. Chymici ignem internum Icu
,n 'r* v.o vocant. Experientia enim nos docet,panem»
lus palla levmeuto non fuerit elevata quocunquc etiam modo Oquatur, durae Scdisticilis digestionis este 6c Ventriculo oncro- Um.lei niVntum igitur ci additum csllcit ut in interiori fuocoqua- tur. Quae igitur est caula qnod Moyses vit lapicntistimus & Ibi- - )ituDivinoilluminatus,remtainutdemScncccstariam iciicit & eur'prcluui a säet isiciis suis t am expreise fei mentum relegat, quod tamen tun. ta «to auxilio in pane principali nolito alimento,pollet. Nequic- V“*™ fermenu .tui mellu ado/ebi/tirix sacrifcioDtmini I.e- •3 PtExodu, admottemcondemnatcosquimdiebus azygum comedilTentpantrn fermentatum, aut qui pauxillum dc tl . domibus suis haberent, Anne fortefactum quod idolola- s m ulli erat fermentum ? Sed non tamen omranb & ubique u- ^Unejuz piobibet. Praeterea Idololatrae in sacrificiis suis (ale 5 t . uicutrbantur.Sc multis aliis rebus quas non prohibuit : hic i- |j ) l ' Ura ' c l u id mysterii fubtste (equitur Origines in Homiliaj, na st Vlt ^ C1 mcnt,lm |» o arrogantia interpretatur,quem ex va- st-trn" st" mundana concipimus, quae nos utiermcntitm pa- ex 1 '2«*.scum plus quam res e st, nos scire putamus,cum relicto adhar ° ^ ^" cc ^° Oci verbo , pliant,illidi traditionibus nostris Ctrt eu ;^' st"od SALVATOR Mare. 7 exprobat Plvanlatis. xit. }/^ rv “^e de Arebit eil ‘batictnariu hypocrita cum dt- efldmt me honorat labiissuis,sed corejsu longe ab-
* n> relsnquentes prxeepta Dts,tradtnonsbue ho-
m/uunt

ili De Igne et Sale.
mtnum adhsretts Matth. 16. unde nos monet ut ab hoc f frrnf jj £ to nobis caveamus. Idem Origines in librum Numeiorun 1 ^ inquit. Non dt credibile quod Deus morte mulctare volucri' os qui durante fello azymorum panem f ermentatum con lC ^ fent, aut apud quos f ermentum fuisset inventum in domibus 1 is, (i non aliud quid, quam literalis Icnftis fert; fubestet: Sed 1 ’ hoc fermentum, intclligitur malignitas,invidia, ifa.concupdf^ tia & similia vitia, quae animam nostram accendunt, & in mali* perniciosis desideriis illam faciunt fervere, corrumpendo alter*'' do & pervertendo quicquid in nobis potest este boni. SecunJ" quod Apostolus inquit Modtcurnfcrment t totam massam ^ rumpit, i. Cor 5. quare exiguum peccatum non est conteror 1 ^ dum: Nam instar fermenti mox alia producit pccc.ua. N 0 ' 1 • contemnere inquit Augustinusj paucorum hominum mach' 11,1 , ones & insidias. Nam quemadmodum scintilla exigua rcS l 'l ' qu;c vix discerni potest, si in fomitem A; nutrimentum ind".' exiguo temporis spatio magnas civitates 6c fylvas & regiones' tegi as accendit. Ejusdem indolis est fermentum , quod q 11 ' 1 tulocunque pastae aut l.n in« addatur,exiguo tempore illam *' rabit Si eam in luam naturam converret. Eadem ratio est P c . versar doctrina-, quatpatilatim ut cancer in corpore serpit Et 11 a. Contra Parmeninntm. G Unart non de fuit sed de <Htt>>" ( peccatu ut suat ibarlßtus Lue. 18. * 4 go ttbt gratius Don ,, j^ / Deus quod non !u»t ßcut exteri homtnes raptores, tnjuftt * ultorf. lejuno bu infepttmana &c.& comput are fudrtt* nocentiam cum mendis altorum, non etf nisi parum fert » 1 fi,fidde suu iniquitatibus malesaftts glortan muh 11 termentum e B. Cactcrum fermentum in lacra scriptura aeque in bonai” * in bimam & que in malam partem accipitur & duplici igni respondet. . ^ malam p.<r- | iac sijpfa dictum sitit quod fermentum fupctbiam & malit*® tamjumiim. a „j^ a ,^, corrumpit, significet, illam quod attinet, cap. 7'^ vir. de panibus partas fermentata: sermo est, qui pro pacificis C' ( oblatione gratiarum actionum offeruntur. & 2;. cap. qitatjj y familia duos panes fermentatos de primitiis frumenti insest 0 * , 5 tecostcs offert. Et apud Alatthcum & Lucam cap. 23. J E S j CHRISTUS Regnum ccelotum cum fermento comparat, ‘l l ’ j mulier quaedam cum tribus mensuris farinae miscuit, donec t elevata fuit. Ubi pro fervente zelo fidei ardentis accipitur. sementi»- Hic est ignis quo saliti este debemus. Namquemad jhi. dum ignis cibos nostros coquit & Sal illos temperat, ita fe"*^..
tum causa est quod pasta melius coquitur, & per fermentum F jj, paratur ut facilioris lit digestionis, melioris gustus & com 01 t
or sanitati. In hoc scnlii fermentum ad legem Evangelic-"’^,
'
i gustus
_ .. _ fgemEv a (
$: Augustinus ait: Se Vetus fermentum y ad Mofaicam refe'

De Igne et Sale.
v£ a ftV ud ®‘ non «is* in externa cortice considerabant. Hmc A- P° ttolus nos moni!t IU V «u* fermentum rejiciamus, idcsto- "'alitiam & superstitiones .Exuite hoc <itt*efermentum,
»•*- faß« sic«, eßu.afirmerttofeparata, ""
paflam A--« Ao/er -F»« p*-
0* * l£s rs CH R lSTr$ immolatus futt f r$
^~ 4r f c t/el> remM tjni seßum non cum feiert fermento nec t, n ‘i rn>ent0 mäht,* & irujuttarü , sed cum pane azjyme
jji’ "*‘*&%eruatu. Hoc fermentum est procul dubio vgms
c Peregrinus quinos devorat & consumit intus, id est animam,
f »os degluu.it Sc vivos ad infernum mittat. Et ignis altatis cce- Isio Mt«ru, ‘'ms.chantatis.sidei & spei is est, cujus causaDeum suppliciter o- l at c debemus, ut corda nostra cum illo accendat, Sc omnes cogi- tationcs & delidcria nostra saliat, ne in illis corruptio generetur, t)Uodignis (scu p' a l ^ in rebus corruptibilibus hic infra praestat.
M nquam p.omptus minister & illarum commoditatum exeeutor quas Divinae bonitati in hac temporali vita in nos conferre placet.
Qhantns igitur gratias huic excellenti naturae portioni debe- sttus, line qua in maxima miseria viveremus ? Ignis enim in tene- biisnos illuminat : Et in obscuritate nos exhilarat, alium quasi > diem nobis adferendo : Ille potestates nobis infestas & nocen-4!"* H, ‘ ,M ' tts terrores & illusiones a nobis depellit 3 Ille nos refrigeratos r "' calefacit, madefactosdcsicc.it: Ille cibos nostros coquit : Ille fuunmfcsopificiorum 6 e manufacturarum opifex est, qua;nobis in imbecillitatum naturalium subsidium revelata fuerunt, quarum e ausa nos respectu corporis, omnium animalium debilius Sc infirmius animal (umus, Omnia ista commoda ab igne mediante divina beneficentia. ad mortales deferuntur: Hec minora a dato luminoso Iole, qui Dei invisibilis, visibilis est intago, cujus lumen in sole tanquam in bens polito speculo colligitur.illumque“* e -" £ °mms generis bonis uberem facit, ut illa omnibus sensibilibus creaturis communicare queat. Hic tanquam liberalis Sc mtst- titm desideratus benefactor splendidissimis suis radiis stipatus Jtiancsurgit.stlosquc quaquaverlum spargit, 8c per spiritus Se anhelitus sui veritatem, & vigorem vivificantem , universum mundum regit 5c conservat. Hic est illustviscceli lucerna, omnium »erum hic infra nascentium causa secundaria Sc author, qui per facultatem Sc potentiam, quam summus omnium bonorum dispensator ipsi c st largitus, totam naturam sibi devincit, Se inde- >cuo cursu quatuor mundi plagas singulis diebus invisit. Hic lumen ab incognita Sc fenfibus nostris impeteeptibili Divinitate «mutuatur 8c illud liberalior sine ullo interjecto velo non lohnn mx char* fu» sponsae impertit, ut suos eftectus hic infra nobis P uat > Vftum etiam eadem fuamcxtingmbiUSc inexhausta face yol .«. H omne*

«4 D* Ig N E E T SÄ LE. .
omnes ignes coelestes accendit. Excellemillima Solis pulcW , tudo animos nostro* ad alterius, magni illius Luminis conte^V plationcih elevare debet,quod nullus oculus mortalis intueri n intellectus comprehendere potest, 'quatn per profundas &P 1J cogitationes,pro mensura alumine divino conccsta.
SED tibi 6 stimme hujus intellectualis ignis Se lumini*,?* ter, qui tamis beneficiis nos milerOs tibi obstringis, stur»"* quas animus humanus concipere potest dcvotiflimas pro iis fiji tias agipnus, & obnixe rogamus, ut igne SPIRITUS SANC^ voluntates ik corda humilium tuarum creaturarum accendere fovete digheris, ut tibi in corpore casto & conscientia pura in*** viamus ad sancti nominis tui gloriam Scanimarum nostraruif' 1 lutern. Per Dominum nostrum J E S U M CHRIST U^ charum filium tuum, qui tcciim vivit & regnat in fecula seculorum Arnen.
F I N IS.
»
i
TRACti'

nx.
“- v* * *VAV,^ ■¥■/**
5, 5. * * * •* * * i< 1< + * * * * * + &*+*
... _ ..... .,_ .-, .j, ^ .J, «Ijs^ „
7 &ACTATV S
°E SALE ET IGNE
BlasI Vig en erI,
p ARS SECUNDA.
Mnis hemo salietur igne, & mnit vi~
ilim* finireturfule Mare. 9 Hujus textug occasione de igne dictum fuit supra. Reliquum nobis ell Sal.de quo non minns dicendum restat. Mira res est, Eilimcoruni' «vcmomai in hoc Sc aliis casibus in traditi-
, _ ombusMosaicisesscrcpatas.Lcvit. 6. dici-
**> '-Ignit Jemper Vretsuper altarr, <jut m/ucerdos con/erSrutrr,
1‘tnif illum fosendo ommbm diti* muni Ignu perperum erit Ö »e» deficiet super altars. Item in 2.C. Omnes oblarsoncs ySr- <r, ficiiirum tuorum fate consperges, (fi nen oblfji/ierst pone- r * s *lsederit Dei tui super sllat: lu omnibm obUtionsbue tm Salkttfiui» u fui efferes. Sal.Numet. 18. vocatur puiliosempiternu eorum s acT ‘fi c ‘<* fs+ eo (fi riuren (fifi hir fuit. Pythagoras m symbolis filis prici« dnevtm.
?'*’ 'c ^. e ® co nonliabeatur sermo sine lumine, & ut in omnibus acrificiis 5c oblationibus Sal adhibeatur. Non solum autemPy.
'agoras, sed etiam Numa, quem plus centum annis ante Pyth*.
|°yam vixisse autumant, hunc ritum sccuhdiimHetruscorum do.
' m ain instituit. Non credendum est Moyscn, qui Dei dilectus ‘»spirationibus Divinis illuminatus erat, ( a quibus omnis do«
5 ,*«* ipso relicta fluxit,) quique tarn vehemens idololatriae St ^perlhtionum Ethnicarum persecutor fuit, ab illis aliquid muto- ven> - ' Icd verisimilius efl, Diabolum per suam instigatio- idololat l ' tte * t0r ’ $ ^ u ' ** lT " am ^ Icmper exhibuit,haec mysteria ad destectere U °i cw ' tum staWiendura ad paganorum impietate* ronvm... Valu ' 1 Te, de quo Tosephus contra Appionem Sc S. Hic- t «ntra Vigilantium fufius agunt. Adeo ut eo- H a dem
f *<t

S^uslu in sacrificiis Ef meorum.
«. ikfgoriaZö' *rU de Unabas coler, busl^nit <" Selb,
uS
.w De S a e fc et Igne. . ^
eodem modo, quo in lege Judaica, apud Ethnicos facrific’ 3 h oblationes line lalis additipne non fierent ut Plin. lib. Zl- c3 P' testatur. Maxime autem tn/acru mtelhgtturfalu tai. quando xulla confictantur fine mola/alfa. Plato» 1 1X1*0. Cum tn elementorum commixtionecompofitum
sen
I
aqua& fubftltortbus terrapartibus deß ituttur, aqua flans dimidia fui parte congelari incipit , O* (als edo tb'
traducitur, quasalem magu indurat. Hoc modo cfirpH*{*j
lii procreatur, ufut ^tea noflr.t communtcxbtle quant uff> ^ corpus ej usque fenfus attinet, & fecundum legem cultu! ^ocno applicatum, quod Diu sacrum e& ^aldegratum 1,!l ^ Sal3 , tc^(A«<rw l «4e vocat. Hinc etiam Homerus divinum *PPj, lat, cujus Plutatchus j. lib. Symposiacorum qurtst. 10plnres> c dit rationes: Sc inter alias hanc, quia anima: symboluinb*:^ qu® divinae natur* est, 8c corpus quandiu in illo est a putret*' Ite custodit, (icuti sal carnem mortuam, in quam Sal loco ar»^, se introducit. & ä corruptione praeservat : Hinc Stoicoruw 4
Hos estj »ia; est, bon dos
tiu S
pf*
duo
fico
par t
•bfon
dam dixerunt carnem ptintam per so este mortuam, & a0 ’ n ^ ! f
■niii uiav iuiu vuuiviii |tmiicuii r v> v >>v mvi » viam > vv »>■
m illam instar falis este seminatum, ad conservandum illam se*, tempore ä putrefactione. Qutbm antma data tfl “Theologi nostri dicunt morem consecrandi aquam, ab b'» 0 ^ qua:4.lib. Reg. cap.2.extatortumluumhabere, ubi Elise 11 ^
scaturiginem aquarum civitatis Jericho, ad illarumama»’ 3
nem corrigendam sal injecisse dicitur. Quod lignificat popj /jj
. . , ad*
qui per aqu% denotatur (Hqua multa gentes multa ) - sanctificationem verbo Dei ( quod per sal innuitur ^insttl»“ ^1 rc, cum amaritudine & poenitentia de commistis contra P c ( j { . peccans. Aqua insuper confestionem fidei & peccatori» 1 ’ ; notat, ex cujils c&mmixtione cum sale facta, duplex n*' £ t .. fructus,qui est a peccatis separatio,& ad bona opera tacienJ’^, plicatio. Nam poenitentia peccatorum praecedere debeta»’^, larem confestionem, Illa enim per falis amaritudinem deno’ 3 ^ hinc etiam Sal priusquam aqua consecratur.Sal etiam fapi^Lp significat. Voscßüfdl terra. Item habete(al m’bobif. terca quia in omnibus veteribus sacrificiis falis u(Us erat' . s , mos invaluit, ut in Baptismo sal infantis ori immittatur, P' 15 quam aqua perfunditur, utmystcrium falis praestet aliquö Id, quod infans re ipsa praestare nondum potest.
Caput LXIV;
fiil»
t'J E igne & Sale magna mysteria & secreta dependent, f r
^duobus coloribus principalibus rubro & albo sunt henfa. Nam ut Zoar habet, omnia comprehenduntur ftb 3 f( ,
“IU
*ur (
'nft
Psiii
^tn
»e e
>bi<
,'fit rrm
que
q»a
tri
tifr
( na
pro
tz
qui
q»
>m nu s. 1 rr>!
da
bt
/-
%

«£
f
>r
'i-
't* fi i f
( 'l
t*
V f
&
siO
id'
s/
\<t&
,1^
jl»
| £ b‘'
, £ /
y
la as ■a<
,t/
p 1 i
iu*'
(,„1 De Sai i et Igne. 117
B *ustino- mulu '"'er ea sunt ab uno ad alterum intervalla: knguinen peccata nostra qu* lunt rubra, nam concupiscentia a nos albtif r ^ Ce< ^* t ’ ^ simlualitas a carne sanguine conspersa: Et estjustiti * n . Cm ‘d«stmisericordiam ejus tingimus in rubrum id >ia accei,<j P cr ignem scilicet qui carnalia nostra deside,
est, nisi * ^ ipsis judicium acquirit, quod ubique est,ubi igni* homines rJ 9 Uam lutarem extinguatur. Et quando perversi dosen ihJ' 1 praedominantur ut communiter solent, rubc-
tiusi n , lciu m extenditur 5 c omnis albedo cooperitur, qua: ci- praeJon!- e< ^* nem , quam rubedo in albedinem alteratur, quae si diio Sc , lnat ur, omnia splendorem ab ipsa accipiunt. Ad istos tico»dj ° reS et ' am Lex vetus StEvangclica,rigor justiiix & milc- pafcnj ,c °hunnain obscuritate nostis & nubes alba de dic ap- ■No nc ' P ai, is & vinum resciuntur, sanguis stem & pinguedo: f">fu n ‘. e ^ et ‘ i cnrnem cum sanguine Grn.p.&l.evit. ?. Omnis ‘Dominitftper ediflumperpetuum , non comedetis ivct z2.J! msu ?‘ i ‘ Ke,n ne *s ut ‘? : * ,nem Qut>d specialius repeti- 'Usinir ""i ratio addita est, quia apirna id cst vita carnis, est "Visist i' 1 ''" si 11 ' mystice sanguinem Mestia: repraesentabat, in quo psi u , at v ' ta aeterna, adeo ut non licir^iin fuerit alio uti ante i- >i>m «tam Deo erat reservata, non so- y>cu K
Ite-n , st u * Hebrans oLeAL appellatur 6c intestina tegit & a car- 4,„ u ‘bi ft c P aia ta, verum etiam illa qua; Hebraiis /eburnea dicitur & eatio. t u conexa. Sed metaphorice pinguedo (umitur pro substan- * exquisita, licutiNumer. 18 decunx qux optima pars fructu- 7 ^ erant,pinguedo cot um vocantur. Hoc modo loquendi nos a^oque utimur cum dicimus. Fac ut portio ista pinguis sit, de T^conque re sit. Et plal 80. Cibatu eos ex adipe frumenti. Fi- Cmß probihi n em < ^ m porc ^ siuod Moyses ( quia bene ipsi constabat sangui- ti tfiu pmgtu. sila D Sc P‘ n S uc ^‘ n cm maii lucet & male nurrittonis elfe , & extia dinu H- /««• p t0 P |°P r ' a v *sa facile corrumpi,)illa ideo prohibere voluerit.aut 'pintu rCaCIU,n ' ^ r, yst enum specta re volumus, qtiia in sanguine d Q Vl talescoiuiilunt,qui uznex lunt nannte : 6:quod pingue* qy’ ’‘ mrnarn s .teile ca; it,&idonea est ut candelx inde parentur sitio v'T'’ 3 ' 11 a ' ntant. Sed \ oleum lampadibus inservit,
'Husuf C fr° ’' ; »i> buit, cum tamen candelas pro cultu divino Dum x. i '' ^sarnus. Haec duo; Igms &Sal, insuper vi-
- . 'ot int ' -
o ° 8 s. ubi Ultinda
Hibi <*t»um meum cum lade meo Cant. ,P er Vinum .11 bor scientis boni &. mali, vana scilicet verum
e s» b
ops*
y
ibr°
•|‘ u »aanarun\ amolitas denotatur; 8t per lac arbor vite, quä A- am fuit pnv;\t vts, quia de altcta gustaverat, q u * erat prudenti»
humana. Zohi, an Ante trnnsgreßtontm Adnmu.p4rt.eeps
W";r*tS4„ e9t , 4lMmtnH "**,€»»** "*>”*
v ^ [eparajfet, eum nutem per »ot.ti.tm rerum
H J
humili-

Canätr Dtp fT4tm.
ftngucdtntm J**m Du ftnnt.
nS DeSaleetIgne. . ^
humilium illafr privaret, istaturiofttM^bita iltum exutt morti incorporabit. Jacob & Elan duo prrecipui terrse p' 1 "^ pes ab Adamo descendentes,quoque hic denotantur. ^
fx & lilium,cum videlicet aquiptr ignis calorem elevata alba 1 ^ quamvis rolae sint rubrae,qualis erat nimiis ex languineSc l 1 "’^,,, dinc exhalans, quae Deo accendebatur, ut lursum mitteretur 1 por, ad denotandum inquit idem Zohar, nihil ei offerri df"'^ quam quodsit candidum: rubedo enim peccatum Se punitio' 1 lubsequentem significat,albedo vcrbsynceritatem Se milfs^ diam & compensationem quee illam sequitur. Quid aures quit Zohai per rosa* rubra* tfst Itita alba stgntficatut l ® eblanonu provenient ex (angui ne rubro , Ö* pinguedo quam Deu* pro fu*, portione fibt rejerVat. Pinguedo all ad victimam aut homine animalem refertur qui pinguedine' tritur, (icuri ipiritus vitales sanguine. Hinc dicitur, quod e ad macerandum & stimulos carnis & concupiscentia: exten"' dum jejunamus, pinguedinem Deo offerimus, quiä creatm* non solum animam postulat, quae est ignis 8c sanguis sedet'® #orpus,id est pinguedinem qua nutritunÜtrumquc autem i"f taminatum , purum & omni corruptione exemptum, ac 1' ? | ( ignem transivissent & sale condita fuissent. Ideoque Deus m ut sibi accendantur, ut ascendant in fumo albo & odocre 1""^ tatis coram ipso : fumus enim spiritualior est quam materi' 1 ’ qua ignis fumum fubtiliando,thuris instar in altum elevat. Ir> 1,1 ( »na totus iste mundus ad Deum ascendens odor est, m«do b°^ (> Lc gratus, modo malus Se molestus, forma rei, qua: in sua fs^ & colore consistit,in materia manet incorporata,ubi oculus >> deprehendere & sibi associare potest. Gustus quoque rei a« 1 '^ »et, quam saliva maceras ut eam sapori communicet. Odo' V,j »bäte separatur,8cex longa distantia, in vaporeimpercep"^', ad olfactum nasi & cerebri adfertur. Quare particularem odo r( . ( in rosa & in lilio ponit: albo & rubro : cujus odor non cvan e ' C (j Et quamvis rosae sint rubrae, aqua mihilominus&ipsefiu 1111 ^ comburantur albi coloris sunt, sicut thuris. De quo plal
ait. Dirigatur oratio me* ficutt metnfum m confpeäU i ^ Per orationes non solum intelliguntur preces, sed etiam 0,11 desideria, cogitationes,actiones & conservatio nostra,unde bi Elicser, Rabbi Limeohis filius Zoaris author, preces tali utitur paraphrasi. Satu cognitum (st manifestum e ’ßji ram te i Stimme Deu* patrum nostrorum , e/uod ttbt pinguedinem (st sanguinem meum. Obruit ttbttüa t* c rem suavem infirma fide,macerando (st castigando * >r ? f ,(. meifinsualitatem. Placear igitur ttbt Domine ut odo f l^ t tat tonn egredtenti* ex ore meo coram te deferatur st cU> stl

rd
■Ulf 1 '
jcltl
IglK’
rv»'
,n^
,cO ( '
«>»'
fld'
d 1 “'
eu«* 1
ui‘ l(l
a<“‘
tia" 1
r> fi
. vnf lia' 1 ' i.i> c *
Hii 11 '
l0 n“ f
,ii^
di> # ;
$
o<
cl£ (i
nU s
I*«' !
ni <£ Jiab'
-n-i-
X
V'
k
J
"Uftdodor P E sale et tgn *\, „ V?
ut Ac r .^. ’ 9 *" super altariprepinatianu ttbt inerretur» & ' ~ - > ___
Ita hic Rabbinus precatur.
«luiapo {!(TJd‘.‘ n tuo - —
R°rnano s f r^^TORlJ adventum & post secundi templi per * Ucr unt C0 a ” am destructionem, sacrificia Judaeorum in preces nis rubfj, nvcr * a > Sacrificia fiuiguinolentaper rosas instar sangui- obl ati > UlcrUema vero uti erant mtnchad 3c alias farinarum K ’s* ir Lilia Canti c , * P er hlia alba denotando. Secundum illud quod in lH d*°rum.
1 H, pas cl g 6 ' d * c ' tur - DtteHm meta candtdut &rubteundut.
Sub quatuor istis coloribus, quae quatuor elementa deno- ^dlieftna hti ubi niger terram, albus aquam, coeruleus acrem, tuber flem refert, maena mysteria & secreta comprehenduntur. Cum *»
*l>stuand 0 i n lectionem Plinii lib. rz. cap. 10 . inciderem ( quod A pelles Alexandrum fulmen in manu tenerem depinxistet dtgtti
t, 9>ntre didentur & fulmen extratabulam esse , sed legen- ,tS n,em tnertHt omnia eu conflare quatuor cclortbtu ) scire
n°npotui quinam e stent illi quatuor in natura colores principa- do 'i« ex Lobare illos in lumine considerare didici. In quo notandum est, duos fungo adhaerere >cx quibus niger terram ÖC ruber inde oriens ignem refert,8c duos alios flammae adjungi» stUonmumus caeruleus in radice, nigro colori, & altet albus in- 'limrqitate rubro est oppositus.
Sed videamus quomodo hwc ad theoriam cbymicam qua- applicatio drent qux de quatuor clementis duo solida & fixa constituit, quae 4 . ceterum simul una praeparantur,uti sunt terra Jcignis qux fungo adh^rent, principalium «c duo alia volatilia &fluida,uti sunt aqua Scaer,album Sccoerule- •* Chjmiam. Urn , ut est flamma liquida & in perpetuo motu stans: Nec absurdum tibi videatur,quod aer seu caeruleum,inferiorem locii potius °bt'met quam aqua aut flamma alba,qux est inloco superiori) Na *etca pars qux est oleü & pinguedo, tardius & aegrius a composito suo_separatur quam aqua, qux igni magis est opposita. Sed vi- deamus quidin mystico sensu de hac re dicat Lobar. Rubrum umenram in terra quam in coelo, illud est, quod omnia destruit dissipat, est enim caudex arboris mortis, quod in candela lam- P a de aut alio lumine apparet, cujus radjx est in terra, nigredo vi- Cel '«t corruptibilis & corrumpens qux fungum humectat, cujus ! s n s simt flamma coerulea Si alba. Fungus cum nigredine & ru- , ln ° fu ai est mundus dementaris Sc flamma coelestis. Rubeos cq otprxest omnibus qux sub illo sunt 8c ea devorat. Sed sidi- 1 15 "‘»m in cocl 0 dominari, & non xque in terra, responderi po- infc : ,io iuU sl f ^ ,hcsl ' evirtutcS & potentias destructivas,quae re* vimUi f K p e . nae isti i" dissipant. Omnes res superiores sunt am- „„„ f un t 4-
ununi rusi, q ( jnfei ioi es vero non, qux iunc craflse Sc ob- fi xt mund» < Ii 4 lcil|:e: > ement ari-

uo De Saie tT Igne.
iciirx: Sc hoc lumen rubrum quod contigue super illis est,'>.j rodit Sc devorat, Sc nihil est in hoc inferiori mundo quod p cl lud non destruatur. Penetrat enim Se intrat in lapides Sc ill° s ^ dit Se perforat, ut aqua: illos transire postint quae omnia lubm c gunt in abysso Se cavitatibus terrx, ubi fc in diversas partes »P rant donec in abyllis luis rursus congregentur, Se rursus per t* 1 ’ ^msubter j, ro f a ] oca decurrant, ffacc causa est quod aquae ascendunt r <iunttrd ” delcendunt (ascendunt autem cum ex mari sub terra ad suas * c ttirigines procedunt, ut super terra fluant deorsum ad locum decgressx erant reverrantur) Sic ergo aqua: tenebrae Scium * 0 mutuo miseendo, alterum quali Cabos constituunt,quod n ' tUf ' id est calor in illis inclusus, ex oidmatione lupretni dilpcnfatO rl *|
fundunt.
sunttt' pia
segregare novit. Hinc lumina sinnt, sed im i sibili:i, quia nchrofa Qmlibet aquarum fluvius fu; Ium scandit. Se Voce abyflum commovet, clamoie luo socium limm inclamans f ^ j jßae adahyfjum cl..mat tn Stoce carailarum suarum. ) igitur clamati Aperi te cum aquis tuis.Seintraboin te.Haec 01"^ mysteriis, comprehenso difficilibus plena sunt, quotum inten facit ad demonstrandum mundi sensibilis cum intelligibib' ^ mundi dementaris cum ccdcsti connexionem Se affinitatis j-hmamonta Nam,uti quoque supra dictum suit, Firmamentum Univd. tali continet i C) quod coeli sirmamentum appellatur, res (uptrioi csSe insen fr insumes. rcs contmst > quamvis diversomodo, quod intacc obtci vati ) ^ i • test, m qua nigredo,quae terram refert, exterorum trium eleM^
torum Se colorum est fundamentum: rubedo vero nihil aliud ^ quam inflammatio Se ardor cum nigredine conjunctus o> flamma Se lumine tali carens qualia sunt coeruleum Sc albnwd ^ cx una radiet oriuntur. Se unum cum flamma alba summe ese' ta se conjungendi Icopum habent,hxc tamen idcirco non si»'' R. ra Sc ab omnibus sordibus exempta est, quin fuliginem & t mum nigrum atque infeci um generet, ä quo inundati opus l' a R t ” per ignem,donec conllimferit ejus corruptionem, Se dcdu*J » ad albedinem perfectam, qtix postea non amplius alteretur- f*
»» est quod etiam liipra diximus. Ignem duplicia constituere e* c ‘ » menta pro prima vice non fatis depurata, cineres videlicet i>' ‘‘ l, '> inferiori, ex quibus per eundem ignem incon uptibilis falis 1 .
»> stantia, Se tandem etiam vitrum extrahuntur, quod Zoar n° ^
.
* grtoravit, super Exodum, dicens. Ex l/xifyto ex quojis c anseiln eduntur Sal (3 'xttrum. Et quamvis ipse bc>l dixisset, res tamen fatis vulgatis estapud cos qui pyrotecH® pyntccbnia. exercent. Hoc cinerum cxcr- nieptum ex combustione c a> ^
- num est, fuligo autem qux spiritualior cst.quia in altum evehi ^
ä flamma oritur, cui otium non erat illam plane mtrndisica" dcc»ut conjunctimascenderint jnitum Sc impurum. Hc> c

n ’™asn 0 st ns
I)e S a i e e t Igne.
m
re attraft/^ a PP' lcai 'i potest, qux propter impuritates a corpo- >K °'£ n p// 'S ne tribulationis opus habenrdcaibari. Omms/to- &c iner c V* \ ,ur '& amnn'vißima sale /uUetur. Ftmgus& fl ’ 10rn >r'cm externum animalem, corpus videlicet cum cw ' <; stciv' mrn ' scom, ' cafi albarcptaesentain : Caerulea corpus tas r(.f^ rt ^hercum, alba vero animas omni corporalitate exi,. < ^ c, iiie n .’ C '" acm P'obis Se piis igne qui super altari semper ar- v ini S ^,” r ’^* a 'esarderis salientur, promilTionibus sciliict vi- ' , , la lactis , ubi hujus mundi Princeps quod carpat aut
-"vm naoet, ut in Adami posteritate, quae cinctibus repleta, , ^ibus Adam primö luit creatus, & fuligine peccati originalis , atl 't,qua illamAdamus per inpbcdicmue fine praevaricationem, ^quinavit. Hac ratione nos in mus illa noxa qua MoylM
fu
!‘ m ‘ nc 'pit numera
are, quia (ccundnm carnem ante MESSIAM
“ , ">us l q„j postea veniens,est dies illuminatus ab iiioSole justitix a&jfii« /•/ /u stuem Cabalist* dicunt este trprxsentationem ItMx cujus va -/hurifujin ut ]uda;i vocant est , ex qua Deus illum extrahere t*th hh,v
b,b. u . ]j,| c rnim f(l ; pur ,, ab j t justos, & malos igne nigro & fnm.ium /«- Ca 'gfotb combmct. Huc respicit illud, ubi dicitur quod ex a- *"'• suralibus tluoni descendebat Leo igneus qui oblationes devora- • l t. Stipe, quoiilibct membrum peccans inquit RabbiElicfer in Zoai e, angelus delator est constitutus : Nam quicunque peccatum qnpddam committit, iUicb sibi accusatorem constituit, qui iptiinagis propitius non erit quam debet, sed ei ignem dcluper prxparabit ad comburendum illud membrum quod peccaverit.
Sed Jchovah interveniet, qui aqua misericordiae tua: istum ignem extmguct postquam pars corporis peccans a maculis suis purgata fuerit. Ipse solus est Angelus pacis, qui anima; reconciliationem hb»y*b eum Ileo facere postit, ad quam illa pervenit per facti hujus no- Htinisintercesttonem. Non eflahudntmen. Hxc omnia dicit Zoliar qua - Christianum sapiunt quamvis non baptizatum.
Caput LX^.
pro fundamento eorum quae dicturi fumus , prrmittere D» ftcrifyi^ , voluimus. Textus Graecus S. Marci habet nitra bvtrlx «A/ dtvtrfis, latina versio ponit victima pro 9wi* quia haec vox o- Amis g Cncris lacrificia, hostias, victimas & caeremonias significat, jtd Povphy rius lib. 2 , sacrificiorum specialiter illam fasciculis (pini tribuit,quos Viis offerebant: Nam in principio inquit,Thus’,
7 rr “?• ßenzoinum .stcivax,aloe, lab danumSc alia similia gü mata
cett" ct . anon °fferebantnr «s', sed solummodo herbae virides,8c 'i,,' * fntoitise germinum nux terra producebat. Nam arbores unt quam animalia, & terra herbis prius vestita H j erat.
!"'"icre-i«ri,^

ÖbUtiorttt
Herbarum.
Rimant ima Zim bu4 carente j.
V* De Sais it Igni.
erat, quam arbores creat*. Hinc homines herbas integns cubus foliis Sc feminibus constantes adolebanr, & odorem atqjj* fumum inde procedentem Diis immortalibus sacrificabant. *7 ista exhalatione quam Graeci vocant, vocabulum
descendit, quod propterea ad sacrificia sanguinolenta propri c non refertur. Romani enim plus centum & triginta annis, ntfl' las, secundum Num* legem, Deorum imagines habebant,ncc lia sacrificia, quam quas ex farina & sale constabant, quae hac < 5 * causa iwlptKr* id est incruenta vocabantur. Hüc usqucPorphy' rius. '
f»p. LXVI,
DtSplt.
fuisse
4 .P*0inu> sivirto.
CUPRA dictum fuit nijiil usitatius,& minus cognitum fuin* quam ignem: quod idem de file dicere postumus. Moyse* tanti illum aestimat, ut ad omnia sacrificia adhibeat, & foedus pc f ' petuum Dei cum suo populo vocet; Factjo ista Hebraeis vocatu* beuth de qua in tribus vel quatuor locis scripturae fit mentio* Gen. 9. est arcus coelestis. Gen. 17. Circumcisio Abrahamo data» &Numer. iS. pactio falis. Deut. $. Lex data in Horeb.
Dem noflet pepegtt nobtjium pattum $n Horcb. Sal ab Oin)" tempore apud omnes gentes in singulari pretio St honore habi' tusfuit, unde Arnobius ad paganos dicit. Benedtcttü menjtt salinorum appefitu. Et Tit. Livius 26, Vtsaltuumpateram$ focorum cauja habeant, Fabricius Romanorum Dux fot' tifTimtts, nullum aurum nec argentum postidebat, praeter unarU »arvam pateram cujus pes de cornu factus erat,ad divinarum ob' ljjtionum usum Sc unum salinum ad sacrificiorum quoque usum- De quo Plinius Ifb. 33 cap. is. refert, quod plura quam haec duO argentea vasa pbstidere prohibuerit. Sal etiam olim nota St sym- bolum amiciti* erat, hinc enim amicis hospitio exceptis primu' 1 ’ qiiodapponebatursalcr.it, ad denotandam amiciti* contracti* firmitatem Magnus Mosceviae Dux.tqSigismundus Liber m <u a tractatu de rcbtu Mofco^tttcte scribit, majori honore afficere non posteteos quibus savltrem suum vult testari, quam aliquid de suo sale ipsis mittendo. Archilochus ut Origines contra Cc>- sum allegat, inter alia Lycambo exprobrat violationem f.inct 1 mysterii amicitiae inter ipsos per salem & mensam commuyerN contract*. Sic quoque §. Mathatns dc luda loquitur. Non recordatus fuit mensae nostrae communis , nec falis neque paO'f quem comedimus una. Et Lycophronti in Poemate Alexandri Sal iytit m id est purificativus dicitur, ubi ad illud Euripides ali**' ^lt Qxhunrii irtiiiTciTatfyuiroiv Ktex.it, Quod mate Ufb**
.oiitft m b- hominum mala, quia mare a Pythagoricis propter am®'
thrymA ^j-^ramfuam salsedinem lachrymaSaturni Sc quintum Elementum thiiüdtäx$ t ' " voc.ituin«
Hijtorid ,
Sitjymhellt
duacitußr.
m*.
Kifleri*.

De Saie et Ign?- W
aliud est quam Sal in aqua dissolutus. Et magna 1*'* la ' ,s 'ius quantitas valde est admiranda,sed fecundum frgu- lntj H'b.lem Deus & natura nihil feciunt frustra. Nam pr*ter- T™* ^od cx terra extrahitur, partim in forma liquoris qui co- «Secatur, parum in forma fragmentorum glaoei.ut Hal- uti ,i° nutn & Barrh* in Aquitania, partim m forma saxorum, diiP . P^ga Vttliiopum Nigrorum terra repentur, ad quam a Di ., cni1 * mslliaribus Ce mdc usque ad regnum tombur fuger j '” l,s bajulando, de loco in locum Cede manu in manum p« tolas <Ji pottatut, quae felina saxa in omnibus illis regionibus oc a >tttiiaeOrientalis Provincia Caindu, monet*loco inserviunt. ^ c hujus Provinciae incolis Marcus Polus lib. 2. cap. scribit» G!»^vttum 5 ' lo d ad gingivarum putredinem praecavendam perpetuo aliquid p u,tt *• a is in ove gestent, propter immenlbs Solis ardores cum humidi- atibus palustribus aerem corrumpentibus conjimctos, qua de * ai "a simili remedio.putrcfactionem arcente, femper se munire togunuu. Praeterquam inquam quod sal ex terra provenit ,eti- *mnn ? m cx mari in maxima quantitate nobis suppetit. Saepe enim ac 'n parte pcriculnm feci, Ce aqua dulci quae cum marina est ^onjuncta, leniter evaporata.dimidianj fere ejus partem purum ■h esse deprehendi. Quam immenfanr igitur Salis quantitatem feliqium fore putas, si aqua: dulcis substantia ex mari eflet extracta? Nulli certi fabulosi colles, Ce nulla deserta quantacunque longitudine exicnfa, cum illa comparari possent, quin bis millesima falis marini parte superarentur, multi enim sunt,qui mare ma - gnitudinefua terram superare vel utriusque eandem esse dicant.
Qua: Plinius lib. 35. cap. 7. de sale particulariter recenset, iis hfe non diu inhxrendum, quia ut plurimum tantum ex auditu babese Qnac in illum finem tantum allegantur, ut duplicis generis sal esse pateat. Primum naturale,quod in forma fragmentorum gla- eiei, vel in forma petrarum in terra per se crescit ut supra dictum suit, deinde artificiale, quod ex aqua marina, aut fontium salino- rum liquore ex terra proveniente paratur, ut in Lotharingia &
Burgundii Comitatu per ignis coctionem fecere solent. Plurima Piinius allegat exempla,Ce creditu quidem difficilia quorum fides peties authorem esto : Inter quse lacus cujusdam Tventini in Pu- e ^^ r r M _ na meminit, qui genu tenus tantum profundus est, cujus aqua per 1 ‘t>hs . tdorem in lal convertitur. In provincia Babylonisa err- j Um h» nrnen liquidam Ce paufo spissum crescit,quo incolae in J' n ?i -. -libus |i )1S nsei loco utuntur, cujus substantia infiammabilis P° se,it remou, se 1 qui sub dia latebat apparet. Hujus rei Sä «'»
fidem facit, nam ex omnibus rebus combusti- « Bäjlmct 'sit ' ,s a lextralu potest, qui tamen, nonnisi aquositate Ce unctu - ute “dlanmubih per ignem consumpta, revelari potest, quo
tacto
>

124 -
DeSaik et Igne.
„ facto sal in cineribus restat: Hoc sal inquit Geber in suoTestam«' „ to, sempcr retinet naturam & proprietatem rei ex qua fuit extra* „ ctum.modoin vale clauso liat,ut spiritus non evaporent, aliis e* ,, nim Salinfatuatum Ut in Evangclio appellatur restaret, de quo „ infra sitita.
Cap. LXVII.
, & maxime fanum est quod ex aqua marina,it*
QPTlMUMSal,
* Aquitania: provincia Bruage dicta conficitur ad cujus exemplum necestarium est, terram ubique locorum ubicunque (al aqua maris paratur, argillosam & glutinosam este,qualis est figU' lina & qua: tegularum atque later um confectoribus usui est. I’- 1 ' vimentum igitur argillosum artificio praeparatur, ne aquam quae CO derivatur imbibere queat. Magnus videlicet equorum, alitiorum & mulorum libi invicem in circum alligatorum numerus super illo pavimento circumagitur, donec crebra jumentorum calcatiane, instar pavimenti super quo frumenta triturantur, solidum St firmum fiat. Post haec canales fiunt aquä mat inä per il- lps derivanda paulo inferiores. Plinius lilj.. 2. cap. 106. lal absque aqua dulci fieri non polle scribit) magnum quoque receptaculum in quodaqua marina adducitur, praeparatur,cum catarrhacta annexa, ex qua aqua in diverlds horti lect ulos ut vocant, per varios
s yros 6c amhagcs ad Labyrinthi modum artificiose destuit.de in ebita quantitate ibi distributa per radios solares congelatur. Terra qua: de arcarum excavatione super est, circaillas sternitur, Lc agger tantae latitudinis struitur, cvji bigae inambulare poifint quae lal ad naves juxta littora maris expectantes deferant, qui aggeres prctei quam quod operarios ad diversas areas (alium asportandorum causa deducunt, aquis retinendis quoque inserviunt. Hyemis tempora cumulos magnos salium struunt, quos juncis tegunt, ut a pluviarum & nivium injuria praeserventur, juncos autem suo usui utiles vendunt. Aggeres illi t.im obliquos & tot; dubios pontes & circuitus habent, ut pro uno milliari per dite- ctum conficiendo, (cptem aut octo milliaria requirantur pergy tos obliquos incedendo, adeo ut fi quis conductore destitutus tali vise se committeret,tanquam iuLabyrinthum abiens,nunquam feinde extricare poster. Harum salinarum delineationem aut descriptionem instituere difficile esset,maxime vero hyemis tempore cum omnia aquis sunt cooperta & multo difficilius, copia» eb introducere militares. Pro conservatione istarum salinarum cum ardores (olis deferbuerunt (Sal enim non nisi menlibusMai' Junii, Julii Se Augusti confici potest) Salium confectores singuli* *nnis ccttascatarrh.tctans reserare &aqutc marinae introitum dare coti-

rcc0ns De Sale it Te ne. r if
fut UtlSc CverUnt , donec orhncs arcarum forma: cooperiat, ne i Vias U p c 0n g datio "ibus corrumpantur. .Si solis congelationi plu. n “>em a rVCnit ^ uin<fccim c *' erum retardatio erit, tunc enim o- gijj^ ? u ‘ ,ni a pluvia altcratam evacuare oportebit, unde in iri. te p r# ' l u Vlo( a annorum tempestate Sal magna cum distkulU-
Caput LXVIII.
H Ac occasione, experimenti a me pluries facti recordor,quod rrtxhauti*.
Aristotelis ludicrum etiam dubium reddere poster. Accepi ">
Octo vel decem libras grosti falis communis,Sc in aqu» calida dis- * mni olvendo sordes despumavi, Sc facta residentia, quod . arr.m erat * n ahenum super igne positum infudi Sc omnem aquam donec in ‘Undo Sal instar ni vis albutti rcstarer,evaporavi: deinde in olla reliquam humiditatem exsiccavi, 6c forti igne lub finem spatio qua- j U ,°r autquinqiie horarum exusti. Refrigeratum in diversos solidissima: terrae catinos distribui,Sc in umbrolo loco tempore hiy ruido ad dissolutionem apto, aeri exposui, colligendo singulis diebus mane solutum, donec octidui spatio omne sol solutum, St oon nisi limus quidam in exigua quantitate remaneret, quem servavi. Postea omnes solutiones retortis impositas distillavi, Ut nihil aqua:, quae dulcis erat, remanserit praeter sol fixum in fundo vasis, quod cum lignis aucto igne aliquandiu exusti. Ruptis retortis , sol congelatum iterum ad dissolvendum aeri humido ut ante cxpoliii,donec nihil praeter crassum limum restaret ut in procedenti solutione. Quicquid aqu® vi ignis ascendere potuit destillavi , hasque operationes donec meum sal plane solveretur quod sept ima aut octava vice fieri solet, rciteravi. Limum diversis vicibus collectum aqua bene lavi, St reliquum salsedinis ex illo extraxi,iliumque tam diucalcinavi Sc lavi donec nihil nisi limus aut terra pura omui gustu privata, remaneret. Cum hoc exiguo sale posttemo, eundem proeestum ut supra, observavi adeo ut 6- ninc meum sol in aquam dulcem & limum insensibilem pondere soo unam aut duas uncias exequantem fuerit conversum. Qu orsi 111 } igitur salsedo solis mei devenit ? Certe de hac re quid dicam Helcio, vem autem ita le habere ipso veritas est. Hunc nodum si stuis mihi solvesot ccrtc gratum faceret, quo ad extr icandum ali!* icto, ad laudes solis particulares accedam, sine quo inquit, Ci- ' '*« nemo vivere potest. Omnis gratia, ornamentum .deliciae Vltac humans delectamentum, convcnicntiore vocabulo explicari non potest; quod ad animae voluptates,vitae tranquillitatem, ummam recreationem, Sc ab omnibus laboribus 8c molestiis re- qnian se extendit: nam stimulos Sc amotis fiium simile generandi d<v

u< De Sale etIgne.
di desideria renovat :Honbrificuih conditionis militaris nome" Salarii obtinuit, delectabiles facetias (sales) qux neminem fendunt significat, unde etiam gratiarum vox ei tribuitur. De qu° Paulus Cololl. 4- ait. Sermo vester fit (emper cum falegratt* conditus. In summa Sal est ciborum nostrorum temperatur 3 » qui sine illo insipidi forent & ingrati, unde bono jure dictum illud invaluit. Sole [ale nihilutilius. Sic Plinius m(uo libro alse' gato de sale discurrit. PlUtarchuslib. Sc quxitiouc.4. de Sympo* liacis. Smefitle nihilgisstut gratum comedipotest , nam et 1 " am panis, fi filet mtfieatur meliorem Subet saporem,Sine <• mm eis quod communiter tn templorum te&isterniis Piept»' Car Niptonui »*< cum Cerere conjungitur ; Nam ret salse ,/unt tnftar fi 1 ". trCirti init- muliexcitantu. I'rx aliis cibis illos qui acuti Se sale condi" fn hito. sunt appetimus, si aliter fieret appetitus caderet. Hinc Job. 6 . it>'
quit. Quod(apore dcjhtuitur,posset ne quk illud comedere fine sole f Praeterea Sal, potum quoque reddit gratiim & jucust' dum, 5 c plurimos alios usüs& comoditatesadfertvitx human£>
1 qUsc si absque sale eilet , brutalis potius dicenda foret.
Salsymbilum Sal insuper nota 8c symbolum cll non solum xquitatis & jU' justitia ami- stitix.quia illud, ubi semel fuit introductus & cui adhxsit conlcf' citta gratitu- vat, vcriim etiam amicitix &gratitudinis,UCCX libro E.drx. 1. <• dinit. 4. apparet,ubi Praefecti Regi luo Artarxcrxi,sequentia velba se"'
bunt. Qjsia recordamur falis quem 1» P alat to tuo comedt' mus, committere noluimus qutnfideliter ad te persertber*" itius ea,qua ad cognitionem nostram perveniunt & /irriti* tuae Celsitudini debita concernunt. Quo in loco sal pro mag" 0 beneficio ad gratitudinem obligante ponitur, quia est res pi"* munda iancta Sc sacrata, quae in introitu naeniae appbnitur; H^ c iest quod Aiichincs in oratione sua malx administratae legationi* plurinii facit sal Scmeniam publicam alicujus civitatis; qux cr* r ** Sol attidit a ^' a consdedetata. Sale insuper nilnl est magis permanens £ adignnnotu. ^ xum igne, aut quod ad ejiis naturam proximius accedar, qu 1 *
mij». est mordicans, acrisiacetofus, incidens, iubtilis, penetrans pur"*
fragrans, in conrbustibilis & incorruptibilis, imo est illlid quod * corruptione prxservat* Se per prxpatationes convenientes cis"' fftrtra. tatem cristallinamSc sicut aer transparentem acquirit. Vitru" 1 enim nihil aliud est quam fixistimum lal, quod ex omni cinere no tamen potius» quam altciro, extrahi potest, quod tamen in b u ' inido non est solubile ut sal commune, neque illud quod ex c>n f ' iibus per formam lixivii extrahitur, quod in igue tortissimo f anvliquidum fieii potest i qux dux iolutiones nihilominus D, SMh no- invicem repugnant Sc contrai iantur. Sal item principium est tara mnani- mnis humiditatis liquabilis; Sc unctuosx sed inconiumptibilse 1 ^'' i/nmim. rigoptxtuea est üm metallorum quam lapidum öc »ernnialU^
8 ct ma est, mi: rits um cm to 1 «in
fet,
Pr*
fcos
«ndi
Alt*
bcni Vcnt est,< quia ftt Ci igne «lici biiss Pertr ^um
«onc
gesti
genti
»tgei
«tn
quat;
«tini
»una
mnia
tipat
quot
parti
distri
ubici
«ottt
Kult
l

. dk S A t.B £T I siN S► ni
«o«Wrtunic*terorum minctalium. Item vegetab. lum & am- 2 ™“«", Quotum sanguis urina & omnis «liqu* substantia solso „ !' P^wfaaioni, praecavenda: causa. lm» g en « c omhmm ^•«orun, & compositorum mineralium scaturigo, Cuius ret Ve- ""V^^P^tMutaommainSahcsoWuntur, adeo ut omn,- “ > s« quasi ‘altera vita, sine quo inquit Phstosephus Mori. n «uta nullibi nihil potest operari, aut ut in suo Teltamen- 1 Ullius inquit aliqua res genci ari. In hanc sententiam , CS s ^^ymici abeunt, statuentes nihil hic infra in parte clcmen- i“ n > (»It melius St pretiosius luisse creatum. Sal igitur in omni- u $ inest, nec quicquam subsistere posset,nisi ei sal admixtum ts- *'■' QUod partes rei instar glutinis conncctit, Sc ei nutrimentum P r *bet,sine quo omnia in subtililsimum pulverem collabercntur.^^ urtet Nam sal ex duabus substantiis constat, quarum utra est vi- cosa glutinans & unctudsa, aevis naturam habens, qua: dulcis est ^ude etiam sola dulci» nutriunt, amata vero Lc salsa nullo modo. .
Itera est adusta, acris pungens, mordicäns, ignis naturam ha- cns > laxativa: Omnia enim salia laxativa sunt, ncc quicquam Ventrem laxat quod de salis natura non participet. Hasc causa
quod qui aquam marinam bibunt, mox dysenteria pereunt, ^ m «ri- quia sal ex quo constat in intestina erosionem infert. Nihil enim „J Hrrl ,ß vlf „ est Corrosivum quod non iit lal, aut dc natura sasis. Qu® licet
ignea sit ut Plinius lib. ji. cap. 9. ait, sal tamen igni actuali est inimicum quia i» illo exilit St crepat. Corrodit autem omnia quibus adhaeret, Se illa exictat; quamvis fortiorhumiditas Sc magis permanens sit quam merae omnes dc qua Gebet inquit & esi bumidit*! §u*super omnes ahm humtditatts txptttat ignit quod ex metallis patet, quae aliud nihil sunt, quam salia to ngclata, Sc longa atque successiva in terr* visceribus facta di* gtstioncdetocta.ubiipsorumhumidita» per temperatum ibi vigentem calorem fuit fixata. Hsec salia autem dc sulphuris Sc »tgenti vivi natura participant, qui sirnul juncta tertium sol scilso eet metallicum constituunt, cui eademfusio St solutio convehit qu* sali communi: quod tymbolum aequitatis St justitii fustiuet, MeU ^ a thctalla quoque led tamen alia consideratione, Si enim au- 4^ ar gentum eupvum St aha metalla conjuncta liquaveris, 6- bLtivfym- V* nia “qualiter miscebuntur. Si exempli gratia ducentas argen- Mm.
pattes cum una autipatte liquaveris, minima argenti pars, i»
S otunque illam desumere vollief is loco justam & «qualem auri dist t 'si nCm ‘ n k intincte deprehendetur, haede causa justitia ubicurn lV * *'* trib “‘tur. Sali vero hoc incomium datur, quia «ottuntSvv' Vc ' ‘ n c*tuc,piscibus, aut vegetabilibus inhxrct, in-
^ 1 *•#»* ft.* lunaris"!»-* tr*
^ltasccuUsiiKr#? 1 *^' rcs in ^ ua wrc^rirLte conservat '*“h»tre facit. Contrariam autem facit ignis,
Sein
nam
oiwef

CtnfyrmitM Jgnia salta &
fit manu.
ii8 De Sale et Igne;
omma qu» continet destruit nec dclistit quin in cinerem teder rit.cx quibus sal extrahitur quod priiis in illis erat. Ignis is" & fal, rtcc non fermenta concordant, & ineo conveniunt llt mnia in quae agere possunt in alium statum convertam. Pl 1 '*'. chus lib. & quaest. 4. de sympofiacis, falis laudes decantando - 11 ’ omnem tcmcommcstibilcm fi ve carnes aut pisces sint, morius eile 2c a corpore mortuo procedere cum vero lalis facultas 111 ^ lam introducitur, tunc salem animae vivificantis vicem obire <1^ cibis confert gratiam & saporem. Idem author in z. lib. q 11 * 10. rationem reddcnscur lalHomerodictumfueiit Divinum quit, fal esse quali temperamentum St coi toborationem cib>^ corpore,quae ei convenientiam tribuit cum appetitu, (cd haecf^ tiorcausa quod Divinum vocatur, quia virtutem habet, corp 0
mortua ä putre&ctionc praeservandi,quod est quali rclistcre® 1 ti, quod ad divinitatem spectat, ( Nondtabu derecorraaptaoHem ) dum fal non permittit, ut illud quod vi* a privatum, tam cito totaliter dcftruatur: Sed quemadmodum ni ma quae pats divina est in nobis, corpus in vita cons ervat (** ma dat tt est porca profature ait Plinius cum Stoicis) itaT j que fal carnem mortuam insuam protectionem recipit, ut tgnjtsutminu nutrefactione pratfervctiHinc ignis fulminis pro divino etiam ^ betur, quia illi qui eo tacti fuerunt, longo tempore a corruptis immunes manere dicuntur, qua: virtus & proprietas ad 1^ proprie Ipcctat, quod magnam qua: inter ignem & salem intct jj, ditmonstrat convenientiam & affinitatem. Unde Eventi* ce re solebat, Ignem mundi maximum esse condimentum- ^ Hsec omnia quae supra dicta fuerunt, occalionetnt® I, |}l mant qua Moyses & post illum Pythagoras ducti fuerunt, 1,1 ^ tanti facerent, quae erat, ut sub falis allegoria illud abscondi,,, quod indicare volebant, quod videlicet animas & conscis nostras, apud S. Marcum per hominem scilicet internum Hm catas, corpora nostra per victimam denotata, debeamus® )s tt Deo pura immaculata, & fine corruptione. A7 exhibe-tt“ f j(.
fora^eßra, hoßtam fytfyen/emJdxftxm Deo flaceate& Rora. 2. Sed forte alia ratio fubest, quae Moyfen movere iit fal tanti aestimaret, ut Rabbi Moylcs aagyptius z. lib. M° r „■ 47. docet, ubi fpccialiterrationem reddit de maxima C*|^ Sserw^ , /U nl '* ru,n Mofaicarum parte, dicendo , Moyfen hunc princ'l’?^ kyctsantur. habuisse scopum, ut praeter alias ^gyptiorum etiam id°*°'Jt am quae apud ipsos magis quam apud alias gentes vig e ^ a ”j ( ii ! strueret, quia videbat sacerdotes ipsorum adeo sal detest?J v ’,|'0 nullo modo illo uterentur, propreres quia fal ex maii ipfe procederet,in cujus amaritudine aqua dulcis inest Nili humore radicali habcbjmt ex .quo omnia germjnant&h»^^.

DeSaeeetIgne. ii?
Euumur.) in aquam salsam mutaretur. Moyscn iraque destru- 3 °'Psorum traditiones, formam pactioms mter Deum & po- ^ "^teinst.tuerc voluisse, qu* illum ad iahs u(um mlacnfi- ^; d ^ cndllm obstringeret. In a.Paralipom- c, «■ «tat. De- aV idi & filus ejus re|num per pactionem Salis dedisse, >d est V * indissolubile, quia (al corruptionem impedit. S A L- quoque Apostolos iuos clcgir, ut essent quasi a io- mt >m, ut iptis putam & iucomiptibilem Evangeln doctrinam nilu ndarcnt,Sc illos verbis & Factis in constanti fide conni ma- {* n *- Cabal.st* penitius in mysteria qusdam in vocabulo hoc n elusa penetrant,certas enim liibtilitates per regillatp quandam ß ltKin ipsisdictam meditantur,qu* inaequo valore numerorum ^ ^osHcbrxi literis assignant,consistit. Literae vocis j^D »>*- l* c h quod sal significat in computatione sua 78. constituuui, nam *” tnt valet 40. L^eal zo.Sc «AerL L. 81 dividas 78. quocunque ^odo voluetis ,(emper numerus quidam inde resultabit qui my- stetiumnomiiusDivini tcprsclrntabitExempli gtatia. Mcdta pars prtedicti numeri facit 39.de litcras idem valentes constituit Ipp cbuau, vagina aut vestitus magni nominis nam C*ph valet 20. ''au6.Zain7.& alterüm vau 6. Quod si numerum illum in tr « partes diviteris, quaelibet numerum tetagrammati le- » £0$* facit namri<« valetio. he }. vau 6: & hej. Si in fex partes diviseris, 13. pro qualibet parte erunt, quae idem valent atque numeratio pietatis. Simtrcdccimj sex habebis , quae per rG«« fi- gmsicantur,quL lirem vitam aeternam significat, praeterquam quod Senarius iste numerus primus perfectus est, quia (u* par- Stnarim ««. ses illum talem constituunt. Sexta enim ejus pars Unum: tertia e- jus pars duo, & dimidia pars tria facit,quam perfectionem nullus c *tcro tum numerorum habet. Et in fex diebus completa fuit siructura Universi mundi. Prastcrhaec plura alia dantur mysteria | ln sacra scriptura. In xxvt. erit numerus sacrosanctae Trinitatis:
nam ter xxvi. faciunt rxxviit. In xxxix. duo, qui numerus pet significatur Scest symbolum seu notaVcrbi aut fecundae per- >on* St domus IdearUm Archetypi, quam flato bene cognovit, non vero Aristoteles. Tandem etiam 78. totidem unitates fi- , S n 'ficant quarum quaelibet unitatem essentia: unius Dei denotat.
( tadcrn numerorum ratio est in vocabulo OflS Mem panis. j, ^°d est anagramma vocabuli praecedentis m iisdem literis con- t * ns :u nde non abs re est proverbium. Salem cum suo pane jt now' n : * R - abbi Sclomo nescio quam phantasticam allegoriam |i> inte'rV occ 'Asiönc supradictoi um locorum^juaepactionem
(! populum suum, per (al denotatam, conccrmmt,
f(J " sacerdotii jeterniMcssix pactio intelligitur; cum

1 30 De Saie et Ig^e. ,
Viftdiutn 4 - inquit : Aquas inferiores super terra, seditionem movisse, tjunrnm inst- tanta distantia ab aquis super coelestibus essent remotx & per fi 1 ' rierum irf*. niamenrtim intermedium ab illis Ikparatae. Idcoque Deum 1,1 ferhmm. acquiescerent ipsis hanc muneris sacri functionem perpetua' 1 ' promisisse,, videlicet quod ad cultus Divini administrationrm & omnibus oblationibus & sacrificiis adhiberi deberent. Det» 1 '' que postea, sub lege Judaeis data promissis suis stetisle,£?»/rf chtuletusucn,sute condies. Levit. 2.
Caiut LXIX.
S iu
VhiUsofhi f*-
J N T autem Salia valde diversa, quia differentes habent p r<r prictates & virtutes, pro ratione rerum ex quibus sunt extra# 11 Sui enim retmet prtprtet Atem illuti rei A ^ua ortum efl- lt> ' quit Gebet in suo testamento. Imo tot sunt diversitates quot 1 *' tum odores Sc sapores, qui omnes a sale dependent. Et ubi n"' lum est sal, ibi quoque nullus est odor nec sapor. Nihilomi"" tauten ex taporib’, quorum Plutarchus in causis naturalibus o# J recenset, Plinius veto hb. rz.cap. 27, ad 13. refert, ne unicus st 1 *' dem est qui fit (alius) quia ut Plato vult de aqua procedit, t)"* pet alicujus planta: caulem fluit, Sc salsedinem suam, qua; prop# groslitiem Screrrestrcitatcm transire nequit,post se relinquit,“ 1 # aqu£ marinae destillatione apparet,aut eum per fabulum waii# _ in quo etiam salsedinem suam deponit. Verum Platoni resp 1 * 3 deri potest, saporem non solum plantis, sed etiam animalibus, mineralibus Sc c asteris orptiibus compositis clcmentaiibus in#/ Unde apparet ipsum & Aristotelem arque alios Philosophos 13 ^ pe saliantur onales suis argumentis ratiocinationibus Sc phantasiis tantiii». 1 ^' ,n r*ri ocitm- hassiffe, Sccerto persuasos fuisse rem aliter quam Ut ratiocinar"^ titmim jm. nes ipsorum (ut plurimum salsae & crroisea:) ferebant, sc hab# non posse, cum tamen si per experimenta ad rerum interiori P* nctrarc voluissent, ( quae ipsis digito quasi rei veritatem ad ° c lum monstrassent,) majorem ccrriuidinem habere potum 1 ^ Qua in parta Arabes Sc Philosophi Chymici ipsis sunt pioesc 11 " qui nihil ccitum statuere voluerunt, quam quod, fiepius & si« e v f 1 latione fieri sensibus deprehendissent j Infallibilis Physic« 1 " 1 ^ Dtmtmfiratia , T <, u |,t , transparentiae causam inde proVeriirc, cum aq“ 3
ftntm />/„- xo"„i^s;^one & mixtione praecellit terrae, opacitatis vero i (ü ‘ terrcllrcitas prardominatur aquae. Et certe crimen laesi» m a L statis irrrmissibilc foret, si quis hoc in dubium vocaret. quis de hac vc dubitaret, ajunt. Respondeo. Ego certe cui crf rtentia contrarium demonstravit, aut ad minimum quod 113 ,
parentia: Sc opacitatis causii non est illa,quam ipsi allegant. ^ j cipechryssalluin&cincribu* calidis aliquandiu impone, Sc ■
hsoph»

. De Salb et Igne, izr
jinJ j (| ?5 ,lls supeificialis extern» &intefnaiin opacitatem abibit,
Zkem atUl *iuaepciditioneaunillapondcrissui diniinutionc. poi; (Ul ^^ r l'lumbmn, quo nihil est magis opacum, in 'gnc forti per ii| u “®a. & in formata hyacinthi adeotransparememut ijti Si p l?, mir mtas litcras legere postis, abibit, modo grostities pluijl lc * s grostitiem no» superet, qui hyacinthus iterum in igity. ln &plumbum rursus in hyacinthum converti potest. Si jiai j. °ntennplatoics isti naturae Sc cftcctoium e jus, suos imagi- Ve] at Ul,c ursus, cum experientia qua: infinita secreta in igne re- s cnt ' Abjungere voluilTent, in tantas absurditates non incidisti r„ , nt C ? m '*»«*. de quibus ut caeci in tene Inis palpantes loculo m °i c >rca quas in dubio manlcrunt,remotovclo&: obstacu- posth l ' llc “ as vidissent. Nos enim secreta rerum detegare nori ant rrillS *l ,( ‘ r directum procedendo,aut ut lic loquar,per porrani CCc j r ? 01 'nttando, quia natura in iliis Operibus ciandestinfc in-
pendi)' Pei P° st «i°«m. aut medio scalarum per fenestras rc- TC) Graeci hoc JV#Xvs-j» vocant. Compoßttuntm ettmm tli IKt ‘^ UU s ctrt Hin potent inquit Geber ,<jtn destruätonerrt tat in Et hoc quidem fit per ignem qui paites lepa-
utiupra dictum fuit.
v, r r ^ U * 'gniir diversa; substantiae continentur in sale quae di- insl ° rUm 51, 1 .* cffcctuunl sul, t causa. Una dulcis & "Immola,
«nammabilis, 8c ad acris accedens naturam, nutriens" 5c lioans.
Altera aeriS mordicans Lc separans, quae nihil generat. Hanc oet® in sua mythologiaOccanum vocarunt,dulcem vero de qua ! a mdo marina est ablata, Scliquidafacta, Thctin, ut Plutarcbus jactatu Osiridis scribit, quae omnibus rebus mammas praebet ^ttutritionem confert. Simplex aqua ad nutritionem non luffi- jj ni ^ 1 fx rebus terrae adjunctis subsidium haberet, (ale vide- est C * lri * crra »rcluso & mixto quod imstuositate Sc glutihositatc sijbstfm 1U, 1'', ta'emadmodtim i„ aqua marina sunt du* %UHn ,p i , "*>dulcis & lalla,ita quoque sunt duae lubalterna: in sale. H- nnCtuesum obt la * cm "untre Ct nihil producere & liinc morem m terr*.
ili'"J! 1 “*» ut malignantium xdes destruantur & lal super locum geile ad indicandum .indignos illos esse qui aliquid "*•
ducit ent aUt Producant. Sal quatenus talis est per sc nihil pro- «ata ’ qU a ^ u “^ am ' a ejus dulcis in substantia salia adeo est impli- e xc!u fca ° Bionem proflandum It explicare nequeat, nili forti: dineiut^g; t ^ actut , nam salsedo ibi pro dominatur Sc dusce-
rmtri^'^foa dulci supra dictum fuit, quod nihii producat aut *An*tjuiH»i "'“has'hcrb" Contrar ' am partem adduci potest experientia. qua c» «xtr,v & kitte, tonch** a y at ‘ cas ‘ n medio aquarum St stiper silicibus ere- oliquU ptt~
prsccsfc vermes producercvidcmus,5c quod qe- 1 7 «natio

132
De Sale it Igne.
■ab' 1 '*
ncratio ejus ad tria compotitorum genera, mineralia,vegck.iv & animalia se extendat lmpOnesiliccsparvosinphialam&‘
, WA lUlUliatlii IV VAtviiUal .1 tl 1 j., VS*i V 1IA1V V J J.<ol Yva it> .
superfunde, illamque quotidie renova & elapso ali<l^
gufti colit.
Rana.
conducant.
Curmx&plu iprtpreilion«multum delimo participant- ^
vU vegetal />- nix tenam instar fimi pinguefacit & quod pluviarum aqua, A 1 bbm r»Agu quae cum tempestate & tonitru decidit, arboribus .herbis & {| minibus conducibilior est, quam putealis & fluvialis. Cuju* Flutarchus in causis naturalibus plurimas rationes adducere c natur, qux nullius tamen sunt momenti. Rectius ad icop 11 ^ colliniaret, fi hanc rationem diceret, quia in media aeris regi^ magis cocta: & cum subtili & calido limo fuerunt conjunct*^ hac de causa facilioris sunt coctionis 3 c nutrimenti pro pl*? t (queadmodum cibi in animalium ventriculis, alii aliis magis *' nutrientes.) Nam aquae hic infra magis sunt cruda: & indigo,.
Hoc in loco aquis paulo diutius immorabimur, quial 3l \, hil aliud est quam aqua mixta, & cum terra usta ignis naturi, habente, conjuncta, unde ejus amaror & salsedo est. Aqu* cis occasione experimentum rarum & a quo pulcherrimas co^ derationes procedunt, proponemus. Aqua dulcis igitur est 1 , ” homogerleum corpus, ut quis putaret illam propter suam d 3sl |j( " tem.transparcntiamSc liquiditatem & quia sibi ipsi adeo " est, non nisi unam habere substantiam, tum etiam quia in dii* 1 '
” tionealembicum tota transit, cum tamen alia adhiic subst 311
*T)c aquadub ct Ph.
solida & compacta, in forma teri x, cuin ejus liDinogeneita te j quida fit conjuncta, a qua per artificium separatur. Hoccstst",
” Aristoteles vult in turba Philosophorum. £x g rcßtttt
terrnconcrcatur, quod aqua agitata, £< lirpiusrcdistillata * c
w.
bitur, separando fempci quintam aut sextam partem qux p" 1 ^
” alembicum transivit. Accipe igitur bonam quantitaren* fy- ” putealis, fontanx, fluvialis,aut etiam pluvialis,quam sines e ' f " repet viginti aut triginta höras, ut si quid limi aut sordium * u ^ t i I
Sub Ut w«! ( et, separetur. Hujus aquae cape exempli gratia quadras,.
, M quunuu- mensuras, & leni igne dimidiam partem evapora, ne bulliat,'* ^ 47 -- ■ " •'— T ’ - • nrif* •
te proportio ginti menluras istas serva.
C £ i
Tam aliam aquam accipe ut p r ' u ( dimidiam partem simili modo evapora. Et sic continua :
,, centum habeas mensuras ad dimidiam partem evapora* 3 *’ j
„ centum istis mensuris evapora zo. mensuras Sede reliquis W ' ^ \
„ ginta mensuris evapora adhuC20, De reliquis quinquagi |lf ‘ 1 j t (j«
,, pora adhuc 20, Et de reliquis triginta mensuris evapora i°
st 3 ''
tek
dei
ili»
Temporis spatio, tam fpisti facti erunt ut per angustum ph* J -jj collum non amplius egredi queant. Hujus accretionis caus 3 ^ limus cum aqua mixtus.
Eadem ratio est ranarum iSc ali 3 " 1 , j rerum in media aeris regione generatarum, quas radii solares» cum aqua elevarunt: Omnes enim pluvia:, nives Sc alite fi* 3 *' i "" ' ' Hinc enim est st**.?,.
nit
Par
cor
ere
PUl
affc
par
stan
maj
Rici
Hj n
tata
ferv(
titio
Lust,
«abi
Putu
peir
foret
Silii
sale
S E
co Pura per ’ °bt u teno c °qu elev; tianr & te st'iar don, du m Sine Sal i benj
Rete

• De Sale et Igne ;
dcb't, ab' Vl 8 int 'evapora io. & omnem limositatem qu* resi- " sfptirj,,* S * * * * 10 ' 1 *! 1 ".! immundities & (ordes ist* niliil valent. 1 ’ost ‘ c niti n aiV ' ailt octavam evaporationem aut destillationem, insi- " paulatim' a>om ' aut Eorpulcnla se manifestabunt,qu* tandem “ congjU-^^hstantiam solidam griseam instar farinae subtilem “ cr edip 0 jp ltl ^ ,r - Qu* tam admirabiles pr*stat eftcctusutvix “ puerptf lf ’* nc ancris gangrxnis, haemorrhagiis, fluxu (anguinis “ a(fcftibi| ar,Jrn k nar ‘ urrl * * n tnorbis ventriculi, & similibus multis “ parari n /r- Ut 1U| Ha terra sigillata aut bolus armentis cum illa com- " stando iii ^' Trochisci ex ista substantia parari possunt impa- “ mag na , 0Scu m ultimis aquis ex illa extractis, qu* aqu* etiam " tricnij aff f ^ ltC follent, ad lavandum vulnera ad in
J inveteratos ven
Hanc (i.u us, & alios similes,quare diligenter sunt affervand*.' lubitanfinn, r_i_:_, „n- i_s.
- ‘uottantiam per (ex, aut septem horas in parva jubUato fi'lr/L äe «p‘
ata calcinarc quoque potens Je partem eius cum , . j ratlcm butPk.
‘ftvente distolvere,& reliquam partem conle. vare. »Um* a nu ° & toties dissolve donec omne sal habeas, quod eri - gustu suave: Dissolve illud in oleo.multosenun effectus tib p stabit etiam super auro Aqua marina majoris eflicacixc qu _ •»
putuealis aut fluvialis: Dulcis inquam aqua qu* a a c „
P«destillationem fu«.u separata. Quod juxta mare taciielaau ^
'Oret, cum quartior aut quinque alentbicis ex terra devitre w
stili factis. Meliores tamen pradtabit effectus aqua dulcis quxex ^ sale in hunudo loco relbluto destillatur.
\ Caput LXX.
i>
S ED longe alius 8c prascedcnte spiritualior substantias aqu* *A 1 U Defltll*
, p U f° mmui1 ’ s separandi modus dicendus restat. Accipe icitur «• « cjiudttL- J p c , a ' n a V a >ii putealem, fluvialem, aut fontanam, sine resideat c,,l>h - i obtur^ ' or , as > defunde puram & claram in vatatcrrelbia & bene “
tenov 31 d ^ UtrC ^ aC ' enc ' Um * n ^ mo calido pone per 40. dies "
) coqu« 3 ",? 0 . 011,111 bis aut ter omni septimana: filtra aquam, Sc " i elevab < s u ’ nc l" e ve ' lex ebullitiones, despumando sordes qu* “
- tia lUv l j 11tur cum peqna. Jam in retortas vitreas impone, ter- “
1 iSc tert' dlrni< s |an ' capacitatis illarum partem tantum implendo, "
11 qiiamö* f artc .' n dc destillata, muta vas recipiens & reliquam a- " d°'iec j 0111 ' 111 ’" 11 ' leni distilla. Auge tamen paulatim ignem “
: duninuHo 10 * 3 ^ 0S v *dcas elevari, continuando hunc ignis gra- ‘‘
Sine ign cn "jl 0c s 0 'll"m augendo, donec nihil amplius ascendat. "
Sal in ro q r P°ote sua extingui Sc vas refrigerari, demde collige " hcnc claus 0 ° r f tottx & recipientis suspensum, & in vase vitreo " stctorran, cun, calido Se siceo serva, ne inliquorem solvatur. "
1 quod in fundo remansit igni rursus committe, »
j I 3 illum-

, 1J4 De S a i e et Ig n e.
j illumque tantisper auge donec rubicundum oleum videas ele' ri, hac distillationc absoluta & igne refrigerato, fcccs nigra*'
' fundo restantes tere, Sein subltmatorium de terra bonaco" 1 fturnimpone, ita ut quod fundum tegit pollicis fpiflitudinjj ” non excedat Ignis primum per fex horas parvus, deinde per" odecini horas alias tortior,Heri debet, donec fublimatorium ef j deat in uno eodemque ignis giadu. Refrigerato vase colbg c ''
’ quod ascendit, Sc fiemi primum serva. Hoc est secund"
’ (al volatile armoniaeutn ex aqua extractum , quorum uttu 1 * 1 que in auri dissolutione magnam habet virtute" 1 nec damnosam ullam habet qualitatem ut sal Aruio" 1 (J cum vulgare, quod pessimas habet qualitates, hocverO 1 '^ tt struiTicx substantia, corpori humano tam familiari extractum quae est aqua dulcis ]amoninesfecrs quae in fundo vasis ro" 11 ^ rut iere,Scillas in aqua primo de illis destillata distolve,hac ta" 1 >) aqua prius paiüm calefacta utfal in fecibus hairensdistblva 1 ^ Postquam aliquantulum quieverint evacua , & dimidiam partem Inde destilla, quo facto aliud vas recipiens appone ' pauso foition reliquam aqua: partem destilla, Scurramque i"
" gidiore loco (eparatim (erva. Hac tamen conditione ne sal in"'^ ” do vasis congeles,sed aliquid humiditatis ei relinquas iitchrY^ generari queant. d'i sal non fatis album erit per tres aut q«’ 1 j» horas in olla teriea nonvitreata calcina & deinde in aqualee"^ >> distolve: filtra.congela & in loco sicco serva,est enim (al
> ftilibile. Si forte, primum sal arnroniacum volatile distill® 11 fi oleum quod impurum & nullius valoris est, simul ascendere 1 ’
> & oleum in novam aquam imponere depurare & ut prius p" 1
” facere, & de nov o mcipci c te opoi teret,ideoque prudentes W (j duro erit. ^ |
Brtvhrmo■ Alius brevior modus procedendi restat , Namplures Tj
'dmicjiilUn. *d unum tnnntum unum ßnrm ait Geber. A 1
di rujuam dul aqua pluvialem aut lontanam Sede ill^ impone in retortam q^, cem Ph. tum fatis,quam in fabulum colloca,ignemlencm administt JI ’ jj< » Se quartam e jus partem subtilem & crudam destilla. Dci"^, » stillationem ad feces usque continua quas abiice. Et fac ut ^ ** nam hujus mediae substantiae habeas quantitatem» ^ \ " jus destillationem septies iterabis, auferendo semper q l,,1,I l) ( " partem quae primd egreditur & phlegma est, & feces sunt " In quarta destillatione omnis coloris sulphureas substantia* ' jj,, " tfllularum instar cernes. Absolutis septem destillationib" S ‘
" mediam substantiam tuam alembico in balneo coIloearS'^, »leni regendo, committe, Sc quidquid afetmderc poterit d*’* y " qnod adhuc reliquum phlegma erit. Drfndc exiguos )*F'. f.pi 1 ' »» omnium colorum scintillas ad fundum tendentes creari

Desiste Di Salj st Tske. i;p
•"Jnc a destillatione Se line resideat: deindetestantema-
quan,ol "? 1 a titillationeSc une renue,,... ..
proces U “ enter evacua licquc cum omni m.i media substantia ,, ebii ^V * 1 ^ a * neo lapilli isti creentur. Cum copiam eorum „ ipjji lri 'ole vel juxta ignem lenem evicca Sc in mattarium bc- : ues j UfTl P°ne & igni lampadis vel simili per tres aut qu.ituor, a itM- » -r.nrrfl-ibitMr 4 f finetur excepta ali-j
ne si
men?p,P onc oc'g 01 lam s ilu ' !> v '- < t" ' k,a , a< lapta, & materia tua congelabitur iic figetur excepta ali- „
jjlj ^ ,'S 11 ' 1 portiuncula, ad vasis Utera suspensa. H*c est media „ q U j lUntia materiae omnem rerum primae, qua: est aqua. Ne,, cas ^Ecnt dccipatui, vos monendos censui, omnes istas practi- „ ^'Aginem & picturam aliquo modo delinearam illius pro-,, q u -, Us 'ne, qui in extrahendis liquoribus debet observari, *X„
(• Us °nrnis generis (alia in htunidoper se resolvuntur, ( qualia,»
ali ^on tantum sal commune, sed etiam sal.ileali, sal tarUri Sc„ oin r m '' ia ) ^d faciendum separ.itionem substantia: dulcis» olea-,, m ° supernatantis, a substantia salsa8c amara, qua:ibi»,
anet dissoluta, Sc post aquae abstractionem, in fundo inlal con ,, g * ta j- "t paucis complectar, qua ratione olea »salibus de- „ cujus rei processus non sine an isicio instituitur,., osi, m<ai '^ 1 IS ar c non aequum duxi, nein doctorum virorum curi-,, Ut Tr ^ ,<WS s' m,n i uru ' S >st 1 " multum laboris sumscrunt,, natalium secretorum cognirionero pervenirent. „
H«c aquae experimenta aliquantum percurrere nobis visum,, ruit, non solum propter rei utilitatem & raritatem, sed etiam quia „ haemparre de sale agitur,cujus p.irs principalis rstaqua, Sede „ mari quoque, quia separata parte dulci, sol restat solidum Sc con gelatum, ä quo, in humido resoluto . maxima p.irs aquae dulcis ” extrahitur per destillationem, qua occasione de mari quoque ali- „ tjuid dicemus: Cujus aqua est quali cotptts ejus; Sal veo in aqua ** 'nclulum, quod non oculis sc 1 gustu deprehenditur, sunt spiritus " n '. s & snbst.inriaoleaginos.)irstmimabilisin iale involuta, a » ^una 8c vita, acris aut venti naturam habens. Memento <juia «c ^ nt "e eifvitetme* Pus: igitur lunt substanti« in sale Sc con-«« ,st u *nter etiam in mati, quarum una liquida est Sc volatilis a- rcsfi CnS,< s" X duplex est, aqua scilicet Sc oleum dulcia,altera ve- rus O* ^ ( 1 ' UT est amara Se lalla. Hinc est quod Homc-
du Oceanum, Deorum atque hominum patrem appellat. Nam »R ist U °’ l l ue P« ibictus Sc fpongiositates terrar quam amplectitur rum ^' T1 l'cxtendit.pcr certam natur« providentiam,substantia- P ei ill U u ^'^eheet Se sali« ibi fit separatio: aqua marina enim !»lrmb^^"^"^"ansieiis,lalsedinem suam ibi deponit quasi per Hietur' 1 * 1 ”- 511 ' ^'tortamdestillaretur, aut per sabulum transeo- n "trition U ' l!S P ats cum terra ad vegetabilium productionem Sc ^gines.i'^" 5 C " n ' ) terra impastata manet, pars vero alia in seatu- Ucos St fontes abit ex quibns omnes rivi Sc flumina fpr- I 4. ru.mrur

tA* mare fit Jtenle.
fiscit qtit'i* Venati em.
Hiftoria.
StietrdeUs tAzgypty ab- hment a mari & file.
i;6 De Sale et Igne.
jnantur. Omtttaflumina inmare intrant, & ind'e nutturit redit> deinde m lotum suum abeunt utdenuo fluant, Ecdefi- ast.Pars insuper alia a Sole & astris, tam se inde nutriendi qua 01 pluvias, nives grandines 0caliasacrisimprdlior.es formandi c.u>- ia, sursum attrahitur. Salia pars aque rnai inae quae erastior poU' derosior & magis terrestris est, in venis & meatibus terrae invi' scata maner, ubi calor inclusus illam digerit alterat & ex una in 3 ' liam naturam ad minerarum vatiarum productionem transmutat mediante aqua: dulcis pottione ibi intermixta, qua:illa (al |J dissolvit & lavat, donec ex iis ad suam ultimam perfectionem adductis,natura secundum suam intentionem faciat quod faccrc determinavit. Mare igitur tam sterile & in trnctuosiim non est' quale Poetae & rlnlosoplii quidam illud esse dixerunt. Inte r quos ipse Plato inquit in Phaedone,nihil in illo Jove dignum procreari poste, quia omnia animalia in illo generata (int feta, indomita, indocilia, in quibus nulla est mansuetudo. Quid ergo dk Delphino qui Arioni vitam servavit 6c de aliis a Pluiarcho in it>o tractatu allegatis dicemus? Quacnnm animalia sunt dociliora anne terrestria an vero aquatica? Indi piscis cuiusdam ut canis vena- tici opera utuntur, qui quamvis parvus (it, nunquam quod morsu apprehendit, relinquit. Cqnisodorator, & perdicum monstrator, dociliores illo piff c este non possunt,si Gonzalo de Ovse- doij.lib. historiarum naturalium Indicarum cap. io.creditus» qui se oculis suis haec seepius vidisse testatur. Similiter Don' Pierio Martyre, de alio pisce Manati dicto scribit, quod is mari captus & in lacum deportatus adeo cicur fuerit factus,ut p a ' nem de manu praebentium comrdctit.Öc vocatus elonginquo accesserit Sf manu se versari passus fuerit Se homines super dors° tanquam’ super rate trans lacum de lutoicad littus portarie.
Sed hicqtmitur, an pilees aquae dulcis dociliores sint pise*' bus maris? Sacerdotes /Fgyptiomni pr* omnibus aliis ;i mari abhorrebant 6c illud finem finalem, mortem & omnium rerum destructionem vocabant, quia aqua ejus omnia animalia quae ex ilj a bibunt enecat, Lc est instar sepulclni omnium fluviorum qui •J’ illo perduntur ct monuntur, eodem modo quo terra est lepr’*' chrum omnium corporum. Hac occasione Chija in Zoare mof' tem Rabbi Simeonis authoris ejus deplorans, in terram prostratus eamqüe ambabus ulnis amplectcns hac utitur sermocinatis»" «e. O terta terra,6 pulvis pulvis, quam es dura & immisericor?» nam qjuicquid oculis gratum est tu sepelis & deformas. mundi columnas lucentes comminuis. Quot claic splendenda lumina extinguis quae suum lumen 'a viva & aeterna scatiirig' nC ' ouacmundumubicfueillumin.it, accipiunt? Principes ad regendum populum & justitiam administrandam dati, qua hor/iin c
conlri'v- 11 '
(

confer De Sale üt Igne. 157
seinpj am " r & soli sidunt, in te inveterascunt & finiuntur.tu vero ut „P«firt». nec tot corporibus quae in te redeunt satiari potes in red,? HStc pereat& mox renovctpr.quae mutationes omnes lud det '|V ^ mare autem quod attinet,Sacerdotes./£gyptii il-
>olt b , C ' a “ a,, tur, Scncc nautas, nes infularum incolas aspicere l^od homines edent ab omni commercio humano au(sc r Rntannas) per elementum, (quod quintum,
qn 0( . & hniniirrirors vocabant,) separati : St hac de causa
SUJn ^ **kfquod libidinem excitaret) abstinebant. Occafio quia 1,1 C ^ c rc iicicbant, aliquo modo mystica & allegorica erat, lcnti t niaCU ' as ^ * 0, t l tS non lavat aut mundat ut etiam tloincrus tea p ‘ Non enim sine causa est,quod Naulicca Alcinoi filia,lin- fitci S cx '°ntc aquar dulcis in littore maris lavat: nam ut verum (y m ' m.irma non lavat, quod Aristoteles ut Elutarchus i. „„„ ß r j ej * fl qua?n" C s° tUm 5 * ait > ad falis mixturam refert qua mat is ti „ tecmm u,
s C rc ‘ c ota,ca, ct, adeo utctim nihil vacui in fe habeat, sordes in vet . tionSf« " or| pos}it. Et lixivium minquid ejusdem estcondi- Jcp- lmo a lc magis repletum & aqua, marina multo unctuofius busirrf 11115 -’ ^ cm Aristoteles inquit, aquam marinam lampadi- ®cce ,/° m 11 c c l ar ' us luceant, & flamma: aspersam, illam magis q u n A ere ‘ Qua in parte etiam aliquid mysterii latere potest, i ad ignem < 5 c sal atque affinitatem ipsorum. Satis ergo con- a t,quod est sordibus Scimmundici ei inimicum,Stcum istis loci - h non vult, sicuti etiam ignis jus non %ult ni fi res puras inquit J> a ymundusLullius. Plutarchus in causis naturalibus, iis qux u P, ra de grqstltie aquae marinae diximus calculum addit, cum di- Ijj? ‘" am nec arbares nec plantas nutrire, quia cum latice ipsarum ^cendere non potest: GroslitiesSc pondetositas ista inde appa- ^ M ma. a „‘ 1 cl! '°^f mrn cnsis navium oneribus portandis est aptior quam una major» 'ctrrft - C i 8 ’ cu i us TCl causa est quod sal in illa est dissolutum unde onera portat t ctea riS ut, & navigiorum penetrationi minus obediens. Prae- äulcit. ®cali CUm ar ^ otfs fecundum Platonis, Democriti, Anaxagorae r nar i° rumo pinioncm, animalibus terrestribus sint similes, aqua »0» ° a riutrit lonem nullam ipsis praebere potest nant amarum "“trttfia j../.. — autem dicemus de tam
dij"'^ dulce tantum-
■generepiscium qui in mari procreantur & nutriuntur. I- ,e mqui3 de herbis Se arboribus? Francistus de Ov-cdohba. cap. S-scribit in prima detectione per Christophorum Columbum ta-
" a -"pertasu,sse loca , qu* herbis su.s, prata vindiadt flava te-
* icentis miUiavibns dettnadistabant, »Uasque her- K<f-^/dictM,msup«ficie aquae natare5ta \entts hinc Wfc 1 - francistus Ustoa in sua relatione ftnbit, radreem ci m a c r C1 T um descriptionem & figuram exhibet, ad duode- ^ u mdtcm\hcxapodum ahuiuimemist aqua

i;8 De Sale et Igne.
herbasquc ctcr* instar esse flavas. Sed multas herbas Scarb»" juxta mare & in ipso mari crescere videmus, flutarchus porrö quit illas arbores quae in littoi ibus maris rubri crescunt, ex l* 1 ” quem fluvii in maris ostia incidentes, eb de vehunt,produci & 1,11 triti, quod tamen de mari majore feti ponto Euxino convenis tiirs dicere potuisset. Plinius lib. 18. & zi. Herbas qui in aq 11 '. na Icuntur, ex pluviis nutriri scribit Sed sic in omnibus locis ^ pluvi.r decidunt, illas etiam crescere debere scqueretur. AriO 0 teles meliori ratione huius rei causam, salsedini pingui 8c unct^ fx ibi mixta: tribuit , quia sal pingue est & unctuosi |(I !’ quae causa est quod sal marinum non tam fa c ', e “ ra T , * m *' ignem extinguit, quam aqua dulcis; Haec autem salsedo *q 113 '
' ter per totum mare est distributa. Item Plinius lib. 19. cap- 1 »/»»w” ‘ X eertas quasdam herbas recenset quibus aquae salsa: multum p', * ' sunt. Naturae ha:c secreta sunt, ad qua: discursus humanus'' 1 *
pertingit,nam herbae ex aqtta salsa cequcpoflunt substantia 1 ”* qua: dulcis extrahere atque pisces, ex qua fuerunt generat* & ^ trit*. Sed cum h*c ad principale propositum nostrum non stent, in hunc tantum sine allegavimus, ut filem non infertil^' ex sod fertilitatis causam este demonstraremus. Nam ad veneris 3 P ^ r «rP et ' tl1 mvir.it, unde etiam olim «Aij.»»« id est ex mari procreas' u ie*tar. fuit. Hancob causam animolibusadincalescendum
betur, ut Plutarchus in caulis naturalibus ait qusestionc z. EXp^ rientia quoque testatur,quod in navigiis sale onustis plurcs gl"
& mures nascantur quam in canens: quod respectu rerum lacr 3 rum sali maculam quand.un inurere posset, a quibus omnis lub r , citas abesse debet; sed sciendum est, f>I ex illarum rerum Mir”^, j s*lin btmäm c fl} f , n bonam & malam partem applicari.possunt. Q”° J e-mMm bonam partem , multa dicta Jüpra allegata fuerunt, quo ad
lam, pro sterilitate ponitur Gen. 14. Omnes tn <bade ßl^t^ congregabuntur, fr/a est nunc mare salsum 8ccap 19.^ 11 sapient, cap. 10. de uxore Loti dicitur quod propter sitam i” cs j, ; dulitatcm.&inobedientiam ergaaugclosin columnam falissi 1< i conversa. Et Judic. 9 Pomus rebellium & infidorum deslr^y ! tur& sale seminabuntur & Sophon. 2 , Moab crttficut Sodt 1 *^ desolatio urticarum & tribulorum fts cumuli salit■ ,
quodamGalliae loco ubi are* salinarum excoluntyr,videmus^ .j, num marinum aeque salsum atque mare ipsum super aggeres * narum deponi & ex illo optima frumenta in magna copia ci, 8c similiter quoque vina generosa. Sed alia hic subest c0> ^.(\ dcratio.sicnti in marga Scsylvis collucatis, cum abscisti ran» arbores teneras singulis septenis aut octenis annis vel cornb llt * ^ tur vel aduruntur, vel etiam calx viva agiis inspergitur: q” 3 * stercorationis fieri solent- Cineres illi au; marga sal per fc jj (l #
t

<km nihil . DtSAÜf ITlGN!.
ciuntp^ P'’ 0 ^ Uc erent, fcd quia terram calefaciunt & pinguefa- stWw &
«st ra ,. oduct 'onis causa existunt. Prxtser hanc una adhuc super- marx* fini . misc^J 5 1 U3ra Piutarchus allegat, dicens quod ubicunque sal 4mp t< j|rf t nil ^ a ' n intrinseco fit constipatio quae herba* prodire
suppej 1 ^’ mrr >a. ex sale medicamenta St remedia infinita nobis s*iu sunt & s |ii ! tailU| f» quibu* hk immorari nolo utDjoscOrides Plinius medicamen. qqjjj* .^fis ut sic dicam oculis palpante* dc hac ve scripserunt, r«z [, x 1 ^nullum experimetum fecerunt, prxterca hodierno dic at. Ex° a ^ C ° c * ccantata 2c trivialis ut dc ea verba facere taede-
feljfi^ P er,| ncnti*n hoc unum addam cujus mirabiles effectus in rc C e, ls ll i acu,i5 & maxima inquietudine observavi: Accipe ovum Remedium ti, j tan, undcm (alis communis & commisce instar unguen- «* file in st. bru cr “ Uo 'intea fronti applica. Non nimis refrigerat cere- brikm m , ncc accidentia talia causar qualia conserva rosarum,
& oxyrhpdinum, & multo plus folati», adfert.
pinis.
Deo sit laus & gloria.
Wuftrissi-

i4° Dedi d^r i o.
ILLUSTRISSIMO PRINCIPI GAStO-
NI BFRBONIO GALLI Ai FILIO
LUDOVICI XIII.
Regis fVatriunico.Duci Aurelianensi. Val- lesio,Chartrensi,&Comid Blelensi, Domino fuoclcmendllimo.
}lhil eft quod Principes magis dedt jquam Hermetica Philosophia fludiut»- > Nam quemadmodum subditos suos nati - , vitate & potentia antecellunt, fic ont » 1 i opera mtt debent, ut illos etiam in sci'
_ , i entia Dei & natura superent, quod no»
facile,nisi per pradutam philosophiamfienpoteli. Veterii Arabia & /Egypth eges, mter quos vera iß a Philosophi» maxime vigebat, non ignari quantum pro sui conservatus' ne, in sacris Vhilosophta myfienis bene versatum effe refer' ret,filiossuos, cabaliflico more in illis inflituebant, ut hujus communicationis beneficio, omni supra subditos fu » 1 prarogativa eminerent.
Vtilitas & ornamentum, qua ex hoc deleäabili [»' pientiaßudio ad te redundant, invitant te ut illud fing»' lari affeäione ampleäaris. Nam quantum adprimtti »' quid quaso magis necessarium & utilius esi, quutn perpr»' jeäionem solius divini pulvern, quem veri & fideles lies' metis filii,fecundum admirandum, (quod a patre & >»»' gifiro suo in tabula Smaragdina didicerunt ) artifici » 111 praparant,metalla imperfecta in aurum & argentum co»' vertere pojfe. Quantum ad alterum-, qua animo fatis/»' Ilio major contingere poteft, quam illa qua a sanitate & vitaprolongatione, abs^ulla morborum inftflatione solvenda, procedit. Qui effe citu ex usu pradilli ptdve r!i
fiequimr- quia in illo omnes virtutes , influentia &p» tcn '

f . ■ Dedicatio. 141
universalis anima mundi beneficio, in perft- totiw natur & corporibus, auro & argento vulga- * McorrUptibilisunt concentrata&fixa.
21 dubito te mirari, quod totam, divini magisterii t ■!.°fipbtcitheoriam &praxin,in compendio fitmexiguo 11 affero,cum tamen ex justa Deipermißiont, philosopho- rtt,n Lapu quem nos docet, dpotiore hominum numero , aitt P y ° imposti bili habeatur, aut fi propostibili censeatur % °! n,les tamen, quod ad veram eius compositionem & perse- lonem nemo pervenire postit, sunt persuasi, id^ propter , ^ignasrfam in materia congrua & necessaria cognitione,
I Wam in proceffu acquirendo,in operatione &seupraxi ob-
Jervando, pofitas difficultates.
Hunc scrupulum tamen celsitudini tua exemptum iTi con fido, fisagaci suo animo perpendet,quod qualibet res tn P rif>c ‘pio mundi, divina benediftiotie dotata fuit i ut se Multiplicaret,&ad (pcciei conservationem,suisunilem generaret , & quod per propriam experientiam ego aurum I mortuum (ut coram oculis ignorantium & incredulorum
apparet) fine ullius materia additione,solo natura benefico, vegetabile reddidi & animatum. Qua natura dum
fi m diversis Jpeciebtts ‘exhibet & determinat, potfquam tn fiminibus particularibus, animalium vegetabilium, MineraliumS metallorum,indifferens & universalisfuit, )0c efficit, ut quodlibet istorumseminum, per univocam > r e yettam, naturalem & ordinariam regenerationem adi- y ct postit , iugem & perpetuam sui propagationem ad sui Pmilis productionem : Item quod in hoc trablatu cabalisti- y proposui, cuius rationem sufficientem non t ant ii in
£ dere > fid etiam per experientiam, rationibus tiaturali- irrefragabilibus ab illa dependentibus, stipatam tu* ofitudmi satisfacere queam.
(on r e ^ aute >n hanc fecretiorts Philosophia epitomen T. C. fipiat**'**' m ° Vtt m tnc o>nparabile, summum, & pro- 4 ^ ( gia non inferius ingenium, ad rerum excellen- ■ tium,

*4i Dedicati o-
är ium, & Arduarum tnveftigationem inclinans, & erga v f ' ros doclos in eadem indagatione occupatos & addiäos a»‘‘ s
tnus tuus propensus. Huc accedit ajfeäus tuus benevolus* * quem patria mea, civitatis nimirum S. Difier diäte incoli dedarafli, quorum votis continuis, mea quoq s pro C.T. tui profperitatc & conservatione adiungo.Deum ex animo rogans, ut me hac dignetur gratia, quo aliquando huius fi 1 ' j
entia veritatem re ipsa tibi comprobare queam ;
Tu* Celsitudinis ^
Humillimus Obcdientiflimus
& sidclillimus serru*
Johannes CollessoH'
Constans & Vnanuiiisver&Pliilofophantium dc Physici Lapidis Materia atque operationibus semientia.
Ad Ercurij 'bitrum ter festem Luna dsebue 1 Fit magicis, Soli dein sociata Lapit.
Quemfaciunt sinim* corpusfi Spiritus illa
Nttttt ubi aftrdli neftare plenus erit.
Candida Mercuriiprabent hunc Onfiera, at aurum Htc illum P habeo j unita Diana paris.
Tempera sed nefias anima nascent is, in orti*
Purpureos floret,Sol tibi signa dabit.
Auriferum tum fert animus tentare laborem Hos flores rubre jungere difie btro.
Semine cencipet muher, parietep. manti
Sulphur quod Lapidis,nobilis tgnit erit.
Menfibus tsta decemfient, annoqj perafto Elixir fiphtaglonasumma nitet.
Ante tamen quamproijciai, cerare memento Tuncjj Deouibas paupertbusifl simul.
d>tcygecpifiitTi£lpu,&'
En honos salis e^ 1 '
lohannes MWi L 7 pt'\

IDEA PERFECTA
Philosophie her-
Geticae, seu Abbreviatio Theoriae
& PraxeosLapidisPhilosophici, observationi “as, ad melius intelligendum Principia & fundamenta Natura: Sc Philosophia:» aucta.
Per
loh annem (otteßon, Ordinis S.
Benedicit Priorem.
DE THEORIA LAPIDIS PHILOSOPHICI.
Apis Philosophorum natilrar *• .
liter introducit in metalla imperfecta for- mamAurivulgaris.cum omnibus suis qua- mamtutr i litatibus, accidentibus signaturis & proprietatibus. Ergo L. P. debet in (e habere formam auri vulgans. Nam si illa careret, actualiter introducere non pollet.
Una Jam ck omnibus substantiis quae in 2.
nct ? x tr 'bus familiis natur*, vegetabilium, Animalium & Mi ExfiU nur» rc r * Um scilicet sunt determinat*,non nisi solum at» um vulga- v.fermaL.Pi acc j| c cr '? Ur >. c luod in sc contineat actualiter formam, qualitates, t m Ium aur a ’^® na,llras ’® c proprietates Auri vulgaris. Idcirco so- Comnof, N U ' 8arc ctlt Unicum subjectum ex quo forma auri pro &"c.sonr| 0nC P ct ‘ debet. Quod autem solum aurum vul- mnccompor auri ^nlgari, habeat i »de facile probatur. Quia o- f ltu m naturale, est distinctum ab aliis compositis naturalibus

%Aurum v. a- Uk nihil per- ftQitnitpo- tiß communi
14 «,
Sola rts plu* cfuam perfi m ma aurum •wutgarered' ditpltucjuam ftrfodum.
144 Idea Perfecta ,
turalibus quia particularem suam formam habet, realiter Se atf aliter distinctam ab omnibus aliis formis di veriorum compos. rumnatuij|lium. Hinc est quod solum aurum habet formam 9 ( ri vulgaris Sc quod alia composita naturalia illam minime habt
Aurum vulgare est tantum simpliciterperfectum a Nat“ r '| j
id est, non habet plus perfectionis quam ipsi opus est ut sit p* r L ctum, Sc non potest perfectionem suam aliis metallis imperfc 1, js
communicare. Quare ii in id laboramus, ut aurum vulg ar .' 1 formam auri vulgaris in metalla imperfecta adpcrscctionfJJ’j ni psorUrri introducat, omnino necestärium erit aurum vulgare n‘ t>
prius plusquam perfectum. Nam quamdiu simplicem perfect ' 0 P[
naturalem tantiimhabebit, nunquam metalla imperfecta adj’ f sectionem adducere nec auri formam ipsis communicare pot £t
Jam autem aurum vulgare, Plusquam perfectum neri f ‘ quit, nisi per id quod est plusquam perfectum. Non potest Y. quam fieri plusquam perfectum, nisi per id quod est plus fub"'^ plus activum & pltis (piritualequam aurum vulgare Sc quod t
homOgeneiirh cum auro. Id est quod auri formam habeat e' 11 !
nenter aut illam possit nancisci per determinationem, dum p* r ( j, culariter auro vulgari se insinuat. Eodem plani modo.qu 0 '^ demus fieri in pluvia , qvix est indeterminata ad productio^ 1 - RofepotiusquamTulipie.quiapluviain fese considerata, e(fl } nenter Universaliter & indeterminate tantum femina, & for*’’
Rosae vel Tulipi in se continet, Idque beneficio spiritus unh ^, falis mundi, seminis videlicet communis Sc form* generali* mmum rerum, ex quo spiritu Muhdi, pluvia est impraegnata omni tamen homogeneitateactuali, particulari Sc proxima ‘lf.j cum seminibus Sc formis Rosae vel Tulipac intercedat, ^J* tunc cum spiritBs Universalis mundi in pluvia ad pro“ s ctionem Rosae vel Tulipse indeterminatus & per fpir>^ particulares, Rof*| vel Tulipa; attractus (qui spiritus (i ' ( ( men ab Universali spiritu mundi sunt derivati, & qui fud 1 “ 1 ? determinati in Rosa Vel Tulipa per verbum Dei in Pr incip ' 0 ‘Y f
mnium rerum, in illum finem ut e stent formae & femina ipf> irl . j, fit Rosa in Rosa, St Tulipa iri Tulipa. Et sic particulariter ip*° ctu se insinuat, Sc immediate bomogcncus fit Rosa: vcl '£ t, j'l i: | S Eadem quoque est ratict. eum determinatur 8 c per alios (p ' r,t , particulares vegetabilium, Anirtialium ScMirieialiumattrah' tU ’
Quamvis seminaSc formae Rosse vclTulipa^ante ipecifieario"^
Sc determinationem ad Rosam vel Tulipam, nonnisi eminen*., universaliter immediate & indeterminate in pluvia ratione fp 1 ^ tus Universalis mundi fuerint. Iri quo statu terte omnis ho°'^ gencitas qu* est inter semina formae alictijus Rosa; velTuhp^,,
Valde remota, mediata Sc Universalis,quae tamen fit proxim^,,
»

.■*)
s
¥
f n»
ist'
-it
ut'
me ,. Philosophia Hermet. 145 «■ata & particularis dum se Ipccificat & determinat in rola " nv t'ipa.
mun , l1 ( Qc in loco irotatudignum vcnirquoJ spiritus Universalis I’ 't^tstantiahumida iutnilislima&tcnuisfinia& manusnon l0(0D)i ac '^tc vetitius, e ii Anima Universalis Materia prima Phi- 8 a re & n ' m Kermeticorum, unde Rosa, Tulipa, Aurum vul- ntas'' . c * ter *natur* particulares omues, originaliter habent nus < i? lna, ^ ccum ipsis suas formas, respectu nostri plus vel mi- 0 at ‘ 1Va sdc perfectas prout Deo plaucit in diversis specicbus öc p cri . lls super theatro hujus mundi divina: fuse majestatis4c a, cnt , la: infinit* effectus admirabiles, plus vel minus in cottspe-
lUm dare & producere. , , .
Qnod autem illa res c]u* Aurum vulgare plusquam perfe- V^rcddcre debet perfectior subtilior,spimualiordcmagisActi- < jj i < l Uatn aurum vulgares este debeat & quae ut uno verbo liberi niateria prima aun sit & omnium rerum ab auro vulgari tic n ^ arUTn > cum quibus aurum vulgare per artificium Heime* PcifA nUtr ’ r ' ttkfier, ut pluscjuam perfectum fiat, quo metalla im- persecta factre queat, Inde probatur quod illa autum °luere, animare ct abundanter vivificare debet, adeo ut (cm- l,ll '' snbstant | acum illo sit. Hinc est quod li quis cum Auro» quandam ctastam corpoream & heterogerieam imper- _ ‘atn, aut simpliciter perfectam, misceat, aurum propterca non ^agis activum Sc ad generationem aptum. Tales materne ^n* corpore* 6« heterogene* imperfecta:, aurum non drslol- j.j-nt sed illud per mixturam istam,simplici sua perfectione natura*
^ luam ante mixtionem habebas,’ privabunt, Sunt enim res ni^f 0 heterogene*, cum cujus principiis nullam unquam comtis tonctY ' naturalem & 1 adicaiem habebunt,quam vulgö mittag i*** 1 P cr mininid vocant, idque proptcripsarumheterogcnc- Uon p^su-nes: Et materi* simpliciter perfecta- ( quae aliae este Plicis ll ' nt aurum ) post mixturam factam aurum in fim- " a b c L a Pactione naturali relinquent, quam aiitemixtionem inq , at ' Adeo ut aurum vulgare nullam accipiat perfectionem a Utm ‘ tate »ut vel magis spitituale; animatum & activum fiat, dum , a,0r ? n ’ in gressum nancilcatur,autaptius fiat ad perticicn- gjrc J? tta ‘la imperfecta : Cum tamen illa ros quae aurum vultis resuam perfectum reddere debet, homagenca cum auro qu 0( j ■ «ct« & potentia idque immediate vel mediate, pritjpjp 1 • . P? tct • quia res illa naturaliter <3c radicaliter cum
tr ' as Pe S 4Ur ' ^ milccre, & aurum p« omnes suas partes mint- Ctrar, ^eb'f, adeo ut nulla separatio postfactam mixtio* rc * ifta 3 u . am “Cii queat, quod tamen in attemum non fiet nisi " 'omogene, eum auro vulgari, actu ye! potentia, im- y * L S K mediati’

146 Idea Perfecta , ,
mediate vel mediase, guk r.il>; natur® qua sc poffic inseparabii' 1 , unire cum auro vulgari, per novam specificationem & detern 1 ' nationem,qux per artificium & Philosophi Hermctid indulfi’^ fiet. Nam aurum alias nunquam fieret plusquam pcrfcct ul ^ Quare nihil crastum corporale, imperfectum Sc respectu auri H ( terogeneum, aut quod tantum simpliciter perfectum cst> J. quod non est materia prima omnium rerum Sc anima mundi y niverialis, potest auro vulgari dare Exuberantiam persectiof 1 ' quae sola potest dilatarent multiplicare semina omnium natu': 3 rumsingularium, per solam Sc novam corporificacioncm St ", terminationem qux indies fit, Sc quia etiam illa sola potest n» t(l ( re aurum vulgare Sc efficere ut vegetet, germinet, abundat’ 1 ' animet, ad faciendum aurum plusquam persectum ad genet a’'“ 1 nem aptum.
5. Verissima certe res est, omnes substantias vegetabiles ^
Omne, rei 1 n male;, minerale;, Sc metallicas ( qua: actu & re ipsi aurum tribue nature sunt ) respectu auri vulgarishctctogcneas este, quia ab auro V regnusunt he g ar | jd C Q differunt, quod natura Sc forma auri vulgaris carent^ termenta re- c j rC oomnesillrc substanti®, quocunque artificio Sc subtilis *un v. wa ^ cntu| . jnu i| anltomm i xt i 0 nem radicalcmSc naturalem atfl 11 •homogencam cum principiis auri vulgaris habebunt, unde f* 11 ' quam inseparabiliter cum auro vulgari se unire possunt, est quod cum semper sint separabiles , aurum vulgate nunq 1 ' 3 ^ poterunt facere plusquam persectum. Insuper omnes m« t(( j, Sc substanti® illae non sunt ita persectae ut aurum: Nam exp c .
entia teste, ignis Sc alia agentia communia naturalia illas cor» 1 pereSc destruere possunt qux tamen in aurum vulgare pt»^ 11 ' tem nullam habent, Unde concludimus nullas substantias tabiles, animales, minerales Sc metallicas ullo artificio dep»' 3 ', onis Sc praeparationis, vel subtilitate qualicunque posse af' 1 ' 1 vulgare efficere plusquam perfectum.
6. Ut igitur aurum fiat plusquamperfectum , in illum n" ^ ituro v, opus seilicet,ut metalla impei secta ad perfectionem ducat,apprin’ 1 ' 1 ^ eil materia cesianum est, refugium capere, ad primam materiam Sc ori”’ 1 . 1 '
1 'titumalip *- 1 rcrum Universalem ( quam pater verorum Philosophorum 3 J mes vocat Lunam, filii vero Sc discipuli sui Balneum Dian*» u e quam hylcalem,aquam azoricam, Sc aquam primordialem ' ^ ad primam omnium rerum formam atque Universalem, ‘l"^. Idem Hermes Solem votat, filii vero Sc discipuli fuiDi» ,,, )) , Naturam. Sulphur incombustibile. Spiritum Universaler» r* 1 ^, di,qui teste historico sacro Moyse, Gencseos. i.in princip’ 0 01,1 um rerum ferebatur super aquis. c( .
7. 1 ’rima Sc Universalis materia, Forma item prima Sc manem- falis ominum rerum, (untre vera Stic ipla unaeademq; lub ,i,r
h,

t - la Pi*ltosoi»Hli€ Hf. RMEt. 147
phi Fle altera, actnahter potest sepnravi. Ideo Philolo- rU (r formn, ni3lt( . ri rmrt <C! reficiunt, 5 1 nullius momenti aestimant primam wiversalu i- ut a i l)ri 3ni .^ >cr 'P ; '^ti corurr '> q»* fennndum ipsum authorem <tem ' Uwisibilisfme tovmaSc (ere nilnl.
^Un arr *' ls alltcrn p r ’ ma niateiia universalis, & prima for- x ftantin omnium rerum, rcipfa una eademque res Se sub-
ali.
I tl:l ^ in uno foldcodemque subjecto, in aqua videlicet hyle-
r ,ran ’fn cum ratione separari possunt, quo modo distinctio j rn l a!l s seu rationalis inter ista duo adrtiitti potest, qua ipimui " V|| 'niliquinquxhylcaUi Scazbncx Internum est, nomen loi-
Agentis, Externo vctocjbsdem aqu* liylralis & azoncae o"aen Patientistribuitur, (utrstafitix videlicet lutmidx xtherex qiiinteflcnfificata:, quae iblis artis Hcrmeticar filiis interdum öc CciI ° quidem tempore, modo in forma vaporis, modo in forma ^l u * se conspicuam pntbet. Eoi te etiam a Veritate & doctrina etenim Philosoph ovum & cabalistarum non longe abeirabl- spiritw fest ”1US, fi dicamus, quod Internum aquae liylralis Sc azoticx per se, anima miivtr «absque Externo consideratum, estspintus gcweblis mundi. Se/X» qrma prima Universalis omnium rerum, & quod externum prx- uict® aquae Hylcalis Sc Azoticx per sc Sc absque Interno confide- ratum est materia prima Ac Universalis omnium rerum. Et quod tunc, Internum & Externum (imu!comprehendimus,spiritiirn scilicet pura substantia humida xtherca Lc quini cssenfificata vestitum, duo illa ita conjuncta sunt Ac constituunt animam catholicam aut Universalem mundi, quae sive externe live interne considerata,est tota forma Sc tota materia nutriens omnes res.Sc causatis omnes generationes, transplantationes Sc multiplicationes omnium individuorum Sc diversarum specicruin & generum, ia rnbus familiis naturae existentiUm, idque per determinationem» ■pecificationem6tcotpotificationem,quxab anima rlla mundi ßmerali contingit in feminibus differentibus Individuorum prx- n'ctvtum niurh familiarum, übt quodlibet femen perpetuo ad se trahit,& i n s t spiritualitercorponficatsupradictam animam mtm- d' pro extensione Ac multiplicatione sui feminis.
Anima mundi est in omnibus individuis diversarum fainili- ^ aru m natur*, quia omnes diverste 6c materialessormxpraeditorum diversoi um Individuorum, ab anima mundi Universali unt derivatae, cum qua tamen post hujus mundi destructione ist , ^onstagiarionern unirx manebunt. Nnllo tamen artificib Spiriuu >«*"- mitndi, abuUosubjectodeterminato garis n f particil ' an qualecunque illud fit, pro maiori auri vul- V , ct , lem. iottc separari potest. Sed quicquidinde extrahetur, pries P artlCu 'arc erit, Sc natui am, accidens, conditiones Sc pro- s composui naturalis particularis unde cstfacta extractio ,
K * retinebit,

148 IdEÄPf. RFEciA
retinebit. Idcirco quicquid inde separaveris, semper cum aU' ro heterogeneum, Sc pro materia L. P nimis impurum Se impes' sectum erit.
Anima mundi in sua Generalitate Sc Universalitate conside'
.. ,0 ' rata qux nondum in aliquo subjecto particulari & visibili fuit l|» e '
■ 1,1 mundi ctfoara Se determinata est materia L. P. Sicut aurum vulgare esiMmuriut quod illam virtute sua magnetica & sympathica determinat# Ph. specificat, est ejus forma. Anima mundi est Mercurius Sc dist°'
luens Pbilofophorum, cum quo aurum vulgare debet sine vi°’ lcntia&naturaliter dissohii. Et per conjunctionem fixam ist 0 ' ftrm duorum resultat Sc nascitur vera Salamandra & charus ini."' 5 Solis, qui cum totus ignis sit, in uno momento omnem imput*' tatem metallorum imperfectorum super qua: projicitur cons"' mit,& in ipso tempore substantiam Mercurialem quae in Impcrst' ctis metallis est, in argentum vel aurum coquit, secundum g' J ' dum perfectionis ad quem Divinus L. P. fuit adductus pro u>>° vel altero effectu prxstanda
De Pra xi L. P.
ii PRAXIS Operis Hcrmctici in duabus operationibus consistis ' postquam aurum vulgare ab omni materia beterogenea foeti' depuratum, Sc subtile atque attenuatum factum, quo tanto facil 1 ' us Sc citius vivificum Iphitum Sc animam mundi Catholicam st 1 ' scipcre queat.
Frater Basilius Valentinus Ordinis S. Benedicti Monach" 5 scribit, dc praeparatione auri vulgaris ante Operis Philosophici nitium praestanda, aurum tribus vicibus per Antimonium e" 4 purgandum, prxmiffo cxactistinio examine per aurifices seu aH' os Dcpuratores, super cupella Sc in quarta ut vocant: Dum bist* verbis utitur magnus ille Philosophus. Corona Regis debet fi ctl de auro punstimo cui debet conjungi casta sua sponsi. Cu>° igitur volueris te accingere ad operationem in materiis hostr> s ’ Accipe lupum famelicum & rapacem. Marti bellatori ex ctyi" 0 ' logia nominis fui subditum, & ratione originis fu* Saturno gnatum, filium scilicet suum, in vallibus & montibus fame m° sl ' Dundum, Cui obiicc corpus Regis ut inde capiat satietatem, ^ postquam devoraverit illud,tunc projice illud in magnum igne 01 ' ut ibi consumatur Lupus, Sc Rex ab eo liber evadet. Quodcn 0 ' tertia vice feceris, tunc Leo Lupum siipcraverit. Lco autc 01 ' seu natura Leonis mirum in modum, tinctura Lupi dclcct* tl ! r propter magnam sjnguirus ipsorum affinitatem. Quando rg 1 ' tur Leo sanguine Lupi satiatus suerit, sicut Sol Iplcndcbit, Sc es 1 ' fortitudo sua interna valde magna Sc maxim* utilitatis ad qua: volucris patrare. n
12 .
Pr*paratro «turi vulg pet Antimon,

Philosophie Hermet. *49
mar In l’tima Operatione L. P. intentio nostra est. nutme 8c am- ^ auru m vulgäre cum anima Universal. llt fia ‘ P 1 » 5 '
störn Pctf 'ct«^ad auferendum lepram Metallorum 'mperle- & nr^ ,8c ad conservandum hominem m mtegro sanitatis statu, coi ” ""g'-'ndum dies vitat fu* supra terminum ordinarium obn,! nUnfm& sanandum illum de omnis generis morbis quibus * llls fieri potest.
anir« Unc l uam autem Aurum vulsare nutritur, imprsgnatur.
matuv & vivificatur per animam mundi generalem , n'U« Von C Uerit resuscitatum, nisi ad oculum vegetetur. & cauda Pa- cui''* n Pparcst .non quidem in materia ipsa, sed circa vasculum tih• • > c °n(ptctuituo obiiciens omnes quoscunque imaginari
1 poteris, colores, inter quos tamen Viridis caeteris praedomi- tur^ & po q j)] um IU [j cr gj purpureus. Prima autem haec O- oit^ni 0 1 ’ ^ost Animationem Calcinationem, ffc auri vulgaris in a- A• _} hl osophica dislolutionem.peragitur, quae aqua Philosophis 'u nihil est t q uam anima mundi per Elementorum separatio- ^ n ' S ' c ^' cc, a ren a, subtilis a (pisto,volatilis ä suo fixo,& Ani- Di I PUr * ^ albae asuo corpore impuro, «c nigro, quod in forma P veris finisttmi & nunquam fufibiiis distolutum remanebit, c hac prima Operatione Krater Basilms Valentinus in libro pri- O suarum duodecim clavium Philosophicarum ita inquit. Ac- Sipe optimum aurum, redige in frusta & dissolue illa, sicut natu- f a scientiae amatores docet & reduc illa in sua prima principia, si- c Ut medicus solet corporis humani distectionem instituere, ut inoriores ejus partes cognoscat, 8cinvenies Semen, ouodest Prin- c 'P'um, Medium 8c finis Operis, ex quo Aurum noltrum cum sua conj U g e p r od U cit l ir j sobtilis videlicet8c penetrans spiritus,Anima c »cata Sc pura Sc munda, sal 8c balsamus Astrorum, quae con- Un «a unum constituunt liquorem Sc aquam Mercurialem.
Et; paulo inferius idem Philosophus tractat d$nuo, deBrima peratione Philosophica hisce verbis, Per quae plus fatis luminis, ^uod caecutientes in hac prima operatione sequi debent,exhibet, bt^*?’ Expergiseere popule mortalis Sc aspice Lumen, ne tenc- K «c obscuritates te fallant. Dii felicitatis,Dii magni mihi hoc
ltl somno revelarunt profundo. O quam beatus est illcqm ho- scc Veos novit Sc instabilia qu* faciunt, «equiilluminatos habet ad videndum lumen quod .pfi prius erat absonditum. Pet dlv >nam bonitatem lactum est, ut hominibus ottxfint duae stc - * adinq Ulrendum in vciaitl & pro fundam sapientiam Aspice st. verst77'^Uiom» Sc ad claritatem illarum iucede. qu.a ,b. r-- como sap,Cntia - Ehcca.x avis meridionalis celer 5c levis, cor « anim.ihs Oticmis cxtrahit.utsib. simile fiat. Nam a 'nmah Orientali pdkm luam aufeire & detrahet« oportet Lco- 1 K 5 u«, ut

IJO Idea Perfecta
nis, ut alae fu* iterum dispareant Sc ut intret in magnum mal fallam Occam Sc ut iterum inde egrediatur cum pulchritudine * venustate Tunc proiice spiritus inquietos in profundum fo 1 ] tem, ubi aqua nunquam cxiccatur, ut matri suae ibi ablondit* antlimilcs, qui originem suam accipit de tribus.
'+• In fecunda Magisterii Hermetici Operatione, a qua fec" 1 !’
''trauern' rh <* um majoremauthorumnumerum, opus, Philolophicum i 11 '*! ßKM*n?m,i um sumere videtur. ( Parce cmm & valde oblcui ede prima, **' nandi in au- ue qua tamen in hac scientia transmutator« nihil fieri potest , f #f r». manem faciunt) Sapiens Sc industrius Phrlolbphiisfix.it anit» 3 ' 1 '
generalem mundi in auro vulgari, convertendo ignem in tc r ' ram, subtile m fpistum, volatile in fixum, & restituendo anima 1 ' 1 puram albam immobili suo corpori ctasto Sc terrestri. Et Ii ,r tist.T in Primo Labore opus fuit patientia. eadem in hoc fecuE ipsi deficere non debet Nam putrefactio quam Corvi cap ,(< insigniunt pei septem nicnles durabit,quinimo interdum per >'1 ve rn vel decem.nudius finitis Reginae albae primum, deinde fanginnei Regis satore & benevolentia fruetut, niodb justae ginnn Ignis .'dministraronis non sit ignarus.
Sas.Valtnt. FraterBalihus Valentinns in primo libro duodecim c' 3 '' 1 mu Philosophi*. quid Philosopho in hac (ccimda operatione r ctoopus sit, monstrat, ubi dicit adeo rectificandum este MerciR' um bulphur Sc fil Philolophicum ut anima,(piritus Sc corp 3 " tam bene uniantur, ut nunquam a |c invicem distbltii Sc fe>iat 3 postint, Sturne verumantpus vinailumforeconfcctum,
, jjmni glori* St honoris extructam, Et quod hoc aliud nihil' 1 j C+njunttit, j quam conjunctio aqua; sicca; cum lubstanua tciu strt , Itemq" 0 ,, ' magnas alas tacere oporteat teri* (in prima Icilicct Opcia»^ j ne)coarctandpSc picuundo illam, adeo ut in altum alcendat.^' super omnes montes, usque ad firmamentum volet : Etq"°_ tunc (in(ectinda videlicet operatione) oporteat terta: alasau’P^ tarecuni igne magno convenienti, ur io mare rubruni dccidasi ibi submergatur : Et quod post hic oporteat mate redd s ^ tranquillum , Sc exiccarc aquas per ignem St per ackern, Ut tc r renalcatur. , -
Ne autem täm profundum Sc molestum laboicm ab >'"L, Mu’tiplicati» repetere cogamur, Philosophus, cum ad albedineni vel >ub^ ^ L. p in vn- rien, pervenerit, opus futim multiplicabit in quantitate St '|.
tutt fc tfuan- tc usque in infinitum, si cum nova aqua Philosophica,illud di* ^ matt. vit Sc fixat in codcni operis procestu quo usus fuit antS- ■ ^ ob s n vandnni, quod divinus L. P. in qualibet multiplicatio'^' . ve albus live rubet ille fuerit,acquiret sibi decuplam virtute» 3 . jorem, quam liaheb.it ante multiplicationem. Adeo ut h rf 1 j[i vice unum pondus ipsius convcrtislct centum pondera > llC

IS.
'mpClf n. . P « 1 t O S O P H I H E R M E T. ifl
convcrt 1 ar S entum vcl in auiuir,secunda vice unum pomdu»
WnarnTu mil,C ' ^riia vico decem millia: Et quarta vicecen- tipli c J " a >& sic procedendo in infinitum quia in qualibet mul - anim» l0, ' C tanta additio suit facta, novae materiaePhilosopliicae, n 'entat’ 1)Usl< ^i 6 cncra * 1 s scilicet, quanta necedaria erat pro aug- tmij. , l0nc pulveris in virtute decuplo majore, quam ante mul- 'onern poterat praestare.
fontr .P cr fcctioncm&consummationem Magni operis Philo- J n ' C, .P° st Multiplicationem, Fcrmcntatio quam communiter 0 P m trmm f ac jj tr,Um dierum vocant, non est negligcnda urdivinus I.npis'"“^ " ecr ' ^li“ s IOrcm ingrelTum in metalla imperfecta nanciscatur. Nanr stiet n r °! 5,Cr l"wmä luam spiritualitatem Sc subtilitatem semper jj . v IS 'mperfectissuperquxptoiicicndus foret, supernatares.
Cu co °pws ad album cum argento vulgavi Sc opus ad rubrum ro' vulgari fermentantur. Album in duobus. RubrunVvc- a ]b nt I?“ us diebus. In primo die materia: sunt nigrae, in Iccundo _ . tUstc spiritus cum magno stridore firmiter se uniunt cum
fia ^°lvi S *® ctcrt '° die sunt rubrae 8c (anguineae. Adcoutpost- im " f restet amplius, quam ut cum divino I.. I*. super metall* tum i ^ facias projectionem adeonventendum illa in argen- Vel aurum pro ratione tincturae, tuae medicina:, x iupra dictis apparer, L. P. cx duabus substantiis & parti- us componi, cx quibus una est materialis & determinabilis, ani- »tia videlicet mundi, altera vero formalis Sc determinans aurum ^erum vulgare. Unde cognoscitur eos, qui G P. definierunt per- 'piritum mundi Universalem, qui inrerveirientecoelosuit corpo ^ficarus in puro Se virginali ventre terrae Adamitae, ad Lapidis storiam rclpcxisse, quia per spiritum, Interius animae generalis siibst 01 f er cce ' l,m > Exterius ejusdem animae mundi, & puram j, ant *am aetheream Sc aeream intellexerunt. Eos verd, qui L.
J« Aurum ' n supremo gradu perfectionis per digestiones Pln- atn°f IC3S exa k atuni definierunt, illum declarare voluistt per siv ro °i rmaili Statuentes Exuberationem perfectionis quae au- t i Q Vl, 8 ar ' contingit, procedere de Gorporificatione, determinari d ^ ^P^rticularisarione animae generalis mundi inauro vulga- sali ^^i^o ättenuato, tanquam de Materia prima & Universal” U °' c ^°P art 'cii!ari& formali > quod formam suam cotn- tin R iJ Care ,^ e ' 5ct per extensionem Sc multiplicationem quae conti,, mu* r p ntc * uo ^ m ' ne P"no vam corporisicationcrnabani- Pet i l 8 tncra l' introductam & causatam, linitur t>r, a ?^^^viationem cabalistrcamsaeili negotio intel-
** Co *t 2Ä
Un' s "? nml,Smun dr,detcrmmabilcm insua generali- auidfiti 1Vci salitateinauiovulgan,ad componendum medici-"
nam
' 7 -
iR.
täte & 1
K 4

19 .
Theorie Praftica quid sn?
Solventia, au. ri\Sopbistica „
Solutio auri 'vuljr. efl vo* Utihfatto.
Steuxda ept- rationti Ph, intentio.
ij* Idea Perfecta
nam Universalem in auro vulgari & P.uiacaam, vulgo l a P . rhilosophaiem dictam. In auro vulgari dico, quia ex illo & ex anima mundi generali duoL. P. componuntui albus vide 1 ccr&rubcr, nullo modo negans, etiam exargcmo vulgari 2t c anima mundi generali lapidem album fieri poffc ad conveittP dum in argentum, metalla inferiora & imperfecta. e
Pro Recapitulatione totius Thcorica; & Prasticseptt 1 ’ 0 ^
, Lapidis Veterum Philosophorum dico,omnem Sapientiam - meream confidere m Dillolutione & Coagulatione, & quod at' geiiturii & aurum vulgare purificatum & attenuatum sunt cms" ra qu« diffoltiere oportet, videlicet argentum pro opere albo aurum pro opere rubro. Si quis, operando cum auro, in opC> atl one sua acquiescere non vult quaqdo materia facta est alba, >R illam ad rqbcdinem perducere cupii, tunc oportet illum m* tcl ' am ad albedincm perductam, multiplicare &i fermentare ,cum ^ nima mundigencrali,&argento vulgari. Quantum autem 3 substantiam, qua natur alite r PcPhilolopliicfc aurum & argentu 1 ” vulgare lolvuntui attinet, nemo fibi imaginari debet, ullarna * ani, quam animam mundi generalem, quae per magnetes & fl ' e ' diaPhilofophica trahitur & attrahitur de corporibus superioris" maxime veröde radiis Solis & l.iinP.
Unde liquetillos Mercurii scumcnstim Philosophici nul] alfl habere cognitionem, qui naturaliter &phyficemetalla pertect 3 difsoluere cogitant cum dissoluentibus particularibus, dc'An tl ' momo, Saturno, vitnolo, Nitro, sanguine humano, Spi rltl * vini, meile,aceto,aut alia quacunque materia vegetabili, and' 1 *' Ii, minerali aut metallica extractis, Quia omnes illae materi® > ^ omnes substantix quae unquam pi apparari & extrahi possunt,n u ' lam habent hombgeneitatem Sc conformitatem natuicum c° r ’ ponbus metallicis persectis, unde nunquam se cum illis inscp ar3 J biliter unire possunt, nec ullam ns dare Exuberantiam ut sint ve fiant Lapis Philosophorum.
S madnrodum autem in principio operis Philosoph'* 1 »pro prima operatione, principaliter incumbit soI ut, ° idcstspiritualifatio & volatihlatioauri & Argenti vulgaris p er *' nimam mundi generalem, quae dilcontinuat veldissoluit orn"f s ipsorum minurias patticulas.öc cum illis ratione hon»ogcneit** ,f inseparabiliter se unit, quia ipsorum semen eodem plane mod prodit, quo aqua calida agit lupfr glaciem, quam in aquam r c '°'
luit, & se inlepanbiliter cum lllarationehomogeneitatisunit»
quia glacies suum esse habuit ab aqua: Ita quoque pro s ccUI ’V, operatione praedicti I,. P. unica saptentum intentio est, Autum argentum vulgär* ita dissolutum Coagulare & congelare,aut" melius me explicem. Ipsorum intentio unici eo ip c „ r
\ \

«t»^ PmiosopiUij Her met. ijj
'cnt Co 01 "tundi generalem in auro vel argento vulgari coagu- PetF t (j ■S^f^&fitmiterfixenr, quoniam corpora ista metalhca gelatjp^i'äs per fe& propria sua natura satis coagulata & con- got Urn "‘Se quemadmodum Dissolutio non fit nili ratione cor- tion e r’ lta quoque Congelatio nec fieri nec este potest quam ra- fis
d| st5.i„ ; '!! tlUlm,cu substantiarum spiritualium, qualis est supra
t antui
'^'itna 1,1 testar
'<"n icu muuiimunu» ... ,
mundi generalis. Qua congelatione peracta, hoc
at pro divini Lapjdis Philosoplitci perlectione , ut o- '' .— mundi
Pusadiik 1 '" 1 " 00 '’ - ..
gen;. , uuum multiplicetur, 8c fermentetur cuna anima ä dcin ' &cum argento vulgari. Sicur opus ad rubi mn, cum e- ^uimamimdi generali 8c auro vulgari.
*i a j.^^turaßc Ordo quem Deus stabilivit in mundo, experien- 2 o- p f ’ , atl ° & libri Philosophorum Hcrmeticorum, bene intellecti Traflatitdt stitti ' lttClc ueqiipunt, ut aliter de theoria & Ptaxi L. P. sermo in- ’t* K i Urn * Up * Pro natura: ignaris, & in Philosophia Hcrmetica pa- c eir Vcr s'tis habendi sunt, qui de illo aliter tractant,qui alios pro- vi-ui^ observant. Sc qui sibi aliam viam quam ego in bac Abbrc- b'iiu° He ^^''bstica docui (ibi persuadent, qua ad optatum finem nii. Sn 9.bilis fcieufiar, & compositionis L. P. prctiolistimi perve- de ^'ouint. Nec tamen ignoranti® nota Philosophi qui aliter
to ciipserunt insigniendi sunt, qui inquam obscure parabolicit FJ 1
stigmatice scripserunt, nec pro malitiosis habendi, quia plures tenaS, operationes fallas St inutiles ac impertinentes docuc- nt, quia hoc fecerunt, ut improbos St indignos ä cognitione I..
• ai cerent. Sciebant enim beni, quod banc scientiam, ( quse PostDcum omnium prima est, tanquam maximum bonum ge- ” Cr ' humano a divina bonitate communicatum,) probi homines p m bona intentione indagantes illam mox in animis suis quoq;
, '&«iam Dei concepturi essent, dummodo ipsorum consilium ^ntes.oculosm naturam defigerent, ad cognoscendum quo- t cr i a 0n ‘’ t,,ra ' n suis generationibus se gubernet qua utatur ma- m V c l u< -' n ' ordinem & processum perpetuum eodem semper 00 'nstl.s observet.
°PUSplsi 0 r r< ‘!' <llU,mCst ’ 0 mnia st UXsu P raaechraviadMa S num Mapt.vw p to nuoiophicum pertinent, ad quod tamen pauci perveniunt, p, wtlU .
sürn n Cr ‘ i ^‘ cnt ‘ a: & Patienti® defectum,qu® tamen ibi requiritur 2o i la ' cx P C( standum finem,quia operatio ejus non nisi lon-
r ta i, C ' 1 lP orc Perficitur: Sed dantur tamen interim operationes ^ drl ‘ culir ‘* ‘"starr ITlax ' m * ut 'btatis in scientia transmutatoriaqu® suntV^V aT" stHatu amorun " a magno Philosophico opere dependentium pro fq -F-cssu, tanto temporis tractu non cst opus, quantum bfiiii Cr " ” crmct ' c ’ consummatio requirit, qu« tamen sine Ar- S r "cral°^ nitl0ne P f ‘ st c ‘ non possunt,quo videlicet anima mundi ls 111 ar gt.'ntum it aurum vulgare fit attrahenda, & quo K $ medio

154 Idea Pirtecta
medio sit utendum,ut humiditas radicalis metallorum per& cU eadem anima mundi generali depurari possit,quomodo inqu 31 "’ Mercurius vulgaris ä duplici sua lepra in terra: visceribus, öclt> 3 tricc sua aquosa & terrestri contracta,sit liberandus. Igitur ai” mus mihi ell, ut illi qui hactenus in studio hoc Philosophie® guos progrestus fecere commodum sentiant, Lc ut ipsis calcar 3 divini L. P. praxin aspirandi addam, brevibus, duo Secreta p 3ft ' cularia vera parvi sumptus & magsse utilitatis docere, quoru ,
beneficio, longum tempus & taediosum Magni operis Thilo’ 0 phici laborem alacriter Sc patienter expectare queant.
Secretum Primum.
'pRimum igitur secretum fit & componitur ex una parte auri n 0 * 1 vulgans vivi, id est quod nondum fuit fusum,aut quod est”" praegnatum anima mundi generali, & ex decem partibus Me> e” rii vulgaris eum anima mundi generali impraegnati, cumq” 3 , per quam ä Phlegmate naturae iuxheterogeneo fuit liberatus, {> quo erat hydropicus factus, & a terra nigra excremcntitia exutu*’ quae non erat de lita compositione naturali sed impediebat q”° miniis cum auro inseparabiliter misceri posset. Postquam u» 3 ' que Irre materia ita praeparata fuerit, lecundum artem illas am 3 *' gamare, in vase vitreo hermeticc sigillare Sc per tresinteg 1 " 5 wienles in ignem putrefactionis collocare oportet. Quibus 3 ”' solutis per alios lex menses, in eodem ignis gradu in principio tC »ebis, augmentando postea ignem lecundum artem per gradu*» Ut per frequentes &reitcrataslub!imationes& descensiones m 3 ' tcria: tuae purificentur, Sc adalbcdinem & rubedinem promO' ,f ' antur, quo liilphur ad hoc opus requisitum obtinere postis. Tu nC accipies partem unam de hoc sulphure, duas partes auri vivi # quatuoi partes Mercurii pra:parati& animati uti dictum & dab’* ignem per tres alios menses, lecundum gradus,ut absolvas f>P e * rationem Sc habeas medicinam , quam multiplicabis in infi” 1 ' tum, si accipies Sc coques partem illius cum duabus partibus 3 ”' ti vivi Sc quatitor partibus Mercurii praeparati Sc animati i” ctum est. Hoc facto projectionem facere poteris cum haeexce" lenti medicina,supei Mercurium vulgarem,aut stiper aliud W ett ' lum imperfectum ad convertendum illud in aurum. Si qui* aU ' tfm medicinam ad convertendum metalla imperfecta in arg c0 ' tum habere vellet, auri vivi loco, argentum vivum accipienm” 11 fpret, & idem pondus, idemque processus observandus.
Secust'

Philosophie Hermet.
m
pErse,
Secretam Secandam.
C u t fci) ^ u m Secretum monstratur affinitas qua: est inter Met« rutvj ; Um P 1 '*paratum Sc animatum ut dictum est» & inter au. Mcr ( - l| l ' u,m st" argentum vivum, f^lam (i accipias drachmam e|i 1Y) ‘Eius, praeparati & animati, & misceas illam cum dra- quäfi llll;,a " r i vivi aut argenti vivi, nihil aliud moliendum frit» stov» llt Philosophice coquas, & novem diversis vitibus addas» ct Um ‘'"‘'s drachmas Mercurii praeparati & animati ut supra di-
llli - Coqucndp qualibet vice materiam tuam ad fixitatem us-
p st>cs Me
apparebit, Unam partem auri vivi convertisse decem - —eveuni pi separati St animati in aurum. Et unam par- Cn ' ar genti vivi idem praestitisse super decem partes Mercurii •'*parati St animati ut lupra dictum > de anima mundi Generalis
^blei vationesncccllariac aci bene
into^jgcnduni Principia & fundamenta Natur« & Philosophi« 1 lermetic«.
D Uac sunt viae certse par quas ad cognitionem Principio- I.
rum ictum pervenitur , quarum prima est Compohtio Dwi/»* cirris,alrcra veret Resolutionis. Nullum est dubium quin t nm
utraque (it certa, quia pci Compositionem, ex cognitio- "f-"«"»- nc antecedente, parte* rem constituentes cognolcimus, Per Re- ststiitioncm vero ab Experientia & (cientia posteriori, quot ptin- cl P"»ik partibus mixtum seu compositum constet discimus.
Ex cognitione Antecedente, quae nam fabricae mundi prin- *• c 'V la suerint & rerum Compositio,scire non possumus. Nemo Fabriumun- e !" ni Sapienti* aetern* astabat cum illas ex nihilo crearet, Ve- ' t ,,nc 't^ Pfi*i a stnptma insallibiliter hoc nobis patet, 6c cxiisq.ua r ;J o 0 s°phi illuminati posteritati reliquerunt. Item ab experimen
tis
y ( . li ^^ Vo lu t ioiiibus corporum metallorum perfectorum, quas '^ststelespuridc fyncer« doctrin* filii prxstant
Mll efius. Heraclitus I Hesiodus. Hipocratcs & c^ymicr docent *
P Cr sua experimenta 6c resolutiones,aquam fuiue m ater iambi ni- ^ssalcm omnium rerum,spiritum vero aut ignem vivum natur*
U ' c formam generalem.
Materia sola sin* spiritu, 8c spiritus solus fine materia, nun» 4 -
P° fiint componere & inutiles plane fuistent pro structione, cono- A" n * ,l>r JfV r° nione, distinctione 5c diversitate partium Universi, 2c rerum
Motes. Esdras, S. Petrus, Mercurius Trismegistus,, Thales
natu,- J

I fS De Principijs ,
naturalium, nisi Creator sapientiffimus haec duo Principia via culo mutuo constrinxisset, cum illa per omnipotentiam luan’ c nihilo creavit. Hac de causa divinus Hippocrates in Princip’® libri i de Diaeta docet.Omnia animalia ex aqua Si igne este con’ posita Sc has duas substantias iibi invicem connexas, omnibus f e ' bus sufficere, Sc sibi ipsis invicem, separatas autem nec sibi >P* lS ' nec aliis rebus. Verba ejus haec (iint. Constituuntur igitur, cü’ 1 ' Animantia alia omnia, tum homo ipse ex duobus, disserentib 11 * epiidem facultate, concoi dtbtis veib Le commodis & usii. U; n{ inquam Si aqua. H*c autem ambo simul sufficientia sunt, tu 1 ” aliis omnibus tum mutuo (ibi ipfis.Utrumvis vero (eorum ness^ sibi ipsi neque ulli alteri sufficiens est.
5' Secundum diversitatem ActuationisScinformationisqut” 1 '
spiritus in materia fecit, non solum macrocosmus distinctus ft" 1 in diversas partes Sc expansiones, quas coelum, aerem, aquam # terram vocant, vetiim etiam proxima principia corporum na’®' Tctumcdbas ralium constituta fuerunt. Sicuti autem dicere possumus.Up 1 ' i Portion m** Y^^bter totius cahotis substantiam materialem diviiam fuiste ’ rt Tret Cali quinque portiones, quarum ires superiores globum coclestei” conssituuntin tres coelos divisum, Empyreum (cilic^^thcreti’” & Aereum, äse invicem disserentes pro ratiore materiae qua pl” s vel mmiis sunt subtiles expansi, quia materia illorum plus aut isif ui&aerr* nüsfuit actuata vel informata ä (pirim, Duae autem portiones i’ v feriqres, globum inferiorem ex aqua Si teriacompouium const 1 ' tuunt, quae matrices Sc receptacula feminum st.nl ad ipläs ä cof' potibus coelestibus transmissorum, quia absque feminibus & ifl' fluentiis coelestibus, praedictae matrices corpora mortua sterilia & inutilia forent. Ira quoque possumus per analogiam Si corrf'
’ spondentiam quandam dc eadem materia actuata St informata > 4 *ohgi*Tri in tribus diversis modis (pii nus stabilire fria Principia chymico- urnprincipio- rum, qilL proxime Si immediate omnes res fecundum suam do' tum thymi- ctrinam componunt, adeo ut illud principium, quod plus dc fp‘* torum. ritu & minus de materia participat, Mercurium appellent,qui
loEmpyreo respondet, Alterum vero quod miniis de spiritu plus de materia participat, (eum proportione tamenanatiesero* terite & spiritus,) sulphur vocent, quod cnm coelo aethereo cosl' venit, Tertium vcio principium, plus materia; quam spiritus ha' bens, Sal nominent, quod coelo aereo respondet. Quod ad du»s diversas illas substantias attinet qux cbymicis in resolutione mixtorum, post trium principiorum separationem, occurrunt» quarum una aquola est & ä thymicis phlegma, altera vero terre- PhkgmuTer- Aris, terra damnata vocatur * Illae, Aquae Si Terrae, respondent» x* dummtt. qu« globum Elementare (inferiorem scilicet ) faciunt, sed nomes Piincipii non merentur, quia nilnili Receptacula & matrices l°'
ca&

m
T€t
Philosophie Hermet. ! J7 n cortices quasi Piincipiorum sunt, sine quibus matrices illx “ Cn 'cs, inunlcs & infecunda; cxistunt, non habentes potesta-
1,1 ac vim minimam quamcunque rem producendi.
tum Mat «ia nullatenus est Activa, nec ullum generatiomsmo. S.
J? Causo re potest, Solus spiritus facit & producit res omnes m
titia. Hinc merito ipsi tribuitur quod natura seu g in materi «.
p C f* ° m ncs res. Ignis dicit Hippocrates libro lupra citato omnia
0t nnia movere potest. , „ • 7 _
C q Materia prima est activa fecundum Philosophos Heim Mattriapri- 5 * quia illam non fecundum sua attributa essentialia conlrae- ."b sed quatenus illa est actuataSc informata a spiritu aut igne «iftv», ly o naturae,idcirco sccundumHippocratem docent,ignem ab a- ” Ua ''Paratum subsistere non posse. . , j,
. Materia prima ehymicoi um continet tria principia hyposta- Materia prt>
,c a omnium rerum, quam Principium vitale Se Reale omnium mAcmX i nc t f rurn vocant, Mercurium Vitae, balsamum naturalem, Mumiam ^ r ,
a lsamicam,humidum radicale öt primitivum seu primigenium,
•trultis aliis nominibus indigitant, p.
Omnis res conservationem & multiplicationem sui appe- ß m , 'b&rt lpfase conservat Sc multiplicat beneficio spiritus sui sc /»*-
JJJinalis, qui scientia & idea suae propriae speciei dotatus, attrahit stantia humi, )bi per sympathiam St digerit aliquam substantiam humidam, a 4a.
H’riritu tinctamSt actuatam.cui se facit homogcneumSc connatu- l alem pro conservatione St nutritionc sui, ut nabeat unde speci- tstr suam multiplicare possit.
Omnes materia particulares & omnes form* qu* illas a- m. friant,a materia prima universali Sc spriritu generali omnium re- rum derivantur. Nam quia Deus,non nisi duo principia univer- omnia mixta alla pro omnium verum compositione creavit, neeefsum estut tte duohiu ®*inia mixta de illis participent Sc prout ipsorum materia primae prinupiupar- j n 'vcrfalis materi* portio 8c particula tantum est, Ita quoque uc, P* nU 0lrr ia ipsorum etiam (it radius spiritus generalis mundi.
■i. Hic tamen form* rationales hominum sunt cxcipicndx, Jj*.
hab' n ‘ mncc dc Princi P io materiali nec formali rerum quicquam mimm . j Cr 'f> sed prout a Deo, particulares pio singulis hominibus,
Immediate creat* sunt, ita quoque credendum est, illas substan- t * ‘jpfiilioris Sc excellentioris esse, quam duo prima principia na- fi/ 3 ' a sofsnnt Idcirco omnes form* diversorum compo-
lcst ° r ^. in tribus familiis natur* cxiftentium.sunt radii Ignis cce- 15 »ut spiritus generalis mundi.
^ otu m natui «Imperium, a Deo Omnipotente rerum Ar- N- in tria diversa regna est divisum, quorum primum’ani 'a, alterum vegetabilia, Tertium vero mineralia continet,
Iu quo-

12»
Individui.
>Z
Metalla sub - ßantiam au~ &anusua dt* trahunt.
Ph'fäciutoi metalla vege- tdrt ^multifit eare.
14-
Materia prima mntverja* iit multtpU- eat metalla. UranMÜ.
mbtu 4rPetfU
»i-
Parlri du* t« midi radie**
i/8 De Principiis ..
In quolibet regno Imperii natur* surit plura Individua vcrsorllm generum & (pccicrum, qu* omnia (jicciem liiain r ol J servareÖc per regenerationem mediante lerriineßc forma (ua fi 1 “ tiplicarc possunt.
In natur* cognitione parum profecerunt, qui existim- 1llt ' metalla perfecta, virtute substantiam puram attrahendi cari 1 *’’ qu* semen ßc humidum suum radicale augeat. Vertun qtiid c est, quod non apparet, metalla extra minas lubrerranens IbaS P° sita, vegetari Sc multiplicari, sed potentia tamen hoc faciendi ' ,0 carent. Veros Philosophos artificium quo illa ad vcgetatiofl f & multiplicationem iidducant, abundanter animent, distolua 1 ’*' 8c sine additione »Ilius materi*, de substantia aliqua in tribu* Ji' ; miliis natur* inclusi, defumpt* vcl pr*p.irat*, plusquam pe* 1 ^ : cta faciant, non latet. Scaturiginem enim noverunt, & q 110 ^ de aqua ignea vivunt, Ex cujus rivulis quando ipsis placet qV 0 opus est hauriunt ßc manus non madefaciunt. Illam aqU^ cum industria singulari abhumiditatefua phlegmatica qu* >1' umbrae ßc matricis loco est, separant, Et cum hoc coelesti liqu 9( Universali ßc indeterminato ad talem perfectionis Exubera 11 ' 1 , ani persecta corpora metallica adducunt, ut per projectionen' ’ exigua dosi factawi,perfectionem tribuant qua imperfecta met*
Ia destituuntur.
Eadem materia qu* humidum radicale Animalium ßc vt getabilium augmentat, multiplicat etiam humidum radicale rallorum perfectorum. Is profecto qui scit quorhodoßc u* 1 ® nutriatur & vitam (iram sustentet, pr*tcrea qui novit ex qua si 1 stantia granum in terram projectum multiplicetur ad eamq 1 ' 4 ,, pioducit quantitatem, non longe a materia divini operis Phil° phorum abest. Sed quicunque cognoscit quod animalia tam ex cibo & potu quo utuntur vivunt, quam ex spiritu Uni'’ c( sali, quem ex punlTiimasubstantia aeris attrahunt &refpiran 1 *' propius accedit ad cognitionem ejus rei, qua uti debet pro veg^ tatione metallorum perfectorum ßc pro augmrntatione hun 1 ’- radicalis ipsorum, adeo ut ipsi restet tantum precari Deum ut bi vel instinctu lecreto vel per librorum fipicntum lectio |,£ . Xnonstrarc dignetur qua ratione seu modo, rciicere debeat cors 11 quod instar umbra; humidum radicale macrocofmicum op*^ 1 ’ removere queat, quod per totam naturam est expansum ßc di>*' sum fedemtamen suam principalem in corporibus fuperioribu Maxime vero in Sole & Luna, habens. $
Humidum radicale macrocofmicum ex partibus duav constat. Interior Icu formalis pars, est spiritus generalis i* 1 . , di, nondum in aliquo femine particulari diversorum compo" ,
cum naturalium determinatus.
Exterior seu formalis p» rs ' J rS-

Phiiosophi^; Herme t. i/p 1 j pars aqua: primitiva: valde cxtensx seu rarefacta: > & quasi atl conditionem spiritualem redactae, qu* nondum partem alitant materialem, proximorum Principiorum constituit, ex qui- Us omnia mixta sunt composita. _
Quidam considerantes Interius humid! rad.cal.s macrocos- *
'* fecundum attributa sua essentialia, sine ulla reactione ad manrupri- , a 'ticem, quam informat & actuat, Exterius autem ejusdem radicatis fecundum id quod est, sine ullo respectu ad (pt- v U n ® st uo est actuatum, vocant illud Materiam }V miam Um- tl 'a]em omnium rerum. Quando vero ex duobus illis unum ornpositum faciunt, tunc animam generalem mundi 3c materi 4 - Primam Activam Hcrmeticoium appellant. Nomina non tbent impedire eos qui in pura Philoiopliia proficere cupiunt, e hisce rebus, in novis meis de Philosophia naturali mcilitario- n *^us pr°li XlU s agam, in quibus declarabo spiritum ab Anima n °n ««e distinguendum, fc duo harc nomina synonima este, spi—
r| tum item seu animam immediate eum natura esse unitum > une
°mni substantia media, quae de natura spiritus participet, Sc de forporis seu matricis.
Philosophi qui dixei urit Aurum & argentum vulgare non .
. c aurum & argentum Philosophorum; verum dixerunt,sed Mr “ & tnterea causa fuerunt, ut multi de indagatione scientix transmu- tatoria: solliciti, in electione materia: divcrlae Phantasticae erra- r< tint, quam pertinaciter sibi imaginantur Se propugnant esse aurum & argentum vivum Philosophorum. Certum sane est aurum äc Argentum, quamdiu in forma sua externa compacta metallica manet, sion esse aurum vivum Philosophorum:
2>cd quando aurum forma sua compacta metallica est exu- '"m, post animationem, vivificationem spirituahsationcm 5c dis- ohitionem per Mercurium Philosophorum, qui humidum radi- cale mactocosmicum& prima materia est Philosophorum her- ttreticorum, factam, sine omni dubio aurum Sc argentum vulga* tc> nomen suum vulgaris perdidisse, contra verö nomen auri 7* argenti vivi Philolbphommsulccpisse. Aurum veto illud vi- * u m Sc argentum vivum Phtlosöphorum , ah auro & argento »ulgati originem suartr trahit, post animationem, vivificationem
Wual,sarionem ‘ ‘ ‘ --- J: " :
«am.
—eitern & dissolutionem per Mercurium ut dixi fa- Pro confirmatione sententia: nrex Philosophi cujusdam
‘ ‘ i_:^_r
Ä * i t/tuimi tlidituuc ibiuciituv mv“- * i '
^nomymi autlioritatem adducam, c\ui tomo 4* thtatri chymici . 6 H- de hac re scribit, unde cognoscetur, ai Mvunt Philosophorum a vulgari auro Lc argen, ^
^ > so st vivificationem 8e animationem per Mercurium factam ^tudentei innuit animadvertendum est. sapientes in suis scripti-
- - -“«lltlC/IlVIII w «4ilHilUC 4 W* 4 ^*** -” . - —
~ 4 uueuter inquit animadvertendum cft, sapicntcS in suis scriptis fopcsophismatflpoluiiTc ut detencrent Idiotas»vcjptt

17 -
bAurum vuh materiam w- niversaltm attrahit &do terminat.
i3.
Mercuriut
Philosoph, qnidsit ?
j6o De Principiis
similitudines indistincte fiepe locuti sunt, ut cum dicunt Auf u nostrum non est aurum vulgi, quia aurum nostrum vivum äi 3Ü rum vulgi mortuum est. Vera sunt utraque,at non interveni« 11 te distinctione lector incautus decipitur, quia aurum verum “ scendit ab auro mortuo, uti & Raymundus aperte testatur, I' 01 ' quidem excluditur aurum vulgi, quia ficut ignis est principi” 1 ^ Igniendi, sic quoque aurum est principium aurificandi: Ce r, *| igitur esto, Metalla perfecta este aurum & argentum vivum losopborumpost vivificationem & dissolutionem Philosoph®’ cam institutam & sub ipsorum duris corticibus illa semina sua scondere, qua: sola possunt formam auri & argenti in metalla >®!' perfecta introducere tunc cum per veram solutionem (en 11 ! na illa fuerunt extracta. Librisapientumuibilaliud sonant, d 11 ! tamen eo quo oportet modo intclligi & explicari debent. ^ quod ego in confoederatione coeli & terrae pro stabilimento ve fC ' rit Philosophiae praestiti.
Quamvis auterti aurum & argentum vulgare idem illud w' quod pro operis albi & rubri Philosophici structura fiicit.atf 3 ' men non ficut materia Lapidis Philosophici albi & rubri capio 1 , (edtantummodo utsubjectiini formale, determinans 5c ad se trahens materiam Universalem omnium rerum, qua: in se ipsa flt indeterminata üt sit hoc vel illud. Nihil enim habent particul*' re, quod in auro vulgari fiat materia Lapidis albi, Comment*" tor Cosmopolit* hoc clare docet in praifationis suaepagina iv quidem natura parensomnes res generat & multiplicat in do°' bii!,mare seil. & fiemind feti agente & patientes Ideo rieceste e (1 j ut hac in re ars imitetur naturam, Artis itaque Agens seu fori’ 1 * erit praedictum semen auri, quod ad multiplicationem fui astin 11 " lat sibi materiam, Patientis vero & materi* quab multiplica 1 ^ exaltat naturam, fermenti vicem sert Mercurius ille quem iu url1 dixerunt Philosophi.
Mercurius Philosophorum, aut materia albo & rubro Ph(' losophorum Lapidi communis ubivis locorum est, Illa Mcrc u(l " um, sulphur & Sal natur* in se continet, est ipsa natura & ai>>”J mundi generalis,quamvis proprie loqucdo Soli spiritui invisis’ 1 ' qui cst( Interius seu nomen pars formalis Philosbphorumjnatu ( . ic animae mundi sittribucndum.Qiiia vero Interius nunquam « sine externo, Philosophi indi ausi sunt duo illa,nomine natus^ animae mundi indigitarc. Mercurius Philosophorum est • coelestis Solaris fit Lunaris. Totus mundus illam videt, sed p aU ., sunt qui istam cognoscant. Totus mundus vivit in mari P° nt ^ co Philosophorum, sed quilibet non potest tamen extrahet« quam Ponticam, quae non madefacit maihus& qu* ita naq!' 3 ■( ter distbliiit aurum Sc argentum v ulgare, ut aqua calida disto' glaciem. Sup 1 ”

19 -
MtrmnwPh' " mu pciTctl ex
Idcirco rcctcCos hi. Sicuti
Philosophia Hermet. i6l Jj Ignorantia? in philosophia Homerica csl, arbitrari,
Philosophorum ex aliqua (ubstamia animali, v ‘ ‘.MincraliautMctallica.cxnluvin.roK.aquavisibili&v.,,. - c a'irVl' ra;C>;tiah, l’ ossl '- hi plurimis istarum rcrunust Ipccifi- Vctll * ln ca-tcrisnondum,ct«m tamfnnec exilis nequecx illis it, 0 s ”* l ‘Kmius Philoiophomm extrahatur. Idci f crri ^ lta; commentator darii dicit in prolatione sua. fiiuu, ,Uri m P t,ma * ua generatione ex influentia coelesti ortum n ctl) •’ Ita ad regenerationem quoque & mtilriplicatio-
| flriI 'Mercurium ejus ex radiis tolis Sc Lunse aliarumque steift^ lni f ltl, ari > petique dictitat naturalis ratio. Hic itaque eric r l)rri Cns , U£ 1 solvendum. Hic est volatilis, alteram fixum, ex quo- C 0 , ,on,Un ctioncriascirur nobililfimus infans, filius Solis. Idem p), u ® entato r citat pio confirmatione suae sententiae naragra- n CC) a . llt l'ore suo Colmopolita diccnsi." Nulla alia aqua 4'««* «eque fortis neque cxvariis rebus elicita ad hoc opus n Kv j l ’ ^oontncs vencnolaenisibnni jatur e radiis solis & Lu- q Ua rn: '.o nct 's6c chalybis nostri. Nomen ejus, Proprium est a- ^"rad^b "°^ u & a qua vitae non madefaciens manus. Hic pa- M " 1US ^octistimi Scndivogii non solum docet, unde aqua r at _ < ' rc ui , us Philosophorum Iit capiendus, verum etiam declamem /‘lulosoplrorüm hi n ° npc ‘ ic ’ tlU " mpct ma 8 neKm &cbal y
Aurum 6c argentum vulgare est quoque magnes 8c cbalyb s ar
Philosophorum cum quo Mercurius cx corporibus caelestibus flntl attr sifi extrahitur,de quibus per vastam aeream expansionem, liquor iste Jivificus St nutriens indesinenter defluit, ad vivificandum , coiv m/m >»cr«- ctvandum St multiplicandum Imroidum radicalc, substantiam mem ftaut S1 'icct balsamicam, principia Se femina particularia, omnium i/.
Compositorum naturalium,in imperio trium regnorum seu fami- ' ar unr contentorum. Id quod expresse docet experienti (Iimus '-osmopoUtainsiioduodecirntractatuunicpilogo . dicens Aqua Oostra Pontica coagulatur in Sole St Luna fit extrahitur a Sole Sc J-Una cum chalybe nostro,artificio Philosophico miris modis per Pedentem artis filium.
igitur Impossibile est sine auro St argento vulgari Mercuri- Hutumli. mPlulosophormn obtinere. Cum igitur ille realiter sit iden- nntauot* ‘beatus id est una eadem que res cum influentiis coelestibus-, quae ph - ‘ n ® m “ fs sont universales, nunquam pro opere Philosophico ido- cu “i nancisci poterimus, quam per corpora metallica, in illum ne ua debito modo prjeparata.
y«t .«.
J.
Pictum

\6t
StmtftA Me * ditattonis
MyficrioTum
sapienti* divinate humana.
De Principii^
Dictum lapienti sat est.
Postremo loco dilc.is velim per Lapidem Philosophor 11 ^ humanum & terrestrem, quod is nihil aliud est, quam Ip 1 ' ritus mundi, aut emanatio extern* spiritualis virtutis divi' 1 ®' cum humiditate coelesti vestit», quam Philosophus humanus & terrenus, corponfic.it condenlat St fixat in auro vulgari ut pl^ iquam perfectam efficiat, ad augendum ejus humiditatem calem, ad nutriendum, vegetationem habendum & animandi per mortem istius spiritus mundi, qui est parens omnium mixtorum filiorum suorum in tribus familiis spiritus usturae Universalis, inclusorum.
f I N I Sr
•YwStS
7/ m ! i
PlDELl 5 '

‘ ‘ 5§§§§§§§§§§§'§§'«§C§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§
' 'MiUrKKOOO Fi °hlissima et jucunda
^ r uctio cx manuscripto Gallico Philoso- jl Anonymi desumpta, per quam Pater filio suo o- n,a declarat, qua:ad compositionem & praeparatid- sicm magni Lapidis sapientiim sunt necessaria, decem Capitibus comprehensa.
PRAEFATIO
torquibus rebus hac Instr ultio agat.
' 'Un/stme fili, pofl quam diu multuth- lue apud me ipsum deliberavi , an tna- tV ! a Cabalct faptentum myflerta ,fcri- Ynis tibi relinquere deberem, tandem •yseneäute summa indubius, hanc tn~ ^jhucHomnu ultimum paterna affeäi- onis pignus tibitr ädere flatui. Exi- J enim me luculentius teftimomum ejus , tibi exhi- ere non pofle, quam fi totam vcrapraparationis Lapidis “Pontum praxin, absque omni parabola aut dubiis ver- 0t utn tricis caudide tibi manifestarem, in qua opiatißi - ”'*> & totius naturascientiasumma reperitur.
Vt igitur veram ingeniosa artu noflra infiruttionem & ° c um in quo claves, natura mysteria reserantes abscondi- ^pateficiam, res essentiales tantum qua proprie ad o- Pus nostrum flreäant , recensebo, nec intelleüum tuumper * forum & superfluorum sermonum copiam, autsmilitu- & de simplici materia noflra concepta nomina, per- r oabo, quibus alias philosophi ut sapientia filios tust itti-
l, % ani

Contenta 0- ptrüjPb*
i<j+ Pr^fatio. ,
ant, ignaros vero & falsos discipulos d veritatis femitA ducant, utuntur. ,
Ego vero in hac sermocinatione, clare, apertos aliud nihil dicam, quam qua ad praparationem wird** 1 ' hujus operis necessaria erunt, & veram scientiam unita ™ pretiosa nostra materia,fine omni errore manifest*^ Kam essentiale Sal sapientia, vel sulphur sapient utm® Mercurium philosophorum prapar.ihdi modum,imo riginem perennis & viva aqua,qua pltorums tenua,
Vita caleflts esi, te docebo, & artis dexteritatem qttd ^ centro &prosundistimo natura sonte trahenda eil strabo.
fotam & perseciam Calcination is naturalis st crl ' tistima Philosophorum notitiam tibi dabo, quarrt seris 11 nunquum tradiderunt,sedsliisskts & discipulis occfi !li in aurem tantum dixerunt.
Insuper m hoc discursu Imbihitionem & lotioni Philosophorum occultam : & aquam igneam seu tg nel>> aquosum, quo ad lotionem & dealbationem terra noßs virginea, utuntur tibi aperiam. Et qua ratione phtW, phipreciofain materiam nostram in flamma ignis lav ut illam dealbent & reviviscent,ostendam, quodsecreti Itbris fuu committere noluerunt, nec alios quam afU> ctl suosCabalifticos docuerunt. Ilis,modum & ordinent v< ’ ri tncombustibtlu & perpetui ignis sapient um & yetd ll,l> Philosophorum addam. Tandem verum oleum autt^ Philosophorum in corpus irredthibile, abss omni qu0f te coriefiva praparare te docebo, cujus ope materi pretiosa ingressum & fluxum subministrant. Hoc ole ti,tl aureum ellsummum remedium Vniversale, contra ttmbos qui hiimano corpori accidere po/sunt : Esi e!ltl magnum illud aurum potabile veterum Philosophorum• j
Omnium harum rerum chetrdgogiam & praxin
ff
feäive te docebo, naht opus nostrum saltu facile elicum illud manifestamus, ludum puerorum, & potius
leni
hen
infi
t* {
st*
fitl
h
c 3j
l-l
n.
in
tp
p.
P,
p,
p.
n

l etf , Praefatio. isp
hend!) ‘ m ^ 0r,0 s dm mulierum operationem ejse depre-
mstr ^s t<tVero iße libellus quem unice & solum pro tu4 tu ^‘° ne striho, de nulla alia re, quam de vera & natu- (l 4)j ^ Vente>1 te Alchpmta agit, tdeospriusquam ad pradi- diffe niatcrta,n accedam, quidnam vera Alcbpnia & <ju* fit 1, * e , ntla inter Alcbymißas vulgares & veros Vbtlofophos Z b ^nda, monstrabo.
HER MES
siipcriori Sphccra est in medio fcntisvena» qua; est Philosophorum regula prima.
Summa decem Capitum sequentium.
Cap.
t De Differentia Summi tät» Divini yuam naturalis operit sapientum, EtSbu/garif damnosa artu Alehymißarum. !l . De Arboru Aurea Plantatione.
Hl. De Terra Virginea Philosophorum.
tlr - De Acjutt sapientum, ijua irrigatur Arbor Vh.
^ er e Disserentia Mereurij sapientum & Vulgarie officina' narum.
st' ® e Zxtraliione prettoßßimi seminis mttaUorum. j, ' Oe Calctnattone nat uralt.
, stst' D « Terra Philosophien lotione.
' O« Cothone seu maturationesemmum aureorum & Mer- turij: Et de igne Sufy/stcante Philofipherum.
• adhortatio de %erousu,($ deZxttkenn* magni operit Philosophorum.
Ju j CM>-
t
i
«

}<Z6
Instructio Cap. I.
Qutdfit Alcbymia. Et inter veram &
falsant differentia.
(J1T;£WCien<hun est mi fili, quod vox Alchymie"!
Scienti* Th, tfl Flos s*pi' enti*.
differenti* inter ^4lchy. fmjtoA vulgares & veros Philosophos.
'3 Aiabica lingua idem (igniHc. 1 t quod ignis Etq u0 Alcbymia est valde occulta pars Philosophia: natttt 3 lis, uno maxime neccstaria pars Physica:, seu inve“ 1 ga.m >i.,nua)is. Ex qua ars facti cst.cum qiucarterx nec]^ unr coniparan, quia docet, quo picto omnes imperfecti lap 1 “ pretiosi postint Heri persecti & qua ratione omnia corpora lu' 1,1 ? na morbis affecta,ad plenariam sanitatem sint adducenda,& modo metalla corporea imperf ecta in verum aurum & irgend 1 sint transmutanda Quae omnia per universale quoddam c °.j pus medicinale fiunt, cm cattci at medicina; p.iiticularesqnicq^ virium habent, acceptum ferunt,quod medicinale corpus pe> flC cultam ingeniosam, Si (olis filiis veritatis cognitam aitern m 31 ’ 1 ' um labore praeparatur.
Pisce hic mi fili, quod haec scientia vocatur flos sapienti*' quia per illam intellectus humanus illustratur, acuitur, & per^ ' jiericmiam veritatis tandem convincitur, cui hodierno die tust" 1 superstites testes testimonium sufficiens perhibere postiint. admirabilis Alchymist naturalis Iciemia, humano intcllcctnf am monstrar, qua comprehendere possit, quomodo omnia vi v citer & profunda; indaginis modo in divinas potentias & virtct ingrediantur5cin illis sublist.mt.
Quamvis multa tibi de Alcbymia dicam, non tamen <Iv'^
V^nnm > * (ivi iiu « * v«« uv UWII Id 1111. II M* /
quae vulgo hodie exercetur milii lerrno est: Magnam enim di^ c rentiam pono inter illam qtuc in communi usu est, & quae sophis est propria, inter operationes hodiernorum Alchymist & filiorum scientiae.
Pscudtcby-
tnici vitandi.
sati®'
Quare nein ic tam gravi decipiaris, omnem convcri nem cum pscudodilcipuhs artis & procefluum variorum d 3 *®' bus tibi interdico, quod de vulgaribus Alchymistis intelle^^.
volo.hienim a vera via quam tibi ostendo te abducere nos
sinent, ut te (educant, deluis sallis opinionibus fc stultis im*£'^
tionibus adhaerendi ansam dent. Scias igitur tantam intct
.jf
ros Philosophos & vulgares Alchymistas elfe differentiam,
Consensm Ph,
•n re un*.
ta inter dietn & noctem. Hoc ita se habere inde apparet, st 1 {| qnines veri Philosophi, qui in nostro opere jnagno labor a vd"^ in hoc unanimiter consentiunt, unam unicam rem prx mi> 3U t mendam, ex qua praeparetur Lapis Philosophorum, cum tat fl j vulgares Alchymist«: plurcsScsarias materias, suae intentio' 11 ^
hi
p
tu
ir
cl
b,
C
e:
d

Db Arbore Solari.
167
> , UJ ftRBÜIU ÜU1««- — /
J - quo optatum suum scopum attingere queant. Veri nil °>Oplii cuna tempore, absque sumptu, Se msilcntio operan- 1 '* r ’ clUM uno vase una fornace, una materia aut duabus (qua: ta*
J' ll ‘unt eiusdem natur*) opus suum absolvunt: vulgares Al- . ’yuiist*, magna vf, multo lumptu, diversis fornacibus Si igni.
_ USl| r multitudine di ver f.mim materiarum laborant. Inlumma.
Utnipotens Deus ex nihilo creavit omnia : Alchymist* vulgare» j Omnibus faciunt nihil,veri autem philosophi naturam imitan- o-cx materi* Iu*quantitate parva, valde magna efficiunt.
.. dister hxcqux dicta sum, adhuc multa aha contra Alchy* utas vulgares proferre postem, led hxc sufficiant, ad demon*
* a ndum, quod ormu sensu orbatus effies, (i postquam summ*
Cle ntia; compos factus es,quam inhoctractatulo de doceo, con- u <-'tudinem illorum qui in sublimi hac scientia c*u Si ignari sunt, am “' r c St cum illis de hisce rebus conferre velles. Cxtcrstm hoc ca P“t nulla alia dc causa scripsi, quam utte instruerem, qua in re excellentia verte St naturalis Alchymix consistat.
Hxc veri Philosophi 6c vulgaris Alchymist® comparatio, p° ci n loco instituta, eo tendit, ut discas Sc scias te apud Veros “hilosophss veram sapientiam, apud vulgares veto Alchymistas •gnorantiam 8t mendacia femprr inventurum
Nunc accingam me, utpraxin Ingcniohffimi St facillimi laboris, magni operis i bilolophicitibi dedaretn. Sedpriusquäm nostr* simplicis St sceretiffimx operationis mysterium tibi revelem,caput sequens instnuere consultum duco, m quo tanquanj intabula picta, hortum naturalcmPhilosophorum oculis tuis ob- i'ciam.in quo veri scientix hlu arborem solarem Si Lunarem se • minare, plantare St transplantare (olent. In quo exemplo tibi attendendum erit,omnem cm.„n laborem Sc diligentiam Philo- sopliQiü in eo conlistcre St eo directam este, ut tei ram suam bene & tecte prxparent, quam postquam agricolarum instar,diligenter naturaliter coluerunt, nil aliud agunt, quam ut simpliciter (c- suum metallicum injiciant, quod luo tempore naturaliter oberem solarem producit.
C a P. I I,
Quomodo arbor solaria philosophorum naturali- ter debeat feminari, plantari & transplantari.
^/^1 fili non te latet, granum tritici quod in tertam seminatur, r>emtn/!r.tiio maturum, purum absque omni defectu St corruptione, Sc per excmjli •alliium vegetabile fructum terend) gratia wcc mutatum necal- </- *r«»« m- mr.Uiyu elte debere. Quodrranum necessario ita compatatum *'"•
J i , cum

JflsS iNSTRiliTIO
cum in terram fertilem bene stercoratam fle excultam project 1 "" luerit, terra excipit, aperit, Sc a vinculis primae luce fixationis st ligationis resolvit, ut hoc modo ad virtutis feminalis rnow^ piomovcri queat, quod solius naturae labore Sc industria, in ag 1 ® fertili Sc sale lito nitroso abundante,aeris Suadiorum solarim 11 beneficio contingit,quodque auxilio Sc cooperatione quatuoi <* lcmentorum maturescit Sc perficitur.
Per luce qux dixi dare tibi patet, qua ratione granum tritt- - ci ptitrcrcat, Sc per hanc putrefactionem mollescat, crndescat, flelurSc corticem litam deponat. Quibus verbis hoc innuest volo, quod mediante putrefactione, anima aut vita in grano abscondita, postquam resuscitat* fuit, (c manifestet. Quam prinum cmm anima libertatem suam nacta est Sc quasi revivi*' 1 ' primo exiguum Sc tenerum folium,deinde parvum culmum pf°' licitSc producit, in quo postquamnpdum nexuit, caloris aeris humiditatis ten se auxilio gradatim altilis ascendit, Sc usque a “ justum spicarum altitudinem incrementum capit, Sc tandem gr*' na multiplicata Sc stramen producit, una cum folliculis liiis in q" 1 ' bus latet, & super quibus flores apparent, /’ostquam mauitist' runt grana, ä natura aureo quasi calore ornantur. Exhilcc dict |S tibi innotclcit, granum tritici in terram conjectum mortuum ’ Animam vero quam natura prius incluserat, per putrefactionem solutam fuiste , Sc per incrementum culmi in altum excrescendo in spicam triticeam ruisuseyafisteflc in succo seu h#' mido suo Sc forma ccnncsmcliorcm factam este. Nili er »' 11 granum in terra inputrclactionem abiisset,anima in illo late»!' neque crcsecre nccjue ad majorem hutnidt lui virtutem pcrvc»' te potuisset.
Zxum /rrdM ' Occasione novi grani tritici tres Origines seu tres res divc s "
«j jxftfmr. f« veniunt notandae Sc primo quidem iplurn granum quod in terra putrescit, deinde Culmus ex tara (urgens, tertio Spica quL e * grano seminato & culmo prodit, & quarto noVmn triticum tres res praedictas priores. Quatuor ist* res distincta sua nom>®* habent, quamvis res iplain se cqnfidetata umca tautttrn Iit, parva videlicet arbor tritici, ex unico grano euata. Istae quatit o* fei antea erant in unico grano tritici ablcottditx, qux per rennu» 1 ' cam productae fuerunt, videlicet per unicum naturae laboror» "* terra fertili, caloris acris & radiorum solarium beneficio ut s°' pradixi, absolutum.
Quaeso, oculis mentis hant grani triticei arbusculam facundum omnes sitas circumstantias aspice, ut arborem /stuliss 0 ' phoi um, eodem modo plantare Sc incrementum humidi fi>> ri ' dicalis ad crescendum ita promovere queas, ut nobili (fimum rvtm Sc argentum, (in cujus natura omnes virtutes ccclcstes & tcf '
ncllres
i

.. De Arbore Solaiu. i6p
'«tres dcmcmorum orreparatx infui* sum} crescere Sc tan- in (emine incorrupto matuicscere queat. Cavendo ne P v *dictum aurum & amentum per ullam materiam mineralem, ut aquam fortem, & restimiles ä glutine luodistolvantur.
Quemadmodum tritici granum postquam per humidita - ß ' cm 'eri * corruptum fuit, uutreseir, Sc h vinculis prini* iu* tixa-
»ibeutur. lta quoque perlectistimutnaurum & argentum *U,pm Ph.
‘ °lvi Sc a vinculi«! (iris m quibus per sal Lc sulphur mote gram V tlcc i constricta renebantur, liberari poliunt. Hoc niilolo- . e ttts cum clave sapientum, terra videlicet (ucculenta fertilt vir- S lnt a sapientnvn praestare potest, quod uno verbo dicam. Au- nm benestei» aqua; vivae naturalis dtstolvi, calcinari. praeparari»
P er lublimationcmputicfactioncmik digestionem ad hoc di- P 0 ni potest, adeo ut remotis omnibus rebus peregrinis , in Ipcr- J"* 1 }« sua virtute maneat, Sc ad regenerationem promoveatur,
<• ut hoc modonnima Pc ipirit’ auri nostri vivi ex proprio suo cor- P or e, in quo absque omni lapidem generandi virtute, captiva deturbantur, ) extrahi queant. Nihil cniin certius est, quam hoc, c l UQ u urhil in toto mundo reperiatur, quod regenerari postit, nisi prius per putrefactionem destructum Sc mortuum fuerit, quia p rt s u pp, tt it mortificatio unica via Sc introitus est: ad novam generationem, pntrt/*iii»ni mediante solo calore nativo.
Torro, grani triticei solutio non fit in aqua, neque in arenosa autlapidoia arida terra, sed mediante vitibilr Sc temperata hu- miditate terrae, ut intumescat, & virtutem naturalem ialis centralis terra:,in radicem suam cum appetitu quodam attrahar,in illum finem ut le cum illo sale commisceat, suam nutntionem ex eo capiat, & inseparabiliter cum illo uniat, cum ipso maneat,Sc sc in il- lud abscondat.
Cum corpus grani praedicto modo humiditatem naturalem
10 se attrahit, 8t humiditas corpus subit, tum; corpus feminis se *pcrit, & f c 3c j generationem ulteriorem disponis, eodctn planb
^odo, nostra terra virginea naturalis disponitur, 6c absque ulli-
Us f ei extranc* additione purificatur. Hoc modo inquam nos quoque in agrum nostrum sic praeparatum, (id est in Mercurium ‘ a J««tum,) lernen metallicum auri vivi sapientum,projicimus. u arborem solarem producendum.
Hac occatione clarius rem tibi aperiam, Sc paucis verbis sir- *' ctu n> omnium secretorum Lapidis sapientum tibi revelabo.
’<uarc pi o certo habere debes, omnem occulti mysterii sanien- u ‘v» labor cm & industriam artificiosam in nulla alia re consistere, st l, aui in hac, qua ratione videlicet, terra illorum virginea natu- j* ltCl postit acquiri, 5c quomodo postea debeat praeparari, more m °do agricolarum qui fervam luam ad ferendum triticum co-
L j hint,

170 Instructio
ftmpantit Ium. Considera ergo agricolae modum, quo ad prose rendun* Fripxratttrm triticum utitur. Is enim primo bonam terram quaerit, deinde tun Jibi de bono femine, quale natura subministrare potest, prospiest'
la ‘ tum omnem operam agri sui culturae navat, ac primo terram c ‘'
fringit, Si a lapidibus magnis & dumetis quae femini nocere p 0 *'
fent liberat, deinde per multiplicem arati i operam diverso a»»‘
tempore reiteratam,subtiliorem efficit, tiim ut terra sua lium e ' ctetur, aspergatur, lavetur,& ä virtute coelesti mediante pluvia ^ rore ad fructificationem impugnetur,tiim ut (upcrfluaterr^ h»' miditas exiccetur. Insuper per stercorationem agrum calefac»’ Si calorem illum per fimi superstrati pinguedinem conservat.H? 1 ' facto femen fine ullo artificio intetram suam bene excultam i c ' minat.
Hic apparet agricolam seminis sui promovendi causa, nub lam aliam adbibere curam, quam ut agrum (iium bene colat, & femine tali,quale natura suppeditavit, utatur, fi filii sapientiae 1»,' um labprem naturalem eodem modo instituent, opus suum be» c excquenrut. Et sieviti hac in re precium quod agricola in fi»' ptione terra: communis & vilis .prtccipuus sumptus est, ita ili» 0 ’ quod / hilosophoclraie constat, nil aliud est, quam acquisitio l» 0 ' terrar, qua acquisita, omnis cardo in eo versatur, ut illam feci»* dum lapicntuni elaborationem p>»parare possit.
Nos igitur agricolarum more terram nostram ab omni i» 1 ' puritate Sc lupei fluitate liberamus,deinde fecundum artem Si »•’' turam, lavando, afjrcigcndo Si exsiccandi» illam facimus subtili 0 ' rem. Quo facto, naturali sua pinguedine illam stercoram» S l quae, postquam rorem coeli est adepta, quem more fapienmrn c * communicamus, tam bene praeparata est, ut idonea fit ad lapi^ lS nostri lernen metallicum accipiendum, quod est aurum viv» 1 * 1 sapientum, quodque suo tempore aiborem solarem producit.
Eccc mi fili, in paucis istis vcibis, totum fundamenti»» 1 elavem, Si scaturiginem totius operis 1'hilosopborum. In Ii»’ 1 ' rna arbor nostra Solaris & Lunaris mediante terra nostra vii g>»^ more lapipntiimpi separata & culta, & mediante auro nosti o vl ' vo,(quod est verum femen metallicum, in terram nostram fui*"' tam projiciendum ) tales radices agit, & adeo crescit, ut lec» 1 ’ ■dummodum sapientum postit transplantari. Kam ccitissiu» 1 ^ verissima res est, aurum more sapientum per ipsorum ingei» 0 sum mysterium, fastum, tantam virtutem vi regenerationis ’» «sie adeptum, ut incomparabiliter auri in visceribus terite nal cC,1 i tis virtutem longe superet, adde quod secunda regeneratio f»l’ Rqettrtiit. iat primam, tertia secundam, & quarta tertiam, hoc est quod > a bor ista qualibet viee fu« tiansplautationis virtutem suam
multiplicat, & ad tantum plusquam perfectionis gr.id»»’,^
iptrutitmt

. Df. Arbore Solari.
5 tn<1,t ' Ut perpencuantissiraum suum calorem «c siimmam pu-
""tem,f «nam cV Mercurium vulgi, auro metallico naturali ex
^‘oilmiltshiciK - . i
r Postquam igitur mi fili, verum modum quo [“P'«"'* a ' b °*
< j m solarem s ua ‘ m recte & congrue (eminant plantant^trans- ?. antant, tibi sufficienter adumbravi, in sequenti capi 1 st ‘ l tv 'ra materia qua ad faciendum lapident tuum lu nec ;>r "Ur sapientes, te docebo, deinde omnes naturales no j
Odones ordine aperiam, Sein fine huius libri praxin cornum
Caput IIL
£>u*nam (int not*, quibus cognoscitur Taravirginea sapientum,qu* eil materia, prima Lapidis philosophorum.,
r^Ucmadnundum nihil catius est quam mors, & nihil incertius V '*quäm modus & hora mortis: Itauihil certius est, quam quod- Vcr > Philosophi in certa quadam materia laborent. Chpmict *£ n an etiam nihil magis ignorant, quam illam materiam qua nlu sapientiae ad magni operis prxpavationcm utuntur.
Cum itaque mi fili promissis me tibi obstrinxerim,me pra- xiil Lapidis nudam 6c tcttam te docturum , fine omni parabola candide de illo sermonem instituam, Et instructionem tui a proprietatum c\ certatum notarum recensione ordiar, ex quibus fine omni dubio materiam nostram inter omnes res tonus mudi cog- fiosccs. Notas ejus infallibiles ptoptias & particulares, qua: nulli totius natur* rei, quäm loli öc unie* teri xnoltraiviiginex competunt, tibi pandam.
Sciendum ergo est, subjectum sevuem, quam ad eonfieien- ‘l-'rn nostram medicinam universalem accipere oportet, est mate- Tena cta preciosa quSe super terra viventium non repetitur. Est inquam „, a f c u M*te
corporalis spiritus, aut fpirituak corpus, quod est certmime. Nt ri, th.
ti um sapientum. Est inquam proprie loquendo, pinguis gravis fit . soceulenta,utili. Se pretiosa terra intclligentibus communis,igno- fantibus autem valde abscondita. Hxc excellens materia ubiqj 'N vallibus, planis campis, terta: speluncis Sc montibusinque tua 'JOmo propria invenitur. HA ros coeli, pinguedo terrae 6c prcti*
°fistimum nitrum naturale sapientum. Est viscosa materia cx qua Adam fuit factus. Breviter loquendo, nostra materia est terra Vjtginea, super quam sol radios suos nunquam lancinavit, quam ■
Vis ejus sit pater, & Luna ejus mater. .
Philolbplu terram nostram virgineam vycant nutricem De>

Sponsa cali.
%Aniro<iin*
ffermaphrt'
4itw,
Mtreurim («ntmunu. jLmu« mate* ita sb.
sifcienha
171 Instructio
orum quia ex ilia Sol & Luna, imo omnia metalla ortum sun'fl trahunt, vocatur etiam sponsa coeli stellati, quia quotidie coelus suas influentias plene & abundanter in illam transmittit. Hinc cn quod anima & spiritus vivificus terrae dementaris dicitur. In >*' Ja enim virtus generativ», öc omnium rerum totius naturas colores continentur. Et quod plus est,nihil fine materia nostra vivere posset. Sapientes terram nostram saepe suam Androginam & Hermaphroditum appellant, quia ex duabus naturis conflat,'“* est quia ex illa sulphur & Mercurius extrahuntur, ex quibus unurO pro viro, alterum vero pro muliere sumitur. Protheus quoqU c 6c Cameleon iapientum nominatur, quia in varias formas > e transmutat. Imö tot & tantarum formarum capax est, & tatst mutabilis, ut etiam ä Sole & aere alteretur Sein oculi ictu mutetur, quamvis uterque in productione materia: nostra:, Inum offi' eium faciat. Hoc Philosopho indicit, unde terram nostram virgineam cognoscere & a terra vulgari discernere discat.
Ut autem recte St fine errore illam cognoscere te doceatst denuo tibi dico, materiam nostram nihil aliud este quam terram, sed non illam cui inambulamus, verum illam, qua: supra nobi? est suspensa, quam sapientes suam terram virgineam foliatam vocant, qua- est terra ab exordio mundi, & tamen nunquam terra fuit. Est elementum, quod terram dementat, 5c ei originem tribuit. Breviter loquertdo, est nobilissima terra terrx iapientum, cujus pater est Sol Sc mater Luna. Est inquam pinguedo mineralis, nobilis edentia spiritualis & corporalis, cx qua verus Mercurius sapientum paratur, est ut verilm fatear Mercurius communi? sapienrum, non vero Mercurius vulgans vulgi. Est benedictio coelestis, quas ex ista coelesti terra exit, quia virtute ccdesti cecU stellati est conspersa Se impinguata. Hic pretiosa materia investigari 8c comparavi potest in cavernis, in planitie, & super montibus. llbivis locorum enim super terra habitabili repetitur. Sed priusquam iol illam intueatur capienda.
Cum hujus materiae unica; veram notitiam habueris tunc ex illa extrahes Mercurium iapientum, terram virgineam lapi.cotum, sal pretiosum naturac, aquam vivam perennem filiorum s*' pientiac, Sc eum illa aurum seu sulphur metallicum praeparabis, ^ ipsorum ignem rarum lecrctistimum incombustibilcm cornp 0 ' nes. Sed quicquid dicam, fere impossibile tamen est, poste detegere & experiri, quinam vera fit &c unica Lapidis iapientum materia, nili ab amico qui illam cognof. 11 , fideliter reveletur- Quia illud quod accipimus ut opus Philosophicum ex eo praeparemus, nihil aliud est quam pisculus Echenis sanguine & ollib" 5 spinosis carens, & in profunda parte centri magni maris mundi est inclusus. Hic pisculus valde est exiguus, solus & in sua form-' 1

De Arbore Solari. 17$
Un £iis, mare autem magnum & vastum, unde illum capere >m- Poslibilc est diis, qui quam parte mundi moretur ignorant. Cer- mihi fidem habe, illum qui ut Theophrastus loquitur, artem
a m non callet, qua Lunam de firmamento trahat, & de,cado
u P Cr terram adducat, & in aquam convertat, & polkain tcuam 1u tet, nunquam materiam lapidis (apientum inventui um, unum a men non est difficilius facere , quam alterum invenire. Nun o- * nin, | s tamen,cum fido amico aliquid in am um fideliter dicimus, u ' 1c ipsum occultum ieerctum (apientum docemus, quomodo P llc ulpm Remora dictum naturaliter cito & facile capere postit, S l, i navigia magni maris Occani (hoc est spiritus mundi,)luperba itinere potest, qui cum filii artis non sint, prorlus ignavi (unt & P rf ciosos thesauros, per naturam in preciofa & coelesti aqua vitae n °0n maris delitescentes, non noverunt.
Sed ut clarum lumen unie* nostrae mat Aiae, seu tei rx vir- 8>ncac nostrae tibi tradam, Se liimmam artem filiorum sapienti* , quomodo videlicet illam acquirere postis, te doceam, nccesse est t>t prius de magnete (apientum te instruam,qui potestatem habet, pdculum Ecbenis vel Remora dictum ex centro & profunditate B °stri ntaris attrahendi. Qui,(i (ecundum naturam capitur, naturaliter primo in aquam deinde in terram convertitur : Quae per artificiosum secretum (apientum debito modo pr.iparata potestatem habet. omnia fixa corpora distolvcndi, & volatili, faciendi 5c omnia corpora venenata purgandi. Cujus rei praxisinfinc hujus libelli paucis verbis est comprehensa.
Caput IV.
De aqua Philosophie 4 summt neceJsarU äd
Compositionem operitsapientunu
pOstquam nunc plenam scientiam occultae materi® ex qua sapientes suum lapidem conficiunt, nactus es, Sc jam ad perfectio- !' cm operis ipsorum pergere cupis, nccesium est in principio ha >ic materiam lingulari Sc occulto artificio in aquam convcrte- rc >& postquam naturaliter evaporaverit, leni 6c naturali medio 0cc ulto in terram mutare. Quo (acto, viigincx terr* fapien- ,UlB possessor eris, qu® terra est ab initio mundi & tamen ntm- q'Jam terra fuit. Ex hac terra sapientes suum Mercurium , & fu» duplicatum Mercurium parant : Et aquam suam vitae ' Cca m haui iunt quam »quotum ignem Se igneam aquam vocant, *l llia a natura sua omnia corpora acglutit, Se omnes partes illo»
ll <m radicaliterfblvit.
Lum autem tibi dico quod corpora solvat, hoc non intendo, uf

Ha facitnd* sunt .
i/4 Instructio
do, ut corpore metallico utaris: • Corpus enim non cil maten?' in qua laboramus, corpora enim semetipsa non penetrant. Cpf Ccrfors nen pota inquam nullam habent efficaciam Sc vii tutem nisi per sp'ss pimtrau! sed tus quos in le continent. Et spiritus ipsimctluos effectus Lt o ßiritM. fidum proeliare nullo modo poliunt, nifi liberi lirit öc aduris co ] ' potibus, in quibus firmiter inclnli sunt solvantur.
Ex his praedictis mi fili concludendum tibi erit, nullam taliorum transmutationem per dura corpota.led solum perrnoj' lia& fluxibilia inllituipolle. Hooell,oportere reduci humi“ 1 ' tatem, dum illud quod absconsum erat,fiat maniscllum. H 0 ^ lapientes innuunt cum dicunt: Durum esse remolliendum. Qp° Cerfuta tuhil aliud est, quam corpora cruda facere, hoc est mollia fact^ in aqua fontis juventutis, donec a duris Sc siccis corporibus fi" libncniur, quia corpus siccum ut dictum fuit, nullum habet i"' gressum, nec quicqitam aliud tingit quam lernet ipsum. C"" igttur corpus spissum & terrestre nontingat.qnia ingredi njeqi" 1 ’
Sc non intrando, etiam non alteret, certa res erit Se vcrilfima, i icC 1 aurum nec ca'tera metalla quicquam tingere posse, donec sp lT>/ tus in illis inclusus extrahatur, Sc ex centro Solaris nostras tert* Adamicx i opera aqua- nostra: alba: depromatur & in apert"* 1 producatur, quae aqua illum spiritualem factet & album reddet'
Sc in spiritum atque animam admirabilem convertet.
Si vo ba mea recte perpenderis, eo directa esse nnimadvt*' teSjiit tc doceam, principalem divini nostri secreti scopüesse.tl"^ pacto dura Sc sicca corpov a, mediante aqu? nosti a viva ex so" f _ lapicntum hausta, in substantiam fluxilem volatilem & spirit"* lcmlu.ticdutcnda. ,
O fili • quam admirabilis est natur», quae corpora in spit> tl15 'converteudi habet potestatem, quod tamen pi atstare non nili prius spiritus cum corpore incorpor stetur, Sc nili corpus tum spiritu volatile, & deinde constans & fixum fieret.
Summe mirabilem dito cfle nobilem artem fapientmn sutum volatile reddere potest, quamvis anatnr»litfixilfi"""^ Unica meaihtrntio esturanirnobenecomprehendas, quod"^ torpora ner aquam nostram vivam solvantui ,8t cum ca imb'b^, tur, molliantur, Sc sic aperiantur ut deposita massae su* d" r|tl > In purum & subtilem spiritum rediganturdabor noster irritu* c .^ ' & frustraneus. Nisi enim corpora jn non corpora id est i" P r !J mam suam materiam convertamur, regula & clavis aostrse a rf non dum est inventa. Totos enim Sc unicus artis nostra: fi^P 1 ' est corpora dura & solida fluxibilia facere.ut inde fiat tinct"^ Certo enim certius est, quamlibet tincturam centies millies P' 1 ^
tingere, si in liquida fuerit substantia quam si in corpore di" 0 , «asto lateto*, cujus ici exemplum in croco, muri« & cocco ^

fc
d De Arbore So t ari. >7s
«CRSest. Tdeoquc dcpuu tibi dico, nili corpora ner aquam &
'f cm naturalem minuta Se subtilia rcddantur.ut instar spirituum ^van queant. & donec fiant sicut aqua, fumus,aut argentum vi-
u »elavem nostrae artis nondum este inventam.
Cui ergo cordi est laborem suum secundum naturam in t- - cr , e, | 10 c est cnm sapientia in negotio Pluloiophico operari, er
hp 1 ductionem & solutionem corporum, & per ta m* m !i * ' Formn metat
x tnutationem erit incipiendum. Hicopusluc laooi e , ;, C4 disintcn-
utpora non corpora, sed fixi spiritus fiant, & ut dura ac ‘o t a ^ utstta tense nostrae metallicae vegetativ« St animalis seu crelcen- ls £c vivae aut potius Adamtea: dest tuctionem patiatur, & liumi- , ar n, melicam 8c fluxilem (orntam & substantiam suscipiat. In ac ehim sola qualitate tantirm potestatem & virtutem habet in c ®tera corpora ingrediendi, & se cum illis inseparabiliter com- *Bilcendi, quod corpora dura metallorum propter luam terre- tettatem nunquam efficere possent.
Sed ut paulo clarius rem tibiaperiam Sc omnem sap tentum
obscuritatem detegam, sciendum est, si ad operis (apientum P cc - M { ft £
erttoticm aspirare animum habes,naturam in omnibus operibus inis ab initio ad finem usque tibi esse imitandam, nam illius ope apicntct duplatum suum faciunt Mercurium, per illum etiam lapidem st,urn ad finem duennt optatum. Elatura inquam ipsis Veram materiam suppedirat, in qua pro se laborant. Ministri tantum ejus sunt, qui pro ratione ici exigentis necessaria auferant mutent 8c tutsus addant, qua: omnia tamen in naturas gtatiam fiunt ut tanto efficacius operati queat.
QuemadmodurnPhilofoplii sunt veri imitatores natur«,ita
fluoque eodem tnodo operamur quo natura, quas nihil peregrinum in Opus suum a.dmitit, sed per res similes operatur,quae fimi- 14 suht naturae, Natura enim naturam amat & laetatur in natu- ra ' Hujus ingenii quoque oportet esse sapientem in lapidis fui P r *parationc, & operi luo nihil peregrinum addere NatUr* illi- J. ,s rci qua: solvi debet habenda est ratio, oportet enim ut res quas 0 Vi debet, (it de natura solventis. _ . ■.
. Considera quaeso infantis generationem. Nunquid san- e 4. S Ul smenstruus mulieris in sub principio ejusdem naturae, & simi- . ,ls materi* est cum illa ex qua infans fuit formatus, quamvis vultum differre videatur ? Eodem certe modo ncccss« est, ut a- fl'*a vitae nostri fontis juventutis, sit de feminis metallici natura, ut pcz archsl; marn nature cognationem invicem uniantur, Sc vis ‘iflama naturalis hujus amoris, vincula & carcerem, quaipretio- “m hoc sementa firmiter constrictum tenent,velerctSt essi mg at - x. Si nostra aqua sicca 8t viva non esset de natura sulphuris & “P
tr <urij nostri naturalis, nunquam cum tpl* Uniret*' , ^um conjunguntur.

ßcc*
pr*p*ratio.
17 6 Instructio ^
junguntur. Nullam potestatem, illum ex captivitate educen haberet, sed nostra aqua metallica (icca in tantum illi, ejusquci' turse est ut foror addicta fit Mercurii naturalis, Amboiuntun 1 originis, & cx una scaturigine & radice oriundi. Hinc est mutn 3 ’ illorum amor, Sc ex conformitate naturae, unio. Hinc postqi’ 311 unio facta est »duplatum Mercurium nostrum vocamus. > , Quare diligenter adverte ut vivam & siccam aquam no>' fontis recte atejue eo modo quem monstrabo facias. Haecci” 1 ; iest origo nostri operis. Hrec est inquam nobilistima clavis op cr ! sapientum& praecipuum lapidis nostri instrumentum, lodub 1 ' tata enim res est, illum qui industria elavem istam praeparandi c> ' ret, opus Philosophicum infructuosum redditurum. Nosti* a j qua est unicum in rerum natura instrumentum, cujus bencsi^^ - nobilissima metallorum femina aut Philosophorum aurum' 1 ' vum, phylicc polfumus obtinere Nam sulphur fapientum, 110 ^ 1 aliter quam per suum menstruum naturalcextrahi potest, prcd 0 J fo Se mirabili huic femini metallico aptum, quod menstruum st, ‘ hil aliud est quam viva Sc sicca aqua nostra.
Hoc unicum igitur tibi curae esto, ut aquam vitae vivam & lestem,qua nonhumectatmanusrvctcpraepares, quae sit duh 1 * 1 (sona, & omni acrimonia carens.
C a p. V.
De argento vivo ejtiifa natura
& proprietate .
ÄRgentum vivum in arte chymica, est argentum vivum cO^ •**munc, externi Sc apparenter frigidum Sc humidum fcd in riori iiio occulte calidum Sc siccum, ubi observandum, calid l, j! Sc siccum illud m ipso absconditum,esse calidissimum viscosi'? 1 , humidum. Corporalis Sc vivus spiritus nempe est, in quo f #l ’ absconditae omnes lapidis nostri congelationes.
Mercurii communis spiritus dementaris, sine omnie*^, jitionc spiritibus superioribus omnibus, hoc est omni sulphuri * magnorum luminarium semini metallico est subjectus. H 3 ? quia nullam certam habet formam, cujuslibct metalli fpiri. ttl .| / sulphuris suscipit, instar cerae, quse impressionem sculpturae lorum patitur. Et quemadmodum terra aquam attrahendo ^ aquae virtute impraegnatur, ut ad plantarum productiojf 11 j, nutritionena mutetur, ita se res habet cum Mercurio coff»8!L, Nam cum spiritum elcmentalem sulphuris auri assumit, tunc ^ snam auri nanciscitur. Similiter cum spiritum elementalc 111 ^ fhuris argenti suscipit, tunc argenti forma vestitur. Hoc
«atur«“

De Arbore Solari. 177
naturaliter cutn uno atque altero, & spiritibus omnibus supeno- J.‘ bus metallorum le conjun°it, instar vivi cum muliere ,& non bnc quadam mixtione. quod secreti loco habendum tibi revelo,
^-°mmendo. . ..
p , autem ista clarius St melius percipias, quomodo videlicet ctnversi» ul P»ut fixum sapientum & Mercurius communis convcrlio M.uun, sua m unius natur* in aliam meant, tc perpenderejubeo,
3 ^ ac l Ua communis »quamvis naturaliter frigida 3c hunuda i|i’ c Olbilnmmui in coctione cum vegetabilibus miscet, Sc cOm 15 aliam mixturam & virtutem accipit quam est sua virtus na- Ur alis,idque propter illas res quas cum illa miscentur, per qua* cs »a mixtas, aqua in qualibet coctione qualitates & propriet»- Csrc ' nuxt® capit.
**°c idem cjuoq; argentum vivum com.mun* agit, recipit im.
? r *2 n at& vestit lecum alia natura & qualitate dum perfectam mlphutis metallici naturam induit cum qua naturaliter coqui- Joi' Nam quando cum sulphure auti coqüitut j naturam auri u cipit Sc in naturam auri mutatur congelatur Sc fixatur. Si in «upro Sc stanno coques,qualitates illotum acquiret, & sc in illo- ium naturam transformabit, Sc eundem morem erga alia mctal- a oblcrvabit, h* enim res secundum natur* modulum fiunt,
qua fortius est nihil.
Qujmadmodum autem impossibile est, naturam a recta Sc Communi via poste errare, ita ego quoque tc doceo, quod st per Usturam aurum & argentum facere volucris,apprime necessarium est ipsorum femen metallicum»cum Mercurio communi dissolvere, miscere Lc naturaliter coquere,quia Mercurius noster •psoi um aqua metallica est, in qua mutationem Sc conversionem bn| ut naturae in aliam accipiunt. Quod sic intclligcndum. fost Mttcurim q“am Mercurius semen auri vel argenti ex interiori ipsorum ex- «»»»*»»/*• ,f axit,tunc impraegnatus est deiplorumnatura ,eo modo quo *quacx rebus vegetabilibus in ipsa coctis impratgnata fuit. 'fi '
Sicnti satura germinis aut seminis metallici, in terra virginea uostra »ut Mercurio communi alteratur, ita quoque color ejus serabitur in illo, &seintus abscondet & fc informant Sc figu- *m Metetirii nostri communis insinuabit, ut illum nullo modo co |nosecrc possimus usque dum ultimo congelatio facta fuerit.
,. S «d cave mi fili,ne more ignorantum occasione vocis Mcrcu- ?" communis decipiaris. Non enim tc latet ingens discrimen ‘Wer Mercurium Communem Se Mercurium vulgi esse haben- t*m. Quando dc Argento vivo communi seu de Mercurio c ®^ m uni nobis sermo est, tunc nostrum Mercurium tommu-
- « «vmuu wililUUl. UWiUUm mvikUUUUI tUI>»
notn »qui omnibut rebus qu* in mundo sunt vitam dat, P Meuunu» vero seu argentum vivum vulgi, q» Vet. C. M Me
puta- ille Mercu-

j 7 B InSTRUCTIÖ
Mercurius qui apud aromatarios Sc pharmacopoeos pro"
Hoc re scire volo, quod (ecundum magni Philolophi csta> l > ^ Mercurius sapientum quamvis communis Sc toti mundo neCt saritis (it, tamen non reperjtl.tr super terra. Non se ostendit, 1 ’^ dus cum sit, natura tamen illum mirabiliter involvit. P°'\ pridictus Philosophus bic addit Sc dicit. Ecce differenti 3 ' inter nostrum argentum vivum Sc inter Mercurium vulgi. , ßifferentia I. Mercurius vulgi aurum 6c argentum non lolvit, necn inter Mercu. CO mmiscet cum lilii,quin ab illis leparari postit, (cd noster M<-' rC rium ctmn Sr r j us aurum Sc argentum lolvit & cum iliis ita mdcetur ut n" quamabillislcparari postit. Cum Icffitl mixtio facta est, nl l quam separari poste dico» licuti aqua commixta, nullo modo parari potest.
2. Deinde Mercurius vulgi in (e habet sulphur atrum pt>' mum&combustibile: Noster vcih Mercurius sulphur ineo' 11 btillibile fixum albillimum Sc ruberrimum continet.
z. Tertio Mercurius vulgi est frigidus Sc huinidus,noster ro est calidus Schitmidus. .
4. QuartoMercurius vulgi corpora metallica denigrat,no**" Vero Mercurius illa dealbat, Lc ad candorem cristallinti addu c|t '
5. Quinto. Cum Mercurius vulgiprateipitatur,tunc
illo pulvis flavus & pessimum sulphur. Nostrum autem arg cl ’’ tum vivum, mediante calore in sulphur albisllmum , fixum r fluxile transmutatur. .
e. Sexto, quanto plus Mercurius vulgi coquitur, tanto v, subtilior Sc volatilior. Noster vero contrarium fäcit , quaf' enim magis coquitur tanto fit (pistior Sc minus fluxilis. Ex h'' c . circumstantiis quas notatu dignas, dictus Philosophus nv^l commendat,videre litet,.quantum unus Mercurius distet Sc^' ferat ab altero. Sed nunc ad alia pergendum.
Cum igitur tibi demonstravero, artifices hujus artis,qqi curium vulgi pro Mercurio communi intcllrgunt, nondun’ 1 srds nostrae cabalistic* (ceretis instructos'este, Sc quod ä via v s r , tam longe dilccdentcs hoc unico errore impediuntur, quo mi 1 ’* scopum intentionis (ua: astequanrui*, tunc aliam rem quand 3 ’ insuper te docebo, 111 qua quoad lapidis nostri composition^ 1 ’* non minus (itum est,quam in co quod modo tcdocui. Hoc'» \ turestquod aperiam. Locus videlicet, in quo sapientes cis'
artificialiter recondunt, qui feras occultorum suorum (eert'" rum reserare possunt. ,
Infrijpttie Quare sciendum est, rem plane impostjbiJcm este, opert Mereuri/ Ph. pientum potiri, nili artificium nostrum .quo Mercurius »o(h nnejpirt». paulatim & naturaliter inlpistlm potest, notum tibifiat. Qu’ 3 piente» dicunt, argentum vivum nullam transmutandi
ten 1
/

Jt , tcm i l De Arbore Solari. 179
tl fl »rjn s 2 f tre ’ uisi prius ipliimmct de natura III naturam fuerie c {. tti am mUtatl ' m - Postquam ergo sic transumtarum fuerit i tunc ii*' >u m i U , ansm watcum solutum suerit. Et cum luerit coagulai- ( d ii c ’ n Urat um&congelatum,tunc etiam coagulabit, indurabit
ali, j® 11 ' nc juranuis autem Mercurium nostrum Physicum net K > addu- cau * a 'lhiin congelamus,quam ut ad talem statum illum H' ^ n <iu a *v? S,ut a P tus at ' indurandum, congelandum & infpif- p. n, u m "ercmiuni vulgarem,quia veristima metallorum trans- p, g t ],. IOja liter non fit, quäm per communem, inlpiffatum > coti.
•' "lutu 01 ^ natura ' n naturam conversum Mercurium noti^ ' Zoster inquam Mercurius non induratur, nec a sapien- sr di na tra , nsniutatur jqLiäm ut virtutem indurandi & transrnutari-
r stiis n Cl catur ‘ Nam quando ille fuerit coctus unitus & dige- tu tarn C0 ^' oncm curn sulphure aut seminibus metallicis institis ,tUn ( c unius hora; spatio transmutationem facimus, si vero siis J 5 ” 118 Utm concelatus,induratus & tvansmutatus,nihil pror- „ ß^*™“tare postumus.
•* loc >n loco mi fili, hoc summi secreti artis nostrae par- i siabp 11 > ^ nem e ^ c ' Mercurium nostrum inlpistandi scientiam d tn > rc ‘ nam cum in taii statu fuerit.cei te ad aperiendum & dau- ' s, ® U 5 I la pidis portas clavis evit. Hoc extra omne dubium k tv, üilphur (apiemutn, este animam formam & femen
ttallicum Lapidis nostri. Non minus etiam cei tum est.no- t 'him Mercurium communem,ejus esse corpus materiam Sctcr- ' ,tn ; Sulphur mas est,& noster Mercurius est mulier, quae ä suoi | °*iuge facili negotio impraegnatur.
std U '^' lllr mcta “icum est quidem pinguedo terrae fapientum,
^ crciu ‘ us communis cuni sulphure physice conjun- ij,- unitus fuerit,tunc ent pinguedo terra: f apientum. Tunc 8 tp : ' nic ^ ferra stercorata & pinguefacta fapientum , prompta bah r 'l ta a d ferendum fructum, hoc est, potestatem 6 c virtutem c* r j ‘ ac, cndi transmutationem. Verissimum est,quod Mer. Mmuriiu r no ^ cr P cr lernet ipsum 6c solus nihil praestare potest,nisi cmt.nü frA fune Ua te ^oopetante, sulphure videlicet metallico sit imitus, fl** n, fi cum tt tri ' ninri suae virtutes & proprietates erunt exaltatae, Sc ad ex- f ul P l, ‘‘ r ' ,,m K( Crci 01 ufstuc multiplicatae quia per sulphur metallicum , noster m ' vll Urt) '' 1UEa dsublimem calorisgtadumextollitur, sulphur qnoq;
Varr, s Cci ^ cat A ej vigötem 6c spermaticam virtutem generati- ^ua^^^uuicat, quam a sua natura non habet Mercurius, tut' a virtutibus Sc proprietatibus metallici feminis mutua- siihdit ^ lx ' supra Mercurium nostrum absoluti
C ^ C & sP‘ ritu clcmentali sulphuris superiorum lumi- oependere. Ille enim,omni propria forma determina.
M - ta d«.

FruttX fö-
fm.
i$o
Instructio
&
ta destitutus cuiuslibet metalli formam, qualecunqueetiafl 1 induit dum seperamenter & naturaliter cum spiritu cl« 1 ' 61 ’ liilphuns metallici unit,instar mulieris cum suo mare.
Per hanc (pintuum unionem ik amabilem amplexum ■ rius noster sapientum»ex forma metallica Solis & Lun* e ol 'gj pit&imprxgnatur.sicuti cera recipit impieflionem sigilli-. postquam natura nostri Mercurii congelati & inspissati M mam Solis vel Lun® suerit transmutata tunc omnem M fs riumaliumin fui similem naturam mutat. Praxis autcM e curium sapientum praeparandi, una cum artificio ipsam ct»v landi&inipiständi ad finem hujus libelli dissertur.
Caput VI.
De Compoßtione Lapidis LhtLofophici, quod licet illa non fiat nifi ex puris feminibus metallorum > v f modo quo preciofa illa femina physice extrahuntut & acquituhtuu x
N Otum tibitacio mi fili , quod hoc unum est ex summi® a Jj nostrae secretis, videlicet scientia ver* practicae auri' ^ seu sulphuris metallici instructum esse. Inf.illibiliter qu' j £ , verum est maximam esse scientiam, terrae nostrae virginea nam habere cognitionem: Sed ut verum fatear,mirabili 1 quoque est aqux vit* nostr® coelestis vivifica: cognitio. 1"?^, niofum artificium illam prxparandi, in hoc negotio quoq' JC '' tll , valde est ncccssariuni.quam lunt rari & extraordinarii (upc 1,1# rales ejus operationes ßeeftectus.
Quamvisautem virtutes & qualitates aqüx vit® nostra' f , lestis & rarissima; virrutesMercurii seu terr* virgine® nost 1 * - 0 . altistim* indaginis, nihilominus, sulphur metallicum Ph 1 ^ phorum,excellentius,magis absconditum & pradictis d^ 0 inulto prxstantius este credas mihi velim. fC (
Quemadmodum enim frutex roseus ab hortulanis ob” (t j suos quos (uo tempore fert,quxritur& magni *flimam r ‘ p quoque terra virginea sapientum tantum propter (uos Ü°! ß vivi auri fructus quos luo tempore profert, magm fitab ip" S f ja quemadmodum terta agncol* inutilis foret, nili boho (c ,r]in ^ct illam seminando instructus estet: ita quoque Mercutius c adestis qui terra virginea est sapieqtuir, nulli usiii foret, n ‘
A? h> '
i qui ter
nun in illam leminaildum haberemus.
Hasc comparatio quoque hoc in loco institui potest,q 110 ^ \y losophorum (ulphur m terra lapientuin viigmea lueret sic**^ pidcsprcciosi inpctns, &quod aqua nostra viva & licca sl ’ j' lI [ii

. De Arbore Solari. iSi
P du tnincisorecst comparanda,qui petram rumpit,ut preciolam a P‘cnti* gemmam nobis satiat manifestam.
, Ut autem de duabus istis rebus quod res est dicam, bono ,ure
r‘''P° tc «.tcrr an umstram virgineam^ aquam nostram siccam,
ecs s CrC Ph y slCs > stpicntum duo este instrumenta, 8c duos a J u ,
ta n , Umm cneccstjrios ad benedictum nostrum lapidem P r *P ln ß rumt „ ta
c l '* m> Interim tamen nullum est dubium,sulphuris meta i p A) : bstpi,it*.
U j .' co gnm°nem,iciemiam este inventu multo diifiohorem. p c ' n geniosa & Phyllea auri nostri vivi extractio, summum elt secretorum Ihpirntum ,quod quamvis fitarrificiosistj" nf '"•tarnen scnu magis est nccestlinum.quia cerrum est , nemi-
H absque sulphure sapientum ad perfectionem hujus operis P tr vm, rc ( , ofl r c
i„ 0c stil| bu r metallicum sapientum est prima materia metal- u P m ', r Um , 5c filiorum sapientiae aurum vivum. Est inquam vera ^
n * tcr 'a ex qua nasti debet arbor solaris, &nobihsttmaclavis ^ g €mtn ajt® lapidis nostr, oves apciir Lc claudit, est quoque forma 3c a- fcmirv.smrtall'‘:i,Solis S<Lunae, quod lernen metallicum P° tquam apientr s illud collegerunt , suam, materiam appellare ru ent, stuseeadrnu-ii ili., quam in rcriptis litis, adeo occultave-
. "t 8c tot no mir, V- s obi ne umt.quodiii quoque similiter Ut fa- C1> s,iiec unquam ct.ue maniis stes, trbt praecipio .siciui in hujus Ca pitis fine docebo.
Ut autem dare ic nudiam quidnam sit sulphur sapientum,
T'od vuc est nostrum aurum vivum & semen metallicum pau- ^"tdicabo,quomodo qcneiatio aut procreatio auri in visteri- 9 ^ S . ,Cll acfiat, Nant hic via notitiam deprimo compositionis n^’s’^'P' 0 conlcquens Sicquc lumen de primis principiis q le ^damjiitcognolcas quarnam (int verae radices, seu femina CllCro ! ca ai " i,cx quotum re leipi na illa metallica extrahere do- g a ’ a P'dem Philosophorum certb potens praeparerc. es( t co gnitum habes,omnia qua? ex terra prodeunt,evestere & p t0( j tra . ‘ crt ili perhumulitatis ct caloris naturalis operationem r iUiT\ l 'f' ^ 0c m °do quoque metalla lormantur, Sc per Mercu-
si Cc ^ 0Ccun d u m(niateriarn ipsorumprimam)producuntur, qui phu r J. tc ^ superveniente btimiditate adjutus, id est ex sale Sc fulti,^, P U *' S compositus & unitus fit aurum & virtute naturae au- stttiV,»^L 110 ’*- Huius rei causa Mercurius sapientum, terta
J succulenta vocatur.
Hct, ,| l | am ®c corporalem substantiam metallorum quod atti- fion 1S ain Pf compositionem & unionem trium suae composi- SulphurMcr- s r ' n ( c 'i 1lo >'um phy ficorum adipistumur. Sulphur enim cunu < & S <* Cliiii m r ^ C,c urius proprietatem vires & virtutem, sal vero \u\-s u " c r ^>- "u congelationem subministrat. Sulphur quod in pro- "* «4«™*.
M z creatione
/

I§Z
Instructio
creatione auri cst,a suis sordibus & impuritate quam a natur* bet , adeö est purificatum, ut purius metallicum corpus
V
..,. , . ,__, invfj
re sit impossibile. Hoc eft lapientum verum sulphur ;
tam simplici 5c perfecta puritate posst haberi. Mercurius *■ fuerit extreme piaeparatus.Scabomni terrestri accidente p lls L tus,tunc in suum corpus Mercuriale erit transmutatus, qui curius est sapientum & aurum generans. Salveto auri,n'_ ^ lind cst.quä aqua metallica vitriolica, summe chrystallilata, omnicrudaaluminolaac vitriolica aquositate summe dep 1 “' 1 ^, Hinc clare videre potes,quaenam (mt vera principia (eu U’ ,, ria prima ex qua aurum in visceribus teuie generatur. ^ suasum igitur habe,ex his radicibus metallicis,ramum ex q““^ rum in aurifodinis crelcit,produci. Si oculos mentis apes 1 “ |,, me lumen clarum tibi praeferre, darb videbis,ut arborem ^ rem sapientum physice seminare 5c plantare queas. Si c ^ quod Philosophi dicunt vcium est, quod aurum faciat aU ' p sicut homo alium hominem generat, ego ex hoc fundam*^, notitiam occulti secreti filiorum lapicntix tibi dabo ,& bonum Philosophum cx iisdem principiis sulphuris, falis^ _ j Curii cx quibus aurum est compositum, ex eadem materia > * y ris substantiis inquam,femen auri metallicum extrahere > buslapidem sapientia:extrahit Sc componit. In summali gam&concludam , hoc unum cx maximis secretis nostr®,'^ esse, Aurum Sc primam luam materiam per nostram coelestem aquam vitae posse reducere, Sc partes eius csse 1 “ 1 ^); salem , sulphur Sc Mercurium lepaiatim in visibile Sc tn“? 1 . p- corpus recniccre, Tunc demum enim bay via materia s*P ( ii tum ptimain ultimam, Sc hxc ultima in primam materi- 111 ! fj- reducta. Prosecto qui occultam istam operationem phicam non intclligit.nec bene praeparare potest, hoc est, «-Ä spagyricam & veram Philosophicam artem, substantiam |lü j f n' rum Mercuriorum Physicorum non potest leparaie, Sc c ' 1 , p«' deinde cum pondere Sc mensura line ulla impuritatis mae“' jp- rum componere Sc reuuire, is secretum artis nostis npnd l ‘ n ji- Yenit.ideoque lapidem sapientum facere nullos conatu 5 ’ tuere debet.
Quando igitur simplici labore, sulphur nostrum terrae
110 “
— - • - - .-i'i 1 ™
Adamicae preciosae cxtraxeiis Sc separaveris , Sc polte- 1 conjunxeris,ut dixi,scilicet secundum ponderis proponi 0 ! 1 ^ sine omni impuritatis macula, tunc certus esto te veri metallici Sc auri vivi sapientum este postelsorcm, unie® v ’“ materiae illius exqua lapis sapientum praeparatur. jjo'
Cum hoc aurum vivum infertilem Sc ad hanc materi *“*\ .$ ncum agrum hoc cstin Mercurium sapientum projicitur, 6^,,-

. , De Ar bork S ol ari. iS?
*Oqmtur,dio etitur> & 0 i Ym picum vivificum ignem nostrum Olympus '“'«stem aSperfect.oncm deducitur tunc e* eo fit elixjr aut nu- sulphur sapientum,ex qua fili j lapienti*,per philosophi- , artetn,6c simplex auxilium natura: praestitum. magnam Sc ^'"tlalrm suam medicinam praeparant, quae omnia corpora °'uosacvirnt,venenatapurgat,8c volatiliafigit. fih r ° con clufionc hujus capitis mi fili, dentio tibi inculco u- ^ Ur '°lai e, quod more Philosophico cx terra nostra Adamica ^ * lax imus,excellenusttmam elavem este quae fores lapuhs no- ri ■'petit 6c claudit, Lc femen metallicum incognitum» fine (emine admirabili, preciosa terra nostra in lucem prodire Quemadmodum homo hominem generat, & quxli- j Ct rorma luam formam per suum germen seu semen producitj ”*** far 1 h>Mme necessarium est,ut veras auri radices habeas, fi arbo- “ men ^ß. . M sapientum seminare öc plantare voles, quibus Ii destitutus Ut "s,nihil laude dignum efficies, nec arborem (apientum semi- Mite,plantare,neque ad fructum ferendum adducere poteris. Et 'tuti prohficiun lernen este oportet, quod virtute sua res fu* naturae congeneres producere debet. Ita certe peiluafum ha- . c ’b lolare leinen in terram nostram virgineam seminaveris te lri "'ire di vero lunare femen fuci it, te in argento mellcm factu- Rlrn tVi propi mm meam experientiam tibi hoc testari postum,
Bos hoc (ulphur Philosophicum ex duabus hisce substantiis, videlicet ex precioso nostro Mercurio, 8c feminibus solaribus me- lallicis componere. Cujus virtus tunc augetur,roboratur & ita saltatur ut millies plus multiplicetur quam cum in confusae niast* mixtione absorptum involutum & Constrictum erat.
^tiendusn est igitur . prorlus impostibile este ,te admirabile hoc ®pus um verlast lapidis (apientum consequi poste, nili ver* pra- , lc * vetas & puras iubstantias seminales ex auro & argento P 1 yfiec extrahendi,(is poflestov Quae extractio ficti nequit quam P^ r °cculti(Ximuin Mercurii nostn Philosophici fcctctum.Dc quo Manipulationem mox insinc hujus libelli docebo.
Caput VII.
De Calcinatione ‘Njiturali
Physica calcmatio aut combustio spiritualis St Physica? mir t?r >ae, tam ellcntialis est, & ad opus sapientum inevitabiliter "««essaria.ut absque illa impossibile lit ad lapidis Philospphici umpolinoneni pervenire. Per illam enim sal natura? sulphur ^ Mercurium extrahimus. Hxc autem calcinatio Phylica non 'st filus sapientiae est nota, nam cum magno ingenio instituitur c nm magna aite.qna? tamen sn;ilis Sc simplex est iis videlicet,
M 4 st'"

fatdnAtionu
d** C4hfit.
T*r$ßtdA nuu $*ri* tnsua sale esi ne»
fftmia imhi» httionet ea» yendt.
1S4 Instructio
quibus monstrata fuit, St qui illam sciunt, sed illis qui eius nui” habent scientiam est secretum occulcilTimum. Quod nec f"° pria speculatione nec librorum lectione ipsis inventu facibus c" 1 ’ l ; quam lunam ex firmamento detrahere Sc super terram collocas Nostrxnutcm Calcinationis caulae sunt duae, quarum uu” 4 ut partes cobustibiles Sc corrumpentes sulphurum pinguium 10 yantur Sc '» spiritibus fixis calcinandis, (eparentur, quas pa’’ 4 combustibiles, per suam continuitatem, in igne ante suam •'I'; sicam calcinationem resistunt. Altera caula calcinationis 4 1 ut volatilis aquosa coagulata humiditas, qux cum patte fi* 1 radice connexa est de toto suo phlegmate,dcsiccctur>8c ut p>cc’^ sam nostram materiam .pbysicfcinial vel calcem natur x itdig ct postimus. |
Quod autem materiam nostram cakinamus Sein falvd 4,1 . cenatur* redigimus,Sc spiiitusaut volatiliaSc fixa sitrphuralm. tnusSc ab aquosa Imntidiratc liberamus, nulla fit alia de caul^' quam quod materiam nostram physice cxiccandi nohis est ”. n ' mus,ut in illa porositatem leu apertionem falis (eu calcis phy* 1 c . instituamus. Nisi enim materia poiola aut aperta foret, propf'J luam nutritioncmsibi attrahere non posset, nec multiplicans ’ nutritip ingressum haberet Notandum igitur bene est quod d’ cfl ' spiritualem nosti am materiam physice exsiccari oportere, q u ’ ,1 L, principio nostri operis siccitas humiditatem superare debcr> quia est de qualitate Sc substantia terrx, idcoquepaulatimi»”^ turam terrx debet mutari, ita tamen hoc administrandum > porositas terrx fixatx per nimias Sc nimis magnas imbibitis 11 vastetur Sc perdatur. Nam hoc scire debes, quod nili ma’ 4 ’ nostra physice calcinata esset, 6t li panes talcinatx , terrx non 1 * fixatx,continuem nostro Mercurio manerent, Mercurius nunquam in cineres converti posset,quia sicca terrx qualitas,tj’ 1 * humiditatem superare debet, iplamcthurmda foret, nec hac tione humidum radicate in calcem physicam converti P ■];} sed in corpus imperfectum congelaretur, Sc peregrina vola’ 1 fulphureitas nunquam ab illa separari posse' »fed perpetuo in treMereuiii nostri maneret ,Sc igni ita resisteret, ut ignis’’ '’ consumendi & elevandi nullam vim haberet. . ..
Ideoquc te hortor ut in calcinationc operam des ut por 0 ’’ tem conserves. Nam si materia tua non esset porola.opu» tu ^ inutile foret, quia lac ejus virgineum, nullum in illam haberet ^ grtssum, quo suam nutritionrtn naturalem multiplicativa’ 1 ’ communicare posset. ^
Jam igitur ut te bene instruam, St magnii hujus artis sceret”^ patefaciam,noh tt celabo, tc impedire posse, qno minus P 4 *’^, tas per datur,quod fiet si physice aquosam hirmiditatem & c
rui«! 11

su mpem : Ahbore Soiari. ,8s
^ststdit m "'pbuteitatcm separabis. Hanc autem aquosam -Jquesahu-
ia.,_ 3U , ".& volatiles fixorum Se corporalium spirituum (ul-
l : - '"'•'m ner nostram (ihysi. l^jfkurtitai
Phur volatiles fixorum & corporalium ipirnu,,,,, >,»-
tam ,)unc l«am melius separabis, quam per nostram plryfi-
l' r 'cios C ' natl0,Kn '- llla Cllini foia fi 11 * r h y sici materiam fj f
Hj tlr , ' m ‘ n ' incu s convertere postit, per quos vera calx seu (al
j]' ll .' nu <iitatisnntiimtmalis lapientum pi »paratur. rj(j lc c la ' n arma,rut calx naturalis, cordi comparatur»quod ex s.tl natur* f„ "aliis 1 , animalis, puriorem & optimam partem ad se c,lx P»ysic a
a,, t’h' eodem plane modo »ostra calx Physica, amanter !tt
l , 11 »dein suar natura: cineres omne lac virgineum,quod im-
' '.. m,yvr tlit. finde
kibi 7 ' l,otm -.--
^ ■otiis nutritionis causa ei exhibetur, couvrtiit. llude
P| ) ^!'" 1I> sane,ut verum Fatear, huius aitis tecielum est, ptactic*
~- r - -- scientiam
■‘ftuumtane.ut verum tatear, iiui-"-""".VA,mrhrn
. 9i«* null,* ealciuationis poroftt.ucm retmtnns suemiap*
hab«—
. CdUin&tU > err*M*Mu
otre.
c >ede mihi mi fili hanc Cftkiuationis docHinam, unam ex illis C*lti»*ti.
* f »adquamconmumiteriguaii impingunt,quia sapientes illam semper occultaverunt. Et st de illa aliquid dixerunt , alterius “ rÄ ' a !c ujus rei seu coiporis potius quiim materi« Phylleae men- "onem fecerunt, ut cos qui veri artis filii non essent, a via rc- |a abducerent,unde fatis difficile est,verum lumen 8c lenium ex 1 "Shabere li quis desuper non suerit illuminatus,aut ab astrico ex Gnaritatis instinctu hanc revelationem nancisatur. Idcoquc Praxinmeae experientiae in tuum u4um convecte, Sc illam pei declarationem meam,quam super hoc puncto de calcinationf l’hy- stca,mediante comparatione calcinationis chymic* vulgaris tibi Wifacturus,addisce. Non ignoras yhymicosquiin ekiborart -1
dis duris metallicis 8t mineralibus corporibus sunt occupati, illa 1
Gtim calcinarc volunt, ignibus fit aquis fortibus committere, ut mt * um '. duntiem metallicorum illorum corporum vincant. Qui erro- n . c *ui istam calcinationem in illum finem pr*fumunt, ut mate- *|am suam subtiliorem reddant,& illam tanto facilius solvant»Se 'bi imaginantur Philolophos suam calcinationem ideo instituis- f »ut solusto tanto facilior e stet. Sed tcce quaeso»quam post tot t!ta fttl«os labores,inanem operam faciant. Nam materia ipso- G)* 1 « «que difficilis soluto est,quam calcmatio erat. Unde hane ch ymicam solutionem cum Philolpphica nullo modo coropa- r andam esse dico. Vulgaris enim calcinatio chymica fit eum Divtrftn ‘"ägno labore per ignes magno* seu aqua» sottes qu« porosita '""destruunt,nostra verosine magna vi flammae. fit valde facili v *‘l* T * * 'g«e exiguo leni, qui tam naturalis est ,ut Phyfrcecakmet*’** maenam nostram fit illam non immtttet.nee virtutem seminum E'nerantium evertat,sedporolitatem confervet. Sinostrama- "la.quie est semen metallicum spiritus generativus aut prima •stciia omnium rerum Physicarum,in vulgarium chymicorum
M 5 'g"c

i8s Instructio ,
igne esset, nostri floies qui facillime mutari & alterari P 0 “ 11 ^ totaliter vastarentur. Imo corpus nostra: materiae precim vim ignis illorum non sustineret,sed m brevislimo tempore c£^ ( sumeretur, Sc in natura sua intrinieca adeo corrumperetur i
1 postalterntionem& destructionem virginei sui seminis mate'
plane infructuosa mansura esset. ^
Pro conclusione igitur hujus capitis mi fili, disce. OccuK 11 ^ Safientum secretum Calcinationis sapientum, aliud nihil este,quam ut t°r culciaatit pii viva aut spiritus mundi occidatur & physice in sal naturae con' v Spintustcct- tatur.ita ut de pretiosa materia nostra nihil pereat aut corrun’P
sio&mfti tlKj f ec | porolitatcm quam ante calcinarionem Philosophis^ natura con- . . , ‘ 1 1
habebat, conlcrvct.
Caput VIII.
CdhinAtio corpu* vivUtn
Intbibttio illud vivißcat .
isfr; myflica temperandi calerem <*r
Stcretumim- bibitionit con- ßfiit in mensura mu.
Ve Calce Phystca , quomodo videlicet physici ^ vari& dealbari debeat. 1 loc ctt quomodo nostra ttrt* cum aqua vita perenni Vlnlosophorum ajpergi inibi- bi& nutriri debeat.
M I fili postquam causam tibi aperui, quare siipientesma^' riam sitam calcinationi (objiciant, jam alterum termm u , qui calcinationi contrarius est subjungo, qui est Inhumatio. ci u *' fit per inibibitionem, qua: calcinationis nostrae liccitatcm r ^ mollit & humectut. Haec quod cotporeum est, spirituale - st 110 , fixum , volptile , & quod ponderosum, leve esticit. In suM^ Calcinatio{5c imbibitio sapientum duar res sunt, quse opus n°' strum perficiunt.iiam una occidit corpus vivum, & altera cotf 11 * mortuum vivificat,& vitam notam ei addit, dummodo imbil’ 1 tiocum nostra aqua viva Jc sicca ignis aquosi (eu aquae ign c *' artificiose secundum innisuram & proportionem principio a# 1 ' vo natura: convenientem in' ncccslariam , suerit facta C)po rti;t inquam islasitnbibitiones fieri, cum calore leni & ad estect 1111 ' operationis naturae propoitionato Hi frigiditate moderata. est, calores per frigora, & frigora pcc calores minui debe"^ Sciendum est arte mysticam quas inteccalidum&c frigidum e* t1 ceridebet,idem illud esse, quod corpori animam & vitam coSl ' fert, Hujus quaque rei memorem te este jubeo, quod si fi" 1 ’" mam perfectionem artificii nostri attingere volumus, totum 9< ' tificii secretum consistit in mensura & proportione, suavis r crebrae imbibistonis , instar roris applicandae. Crede 1,11 ’ omnem veterum, diligentiam & intentionem maxime ad unicum scopum dstectam suisse, ut.rectc imbibitionem cationcm pra:starent. Hinc est quod sapientes terram b'- 1
calci |lJ,1f '

. . De Arbore Solari* 187
^«mant.in quam semen projicere volunt, ut illam calefaciant *' adco siticulosam efficiant,ut potum appetat, & abundanter se ‘{‘'Ptftgnet.cum succulenta & naturali humidttate, quam exno- " raa qua vitae extrahit, qua est (na mater soror atque nutrix. f , i am quando terra in calcinatione sua Phyiica, humiditattm , am a quo(arfi,pcr sapientum imbibitiones perdidit, tunc ernet- Us ut aliam bumiditatcni pinguem adipilcatur suae natur* con- tutcntiorcm. Quemadmodum inquam nostra calx niyuca t Modum (icca Ls ab ornqj peregrina & (upeifluahumidita- c iberata est, ita quoque supra modum est fitibunda.Unde avi-
1 'niebibii,ut fecum illa requam perdidit rurftts refocillet.
Mi fili,cum partes hominis in quibus humidum suum radicalc Simse de ht. utnistit ( c 0n tiuuc paulatim exsiccantur, certum est mortem prx-
0 este,quia nulla ampliits humiditas vivifica in eo repetitur, in cr
fiua naturalis ejus calor se ostendebat. Eandem quoque precio- materi»; conditionem este dicere pofluiji, quando est
Cj ctnata. Cum autem multoties fuerit irrigata, & in minutisfi. .... . .
mas partes divisa & saepius coquendo imbibita & mixta,ita tamen circ ’Jjf a ^ m f coctio ista sit lenis,ut vapor aquosus resolvatur, 5c ejus hu- diditas radicalis exsiccetuiSc inspisletur.tunc inquam calor naturalis augetur,& ignis se multiplicando crescit.
Pcrhasres quas tibi propono efficiam ut comprehendas operationem nutrit ioms quam materiae luppcditnvnus . per naturae Per imbiti. imitationem fieri, quia Buttstio quam per reiteratam irrigatio- t,c »em -»«* nem ei damus nihil aliud est quam motus proficiscens a calore t,r '*“ n s‘ r - naturali.
Sapientes dicunt,rem compositam in pluribus partibus divcr- sisßc continuis lemper consistere, qux scinvicem semper nu- triant& difftuant,quia ipsis accessus & perditio semper dtcon- iunQa. Nutritio igitur semper est exhibenda, ut accessum & restaurationem , donec ad suum terminum ät finem pervenerit, iianeiseatnr. 8ie manifesti vides , omnem nutntionem per
—IliailHUlV T1UV» , Oli*“*.*** »*» t**.»
c Restionem& retentionnm in partibus ad nutritionem pertinendum fieri,idque mediante affimilatione.quam partes illae in sua fatura habent cum suo nutrito. Dejectio autem vel egestio,
,u as partes telpicit,qus naturae & unioni sunt contrariae & disli- •rfilcs. Unde omnis nutritio necessario feces fecum vehit, quam- Vls quaelibet pars nutritionis nihilominus nutriat.
Mi fili de hac rete erudire mihi proposui, mereurialem sub- ^
«antiam terrae nostrae Physicae,non irrigari .lavari,nutriri,nec Su- pri, quäm per illas res qua ipsi similes sunt, & omnes alias res KefitnjSm hiae natur* contrarias rejicere. Unde illi qui cx sapientibus qua- Sapientum "venmt.quibus rebus lapidem suum & infantem tecentet tutum " °utrircnt,hoc pro responso iu scriptis etiam relicto > habuerunt,se *F'
vidcli-

P$ mensura
ck/irViindA
1S8 Instructio
videlicet lapidem suum cum sale naturas,cum cocto vento & 3 ' qua communi per frequentes imbibitiones Philosophicas nutris*' In summa hoc hic notatu dignum venit, quod in opere Philo' 0 ' phico,nimia & insufficiens imbibitio & exsiccatio duae res cos'
trariz sint. Interim tamen etiam observandum, superfluiratcU 1
perfectioni contrariam esse,sive in irrigatione sive in exsiccat' 0 '
In txiccatit- nc illa fiat. Paucitas quae superfluitati est contraria, via est ver*
mtrimbibi- nlen f ura ; n atur®,ideoque etiam nimia paucitas semper est la°' danda sive irrigationem seu exsiccationem concernat. Mcm° r igitur esto quod pauca imbibitio exiguam exsiccationem < ^ q uod exigua exsiccatio paucam imbitionem requirat.
Si cognoveris .nostram materiam per nimium ignem nim |S exsiccati & debilitari, tunc per proporrionatnm irrigationem dl 3 tibi erit,corroboranda, sicque validiorem seu potioicm cibu°) tunc ci exhibere poteris. Si vero plus quam digerere posset °>' fcrrcs,opus nostrum destrueretur. Non ignoras, quod non bib>' mus nisi etiam comedamus & quod nö comedimus nisi etiam b l ' hamus. Sed hic adverte ne ci hipeifluum potum exhibeas, nat° fi abundanter illam potu ingurgitares, totum opus destrueres, nam dum terram nostram irrigandi animum haberes , illam vastares. Ideoquc sciendum est,ablutiones & imbibitiones 1*' pientnm paulatim&pedetentim fieri debere, $c cum arte sim 1 ' nj,i. H*c actio speculum est, & pais principalis in intcntio' lC +4fu* atlu. operis physici sapientum,non idcirco tamen putandum , aquam lienum ntn i]] arn qua sapientes materiam suam lavant & dealbant, aqtiiim esse vulgarem.
Considerandum insuper tibi est,terram nostram virgineam,si' tnina metallica & sulphur naturae , post calcinaticmera este qua' 1 mortua, Äc nullam virtutem aut vitam habitura, nisi lelnseitaren' tut. Certum autem illa effective resiilatari non poste , nili p°si frequentem lotionem in flammis aqua; nostrae vitx coelestis, v ‘' per ignem ce- (Jolicct Ignis coelestis , qui omninm rerum totius nui udi . viv'6' Itfitm. cans &gencrnns pater est. Tunc denmm, postquam per crt' bram repetitionem preciofam nostram materiam, phy lice in vl ' vificantibus radiis.nostri ignis aquosi,Sc aquee igneae laveris,d" 0 veritate pro certo dicere poteris, corpus quod mortuum erat rt' suscitatum.regeneratum & corpus glorificarum factum efleP (1 spiritus istius unionem. Tunc inquam cstentialc lulphur, lal® terra virginea, philosophice sublimata & exaltata erunt,p 0 **" qtiani per vivificas influentias Solis impraegnata fuerim. ^° C <st postquam terra Virginea Philosophorum ascenderit in c(C ‘ furnos puando corium descenderit super terram. Tunc tej r * nostra sapieMu.m emn lita pingue, 3 >nc naturali pinguefacta & °° tata etit postquam hoc modo per purusinjasöc salutares
tft vulgarii.
Mortuorum
risuscituti*

De Arbore Solari. 189
<■>« astrorum fuerit imprsgnata. Hac ratione. ben? praeparata « bibilis erit ad recipiendum in ventrem luum. aun Philolophr- C1 metallicum semen. Hs sunt ccrtx Severim opere Ph,l*so- pnic° phyfc* imbibitiones & ablutiones ad Lapidis nostri com- P°utioncm summe necestarise.
Caput IX.
•Quomodosemen sbldre & Mercurius sapient um pbyfice coqui debeant in igne vivificante safientum .
JiOstquam prolixi & ordine b®jro de arbore Solari Philosophica plantanda te instruxi, sequitur ut dc multis utilibus re- biii tibi loquar.videlicet dc Vase, furno Sc dc nostro igne vivificante .& nutritivo. qui potestatem habet preciosam nostram , materiam ad summam perfectionem adducendi. Cum itaque ^
consummatis tuis Physicis imbibitionibus & lotionibus,cogno Veris materiam tuam albam Sc gumrtrösam factam este, tunc ac dtnd». cipe tuam materiam philosophicam, & conjunge gummata, uti blatia prophetissa dicit.post in ovo Philosophico include,& Her- Metice sigilla. Sed cave ne vel nimiam, vel nimis par vä quantitatem vati nostro iniponas.Si enim vas nimis amplum esset, noster Prfortit v*- Mercurius Physicus certe in nihilum abitet. Hoc est, Humidi- fi'- tas (ua naturalis adeo perderetur, ut naturalis siccitas iit illam a- gerc non posset, sicque materia infructuosa seu sterilisplani fieret. Si vcib vitra nimis parva acciperes. flores nostri adeo suffocarentur , ut fructus suos nunquam ad perfectionem adducere Possent. Hoc igitur observa, ut ratione materi* tuactres par.
Ccs valis tui vacus sint Se non pluves, Sc in unum vitrum. supra i!“«»'«'" “ticiam unam aut duas non impone. i nponmd*.
fanando itaque compositionem tuam physicam in vas vitreum *d materis tus quantitatem recte proportionatum.impolueris,
'une Hcrmctice sigilla deinde in furnum tuum infer,ut cum igne SipUari» sapientiae labores. Tunc ignem tuum ita rege, ne calor exter- Ucrmttus, j?us internum superet. Si enim excederet, unio fieri non pos- ct .quia exccssivus calor externus, materiam vastaret 5 c combu- &»« Rc l'- tct «. Si etiam externus ignis vivus, minor justo esset. spiritus materia sine motu & absque omni actione persisteret, ncc Ecquam cum sua humidi täte radicalipisstarct, id est nihil coa- 8 l, larct,exsiccstct atrt sigerct. Scis cmm bene spititssmetallo- tu m mortuos Si quali somno sepultos este • & hac de causa nihil sperari posse,nisi per ignem vivum Sc vivificantem rekulcitemut ^Vivificentur. Suminx cur* igitur tibi sit ut ignem vivum sa-
picntr.il»

igni* Pb. non tfivul&Arii,
t9Q Instructio
picntum recte instruas,haec enim praecipuarum panium op? rl * sipienturtl noli est postrema ,8c ita rege ne vel in defectu vel 111 excessu pectes. Si ignem recte ut decet in suo gradu & tempe r-1 ' tura regcs.matcrias tuas se invicem amplecti, & le mutuo calo 1 e fbverevidebis.&brevitcmpore omnia in aquam convertenti* 1 ' hon quidem vulgarem fcd glutinolam.
Inprimis autem praecipio tibi, ut (äpienter conducas op l,s tuum, ut quamvis cum tarditate properes, ignis tuus lempcr t*' ihen lenis lit & igni naturae conformis. Talis enirheonditiot" 9 ignis,nunquam damnum nilum inferet,sede contra causa este» 1 ' lorem sulphuris excitandi, ad rerum mirabilium manifestatis' tn igne sum- nem ' Scito igitur summum huius artis secretum in igne coid 1 ' mumseiretu. stcrc,& quod lapientes non (inc cauta scriptis ndbis icliquent 1 ’ 1 ignem & azothum nobis sufficere ad lapidem praeparandum-
Hoc in loco admonitionem ad tc instituam , quae c re tua erit» & noivsmct te in errorem illorum incidere, qui veri Philosoph 1 haberi volunt quamvis de occultorum secretorum Cabalae r>°' strae nullam habeant illuminationem. Disce itaque quod eu" 1 Philosophi expresse ignem recte instruere praecipiunt, hanc inte 11 ' tionem nonlhabcant ut nobis usum ignis vulgatis consulant» quamvis enim bene sciant,illum per diversos gradus regi post f ’ nihilominus non latet ipsos, illum quia a natura sua est activ uS calidus & siccus, nunquam in effectum deducere posse quod fi*“ cerc jubent. Certum etiam est» ipsorum intentum non aliud elso quam ut ignem facere nobis praecipiant,cujus conditiofic abseo 11 ' dita virtus long£ differat ab igne vulgari. Hoc scilicet apud c p} qui scienti* & intelligent!* donum habent, innuere v»lu nt ’ ignem quem commandant de tali materia compositum esse d e ' bcre ut uno eodemque tempore,calor,siccitas & humiditas in concurrant, ut sine ulla Cessatione, putrefactio, circulatio Si conjunctio materiarum, & perfecta coctio fieri postit.
Quamvis sulphur nostrum Sc Mercurius noster, per impf # ' gnationem spiritus vit* , regenerata & resisscitata fuerint, noh' S sie i tue tale- dum tamen exaltata sunt in virtute, quia spiritus coelestis se cu 111 fiu cmjunäi» illis solummodo conjunxit & sociavit, sed nondum cum illi* 1 ’’ requirit Ynit - indissolubili vinculo se constanter univit. Per hanc perfectas 11 “ n *»- sumnso necessariam unionem prccios* hujus materi* fit ut cot' pora ista tam potentia fiant, ad pristandum tam admirabiles' tectus,quos producunt. H*c autem unio in effectum dcd» c nequit,nifi coelestis noster Mercurius cum sulpure Philosoph^ 0 aut seminibus metallicis congeletur Sc figatur,qu* fictio per c0 ' ctionem in igne natritivo&vivificätc(qualis «st sapientum ig nlS ' fieri debet.
tn summa postquam tibi demonstravi quod Philosophi in p (X '
par*’

D . . Üe Arborb.Solari. i<71
^ atione sui Lapidis digito» non comburant, & quod ahoquam
tin at ’ ‘£ nc utantur, jam differentiam per umuique compara ff' rt ><"*
Ui-i ostendam. Primum enim Chymiconmv ignis vul- £"“ P4 ' * d^ on 'nibus notus est,noster ver o est artificiosus Se inventu "'Ulciliz.
^ *‘x tysorum igois est Elementar« , noster veto est naturalis Se i_ c Vivificans atque coelestis.
ipsorum ignis est activus calidus & siccus, quia eum CX ll- ^^‘^eo aut carbonibus parant: Noster vero est calidus siccus Umidus,5c spiritualior potius quam materialis.
„ Ipsorum ignis nihil efficit nisi aere gaudeat, noster vero f'u '"^ operationem facit nisi sit inclusos imö in tali vase inclu- 1,1 oportet quod ne minimus aer quidem sobire possit. s ‘ Ignis Chy micor uni non fatis benh regi potest, Se deficicst- { materia ctcmabili extinguit-ur Se desinit: Noster Vero perpe- 0 Perennem suam exercet operationem , a Itmctipso enim SUamvis manus ei non adhibeatur sustentatur, Se per vaporem PTitualem,nostra materia ab ipso irradiatur k circulatur. j> , 6i Chymiccirum ignis est activus operativus calidus & siccus.
^ Oma so., qualirasest.ut omnia in qux agit consumat Se destrii- ' Hoc autem verum esse inde patet, quod si lenissimus ipso- m ignis,qui est Balneum Mariae in quo ova coqui possunt, germen alicujus rei destiuit, caetevi ipsorum ignes multo fortiores, stilis Se potius hoc praestare possunt: Sed quantum ad nosti um >^ni»
'Snem at tiner,illcpreciofam nostram materiam leniter Se paula- "m calefacit,Se per continuam irradiationem illam coquit.con- Cr vat congelat Se humectat,nutrit & augmentat in virtute. In ^mnw igms Philosophicus, chymicoiurtiigni prorsus est disti-
ißsos ignis est violemus Se corrosivus,sed noster
e,f cul enis benignus,Se naturalis, indusiis aereus vaporosus»
trj c materiam ambiens,continuus, temperatus Se aeque nu«
mi,’? ^vivificans atque coelestis. Hoc,in Philosophico igne d e „ "sssimum est,quod materiae lapidis ipsorum simillimus est» sobstantta viscerum e jus per artem fari secreti de- Cu )us f S ’ «'S»« vst verum Philosophorum Balneum Mari« c I CCTet um,quomodo videlicet praeparari debeat tam esi oc- tUr n,quäm Lapidis Philosophici materia ipsa, quia scientia unius, cognitionem alterius conr- prehendit.
Cxrüf

Instructio
I
Vßtt L. t.
Caput X.
Adhortatatio de operis hujus excellenti* & vero eius usu sumpta.
rjOstquamjamdudum apud me constitutum habui scrip tlS
1 , - V_.... _Yt_:_ _: _..-,.,»12^
A bi relinquere ea qua: verbis tibi aperui, nunc volui ltat< .
meam excqui animus est, ut in hac senectute mea desiderio n 1 '
satisfaciam. Ad hanc igitur scriptionem me confero non fl“.,
demjin illum finem quorft« aliquid novi docere velim, nam p e lingulari gratia sua te replevit & tibi notitiam rerum quae 1,1 ( tura repenti postimt summarum , per me manifestavit; Se“ ^ affectionis me« paternae pignus tibi relinquam, inprimis vcr °' I)1l meditationes quas in hac arte habeo depingendo,tibi propo* 1 ’ quibus cogitationibus illas suscipere, 6c quo animo illas d el> ' postidere. Satis mihi constat, te quas ego, de hac re cog 1 *'* nes non habete* idcoque excellentiam hu jus materiae co« 1 ^
rando existimavi verba mea hon vana fore, sed quod in ctfP.
honr» onere te estent confirmatura. Llt ex vivis excedendo
bono opere te e stent confirmatura. Ut ex vivis excedcn
animo luccedat solarium,qu»d tantumvei donum tali viro niilistcm.qui de officio suo bene instructus & vir piüs e stet- * ter enim fi res cadeiet, magnus tanti doni Divini abufut v c '
& - ..-ab" 1 !
Jub quo dono,bona divitiarum & sanitatis intelligo, quae
piis hominibus, qui non digni sunt ut vivant, uiurparip 01 ', Hoc enim esset providentiae Divio« contravenire, quae alii 5 j* vem altis longam vitam, aliis paupertatem, aliis divitias con , (J qua: in Dei honoris amplificationem &|ahimarum salute* 11 fiunt. Cave igitur illi quem Deus per paupertatem vult sal^ .j
damnationis causa fias,cave inquam ne vitam illi prolonges -*l
iit*'
vita (ua ad ostendendum Deum tantum utitur, St qui se ire* 1,^ ditum,fi ei vita proroganda esset. Aliter si fit, voluntati P 1 ' 1 repugnatur,5c multarum animarum ratio reddenda erit. ^,j.
Bene igitur animo perpende mi fili, mysterium medicin* ^ verfihs quod te doceo,est enim quasi ramus arboris vitae gularis gratia Divina. Nec res alitet se Rabere potest, na" 1 ^ gna bonitas Dei hoc donum illi largitur,qui illud adipisci tur ’ ^,i lui proprii commodi causa,sed in aliorum utilitatem & iss"" 1 ^ jj, in linguarum dono apparet. Unde dari patet, mininse 11 p «itum esse, hoc quod pando mysterium revelare, sed rcVC (]b<r nem ejus soli Deo cordium scrutatori reservandam esse »itas Divina cor alicuius hominis tibi manifestet, & ut >*** ( ft,
rrvflatinnrrn fariaic tf* instipas. Nsin ttWt rtiim
utilitatem hujus operis aliter tibi venditare &pro ani» 1 * V
liihitii iifnrnstrst . numn ratin itariK A* ^cmrlif iostjS *
fio & lubitu usurpare » quain ratio status & conditio « 5 ,
*]'
d,
d.
ri
r«
c<
C(
Vi
B
&
sc
tl
ai
P'
n
1>
sc
&
L
T
P'
B
Ii
a
t
r
l

r suum me*
VI L. P.tßJtm
V
(<>
»i'
>a>
f
i»"
io'
K'
i«
o (
§
li'
i>
)(•
■v
!>
«
li ’ 1
V
De Arbore Soiari. i?$
^»».secundum illud,qui altari inservit ex altar, vivere quoque 1 cb "- Quemadmodum autem hoc summum donum,posst- ^""-non sui commodi causa, ita quoque non ptopter ^»mme*
1 l >i»tur,eftenimdonumexDe» patio conceffum,. deoq,
^ r°^c)uam Dei nutu se hoc donum acctpiflc v » g °”|Mtem divinam ingratus est. . „ ,* i.
. ~°usidera quilo mi fili quantum extraordinarium « 8
uonum hoc sit,vitam »licui prorogando vires Si jam a °ntcttc. Quare non contentus esto, Deo pet ordinaria °nuuunia opera inservire. Scienti* plintnque nottram I ‘marem,voluntas vcio actiones movet. Cum tu igitur (in- |“‘ a, i cognitione rerum lis dotatus, cur non etiam tua voluntas j Diones seu opera singularia essent»& communem viti cur- 'J?'superarent. Hae tibi semper in animo cogitationes debent quanto plus alicui datum est, tanto plus' ab co ex- ' tum iri, Sc quod quinque talenta repetentur ab coqui ea accc-
H«c vciba mi fili diligenter pondera, 8c ctede mihi, quod
JJjalinne esse bonum Christianum quam bonum philosophum» tuis enim facio minimum gtadum veri amoris Dei & proximi» quam alias divinas 8c mundanas (cientias, quia in dic judicii de ''entiisnullanobiseritreddenda vario, led tantum de charitatc de operibus eius qui necessario illam sequuntur. Quia ergo Deus iummamrerum naturalium kientiam tibi concedit,illud quod praecipuum est, possidere tibi cur* (it, quod est iit sis vir pius 8c probus, ö quam spectatu digna res est coram sanctis an- P<tr« feclis 8c hominibus, fi h* duae virtutes in homine inveniuntur. ' ,m Insuper considerandum tibi est, benignum Deum, qui hominem a d luam imagine creavit,etiam voluisse ttt sibi homo in pluribus ^bus similis esset,qui stimm* divini majestatiJc indignitati ho* ^‘nis repugnare videntur.Scis enim de solo Dro scriptu hoc esse.
ntns terrarum orbis meus est. Hoc est,omnia bona qu* terra c otstinctad eum pertinent. De ipso solo quoque scriptum est» q«od mors & vita ineius manibus sunt, & quodiple solus cor.
P m Icrutator est. Qu* omnia te obligant. ut ipsum non Ib- r 1 ’? dilige 5t colas, vciiim etiam ne artem nostram facile mani- , cltfs ' Hmc tibi fit fides, Deum hanc scientiam tibi notifican- sibi aliquo modo similem fecisse, dum nö solum te ad suam
^ginem creavit, vccum etiam, quia in te plura bona contulit,
quam totus terrarum oibis comprehendit. Per hanc admira* dem enim scientiam, thelauvumvit* humana; tibi tradit, dum « hominisvit* 5c motus dominum facit, quia per hanc kien- la msamiasconleivatur Si vinum robur,& conlcqttenter vita oitimunicatur. Sicquc minimum cncomium.quod de te privabitur, ctit, te paulo maiorem esse rege. Cum igitur paulo f'et. 6. N major
>>'
it'
v
#
t>
Y
Y
Y f 1,

iv4 Instructio de Arboäe SöIAri.
'Di^n i ut pes- maior rege lis an ne fervi naturam induere velles ? Nunqu'd P fiffhr* L. Ph, tius obligatum te senties ut opera divina facias Sc omnes act 1 nes tuas secundum ßei voluntatem dirigas, qui tam abundant gratiam tibi dedit, ut per illam te quali Semideum eonstit uf ' Csmmunict- Caeterum ßeurrt cOidium scultatorem cfle tibi quoque dixi»<l l , tit artit. significare volui, non penes te este hoc talentum seu don 1111 ’’ l5eo datum cuicunque volueris communicare, hoc enim nili in omnem eventum sit, quia corda hominum non no'' 1 J-lic tamen instinctum Dei exceptum volo,qui intentionem tu ‘ ira dirigi re potest, ut vuem bonum invenias Sc animo ipsi** 5 f nitus cognito aitcm ei manifestes. ,
Crede mihi,mi sili,haud exigui momenti efic ea,quae tedo^^
S>i enim arctislime es obstrictus ut bona Se optima opera pr
‘ 1 ■ et'
Sefructiis arboris vita; bene administres, quodnam ultionis g nus a Iseo cxpcctnndum, si tu a i bore vira: ipse abutereris, St’r, piis illa communicando,prostitueres,quos si fructus ejus i»p c . i tionem ducere postunt,quanto magis arbor ipla illis exitio cr ^ Pojjijsm itbtt In summa in fructuum dilliibutione Sc aiboris possessione .h' tjstimitater tanti secreti cognitione,mutator Dei este debes , eonliderati" quod Deus lua dona polsidet.non in sirum sed in nostrum usi'
& quod ad hunc modumthesaurum vita: humana: manibus 11 commisit, non ut loltis esses postestor, in tuos Sc eonlangriin^ tum tuorum ulus privatos: sed ut ejus alios quoque ho**) 11 ^ probos Sci quos hoc dono judicaveris dignos, faeras pattse'P Sicuti Deus hoc secretum probis vulr revehue, idem tibi fi* 1 * j, dum elfe puta. Hoc si feceris, ofiibus meis jucundam m sel' ^ chro quietem caufiibis.expectand» celeberrimum fibfDeiadV* tum , quem ut gratia Sc benedictione lua te cumulet,in pl6" «te confervet Sc beata unione lira te complectatur, ex toto Corde rogo.
Deo sit Laus et Gioaia«
EL^i

l 5 S¥4*‘S f Ä*«
Eluci darius
artis transmutato-
RLE METALLORUM. SUMMA MAIOR
• De opere vegetabili & minerali dictus
SHRISTOPHORI parisiensis
Philosophi vctustislimiRaimundi Lullii imitatoris.
lN TH£ORIC^M Ii T PRACTICAM distinctus,
Et duplici appendice utiliflimo ante hac nunquam viso > ex manuferipto auctoris auctus.
PRAEFATIO AUTHORIS.
> N nomine Domini nostri IESV CHRI STlstlfj . 1 D ei vivi SALVATORIS nofiri incipio feri- bere Plucidarium nobilißima artis,qua metalli ‘' Imperfecta exsubstantia & forma suain melio- ttni transmutantur. Misericordiam quam mihi fecit Do- ^»s cantabo in <eternum,& degeneratione in genera- t>Qt >etn Ore meo veritatem suam annuntiabo. Px multi- fliri experientia mea Observavi > summam & arcanam h «»*Pbilsfipbu artem d maioribus nostris,obscuris ver - tinLibr k fuit invidiosi occultatamfuiste, quipraterve- Ut «tt m quam conjunctam babcilt, fraude &fedtictlone sunt referti,ut arsista ad nongentos annos usque tersus fere suent extincta, donec Sdpientes, illis tempon-
N x
bw

i 96 Praefatio. ,
brn quibus Romanum imperium floret e capi hartes rurfi excolere inceperunt. Nihilominus tamen nullus p rdi rus vir,de illa aliquidsingulare in Itu em edidit , quafi r tftain rerum natura non eflet, donec filius Dei vivi busdamfervissuugratiamfecn,ut illam rurftts abi> ,te! ^ tu vindicarinr. Ex hts novis Phtlofiophu pracip»# C l Hortulani Hortulanus, qui obfura dicla Ilermetts explicat ,
> lZ m ‘ntllu- Clt ‘ Verum fine mendacio, certum & vcnfiimuM &^
u», smuut- Alter e,t Arnoldm de villa nova qui Rosarium majore» 1 famam. a i iQS trailatus nobis reliquit. Tertius eft Ra)'t» tin q Luüius,qut multos libros de hac arte edidit. Quart# Albertus M. ut quibusdam placet,in cujus libris taW e ' ! * bil praterqttam qua de solutione fribit, innen:» 1 # s ^ duosum. Quintus est Thomas de Aquino Theologus, fl 1 .. mox alius secutus efi Magister totius Artis, qui librUrit e ^ vuteTheat. dit cujus principium vocatur Studium Florentinum ', cb,m. voi. 4 . Ius doftrina quoque aliquem, qui intellectu pollet F ' '° 76 ' eile errare finit. Prater hos,plures alti libros ß rl fi,,
runt, quorum partem,ubi Theon a tradatur , quoqut# . mus. Ex quibus omnibus epitomen quandam ^sathor Lui - Inpnmts vero Ray mundum Lulhum tanquam pad otl , i.umpons,- (j-p Atrem nostra, artu,secundum cujus pracepta p? f 111 ^ tos annos laboravimus,sequemur. Artem autem » on taliter apertemus,ahoquin inique ageremus, veni»#
,ium ftytii-
ita docebimus, ne quilibet ex infima populi fete,ca nos imitari queat,m cujus acquisitione fere pertot» 1 »
i»
vis*
tr?
nostra curriculum multo labore fuimus occupati. S ,{ sermonem nostrum instituemus, utres ignorantib ,ts neat obs in asaptentihitsverofiat manifesta.

ELENCHUS
eriim yu* in hoc Opusculo Continentur ut pri- fronte Artifex utilitatem quum inde eft adeptu- rustpruvulere que ut.
V
°tum opusculum in tribus li bris consistit» quo-
ni primus Thcoricam > ca.teri duo Practicam do-
Ce *K.
THEORiCA
Inprtmo libro continentur septem capita
quarum
de Vnivet sal i &c particulari Tinctura» seu ^ ‘■.xplicatione transmutationis metallorum.
De Disterentia inter Artem Henneticamoc alias artes.
11. De Objectionibus illorum , qui hanc artem ignorant.
De veritate hujus artis, per responsionem ad 7 . Objectiones.
• De pollibilitate transmutationis imperfecto- y metallorum.
^ De Speciali lolutione septem objectionum
'Fuoranturn.
De manifestatione trium secretorum, quo- ‘ Utn ignoratio eil causa errorum.
1 %>mYi S illiq U i dorsum ad Hbrorum diligentem , honem non incurvant exiguos ex hujus primi li- jo'^P'hi’us profectus habebunt,nos tamen nihil tol U ’ c l u , cc ^“itu necestaria sunt in cursu nostro omit- attentio ad verba nostra postulatur; Si mist ciemus , ut bonus nauclerus, qui post-
N 5 qnn-n
, “His: led vter
enim

*9$ rf
guam vela ventis dedit,nihil intermittit sed otnfl® 1 operam navat ut navem mercibus oneratam ad " stinatum locum vehere queat. Prudentiam itWj cum attentione conjunctam, ut nos intelligas> t,p commendamus.
APPENDIX qua: huic primo libro acct^ multum habet philosophier instructionis; I ” 1 enim,eorum qua? in sexto & septimo capite tract? 1 ' tur,plena declaratio continetur.
PRACT1CA
Hxc /«Secundo (^Tertio libro candide d^ ! tur. vnde secundus liber Arbor Sapicntum,feu Af’ fetentia Pbrlofophalu vocatur , & in quatuordccin* 1 ptta dividitur,quorum
I. Agit de materia prima Mercurii nostri Phil^
phalis, videlicet de eius Inventione,prxparatio 1 &prima putrefactione.
II. De ejus forma leu spiritu,. |t
III. Deacuitioneseu subtiliationeistius form*
cum fructuosa multiplicatione solutionem P* stet. ^
IV. De Quinta Essentia ex B.seu igne depurato p s ‘ paranda.'
V. De Sublimatione nostri Mercurii cum suisp prietatibus & virtutibus.
VI. De Calci natione corporum, cur sit invent**
VII. De Philosophica dissolutione & separati *? 1
Mercurii a metallis. ^
VIII. De Ordine Putrefactionis & ejus recjui -id
IX. De reductipne corporum metallorum i * 1 ‘
ritus. a j
X. De Putrefactione & praeparatione terrarufl” redigendum metalla in sulphur Philosophie 1111 ^

XI ri
' pciublimatione metallorum,ad reducendum
1 la in primam materiam vegetabilem^ut anima- 1 em.
v ^ De anima crescente ad fluxum super album. e u quomodo omnia cum oleo incerari & molliti
XI I ^Eri debeant.
*• De oleis quibus medicina redditur mollis 'r nuida & cur incerati o sic inventa & in hac arte ^usurpetur,
/■ De Separatione Elementorum in genere tam vegetabilium quam animalium &c meullo- rtun. 1
Quamvis ordinem Raymundi Lullii mihi propo- u erim non tamen illum iölum lequor in omnibus.
qmd enim experientia nostra prjtter illaquieapud Dorculauum Albertum M.&alios extant, nobis suppeditavit; ex illo. Eluddaruim nostrum fecimus ditiorem.
TERTI V S. liber hujus opusculi tres ordines continet,quorum primus quatuoi ramis constat, qui Artistis sunr utiles. In hoc libro, icandalososophi- flicacjo Gebri Arabis manifestatur, quam pro suo t^ore primum ordinem vocat.
Secundus ordo Quinque ramos habet, inter quos sunt quidam,quos fi sequeris, Tuream ex Alia mino- re fugare poteris. In hoc fecundo ordine mixtura corporum imperfectorum adhibetur.
Tertius ordo concinet Vniverlale in Sex operationibus seu partibus consistens, quod est cor philosophorum. Et perhtmc ordinem etiam omnes cx~ ^ e ti ordines conspicui fiunt, & qui illum non obserat,ditHcultec caiteros poterit practicare.
N 4
atten-

200
appendicis
PR ACTIC/E
contenta.
i.
i.
3 -
4 -
s-
6 -
7 -
Praeparatio aquae Mercurialis pro Auri metall' ^ lutione,ut inde non solum fiat aurum potam* ’ sed etiam secundum istam viam breviorem,ip* 1 ' opus Phdoiophorum.
Tres ordines diversarum operationum rium,ut artifex sui laboris fructum & finem op 1, ris principalis patienter expectare queat. Calcinatio metallorum. .
Occulta quaedam & succincta operatio Philo'? phica,Stella: Mauritaniae extractio & Exubera 1 ' 0 dicta,
Elixir admirabile per separationem quatuorE* 4 mentorum soctum,super corporis humani prav 0 humores magnam habens potestatem. ■ '
Magisterium sanguinis humani, modo fingis paratum,pro medicina fere universali. .
Tractatiilus insignis Philosophi Dela Brolst ^ Annoif-pp.DeCompositione Sulphuris &m el1 strui vegetabilis & Auri potabilis fecundum llV tentionem Raymundi Lullii.

El UCIDÄRH ÜBER PRIMUS
IN V ll. CAPITA DIVISUS.
Cap. 1.
lapidis v hi lo sophorum seu
Tiuäurx duplici via.
tl ' ln diducere qurns . ldeoquc apprime nccestaiium eil, ut tibi
initium sermonis nostri mi fili, men- 3*t», ... - n. illudi .nr c «nvenit. ut tibi oua gradus altt
‘l u °driarn fit Attis nostrx inagisterium, quae » jus utilitas & quo- ^odo purum ah impuro reparari debeat revelem. Sciendum $uiäßt >5»«'tibi est Alchypnam este artem in Chciiagogta conlukn chymi*. , cum vasis innnifcstis.nrr eei tum regimen ignis,coelum no-
‘»i um decorandi At excolendi: Hac erntn i.itione Meicurius no- iter sublimatur, dum illum ex mixta sua mafla educimus, Sc de 'gue simplici,in ignem coelestem 8c permanentem p.ntim citcu- landopaitiitilubimiando elevamus:ld quod per media naturalia
Pra stamus , qua ei loi mani conterunt coelestis dignitatis. Per Exalutin nane coeli nostri exaltationem, vel Mcicmii nestii fiiblimatio- Mtrcurij fl» irem St clcmcntationcm , praedictus Mcrcuiius noster eo ntque cxl ‘ pl> - luminis addttcimt , ut extera imperfecta metalla in argentum transmutandi tk Mercurium vulgi coagulandi , perfectamque corporis humani sanationem prxllandt habeat potestatem.
ELIXIR nihil aliud est quam fiiblimatio corporum nretal Elixit pid ■icorum,Mercurium suum proprium in Ic ipsis habentium, qui/r. Postmodum, corpora calcitrata «c soluta in novam medicinam convertendi,habet proprietatem. Hic est lapis lapientum , qui alus pluribus operationibus Lc effectis fatis manifestis est dotatus.
. Lapis PH l LO SOPHORUM est purissima substan- Las« sia, subtihlfimi & deputati sulphuris; Maxime veto a Sole&Lu- na desumpti,totaliter fixati.Sc per sermentationem ,cum suis P r opriis clementis , inseparabiliter conjuncti, qui ex quavis re Purum corpus facit & mediante coelesti sua virtute omnes fub- antiasad ptrfcctionem adducit. Et lapis sapientum vocatur,
^“ a corpora humana ab omni morbo liberandi Sc imperfecta "alia & Mccurium vulgi in novum aurum & novam lunam
c °stVcrtcndi habet potestatem.
^ 5
Cm*.

101
Prima Vtilü täA chetnU es} Medieina.
Eliicidaiui Liber I.
C A P. 11.
De differentia Artit rhilofipbica ab artibfM* Ins, tju <e cotißßtt in ejus triplici utilitate. Agisterium hoc scu pratdicta Ars triplex est. Prima tui Sanati va corporis humani , quar sit per virtutem he 1 rum,radicum, florum, icminum, gummatum , de qua nite v c ^ res öc novi Philosophi maxime vcrö Hippocrates Cous, Galen Melde,Neandcr, Ralcs, nullus verö in meliori ordine quam A ccnnascnpfmint. |j
Altera dicitur Mechanica scu Manufactotia , quam
ititf'
M;
teu cbymi*eft cxcrccttt;»c]Ui vatatcftacea conficiunt, & illa ftatim plurcwO Otiorum &
•vasorum 'vitreorum arti- fieium .
tertia utili- t&Chymtacß Xrdfisniutatie frrftaUwuM,
ducunt,qua occasione plurcs apud illos mutationes oboriui 1 ' tam ratione formarum suorum vasorum quam rerum mu 1 * 1 * Itum > ex quibus varios in devitreationis usum parant colo^ S.im,ili industria Vitriani uumtur,qui in furnis siiis, metalla & mineralia in cineres pio vitiorum pisturis convertunt, ut. stila Mararia prece Ycnctias sita.f.ncrr solent. Horum cO . rum inventores fuerunt Philosophi. Artis verö vitrum cö 1 )^ ciendi inventor luit M. Paulus de Longalla, prasticx vero authorluit Magister Angelo Chitmgns. ,
Tertia pars Aiti«. nostrum concernit magisterium,& voGl Transmutatio metallorum, per quam ex simplicibus & imp fr ^ ctis metallis, inposc Venere jove Mercurio Saturne)&c. bo 1 ’ 1
aurum & argentum praeparatur. Cujus artis Hei metem s m i st artiunt Iu i Ile i n Y c n t0 r c i A,
liK 1 '
C a p. IIT.
Septem Objeciioncs contra artem Her-
meti c am tnßituta. ^
?. ^Ar£. 'qui*,}, s \ Bjcctio.Rnimundus I ullius in lito libro Vade m eft f . Tyranni Elii- V-/cap. 2 o. Icriljit. Non paganis led Chnstianis d' ,n r £ ; tC ri „ici nmsue- c sterevelandam. Sed nullibi, contra Tyrannos in tuni txurptt- Yestamentolelici succestu aliquid astum suille legimus. (fll - artem vestram,^dc qua Philolophi vestii, unam partem isti uS jit dicinx immensam Imperscstorum metallorum quantitate 1 ’ 1 ^',, aurum & argentum convertere jactitant, jvanam este 3( <z! e str Cujus assertionis Rainnmdus 1 ullius quoque testis est >>) *• nictui lui ptacticacap. de Multiplicatione. t jti
*• 1 U '*’ r. Obj. Si aurum in immensa copia uti dictum suit P
*uU«4*di- poflbr, Certe aliquando (actum fuillct t ut,a!ic]iiis arttsev a “. tf ii' r ' gnum dominatum aspirnssct, N' ve! loturjy mundum vel i' 3 .
mundt 'To
■ ■rvur».

. (j*tA
tietno eflft patiper.
.... De Arte Trans mutatori a. ao?
1 'iis sibi subjicere tentavisset.quod tamen nunquam factum , nec ^'cquam dc s lm ,l, historia in Chronici» libris legitur. Unde Vos frusti ^borare St aquam in mortario tundere vana quoq;
' sle qu* dc hac re libri vestri, tractam ?st concludendum, uti untVl orC mmum studium, velmodus artis gcneiahs, 9t om " sudium quod incipit : Studio namque Florentino. Et qua: m ‘"argine extaut. Ero solis pauperibus. St haec scientia est nobis a *’ co data. Item Hortulanus dicens. Qui habet hanc scientiam,
J “et thesaurum totius mundi. r
5 ‘. Ob.j. Quodlihaec allegata vera essent,nemo pauper ro- lc t,divites enim qni has luperstuns opes gratis haberent, paupe- tc 5 quoque ditarent. Sed contrai ium ubique terrarum decaiv ta tur: Mjim divites per hanc artem bonis tuis privantur, paupe- r es Verb, plane,ut omnibus constat.milcri fiunt. Ecce qualis hxC a,s humani genetis honorum fit dcpopulattix.
4. Obj. Vix ulla est ars cuius si lacer evolvatur Codex, non ^
nat aliqua mentio in eo,imo etiam ftigtomantieovum \ encfico-. y
St Sagarum,de quo grege magi Plnraonis quoque sunt: sed ne hac attcHermetica ne gry quidem auditur. Ideoque pro stul- m cntu>ntm. ,K ' a humana est reputanda.
5. Obj. Si discrepantiam quae circa hanc artem inter magi- *At&- -» urum Sc discipulum est,exanrinaveris,clarius qui- dixi patebunt, Piscrcp**- Arnoldus enim in Rosarii sui capite dc dissolutione,ait. Mrrcuriü titautlixnny scccundum Avicennae doctrinam, prius sublimandum, & tiim
demum in materiam primam reducendum. Et cum hac aqua corpora e fle dislolvcnda : Dc qua aqua secundum praedictam Opinionem aliter judicari non potest,quam quod de Mercurio de- heat praeparari. Contrarium autem a Raymundo Lijllio, Ar- boldidc villa nova discipulo, afleritur. Cum dicit Mercurium eornmunem vivum in hujus operis usum venire non debere , uti ct, am in sua Quinta Essentia,distinctione z. scribit, (cio quosdam,, stui illum ex trium herbarum succis per putrefactionem piaepa- rsverunt: & sc magnum mysterium invenisse sibi persuaserunt, fcttiam ipsum sublimaverunt, sed in magisterio nostro nullum «ffectum produxisse. Si quis vero Mercurium communem c °usqi ducit, ut illum cum alio additamento in aquam reducat, quod cum phlegmate medii illius fieri potest,aut si aer suus ei in ^s tuum suppeditatur Sc novies per alcmbicum destillatur, tunc •umen perlarum habebit, qua: pars est dc ipsarum corpore ho- wogeneo.qriod non accidit in Mercurio lapidis nostri. Praeterea Culliiis medium ex Individuis Mercurium praeparandi submi- nistrat, qu* sunt res indivisibiles, ut sunt vinum ct sanguis hu- ^nanus .Sc ut aitistam attentiorem reddat subjicit,optimum esse
"ercurium ex Individuis sumere. Unde concludendum est >,
Raymnu-

io4 Elucidarii Liber I. {
Raymundi opinionem non esse, aquam ex Mercurio cornlnU factam,metallorum dissolutioni adhibere,quod ramen ab Ain° doaffirmauir. Quare mileri Alchymistar manus date,princip 1 les enim vestii magistri, libi iplis contradicunt, unde artem V stranr fraude plenam eltc fatis lupei que liquet.
6 «t 6. Obj. Raymundi &Arnoldi libros magni quidemfacit'^
quasi absque illis & fine fublimatione fapientum , nulla vera pnnctpicmm pe I secta medicina haberi posti t: sed inlpicc qu.rlo locum R- 1 ) 1 mundi qui ut in Anima artis fu«extat,hc ait. Ideo ignorant^’ gi a viter rrraiit.quia licet principia natur/ilia alicujus lei lgnordi 14 ' nihilominus tamen cum metallis fine elementorum separatio' 14 veram ptacticam fe exeicere putant. Ex quibus quidam cu ,Tl ex voto elementa dividere Sc sulphur Philolbphicmn obii' lCt£ nequeunt,vanam mixturam, line ulla putrefactione, extractio 114 Sv iiiblimationc instituunt ,& nilul inveniunt. Dilcrepantia eontraiietas Mercurii totius artis, cum omni sua apppndice c> Lullii cap. J 2 . patet, ubi opinionem de illo conceptam sic argu' 1. Nulla prorsus Alchymistarum habenda est ratio,nec illoinm 1"^ limationi & conjunctioni ulia fides adhibenda. Item cap. 55 - ^ omnibus hactenus dictis clare elucet, nibil veri (equi,fi quis re 1 " tecte considerat.quia corpus operis nostri in alcmbico non alce"' dit.led ut mortuum in fundo jaccr, unde Philosophus quidam 3lf ' Ignorantium corpora infundo sedent. Cum itaque ista h ict 4 ' nus allegata scripta libi invicem contradicant ,& hujus artis i 1 - 1 ' gistri in diversas trahantur opiniones , alter alter, contradicar certo nitantur fundamento, idcoquc levipta illotum non t* 1141 fieri, sed potius improbari Jc pioilus rejici debenr. j.^Arg. 7 . Sed non lohnn pi a dicti authores tibi contr.vrii snnt. vC ’
Lullms sibi ritm etiam iplc Raymundus I.ullius,li librum ejus de anima |4 ' ipsi contnuti- cte infpicias, fihr contradicit, cum ait. Multi ignorantes ci" 1 * c,t - vulgat i aqua soni i em aggredi Ac opus in mateiiam pntraro rC '
ducere volunt, st vero libros 1’hilolophoium leytient, hafC^?. picHtibus comiari.i este viderent. In prastica Test.micnti i" 1 cap y autem (ic inquit. Ampe primo unam partem Quie 1 ^ 4 Essentiae I). vitnoh .Acdimidiam putem Niti i, ut postea cx A ' phabito apparet: cum tamen omnibus constet, ex duobus 1141 iligredienubus aquam fortem pr.rparaii. Unde ex hoC capite videre licet, ipsum non aliarum quam aqua vum fortium pireparationem docere.
C

De Aivte Transmutatoiua. 20;
Caput IV.
^Jscrttospeculativa veritatis operis Philosophi- d & reßionsio generalis ad objectiones ~ pracedentcs.
|jR:tdict;j objectiones non solum in anis Hcrmrricx comem arti
P*um eunt verum etiam cultores ejus per illas turbantur. Sed Cbym. c l, ’''nicntilococ6lideranda lunr,qux Arnoldus de villa nova in P> tolu sua ad Papam lJonifacium (cripta, dicit ; Omne quod / Cfc ‘t St nascitur,augetur, quod ex arboribus,fluctibus, frutici- O”"’“ rl ‘ animalibus manifestum est; Ex uno grano fiunt nulle gra- sssss ' *« ex una arbote mille rami Sc lurculi: Et ex nsdc mille alii in- *, 1 ,. r mera biles. Ex uno animali millcnus nutrieius (urpit & multi- P 'catur. Metalla quoque in terra nascuntur & in illa crclcunt, eo que etiam augemur in infinitum. De quilnis ut brevibus ablblvatn icnptum est. Est una sola medicina , quod de ta'e?' 0 ovt * mt E mtclbgendum. Illa medicina jllnica vera ccr.
, M etiofus (.ipicntum lapis,vel nobilistima & optima Fhiloso- Fnotum Medicina vocatur.
Cum igitur ars (it vera & certa,ejus advedarii sunt ignorantes. ^SJsirtis artk Anst. in lib.Mcteor.eap.ulr. ait. Si argentum vivum fuerit pu- shjrn.a ttsti- tum.viitus sulphuris albi illud durum efficiet, nam in hunc fi au tbt L neni Alchyimstx praeparant Elixir ad album. Idem quoque dicit de sulphure rubro, ad Faciendum aurum. Hortulanus, verba Jdermctis Verum line mendacio &c, hujus artis contemptori*
“'is opposuit. Quae Thomas de Aquino & R.iymundus Lullius dv hac arte in suis (criptis habent, nimis longum foret hic rccen - ^ rc dc examinare. Facile est demonstrare, lapientibus poflibi-
^uc imperfecta metalla in vciutn aurunt 8 c argentum transmutare.
C a p. V.
Probatio transmutationis metallorum ab ortu ipsorum afimilt>&opere natura in visceribus terra.
Hxdam res specifici jsNj’omiucs species spe
vocantur, ut est hominis forma. Et rt bominti Ipeciei este dicuntur. Aphricam erum jolm.lartdj-
qui tamen non nisi colore diffcuint,/ m, " t 1,1 - - * *• metalli*.
0 s ni S'‘ Eutopei vero albi,
Ca , ncs cmvn ex Adamo orti fumus. Metallorum quoque est habe'" 13,10 ’ nam onln ' a species ipeciei sunt, quia unum ortum
ent ex una materia Sulphure & Mcicurio.ncc substantia sed
colore

i'ötf
Emcil) ARii Liber h
Morbi curabile* in homine 1r mcta/ks.
colore tantum disterunt, (ecuudiim ipsöi um, vel majorem norem puritatem aut impuritatem , in qua, pro ratione ignis, ä natura in terra vilcertbus fuerunt cocta.
vel<
Quod ex comparatione duorum hominum percipi pp quorum unus sanus, Isto animo , £c boni coloris; alter v ' ct ? w grotusest & contrario modo (e habet j quotum uterque minus quo ad speciem suam homo cit, morbus veto ace 1 l . tantum eis. Quemadmodum igitur possibile est, xgrum b°' £s| hem lanate,ita quoque morbosa met alia uti sunt Venus,J U P 1 ,, Saturnus& Mars restitui pOilitnt, ut lanis metallis auro ^
to,scilicet similia fiant. Ex matre nostra communi quae eil Omnis generis res fanas & segne irafcubtUr.ita ut tfcgras hom 0 .^, liare postit. Nunquid metalla & alis res ex terra naicentes» puritate sua scatent, eX quibus homo nitida & pulchra facit talla? cur minus ergo ipsi possibile erit metalla ad altioreifg ^ dum elevate-,& Venerem, Jovem , Saturnum & Martem,a ut ° aigenioutlnoribus metallis sqiiipaiare. , ,,
Hbc difficile quidem fastu est, & natui ac impoffibile vidck^ sed ii artifex unum ex supra dictis potest, cur non Scaiteiil I,, l ! j I) terit quoque. Si imperfecta metalla fatis longo t'ehrpbt*/ terra mansissent z tandem argentum Se denique etiam auruM ^ sta fuisieht. Non repcritiir argentum bonum, qudd hon ur sc contine ;u aurum. Hasc est Causa cur Philosophi dic 3 nonesteaiiium,quod non priiis fuerit argentum ,& tandethf^ caloriscoctioircminauiuintonversum. Nam cum naturas, nerat metallum, tunc intentionem habet illud petfieiendi >p ‘. rum, sed per temporis brevitatem Sc obstacula alia imp«“ 1 ' ^ Quare argentum est naturae aurum,sit enim tale per eoct« 3 "^ in visceribus terrx, ubi argentum de gradu in gradum uftp' c ., auri statum exaltatur. Hinc est quod una Argenti mare » 3 ^ selibra,octodecim gradus, scu Karatas, interdum integram
j utur* fetß.
cit ttutaU» imperftfta tt* Cit «re.
tam,nomiunquam etiam duos lotoncs plus vel minus auri tineat. ^
Sic semper unum ex uno,& tertium ex duobus prodit > ^ ^ consequenter. Unuhi enim tertium fierihec]Uit,nisi prid J r duo tanquam per medium transiverit.
. Caput VI.
&efutatioJf>etUli<i VlL argumentorum,ctfM tertio contra artem Htrmeticam allatorum.
«t
ftimit.
J Ainad objectiones supra allatas nobis est respondendi 11 * 1 .’^i ter quas ciun pauperum juvandorum ft Tureas debe' 1 “^
ittcn
«0

Itlei
D
E Arte Transmutatoh'u, *07
b c n 'o^^Asuctlt luendum .st,nos ut rationem paupeium h.i- <J t ‘ Uls oblhi n „i. quamvis absque ane Hctmctica eilet . ut fi- 4»« demonltrmms k stabiliamus. Qmcstmd enim
s P°slidct,non suum est, led pauperum,mquiticriptura.queid n antum de pecunia sed de omni substantia ejus luperflua»
Pcrtpotest, est mtelligcndum. Prastetquain quod pau- V Cn - ns clle ctus est peccatorum nosti oi um > nam propter peccata s acr 1U v tadvetla * Occasione Turea: allegati, dicimus, ejuodex ti Ql '' “ er H’tura constat, si populus Dei peccabat , st a tini castiga* divinam cum poena praesto tuistc , quod populus Del Cri ^.'S n ° r abat,quare licet argento & auro se redimere voluisset,
'S^tto Domini tarnen non emansistet. Nos quod attinet, si c atn debellare amrr^p est,alia quoque via rem aggredi no* n facundum illud quod dicitur, remota causa removetur ini ttUS ' s-um populus perditionem & ruinam (iix terras sibi ttnncrc videt,a peccatis abstinere, coram Deo fc humiliare , & batiam petere .justitiam exercere, scortationes feno prohibete et,quod (i fit, tuuc Deus nos rutius in gratiam ut Ninivitas j^ Cl pit; Sed argento de aut« poenam redimere est impossibiles ? Us omnipotens plurcs alias libeiationis vias habet, Se Alchy- 'cis opibus non eget,quas ii Raymnndus Duilius Eduardo rc- jy>in immensa auri (uuim.i in ilium finem fubrhinillravit, ut in tubariam proficiscentur Sc totum illud regnum ad religionem Mariltianain converteret,restamen non ex voto luectllit, qnam- Ic DtO rem acceptam & gratam pi.«.stare putant. Nam praebiis rex multorum navium clade > Galliam appulit Se illam j. i prius subjugare volebat, inultumque (anguinis Christiani fu- .*• staymundo vero Ic quamprimum domum rediret .Barba- petiturum promisit Se plus auri conficere jullit; Raymun- Us autem super hac re multo animi dolore affectus, Se iratus cx n |'ia le subduxit.
p, ad illam objectionctsi pergo qua dicitur: NuHum cxeni-
tni ^ Clttare st u °d aliquis artis polTcstor magnae mundi partis dö- eundum. appetiverit, quod tamen facile in effectum deducere ct - Ubi respondeo , pioptium,este illius hominis, cui *7 "oc mysterium revelat 8c confert,Ut proximum suum amo- ^cquatur.SetantoDcidonononabutatur: Naoitalem ho- (i c rn,t l u ' verus est Adeptus factus,Deus in terrenum 5c cocleas 1 mtro ^ llc ‘ t Paradisum questi in hisce terris videt. Tyrannum c 0r a K ' mmcm icn P' uni Deus luijus doni participem nein facit, lud i mt '? ol l " T> 0<:u ' ls abiconditum inanct. Cui vero Deus il- t) CUs C J c at ’. etiam bene collocandi gatianr largitur. Et si |i tUr ,y.^u"o c l" Pc l uc boc donum largitus est & etiam nunc lar- ' e ectuni quoque,Deum cx operibus suis cognoscendi,
St niii*-

*AA arg.Ur- tium.
Ad Arg.
q**rHim.
M*tg.
i/mnlum.
ioS Elucidarii Liber I. ,,
& mirabilem ac munificum datorem istum pro suo modulo dandi simul iplis impertit. j,{
Tertio. Quamvisquidam qui recto & Pltilosophico tra' 1 incedunt ( de ignorantibus enim mihi non est letnro) alist llll y cumarum in bos labores iuiiimunt, & per unius anni Ipatiufl 1 j eri orc commisto frustra laborarim,grata tamen ipsisliipef' ,f y potest Itora * qua: omnes expensas potn it compensare, quod decem olei olivarum menliitacSc totidem Cophini c 3 ' nitin(quilumpitis vix ad tiiginra florcnos accedunt)te in 1 '* )f mä pauperiem non conjicient.Quod (i quis potntioiii.ludoj* . liis inutilibus rcbtm indulgendo, tot numos und multo p 1 “^' emu bonorum litorum jacturam pet aniutni impendit, ciH' n etiam huic lanitatisSc di vitiatum thel.mro vacando, eoidem*“
ptus impendere vellet.
?t xter dictos initiatos artis tyrones, etiam optime oxp'
crt'
jH
ecib-
tifices inveniuntur, qui multiplici studio lapientia Sr prc-".] hanc artem ä Deo obtinueiunt, (sed tamen vix e millibus u” £ , quos veitS hoc dono Deus ditavit,ii Cerro instinctu secretus 1
cubandi moventur; Non enim pericula,qux ipsis ab bom»“ imminerent,ipsos latent: Nam qui thelautum habet & " conlpiciendum gestat Ipoliaricupit. ,
Quatto. (*uod in lactis lucris magisterii huius nuH* s,, mentio, verum est. Nam Scriptura Iaera tantum adanifl’*y lutem . non vero ad aurum Se argentum est ordinata. P 1 ' y etiam instar generosi equi sunt, quem quilibet inlestor reges* ^ potest. Hinc C H RJ S T ll S inquit. Camelum facilius 1,1 ^;j$ ramen acus intrare quanrdivircm in i cgnum coelorum. in locis vae super illos clamat. Adect ut haec ars nonadinhf j||)
tesledad doctrinaelilios pertineat, hi enim cum modesti ^
uti poliunt ,& Deum laudant eique gratias immortales W a Non quod libi solis hunc thesaurum reservare sed alios st“ |p- «jus participes facere velint, qui aliam animi intention* 1 ” bet, frustra quxrit, Deus enim illi certe non est datur us.
Qugmvis Ärnoldus cum aqua Mercurii communii' 1 °'“'
it •«:
nem facere jubeat: Raymundus autem dicat harfc non este *"y,i sohrcndi aquani,non tamen propterea sibi contrariantur- jy cujusvfs est istam litem componere, Sc hoc PbtlolophorU'y, i ctum decidere. Nön enim in rct substantia sed in verb> S tum discrepantia crt. , j|jf'
SOLUTIO de qua illi loquuntur duplex est. Una sijjy y \ qux corpora valde lubtilia efficit, de qua Raymundus i* 1 . L, i 1 menti fui practica. Postmodum tu fili accipias. Multum ct ,a y* illa loquitur in libello’ sito Vade mccum, incipiendo a* 0- . 1 Lpd' 1 ulqtic ad 33. cap. Altera solutio cst conjunctiva aut cop u * pji
'lUt
jgr

ir<
<>
st
0'
■e
i'
(I
f
ltM l
“ s
r
g
it>
n’
- :
l'
4
>i>
v
ii*
j'
1»
ii'
f
r
Hoc a^ E ^-Rte Transmutatori A. L 09 fubp Cumac l uamseu vegetabile , seu Quintam Essentiam per tODiT atlonem M « c « ri > communis accipimus. per quam ope qua‘ v * isti «Ssublimatioms,unionem corporum acquirimus, ssüia nQS “ men jl1 hoc opere Philosophico nostro non utimur „ H av "*' u HQ temporis,Ce multam (ublimationetn requirit. Ve quo >iuL » n ^ Us ' n dicto libello Vade mccumart, A«cipc Mercu- T^fublima.
t\ tn . *TO. Doctrina; discrepantiam ,quse nobis objicitur non ^ *’&• ol)(j mus -. Fieri enim potest, ut quod unus hac procedendi yia' e htis st ,: ! Uus a 'i a Via quoque assequatur. Magnus enim & va- lab«, fcquüibet opus suum cum hoc dicta concludit. t Cß S e “ lapis, Una medicina, cui nihil peregrinum additur,ex* f] t E °* st UQ d (upcvfluum ab ipso removetur. Et verum est quod Dat e Us kp' s * stui est Sol Sc Luna , sicut in tribus viis ccelestibuS
]U cmi,s -
5 ^, FUCINA UNA. Hoc est metalla,qu* de sua potentia it» a dd m <ae ^ UCUnu,r » vivificantur & per Quintam Essentiam cü v «nd CUmUr ’ * n * u P er metalla in materiam primam sunt dissol- fj x a ' stuod fitpct Elementorum separationem,& per aqua:
'. oncm fiipcr terra, & per multiplicationem. Deinde per s UW ' CCm metallorum sublimationcm, medio animarum sua- j, ‘ Tertia via est,utpostcalcinationem Sc solutionem cor.
* iepeliatur Sc imbibabur, per putrefactionem 3c destillatio- .^m. lltque hoe toties rciteretutv, ut p.irs|mapar& purior per stmbicum ascendat, 8c terrestreitas i na tetro maneat. Hic Ostiam viam oportet vos intelligere reducendi corpora in pri- am materiam: Nam corpora m primam materiam reducere magisterium; Hinc dependent Lex &c Prophetae.
Vid Quae de aquis fortibus nobis objiciuntur illas
^ in arte inutiles este, & nihilominus aR, Lullio doceri q lla . r , acc 'Pstnd a sunt. Hoc modo e/iisn differentiam inter a- ]g ttn ° n cssapicntum, & vulgares ponit. Hinc enim in capite, stt* , tantes incap.Z. Jsta distinctio &c. ibidem ait. Ideo notati} U1 acuta ex his tribus figuris B. C. D. videlicet igne depu- p u * menstruo aucto, Sc Quinta Essentia conficitur. Ignis de- hont US *° rmam ^ at ’ ^ celiciUL tuse liter* figuram & significa* , fi .In J 11 ' FlamaquasdcSalc sunt communes sine omnitotma. «putatus in ptincipio potestatem habet metalla puuifi- oi 8t vivificandi, ldcoque Raymundus cum aquas acu- w * rejicit, aqnas fortes (eparationis intclligit, non veto (apienturh aquas.
rd. f.
O
Cäp.

lio
Elucidaru LiberI.
DE
C*p. VII.
revelatione trivm SECRE
rum . Ne pofi hac contemnantur sapientes.
Rimo illud Philosophorii effatu bene considerari debe 1 '^,
dicunt. Si inter mille artistas unus solus ad artis cog 11
nem perveniat,(iifsicereicujus dicti ratio est, quia hisce
bus eodem studendi sc laborandi zelo quo veteres, nem"
.lib<»
Nam hoc nunquam fiet j quod quilibet (utor vel fartor, - ^ j Philosophorum legendis operam sit daturus, & artem i> , ' , '_ i ,J rus,qui nunquam studia tractare didicerunt. H«rcresen ,,1 \ 1 j illos tantum pertinet; qui latinam lmguam callent & in fap’ ac artibus naturalibus sunt experti.
Quidam quaerunt in argento vivö vulgari, quidam in sitis,quidam in arsenico & sulphure, quidam in lirina,in alu 1 ’ jn in sale, & valde multi innitrd. Quidam in languine. quid 1 stercore,in ovis Sc'animalium ungulis. Quis omnia potest rCC fere? imo molestum est etiam indicare.
1 . Secretum Ad refutandum omnes istas res abs urdas, palam dienn" 5 ^ 0 t tft mattn* ram materiam nihil aliud esse, quam ignem aun.quia inal‘ |S
lapidi* vtdt■ f tmen rcperui nequit,quia in Genesi dicitur omne simile g cl ’l a luttuunm. r r- ,, 1 1 „ , :_„n^i
suum simile. Hermes inquit, Pater ejus est Sol, mater ver"
na. Aviccnna ait. Non leperitur sulphur simile, aut femen, *1 y imperfecta metalla reddat persecta, quam illud quod au rll ‘ (/ argentum in se continent. Hoc testantur omnes lapientes- ‘ t ,i tulanus, Rases, Geber, Aviccnna, Arnoldus Se Raymund" 5 ciim practicam sium inchoant, femper ausi Se argenti P* ^ tionem faciunt. Raymundus in suo Qusestionario ait. ,~] r est ratio ignis ad suum calorem,eadem est ratio aun ad auriso dum,Se argenti adargcntificandiim
\*f.
11. Secretum 2 . Alterum hujus aitis secretum est Quinta sistentia 1 s .
-n* ri _|-i: . J . „ - 1 . . • J ,rt- t ♦ - ^ > 7 "-._ .
tSig. E. ve- tabilis, unde quidam inducti fuerunt, ut loco aquar actep ^
letahln, Mercurium vulgi r Nitrum, Cinnabarim 5c alumen. O?*
ii»'»:
quamvis ad faciendam calculationem bonae Sc idone* men duo luminaria scilicet Solem & Lunam vivificandi rem non habent. Non enim sunt verum agens, quod ad h° c sitiens requiritur. Unde nulla sequitur perfictai actio, nus multiplicatio fcu augmentatiovei penetratio. Qsifj* 1 ,jßi' modum homo omnium animalium est nobilissimum > nisi cum suo simili congreditur & fe unit: Ita quoque apr" omnibus mineralibus nobilissimum, cum suo simili tantu 11 ' i manenter unitur. Nam ignis cattcra mineralia omnia
siiit
Cf),;
«IHa!
«Hu
«lUal
C
»Ita i »3rn
fisis
Ver?
Alia
Qui
»an,
silui
Qui
l
D nu
Ium
P
PU.T
■Rra
filer
que
ht q
fUti
£eni
si
a Uij
silci
stiui
«fle
»iae.
Puc
«es
Llu
fib<
«x<
siie

II'
0'
<f
ifr
ll'l
i'
jl
-
J'
id
i«
fl'
<-
i'
i
5t
t'
ii
i'
c
. De Arte Tsansmutatoria. an
rfi £° n Ver ° 3 "rum. Hinc nostra Quinta essentia e! simillima
commoda cum qua uniatur. Nam cxterxaqrueomnes multi.
J »ntumvisprecios* & rectificat*, formaro & semen MnA*. PjW**** qy . ,nt ‘ Qü'nta vero Essentia nostra illud in sua virtute auget,
1S 'Ha fuit, cujus in sequenti historia fit mentio. ■
i)[ Utn estem * reperta fuit in terra pyxis plumbea ,« ist HißnU.
tam r ctl um vitreum optime munitum Öc clauiiim , quo aperto •abi! l,av 'S'od° T piodiit, vit astantes obstupescerent ,&de vege- fitis 'l'' lC aur '^ ca fecerimus conclusionem. Sicuri in secretis no- ^^^oceb,mus,quod sbhrrn aurum in qnima essentia nostra,non Ali° ' st a ^' s quoque aquis, vcgetctur.ln quibus aurum fit pejus. q . rn imaqu® auvu corrumpunt & destruunt, non vero nostra ^^'^sssentia. In qua quanto magis coquitur Sc destillatur,
^ 'ofir pcifcctius,& in virtute (ua vegetativa augtnentatur£c "H'pUcatuc, ldcosluc nulla aqua auro melius convenit quam W Essentia nostra. . .... ..
0 ' au tem nihil eorum qux in hac arte scitu'sirnt necestaria Quatitor c*-
| Un Ul '' m ’ stnarnam sint quatuor Essentialis Fundamenti artis Co tum »t fundo.
'"ai> paucis recensebo. . menu EJjin-
„ 'j' lv>a Colmnna est CAHOSnostrum,quod est congeries a *damomnim rettmi Elementarium, vcgetabihum.(cilicetmi- salium 8c animalium. Adeo ut ubi nulla intercessit separatio 'ementorum, ibi adhuc est horum omnium conjunctio. Ideo*
S Ue Artista finem huius atris considerare debet, quidnam illud ''quod aurum & argentum generat: Alnus quoque animorc- sutarr di bct,mipostunlc esse cum alia materia aurificaic Scac- S c ntificate,quamcum auro Sc aigcnto. .
sunt principia & fines hujus artis. Etquia impolfibilc est 'ncare öc argentificare' absque vegetativa & motu, Irquitur .,
' n Hruum vegetabile esse apprimh netessavimn: quod est nie Mtnßmum t(r m '."'erprincipium Sc finena. Sic videre poteris,m hoc Chao tu^ttabUt nt. tl '^ lx ' a > 8c ineo destructa elementa autex Sc argentea» mate c, JP'" um ‘M a ,‘j ''"'nstnii nostri vegetabilis quoque. Non autem credas ‘ ui * rt<m '
^'stchqucrcuncta madefaciat!.. .
COl.llMNA. Prima forma est artifex, qui par- ^"m' HC1 ^ a ' CS movet autTormas illarum , ut de potentia in a- •j,p V I f^" ant, «"m quibus infufertantia alteriu* agit, libtfy . Prima materia est,Potentiacujus-
* adoperandum in altero principio. Una res ergo est,
fetali l ' c ' m " 5 menstruuifinvstrum rcsolutivum, quod resolvit 'henOr, ^ U0 l r ‘ rc l u '™ m ' lr perfecta media & vegetabilia, qux oiuT" ostnimnclu,nt ' , ...
^tvcocTt 5; OLUMN A. Hic observandum est menstruum ** a rc«Minctale. Nam menstruum vegetabile est a-
O » qua

111
Er .ucidarii Liber L
eis'
qua ardens rectificataßc acuta facta a vino orta cum q tia » .
■•Alit.»- fnlirtintilr 1'w'mn» m ItlllllC (llfCO ^ ^
Supcrttu &
ralitcr metalla solvuntur, nempe in menstrui huius luceo tabili.in quo metalla extrahuntur & dissolvuntur. ^
„, T _ Omnes res naturales in terra existentes, per illas reguntu^i
luserim Her- supra nobis sunt, hinc enim Hermes dicit, superiora este > metu. inferiora. Per superiora tu Quintam Essentiam , & per i<" 1 | £ , ra, Elementa intcllige: Hinc quilibet dicere potest .quu 4 * (£ , menta nulla pollent virtute absque Quinta Essentia a ( C
guntur. Quod in lapide nostro fatis patet, aurum enirop p,
rutilant habet nobilitatem , nisi ope & virtute nostrae Quint* lentia: illam adipilcatur. ^jgi
Cur oput rh,
vocetur Mi- CTOCOsfftHie
Hicobscrvandü est, omnes artifices naturales hoc artis h" 1
opus vocastc Parvü mundum.Et simul indicare voluisse,se ordinem qui in magno mundo viget, etiam observare in p a - )l( , ut per haec inedia naturalia,ad finem naturalem pervenire P°' f - biurum efl Unde necesfinio sequitur, quod Elementa Solis ( vel auri )®P |1 [, vegetandum, teat moveri, si secundum ordinem naturalem procedere v°
Hinc est quod lapientes dicunt, quod, Aquam coelestem n°' p ^«qu* Pb.ce. quae corpus nostrum m (pti itum redigit, summum artis est gnitio e SI se- stcrium. ^
Inter omnia vegetabilia,unum est quod ex vegetabilibus !
F'
Trei miner*.
paratur, nobiliilimum & optimum. Ex hac una re q»'°' essentiam suam parant sapientes, quae est lapis noster occu» Deus optimus maximus tres mineras creavit', quarum p tp
est ex rebus mineralibus aurum scilicet,altera veroargentu’ 1 ^ tertia est cx rebus vegetabilibus uti est gramen. Cum Ar»*^, de villa nova ad sapam lionifacium scribens inquit, quod * ^ j
nerem amalgamatam multum aquae vitae addi debeat,|
Mercurii vivi, vegetationis gratia; tunc simplices hic McrcU 1 Mereurim v. coitimuncm vulgi intclligi putant, quod tamen ita non est s mti esi aqua piendum. Nam in Rolario dicit expresse de sulphure,p ,sl »p{ Fl ‘- fimum lulphur & Mercurium in hac arte non esse idoncu 1 * 1 '
hac re Raymundus insuo Quaestionario,aurea ista verba c r Lapit Pb. efl tia ponit. Magisterium Scc. Lapis noster est aqua arde»* aqud ardem. p c £p£ rcctificata, a vino orta ( per quam corpora nostra c»‘ ci tur,solvuntur,putrificantur,purgantur,6c elementa separant per mirabilem virtutem Solis attractivam elevata, 5 gs'
Qui vero aliam putant aquam, illi nunquam bonum fi 1 * sequuntur. Sed de his satis. r a,,i'
ui. Secretum TERTIUM SECRETUM artis summum,scitu necer a c f eil. Vme jj£. est. Qjiomodo videlicet hujus Quinta: Essentiae spiritu* j/ E atmaure, q U am rem mediam cumduobus magnis luminaribus SoR^e velargent«. na.idest auro & argento conjungere debeas. Nam hoc
cupio, spiritus coelestes cum corporibus terrenis ^
btrs t 1»od 'im, txtey Jjnun
‘ a cit
fcvt.c
l'tirn
Sup e
'Triti »dei 'pio »ut t,
, V
»at 1, lis | ( ^Us ctat
stille
[ubi, b>s ti »ctu »Un>
'tin
I
3
fici
'<>i
«t,
Trei
'0|
di,
kii

sin A __ 's _ iitITOKIA. IU
qu 0c j posse conjungi tine medio tuorum iccretorum;
eu ni V r *P ara tur ex arcano nostro Mercurio (ublirnato.qui prius tx tevn' U C ™' n . c (c con i lm g' t >« se ipsoj & oleum dc duabus rebus Up Um ' S ;>CXl l Mt Alterum,est medium (eu saltus spiritus, corpus in facit j. COn ' un g cns : Ex quo nostra Quinta Essentia jucundam fer a ' 1T '°uiam, & hoc oleum tantum de spiritu coelesti ei cor\- l'^rno antUm < ' 1 ^hetur per propriam & naturalem unionem in uperi^ ni (r'^'° ^ u ' ottuS > stuod etiam Hermes indicat, cum ait o| C y 1,8 e " c sicut inferius ad miracula faciendum. Quare hoc Suptrim&l «. tUir, C i . aut icetis magnam habet concordantiam St amicitiam s'”** Htm. 4| lcl^ 11 Itu ccclcsti^Öc^oTporalibus rebus fere astimilatur quätum ip( 0 a T enta att ' net , uti sunt aurum St argentum. Ideoque fine 3ll tterr VWa 7' P er P ctuam medicinam, neque in primo,secundo t> i, 10 °™ lne njpmo pervenire potest.
hat - Mercurio sublimato seu oleo, nulli magistro anis lice- oleum phihs.
T:< _ a u, quaminoccultishmosermone ,aut mctaphoricisfigulo ordine npmo pervenire potest.
, "t hoc Mevcvuio sublimato seu oleo, nulli magistro artis lice-1 Jt loqui,quam inoccultistimosermone, aut mctaphoricisfigu- 181 quate etiam aequum non est ut nos plura de illo verba sacia- ^Us.Sed remittimus te ad illud caput sequens,quod de hac re tra- a t ad Alphabetum nostrum, ex mincra ejus desumptum ope C1 *icet destillationis,purificationis , calciuationis, vivificationis, ^hlimationifi St toluiionis in iua aquaSthumido. In hisce ver- blS totus mpmis & integer labor, duo luminai ia dc potentia ad *stum St ves>ctationcnt deducendi est comprehensus. Ecce 'Hinc multa mysteria tibi revelavimus,dc quibus, hactenus dixis- ^utunc sufficiat.
APPENDIX THEORICA
pro meliore praecedentium Declaratione.
B Definitio Alchymie.
uS’"/ c H t' M1 k est avs administratoria in hoc cxteUen- h magisterio,per quam St media necessaria ( ut sunt Fornaces,vasa, mensurae St ignes ordonati) perfici- ste tur nostrum coelum vegetabile St minerale: Et »o-
rri'ff™' 115 gloriosus sublimatur,quem de sua terra aut maffir "(a extrahimus St deinde per ignem simplicem ad medium y^aiutamcoelcsteni, circulationis ope reducimus,adsccundum Criri ° ,,r>c ^ ui r ,el sublimationc. Adeo ut per ista media naturaliaSt di P *. ct ' lentla nos formemus illum, St faciamus illum prodire ad yiltatem crelest,,-«. n. r -(l.Mima -
> irnrenra uinrmarmm elevantur ad verissimam vegetanu-
O , nem A'

£i4 E 1 U C i D A R11 L i B. I. ,
hem &depurationem,adco ut postea , per haec luminaris * ^ liter incipiant aigentific.rrc & aurificarc metalla impcisct 31 congelare Mercurium vulgarem cum transmutatione pcrfec
Definitio Etixirii.
Elixirium est substantia corporum metallicorum, c) 11 * ^'fora in se continent siios M.tcui ios post Exuberationem. P^ 1 phi lac virgulis vocarunt Qui Mercurius sive anima: h a ^ proprietatem,corpora calcinata & dissoluta in veram medic"’^
(id est in lapidem Philosophorum omnium rhjlosopbo rU ^ transmutandi. Omnes operationes qui' prius fiunt si» lf c ° (i 1 jn ncs.ledpost Elixim compositionem Philosophie* dict>° |
Definitio Laptdu Ph.
L P.Est substantia composita ex purissimo sulphure dep lir _|j, iruxune vero Solis & Lun.x dcductoium deipotentia in ve> ; pidein Ph.lolopborum.per mixtionem fertnentationis ; Et 1'r^ ind ir>lubilitei luum fermentum, cum reiteratione propr* 0 ' i suorum elementorum.
DECLARATIO >
Jfie oleophtlofophorum-,de redutftdne iripUri^ forum i» primam materiam & de discrepanti*
tim inter Pbilosopbos. ^
D iversa: sunt vi* ad scopum magni operis perveniendi > v ^ t (i licet per mineralem .vegetabilem & animalem. ade 0 jj» aliquis artista hujus magisterii veritatem pii unant distaru 111 rum invenit, tunc sibi persuadeat, aliam procedendi via 111 . |
dnri.Sc sententiam Philosophi confirmare conatui , qui pis tuitis,medicina una,cui nihil aliud additum extranei,nili st ))U j iupei fiua removentur. Nos hoc verum esse dicimus, l apis 1 enim est Sol Sci.una,ut iit revelatione trium Secretorum cemus. Medicina una,sunt cltio illa metalla de potentia i ad vegctntiohem deducta , idque per prmn nostri motoris > .^v licet per olei secreti ex Mercurio nostro sublimato facti’ ^,§1 teni: Quod oleum est aqua & coelum vegetabilecxubc r3 . t j{, nostrx mnrcrae Sc terr* nigrae , per philosophos abfeö** . ,i, Illud oleum (eu aqua divina de duabus extremitatibus pa rt ' c ,‘jr Oleum Pb.tSi & vöcatür Mediator & anima metallorum sicuti etiam Mediater& cemus: Sine cujus opera impostibile est procedere ad abstuli' ummuMeul- compositionem g< rteralem aut particularem > tit ad fc0 PI U ’! r ct' terunh deiutum pei vertiamus Quantum ad illud Cui nihiladdii“ 3 ,a ttattehrtn Nos ih capite de Rcvclanooe ttmm beerf^j^-
6c

i via rt•
j,,, Appendix Theo rica.
« imus - Q'>mtamcssentiam& aquam Mercurialem Cqute '" nosti um coelum veectabi)c)rem extraneam non dic. tedeum c " lt & Luna convcmrcTCxtemm Philosophi omnes m hoc t«tu genium,q U1 d lcit _N.fi quod superflua remOVentur.Poffibile Jnob, S est. per plure! v.as superflua remove, e Mactis wg, fr- ^ ,a ‘^ Sc ea ad veram venera,,oncm adducere. -c fetidas terras prfi»- 'pus extrahere. Sic etiam nos oportetfaeerc cumnostroMer- n "^'Pdtrix compositionis naturae, videlicet cumtcru minera t ' i'* rh,lofophorum, & cx ipsa per (rcretam exuberationem
v ,r *ntre miraiam primam,qusestlac virginis Sc iuaaquavi- ’ Vc g^tabths,aUas a nobis vocata Mercurius 8c primos motor,
^ illa poilimus metalla reducere ad veram vegetatio-
•J* 1 ' 0 majori Declaratione hujus rei,sciendum est,Nostrum Ma- Tr f’ sl ^ rte '
•' '°ium m tres partes principales este distinctum. In diflolu- <*£*/""•
l °tn" ^ c P ar *honeui & Unionem.
vtt ^inem magnas neceflitatis omnia supra dicta corpora in P'ntram materiam reducere .videlicet m aquam,sicut Philoso f‘ u P ms in fine suorum mmororum prtecipit.quae reductio,physice- *
^ quidem tribus modis potest fieri. Quorumpiimus esttepa- ,
atio 5c Rectificatio quatuor Elementorum , qua: de prima mate- tla scpavamuSsseu aqua divina nostti primi motoris prius exube- ' a ti,& etiam de omnibus metallis perfectis Sc imperfectis, & dc- ntdepei fixationem aqiurtuprr terra calcmata & (eparata proce, de udo, 8c metalla praedicta per iecietamtublimanonem mlalSc stilphur naturae puriiTimum reducendo.
Secundus modus est,cum post limplicem nwima: aut Mercurii 2.
"''c-tallorum exuberationem per menstruum physicum factam,
^postcalcinationcm Sc prx-pautionem suarum terrarum, per ""'«nem dictatum animarum & fixationem iplarum & per istam Physicam secretam sublmrationem reducimus fupradictum co»- P''^i>'ial Sc sulphur purissimum naturae,prout in pvaxi Arbo- ' S ; hdoiophalis ostendemus.
T”hs modus seu medium, aut via est utilior Sc facilior , cum P°'tfactamcalcinationem vulgarem & physicam,praedictorum j ? r P°> unr.ea dislolvinuis cum menstruis vegetabilibus,8c animali c ' Ul ^ us P cr pondus duorum, conjuncta fit v
o *' -'‘-'-s- ^rn/>mnm VlVUVst f
”' ,a quinus per ponUus tinorum, tuiiium,..urtus Sc corpus
n °sti 1 primi motoris, videlicet argentum vivum sublimatum,live Vc £etabilc,animale aut minerale lrt*. Item cum post dissolutio- ncm metallorum Physicam factam. praedicta metalla inhuma- rt '" S §c distillamus eo usque donec virtute reiterationum conti- nua runi ,praedicta corpora tota , aut maxima pars ipsorum ,per
a tutbic^m in forma liomogenea transeat»per revolutionem ac- t ' a m, cum dictis menstitiw in aquam clarislimam, qu* corpori 4 ,a - m

^ c 'S
n primam tnatcrtam.
2,16 Eluci d a ri i Li b. I. . .
rain fundo suas tertas damnatas relinquunt. Hac ratione' ntc ligere poteris, tertium modum reducendi metalla in prin 19 materiam scilicet in aquam Sc corpus homogeneum. -
ediscrrptn Cum autem nobis incumbat intentionem omnium vetct ^ iamborum. & modernorum Philosophorum ex schola shilosophi* in rcnalum* dium producere,dai e nobis patet. Nullam inter ipsos disc rC l' a . £ •»pnmam t ,ä c fle de materia propria,sed solummodo de primo wc>k” suo videlicet de nostro Mercurio secreto sublimato, quem 1 . diator noster cum vegetabili producit, & quod omnes Ph'* 0 ^, phi cum minerali & animali ad unum eundemque scopum P . venerunt desideratum. Unde omnis differentia,quae secuit ^ opinionem omnium Philosophorum naturalium inter illo 5 £ j, poreftsut sunt Plato, Aristoteles,Avicenna, Rases, Geber, At” i cus.Raymundus L.)aha non est, nisi de medio teduccndi> 1,£ ‘ ^ la in pritnam materiam. Reductio autem illa per qucmlih fl '■ tribus jamsiiprnohctis modis fieri potest, adeo ut sint pcise £ ^, omnium mediorum Physicorum, cum quibus prima mat £ tnetallorum perficere potest excellentissimum Magisterium 1 ^ loiophorum, ubi notandum, quod Doctor noster Lullius P° £ quam corpora metallorum calcinata & putrefacta dissolvit.” 9 ,,, operationem vocat primam partem dilsolutivam. Drin^ quitui divisio Sc rectificatio Elementorum, per quam illa rat Sc Mercurium Philosopliorum (id est primum demd 1 ”^ omniqm elementorum sepaiatornm praedictorum ) cum t£ j()) rnctallorum purificata Sc calcinata conjungit , Sc per secrcrs sublimationis nostrae, metalla hunc in modum, > posita in primam materiam reducit, per primum modum ut c Sed cum animus est reducendi metalla in primam materiam P fecundum modum, tunc viam istam imperfecta metalla rf cendi.in tertia parte hujus Elucidariiin medicinis secundi ord””' invenies descriptam. Qmc primae materia; dictorum me t3 ^ rum imperfectorum reductio R. Lullii est, qui in libro de Essentia hanc causam concludit per pulchram sententiam i” ultima capitis, hb.ro primo Vade mccum dicto. De nt**** Philosophorum: Sc solvit conclusiones omnes, tam nom ^ quam eorum omnium qui de hac facultate scripserunt Sc se r /r ^ sunt dicens. Multae sunt conjunctionis Se praeparationum ^ unum fine Sc ad unum effectum, quas videre poteris per t° ( „ Magisterii latitudine. Et secundum istas quas tibi dedimus rationes multas alias facere poteris ad libitum tuum,rnodo ^ telligasmagistciium,videlicet reducere praedicta metalla in” 1
primam materiam,quia hinc dependent Lex & prophetae.
qU*'

XI/
APPENDIX T HE ORI C A-
QJJ A S T 1 O
C»r de mille ne unus quidem fidt adeptus.
^fcntcqtia illa universalis quae omnes artistas in admiiatiouem r apit, nobis examinanda cnt.cum dicitur. De mille ne
»S Ul octn ad hujus scientiae cognitionem pervenire. Au c l ll °
Tondetur. Quod homines hujus icculi. animum nonhahent ! 11 scientiislaborandi,ut Patres nostri olim fecerunt. Deinde et- n 11 !-dicimus. Secreta hujus scientia: non omnibus ficti rnanne- a lnprimisverö iis qui exiguam habcntscientiam &praxin,sie- Utl hodierno dic plurimi inveniuntur.
tribus Secretis seu causis Errorum qui cire A Magisterium committuntur -
PNUm secreta consideramus circa quae Ignorantes semetipsos lapistime deceperunt tres repetimus hujus vei causas sc- cr ctas. frima est Ignorantia verae primae materia:, ex qua liaee Fritmmfe- fnedtema componitur Elixirium vocata. Quidam indocti se cretum l£”tf hanc veram materiam in argento vivo vulgari reperturos cre- m* e- didcrunt. Quamvis autem in ista gloriosa rninera & corpore, vera materia hujus.compoiitionis lateat, procedens minerali- tcr.cum mediis in exuberatione aquae coelestis Se divinae conten- ,
tissquse aqua prima est ejus materia) ad reducendum diam ad naturam quinta: Essentiae, uti in Violett. \ nostra dictum est, & post quintam essentiam mineralem in sulphur putissimum ut ici».
Cum qua materia, qux cum metallorum materia bene convehit,cum materia argenti vivi unita,ad finem tam valde desidera
compositionis pervenimus. Nihilo minus tamen fi quis a- Mete S"» argenti vivi vulgaris, sine mediis,quae nos intclligimus, uti corii v- neo Velir.is audiat: Hanc aquam non esse nostra: considerationis, clt Fh. S"* non fine ratione ab 1 omnibus Philosophis est reprobata.
Uilidamalii primam istam materiam , in quibusdam matcassnis^t a stcnicis, sulphure,«Ut in vitriolo, alii in diverso alumine, alii in Fh.tbtrrtm j«tro,sale communi sanguine humano, urinis, salibus 8c aliis re- “nequisiverunt. Sed nos cum sententia omnium doctorum entstamm dicimus,materiam nostri benedicti lapidis esse puris- Amum Solem & purissimam l.unam quod si aliud subjectum '‘‘ictA ia aliis individuis hxc species inveniretur, sequeretur,spe- ^'trn non habere proprium semen in scmctipsa. Quod prxsup- -Eo situm nonpostet stare in ordine natur*.
O 5 Ho«

j Kftundum Scoetum
Ä-e-
X-
\A%enr debet habere patt- Pttapttm.
fZeiierÄti* tnonßroja ,fy 'dijft*
11S Eiucidarii Lib. I.
Hoc autem fundamentum verum esse Genesis docet, vide v cetut unum quodque,lementem produceret fecundum lpec ,e suam. Deinde Aristoteles etiam vult,ut omne simile gener sibi simile. Avicenna instiper ait. Non repentur tale fulpn' super terra hoc est femen ad transmutandum corpora impe^' Ala,nisi illud quod habet in le Sol & lama. Post hos omnes c*' teri Philosophi hanc opinionem amplectuntur, (icuti sunt Hofttjj lanus,Rases, Geber, Arnoldus, & R. Pulliu». Cum doctores » praxin suam incipiunt, in capitibus suissemner dicunt. Acc>P c aurum & argentum.Inspice etiam Raymundum.qui in Quasth 0 ' nario suo hanc veritatem probat dicens: hoc autem vult denn^ tio principii: Quoniam sicut ignis ic habet in calefaciendo •* omnia,sic aurum in anrificando, St argentum in argentificand Sic igitur primam nostram partem iioncludmius cum istis r®' tionitus manifestis,pei quas primam causam fccictam atm» 1 promiss)m manifestam fecimus, cum qua si physice proced- 1 *' lecurus este poteris , te nullo modo cum auxilio divino errat»' tum.
' Secundum secretu nobis considerandum est ,ut eognofca' ,lllf & bene intelligamus Quintam essentiam coclicam.de vinos 1 *' ctara,alias coclwm vegetabile l’hilolbphorum appellatam. Ig» 0 ' rantesquidam hujus loco acceperunt aquam argenti vivi 'i>' garis,Salis tutri Cinnabrii & aluminis. Quae aqux licet fatis b° nae sint pro quibuldam calcinatiombus, tamen tales vulg-' r ' , ‘j l . facta: aqux virtutem duo luminana Solis & Lunx vivifica 11 . *dn habent. Nos hoc fundamentum contra ignorantum ‘H’ 1 nionem probamus. Ideoqnc Mercurius aut aqux cum q'»» 1 luminalia de potentia in actum ad vegetandum deducere del ,e inus,aliud nihil sunt,quam Quinta silentia ccclica de vino tra#'*’ aliter. Coelum vegetabile rhilofophcmim appellata. Id q»» tribus rationibus probatur,quarum prima est
1. Ratione Veritatis Coirespondentis.
2. Ratione Vegetationis.
3. Ratione Oräinis Naturalis, quantum admirabilem >» a compositionem attinet.
Quo ad primam Rationem, qux primo nititiirfnndamO 1 *»' nos videmus in rebus naturalibus. Nili agens agat in pat‘ fl ' S |- non posse inter illa sequi perfectam actionem. Exempli gratis > ^ homo cum bruto quodam animali carnalitcr cocarminc nou s^ test ex conjunftionc ista sequi perfecta actio , Sc rarbaccidit 1 talis operatio locum habeat, St quamvis natura operaretur ribile tamen monstrum inde generaretur quod accidit pr°f‘ llisserentiam specierum animalis rationalis & irrationalis.
.De hac igitur divina Compositione dicimus ■ quod, ci-j 11

, Appendix TheoMc^» ^
*. um usut aurü & amentum naturaliter multiplicent,opus est ut ■"'isvirtMvreetMiM aperiatur, qi« illa metalla de potentiam ®stumducat,8t cum inter omnia mineralia haec materia maximt l “°nea iit, (extera enim metalla omnia in examine igms combu- * Untur ) perfecta inde sequitur actio in Compositione . quae nob»
* l ’ m ‘Psis est patranda, ut cum nostra Qmnta edentia comunga- U se'l l, ia 'Ha est vinum vivum, videlicet corpus in dignitate eo - .
* pondeqs & simile auro. Hoc inde cognoscitur »quod co ■ f(T -, Et€ y
unitrr in experientia videmus,omnes aquas artificiales icmp r a u corruptionem (tue formae tendere , 8c parvo temporis (patio Co 'rnrhpi cum destructione fuac formae. Cum tamen nostra Quinta Essentia tftectusplane contratios pfxffct >quia fempet mul- ll .plicat in virtute, & in (e conservat omnem formam vegetati- ^■tminfuo ventre collocatam cujuscunque etiam sit individui,
^to confirmatione, ultra nostram expetientiam, sit hiffotta sequens. CutnRoma: essemus occasione structurae ahcujus *- Wßm<t Se- dincii reperfunp fuit vasenhim vitreum benedicta hac lhbstantia n ' an *' plenum, cum vitrea substantia clausum. Cujus orificium erat a Urco & plumbeo operculo munitum. Hoc vas vitreum in alio ^ase plumbeo erat inclusum.' Ex numero qui inseultptuseratap- parcbat illud per 848. annos sub terra latuisse. Cum apertum *sset tam suavis odor intse prodiit >ut omnes astantes vicini i» summam admirationem fuerint rapti, quod dare demonstrat praedictam quintam cstcmtam auro similem este, quia movet au» ti virtutem vegetativam Scillam de potentia tu actum ad vegetandum adducit, quod cum alia aqua prtestare est impossibile.
Nam (icuti nullum aliud metallum ab igne potest esse immune piaiter solum aurum, Ita etiam inter omnia vegetabilia,nullum 'ftmmuinc ii corruptione praeter nostram Qmntam Essentiam Vegetabilem. "
Secunda Ratio perquam veritatem nöstram probamus ä v<s *• Metatione est desumpta quae inest in hoc divino fuhjecto.de qua , * urt * imitate nec Veteres nec novi Philosophi dubitant, sed hanc rc- 1 •; §u'am universalem fovent. Quod aurum & argentum in Potem ha, sit virtus Vegctativa sicuti supra probavimus. Raymundus r- Perimis in locis,maximi vero in libro suo de QuintaElsentta ‘uquit. Q^od vegctativa auri,per omnes auri partes cxistir.ita- Hue aurum quod veget aUvum erat iu potentia postquam est deductum adactum,actualiter existit. Pcrquod suffragium «larfc Patet,q»od inauro vera virrus vegctativa in potentia reperiatur. jde sequitur necciV.mo, illam in actum deduci debere r>cr me- si'um Vcgetativum, prout idem LttUius inquit. In Definitione Psincipiorum w prima quaestione quadtionai ii fui, cujus initium»
E Utrum Ens AlchVnnae sit ens reale, an sit figmentum? HanC
tqufcstiO»
/

%Arg. « csn- tmrh.
*sirg- *fro- frictatt Qß
Z'
0rd$ natur*-
fu.
Suptrtor* L guntin inferior*.
zie E l u c r d a r i i L i b. f. £
qusestionem solvens inquit. Nam Alchymist finis est rurincs Lc aigentisicaie.Lc fecundum liiiusfinis conditionem demonstr* tur Alchymiam esse Ens reale, & non figmentum,quia habet e' compositam ex auro argento & menstruo vegetabili & paulo in ' ftrius addit. Hoc quippe coarctat definitio principii', quoM 3 ^ ficutignis est principium calefaciendi,sic aurum .lunficandi & ve* getawva vegetandi. Cum igitur finis sit Alchymix aurificarc vegetare,oportet esse compositam ex auro,argento & vegetatis' Major practica: istius litt est probata ut clare appareat, nccc** 3 ' riumcslc.utde virtute Quintae Essential nostra: aliquid ing tC ' diatur,qux illa est,qux Potentiam auri in actum ad vegetandus adducit,sine qua nihil unquam fiet. Minor autem probatu^ quia virtus vegetativa solummodo est in Quinta Essentia vi' 3 vegetabili supra dicta, & nullo modo in aliis aquis, Rati" 111 promptu est. Quanto plus enim alix aqua: distillantur,tan tö peiores fiunt & virtutem litam perdunt, & brevi temporis l|’ 3tl ° corrumpuntur. Nostra autent Quinta Essentia Lc coelum ve^ ' tabile circulatum, quanto plus dissiliatur, tanto fit perfectior,® sitam virtutem, Sc fortitudinem vitte vegetativ* augmentat,® fit natur* coelestis & incorruptibilis. Ideo impoflibilc est,P' vl ' nam istam compositionem facere ,ex aquis mineralibus absq u<> virtute vegetativa nostrac Quinta: Essentia:, ut Raymundus ait >» tractatu 7. rotarum, dicens. In ipso pastu cognoscit intellect 11 * ’ quod Alchymia est intpostibilis absque vegetabilibus. Et in te*' tio de Quinta Esteutia quaestione 24. Volens monstrareDivinai 11 istam medicinam seu lapidem, copositam este ex corporibus |’ cl ' sectis & vivo menstruo vegetabili .dicit. De quo est ignis»" ster, benedicti Lapidis? Est de igne Essentiali metallorum p es ' sectorum iic de igne Essentiali vivi menstrui nostri vegetabili' Ex quibus componitur vivus ignis, qui in instanti convcitit mnia metalla imperfecta in metalla persecta , juvante ledigst
, m»'
igne cum potentia viva vegetativa. Quare concludimus, lam aquam ver.a materi* auri convenire posse,quam viva» 1 coelestem quintam essentiam ad vegetandum.
Tertia Ratio nostra: assertionis in ordine naturali consi** 1 ' Hxccnim quinta edentia felicitatem humanam quoad divi» 3 . istam compositionem promittit. Primum omnes Philos"! . dicunt,causas superiores movere inferiores, ut sunt Plato stotelcs & Hermes,qui unanimiter hoc sentiunt, quodvidel |C corpora superiora moveant & gubernem corpora infei iora.P“ 11 / ceps Philolophorum etiam dicit. Est autem iste mundus cq n nuo ex necessitate inferiori, superioribus actionibus (upp°* |, || ) a Nt omnis virtus inde gubernetur. Per virtutem superiorem^ l^lligit caelor,nostra gutem quinta esientia. nihil ahi,d-cst,q"^

Appendix-Theorie A.
Vl 't«s ipsorum. Er per virtutem inferiorem, quatuor elementa fenora nostr* mediana: mtcll.guntur. Qnatc secundum Pht- , 0 f!°i'' 10S concludimus . inferiora ista elementa nostrx medicin* cllc >ndicto auro.& uosttum primum motorem quoque,live
feralis,(i« animalis aut vegetabilis sit,fine quibus elementis*
Un quam motorem istum haberemus. Si, videlicet istae cmc “ niovcrcntur^ßc virtus potcutialis vegetativa»p cr f sitiam nö excit avetur, (ine cujus medio seu auxilio impol i t-
c .roret artistx,aliquod emolumentum obtinere. De quo eoe o ?J Vo ®-ayirwndus in tertio lib. Quintae essentia! capite Coelum oi "^ei curius no n er; inquit. Nam coelum nosti um habet proprie Jatrm spiritus incorruptibilis ,quicsttanquam ejus anima,& ha» c t in se conditiones corporis,generans & producens icmen tan- J)aamfoemina,6c in hoc differt ab aliis Principiis. Etiam est sen- f
u -'le,quia per sensum attingitur,nempe per visum,gustum Sc odoratum,ut dictum est in prima distinctione in capitv qtiodin- cl P lt: Praeterea est principium movendi scilicet corpus,live for»
*? a: & paulo infrii.ubi praedictum coelum vivum persequitur» dicens. Et in isto passu cognoscit intellectus noster »D. habete proprietatem vegetabilem, cujus similitudinem transmittit in R. v el S. Icilicet in sulphuris naturam, quod est spiritus metallorum, sive lapis aut Venenum transformans secundum significationem Ray mundi,quam significationem Alphabeti Figura: at bons Philosophie* tribuit,& in illa,de figura Quinta: Essentiae, dicent hanc sequentem sententiam. Sicuri vegetativa matris vel m». ■?"»*« »t. tricis transmittit suam similitudinem in filium quem generat, ‘” ve ' tjuam proprietatem filius retinet,sicut noster Mercurius. Intentio Phiiolophicst demonstrare, quod sulphur aut lapis Philosopho- r um aut Venenum suum transformans accipit totum (uum beneficium vegetativum per excitationem vegetativx , qux _
'stin hoc divino ca-lo vegetabili. Notandum autem est fui- Sulphur Vt- pbtiv,Venenum,aut lapidem nihil aliud esse quam Metcuriuno dostrum Iccreto sublimatum .videlicet terram nostram sulpliu.^^^’ r cam Met curialem,nostram aquam coelestem Mercurialem,qu* p^. ab omnibus Mercurialistis Mercurius sublimatus vocatur. Qui ^ediatotöc compositio est hu jus medicinoe,in materiam primam M„curiut " coelum vegetabile vedactx. Idem author in continuatione sublimatui , u * d°cti inac dicit. Et etiam cognoscit intellectus, quod metalla mtdirttr t?L ‘ctaR.vctS. proprietatem retinent,cum qua extendunt fuWili*
^ nes suas in (hbstantiis ad extt a,transmutando dictas suassub- ■intus in inani speciem', ratione cujus ipsum nominamus Mer- 'num vegetabilem & etiam quia tx vegetabilibus est extra- 'deni in fine dicti capitis de novo dicit. Et etiam cognoscit ten ,'stud ptincipiumesse tanquam mulierem concipien- i masculum semen Lc patientem in »Itera forma 6c virtute*
quam

JLap. Ph. p*r- utu mutuius,
Trtt miner*.
•Aurum <Sr urgtntum Vitu •Apu.
ytmm mtn- Jlruum Ph. ä
'UMQ Ph . ÖN
tum.j
L. Ceiumnn tft tot».
±11 E LUCIDA RII Lib. I, _
quam erat in initio. Harc operatio ab omnibus Philosoph'*', cata fuit , parvus mundus, ut manifestarent doctrina: >"> ^ Philosophos per ordinem naturalem ad scopum defideratuii' r venire poste. Undfl necessario concludimus, quod elein"'
iit 3
hujus lapidis,auri videlicet, debent moveri per virtutem q u ' l1l rf cstentia:viva: 5 :cceltim vegetabile supra dictum, quam tert' 3 rationem faris probavimus 5 c demonstravimus. Pro majori & mcnrci confirmatione authoritatem Principis hujus artis as" cam, quicap. 14 de aqua hac coelesti ait. Est autem secref" artis,aquam coelestem fle gloriosam de qua supra diximus > visse.quae corpus nostrum vertit in spiritum fle capi 83. ulterius quit. Vei uns amen creator coelestis altistimus,crcsiyittresnii nt ras. Inter mineralia estuna Icilicet Solis fle Lunae, intfr v<'g ct3 ^ bilia est Vitis. Inter animalia, est apis. Deinde etiam Ar (lü dus ad Papam Bonifaci um de hac divina aqua loquens dic 1 *’ Cupro autem amalgamatopone illud in magna quantitatp.ast . vivae in argentum vivum vegetabile, ratione such vegetatio!"*' Quamvis autem ignorantes hic dicere postent, hoc este arge" tum vivum vulgare , Arnoldus tamen dicit in Rosario siio.on"' sulphur incombuf^ibilc ex argento vivo vulgari est extrancuU 1 * non intrat in opus nostrum. Rayinundtis Luibus in qualb 0 ^ 6. in tertio Quintae Edentia: de hac aqua coelesti, cum qua ' £ ; ram calcinatioinin fl< diflolutiontm corporum pcrfrctorunis C j agit.fic inquit. Menstruum est aqua ardens perfecte lectifica' 3 vino oita,cujus virtute omnia corpora calcitrantur. distolvu"^ putrefiunt,puiificantrn fle elementa ab eis dividtintur, 8 creri 3 c altatur in lalc miiabili, vel terra foliata sua virtute attract 1 '^ Quiveiö aliam aquam arbitrantur,ignari fle insipientes fun 1 *" nunquam venient ad effectum Interim ego quatitor colun' 11 ' 3 sk» fundamenta quibus tota nititur scientia demonstrabo,
QUATUOR COLUMNA
Scientia? Philosophica’.
P Rimo non ignotum est tibi quid fit ycra fle universalis ria,Cabos vocata, <x qua divinus noster lapis compoo' 1 ^ hic autem notandum est per hoc Calios debere intelligi res dementatas, videlicet tam m ebrpotibus mineralibus, q"'^,, vegetabilibus &anirnalibus.Namubi elementorum divif° n - 1 , intercessit , quatuor elementa confusa reperiuntur in m* t<: Hacc materia sie creata, merito Chaos vocata est. videlicet a tcria elementorum in una masta cbhfufa fle collecta. ,| c ,
2. Formam procdictjrum nui.matum CQnfttsotum & ibentoram inlpicicjuus.

Appendix Theo rica.
3- Materiam omnium rerum & individuorum supradicto- u m videbimus. «
Kt ultimo. Quid menstruum vegetabile de n*nstmtm, rale lit.fle qua «none benedicta ista compolitio.de stlis piat-
1 's menstruis dependeat,examinabimus. r , a.
ti i. f UTIAn 'igitur propoiuione quod attinet. Consuet'
' bl ’ m quem finem (cientia L. 1>. per Alchymistas tuent rnven i. ««*»- > tun c enim Evenies factum hoc esse ad generandum auri <* e j- at &cmummciuoUbet corpore metallico. Vnmalvac con i e- at |Onc fa^a» neccffum est: etiam consideraret nullam aliam rr.a- Cr 'antextare, quas autificareflcaigcntificarc possit. quam au- tUn >8cargentum, unde sequitur aurum 8c argentum este princi- biurum J 5 ' 3 & finem Akhy mias. Ver um impoflibile cft .prsdicta cot- fa*
fora transmutare Se subtiliora reddere , item aürificarc Se argen - 'ucare.smc medio nostri argeyti vivi Se vegetabilis, quod est res w J - <> nc «ssma in principio Se fine hu jus Alchymist. Hinc clare tibi patet,in materia nostri argenti vivi fle vegetabilis, tam auri quam ar 8 en 'i> Sein ipsorum elementis consutis consistere,principium Dtcdium 8e finem hujus lapidis. Quod autem hoc itale habeat,
‘fge R. Lulliumin tertio Quintae suae Essentise , in capite primo marum definitionum de principiis arboris Philolophicae, ubi di- Clt . Conlidcrafincmutque scias quod menstruum estcompc- tc ns finis Alchy rni*
Pro fecunda columna scienti* lapididis Philosophi*, neces- 1 . Column* sum est ut artista cognolcat, qux tit forma materiarum propoli- «st f*rm*. 'aiuro.quam li considerabit plnres formas inveniet. Ptimirm Cr um cognoscet,artistam veram esse formam, qua: dat esse caete- jjs omnibus (ormisipro exemplo hoc habe. Sanitas aegri conti*.
“it in potentia posse fanari. Et in individuis vegetabilium po- tc itialiter est forma fle vita talis aegri. Prudens medicus per luas Medie«. °Petatioucs quas distillando 8c lubtiliando exercet» principia ‘ u <ua cum individuis conferendo, componit medicinam.qna ?§ ro exhibita coi pus e jus actualiter in sanitatem restituitur, quia naturalis Ü- principium (anativum mediante artista lactii * acutum redditum , qui formam illam,in corpore aegro du - f ‘i actum, Sc ad pristinam sanitatem reducit. In grano latet frontm. vegetativa fle multiplicati va in potentia. Sed nisi per artam moveatur,fle ih terram excultam projiciatur .nunquam for- 3 mdividui, per medium diversarum formarum determinata-
perveniet adfinom ejus quod cultum investigatum 6c desiltum luit, li ejus forma inquam non piius fuerit mota.
\iv C lcbm Art 'sta noster praestat, dum cum nostro menstruo Viv° Vt &* ta b'l' movet,8e cum potentia quinta: Esscnti* argenti ' Vegetabilis (cacto iublimati Se in materiam primam exuberat*^

t Aurum dt firma infirmam transit ,
z. Columna iß materia prima L.P.
Msnstruifm -vtgtsabih a tum ortam.
Slementa vt- gitaßilia menßruum acuintia.
u'4, E LUC I D ARI I Li B. I. ^
beraiam redacti. Aut ii per viam vegetabilem procedat & <• corporibus perfectis, exuberando nostram teuam^yegctabi albam foliatam cum hoc divino medio, aurum deforma in' mam per diversarum formarum medium usque ad ultimam s' j { dicti individui formam transibit. Adeo,ut, postquam vir« 15 potentia inactum deducta fuerit, una pars iplius fanet Sc 11,1 ^ mutet partes infinitas aliorum imperfectorum metallorum iUamfpeciem videlicet in aurum vel argentum, IdeöRaym u .^ dus Lullitls ;in tertio quinta: essentix in fecunda definitioni principio arboris Philosophie* dicit. Prima forma Lee. ulq u quia aurum per fe non potest, Scc. llt
Nunc ad tertiam considerationem propositam transimus videamus,quid sit materia prima quam artista in scientia P* 11 fophica quxrit. Et pnmiim quidem apparet, pi imam istam N 1 tcriam este postibilitatem, cujuslibct prxdictorum principiem 11 sub actione aliorum. Dicimus etiam istam primam materi* 1 ' substantiam este Sc individuum vegetabilis alicujus , ex quo n . strum menstruum vegetabile fit refolutivum corporum , st 1
menstruum est prima materia de vino tracta. Per hanc prim
materiam etiam omnia vegetabilia in primam materiam r c cunttir , Sc illa qux primo ingreditur in divinam istam comp°
d»'
4. Columna^ iß menßrut* vigitaiih & min orali.
tionem Sc vocatur anima lapidis Phdolophordm. Hxc po"' I ■ materia etiam sunt elementa vegetabilium, qux acuunt nom 11 menstruum. Artista inveniet hoc principium in rertio ordine u* ( damentorum allegatorum, ut appareat, ex quibus principiis* 1 magisterium componatur, Sc ut quxlibct materia artistac per l 1 ’ proprias rationes declaretur. Hinc Raymundus Lulliusin 1 tio lib.Quintx Essentae in definitione hujus primae materi* 1 , quit. Prima enim materia Scc. Sc alibi. Prima materia est “
'2 quo menstruum nostrum folutivum trahatur, quod est vim 1 , 1 ^ Et aliter materiam definiendo ait. Materia est metallum metallo»qux sunt materia lapidis. Prsterca* materia prim* ^ vel sunt vegetabilia nostrum menstruum acuentia. Positum * tem est hoc principium in hac arte ad finem,ut cognoscatur»^ quibus componitur nostrum magisterium»Sc Ut quaelibet m* ria sub sua ratione cognita sit Sc manifesta.
Nunc quartum & ultimum principium seu fundamentum 11 ftrum est inspiciendum, videlicet, quod nam sit nostrum IllC () , struum vegetabile, Sc nostrum menstruum minerale, Sc quo 11 ’ do ex istis duobus menstruis faciamus,cum fermentis suis , c0 positionem lapidis Philosophorum. ^
Est autem hoc menstruum liquor vivus vegetabilis cum Q dissolvimus metalla. Ut clarius une aneriam. Menstruum Hi mn aqua ardens ttacta dc vino rectififato j Sc fubtiliato»

DteUuUo
Appendix Theo rica. iis
naturalis dissolutio fit metallorum. Mchstruum minerale ? L^ Uor Mercurii mineralis, existens in quolibet rncta orc o- ut, ‘li omnium pridictoruin corporum, reducens dtud in actum,
7,^0 potentster existit noster Mercurius benedtctus,
,' lcct '» aqua supradicta. Mercurius 5c argentum vi\ urn . qut * stl « qualibet reelcmemata ,tst liquor contervativns cu t usl bet pecicifie spirituum omiiitim individuorum. Definitiones i nicnstiaorum conveniunt uno modo spccialitct? que • ^
•^dum generatio Sc species ab individuis dividuntur, mgo i|' Cn druum nostrum est in mineralibus Sc vegetabilibus. Men- ruum quod est in vegetabilibus est liquor cum quo metalla cui- TO(1 j, trf _ 0 ''irtius, Etmenstruurri quod est in metallis, dissolvitur ave- Setabili. Primum menstruum est aqua viva ardens. Secundum I ar gemum vivum , quod debet esse dc metallis aut terta iul- P lurca minerali. Menstruum quod est in vegetabilibus, naturam avet fitzminarum.quia venter suus conjunctus est, Sc maritatur 5 lltn illo menstruum minerale per diflblutionem, Sc in hac disso- UtK >nc artificialiter unitur Sc componitur cum illo, ut natura te- 'Iqirit.quod menstruum per talem unionem naturalem acquifi*
Vlt potentiam transmutandi Sc reducendi materiam in aliam for* jnain subtilem,imo m tam magnam subtilitatem proximam , ffc umplicitatcm ut in uno momento se transmutet dc metallo in Metallum, scilicet dc Mercurio in optimum aurum Sc argentum secundum colorem fui fermenti. De hoc menstruo vivo vege, tabili menstruum minerale incipit dissolvi, cum conservatione sui speciei: Et acquirit potentiam generandi tes suis partibus steriles,aut acquirit virtutem.sicut quilibet lapis pretiosus cujttsli- Wt speciei. Est enim virtus mineralis sicuti generatio pto nostris "pinibus & metallis.
. Mi fili, in istis menstruis maxima latent secreta, qui st artista •ßiorat, nunquam ad transmutationem metallorum perveniet, 'ctnonja ista ex Raymundo Lullio ,’cum methodo Sc labore pro instructione collegimus, ut videas, quam fidelis discipulus ' 'us doctoris fuerim. Cujus sententias oculis tuis subjiciam. ’.Mc igitur in tertio libro Quinti Essentiae in definitione princi- P'orum arboris Philosophici. Iu definitione quarti epistol* u-
' Ia'*'' ^orum duorum menstruorum definitionem facit particu- - Sc alteram generalem. Prima est: Menstruum est liquor j Stabilis cum quo dissolvuntur metalla. Item. Menstruum est q u a ardens t estificata Sc acuta cum qua sit metallorum dissolu- rui natura ''s.vel menstruum est Quinta Essentia coelificata a vino jp t ro vel albo orta. De menstruo minerali vero dicit. Mcn- luh t* 1 bquor Metcutii existens in quocunquc metalloreso-
11 » per quod menstruum rcfolntivum reducitur ad senium. Vel. S. p hem

ri6 EiucidArii Lib. I. ;
jtcm Mercurius noster est argentum vivum existent in
que re elcmentata Scestliquor in quoeonservarui sphrtnsi
vidui. . .. f|
Fili omnes ist* definitiones competunt uno modo spec 13 " prout dividuntur genera a (peciebus. jj,
Philosophi laudibus extollunt menstruum fle aquam be nC ^ { , ctum sulphuream mineralem argenti vivi factam cum ot i jjetabili Praedictus Doctor continuat supradictasdefin ,tl0 „ generaliter & distinguit h*c menstrua,dicens. Fili omnes S c u()1 raliter definiendo fecundas definitiones jam dictas jmeiist ,u
■ • i iti’
est in mineralibus Ac vegetabilibus. McnstrlruUm quod 111
Difiinttit
neralibus est,dissolvitur a vegetabilibus Se menstruum st 1 "! jj, in vegetabilibus,est liquor eum quo distblvuntui metalla > v* stinguens przdicta mcnstiua inquit. Primum est aqua am
mtnstruerum. leeundum,argentum vivum de essentia metallorum, dcind c 'x
•A natur 4 mxhtbri.
IC v UUICIJtll ItCMSII 1IIUIU MI, VUCIIIIH •••» emtw IIIUIJ »« • »j
tutes infinitas praedictorum menstruorum demonstrat, & n* , sariam unionem istorü duotum.Menstruum vegetabile habe < tura sicut menstruü mulieris, cx quo quod in ventre cius en . menstruum minerale per dissolutionem & cum eo artificia cöponitur, sicut natura vult,ex quo menstruü vittutc capit ttf mutandi & deducitur in alia subtili materia in tanta simpl>^' propinqua, quod in ictu oculi generatur metallum in met^ yttia duarum Deinde etiam Philosophi demonstrant j quod ista unio di ^ menßr narum, rum corporum, per medium dissolutionis menstrui vegeta
cum conservatione speciei vegetabilis & mineralis.acquirit r^, potentiam generandi res similes,dicens. Praeterea a dicto 0 struo vegetabili mensttuum minerale incipit dissolutione ^ 1 ( conservatione fu* Ipecici, cum vinus mineralis sit con 1111 . f genus lapidibus pretiosis & metallis: deinde sigillo m ul> ' p .
hoc secretum dicit. Fili magnum Iccretum cft in istis
struis.in tantum, quod si ignorentur, nihil potest fieri, in °P ^ transmutationis metallorum vel lapidis. Quj hanc de^ rl(1 bene considerabit, nunquam errare poterit.
era!
*>Uji
dc c
'a>l,
»io
esse,
taeii
e*c,
P e>ib, ffer, S«o, Peri, Pid, s . I *'arn v eni, Pore
V ‘vii
'um
"ullt
ftCCr
'W
«'Vei
*lua
''Oste
eatio
S<
fito ] *>1
Revelatis tertit fecreit fett causa utiio Quinta Ejjenna, quomodo seu per quam Quanta V.ffentu Jpirittu, cum materia idonea & t aliorum propria fit conjungendus .
T Ertia causa secreta est medium conjungendi cttnr n propria luminarium.hunc spiritum Quim*Esscnti* Wissupradict«, qui nunquam cor,/ungi pollet cum tot f elt &

' ~ a ZZTi
Aipendi^Th eo , |s sine mcdi0
>' ^««tperegtHufcuexuanMtenestw» V Quod oleum *«.».«
fe" 7 >' «S* "«» r» ST LrE
dcduabus extremitatibus participat, ( ua m c ertam ” at , ,„ w «
(i morum Letal armoniacum vocatur,qiw P ■ ? c0C lesti stuuita
“'»niimm« Sc conjungit prsdictarne ntc mconcordav" lst ' n
li' «flentia, 6t:n ista unione r*ipbsram «ccllu , quasista
C' fs ' tt >ut mipossibi!c sit.iofimti» istasvmu _ P . 0
ci excellentia corpora acquirunt in ist» um . [ymoolilat
* Hoc divinum oltüde (pmwcakstip^n^^^^ ^
* ««a ÄSS
«• Htrifce, promittit,cum dicit ja qu d t ft (a- (
* ^odcstWcrius -. Etid^odcst.ncnnsathcnion Ll . W"'““
fr k-stus , ad perpetrandum miracula magna u.. 1
DicU * r
lS> pi4 , S 't’ ci pcruin»u... ......- -
\ \ tij^'^ Uor '^ e maximam habet convenientiam Sc concordan- ' v m cum fpi,i tu ccirlcsti Quintae Esientiae.Sc iniuperoptimi con- ' it p 0 stlt cum 'cbus corporahtsus.quia est Mercurius, aut aqua Corel Vi tCa M crcH tiabs, extracta de Miqcra nostri Mercurii aut argenti Vlnil ncralis. Et oleum sinim est matena dementata sicutau- ’ argentum. Concludimus igitur,quod sine illo corpore ,
ll . W 0 Modo possumus procedere ad mcdicin* compositionem
'• «C primi,nec secundi neque tertii ordinis.
i' Hoc autc Philosophi sub infinitis sigurisOc metaphoris abscon- lj* «'tun. i quod tamen nos aperte iri Elricidario nostro hinc inde in. (ii div cr f ls capitibus declaramus.
0' Jamreipfa hunc Mercurium 5c menstruum benedistuut auc $ ^'lam gloriosam Mercurialem manifestavimus ,quipcr distilla- f ' c l ° ncr n Mincrae suat 5c per dcpurationcm.calcinationem. vivifi- ^ t ^ lorit:m *csublimationem extrahitur. Et hac secreta (ublifna- fy n M'cracta,pcr dissolutionem ipsius in sua aqua coelesti > aut in 1 ° bumido, ( quod fere per idem medium fit, quo omnes illi
& ö P*rationes, quibus luminaria de potentia in vegetationis
HlllilU«, IU w» - w
actum deducimus) idem corpori gloiisdid taincrali facimus Sc pr*- ftattim.
ii
r
li
i»
p 2 ELÜ-

Elucidarii Lib. ir.
2iS
ELUCI DARII
CHRISTOPHORI PARlSlENSl’
Liber secundus
seu .
PRACTICA SCIENTIA*
ARBORIS PHILOSOPH A Ll^
Caput. I. A.
De Cabofeti materia prima Pbtlopfophica. & loco,ubi Mercurius Philosophorum inveniatur > ciusque diversitate.
Jf
Chaot macro- cosmi mt-
N creatione mundi chaos secundum
se":
tcntiam universalem fuit prima ejus materia .Q 1 $ per infinitam sapientiam divinam fuit ercan»'''^, quodnosperA significamus. De purissimai" ub f 0 r'
crocosmi.
tia elementorum in illo confuse latentium D‘' uS ..jc
>
mavit coelos: Et de altera crassiore parte separavit & c>^. quatuor elementa videlicet aquam, terram , acrem &
Hanc similitudinem in principio magisterii nostri intu* “\ { fl ctionis gratiam posuimus, quia hoC fundamentumappd 111 necessarium.
Tu autem materiam propriam vegetabilem mineralem ^ |j 3 , malcm cognolcere debes,quas per similitudinem chaos apF
mus in hoc nostro principio quod in se quatuor elementa.
<$u*tutr ch- tinct: Et quia animus est,opus vegetabile ik minerale P et ^S menturi sub- ä materia vegetabili initium faciemus,in qua quatuor fup r ‘ 1 pi stanti* sunt substantia: esementorurfr confusae inveniuntur ChaoS did"*’^. imitando doctrinam sapientiae motoris primi Creatoris, stro artificio,nos de purissima fnbstantia ,& principali
ii)i'
Materi* Ph. Chaotis nostrum vegetabile formamus. Sed nc tibi P (X ss v tll naturalis, quod excellcnriisima ista materia per quendam artistarn sjlc'
posita: Namsepicntissima: natura:opus est,adeo ut si t |. ctus noster ad hoc opus ita se dingat.ut artificium huju* e (- cum spiritu coelesti 2c ardente ad naturam coelestem q»‘^
sentiae&coeli vegctabilisflicque in astumldeducat, divi» 0 * ... .P . ... 1_--1_1_ C.O.X in oOt«
i a
bete
debet
siin«
re,
'-b.ii
P‘>sir:
r um
c mrle
ad
pe
Hae '8"ar ar ger ‘nipi;
v >vifi
*ciu r
r urn;
ghari
'ates
si» (ir ‘n a£i
PWi
siknt,
tecipi
t>Uan
Phuri
honii
Vege,
»lrai
'uris
glori
(licei
arbo
ftuct
S, wen fieai ‘sive 'arn 'is e '‘»s »tu.
potenti* i’n'a ^ us luos *» consecuturus. In hoc Chaote prosecto in P^s S' i aumducui. cxisttt dicta pretiosa lubllantia & natura in una elcmento^jtt L
P»i

nit °rnmm TICA Arboris Ph- . rrs dt|) C t u raau » confusa. Ideoque ratio humana m id incumbcr» mn« 1 c 9 e * llm nostrum ad actum di ducar. Et sicuti inter o- >a teperi,® unu * tantum est qui trahit ferrum,ita etiam una so- Suhßnntu u,
--"•""■a mineralium & vege- •uc»ndn&n
reducendi metalla ad tutis vegetativae ipso- run '
»«peritur substantia pretiolainter omnia nyneralmw^vcg^ tJ h>liurr\ individua , quae habeat virtutem >
P'"nam materiam cum conservatione vn
c . lnil waculatar, qua; est vira pratdictorum metallorum eum a j 'Ovatione vegetationis & formarum intrinsecarum ipsorum-
, Um ccy
p? Purificationem & regenerationem metallorum praedandam, j 0 * C "ostra substantia Illa est,cui Philosophi ut illam, superbis &
‘sUaris absconderent, infinita nomina imposuerunt. Quidam . ßentum vivum albistimum vocarunt & verum dixerunt, quia "'pio irp cr i ni r vinus,metalla ad vivam Sc veram vegetationem ph lv 'fieandt Alii aquam fortem appellarunt Sc etiam ver um di- ^ ertint quiamitabilem potestatem habet, partes purasmctallo- u m ab impuris dislolveneh. Quidam sulphuris nomine indi- prarunt.pioptcrca quia in propria iua lubstantia duas fulpburei- »«s habet,unam Ipecialem videlicet, in puristima sphaera purisli- In prima fio ' lui ignis, ex quo nos deducimus nostram quintam essentiam/t*"!"» <*«• lI J actum, & in coelum vegetabile omnium verorum Philofo-/“’ 11 J u, P fc “ r, ‘ Phorum : Alteram vero in sua terra inclusam fixam Sc perma-"J”^' ^Cntem, quae benedicta terra mediante nostro magisterio in se 10 r *eipit primam snlphurcitatem simplicem spiritualem,viventem,
'lUarn terra ista conjunctione & unione fortistima in corpus sulphureum in se ipsa inseparabiliter figit Sc per Physicae sublima- hotvis viam,partem puram ab impura separando, mediante coelo ytgetabiliincorpusspirituale & homogeneum convertit,sicuti 111 ramis, quos in tertia hujus Elucidarii parte dicemus , declaranti sumus. Huic divinae substantia; vegetabili,6c argento vivo -Argtnti vivi jljonoso sublimato animali minerali Sc vegetabili diversa nominas“^‘ w * , ‘ W) ’ Uicet una tantum res sit) imposita fuerunt. Nos illam vocamus »morem Mercurialem, quae gloriosos duorum luminariam fert 'tuctus.
Praxis primi huius capitis- A.
Se d ut harum rerum certissimam habeas intelligentiam, erige Mtnuriui „ tntem tuam ad polum coelestem Orientis. exeundo ex magni- 9 M *
i ea urbe Venetorum 6c ambula ad partem dextram usque dum t,ndM - r am n ' aS tCrram d c lt>a planitie exaltatam. Ibi inyenies mine- Vis st. rc t'°sistimam,minei;alem»aiiimalein& vegetabilem,quam- )n aliis similibus locis pilurimis coelestis nosterMcreu- rc P et ' a tur, de quo accipe quantum voles Se ei frange osta Sc fp- nen ? * uam carnem Sc include in vase quodam cum exiguo »culo pro mote solito line coquatur Sc putrefiat per octo
P ; dies,

r;v EtucicARii Lib. II.
dies.deinde separa sanguinem ipsius a praedicta mixtione >. g , stodi in loco quam fieri potest frigido. Haec est substanti 3 i> ftra fle noster primus Mercurius gloriosus, inquorep?riuntU r ^ lementa confusa,in una massa,ex quo fle omnibu? aliis deinen ^ caeceris nos coelum nostrum vegetabile formamus suprad'#' 1 fle ab eo, cum (ua inerra sulphurea per unionem elemento* s comparamus argentum vivum sublimatum, ab ignara V n ‘S secta ablcoud,tum,lapientibus vere* manisestatum. Ubi no' 3 ^ Tenfnu m- dum est.quod quandoMcrcui iii istuin effodere Se ex minerali 1 gumndtMer. fovea exnahcrr nobis animr.s est,hora ab ortu (olis terti 3 ' c ^ J tnr.Ph. nonnubilolo sed claro & sereno res nobis est tentanda. kt st" ^ triplicis genens Mercurius in mineralibus nostris locis albus icilicer ruber & niger, ex quibus quilibet bonus s ruber vero coelestior est,fle plus format igneae habet. Hoc f u i(/ ciat dixiff- de cognitione istius Mei curti coelestis mineralis^' getabilis sapientum Pluloioj horum fle nostri.
y Caput II.
sfipo medio ffii r uu<, f» forma fiparentttr pe?ß^ f licem dijtidarionem quam per B.significamus »
ut A-illudiB. vocari mtnatur. ^
TormtUpi- TTOc tibi aperte 5c claris verbis dicimus quod forma tof” f( OU eli mmu O Physici nostri est de igne puriflimo, qui cum exiguo , l^- ad naturam quintz tflenti* coelestem perducitur,fine quo ^ re,nulla alia via nec generalis, nec particularis, nec vece f,lP ^ nec mineralis datur pe r quam aliquis artista lapidem nostru & ^ praxin,fle multo vnmvls adhuc ad magisterium nostrum add uC ^ queat,per quod lapides pretiosi cum liiis influentiis ccelest 1 ^'^. virtutibus naturalibus piopriis, formantur.Unde hanc cocis i nem facere potes te tam doctos quam indoctos artista* c0 ff c t siere poste, tam illos inquam, qui olim.quam hos qui i' 1 temporibus vixerunt, fle qui se veram artis transmutato«!* f ^ sectionem habere dixerunt,quos legendo cum videbis illo* 3 discursu, divini Mercurii mineralis fle vegetabilis,fle feien« 4 ^ rhse ejus coelestis esse, nullius momenti illos facere debes > 1 imo inscitiam ipsorum in hac scientia aspernari.
Praxis huius secundi capitis. B. > |,
Accipe nostrum A. fle pone in vase ad Jistillxndum pe* eS»e signum 5>ge»« hae distillatione temperata suum B continua ist* 1 *
«fi gutturum lationem cum hoc regimine fle modo , usque ad signa in 11 g. «tirurumsp- Apertori ali significata, fle usque dum cognoscas quod diistii^, porith. dissolutum fle separatum de natura tua elemcntali, con«o ^
au
h™

pRAliTIC A ArBOU* S Ph* h °c magisterium usoue ad quartam revolutionem. Bmdt jM*i *ft f 0 »' istam ccclcstcm materiam igneam in vafrum St 6ltt.Ha precum igne consueto.Lc acc.pe solurnrno^
, tm . In secunda distillatione accipe dimidiam partem. Et '" ut - ”3 duas partes de tubus. Et m quarta accipe quatuor de S?T e l'-»nib..sSc nitra. Time accipe postremam ito *q" "
J* lt ftem & illam ter aut quater d.stiila cum regimine iupraOi- m.capirndo totam sine aliqua separatione instituta. Hoc Qo fertam ^pmam substantiam 6c formam. A. extraxeris quam
t '°slioc in locopetB. significamus. ..
- Hoc animadverte #c necessitatem istius secandi mystem ÖC undanienti admirare Ac imelhges, qua ratione ignari 5c crastae "*uiei vsc homines pessimum panem conficiant cum polenta *c PPtirtia farina , quia pattem crassam cum subtili componunt.
'rnprsesnmptuosis artistis accidit,qui sibi persuadet se pulchii* fndintm quintae eslentise nostrx repetite poste , cum spiritu «tu* oetato A. negligenter depurato absque justa puri separatione a b impuro. Sic itaque in hoc capite, quomodo absque separar Mone elementorum formam Sc virtutem,purissimam kilicctlub- 1’autiam tui A. cum conservatione omnium exterarum par- r<Um elemtntalium acquitftc postis percepisti.
C AEUT III. C.
Modus fubt i liandi B. Ad folubilitatent cum fio- rilms noßr'u unitu acquirendam.
X / Agnum mysterium Sc thesaurus est, quod in hoc capite te * docemus qua ratione B.acutum reddere debeas, quod per ^•significarous quare anige aures, nescio enim qtto pacto hanc docti mana proponere debeam, ne hoc secretum omnibus pate " a f> Nam omnes qui unquam extiterunt Philosophi hoc lecte funi sub diversis figuris abscondcrunr,quia sine omni dubio illud *ss>quod principalis vel una ex principalibus clavibus est > hujus ^'tabilis (cienti*. Hoc tibi certo perluasum habeas velim,quod i nullam solubilem habeat natura a st unsern. Sed tantummodo
1 P°tenrialcm,si enim B. nö acueretur per medinm 5c modtyn tibi
^»isestatum,nullam solvendi potestatem haberet. QNjdam ®5 utu m fecerunt cum vitriolo: qui modus fatis bonus est qui- *“ m cum Nitro: quidam cum Cinnabari quidam veto cum his duobus & quidam cum omnibus tribus: quidam cum terra ipso- * l 'm.quiniodus mihi displicet, quiahac ratione crassi unctuosi- /b & pondciolitas introducta fuit. Quidam vegetabilibus usi. ut Untherbx.radiccs.tioiTS 8c semina m>i cognu a/qua; io se 1 ' 0,CP ■
V 4 crsMcr

L;r ElucidariiLib. II.
tes Mercurios habent. Hinc est quod,qui illum hoc modo t' 3 ctarunt.sorinam ejus vegetabilem potius augmeiitarint, q 113171 ut solubilem reddiderint.Quidam flores unitos,ad acuewlü 3 “". 1 ” bucrudt.qui modus principalis & nostra: intentionis est, fl ul Alphabeto nostro Apertoriali invenitur. Quidam ignorante verum hujus B.acucndi modum,multum temporis in praep 3 ' 3 ' 1 dis diveriis aquis inlumserunt priusquam corpus aliquod 111 ’ ponere postent.sicuti nobis cöticit in principio, cum praxin ista^ 1 quaereremus,qua: tibi per nosti ac Sommettac praxin, jam man 1 festata est > qua: licet bene summo tamen cum labore fiiccefl 1 ’ Hujus partis diilolutivae myllerium diflicile est Se tatdiolum 'd c0 que repetitionem ejus instituemus,cum enim acutum rcddidc tlS ’ B. co modo quem nunc manifestamus, de solutione corporo 1 ^ sine molestias longi temporis ti .ictu perficienda,certus eris. » tum fateor,cum tecumcflcm in illo tempore quo primum 1° vendi initium fecimus, Raymundum Lullium in hac p art j diflolutiva nondum intelligebamuS , sed postquam illum 3 studia redeuntes relegiflemus practicamcs,orantes,& jejunantes persecta nobis accellit illuminatio mentis. Modum igitur ist 1 * 11 sub silentii tigillo tibi manifestabo.
Vraxu hujus tertii capitis. C.
jAm/irui4* Modus certo ceitius istum B. coelestem & ardentem acuens
suitis. est,ut accipias de substantiis tibi declaratis quantum voles.
autem extrahimus substantiam florum unitorum quam pon* 01 in vase ad distillandum omnem aquositatem per Y. Deinde 111 fundimus tres partes Sc amplius. B. super istpm substantiam n modo pi «paratam, claudentes vas cum suo operculo antinO t0 _ rio dicto,6c ponimus in putrefactionem per unum diem n 3tur ® 2. suntCint-\c m , deinde per tres distillationes per Z distillamus,usque d*’ 1 ’ 1 res a f*U sua p Cr Hlud regimen omnem partem Mercurialem cum toto l u ff- purgati. benedictae lbbllantiae obtineamus,reiterando deinde
magisterium cum nova substantia florum. & laciendo hoc r c c (J
menquatuor vicibus, in quarum fine B. solubile dc potent' 3
actum pet|vittutcm mannae flöt um, unitorum reduxisti.
' Capiii IV, D.
De medio reducendi C. in D. & cognoscendi
do ad suam pervenerit perfeUionem .
Ceguitio <&.£. TNter maxima beneficia quae Deus in his terris in nos cor '! U | I fli summum j)ti -Uion minimum est,quod nobis medium revelavit, quo nostk^ dtnum, C- vegetabilem, in naturam vetiflimae e flent i a: reducere r,
mus,quae ccelcstibus virtutibus tam plena est , ut fi prxlump'"^;

Practica Arboris Ph*
dicito a ' RACTICA ARBUjVi» K W. l> u, <iam fd ' l, 'n QE istam praeparandi scirent, 5 c cum aliis qui- iii 0t s ■'QOirionitius requisitis, modos fecundum exigentiam flrj s . lr V |> m Cor l’°" applicare possent mirabiliain cotponbus no- Scii '' Ul >icstcm,(icqiie avaritia (nam aliquo modo satiarent. rn' 3 f liU ' a tum precato consistere nequit, inde sequitur,
* 3 ^ anaim maximo nostro damno Se infinito, täm
pote n ,; , l : dof !? ^‘ Vln ° sunt privati, quod corpora metallorum de K. I, virtm.
. . «,i,ifTiilic3tionem
nt >vam regeneiationcm reducendi habet potestatem. Idam h c Uiadmoium horno in ventre mulieris sanguine menstruali | ts| lur,ita quoque coelum nostuim aut D. nutrit corpus metal- t ,l1 ’" praedictorum, cutn in illud coelum velD. imponuntur, & p '!’ 1 ‘11° miscentur .postquamprius palcinata dissoluta & putre- ^ a >8< aliae hujus Magisterii dependentiae bene fuerint admini- ra 'a; ,adco ut id quod de praedictis metallis pe t fublimationem tendet seortim ponatur, 6c feces quoque separatim affecyentur.
*c qua; in altum assedit par s pura, a lapicntislimis Philosophis Materia pn* ria ieiia prima txister» voyataest , cum qua veta conjunctio 6c ma ,x, P em \ t°ncordautia cum D. & corporibus calcinatisinstituitur.Hoc est urimex maximis secretis quod in hac scientia postit inveriiri. sus insuper adhuc est modus Quintam Essentiam aut coelum riurei mUi ^rdiante nostro Mercurio sublimato eum corporibus exubera- £b_,F.<»i»«r* tl£ conjungendi ut lupradictum fuit. Per hos modos Magisterii pmCtucm. ''osti i operationes Physica: perficiuntur, fine hoc coelo enim per tfsigmficatQ, aut line C. nulla res in hac avte ad optatum finem Pctycnire potest.
Cl 'tia in n ovam
■>nuuivinoiiiuipiiv«ii>, r-
actum & in veram vegetationem , multiplicationem i 1-1 1 _ _NAIll
Praxu quarti capitis. D,
c j ^«diurn optimum formandi seu praeparandi D. hoc est, ut ac» e^.pup^,. ^ l P'as vas vitreum forte, quantitatis aqua: capax quam urna paratu, di"*-?' 11 '’ 5 ^ntinei e potest,habes collum unam spithamam cum 'dialongum,cui aliud vitreum vas quartam tantum urnae ^ rtcmco muicns, erit cum collo suo inferendum & bene lutan- firn 0 ^ UK va ^ impone 4. tb. C. ad circulandum in B. M. aut «0n° C ? u ' no P f r 30.'aut 40. dies cum quo termino expirato C. v^p^uum habebis in D.signum autem cognoscendi an ista eon- tt >ilis° !l- ^ er ‘ t hypostaus qiwedam in fundo vasis existens, si» t Cm 1 “ st u * 'n urina hominis fani apparet. Ne credas au»
^ s uav *st* mutn istum odorem olfacturum, de c 0rD pufophi quidam mentionem faciunt, nisi prius substantia ln Pfim' S D.ptaedicto,fuerit soluta, Se reductio ejusdem
'«de amrriatcu ' Am lacta,quae MetcutinsRegius vocatur,quia Mmirim r Um rf' Cr * mtciu '° uc 8t considetatione fnpientum Alchymista- Rtyiu.
1 c quo etiam in hoc tractatu agimus. Si veio odorem ex
P i ccllcn-

1Z4 ElUCIDARIiLiB. IK t
ccllentis istius copositionis, qui suavitate sua omnes alio« od"^ totius mundi superat nö cognoscis,nos illft tibi monstrabimu* Alphabeto Apertoriali,capite quod incipit: Regia & alterna jestasScr. De quo hoc in loco nihil dicemus,quia dc D.simr tantum loqui constituimus. Ut igitur ad propolitum red tah mus. Cum corpus gloriosum, elapsis triginta diebus, perlet--^ r« c nisteri;>ino appropinquat, tunc videbis D.autQXin majori c Sc splendore quam alictijus Adamantis; cupis claritas^.
*waj-
ntate <
perfecta res est)omncs pretiosas gemmas (upcra^adeb ut ju^.
litu dilficilt sit,an iste divinus liquor it> vase an vero extra vas constitutus. Deinde cadum nostrum de sua hypostasi cuM dullria separabis,eustodiendo illud in vase bene munito , i 11 ^'S'^ 0 nc qmd mdeexpirct. Quinta istaedentia , aFhilosop ^ fhnm4. vocatur spiritus vivus,quia vitare tribuit corporibus human' 5 ^ metallis. Item aqua argenti vivi,aqua vitae,aqua coelestis, a< L divina,stella Dianae, Anima, spiritus Mercurii nostri vegetab" Fumus.vcntus,nostrum coelum, (anguis menstrualis, urina ’ 1 ' iimata. Aqua sulphuris Iapidis benedicti In summa , in*" 1
nomina ipsi imposita fuerunt,quae tamen unam rem Lignifi^ 3 Harc nominum variatio inventa fuit, ut Q^E, ista ab ignora' 1 bns absconderetur, Sc ut tam pretiosa substantia pro siliis c< ’ (1 , servaretur,qui per labores suos dignos se faciunt, ut thesa«' 11 ^ patrum suorum pet hatreditatem nanciscantur. Quarefir"*? istius cognitionem,& omni dubio exemptam credendi resol“ 11 ^ nem habeas necestum est, sine illo D. boni questus medicis non poste fieri aut componi pro transmutatione metallorum'
Caput. V. D. rub.
Be fiiblimationenofiri Mure urii significati per D. rubrum.
E Xcellentistimum secretum, Sc mirabile principium orr" 1 ' 1 ^ aliorum principior uro nostri Mcrcuiii vegetabilis significatur per D. rubrum - quod magnam habet proprie'" 1 ^ augmentandi ealcinationem Wiysicam Sc dissolutionem r>m corporum mineralium metallorum & seirimincralinm. eum succursu divini sui auxilii,omnia corpora persecta & i * 11 ?' * secta reducit ad veram putrefoctionem Sc hoc modo t.mst 1 ' ,j primum elementum aquas, prae omnibus aliis hujus Mag 11 *^ Tcbus.hanc habet praerogativam,videlicet corpora prisdict 9 ^ augmentandi Sc in materiam suam primam cum virtutib" 5 Sc formis intrinsecis, reducendi. Hic nota. Quod si sttam mcmcnmon percipis 5< inprimis,gloriosum nostrum ^

Practica Arboris Ptr.
sublimatum non intelligis, non conari debes, alium opus Pnttn.secttndi vel terti» ordinis elaborare. quia absque pvxdicto ercuriolublimato,»\ul!a medicina, qux utilem pro)c tonem ^»stet.forman potest. Declaravimus autem tibi prxstantissi-
^ 11,11 hoc fund »mentum m nostro Alphabeto Apertonab. Ca.
S. Icbola tyrannorum : Ena fecunda abbrev.at.onc & ra ctatu nostra: Violottsc quae Siimrtiettx est complenten u , pv'* estpnma nostra abbreviabo in ultima sua parte, ubi de u 'natione tractantus. Quo in loco tamen non de vulgari, e hilofophicaiubbmatione loquimur,ne superbi Si ignorantes a , n 'st* enstas cng.im Spaistnr etiam inter capita huius Eluet- '* ar i' tractabimus, 8c docebimus conticere istum divinum Mer- surium sublimaturo. Misce fundamentis omnibus bene consistatis,certo mihi promitto te illum ibi multcctunim, & in se- *l l 'enti stustts capitis praxi bene percepturum.
Praxis quinti captis D. Rubri.
Accipe Mercurium vivusti Mercurialem de (ita prßpria mincta Sxtt.istum, sicut ,ncapite A. declaravimus. Hunc Mercurium benedictum,secundum capita tibi cognita,per viam celerem dis- ‘Plve,8cpi«vefac. Deinde separ» suum spiritum via disttllatio- Vtdteaf.X- bis Pet medium essentiale. Facta separatione istius coelestis ipi- »A
ritus, separa ab ipio omne suum phlegma > pet ignem ipsi gratum He virtus ejus comburatur, deinde continua regimen disttllatio. u
nis, Sc separa omnes unstuositates superfluas, qux perfecta St pretiosa elementa, in ista materia vegetabili petnnxta Sc latentia comburunt, §t ab ista compositione sunt alienae, Hxc divisio seu separatio multum differt ab illa, quam cum sua phlegmate
patrasti. Accipe igitur corpus terrestre, quod est in tundo vasis
tnstat crassi mellis, a qup. separaveris omne phlegma pes B. M.
«otide affitndc ipsi tantum lmmiditatis supetstuae ab ipio separa- r*>uttres digitos supet natet,Sc occlude vas tuum eum vitro An- bnotoiio dicto,pone in B,M ad digerendum per ta.hores. Tunc Jn venies substantiam citrinam distolutam»remanentibus fecibus vasis sundp detentis. Mane aquam coloratam fepara per in • ^■nationem de ista compositione Sc serva illam separatim. Rei- **ra adhuc semel cum nova aqua sicut priits.Se toties repete istam oistolutioncm.inhutnstionem Sc evacuationem prxdictam do- st ec remaneat in fuudo vasis terra nigra, qu* nullam substantiam ’fnplius prxdjctx addet, sed indissolubilis manebit: Cum hoc "gnum habueris,tunc cum lento igne exicca super cineribus ter- istam gloriosam, tria elementa persecta in se continentem . erit similis pici liquat* cum suo colote,6c habebit sapore pau- 0 acutiorem succo uvatum. Hxc operatio Physica debet neti,
cum

»
L;6 Elucidarii Lie. II.
«um igne valde lento, & natura: hujus materia: accepto & ne pai s radicalis,substantiae essentialis elementorum animase divinus (uus Mercurius in tali regimine comburatur, alioquu* toto hoc magisterio actum elTct.quem praedictum Mercurium 3 hoc divino corpore & substantia vegetabili obtinere debemus’ beneficio sui spiritus coelestis,cum sua terra calcitrata praepr* rat conjuncti & consequenter etiam sublimationem physicam p** dicti corporis Mercurii,ut reducatur in sal purissimum & gloi' sum,in terram albam foliatam pretiosissimam sublimatam, qu 3 in hoc libro hinc inde declaravimus. Cum quo benedicto (uw mato,si mentem meam bene percepisti, divinos effectus,per', teres & recentes Philosophos & per me decantatos perseque 11 *' Post separationem unctuoiitaiis 5y substantia: aerea: superfli 1 ^ qu* castcra hujus compositionis elementa pretiosa denigrat comburit; suum (piritum ardentem & coelestem ipsi affundes > statim terra mortua incipiet vivificari in vita aeterna, & non a** piius destructionem Sc corruptionem timebit. Cum qua stantia Sc materia caelesti,cum suo spiiitu praeparata,suumMerct? risi Sc animam benedictam exuberabis,secundum doctrina ens 1 ' tc H.praedicto propositam. Deinde fac talem Physicam fiib'1' mationem & exuberationem. Postquam praedicta teira stse rl _ calcinata.poncillain m vase vitreo eum suo operculo (Antir>°J torio dicto) deinde procede secundum ordinem capitis K. q 110 . «st undecimum hujus Elucidarii. Et cum videbis terram 3 _ bam& splendentem factam, tum illam secundum doctrinam s 3 pitis undecimi praedicti sublima & hoc medio Mercurium vef c tabilcm Physicum habebis, cum quo unionem cum corporib perfectis facere debes,prout nos,in ordine medicinarum in ter 1 ' parte hujus abbreviationis,seu libri hujus,praescribemus. Si gilansSc diligens fueris, supra dictum Mercurium per alios >>^ nitos modos exercere & utilem experiri poteris. Nam altitr’ 3 . & profunditas nostri divini magisterij infinita est. Sed ut ti>* super hoc Occano possis navigare,apprime neeeffariü est ut p rl doctrinam de praesenti arbore bene intelligaS, tunc demur** enim navem tuam ad portum salutis «onduCerc potetis optatum.
A&'

^ Practica Arboms Ph. 137
ARBOR PHILOSOPHALIS
Caput VI. e.
I>e calcinattone omnium metattorttmfignt- ficata per E. & cur fuerit inventa .
Qfulta res foret,si corpora metallorum cum nostro menstruo vegetabili acuto dissolvere vellemus, nist calcinatio aut difpo- *uio illorü prxcessisset.ut illi faciunt,qui dividüt aurü ab argento 'u laminas redacto Sein aqua forticomuni distolvunt. Occasione hujus erroris corrigendi, consultum duximus hunc praesentem ^«cidarium scribere pro certa videlicet hujus doctrinae demon- stratione. Medium autem hoc, corpora praedicta per viam menstrui vegetabilis dissolvendi brevissimum est, quod longi a hter procedit quam illud, quod cum mensttuo contra naturam peragitui,cujus ignishumidum radicalc praedictorum corporum destruit. Ha:c verb dissolventia nostra vegetabilia ,& conservatio fpecieruru Se virtutis vegetativ* , longam aliam naturam habent. Quamvis etiam quidam in principio cum igne contra naturam dissolutionem instituant,illi tamen postmodum, alia Vice dissolutionem eorundem corporum, cum nostris menflrufS
( vegetabilibus solis faciunt: Altas enim totum istud magisterium periret ,& forma cstcntialis vitae vegetativ* prsedictorum metallorum esset destructa. Cxtcrum hoc dicimus, nostram Ejsrfhutqua aquam vegetati varn.in istis metallis totam operationem efRccre, vegetative. stuam cutfus coelestis & naturalis facit in visceribus terrae. Videmus naturam in calcinationc sulphuris cum argento vivö.fc- Cursae natu- fecundum opinionem universalem,per ducentos annos cunctari r * 200. aH - ?d faciendum resolutionem in imperfectissimo quodam metallo, ncrum - ‘d quod ex pluribus rationibus patet,quas nunc hic omittimus.
I f-ugnoscimus igitur naturam in operationibus suis violenter non ; procedere,sed cum termino Se temporis mensura quieta. Hoc
roodo quoque Mercurii nostri gloriosi ignis agit. Quare ne- Calcinatio eur j ''iliim est, ut piius prtedictomm corporum calcinationem in- fiat.
1 ‘htuamus,quia hoc modo melius materiam disponimus, sicut sa- P'«ntislima natura facit,ut melius Se per certa media cursum fuü suralem expediat. Hac ratione nos intra dies paucos id prx- •ranius, quod admifabilis natura per fe sine omni auxilio alie- pintam longa annorum ferie in terrae visceribus fecit- Hinc ^ ^uod plurimi propter materiae malam diipoiuionem 5 c cralu- lcn >,ad hnem optatum hujus scienti* pervenire non potuerunt.
rraxii

CsUinstit suri tum <r j usftrli.
Cslcinstic st. gtnu sut tu-
V «•
tski-
nstit,sr£tnti.
358
Ei uc 1 r> a Ri 1 Lib. II.
Praxis hujus sexti capitis E .
Accipe unciam unam purissimi R. seu auri Scfac ama!g- 1,1lJ cum Mercurio vulgari, Se mdflam ftc instar butyri > demde p° ll{ in aliquo vase,& affunde ipsi tantum aquae fortis ex alumine r0 .' pis Se nitfo parat*,& fac bullire toties cum nova aqua iimili > u ' que dum videas calcem citrinam, in pulverem fubtilistin^ 15 * calcitratam & redactam. Deinde lava cum aqua communi (i ' lida St dluci,toties imbibendo Sc desiccando invase vitreo do^, atjli* dulcis & clara egrediatur. tum desiccata fuerit calx tu J ' impoiie illam in urinali Sc affunde ei parum spiritus vini. Et <>£ sictationc facta,habebis corpus R..cum suis formis intrinsecis ^ virtute vegetativa magis dilcontinuatum, cum quo facilius co»' junctionem cum Quinta Essentia nostra facere poteris, medias plcct gloriosi Mcrcutij nostri. Sicutiinz. Se 3. capite revelat 10 ' nis trium causarum secretarum fuit demonstratum.
Accipe similiter unciam unam T. aut S quod cupellam bis 1,11 ter sustinuit,deinde dissolve in aqua ex alumine rupis & nitro purificata & super »lind S. posita fuerit Hinc diffolutioni affu llC v 4. partes aqyc communis distillati calidae. Deinde pone 1 »""- na cupri supet S.Sctotü illud coipus ipsi adhaerebit in breviff 01 ^ tempote. Separatione ita facta, eodem modo edulcora si cU 5 cilbi R. Fecisti, deinde affunde parum urin* distillar* ad 8- Ut 11 quid cupri esset inS.ista urina totum extrahat. Edulcora ct»° aqua dulci öc deinde etiam itum spiritu vini. H*c luminariu"? calcinatio reliquas omnes superat, cum conservatione virtu* 1 vegetativ* ipsorum. Secundo poteris etiam calcinarcS. diu 0 *' vendo illud ih aqua separativa prxdicta , quo facto accipe tss* partes & amplius falis communis ,& dissolve inaqua coinit' 01 ’ 1 dulci, deinde conjunge istas duas decoctiones. Sc subito 8. ta sl ' quam calx vel nix, album, fundum petet, quam calcem lava b> * Sc dulcorabis sicuti fupva fecisti. Deinde fac bullire per du 3 ' horas, aquam aceti diltillati, calci tu* affusam Sc edulcora ct>l° aqua tahda: Sc exiccationc facta serva, sed O. Sc P. cum arg* 0 ' to vivo vulgari Sc sale nostro more calcitrabis. T. vero ih astj forti ex vitriolo Romano Sc sale nitro facta talcinatur.cum d e ' tractione aqu* Seaiigmenrationein fine uri scis,deinde sep** bene spiritus istos praedicti T. corpus exicca.Calcinatio Q_fit cuu* Accio & sulphure. H*c omnium metallorum cakm* tl0 id magisterib nostro secure excreatur, quakst jpcrE.significamiui.

PaAcTica ArbXjriS sn. Caput VII. F.
2J9
Öe dtjsolutionecorpornrrt Metallorum caU cinatortOu per F. denotata.
J-T Oc volumus, u t in dissolutione corporum metallorum, aut a*"**
. ^parationeanimarum autMcrcuriorum, torumcorpusca - st atum , i n Ycmre horum menstruorum vegetabilium >>t >>- S l, efaftu ni il( j hunc effectum facili negotio pervenit , cum
ostrum B. acutum factum, unitum 8c ab dementis (pccicrum notabilium victum(ut tunc virtus Mercurialis metallorum cum 1 1® dissolvatur) simpliciter tantum animas St argentum vivum Elementi» per exuberatione separat. Haec, animas praedictas t
^Mercurios exuberandi operatio. ramis St medicinis secundi 0t dinis assuescit, quorum effectus maior vel minor est pro ra- tl ° ne dissolutionis dictorum corporum perpetratae. Sed prima ^ccllentior est, 3 t in duas partes distinguitur. Prinriim enim nos "tnuutfi 'tam distblutionem facimus, cum liquore Sc oleo nostrx terrx M **" oliatac albae. Sicuti in capite de L. id est, oleo inccracivo videbis,
"b> niodumconficicndiolca corporum persectorum, pro ince- '*ndis medicinis secundi Sc tertii ordinis docebo.Hxc ceite disso- ***tto omnes alias i quas sibi aliquis imaginari posset» superat.
Alter modus est priori sere similis, quod haec distolut io fieri debet Clim terra praedicti corporis, de q»a tria elementa simpliciter sin* separati, ipsa vero terra ad albedinem talcinata Stfixata: quam 'n aqua communi dissolvere, a fecibus suis crassis liberare, & seres spparatas colligere oportet t & per unum diem naturalem in •gnc liquefactam tenere Sc conservare. Hoc 4. vicibus ultra primam vicem per dissolutiones, coagulationes & fixationes fieri debet; Sic sal vegetabile ad quintae essentiae natui am reduxisti,
S u od tantum calorcmBtpf testatem habet, ut cum hoc benedicto corpore omnia corpora metallica,cum conservatione virtutis 'Piorum vegetativa, dissolvere queas,sicuti cum nostro coelo Vc getabih & cum terra alba foliata facis, per distillationem in "«um verum mercuriuinScmenstruum vegetabile adactis. 8e- ^J n da consideratio est,quae fit cuna C. aqua videlicet atdente. rrtia consideratio fit cum 1). videlicet cum nostra quinta (sscti- N > qui modus est «xcellcnnstiinus.
Praxis capitissepthni F.
Accipe qualecunque volueris mctalUrm, ita calcmatum,ut
lOcaptte E.dictumest, maxime vero & (peciatim auiura vel ac gentum , 5t imbibe cum liquore seu oleo pisdict® terrx vegeta bili* paulauin ,inmaiuue vitreo, per longam tnturatmne ^
/

■i 4»
E LUC ID ARI I LlB.IL
lava
Deinde pone hoc totum corpus in vase, & imbibe,tum I."- ((
larium cum pauca aqua aceti ter distillati per B. M. Melius ta'"^ k commodius cum exigua quantitate C. autD. affundenda j ninia illa lavacra super praedictam calcem,deinde distilla P er cum igne ad calorem Solis accedente temperato, omnem " ditatem de praedicto corpore. Deinde exicca, & de novo in 1 *’^ cum novo liquore & longa contritione, tum exicca riirfuS'
antea, Se reitera istam imbibitionem Se dcliccationem cum
n o'‘
liquore seu oleo praedicto, ulque dum corpus calcinatiun a c L
rat tres partes, aut plus, subllantisb seu liquoris terrae pr£
Deinde colloca hoc praedictum corpus in loco humido qtiod^ aut B.M. Et brevi temporis spatio aut totum, aut maxima £, j pars dissedvetur. Serva separarim,quod diffolutum suerit.Se d ^ quod non diffolutum est, exicca , Se cum novo liquoft terreo • | bibe, usque dum dicta matcriaacquirat tres partes praedict* ^ stantia: (eu liquoris terrae vegetabilis, tum cxsiccca, & p° nC ffs dissolvendum, ut nosti, 5e reitera toties, ulque dum totum^, pus Solare calcinatum, sit dissolutum, una cum oleo detii^ cto vegetabili (iipra dicto.
Hxc dissolutio non est secta cum aqua nübium, sed aquis permanentibus Se fixis, id est QJs. adeo ut nobis^ animo sententia stet, hanc dissolutionem praedictorum coi p° r ‘ calcinatorri,omnibus aliis (qua: in magisterii nostri spatiosos po inveniri possunt) veriorem, certiorem Se natui ahoi em “y Nullus unquam fuit Philosophus , qui ex tanta animi hb cr |. >, hanc divinam distolutionem tractaverit, nili sub magnis Txuirratio nlbus & figuris valde obscuris. Si poli hanc dissolutionem'^ c »Tfmm per omnia praedicta corpora liquefacta exuberare per revoluti 01 ’ (l alemhit. ttfi aeream alcmbiciautanimas icu Mercurios corporum scp 3 '^ magiftint methodum in capite K. contentam sequeris, cum qua ce>k>^ ., ttrtuu t. ncm & perfectionem istius mysterii selrcti habebis. Hic n° dum est, hanc dissolutionem non roultiim differre ab illa» capite L. posuimus. Nam realiter illam dissolutionem in praedicto capite allegatam, cum terra alba foliata k subb 11 ’. }(l ut terra illa cum corporibus persectis per alcmbicum tra *r £ je° mediante exuberatione per revolutionem aeream instituta 0 ^,, ut de divina istamixtioaeestentia vegetabilis^ mineralis iC ^ $ cum qua prudentes artistae miracula praestant super terra. explicavimus altatu quaestione Raymundi Lullii, in terti 0 ^i lx duo b ut Quinta: clienti* sic dicentis. De quo est Ignis nostri t^mbut sit u- Lapidis? Elide igne essentiali torporum perfectorum a« nun , Lc de igne essentiali menstrui nostri vegetabilis. E* ‘J..
componitur unus Ignis, qui in momento convertit omni* secta metalla in moralium persectum. Hoc in loco ©stend^^i'

Practica Arboris Ph.
fluimus V i m natur«, q lla; cum hac substantia (per gradus illos !l'P' a dictos ad tantam exaltatione non est deducta » ut pracdi-
alba foliata.Sed hoc tantu lue agitur, ut benedict* huius
' rr * virtus vegetativ» excitmtr, per privationem superfluorum
««mentorum cum simplici dissolutione & fixatione, quam per
9)irmn artificium facimus»reducendo illam terram in Qmntae
lenti* naturam , cum qua miracula facimus in corporibus mi- n eralibuj super terra, ut novisti. Secunda dissolutio ell talis,
^"alisfitcum C, quo ad divisionem dissohuionum, de qua tupra '«um. Similiter etiam tertiam facies distolutionem cum D. ut ttiam supra dictum est, fi per illam velis obtinere quintam essest* metallorum.
Vraxh eittfdm cafitis brevior.
Universale medium est, ut accipias calcem illius metalli, stnod dissolvere voles, super quam pone tantum C. vel D, ut £ i8 (, t(nln rfX. ? rcs digitos 8c amplius supernatet,deinde fac bullire aquam super 'Sne cinerum per integrum diem naturalem, aut ad minimum per dimidium diem pro corporibus tcncri#8c mollioribus, 8c id, stuod reductum fuit m F.aufer, Lc fervä in B. M.leni. Deinde imbibe dcinib quod non dissolutum fuit j & pone ad dissolvendum, ut nosti, Huius operationis toties facienda est repetito, donec omnis calx aut maxima pars praedicti corporis Iri dista- luta,
! Hactenus in fex capitibus, qua ratione substantia Mercuriad
lis omnium corporum calcitratorum , tam in generali, quam in * i pariculari via extrahenda lit,egregiam habes instructionem.
(• i
1 Caput VIII. G.
De VutrefaBime metallorum Phyßce lique* factorum significata fer G*
. ■■ ^ -— t;-„-Fictnriim nutr
,IAia in hoc Magisterio fine corporum liquefactorum putre- > '%factiane nihil fictipotest »idcircohoc fundamentum & pra- x 'n distinctam tractare voluimus > ut opera fapiehtiflim* natur* intelligas. Quoniam autem nulla fieri potest regeneratio,
* ln « putrefactioneöc corriiutionc corporum physice cakinato- n 'm, liquefactorum, & dissolutorum. idtoquc nulla operatio absque hoc putrefactionis fimdamcntd est praetermittenda. p*-
Vonlidcva pro exemplo Stomachum. in quo vase nunquam ah- »>■•>«»>** . tiuaciborum transmutatio fieret,'fine fueeursu vel auxilio istius corruptionis, putrefactionis & digestionis naturalis. Semen et l *m humanum in matricem proiectum, nop posset recipere Ipi- M4tncM% r«L «. Q_ ritum
Q]

24-i E LUCI 6 A tu I LiB. II. u'
ritum coelestem , qui praeparat sanguinem Se corpora apta fa c ad accipiendum animam imrllestualetn , quam putrefactio ,lC tota veterum Sc hodiernorum Philo'ophorum turba, tanti ut omnes firmiter concluserint .line illa nihil boni sequi P°
Ad quem finem Philosophus quidam ex turba illa dixit. ■
; nfl,munit quam fuit aliquid animatum, nec a natura editum nec crefct a / rhilcstphtr. ‘nisi post putrefactionem Sc nutritionem suam St Herme*. ^ ■ tote quod tota fortitudo hu jus divini scientiae in magisterio . hil cst.nifi post putrefactionem. In alio loco quoque idem cit.post putredinem ad hoc deveniet, cum quo poteris (fi ^ piternus Deus voluerit)perficerequifitam operationem> fic corpus reducitur in Mercurium. Orphultus Pbdolophus que de putrefactione Elementorum in turba dicit. Element* igne diriguntur,cocta litantur, Sein aliam naturam conver** tur.ei» quod liquefactum, fit non liquefactum humidum vero * cum Sc Ipistum,corpus spiritus,& spiritus contra ignem p u g n *. r Convertite ergo elementi & quod quaeritis invenietis. lst<* . lofbphus per ista sententiam tantum declaravisse non conterrita concludit: Convertere aute Elementa est facere hymidutn cum Sc fugiens fixü. Hac peracta dispositione dimittatur in ig nC • quousque Ipistum attenuetur & fugiens fixum Sc aurum ting^. permaneat. Sic ergo necessitatem divini hujus fundamen»^ authoritatibus demonstravi. Nunc etiam sciendum est <r
iUonu,
drupliccm esse in magisterio nostro dissolutionem seu p« tsC ctionem. )f) . |
ß> e- i. Prima fircum menstruis vegetabilibus simplicibus Ac !
ttti putris a- posiris, ut est in doctrina piaeicntis arboris Philosophalis- u quandoque circulatio dicitur Sc tunc fit,cum corpora in (1® « !
tiam reducere volumus, per medium praedictorum menst! ; rum vegetabilium. Tunc appellamus istam primam dm 0 , tionem,corpora in primam materiam redacta, Sc per circus nem in corpus bomogeneümconversa. «,
a. Secunda dissolutio, fit in ramis fecundi ordinis fi’P f ^ f ;i vel S. aut cum praedicta corpora circulantur cum Quinta °° essentia vel coelo vegetabili. -ii-
;. Tertia dissolutio; fit per inccrationem olei R. vel S.p'.^ nione quam ex ipsis facimus cum materia prima metallor“ 1 * 1 ^ perfectorum,per quam hic intclligimus Mercurium fr 111 yii”
E urilfimum Sc naturale dictorum metallorum Imperfecta eneficio fublimationis in nostram veram tcriam folia tatfl ductorum,quaeeslomnium verorumPhilolophorum. j jh
+. Quarta dissolutio fit in medicinis tertij ordinis , si^^j, lam in plurimis locis tibi declaravimus, videlicet in folutio^^, digestionibus,Sc unronc Mercurij Philosophorum cum si>a p

, Practica Arboris P«. 2.4J
** in inc?ratione & putrefactione Medicinarum. Quaodo lgi- * m «uberaveris totam 4. Elementorum substantiam, aut una Zubaut separarim Sc, quando prxparaveiis & cakinavcns ter- tan ? praedictorum coiporum & postea cötijüxens rum nostro Philosophorum, per medium supra dict® 4 1 0 u r - y u nc facies praedictam putrefactionem priedict* coropo 11 ,n vase supra dcicripto, cum quo non errabis.
Praxis eapifis P'l 11. 6»
. Oportet tebabeue vas cupreum tres circiter pedes altum incu- jfa putrtf#
Hts rnedio (it fundus rnuitis plurimis foraminibus u( colatorium ctuns.
*“linare pertusus, qui eximi Sc pro voluntate tua reponi postit.
Su pra istum fundum pone vas tuum vitreum, in quo est materia ‘“»■quam putrefacere voles,sed bene cum alio vitro antinotorio ^'autum. Prsedistü vascupreü, operculo O. (quod duo foramina Vol unum habet per quod vitrum tuum transeat) apti est regen«
. ***• Aqua quae in inferiori parte vasis erit» ad duorum di- giforum transversorum spatium vacuum, ad vasis fundum non ascendat. Notandum quoque est istum fundum duos "'gitoslaltiusquam in medio collocandum, versus vafis Orifi* eilun. Tunc ignem ministra per 40. dies. Et hoc medio putre«
•acere Oc decoquere poteris omne opus, eum persecto ordine,se« eundum incentionem nostram.
Caput IX. tt.
! De exuberatione animarum seu mercurio*»
tum metallorum.
"LliEc divina operatio necestariba Philosophis inventa fuit»
\ *■ 4 pro evidente 8c cctto fundamento St ratione transactae de»
! Puratipnis cuiuslibet praedictorum metallorum, de ipsorum fu»
! Ptrflua terrestreita w ad obtinendum per hoc medium,argentum
i ^vumsapientumAlchymistarum.St ad coagulandum illud cum 'uit terris sulphyreis pneparatis 8t calcitratis, reducendo praedi- «um corpus ad extremam simplicitatem. Sc naturam rcalis ful- pnurati argenti vivi sublimati, & separantis aeternum Sc perfe- j a corruptibili & imperfecto, ut videre est in capite k. Ista Mtmiw ii-
t COr POra exuberata * a Philosophis vocata sunt»argentum vivum Wi jticnm
' i «uberatum sapientum AlchVmistarum, lac virginis,sperma me - rii
•»uqrum, sanguis, spiritus mineralis. Aquila volans, Cauda Pra- P ,rman,n 1 ' tW*' plurimis alijs nominibus usi sunt Philosophi ne
. ."csaurum Philosophorum, ignorantes usurparent. Certe nisi Untfiua 1 ’ >He pretiosus Mercurius metallorum vegetabilium Sc animalium Mmum *x
" »xtra- ‘ ,hr ' u

i44 Euicidarm Lib. II.
extrahatur nostro mors, qui una sola substantia aut prima maj^ ria est,impossibile est in hac divina Iciemia, medicinam primi W' cundt & tertij ordinis tacere. Quamvis in medicinis terti) 01 , dims fecundum caput N. proccdeic possimus: quia sublim’ 10 ' modo ibi proceditur,5c opus riiagni momenti praiparatur.
Praxis capitis IX. II.
£vubiratl» Hanc liquefactionem corporis mineralis dissoluti,Sc secundus
Mm. Metalls modum in capite F. declaratum, liquefactum, pro certa & (ec l,r praxi habere debes. Corpus vet o liquefactu,per B. M evaporas'' Sc praedictum corpus in fundo vasis instar mellis crassi rem-i^ bit,super quod tres partes D. affunde & in Y. per 12 borasadf 0 trcfacicndum poneideinde super cineres cum igne moderato stillandum colloca & omne quod per hoc regimen diftillaref? tuisti (erva. Deinde iterum super maceriam in fundo reliquam,tres partes D.&paulb plus affunde.Sc in B.M leni pct'£ horas pone deinde per cineres, ut privis destilla,istumque pro^ sum rories reitera »usque dum rora substantia Mercurialis cl ' ( conjuncto D.sit exuberata Omnes istas distillationes distils'P c Y. 8< m fundo vasis manebit liquor serenus 8c parumper g 1 '^ mosus, quem nos aquam & praedictorum metallorum M cr<: ,. v mini vocamus. Iste Mercurius seu aqua, cst unumexprincip* ■ bus fundamentis Sc clavis nostrae domus ubi est repositus 11 laurus Philosophorum. 1
Caput X I,
De fraf aratione terra , Metallorum, Vegetabilium & Animalium.
O Matrem ignorantiae, Reginam & Imperatricem hinc *" disertnentium & fiduciam (upei borum St temerariorum listarum.qui fibi persuadent, fe per unam quam possident," plicem dissolutionem ad summu magisterij nostri gradum J( Stuintscitfo ■ pervenire. Noscontrafirmacoticlufionc stamus 2c declara 01 ^ lutiwu>n me. ,jj os> n jsi A.inB.&B.inC ScC.inD. &D. inD. rubrum & s 11 ^ dei mhl tn brnm Jn 0 reducere poflinf ,non habituros instrumentum •rte lentet. £ 1( . |urn ac j saeiendum distoltirionemSc Physicam putrtfact' 011 ^.
Idfeoque illi qui nori po'erunt reducere corpora mineralia ' v K’reepM tabilia & animalia in E. F. G. H. nunquam etiam poren"' 1 P c j,|- summa epe- n j re ad leeuhdam partem nostri magisterii, quam phyfi c ' l,T> -jtl rattjHH chj~ Positionem vocamus , fine q»a verum intellectum Sc chy 11 ’!^^
‘ ‘ ' perfectionem habere non postumus. Sed quia in hoc de ^ capite,de prxparationc öc cakinatiync ignea 0 rutuum

PracticA Arboris Pii. 2.4f
quarum animas aut Mercurii exuberati fuerint f nobis dicendum c Mplura mine non addemus.
Praxis capitis X- l.
„ Accipe terram qualemcimque volueris, & imbibe
£*«« «n a s u * a , u L & pone m Y. r er iex horas. Demded.stitla mnat.
P tr cineres calore mediocri.Sc in fine auge ignem patum, erv
««'nrrn liquorem, (i fit dc renis metallorum. Liquor emm iUe
'ncetationem medicinarum inservit, 5c appellatui thesaurus efhimtt "ysieusPhilolbphorfi. Sin ver? rllelrquov de aliis terrisfit, ab)K«
' '“‘«.quia haec est superfluitas ipsarum Et has operationes rei- , Cra » bnbibmdo, »nhumamJo & <3istiltando per cineres tarr\ di\i d °r\cc pr,xdict;aterra nullum nmpUusliquorcmdelViUet. Ut au- Stammten* cognoieas.au bene sint pire par,-na:, accipe laminam de S. velfwfw»»«.
^ 'gnitam, Sepone super illa parum de prjcdicta terra , 5t fi non
‘«niat,bene praeparata erit: Sivero futtutemittit, praedictam pvre- >
Potationem reiterare oportebit, usque adsupta dictum lignum.
t>nde calcina illam insumo tuo secreto »ficuti in nolito aperto- ‘‘•«i dicemus. Sitcrrx ist* fuerint de individuis vegetabilibus «canimalibus,calcinatiotua albacritplus vel miniis (ccundiim ‘•olorem individuorum. Similiter etiam de metallis secundum Compositionem quam habuerunt in exuberatione prardictorum Idcrcuriorum 5c animarum ipsorum, 8c etiam secundum colotem prredictorum metallorum proprium, Tunc corpora ita prasparata 8c calcmata apta sunt ad recipiendum animam tuam.
pro nova generatione,corpora prsedicta reducuntur per setre*
tarn sublnnationcm in ptinffimum sal.Lc argenrum vivum subligatum L< sulphur natura:.Prout in capite sequenti videbis.
Caput XI. K.
De unione animarum exuberatarum cum terris suis calcinatis.
P°stquam per praecedentem instructionem percepisti viam se- paiauonis 8c solutionis per quam corpora metallica in amen- tUr n vivtim reduci queant.inm reliquum eft, ut ad complendum °P«s nostrum,dicamus,quo modo illa corpora sufficienter praeparata in sulphur(apientumsint convertenda. Princeps Philo* «pltorum in ultima parte nteteororum demonstrat, quod bene- “'cttim hoc sulphur dc argento vivo trahi debet, sed nullam men- «ontnt argenti vivi a nobis supra declarati facit & hoc tan- «m dicit. Si argentum fuerit purum, coagulabit illud vis sui*
1 '«iris albi non urentis Fhilosophorum, illud est res optima
C»_ ? quam
i

fiiuciDARU Liber 11.
quam Alchymist* recipere possunt, ut ex eo illud argentuffl V vum.in argentum optimum Scc. .
Jtfattru Ph. Idem de sulphure rubro dicit, quia divinum hoc corpus 4ntt substan- duabus substantiis igneis est genitum , quarum prim.i est d'“' Um igneat qusfe in pura sphaera lui ignis seablcondit ,qu* cauiat Sc de» hiitt, citnostramQ_Estentiam vegetabilem inactum. Altera est 1,1 elusa in sua terra & est firma & fixa, quae terra.postquäm calcis'* ta Sc per media nostra depurata suit recipit in Y. luam prim 31 sulphureitatem.quatseunitScfixatin persecta unitatem adeb postea perviam lecretacsublimationis ascendere faciamusp 1 *, dictum sulphur Philosophorum nOn urens, ficuti in capite A D.rubrideclaravimus.Quamvis auteinista praedicta secreta"' limatione,pretiosum hoc corpus (ulphureum ascendat in lun" 11 albedinis fotrtta, nihilominus tarne» in profundo luo, ig ntMt ^ sulphurea alba rilbta infinita 8c ndri urens repetitur »q«^^ sulphur Philosophorum 3c nostrum, adluscipicndmn tincti" 1 utramque, albam Sc rubram secundum colorem tinctura'u"'l fermentum videlicet,quod est anima hujus benedicti lapidis l |C ^ posthac dicemus » Sc est id quod lapidem perficit, post tcrmentationestUille omnia metalla imperfecta mutat ist >"> cta, seu speciem 3olificam Sc I.unificam pro ratione color" cti fermenti fui. Divinus iste Author dtinde declarat hoc u' damentum per descriptionem hujus lapidis,ejus Sdlcm Sc fuppcditRre dicens,omnibus corporibus imperfectis colore f sectum, & artist* suadet, ui fermentet Sc uniat duo lumin* ^ supradicta Cum pi jcdictolulphure Sc argento vivo gloriolO'^ quod consequenter ad scopum desideratum sit perventurus censiNamauium, aureum, Sc aigetum argetum tribuit colo r Qui vere argentum vivum cum Sole Sc Luna tingere novit,iSj venit ad arcanum quod dicitur (ulpliuv album optimum ad . p gentum,quodciun rubeum perficitur, erit illud rubeum °P|, mum ad aurum. Ab illis ergo corporibus extrahit sulpb° r r jj bum & rubeum, cum in ipsis corporibus sit purissima snls^. substantia genuina & natura denurata. Et quia sermentu'"^ ttlligltur esse id qüod istam admirabilem compositionem . ^ perficit, in litetis ad stiagnum Pontificem in hujus reig r3tl jj$ Fnmtntum Ictipus (sic inquit. Cum autem feimehtitm sit anima
nostri(sicutienim anima rationalis cörpus humamiirr vis' 1 ' 1 ita ctiarst corpori mortuo i natura fermenti altcratio ) ab to vivo sapientum ei(quod est corpus mortuum )a natus* menti praestatur alteratioiunde anima obtinet Principatum^^, ccns vires suas,idcirco anima lapidis nostri liencdicti vocatus mentum. Plato quoqufc de hac re dicit, quod in omni lm|’ r aIbo,td est Liina inveniatur argentum vivumptirum quem 3 ^ jn

vili«
l!a»
inia-
ai"
f'
t*'
.S
lib'
0 *
1(3*
.6
jl"
.n>'
cu"
,a"'
;di'
llO-
4*
)«''
sfi*
,*
lici"'
,£('
f
, Practica Arbo^ 1 * Ph« *47
* u ™ in sulphure tubeo,id est Sole. Avicenna etiam super hunc "«nm inquit. quod non «periatur tal« sulphur super terra, nisi “'«dquodio istis corporibus existir. ldeoque perfectui, wc- IUm 'nuperioribus capitibus tibi dedimus cum certmima Ici.
Wu 6c praxhfacillimo negotio omnia corpora prxdtcta lulpbu- am argentum vivum reducendi,quod est dc certa comidera- ' otlc s api«r«um Alchymist ji um. Insuper medium tibii oltende- Us . per unionem dicti argenti vivi exuberati cum stus terris
P r *paratis5teakinatis fdctam.Scper lublimationem rhylicam,
'* tr *hcndi nurum sulphur ipsorum. Crede mil%impossibi!e mtfxvM- P ane est, ullam facere medicinam ( inprimis vercÄc specialiter P ■* t V u ' l 'ccundovcl tertio ordine) nisi priüs acquirassolphurper mo- Um praxin quam in hoc capite te docemus. Hujus seculi 4rti » tru „, operationes mixtas Sc confusas faciunt, corpora enim sol- ' mf anA u nt, argentum vivum vulgare addendo 5c postastam solutio- y 4 tpi»urn ^ r <- brm materiam Herme ricam sigillant. Quidam lal armonia- ^ arA tientra CUm v e\ uvmam humanam addunt, (cd bcstixtalcs sine dubio o- /* Ipharii. n ' n * doctrina Phy(i^a,5c divini magisterii intclligrntia sunt pri- Vatl ' Hinc est quod per viam istam confusam,nihil aliud agunt «luam ut absque ullo ordine mineras confusas faciant, nam qui Metalla veteri (ua st» ma spoliare non potest,is minus formam ^vam ipsis induere potis erit. Quicunquc hunc textum non 'ntelligir.intclligcntia Physica iublimatioms hujus divini Cc gloriosi corporis iulphrci.proisiis est privatus.
x, , i
jl'
i" 5
cd
><"
ili*
Jtr
cC'
c<’
i-*'
*
i»'
Praxis capitis X L K.
Nos hic describimus verum medium (tu viam per sublima* rionem obtinendi primam materiam sulphuream, in forma salii sulphurei, & argentum vivum sublimatum mineralium vegeta, bilium 8t animalium. Qux j rima materia dictorum individuo*
*um,est vi na substantia sola, ut supra probavimus. Idcirco acci»
Pe praedictas terras praeparatas & cakinatas.ut m h.capite dictum ‘ u *t,5c impone illam quae tibi placuerit in vas vitreum & imbibi «Uam cum (uoproprio spiritu seu Mercurio exuberato, videlicet J err * v,,ul ' octava pane, deinde cum septima & tertio cum sexta tyiartb cum quinta , quinto cum quarta parte. Nec ulterius M ji
' tam nutrinoacm persequere, quam inY. tacere debes per octo CH p t t.
'es cuniigue temperato, vel per plui es aut pauciores dies» pro - ut -'debis.nat ui am terrarum esse comparatam,qux nempe terrae c ‘tius aut tardius dispositae sint ad, recipiendum siios Mercurios «uberatos. Cum videbitur prxdi&am terram esse siccam, tunc «apora per Z. parvam suam humiditatemperegrinam, 8c super-
Uam , saporem aqux fontis habentem. Et in hunc modum
°*U«ua tuam operationem videlicet imbibendo,& desiccando,
Q 4 usque

Subtimxtio terra calci na - t« in vlorie .
248 EtuciDARirLiB.il. n
usque dum fpirims exuberatus in sua natura sulpurea sit vict l,S ’ ^ fixatus. Sic me intelligas velim,quod liccitas teri« calc»"^ & praeparat«,suum argentum vivum exuberatum c5vertit ,n V 1 rum & naturale sulphur,& videbis terram per jsupradictas \ l tiones , in unum iolum colorem album & pallidum fm' 01 ,, variatione formari, & tunc facta erit spiritualis, quod l' f l’ r0 ^ Ixamin an Accipe parum de illa terra ft lamina: argentea: ignit« inip oflC ’ ( j, terra sit/afia maximam suam partem in sumo avolate videbis/ Cartcii' 11 ' r j, Jpmtualu. rfra toties quartam partem novi Mercuri) exuberati, nnrricO“ 1 ? j dcficcand.oÄ*tiedumpra:dicto ligno potiaris, & postquam’ videris , cum igne forti sublima, *& in hac 1’byiica sublim. 1 "®,, primam materiam Sc gloriosum Mercurium s ulphureum m" 11 ^, lern vegetabilem aut animalem ad vasis latera ascendentes bebis,quos tres Mercurios Philosophi pro sph materia accip 1 * 1 ^ qua; in fundo vasis terram nigram damnaram superfluam *• patribus nostris spretii relinquit,dc qua prttioium lernen si llt tractum.line quo in hac arte nihil heri potest.
Hanc scientiam amplecti & exercere debes per viam ralem & probabilem , licui per claves alphabeti apertoriab* j, claravimus. Hoc modo dc cum hac abbreviatione, trium!’* 111 & thesaurum hujus benedict« scientiae integrum habebis.
Caput XII. L.
De Oleis adiftcerandum omnis generis Medi' anas significatas per L. ut molles & fluxiles fiant .
T e/ »todt faciendi olea incerativa.
T Res sunt modi conficiendi oleum incerativum pro'ii ,tf !.
dis Medicinis. Primus de terris medicinarum terti) 0 trahitur, quem post divisionem seu separationem 4. Elcm tr * j, rum in praeparatione dictarum terrarum obtinemus, utinc a P. (J i declaravimus. Duplicis autemgencris sunt ista olea. est d» compositione R. alterum dc compositione S. quorun 1 £)( , ad rubedinem , hoc vero ad albedinem spectat. Scciindu^j. ccllcntis olei genus est illud , quod pro inccratione ^ e °\ e[> (0 rum fecundi ordinis inlcrvit. Est autem hoc fecundum 0 cxccllcntirtimum, quia Mercurium vulgarem retinet, & ^
natura digerit & illum in album transformat, vel etiam >' u fecundum compositionem R. aut 8. .ßj,
Ne autem aliquis in hoc textu decipiatur, oportet ut a a t cum vult hujus fecundae considerationis oleum tacere,p^ r 0 media eat & omnes operationes necessarias faciat, si ,aI11 jl, d f/ rabilis effectus super corpora perfectorum metallorum
r»* 1 '
2 .
I

l Practica Arboris Ph. *49
. '^quisunt «ulai pra-dictorum oleorum, videlicet ad album Sc
, br ^ procedendo inr E.V.G.H. l.K. Et deinde sex partes aut f^.fupensta sulphura sixa affunde Raym. Luibus dehoeo- t,'° ' n c pistola accuratnria&in parva magia tractavit , u >
Mfmemsifoliatum C hoc est terra nostram albam vegetab lern ? (ubliinatamjaccipc, minime vero auri malleo extento
11 nec aurum pictorum, beut vulgares ignoiante» in e b^nt. Tertia,ttrtiiolcij nostri constdevatiocst. Cum simp 1C l( V oleum de imo duorum luminariumfacimus, quando po ->sl,^ueiiictiones (cakinaiionc & disiblutionem in cap.E.ixr,) anima aut Mercurius lolus est de ipso exuberatus per revo- djnotrem aeream & per compositionem istarum animarum aut sefcunj cum partibus IcxD. Hoc tertium olaum est illud, cum ^‘o medicinas jn imi & secundi ordinis inceramus. Verum ta- est, quod in projectione medicinarum cum pi a dicto seenn- dn oleo inceratarum una pai s cadit super mille, & quod illi, qui debito modo illectationem instituunt cum hoc tertiooleo, unam sattem super centum & amplius cadere faciunt. De quo tertio °leo nobis in hoc duodecimo capite sermo erit.
Praxis capitis X11. L
Accipe igitur R. vel S, & calcina sicuti in capite E. dictum ftiit, &c diffolvc cum aqua nostra minerali de vitriolo Romano, alumine rupis 8c nitro facta,cum sua lorma per primum medium dissolutionis uti cap. VI E diximus , ubi clari caseinationem o- Himum metallorum tractavimus. 'Nonopus cstcalcinarecor- Pora praedicta cum aqua praedicta minerali & acuta, sicut hoc in j 'oco dicimus , sed secundum primum modum procedendum : hhi erit,sicuti de tali calcinatione dictum est cap. 6. E. Postquam
[ V'aidicta corpora,Solare videlicet autLunarc,secundum primum MtJtuprtpt.
modii cakinasti, tunc tantum de unctuositate tertae in menstruo rxndi deum Rostro devativo videlicet inC,&inD. distolut* ut (cis appli- mcenuvum Ca ndum erit,ut hoc mediante,(pu itum suum, videlicet acrem mx.ß m P lex ' Rleum tam preciosum, gloriosi istius metalli, separare queas.
*ost hanc applicationem pridictae compositionis menstrualis 'upracornuscikinatum positae, corpus illud benein vase sigilla. u m,pcr dies octo in putrefactionem pone . deinde per Y. aquam “pulla,tunc substantia Solaris aut Lunaris in fundo vasis mane- « corrupta, instar erasit mellis, super quam fex partes ejusdem «ustrui elevativi impones ut supra dictum est, deinde per 12. or as in Y.collocabis.tum per Z. distillabilis. In fine distillatio.
Kaugealiquo modo ignem ut scis,6c omnes distillationes supra cnU S ' ? Uas ' 10c 'Bodo supra praedicta corpora corrupta fecisti “>gc separatim. Deinde reitera (hunc procestum) & fup ev
Q_ 5 dictam

V 9 _ Elucidak.ii Li*. II. ,
«ictam materiam qui in fundo vasis reliqua mansit pone de°, cto menstruo elevatio cum octava parte materiar & imctuoi" tis in ips» dissoluti; Hic enim habet proprietatem <Sc facu»*' ttm faciendi exhalare animas,Mercurios aut olea dictorum rallorum, Vosthic pone in Y. per n. horas & diststl* P*: Z.sicuti supra. Et in hunc modum reitera dictam operationi' 1 ” septies aut octies. Quibus finitis accipe amnes destillatio^ per Z factas, Sc distilla per Y.& in fundo vasis, liquor remanes' qui per Y. ascendere 5c destillare non potest, nisi cum illo tant ul1 dem de nostra Q^Essentia miscueris aut illum ita relinque.
Hoc est oleum nostrum simplex ad incerandum medie 11 ’®
pRmi & secundi ordinis. Ubi notandum est.pratdictum ol fU ita fore gummpsum ut sunt lyrupi.cum propria sua albeduuMr dictis corpOubits inest. Sic ab illo fructum optatum obtin® bis, studiose ergo serva, quia in filo loco conveniente,luam f** 1 ” medicinis nostris compositionem cum virtute & effectu si ,c " tibi monstatliri sumus.
Cap. XIII. M.
t)e Inceratione Medicinarum & eiusdem usu tn hac arte.
lNceratio seu mollificano & liqiicsactio a Philosophis patris* ■» ÖC Praceptoribus nostris propter duo fundamenta lat boni n- ^ SMfitiii qut- menti inventa fuit. Ciim enim medicinae nostiI in liquefact 10 ^ Uam ctrpoti* f ua duritiem quandam habeant,(quod de arctissima colligatio"^ c ‘trtusnem ^ unione animarum, scu Mercuriorum exuberatorum c " bonis terris dictorü corporum diiposiiorum, calcinatoruna, f[ paratorum & sulphuratorum facta procedit) ideo harc vcr f P*7 sica unio tantam habet delectationem in ista seminis spfm 11 ' 1 . sui conjunctione, ut subito cum corpori suo glorificato adi" 0 ^ fuerit, se in eius terram sulphuream.tibi comiaturalem tra»* 1 ", ict, adeo ut quilibet pars sbiriuus istius exuberati, pier ( c ' t£ i tionemquam facimus,in substantiam tern sicci sc convertat- ^
Alterum fundamentum est. Quia terra, ciim sit disp 0 ^ ii prappaiata ad. recipiendum animam & Mercurium suum' non velit erga ipsum este ingrata, in quantum est corpus »>*
& permanens, se transmutat, <5c propriam naturam suam c0 , n ssti tit quamiitri potest in spiritualem, secundum sui spii itu *.f naturam, sublimando se simul cum illo in sal pretiosum & 's te plertum, ut naturi sit sulphurei, videlicet terra Snpiuinn- liquesactionem. Qua inceratio scopum Solificandi, Lunih £ . ^ ^ terras dictas fixandi habet <k efficiendi, ut liquefiant per v ‘ o j t ,a
»sia olciduomm lummarium fixativorum. Qiiod vel q"* t .
pr or

w. Practi CA Arb ORIS Pm. rsl
' °P"etatem haben, . ut fluere faciant dictas medicinas inflat / *"' 4W< ’ *? p *■ «dixittiui. Hinc est, quod veteres dictam inceratroncm,
^dicinatum nostrarum perfectione invenerunt.
PraxU capitis XI IU -M.
Cii»,urinale vitreum, luta eius mediam partem, & ultra, Mtim tnn.
iti i 0 * 0,fl - >» illud impone tuum lulpbur benedictum, prius ™
jMrntiti fubtilistimum in inortärio vitreoredactum. Si fui-
|j ' r >"ud de (>. vel P. est extractum. tunc imbibe illud cum duo- nu P-Tte olei S. sin veto de Qjel T. est extractum . tunc im- 1 c illud cunr duodecima parte oleiR Lc pone vas tuum (in.
Istan, divinam operationem vel compositionem imposui- r' 'RillatUm (upet ignem lampadis*,cum luo operculo tectum. t tö n,jnua hoc regimen praedicti ignis temperatum, usque dum i' 5?^ u tyhur in ic, oleum praedicti R perfecte recepisse. Deinde "'bibe pro secunda vice, cum duodecimo parte, continuando ihp 1 ^ 11 ^'P ra dicti ignis, imbibendo öt nutriendo, donec videas 'phur tuuhn non amplius in altum sublimavi, sed interius mattete. Time cmm fixum & tistibUe erit, (icutccra, quod super f x<
ar nina S. valde ignita probabis, quod si hoc sulphur inceratum-'"e " a m - ‘‘"at line fumo, magisterium tuum perfecte consummatum ha- j C his, sin vero fumum emittet,tum toties cum oleo novo (upra *;icti ponderis reiteratio facienda erit, usque dum prjcdictum tignum apparebit
Caput XIV. N.
De divisione vel separatione elementorum mmum metallorum animalium &mine- ralium in genere.
hma apud nos stat sententia, & conclusio. Nullam medici- "ara Une magisterio istius divisionis elementorum fieri poste. r Ut a d minimum sine exuberatione animarum aut Mercurio- t m "thallorum, uti de A. tractavimus,& pertectum talis exube- n, rcM HM<. p' 10 "is medium ptaelcripsimus. Hinc est, quod cum H. de R. taUtu exubt.
Cl mdum ordinem fui capitis trahimus»ista anima 2c Mercurius ratione, nihil a ^ ar ' s "duoclcmcnt.i > ,aercm 5c ignem videlicet infe trahit,aqua fi* m “'t'-l Iji? 8 ' dicti aci is in composito instrumental» menstrui fui Vegc- tx k anim * praedicta:, aut Mercurii corporis praedicti Solaris . "berativi, reperitur, qux.aqua primum eius est elementum.
est alia differentia inter breves suas clementorü sepatationes
ijp Tlaic * rcr ni» quam in hoc praelenti capite defcnbimus.nisi quod s Brtu ^ °Peiatio tantum requiritur in medicini» tertii ordini»,, qua ^

ifi Euicidarii Lib. 11.
valde prolixalest, & cum magna praeparatione peragim' quodlibet oleum separ,itim & distincte est colligendum • longis inliumntiombus & pluribus distillatiombus, ut in p ,lf hoc capite videbis.
[°seia I '"vatu P e r Z t Bll >* m
Praxis capitis XIV. M. $
xAtjutsefart- Accipe compositum putrefactum, quod tibi placus r ’ f ' |(l tu « putrtf*- pone indistillationem per Y usque dum omnis aqua tr.in 1 a<> . quae est elementum aquae, quod in vale bene munito seps" Jii
ntJ" e ^ a ' diligenter serva. Et cum volucris instttiicre separationem * eC y elementi aeris scilicet, affunde materia;, quae remanlir m ^ , } f(
aqua fiia propria ad qttator digitorum extantiam,8c ocd'd^r
«-r—p - - -^i —...v , i.j (v
cum suo vitro(Antinotorio / / in Y. pone per tres dies, deum 1 ^
terdistillapcr cineres, donec materia in fundo valis manea'
sicca i sine refrigescat vas, deinde affunde denub de suo c ' f "’^i
to aut aqua propria super praedictam materiam ad ext ' 1 )|)(
quatuor digitorum transverloruin, sicuti supra fecisti. i* E ( <[
denub ad digerendum m Y. per tres dies» deinde dillilla b' per cineres , & reitera ptardictas affusiones, digestiones &m 1 j tiones pc 2, decies. Si aqua instrumentale deficit , tunc c" y, destillationes ex cineribus factas, pone in urinali, <3c diilill>'P c J Et aqua, quae fecundum hoc regimen destillabit, bona ci"l> ^ mi poteris pro opciatiombus supra ditfis. m
Custodi & serva etiam acrem , qui in suado vasis ferit, in vale alio bene munito. Et notandum est, quod l |l l qui infundo vasis m.inlit, cimi ultimae distill.itiones pei Y ß l ' r ^ est elementum aeis, quod invase bcncclaulo ah elemento ‘j‘1 ^ separatum, bene ent seivandum. Hacc separatio per m', supra dictum fieri debet , sed tamen pro pertecta tua jii dicimus, quod cum elementum aqua: transiverit,ignis tino '?'( erit augendus , ut totum elementum acris autpats cius dese di, possit, & ut destillando intret & conjungat se cum aqua lua d ' jj lata, postea tamen unum elementum ab altero separandi' 111 perB.. ut supra diximus. ^
fymscptnt. *Jam quod ad separationem clementi ignis attinet, de c materia aut composito elementum aeris separasti,iisdem ,fs nis & modo, quo in separando aere fecisti, utere, proccdcn“ 0 '^, similes imbibitioncs.mhumationes & diffillationes »excef 10 ^, quod jn distillatiombus per Z igne uno gradu nugis • u 'g , ' , . f | oC 0 bcs.quam indistillationeacrisfactu. libi notandü est,q u0 ^ decem revolutionum illius separationis,banc m quindecim ^ lusionibus facere debebis , 6c quod omnes distill iriones ‘ j S perZ inhoc secundo magisto io per Y.ficri debent. Cbm 0 ’ ■(,
« . ’ .-A..« . . . i* l/JM 7 .
■ 'Uni
'Oligd
''mtu “ddiU, scit, S
. parai ‘gut q
'8«c & Bunrn seillCfl
du* ,
sesetit Uoiini 'gnis (
'stsce
'Uni
ftanti
dum,
'luas
ubtin
serur
Adliu
>stis
Wbi
i ttvc
aqua erit perY. distillata ,tunc elementum ignis in fundo V/j
d' t ‘luit
do i
sec;
'Ur
'or
seti
3c c
>n
sti
sei

fo rni1s Puctica Arboris Ph.
<<, 1Cc ' 1 111 -'nebit > super quod,elementum acis hactenus rc- RtBißcatu, n ' 'Uiponr, Sc haec duo elementa conjuncta in cornuta a ' rh & ‘£ n <*
Per Z
Hitv '^H'eiatum distilla, donec videas materiam m r c ' ’ nflar ( l’ilü mellis cratiam. Continua tamen totum distilla.
fundo cor- "'l/«' 1 #*'*.
■gnc non nimis violemo, usque dum videas materiam
( 0 Clln 'uuiu . ...
_ ’&flatam este, tunc enim distillatio ccstäi e debet. Aut maioris ad V ,Ud ! n ‘ S "uf..obfeiv.',au dt duobus elementis conjunctis, ÖC r j '^'liandum locaiis, nes partes de quinque partibus tranliyc- liv ' ^ tuttc ce ^ a dististarc, 5c aci em in 1 ccundo hoc iegimiac i«, '' Ulni distilla adhuc septies per se, deinde serva, quod dc .fc nr quoque dt imelligcndum, rcnianentiam autem, quae dc h‘'e&aeie restat, eum terra conjunge. Distalia lgiturperrc- °"’ lr n lupi a dictum ires partes de quinque panibus cöpoiitionis j' lcc ' t clementi aiiiisö.- ignis supra fast* > & infundo cornutae u * 1 aures istius divinae compolitionis instargrasti mellis rema- e “ ll "t. Continua anum tam diu distillationem tuam cum igne n ° n nimis violento, donec videas in fundo cornuta: elementum
congelatum. Tunc enim finis operationi imponendus. Hic Hocolcam esi * * fecundus aer, quem nos oleum vocamus & thesaumm Phyfi- thtfiurmPkj- aj incerandum medicinas. Quod oleum de corporis (ub ß““ P rt “antia multum pliinmvim participat, quod tibi erit rcctifican ‘ n ^ r f , ° nC - durn, distilbhdo lepricspcr Alrmbicum; 6c pone teri as aut feces, e 'Itras io rcctificatiombus istorum duorum oleorum aut aerum Obtinuisti ciim igne,ut modo dictum fuit..
Finitis istis rectificatriombus praedictorum duoiü clemen- EtSifctn» 'Orum, praedictiaeiis videlicet, 5caqu*j accipe aquam, Sc illam -.«ju«. ä< lHuc (epties distilla per Y.& poneteiiamSc feces,quas in duabus ‘stis lectific itiombus, istorum duorum oleorum aut actum ha> bc °rs cum elemento rerrx.
Häc clementi aqua; rectificatione finita, quae per quindecim EtHificttU. solutiones transiverit, 6c hac ratione separato elemento ignis c tCs ra calcinata, hoc elementum ignis septies diftillabis cum *| Ul »quc partibus aut ultra sii«aqua: rectificat*, ut scis. Sunien- £ P r ° quolibet pondere elementi, scilicet ignis , quinque partes praedicta: aquae restificatse Sc septies reiveiando.
In hunc modum habes cnlcinationcm 1'upradicticlcmc* cu ' nt ''S nis - Simili modo calcinationem elementi tet r* facies, D« tirra’ eo 01 ' u * uqua praeparata Sc rcctificata. Et sic terra illa Sc ignis ^ ucordabunt in siccitate Sc simili modo Signa quod attinet ac t,IUl « calematarum, illa in capite K. & in capite 1. videbis(aitt in vq' c ' Ulnc l ue partes ignis plus quam est coipus,digere&destill» stifi ^ 0C modo habebis plenam doctrinam fepaiatibnis Lc re- ,; rbi\T ti0n ’ S e ' crnfnto| u. qui modus mineia)ibus,& plantis vege- “us Je animalibus communi» Sc universalis est. lfi V- "hi-
. us

:(*
if4 fe t uc'iD A Ri I L i b. III- fls a> j
libus & animalibus individuis tamen,non tam longissimi <;• tionibus opus est, ut in mineralibus, id est, metallorum ribus , quia in vegetabilibus & animalibus elementa >'' liter non habent sortem unionem St colligationem, I> cut tnetalla.
Hic tibi revelavi secretum, quinimocxcellentiflima' ^ ta, cum quibus si sapiens fueris, in praesenti doctrina & p ra)tl poteris errare.
’ _i _____
ELUCIDARI?
LIBER III ;
Seu
Tertia pars Elucidant. De ordine Medici narum cum reprobatione Sopbißuatio- ttum ßeberi.
Ostquam persterni Dei gratiam icien^
artis transmutatorix descripsimus , per qu.iniP^ dens artista facile totum magisterium t ntC • j t iii potest: Nunc quoque media, iWdicinam&kf'^f ; nostrum benedictum componendi trademus. Verum q 1 " 3 , fo-1 sunt otdincs compositionis medicinarum aut lapidum e ! phorum. Ptimiim de medio, medicinas primi ordinis ad P , ctionem reducendi tractabimus, deinde de fecundo, tum * jj, | dc tertio. Quamvis autem Geber in summi persecti 1*5^#
f raesentem hnneordinem observet,hoc tamen cum rever« r,t ^ onestate huic divinae (cienti* debita non facit,quae ab ver* 1’liilolophi* transmuta tori* Rex mineralium l° r jß »er & substantialiter vocatur : Ideo animus non est, cl | " T ' rl jb lilsa, erronea & mendaci opinione, medicinas dicti G c ’ ipso» insuo primo ordine scriptas, sequendi, quia supt res,(oP ^ sationibus Icnndajolisple nx, & olficio fidei repugnante*- ^
nullo modo similes lophisticationes & fallacias tract*'”^ y Ars sophistica ab hoste Dei inventa fuit, a qua firimus S J>'
lieni. Idcirco eX tota fide St charitate fideliter tibi scrip* 1 . 1 j { 0 > grati* quam infinita bonitas divina in n6s contulit, tc fecimus,qua ut justa St sancta poteris uti, quam alite* ‘ <r noluimus,ne in proximi nost® cederet dcstructionci*-
V*

Prac^ica Arboris Prf*
Caput. I.
medio componendi primum ramumprimi or- kn 'u ,q U( exjulphure Solis cum nostra QE.per ctr- culationem in vafi fbtlofofbtco praparatur. *
A ^- c >pcii). urtciasR.vel S.secundum ordinem in capiteE.con- tentu Sc calcina.deinde facUquefactionem8c difiolutioncm P'ötum.ut in capite F.invenire licet, & dissolve illa per primum Bttdum, m capitibus descriptum videlicet cum liquore aut ole® Bostrat substantiae terrea: vegetabilis alba: permanentis & fixae, 0 naturam Qjtsscntiac redact* aut simpliciter cakmatar Sc prae- patat*. p cr q Ua . <j u0 media »bene Sc securi cum praedicto li- luore procedendo,hunc divinum solutionis effectum tibi acqui- *, es >pr*t«n' illam dissolutionem, qu* de duobus corporibus praedis cum oleo sulphur» nosti vegetabilis in capite F. dedantur.
v Sciendum est,tantam esse magisterii nostri excellentiam , Sc
*am certam, ut individuorum natura, per prudentis artistae arfi - dum convenienter excitata, omnibus mediis possibilibus Vire* suas demonstret. Interca tamen tibi fecundum declarationem ttostam procedendum erit, & nullo modo errabis. Hoc tamen nijjilutitntt hic non est praetereundum, omnes illas dissolutiones quae dili- gentins & pretiosius praeparat* fuerint, etiam plus impreslioms >•«/»»»•- v «getativ* in corporibus mineralibus prlsstiturai. Etsiccon- '«quenter majorem transmutationi« effectum uti declaravimus,
>n projectione hujus benedict* compositionis habebis. Ut au- F*w**«W< * cn » natui» citius effectus suos producat, artistam ad talem disto P r,m, & ft- lutionem praedictorum corporum secundum nostram declara- Tonern acccdcrc iubeo. Hac enim de causa prima haec via ä pa.
"'bus nostris inventa fuit,ut artistx.in multitudine Se tcmporisSt tx pensatum,qu* pro medicinis tertij ordinis requirebantur, «U- Ir,an, i adderent.
- Ut autem ad propositum riostrufn redeamus postquam dis-
°lutioncm praedictorum cövpotum feceris, tone itla sic dissoluta P° nc ad putrefaciendum pet dies octo fecundum praxin, quam /! ca P'«c per G.significata repericS. Deinde separa animas atit Crcu tios ipotum per docttinam in capite H. descriptam. Rei- ^ ra ndo magisterium utque dum materia Mercurio suo fuerit pri- at *.aut anima,per H. significata, Aut fac istas operationes per st P* N. quod longius Sc molestius est, propter elementorum stationem,cui inhumationis modus propter brevitatem longe pt«-

Ls6
E LUC ID ARII Llfl. III.
geprxstat. Rcctificabisöc purificabis auterri Mercurium per septem revolutiones aereas, & cum sicglonficatus erlt ’ # Jr: separarim in vase bene munito. Deinde calcina terram s’ ctorumlummarium.quxpost separationem & exuberat' prxdictx animae aut Mercurij in fundo vasis remansit .^ 1 ( j, secundum medium in capite per I. significato ostenlum P r 5 C Lo' Tum persequccj| 6 c continua istafri calcinarionem & pr*l ,i,r rem fecum,secundum ordinem capitis K. Tunc hoc s£ ' r F u ^ir
Jactum est in sal & sulphur naturae preciolillimumfe in 111r '
tum vivum album & glorificarum. Deinde accipe hocr® sj, sic dispositum,Sc pone in unum ex nostris vasis circulato 1 ^ circulandum,cum fex partibus B. vel D.quod melius erit,i" *rj.j. Y. per 20. dies deinde peraltos 20. dies 111Z Et cum vider' 5 ^ ritum coelestem elfe fixatum super suo fermento , tunc cX>>^^ Ium ex vase Sc ad tuum usum serva. , De hac medicina aC (1) unciam unam & illam pone in vinum longi colli affundendo ^ tum uncias Mecutii vulgaris vivi, Sc sigillato conveniente 1 » pone in Z. moderatum per 20. dies, in quo tempore Me | C jpi Mercurii fi- , vulgaris vivus erit fixatus, quem iri coipus tcduccs, Sc e -* 1 m \ nati reduiiic Cmcnim fortium cum 10. Saturni libri subjicies : Nam I in cerpm. rms praedictus talem reductionem in corpus Saturno mkd' 3 ,^, postulat. . Si enim aliam , reductionem iri corpus excelso 1 jj, mumadhibetes, propter subtilitatem suam octava (uip" rtf !ji' minutionem pateretur. Sed medicinx secundi & terti* ® nis eo non indigens Osta enim nimis dura habent.
. CAP - ■ ■ 0
De secundo ramo primi ordinis qui brevis bahrt viam & cum metallis fuhlimatk tt0 additione Eßentia praparatur.
A c «ip -TY Solis
e uncias tres luminarium, unius videlicet vel ji Solis velLunx scilicet prolubitutuo.&reducinE - reduc in F. exuberando suum Mercurium aut animam cll .jii< qui cum tebus simplicibus sit acutus tactus, quas virtntrT^i 1 non multum corrumpunt .ittcnm C. postimus exubera'psilis. Mercurium scilicet dicti metalli, post quam animam ' 1 *} rff il' terta exuberasti facies prxparationem Sc calcinationcrri lam.uti in capite I. habes. , Deinde conjunge istas ditas'**§!' tias in unum,fecundum 01 dinerri capitis K. & hoc gloris***^i>'
X*
lam,uti in capite I. habes. . Deinde conjunge istas ditas _, tias in unum,fecundum ot dinern capitis K. & hoc glbrioj 1 * p US sublima secundum ptxdicti tapitis praxin. Qu°d c ^
pnma metat- suhlimatum Philosophi primam materiam dictorum m et * u P Urum sattle _ _• ._i'_ .. _J.rin3>^ .
vocant, quae prima materia facillimo rifgotto in medicin 3 * pidem philosophorum converti potest,ticuti dicturi sust ll '^ c
sf

Pkactica Armris Ph.' 157
,, Accipe igitur unciam unam Metauij nostri vegetabilis lub-
"mati & per D.tubrü significati . deindi accipe etiam unciam u- dicti sulphuris dictorum luminalium aut materiae primae '°tporis perfecti,auacin mortario vitreo per longam mturatio- lm C011 iunges, deinde appone illi con,unctioni m nostro vale ' lr «ulatori 0 contentae, coelestis nostra: QEstettiae partes (ex. lendum praxm, capitis liipra dicti. Et utcac ista mediana ut iU Pta diximus.
Cap. III.
De tertio ramo aut medii ina pritni ordinet, qui a Mercurio communi artis desumitur.
T-Jlc Ramus exteris multo facilior est, sed projectio minor. Mattn* fn.
■* Accipe igitur de Mercurio nostro vegetabili,qui m hac leitn- '»■* /«* J ** r ' "a communis dicitUr, de quo liepara matrem suam , id est, terram Perviam dissolutionis St putrefactionis, separando sua quatuor ° * elementa, secundum orainerti capitis N colligendo suum (piatum primum & coelestem. Deinde rcctifica ipsum. donec ad suam iimplieem elsentiam perveniat. Tum prxpara & calcina suam terram per medium St praxin in capite I. praescriptam, auferendo cius elementa (iipcrflua , qua: in primo spiritu pnedicto insunt , Sc terrae unctuolic nullam habe curasti, quia luperstuitas est totius tetrx gloriosae & compositionis. Postquam animam auc Metcuriunr dictas terr* unctuosx St matris elementorum exuberasti ntcestario conjunctionem divini istius compositi facies, ani- ta* videlicet exuberat* cum sua terra calcinata Sc praeparata, uc ln capite K. dictum fuit, post sublima hoc divinum compositum,
®c reduc in sal albissimum St in iulphiif natur*, secundum pr.ixirr capitis R.. Hoc sulphur cum S.in B. vel in D.dilloluto fermenta, stfbibendo hoc corpus cum eodem B. vel D. quod melius est.
1'tK fac sxpe cum exiguo igne, imbibendo , distillando Sc deoccando prsdictum gloriosum corpus fermentatum , & conectendo illud in mortario vitteo, donec prxdictum fermentum *t factum una cadcuiquc res cum suo sulphure vegetabili, quoad «xttemam apparentiam , tandem pone ad circulandum in vase nosti o, cum lex partibus posti*Q_cslinti*, secundum praxin ut capitibus praecedentibus subministratam..
Vel. «.
R
Caf.

I
Solutfa S»lü Jentor est m Lu/t4.
Ursula in ope
Vatiombitf
ihfisclntionu.
M8
Emcigauui Lib, III.
C A P U T IV.
De quarto ramo aut medicina ultima Primi Of dtms , quia simplici terra Mercurii communis pf°' cedit , per fixationem propnifui jfii- tttiis > qui cumfermento unitur.
A Ccipe tantum Mercurii vegetabilis, quantum voles, & P? , suam puti csactioncmconltietam , quae sufficere tibi vi^
tur,reduc in N. collige situm elementum ignis,& Icpaiatim - ^
licii*'
quia liic ipso non habemus opus. Deinde accipe suam t fl , physici calcinatam & praeparatam, super quam pone sui P° n<1 ul ji quantitatem de S.calcinato, St diu triturando noccouipo 0 * ,
quantitatem ue b.caicinato, «aiutrituranaonoccoutpo- f in mortario vitreo , redige ista duo corpora i» unum. Et 11 ^ materiam pone in urinale vitreum super ignem Z. modcrS 11 '^ vel exiguum. cum aquae dimidia parte sui ponderis, luper q^ ( administra dilsolutionem physicam , donec fermentum be^ (|t conjunctum cumd.cta terra, quod cognolces, cum videt* 1 * «hstillarione, in ipsis viridem vd lapidis Laauli colorem, maiori rrarerix parte dissolutionem fieri. Tunc enim cctt> miim signum habt bis terram in (e recepisse luum sinnen 111 ( tandem coagula St fige istam mediciriam per circulatione 1 * 1 ^, in pra cedentibus capitibus factum est. Hic notandum est,q u ‘ fi. libet operationem, qnx cum S. instituitur , etiam fieri p^ ( cum R. Tunc rami litam operationem ad rubrunt cxcrcrl’ 1 '
R. autem iolutii durius est quam S. ideoqucplustentporis d>> cti eiestti ibuendiun. ^
Non phucs de medicinis primi oidinis sermones jj quia altitudo magisterii nostri tanta est ut numerus proccd* fcrniMit infiniuis. ;
Si doctrinam in io!a arbore contentam obici vaveris >
licet in reductione coiporum ad pi imam materiam per via" 11 f|1 , limationis 1’hylicx , aut per dissolutionem St exuberat* 0 ? ^ factam praedictor um coiporum cum terta nostri vegetabili 4 . limati, St f i imo motore vegetativ* lumiaarium.tunc potens. Aut si poteris reducere A in D.aut ad minimum i" 1 ®’ aliis inediis ad artem pertinentibus, tunc in hae feien 0 “ 1 per infinito* modbs poteris pw- cticaic.
plic
Juc
nor
cet
tyir
pr»
ftei
par;
•risi
»drr
Pon
ttvtr
ve n
Vulj
pf*
E-rn
Q
'Uri
peil
tina
K
situ
CA r '

PR A C TI C A A R B O R I s P H*
259
'Cap. V.
QUINQUE RAMIS SEU MO-
dis fecundi Ordinis j in quo mixtura corporum metallorum imperfectorum in usum venit.
trimus Ramus Medicin* fecundi
Ordinis.
A Ceipt tres uncias O. & hic E. cum C, acuto » donec victurti De Metall*
' Iit 8c unitum cum materiis individuis vegetabilibus ipsiap m mimperft- t'icatis, donec cum ipio facile fiat dtstillatio totius corporis O. äerumtram- S u °d reductum in F. putrefac per octo dies. Demde fac luper not corpus opetatiohes descriptas in capite N. ieparando vidcli- **t aerem suum. Quam opcratipncmtaiuilper exercebis, donec 'piritum aut acrem viceris, mediante menstmo acuto, deinde prarpara St depura terram luam fecundum dictum caput 1. tum btc conjunctionrni praedicti spiritus praeparati, cuna sua terra ptae- P a rata & calcmata Iccundum ordinem capitis R, Hoc modo O.
sali «duxeris, & in primam suam substantiam, quae est planta admirabilis ad ferendum fructus glotiolos.
Accipe praedictum sal St sulphur physicum sublimatum» St r'.ejtlt.» me- pone in unum de nostris vasis, super quod facies operationem M ‘jslrji“»”»' «ttttt oleo simplici S', ad modum illum, quem in ir. capito L. in- v tnies paratum, videlicet huius ptaelcutis Elucidant. euedam m-
Tandem fac pro|cctioncm unius supra centum Mercurii t «mi«/ iu/«r- ''foigaris praeparati, aut super Saturnum, 6t habebis So. partes««'<»- praedicti corporis St hictalh perfecti, fecundum conditionem fui Rrmcnti.
Secundus Ramus , fecutidi Ordinis Medicata, priori uttlitr.
QUonto puriores sunt materi*, tanto aptiores sunt ad reci- ^-SPiendum luam formam. Quia igitur Jupiter purior est Sa- sotno, ideoque etiam hanc (ccunJi ordiuis medicinam cum Jove raucimus, St quidem cum maiot i fructu, quam primam medi- ''uaria. Secundam autem medicinam eodem modo facies, quc>
| ri «iam , perpetrando omnes fuptadictas operationes-, videlicet
ct -G. H. I. K. considerando super omnia, quod P. totus diflcd- Ut l sicltuR exvibciav.oiiie anim* seu Mercuni,ut supra dictum,
1 R i !«««*

peil’ 1
Je
zS o EiucidariiLie. III.
secundum praxin capitis H. qu® eiusdem est valoris. * #
facieslncerationcm »fixatione &fcrmentationcmsulpfiuriss § dicti P. per praxin in capite M. pr*scriptam, cum oleo S. ^ m, modo Mercurium vulgi aut F. in argentum purum tranü 1 ’ 11 uti supra de O. dictum fuit.
C A p. VI.
Rdmm tertim & quartus,secundi Ordi'
nis ad rubrum. . j {
A Ccipe tres uncias T. & reduc in F. & in E. cum C. , ■* * ptin efac praedictum corpus distolutum per dies oct°>^* fi, 1 ca abstrahe suum Mercurium secundiim ordinem in ca P lt fio 1 traditum, & fac soper terram suam» calcinationem & prass 31 ^ nem, sicuti in capite I. dictum. Deinde fac conjunctione)’ 11 j,, Mercurii cum sua terra secundum proccifum in capite M> tentum.cum simplici Oleo R. ^
Tunc facies projectionem, unius videlicet partis lup er „i- Mercurii vulgaris aut T. Et habebis optimum Solem 111 ‘.jßii bus examinibus constantem, eodem modo quo cumT.‘ c fac quoque cum if e '
Otvirfiut e. Hic notandum est,Philosophos quosdam medium rST*™- pkactieandi pervias valde difficiles docuisse» fitm. Quod calcinato corpore imperfecto, oporteat tantum ^
partes Mercuriales (quod fitctu difficile est) & deindcpe r ‘■ 0 |jiti eum exuberate. Quamvis autem hoc modo hoc fie>> r non tamen consultum erit, quia totum corpus non solvi' ^r, menstruum acutum. Quare multo commodius nob> s corpus calcinatum ciim eodem vegetabili bene acuto d>"",^,ii Si cum ista liquefactione, praedicti corporis partem Mct>-^!^>i> liquefactam exuberare, videlicet Inum H. fecundum ° r ‘| )t iii£' j capitis N. Quo medio nos viam nostram abbreviamus > 0 j bis tamen per duo ista media scopum 5c finem optatum- l
C a fu r VIL
<e .
Oberat io cum
Ramus qu'wtM & ultimus fecundi ofd& a €o»ju»£u* summum opttmmqut tnduobus lumndnbusSolcy ftromm* m<. confißu , ad faciendum tinHuram ad Rubrum & .
bum, per unionem S.& R. cum ipsorum j
Jpiritu & anima.
Calcrnati» A Ccipclib.p salis nitri & libras duas Vitriol!
*"2* r " ** tresae secundum ordinem in Alphabeto nostr*
‘gnc
t>U8
b*c
dulc
»■OtV
»abii
hant
fol V(
«ft.pi
»atio
«obi *hco sta c «luo »ClIO
;»k.
' n C0
Ulan-
faciei
plici*
ttiiri
»cite,
n 'm
"nita
P»4ei
Parti
sn n .
*ubr
Parte
PUzj
»tVn
wtc.

- . Practica Arboris P k *
»criptum.dcinde ex illis fac aquam fortem per viam ordinariam vonsuctana. De ista aqua accipe partes 4. & unam Salis nitri Sc P tr distillationem rectifica, reiterando istas rcctisicationes toties Cl,n ' «te nitro,usque dum videas illam aquam potestatem habe- rc d'stolvendi R. & illud piius redactum este in E. fecundum pra- *'« dictam in capite E. Deinde dissolve S in ptsdicta aqualim- P lc > > & tum accipe duas partes decoctionis R. 8c conjunge 1 a bo corpora (eu accoctiones, & statmr ist* decoctiones feinvt- Cc tn conjungent. Tum: distilla aquam per alembicum donec taix sicca manserit in fundo vasis , qu® grisea, obscura 8c fe- Ic b’gta erit. Sic duo luminaria unita calcinata erunt, qux cum ‘S 11 « contra naturam a ltia nigredine lavabis, ut in capite E. dixi- r" ls> Dissolve nunc hxc coi pora cum C, acuto prxparata. s '
T* 6 ealx aliquantum dura cssct.secunda vice illam cum capite E.,,, oulcorabis.iu supra diximus, sequendo caput V. in prima dissolu- tlo ne, quam cum liquore aut oleo nostra: substanti® terta; vege- tabiUs Vlvyficoe calcinat® albae permanentis & fixoe facimus. Si T>,js a i„ti<! nane dissolutionem secundum hunc 01 dinem facis,hoc onere dis- brevier pre- mlvtndi in C.levaberis, quia dissolutio corporum cum C. facta, ftrtndi «• est prolixa. Iiic notandum est, quod nos tradimus aliquas opertiones duobus modis fieri poste, secundum hujus artis praxin bobisbenecognit.tm , quos modos hic docemus ut hujus artis theoriam & praxin habeas. Postquam igitur dissolveris praedi- sta corpora, per S. dies putrefacies, tum ipsorum H exuberabis quo facto, terram calcinabis 8c praeparabis fecundum capitis I.
Rnoiem. Deindefae conjunctionem H. cumI.rcdncendo illud 'bK.secundiim ordinem capitis supra dicti, & sic duo luminaria ‘b corpus homogencum reduxeris, quia sic reducta erunt inpti- materiam Sein sulphur natur*. Deindfc separa dictum K. ac >endo imbibitiones & incerationes cum quirvta parte olei sim- f"eis S. Qupd magisterium fete simile est modo procedendi ' u . m hl Sc tot imbibitiones eum quinta parte olei fupiadicti c 'tera ut dixi pet putrefactionem, dcsiccationcm 5 c coagulatio« ^b'si'nphcem super hoc compositum,donec materia fiat fixa in bitate perfecta & per istam secundam operationem habebis la- f em cristallinum transparentem aliquo modo de viridi colore e*,j
E r Ucip au t cm cum quo quodlibct corpus imperfectum in veram ,^„ enr fJ »ub examine constantem transmutabis. Sin vero ad mcuUmim.
Pa lutT1 perdubcre volueris, tunc illum accipies Scipli mediam Ad Album & pUs tCm ' U ' Panderis de oleo R.simplici addes nutriendo hoc cot- rubrum. t 3 ' n V • & pro fecunda vice quintam partem de oleo R. dabis, Se f^v n" opciationem ad rubrum obfctvabis qttam ad album ob- n, ""iterando supra dictas operationes, ufqtic dum videbis 'tinaimuam rubtam, Scinstar vubini transparentem, fixam
H. 3 & ad

"k
put
-6r
EmciB ARM Ll B. III.
& ad. exiguum ignem fusibilem. Hic est noster lapis bf
I
& primus ramus,que inter alia me obscure & simpliciter >- >, (f .
scrip'
& tractasse scio, quem in hoc capite pro meliori tuo cafst 1 presse tractamus ad gloriam Dei promovendam.
Caput VIII.
DE MEDICINA TERTII ORDINJS 2$ est omnium uterorum argumentorum Impera« 1,1 crfex operatiombm perfi citur.
£1#
P Ropositum nostrum est dare tibi doctrinam persecti»»''^ brevi & luculento discursu ut obscuros Veterum pirorum sermones,intelligcre queas,videlicet Hermetis.A 1 ' 1 ^!, lis, Platonis,Deindstenis, Avicennce, Rasis, Hippocrati*,O rl ®jjd< Galeni, Geben Ac aliorum, qui quamvis sapiemistimi natu'^^i ^ suerint,nihilominus huius scientiae invidi, illam in libris st»* ^ terminis ita obf ui is tractaverunt,ut ad nrtelligendum >llast>' geli ahcujus explicatione opus foret.
Dissolutio Physica duorum Lumirtari« 1 ^ pro hoc tertio ordine.
Accipe tres uncias R. calcitrati, deinde reduc in F.
qui acutus factus sit cum optimo vegetabili, sed per viat» f ' ^ abbrcviationis cum mincialibtis, quamvis per viam
äut medicina,pro corporibus humanis non tam utilis siti(*j'
it»'
•Morcurrty
. . ^ I UVIII9 i '»a ‘
do distolut tonem per caput F.) Deinde accipe de
dicto Mercurio sublimato, quem R. Lullus Mercuriun'» 0 . ^
y.Uy ktsm. vocat,ut scis, 5 c reduc cum uim tribu« unciis dicti McicuJ’^jlst
•Jiv%e mir. (fcnndiiiTi ordinem dicti capitis fi vel C. Postea conjunge'
tu,
ed»?
corpora liquefacta Sc septies fac operationem Physica: \
io ' 1
super illa, imbibendo videlicet & desiccando ad parv» 11 ’ '^„c 1 A> in sine cum cxicc.ua suerint, diilolvc iterum prredicta c . nfl cl
V» IIM1UV , VJ i »i vi tc IIVHIIU flH'
cumC velD. secundum ordinem capitis m quo diflo' ut ,c
. - 1 '- .-<• *-- j -^Eyy^jfr
pone in G.per 40 dies Accipe quoque S. tk reduc in ( inde conjunge hoc corpus Lunare cumsiioMercurio’,^ „jr { ' tionnri 1’bylicam dicti corporis compositi, deinde po»c 1,1 factionem 40. dierum , & sic hanc partem distblutiT 1 » 11 ” partis distblutiv» - biolveris.
U
Separatio 4 . Ml ementorum.
ierf !
Accipe compositionem R. & pone in putrefactione'*'' divide 4. F.lementa satundum ordinem capitis!>L Ac primam partam principalem hujus tertii ordinis pracsti ,frl j;
stT
tan,
run
'git

. PrACTICA Aä BORIS PH. l<3f
‘«parationem Elementorum corporum diisolutorura Se physice Putrefactorum appellamus.
Rtflificatio quatuor I iletntntorutn.
Post separationem 4. Elementorum dictorum corporum se- nosti ft ordinem factam, secunda vw ubi em ineunda.qma emo potest transire de extremo ad extremum nili prrmcm »
«mendum est scii adi ectificationcm elementorum, ut lub >m
‘ ora 8? penetrantium fiant in transmutatione corporum.
Accipe ergo Elementum aqu.e & Icpries per alembicum suilla ct pone feces cuiuslibet icctificatioms ac^ tuam terram, x^od si feces fuerint de composito rubro, pone illas ad ignem ! ^nt supra diximus. Demde t.ic astationem tnamphylicam le f llcs super dictam terram cum elemento friat aqua’ & mfine cuiuslibet dissolutionis haec aqu 1 parum osti dabit, quod curo elc- aeri*ferva.quod pro uicerationc lervhsti & in'crctifkatio- distillafimplicitsr leptics per alembicurn , pontodo feces quas ,n qualibet rectisicatieme habebis ad suam terram. Hic est notandum, tc de compositio S. nullum ignis elementum habitu- rum.quia naturaliter illud non torum m fc continet .frparatim 'gitur dicta eseteta elementa compotiti albi serva , in vasis bine ft bturaris cum inscriptione nominis cuiuslibet iplorum eodem ttiodo distingue,qua: compotiti rubi i kint.T tndem sciendum est, quod omnes operationes,qux liipn compotitum rubrum fiunt, etiam (uper compositum album exercentur. Mutatis scilicet mutandis.
III.
mri».
te fis tina.
Oleum.
F.x urgento r* £nil nen i%pe- tiantiw.
Coipiri* r» 6 si C' Mi uU". laber.
Vnity Mercurii- P bjsui dtmfua Terra. IV.
Nunc restat ut tractemus unionem Meicurii cum terra di-^
^orum luminal ium a quibus fuerunt separati per mrdiü fupradi- ^Um. Accipe igitur tertam R.& terram S.postphyftcans ipso- «um cakinationem & prteparationem, quas in mortario vitreo *nn'|ungere & deinde etiam in K. unire debes , fcundiirn (upradi- capitis ordinem, procedendo ad talem reductionem cum a- tpiaS.ad album. Hoc modo materiaro duorum lunnmtsimnin ' Vc tum 8c naturale iulphur physicum reduxisti.
Rubificattt.
Accipe innem qui cum <uo proprio spiritu aut Mercurio mit dissolutus, & K. Solis vel Lunas operationi per M.dortotatae 'otumme cum igne dissoluio: Et hunc laborem tamdiu reitera dot »ec sulphur instar rnbini fixum Si rubrum fiet. Qui labor tpiamvis cum rubro hac rationi instituatur,tamen cum albo per 'Btdium metrntionis codei’
cui modo fieri potest.
R 4
Ter-

r64 Elucidarii Lib. III.
VI. Femenratio & inceratio Medicinarum. !
Accipe primum Elementum R. & acue quantum potet' 5 cum R. (impliciter distoluto cum Mercurio.aut per Mercutiut" exuberato,(ccundum caput H.deinde ficam.dgama argenti v,vt vulgaris cum R,& exprime per ebrium, ur pixdictum Rrern®* neat cum tribus partibus aut plus Mercurii vulgans fugitivi. amalgama fit octo unciarum adde ei duas uncias nostri fulpb u ' ris sublimati Sc rubificati,tritui ando diu in mortario vitreo, q u ° Tmitiitlemi facto.pone in urinale & imbibe cum pauco elemento primos* 1 *' na. plici&exicca.quae operatio pertrts vices facienda erit. Deind e imbibe pro fecunda vice cum prcedicto Elemento , septies aft octies,quod cum R.priüs acueris: Illud autem quod de niat« rl3 sublimabitur & lateribus vasis tui adhaerebit, de materia, qu* ’ st fundo est separa. Er continua toties istas Philosophicas ope**' dones,lublimationes & assationes, donec totum in fundo vah*
Iit unitum. Ef ut istam fixationem ablolvas imbibe pro terti* vice praedictum coi pus curri luo aere & totum per duas ope**' tiones perlecte fundum pctet,fiimando fc in perfecta imitate cuj* suo sulphure,in qua. materia stava splendida Se in interiore h" parte instar rubini colorata apparebit Tunc adde ei de Eleo 1 * 1 ’, to ignis in suo simplici elemento aquae dissoluti, faciendo cum »' !
Io assationem physicam. quam operationem & assationenr tu> nC fumus declaraturi. I
xAflkHt est Est autem assario in nostro Magisterio suavis & modesta ° e ' ,
faw »«(»- siccatio corporum dissolutorum 6t a menstruis suis feparatotv**s > ntne, exiccanS sub finem corpus cum exiguo igne, quae deficcatio f (r ! siiavls quaedam calcinatio'est. Aslationem autem vocaniuj ' quia estvaldeneeestiria in principio & in fine liquefactionis. «orum corporum adeo ut absolutis omnibus physicis opera** 0 ' 1 nibus tuis A statione scilicet finali.medicmn tua rubra fit st>*'^, i I» walte ist instar rubini transparent is. Huic medicinae nunc nihil anap* 1 ^
« timai Optra, jjg,. q Uam jncciatio per viam in capite M.pracscriptam cum ° ;
compositi rubri,in divisione elementorum ad incerandum a** c aput ru- vat *- Hic est observandum,quod in incorporatione hujus **^ itum ruha dicin» rubrae omnia Elementa debent este rubra. Etiri-tO**! j, elementa fu- (itione albae medicinae, alba. Ideo ncccste non est fulph*** . menda ad al. bum rubificare ,fed tantummodo illud fermentare cum al11 j |t alia. Lunae p Cr § significata & totam hanc eandem operatione** hac medicina alba, cum elementis albis peragere sicuti in r0 medicina fecisti. r (S ,
Tandem fac incesationem cnm composito albo & ?y c y va ordinem incerandi ut dictum est. Hoc in loco mu)*'r%
ti oft“

tion Pr actica Arboris Ph. r6s
vi,, Crn . ^ projectionem non apponimus, quia in tractatu abbrc- at| otus majoris dc illis actum fuit.
Caput IX.
Recapitulatio.
De «quAcorteßi & menstruo vegetabili w divina ailionu .
P^quam prolixe descripsimus Sc tractavimus scientiam ar- , b °ns PlnloiophaHs Lc specialiter aquas menstruales vegeta.
»***» per quas omnes 'prudentes artistse ad scopum optatum ^ogmtionefn desideratam pervenire possunt: Nunc brevem >! ' 0lu m repetitionem in gratiam filiorum artis instituemus.
: inprimisobservandü > quod C. acutus, per circulationem
-.^'•t'dactns, formä luä vegetabili in immensum augetur. Quae ScJ-ucntia (D) virtutem suam , Elementis nietallonim deinde excitando & exserendo virtutem vegetativam, este- us super terra miraculosos introducit. Cum nac aqua coelesti °P fr ationes facimus admirabiles , modo illas bene praeparare 1'vllimus. ■
, Si ad praxin,eum hac aqua procedere volucris;, convertesl- < *° C. in D. secure rem tentare poteris. Nullus Philosopho- *"m unquam dt hac aqua divina vegetabili per B. significata > nisi ftrfiguras & metaphoras locutus est,excepto R. Lullio in tertio I ^Quint* Edentia:, in figuris individuorum vegetabilium s i tamen Mercurii & Aqua: Divio® actionis mentionem facit I t< l praxin ejus libi soli fervat, quam modo sequenti instituere rotes,
| Accipe sanguinem sine fine, Mercntii illius vegetabilis, nosti. Distilla per Y lentum ulque dum transiverit spiri- t * m tecipens vas .Sein fundo vasis, corpus instar crassi mellis /"Wncat.hoc ddhlla per cineres leves, usque dum totus suus <i» C j S ^ P ars Mercurialis transiverit,qaamrectisica septies nist c »ullas in fundo vasis relinquat feces. Hscc divina sub-
th, ntla rnovct metalla dura 8c terrestria & excitat ipsorum vir- cr n vegetativam . adducens illam de potentia in actum, tali ^ l, m hac aqua fit vera & certa calcinatio & distolutiome- t*>a.
l u * tedigit illa in puriffimum argentum vivum quod «nva wt £?* m ternione Philosophorum & sapientum Alchymistanun. tin ut tibi peif< statu praxin, hanc aquam per calcinatioues lava- St dissolutiones duorum luminanum & exterorum o- 'utq metallorum in effectum deducendi, lubministrom,
R > ssE-

xGC Elud. Lib. Iit. Pract. Arb. Ph* n?|
qtrantnm ad aniuwum exuberationem aut Mercurium 01 nim.Sc ad divisionem elementorum attinet, praxin if 1 c3 P „ili H.& N. subministratam, imitari debes. Nihilominus taf"} hoceapire recapitulationis crgbptincipia praedictae op cra describemus.
Praxis bujitt poflremi capitis.
• cef
Difelnti» Accipe igitur corpits tale calcinatum, quod volueris»’ jj-
Osorum, dum modum m capite E praescriptum Sc imbibe illud, cun V||jfl' que partibus aut plus.de hae aqua secreta, dissolvendo, j/p 9 |ii' flueret levet do & desiccando super Z levibus. Deinde fac ultimam •' ^ stieße exuti, titmem Sc desiccationem hujus corporis in fornacpcincriR" ^ perata per horas 12. Super hoc corpus Physicuro&
(non tamen ita sohmirn ut in primam materiam suerit red’" (uperfundetantum aquae stciaar.utad qtiatuor digitos Ius 6 : t £ tet,deinde pone in Y. per dies 15. & 1 unc Ic qtie, e regula >u c ‘
H. & N,datam. Nostri temporis artifice, cum indignatio 0 * f, mones qui de separationibus elementorum habentur > aU< Jf fl |ii'! Ttflinati.tr- &ex nimia festinatione credunt,se per solam corporum d> ^ : tistarum da -, tonem , spiritus indigestorum metallorum posse adipis' mnefa. quibus postea magnae spei Sc exprstationis medicinas con'p^;, reconantur.sed in fine tamen falluntur. Namprorius imi' , jt , KiiuU n>- bile est ullam fieri posse medicinam, qu* alterationem uro"^, unda. absque separatione Elementorum & sublimatiotic Phyh £ä
rarum. Jn j|l>
Hunc effeftum videmus quando H de R trahimus. j.| ( < «qua sunt duo Elementa videlicet aer -c ignis. Prirnu" 1 mentum,quod est aqua prscdicti Solis est in compositos" 1 strui vegetabilis, nec est alia disserentia inter brevem bar>c ratione,& majorem feti prolixiorem, quam in medicina t frt dinis administramus, nisi quoddictaoperatioestnimi*P t *
lixa, & qnod omni a elementa fnnt particula» ,
rRer magis a fe invicem df- stincta.
rECA'

RECAPITULATIO
Ex äff 4 tnumElucidani partium seu Librorum
CHRISTOPHOR1 PAR1S1ENS1S &c.
A.
St Chaos ex metalli fodinis nostris desumptum, (cu, terra elementarii m aquam igneam rubram, fangui neas gutta rubras stillantem convertenda.
B,
Cüm ex A. huius terrae , aqua rubra ignea fit. tunc B.vo,- «tui.
« 7 .
S oniam B. aurum nondum dissolvere vult, acutum fieri »ctcurnC &. quia nondum aurum recludere vult, ideo- qtte per 30. aut 40. dies, circulatio eius instituatur, ut Qjrllrmia fiat , quae aurum in motum adducit, iUudquc vegetat., & in ple.3 nariunr actum deducit, ut augmcnravi & multiplicari, Se imperfecta metalla tingere postit. Quamvis vcib Cahos »1 Q__cll'cn- tram conversum Fuerit, nihilominus tamen ab auro recipitur, nili terra auri (ecundunr caput K. fuerit sublimata , quo fect y Q^E aurum diilolvet.
Postquam hoc Chaos fecundum caputF. suerit dissolutum,, tunc putrefaciendum erit per (L & hre serra ut mx candida 8c spiritualis fiet instar Mercurii, tunclublima cum K. & cum auro *f ul >iet,aontamenitasimphcircr , sed eorpsisluum piiusper'E, restillandum, & per p. rcsolrcnduui erit.
Tunc demum haec aqua auri Mercurius erit, & sic duos ha» ®ebis Mercurios,unum ex Calrotc tu«,Sc alterum ex auro,qui pes «Moiren, railceripastunr.quat mixtio tamen nondum ficu debet, quia autnm nondum est pr*paratiim.
Quare hanc solutionem puinfica Iccundum caput B. Melius tarnen erit, duos istos Mercurios unire per dun stiouem , tc hin;
. mt *> ex ista utriulquc conjunctione unant animam iv unum c °rpus per H. facere, (reque ab utroque clarus succus mnam l>u, "a rar gumini pinguis. Hic est uu iuique anima fpuitusSc Mcicu- tttis: Et clavis ad gazophylacitirp pracpaiata.
Quicunque igitur A. boc est, testam nostram in B. A B, in
—“M"'- igiiiii a. 1101 tli.ica
• oc hoc C. in Ü, rubrum ceonvcrtci c
qcquu, is corpora
metallorum

r68 Recapitulatio Elucidari*'^ Iorum in E. deducere non poterit. Nam neceste est on ’ Chaos, A. B. C. D. & E. fieri. Et ab E. in F. & indem « „p transire. Qua: omnia (cire vos oportet, alias ad hanc arte 1 ([ pervenietis. Hsc altera huius artis pars est, cum videlicet B. C. & D. prxparatur. Et Talutio eius.
Troceßm duorum corporum Mercurii,
tiss tlicet & Solis , hic eft. , ^
Hk. Accipe Chaos tuum, öc in B.C. &D, converte > ulterius progredere, uti in K- de terra ista chaotica extat, t 3 " apefi vas ßc line evaporare super igne lento. . p t(
Jam dentio incipe indesinenter imbibere & digerere, “ ^ Iphitus fiat fixus, cum (un terra (iilphurea, quae pallida «st Haec terra planfc volatilis est 6c (piritualis, de qua aliq u9 ill |ii tutum super laminam ignitam pone, & bona pars eius ins“
ifl*
abibit. Ciun hoc signum videbis, igne forti sublima, Et P 1 ^
materia vocabitur preciosum hoc semen metallorum, P eI metalla transmutantur. t 0 '
Si animus est, terram Chaotis tui in aquam rcdigeij F fP cestum eius habes in B, fortiorem in C, & optimum in D- “ ,il hanc aquam in tertam fixam aut sulphur convertere vol c * prima materia metallorum fiat , sequere caput K. p er ^{ q ‘ mationem, ibi enim utrumque invenies,terram & aquar“» 3 lutionem metallorum.
x^dumm ßc praeparabis:
Fac amalgama cum Mercurio, vulgi deauro, & dist*'' , pP t aquaserti secundum caput L, Hanq subtilem calcem inibi“ c D ex A.facto.ßc procede secundum F, & triplo plus auri na> lC iis, quam antea erat, quia per yii tutent huius D augetur. } .
Hanc calcem auri colloca in ollam, ßdolvetm , q“°d r manebit illud denuo eum A imbibe ,' ad quatuor d'g' 1 transversorum extantiam , & super cineres calidos pone a vendum,
H*c aqua est auri Mercurius & eius vivificatio, tollit illum, ut ascendat in vase, Sc (e moveat, quamvis 3 fixus & immobilis, erat.
Si D. seu QJE. tua Valida ßc fortis suerit, calcem 3 “ rl j ( ,|si solvet, sin minus, tantbdiutius negotium tibi,erit, donec tan (0 integram obtineas solutionem, idcoque totius rei cardo 1
.'..r..!., ... -1—— ..-_.m.. - n d i ii I 1,1
e*'
ltC J
c)i<”
.ri*
versatur, utchaos tuum recte tractes & de illo, quod j , f o
not* cst,sumas(Ungancum enim Germanico praestat)&

. Clavis E lucidari i. 169
'olutione recte acuas. Facta solutione putrifica solutum tuum in ®M. inhoceuim uterque Mercurius, anima scilicet & spiritus uniuntur. Sic ex duobus fit unum.
CLAVIS
explicatio alphabeti,
Jjhio operationes Artificis diversa ab-
Ireviationis causa denotantur.
A Significat Chaos, id est,Mercurium nostrum vegetabi»
* Irrn , in quo quator elementa confusa inveniuntur, quibus ■cientia 8 c ars transmutatoria nostra est superstructa. Qucmad- *«odnm enim Chaos in creatione mundi fuit materia mixta «prima, ita quoque hoc in loco est materia prima Se Mcrcu- iius noster.
E Est ignis'deputatus in forma-vcl spiritus coelestis,cum arlista Icit quomodo debeat spiritum coelestem Se ardente lopararepet simplicem destillatione: Qui spiritus est forma depurata prar dicti corporis, 8c omhiUm cacterorum elementom. Cum enim C H a os prima sciliCct subjecti nostri materia distillatuv, tunc ianguineum habet colbrem instar ignis, qua ratione alium suscipit colorem, cum scilicet ex A. fit B. ut supra in suo capite demonstratur. Ex hoc Chaote fit liöster Mercurius, cuius spiritus est ignis.
C. Ex B. fit C. per artistae laborem, Sevocatur menstruum »cutum, quia ex forma Mercurii nostri acuitur. Modus autem, epio artista spiritum nostrum coelestem ardentem acuere & penetrabiliorem reddete debet»hic est, ut accipiat florum unitorum, *« c st, mellis rcctmis substantiam , 8 t separato phlegmate Ipiri- 'Um distillet, & sal ex residua terra extrahat. Cum quo sile B. .°'ubilis deducitur in actum , Se crclcit sua forma line sine in '«finitum.
E>. EstQjrsTcntia inptrsectioBe, tracta de excellenti vino, jod est forma istius corporis universalis reducti in B, Sc B. in C, deinceps circulatio facienda. QJEssentia haec est vegetabilis, J«ia eum omnes caetcrae aquae acutae, metalla destruant, hax ® » per virtutem suam illa vegetat. augrnentat Se multiplicat, '«c aqua ista est mysterium artis, quia ardens est , corpora c *nat Lc dissolvit, si persecte rectificata fuerit, n ^ rubrum. Nostra terra vegetabilis foliata, physice at », sulphur scilicet St argentum vivum, quod est anima
sub* metallorum
VinxnPh.

170 Clavis Eluc»i) arm .^s
Killorum vegetativa, prima nostra materia , & noflf P r Y 1( ja mutor i procedens per viam vegetabilem : Cuius cornp° j({ , scripta est in fine Violettae , & in Alphabeto Apcrtoriali. Velatione trium causatum secretarum. Et in capite deV- 10 ^ Uti etiam in capite de Exuberatione animarum metallorum ’ „jj in capite de prtfcparatione olei pro mcdicinarutn primi & ‘ cC ordinis inceratione.
E. Calcinatio. . ^
k. separatio animae Solis, solutio aut liquefacti 0 ^ potum calcitratorum , cum corpus Solis in bleum leu Icdigitur.
G. rutrefactiö.
H. Exuberatio animarum vel Mercuriorum merall° r
CHb
Ciiur Spiritus ex aliquo metallo ext rabitur, qui anima vel M csl ritu vocatur, & alia plura nomina habet. - fl1 j
I. 1’eita metallorum , aut illarum rerum, ä quiblts an v separatur, scii praeparatio terrarum vegetabjlium anitna* lU mineralium retum. f y
K. Ex hac materia metallorum noster Mercurius P rae P
tur, seu prima materia meuillotum. Aut unio animarum e * u rararum cum liris terris calcitratis. y£ |
L. Qua ratione ex metallis oleum sit praeparandum-
oleum ad incerandum omnis generis medicinas. , .
M. Incei atio. Solis & Lunae moiliftcatio St liqUefact* 0 stnr cerae. Inceratio medicinarum.
N. Divisio St leparaito elementorum in genere:
O. SarurnUS.
P. Jupiter.
Q Mars.
IL i>oi.
S. Luna:
T. Venui
V. Vasa.
X. Id est K.aqud secreta. Separatio clcmentörüitli
Y. Iialneum Mariae,
fc. Ignis Cinerum.
AP
Et
6c
mag,
fnstet
'•Uinbr Ac Vocatu v«fe co fiur ii “orresi ^titui fateri
"Unr ir flUii
a 'ium
ft,
'oirti
fst'strai c 'ht,
r#
tn itrr
Süod,
“«reb'
. 1
'knpo.
'fststu
1'gest
“ststrr
te

!#(
ili»!
,rf'
irt’
it?
i?i
APPENDIX PRACTICA
Antehac nunquam visa
^HRISTOPHORI PARISIENS1S
manusctipcis Gallicis desumpta:
ad meliorem totitis Elucidant intclli- gentiam propter perjpiiuiiatem suant artis filiis utilißima.
I Um (ectuviurii dicta Sapicntum Philosophorum coti- * fidero , quod imcr omnes scientius, hanc Philosophias i occultae paitcm, Alchymiam scilicet, plusquam dividiam vocarunt .evidenter cognosco, ipsos tot diversa „ 1 vocabula Lc figuras invenisse , ne tam nobilis scientii
01 Magnum natura: mysterium pvophanarctur. Cüm autem mihi '°nstct, te veritatis 5c huius doctrin* amatorem die, libenter "lana brevibus tibi explicabo.
Accipe ergo primam materiam Philosophorum , qua: thaoS Vocatui, distista cius spiritum 8c elementum aqueum » cum suo Vase convenicrtte,prout suo loco Docebimus, usqtie dum corpus ^Um in Fundo instat picis liquat* maneat,quam per duas distilla-* honescum iuo elemento aqueölava, deinde astunde ipli suum Otitum ad quatuor digitorum supereminentiam,mile endo bene t |'»tcriam , uique dum bene lit unita > & impone vasi ad distill.ui- u m in 11. cum calore lento. Deinde pone in putres actionem scis Al tini in vase conveniente , & distilla incineubus. Tum accipe spiritum, & affuso eo pone demio in lex dictum putre sit- 'pneitr, 8c fi e reitera hoc magistciitmi, donec videas (pn itum j "V'-'ui ex corpoic imbibisse it evn axissc, cuius lignum mfälhbi- en'" 1 ’ st Uan do terram suam indui aram & liceam videbis. Tunc Uti^a este pote.is, coipuspfo lalute sua mortuum este,
1° J 1 Wvificarc & incorruptibile firccre poteris.Et non amplius '■•l'Nj'öi tem neque corruptionem in hoc mundo, ittin accide suum corpus ptiedictum, pondera prius, deinde imbtbitit fpij 0nc vafi convenienti , & superfunde octavam partem Ini p°rn. "'Ktss ' C ' Ul an ' mam f ' US extraxit, deinde pone vas tuum in ign£
'j 01 *’ st“ 0 dicemus postea, fic continua ignem ulqtii Yai.' 1 “ cas ’ stuodterra imbiberit suum liquorem. Aneri tunc
k urum j__i t ■ _ ... * n f ,
impone »lcn>b»cum,2c collige paucum illum sudorem
(jur

271
Appendix PracticA
fccund 3 '' 1 qi" “
qui gustum aquae calidae habebit. Imbibe nunc pro materiam tuam cum septima parte supradicti spiritus, { l"^ {t |i,
’’ a ‘ ,ii"'
i3<'
maai continet, & perge tacere regimen liipra dicti t 113 -. Jam pro tertia vice imbibe cum sexta parte. Pro quarta t" , bibe cum quinta parte. Pro quinta vice imbibe cum q" 3st te. Et non multiplica pondus supradicti spiritus, veiuinco |jt sic, oblcrvando regimen supradictum, usque dum n l3t< y uC [ii alba»qux biberit suum sititum, & cum anima iua iteru 111 unita. t j0ii<
Minurii Pb. Accipe jam praedictam terram, Sc colloca in fiibl'" 1,1 ^' fuilimutio. conveniente, lutata vasis parte inferiore infra materia"'' ^ sublimare pattem puram ab impura ut nosti. Et sic habt 1 ^ y
strum Mercurium sublimatum» qui erit clarus Se lucens l ,c jj» damas. Is est qui a Philosophis per diversas metaphoras ^0, tur Materia prima vegetabilis. Sal Armoniacus. ^ ^if noster. Sulphur nostrum naturae,cum tamen unaead c res sit. , t£t rJ;
jjepumuejfi- Accipe alterum spiritum simplicem quem de tuo CM°
rituisimpti. xisti primum, qui non extraxit animam suam & raodo ' cC l [3 [,Ji illum subtiliorem redde. Accipe de materia prima quam supra confecisti,libram unam.öcponein vale convO^^ . in st.usqUe dur» materia sc dissolvat,deinde imposito alc lT ^j |£ )i | distilla aquatu superfluam, tum superfunde tres libras f r ‘ j,it, i
DepurtiUefpi-
spiritus simpliiis , & convenienter occluso vase ut infra P 3 ^ (r pone in putrcfiictionem pet unum diem naturalem j J|} ii‘
Vdfie Cuprei descriptio.
quenti: Compara tibi vasaincum unam lpithamam cust 1 dia circiter latum, & tres spithamas cum dimidia longi" 11 ; V(|S versus orificium, habeat fundum cupreum multis fora" 1 -
ts<
plurimis pertusum, cujus operculum unum vel duo hab s '‘\j ( rc 3 nnna.ciuod in vas intret & illud bene claudat. Vasa aute" 1 ' ste quae isti cupreo vasi imponere volueris convenienter dcb^ £ j„. operta. In cupreorum istorum putrefactionis vasorum P 3, wi,l>' | feriore sit aqua cömunis.Cuprca ista vasa pone supra for 113 ^^!# struendo ignem mediocrem,cu jus vigore fumus seu vap°‘ Ly \ ascendet,Sc vasa inquibus est materia tua, calefaciet. *‘° do omne opus supremi nostri Magisterii fovendum Sc dum erit. Deinde convenienter distilla in cineribus c"" 1 Solis calori haud dilsimili,usque dum omne ipsi succiurlfflLlid ris. Tum diffolve materiam affundendo ipsi de spiritM®# y/ 3 supradicto, partes tres,respectu materiae qua: remansit 1 " „ji' post ablatum ei praedictum fiiceum. Reitera magdlf.* 1 “ 11 ^ 5' c ta vice, procedendo & observando ex asse omnia ut si'P 1 j^ii* habebis spiritum tui Chaotis qui a Philosophis dictus el j 1 u r>'

. Ao EtuciDAR. Chr. Par. 27}
«fmratus dcdudasdc potentia in a&uro» cum virtute materiae Vegetabilis.
Accingitur vas vitreum sorte. mensurce unius urn* com- "'unis capa^ putum & longum, cujus collum sitsoite.Sc dua- tum sphhamaiü cum dimidia longum, cujus operculum sit aliud Vitrum, desuper eum collo inverso prardicto', vas' m.trtuma Antinotorium dictum, quod capacitatem quartae pattis urnae communii habeat. In vas hoc circulatorium > imponequatuor 'bratfc nohplus.de spiritu depurato,quem de potentia in actutn oeduxifti 'cum virtute materiae vegetabilis; ut te supra docui, tm- pone ad circulandum in B.vel in fimo per sexaginta dies. Et citm •pititus,de potentia per materiam primam vegetabilem in actuift oeducti conversio fuerit facta, tunc hoc inde cognosces, quod in »undo vasis hypostasis urinae hominis limi similis extabit. Tunc Quintam Essentiam adamante lucidiorem Se clariorem videbit, stui stellar» claritatem iuperat, adeo ut dubium sit, an in vitro contineatur nec ne. Quam dextri a(ua hypostasi separare Se in Vase optime clauso in loco frigido conservare debe*. O myste« rium divini Se caelestis virtutis admirandum! Hic tsta virtui est, ejuam invidi abieonderunt & per innumeras metaphoras obscurarunt,nomi nando illam tantummodo spiiitü vivum, aquam argenti vivi,aquam viti,aquam coelestem, aquam X>iani,animam menstrui vegetabilis,fumum,ventum , nostrum caelum, Sanguinem menstrualem,unnam sublimat im, menstruum,aquam nostram lulphuvisnostri, Lapidem nostrum benedictum, tribuendo ei alia nomina infinita,qui hic tacemus, Se unam candcmquc ttm esse per experientiam vidimus Se cognovimus.
Nunc instructionem quoque tibi tuppcdjtabimni primam •hateriain metallicam praeparandi.
De pnma materia metallica pro auri solutione.
Accipe igitur nostrum Sal armoniacum de quo supra dixi« i stths 8c calcem unius de duobus luminavtbus.Sc imbibe paulatim i P« diuturnam contritionem in mortario vitreo', imponedeindi | >n vale conveniente Se lava mortarium aceto ter destillato per 8. * lavacra illa affunde calci, Se cxicca igne lento, deinde in puWe- r 'm redige una cumMcrcurio prodicto,perpetrando supra dictum ! tc S>nrieu ex asse.sicuti supra, Se reitera iernpcr cum praedicto sul- P W,tam diu donec prxdictum corpus tres partes pridicti fulcris acquirat,tirm pone in B. eo modo quo supra dictum fuit i "aximapars dissolvetur Se dissolutum custodi diligenter ,exie- reliquam partem,qu* non fuerit dissoluta, in suo vase fle V»l. «. S tritura»-

174
Appendix Practica
triturando illam cum novo sulphure praedicto,sicut sup rS rf - ■ 1 ~- r . s»u>"l
ftiit.donec corpus tres pares prxdicti sulphuris ultra
dus acquirar, dillolvendo & putrefaciendo ut supra in ^ 1 ^ cupreo,Se (ic reiterando hoc magisterium, ulqtte dum toW J corpus Iit distolutum. Haec elf simplex solutio pruni & Ordinis.
De extraiiiene amnia Mercurii tnt'
tallorum.
Txtrbrntnc
Accipe hoc corpus ita distolutum Ac digestum pr° l,t jjjii “' r P>
Mercurii me- A evapora tu.im aquositatem perB. & in fundo valis taUmum. starspisti nu IIis remanebit,de qua accipe partem unam, ^
ipitn nu Ilisremanetur,tlc qua accipe partem unam,- ,s partes de Quinta Elsenria quam servasti, & pone in vase ^ t .i
nicntc.cum mo operculo in B.per 12 . horas , deinde pon f . jp cupi cum ad digerendum,eo modo quo Itipra dixi per 34 ,■»
deinde in Cineres cribratos pone Ac distilla quantum tXI > ' luci it. Deinde pone super id quod retro manlit tn l^ ll[ ^ e |i 1 '’
dens lui Je nova Quinta Essentia 3c colloca in B ut nosti
^7j i i *> j-n-n mr
s-ls 1 *
pone in vas cupierim ad digerendum, Sc distilla ps r f jps ut scis. Et lic reitera hoc magisterium donec tota >" y tia Mrrctliiahs metallorum transiverit per alenrhicm"^,/ (Quinta F.stcutia. Quas distillationes distilla per B. ^ V 1 . v'alisliquor'ctustidfculus remanebit, ä Philosophis anima p a tu metallorum vocatus,quem inhio Iococultodi. 1 e ’ 1 tent illam qua: reinaniit de qua Mercurium mctallou*m ‘
Dif}iU<itio
JHerckrit
mrtaihmw.
Prtparario
A nipe partem unam aquar» quam pcvB. dr anima a/ Ii. .sd .n„ :_ „ __ nra’d 1 * ä
temad u-er- mcuhoium ticttax«tli, Äaim illa imbihe terram
fiiW»»«'- dando ipsi primo octavam aqtue pta-dictx partem.
Quinio quintam. Quinto st 11 ^
p,litem prxdictx aqua:. Cum qua parte quarta sic con 11 ^^ nec terra benclit piatparata , perpetrando hoc mas’iste ( J l |w . ( |i £ ' öt dissolvendo m vale cupreo (upradicto.
m»m M'rc:i- | t mimam. Tei tio Icxtam.
rji mttaMt- ru)n.
.— ..-. ...'ioe magum-- . ft i>-
Putrefactio d 1 ’
n per dies octo cii e it er.pt o conditione terrx plus vel 111111 jj^st 11 ’ 1 & parui a: ad u ciptcndum animant sui Mercuuj r nCt ‘ 1 quem fecisti lupva. (| ^il> (1
Hic notandum est »quod, eum praeparabis terrat* 1 '^ (/ vicedistillationisliix aquositatis per cineres,aliquislist tl . (l1 j,lf' proditurus est,quem lin vare debes,quia pro incerationc eundi, dctertij ordinis medicinarum est utilis, & a Fm f p tbenunus noster Physicus est vocatus, qui de se ipso s"" 1 ^
Tia stürm Hjfitm.
adi -tmendumMercurium. Nc quis autem scmctip' 1 ’* ( iii'
rn celsum est omnes istos gradus tianfuflc priusquam 1
pto ictention« Macutij obtinete queat
prw
Cl pcl;
Suidc ';cte, s Ui p r magij ampli Minai
'sterci
"iimd
tur i
«undt
Quini
istam
Vende
terrar
Buurr
Urnol
a-Ph .1
s uaes
•netal
hili quarumque tuent, ;ucipt.\& hoc modo privpara. jj
debis
dacta
•pnitt
i" um
P r opr
“gnui
^ hal »atib u
5-L.i
ä 'een
J? n di h Hab n a ac T 'i vi 1'adis
stU|
1'ntj

Ad Eiucidar. Chr. Par. 175
Prsparationem terne persectam hoc modo cognosces. Ac f™» P r "-
. ..WtouanTmfpcrge ali t?**'
v «pe laminam argenteam bene ignitam ? V 1 nt «(xparatio rx
/i Adepr*d\aJt«ra, V *fi
4 7^«itfacta,cterircerrailla,adrecipicndum^^^^^^^
i fai proprij metallici apta & ulonca. *> in
r|jP - '
V'
/
ft> f .
/
/
/
\f
p
c,, i
sei
n ' a gistcrium praedictum tantisper reiterandum erit donec non ®ntplius fumum faciat. Accipe tnne hanc terram Solarem aut Minarem, impone in vas conveniens, & imbibe cum anima-fui "sercurij metallici, quem uTuptaconficere docui, quem Ray- DSundu* Lullius vocat Mcrctumm quem Icis. Subministra ',2,1' tut primo loco octavam anima: Mcrcurij prxdseiipartem. Se* tundo loco .septimam. Tertio textam. Quarto loco quintam,
Quinto,quartam partem praschcti Mercurii., & non transgredere utam ptop©vtionem,qux omnia facies in 11 temperato , dttVol- pi-Ufi Vendo Si digerendo in vase cupreo per octo dies ut supra. Et cum " ° terram (iccam factam este videbitur, operi vas,& evapora super ' fluumper cineres cribratos & ita persequere magisterium tuum htnotti.nlque dum ipiritus iit fix.ims in tua teira lulphurea , qnx U-PhiVotopnis est vocatabufo. Venenum pestimum, quia siccitas sua est sufficiens ad convtucndum proprium suum Mcicuiiuiti tUetallicnm 5c naturalem,iu lulplnn purum
Vostquamoperationem huius nugitlvvij ita perfeceris>videbis terram istam inununt tantum colorent album paliidtint redactam fine aliorum colorum variatione. Tunc erit volatilis & rpuitualis.adebut lamina: bene igniuv imposita sit abitura in funium: Sin minus, oportebit te illam cuna quarta parte animas Voprix lui Mercuri) p.xdidimceiarc vel imbibere, utque dum tignum prsdictum edat, Deinde cum igne forti sublima ut Icis, habebis primam mateiiam metallicam ad latera Lc in extremi- ratibus vasis, remanente infundo vasis terrestreitate nigra quam
<
i--,
$
- - ..— ....
^•Lvtllms terram damnatam fupei fluam &. vituperatam vocat’, ^'rens: Et non mtratinopusnostium. a
PRIMI ORDINIS
Particulare prmt't». .
•- Accipe de hac prima materia metallica unciam unam,Scdc Sb'nta Estentia lupra reservata uncias fex & pone ihB. ad circitandum per viginti dies, 5c totidem dies iu cineribus , Se rotunf dabitur, quod serva pro tuo usu. De prxdicta iis a medici- n aaccipe unciam unam & Conjunge cum centum ungis Mercu- T 'l vulga r i s in vase, nastit dicto , bene lutato, Se da ignem lant- fadis aut cinerum mediocrem per dies quindecim deinde exumi- aseupellx cum decem libris Saturni bene calefacti subjice, Sc tvl-
uncias metalli pci secti habebis.
S z

176 Appendix Practica
PRIMI ORDINIS
P Articulare fecundum.
Alio modo simpliciore praxin istam instituere Accipe igitur unciam unam Mercurii nostri, quem priepaiaj s cum uncia una primarmatciia: metallica-, quam etiam confe £l & contunde in mortario vitreo, deinde distolve inB uimdig e * f in vase cupreo per unum diem naturalem ut nosti, & circula 1’ vigwti dies inB. Öcperviginti alios dies in cineribus ut supra ctum fuit.St totum fixabitur. Conjunge unciam unam f u t centum uncijs Mercurij vulgaris in vale supra dicto convenis*' te nassa appellato & da ipsi ignem lampadis per quindcc’ dies, deinde cupella ut supra, & octoginta uncias pertecti & »alii habebis.
PRIMI ORDINIS
Varticulare urtiumper simplicem separationem elementorum.
Accipe de prima materia Metallica quantum voles, &■' simplicem praeparationem elcrwcntor-urti hoc modo. materiam metallicaist supra dictam pone in B. ad dissolvenda ^ deinde in vale cupt-co ad digerendum per diem unum, tum loca rursum in p> L'dicto B. Lc alemhicnm suum applica 6c d>m omnem suam aquam. Si liiptr id, quod in fundo vasis rcU> ferit, assuude tantum aquar fure propriae distillat*, ut qu» £U ^ ihgiios transversos superer & claude vas cum suo altci° Antinotorio dicto Sc in supra dicto B. per tres dies colloca > & e f mr V. Uvet inde per cineres cribratos leves distilla. Et postquatVi ' rl * tCl (# triati" ciimctn stium liquorem distillaverit auge ignem adeo Ut cll ? r F ‘ aer egrediatur & in aquam distilla tam intret. Istinc sine rC gcscar Vas L affunde materia:, qua: in vaje remansit, tantuU 1 ^ iua propria aqua, quantum ei pi imum pcrB. detraxisti, Scq^j,, quatuor digitorum eminentiam accedat, retinendo dcaflerva 1 ’.^ tamen leortim id quod per cineres detraxisti in quo est aer, ■ .. depone in digestionem ut scis per tres dies & distilla pe r res levei ut Icis. Et conjunge hanc secundam distillationen ’ c ^ prima quae acrem habet, dc sic reitera magisterium P ct f/„do vices, videlicet imbibendo,diflolvcndo, digerendo & ddW1‘* ^ per ignem cinerum levium ut icis. Tum collige osrrnes “<* (f tiones in unum. Si aqua inftrumntalis desiot, accipe 0 (C r» supra dictas destillationes 3c illas distilla pci B. uttibi J jjj, viana. id veri) quod post distiUatisncs reliquum

Ad Eluci da k. Chr. Par. *77 *««« assctvandü em, nam aer iste seu oleum: conduc« ad mcc- otomfry Bionem medicinarum. Et hate est simpUx separat.o rlrmcn.
iun p nrm & f ccun di ordini,, deinde praepara terram qu* re- "Zua manti«,cum (ua propria aqua, eo modo quo supra dictum *"»’ n praeparatione terrarum metallicarum, usque dum nuat lu- P Cr lamina ignita ut cera. ut nosti. Tum accipe de hac terra «a P**P*rata unciam unam 6c de calce Lun* vel Sol.* ««» «*
«^•Proratione terrae inquam de qua acrem abstulisti per di*
. "‘ationem supvadictam, & contere in mortano vitreo,demae
‘Mcmbico super ignem cinerum cum tanta aqu* tuae cum qua trr,1m suam praeparasti, portione seu quantitate .quanta media P* TS materi* esse potest. Postea institue praeparationem ut Icis '* s “PM dictis,«ticcando fc imbibendo, donec fermentum sit t0| i|unct um tum sua terra. Cujus conjunctionis infallibile &. Signum a*.
"u,quod, quando tolutionem cum sua propria aqua fece "" '
, ' . d «?ctiones fient paululum viridescente* aut colori* Lalurci a pidisinst arj j { maxima pars materiae dissolvetur. Tunc supra- 1 a terra Mercurialis receperit suum fermentum Hanc mate- tiam posteacolligc & coagula,fic illam cum luo acre quem supra Enervasti conjunge, addendo ipsi quintam aeris partem & tritu*
Jaudo utrumque unii donec mixtio perfecta subsequatur. Imbi» bitio fit desiccano ista cum igne Lampadis erit instituenda, dein* dc distolve in Balneo, quo facto in eodem B. circula per ao. dies,
«t per totidem dies alios in cineribus,& fixatio subsequetur certa,
*deo ut cum hac medicina de uno ad centum projestiontm feliret sis facturus.
SECUNDI ORDINIS
Particulare primum super Saturnum.
■ , Accipe calcis Saturni quantum voles & distolve in spiritu jpBs acuto,5c per virtutem falis nostri armoniaci, primam vide- 1 vegetabilem de potentia in actum deducto, us
0 a \ ktcum bene disiohna fuerit, pone in putrefactionem per a 1 Ul,m invase illo cupreo, deinde separa elementa, videlicet U, ,an ? s acrem tantum , sicut fecisti in separatione illotum de Piatdv? Metallica auri fic argenti, tum praepara terram Saturni Ut terram auii & argenti pv*parasti, usque dum fluat ' s c ^ ra >deindc imbibe illam cum suo aere 6cprocede ut supra pti, U sJ! Ur & primam materiam vegetabilem de sua terra pto- s,| crsx 'st>»irnbibendo,desiccando,lublimando auferendo suum sa| at ' t ' oriia «im. Et (ic habebis primam materiam Saturni in qima r miralnlu Arcipr illud l.st & conjunge cum oleo I.unae,
»Ia r^Kiter fecisti dc materia metallica Lunae ,<cparandoab ^ ^ r mcntum aeris eo modo ut scis, videlicet ponendo sopra
S a pt.xdi- (

178 Appendix Practica
pr.tdictum sulphur Saturni duodecimam prxdicti ol colloca in ignem Lampadis in vase vitreo, usque ctmn lulnhursuerit desiccatum. Postea pro fecunda vicem 111 ' illud cum duodecima parte praedicti olei, utendo denuo eod c igne Lampadis, usque dum prodictum sulphur Saturni sit P* nun abique ulla iublinratione. Deinde pone partem uir a istius medicinae supra centum partes Mercurij vulgaris autSa ttf sv F.r habebis metallum perfectum. Si rubrum facere vfll £ '
■ • cum oleo auri,observato regimine & projectione ut si*P' '1 öc liubcbis metallum rubrum perfectum.
SECUNDI ORDINIS
P articulare secundum super Iovem.
Si animus est procedere cum Jove, modum supra prae^M ptum oblerva,auferendo scilicet sulphur Jovis ut de Satuno fuhlti,& miscendo illud cum oleo simplici Lunae aut Solis & 1
pundo eandem projectionem super Mercurium vulgären 1 * Jupcr Jovem. !
SECUNDI ORDINIS !
ripattert'J dum vt**
Particulare tertium super Venerem.
Si voles procedere cum Venere,fac ut sequitur. Aufer sulf ^ de Venere,misce & fixa illud cum oleo Solis vel Lun* &f.' c< ^cm projectionem super Mcrcuiium vel Venerem.
SECUNDI ORDINIS
Particulare quartum super Martem. (
Si cupis procedere cum Marte , observa idem regim'-' 1 ' L pmues circumstantias quascum Satuino, Jove & Venere f . g i
‘ - j . ...ni! *
yasti & facies projecttottem de Martis.
super 200. Mcrcii ,| l
secundi ordinis
P articulat e quintum super omnia corpora
imperfetta. ^
Nunc sequitur aliud medutmseu processus pro mo^pci quae cadit super omnia corpora irrtpei secta, ä Raymundo/ quintus ramus mattimonulis vocatus. Accipe igitur ^
-- - .- _ r [ft 1
calcinati, Sc tres uscias Cinn.ibaus & fac ex illis aquam | l ’^ pro more consuetio. De qua cape partes quatuor, &

Ad Euiciear- C h ia. Par. 17^
> a i*temunam.& rectifica tones addendo lemperquai > am pavrem usque dum dissolvas duo lumin.u ia pe rfecta. Accipe dein dc «luas partes decoctionis Lnn.x & unant Soli* Sc m.fcc & ftarnn »qux aggrega, ionen' facient.tlistilla per li. ufipte dum omnij a q^a exiverit, tunc’ maceria manebit iicca in tundo colore gn eo.
Ic Thebis duo corpora pertecte caltin.ua. Accipe calcem eo- * 11111 ct illam distolvecum nostro Mercurio . quernde tora Ipi"' J^ignis abstulisti,misce Sc amalgama m mortario ut supra. De- ’Ede leqivendo operationem,quam exercuisti cum matcnam pri- ttiam vegetabilem faceres. de duobus corporibus aufer liilplnir, modo quo fecisti de quolibet exterorum leotsim.ct stc habe- ^ primam materiam vegetabilem istorum duot tun lu ut i tta i inm 111 Uno gerre re unitam , quam impone in vas vitreum, miscendo £ un i illa, quintam cstentiam 6c deum simplex luna' (icuti itipra p' st| ,usque dum cxiccetur,&ik perlcqtteic operationem , m,- ‘«ndo.St imb .tendo & deliciandolemper, 'cil.com quinta pane dicti olei Luna;, istque dum maretia erit muta mmastam 113111 c rist.illmam parum viridescentem. Hxc transmutat o- mil "j generis metalla imperfecta m veram lunam,unum pondus Vl dcncet (uper centum, Si ad opus rubrum perducere vis.acci- P c istum lapidem Jc misce istum cum media parte sui ponderis .oleo anu simplici, & exicca materiam istam in B. deinde pone M urinali msteendo istam cum quinta parte olei simplicis auri 8c cxicCa cum igne Lampadis ut nosti. Et sic deinceps femper misce cum quinta parte supra dicti olei simplicis Sc exicca ut fu- P«a, usque dum videas,matciiam tuam rubram factam fient rutatus Haec transmutat quodlibet metallum imperfectum in Vcr utn aurum.
Hactenus dixi tibi modum prxparandi omnes primi & silendi ordinis Medicinas ct dissolutionem simplicem corporum, ni istc qu* tertij oedmis est sequitur.
TERTIUS ORDO
Medianarum.
f 1 , Ac «pe metalla perfecta & potae quodtibet (eciisim in vase 0 u stonis conveniente bene clauso,& astnndc ei.lpn itum ignis 'Ututn,, virtute materiat vegetabilis de potentia in acttun Jenu- Ul *t,in tanta quantitate ut calcem m altitudine qua tuor digito* IT ^tiansvci lorum supernatet, fac bullire lupit igne cinctum
snnB.t
««svetiorum tupernatee, tat ' • ;r ^ .
er unum diem naturalem. Sc effunde olu« um p« ' ^
7- «-per unum diem naturalem, sc e>>"""' , , . . ^
'^tatid vas. claude bene Sc colloca uav.""'st'«'<
Ve L ' ‘ - *
eine
tatim fervacum eo quod
, . Litt,».' ^ c<fUOL^ v. e u\
ta '■■'kein ut nosti cum lupi ..dicto spiritu acu '. ,.
«■neribus vel B.pcr unum diem integtii n aima 11 " 11 , mo do
1 » mtegtu naiumiv..
B. collocasti, reiterando line modo S 4 ufqtt«

i8o Appendix Practica
uiquc dum ista corpora se dissolvam, videlicet quodlibct seorw^ aut pais Meremi.ilisipsorum.
Est autem hic notandum, quod debeas putrefacere & dig 4 ' rerc in vase cupreo,ut supra dixi.
de AURO potabili
praeparando.
Hic quoque observandum est, postquam calcem Lun*^ Solis quamlibet scorsim distblvcris cum saritu acuto, Lc subst* rt ' tiam abstule,ii per dissolutionem, digestionem&deiiccation e(l ’ Si tunr auri solutionem accipias Sc in 8. per 40. dies circul*^ facias & postea ei luam aquolitau m auferas , te aurum potab' habiturum,quod Ehiloloplii sim; licem resolutionem, & cois 0 rUmhumanoium resurrectionem vocaverunt.
Sin v.mcdicinam metallicam tertii ordinis praeparare volu erl ^ milio modo auri (olutionem circulabis, versi accipe corpus q u ®, solvisti Sc digessisti esi (pirqu acuto lecundsi iupia dictum nto® & evapoca omnem suam aquositate per B. Sede quolibet, matct 11 infundo, instar mellis crassa remanebit. Accipe de materia ™ utriufq; corporis partem uqam, St de quinta essentia quam • u l’! i tibi monstravi partes tres.m o qualibet: tctlicet parte unacorp° sl * partes tres praedictae (^Essentiae leparatim.de operi yala cui" itlcmbicis Sepone ad digerendum in vase cupreo per vinum d>d"l quodlibtt (eparatim. peinde distilla ex cineribus quodlib.et ^ scparatim.Tum pone super quamlibet p.u tem praedicta, ü fiarum.qua; post dissolutionem remanlcrunt,tres partes pr*d'ct Qxfleutiae,colloca in B.ut scis ad digerendum ut icis St sic tci ,{s ulque dum omnes lubst.intiac luprndictorum metallorum ( c l u * iuqtpar*Mercurialis iplorum)pcr alembicum transiverint c“ 1 " porre praedicta: QJüTentix Quas distillationes cujusque isto 1 u ‘* corporum,distilla'per B (eparatim. Et in fundo uniuscujusque''* fis invenies liquorem clarum St aliquo modo gummolun'. v quo dixi quod appelletur anima Mcrcuiijmetalloium. .
Tunc, accipe terras piaidictorum metallorum 8c p r *P*' illas fedilim ut (cis,usque dum fluant sicut cera Sc dignae lint,q u suos Mercurios recipiant,6t postquam <ic praeparata: fuerint» 111 , pone in vas conveniens quamlibet seorsim, cum suis proprii* ** wiabus Mercurij fui metallici,observando idem medium se" ,l (v men quod observasti in conficienda materia metallica pru" 1 . Sc fecundi ordinis, quam feceras de corpore dffloluto medi'' 11 amalgamate Metturij cum calce in mortario parato. Hoc t» do habes materias metallicas istotum duorum corporui" P Viam melioris solutionis.

Ad EtucinAR. Chr- Par. x8i
Accipe nunc quodhbetseorsim. Et primum quidem Lunam, qua separa elementa eo modo quo lupra est dictum in oleo,
P fo mixtione cum medicinis primi & fecundi Ordinis, Lc >rrv, quatnlib« tem in suo loco. Deinde accipe materiam metalli- «m auri & fac separauoitcm elementorum eadem via qu* est
. P r *dicta,ulqucad aerii separationem,deinde separa quoque tum aere materi* metsllic* auri proprio > observando 'ueni regimen,quod in aeris ini lep..ratione observasti, videlicet ® a 'dem imbibitioncB digestiones diststlatioucsäc similes praepa- . 't'ones&terminosignis. Excepto eo quod in d>ststlat!vne per cinerum uno etadu ampliore igni* augeri debet , & quod ! c i>cratinonestn pr*d‘isto magisterio fieri debent. Postea ® cci pe omnes ista» dictas distulationc» p« «inctes in hoc P r,ll ro m^gistji io fictas,3c stlasprrB.dsststla ftcutn osttpis aqua ‘uent distMiara^ccipe acrem quem servasti & pone (uper ignem, qui m urinali m mtii, 6c tvuvi ista duo fuerint unita, vmpoitc lilia p' CUi mitam \ diltilla per ignem cinerum valde temperatum.
1 n 'm videns materiam gupimosam infundo informa meHis,
• n *in distillanom impone. Signum autem certiu» erit cumdc quinque partibus tres parte* distdlavcn*. Serva siimmo studio 'Uum primum aerem distillando sexies aut septies«deinde conti- Uuadistillationcm stiper ignem qui instar erasi! mellis remansit,
$ continua ignem mediocriter donec videas in fundo cornutae ignem congelatum.
fsic est secundus qcr Philosophorum: nostrum oleum Philosophicum: noster thesaurus Physicus, 8c cum illo oleo incera •"edicinam tertii Orculis. Hocemro oleum multum participat ottumince. de iuli stantia physica,quoe est de corpore septies rectisicato, seot- rtttmm. ' l[ Uillud^istillindo studiose, seijva. Terram autem quam pti •'his Lt secundus praedictus aer relinquent, post septenam utvius- S ll ^aeris seoisiin factam distillationem,conjunge cum igne prx- 'cto,deinde accipe aquam quam tinctus cs,dc illam septenis vici- ■ u * Per li.distilla & qualibet vice seotsim. Tertam vero seu fe- a( S y trn '|distillationis,cum terraqu* tibi de dictis elementis, j, 11 deniateiia metallica anti, cum de illa aquam aerem 6. ignem ^ '’rafti. reliqua fuit,conjunge: deinde accipe supradictum ignem furatum & modo sequenti calona.
Impone illum in vas distillatorium 6c affunde ipsi quinque P r( es aquae Iu* propti* quam per septenam Balnei d,stillatio- hparalh.de quo detraxisti terram aut feces quas cum terr* ctornm elementorum posteaconjunxisti, St m vase cupreo di- ut scis & deinde dillilla. Hoc facleptits ubique, dando i ! einpcr quintam partem iu* praedictae aquic uti scis. Hac ‘One.terram elcmentoium auti supradicti cum eadem aquu
S s ealcr-

i8i Appendix Practica
calcinabis, hoc faciendo in natura concordabunt, quia utraq 11 * sicca est.
Et cum terrae calcinatx dispositae erunt ad recipiendi' 1 ’' suum spiritum,inde notum tibi fiet,si examen cum lamina ig' 1 '? utlupradictum suit,institues,deinde accipe terram de cicine" 11 * Luna: (cpavatamöc illam plaise eodem modo praepara quo d e ' menta auri cum propria aqtia Lunae praeparasti. Accipe nunc qualibet re prxparata unciam unam & simul una impone in p r ®' dictam aquam Lunx.eo modo ut supra fecisti per viam imn>^ tionis,digestionis & dcsiccationis. Nota quod istarum duai 1,1,1 «erratum conjunctarum praeparatio fieri debet per 8. &ptrp r)f dictam aquam Lunae. Primo scilicet ciun octava ejus parte. eundo cum septima. Trrribcnm (exta Quarto cum quinta, " quinto cum ejuarta parte, uti supra fecisti cum illas , quamld"'* videlicet seorlim,praeparasti, in B. per dies octo cum aqua fui » lf talliut scis. Ersic habebis primam marerr.tm vegetabilem ■ )ltt sulphur duorum Luminarium conjttnctim unitum.
Compositio Metii dna tertii ordinis.
Accipe ignem quem separasti & dissolve illum in proprio s"* Mercurio aut anima, sicut distolvisti aurum cum spiritu ac 11 ’ Mercurio nostro , dissolvendo & distillando ,Hiim accipe prii» n materiam vegetabilem de duobus luminaribus factam , qu 1 . 1 rolcs,& illam misce cum tanto igne quantum cum anima ,l ., dissolvisti, fecundum ordinem mixtionis (upra perpetiatx &'i reitera dando ipsi sitam proportionem ulquc dum sulphur si' xum& instar rtibini rubrum ,& subministrando suum fcime" tum modo sequenti. .
Accipe primum arivielemcntum, aquam videlicet, St >»■’ misce quantum poteris cum prima materia vegetabili dud'L luminal ium,quam antehac fecisti,cum ignem acuisti cum pr°l' metallisiuanim,a,öcseparatim asservasti. Deinde accipe tan'"^ auri calcinati quantum libuerit Sc fac anralgama cum Meo' 1 " . vulgari. Tum cape octo uncias prsedfcti amalganwtis,8r d l tmeias praedicti sulphuris, quod (iipra rubificasti,St (at diu i» irf . ratio vitreo una tere.Sc postea impone totum in urinale imb 1 "jj, do eum oleo auri, videlicet cum elemento acris. imbibendo ^ gerendo Sc desiccando ut (cis, & sie rcitCra magisterium fcp^ & illud quod qualibet vice sublimabitur tritura in mort.ru 01 ^ eo quod infundo vasis erit, Sc persequere operationem r" -11 ’ 1 pties aut octies, ^ 0 -
Accipe nunc aquam fuptadictam, quam cum materia rum luminarium vegetabili acuisti, Sc illam distolve aut c> in E.simpliciter, Sc cum illa imbibe Sc circula materiar» ‘l 0 ^

Ad EiucidAR. Chr. Par.
* at C est septies aut octies, sicut cum aere praedicto fecisti , usque «um totum fuerit fixarum. Misce deinde cum oleo PhyheoA . 1 'psi luam proportionem ut scis, Se procede lecundum motem J ncerationis fupradictum super materias auri Sc argenti exilten * es - Mediante hoc fecundo magisterio , quaslibet res nxnbmii 111 Unione perfecta fui sulphuris. Et erit materia levis & clara in quibusdam partibus s eu locis suis,ut rubinus.ncc tamen nimio co 'ore saturata. Tunc ignis, quem cum sua propria aqua auri ucuisti »augmentatiis est, quem tamen dentio cum aqua propti) cteurij auri fui acuere debes,eo modo quo es usus, cum illuni i> rc ; t rfj e *cuisti cum propria anima sua auri A cum hoc incera medicinam nlUf npradictam.ut cum oleo physico fecisti ,,6c erit sicut rnbinus, & c.oo- ca det una pars super mille Mcrcurij.
, Memori* tux instiper hoc concreditum volo , quod lapi- pretiosos ad multiplicationem adducere poteris eadem mc~
* odo Sc via, qua hanc tertii ordinis medicinam & methodum
Uastasti. '
. Hactenus modum medicinas primi, Secundi & tertii Or- omis patandifiibminifiiavi. Quia vero in hoc magisterio calci- Oatip metallorum requiritur,illam quoque tibi declarabo,
I>c xahinationenietallorum.
Accipe aurum Sc illud amalgama cum Mercurio usque dum fiat sicut butyrum,pone in aliquod vas & affunde ipsi aqu.mi fontem communem & toties reitera aquam, usque dum videas calcem Metentis (epatatam ad latera. Time kiva illatu tum aqua Calida in mortario vitreo , usque dum aqua egrediatur dulcis !k dara. Deinde exicca paulatim calcem,& illam in parvo moru *‘o tere , tino pone in urinali supra exiguum ignem cum pauca »quavitx feri spiritu vim ad exiccandimi. Accipcl unam bcrir vupcllatam Sc lavatam Sc illam dissolve in aqua foi ti cum alio Ar- Sento rectificata A adjice tics aut qoautor partes (alis toiiunu- in aqua calida soluti & st.it.im fimdnmpeict Luna, quam lava. ^eAulcorautscis.Adcactcra metalla quod attinet, Calciiia Saturnum dc Jovem curo Mercurio Sc sale una ut moris est, yeperem cum aqua forti,8c bene exicen, Mrrn)- runn vero cakma cum lulphi 16 c aceto.
Extra-

1S4 Appendix PrActica
Extractio & exuberatio cxcellentisthn* ,
veteris Stella: Mauritaniae.
Virtures Stell* Mauritania t postquam de potentia fuetit deducta in alium.
H Mc stella mulieribus juventutem in affectu conciliat , ^ illam usque ad mortem conservat, adeo ut 60. annos nata/ quindecim annorum esse videatur * carnem mollem St alba" 1 i fecit ut margarita. Tarn est spiritualis & penetrans, ut si qua u 1 ”' lier cutim cum illa pci friert semel, albedo, (plendor & clarita* inde nata, ad minimum per (ormenles sit duratura. Aufert \e<>’ tigines, maculas, & variolarum vestigia in facie, OnubedinC 11 faciei ab hepate praecalido causatam. & filTuras corporis. Mad*' tuas taxas firmat, & instar pomi reducit. Mixta cithn fuerit cut>' quinta essentia pinearum de pinis viridibus Si teneris multuU 1 pi ac stat in partibus intimis secretioribus mularum. Insuper cu 1 ' cit ut margarita una decem ducatorum , valore quingentorum* ducatorum augeatur, mediante artist» industria.
Praxis Stella Mauritania.
Accipe libras tres de astnstiuw & pulcherrima stella» quam* reperire possis. Reduc in pulverem siibtililsinium, deinde induo hanc materiam in capsulam ferream, cum suo operculo terrr 0 '
& illam perfectilsimo luto obductam, per *4 horas mrcvcrbri* ignem pone, ignemque quantum fieri poust, augmenta. Fu 1,1 hoc tempore , materiam candidissimam in mortalium inarn 1 ^' reum aut lapideum putum ,&cahdum impolitam, mpulvcvc’’ reduc impalpabilem. Hoc.facto , in cochlear ferreum pi |r111 ” impone,6; in igne ad candeseentiam rubcsac.eV ita ignitam m v . a _ purum lapideum vitrearum, cum suo operculo conveniente’? structum injice, in quod decuplum finissimi rubini albi mpr* P”. losophico distillati antea imposueris, adeo ut pratdiÄ.'. stell t tg” ta.inE. reducta, tota 'm liquorem istum immergatur. Prindc d funde illum liquorem per inclinationem, usque dum slella Ueat sicca. Istam iguitionem 6c extinstioncm in praedicto nibi” aut in alio simili, si prior absumptus fuisset, toties icitcra, d"" dicta stella tota, aut fere tota conversa sit in sal. Tum coj' •innern rubinum praedictum & pertres aut quatuor horas n” ' ut clarui Si serenus fiat.Deinde omnem rubinum per alcmb » cl .jj distilla, stein fundo vasis fal gloriosum remanebit, quod (vel tabulae (vitrex) inspersum, Si in humidoloco collocat” in oleum se convertet totum. ^

Ad Eiucidar. Chr. Par. ;8 /
. Accipe hoc oleum, Sepone inD.ad supereminentiam sex P J ftuimolei,deimle colloca mG.per 40. dies, tunc evapora D. *’ Ct distillationeni, Sc in fundo in verniet tuum aurum corruptum.
'uperimpone quatuor partes plus de D, Sc distilla, Sc H. tu» dTst is Jam per caput H procede , 8c rcctifica per septem
sua* p f '° nfS ' Sic animam stellae tu* exuberasti de terresireitate ^ ■ * rocede secundum caput l. deinde cum Mercurio fac caput ^una fu» terra,deinde separatim dissolv* aut in tanto D. vel nc stu* aliquot partibus materiam excedat. Et habebis intentio*
1 *tit''c U * m ' si »ixam volucris per caput M. procedendum
I • ^t quintam cilentiarsi stell* possidebis Scc.
! £ LIXIRIUM medicum
I Admirabile
attomm quatuor Eltmtntorü ab omne- ltsre bns,pro usu Medicomaximain habens potcfta- tem in corporis pravos humores * cui hactenusfinale non futt rna- , nifesiatum.
A Ccipe id , quod distillare voles > Sc per dies tertos pone in * timum »d putrescendum v deinde abstrahe omnciti aquam PerB. distillariöneirt. Hanc aquam fecibus superfunde, Sc donud l^ne in fimum, sed non tam longo tempore, iit prius. Deinde . jffahe aquam iterum cuiiugne cinerum primum exiguo , dt- ‘'tacauge ignem (üb finem distiilatiouis»ut aer etiam (cquatm, fasto separa aqiiam ab aere per L distillationcm. £r denuo j.'inam distillatatn fecibus affunde i Sc postquam tcitia vice in mum, ut supra tactum, posueris, abstrahe ignem, cum prxdicta ie 9 ^^trun, sicuti cum act e fecisti, deinde separa aquam ab ifn ® e P ttm vicibus distilla praedictas aquqs aciem de
qu au ^* nl< i'">donec nullas seces amplius deponam Postea I ton' '^ Ct k asu *fc* distillattonutn feces, quae remanserunt in vase, rtin IU "S' eum terra. Et serva quodlibet elementum in vale bene ^Ora ° ^P aM, ‘ m Tunc fertam in igne reverberii calcina per 24. *Ur p' ^ c ' n ^ c parumaqu*caltd*affunde, ut sal suum distolva- st ut >d non dillolutum suerit, denuo calcina, Sc diflolvc, ut ^ ^ cnu b filtra aquam, Sc evapora super igne. Sic habebis • A° r ^ tmcnu pura Sc munda. Medium illa conjungendi hoc ^ CC 'P* s^« 2c super igne asperge ipsi quartam partem lux postquam illam biberit, asperge denuo eandem aqu* *t sic continua, donec s-d irntobcrir suum pondus.

r-8s Appendix Practica
Hoc sic peracto , pone in vas (ublimatorium ad (ublimandtlm, Se quod in fundo vasis manserit polt lublimationcm peractam , abjice tanquam rem inutilem &c superfluam. Hanc terram spiritus' lern factam , pone super ignem lentum Si valde moderatum, # j imbibe illam cum luo aere paulatim i deiilde etiam cum luv ign c ! eodem modo. Etsic IrabcbisElixiriumadmirabile, quod sup et I
humores malos corporis humani fere idem prtestabit , quod
Elixiiium mctallotum perfectorum iuper imperfecta mctall* praestat Lee.
MAGISTERIUM perfectum
ex S. H. fecundum methodum distillandi Philosophicam,
Pro corporü humant summa. &f ere universali medicina praeparandum , poli lapidem Philosophorum facile Princeps.
A Ccipc sufficientem sanguinis humani quantitatem, de il)'f' qui (untlani, bonae complexionis, & in «tatis flore confl 1 ' tuti. Hunc sanguinem distribue in diversa vasa satis ampla, tt ( ' tiam partem capacitatis illorum tantum implendo, &cumvA' c
Ho* va r m nti-
notorium vi- A | 10 ( antinotouo dicto, cooperta &c bene lutata» inB. M. P cs
Wi* tn 6/'/'e tet ^| ( >s in nutrcfactinnrm rnllnm nnn f*>rrmnric
II HIC f Ul4"Ui v i » , »i iiiiui diiipnud III lUUlIl QUllllUiU 1 ' ,
alce udent Cum hoc videris, vas tuum refrigerari sine , & at' 11
alce udent Cum hoc videris, vas tuum refrigerari sine , & at' 11 ” notorio ablato, materiam tuam in globum instar hepatis cob" gelatam invenies, quam exemptam in plura frusta divide, ^ in idem vas, in quo prius erat, impone, Lc superposito aleinb^ 0 * atque recipiente adjuncto, eodem balnei calore omne cler”^. 11 tum aquae Icii phlegma distilla. Hanc aquam destillaram terrae Ius affunde , Se imposito antinotOrio priore, denub f c decem diesputrifica, ut piius, & deinde rursus distilla.
Hanc putrisicationcm, dist,llationem ,Sc reaffusionem st 1 !^ ter aut quinquies reitera. Hse operatio m quadraginta vel q'j! 1 quaginta diebus erit consummata. Ultima distillationc pt'^ ^ serva aquam, & sine vas refrigerari, exime materiam, Si ill al11 ^ cornutam aptam & collum fatis largum habentem impo ne ' c „ vale recipiente adaptato juncturifqne decenter lutatis c * 1:1 ribus grhdatim acris elementum distilla , Üi cum eesiävei"^ >,,j fecs dillillare, ignem auge * & ttinc elementum ignis in
i

, Ad Eluci dar. Chr. Par. 1S7 purpurei forma prodibit, ijub finem parirm falis volatilis
Oblimabitur.
, . Postquam vasa refrigerata fuerint, spiritum seu acrem per pineum seu infundibulum, ab oleo leu igne separa: Et (piritum «rri fublinmto pia-dicto, fecibus, quae remanserunt, fupeifiinde. j- 11 'ctuieligelilioncperacta, innova cornutadistilla , ignemfub- j Oarionis lub finem administrando , ut pars vel omn« lal volatile ^ u teiu spiritualis, ascendat, sublimetur, Se cum spiritu in vas ^-p.ens transeat.
Sc lar U ' >tr trnani » q«* remansit,novum spiritum funde,digere iit , 1a toties, donec terra totaliter a mir. a seu sale volatili fu« j. J ' lVi " a , quod cognosces cum lammte ignitae superposita mil» ^bmnm edet.
a fp u dandum tamen erit, quod spiritus seu aer priusquam terrae fenu! l s Ur ’ * cx ' csal,t septiesrectificari, phlegma Scfeces verb P” ' c parari debent.
t0 . 'n C | CI ^ C ,t , rUT1 ni f ra ™ restantem , & in reverberie moderari . ''"Cclaufo per quinque aut fex dies calcina , qua: per colobi * l lctl > album, flavum, & instat pulveris tcgula-
mbnun transibit, Sc fle ad recipiendum spiritum luum ani» attini pnvparata erit.
r ._. slü'dam phlegmatis ei affusi hencficio, per digestiones I ei»’ cxt, ahe'e . & postquam exiccatnmtflctpi' P tum (upiadidtuiTi animatum paui.it, m ei adjunucic , seque «nam gloriolam resuscitare volunt, quod laudabile cll&inii- ai 'one dignum.
Sed ad tantam vexationem redimendam , accipe terram
tact* 1 "Ciliatam . & affunde ei suum phlegma , Sc per 14. horas a )i u j ^’per cinctibus digestione , ad siccitatem distilla , deinde te t Eunde, Sc eandem operationem bis aut ter repete Ciiw aff ' j sicca fuerit, decimani,partem fui fpmrus aminau ei mj ' ^ P cr biduum in balneo digere, & per idem balneum fbnd' ' tatcni abstrahe , deinde taut,indem novi Ipintns liipcr- q Uln ' ’ ^digere atque distilla, postea octavam, septimam, sextam, t tJur a "' ^ qua, tam partem ei adde, nee quartam istam p.ntem Joncc terra tua duplex pondus habear, aut lamina; ardenti "a, m fumum abeat.
Vt],; lim terra tua in hoc statu fuerit, impone illam in vas cbn- atq„ ns ’ st u °d longo collo fit praeditum. Sc ajcmbico fuperposto Vas t t<:Cl picme > ut paucam recipiat Uumiditatem, applicato, ^ 0 do Um <Uprr c ' netcs calidos per 40. aut 50. horas colloca. Hoc !i f Qr cnim terra tua fiet gloriosa , Sc in perlatum aut labu- Uiu n J 1 J a a d vasis latera ascendet , Sc Metentium excellcntilli- Ubebis, ex quo, si eum oleo tuo conjungatur, magnum
Elixir

iS8 Appendix Practica
Elixir pro medela morborum , sequenti modo praeparandum obtinebis.
Accipe unciam unam de praedicto Mercurio, & cum octaV- olei fui rcctificati parte imbibe, Sein nostro fui no per octiduurj* ■mit hunc COC j UC > q UO f a ct Q , eodem modo cum septima, sexta, quinta * 2 quarta eiusdem olei parte, quoad jmbibitionem & coctioneU* c.i.&m hf -istam procede, & cum quarta parte tam diu continua, donec fniictPmii. materia respuat imbibitionem , Se in liquida butyri aut spm* syrupi forma existat, quam in rubicundum St virtutis admirand* iapiucm corporis humani morbis gravibus medentem per q ll3 ‘ draginta dies, philosophico more coque. Cuius dolis est unuU* atque alterum granunir iri vehiculo, morborum diversitati coit' veniente, exhibendum.
yinum non
WthcMjtd
fhtl.
TRACTATULUS ACCURATISSIMUS
De
COMPOSITIONE SULPHUR I$
& Menstrui vegetabilis,
Seu
AUR.0 POTABILI SECUNDUM
intentionem Raymundi Lullii,
iJMiignati cuidam Anno i$4-S. per celeberrimi Medicum & philosophum Callum Dela Brdffe dedicatus.
PRCTlCAi
Ccipe vinum rubellum, quod inveniri potest, optimus quod non lir acctoliini, ncc colore nimis laturarum» pone inii, ad putrefaciendum per octo dies, ut clem el ’ tanto melius dilui St dissolvi possint. Quamvis autem RayM^ mundus I.ullius in luo libro Lucis Merciiiioium hoc vinum P.
A
viginti dies in putrefactionem ponat, ego tamen utroquem 0 ' tentato, decem dierum putrefactionem aeque perfectam lur* 1 ^ pertus , quam illam, qusc viginti diebus abloluta erat. Sir>e'^ putrefactione, inquam, elementa dilui Sc lolv, non possent« ^
,io
Fhilolopus ait. Sicut mors est attern* glorificationis causa; 11 c DistiltaUc n- jorruptio caula est novae regenerationis instantia. 1’utrcsact 1 a drlhUtm*. *8 ltur peracta, aquam vi!-e distilla, & illam adeo rectifica, 1,1 * ^ * comburi queat, abique ullo phlegmate remanente, fostss^, aquam vitacdephlcgma quoque lcparacim distillav«is» piaI r> (ft

Ad Euci dAr. ChAi Par.
trasti mellis instar restabit, qtum cucurbitsr impone, & ei de no Phlcirniatc aliquantum affunde. & asembicoätqüe recipiente de- *5 m cr applicati, distilla, deinde super ipne cmeruih oqueper duos dies, 6c pUleom.!, cui oleum aut pars eins inest, colore hnctitm videbis, qno '>ev inclinationem deftilo. phkgM-ttiS anu- '°uem 8c coctionem toues repete, donec plilcgma noii arnp 1US fflgrtmK. ll 'g,i%8c ih (undo materiam atram icstantem Videas, quamlcay-
^'ndus Nun um buitius 1119,1 ovoc uit.
. Ttvrjnuiljni nanam incncmbitammdf.& de aqua vita-per «■netes dist.Uataad imi um digitorum transvers orum extantiam ^'upetiundc. H.mcaffulionem tribus insuper vicibuscum no- vitae institucstdmn u^ctc * cjua* ptasth&a; tenrc .mnn.vm,
Sy*mvi(ibi|j s cst.cxn stiet. Aquam istimuivate opun-e mu- «ito conferva,demde accipe istam terram &. m vase vin co hvnn- cr cUmt ' 0 ßc fioillato.ut nihil inde cxriv.Hc J'oilvt »impoiiuni pec i0 ’d^c a lci n a.
Jam accipe phlegma & in cucurbitam impone 8c cnru illo
«Uam ca)cinatammi!ce& per sex horas tac bullire Sc per indi-
"ationeniliq Uo , cni dehindc, hocquc ter cum noVo phlegmate «itera, sic terra damnata in vasis fundo manebit. Phlegmata ■sta dcsiisa-filu,i-& lente'ex Balneo destilla Lc i.ilincucurbiuv tundo album tanquatn nix remanebit. f
NB. Rayimmdus vult , quod quamprimum terra fuerit ' v ‘ c ^ , <App*hi Calciltata.ejus anim.t (qua: est in spiritu Vini luptadicto)ci statim ‘s ,<v ' m "'** debeat tonjtinghpmisquam extrahatur anima de terra daninata, P""“* ! deinde terra St anima simul sublimentur; fcgo vero proces- '"m utroq; modo institui.Sc consultius este stlm cxptrhiS.h animi «Utn terta cojungatur,postquam terra fuerit depurata,quam cum *st adhuc impura. Melius enim sal & iit majori qüahtitatc funi a deptus. Uterque tamen modus est bonus.
. Accipe igitur nunc terram istam depuratam 1 & iri cucurbi* '■stinde.ciq; aquam vitat.in qua anima itieffaut totam aut di« j'^'* n, «jUs partem sUpctlundcA ex cineribus igne lento distil- ‘•eetic anima apud lalcm manebit,tum cum altera aqua: vittE di- ...
1 'aparteste procede i & terram animatani habebis. Jam ac- A. Efse«tt 4 jk« Vcs libras aqua: recentis,qua: nulli utut inservierit, 8c m cor dsjUlUut. j„. ta j T ' cu m tribus uncijs falis animati reconde,Sccovmnabene at aticlncf 'hus cum igne mediocri distilla, & corpus animam
spiritum simul accipies. Si vero pars aliqua terrie infundo « ■■'utse maneret, pondera illam, & aliam novam aquam vitat,
; ta ‘ionc dosis supra dicta:. ei superfunde > Spiritus enim non
>ottj fr * ’ n ventrc soo rctit,ct > quam per diMationcm polsit
: ^'Cc aqua vocatur Q. F. sicut ia vegetabilis. Menstruum
I f'oL «. T loluti-
•«

1 90 Appendix PrActica
Cut Ph.Q.E. soluti vum & conservativum human® & metallic® natur®. Ha 0<: menßrmtm compositionem Philisophi per similitudinem menstruum vo# voctrmt. ycrunt.quin sicuti semen viri & mulieris, iik matrice mulie# pro generatione cieatur® conjunctum, non sufficeret p [ ® magnitudine ejus, si ex sanguine menstruali mulieris noni#' tiplicnrctur, qui sufficienter multiplicat & pn fictionem indi# 1 ' 1 Lodern plane modo rs fr habet cum Mercurio nostro gl°' riolo. Ciim enim aurum distolvit,aurum ex menstruo dicto pi ®gnatur,videlicet ex hoc corpore, aut iale glorificato & ditf°' luto. Tunc enim nosti® operationes perficiuntur,ut postid j dicetur. Magister Guilliclmus Pariiiensis, insignis Philosoph“* occasione hujuspastus pertinenter inquit. Muliei vuumsol ^ 11 i Si vir mulierem figit. Adcout quemadmodum Ipcrma vivico 3 ' : gulat (penna mulieris,& sicut lpetma mulieris (olvit fperma vitjj | Eodem quoque modo, menstruum aut Edentia vegetab * 11 aui uni dillolvat,aurum vero distolutum corpus vegetabile fi* c *'
& am um beneficio (jui itus postquam fuit diflblutum,aqua v> ! ' j
piorlus inefficax Sc omni virtute privata restet. >
Aurum enim est ignis omnia vincens, qui ab alijs ignih 1 ^ nullo modo vinci potest, idcoq; c®tera corpora metallica fi* 3 ? di habe t potestatem. Quia fixum fixat. Certiffima igitur res d"
Ymt dtjjhlu- tt9»u auri modus.
■ Aurum (fi f£nu.
S^EffiniU quod nihil peifc ctum fici
nccefiitas
potest fine Q^fstcntia nolha.inii 5
*& m busqmc tam limitrtisnostr» conservationem quam quae 0 lCt j,
I nril»>, frc/i/t-inr 1 ro nun 1 »t- 1 t Onn / 4 »» mn/i Cvmeiae tllll
solutam oj>t~ lotum /pectant transrmir.uionrin, Qua de causa Omnes rePh. • .
eliquas foetes & alia atramenta tractant,nunquam aliquid laude gnum faciunt, & ignorantia' nota sunt insigniendi. Nam c C- fiaymundo, Arnolde, Albeito & magistro artis Generali, ^ ^ luno nostra non fir cum aquis con olivis, quiahxc distblutio 1 ' est illa quam natura postulat.
Yull*mt*ki. jam etiam de auu metalli calcinatione aliquid dies 131 '. 1 *’ »attottu autt qoodeum druifiim® fit compositionis fine magno labore e!i#, viarcqtiit,niiipiius fuerit caleinarumScsiibtile /actum,q»o^ 1 1, figneaitis est requisitum. Qua in parte Aristotelem Sc R-j,j liutn sequar,quia h®c calcinatio optima est Sc maxime n 3 t " r ‘ i & abi que omni corrosivo,qu® modo sequenti instituitur.
S?
htufitat.
DM CALCINATIONE AVRl METALLI mndum R. Lulliutn & ArtfloteUm Thilos i- pbum Htrmettcutn.
ftlP 1
A Ccipe minerales vel ducatorun^aurum&percimen^ . r j rum»ut moris est,purificatum, quod Raymundus *^ u J j c |i1
,J cW
libro d? Q^flentia aurum Dei vocat, quia omne auruflij^ >f 1>
cnicum quod cx coriQfivis fit non est bonum, quibus vfl jj

anrü stn met* hotaS &fiU '
\. Ad EuicIdar. Chr. Pa k. ij»i 'care vult,quod quicquid per menstruum minerale conficitur ‘corrosivum,unde neccssum est,aurum minerale vel Ducato- ""4 aceipere»qnamv^ t „Hinc in nturibus locis aliter sentire vi- ^'»i.in quibus asse prajparntnm melius
tu C6tma S' s depuratum <X cojoi.nmn . vmicqnid iit,tu aurum P°^ t l uarn fuerit dementatum, in Icobcm redige,Se si ejuS a tue iit uncia, cum fex itncijs mercurii vulgaris & libra una 0c ' S praeparati fac antulgama,quod totum, in crucibulurn impo- ,^'od optimb danliim Se peri matum,parvo foramine in oper- ^ ocrucibulj relicto in reverberij vel cementi igne per 24. rtikr ^ ^ »'erem ius cum (ale in fumum abibunt, deinde absque cal CUri ° solitis fhlis eadem quantitate denub der 24, boras ruin' 1 "' ^ ' loc ‘cgimcn quinquies Aut sexies tepete,alias enim au- aut 11011 ‘ede dellrui poterit,quo facto, in mortario marmoreo COtT) Vlt,x ’° 'n lubtilistimum pulverent redige, & cum sulphure Sulphuri 1 u. decin*}"'' n ' lxtum >» crucibulo inter carbones ignitos per duo-/»"» culet. pctfeA' 0l,1S . C5aue .addendo frequenter novum sulphur, & sic naumt uurh reduA C , ca ^ c ' natl *m habebis, quod in pulvere impalpabilem erit , um >& cum vini phlegmate rediftillato,donec bene de- r »r,lavandum & desiccandum.
t>ul acc ^P cunciani unam huius auri calcinatiSc in subtile Ci V ^ trn rc dacti,8c oblongioris colli phialx inde, ciquc fex un- AS Quine* Essentia: noftt* (»perfunde , & per uhum diem mte- ^ Hn - & a grum luper cineribusfac bullire,demde per imam no ctemB.com- EOintU |nutrjpoltcapcr inclinationem quod coloratum erit effunde, & junQto. ^balneo serva,hoeque toties reitera, donec Quinta Essentia non /»piius coloretur, & hac ratione auri a trimam extraxeris. Aed- '' lnc Quintam Essentiam coloratam, & pci Balneum, panem
abiVrahe, & auri animam per 40. dies calcina qttfe tAmmt auri Ctl: ' U ' diebus fiet: Ego 20.dtn um spatio spirituale «WnnVMi P‘°ldP5 ronm ' a pci fectunt inveni, qno non obstante artista de„, j- ltu j‘‘oprocedere porcriijqnamvis 1’hilolophi 6c vere qui. g| Sc n IXcn ' lt *'an r um tanto magis die glontic uum, quanto ma- <*<cru,r ific:m,n1, ^'cueralis Philosopharum tamnus est 40;
jl’f 10 a "t> dissolrnione requilitns.
^ ri "itat C | ' S omnes quae corpori humano accidere possunt iii- s ‘YuseftX anat ' i Ule cnin ’ ‘T 11 cmn mincrali P‘*paratut, corro- ^»»bilis* 9Crictl * 0,IIS >quia disticilis est digestionis: Lapis ve- rii.l,b.z.cap\ tal| 0V ,, M '? mcn non est tam* virtutis pro transmutatione me- 3- (»f. z»
I Sed >CUt m ’ mmlis -
Q ac ^ r'cpofirnm redeamus, ilccipentinc auri animam ' ^»dori cnt *a stinctam, Ac inB. putnsicaix distilla.Se attrum in .Aurumfphf ^ rubrum spirituale & fragrans, quo pro tua dis - tMtc fatiuni
Poteris uti. Hac ratione verum aurum potabile pof- tefasw* T * fidebis,

Appendix Practica' s/
sidcbis fecundum intentionem omnium Plnlosopliorum. CLP sentiam tuam ab auro abstractam pro tuo usu diligenter conu va,infinitam enim habet virtutem,quia virtutibus auri est anin 1 ^ ta & impraegnata. Hic notandum quod Raymundus dicit. Q°° QF.flemia non habet odorem nih Sol prius in ipsa fuerit difl°‘ tus. . {
Dt terra auri Quod ad terram attinet,quae de auro reliqua mansit: Aed^
fiam partu jl] am auri terram,& in cucurbitam impone,& ei de menstruo b' vegetabili restante,quod nullo modo adhuc u(ui fuit, superfui 1 cineribus committe,& menstruum vegetabile, decies vel duO“j j cies cohobando destilla,deinde exicca & in locum (tumidum ■ loca ut dissolvatur. Hoc soluto pro sanitate poteria uti. Vel -> 1 modo & e.
uam jMercurtaUt
notant.
Vid* Eluci • dar.Ub.2x. 7 •
DE AVRl SOL VTIO N E.
Restat,ut de omnibus auri solutionibus aliquid dicam,qu^ | hac supra dictarum Quintarum Essentiarum arte fieri p. Raymundus in suo libroLucis mercuriorum alius perfecta: d' 1 ^ lutionis meminit, quam ego feci & veram die cöperi,qua ip'P corpus auri,sine ulla animae aut alterius rei extractione difl® tur: De qua ha:c Verba facit. Si post decimam distillatioein ; cueris aurum in QE(sentiam supra dictam, deindb ponas a°'^j' per se in loco liumido vel Balneo, in 4. diebus solvetur,Sc h° c (1 , aurum potabile habens infinitas virtutes ut scripsi in libro de c servatione vitae humanae. ^
Ego in utroque dissolutionis modo periculum seci,ideO^ utrumque bonum elfe asseverare postum, sunt autem tans jl ^ virtutum 5 c cstieaciee.ut meo judicio nullo modo latis post 11 ’ ^ stimari. Cxtci iim hoc observandum erit, aurum fecundi* 11 '.J 1 tam suam substantiam dissolutam, transmutationi metas 0 ' j; melius convenire,quia terra ejus partem aliquam in se rcti> ,<:t 1 dcspiiitu ntcicuiiali. a|i
Modum QJisscntias supra dictas, auri & vegetabili 5 n &c t' applicandi quod attinet,R.Lullius in libro dc QdEstentia cst‘ c ° dus.
St£ igitur
UTRAQUE HUIUS ELllC*'
DARII APPENDIX.
. 4(11 ;
Cum FJixirio Medico & magiflerio ex S. fl' ^ atiri potabilis descriptione, in Gallia ante p atlCeS ^

Ab Elucidar. Chr* Par. i<jj Kos £rafu accepta,Divhu laudis & duritatis Christian a Anenda ergb,Mcdicis& artis ßmchpnicos labores fru- Wms mn dctreclanttbm , ex Christiane animo gratis Woque & fyncere communicatur. Tro quibus secretis & fr° aliis natura Arcanis,diverfis hominibus diverfimode & Divinofape mirabiliter revelatu
SIT
SYMMO ET IN OPERIBVS
SUIS MIRABILI,
DEO
Lam Honor & Gloria sempiterna,per Dn.nostrum 1E S VM CHRI STVM
Arnen.
fi:
s.
>n
1)1
fi
fi',
e
fi'
»\
V'
fit
plNIS.
PJffl
ini 1
fit'
T 3
ARCA

Arca Arcadi
ARCA ARCANI ARTIFl-
CIOSISSIMI DE SUMMIS
naturae mysteriis.
10 H ANNIS GRASSEI altas C HO RTP L A SS Ely luriumDoftoris & urbis Stralefundenßs Syndici & Philosophi mfignts,noflri fault
Constructa
Ex Rußico ejus Majore & Minore,& Physica naturali t 1 ' tundaper. visionem Cabalifiicam Cbemicam deferip**' Quibus accestlt
Apppendix Anonymi cuiusdam Philosophi de via ad rum potabile perveniendi.
In gratiam Filiorum Artis , & mirabilium Divinol^ operum veritatis tefiimonium,.
Benedictio est a|? eo qui est Principium &; finis.
? Anctus Apostolus lacobus inquit cast
H Omnia bona dona &c omnia perfecta dona dM c vendunt ä Patre luminis, apud quem non c st uiut» f '
riif* !
__ luminis & tenebrarum. ‘ Paulus quoque i‘' £ l l "J j.Cor. 3 . Ego plantavi. Apollo irrigavit,ledDeus dedit so c(C ’ i
mentum. j |
Alanus Phil. Fili pone cor tuum potius ad Deum, quäl" • artem,hacc enim est donum Dei, qui ill.un dat cui vult, ideell" animi tranquillitatem,& gaudium ip Deo habe, & artem !
Alphidius. pili.lcias te ad artem hanc pervenire non)’ 0 1 1
nisi cor tk animum tuum erga Deum purgaveris, & ipsi planst, fueris. Si tunc Deus videbit te apertum & bonx voluntatis ' i0 - mum habere, ex gratia permittet, ut super artem istam d? n Petis. i(1 ,
Dionysi Zachar.fol. 69 - Doc te decebit, ut primm" ^1^ patientia Sc constantia importnefus Philosophos legas,prius t]"^ »anum ad laborem extendis,& aDco gratiam Lc intcllig 1 ' 1 ^ 1 ;^

D* Lap. Phil in Günhre. 19s
ißges.nemo enim per fortunam aut fortuito hanc avtem ^‘sequitur sed potius per preces quam per alia media. Mediata- ^ cri etiam tum usurpanda.
' , Rex magnus Se Philosophus Hermes in libro de Unitate Mimst« U
tntls - Dirigeanimum tuum totaliter ad illud quod est supra tr, T»«*» ®^ollealas intellectus tui aci (upenoris substantiae tulgorena»&: n *S e '*^ tI * ^tueberis intus & estus innumeras & lummas civis pukhritucU- *S atqvif aliudhimen.omnia alia lumina luperans valde mira. J n * ,Sc *ctiones mundi non curabis,mortem prxmaturam ante tifi L Um u m P us m corde tuo tibi optabis, Sc corpus tuum mor- ca bis: Animam tuam renegabis & odio habebis. TuncRe- Dr"h ° mr ' u,rn Rrgnrn, & Deum glori* pulchris hymnis cele- * ls ik verbum patris, quod nos tam impensa «illexit, &pa.
^ cor est, cx toto corde Se ex toia anima adorabis Sc diliges t j Wu,TI 'befautum admirando glorificabis Sc landab«
Er ^P^ern communionis divina: particeps factusSc abundanti J! * » J 'ßi superfusus. Cui fit laus Sc honor m secula iccnlo-
cum Amen.
H * c tc stimonia,hunc in finem hic inserui > ne quis ptoprio natu lolo( quocunque medio (i it) le hoc opus confecturum P «lumat. Nam ante omnia ad Deum preces fundendae sunt, cpna summa res est,quam Deus post hominis nmutam creavit, qtla: Ipeculum est omnium super'iorum Sc inferiorst, in quo essen- tia Divina cernitur.Haec rrs estMercm ms vita: line quo nullus ho«
Wto.nec herba vivere potest, vide Clangor: Bucc. fol. 475. prine. toI.46S.1n fine fol 247. ldcoquc miamicc Sc frater in J«suChri-^*^ , * , ‘ ,1 ' # sto quicunqtie sueris,apud quem hoc secretum ex charitaris Chr i- * u,l “ ru - ftianae irr ’' depono,Deu,ntimendo semper pnesentem re- /Vctere,philosophos,non veto sophistarum lctipta lege, cum pa- l, cntia labora,& mira videbis. Et cum adeptus fueris,noli abuti, n C tacitis pedibus ultio divina te insequatur. Inlupev fideliter si- ^csttitimcole, nili (chcirci um tuarum successu carere velis. JHoc gotium tibi erga commendatum habe, cti jus rationem in no- 1 ‘imo dic redditurus eris.
Su ^otemissimus Sc fapiemisfimus Rex Geber cap. t.part. s.PrtKcipitme* fiwa: perfectionis ita scribit. Quicunquc principia lcu cau- taliictgeut. s ,metallicae productionis non intelhgit, is ab atte nostra est le- sunt
5 cgatus.qma fundamentum radicalc,cui propositi fiiicettitudi- eo S n °s cen<i *- ^ m 'Upcrfttiiat,non habet. Quod a praistaiuilfimo Philosopho
noldo de villa nova Icquemibus verbis confirmatur: Qui lim- },■ c 5 m ®c f 1 natura compositam radicem mineralium non mtelli- JL llc c ‘ t, ' s quoque principia naturalia metallicae productionis
6 orat, ujrdc sequitur quod etiam ipsam avtem ndciat, Qui ut
T 4 prsclfan.
\

6 Arca Arcani ..
praestantifsimus Philosophus Sc magus Aristoteles ait necesiall etiam operis finem nonastequctur.
Horum fapientislimorum virorum fundamentalia & adrn° nitoria dicta ad propolitum nostrum faciunt. In illo loco en' de benedicti lapidis nostri materia joquitur ut Rofar.major 219 explicat,omnem videlicet errorem mde oriri, quia seatunß flr fundamentum veri lapidis coram ipsis est abfcouditum.ilsese que qui verum principium nescit, nunquam ad optatu finem venturum. Qui.enint quid quierat non scit,quid inventurus’ quoqtie ignorat. Ideoqueilh qui ablque vero fundamento q ufC / iim!,femptrin duhioh.Tieni, donec Deus alia media cjuodra r fieri lolct ipsis monstrer.
Ciirslu natu- Quia igitur omnes Philosophi quemlibet qui hujus divi" r *ionltk”'ru' artls mysUriurn praapararc conatur, fideliter monent ut ante 0 metaUict^cSl wnjaad ie«em, eaularn feueuifum natura: attendat, quomo _ amndtndm ^ ‘ x st u| bns rebus natura radicem metallicam generet & p r 0 P 1 ” ’ get, quam artifex Sinuae instar irritari debet: Ars enim f >( tes ejus essentiales veras, in fundamentali principio facere quit quia natura jam illas a i e fictas in parato habet: neque cti a ut artifex illas faciat opus est, ut dicemus > quia natura’ non gistcrfcd minister est,cui inservire fle opitulari debet: Naturas nim in terra tam cito purum ab impuro separare non potest, Ise 11 , artifex facit extra terram, apprime enim necessarium est ut se ^ phur foetidum ä nucleo suo separetur,ficuti ex sequentibus api . jebit Quateho? tibi cutaeeste debet,ut admonitionibus Pl ’ 1 sophorum locum des, cum de modo loquuntur quo natura talla generat in terra , quam quemlibet artificem imitari opo sic ( . ’ Omnes enim Philosophi clamant,naturam sequere , nam q l,:l bet ies«(uum simile producit, contiariuin vero suum odio hau ' Hinc Rex fle Ptiilqiophus Hermes inquit. Nulla les extra* 5 * ' quae non ex mateua mctalloiumest ovta aut Komposita, po'** 12 * sem habet metalla faciendi aut transmutandi.
Idem Comes Bei nhardus testatur sol. 20.Quadibet tia habet suum proprium f emen, ex quo nascitur, fle per fiuilv 1 men solum multiplicatur & non per aliud quiddam fle f °|’ 2 subjungit,metalla ex proprio suo femine nasci fle multiplicat 1.
Dii ARCANO ARTIFICIOSISSIMO in Genere,
Hic consultum censeo ut totam seriem generaliter tra ,^ C priusquam de hac re fle suis requisitis aliquid dicam , deinde)^ in specie fecundum promissi mei exigentiam lcmionetu ,n tuam. Ex'generalibus enim specialia facilius cognoscuntur-

>.^ E Laj\ Phil. in Genere. ipy qilK ppi / US autcm secreti divini, Sc summae artis descriptione,
„ co n si° °^'* natura l‘S mysterium est .praecipita res bene est ,, j m ' dc,ailc | a .subjcctum scilicet seu materia Philosophis Chaos Chaor calor» •> add fluam natura ad formam metallicam quidem te«« «st pur»..
» c f( T'^ d >wpmam reliquit, quae artifici abique calore ex fi car “*um. mt C | llu ° 5 " Purificanda. Quamprimum enim externus calor tibu Sr m l, P erat ? meta lficus calor internus avolat, necincorpo-
... 5 'mortuis acquiri potest,quodin omnibus me fuerunt»
enim ommia mortua sunt,quia vita luain igne p
nnde debilia,6c viribus suis exuta iunt. _r, ls , n( . m n i-
, Tota prima operatio seu actio usque adeo P ,■ llIS
,' a Hud est,quam materiae sublimatio seu l“bti iauo _ t>i jj 0 ,
^.flua Hermes dicit, spissum fac subtile, Hacocc
s °pbi propter imperitos . ex ista actione divetia capita conflit
tum, ut sunt purificatio,sublimatio, solutio, mun 1 c s ,’, -
omnia nihil almd in fundamento lunt, quam ulphur«
«novis puiificacio , Sc corporis mlal metallorum icu /j *bilosophicam reducendi, solutio,quod post extrema • ” ,l| ndationcm,pulchritudine,puritate,viftute 8c «ce ' ta(a Ch*u habet
(habet emm adhuc in se spiritum tuum quo aurum Sc argem i„s e ßinunt. destituuntur)longe aurum & argentum vulgare superat.
Quando Mercurius iste purificatus seu lal metallorum cum ( suo 1'nmii compositus fuerit, tunc aqua seu Mercuiius, solvat est occupatus, ut terra
Operationes
quod etiam 'erram
in aquae subtilitatem ingrediatur,
natura tn va-
.,. .«-»»uvuivai ujgrcaiaiur, jg m
iam in effectum ducitur, cum natura 8c proprietas aqua:, absorpsit Sc vicit: X'osthaec terra, ascendendo Se descendendo in aquä vicistim agere incipit,Scin craflittem redigere atq; figere conatur, ut in omnis genetis igne permanenter hibsistere kpssu,quod tunc fit,quam primum aquaproprietas est superata.
Harn valde magna pars magistcrij nostri consistit in solutione ^°rporis in aqua (quae omnia post factam compositionem fiunt.)
- Hoc Philosophi putrefactionem seu corruptionem voca- "•
^ Ul 't,sme qua circularis tiansmutia metallorum fieri non potest steste Zachatia fol. 78. §. Quamobr.) Corruptio enim unius , est l'neratio alterius,inprimis vero si talis putrefactio aut corruptio, generatio ortum suum ex uno eodemque principio Se origine axerunt. Omnia enim metalla ut prolixe demonstrabimus ex
una radice ohutur.
lja P>s (apientum ex vili re oritur. nihilominus tamen ex illo R“ prsestantisfimus thesaurus, exlpcrmate icil. nostri auii, quod P tr conjunctionem seu compositionem m Mercuri) matricem
rojieijm- Tunc ista est materia proxima ex qua tam pretiosus Wclaurus fluit. r
Proxima materia (cum videlicet natura primum partes re- T j quisitas

1
fetm/h
Interna elementa calore hnmido "suenda.
29$ Arca Arcani
tUtmiditutfi quisitas in tmam attollit )est hmiditas naturalis activa.qu* m*tenaprt- utraque parte, aut ab utroque parente in compositione seu c0 a junctione ipsorum conjugali, in altum attollitur : Sola enim * humidiras radicatis,aut vapor corporis & spiritus iimt lass" partes essentiales: adde quod ex duabus naturis.tertium nasei^ quit,nisi operatio agentis & patientis sit coniuncta.
Hinc sine omni dubio sequitur, subjectum aut materi- 1 Elixiris seu lummi medicinae, quae imperfecta metalla transi 11 ^ tare & perfecta facere potest, ex rebus simplicibus (qua: ex fb* sl bus& scaturiginibus primorum mineralium origidem duci' 0 «Xtrahi & enucleari oportere.Neque enim ex ulla re totius n'U" di,quam ex (ola materia minerali ex qua omnia metalla oriun tl hoc subjectum elici potest. Ex qua re autem metalla suum p 1 ' 11 * cipium habeant,in speciali metallorum generationis comrnei 1,sl ratione patebit. Omnium enim Philolbphorum consensus „ luntas haec est, ut solummodo interna vera pura & fimpl"- 1 „ elementa accipiamus, & cum leni calore humido coquam'’ 1 „ si alio modo fiat,nullius momenti opus fore hisce verbi* cutrt. Accipite purissimas,recentisiimas,clarissimas, proxima 5 ^ optimas res ex nostro metallico rete & extollite illas use) l,f ä # montium cacumina vel usque ad astra cceh & reducite illas ru' 1 ^ usque ad radices suas.Sc omnia peracta erunt, & sic unius rei ctificationem invenistis, quomodo autem hoc fiat in speciali c plicationc sublimationis dicetur. t ,
Quicunquc ergo tincturam sapientum cum fructu vuUl’ rare, is radicem mineralium prius cognoscat. Ex hac enim mum opus perfici debet,quia cognitio Originis corpoium c tutarum,est scientia ejus rei, quae hanc rem facilem reddit. **
„ tinctura aut medicina quoque ex rebus corporalibus, q l,aS „ tura in formam metallicam deduxit öc quae cum illa u- 1 ^ ^ ,, convenerunt,& consormitatenr contraxerunt, commode ”. primis desumi potest, dequo in Philosophorum dictis s«q" e11 bus sufficiens & clarior demonstratio fiet. ti i
Tinctura ista inquam seque in corporibus quam in ,al ^ naturae spiritibus inveniri potest,quia ambo unius naturae & prictatis esse comperta res est, excepto eo, quod praidicta j" 1 $ ia ex corporibus paratu difficilior, ex spiritibus vero lacu 1 proximior,non tamen pro corporum lmpcifectorum tra' lS tationc perfectior est. Quia utraque via alba Sc rubra ( P r0 . ^ tionefermonti seu agentis quod Mei cui io nostro adjung ltU una radice Sc fundamento sunt. Teste Moricno ,qui dict 1 ’ album aeque atqj opus rubrum ex una re perficitur,est cmm^
TUnHnra ex UTfnattbtu.
Via »Ut tr
nybr*.
tum uriuslapis & una operatio: Nam per ignis cocttonern’^j.
vase materia in lapidem album vel rubrum , fixum & "^biU 111

De Lap. Phil. in Genere. 199
mbilem lente & tarde digeritur & perficitur. Inter,m hoc ma- **' observandum ut forma magni Elixiris de pote flare Se 11 tute proxima; se* materi* > in qua virtus illa a natura est planca, fumatur. , , ,
liduper notatu digna res est; Ne in fecunda opei ationt a- njV
q Ua t alnju* peregrinae aut pulveres in lapidis con|unst>onur ut „, Wt „ b 1 ediantur. /.aclr sol. 103. Nulla enim res cum alia re melius con- ' cn >N quiri« qu* illi propinqua est Sede sua natura atque pio- puetate. Et fi quid peregrinum ci additur,tunc in fine operis, u- f quod intendebas non fit, sed aliam (ovmam & operationem urtietur. Nam nullius rei vera generatio fieri potest, nili ex iila c >qua: se* est natur* 5 c proprietatis: Natura cmm mutationem on tccmit nisi insiiamomia natura. Natura in sua piopria na-
naturam.
"'■’ , 'l u ' c 'u* elf natur* ötpropvici.iu». .-
. <;u le eipit nisi in sua propria natura. Natura in sua | l 'ralaetatur,&appetitum habet ad (uam propriam nc- .. Natura naturam amplectitur, St se cum illa conjungit,regit r!° ^L^'S^ncvat.piomovet, vincit,fecum retinet, renovat, auget, r C . 3 ]° stt ,rubifi c at .tingit & exaltat luam propriam naturam Cc u uatuiam.quod stem bardus comes Ticvifunus Sc alij Plülo lophi tvstiiniur. *
wmca \vh.vu\ci it^aiy...... .. f
facile a sua impuritate , qu* ipse ex vitio naturali acecslit, liberari & solvi potest Oportet enim, ut forma metallica tollatur, quod per lenem coctionem, digestionem, solutionem St coagulatio, nem fit, ut in puram quintam essentiam, aquam Mcrcuiialem, ai >t salem cristnllinura metallorum convertere queas. Quod nihil ?liud est, quam purum & incombustibile sulphur; quod non urit, Sulphur Pfc, quia tantum est purus 8c naturalis calor, cui humiditas naturalis •Ju infula. Ignis enim lenis paratus, talem habet proprietärem, partes conjungendas arctius per minima , hoc est, ut aquas aqises intime& inicpcrabillter permisecat St eo.nctet, con- *'arias vero distrpet, & prorsus consumat, St in cinerem imitilem **nvcrtat. Hxc est cauta, quod Philosophi urgent, ut exterius VV n serius,5c jnterius in exterius vertatur,ut lic h.
■. Ocest, tit —m— .... ,-nmbustibi
II I-' * J.,' --
; interius m exterius vertatur,tu lic habeamus ai rem,
» «. partes crastx terrestres combustibilcs, sulphuux, st»* exteriori parti materi* inhxvcnt & apparent, per singula, cm ar qfius industriam rcillaiiiUT 1 Et ut interiorclara 8c ptuiflimu , 3 Ptincipio in prima radice, naturae insita . per partium plurium *°tiumpemium separationem extra vertatur, lfoc est, quod in- • el >Us ahseonditum est. in lucem edendum , Se quod exterius , J s ’ ^"^quamiumsle est rejiciendum. Hoc industrio artifici ra-
* u Heile est Sc postibilc, quia cuiuslibet sei intrinsecum, Icmpcf 1 cxtriq-

;sO Arca Arcani
extrinseco suo contrariatur. Talium rerum contrariarum onW* idemquc est procelliis, quae ciun libi invicem opponuntur, ta” 10 melius & citius cognolcnntur 6c elucescunt. Ars philo(bpl 1lC ' 1 drm circa “tu* ncm °P US basier lingulari quadam via,(prout multi arbitra” 1 ” 1 ' tum. «*d baue artem novum aurum vel argentum quoddam elfe c””'
fidendum} quia natura ipta wiuni in venis terrae generare Artifici nihil aliud agendum, quam ut per instrumenta lira, lola” 1 formam Solis & Lun*philosopliic*, pro ratione operis fui, ??■ Mercurium nostrum destruat, 6c naturam in solutione coi«p o)!l1 moveat, ut per ignem artificialem resuscitari, 5c ex morte in V*' tafli redire queat.
CoSi»<«<- „ In artificiali coctione corporis imperfecti apprime opus c _ ficialu qua- „ ut|externus calor mobilis iifrali proportione confervetur,
/u ejjhdt- „ terni caloris activi potentia dc viitus, qu* perfectionis caula e ’' A«». -> aliquem e«cessum vel defectum patiatur, de quo alibi fusius dic £ '
mus. Nam si nimium calotem sentit, spiritui vir* avolat, & C” 1 ' pus suum mortuum potile relinquit, si minorem justo calore” 1 habet,ad vegetationem seu vitam non commovetur. Intri”^' cum enim suum est ignis purus sulphurei® tic incambustisiil 15 ' 1 ) 111 Luium netu- cum fixitatem obtinuit, Lumen natur* vocari potest. Illud e” 111 ' «• est splendor dc forma omnium metallorum, quod omnia cois 0
ra illuminat & perficit, quod si artifex nou deprehendit, mu' 11 * pliciter errare potest, priulquam artis scopum attingat.
Dejjtiriut Nam hoc lumen in conlpectum non venit, nisi occuli”"
vivi, manifestetur & elementa convertantur. Unde Hermes sic inst 1 " 1 ’
fictntt.
Spiritus noster, qui omnia metalla vivificat, 6i qui ignis natur est, videri nequit, nili per Spiritum Dei,aut hominem vivum al ‘ cui manifcstetur&indicctur. Error autem ,11 e inde proficilc” 11 ’ quia ad artem istam unica tantiim via est. Namquicquidbo”” 1 est, inquit Rosarius, & bonum fieri debet,pei unam viam ta” 11 ” rntvUitio- praeparatur, & fit (quamvis una via plurcs circumstantias & fen Ph. dia ante compositionem habeat, quam altera , Sc opus, post c° ttmu. junctionem, natur* rursusiiteommitendum> qu* illudad”f^ tum& ä D eo ordinatum finem deducat.) Quanto siwpb^. etiam artifex in hoc opere procedit, tanto melius dc lecuriiis a 8 r j Natura enim simpliciter Sc recte operatur, quam artifex i” 1 ’ 1 ^ debet, quod verö malum est, multiplici vuidc non sine err . ( paratur : Quamprimum enim una saltem *es incongrua >” g , opus ingeritur, multi errores Sc incommoda ex tali rs unicas ^ pter extraneam & contrariam rem istam oriuntur, quia c°” i instituitur, a qua quilibet libi cavere d c
naturam operatio : quia vanitate laborat.
Perfectum Elixir seu Elixirium tinctur* aib* ad m ct ‘^
Jl*
r cl ’
persecta se habet, ut potentislima forma Sc operatio

De Laj>. Phil. in Genere. zoi
r*q»ando materiaeimperfectotummetallorum. sibicognatse
c proximae in lusione conjniwitui St commiscetur, illa figit,per-
; oriP confiant«Seper-
C i .~ ..r lusione conjunattitt St conium.... t . .
ficir & ‘ingit in maximo & potentissuno igne constnnm Se ner-
»an«««. Hacctincti.raeftvcra.tamhom.numquammctalo T *»-*
tnm medicina Sepctsectio, quanutallattanlmutamur.hommcss^
, cr ° exhilarantur & tetiovantur, Nec est post Deum aliqua me dlc "ia alia, quae paupertatem St ouinis generis infirmitates cor- P°ns humani fugare, Se hominem in limitate pertecta conter- Vare proilit , in cuius notitiam pauctstimi huius sceuh Medi«
VeriTsi 41 ' t i uamvis nmlt ‘ dc vera > quam sequuntur via, luit
Non est commodum in materia nostra operati» qua: > ut Cur prapar«- a «*» dictum fuit,, non est prreparata : Praparano enim nostta a 'tis ltcretum est. Er praparatio ad rem activam pertinet , P c . v ^uam res ad suum motus perfectionis St finis terminum adduci- Uc 4C}V)Dd solummodo per prardictam operationem , lu-
Utett Lt calorem contingit : Quamprimum enim calor deficit» un f c Quoque motus Se activitas in illa re cessat, quod ist ovis fri- gtiactis ab avibus derelictis videre est. Et quia qualibet natura- hs auj artificialis operatio > sitam temporis durationem habet, Se habere d-bet, per quam vel brevi vel longi temporis spatio ad ordinatum sii um terminum addicitur. Se etiam nulla res post suam formam adeptam amplius aliquid operatur; idcoq; quamprimum forma praesto est, tunc naotus aut ves activa est completa ; (icque re» activa seu operans, tanquam res in posterum lupcr- vacanea'a materia separatur.
Praitcr hoc quoque cura: nobis esse debet, ut corpora a sua " Corpna/pt. vtassitie & impuritate lubtihcntur, donec spiritualia levia Se pu- Ta spiritus autem corporales Se Ipisst fiant, donec cum cor-^ ponhus fixi Se permanentes sint. Hinc enim veteres dicunt. Si uon (civeris corpora facere spiritualia , Se Ipirirus corporales,
^ullatn viam aut piocestmn habebis ad honorificam istam ar- f 51 ", Quod nihil aliud est, quam ut quod Ipissum est > fiat tcuucSe ' Vc > St quod leve est, spissum Se ponderosum laciaris. De quo sex magnus Hermes lie inquit: Cratium tac subtile, Se hoc (pii Iu, n reddito. Unde facile apparet, illud quod tenue St leve est 5'gnius judicari, quam quod est crassum : quia res ponderetis in a «um aseenderencqtieuht, nili pr ius cum rebus levibus lint con.
»unctae,- Se vice versa res leves figi, aut in fundo teneri non pot- > nisi per ponderosarum St crassarum partium virtutem i Snrpm enim noiV.in spiritum,sed spicitus solus in corpus agit.Ut "
‘g‘tur coipus Se (pitiuts in se invicem agere Se pati pollint > opor- ‘‘ E«****" iu| Ut corpora aut terra, eum spiritu,id est, fixum & volatile in sto pondere s»psenu\m componantur, hac tamen conditione,,,
ut Ipt-

Gjr.adus
« t n *'
%Antt projectioni nntal- i* purganda.
%'ria lapidis
rcqnijitii>feU
frti lapider.
;sr Arca Arcani
ut spiritus prius per sitblimationem seu subtiliatiorlem ad A' 1 ’!* muni usque gradum mundentur,quo facto (eu qua solutione utr 1 ' usque itä patrata,utriusque talis fit commixtio, qualis estaq 11 ^ cum alia aqua, cuius vi tanta sit unio,ut nulla ignis violentia potastare poslint separari. Graduum ignis autem bonam not 1 ' tiam artifex habere dbct, quomodo videlicet ignis regimen* 9 initio usque ad finem operis (it instituendum, niti in vani' 11 ' laborare vclit.de quo infra agemus.
Projectionem quod attinet, omnes Magi & Philosophi m 1 *' nimiter nobis consulunt, ut nullam projectionem super aliq u0< * metallum imperfectum, nisi prius (it purgatum , instituam^ ne damnum incurramus, quia tinctura non foliam a (coriis i ul ' phurcis&fxtentibus accidentibus impeditur, vetiam etiam q u °' ad potiorem fui partem infructuose metallo supernatat: To 1 * enim artis intentio eo directa est, ut perfectio imperfectis itu -1 * 1 ' Iis communicetur. Quaelibet enim tinctura cuiuslibet meta* 1 tingendi a tuo simili procedit (a radice cmm metallica om> ,£ * procedunt) non vero a rebns extraneis, quae ex pura sulphuris & Mercurii substantia originem traxerunt. Hoc enim in omnib l,S metallis reperiri & demonstrari potest, quod ipsorum mater 1 * pi nna una cademquc Iit in virtute, & unum in alterum tranim* 1 ' tandi via facilis sit : Viter,men tamen aliquod in ipsorum piirg 3 ' tionededigestione consistit, dum aliud alio magis vel minr' s • natura fuit purificatum , digestum & coctum. Hinc est, quo impura metalla per artem magis purgare , Sc si non ta"* sint digesta, magis digere, e ppoitet. Hoc modo omnes pa (tC * accidentales, qua: metalla impura reddimt, per praeparatio 111 gradus ab ipsis leparantur.ut pura ipibrü liibstantia tanthm r *, maneat, quae sola, {kprancr illam nulla alia in perfecti m cta \, formam transinutarcestpostibilc : Sic enim operationes r«n* 1 ** agentium,inpratpatatisrcbuspatientibus perficiuntur.
Pon o observandum est, tria este requisita, qua: ad Lap 11 ’^ perfectionem sunt necclläria, in quibus, si recte & convcnie 1 "^ praeparantur. totum artis magisterium est positum, quorum 1’^ muni estLapis Solis, qui in (emetipso comprehendit Leo’soj rubrum, iulphur incombustibilc rubrum. Alterum est l'*l . Luna:, in quo purum & incombustibilc sulphur domM* 1 "^ Quod in ClangoreBuccinx in turba sol. 484. (ic declaratur- ' ' “ .. ‘ ooi*
Lunari subjecto est sulphur album , & lapis , in quo est n- Mercurius, in se continens utramque naturam , albi !cili cCt tubri '.Ethocestfundamomum totius magisterii »uiquoMe 111
ivr-
'j-d
tiusnoster esttevra , quicquid in illam seminatur, producit- tium requisitum est Lapis, qui est medium inter duo priora r«‘l siu , quorum amborum naturam m se inclusam tenet.

De La p. Phil, in Genere. 30}
*pis Mercurii, amplectitur utramque naturam, m dictum fuit. as tr cs species metallicas coram ignorantibus & indignis absondere debet«, ut llukiscmpcr in viis suis erroneis persistant.
' ---> -»«m wlw
lC0 <'derc debet«, mstulniemperinvnsluis eno-.-- r .
^o>a ad hoc mystetium non (unr pitrdestin.Ni , quod cor. >
«lam occlulum maneMt, donec Solem & Lunam m un .« ,
^orpns redigeie queant, quod citra voluntatem nus, ‘l ul
«'«no in »ternum, fieri nequit: h*c enim iumma a«. »J L p ^
er Omnipotentis summum temporale donum est, n((W
Oranu fervatur , nec cuiquam datur. nisi cui vult, qus tarne ^tcidumpcT svmimunui^cmiacumen. devotas preces, dmgest- ^ tomimA librorum lectione, Se aslidua meditatione, aut " d<:l ' s magistri manifestatione impetratur. Qua in paitc ego 9
*l"t>que priDei orariam fine omni dubio dignis bonum officium Pistabo, vertisenim Philosophus Dei timens est. & recto tra- ""tdit, am ab hoc munere plane liber manet. Hanc enim ^'testationem non in mei. sed m altent« gratiam, ut dicetur.
*f* re «wnftitifi. Deo summas pro alnmdantissima Inorum nu- j; ' Ulm continuatione gratias ago. Et quicunqnc veterum co- f cc< Egerit, & tecte intcUigit ,'iw in hac methodica 1 heotia critattni dixiiVc , & faci* huius artis principia k mvstena > ut 11 'equemibusapparebit,munisestaste, inficias non ibit. Paxit «ternus Deus. m hoc donum illis tam itm detur. qui in Nomtms P'vimglonam, i n proximi lalutcm , & Ecclcsi* Christian* utilitatem isto uti firmiter sibi proposuerunt. Arnen.
D E speciali funda -
Mento Art itnu
T A m sequuntur summa capita, in quibus verum fundamentum
' tnanilcstatur , quod m usum cedere potest. Facile est , &no«
theile (licet alii aliter loquatur VSnmuuuu hoc arcanu hactenus
Phorci ivccenitatc eencrciU modo fuit tvnctaturn •- nunc fcquuut ! & fundamentalis e.us probatio Sc instructio. Pnimim
! ‘girut generationem mmcralium&metalloium declarare necefle 7 "' cv qua coistequentei demonstratio veta: materi* aut fub|ccti i a l" d « 1’liilosphici cum luis circumstantiis & requtlitis. & rebns ■ dependentibus, declarabitur £s describetur. Quse rcspr*- Juc exeutsu natur* procedunt, ex quo etiam metalla k te, o* '"am originem habent,, quem quoque quilibet verus Pbilo- *“P 1 'us «c artifex sequi tenetur. Omnes enim Philosophi, ut
'Uram Icquamui,clamant. ...
a n 1 V ul(c l uam autem hoc declarare incipiam, triplicia mineralia '*'•*''*'>* enilolopbis statui sciendum est. Ex quibus mineralia maiora 1 t
i "t metalla, eunt adhuc in suo Chaote , corticibus suis, aut te-
cvtnduin

$g>4 Arca Arcani' ^
eundum Theophrastum, in officina naturae latent, hoc e priusquam per violentiam ignis sunt fusa , & in mctall" redacta.
Media mineralia sunt Marcaffita:, Ac omnia alia , inq"> splendor aliquis metallicus videri potcst*uti est antimonim"
mutum &c. ex quibus non generatur metallum , quamvis gillimo tempore in terra laterent, non enim siint perfectus ^
ib 3 *
biS'
Jod'
sto*
n"
Explicatio
generationu
metallorum.
Metalla sunt Homogene* quia unam habent Radt~
llißcria de urgente tm- matura.
aut nodus« led tantum duo principia habent , sulphur & Mcr’ rium, tertio vero, sale videlicet destituuntur.
Tertii generis sunt minora mineralia, salia videlicet sunt alumen, nitrum, & omnis generis aliae terrae, in q" 1 “ nulla metallica forma aut Iplendor aliquis oblcrvari pou st. H necellarib indicandum fuit, ne occasione nominis minerali*“ bium oriri pollit. .
Jam sequitur necessaria explicatio generationis metallo» 1 ^ tuitis imitator esse debet artifex, quailibet enim res suum si" 1 ^ producit, quod in omnibus rebus animatis apparet, iciendum est, omnia metalla ex Una radice, materia &fu"“ ntento originem sitam ducerce, alas enim hontogcnea vel sanguinea non essent. Hoc experientia & omnes Fhildsol’ testantur. Nullum enim stannum est, quod ante non fuerit pl 11 ^ bunt; omne argentum priits fuit plumbum,- omne aurum P 11 ^ fuit argentum, restante Comite Trevifanö, qui fol zt. 32. egrc§ t generationem metallorum describit, dicendo, quodprinio". plumbum, deinde stannum, tum argentum, post cuprüm , dem ferrum & aurum,& quod cuprum & ferrum natur£ tai"s negotium facesstnt,causam impuritati ipsorum tribuenda"’’^, quam in generatione sua susceperunt; cui rei fideiti lectio p 3 ^ gr.iphi allegati faciet. De hac re Dionysius Zacharias fol-^ mentionen facit, (undeetiam mihi fatis ben&constat) q"°“ ^ nimis mature aperta mctallifodina, argentum immaturi"". ^ forma minera: plumbi inventum fuerit, fossores vero j r a, terram (eu mineram, rursus in fodinam iii|ccissc, Si per ’l"'V,r> gintavel quinquaginta annos digestioni corfimilisse, Lc fll i bonum argentum ex eodem loco effodisse. Quamvis allt (1 ( haec res mirabilis videatur, quia plumbum impurum, arg cl 1( vero purum est metallum, non idcirco aliter est sentici’“ .j, nec fides deroganda, nam natura cum tempore plumbi ""f |jc tatem, experientia teste, exuit. Internus etiam Mercuri" 3 .' ‘ c jji sulphur Saturni, quoad pulchritudinem , puritatem Si bot" suam,Lunae Si Soli,ut infra demonstrabitur, non cedit.
Quod autem omnia metalla ex una radice ortum veri Fhilolophi, qui lapidis possessores fuerunt, abunde’ k«r, si enim artifici yi sua, de qua loquitur, & quam d<i*'

P H t L. in Genere. ;os
) magis tamis Magis & Philosophis est liaben-
fcred- j ^ E L A P.
S? dun ?' multb nw B ».. -p-..;■.-
«alo S * ” c *l U0 R- c * Gebet, & Claudor Bucc. in turba sol. 47* tion C ' U j! ltur: Secundü veritatem fulphtuis öc ipfiiis multiplica- rum m < ' lve 'sa procreantur metalla in icrris; materia enim ipso- ... P 11 ** 13 est una radnnni,.. mmila . nim nnii dlffV rllllt , nisi
mttuUnum,
p ro tina cadcinqiic, metalla enim non
joris Cl . accl ^ cklt3 lciti matci^ix operationem , hoc e
.. —.-..11,111111 materneoperationem .
JOiis vel minoris , temperati vel intemperati caloris St sulphuris jjuibusin ventre tcVrse dotat.■ tiienmt, ldeoque,inquit idem au- 101 .turba Plnlolophoi uni consentit. Quomodo veiohoc ton- 'PS'tti'n capite de metallis .qnombdo (emeer a natura conipo- p‘'. n . ,Ur, diCeuir. Turba autem Ph (dl 576. sic ait.Philolophi tam _ u "“es habuerunt cogitationes, tu interiora corpora Plancta« y 1 * 5 > cutn iis qua; supra inliimamento iunt conjungere tentave- f I 'n' '!' cx tcrnolcilicet (plendo) n lumine £t puritati»quod etiam ‘l'i |H'itspostibilclnit. Hocest; quia in veritaus nindaniento e' rt° ani Cor pora metallica tantum propter magnam aut lenem j? 10n crh intet se differre, sed ipsorum ortum & principium cr cuiiuni este. Hxc caltsa est quod turba Philosophorum sol.
J°'“ c inquit noster Mercurius est omnia metalla. Hinc etiam E/«ra,r«> Pstosophi pluralitate utuntur,£iim dicunt. Metalla metallorum tmt * *• metallis, cum tarnen dicere deluerent, ex uno metallo, aut hoc sfetnllurri. Verum ciuia sempei sic loquuntur : i-laec metalla eat frictallis.de metallis,hoc innuere Volunt, quod arcta Cognatione lint conjuncta j hinc Comes Bcrnhardus in sua parabola inquiti extera sex metalla etiam (iint ex hoc tome. id ctl Mercurio, ted excellentiam tantam nondum mei nerunt tkut ip(e. Nimis longum foret omnes authontates & probationes allegare, ideoque 'cftotillas ex allegatis inquirere poterit Trcvil. tol. 44 Flatncl,
^ “9intin.A1nol.in Rol.11iol.t99 sol 411. Magillci Dcgenhar- ®“s,in luo tvact.de lapidi sol. u<>. lioland. in lib vegetab. m pvm*
Satmni sol. iia.Lcrn Agn.sol. 29. Turba sol.277. Clangor. ucc.sol.^jr.B.Agn.fbl.ioii.Tiiibati?. Secundum hxctcstmio- ,,Tcs in veritate & re ipla ita ccite lc habet.
. ]am igitur dicendum ex qua rc & quo medio natura gene- v- materi« « metalla in ventre terra.-. Sciendum igitur ctl,naturam in terra ntuUomm ductus Sc venas habere,qua aquas sallas claras & turbulen- e »«*£*•’"> drstui tl I“ metalli fodinis cnirtt (emper aqu .s at res St lallas r41,s ’ 1 “ - stili 3rC V ' su deprehenditur. Puni itaque dl* iqn* desuper de- an t,(omniagraviaemnh deorsum fenuitur) ume vapotes (ul- q"'« Centro terrae alccndentrS ipiis m occursum veniunt.
Spd si igituv aqua; lallse purae & clar*,& vapores sulphurei pu- “cvmt.Sc se m occursu amplcstantui,metallum inde gVnei.mir '“m.in delectu autem puritatis, impurum , in quo elaborando Ur * nulle annos circitet impendit 1 priulquam illud ad pcife- Kot, 6 . V ctioncm

i
CVR mate ri4 miutraiu,
306 Arca Arcani ^
ctionsm adducat,quod fit vel propter falsatum aquarum nalcm.vrl impuri sulphurei vaporis impmitatctn Cum f duo in saxosis locis intlula Ic invicem comprehendunt, tt" v illis humidus spissus Se pinguis vapor per operationem calor' 5 ^ tui alis cxurs»it,qui sedem luam in loco aeri inaccesso (alia*^! aiifugeict)capit,cxquo vapore tunc mucilaginofa & unst u ° ' 4 materia inflat butyri alba, quam Mathelius GllR vocat, l l | ,, butyri instar illmiri potcll, quod ego quoque super terf*'^ f exua terram in manu dtryonllrarc polium. Hanc mate' ^ GllR vocatam fodinarum foflores fxpc reperiunt , (cdc*^. inlul parati potcfl, quia qua: natura 1 ibi loci intentio fuerit ,'S? ratui,.vqiiceniin marcalliia fieri potuiflct nque meialluiu. ^ Mateiia liqua dicta postea per longam lenem Sc vapo>° ‘ {(( natui x coctionem in formam metallicam seu ninflam eo"^, ^nnum fixi litur.t stqiu pi ima metalli loi ma plumbea , materia in q l,ii ^ (£ j tn ptiinilii per granum fixi vel Limx vel Solis later,quod feminis infiat (( materia. nt leti incirmcnunn capit & ad l.tinx peisectionem pt'°l' 1 pj.
unde l.unana vel lolilcquium nominatur. Hinc Llamell" 5 ^! 11S (ic inquit. Ut in Saturni fodinis videre cll, 111 quibus 1 ^ plumbi iriinera invenitur,ex qua non postit granum auri ''<■ v genti extrahi. Comes Tieviianus hoc idem IqlTicirntcr n ^ lol 31.52. ubi metallouim generationes 01 dine collocat P^i bo primum,stanno vcio lectindum locum tnbuic ,de qua> e riiilolopboium sum resciti. l( 0'
sreiatee r>- Cum aurem intentio mea de generatione metallen neranmUme- banda milii fit, quod ira fiat fictiti antea dictum fuit, ad ^ ' jifl' uUmun. rem Bucc.tol a 57. re icnutto. Nani quodlibct horum r* 1
tum ex Mrreiuio A: sulphure componitur Seni trri'i.'st ,t ’ n1 ll ,ri' i (laiitiam conveititur > Kx hilcc duobus subtilis levis Üt vapor Itu gu > Sc pura inde generantur metalla beneficio qui in fbiuiuiiubiis tenx efl.pei hunc calorem digenn lllir )t1 rii' qimniur,donec materia illa 111 icrretlirm substantiam ^^,,10' ratn abeat St tandem fixit.itcin adipiscitur ( pro ratione rationis lux in officina narunt St ibidem iu naturam m cta i c ,; 0 ' mutatui. He hae te recte Llamcllus piatstatuistinvus j,£ plnisfol. 152.ua Iciibit Certum est nullam rem cx trjn ppi^ contrariam imperfecta metalla perficere aut transmuta 1 “ 1 ‘ t i-e' illi pro insipientibus merito habemur, qui ex auimall^^ ' getaltilibus 111 liac arte aliquid elKcereconantur, q u * ar " fJ <b'^ metallis cognatione conjuncta habere postumus > ^ 3lJ1 n tii s ' duobus lolis Inlpbure ScMcicurioomnia metalla genet Sal* nulla fit Nemo autem hoc in loco dubius fieri debet qu° . a M £(
^ lIS (ulplvutcr & Mercurio fit sermo,(ale oinistb.nam »'*
* curiali lal est ablconditum, & facili negotio aqua in 1* t
tS"'

De Lap. Vm l. }«
converti potest» Si vicistim sat >" ^qu.rn - ■ c ( u )plui- 'am estmentio,metalla exnqua lalfavstticn ■ . ■ Turba fol.
»«» generari. vide ergo de hac re Semitam .e.turx _
473-«a dicentem. Attende & intellige. Mer 1 ftperfolphu- mttallorum imperfectus in Ventre teux coc l ^ ( u lpluuetta-
aeum calorem aut vaporem digeritur, öi p'° ’ f , etiam
tlS l ft'«s,id el\ quatenus tulphuc purum ve ' m V tamen una Aversa metalla —.* n,,n,a
“‘reriametalla generantur ,quorum materia pri
crn qu<; > z. j vac cnu i a tantum discernuntur, quia unui«
T‘° plus vel minus ell coctum vel per Inlphureum vaporem unum,q Ua ratione divcrliim habent generationem , in quo o* p^i'^ ^bilolophi consentiunt. Nimis longum foret r omnmirt l l 0 ‘°pborum testimonia verbdtenus allegare, quia omnes it»
° c consentimrt.de quo vide Bcrnbardum in allegatis locis. Itent U'bamfol. 495.356,47«. FanHl.fol.183 Clangor.Bucc. tol. 473 - uvbam fol. 4U . V cib. Idcoqtic fol. 5 * 9 -mtine fol.31. zr. 4 ?- 44 - p fS'st-Dcgcnhard fol.ia2. Rieh. Angl,fol.tZ7 310.579. Rolmunt i-, ’ Arn. inflor.flor.fof 475. in fine. Tuibam 158. 159.160. an WI. f 0 i ,j 2 j n (al c metalloram omnia latent, coipus, Ipiri- us,anima, sulphur & Mercurius. In huius ici testimonium Her- JUes dicit (al metallorum est lapis Bhilolophoi um. Et qui habet metallorum die habet secretum laptcntum antiquoium. Ho- *Um Sccaetetornmomnium sententia cd colliniat,omnia metalla scilicet ex Sulphure & Mercurio in quibus latet lal,gener ari, quod tstcettumSc verum.
Postquam igitur modum locum & proprietatem fufficicii- v ‘ r * kr declaravi 3c probavi, cx qua rc metalla generemur, & quia quilibetartillailla leqüi necdlchabet,contcquensettutilhrecta ' er ^ veta materia etiam indicetur 6 c delcribatur, ut natutam imita- fl queat; In hoc enim omnis cardo vertitur »fiustranca enim res '1 *dificave dt matena ex qua aedificium struere cupio »caicre.
^«utem aliquis objicere & dicere pollet. M.itctiam quidem,
J* 1 '"*dicarc Lc monstrare potes, led quis scit an vera (it materia 5 c ue : Et an poslibilc iit ut metalla quoque cicleant 8c multi-.
Katipostint Cum itaque in hac qitastione multum litum iit> t.s 0 ^? a " 0nc&cx P ,icat,onei, ’ ucnse ^ ) lolidis .11 gumen- 'Undamcntis illam piius volumus declarate & demou-
Ptin Si P i ' rntli Iimus Amoldus de villa nova in libro Flor. flor. PreUtUqmi , , '^ tthagab.le argumentum S< probatior em lusce verbis n,,t,U.> cr.f-
Niento ^L^piid crescit etiam augetur 1 quod m ui bonbus h u- *
l d ° « ulns rebus videre est-, lam amem metalla crclcunt; *
; i^oq»e etiam ut ah* res muiuphe.n i poliunt. Quod autem rac- «rclcant experientia ut iupia d iium tun - testatur. Qi°d
y 2 videlicet

;o8 Arca Arcani
viddicct fovea mineralis, sua terra rursus impleatur Sc natur*
O 1 "
mate
!| catv
cicltendumcommittatur. Huictacra pagina sufflabatur. - ^ Deus omnipotens ipse in opere creationis omnihm vcbn* n ’ jj, 1 tiplicationcm per verbum luuhi insinuat) dicendo Gen. l. Qli* ], bet res producat (uum lunile, Sc multiplicet fein illo.de q llt,, ' (j p ’ lum esi dubium. Insignis quidam Philosophus veri lapidis Pa ; ^Argumenta (cp or JVionylius lol.78.1ta (u ibit. Quicquld adperfectioncdj j , ptisdcstinntmn.Sc ex coctionis defectu imperfectum mansit, ^
p'°d
?‘Hlo
pro matara Ph.
per (ublequemeui coctionem ad perfectionem adduci p® ^ persecta metalla ad pcisecticikm limi praedesiiuata. ,
Imp
etiam pcrlublequcntcm continuam coctiohem aut digcst> 0 *'J| l , 1 ad pei sectionem adduci podiuir. Hoc argumentum princtl ^.
ter ad nostram mateiiam pcrunctjilla enim quoque ä natm 1 ^
pei secta relicta suit,huic defectui Ut artifex cum purgationis coctionibus suis succurrat neccslc esi.
,0 qui a Wto (cd p.
fle
gorli
opert
‘'■Qta
"«Ci
ctaK
N'cti.
sacer
iiof
fx r.eMuilü- Tertium argumentum certitudinem transmutationis, q l a nemctalli m tincturam scilicet,concernit. De qua Arist lib.4.mcteor.&^‘ l ,i
hritnnHt miM. a- 1 > e, te 1 , II . . _ ,•
primam m*. foi , (J .i tcm Co mes Bernh. Alb
ltn*>n (tqui- -
,, , - - - — Magnus Sc Avicenna ,Iic
tur iratnmtt- Alcbymistse nullum metallum in fe invicem transmutate f ^
Reductio a" ,c
sunt,nisi prius in primam materiam reducant, leemicrio •• f . in primam materiam possibilis & facilis est, unde scquitm mutationem quoque pollibilcm & facilem eile. Conum foret de leductiowc in materiam primam hic plura addeit’^f, cum Rusticus meus,id esi Tractatus metis de hac re scrip t,, ' i s |) i.
tallis
*ter a
Jpirit
ficicnssir,&de haere alituum Philosophorum libri lefci^ ^t j
ad llios vos relego, inplimis Veio ad Comitcrn Bernhaidut 1 ’ 17.18 19. jd'
Af.iten.t pri. Haec doctrina noram certe dignissima esi. Multi eriliori — ißtptft, co. {;g nfS vin , n hacrcerrant,piiiantcs.ic materiam primam^^i- ««»»w. cum M clcml( ini Plulolophomm aut Sal metallorum ^if Nam tum demum sit inarciii mim:, r»m r'»»,»n/t>,> vin^
' fJ»
napi ima,eum Confuiictio ''hf^fjiii'
linris esi tacta, teile Comite Bcrnliaidotiiil 2iinfin.si>1 ubi dicit. Tum demum ilia Conjunctio dicitur materi- 1 ri'
non pi 110,Lapidis videlicet & omnium mei aliorum ,
rtilP .
de Tuibainfol.41 5.364. Namprmlquani hoc fiat, ex m' 11 " „af* 1 i
de‘IV
* rfi !
damento Sc bonis rationibus, Animalia Sc Vegetabilia f ' 1 ^jid' »es extraneas Sc operi nostro contrarias Sc inutiles f 1
mus Sc lapidem nosiruin recte inter mineralia pomrnus ‘l^i*
Huic <1«*, qtlit; 'tttl, v °lat t«v K f 0 f.l, wen
3 l, *(
l’Kisi
war,
wiin
»tta
Ina,
a «nt ttitir wei,
»f,
qt
miua metalla i» mmera vel cx illa per fusionem vel pe> c s>i |l> I extrahuntur Sc purgantur,nisi forte solida mvcnw*«ur, t u
" " - ■/
*»Z 304.
»-ZIO.
pullorum instar cx ovi testa exiislent .) ,
Cum vero triplicia mineralia esse supra dixerin iu5 ’^ f a & media Sc minora , quaestio oritur, ex quibus materia si? , promi debeat,aut ut propius ad rem accedam, quxnan 1
'diis
S
bi|j,
itis,
,r te
quii

De vers materis P/j. rto -
Re Lai>. Phil. in Specie. J09
"'«ens aut minera mcw Hj ca; Quod vero metallica fu ffc metal '«m esse oporteat.postea probabimus. q«*l |bct en ‘ n ( '
Ptodueitsi.iiilc, Öcin suo simili lactatu' & contiaiiun V Astris tum.
‘ 1 0; 0| hi i„ matcna: verae nominatione & dWuip . -
“nuuntur. Ex quibus flamel/ol.«. in fin »«; H ? c Pff£" e < .' :0n ^ i ltun ' cffiAc qua ntarci ia minerali lupis nostei fi £rl c ’ uti f art ’ m adeo sunt occlusae,partim quoad materiant exiguae, b r. .ui'utüadeo impuvi.ut multiinhocpuncto desperent. C »n- 6 1 Hucc sol 42 s, a j t> | C duas iimum drachmas ex una libra pro r Cr c lacientes obrinuistc. vistt etiam Arnold.de Villa Novam £°'ar 4<H ItcmZ.rch fol 4;?. tol. 92 >ol. no. Sunt enim nuet ."»"«-Iu quaedam,qu «ea natui a melius iunt depurata, co- n 't!ii 5c illa operi nostro Cunt viciniora
f acci ' )ri,,t l l, °d c liare amite noveris
eiion teneor, quia lucro mihi cedit, lallis E ° etiam boe re scire volo, quodex omnibus me-
commodiora Sc Nam quod natura fecit,ego
metuit* pfifft
- - 'posln lapis Philolopboium.inpnmis cum adhuc in mi ß tr ,i ,: h .
j- . a, ua latent .quamprimum autem igni committuntur, tunc P lr 'tus'tingens .aiitSc corpus liiurn post le mortuun» relinquit.
"’ c ssosariusfol.xog, inquit l.apis noster res est aut materia, in ignem nunquam est ing,refla Ego cum (pii itu corporali, st 111 ex metallis avolat.
«tr
. venere in uno oculi ictu in Iole
cm apparen-
'uigcie possum.scd nulla in ista tinctui a est fixitas,quia tamiiin ' , tllatitis Ipintus est : Nihilominus tamen possibilitas m illo Ipiri- ,l) videtur. Si enim hoc in cruditatis sua: statu ptarstnt.quid qutc- *osicict,cumopuspcr attentent exaltatum Sed desectus ta- rr>< 'ti hic (übest, quia quadam mei alia vinculis nimis stncte ligata,
3 l '*d.\m nimis impura & solutu difficilia iunt. Quamobrcra Pnximi» "Insophl proximiorem & taciliorcm viam elegerunt Sc illas yUPh.ti j^teria* quae facilioris Iunt solutionis acceperunt, in quibus pn- ''htEns 6c vis generativa 6< multiplicat i va abunde adhuc inest,
^Vr»o citius ttiprent. Nam cum materia in omnibus metallis '"''Cuiqueiit,curquastomveloluuone unum atque alterum hin laborando conlumercm, cum mlimili materia ad simj- ltri quatuor quinque aut (ex (cptimanaium Ipatio Itopum
attingere possim, quia eandem matei iam iu brevi aeque
^ciiilo,
, uwi luvoatol. 404 ' nt “- V „a.het ornbanc ' (uo intrinseco aurum 5c argentum esse,quo c l-iius lo-
l>enr novit, non est incognitum. Elamd. 120. mt ' suerint,
st ll "ur. Quod ex omnibus metallis modo u, inacte
’-apis conliu possu.in luna inquit etiam invenies 1 m' ^' v0 ^ s
V 3

lil Jrfftrtn- tt/i metatio- fttm ex Com. $er*thar49 T.
ip«-304'
■Pe vira ir proxtma rna- 't*na Pb.
i! a i ?04,
ZI« Arca Arcani ;t
re voles, certius autem in plusubo, stanno & cupro : egovero* idem author inveni in apro(non inauro vulgati (ubintelligeOst 11 omnia fo sensu accipienda lurn/i ignem non viderint. t
Differentta quam Comes Trevisrjnus tnter metalla ' )C .^ fol.16 infine.m his vetbis conlistit. Relinque seu mitte o>*"' mineralia (media St minora mineralia intellige) 6c etiam me*' 1 sola. Hanc voculam Sola maxima artistarum pars non intclh?.^ qua tamen omnis comprehenditur differentia. Quando ef'p metalla per ignem transeunt,& perfusionem in formam seu nlä sarti metallicam rediguntur, tunc sola sunt, quia spiritum h"' tingentem amiserunt Sc mortua lunt ; Praeterea etiam U"** corpus ab altei o separatur,raristime enim aliquod metallui"' lum repentur,quia Venus & Luna libenter sociantur: Item na Sc Saturnus: Similiter Luna Sc aurum Stc. H*c ce»f^, tompolita deindeab Artistis ulterius vexantur dum unum*,
C ius ala altero,Venerem a Luna .Saturnum ä Luna & Lunam ^ e (egngant, adeo ut tandem metalla impotentia, enerv< 1,J j. imiriu.1 licque Sola corpora maneant, St nihil potlint , nus vero Sol non plus lubministrarc queat quam habet* ul ’ mento lola esse dicuntur,quia coi pus, anima,& (pii itus non 3 ^ pliits una (mit , (pii itus enim corpus suum reliquit,anima q"*"^ enervata est & debilis facta,ut impossibile sit aliquid cj;ip(' S | ,.j, cere. Propius ad scopum accedamus. Supra de niinctalib uS .jj, plicibus dictumsuii, majoribus,minoribus St mediis leihet* ^ nora id este non postum de quo est lermo; (unt enim tai' 111 ^^ lia : Neque media mineralia, quia tanmm fu nun a rea (Titi*’ *■ ( ,j) lummodb duo habent principia, ut supra dictum. Imo j mineralia quae metalla non sciunt, qnin Sc ipla metalla >‘l l vita (unr leparata.a Comite Trcv i fano rejiciuntur. (11 r
Sed bie dicat aliquis. Tot & tanta liint mineralia fi talla proserunt,quis vero mihi dicat,quae nam sint prox"'" 0 j|,i- optima ex quibus facile materiam nostram autMcvcin' l,,1 j )|l |'ji
loibpliorum oblinere po(fim declarant,cum dicunt, nos talem minei am aut mater iar" ‘ 1t
Hanc quaestionem Pbstolos
.- l3 «j>
re di here , in qua natura inceperit metallum procreate nai'ura in metallicam (oimam Sc splendorem adduxetd' ^ persectam reliquerit. Talis materia accipienda est. Sup fa iteratione metallouim dictum fuit : Natui am pnrob 111 plumbum create, ut Comes (cribu. Plinium est Satiiri )ll ^’ f(|t jii £ inde Jupiter. Quia vero de hrs aliquis dubitare poste*'' intentione meam solide probabo, St materiant veiarn P'^lir, 11 ’’ rem declarabo,ncquilquam illam m dubium vocare P tellcctum itaque vestram pandite, Sc oculos menti* velu lJ( cr^ te, orate,St bene comprehendens,nain quid rnrhrratron*

De Lap. Phil. in Specie. 31t ateidcm. hoc in tractatu de Rustico videre potestis, nec quilibet ,llud cito capere potest: Sed hic liquidi* veritati quam clare
fici
.ullos faciat ne alij aliquam,
potest studebo. Deus vos tvanquii utll 'digno hoc patefaciatis Anien. b Url
. .Supra promisi me monstrat urum , quod i*p« noster vene ^ i^ us tantum cxradice metallica oriatur, & corpus mctahicum ^ ^ t. opoitcrc.fi sinulelbum producere,iinpira metalla 1 «tinca uUi ,. M /■•lanare & tmgac debeat ; qui doctrina ad illum finem tacir.ut vi t nCl n ninon m animalibus & \ cgcubilibus quocvatis. r ux i ap u rf/.
»öfter Upis etiam animalis & vtgmbnUs iit; cum m a- ve $tt*- V-ncst solutus tunc aquam vegetabilem vocant, propuuinc- / torpus veoetat seu crelcere lacit. Animalis autem est > qma ma j u , tiin.am habet,uti Zachaiias Sc abi explicant. Hic est vita lita aUia metallis vulgaribus ex igne avolat , iktiinc monita lunr,
N Ula Ipnitualis fub&antia iplonim aut tmctuta ,qusc ungere de- <l perdita est; Corpus enim aliud corpus transue & ringet e ^stut' »Ipirirus vector leu auriga t st cui hoc munus incumbit. .
r , Qi'°d veto radix ista metallica este debeat, ex Rolilr. magno * cK mit .
• 2 3 t.probatur eum ducit. Melanins Philo'Ophoium est is, in tcriamtt jj l . st 110 natura p arum laboravit,uit m metallicam formam leu tpc M yy,. J^ctnadduxit sed imperfectam reliquit. Idem Rol.tr. lol No *ser Mercurius non quilibet cl\, sed is 111 quo natui .1 suam primam Operationem ad tinem pciduxii.Sc in nauirnm metallicam colloca vit.sed imperfectam reliquit Idem fol 3y+ Iiit Iulus qma metallicus est,m se continet quicquid ad opus est nccctfmum. Cl.m* 8or.BuCC.fol. 476 Epiimdius philosophus m Turba : 1 ’ercalo- rc m temperatum cx materia metallica vilcola quxdamSc glutina, sed subtilis tamen materia extrahitur, liate est fublimatio philosophorum, sicut Hermes dicit. CralTumfac lubtilc & hoc ’pist'um reddito. Tericstrcitatcni bene mixtam 6c bcucpuiga- Elixir vocant,(id est medicinam generalem pi o hominibus, tutis.atboubus, metallisSc herbis) per quam metalla ttansmw- an ttir. Auvhoritatcs & testimonia omnia hic inlereie nimis Ion- j= Uw fovet,cx quorum numero quxdnm tantum allegabo, qua:
‘ n 'stigarc 8 i legere potestis. Arnold, in Roiar. 40z. 1 l.unal. lol.
^hing,f° 1 . 47 c. Recipiamus. Hantel, fbl. 14' § Eap s'lutba r■ 433. Scdicicndum. Trevil. Comes tol.ru t 35. Haec
metunt ad tollendum omne dubiumSc ad confirmandum quod lapidis habeat metallicam formam seu Ipcciem , qua - pei ‘Uttoncm ci adimitur,ut dicemus Nam quia metallicum cor- L-r ‘ tln S ere nequit,idcoquc perlubhmationein phylicam m salitarem adduci opus habet, ut corpora transu e Ck tingere
d n
V 4

J1Z
Arca Arcani
D* m *teri* i- 'j:proxim<t i tiliu proximiore.
Textu*infiru - HiviU xsitt. ikoru.
■i *r- O' &ra- fixi po- mum.
f lumbi fiiu- tut , cuprum ttngit tn momento.
VE CONSENSI? PHILOSO- phorum.
J Am sequunturtonfordanti® qnibits probabo, illam qvia' n nominqturus (um proximam este lapidis nostri materiam- ® quasdam nominabo quarumuna proximior est altera.
Priits tamen textum recitabo per quenr oculi inte , c ' ctus per misericordiam divinam mihi fuerunt aperti, qui in*’** mello extatfol.u$. Quando Mercurius metallorum in pti ßCl j pjo parum tantum congelatur, statim adest ipsi permanens • ,ur granum,quod ex dupbus seminibus ( sulphure pingui & sale) vt ’ tilsimum ramum nostri Mercurij producit Sc generat, quod plumbi todinis videre est, in quibus nullum invenitur plumb u<n £X quo permanens auri vel argenti granum elici nequeat.
5 Primaenyn Mercutij congelatio est Saturni mincta,"' quam natura illum collocavit, quod etiam Comes lleinhaid" testatm fol.ji. Hoc sine omni dubio & errore,in (ua perfect' 0 veiisicaii potest , hac tamen conditione ut hocfixi granum huc in Mercurio siro lateat, 8t nullatenus a minera siialepare' 11 *■
S eiv nper ignis violentiam cxtrahitui &ioargentum coove' 1 ^
u .nu'lius amplius pretii erit. Cum enim metallum aliquP® 1 .neta (eu officina (ua adhuc latet, Mercurius est, aquo si ^ ^rauum sixi separatur, idem est ac si quis pomum imtmuu 1,1,1 arbore depftpit, quod perditur „ulli uliti est : Nam sixi num pomo,Mercurius veioaibori asti>nil.mtt .fructus anten 1 arbore non est (eparandus ,nnn enim aliunde quam .'i Meo' 1 " ^ luonutritionem habere potest. Hic textus adeo prrlpicuus est-^ illurnlimnlicislimitsqmlqociiiu-llig.it. Hic textus inquam 1 ma pci Hei gratiam milii institutio (uit .cxqiio vetisiinnim " .tum dcsiimi potest,omnes enim Philoloubi, talem ;cipidt bei c Ici ibunt,in qua natui a initium fecit, & ' n illt , .-u fpecioni metallicam deduxit, (cd imperfectam Hoc idem hoc in iocod.citur : Nam prima forma metaH 0 . 1 Si est plumbago,quod etiam Comes f revisurus testatur i |,c l l, '^ c ,c Primum est plumbum non tamen plumbum vulgaic puta' > ^ eniindgnemellcxpcitumSc Ipiriiiimtuumbocest vit.v pci didit, qui etiam in momento cupi um in (peciolam atiii tin nm, sed non permanentem tingere potest: Cuius ratioh* quod natura torum corpus pmiuim m metallicam natu*«** 11 ducere incepit & Imperfectum reliquit j Postibilitas tru ae ex- bac tinctura obici vatur, (i enim spiritus crudus bo £ jpc state potest , quid c stieret cum per artem exaltatus pii'
spiritus aütem «tam coi pote opus habet, quod est Hurta j*
damenrum desumi riam lentam teu fp

rh.
tnttAi-
De CoNSkNSU P »i 11- os o r «- u
»«».i« «pro latet absconditus, sed tamen .» 61 * mct»Uoniro
> 7 ' =>sea ; Lunam albam vocat ad disterent.am U**™.*^
Lima nostra pellucida est Sc nihilominus U u Lu„*
C ' uod demonstravi potest: Ab hac luna fomu me»»*'® J- ( ,- ff*" ”
tlUu ««esse est.ahoqum per mimma. ut aqua cum Jg ' £7 possnnt.de quo plura habeo qu* dicerem . mt b. ev ^
««hi studendum esset. De quo tamen m relolutioneco \
^ latct ‘ K ubi sal prxparatur, histus agam. hnidis. Canufutw
+• Nunc abi textus (cquuntur de materia pt°* ' .. it mimt
d * c mMamel.fos ii2o. In terra crescit plumbea ma - - ' proxm*.
»us coagulatus. Is in carcerem conjici, demde bbcran c * >
?°udusmvenicuiualua difficulter. Haec materia pb»" b «"'";
lnc 'udi Stibidonr purificavi dcbct.tune demum emm de i o o
!. rc U'dicati potest, dum enim .idhuccstimpnvus unpo
aliquidde illo prommeiare. Ibidem. In Abbrcviat.onc o, ei
n °ftri, i n toto fpundonon nili unicum metallum inveni 1 >1
Mercurius noster in copia haberi potest. Saturnus.i
plumbum,ponderosum & molle est, und? auro aslimilanir, sc am
tum leprosem vocarur. Certe plumbum , quod ignem non e wruw
i ngrcssum.inquit.cst aurum leprosum. Haec lepra in solutione ei
adimitur , & adeo clarificatur, quam auri tubstainia clara este potest.
5. Unde Clangor TUicc. tol.502. (icinquit. Mincta nostra corpus habet leprosem 8c hyd.op.c n sicut Syrus Naem.m. j*.««» Sy 4-.lleg.4.unde septies in Jovdano se lavare cupit,ni a nattva lua impuritate mundavi queat,
' Plamel solitq. Montem igitur conse ende , nt vegria
hi!
0l J c m , Saturninam, plumbeam & regiam , limstuci etiam mme- p 1 .. *** radicent aut berbanr videas, succum inde tantum lumeSc 'Uim.^, - ■ Kim VO cat mate
dum hm
..... viucas, uiccum mele ta
"'iquas abjice. Inboc textu mastam baue , regia.
"nnr.qnia in illa Sc ex ista aurum generatur ut diSu. ■
7. Sed audiamus etiam quid sentiat i ara nuls de
se» fuerit materia. In libro Vexationum i« 1 -?' ■ ‘ , (U1 lX;l . tpjswstuS*
t’iopuastia materia lic ait. Omnia sex meta' a m 1 j uU , >»r«> "Unatote ex locictat e sua excluserunt,& dc Ipnitu. ,, m u uc - r,rr»«f/**®. serunt, & domicilium in corpore, quod vast.u'p° 1 ‘ )Ut
r «"t. Nam quod ipsi esse öt habe re nolunt. hoc mc d. * ' st
^exftatvesmei sunt spirituales ideoque quoties pet ‘■'M bnnscun, <idest cmeut.o probantur, unameennr consumuntur,
«eeptis duobus auro & argento,quae se cum aqua m ' i b ra kfiipcibhmt. Spiritus mens illa est aqua, qu* omn . ^
*gida & congelata meorum irati um remollit, kd corp ^
V 5

h*pusriiUi,
tata.
fkplumh eß
frt/i/4.
p4- Ar « a Arcani
Je terrae natura est, adeö ut quicquid in me comprehendo St ' fl ' cludo,terrae astimiletur & ä nobis in corpus convertatur. N° n utileesset,fi mundus sciret Lc crederet id quod in rnfest abteon- ditum,& possum. Melius estet (i cum mea opera facere po(lc ll( ’ quod nubi est postibile,omnem certe aliam Alchymix artem rC ' linquerentp & illo lolo quod in me est, 8c cum opera mea cst> £l potest,uterentur. Lapis frigiditatis in me eil , id est aqua m c * cum qua spiritus fex metallorum lacio congelare in septimi fi 1 ^' stantiaiu corporalem: Hoc est Solem cum Luna promovet* - Hic textus alia explicatione non eget,quam quod de plumbo VU 1 ' gari quia migne fuit nonrst jntdhgcndus.
8. Hunc sequentem ttxunn ex Theophrasti manuscr'l’^ excerpsi, ubi inquit: Ideo tibi dico, ut ex numero septem,xS t0 *
tum aegerrimum (id est, Saturnum) accipias. Huic opus
est'
utilium in suae purificationis balneum deducas. & illum ab cg quod contra suam voluntatem natura ei implantavit, purg* 5- Sicquc mysterium habebis.
9. Arnoldus dc villa nova in lib. nov. Ium. sol. 457. fic |0 ' quit: Testor vobis, talem possibilitatem in materia latere, ex ss ,s ego manibus meis , cuius rei oculi mei testes iunt, beneficio rS ' men amici cuiusdam doctrina: Llixit confeci, quod plumbum >" aurum convcirit. Hoc nominavi vobis, <Sc clfFliilolophori 111 ' magnclia , ex qua Philosophi aurum in corpore cius late 11 * extraxerunt. Haec omnia cum prxcedcntibus dictis conco' dant.
10, Magister Dcgcnhardus Augustini ordinis Mona« l’ 11- ' verus Lapidis possessor, in luo libi o de via universali ait : Est f£ quxdatn, qux intus omnibus reluis.astiinilatiir, & in ipln qn°‘l omnes res teri cnx subltmares nempe liint absconditx. Tmct 111 eius est supra omnes Tincturas. Viitus eius est contra om°‘ morbos. Est Spiritus Sancti donum. Iu ipso latet mylleriim 1 I’ 1 veniendi ad ihcfaurum lapicnttnn. Et hoc est, plumbum E"',, sophorum , quod plumbum xtis appellant , in quo fplcna . columba albainest, qux sol metallorum vocatur, in quo steritim operis conlistit. Hxc est casta lapiens & dives llln
ex Saba velo albo induta, qux nulli nili Regi Salomoni * c jiccrc volebat. Nullius bominis cor hxc omnia fatis ' crl p 4 „ potest. 'Hic author in fine fui tractatus inquit: Certe > 5 vir e( . t £ piens est, qui plumbi natutam cognolcere potest. Verum Lrft dicit, cum columbam albam in plumbo, id est,in metallis non 'expertis facere ait. Omnes Philosophi consentiunt *.3 u t jn Saturno sit , quia Saturnus lolutu St apeim facibot * ’jpf supra dictum fuit. Nucleus igitur eximendus , & 1
abjiciendus. 0

r> iCcnsfs« Philosoph. W
H. Dialogus PUtlofophi* hoc egreg.* '* 1 ^'
Non accipiendum est illud,« qu° metallaprodierunt, vei um
ld - t l uod cx metallis estextractum, quod est .dem cum -Uo. quod m metallis e» occultatum. Hoc etiam Turba recte expltcat.eum «emplnni d c aiborf . lropol1 j t . Cum enim arbot plantati debet,
t Z U T vct aqua accipienda est . sediM, quod ex arbore na-
tituvÄ, ’ Wclcuslcihcctscu ramus, qui natur* rurlus com dIh f^'Pelus in Axiomatibus folio 179- composita rnn ■ j lrl “ a R°, merito itaqs plumbum appellamus. Proprietas ip'c
us cius a Sole Se Luna profteifeituv. yinum
. Hermes Rex magnus ScPhtlosophorum Pater, in horo ^
Chaote generali cap.io.fol. 26?. num r-p inquit : Principalis mellS u,eam. Wercurii nostri purificatio eil »ut vim auxiliio tollatur ab eo pium ■ a £'nca sua obtem itas A; forma, ut clarus & pellucidus fiat, in- ar crillallini transparentes (alis Certum enim cstlormam mctal- icam tollendam esse, ut substantia spiritualis fiat, de quo in lolti-
,1 0neloq UcniU r
* 3 . Dionysius Zacharias Fol. 92. dicit : Nos eandem ma. tertam accipere oportere Lc debere, ex qua natura metalla componit interra, quod Comes Kemhavdus declarat > cum ais-Na- ttira primsim plumbeam materiam siicit, in qua primam (itam dtlpolitionetn Ac proprietatem posuit , hac vii proxime ad vem acceditur, Cietcra enim corpora nnvns dura sunt ad reserandum.
14 HocFlnmcl. fol .153 154.testatur, inquietis tCttrnon »ap, corpora pura Solis&I.un* ad opus nostrum accipimus? Rcfpon deo : Ideo,quia natura illa nimis compacta reddidit,ttt igne vinci Lunlmtun tiequeant. Sed nos accipimus corpus,in quosulphin & Metemius tt/J imtnium. s *que purus inest , atque in auro & argento > in quo natura pavum laboravit, sed imperfectum reliquit Idem ilicit, nos tale corpus Wtercdebere,quod nonest completum,Sol&Luna autem completa tunt, tdcoquc sunt in sito gradu Plura ibi videri possunt, in quibus egregie modum explicat materiarum.
Hoc in loco bene notandum , quod Philosophi sempev in pjurabratPL plurali numero loquuntur. Exempli gratia ■■ Corpora, metalla, tnmtuUu. ffetalhs, metallotum, non vcvb corpus, metallum &c. Hoc erntn 'dtbfit, ut insipientes decipiant, quia omni* metalla ex una radi«
*c proveniunt, ut (upra demonstratum iit i ex quibus metalhs an- *cquam ignem ingrediantur, & adhuc in luis folliculis h anent»
Universale inpnmts parati potest,
«<• UndeRogeriusRaco&Flamcl.fol.'25i.aiunt: Metallis
W11I adhaeret, ncc invicem componi postum, nec transmutari,nisi <ium to , quod ex illis provenit, ut dictum fuit. Omnes textus cx- Phcarc tunsu longum lot et, tdeoq, tcstimouu tantum siwpheue t
veccn-

zi 6 ArcaAr«ani
sccensemui, materia enim in nullo dubio est ponenda, sicutii* praxi res ipia apparebit.
Ae« dtS*ur~ 16, Kalis inquit: Omne secretum est in plumbo, sed nk>n yvugm*. vuIZari, additenim: Nonsimplicitei plumbum vulgare tibi est ^ ' intelligeudum, ne in errorem cadas , led de nostro friabili 2c
gi'0 L,i»b3r«yiio inseitiges : In nostro plumbo est aurum öc ar- Stl & Luna gentum, potentia, non visibiliter. Hoc dictum dare patet, quod
tn-vißh 1,1,1» vere Luna intus Iit, in praxi manifestum fiet, quamvis oculis vi- iaturnt, j .
ocri nequeat, eum una ftint. Quando aurem (pmtus tuus a corpore leparsuu , tunc corpus Lunare polt se relinquit tanquart* pulcherrimum argentum in omni proba. Omne aurum argentum suille , nemo negabit, ex argento quoque facile am imitiert potest, eodem modo Luna (iveLunaria hicdcmonstrand.i venit» ideoque per summam operationem hoc sacrii negotio ad plus' quam perfectionem evehi potest.
17. Mana prophetiila foror Moysis in Turba sol. 322. ait ; Fixum seu permanens corpus est de corde plumbi,id est, intrinseco, quod in plumbo nostro latet, sicutt supra dictum suit, quod 111 Saturno ignem nondum experto semper grana aliquot Solis aut Lunar, instar seminis propagandi occultantur.
linde Roiar. fol. 265. «it > Noster Sol ve! Luna, autcorpu* fixum ablconditum est, sicut anima in hominis corpore, aut sicut ignis in ligno vel lapide.
> 9 - Aurora lonlurgens, in turba fol. zzo. Ecce condit' 0 ' nem nostri plumbi albi (ldest, postquam per solutionem in lalal' bum devenit) tibi monstravi. Hoc (i sciveris, tuqc reliquum op u * mulierum 6c ludus puerorum erit.
20. Quibus verbis indicare vult, opus post composit' 0 ' nem facillimum este, quod Comes Kernhardtis testatur sql i' Nosti um opus adeo exiguum , simplex & facile est , quod u verbis tibi aperire aut re iplä monstrare deberem , noncflcscrc* diturus
21. Zncharias quoque ait : Si Philosophi in recitando r e ' ctum ordinem observastent, ars ista unius dici vel horae fp 3,1<> addisci postet, tam nobilis & facilis - illa est. Ideoque vir fapse n * considerare debet, cum Deus tam excellens opus in subjecto > c materiatam vili collocaverit eum multo plus m rebus altiortb“ posse. Deus enim in humilitate bcncplacitdm suum habet, n< vites de hac re cogitarent,qui non nisi aurum fonyiiaut, hoc V e aurum vile non vident nec noverunt.
22. Tuiba. part.i. fol.22t. Iu plumbo viva mors estr inter secreta secretorum censendum est; quod Philos°s h .
eptitiflfa,
Ci($.
UumilitM
que inter djcit?Nihilauio
tu j quuu r
adeo proximü est quain plumbum Quid dici potest ; Aurum ablconditum 111 plumbo mortuum ^ üt fl

^ ^e Consensu Phuosoph. $17
tl) m Vfrornor ssua , hoc est, impuritas ei per solutionem adimi-
tiu’. tUnc v ' vi ^ ca tur, & 10 iiio simili laetatur, (i cum illo conjungi- Si na,n ccr ® 'listar est, in quam omnia sigilla imprimi postum. M cuJi ,,m * iadiun S it,,r *»urumobtinetur ,sinvcrocuprum,tunc s»t 2 ni quoque protcir.
Turbas ^ 0c te ^ auiv stosi sol. 319. Turba fol.406. in stos^l. ( UtreVe,, 0 5<S ' Cum Sole sit Sol, cum Luna sit Luna, cum Ve*
pate t .QSd°d vero omnis generis formas induat, cxFlamel. ccri ’ ^'" ^ol. 16g. inquit: Mercurius induit omnes formas, sicut "aoinmaiig,!!;,
te Occ^j ^ U, ^ a 39 - In terra nostra sunt tres oculi, Oriens faln^C* &< - x >ll‘snatus est noster Saturnus albus, qui est
at,. Item turba 1. part. Camelus noster albus est septimus
U nutriero. Apud lummos Pbilofophos vero Sol & Luna etiam Jupiter, noster Mars & Venus in nostro Mercurio. Sed Saturnus ftptinius est, in quo omnes laicntfic congregantur. Hic est cla- dius, culter Se acies generationum mirabilium , cum quibus bombus resisti potest. Insuper erum dolium bono vino plenum, s^nid clanus Se apertius edic i potest, siquidem tolutionis medium etiam addit. Nam in dolio vmilatet, lloc est primo vmuni.hoc est. (piriuis vim. Acetum vim, boc est", sal Tartaii, & alia; res plurcs, quamvis etiam alia media usurpentur, cpiiv tamen >uin mateiia non manere , sed post solutionem rursus ab il>L icgre- gari debent.
27. Arnoldus inflor flor.fol 47t. in fine : Metalla non generantur * nisi ex Ipcrmate proprio , de quo supra latis di- ct »m luit.
fanum
Tartartiixsict
^ 28. Sed videamus, quidnam sit primum metallum. De
0c legite Trevifannm sol.31.32. Turbam folio389. in 1. parte: n cx noster, qui videtur mortuus, est exemplum nostra; Icien- m iplb enim sunt compositiones naturarum pei secta:, videli* res lCrra * a st ua * ’g'iis, aer, baic omnia sunt in Saturno. Per ipfiim pi cra ntmpona; sapientiae, pei ipsum apeiiuntui porta; septeni ■'netarum, ut Hermes Se antecessores tui aiunt, Se quid clarius a ‘ci potest!
Saturn tu cU- vt* ttt.
. 29. Ro f. f ol , , 9+ . Benedictus sit Deus Creator omnium
•■«um , q U i cx vili , )K . ao s um & iuinim.ni creavit. quod quia me- tx » v,l, rtt
pHteum est, in se continet qua: ad totum opus pertinent. Hoc 1.1 /*»'»«•
10<:o dicit, quod de nummo fumi debeat, qui est Saturnus, in eo 'nun natura primam formam metallicam plantavit, ut pluribus * nt «afuit demonstratum.
3«. Ar-

vr.
f &- 306.
Pr < p.iratio
vmtertxjupcr
fnr.t.
Magst ej f.i. I
30.
Arca Arca ni
Amoldus in libro de Chaote universali üdstiputatufi' 1 *
f*
aurora consurgente in Turba fol. 203. Semen scientiae nosti* corpote metallico extrahitur,quod omwü merallorüm vi 1 tute potcntislimfc in se habet .quae autem illa lit mater ia, in qua oso» 1 metalla sunt absconditastupra audivistis. ,a
31. Sequens liictcxtusutlitx meridiana clarus est. Mag' 1 ' Degcnhardus, Lullius&Mathcfius in Sarepta (cribunt : M 3 * tiatn, priusquam in metallicam formam congelatur' este io*’ lactis coaguli butyri, quae ut butyrum diducitur', quam ^ Vocat, quam ego quoque rn fodinis, in quibus N.itutaplun'b» . paravit, inveni. Si talis materia super terra etiam prxp 3f potest, tunc hoc certum signum este aiunt, quod non (bltrm ' * ^ materia habeatur, sed veram quoque viam oblcrvari. Hanc l 'B per Dei gratiam in manu parare postum, quarenam unius t* 0 *^ ipatro in calore in putrelactionem abit, & primum nigra, de»* rubicunda, & tandem sulco rubra fit. Hanc Philosophi lac v »$ _ nis vocant, fi aliquantulum Salis metallici in aquam nostra*] 1 * 1 diinr , lactis instai fiet, fi vero multum imponitur, craticie» butyrum, ix sicut pinguedo illinii i potest. Huius 1 ei mentso» c sacci > volui, ut de materia nullum dubium habeatis» quam et* 3 auxiliautc Deo vobis demonstrabo.
32. JohanncsChiylippusinlignisPhilosophus, quer**“’ huc in vivis dic competi , qtu hoc nomiirc utitur, ne innote» sic ait ; Medici manus ad aegrum , & non ad bene se habe** requiritur) similiter Philosophi manus ad exigua öc impeth non veto ad prcciola & periecta metalla postulatur. Mater* 3 straplciunquc Magnesia vocatur,qua: vox in Chaldaico id' 011 '^ plumbum mtegrum significat, quod adhuc in illo statu est,»* ‘V ^ a natui afuit pixpaiatum.&quodpci manus hominuinno» transivit, mulio minus igni* violentiam est expertum. ^
33. Hei mes ait: ln metallis tota fidentia consistit»s*“ 11
in peitectis,verum 111 impei sectis. ^
34. Kiplcus in axiomatibus sol. 8. Noli fidem habct*^ ccptonbus. Nam sulphur & Mcrcuiius noster inveniunt»* tum m mipeilcctis metallis,
35. Clangor lsuc: folio 47?. Si quaeris medicina*** ’
metalla generare debet » illam in metallis quariere »°» Nuite. ijspef
36. Ros sol. 379. Saturnus est ^ qUi incitibra ttic' 3
tir. Ego ^id est Sol) Imn is , qui Iplendoicm in cnstcio s tjr ilC’ immittit, quod fit post compositionem, valde lenito R» il»i qucmptocclsum seu ingi ellum a patre meo Saturno g» 1 »

De Consensu Philas o t - V 9 SM)>ir _
Mag. fol 382. Est quaedam herba appellata Saturn 4,, j, «**■
aut tubulis, ex hn.c fit nostra medienta. . f er mo e st,
n Hoc in loco tam de materia. quam de sol«««“'* tM postquam emm Saturnus abomm su° "'"■l 11 P aquam
«11 > 8c m ultima solutione in aqua lueret. P arvx ^ , ‘ k >„oo- tri)ia poliunt, q m bns sol merlllorum inst» crjsta U »«» >>
77 mt " adhaerebit. quamvis etiam perlew (ah ^ ^
Paverem splendidum vedifti postit. uterque <n*m «rodi p
bdequoiniolutionetiactabitur. , . ■ _ me .
3 7 - Malar Saracenus inquit : Immunditia el » I in
talio, Pmnum nostrum metallum (Saturnuspt.mu 'h
‘‘»tura fac,t)nu.ltam immunditiem babet.hmcest.quodhomi Mcuäum
dhmr comemnum. & putam fc hanc ab illo nec tollere. nec cpiid cum ipso efficere poste. n -
. 3 *. Turba lol.zs4.1m Lapis sapientum est mateua m tallica Se omnia metalla imputa aequi atque pura, iunt m luo m- trinseco Sol, Luna fc Mercurius.
39 . Isaatus Hollandus io libro minerali,ubi agit de Satur
no nostro,inquit: Summe hoc considerandum,quodmetal >cum ^ {fria Satumimt corpus pradlb est, quod lanie solvi & putrefieri potclt, qui cius veram praeparationem novit, habet, de quo gaudeat.
Mercurius ait -. Hoc vos icite volo, quod nostrum corpus impurum est plumbum. ... , r „
40. Turba fol. z6S. ve minem plumbi ita loquor. quod
omnia in ipso 8c pet ipsum ilei i opoi tet,
4 f Rolar. 230. vico tibi, quod aqua nostra sulphurea & viva ,ex mincra plumbi extrahitur, qusqmmapi astat, liem:
Scitote, spiritum argenti & omnem albedinem ex mmera plumbi componi oportere, quar 1 ama lapis albus (id est, sal metallorum)
«st, ablque omni macula & impuritate. Hoc est egregium di- sstnn.m quo dicit,Lunam velhuianani in minem plumbictle .Sc •stbum lal Umare inde extrahi debere: Quod verum est,nam albe- do ex corpore lunari extracta & nata est, nec Luna in illa cou- JPlcirur, sed ti lamina Veneris vel Marus iniicitur, instar cerae
“quctcit.ipititus vita' avolat, &1.unam postlereJmquitpuldn am,
quod inirum est.
T 4 *. Nam alba Luna, de qua Hermes loquitur, non habet a-un* Vulgatis speciem , fol. 273. Nostra aqua, aut lal nomum
nostra plumbi minei a extrahitur. 4 b r * S*n*-
. 43 . Turba Phil.sol.83. Filii sapientia: scitote, quod ablque
Plumbo nulhiffi Tinctura sit,quia milio virtus & efficacia totius ?Pciis inest. Erroris cauta est, quod homines ‘«cusdunrliteram-u -
., V.
l «cu n " eu is cauta est, quod homines vulgares omnia
R uunt litcumimeUigunt, 8c credunt efle vulgare plumbum.
Sed

P.feffrtun m*
Maturum.
/
Dt manna fntxtm* nite.) täte.
Materia me- diocns.
Stlentium.
$10 Arca ArcanI
Sed errant, quia omnia metalla quamprimum in ignem ing r *
diuniur, mortua lunt. .
4.). Kinc Hermes ait : Lapis nostertalis res est; qu.v " lum adhuc ignem senlit > ex qua Mercurius noilci est oriundi' De quo post ha’c plura.
45. Theophrastus in manuali suo vocat Electrum mi |lC ‘ rale immaturum. Electrum artificiale est malia perarttrn f omnibus metallis conipoliu , de quo integrum librum (eripi' 1. Sed hoc Electrum talis res est, m qua natura omnium septem n ' f kaliorum naturam plantavit , sed imperfectam reliquit. ^ >v , electrum immaturum vocat. Quod autem ex hoc plumbo Oi" 1 ' 1 metalla oriamur, jam ante (arisest ostcnlum. De quo Coi” 1 ' Hernhardus sol 51.32. est legendus. Centenos textus Philosoph'
1 uni allegare hic postem j li nccestc eilet , ex quibus clariO' c elegi. Qui ei gd has probationes & authoi itates est lecturus > p ! f negate non poterit , hoc plumbum veram Lapidis l’hii°^ phici materiam este, nam ex ipsa omnia metalla procedui’ 1 ciclcunr. ,
Jam propius ad rem accedemus j Sede materia proxr^ dicemus. Inerunt enim quidam 1'hilolbplu ,qui vix duas di^ mas, operi inlervicmts, cx una libraintegra nactifunt
46. llt Clangor lhiccin. folio 378. testatur, qua in P^,
magnum jacet prxbdiuin, Natura enim in miO plus Mercuri 1, falis nitri poluit, & unam materiam diutius coxit, quamaltcH ^ nnde facile eondndi potest, in illis plus latere,in quibus natu r " ^ res luas putiores exemit, nec tamen terminum exeestif, alio*)“ minia m recludendo ditücultas exilieret. ,, ^
47. De quoFlamel. tol.132. Hoc maxime abfcond' tl 1 est, ex qui) reintrmleca pioxime lunu debeat Lc postit. Amoldus dc vill.nov. inluoRolar. sol. 404. licexplicat : Sll fj quadam medioci es materia:, ex quibus alias alus melius -i luut nu.ndat*, & etiam melius & diutius cocta: 6c digesta >
I
mehoi cs lunt, §c operi proximiores,
rh^!:
Ego aliquot materias hic ponam, quarum notitiami- )0 . quas quoque probavi. Tianimirtaiw etiam aliquot, & 1°^ -ste minabo, ubi acquiri postunr, & lieme tibi plus nimio la*'** ^ t utabo. Adhortor igitur te, charistime iiater m Chr>d°' hanc instructionem nacturus cs, ut judicium Divinum 11 M' coram quo dc abulii ratio reddenda erit, & (iminnim bos'V.pi' num in lilcntio habeas : Arcana enim lunt: Arca cdh 1111 ^ j f |i- ficat, in qua servanda lum, & coram hominibus fallis c ^ u ||iii’’ da. Hoc fi feceris, Divinam benedictionem expei ieris. ^' ,fif dubium est, sibonumpropolitumhabueiis, tc votHO>H^^i a futurum. Caetcra puncta etiamclare dclci.bcntttr. L' c n i#
1

Cönsensh ^niiösoPH. ;rt Vcr » fid Üblt0, Alias Dc us propositum tuum non fecundaret ,si phorutnV & ^elitäreres careret. Satis fuperque ex Phtlofb- 8'nem L ri f tis 'pellexisti . quod mdteriam plumbum, plumba- >n un 0 ’ c 5p ltAar By r *üni& plumbum teris nominant, quae omnia biierit, at t ntlUnt » Quamvis alius alio proximiorem materia ha- «um rnaicp'y? 1 °P US cx remotiore atque praeparari potest, sed tuctalljcj ' ?°°te. Una materia plus habet Mercurii aut faliS •M**"** /?«• ^ m ' rn i val^ Uam a '" a ' ted ut dixi, ad unum scopum colliniant.
*bi J 0c j g , or 'S materia in Valle sancti Jriachimi reperitur , quam Vel quariL Cn " 0rtni vocai ' r - Centum librarum pondus ultta tres Loc*m*tt. Plumbi. j/ UlKlas argenti non continet, sed dimidiam partem ri * ta nto iWf, oc r| bi sciendum est i quod quanto ditior est argento, v ‘ Uu s ' l> *' tut, Xlm mrcrn esse operi,quia id ea multum laboravit na- c ” lm '
& anum fixi in ea confertitn posuit, nota eius haec est
Alterum genus materias quod priori praestat, mElkufchm ‘Olonia reperitur, St in alio insuper loco trcdccim mil iaribus a Cvatovia distante, ubi Regis argentifodina est, qua; melior est, ^ plusfixitatis argenti habet , quam prior. Ideoquc operi proxi- |nior. Cuius riötabaec est '
Um argenti Splendor voci j
Et mincra plumbi & ct- tur.
Tertia matina Ftiburgi inMHnia invenitur. H*c si pura friburgin *^>rnultisLun* granis dives est. Luna enim vegetationis «va- MisnU. ""»et Unde Lunaria dicta est; hxe priore ptxstantior est, si Pttta est,sed raro invenitur,& hoc signo notatur
Ü n i .Qil arta Pf edictam bonitate ik puritate superat, qui incon- K kbuc^in t Ur j-* rt gatia juxta vicum Kloburkpet cives clanculum effodi- Vng*n*. KIoK 1®j^ ratus cn ' m 'si‘ inhiat,unde civis Klumertsismil;
Kl l » 1
t»nr UC ^ ^omos meas mihi construxit lnt .cu wisignumhocc{i ^ ^
smiln dixit. Argenti plumbum vo-
se ViÜ^i ,nta P^mbum solidum,sed in igne non sitit, in civita- viü.ub in
ac 1 rc peritur, quod facilis est solutionis, St optimum pro Gtrmtni». Y* 1 - 6. X tc,E U-

In Misnia,
Matertadi*
VH.
Mdtertaßt'
rilu.
Oftt* J’«. seopm
5zi
Arca AftcANk
te,l .unariä divrs est, 8c hoc figno notatur ulusfum. Et facile solvitur.
f
Ego quoq‘i f
apf'
Sexta Sc optima, quantum milticonstat m Misniainvt' 1 ' f j sedratö hoerempore, siqms tamen de illa sollicitus lit, h ‘ potest , & ws vim vocant, Iculptrnam feu incisionem plumbi sustinet. Pondus centum librarunt, duodecim vel t rf j ( . ein» uncias aroenti cominet. Ex hujus materia: fibra una cim uncias Meicuiij obtmuipqn inivi* Clangor 'ciibat * 1c t-5l J 1 ,pi' drachmas du a: ex una libra comparastc.sed minimi valot> S ? ( i> bi mincrä halt mile pixfiimitur. A nnebcigx Vitrum aeri*! 1 ’ 11 Lunx dicta ) quoque haberi potest, quod argento dives est,sculpturam Sc incisione tamen non rccipitC) rauer hoc > aliud ibi loci repetitur,quod sculpturam & impressionem • , t (l tit, quod ab alio plumbo diseerni nequits) lignum illius b*?\|jp
0 .-/^— «que facilis solutionis est atque illild qitod a
Oplumbo discerni nequit. ^
Sic iginu amice habes insti uctionem non tantum $ cordantia verum etiam de materia Philofbpkorum.Faxit V ^i* ternus ut in fili sancti nominis gloriam Sc proximi ut*' 1 Utaris. .
Quomodo aurem nun<; ulterius procedendum fit i'U ({ ||( da pane sequetur. Hicthesauius nulla auro persolvi pot^'y Salomone in libri Sapientia: cap.7 Argentum est in coiuF ‘ ne cum illo sicut vilis arena. ^ c f [ '
Frxterea alia: quoque res de materia Gur vocaraA ^pi 1 ! itia marrna inoiiibabuntur. Nec ullum dubium hic dum. Ego enim tamam bujtis lei habeo experientiam- poster ) illam ipio facto demonstravetn. Sed fi fr j ^ Sic igitur amice habes rract.itiun perl ectum de materia, 11 ’
mnest’hilolopl'.i unanimiter consentiunt. Mi fili lm* ca*.
.
sophorum investiga 8t rem iialc habere invenies
,nhoc*^
F 1 '
totam opcvanonrm reipfa demonstrare postum. ^
optimumest,ur quis Pliuolophos concondantes cotu<m y ,jf^j ventas tantum in radice metallica latet, teste Comite . ^ii' , lbl-i4_.Sc 16 Rolai fol^n Flamcl. fol. 147. Reuchl.d- „ j
fol.ioo inqtur. Ocularis probatio ventatis estConcof • ^ lofophorum; Mendacii vno fundamentum est disc°’ estacqmelcendum: Cui vevb haec testirftoma non ^
pud illum oleum Se opera perditur. { Jr*’ 1 ^
Iduando extera puncta ficu capita sequentur < tu* 1 (( )"

ÜF CoUSEF SU PH 1 w°«actatui in piorum
Vesmire elucescet. Sed obtestor te ' e i r i ncfp s quantum fieri »nanus deveniat, fca qu* non int«l'g' f^ trC) (edoradm- potent explicabo. Noli alium de hac r . , g-tevi'O in
genter, 1 aius honor & gloria sit illHsi 111 v & tl! Deus l*nt
num Arnen. Time Deum, Ota, stude Lc U
mc juvabit.
S o ». j D E 6 G t o k i av
v. PARS SECyNDA
^‘LlUM INTER SPINAS,
R EI Salomon Sapientiarum csp.t.OpKmnnihi
dt oranti prudentia data elstSc sapienti* Spiritus öbvemt, ^ rtn ^ quem ego sceptris S: foliis antepono & divitias si cum "
. ca conferantur nihili lacio, neq; preciosas geminas ipsi 0 Reparandas duco. Item omne auruln tum ca collatu fcrnsc eft , ar ena & p r * ca argentum pro luto ducendum. Hanc iplam (li- I sta Valetudinem Cc formam amo,eam habere malo quini lucem, quippe cujus splendor est mcJctinctus. Cum ea autem mihi curt- fta simul bona, Je ejus operi immens* diviti* evenerunt. Nam inexhaustus hominibus thesaurus est, quo qui utuntur, ij cum t>co irtcunl amicitiam ob doctrih* dotes commendati Est eniist v apor quidam divini potenti* & sincera Omnipotentis ef- j,' luentia.
(i Vetus proverbium est. Post nubila Phoebus, lioc est, post
( stiocstitiam Itquitur gaudium. Sic & e contra. Idem mihi accidit opusPh.e »»»
j. *««c paucos annos,&similitcr iis quiline vero fimdamcutoopus/W*m«trt
0 w* 01 ®ggrefli, uti fusius recitabo, nam cum totum imihdum ma f£f rf :l '
f: > ^ m ea nie complexum elfe peiTuafuS ellem > prorsus nihil habe-
' C Pn' n ‘ Vlttum enim in quo omnfcm felicitatis Ipem posueram, ff a guo fragore disliliit,mutos meos Philosophos (eu libros ma-
e uni damno conlpurcavit.de quo nunc plura non dicam i . ' :c P t Q eo , quod totus territus & attonitus etaih ,nt quii prx f «stitiame vertet em aut ubi loci eslem.qnid pr* manu habe- , "bScquidporrö agerem, nelciveum: Nam omnis lanitia vo- * J^ s & gaudium meum in vciienum & Icllis amaritudinem mi- ,1 p 0( , tVc,C) in aurum & argentum ut speraveram conversa erant; v fc tr ,C,Uann ™ m “ m parum resiimsisii.ni . ingens damnum meum Bnctit:
* i »^'"^»ba, multis lachrymis deploratum. Poit fllexis genibus ,
\ Rus meos cora illo qui vivit ab eterno in aitcrnu cftudii,Btns
r , «niiw

jz4 Abcj* Arcani Pars II. j,
enim dat & aufert cui vult secundum bencplacitdmsuufli )
(f
n><
ReneUtio.
nixe rogans ut mei miserer etur.Sc si fieri postet me ad veraw culi majestatis fuse viam.pertpii itum veritatis deducere ^ straredignaretur Intciim Zadmiae dictum, plutimos Ph' (] phos quoque in principio et ravide,tandem tamen ad fcli cCltl v , peris finem pervenisse,consolationi milii fuit. n
DuhiMitde Tandem etiam animum multis cogitationibus atn>r . ^
successu qfcrii dubia quaestio tu bitt :. An Deus omnipotens nobis milcr' 5 j : caronbus,qui m calamitosis liilcc temporibus vivimus,fu^^i hoc secretum conceflui us estet: Multis tamen cogitat' 01 ^ z, dubiis jactatus tandem hanc conclusionem feci: Illoscl 1 ' 1 jf>' nos hoc secretum habuerunt »etiam peccatoressuilse ,& ill
CtnfiUiit. num non ex suo merito,sed ex gratia Divina obtinuifle > h c j||o) tu etiam nunc aliquem,qui pius Sc Dei timens estet tequ^ atq u( ifI 0 tj, per Dei gratiam hujus dom compotem fieri poste. Sic lC hc animo,Philolophos Magos 2cmutos meos Regesinprirh ,s ^ v ii m Comitem Trevisanum cordate aggrestiis sum, ex quo tse
illum antehac studiose legeram, tundatnentum tamen s°!' ä sei capcic non poteram: Cimi vcrb jam revelationis hora 3<>c ^f ap| fk locum, ubi materia describitur legerem, scintilla r A v v| tii; igneus, ex illo loco ubi virtus operis jacebat,rliihi obve|"' al ^i, »e„ debatur. Pciculliis primum erat animus, sed locum ilh'^^d 4 c, perpendenti oculi mentis aperiebantur* & jam id in q ll °, , e f ' T ir cinctis fueram, & quod tantopere desideraveram , clare v '. , dt,
intrlhgere poteram. Gaudio pcrfulus Deo devotas '
rogans ut quo modo operis fineln attingere postem W e 1 ^vi*
Iter materi* naret. Itaque matriia? acquirendae gratia iter suscepi (st u c jp0' ucquirtnd* ubivis locommhahn i postit) ut proximiorem non YCt 0 ^ ii' ^>t ctu/ajujif- t , ori . m adipitei postem.una etenim aliX ditior est, quamv^^u* bl< fnm. „um collnneht (copum , (icut Georg. Ripl. in suis axi 0, V' JD' n °i duodecim portarum 5 c Flamd sol.120 150. in fine his V fl . ^»1
Matenauiic- ccnt. Hoc vero inpmv.is occultillimum est, ex qua re 1,1 ,Ur ricT, 0 pert pre ■ fieri debeat propinquius ,
nimmst. j„ via irinens mei rusticus quidam senex intra
obviam nulli factus fuit,pallito longo giileo indutus r ^1* ()< c> \ JP' ctteier U ‘^ > ' velum nigrnm gcll.ms, mea collum velo albo ledmU^ ' j *1 corpus loro flavo cinctus.& ocreis rubris indutus. -
Postquam ipsum salutassem & ad ipsum appropesse r 0 Duorum fio. duosstores litterales cum septem radiis,manu ipsiiw §^pl> ^ tum dtstn- altcnie considerate ceincbam.quorumunus albi, a *! e ‘ a in^ 1
loris erat. Venusti sane erant,& colore splendidi,cs at ’ **’«'
Jcs Jc gustu dulces. Unus de muliebri alter dc virih ^
{Sc tamen ex una radice <c planctaium influentia oriuP“ 1 ' ^
«Ist
1

f
L
f
<*
F
,t*
|0 C
Luio mm Sjihas. -c,
QUtstto I. R ußuo propesittt.
ituS* rcbam itac !> »Uo quid sibi isti flori s vellent.quidvt cum & b cr ' co S lta ' r ct:Novcrai‘n qutde bene ambos (,ed quod diversi sticusmr UA duas distinctas naturas haberent,ignorabam. Ru. vium dux'lr^f 118 intcrtogab.it quis homyinm mc ad hunc ac- b'undi in * ri 0ci *m. Hunc enim aiebat nonnisi Potentes hujus C un>ip(i VC T m ' ,r d coram tlhs praecinitis est & obsignatus.
Vridisns h" 1 ! , ‘' ern v ' t ® mfx cm!um recenserem,mihi olande
tjotuia ^" a *>- Hoc tc icite volo,neminem ad horum florum att|u c fi, P e *2* n ire,nil! ad hanc sit pva-dcftinatus, & piis precibus & tr ji ’ ma fidc illa obtineat: Qmt tamen absque labore,emis, illi q. ' atl °niluis.ciiioil ru iplefincri cogeris,alicui non datur,ut TWW<(t/»w siiajor ? l,S Postidcnt hujus rei memores sint & hoc mysterinm *■»*«■«- ac cte8cm tilentio habere dilcant. Quoniam eigbtu jjq C tik '"b^creptasecisti, ideo ex divini numinis permistione, tUin ‘ 1 P cri °. quod post Coniimctionem horum duorum flo- ti Us 'pteria prima omnium metallorum demum fit Se non ci- Mrttri* />r<- fqjj-L • lege Com.Binh sol +5. seveinfinc fecunda: panis "“'fit P“P jpp i, ri|U bihos duos flores rubrum virum St albam mulierem c,n, P°fi u '‘- ttoa f n 'r ^'dlpspphi gravibus de caulis sempei de materia prj. ntm '
, t ctl pvcrunt, m coram ignorantibus radicem ejus absconde-
>iTiareviam autem iccundam prorsus reticuerunt ,quje cruda trwim.
^ 'pium lapidis est subjenm , quamque in minuj prius tumere & sttunäa /it ‘tum atque mulierem mdc extrahet e tc oportet. quo facto tum ' matetia ptima.qtiod tibi nunc fidi litti I e velat ii volo.
Qusfiio 2. Rufluopropoftta.
**ice sermones ego mirabar, simul etiam inpl»,ihns ipsiirn ta lervw rtsevstirc gaudebam, ct porro dixt. Mi antii eprosecto Nor, p a P' cntiam apud te qui homo simplex risi- videns, latere *">bdu t * V '^ n '’ relpondit: Huic etl quod tonis
tU| iqu * \ mc a bcirat, nam externa mcafoima illos t illit ple- ^‘bi uts ■ , autcm prudenter verus St gnfrnm meum palhum ®c rubin ,t,IS ft Ctra ^ erc poflcnt.^nb eo Iplcndciitem cataphractam,
( 'st'!Ti Us l iT- p tru ^ ra m lubuculam invenirent,quod tamen Al Stbucutu ru. dc m«,tt a ^eb abscondidit, ut perpendere non pollini,un-
taIla f ««n originem ducant.
Qii.tfuo
^Anduo iß i ßores (tut medicinales.
'W«*Z*$* tefpondi 3: an ne isti flores etiam in hoc flat»
^ <mt interrogavi. Ad qu* ipse, medicinales qmde
'* ’ -- if.
w»
üb
,S
<*
st' 1
-
$
-i'
i#' 1
ri*
P
i'
,u*
> 0 '
J*
V
< 0 ,
,t'
>>'
i»
vinutem ipsorum magnam in ipsis adhuc latere
X 3

;r6 Anci Arcani Pars II, (
tiiccns. Cum isti flores adhuc in radice (ua haerent,valde *" Venenosi,idcoque nccestc est radicem ipsptum sublimari, (st 115 > sublimationcm nisi tibi cognitam esse scirem, jam indicafl el \ absque rebus scilicet extraneis & acribus,quae ipsorum vigo r '
Hc natura devastant,quae abqs nullius momepti erir.Tunc excellentissimi isti duo floies absque aliarum rerum additio^ ^ hoc venenoso monte crescunt. JSIisl mihi bene constitistet > q \|0 Planctarum Syderc Rustici sint constellati,ad hunc I 0111 mirabilem (crede mihi) non perycpislcrp, nec talia mystcriJ c gnovistem. ,
Quaßioi. ruft no propsfita.
\^4n tftifioresfimul crescant.
Huic tesppnso ego subjeci, that i Kirne amice , mira narras, sed dic (odes, an isti duo flores simpl crescant ,aid1^ nam hujus rei sit ratip, arbitror enim in hoc puncto potil^^jj consistere artem(quamvissolutio etiam magpi sit momenO^, Philoiophi de hac re pauca verba faciunt. Ad hac quod.' 1 ’ 1 ' st do renuens,<Sc subsistens tandem relpSdit; Magno cum defi“^, | te has res(nec immerito) percunctan video, sed multiplex i' 1 ^ £fio a me tibi data,nunc sufficiat, fiic enim lapis angularis^ quem plurimi impingunt. Multi quidc sunt,qui veram ma ff '.‘,|S noverunt, sed tamen hanc operis actione ignorant N>lul°' T ' 1 |,jü Crastina die adhunc locum eadem hac hora redi, tunc d*.^ quantum licebit nbi revelabo. Ad hoc benevolum reip 0 ^ |fI ji summas egi gratias ,8c cum gaudio discedens sequenten 1 , ^ cum manno.desiderio cxpectavi.A nulla interposita nl0l ‘^,iH' sursus adprsedictum locum contuli, ubi rusticum me expc tem & flores illos duos manibus sitis gestantem (alu»' u ^ 0 ’j,,sc stetniptomiffi commonefeci,& officia mea vicistim obrui'’ J,,£
rietatii & vcs ö s<"promilli memogena este & in effectu piapstare velleri
frnui? cnm- vcrst sibi nihil gratum facere poste dicebct,lcd Deum f‘“ l i j l ,iiS mtnitfi*. habere mihi annitendum esse,tunc fe meti amicum , 1"'
hostem meum fututum , naro sibi hoc incumbere, ut D fl
a».
riid?
datum exequerctur : Etsicsimdo perrexit Audi M> . principio sermonem meum repetam & te totum procest“^ ^ jd
s*t;
Saturmu in
■vivditate
mpitfcit.
■pei
omnibus requisitis & circumstantiis persecte docebo sermonem meum attendas, & domi tuae peractis prcd b ^ a b(’ perpendasnccefle est.alioquin instructio mea ä sensu tu" ^i, condet Sc te in semitas erroneas deducet,nam boc fst crf • fii< lt * donum Dei Altistimi. Sed in loco viridi sedeamus , sum confectus,a natura frigidus, & pede sie lus, ut diu j^t- re non postim,praterquam quod in viridi loco quiffl< er , Si 1 * 5

De Lilio inth» Spinas. 5*7 Smc dubio ap,,d Philosophos. Magos & Reges nostros, c , tt0rcm 'Ü»m legisti. Naturam sequere. Ex quo hoc est ob- ^
«vandum. Illum qui m hac arte prosperare vult, ommum *'•
aliorum principum, generationem,ditfercmmm . amicitiam &
"ofle debere Omnia antun metalla tibi dico tibi, M,uV nm S™ ntUtex " na radice. St soUmr in eo ditfertmt.qood unum gu- Phom c °ctnm & digestum est alio. Hoc omnes 1 'h.lofo-
non? ' bri a stantur. m quibus crede mihi solum veritas est,8c £recepti.k processibus falsis, qui ergo caul* j ^ndanientum habere cupit, illum libros iplonun legere sent''*^ Cat ' Narvi q»i vult sentire commodum,oportet ut etiam p onus.quorum omnium mentionem facere nimis longum
, nir quoque postquam plent te instruxero iterum non vide* s >aoncc opus tuum ^pmlunimavcris. Tunc familiam» tecum ^Uqn.ii.tuuc etiam meliiis me cognosces .majori quam nunc ho- fiet^ ^ a n'®rc proloqueris , nec inter nos unquam divortium
> . Porro te scire volo,quod is qui metallorum originem intcl [,upu ^utd 'git,etiam sciet,lapidis nostri materiam, metallicam este oporte- fit- Jj5' Non est autem metallum nec misera, sed metalla & miner*,
“tmincnröc metalla 1 Omnium enim illorum nauu.ust 111 una rt > qux vocatur Electrum nnimtiii uni , M.ignclin aut Lunaria Et hwc est causa quod Philosophi ut plurali numero loquuntur, metalla, metallorum, metallis: Nec opus est ut clarists loquar , materia enim iam ubi nota est, alias enim nonnulli hoc possent audire, qm circa hunc montem aures J rrigunt jnonnulli proximi» accedunt, quidam montem alcen*
■Wt.sed me non heile m ip.orutn conspectum duo cum lioribus 'i'vis. Radix ista mineralis a Piis (ordibus quibus per venenosos /udixifir- inquinata paulatim 'eparaii,deinde iticcus Liiimun* dibmpur - — albus ex tllts exprimi debet, quitum unicrrimus ffc li f-
v pildc facilis Ist m limcrum parte est quaerendus: nomen ejus est ^““'*1.''*'
' " >-. m „ & incombustibi. r “2 ,'p-
rntndiu.
weis. Radix ista mineralis a siis ibi dibus quibus per veoenoios äkme * («*. Va pores est inquinata paulatim 'tparaii, demde luteus Lilimum dibmfurgtn. Mercurialis albus exiliis exprimi debet, qui cum tenerrimus & l ^ ccut "valdefacilis li( m fuperioii parte est quaerendus: nomen ejus est rum Mercu . pzoth St gluten aquilae. Rubrum sulphureum i?t incombustibi- ^ e «i Liliorum succum ui paite interiori quare : bigi Litton 2c tlt • e o rubeus appellatur.
Rcce nun« ex voro tuo meam explicationem habes, plura ** me noli quaerere,nam ulteriorem explicationem tiadere mihi cft Prohibitum. Pieearc tamen Deum diligenter <Sc hanc etiam pipies. Summi interim mirandum est , quod istillores non a- rc 'CUnt, 8t quod unus illorum in omnes foimas mutatur Sc lahmes Planetas diligit,cum quibus unitur nec ia a'tcimim ex m- ncta P lui domo expelli potest. Horum florum virtutes natu- vtrtuui
^mScproprietatesfundameiualiterdelciibcrc,nunquamtnlio rumflorum'
inis alicujus cot Sc senium ut Philosophi testantur inuapm
I

Florum ««* tnerus five Fondue.
Tost operü pro* %reßUm fe- quttur Fondue.
31S Arc je Arcani Pars 11 ^
Flores ist"i a septemplici stirpe dependent ut vid^s > & diversi.? 0 '®’” rissunt, & a se -indicem late sejuncti, cujus rei causa est n atU ” r* ipsorum diversitas : Ideoquc modus quo coalescant & his duobus floribus, immarcescibilis 5c sempiternus fructus fcar,(quod citraDei voluntate tamen fieri nequitjest inveniendus Praeter haec etiam notutn tibi facio, quod albi Lilij leni' 1111 numerus,cum rubri numero valde inaequalis est, quod in sectet**, habuerunt sapientes, & pondus ejus appellant absque quo ptw' cto. duo ista Lilia perminima non miscentur,Veteres Arabes <>_ hoc negotio sic scribunt. Pondus masculi lingulare & foetni' 1 '*' plurale scmper esto. Hoc Comes explicat dicens: Terrena pote a ' tia liiper sibi resistens,& pro resistentia dilata est actio agentis altera materia. Iptelligis ne hoc ? Res aliquantulum obscura «*' respondi At ille, ne de hac re multum (ollicitus esto dicebat- f um enim h*c duo. Lilia excrcvistp deprehendes ,tunc quid gendum tibi sit ex ipsiuum proprietate Se natura j ipse videb'*’ snterim mediocri 6c lento calore utere, alias (einen Lilij albi ta*\ quam vapor exhalabit,Se omnis opera perdita erit.
' Qudßiof.ruflicojropofita
De terminis Philofipborum.
Adhatc ego subjeci: Tu duorum Liliorum semperme“ 11 ^ pem fecisti cum tamen Phisoplji de una re tantum loquantur <u ajunt. In Mercurio Sc Anotho omnia simt qqa: quaerunt sas |f ? tcs. Iidem Philosophi etiam de uibus loquuntur, videlicet S 3 sulphure & Mercurio. Ut plurimum autem dicunt, quod sit c °^ pus anima & spiritus, quorum tu non meministi, stisiim m° v ' mihi respondit ille, quod terminos Philosophicos nondum >“ tC ligis , nut forti metentandi animo ha^c dicis. Sed tamen et> a hac in requyd res est dicam. Cum de una tantum re loi] lllin . tl1 ’ tun^ est Sal metallorum lapis Philosophorum, ego vero de d u Spiiituc me- bus loquar,quae sunt cprpus Se anima. Tertium est copula al diaier. borum.ljsiritus videlicet, quem quidem videre non potes qu' V men est in ambobus,& tunc aquae innatat, ut apud Moyse' 1 tuv,Gen. 1 .Haec tibi sufficiant,ego veioinduobus istis acq»"' ^ Inclusio fler» Accipe igitur duo ista Lilia bene mundata, mcrist"' u include firmiter absque igne, pone in balneum lene sudoris«*“ ^ & Lilium album se mox dilatabit ,& rubrum ad sc attrahet yt se includet ; quia vero rubrum Lilium igneae est naturae 3 ^ florum lore externo adjuvatur fervidum baliamicum situm reciproca ,n quoque in frigiditatem Lilij albi emittit, unde discordia 01 ’ ^ neutra enim alteri ob cötrarias suas qualitates cedere vult ut t Sead coelum usiruccrescendo fe extendunt,sed aventi*“'
erase.

nBat-
Iritiii /'£**■
De Lilio, inter Spinas, $19
»Muptics deorsum Pelluntur donec ascendendo &deseend,end
^setiga« sup e nena P msu n do Quiescere cogantur,&
V^cgatur.utnonuna ( olum U utraque U fi ' fS l g
ascendat,odoris ipsorum nunquam Pf^duc hostes lumv a" B ° m ha ' pnma operatione opus est. more* M ' altt « altere subjugari non posse. cumtanoa stam , amicitia P*«™ ">e..nr ut in arretnum m Vetur I ”' ,n '°nis istius sanctione totum firmarnentu S.J r ° lA Luna ^nebris. quam diu Altistimo placuerit ober, Haec Peus in aer* arcum suum vevsseolorem ex amote
f«t, m s,g num indubiwtum . Deum tibi propitium este. fc per-''
?'Uere nolle,ut isti duo ftotes umti.in diluvio (ufloccntur ,.umie ' _ Ut nniopcr^ lstan debes. Parvo tempore exacto l.ima riirlns 's 1 ' 1 inspectum dabit', Scatro colore deposito, rursus lucebit, r 10 colore albissimo dare splendebit, Sol vero post Lunam ad buc aliquamdiu occultatus crit,qui propter oppositionem te**®
«on poterit yideri. Nisi itaque oculorum mentis aeies te deh- *‘at.in Luna quatuor Planetas observabis quos beneficio splendoris Lunas in constantem Lunae naturam transmutat epoteris. tJOando autem Sn-ius cum Sole conjungitur,Stcalor sit intensior,
'unc Luna per Solis splendorem obseuratur.doncc se quoti; post ^olcm occultet, qui caeterorum Planetarum impuritate ostensus tx irasundia stavo primum St subsequenter sanguinis instar ru- bjo colore tingitur; Quoniam vero coram Sole ranquam suo dominvex vplumate & ordinatione Divina, se humiliant, in gra Trummuu- bam illos fu(cipit,& illos tibi similes reddit, ut fecum in regno *”•
%o semper maneant & regnent,de quo etiam i&'tantut , ipsi gratas agunt,St Deum summa cum devotione laudant, quod ipsius Pernuffu tanto decore fuerint ornati,& hunc decorem in laudem bottiinis Divini usurpare & celebrare meditantur. '
,, Ecce nunc a dubitatipne tua te liberavi & te rem totam ple- j 'biellectuvum ,Deo tuo & tneo creatoii gratias acturum > 6c
., 0r ni tuas hoc summum secretum in silentio inceptui nm 5icon-
^inmatmum fpero.St confido, precesque ad Deum devotas ere- 'ulbtucndas „taunque doni ulum pium ex animo tibi com- pj- 'iriiasme nunquam amplius invenies nec videbis. Pi a' mtndM ^ Wudio quid rustico responderem nesciebam , gratias tamen egi axisttas, & nunquid p rarer haec, aliud quiddam in hoc opere , “ ete deberem,an vero ars sic finita esset interrogavi, ad qu* m- ^ rt °gata humanissime respondit,dicens. Scito virtutem horum
liliorum lingulis ternis diebus renovari & multiplicari ~ 9 v „s ulu Pia r ‘ ut milicnis panibus in virtute augeamus St semen conci- sl#fWWt nt >quod sit, cum senien in priorem terram projectum luerit,
X s «une

Putresaßio
%Alb*do
Rubedo.
Rlargarit* &
jcmm*.
äanitiu
Virtutet
F»c*
i$o Anci Arcani Pars II.
tunc enim primo dictcnebra: fient, altero vero clara Luna,terti® demum die Sol serotinus ruber rursus apparebunt, cujus op ftl progressus tam diu continuabitur, quam diu lummo Deo P la ' cuci it.
Natura horum duorum florum efiam margaritas 5c g (<Si ' mas fert, praecipua autem res,quae vos homines(ad ulterios Dei cognitionem Sc vitam long*vam)conccrnit,hatc est, quod quis uno solio tantum fruatur, cito ab omnis generis moi bo cl ' ratur. De Magicis autem ipsorum virtutibus & altis secretis nt' n nihil dicant, (cd cum post operis tui complementum ad te reo 1 fo,tunc multo ahiorum proprietatum Sc circumstantiarum tutis Sc efficacia: ipsorum te participem reddam, nunc ha:C " . sufficiant,nam fi sermones meos bene perpenderis, desiderii permissu divino compos fies: Jam igitur vale tibi dicendum,'^ terim tamen mei memor esto Sc reditum meum ad te aW mensibus elapsis expecta. Hoc sermone finito ego fando q u ^ que pergens dixi. Chariffime frater & optime amice.de st>M>' istis iceretis tam doctos atque ingeniosos sermones cedis, ut m ritb suspicari mihi liccat.tc simplicem i usticum non esse, u" ^ habitus prae se fert,Latinam enim linguam praeter rusticos 11 morem optime calles.
Qkaflto 6.rußito proposita.
De Rußt a doslrina Philosophica.
Dicqutesoin qua universitate illam es assecutus,
ad K
mum enim gradum pervenisti , nec tui similem unquam ^
Vnivirft.tes
•vera Phtlefo - fhta con U7)b- TtHnt.
Rusticus subridens respondit. Quid te ad hoc interrogari movit ? Cui ego,quia scire cupio in qua universitate tanto 5 ' S ris profectus, in illis mini veram haberi Philosophiam 0,1 sunt persuasi.
Miror inquit ille tua somnia vana, anne
phiam apud sui contemptores quaerendam Sc inveniem
da>"
iO'
arbitraris. Meam Philosophiam ab illo (olo habeo,ad cuj» 5 f (( t
i, rm ivn, amsi, t«\ 11,'Hnr At /Isii* *
datum »coelum , firmamentum 3c terra tremiscunt, Sc OI p ar .ig' vivunt. ’ ’ > c-i ’ -'-" u
Gnflum fal- lium fatui nt.
Insuper tibi iiipra dixi,me intus auro, adamante/"' ' dis Sc rnbmis decoratum este, griseum autem pallium » a „ c iC causam gestare, ut coram magnatibus,qui me capere ‘ satagunt.ocisoltus mancam.
Qujzßio 7 . ruflico propoßt.t De philosophia Academica
Quid causae est respondi ego quod magnates hanc phiam noq apud suos Philosophos quibu$ stipendia la ^ investigant. At ille: multa haberem qu* hae occasio p 0 |scC’
\

De Lilio inter Spinas. 331 PPfcmscd W non mcremur.ut in sui g™««" ‘" «.ba faciam,
<\m k mstrm non ,, M kmuiv. -deoque etiam cumfuissutiUbusSc mutius argumentis nihil efficient. Iratum en te habent LVum,
<\uod urvemu Uni cum suis sophisticatiombus -uqu-nant, de lana
""" ?a Pruta semper disputando se exercent ,& hm« d.tpura- «tf«*.»*
TZ nCUtn »Iterum protectu li.petat, necqu-cquam nl.udquam -« — bus ^ m ln ' 1nCm lucrantur. Cave ergo ubi ab -piorum muni .
'tncnuni redolentibus phantasiis «5c propol-t-on-bus. e multunt garriunt, & quod nucleus intus dl ignorant. Hoc P ltT, um esi quod agunt „quod juventutem attero dicendi do- 3ut Grammaticam inculcant, extera omnia Vanitati Uu€
■ nox, a. Si Doctores aut magistri non cflcnr, sorte in Philoto- 1 v «ta se exercerent,sed nunc postquam gradum adepti fimfi I S u ‘d addiscere dedecori sibi ducunt. H-oe cllqnod vci a Phi- “lophia spb Ipccie falsae innocenter condemnatur .peilrcutione eonvuus afficitur. Sed sic fieri oportet ut sapientia Vei a I'»*« mundo stultitia appelletur & e contra: Nam Delis non tinegra Vl lu<Jiuo lapicntum sub nomine stultitia: voluit este revelatam, ,{jyj b' mystcrium virtutis sua: esset arcanum: sed tandem bona cau V nostra triumphabit. Nos istos ..mineris facimus,quam libi imaginari possunt, nec ipfbi um ope indigemus, isti vei o nostra nequeunt carere. His dictis ego ad interrogandum accinctus perrexi. Heus amicissime rustice, hujus opminiouis ut verum fateor, ego quoepte sum, 5c pro certo affirmo , me extra umverfi- tatem plus d-dicisk quam apud plcuduphilotoplms ,qui se mitv valde opposuerunt. Sed de liac re dixisse sufficit.dicebat lusticus, Scadlocummcumutme recipiam tempus est. Cui ego: Non fic charistimc frater ex abrupto te ä me difceffurum.lei ad unant adhuc qiuestionem respondendo,te petitioni mea: locum datu- lutr-spero, tuiip ero contentus & gratias quantas polium maxi- masproomnituafidelissima instructione iumacturus. Ad ha:c m Hk ««^nimiis h*, et ,narn fieri potest ut vel talis sit qus- * '0 in cujus enodatione me promptum haberes, vel talis,ad fi UalTl respondere,mihi interdictum eilet,. Sed.loqucvc tamen.
QmfitO 8 .
ignü regimine & materiapro^tnijuttre.
Hic ego. Sapientes Philosophi omnes astv.mam,artem po - mbmcuuams directione consistere,illa enim uva:qualis este dq- “et, praeterea etiam scire eriperem, qu* nam fit matena propinquior lapidis „ex qua forma specifica le» utetque stos mun etitiixtsahendus. Nam licet materia in genere mihi fit cqgm,t»>. *«»»en ratione puncti prioris in dubio furo. Clangor emm Kt‘-

InvestigAtU
materis.
3J2 Arc* Arcani Pars II.
bitj vix duas drachmas ex una libra extrahi poflc, quae opus perb' cere postint, quod certe parum foret. Ego autem ex una libra plures lotones praepati poste existimo. Ad haec ille. Sat video quid moliaris,multa scire & non ipse investigare & laborare tibi animus cst.HocopusLiliü inter (pinas vocatur.Haec lilia Ii primO> ausu facile decerpere voles manus laedes: Ideoquccum summ®, diligentia & labore spina: paulatimauferenda:,tumliliaistaexcellentissima tijansuctesunt tractanda , ut illis tandem fini postid Cxteriim quamvis loco unius quaestionis duas proposueris, ad fynU etmfa. alteram tamen etiam hoc responium habe. Adverte animunt tMucumi. ad quatuor anni partes iUasquc bene considera & secundum illa* f*tti ««»ii opus tuum distribue, de quo Sapicntum libii sunt repleti. Re* evidens est, quod in diebus canicularibus calor Solis fortior est quam in vere, frigus item hyemis tempore multo intensius quäm in aestate. Sed haee etiam pueros scire dicas. Eia verb amice; Tibi quidhyems & aestas fhilosophprum sibi velint nondum satis bene constat. Ne te nimis praecipites. Sateitelisat bon£. Plura de his fari nunc non licet. Si vero prima vice operationis tuae foi te errare tibi contingeret, quod vix tamen siet, medium quo damnum tuum opulenter restituere Sc sustentatio^, tux sufficienter prospicere poteris,te docebo.
pe particularisummo ruft iciseu Saturni.
Ecce sub hoc meo pallio griseo viridem gesto subuculam qux, si illam cum lapidibus ignis, rubigineferri & rubra aquil* nxa poliveris, tunc multos splendidior Sc illusttior erit, quam in purum Lunae candorem dimittere debes,quo facto Luna * Sole sex lotones mutuabitur, Sc illos in sustentationis tuae fubsi' dium tibi donabit, quo dono singulis octo diebus fiui poterii* Hoc donum Magnati cuidairstmodö in hoc opere strenue labo; ret,8c parvos sumptus faciat)pro sua sustentatione opulenter sufficere poterit. Cujus rei esto memor & Deo gratias age . .vale- His dictis rusticus in montem insiliens evanuit duo stores autem in eodem illo montis loco, ubi rusticus insilierat manserunt» quos cum carpere vellem manum meam fugiebant, cum vero
subito illos prehendere cogitabam,ecce libras, aliquot crud* * verae lapidis materiae,ante pedes, jacentes conspicio,8c vocem c * monte haec verba sonantem audio. Deus sua dona labprib“ 5 vendit, qua voce audita nihil amplius video. Itaque in gen 11,1 , mea procidens Deo humillimas gratias ago > 8c laudem ejus vivit ab aeterno in aeternum, Sc qui ipsa sapientia est celebro,."' misse rogans , ut mentem meam sapientiae (nimii illumine?' ut thesauri hujus preciosissirqi particeps fieri postim, Sc me iH°' sancti sui nominis gloriam, Ecdcsi* Christian* commodus'
tum
&
Votum
rrra*'

^ . Vr Praxi Authorh.
axime vero in proximi mei St pauperum utilitatem usurum pccc^'slr iraque amici ebaristimi fundamentum summiSc
thesauri cum omnibus circumstantiis vobis tradidi. te.(op\ist UTlit ' Uorcs estote,bonum 8c (anctum propositum habe. la borabit^* S 7' tate t & Deum timete, & non tam (*pc in vanum Sebent st’' Ct ^ mirabilia Dei videbitis,cujus nomen sit laudaturt t * Un > ab aiterno in aeternum. Arnen.
Petite & dabitur vobis.
tis, (oi e ‘ 5 ’ t , cr absolutum in arce Solisaxhaflz. AnnoatraeCalu- ‘598.stylo Vflcl i.
PRAXIS AUTHOR1S
JOhannis grasseij.ud.str.a-
lesuntouun Syndici qui se C-hottallat \
siciVm vocavit.
Ostquam igitur a-ter no & omnipotenti Deo, omnium rerum crcatoii pro gratiosa sua revelatione gratias egeram & ex toto corde nomen suum
- --sanctum laudaveram 3 c celebraveram . materiam
meam secundamsprima enim poni sequetur,) assumpsi. camque
quod tandem mihi obtigisset pras gaudio deosculatus Ium, quaitt
Videlicet tantopere desideraveram , 8c cujus causa per plurcs an-
Aos in dubio, moerore,mcestitia St tribulatione steteram. Harte tniuto/,
materiam contemplando tantö profundius considerabam, quod c«m invtfti-
n >dla externa speciosa forma prredita esset, & nihilominus hoc gauont »•
stirtimum Lt tam srrpern.rtur.de opus perficere dcbcict. Hic me- )»’&*•
Jrtor fui eorum qu* rusticus mihi dixerat. Quod videlicet Deus nuic materia; gravibus de caulis talem formam externam tribuis- ‘«»ut pauperes «que atque divites adipisci postem: Et ut non ha nx betent de quo apud Deum conquererentur,ac si divitibus hac in parte praerogativam quandam dedisset. cum tamen divites illam "on curent,Sc musio minus,quod tam* virtutis (it ctedunt, ut itl stosario Magno sol. 248. extat. Si materiam nostram nomin« Nuncuparemus insipientes 6c divites illam esse no» crederent.
«ac materia pauperes citius etiam potiuntur quam divites, qua J n involucro bene custodita domum repetii cum gaudio, cantan- no m via canticum illud quod est cnp.7 .,Sap. Salom. Ubi nam est eus sicut Deus noster qui ex tribulatione eripere potest. Tustis r *m nunc prae gaudio gestio,Domum reversu» dc sufficienti * fumum

Uiuiurt.
??+ Arc/e Arcani Pars Ü.
„rtntio prtt- siimptu pro pdrticulnri a rustico mihi commuiiicdto acquireno"' parandi, par- mccutn delibera vi, ut administrationis operis Univerlalis tau*® Indiorem curam continuo habere postem. De carbonibus lg>"^ (quos hoc particulare requirit plurimos ) mihi bcneprolpcxi & furnis exstructis intrA paucas septimanas, tärbomim copiam h"' ficitntemacquiliVl. Hoc Christiani nominis hostis perferre n oi * potuit, sed hinc indi querelas Sc rixas excitavit. Vicini de *' rfiurii suarum incendio ex vicinitate furnorum meorum metues' do querebantur,cognati & alii amici ut a coeptis delistereni n 10 ' nebant,ne pro falso monetario de quibus tmie rumor crap, hab e ter. F.tut facultati juridicas (quia Doctov Juris eram) vacare 1 ’’ hortabantur, dicentes, indbsufficientem vitae sustcnrdtioncm h?* Iu lti| petere polle. Sed an cum bona conscientia ex illa i ut ' praefica sustentationem meam habere postem valde dubitabas' Fabri Icrrarij Se aurifices insuper me vexabant, & quod charis fis annonas carbonarias amhor eifern , quia emptione cli* 1 ’ 0 re, carbones iplis praeriperem > apud magistratum qucicba"' banlnr. Dicentes le opificia sua r - crcere non poste,neque etic' 5 ’ 1 confictam contributionem magistratui persolvere. Qua de Ia fidum snir, ur ah ulteriore tanta carbonum tractatione, mtci dixerit magistratus In simma res e» devenit ut furnos m t£> stiruerr,patiix valedicere, & amicum qui sumptus ad absol vc|1 dum opus llniverlale liippeditaret qmtrert me oportuerit i l(1 . teiim tamen nemini animi mei itnfntioncth apcritbam. tribulatio , quoad itincrationem & alia incommoda in terti» tifquc annum durabant, ejuantus in corde moeror mihi fu ffl ’ quod totius mystcrij cognitionem haberem nec tamen opus , 'V } gudi pollemj Deo sat cognitum est. Has tahdcili cogitaris 1 ^ quod hactenus Dei voluntas non fuerit animö VersiiBam- quo no« fata trahunt ietrahuntque»eb nos sequi oportet. Ist ^ ^ mcsTi evitantis c|tioque dicit le rotam operis Universalis a ’ lC \ duobus annis ante pet secte iciviflc.qufim variom impcdlme» 1 "'j causa opus hoc in estectum deducere posterz ideoqnt ren 1 ^ voluntati committebam.
Iu umere meo cum viris doctis conversatio mihi ftih ras mutuas n adendoA scripta mutuo ut fieri solet colnniu'’ 1 ^, do. Minctarum (pectes quoque varias colligi, sed pau 1 ' j, M' 1 '*’ qui 1’hilolbphico tramite incederent non repeti. Cadeti$
bnscum Mercurio vulgi, auroiantimonio, Cinnabari & f' 11 *,,!- bus vilioribus negotium erat, m quo omnes errabant, qo' a l ' c0 tv tam n6n (cquebantur. Si verbnatuiamsecuti luisieUt & re* p Venientes composuissent,tam mileienon errassem. Vertu" libet tantum donum non este datum, quilibet pcrliias' 111 ^^. bat, öc lernet' ipsum examinare debet t ne facti ipstu«
V
Cvkvrrjatrt ckm dticit*.
ffltr.

Si
De Pn axi Authoris. . .
. aje i » a _ jp alllic i rtiti me inviis-
».«dux in patriam cum (actus c " cn islcm qu ,d in posterunt, ubi locorum futsscm , q u 'd abus^iauca rdpon- r«m a S erc vclkm scite desiderabant , P>'1 st ( s
dcndo sic Fari coepi. Könne mund. ambmw x & ^ t>° l, s. An civitatem vestram totum mündn ^
b. locorum vir* sustentationem nost mvcnni l ( tet vst tmaS °‘ as vidissetis,multo aliter de bac re obvjvsu \.
itis !>nui ' t > ali) lunt, qui quod vos s|ftnitis ro steium
annuo u,ato amplectuntur. Wque etiam F c^b.num «*
^«'bon^mctaLne vobis molestus eto.qu.a ' >s ^ «
?°, n «beo, His auditis initabantur, & lerrnonesclanculos mt«
s e babtbant,sed quo inloco tes mea-essent nelctebant. Efc.
‘P' 05 pforius mistos Feci, domum & famulum condu. ,* ‘ */«(/»»« &
ad »ternum Deum precibus & gratiarum actione, p. * manu P Us sumsi. „ec id quod factu opus est intcrm.l.. il'»d enim in curwulum H^ipuum & difficillimum eil in arte. Siquidem hic mu ta tardas,acet , ut omnes Philosophi icnbunt Sc cstclavts aitis &• m ’gnis adniriustrationc error facie committi potest ut materia ac-
ftiuaiur.Sc fioves fcu vinus vegetabilis connHuauiv. pv
dc ‘Hia curae mihfuit.Sc cautio, ne ab cius impuritatibus caperem d-itnnum.ut Tbcopbvastvis in sut> manuali ait. In summa omnia ex Divina voluntate tandem bene successerunt. Postquam igitur venenosi vapores lapidem t< Iiqniffcnt, duo noffiiffores.de quibus rustico sermo fuit, paulatim Sc subsequenter appimtcruftt.
Albus flos prior apparuit tubov cliiro fui/ni cuMeciidi giadum r Jy tr nondumatt.gcrat Dealbo unum folium gustans tasn excellentem & suavem & dulcempeteepi saporem, quantum in aliis rebus nullum unquam deprehendi, unde gaudio pertuius eram.
Reliqua folii pars law.iiL ardenti a mc impolita ill.coin ffuxum & fumum abiit,unde quod (ocmina esset ex vplatiUutc lua cO giiolccbam. Simili prudentia mihi opus luit, ut rubri Illi, etiam «omposficrctU,quae omnem ignem Ipetnit, Lc pcileve. antet et dpnun.itun P.iuiqtiani amem bree duo lilia obtine.cm inultas adveilitates de quibus hic nihil dicam expertus eram. > d tat dium ,illarum post nactos ffo.es facile disparuit, rustici memor 'rani.Sc magnum luum ingenium -dmrrans, in lua »n.ju 10 .
J* perrexi i; Lc duo lilia ista amicabilitcr comunXi, & m d- u J Hm , 'orum coujuuctlone mirabile quiddam observavi. Polt val. c.t ssallino inclusi. Sc calori leni commisi. Cum Sol splehdeie mci- Pctct lilium album adeo se expandit quasi tofum anua esset,sicuti r ° S matutino tempore super gramine Ivxtct .instat lachrym* ve c ir ' Ipleiidons Lunae,attamen cum lubcaetulei coloris rtvet e ß,ip,, 0 „a,,. tatione. Et cum defixis oculis hanc materiam alpicctem, h 1111 nl/ mutu€ 'ubinm ab albo compvehenliim & ita occultatum »blcvavi ut

Prima mate* ria L.Ph.
Putrefattit.
hu.
^Albide.
Transmuta, tre 4 . Plane* tarum. Indußum Re- &«'
Canuncntm,
PnieRh.
JttiftUi etdi - tue.
Arc^ Arcani Pars II, -
nc folium quidem de illo ampliits appareret. Occultatio aut*™ illa non diu locum habere potuit: Nam rubrum lilium calia^ tis & siccioris,album vero frigidioris & humidiori» est comP* ' xionis. Cum splendor Solis rubro lilio suppetias ferret,ex latib 11 Io tuo prodire conabatur, sed propter albi lilii robur cujus natUl 'dominium adhuc habebat,non poteratj, nihilominus tamen inf se pugnabant,& simul adgthcra usque crescebant sed a venti tuj' bine deorsiim pellebant!», tam diu donec ambo (vegetans en* radix receflcrdt)infcrius unita manerent, ubi tlinc demum p 110 !( marciise lapidis & metallorum, appellationem metentur. l’° j hi-c tenebrae successerunt,Sol enim 8c Luna magis ac magis j 1 tempus quoddam obscurabantur, de quo Comes Trcvifanus 1 ' g> potest. CümtcmpOrisfuccestu diversi coloris Iris.quse g^ tiar signum est, mihi quoque apparuit ,dc quo rusticus dixe ra ' quod laetitinr 3 c felicis hnis prodromus esset. , .
Cum autem Luna pdululuin.nec tamed fat dare, lucere ^ ciperet.Sol paulo fortiores radios mittebat, donec Luna ple 0 ' 1 ^ adeb clara esset,quasi margarita: pellucidae &fruftulatim con lU ^ adamantes ccrnetehtur. Dcquo quatuor Planet* habent ,q u °, gaudeant. Nam hac viä ab omni impuritate sua in Lunae fp^'I dotem & naturam,transmutari poliunt. Hoc comes in parab 0 sua,Regis indusium vocat. Cum Verb tertium ignis gradu'm i hibctcm,omnis generis fructus utpotc niala cdtonea,citria,eh r t. fomela aspectu jucunda cX hiacynthmo solo crescebant,qui b rC temporis (patio ni poma paradyli cx rubinca terra (urgentia <” 1 ' tabamut & tandem m clare iempet lucentem catbuncuiunl (0 . gulabantur , qui omnes tcncbiösos & obscuri coldris Pla nCt cum proprio luo splendore, in brevissimo tempore illum 111 “' Pollqudm igitur ptojectiöiicm super aliquot metalla priuS P u . gata mstiruissem & multo gaudio delibutus essem , 8ctam e *. guam lapidis nostri quantitatem omnis gcnCris metalla dict° ,^ c tius transire & transmutare poste mirarer,adeb ut una pars m 1 ^ paites metalli transmutaret ,& gratiis Deo peractis adhuc u>' ^ projectionem facere vellem , ut projectionis fundamentum " Iiiis ailcqui possem,& jam tigillum igm imponerem, eccc m*. 0 mus elautis salutatum venit charislinms fentx meus rusticu *^\ viso propter subitaneum tuum adventum primum tremisc* nam quod versicoloribus vestibus jam indutus esset, tam ipsum cognoscere non poteram, undfc armum tremori lis 0 c t , miaiucceslit. ipse vero perquam humanitet me erigens so 1 ^ Noli timere thatissimc tratet, nam Deum habes propim 1 ^! qu* animus tuus exoptat in hoc mundo. Eccc nunc, ut p r ° ^5 ad redeo,utteamphiis in lus: & alus altionbus rebus & ‘ f niirabjJjJbus (hactetius enim principium tantum fuit) inl ^ 3 rC

'Quit « P'K AXI Au THOR rs. ;;7
'w?o Mcmn '«am pccipc. Exigua & facilis res est, ut nunc Vsous a CC0 S«w. Lapidem pnepar.m--» quod Deus aeternus gra- kmJJ* 11 » >« ordinavit, sed lapidem recte mtclhgerc .Scad Hic Adi ^^cöionis apicem adducere. Hic opus, hic laboiestj m
<juin Uc ■ fl Vls ' Salomon, Hermes, Theophrastus & Sapientiffimi j mprtf Vcr etuia ( ’ >n ' tatem & impoiTibilnatcm luam magna cum reve pj n i ce ; rilin chatiaj c ^urvando agnoiccrc Si fateri coguntur •• QupdZa-L.A<>. «-7- ISosttjg* f-apidem sa*pu<s praeparavit, hiicc verbis testatur '.jient.
'lis est , tVlc ^ ICin *' (cientia cnini vim divina, tamque siipernatuv-a- huc ininmrv CUn ^ a stuuiem operatione) ut (etrtper fuerit ac fit ad-
~ ’ ' ’-.„.nrtlnmit studio
atque
vnuoiopni, nm piuimin a - Dcfi-
i„ ltur cnin ' hac m parte omnis naturalis ratio & cxpeiientia. Ut i Mlu f ro,T "stis meis latisfacium, 5 c tu ulteriorem doctrinam funda"' quantum quidem nunc licitum Sc mihi permistum est, ttiOnst T ' CnUlltCr ke instruam, irnun deinde ent, occasione pvse- Uto latlonis meiiumtnumDeum precibus'crebris IoHicv.ave, p,, 'f u * ,uun t benedictione sua lccimdct, nam ab illo (olo omnis ^«»^relaurus cl q 1 imc cn j nl> ut Salomocap.7. Se 8. IIIlib. otficUrißlh tsii ait,tuatncns maiori lapienti i illuminabitur, ititemus Deus artu. j ^ precibus atiiduis vult compellari : 'Et quemadmodum aliis . . J» ita quoque illis dat libenter, qili hoc douuin ex toto animo «fideram , & qui illo in Dei honorem, propriam lalutemSe in Ptuximi atque paupctum utilitatem uti» pie & lauste apud se "««reverunt.
Quantum autem ad tuam projeftionem attinet, te illam im. 0bst»,, lt 4<, n\- H UCt > fttiSmihi constat. Ide» (eno tchortor.ut frtjtäume.
til>.- 3,uc projectionem ab adjunctis 5c adbaeieiuibus acciden- 'fict 15 ! c l )ari ' s « ni fidamno astici malis. Quomodo autem projectio • c * «heat, in PhilosophoiUm libris extat. Sic fatus, frustuni £ it ' Xccc P' t » tigillo impoliiit, pulverem purgatorium lupcrinje- Cnpri ful q tvsn ? ^1° feneo incurvato (ociidum eiusSc combustibilc „j. st e l * u p rum copiosedcii.ixit , eöulque, donec Venus pura ^«aiu ** corraE ahquamniuiri albiscerent. Qitofacto, tinctura ’P e J ln «sta, in tndmeuto totum coi pus Veneris peneravit, r lci Cc!1 «utiilimam Sc melius aurum quam est naturale Unga- ei t , ltc '"“‘(mutavit. De quo admiratio dc gaudium ta.c mcellir, puU i r' aX — 5' at, asegi 1'ost'htc aliorum quoq; metallorum
ö K "‘5 >ncs > t l u Sstcmar e volupe era», me docuit. Gemtn.ir »n
a ^d’d!t a, ' Cr r '' ‘ v .' fi.- inmiiens «W"“""" l"
0t Uiiis 1 '
puta*
»quastcmarcvouipen.il, im quoque sequentem instr iictioircm aliam, sic inquiens
tc porro (cire volo, quod cum albo fixo lapides 1 " “ 1 —..a,,,« _ teilt»
Heus
'“tinis genens gemmas precialss, albo (plene l 'f in ri-
Adamantes,Saphyros albos. Smaragdos» M.wg p ti
tr-i «, v

netarn in £>h*ru
;;8 Arca Arcani Paus II.
Ics alias facere potetis : Cum flavo veto, priusquam rubescat» t' vas gemmas, utpotc Hyacinttios, flavos Adamantes,Topa ' 10 j Cum rubro vero lapide, caibunsulos, rubinos, granatos; Gemmarum no |jjij tate virtute Sc excellentia orientales longe superant. , »«rari*. omnia manu propria postea ; quia facile ciror committi P " 1 tibi ostendam : Nunc autem mirabile mysterium tibi pandai Fenestras igitur occlude, hec timorem, sed gaudium, quod D c ■ huic subjecto tantam virtutem & naturam indidit, concipe > ego sic respondi: Chariflintc amice Sc frater, lubens parebo > k mirabilia ista discam Sc videbo,Sc pro illis gratias Deo meo ag a ’ hoc enitn faciet ad meam utilitatem Sc fidei meae cOnfirm- 1 ’ 1 . KtprtsentA- nem. Ille vero, ad terram sedere me jussit» deinde septeni n’ c itptiPia- (js secundum Planetarum numemm praeparavit, Sclnper t| u ' n s UK libet nacnfa praeparati Planetae characterem seu signum formas postea septem istos Plancas , ex ordine particularis ipsorum <?.- stellationis.se fecundum cotum requisita in tigillum compos donec in unam lliastäm confluxissent, tum septeni guttulas o nostri instillavit. Quo facto protinus splendens vapor igne " 5 , tigillo furrexit, Sc hypocaustum cum hoc splendore obduxit' j timor magnus me invaserit. Haec secreta Sc arcanS vidi, ^!’ 1 (1 , etiam firmamenti Sc omnium Planetarum in circulis eti>'t°^, apparitionem, fecundum illum ; quem liiperitis observant c ‘^ sum,quae omnia effutire me non decet nec licet. Nunquam , credidissem, tama in nosti o lapide mirabilia fore, nisi oculis > 1 ' vidissem. Hinc facile concedo, hominem angelicum intcllcst ex illo adipilci, quia res tam excellentes in remis myrtuis cX cl ripoliunt. ... f j»
Praeter haec rusticus meus magna multarum ferum my l,e ^ ptnum. mihi narravit. Item quod lumicruin verorum Philosoph 01 .
lapidem pollidcmitini tene possim, qui etiam fnei notitia 0 ' bereut, Sc quod quamprimum familiaritatem Ineam quoq 0t bituri essent, hem li novemdiebhs continuis novem gutta*!' gulis diebus assumerem, me angelico intellectu praiditdm , ut in paradiso inc esse, sim putaturus, llorum mirabilium P jj ab iplo fui doctus, quibus nullam sane fidem adhibuislci" ’ ^ ipse oculis meis vidifftm. Experientia enim mille testium l°^j habet. Sed aliud quiddä mirabile Sc supcrnattirale insuper f £ j, monstraturum Sc deinde plurimos effectus Sc virtutes nostt* ‘ dis benedictiindicaturü prOmisit.Sicenim fiet, dicebar,ut oi * 1 j, riiilolophorum dubios xquivocos sermones Sc aenigmata» bus tot homines in ambiguo tenentur , resolvere Sc ded* , postis. Tandem etiam proceflus aliquot, in quibus fundans tum situm est, addam, ut videas, te fi Philosophos prima recte intellexisses, multo citius ad finem pervenire potuim^^

£>E Mai
“UGICA Instructione. ZZ 9
Coi >ip«sni UtCn ’ Clrc '’ ' solutionem primam, & veram Otstlftupr*-
in, 3 7i! Vt .| 0llcni ' llt audies , ve> (atur : Quidam Philosophi enim dpui ,,,operit ed\u a( j c ' :u arn 30. diebus Lapidem purp.u.iverunt, 6c felici suc- Ph. co^mtilt. v duxerunt. , ,
>niplevi m , ' c >mones aqua multa pluviali magnum dolium Caruso, putrefactioni commisimus : deinde claram & sub- 6tiii v , s | /•'luam per cohobationcm a fecibus suis leparavimus, kirn nl c j . ^ cu labrum impositam (oli exposuimus, Sc lla- 'l^'niug. 1 *' " benedicti Lc incbmhustibilis, guttulam imam in- * v — ‘ 1 ebrai (iemi tn nritnn rn-rttinmsilu* factfi. succcfiivi
On S
Ice:
.titiin pruna
• u nt:?;dein v ^ c duabus adhuc guttulis injectis tenebrae evane-
p CjCn CSa '"ce separat* fuerunt.Tandemtnbus.quatuor.quinq,& Cmttmnupri Smtulisimpositis.omnia quae in prima mundi creatione in lex m * r'f” 1 */" 1 * C >tc US ^ucrc, aspectu amabilia Lc mirabilia, cum omtiibus !nUt ' btn Urn " am '' S ^ invisibili excellentiaaparucrnhr, adeo litli haec fi c 'I' 1 P to dignitate describere vellem, senius & ratio milii de- ^
■ n cc plma etiam de illis revelare licet. Hinc ist, quod f enti(i lmus Rex Hermes in tabula lua Smaragdina inquit : Ita jjj, ln . cteatlis est. His vilis» bone Deus, ingemilccndo ego di- ■st" a "tah*csuiit mysteria, & illum , qui vivit ab icteino, pleno r de5c ore laudavi. At ille, chai illime batet, hiice te nunc con- vtitum cste'jubcd , friaiora chiin arcaha tibi ntinc revelare , in f l ‘ a "datis non habeo. O 1.1 Deum ex totd corde, si tunc plura tibi tvelaiidi ifiandaUuvt acccpcvo, multo altiora tibi indicabo. H*c ‘gutir nunc sufficiant.
. . Jam quoque ut promiffis meis stem, de effectis & virtu- . Us mexliauHbilis nostri fonti«, ; dicendi tempus est, .« etiam ‘P wedicinalstitis recte procedas, ßtpioximotüo, pauperibus 8c p S ns '"cam as. Sede igitur & calamo, qusb fum dicturus, quia in s multum situm est, nota, Prius tarnende fundamento trium *, ^ , ,, t _ nci P' 0t bni aliquid dicam, 6c deinde ad rem accedam. Attenti t», nia trium ^SVaülciiltj ; Nam quemadmodum non est, nisi unus sterilus f,i n „p„ t nm. "ili'i'' 10tcns Övus, per quem omnia sunt, & adluic subsistunt, &
(Juj' ovinus tamen tres distinct* persona; sunt: Ita quoque seien- v>tn - ® eum Lapidem ad (iiam (imilitudinctn ordinaffe , 6c P"nt' a ,-i ll .^ nit:atc consistere oportere; quamvis in hoc uno duo "«nsll ' a ‘ l ’l U °' llm '■ lnum vst völatile, alterum fixum Lc perma- Vfi ' l "* nilr " animale seu anima pi aeditum , altet um corporale,
Yi»., t \ UtT ' a ^ Uih , alterum rubtum, tertium veto absconditum 5c \l tcr Positum & ordinatum.
^'d b l " C ^- t l u ‘ tur »omnes res, quL subsistentiam babere Lc ali- in tr j a j n J c ,. c ^ m anere debent,ad similitudinem ex una re oriii,
*°"tu ai't -^ C tna >" unum rutius componi oportere; alias 1 ituuni intentionem effet, & nihil boni indi existcret,
Y 2 ' Haec

Ex %.4ä**n* uno. Tritt,
JEx tin.x IV»*- tn. Tritt,
340 Arca Arcani
Ha:e tria autem proprii sunt corpus, anima & spiritus. Autct*' leste, terrenum,Se aquosum. Sal, sulphur & Mciomus, qu** rl * tamen unumlunt&fimulunainunolubjecto, sicuti inhonuu® corpus, anima 5: spiritus, & sicut in Deo, Pater, Filius Lc Spirit'’* sanctus,ita quoq; in omnibus creaturis,pater,marci ,hl>i. Hinc e>>' quod julhts&bcrugnus Deus ad demonstrandum qualiter orvm eS rescoitlhtuuv estedcbeicnt, primum Ilium filium Adamum alJ similitudinem (nam creavit. Sic igitur unus iste homo fuit film 5 & imago Dei iclpcctive, videlicet Adamus, non veiöEva. I 1 ' illo erat totu genus humaiuim,non mEva. Sic,inquam,ex untf® Adamo Dei filio , ti ia facta Ium, pater, mater & proles. Hoc" f omnibus cie.uuus est intelligaidum. Terra enim fiut nm tC( omnium quadrupedum ,hei bamm , arborum, solioium & g*'S' minis, cum tamen ab initio non luerit nisi unum, videlicet ter & in terra iemeu. Sic itaque Deus unum in tria separavit, ci* 1 ” dixir: Tena gei minet in foliis, hcibis,& gramine .bcarborib 11 *,, fisigifei is, qttx leinen suum habeant fecum , Se fructum f erant’ fecundum ij eeicm luam.adlcminificam fuaiii multiplicatione 1 ' 1 ' Sic cigo,inquam,cx unica terra tria tacta fuerunt, videlicet tci'“ 1 ’ femen & fructus, qu«e rui Ius fernen ferunt, unde rursus fiunt. ' ista separatione tactae (unt tres res distinctae, & rursus ad und' 1 Omn' d ri:c * <:imt > kx quo kmt ortae hoc modo : Omnes fructus >
tm!!!nnum in tmalTI rcveituiitur, & ad unum redeunt, ita quoque hon’ 0 ’ ’“ >m ' quia fecundum coi pus cx terra desumptus est. Dixit enim D cl,S „ Terra es, be iu tertam revertetis. Vrdes igitur, quomodo q* 1 * libet us (eu creatura redeat ad id, ex quo desumpta fuit, v< d licet ad piimarn mauern tuam , & tandem luo fcnlii ad D* 11 redit, it quo per veibmn primo exivit, videlicet admyst 1 -' 111 ;- magnum , ut omnia mancam in unitate, & in unitate cm’ st.mr, ik conferventue, videlicet in iplo Deo. Quicquid ig[* Srp*rario ai fe ah illo separat, & exti .1 limites huius ordinationis divmS Mntiammf». illud diabolicum est. Qua inpatte itus factus est pi innin 1 'f ■ Lucilcrprr superbiam luam, deinde etiam homo per pf# c ^ Divini tianlgidhoncni, tcitiocrcatuia per maledictionem» st propter hominis laplmnipli lupervenit.
Sed homo in gratiam rediit, cum Deo unum fast"* ms kömmt!' st u ' a per preciofi sanguinis Christi effusionem tincturadtp l<? K • nm Ot". m intcrcestir. De natura Divina homo participavit, quia Dens ^ rrro Se nobis de essentia eiusoriundis animam per afflatum Divinumindidic,qua:,utduii,perSathanamscducta; f«®* f3[ j* per Christum Deum de hominem rcdintcgratafuit: QU* ^ c ct' Diabolo, quia ex proposito contra Divinam maiestatemP^x vir, de insuper hominem seduxit, contingere nonpotuit omnia Deipcrmiflu ita evenerunt, ut omnipotentiam ^

Ex ^AcLxmo uno. Tn*.
Aut«*' , qu* ,ri:l n hon>' ße cSpin-J
rr om>’ c ? nuin’ ^
Rmfil'?!
Eva-
X.v un,t XVr- m. 7'rta.
Omnis rrdt- »nt*d nnum.
340 Arca Arca
Haec tria autem proprie sunt corpus, anii leite, terrenum,& aquolum. Sal, (ulphur tamen unumlunt & timui unä in uno lub corpus, anima Mpiritus, 5 c licut in Deo, sanctus,ita quoq; in omnibus creaturis.pat quod juihis&bcnignus Deus ad dcmonstri res conltituuc cfle debrient, primum tuu similitudinem luam creavit. Sic igitur uni Lc imago Dei rclpective, videlicet Adamu illo erat toti» genus humanum,non inEva.
Adamo Dei tilio , ti ia facta sunt, pater, ma omnibus crcatuiis estintelligendum. T< omnium quadrupedum .heibanim »arboni minis, eum tamen ab initio 11011 fuerit nili tu & in terra fernen. Sic itaque Deus unum in dixit: Terra gei minet in foliis, hei bis, Ä gr fitigifeiis, quxiemen tuum habeant lecum fecundum ipeacm tuam.adleminificam luar Sic ci gb,inquam,ex unica terra tria facta fuci lernen & fructus , quae miliis lernen (erunt, u illa separatione lacta: furit tres res distinctae, illud redeunt, ex quo lernt orta; hoc modo : in terram rctcituutur, Sc ad unum redeunt, .
quia secundum coi pus ex terra desumptus ell. Dixit erum Terra cs, bc interram revertetis. Vides igitur, quomodo q^
Do--'
t m-' tS( > k g (J ' ;tterf J ’
.orib"'
terai' 1 ’
on“"'
: te( sJ ’ 1 »
iii>"
ut
tw>
,lu»
i»
101
j)lO'
.urf*
Illi-
(llf .itli*’
libet ics (eu creatura redeat ad id, cxquodelumptafuit licet ad piiniam matrem suam , & tandem (no fcnlii ad P k redit, i quo per veibum primo exivit, videlicet admyfb ’ 1 magnum, ut omnia maneant in, unitate, & in unitate c 01 | st.int, tk conferventur, videlicet in ipso Deo. Quicquid igj tbfaraiie ab se ab illo separat, & extra limites huius ordinationis divin* •' j c %ntiamnofa. illud diabolicum ell. <sipa m parte icus factus est piimi' 0 ^ * r i Lucilcrpcr iupeibiam luam , deinde etiam homo per p 1 '* |8 t Divini nanlgii lliontm, temo creatura per maledictioncM, n propter hominis lapluinipli lupcrvenii. f (l,
Sed homo m gratiam rediit, cum Deo unum ßiO 11 * integra. j a preciofi (anguinis Christi cstulioncm tinctura&P 10 *. \r nm Det. mtcrceflir. De natura Divina homo participavit, quia.l-^ ^ nto & nobis de -edentia ciusoriundis animam per affia^fV,,:!» Divinum indidit, quae, utdixi, pcrSachanam seducta; se“ stiper Christum Deum Se hominem redintegrat afuit: QU* ” £( a' Diabolo, quia ex proposito contra Divinam maiestatei 11 P vir, bc insuper hominem (eduxit, contingere nonpo rult ’jjjbi' omnia Dei permissu ita evenerunt,ut omnipotentiam ^ 111 1*0'

vo
De Thibus Principiis. 3.41
lisericordiam ostenderet, dum vuit, ut omnia fecun- tioncm luam in aeternitate consistant, st, quod omnes illi graviifime errant, qui contra cur- (imi ordinationem m sacra nostra arte laborant ,cuius piidcm mutari potest, ut ex argento, cupro, ferro &
1 aurum fiat, sed fegt cgationem & ab)ectioncm eius.
Ii non debet, fieri prius opotttt. Impedimentum seu ius est abluendum, ut bonum, quod intus est, in sii a impum p r im ere apparere queat. Nam natura, cum illam Deus toUetMmt. mnis lapsum maledictioni subjecit, valde corrupta nque igitur hunc defectum tollere , & Naturas per ;m suam medicinam,qux artifici plnlquam perfectionis latentem siibmjmstrat, succurrere potest, is verus ilosophus est. Qnachbct res mortem 6 c vitam in finu V j tt & m , rt atritatem scilicet &. aigritudinem, quaelibet cnimrcs inommbmre, 'd Ina: naturas & proprietatis est, sanitatem vel aegri- bm. ivit, Exempto tibi (it homo. Hic enim secundum cx- 1 substantiam, est terra seu limbus terrae (iibtilioris, omnium terrestrium creaturarum, undeetiamme- rnus dicitur,qui fructus terrae matris luae,comedens, t morbum capit. Nam quanto nobilioics liint fru- e, aut creaturae, quibus pro nummento Hio velcitur i> sanior est & manet. Et vice vcrla idem de conti a-
-uum.
t(1 certius autem nobis constat,nihi^essc in tota rei um na-
qu> "Otitim propter hat moniam proximius & magis cognatum, fetalia, inprimis vero puriora,utpot e aurum & argentum, pu ^‘lorü splendor & fixita» testatur. Hkc enim contra ignem (Ju^^quod eaetera metalla non faciunt: I-ei 1 um sei riiginc obii, p u Ur> cuprum in vitriolum abit, plumbum sii argcntti vivum, ^'cta' 11IT '*’ omnia in fumum abeunt in igne, li d haec duo prat- rit u ' t i nt Hmin igne pormauen:; undcsacile concludi potest, spi- ,u tem - e<lt ' n cturamm illis latentem , hanc per manent lam & vir- m cta ||^continere, &■ in aliis illam operau. linde duo ista iu a t a "obilislima, quae corpoi i humano (innlia lunt, a natura filiae”* 3 " 1 Unitatem (modo quis illa recte praeparare queat) in.
Nihil homini •""t“
titm , qua#» metati* purior*.
^lud C Poffimt, ut mhil lupra. Ha:c enim io!a iunt punctum *h'^saei*s v ‘® universalis, cuin quibus herb e, radices 6 c flores,
Spiritu* tf$ **ufk permanente* meral- heram in tpit
parari ^ ^ '"o putrescunt,>ic in millesimo quidem gradu eem- philofo^?-l nt - Haec omnia autem non fecundum lircram , sed ctu s p -E. ce intclligcnda elfe memento, (ienti in principio do- falcin Sc ^ n ^ e * c< l u ' tl ' r > aurum & argentum per veram natu- pUrit- COn veniemem praeparationem , ad interiorem suam 01 rc dbcta astris seu Soli & l.unx tecte aflimilari, quae Y 3 clari-
xMtnrr*h’a
vegctrtbtlilrtu
pr*fi*nt.

De TlUBus Principiis.
5-4 1
l cni |. Ut iXlBUS i Ri
<J U “^misericordiam ostenderet, dum vult, ut omnia sccun- ^inationcm luam in aeternitate consistant. s um «/ inc cst .quod omnes illi gravilfimc errant. qui contra cur- B - 1{Sc Altistimi ordinationem in sacra nostra arte laborant ,cuius aliis natUra quidem mutari potest, ut ex argento, cupro. (erro & aurum fiat, sedsegicgationem & abiectionem eius, utngredi non debet, fieri prius opoitet. Impedimentum seu inprtit&imt da ■ riIrn Prius est abluendum, ut bonum > quod intus est, in sua impurit priut PrQ ltate '‘^ere apparere queat. Nam natura, cum illam Dens m Ucnttim. fij*« bominis lapsum maledictioni subjecit, valde corrupta co ' Quicunque igitur hunc desectum tollere , & Natur* per 'dentem suam medicinam,qux artifici plusquamperfectio- ln steibus latentem subministrat, succurrere potest, is verus hio ^Hosophus est. Quaelibet res mortem & vitam in sinu y lU & mtrt ■,? c “ at > sanitatem scilicet &xgritudincm, quxlibet enim res inommitu n, tud 0> q u °dlu* naturae & proprietatis est, sanitatem vel argri- hiu. teri' nem ^ iu, 'i t > Exemplo tibi sit homo. Hic enim secundum cx- c ’ am iham substantiam, est terra seu limbus terra: subtilioris. ritoM' Um amnium terrestrium creaturarum, unde etiam me- lc, ' 0C0 lmus ihcitur.qui si uctns terr* mati is (n.r,comedens, ctu ?? aUt: morbum capit. Nam quanto nobihoics sunt fru- ho CU " Cr ^ 5e > aut creaturae, quibus pro nutrimento luo velatur vi °' Unt ° sanior est & manet. Et vice ver Ia idem de contra- Ilol 'ut,end Um .
- ~ c1 'to cettius autem nobis constat,nihst,esse intota rerum na- Nihil homini a homini propter harmoniam proximius & magis cognatum, «*<&- t a m metalla, inptimis vero puriora,utpoic aurum & argentum , ,ltm • qjJ°dillorü splendor Scfixitas testatur. Hxccnnti contra ignem * f”‘‘ e^Riiant,qu°J extera metalla non facium: Fer i um fei ruginc ob- in f ltUr ’ cu pmm in vitriolum abit, plumbum fii argenta vivum, dict m,Tla ’ omnia in fumum abeunt in igne, tedhxc duo prat- r jt u atant hmin igne pormauen. i undefacile concludi potest, spi- tut tri . tincturam in illis latentem , hanepermanentum & vir- mcr a n ^ ^continere, & m alus illam operari. Unde duo ista i„ a u a oobiliffima, quaecorpoiihuma.no similia tum,'anatura f Un( j ci ntam Unitatem (modo quis illa recte prxp.irare queat) m- mnuxmtttl- 'hud tu ^ostunt, ut mbil lupva. Hate enim sola sunt punctam lorum m qu^p ' a ,^m viae universalis, cum quibus hcrKx, rastces deflores, parari J < jJ? c kito putrescunt,ne in millesimo quidem gradu eem- Mtntrth» philolmu ■ l l nt ' Haec omnia autem non secundum hrcr.un , sed ftut fuisti 1 '.'? , intcUi S cnda cssc memento, (ictui in principio do-^*'“" ' talem & ^lude sequitur, atti um & argentum per veram natu- P L)| itatem COn j C,1 ' CnU ' IT ' ? r *P ara tioneni , ad interiorem luam reducta astris lcu Soli&Eunx recte aflimilari, qu*
Y 3 clari-
Spiritu* tH i*u(a per*H4-

$4*, Arca Arcani PaesU. , {
claritate sua diem & noctem, firmamentum iupcrius &inse" .
illuminant. Sime horum luminavium claritate seu operat' 1
joi> {
. &r r f'
omnes creaturae (uum lumen dc splendorem amitterent, —, , sus interirent ac morerentur, nec k canens quinque planetis, V>“ licet Marte, Venere,Mercurip«Saturno& Jove, aut aliis 1^1 Nec imperfc- fj x ; s & erraticis, quarumvis potentibus epulervati possent. U 11
ssCia. metaUa j' ac j|£ concludere potes, nulla imperfecta metalla, utpotc se' |l ‘ rl ’! *« .<!,* res, „ .„„„.„„„U,.,;_ _1_.1_-.n_ ... _„iib" S
&d ItrisL’ cu P rum > argentum vivum, plumbum & stapnum,, cum om nl .
' ” /iliv' IMVlImfnnKn« mtA nim/l nninlnm r/>rnm itrOP'
ttem metaüa- uns auxiliatoribus (excepto upo , quod amnium rerum prop' rum alitjuhl rates in Ic continet)ncqne alias qualcunque res,in genere loq" f do, quocunque noiiiin e appellari aut pro medicina vel tranj' 11 j ratione a minori ad maiorem gradum vel abimperlestion* 3
fraßant.
est 3 '
perfcctlqpem & puritatem excogitari possunt, quicquam pr*‘ re rei operari posse. Nam summe necessarium est, ut medss 1 • ' ■ .•. u/
contra motbum usurpanda, nobilior & multo mehrn fit > q'
c" ( '
Tranfinutttio mali cau>a, ex qua morbus artus est. Idcoqueopoitet, ut - ^ iciißstit tau. (fu tranimutatio metnlloi um tantum in Sole rubeo, &'inl- 1 ' tum inSele &■ a ]l Ja , A nullo modo in alus quaeratur & inveniatur. Quod j’ 1 .
' ■ " "i)' 1 ’
Luna.
llantissimus Hermes in exemplo lequenti nobis proponit. D>' ^
lionto Adani factus est.a Dea hotpo vivens, sblquc pccc;" 0 ^ moi bo, & sine corporis 8c anima; m ort alitate, fi in ordinat' 0 ^, & mandato Dei perstitisset, quamprimum autem mandatu gressus fuit, pecfatumSc morbus corporis & anima: lublrO' ^ est, ut nunc miseri homines, mortales, morti ik creaturis q" 1 . ,,.
dominabamur, subjjcti limus. Nam a propria matre,tend'’"
licet, a filiis suis, qui fratres nostri, & unius naturae & (ubst‘ 1l ’ r> , Robiscmn stchtr, interficimur, consumimur, & tandem dc^, mur. Verum quidem est, quod generatione & natura & pr°P täte adhuc homines fumus, ut prius > & homines mancm uS, u l- tamen fragilitati & morti obnoxii,quia de ptiflia persectiolV” | { f tas millenas partes perdidimus. Vix homini amplius fumus, fi statum, in quo primus homo ante lapsum const' 1 . 1 ’ erat, consideramiK. Hinc est , quod primi parentes nost* 1 mam hanc medicinam (eu tincturam 1’hilofopboruni pt° Jo servatione vita: longie & praclervatione contra morbos ^lir
äb Altislimo impetrarunt, cum qua tinctura, illa secieta F^fcr possum, qu* partim tibi revelavi, pai tim adhuc ablcon^“' g c J vare cogor, donec Altistimo placuerit, tibi illa revela^^-e objiciat Scquatrat quis indoctus, quaenä sit causa huius fy n3 P‘] 1 |,ii* amoris & amicitia:, quam metalla cum hominibus, an ' llV ce |o 3 Hi berbis habent, cum tamen caro Scossa a metallis toto c fi
Causa sympa- se invicem distent öcdilcrcpent. Facilisl autem erit resp 011
thu metalla- quis hominum dcmetalloium generationem originalc^^u 3
tum eum ha - consideratam inter se comparabit. Non enim homo ex > ^,s>

Arca Arcani
54*q
claritate sua diem & noctem, firmam illuminant. Smc horum luminarim omnes creaturae suum lumen & splcncl sus interirent ac morerentur, nec aciet licet Marte, Venere, Mercurio ,Sattr N« imptrst- fj xi5 ct erraticis, quatumvis potenlibu f tl * a \'“ r “ Ua facile condicere potes, nulla imperfe.
*Jd leifeRia cu P rum . argentum VIVUM, plumbum "nemmltaUo- seis auxiliatoribus (excepto uqo . qui rum aSiquiti tates in le contiviet)neqnc alias quaseti prxjUnt. ' do, quocmique nomine appellari auf
ratione a minor» ad maiorem gradi' 1 v ; perfcctlcyrem df puritatem excogitat;- .. :
rc vel operari polsc. Namlummcne contra moibum usurpanda, nobiliot Traxfimitatio mali cauia, ex qua morbus ortus est, tenßflit tau. sfutransmutatio metajlouim tantum tum inSolt alba, & nullo modo iq alus quaeratu llantislimus Hermes in exemplo icqu homo Adam factus est a Deo horne moibo, dc sinccorporis & aniniae m & mandato Dei perstitisset, quampri: 1 ,
gressus fuit, peccatum & morbus ce est, ut nunc miseri homines, mortale dominabamur, fubjjcti simus. Nam licet, ä filiis suis, qui fratres nostri, i Robifcnm iu^t, interficimur, consi; mur. Verumquidcm est, quod gene täte adhuc homines fumus, ut prius tamen fragilitati 6c morti obnoxii,qt tas millenas paties perdidimus. ^ fumus, si statum , »n quo primus hc erat, consideramus. Hinc est , quq mam hanc medicinam seu tinctura servatione vita: longas 6c praeservat äb Altistimo impetrarunt, cum qua possunt, quas partim tibi revelavi, vare cogor, donec Altistimo placfea» objiciat 5c quaerat quis indoctus,qua;, - ; .
amoris6camicitias, quam metalla '
& herbis habent, cum tamen caro Catis* syrnp*. fe invicem distent & discrepent. thi* metallo- quis hominum dc metallo, um gei '" ^ yAVt- tum oum ha- consideratam inter se comparabit. 7o /• m,Ht. t-V&VTpf/
Scinscsi “ 5
perntir> nC
.&P r< £
etis.viä " his (se' it. u» ai
cfct<
ow»>^
.ptvl"^
: loq 1 * 1 ’ tMP,l'<
.
n vrrk' medid'1 r> st 11 ^ !
'
u°d r'Jj
eccase‘ .hnat/ at ii > r3sl ,
risqfse
■übst» 1 ’?
" dcV V <P r0[ V
“S-
onu 1 ,
>
os n °>se
ta pl» . ..
.
k

terra, mus Principiis. 54$
c * pur "tui', a Deo omnipotente fuit creatus, sed
Y diin e centri extracto, Hoc certo milii erodas
divina >us , quod ad fui imaginem facere, & cui
,trr att tiliam aut radium insufflare volebat, non
^od totius terra: extractum adbibere voluisse,
principia resolutio facta, verum esse satis vdiq compositione terra rujwa subsequetur.
INIS.
CABALISTICA,
PHY-

iiV
nfl e
■ot'
id«'
;|liS
1 ) 1 $
.lO 1 ’
bn*
iti«'
0'
'"^«tindS* i rR,Mls P«- INCIPIIS - 545
« P'irifliin octlat bitraMui', a Deo omnipotente fuit creatus, sed *elini, u 0 tot *us tertae centri extracto, Hoc certo milii erodas ^ Vm *su* U /r a ^. ta k°P us > quod adfui imaginem facere, Secui tcrr antc 0 e " cl,t ‘® scintillam aut radium insufflare volebat, non < i u °d horr| ,llllUt ' em ’ totius terrae extractum adhibere voluisse, statur, Q ' niS ,n / Ua ttia principia resolutio facta, verum esse fatis ^'Suadd' 11 ' n ^ nc compositionis terra rulsra (ubfequctur.
TINIS.
Figura cabalistica.

344 Arca Arcani %
PHYSICA NATURAL ,s
VISIONIS CHE' CABALI-
ROTUNDA
MlCiE
S TI C M.
, n t«
^ Rim& Solffc Luna cum toto firrna^j,,.
apparebant, gradum sistebant, colorem qu>o^ j||j< bebant, sed nullum splendorem dabant ,13
^ globus quoque apparebat terrae.colorembsb j- £ ii!
cuius centro parvus erat elobus.albillimi Scmicantis
mx. Dum hxc omnia aspicerem, horribile tonitru curi 1 ^ ( it
fngou- & igneo fulgore fiebat , qui magno terrore Aderat quoque ingens nebula, qua pereunte, stella fupt® Ivundam 5c firmamentum conspiciebatur, cuius splend° r claritatis erat, ut illam defixis oculis intueri non potueris* }t c suo Solis ruborem supeiabat. Quamprimum haec stell* bat, totum firmamentum cum Sole & Luna cursum tare incipiebant. Interim praedicta stella perexteiiusn 1I1, i |p r f!i tum igneos radios desuper jaculabatur , quorum mo J/ ’ 1
Itu-, (i) 11 '
i r3<h fl( . in
j jpe c
modo pauciores, quidam etiam dimidia sui parte taiit"^.^^ globum serebantur, minimam aurem partem horum r3 ift e i*’ parvus globus excipiebat. Illi »odii, qui dimidia Iu' L ;|r<* globum intrabant, aquas movebam, ut cui sum facerent, LfcU* ini lis conspicerentur, Caereti radii efficiebant, ut magn» v {( iet> vivere inciperet, & omnis genens arbores & fructus P r cui etiam animaliu 5c homines inambulabant, lllaaute 11 ’ ^juitt rum pars» quae in parvum globum ingrediebatur > commovebat, ut instar aquae in olla buRirc inciperet, £’ pi & clarum & purum vaporem, in forma stell«, usque in * ,^(,0 ^ herbarum radicem, de se spargerer. Deinde ex hoc 8 alba stella micante, incipiebant cvelccrc.fat taidetam^’s g|ab[ generis arbores St herbat ad’ circumferentiam lT, ?^ 0 lap^ fl tendebant, L< cum jam illam sere attingerent,.ecce “‘1 c-jiit**' montes albi ex utroque globi fine furgetunt & a P eI>
«' >«uiviviM mwiiovimna V\ VVilUila 1JUIVM»«- Hjr,
iterum claudebantur, öc in nodor, mutabantur ru ^ l °g{p* rt !s virides & albos. Dextri montis nodi transparentes cr£ ’! lt , e ri<’ r ^ sinistri vero maiores, sed non transparentes. Interim n'P^ci* mator stella continue plures radios mittebat» qnotriM Lemperplut« hei ba:öc atborSs crescebant. Laudem v ° |,jti*se

W» r , C a,baia c »em- re A. J4*
sonori clamans : Benedictus Deus , qu. hauc ^i"' avit ^xc stmpts stell*- sapientiae öcxtcrnum lumco
L IC AT I 0 V1SI0NI&
M>*globusesttena, ex qua omnis generis fhiftu* ere>
In n,. , Ullt > per quam aquae adhumectanduittillim > tran eui. - v 0cri , l ° illud quod respectu aqu* communis■ corpor o,.. . c quo non ita pridem tibi dixi, quod sit ager ille > ex qu
n, 19 '^'"ei aUa onum suum Viabent,5c lernen ex coelo Ceuhrma-
q i 0 ca piunt ,ut videsjsupra terram enim coelum dst extensum«,
» CUm luminaribus luis « terram cursu (uo ambit, Sc tempora, r n ' at que dierum suppeditat. Quod vero stellam, de qua nobi» j 10 esi« Deum este putas; in eo graviter erras: Est enim creatu- . "'vina,tanta virtute dotata »nt omnia , quae tam in coelo quam tc rra existunt, ab ipsa originem ducant.
Stellaista, quam vides, Sc cuius virtute coelum 5c terra mo- ei'tur , non est proprii stella > sed ob humanae naturae tu« imbe- eillitatcm talis tibi adumbrata»., quam nulla corporalis creatura eorporcis oculis videre , nec comprehendere potest; nihil enim a lmd est, quam invisibilis Sc »ternus ignis Deo proximus, & super omnis caelos constitutus. Est, inquam , vis, potentia, for- ^ ‘ "
Sta, vita, virtus 8c contervatio omnium rerum in coelo , lupcrSc in terra, motus perpetuus, non natura, sedDominus natura:, qui naturae Sc omnibus virtutibus cius imperat, Sc in summa , omnia est in omnibus. Quod vero stella sapienti* 8c lumen aeternum locatur, h*c est cauta, quia lumen in te ipso est, nec ab aliis quic- quam mutuatur, sed potius illis virtutem communicat, Scquia * a pientix fundamentum in ipso est absconditum Verba mihi desunt,quibus virtutem Sc potentiam impio latentem exprimam,
*l Uo d licet prxstar.e postem , impossibilitas tamen obstaculo est,
*l u t> minus hoc aflequi queas. Quemadmodum enim arcano- ®*mpci& omnipotenti* fundlim animo penetrare impossibilp *u^ ita tibi vel aliis hominibus hanc virtutem pcrcunstari polii- non est. Hoc tamen non est ita intelligendum, quasi h*c «minis huius vinus Deo aequalis esset, is enim ei dominatur,, quia ab illo ortum ducit, Sc in illo Deus suam omnipotentiam demonstravit, ut operum suorum notitiam haberemus.
Y y Qu A~
I

;46
Arca Arcani
Q. u * s t i o I.
Q Vssnam igitur est illa vii tus huius Stellx. Et quid fibi ^ quod astra perip(atncircumaguntur, quod aquis m ot praestat, St quod per eius radios terra fructus producit ?
Responsio,
D Eus omnipotens in omnibus operibus suis est imago st u P jj ( figuratio rerum, qux insuturum apparere debent. Hii* c p quod postquam e ocium, terram, St omnes creaturas,foli.ii g ra j,j. na, herbas, bruta , St homines crea flet, dixit: Crescite & n ’. 1 ' £ luminit seu pliciamiui. ster hoc verbum invilibilis iste ignis initium lutnb^, *ejsctt* r ‘ m> ’ rn P re !b°nem (sieirti etiam coelum & terra astralem piop' 1 ^, tem)aceepit, ut naturam ad complendum sibi insita opes®
,11«'
pelleret,Sc hqc ratione Soli 5c buiusbeneficio,Lunse,atqueo> ^ bus astris non solum constantem Iplcndorcm, verum etiam ® ■ biletn virtutem & femen dedit, ex quo omnes res teeren* ° r j f( neuttrahunt, &a terra tanquam matricequadam concip* 11 *!^. qux virtutem instar magnetis ferrum attrahentis habet atu ' 3 ^ TerrttrMt vam. Quemadmodum firmamentum prius formam , actet«^ tbaflrü. " videlicet Lumen, ad Ic attraxit, lic terra formam de firmam * 0 j ä notandum, ad fc attraht, qux forma tamen antea m 3tC Stci! * ctar ^ ,1.1
Si vera fummiisDcus hasc verba non protulislet, or ^ lä - interilslent: Hcibx enim brevi tempoiis spatio persistent, an® lia mortuafuissent, cxltim in nihilum alpitflct , sicquehoc ' j mura opus, ex quo omnipotentia & sapientia Dei eluccstsi > ? ^ tempore pessum ivistet. Quamvis etiam hic ignis primas cr ' 3 ^5 nis effectus primus fuerit, & respectu mundi artemus vi vl ® fl & constans, tamen ipsum Creatori suo obedientinm P .Jjft' gradum sistere, ab omni in naturam & extera» creaturas t ^ Virtutei verti cruda operatione abstinere oportuisset. Quamprimum 3,1 j V j. fiat. summa liare verba prolata fuerunt, incombustibihs istc^ v ( *,
ficans ignis in natur» vistera transiit, St luam imprellio»* 0 ? # serendo naturam excitavit. Tunc demum motus vires l ur0 f^it. attractiva proprietas coelo leu firmamento, sidereo ins ® 3 | 0 si Tuncdemü viva vis propagationis in omnibus creaturis'° r ,jj gradu perrexit. Hxc causa est, quod Sol, Luna,Stella; mortua tibi ostensa fuerunt, nec immerito mortua > ss " 3
vei' 1
■b»
rursus ad interitum deciinasscnt, quia qux disto citisis fuerant, in ruinam quoque subito descendissent nisi h® c ’’j (c divina fulcimenti loto fuissent. Hi s enim a Deo prolatis, purgandi St quasi juvenescendi, Luna quoque & Stell * 3 terra singulis diebus defectum suum resarciendi St rc f^n ** 1

s em«n, CabUA ChemicA. ?47
c|»o&r u >t. Ho rinn verborum efficaci* acceptum fertur, it c )Hsi,J' sin emer& subinde per omnes dies ac noctes radii a wv.m* hrn,J m«mim mittuntur, qui firmamento instar vitae & Fttsentti ,
Hi rad;’ '° lltta corruptibilitatem prsservationis loco mlerviunt. /ra4WtBt ,
' Hunaac Stellis femen, ffiest . summam ipsoturn.n,,, K , sumunt . qui ratione vivus ignis in naturam seminum f uhUu >r<». lern s.f 0tlmi semilcct&transmutat, Ismen vero vitam m
ntun Cr v 'getativamSc(emultiplicanffi.bocest,innumera i 0 „ ,
c °ntm; S .^ m r!i generi suo conferendi virtutem nanciscitur. \‘ m ‘*
Vivo a , Xtlonc in coelo seu firmamento facta , semen bo? igne ^
seu forma se ab astris separat, Secum tanta strenua ^ ter diu tcrra m tanquarq matricem decidit, ut terram iityisibist- Per '• Sc tam diu desuper cadit,usque dum ad terrae centrum W c la P’ Inter cadenduraniutem multum de hoc semine parttm d(-( Ct . *j rra manet, partim aliquanto profundius intern sinunt qi ndit; Nant multum recrementi de hoc semine decutitur, ex qe 0ln nis generis herbae, arbores & fructus prodeunt, pro ratiora , quam corpus spirituale volatile 8c materiale cx stella Prim' Urn ^' Haec est illa forma, dc qua antea dixi, qu® quam- ^ .. ll| n in terram pervenit, materiam sibi convenientem quaprit, St”“’* ** r,ut _ r „C inii);, multiplicando corporale corpus tale, constituit, qualis ««/<»'«». •QUsa caelo delapsa spiritualitas sua erat, in qua ignis tanquam ta mediante stella magna formatus est, ut hinc omnis generis ^Hghi Bc parvi fructus evidentes stant: Nam nulla tes est stiper ttr a, quss non ante a stella pr®figurata , 8c in formam fuerit Psteparata.
, Quod autem quidagi fructus in uno quodam loco, ßenon Cmfmausin a a lio quoque reperiuntur, ratio hscestr Coelum duobus con- ««,«Sr »»»«», P°bs, &. ad illos quasi est affixum, circa quos ita volvitur, ut Penrf alterum pervenire nc-qucat; Stell® quoque ab illis de- ipj t cnt *s sibi non sunt similes, quot enim stell® , tot loca. Ciun t U |,j runac( *li pars ad alteram coeli partem transire nequeat, ro- Cl ' tas coeli Se medium teri® punctum impossibilitatem indu- c,id ' c l uo minus unius loci stell* femen ad alterius loci stellam dtorl^' ^ ^ conferre queat, sed quo potest pcrpendiculai itet
' l m cadet e opus gäbet.
'a Su ' ■ cogeludet e potes, fernen, in India fu® stell* sobolrnt,
<Wv Cla P ro P tct stell* distantiam cadere non poste. Hoc qui- ali u Ct “ mc st , quod homines herbam vel femen ex loco luo in j>' a nt a ’ acl quem sua stella pertingere nequit, transferunt & tians- itii, n H ^-quod etiam crescit, cuius rei causa est ineffabilis, in digfjv Pffitual, latens multiplicatio, & feminis succedanea bona ist q q ac d6choc quoque ccontra verum est,quodberba aliqua an Hoco feliciter citleit, in alio veib nullo ruodo ptodir,
CUIUS

#S Arca Arcani cP ,<
cuius desectus ratio h*c est, tum quia materia sibi convet' destituitur, tiun quia digestionem aut nimis debilem, ® ut ' ^ fortiorem experitur. Herba enim in Arabia nascens,in OerM^ crescere nequit,quia fortiori digestione uti, suae natui« F r<, s ^ eft. Et vice veria , herba in Germania crescens, in At p nascetur, verum ibi loci comburetur, fle in nihilum rC0 '? f |ie Sic itaque fit manifestum, quomodo vegetabilia, astioruin .j ficio nascantur, influentias suas habeant, aeque atque h® moriantur, in nihilum redigantur, fle venena sua ad:-p»ii ca j. Nunc ulterius pergemus, fle qualiter homo secundum ast s3 s »ur 6t nascatur, percipiemus.
VE GENERATIONE HOMlNl*
.<■>£
& animalium .
»nimatt. O Uantum adhomines fle omnis generis animalium st"- ^ V^rum generationem attinet, alia cius est ratio. Na' 11 C l l ' p ,)li primum maris fle faeminac facta est commixtio, astra in a”' j|# aut homine excitantur, qtisc adeo valida sunt, ut stellas»^
vero lumen attentum ad se trahant, (cuiuslibet enim |t-
mamsuam attrahit) Tunc, inquam, iniectio astri simul
minis injectione in matricem contingit, unde vegetationi J ^0
succedit, ut virile sperma tanquam agens cum sperntate
misceatur, in illud agat, fle hominem seu animal secundu^^ri»
formam generet, qua in illo tempore stella aut firmains^ii- polkb.it ; Hoc corpore ita praeparato , altera injectio- , cll iti cet astrale, materiale, spirituale fle firmamentale corpus n”‘ vita sequitur. _ f1 fcit|
^1' Qualis itaque tunc temporis astrorum dispositio erfl^
fftrv.
quoquenomo& animal sensu & cogitatione se exhibes*
«s i"-
ratione forma: extern« homo est / tamen canis , lup’ !, ' , ! l ,Je' b
animum habeat, animal brutum vero, uti canis vel lup l,s 'j fas Itus sit, quam aliud lui generis brutum. Hinc est, st“ 0 . „ats ( probus pater improbum filium, fle vice vcisa;, improb U5 probum filium habeat. • ^ faO 1
Htyfammt* Hinc demonstratio illorum, qui exphysiognorni- 1 C ( . vf rt‘ /
i«, (riituiit. & forma membrorum hominis naturam judicare voh"’’ * Jjstf' tur. Fit enim , ut qui ratione formae extern* sibi > nV ‘‘’ e, ( . S . plf miles sunt, eundem tamen habeant animum fle cogita 1 ’ 011 . sl 3 iii' runque etiam, fle Ut plurimum aeddit, ut altera aftroii*^ ni»ha injectio, qu* animam seu vitam concernit, cl) c ,ta' 1 * injectione non concordet, fle cius proprietatem non hab ' , ^n’ enim msestum»iracundum Se torvum vultum pt« k c
fan\t
btut
mtir
fatis
foco
h t»m
fodi’
ai >irt!
fetu
hont *tl ii 5 stra
ttcat
c °tpi
Suid<
hacr
P°sTe
’fotit
sUr.
P’tdi
fol'U
Ct e ,
f cte,
*tiir\
^Uti'
c 'iile
cite
■*cm
^atu
'°nt :
v t
v elN
Ptei,
5®nt
'■go

CP*'
F
a p>’
iu <f flO* tP r ' •P f iH^ tU r '
f
tatY\ Cfi Vii CabAIaGh EMICA. ?49
b 'utisn, nus & humilis est iu suo «ordc. quod m ammahbus deprehendipotest. v . .. , -
mum V^ myiSoc uli (subtile corporis membrum) & lingua am- fatis d m ’, nis ooununquam indicent, bine tamen homo no* ^atn a^osti potest, quod temere quidam affirmare audent: loco al, Vc ^tas locorum Se temporum facit, ut homo m * ,l{ l u ® ho m : n Us quam in alio, Se in aliquo tempore iracunuiot &.
tistJiv, ^ ■'l u am in »lio, quod ab astrorum Se tcrraumi cuma» ai) inn f ltStC f >roVfn ' t > quae ti cum homine concordant > tunc ffrb S Clus & a caelo collata impressio tanto fit sentior, u qua n j° ntrat ‘ a sunt , tunc voluntas cius impeditu:, Se corpus, «*7» etiam incommoda sentit. Sic igitur appa' et,qua ra- Vcl j 8 l a hominem regunt, Sc cius intentionem vel p omovent, Sst '"Pcdiunt. Hactenus de homine animali, qui tu it, quod Volunt.
ttc J ar nautetn veri hominis est animo suo perpendere,fc omni tor tUr * nobiliorem , Se praeter hoc corporale Se astrale o,, jj lS hTiDeb omnipotente lpiritum iett tertium ac summum t,i r ' ln '* corpus videlicet anima prxditui» aCcepissc, Se haede a >m sua natura semper duraturam aeternitatem 'messe , seque U a 'atione non ioluin terra: , verum etiam coeli seu fiunaincnti f ''cllorcm tactum este, Se illis dominari poste. Kx hoc funda "ito omnes imprestiones, complexiones 6e nat ivitatesiejiciun r - Hic enim hominis regimen non astris, led coipoii anima , edito, hoc est, Spiritui Divino , ut facta nomini rclpondeant, phtrcudtim est. Hoc est , homo fecundum voluntatem Dei datoris fui, qui ipsi malum vetat, & bonum sequi jubet, sc gc- debet. Cuius mandati virtute,totum ctelum leu firmamen- q' 1 ' coilabitur, hoc mandatum enim, nullum hoiYums rclpe- c \j *" > cuinscunquc (it complexionis, fcu quocunquc homo m- b c a dmittit, Sc omnes cxculationes fugat. Nili enim Deo sj c e conlVitiflet hominem astris re (tsterc qosic, Sc Ii hominem ^ a tu', m ■‘hiorii inclinationem fc gerere debere putastet,
De fhmht TAttonali seu tnterne.
Hemo domi - nuxr mßrv. RwvttAtum /■: tomplexiom »um rejelixo.
'“«'m non dedislet, nec hominem omnium cerot m
, 211 tt nistet , coelum (di firmamentum etiam p l " 16 ‘ »■ ,• j
en' 10 ’ nec innovislimodie uUus hominum ludicaiip '
fJ'WmseHtunam.astia.Scin Deum ipsum, quo^ a „ ,
io,. ^^quobomines inique agunt,<um se Veneris, vel Solis,
V 'lM
"'‘Martis filios este dicunt, non cmmhicfttmo ^
Quinus est. Hoc est ex astris, qu- adnat.v.tatem tuam al_qum ^ Wribuetunt, idola facere. Talis, vero dcbci* unl .
K Chorum Dei Altistimi numero sum, qui 1 > (l ' w
Mpro mt ua( jj dit< ut me cum (anguine. naffiont d( ,
m *lijjni sputus potestat* redimeret. Srcloqut, '
Tdolii nonef$ sinendum en efkvt.

Zss Arcj* Arcani
vobis bcncmeritus est.honorcm dare deberetis. Ethnici in Aln nomia fiduciam habuerunt, Astris se subjecerunt, Sctanqua D c coluerunt, vos veto hominum Christianorum, non Ethnicoru more, ita brutaliter loqui debetis, quod tu tibi,& quilibet sil” ctum putet, nc graviter in vos Deus animadvertat.
Qil^t T i b II.
De Aßronomia. \
E St ne igitur Astronomia propterea prorsus rejicirnda ? Astronomia per se est ars excellens, & laude digna, si vfl ,i.
cius uliis observaturi sed valde corrupta fuit, dum Deos e* 1 %
exstruere voluerunt. Praeterea vera Calculatio perdita fuit- ( ut hodieini Astronomi illam quam Ptolemaeus scriptis icli ; i 0 tj Frr,< ra/ruia- sequamur. Quod reprehensione 8t salsitate tamen non va £ . ! fitpir >taQuidem hunc alia est coeli constitutio, segnior fassus est ^ curlus, & virtutes eius sunt diminute, Quicunque autem methodiim Astronomiae scit, is ut Christianus, rion veto ut ^ . IstrentmU nicus illti utatur, videlicet ad dierum, annorum & tempcfhst ^ inquisitionem, non vetö,utquidamvolunt, ad hellottiM > tiouum , & aliorum malorum tertam & infallibilem pridst*^, nem: Haec citim ä voluntate divinit &c hominum merito <ses r( j
tid^
dent. Quamvis urbs vel'provincia quasdam optimurh h J K
P>'
Ascendentem, &incol® nihilominus deviam, Scmandato
vino contrariam agerent vitam; castigatio, & ultio Divina t as|1
non emaneret. Exemplo est Sodoma & Gomorrha, qtiib”^ ^
* ,v, ‘ CAV.U| .W v*v w vvmutimt , ^ ^ ?
que bonus neque malus Planeta ptosecit; sed peccata ipse” 1 >5 Deo punita, infelicis astri loco ipsis fuerunt, tuitis rei e ” po- plui a in laci is literis citant; idcbqite homo ad D E u 1” • u c r. numini suum animum attentum habere Sc respicere " Nam is, qui Danielen) & Tosephum custodivit, eadem V °‘. ->if _ji_u... r»..:_ _ _-Q. ia.:. r IilW' 1
adhuc pollet. Quicunque autem Astris nititur, & se illis* 1 '
is natur® humanae limites transgreditur, & semefipsun' 1 briutim, fibiqucDcos alienos facit, qua occasione si <>“ v e (fe quandam fortunamexpcritur;sibi ipsiadscribat& habeat u e . ( j t ji erit. Hoc autem justo Dei permistu fit, iit hominis istius**
& ingratitudonotafiat.
ßt %* 4 ßrono- Alii rclpcctu herbarum & aliarum rerum, quas s £Cl1 (f[ p' mia Hi,ia. astrornm influentiam colligendas & effodiendas censelU ' ^
r am, rem quoque tovent, quid enim negotii Astronomi® seu a ! )fl , i” cursui cuni herba? Age igitur, projice alicuius herbat * e |e, terram bonam recenter culram, soli expositam, & de
im innin n»rr n 1^1 nt nliei iltn.vi Jt, n», .m .*?/ I llll^ •
mine m terram aridam malt cultam Sc umbrosam,& illud 3'
quod in bonam terram fuit seminatum,citius surgere Sc P-fr iis 1 ' re videbis, quam alterum, quod in malam terram cratu” „pii* quamvis uterque locus übt lit vicinus. Jam li cxA» f0 j,r#'
pr*, duo alte to t istat
r »nt libci deb, qus ipse, denj dese alii 1( ferv; Poti, * n qi
sum
Ex st pr®
>e
P'
aliq,
r «lic
tlicit
l'ttai
Hc,t
ftclla
h U " c bis s
P'Utl
M.v
Pbi
use p
Sua
3*»n
Vbai
'«e,
‘ c »tt
k»ttj

CabalA Chbmica.
3fi
rfl"
ai-
i>*
i>
|t'
ll'
ii*
f
Illi'
Ii'
3'
H'
it
li'
■H
Prsec»t\* ^ AB A 1 A h E ™-
oimbiK? Cert0 dic & tempore collectio instituetur, unum ex
aWum j nibu * »>t«o melius excrevisti > unum incrementum
to tetvin Cctcmtn, um accepiffc.videbis» unde igitur ttbidecer-
istam Jr rc con stabit ? fallam igitur & erroneam, opinionem
V, Puta.
rutit cll r f * verum quidem Astronomiaetintellectum habue- J^-*^®”***
(im , Ui:cc ® u temporis corrupta 5c falsificata fuit. Et quod - dcb, r{: i cx fecundum Astronomiam suam effodi aut decerpi S^lib Verurt1 est, quod fano tamen sensu est accipiendum. Nam ipfa (1 i tl tes ii-ibct suam Astronomiam seu astrum suum in fe ^tß rU min-. denj t) ^tu debes esse attentus, quando sciliCct bonus asctn- ternum desce^j*"® ft j & summus fuusPlanctd (ä cuius semine illud aliud <•'}■ ^ lt exaltatus : fune enim herba aliqua (antquicquid , n {x _ virtute est esljcaciffima.tunc colligi, ft ad ulum a i t . it , e „ e pj Pftiu 1 )G nulla habita ratione adelt , trstatis, a ut byemis, sed pumt* cM- in e,e? 1Ci ,K dhus proprii coeli, proprii fui autumni & stationis, gtndn. ii'sttm ^ Cr l M o Py mm suum corpus herba illa facta est optima»&
Ex f y , Uni 8'yd.tm est adepta. Eccc hsfcc optima est Astronomia, pt® ^ Cll0n 'usetiroem addiscere; ex temporis statione, id quod t . ma * 1u c st» & quando aliquis Plancta iit exaltatus, cögnosce- alicnr' r ^i mditer » si. tibi constiterit, cui nam Plancia; herba rc uceb't sU °' ecta ’ l’ cr sis natu ram, exaltationem eius observa St fature,.
(1 . Praeter haec dicta altius 3c maius qujddam ex Astronomia ^"titur. Nam cum conjunctione & exälvatifthcquoi undam Pla- ^srum observata, genera ipsorum (uti sunt metalla, mineralia,
> Gemmae & Lapides) sub ccelo cum ipsis uniuntur, tunc Metalli alto 34 " 111 radu m hate corpora intrant, qui iliorum virtutes adeo «wB/«««.
cxa ltant, ut per illa non solum in hominum mor- iS ' ,ic * /e - Pen/ lr ' tua ' ltci itandis (cumpes tactum sigillorum drjcoUo M^ n ‘ Um invifibiliter morbi tolluntur )verum etiam m f^uuh/ 1311114 '' rcs a dmiranda; & factu quasi impostibiles tstici ^ m,n ~
»
U
i'
t-
ii
it
»1
d
e
i
unt»
.... , v,, Ut........-,--
fbflhiq
hi' autem ,ob quam haec operatio in punctocon junctio ■ oper.ttlanu^
,s Uanetarum S« stellatum fieri debeat, hac est observatu di- tnfiuenuam
q u a ' Qpariibct materia novam formam appetit, hinc est, quod'*/ ,f
®t Planetarum fit conjunctio, nsc coelestis fpintuah*
qp, atcr >alis materia omnem formam vivam subire desiderat, 8c
! 5st 5ttI act.vam suam naturam seu proprietatem ignem istum eoe-
ft 'de quo nobis sermo est, tanquani vitam in momento ad
tqj , & fecum conjungit, adeo ut hoc modo spiritus & ani-
Patm V ' cem »'''secamur & uniantur. Terra, qua: respectu coeli CtrUm pater.
ttw, ,ta "quam mater consideratur,similiter corpora ista in tno- m<a,r
0 ad se trahit, adeo ut istae du* conjunctiones in puncto *
tempo-

$f*. Arca Arcani
rcmporis fiant, unde omnia Vegetabilia, Animalia Ac’M!ne ra originem ducunt. Si itaque tales radii supra aquam aut lig. 1 ’ cadunt, quat ipsorum nattitae respondent, tunc virtutes tales'
corpora, spintualiter sein illa insinuant,-Ce tantarum virtut* 1 magicarum causa existunt. Si vero huius conjunctionis,media" Astronomia gnarus amefucris, Ac metalla atque vegetabilia»! 11 'stellarum illarum influentium naturaniSecomplcxioncm hab"" contactu tuo conveniente affeceris, tunc non in terram, sed 'taliacorpora (quia simile (imili gaudet) ingredientur, qua o<s {tone res tarn mir« patratae fuci e per hoc naturae miracul»" Quilibet Philosophus seu Chymie« hic aliud quid lubintellijj debet. Sapienti sat.
Dijsountta tudunuaßrA- b***, cn- dunt in ter- T*7».
"tetia ejuofjHi impuritatem
Gihtfuth prx. fiat circumf*' r$nt4«„
*Z)tAqu* W fierxh a ut ter. fAmworaii.
DE GENERATIONE HIN ER A' Unm & vegetabilium.
C Um etiam supra dictum fiicrit seminis seu radiorum de ” lis seu firmamento ejaculatorum in centrum terra; decid { / Se parvum globum tanqu am-cor terra: petere, sciendum est»^ modi radios, tam ptofunde descendentes, multo subtilio r( * lpii ituahores este quam illi, qui ulque eo pertingere noo Q tuerunt. Hi radii decidendo, per tcrram(sicuti aqua per are" 3 ^ purgantur, cuius pBrgatioms ratio lixa est : Omnes res et" 3 j ob primi hominis tramgrcllioncm Divini mandati, maled'b 1 . obnoxia: facta: sunt, unde tactum est , ut stell« quoque su«> ''^jj tu & omnes homines, impuritate scateant, hinc fit, ut ei" 1 ’ j. in terram mittuntur, lpiutuscrassiores dehocfundamenti ' c ^. ne in terr* (upctficie maneant, qui omnis genetis heibas P r< ^,tii eunt, quorum pars aliqua animalia afficit, ut varii inde PVj. pullulent: Subtilior vero Ac purgatus spiritus terram , inst*' i flt, tus murum transeuntis, ad medium terrae punctum usque »St terram conservat, öc in viribus suis roborat, •centru* n maius & melius quiddam est, quam circumferentia, ciicunilci entia est ex ipso centro, in quo omnes circuiii' t ‘ r ■virtutes fu« collecta: , qua: in ctircumfetentia füllt d'4’, ■Exemplojtibi fit homo, ineuius medio requiescit 1 H
tus, virtus Ac motus. Similiter in herba latet ignis ccc 0 » . multiplicationis numerus, reliqua pars domicilmin fc 11 °1 c |t . culum virtutis fu« tantum est. Eadem hic quoque ' 3l ^ i" Nnm corporalis aqua aut mineralis terra, in terra ut vltf ovo jacet, puriflinus, 8c - ut dixi, inmmis Ac fiibtilrstim 13 '^.^
ten«dotata Terra de hoc subjecto aquamcapit, ipsum'
-serramini , sed lernet ipsum in semet ipso multiplicat » ^ ^ IK' ««knstar >uv«>elcn. sAuluplrcauo«» virtus ipfi, »que"'! ^»i»

Ii*
:d
i"
I«
i
ti
r
V
{
l'
*
i'
0
t
ii
fi
ii
i'
i'
>i
t,
fi
fi
f
i-
s
I'
I.
fi
s
c
fi
>
Unico'^ CAB ALA Cii E MIC A. 3Jj
n,on„ a ■ c °ncessa, unije firmamentum suum Sc propriurrt
accipi’ scmct ipio habet. Ex tritici exemplo res patebit, huius in haii rtnn unam, Arduas paitts terrae vel quantum placuerit,
titp Q C , ,Cr| amleminanio conjice triticum,5e postquam excrcvc-
<Jus Jj a L cr; * * quos icto, terrx nihil deceihilc, sed priibnum pon. triojp crc experieris, unde triticum, fiiiiiamtnto, accretione äc gn, dotatum este parer, cuius benefici» incalescit »tift-
Pj 0 , lll ^ c it»iSc in multiplicatione (uaroburacquiiir. u
Vis Cn ^ l, °iectum etiam nullam fiii di minutionem patitur,quam- ri Uniu ; metalla ex illo crescant, nihilominus tamen iterum molle V jj', lodern modo homines nasci, feddcmiomou&inrer« fli)„ lu tS ' Aienti exuno mannmiue stimm aquar, <Jcm illud re- iitecestj Ua c l uoc l llc mineralia decedunt, & in illorum locum alia Urikjp . Um ’ cx st'bbus illa, quje intereunt, corpora fi;a in illo loco» cedit telinqunnt, anima verb seu viitus illorum se-
kbillu, - '^°' u,u ik nata fuit, atnahitur, & simili suo gaudet.
Suten,' 1 '''me aqua; defectum meflc apparet ; quanttirrt foify,, a “ ’ tx ' rS attinet, quas deponit, illae in terram inciduis, 2« hanc' tctrx kunt, qux summa: dmauoniseius causa sunt. Ad ti(li ,cil \ nc c tu, nec hominum ullus unquam , animum adver- n, t ’ nCC CU,S cognitionem penetrare posses . fi absque mec. 5c , um locioiuniaDeo ad hoc ordinaroiuooeijc auxilio cstcr»
' 0fS 'gitur, de quo prae aliis tibi gaudere ['Ollis,
Questio III.
De Aijuu corportli.
in explicatione globi versaris, per amanter te togatum '^volo.ut quamobreni parvum globum, aquae corporati uo- c n °tavcris, me docere digneris.
Responsio;
Causa huius nominis est s ut rem cum pröprio fnonomin*»
?*uti tux tanto fortius inculcarem §c adumbrarem. Ex h .e ipurS suprti "Sura erum vides, quod est res alba & matris [ e «elatum uuhr feßt,:,f j+J- ¥endeus.
Hac de causa aqua est respectu terrx communis, cotpus veto
'ttrxtst, ratione fu* cvasttticsiquamaqnsetefpectu habet, qi:«
*°nruu er non frustra a me data fuerunt, quod tu cum tempore Aelius considerabis.
. b^naudo itaque hoc purgatum femen seu forma mineralis S»-*"
" punctum terre incidit, tuae mineralium Jcmetaeotnm >
<st' ® cn30tuS unionisprxsto est, quem cceltstis.V ■ l
c pivituscum mortali terreno corpoie ini h tuen cupu '• '
Te/, 6 . L tCl'Jvtf ei

Z54 Arc£ Arcani
tcriam.quae illum quoque ex cupiditate singulari appetit, tant insequitur, donec libi similem nanciscatur, cum qua se >° 1 ^ mento commiscet, Lc unit, ex qua post sufficientem digesti 01 ', tenellula arbuscula cum ramis, soliis & floribus & semine crc j, In quo tota virtus istius aiborislatet. Hoc semen sinis arboris ^ tx quo semen ad praestandam multiplicationem paratum * arguitur, quod in hei bis quoque videre est. Nam sicuti herbae ex variis seminibus crescunt, varia semina producunt’ quodlibet semen (eulorma, fecundum naturae suae proprietas corpus seu materiam sibi convenientem ex terra (qua: omn |U rerum materiam in schabet) attrahit: Eodem modo ex coi"" Semm* «■- ctionibusstellarum per naturam ipsarum 5c ignis vivifici p ot •‘fjunt””?" t ' am omn ‘ s 6 encr ‘ s semina coelestia, indesinenter in terram*^ un ‘ dunt, unde omnis generis fructus producuntur, nulla enim l‘ c .j ( Minimaßei t3m ex ‘E ua & imbecillis est , quoe non sita animalia vegetat’ ^ I» hahe vir- öc mineralia praebeat, undecimi stella exigua & debilioris eu
era 0 " 1
tHtrn. tutis, hominum Sc brutorum agrestium, herbarum Sc miner- vilium ortus fit, & i contra. Sicuti etiam variat herba: in uno j°
crescunt & carpuntur, ita quoque varia mineralia in uno 1° f inveniuntur, quae per fossores dignoscuntur, eruuntur, # C fusores separamur. ,
Porro sciendum est, quod si hoc spirituale coeleste cot" c clarum, purum, Sc cx optimis stellis diaphanum existit» quoque in centro terra: materiam (ibi similem claram. p lll3,1 l 1( diaphanam quaerit , tx qua aibnscula subtilis, clara öcdiap* 1 ^ thr metalli- subtiles tenellos Lc selcci instar molles ramulos habens, c|f Jc tw late stmr cuius arbusculae flos primum est dilataius seu late Ipniius d" 1 ^ fu tmtrahi. contrahitur, Se in lecundam (uain uaiuiani 111 clarum Jf.iph"" . sl , ' Sc purum femen abit. Hoc modo gruium; nascuntur, Scprp f" ^
r.c forni« concepta: tinguntur , Sc proprietatem naocisc 111 ’ quodinmoiuc ad sinistram poliro tibi videndum depingitur
Qjl S T I o IV.
De Gemmis.
S I res ita schabet, inde concludendum ei it, gemmas in 3()V locorepcriii debere, quiaatha totam ,.n;un cursus " 0 j-jji biunt, cttm tamen expcrienuadoccat, hic teirarumnuH 35 ’
Veto multas inveniri.
Re sponsio. pj.
Haec semina in rtgionihus calidioribus ut plurimum c * j i Ubi igitur Sol in (umnio caloris gradu est,Ibi hoc fcnici 1 (fl tlJ r, Soiis iianetisSc paucis aliis stellis viituofis procedit) fe^V & mediante summo Solis caloic adeo purgatur, utpr lU j j )il [C'

matt,-,, r CajaU ChIMICA. 5ss
*l**amvis\ , ? m ’ n tcrr * c ent. ° attingit. purissimum existat. Et <tnitt 5t in «no atque in altero loco aequi fortem splendorem Um «m’, ni fri B US inter Sole Lc terram propter poli vicinitatem m ^ nc semen non Sufficienter clarificari poffir, ta lis ejj 15 elarisicaretnr, digestio tamen insufficiens foret»quia
,c Rionik*_ olis intentus in taii loco non diufubtistcre solet. Cum • rt -g,. n ^ fonvenit.
l‘o n
femen a Sole vel aitris nmiuu,,... . r
tla ffiva ' Deinde etiam in terra, quae in illo loco calida & *t «1«*^; ...-; 6,; imiuiritate, 6
r a^ 0l< ibi )s ° ' s,meil! »sin tali loco non diu luuuui.v-
1 1 tu,, calidis autem digestio feminis bene convenit. Hoc 1 " n ' : " ■"iffirur. in spbarra acris
- deinde etiam in terra, quam mo imu -- tn t
‘i"«tit : i ^"'purgatur, quod deposita omni sua impuritate, & ■
So! c n j a,l l uc iuvema suä materia ptträ, studiose crescit Sc prodit: Ca lcsar' 1 ' ' rr tntenlum Sc continuum suum calorem, terram adeo do rci ' 1 ‘ ut cx illa pretiosi & optimi lapides.qui in universo muti- locj;' 1 " possent, crescant. Et quamvis in Germania & aliis iun t . ^‘ am lapides pretiosi inveniantur, illi tamen his similes non viunj, Cf lus<) >icntalcm enim & Meridionalem mundi plagam, ta) en ‘Rodiora sunt, quam versus Septentrionalem Se Occidcn* y v Cr - 0 “j 011 te latet Ungaricum aurum ab Arabico, Rhenanum
0 Cc ; i "n>',arico superari. Similiter omnes fructus Orientales ^>as Emabbus pvxstant. Nullo modo etiam fieri potest, utna- dj„cft tt:r : uuum Uugaricimi Arabico simile fieri potfic, propter «onis desectum, lernen citts enim nec fatis purnari, nec facis dem marureltere potest.
• ■ ' -st—n
DijsfHlmH
mtt.iUh*. •• tic in eo: lenltx..
. _ , T.xoittutoSe nundo Sol s t
""dem maturescere potest.
f. His dictis ulteriorem a Jdo demonstrationem, Qua ( ‘exaltatus inpiopria sua domo, & est elatus intemptS;
^ semen in puncto exaltationis ab illo mittitur, qu,.._„,,. v
n °do te purgat, ut pars cius in aere, pars super & in terra ma> mu* ( '*t» pars in terrae centrum cadat. Hscin alias partes distribui ^ ®lu videlicet pulebertiraa, clariffima & iumme mundata s 11Jrit tMrri m;it eria sua se conjungit & miscet, undo Carbunculi sc quoad valorem minor pars etiam cum sua materi*
i ptecioffr un< ^ c rubini crescunt, alia tandem adhuc vilior pars ad ^ Q stta d U1 r! aUri • Ar ‘'^* c ‘ generationem omni tua in gemmas dc- tl)r ani la s, n ‘ tat ®» facit. Alia insuper pars sulphuris rubri na '■> Praebet. unde si,lr,t,„r Arabicum Lc post ipft
tu, dla phanitat« , facit! Alia insuper pats impnum.»«»
Un** P r *bet, unde sulphur Arabicum Lc post iptum lulphuc p-.f'l^'tBipro optimo censetur, prseter haec,alii plura alia miu-
qj“'phur,adduntCc laudant, sedsicuti remintelhgunt,ttaquo- ..
‘Eloquuntur. Ex illis, Sole exaltato deciduispartibus se “»sc, ‘ qU * V r «««» mansetum.optim* «cpreciosiffimx her * “ ^bislr* 1 ,cx >Ua, qux Alladruca seu Allakanea vocatur, r cst ' <1«* magnos prosectb effectus prxslat. H*c ' 4 «eseendo in alnmr s„rmt. nihri & aurei coloris flores pro-
du,
‘tit.
.. m , qu* magnos protcoc '■""r", floresP
crescendo in altum surgit, rubri & aure ■ r . ,, ota . Ex
SUik' ^ ‘«Hat olei pinguis est, Lc populis Atmein • f vl pec
«^dam autem «liis prxdicti teminis patribus,q« terra

ۊ.rns.h*it
. herbis
5
;y6 Arca; Arcani
t,crra manserunt , Gamalixi sinnt in lapidibus , lignis, p omnibus iis nbus, qua: i\ radier Im piius separata’ fuerunt Semen calt- illa seminis parte, quar in aere mnnsit.sit materia succum q' icl ' (,j Icj:. €i. *'Tt refciens.quae in terram decidit,dulcis cst,& Rumani voe atl "’ ignota, (icutialia multa cognitu non necessaria.
Hactenus virtutem radioiunumius albi observasti- ^ vero Plancta quidam, conjunctionem (eu aspectum tr '»° trJ ri cum aliis Planctis facit , ligna mutat , & in aliud signum 111 tunc semper radii aliter cadunt, quam ant£, hinc enim est - *1 ^ tam varii fructus producuntur. Nam Sole in exaltatio^h- coniunctioncmcum Marte habente, carbunculi m,iio>e,»^j, lcuriore rubedine lucente tincti, item impuri Cc fuscae rist»^, rubini nascuntur, quae ratio in exteris Planetis etiam l'-'-"^^i, cum. iu frigidis regionibuslapides, metalla & herbae o'C Cryftalhu est quae in calidis non repcritintur: Exemplo nobis est ciyst->lh’ s 'jii ex *e jH * me- frigido loco opus habet, ibi enim clarior existit, cuius oit 11 ^ itemli. c (\ ex nive, ut quidam putant,'ed ex aqua minerali, imPl^c Saturnum generatur mediante frigido suo ascendente, 1 ui' fic claro coelo in Saturni exaltatione coniunctio eius fit e" ^0 na, pulchros, tlaros, albos 8c puros habebis crystallos. 1 nebuloso cocio coniunctio Saturni sit cum Marte, ciyst^^^c habebis. Eadem ratio est aliorum colorum, quiaconi»* 1 ^1' Planetarum dependent, qua; mihi ineffabilis quasi est, & 11 . 0ll d' ccptu impossibilis. Apud nos quoque saphyti, granati, »H^,,i< corallia, & lapides, quos Calccdomos vocant, ex fuprf 8 ‘ |ia' caulis, fecundum Planetaruni dominium öcconiunct 1011 '^^! 1 bentur, qui tamen Orientalibus haud similes sunt. f-\ nusde gemmarum generatione tibi sum locutus, q'»^"*^^ 1 ’ propter artis traductores & deceptores addere supcHedc» ’ qui perfectus Medicus fieri cupit, extera, quae huic ‘ ü) pMtititi sunt, divinandum relinquo. Ubi notandum, quod cl,|ll 1 , ) ti[.’ s ' ymmutum est purum corporale & spirituale, tanto minor est eius q ll ‘ Lt hit' 1 «ne. quae causa est, quod tam paucae gemmae inveniunt' 11 ^ (c»' 1
enim hac in parte 11011 femper sii vec De puriore ante» 1 ne loquor, non dc illa, quod (capuro (eparavu, » lC jam dicti feinen. l^nis fl1 'i
In hisce gemmis autem summa virtus inest- -^„is l f \ coelestis cum anima Solis mixtus in carbunculis prxcedente prarparationc potior invenitur , qua* 0 omnibus creaturis Ciun femen de Luna cadens (aph) r . (1 tc sl Venere Smaragdum siiccic vul'. similem sibi materis" .Ai>l quaerit, quxsibi unita, crescendo mttar arboris >e m‘•°^ ra pf ^ pi xbci, ramos suos, id est, ductus & venas & flores i'^yiJ^ fiudir-qualcsinviuiolo.Antitiionio, Sulphure, Marea» 1 ' ji»

,nv «niiinu, r , V -* 8 *U ^huih-a. 7 ,,
? ut pulv cr j < j }- n{ l u, ” u sflos purus, tenellus, subtitis instar fircci f ’ph'm n, rt .|P ri *ns, multo pr.rlbmioris est substantiae , quam -e. r° ( *. Ia v . a , Um ow 'emen ex illo flore oriundum. Nam sicut vit ^bent 0( j , a Aspira nardi $c alia: heibsr odorifer»gratiorem/’*" S^njfje 0lcn ' 1 . dum adhuc florent, Pe recenter destillantur, I, °^ fr m l |h ICI1 . r,,rn olfactui oilei .nur , aut destilletur: Ita fio* Sua, llju .»J r «;or. prxstamiordr m virtute sua potentiell est»
Cabaia Chjmica.
'utur. In quibus flos purus» tenellus, subtitis it
'^tis rlifU.~s._- i - <i-- TnUrtanfi;
e A. u 7
qua»» " rrscuamior ex uniuuu —
M '"wum metallum.
QHl ^stio V.
fit flore Met.illorum & primo Ente .
y Oeatur ne hic flos primum Ens, de quo Theophrastus tan»
^ira (ei ipsit i
Responsio.
. luno, sed non vecte ita appellatur in vero sensu. Marcaflitx n 'in non sunt prima entia , nec sunt illud, quod Theophrastus P ct fublitnationem & destillationem ex illis extrahere docet, sed ^ntum seminis principium seu ultimum Ens spirituale metallo- r Hm vel mineraliü appellari potiunt, in quo primum Ens seu ignis Prl - mum p, r * ( hcrcus coelestis absconditus latet, cum fubiccto suo conjun- ,g na t thi.
"Us. Hic separatione opns ist, non tantum illa , qux fit per sub- retucaleftuii Utltationem , qua flores metallorum Je mineralium obtines , & a fierilnu mint- (bis caudicibus, id est, locis mineralibus impuris abrumpis, sed ex r*Uum sept- ‘His primum Ens te extrahere oportet, quia in illis lat«t,k facilius ™ ndtu > °btincri potest, quam ex suis nietallis : Illud enim adhuc molle, duellum’, purum Lc volatile difpetlum est in tiro subjecto ,in me- Exempli de *allo vero coarctatum , durum 5c fixum. Quemadmodum per fi° re '“illationem tanquamviam faciliorem, suavem lavendulac2c '
viarum odorem, ut tupr a dixi, extrahere potes, Acuti odoratu ' lD pfrcipis.quod ex (emine,quia compactum & ultima rosarum jneriaest, difficulter elicere potes, ita quoque hic se res habet.
Vlttmi En:
l u od rn procinctu est , ut lernen cx illo fiat(maona latet virtus: todKncs _ e., r .. r .» r . ■ .. n. _ mmuemm.
“ lt \u,e naturaofficio suo satisfecit, quia hoc femen ad altiovem Sfadum evrhcvetnequu •. Eccchrcc est generatio mineralium Sc ‘nctalUr...« ... ■-° -
z j Q«*-

n:
ArcjE arcani Q jl A T T I o V T.
De femine Astrali seu cadcfti.
On immerito quivritur , an in metallis fernen ccelcsb^ a?qunlc, id est, An in uno Ime femen aequale sit atque ’ n ' i * 3 * * & * rf ([ ro: hac enim ratione Ignis cx vilioribus metallis neque ^ extrahi, atque ex summis, aut (quod facilius est) cx ipse^ pruno ente ad vitandum sumptus ■
Responsio.
Rectius intelligeic debebas,qu* supra tibi de hac re i n ^, Vi : dixi enim, quod coeli seu ccclestc firmamentum aflr 0 ’ 1 ^ nova in illo existente Planetarii conjunctione , tnnquarn j, attractiva (qu* terrae respectu ignis reputatnr)ab astris fup cl ’ p bus & vivo igne vitam & huius ignis excitationem ad se trab‘ 1 |' f , se in naturam & locum eius, seu, quod idem est, in natura« 11 y nwe a firmamento praedicto attracta; transmutet , ut in P 1 ^ quxstisnc fusius dictum fuit, quod ulteriiis sic declaratur- 'p
rituale corpus conjunctionis Planctarum frigidum est, tU llC mi ma haec aut ignis iste frigida: quoque erit natur*. Hic ign‘ s ^ l$tu talejtu nulli cert* complexioni subsectus est, & ad quamcunq l,e ^ s»u ttherem se applicat, eius naturam quoque induit, hinc est, quod in (im/> extonti r j s Comunctiombus fu* quoque fiunt complexiones.
bv
itaque vis« possibilitatem & naturam intclligis. Quanto $ lior igitur est qtusdam creatura, tanto nobilior uiipiacst v coelestis ignis. v ^ flcll»
Si vero corpus spirituale crassum fuerit. & ä erau^ j,jc ortum, tunc fui similem etiam materiam sibi associat. associatione omnis genetis lapides, filices , aren* , & I I,3r £ oP v «i.iseuntur. Arena autem seu glarea nilnl aliud est qiis» 1 * 1 j<jc^ minutus lapis. Hi lapides, inter lapides minerales herbarn^ptr censentur, quae bonas beibas femper comitantur, Se iH> s ®e ipsarum incremento f*pe impedimento stint. H* c c } r£ pt' quod optinuc fodina; minerales, apud altifsimos t P ODt . C a(0 tf e ' riuntur, hoc est > juxta optimas herbas suminum S lti) | f‘
scit. Et quemadmodum fagus, quercus seu herba, ciim 1 ^'
Divis» atri» excrescit, ramos suos in acre Ipargit, Se aerem dividit »st ^
frUrr** /* . . i 1 . . ...t.- j^ i.
i 1 VT Cn h r n, '" un ' oculos propter visus debilitatem » j<>
nbtiliratcm fugit, licet mente bene percipi posti r: Ira
?, *st ll °qucaguni,h* enim terram dividunt,in altum
v litis st st, ,„r^, tC ' a , cxt ' n ^ unt ' montes & valles hoc modo efficiunt.
’• 1 an Sr ^° rcs exc d'* & robust* simt. ad quarum exten^“ (C
& dilatationem requiritur. ut talis herba summam erass»-"
potentiam se extendendi habeat, si ä centro terrae ad terf^jpv
M*ntmns & \

Unnatur ,^ A,A 1A ChemicA.
quon U c £5'ao e debet. Hactenus montium <5c vallium ortum
Mj * . u,us -
Gern Hi« 1C Ir' Um autcm »rtum quod attinet, sciendum est, quod Di \fi ntnu Multi j n l Umeralia 8c Astta illorum tardissime crescant, adeo ut tium tnu. giiicn, r aco P' n i°ne fuerint, illa nullo modo crescere, sedori- & in Vc am « transcursu Mercurii in vena» sulphurea» habere,
'Uni ruila v , '"metallum coagulari, quod tamen falsum est,
^ ctc Uriu divino de Multiplicatione repugnat, tum quia pliUr, w S metallorum materia nunquam fuit, multo minus fui- Minurlu* ertunu* enim ä Plancta Mercurio ortum ducit, & per "»»est m,u.
sci s incrtllnu * enim ä Plancta Mercurio c ni P.!. lm fructus mineralis est, & fecundum t ‘, s ‘utus "■
,wv.v, - > r ,- 4
t naturam comunuio- -~us Planetae eum alio Plancta argentum vivum nascitur. am "'ter caeteros Planetas Mercurius mobilissimus est, Lc le in ^ jj 4tur4 in(V ■ ct Planetae natui am transmutat, cum quo conjunctionem Mcrclt „ t fi t . t'tuit, secundum Zodiaci domum, in qua dominator existit ‘ nct#- ttalla enim nascuntur secundum alicuius Planer* dominatitJ- ucm, 8c nihilominus tamen aliquam qualitatem de natqra illiu*
‘juetae, cum quo conjunctio intercessit, obtinent. Hinc varii Mtrcuriut to 'oris argentum vivum extat, album, subcxruleum, griseum, imtgi vrrfi • "'Rricans, aliud pigrum, aliud velox,in semel ipso tamen metas c»i«r.
•Um apertum & facile transmutatu corpus habens. Nam sicuti ^‘eteurius Plancta facile in naturam cseteiommPlanetatummu- ,at ur, ita qiroque argentum vivum currens in aliud metallum fi»- c *lc converti potest , inprimis veto illud, quod ex conjunctione alicuius Planctae prodiit,in cuius metallum converti debct.Exem- pli gratia, Mercurius facit conjunctionent cum Sole, unde quia ipse Dominus conjunctionis est, aibot Mercurialis nascitur, cuius >«men spirituale solare in argento vivo continetur, unde tale ar- £ c »tum vivum facili negotio in amum transmutari potest» quod ” e «atteris omnibus ctianr est intelligendum.
In Wac argenti vivi varietate experientia requiritur alicuius tna gistri, ut sciat, cui usui hoc vel illud sit, si justam transmuta- j/juermrii t, oirem instituere velit. Si argentum vivum prje manu sumit, tmnsmui**.- SUod argenti vel alterius cuiuldam metalli naturam habet, hac 4i fatura illud prius exuat ne ceste est , Ctpostmodum ist aurum °nvertat, quod non exigui laboris est: Spiritum enim non cum torpore, led cum spiritu, quisortior est illo qui superati debet»
‘stcere oportet. Forte fortuna in primo tuo tentamine Mercu*
"inactus era», ex conjunctione Mercurii, Solis & Martis or- "'»Alereurio super Solem 8c Martem dominatore existente. Ex °c creverat Mercurius, quem praecipitasti, & in melius mctal* V^misti. Labor tuus facilis fuit, quia Mercurius Sole, Sol ro Marte superior etat, unde operis tui facilitas extitit. Ah« r ««unus , quem transmutare volebas , Lunans Se Jovialis
Z +
natu.

DifirentU
sut
jj*rw.
Sulbhur^rx- k -it .'V ‘V
sericum.
f A» nurum ßt ffrrupubtlt.
(li-
;6s Arcj Arcami
lis natur* erst, cum quo nullum si licem effectum assequi P 0 ^"^ quia cum spiritu Solis ipsum prius superare debebas, und ccr 5c inscitia mate derepit. ^
Sulphur, quod ad metallorum generationem, ut sup r ® <|-nm aliquid conferre debet, non cis illud , quod est venale > ilii.d,quod J - coelo descendit, a veteribus lulghur vocatum P . pter ignem coelcstcn’ astralem, qui in ipso dominatur, u n ‘ „ combustibde me: ito dicitur. Ex altero sulphure nullum nie 1 ® (abiqne arte) Heri potest, quia per se fructus est metallica Vl1 , ^ donatus,quam -»irisex extrahere potest. Optimum autem 1,1 1 1(V , est Arabicum Si Ung.sticnm, quia excrementa Rubini»C»' ^ coi'Se Gninatomn . dr quibus supra dictum, continet. H° L ( yi gurnis instar rubrum At pellucidum est, eius praeparatio non P rr.omr.iri, inque tubihntia Iu a potius forma quam materi» . talio nui. Caetera sulphura ex stellis oriuntur, & nihil aliud quam stellarum excrementa, Ac vai ii generis, utpote, n, f r . vii .de. flavum , album Ac fuscum, secundum stellarum pros 11 A tem stt naturam , hinc veteres in generatione metallorum k' - vides,quam nudus illorum Herme te melius intellexit. Ci u” jjj metalla e-escanr & principium habeant, (equitur quot) ue f tiam multiplicari. p c a
Jam alter error sequitur illorum, qui aurum *ternu^^ incorruptibile effc affirmant, quae opinio falsa est, qui»' sll) c q- arlibet res in se habeat vitam & mortem , & aurum
vit.::nacceperir,mortem quoque simul accepisse sequetur- ?
non esset, aurum nee per naturam, ncc per artem destrui P j t , <Cu.ntaincnexpencmia , qua hae in parte te veritatem d* 1 ^, contrarium testetur. Aurum ergo moritur, finem videt, f (fll . uti omrcsrrs in mundo. Quoniam autem Mineralia long 0 rt t. pni i» decui iu crefcunt, ideoque etiam longo tcmpoVc d ff r a^o- Quod enim cito crescit, cito etiam decrescit, cuius rei.‘S ' rU gi* niuin dant he, ba, Mars,Jupiter, Saturnus, Venus, qua * !^ c on' ne&rrugmc (iia tanquam mjrrtesibi insita devoranturdQ fJ . sumuntur. Homines propter vita sua brevitatem,auri rr ,or - )lC e»t' tmne n observare non possunt, ideoque pro immortali puptil lihnbirumfuit. rU pi,
l-ur- irq -mur refutatio tertii erroris Veterum ci‘ ca al j r!l fiif q'ir> multi Icribunt, quod mille annorum Ipatium rC st" ot fst - ce aurum mnuucfcat, ssd nullo modo tamen proba 1 ' 1 F ja oli >n Hispania, Gallia <5c Italia fructus citius crescunt,st 11 j n Ji» J’ol-'.iia , Sucti» . n.min & Germania , lino in Arabia de iit >-i so crniis : It» quoque Mineralia in uno loco
a)-Ji .'.tt«mrii omnia in una astate, id est, in propria 1»» Vieieiurt, Hain quodlibet, ut antea dixi, sitam habest* 3

fi, um C CaüALA ChEMICA. . &
C» ' Blnwnn ' m i"st" odUbet mctattummsoovw
in si " L Ur ’ 'n s "'i .rstitc a cscit. in suo autumno sertl ™® u * tcml hymit rUrl " S <v perit. undehis remis nulU * ' c " l ' s
»C« ,mmi,S pr;cli -' P° ,clV ' UmCn ' luon * d
fisis ad '" 1c unus error nobis refutandus dl.qmdam e>um qm ^ s c ,;i yidcutni, unum metallum in alterum ui tcv mul,n t“ r >»
n Cn . lllU ' ' c d hoc fidium cl>. Sicuri cnun ex pyvo pomus ,„r«.
uiii lr ’ ' ta ’n terra exardento aurum fieri non potest. Qjj, ru 'idam herbarum fiiat traniulantatio „ tamen singulare £ c ' * < l l ioddaminde fit, quale natura non producit. Similiter curti Sentum transplantatur, lapis lafureus inde fit, qui propter ea n eftaurum, aut aliud quiddam metalli cirnsdam propne- utc m habens , idcoque talibus erroribus valedicendum eu»
M u ndlibet enim per ic crescit . unum alteri nihil communicat,
P c [ n plane modo, quo una heiba nullam cum altcracommu-
lc ationem habet, quamvis ex una marctia, terra videlicet, 8c ^uteraliacx corpovah aqua orta sint, tamen materia aeque atqu»
°“"a iploturn sibi invicem dissimilis est , quod oblttyati debet.
Qjt jstio VII.
De Maturatione metallorum & auro volatili .
"Vj Otosium 8c manifestum est, quod per artem ex mineralibus ^ ' vilibus quae saepe nihil metalli, aut exigua tantum metalla in se habent, aurum Si argentum eruitur, unde concluditur, talia ystia metalla in aurum & argentum converti. Deinde si metalla '"st invicem in terra non tranlmutaicntur, impossibile quoque r fie, ut ars in plumbo» stanno Lc cupro hoc praestare postit, ut cx 'His aurum vel argentum fiat, quia ars natur® imitatrix est, &
'sthil aliud agit, ncc agere potest, quam quod »atura arti prxfigu- t4 vit, sine quo Alchymia falsa Se improba foret.
Responsio.
Verum quidem 6c possibile est. ut ex aliquibus mineralibus, nd^ t ' f< ” aut ' lm nec argentum in se habent, in quibus etiam ad* p',' tQ examine nullum invenitur , aurum & argentum eliciatur, ut s ^ tarn . tn eo sensu,quo tu putas,non est accipiendum, l^am, upradixi, cum bonis, aurum Sc argentum ferentibus herbis,
’ am V ,' lts herb® ereicunt, & (e cum illis miscent, uti sunt cu ^ ' fertum, stannum, plumbum, vitriolum Sc Antinaoniuin.
jj nerb* citisis ad maturitatem perveniunt,quam herb* aurum cim^ ntUB,,ocat *' nnde etiam citius corrumpi postum. Sed
venus6t Mars , Tovis itent Sc Saturni mineralia carpuntur*
Z ; (unc

M*tmrdti» mineralium.
;6r. Arcas Arcani _ ^
tunc simul non roliun Solis & Luna; flores > veium etiam e ^ comprehenduntur. Kaec quando via ordinaria examini inn' 1 , A tur, aurum saepb mox suppeditant, quia semen in illis >> lC ^ vero flos tantum adest, nihil auri exhibent, flos enim vit t utCl ignis violentiae resistat sieut semen, prorsus est destitutus. .L Quando autem haec mineralia cum calidis corporali fixis speciebus ex Solis conjunctione natis, utpote Antim 0 ^ vitriolo Se Sole digeruntur Se maturantur, tunc non cxig^ lucrum inde resultat. Istae enim species non solum imm* 1 .^> aurum maturant, verirrn etiam metalla immatura, v1 “. plumbum, stannum, cuprum Se ferrum transmutant, & q^ huc in flore subsistunt, in aurum 8e argentum convertunt,^ ,jt in verum furnum suum ingrediuntur, ubi flos brevi spatio maturatur, Si ad constantiam redigitur, sine quo ^ jjj« Natura ob infirmam Se debilem sitam digestionem ad ctum praestandum longo tempore occupata suisset. H aC f> ^ rrsineralia ista spirituale Se immaturum, aurum suum P r .^ jpfi* fixum, 5e quandoque in maiori quantitate, quam Natura 1 Lp perfecisset, idcoque magna hic diligcntjaopus est, ut bo"^^ cies ad maturationem adhibeantur, Se tales quidem , qu* r ‘ ,nfi generationis suae cum Sole & Luna habeant cognatione"'' quod melius est , qua: sulphure, hoc est, flore Solis I" sint, nam in talibus sulphureis speciebus mineralia ili* tinguntur.
In hac operatione autem ad rectam digestionem Se ‘jeir tum calorem»qui naturalis & perficiens elfe debet, est att dum. Nam cum multa mineralia simul Se una vicc e n>* t ' cupimus,singulari diligentia Scmtelligcntia opus est. ^'1 in parvae quantitatis specimine seu operatione magnum •' in magnx vero quantitatis operatione plane nullum 11,vC Irrtrit aus* Cuius rei ciusa fuit, quod non soliitn stratum minerali 1111 !
recte, & nimis densum 5c crassum fecerunt, mineralia m* 1 ’ -ut*' minuendo & dissipando florem prostituerunt, veium et> a . a j o< verunt, quod propter materia; quantitatem digestio tant^^, esse deberet, unde ignem tanto fortiorem fecerunt, hin £ > n ul' ut mineralia in uno loco combusta fuerint, & inaliof’ lum ignem scnlerint. Hinc materia illa minera vu!g arlS f jgii^ -t interdum plus damni quam utilitatis attulit, pruden>k est procedendum. Quod autem multi suntoerluasi >' c ‘ volatili plus extracturos, quam ex fixa, recte quidem d> c non recte intclligitur. Nam quantumcunque volatile minerale, ciuod Solis vel Lunae flore caret. aut pc r a pi illam non assequitur, in illo tamen nec Solem neque . venies» sed tantummodo metallum illi minerali c° nl

kuk>§ fl 0r( . m ,^bala Chemica. a(Tation c ill j” c ' 1s ^ ct . licet multa digestione seu tostione 6c u “ ve xes. Sie maturationem mineralium intellcctit ,n »hirct tll>1 addidi, Üc quod ars mineralia, sicuti natura etiam kalia ' ", cm ( l u °d homo per astutiam & rationem suam mine- {'‘"»t» p COntra naturam transmutet,demonstravi. Hoc enim 0n §td,ir ' arc ncm potcst,quia manus Scpcdc-s non habet, & res
Tarr, ,ta y' thomo »dunare nequit. .
T * h *e en,"' a?, 111 ^P'^ hums uua'sttonis partem pergo, ru ^Tjt ■ t. At„ ,pr, oi^f^ilnriim nanlmuta-,
“ u allaj W leptim* huius quxmon» rumtT«nfln:$
t i Ql 'tm C ei ' Ät 5 “' rtl impostvbilem este metallorum tranlmuta- t(tf „ ß t 4rt j tet)tu r ’ r u ’ a ""Ha metalla in ventre terrre in sc invicem tianfrnu- p„ß,itlu.\ fi ct w “jd te toto cocio errare ex sequcntibns tibi perspicuum tur, adhuc in terra latens, sua stirpe 8c caudice niti-
aliotrs ^ >r ,?P t '^ *“a radtce&nutritionesustentatur, idcoque ab quan)d tä ° n 'std sunure > aut eins naturam sibi attrahere potest,
®etnu 111 i“* stirpi inhaeret, quando vero detruncatum est, tunc ttitt, ^ m, tritioncm expectat, quam ex Solis vel Luna: vel alio- at traV 1Ctal ' 0rum ^ orc ' eius compos fieri potest, avide sibi detru ,t ‘T unc lloc semen tanquam spiritus illius corporis, metalli tem nMl * naturam subit, Sc nonnunqtiam ad statum perfectio- a ddu' "onuuuquarn etiam ad peiorem , ut supra dictum fuit,
, Gnavitet hoc observa ; quamprimum minerale quoddam a sua stirpe avellitur , tunc Naturae sitbducitur, non amplius crescere,ncc sine hominis auxilio ad maturationem pervenire potest. tseinda omnia metalla uno eodemque ortu gaudent, unam ean- demqut habent matrem, qux tamen, quoad puritatem suam, in metallis diversa est. Nam quanto nobilior «st forma, tanto Dimiteris nobilior quoque «st materia, ft cum varix sint fotmx, vatias faßrmtm* k>noque materias eflTe ncceflceft. Quemadmodum forma, qux tuUornm. pura est, excrementa ab impura materia removet, & prius purgat,
^nanr se eum illa commisceat, ut indefructus formae similis exi- Äl •• Ita ars quoque se gerit: Nam si puram formam praeparas,
“•de illaiupcrimpura metallaproiectionemfacis, tunc forma tua puta impuritatem materix, fen metalli tui impuri , separat.
“‘^que veta coniunctiofit, 8c met alium putum. Si veto forma a en, prxparationis gradum attigerit, qualem te docui, & per se ln se >pla multiplicata fuerit, tunctamvittuosaLc potens erit,
^nnee formam nec materiam metalli imperfecti, a suis excre- mentis mineralibus exuat. sed totam substantiam simul renovet,
«■m optimum metallum tranlmutet. Viccversa si ex vil'st'MO *netaU 0 utpote Jove vel Saturno talem formam in se multiph«- m teceris, tunc imperfectio Sc fsculentia eius in tantum multi- P'cabnur, Sctnntx petentia-ent. ut ista forma super corpu» I«“
'Ullum imperfectum projiciatur» ci suam impuritatem * dco

3*4
Arca. Arcani
&
*Aunint>lü a bundanter corrtmunicet, ut etiam ipsa corporn perfeA 1 ' ^ bumc.nv.r- rum v ‘delicet & argentum vincat, & in stannum seu p>uw ’j^.
fi..
Gtmmarum
cnfcUit.
convertat, undi regenerationis luculentum ’estiroonium 1 tepores. ^
Porro, quia Gemmarum, Metallorum & Minerahurn | j eademque cis origo, quoad matrem , ex tru tallis beise Sc seg 1 ' 1 ^. prsparatis, clarificatis & purificatis omnis generis gemma* > jj ruralibus ex omni parte similes, imo virtute prajllantiorr* prxparatio subtilis fuerit, conficere poteris. Vicistim , i' l'V/ . hatura ipsis abstulit, illis rurliim addas, metalla permanenda"’ £l
V**.'*.. ® r ”"' fieri possunt. Irem, ex quolibet Vitriol«) , Antimonio, Sulp' 11 m«t»t»o aale pro naturae luae conditione metalla , Sc ulterrus dcinslCr
mas conficere, Sc ex quolibet metallo Vitriolum, Antirno 11 '"^. Sulphur Se Sal praeparare poteris,, qux tamen inter (e valde » ^ runt, utpote firnt Vitriolum Veneris, Solis, Martis Sc Sa' 1 ' Item AntimoniumVeneris.Antimonium Solis.idcm dcStuf . ^ Sc Sale verum tst.In summa tot mineralium, quot argenti V‘ vl ' supra dixi, genera sunt. -c
Insuper Icicndum est, ex qualibet gemma, metallo & n ^ rali sal praeparare postibile este, Sc ex sale herbam, autarbo' ), pro ratione natui ae suas, Sc porro ex hac herba seu arbore ""^jli Vicistim ex quolibet animali vegetabile facies , Sc ex veg' i£( i( sal, sulphur, vitriolum Scc metallum, Se tandem omni* 8^it> Iapides pteciosos. Nunqnid hoc magnum 8c mirabile t]" 1 est, quod pauci tamen homines adhuc ammadvcrteiunr. ,§3 SatU Vini Unum specimen hamm rerum vidisti, quod ex Vinf-^i» ''freta **' 0t3[ vf g ct;l fid ,um numero esi , lal factus fuit, qui inter f* 1111 ( c ,\y pr>t *' ponitnr, & ex sale hoc Saturnus. Si hoc negotium pen' 1 ' 15 ^# tatusfuillcsSc continuasies, ex Saturno hoc ulteiius P r0 !’ f <jjtU ( ' Solem, Lunam, Martem, Jovem, Mercurium, Venere' 1 ’’ -jscSf num Sc tandem lapides preciosos conficere potuisses. 5' v ° U v jn0 tartarum etiam producere potuisses , Sc ex Sale Vinum > *.* jj (i‘ l uvam, Sc ex uva vitem , Sc sic procedere usque ad pt' n£ ^p>, _ SdturH finem. Si voluisses, inquam, ex Saturno per ttiinsitt" 1 ^ >,0' ph * hlmun - a ^* ani cvtitlseunque generis herbam vel qualecunque an" 11 ^ p0' nim. munculnm scilicet, anima tamen artema destitutum"^ tuistes. Sic animo percipis, quid ars praestare possit. ,
Unde ulterius procedo, ut artis potcstaiem tefaciam. Nam ex Vitriolo Veneris, vel Manis, brevi' Vitriolum Solis vel Luna: : Sc ex Antimonio Saturn' » ^ git*' nium Solis, Sc unum in altetum pro lubituttio ,T1 . l,t ? r n**?
Arti, quä homo a Deo est dotatus, omnia postibil' 3 W f naturam longe naturam superat. Ars naturam non (equitur m -| e s fit"**. ftti, sed natur# dominatur, Sc tes natura: factu impofh ^ A
rtcffrrets «

st« AKK CabaU CHEMICA. ;6s
tinct 1 j° minc "emplü tibi capc: Is in se imindu ron«n con- seh,b‘ n 7 m - Hispaniam & Italiam. Coelum quoque totum in quod uar C0C1UC '» Septentrionalibus locis illud efficere potest, hoc ho.t * ' U M «idionalibus : Rursus quod naturam Oriente, quxj Q Occidente facit,&e conti a: adeo ut homo herbam,
quod nJ 1 11 crc f c >t. in Norvvcgia praeparare 8c producere possit, ma m . tUl * satione firmamenti est impoffibile, homo vero nr- honio ltUfn ^ Cu c:e ' un ’ imitari potest. Quoad materiam, ex qua ar SlJ u 'l'°tc ligno vel lapide, rem prxstantiffimam praeparat, ni am^ Umi,a ,u r«at. «t natura propter illius rei virtutem, tor- n 0st a ^j.i äraE stantiam , sc arti, cum rebus suis in conspectum dare
Anl^ ltlC ^' quod homo in Germania, Suetia, Polonia aurunt Potrsl. CUm ’ ^viee versa in Arabia aurum Rhenanum conficere COn sn’ l l ll °d est Natura; impoffibile. Huius rei causa in duobus z. 1 . j 1 ’ quorum primum est, quod Deus omnia ex uno ctcavit, * r ~
ho " o partitionem desumfit, hinc communio illorum est , Sc c mi 1’offibilc hxc in unum rursus reducere, & ex illo aliam «»raiuW, sienti figulus ex uno luto pio lubitu lacit, quod ' n.. , erum est, quod Deus hominem iiiper omnia Dominum mltiuut. Hinc scientia ei data fuit, ut omnium rerum virtute* c " et, quod in primo homine apparet, qui omnibus rebus sceun- um viuutcs iplai mn nomina imposuit. Spiritus quoque a Deo Spiriim «- Ordinati lunt, qui ab ipsohanc sapientiamin illum finem aecepe- Uia»U. r Unt, ut eam maxime idoneis & ad hanc electis revelarent. Ex quorum numero praecipuus est Rex Salomon, qui sapientia Divi- o» dotatus fuit, qux ei per Iphitum tanquam per medium com- n 'unicat aftiit, qua tamen tandem malculus fuit. Salomoni Adol* us Magnus amicus meus successit, qui notus 5c ignotus est. nia t' ,CC " tus rietmcs&piutcsaln, penes quos tamen tyroci-
Qjd itsxio V in.
Quts fuerit Adolpbus Mu^nus ?
Responsio.
\7 ^ fuit cui non repemur similis» dc cuius actionibus sub
stne aliquid receniebo . nam nunc in magis neccstariis rebus
m,h ' 'st pergendum. Supra libi indicavi, ötlufficiemer piobayi.
au ' um & extera metalla nulla immortalitate cstc prxdita, le« ^»rum «.»
?°stquam ad pctVcctionem venerunt, hocest» femen adepta lunt,
‘"tttuc 3* mori.
Hoc

ArcjS Arcani
■.ruf 1
siii
Hoc scmcn cum ad persectam maturitatem pervenis» 1 ^ cum herba sua interit » aut quod ut plurimum fio i solet tf! t vel decerpitur. Si interit unii cum lua herba , tunc ilirp® j,e fu« redditur, & illam stercorat, semen in terram decidit , 1 ^
moritur & multiplicatur, sicque nova fit generatio, hc l,tl . ^
carteris herbis accidit. Hoc autem inter centena millia se ,rl11 't
riO 111 /.
nc uni quidem evenit >, ut cum (ua herba in primam materi» ■ ^ ad suant terram redeat» quia cattcraehciba: illud deturbat' 1, f) autem decerpitur, hominum usui cedit, fi decidit & detur»*
A
perire cogitur, quia propter obstantem terrae crastiticm 30 Altricem suam, unde ortum suit, aquam scilicet corporale 01 . )t( (
tus ei denegatur. Si terra adeo subtilis estet ut aer, femen ^ cadendum illam penetrare 5c ad suam origine redire posset ■. A
res ita sc habet, licuti herba, cuius femen ab aere non imp cu
C3 P
quominus m terram cadere postit : Si vero super petram c ,j(
petit, quia ex saxo non prodiit, ita quoque hoc lernen , in te tratst incidat, facile impedii i potest, quo minus ulterin 5 ^P (( j
grediatut, led haereat, & temporis longinquitate pereat. 51 ^
i v| utiii i v p-e i *■
(uti phantastici quidam, imprimis vero Aristoteles arbirr 3 ^^.
ve"-'
metallorum mater estet, res plana foret : Sic enim fernen dens , mox ad originem luant rediret , aut Mercuriale* '^ ([l attingeret, in quas iemetipfum feminarer, Sc denovo rclu r S c (l verum phantastica haec opinio, phantasticum semper s'° | tll (11 iit>
Nullum mt. exitum. Nam sicuti herba absq, terra ex solo aere crclceret 11 ^,
tillum tx fi. j ta quoq; metallum ex terra sola aut argento vivo vulgari,
1 . * Mt vis plaustra cius plena in terram seminaretur, crescere non P°
v ’ quod quotidiana experientia abunde testatur. -jui,
Fieri autem (olet, ut quandoque radii stellarum j^iiS
ia Utra J&trturio irtfsit .
& mineralibus, qu« a summo luo statu deciderunt»
Gamma, penitus ingrediantur, & se cum ipsis uniant, unde torum triu. onuntur> q u) cum ifl a influentia (e insinuant, fc signatura 01 |]j» turaalsequuntur. Hinc est, quod super lapidibus, lignis» 111 & Gemmis variae figurae inveniuntur,quae nihili »stirnan 1 ® 1 ^^.- tamen nulla talis fit figura, qu* non singularem habeat 0 qiiC Hiationem & virtutem, quod est notandum, Sciendum st tB ii« est, nullosnasei Gainmahcos, nili litbjcctum ipsorum" 1 ^liratum 5c mortuum, hoc est , conlummatum, öc ä stirpe > u , ßjrpi limi, led tamen nondum dissipatum: Qnamdm enim’l^^tfc
suaeinharict, viride est.Lcex radice sita propriam nutriti® ^
humiditatemhabet, und^omniaastra, quaeseipsiinfi 11 ® { |s, lunt, repellit j cum vero cit avulsum»tunc aridum P° r< ? a v{a i® & virtutes recipiendi desiderio tenetur, qua: quanapi* j „r. jllud immittuntur, ab ipso retinemur, & lignaturam acC yjiid'
Viridi
derer
rnuln
tui Si
tnont
trahe,
Huiu,
du m
Plicati
plicat
generi
Verbi,
indo t
(modo unius eiuldemquc naturae sint) Lc cum metallis, j]|s
lia.Vc Porce tnm vi
*>is. a j°lent niscai »ddas "sotse
j' r r* <
««ab«
^cntu Pctcip •nca u pbnix
ation
*liis i !‘Pum lc qnet 1
t ' Cl ali :
nem s
s Pcctu
quod
qnod
&«ti a
sor»
Hb,

Viridi auf» r ^ At AU Ch£MIC'A. i<>7
d«c dZ'" suh > ect o nulla alia quam lua propria signatura succ«- ^pulsam serta luo crescendi incremento, nmltmii ' nus sc >mo mihi fuit de Mineralium morte, Sc quod 'u> 6c coi 0ncm assequi nequeant, quia lernen ipsorum collabi- monte, n,n " IW| itur, per aquas (ubterraneas expellitur, & mtra tcahenHi ° ntc,itur ' Hinc auri sabulosi Sc aquarum lavacns ex Huius 0rtlls cst ’ quod aliud nihi I est, quam collapsum semen, dum “ ncriS Hint argentum fabulosum , ferrum & cuprum loU- plj Cat ’; V* omn ia semina collapsa sunt. Si mineralium multi- pli cat : h ° c modo non impediretur, sed uti vegetabilium roultt- 8 ct 'cri°^ l0 ® r<: ^ um sunna haberet, tot metalla gemma: Sc omnis Vero i S .! I1 ' ncra i‘a haberentur, quot crescunt herbae, quoniam ludo, r 'Hqtutn multiplicatio lequitur, i Jeoqtic etiam multi- a >um tructuuro est denegata.
\i a Y * c sufficiens St gcncralisest instnictio,quomodo Anima- porc C ^ eta ^''' a & Minci alia crescant Sc multiplicentur. Suo territa te cautiorem factum > & harum rerum silentio rnuni- Cjyj j lrttro > specialem declarationem Sc cxplicationcm.ut omni- b; S arum rcrum scientiam lingularem possideas, a me obtineri' vt ll * c f g° respondi. Gratiasprohacinstructioncbcnc- ^ij^^mma tibi ago summas, Sc posthac in hisce rebus peragen- * j 5 a ntior er°. Summopere tamen unicum adhuc ut prioribus «»*• atepcto.Sc mectudia», quid sibi velit ille vapor, qui ex ’Xtione Sc conjunctione spirituali . corporali & minerali, in rr * centro elevatur. Ad hanc interrogationem, paululus» ine- ^abundu* terram spectans sic fari cepit. Totius Physicx funda.
habes, tempus opportunum expecta, Sc extera quoque recipies, quxvero ad ampliorem intellectum requiruntur, cx cb c a instructione susticicntcr percepisti. Ciim autem instanter Sc l«j niX *'^ Um ro g arenon desisterem,tandem sic respondit: Stipu- aliasj' tU , S 1 tc “'dignis h*c non esse communicaturum confido, C ‘P“U n* poena afficieris. Hoc enim, quod a me rogasti , prx- fcqiw- 1 * 1 m ' iac sigura, hac via a naturalibus ad fupcrnaturalia, ^“«ntc instructione prxmissa pergemus.
Heruli XC |? m F aratlonc , quam inter Animalia, Vegetabilia Sc Mi- ntir, Si"' tnu ' ,c “ m de Transmutatione verba facerem,cognitio« spectu '^ nu ^ Insirni addiscis. Et quam debilis sit Natura rc- ^ u °d nuT'’ ^!“od videlicet ei semen habere sit impoffibile, Sc prxstarc possit, quod homo potest. Item ^"ham su “ t " em obeiragogiam 8c luinmam hominis intclli* 'rtt* c cra “rtlalloruiTi materia prima acquiri Sc ex centro Ar tjb u i o ^ Uu i ‘ possit, quod tamen ignaris Sc stultis impoffibile m videtur,ficuti etiam xrerm ignis acquisitio.
•fu*
■0
&
/ Sc'
i#
n(f
n'
5'
ti<>
>»'
i-
r'<
[c«
jO iit' ii*
0'
■ii
It)
■y
ji -t,
•fl
it, r h
ii,
is Is c«
i-
is
n
T>t Mun s*- buU/i
Impedimen* tum mutti- plicatiou mi. neralium.
De vupeft cmtrulintiH* f#.
0p $umm*
„arti* prirm „ tipiu-
3’flc

&* fortist Vim.
hetnßutn- U4 anttdi.
Simmurum
irmttAÜQTH
0tip.
Vffttalrili*»
Vit *.
;68 Arc^ Arcani
Hac opinione falsi etiam seniper imbuti.s fuisti,quod wkt^, ntvn desti tictio pci Vini spiritum ficu postit, tum t ur.t n (p 1 ^ vini adhocprsestandum nimis debilis (it, abliirdinn t*nnn incombutlibilc per combusttbilc (iipcrari Quando nllts 'V i/ib' ritus vini abo’atui t tunc non amplius spiritus vim est, h“ fl, limius quiddam, tunc , inquam , t ffectum istum pr.rst-irepf ^ Si quieris, unde istam altcrationem lubcat, sciendum tib' , omnia vegetabilia St animalia (iuguLnein impiestieuiem rem , Scii centro terne concedam influentiam accepillc , dt j {
V
uti
all3
ablconfam continere, qux inipreltio adeblubtilis est, inoculo, qui quamvis totum effugiat, tamen ignis est, Utientiit ut potiaris, iiimina opus est industria. Summa attentione & intellectus acumine opus est, ut ea, quxfup r3 . „ji cui, animo bene recolas Stmtciligas. Postquam inviPbdis ^,,i Se vita leti omnium rerum motus pei attractivam Kn» iai, ..({ proprietatem, (e cum lideralibus astris conjunxit, Sc ha « 1,1 .j», exictheieo igne & astrali acic, Ipintuale corpus tale f‘ l ^ ll ^j [ jti quale spiritualis istapiimaconjunctio admiit.itmncm suFP tu (f «kl corporalem mineialem scilicet aquam r onsiitiiend,’ n ’
qua omnes gemmae , Mineralia &. Metalla luum oituin u l'*, c n»
cttic u fit irr
Tunc virtute Sc vi istius Ipiiitus fit magna commotio#' £ (t c trepidans quallatio (ut in ista figura \ ides) & aquam im' 3 c ] C (t* facit, vaporem excitat, Se subtiliorem cius partem ^
reddit, cx qua gemmae oriri (olent. Eodem plane mo <, '". ) j)it, cimi aqua vulgaris incalescit , melior pars in vapon" 1 ^ craslior vero pars in aquam rursus (e rclcdvit, & dei ^ sl '^ l ii' J ortum suum redit. Hoc idem hic accidit, una pars dc ^ (e aliquid paiticipat, Se spirituale corpus in optimas S cl l]' tranlnuitat, lices veib in metalla .altera vero pars, qu*
vincere non potuit, in subtiles altitudinis terra: rimas Ic# " lC iP sic que aqua per fabulum le purgat, & omnem suam ml s’ u , I ' ]U liifl 1 in terra relinquit, qu* propter pondus (uum iterum ad ^ gy cadunt, Sc 01 tum suum repetunt, subtilis vci 6 vapori 11 iCt ut, dum non tillit, per motum enirn (uum magis ac mag‘ s & mediante terra & calore naturali eo uique propcIM 1 " # in vegetabilium radicibus, (qu* attractiva proprient' P°. j lU jli f indesinenter dc terra sugunt,) attrahatur. Sic igitur >P pi<' iste vapor, invisibiliter m radices intrat, in omnes k el . „git« tes sc insinuat, & ic cum subtiliilimo herba./pin* 11 C ° l jtur^ apud iplum manet, Scfeab igneo spiritus corpore p a ttneri. , t
Herbarum quaedam maiori vi attractiva pnedit* inter quas praecipuam judico vitem: harc emm non (olii 1 •
Irr, led tuam pmiiliineSesubtiliiiimc attrahit, huic 1 '',,q>1

Emptangschein - RMpissS - Ricevuta
X)4 ßvritu Vim .
Dtinßutn* U4 ctntT*U.
4 $ 4 tnm*rum
fr mettiUoTH
trip.
ftfttAbiU**
r,r».
Z 68 Mac nun J< vini ad incomt ritus vi limius c Si quarr omnia rtm, & absconsi in oculo fluentia attenrioi cm, am ßcvita s propriet; ex anbei quäle spii
fld COl j'C
qua oron Time vii trepidans fecit» va{ reddit, c
rsr.
cinbczahlt von ■
versus pav -
versati dai
U.
-
auf Konto aucomp/e^b . ai contos
J*yy*A..v' .;•>..
ri .
i.L ...
"V 8606
T" r ’ :: '¥"
N
Für d^e Poststelle i J>our V office de poste i l’ufficio postalei
o
O *
s .~ (55 X 105 ).
cunt aqu;
craslior v ,
ortum futim redit. Hoc idem hic accidit, una pars aliquid paiticipat, & spirituale corpus in optimas !
transmutat, leces verö in metalla . alteia veropais, qu* „ji 1 ’ i
nd<;
c ’" 11 f,C
l.<hi-
■tuf.J
p;>.
Ä
Pt
SjJ
J0 ><;
m J
L ‘°fe
tO*'*
I . . .
vincere non potuit, in subtiles altitudinis tetrx rimas it ft ^ ficque aqua per fabulum Ic purgat, & omnem suam m terra relinquit, quae propici pondus litum iteiunrad g|S' cadunt, & oitum suum repetunt , subtilis veto vapori"^ ,,xtii0 dum non lillit, per motum enim suum magis ac mag lS jjoir^ & mediante terta Sc calore naturali eb usque propell |llir, j] c pt,^ . in vegetabilium radicibus, (qux attractiva proprier."** R 0 . jtsi** 1 * : indesinenter de terra (iigunt,) attrahatur. Sic igdd* ^ •
ilie vapor, invisibiliter in radices intrat* in omnes h* pji"^ tes se insinuat, & fecum subtihsflmo herba. fpin ' 11 t 0 .jtiir" £ apud ipsum manet, Jcseab igneo spiritus eorpo** P a «meti.
Herbarum quaedam maiori vi attractiva praedit* ‘ , 0 tdj inter quas praecipuam judico vitenv. harccnininon' 011 ^ q u ‘ ter, led etiam piuilbineiksiibtdilliinc attrahit, l ,inC 1 y'i

Vapoi
bäum
veg ct
«es tu
Vivan
fliese
bilibl jieiem ni« vi
«mpin
subtil,
‘sti d u
seu V;
«sagn
titate
«taio
spiiitü
beet t
^nim
t atq Uc
C tas, !,■
I> ^UtN.
i o P r ima
ii. «lue t
ai ) c ha,
iianim ^er- 'artem aliis harum radi -
natu; qust invisibiliter
i de veget j- equeilla re- iam quod in
«itate ini st,
>, Nani per »- Summi
aio corpore >> *rnt » tali Ipiritu», pnncl- itralis cum „ pti- ratvaqtiaiv «.
e meridiata,, 'egetabilcm,» is. Hoc sci n stabilis vel ormptibilis
omnes j> 0 V'
CU viti metallo- icst materia
,rum. ldro- De mMt -. ebcs.quod \ t
ribuem, ut *
!« ha, ,;-•: ■
>d. q Uuu tu m rena pioiunuiuimum, VI tuum ulum ampuet
Pastis. , . > hifsK
Ulterius pergo in hac materia prima. Hancsiliquidam irce- vUWti* ris.&pc, incombuftibikm spiritum vegetabilcm(nott vulgarem) juseris, aurum »argentum, omnia mineralia & "eminas in illa *
°Pi ete fc instar glaciei in aqua calida liquefacere,destruere,mor- >»
|'ncatc, 5 c iterum renovate poteris. Hac ratione,inquam, Astra- ”
,*!? spiritum (quasi lucernam, in qua ignis aeternus 3 c virtus al- dum® stell* aeternae sapienti* habitat) visibiliter nanedei, vide-
«• tangere Sc sentire: ignem dico inconsumptibstem, nottelque ?
'«squelucentem,Solem,Lunam stellas ,tarbuculos& omnis S Cr >rris ignis splendorem superantem, oculis tuis conlpicics > 8 c c Dtlu s firmamenti perfectionem in ipso obfei vabit. O homo, mt -sura, quantum donum di vinum, quod id, quod supra omne*
Vi t? 5 ^' ^ urruT| c elatum, Sc in terra profundissime existi', bre - j, or * , um spatio adipisci pote», cum tamen longissimo 'e' 1 ’, ^insutcnti bist, m ^ occupata , & te propter subtilitatem longi *'»
V*l. t. Äa Sihanc Pl> *

y W>$h ' ^ AB A t A Ctt EMICA. ?<?9
batun, ü WUls 'UMM3M cdauiam» ciusque rr fytfctu aliarum hcr-
tfl '
Dat wtn ^ — ,
Vc 8 ct abi||^ n:im quantitatem exsugit, ikrclquam partem aliis
Ccs *»Oij s u k ■ S re ' mc iuit. Pars huius vapori*, qua» In 1 harum radi.
y ' v anj vim"*’ * crri »m transit, St in homine, Sc animalia i quas
Viescit aura ct‘vara habent'; incidit, & in illis invisibiliter
v'^usSc a' ent ^i aurcs arl 'g c - Cum scrmories iiraedicti de vegrtä- ^f' ct >da tJ. mtna ’^ us recipiendi sint, neque Wc, neque illa repi* vel ; * n °nenim aliter inter sc disterunr, quam quod in
1 u. »w™„o x, m ,i nr | ni lan titatein<st,
>3
Summi ariis ptincl -
ptt*-
" P
(i
t»l
1 O 1 '
.5
$
,V
<
ji’ 1 ;
1*
0 t
S*
$ r
C>
«p
<
t^ c
V
,rn Pi ln di'* vapor iste purior est; fk maiori quantitate im subt l"° rem vero puro vapori similem facere poirs. Nani per u j,-u , <rn theiragogiam eo redigendi sunt, ut in aquoiin corpore „ f t Animali,& Vegetabilis seihcctuna cum Minerali lpiritu >>
Va P°re capiantur » & postmodum (piritns Mineralis cum .> t i ‘ ^discretione a reliquis sepaveuir. Qui luet in pai va quan- i>
^ as . c * e exhibeat, summsc tamen est virtutis, Se luce menduea .. j- 'Or. In hoc statu spiritus iste , Animalem & vegetabilem .» jPUitQ (j volucris;eo adducet, ut libi similis fit fuimus. Hoc sci »
!'.*.* ( otius artis fundamentum est, ut spiritus Vegetabilis vel UimaliscombustibiUtatem luam derelinquat. St incorruptibilis . att lnc immortalis fiat. Hacc clavis est ad reserandum omnes i.or- CY^tu/.
* as » hic habes veram primam materiam gtenmarumSc tfietallo- * l, m. Hanc tamen rem , si recta via reputo, hacc non est materia
ptirna, sed triplex extractio ex materia prima Gemmarum. Idro- <lue Dcumin aeternum laudare, ciqtte gratias agere debes .quod 0 ' m * f i- se hac re dignum fecerit, & tantum intellectum tribuerit, ut r,4t P r,m d ‘d, quod est in terra piosundistimum, in tuum usum adipisci Possis.
. Ulterius pergo in hae materia prima. Hanc si liquidam fece. Dffi&ieut * ls >8cpcr incombuftibilem spiritum vegctabilcm(non vulgarem) soh ■** tr ' S ’ aurum > ar gentum, omnia mineralia & "ernma, in illa *
'ifi CtC ® t ' n ^ ar glactei in aqua calida liquefacere,destruere,mor- >» u «te, 8c iterum renovare poteris. Hac ratione,inquam, Astra-» _ , titr s lr !?‘ m (stuafi lucernam, in qua ignis «ternus & virtus al- Spiritui tc lm ® stvllae «ternae sapientiae habitat) visibiliter nancisci, vide- td
dies"^! ** ^ ^ cnUrc: 'gnem dico mconsumptibikm. noctesque 9 per< Ph. ge n ^ <c . Ccntcm » Solem, Lunam stellas ,c.irbuculos&- omnis t 0t ' '). l e ms splendorem superantem, oculis tuis conspicies . &
Cte atu rmamtn )' Perfectionem in ipso obici vabi*. O homo, mi tcel^ uänttim donum divinum,quod id, quod supra onnv. s >1 horai- ' alatum, Jk in terra profundissime existi', h' c -j-ppud Jiic Por<; r “*"sl' at '° adipisci potes, cum tamen longissimo tero A d ^^tior. occu P au * & re propter subtilitatem longi est
Aa Siliane

1
Arca; Arca ni
37® AAL Ä stRVffl n l ^
Kuriern s- Si hunc superccelcstem, summum & incombustibilcm ig n / . <h JPh. t,m siimmepurgato corpore conjunxeris, Sc ex his duabus i 1 bra& alba,) splendentibus (bellis, imam feceris, (mediante v> . licet spiritu Hermaphrodito,qui ex duabus naturis,coelo Sc (C oS factus est, unde albi Sc carnlei coloris, & verus duos extrd 11
per
&' e '
polos conjungens Diameter esi,) 9 , inquam, cx hac conjcu 1 ' ne novum qui in aeternum durabit circulum (de quo multas ferre postem) feceris, virtutem superiorum & inferiorum l ,J bis causarum.
Otucidau» Attentus esto ad mea verba, hae res enim paucissimis ' c ',i
/>A. lates fuerunt. Primum animam cx corde terrar obtines
Si £ ,
cerf ora tu ■ enim cor in homine nobilissimum est membrum, Sc nihilo 11 ' 1 « " tantum est animi domicilium Sc sedes -. Ita quoque corp 0 '
4i haec aqua est cor terra:, 8c omnem terra: virtutem in se con* 1 ^.
« Eodem modo , quo nucleus im pomo, totum pomum
ic>>
t tutem eius in le continet : nam ex nucleo iterum a> bor ^ t4 irum fieri potest, (ed nullo modo ex pomo, nucleo dc” 11 ^ << Eodem inquam modo li.rc aqua omni virtute plena est ^
4« terrae vira. Hanc aquam autem tu non capis, led altius q ll,sl f Animam, Sc Spiritum suum , non animam illam, ex q"‘ ir '| jl jii / la nascuntur, led corporalem animam, quae cx corpore ea> culi orta est.
Eccc hic habes in vegetabilibus, puram carbunculi am n j|, minime vero suum cor pus , hoc enim tam alte ascendere > 1 sed animam suam habes , dico. Ex hac anima , alicrai 11 ’ ir y
tertiam animam desumis» quod fit per subtilem tuam ffb _». :_ __ ' ___ r,;« .
U»‘
tionem & purgationem , quam ex parte quidem scis > .jjj). , C. _- -___ ... ii__.st, C* 1 , . **
finem tamen nondum perduxisti. Haec anima est pura
Mareria lina, cui nihil est limilc iiiper terra, quae tua quoq; est ^.anii 1 ' 1 £s forma. J am quid de Forma sentiendumaudi quoque. Suirm" lS j.. P' coeli > est Sol, qui omnes creaturas conservat. Sol iste »H" e juS
imo mortuus eilet, fi ab igne xterno non accensus &h' cfrl ^ r ci''
edet, cuius beneficio extera: stell* accenduntur, despb 1 ’
/■ T %.-r . ,-.1 /• f*' * X
suum nanciscuntur. Jam Natui a cx Sole lernen accip 11 ’ ‘ ' v i’ s<7 femine carbunculi, rubini & aurum crescunt. gc&
__ ,1: I_1_:_/r.__ T'ii.ml!*’
Carbunculi haberi non possunt, aurum prae manuh" T1 ^ i)|lt -
■•iil ( ’
isto vitam Sc semen extrahis, Se illud ita praeparas, ut cal ^ rf I 1 ’'
simile fiat. Hactenus unam animam ii luo fecundo cotf parasti, Jaminlistis , & alteram, tum etiam tertiam * c ss nem instituis. Hic nullus amplius carbunculus adest > 1 gfti' respectu istius animx, ut plumbum,si eum auro confer a h; f niandus erit, sed ignis parvus, coelestis, purus, clarus ‘ l | c ^ rS jW'
praesto est. Ubi igitur nunc sunt illi , qui statuunt, qum rurant lequaturf Non sic sane res sc habet. ArsDon' 111,
ri"
Tl<)"
'iiq

nrmN Cabau Chsmic^. J7*
u(*nn?T ' «v'-r Umites soos non excedit . & nb arte multisna- Ars ma tt~ *dco£ i Petatur * tumquamenim materiam 6c formam istam r tu&f»r~ multo *. V c P ot fst. sicuti Ars, nunquam ignem «apimhcat.äc ,„„ m tx4 l c»m a, r " nus tentrum terrx. Hic igitur Hermes rette lcripht.
«Sinis r Clf . : gloria totius mundi, fortitudo omnisforum-
,tis - 6c omnmm rcrnm iubtilium victoria, riles 01 Uc Medicina poteris primum vegetabilia curare, ite- MtdtctnS. ten, ■ i° lcs scilicet fertiles facere , byemem in tcstatem.äc ista- ph. tffett-t *tlis(' ycnit ‘ IT ’ cotrvertere , ut in hyeme omnes heibaS, quas muttitis** curri , habere queas, ut iretba aut aibor in unius anni
0 quinquies vel lexies fructus tuos producat: Item cx cent lCtk ' 3 Nonani > ex vetusta Sc putri arbore, iuvenem seu rc- ceras ** ’ tX 3mar i s pbmis dulcia, cx pyris cerasa, 5c vice versa ex 1S Pyiafocerc, sicque omnes herbas 5c arbores in le invicem
1>ou '''stran/ m utarc.
cu | cm dc omniaimperfecta metalla in perfecta, $c in carbun- a s 'ubinos, smaragdos Sc gemmas convertere, ex auio&t ceh' nt ° l 1er Multiplicationem ineffabiles summas producere li- jt. adeo ut cx una parte non centenorum, sed millenorum 'tuum tinctura fit subsecutura.
Tertio hominem ab omni morbo liberare, ex sene |uve- tm > cx a gro (anum saccrc. Homhris mentem & cogitationes; üt ex malitioso probus & pius Kar , murare , integrum tibi Crit. Qind de bis effectis tibi videtur! Nunquid bic summa Hmt? qua: tamen relpcctu eorum, qu* sequuntur, pro exiguis censenda sunt , Hcrmctis enim verba nondum fatis explicata •nerunt.
Hactenus de naturalibus, nunc de supernaturalibus quoque ^‘quid proferam. Hic clavis est ad reserandum coelum Sc ter. tu* 1 ’ u° C C ^' ni penetrare posti, ad summum cccli fiimamcn- VaU a ® 's n '* centrum Sc maris profunditatem. Omnes montes;
« 1 ’ 8 ram 'na > bruta & homines, Sc omnia tranfpiccrc
^ vitium videres. Omnium rerum proprietates
cor'r' CnS ^ f lc res abionditx tibi erunt manifesti. Omnia omiv* *p ■ . um **' amur » omnia potes, coelum Sc terram cogis, ftarc” ' Jlntus i'bi obediunt, tibi inservire Sc ad nutum tuum rnittcT^ 1111 ^ 1 '. Oconia pi xfentia Sc futura, quantum Deus pericli ,r.I Cx ^ c ' ‘ r ‘ P otes - Hoc est mundum creare , Sc cius po- UJ tetuacciperc.
lin~..5^1'. s Ver o horum omnium sit modus Sc ratio , in suo rc-
ui loco: Hxc enim fupernaturalia Sc magica liant. ut antfe’
"■tquit .. ..., v.— '“''i, ,
c X '< S) fortuna tibi favet, ut qu at naturalia sunt»_ j^tur. hnem perducas, Vitee fupernaturaUa tcue quoque & 4 ccr rorca tx his omnibus de prsstantia illutum,qu* te docui, ^„eM

37* Arc^c Arcani
quMXic©inmisisti,facisejudicare potes, a quöllt posthac tin* vcas, Se cautius in hac re agas, scdulö te adhortor. ( J(
Cümhxc omnia animo revolverem, Sc increpationes ^ longam auscultavistem, super acutis spinis aut lapidibus > ^ mihi videbar , Sc dum visionem istam in valle profunda conte piarer, ä tergo aliquem strepitum, qualem veste serica vestis attritu excitare (olet observabam, cum igitur circa^ cirtumsplecrem, cccC canus quidam barbam ad cingulum 1" t usque longam alens, oblonga veste atra vestitus, in una U 13 circulum, inaltera vero gnomonem seu normam gestans parebat, qui taciturnus prxrcribnr, Sc ad globum properas culus proceritas magis ac magis adeo crescebat, ut globum 3 ^ aedificio altiorcm, media corporis fui statura longe siiperateN Mensur*- capite suo ad Solem usque pertingeret. Hic senex circino tto riebt ientrum posito,globum circinabat,urxqualircr rorundusi«* f p
tttknlißici deinde circino suo gnomoni imposito dicebat: Ter facta e»
tiplicatio in ipso. Postea circinum iterum super globi alu* ^ stem collocabat, 8c mensuram cius usque ad firmamentum, 1 *^ firmamento usque ad supremam stellam capiebat, Sc ***fyt- vociferatione metuenda exclamando m haec verba erumpe jjS
,sve f *
Hoc est unum ex quatuor per tria abscissum. Posth* c Jiucas a suprema stella ad globum usque ducebat, quas tra* 1 ’’^ fim ducta linea in triangulum ligabat. Deinde cum circis 10 ^,,, duas triangulares cuspides ex centro evehebat: harum cu[P' angulus unus centro nitebatur, alteri vero columba i» 1 * 1 “ 1 ,ji
3 uam conjunctionis Sc vivificationis spiritum vocabat. K
uo modo dicti, cum angulis duobus trianguli prxdict* ■ e ,n dantur, deflamma ignea in lineam triangulum const' ull ,M ( .|i' ferebatur,& ibi quiescebir. Ex parte inferiore, stella alba f )V j. dens sursum prodibat, qux duo in quadranguli medio fib» j(1 j* «cm obviando se contingebant, unde haec stella instar rubra fiebat, Sc tantam claritatem emittebat, & oculori“’ 1 ,j; rum aciem adeo perstringebat, ut illam vix potilei im Triplicem enim claritatis circulum de se spargebat > st", fpy primus & proximus aureo flavus, alter ruber, tertius vc s 0 , guinco ruber erat. Summus huius stell* splendor ra "p'LnJ^' que erat, ut stellx superiores Sol Se Lunä firmamenti >p (Cr( i rem suum amitterent, St sanguineum colorem induerent quoque virorem suum perdebat, & omnia rubro t0 '° re ^ gse' erant. Dum hxc fiebant, ignis ex stella ista prosiliebat, burri istum cum toto firmamento concremabat , ut , i[ a i(s a ' Luna, cacto Sc terra ne quieqUam remaneret. Posth*e e ^b“* rotundi speculi aut disci instardilatabatur, in quo ne» vu aflbut tfanlparcn», Sc smaragdi viriditatem reserens» c "

^aspirnit* Arcaki 575
b-lt • null.-, / ° C o " ro clariore , atque toto sirmanttnfo appare- * Xc ' at >iando 5 rBCn clrcu ™gyrationc l»c observata. Hic senex ?Ppreflj » ’*!' - laudatus Iit Deu?, quod tandem malitia est i3r.._, mamfcftata. Gaudete fila lucis, quod tcnc.■
r.#■
b -> «veritasmanifestata. Gaudetesternum
VobuT t8l ? us cst fistis; So1 non nm P! lUS ° CC ' ^ ’ u i tic fatus dis- r , . ' Uc «bit,tKc obscurabitur vobis unqua ’ lLmcus addens ritun ,
|Lu Huic ''«velationiColophonem . a ; 0 ,Uatotius b*Ußte*
' l : Hsc figura summae cur* tibi elfe debet, q i atet se- ß f „ t ßc:
Petis tui fiogi^jrjo continetur. In hac inquam ^ ^u'am uo ,
'«m ommumsecretorum, tam quoadicsnat si tamen
‘sernaturaks.qux omnem hominis captum super ' ,,
Ptnbus St pius fucus, Sein Deo fiduciam tuam poluens >
adipisceris. ■(>;
Hactenus quam longi Ars naturam superet P CI s*P ^ *
"tute quoque quid summum illud arcanum. seu '*P ,. . ■ ^
rj'orura fu, videamus. Hinc quantum vulgares r h,l °‘°£ s 'topo aberraverim, & quam temere quidam de hac ^''Pserint . 5t in liwzuamGermanicam transtulerint, st u0
sensum ipfimet non assequebantur,tibi patebit.Quilibet e ‘8°
^'mum advertat; Hic tu verum huius rei fundamentum, ut s 'eu Philosophorum scripta vecte intclUgas, addilcc*.
lapidis philosophorum
cUra explicatio.
tKteiroganti igitur quidnam Lapis Philosophorum eflet.s^
* respondit: Lapis Philosophorum cst Microcolmus per r g rationem factus: in quo superioris & infer,om stell* cflentu ‘c * n medium collocavit, 6c ibi sedem fixit - . Defutrvtur eni P
«x summo vivifico cccli centro , quod suum supereqe e i •
*< mcomprchcnfibilis ignis est,qui coelis,stellis,Planetis 6c om -
^ Us elementis, vitam, lumen, motum, virtutem & fu > c
tunfert: Pattim ex infimo putissimo, pcUucidisttmo
u ». quod aqua corporalis cst, qu* terris vitam, virtutem Sc ope rationem tribuit, ,
Ex istis longe a se invicem distantibus centus, (ex st mtres virtutes mundi fluunt)cum arte intercedente per ^"oditum spiritualem . teu Diametrum coelestem co P u ^T' tl COm 'cctuntur, tandem lapis sapicutum (aoim?»corpus P , Us ) componitur, in quo superiores & interiores vntu c . '~ ctr-E sunt inclusx , unde tanquam verus regeneratus
essentia - Jam perfecta toti mundo dominatur . ^
K^’ l *°HonVinus Macrocosmi pro ratione fu* »atm* a PP >US _ e«- Estenimtam excellens mundimysteriü» ut CIUS am .
A a

Triplex
purgatio
P.
solutio & coagulat to
fulgurit.
Solutio
fytr*.
JlegeuerX'
ftg.
374 Arc^e Arcani ^
anima & spiritus, sint anima: purae regenerat* , 5c p* l ' ,c ! Ji quinta: essentia:, ex centro coipis superioris & inferioris j 11 j }l slefumptx. Veristimeenim corpus, cll anima & quinta e ‘ ^ j ut etiam anima & spiritus ratione lui generis, quxtctti.' vl ^ suis (ordibus summe suerunt purgat*. Quocirca corpi' 5 centrum est seu anima ex corde tcnx, vel corporalis •'‘j ^ Anima vero eius est centrum anima: cx lumine le'crno ^ 1110 : Spiritus denique dl ceptrum anim* cxSpirnuAst 1 ’ 31 ,|i sinnamcntali. Quicunque igitur summas halcc virtut fS ^ impetrare, ultimam lapidis materiam in primam rcloW Jt ’ (1 , per regenerationem ad suam perfectionem adducar ‘'s 01 ^ Nam materia, qua: solum pervulgarem (blutioncm 8c £t\S ( )l tionem praeparatur, ad hoc opus non pertinet, quia 1,11 - a li- regeneratio, led tantum purgatio, qua corpus instar pä 1,ril jii quo lavatur, Sc sordibus luis exuitur, de csctcro yerb adn veteri suo statu adhuc manet, tk corruptioni subjectum fn ’ t j alia solutio , nempe aqua coelestis & inconuptibilis cogens & illis dominans, requiritur, ex qua tanquam <■'* ' n prima vegetabilia & mineralia oriuntur, qu* horum cCl1 ( fiS aggreditur, vitam quxrit, St illam cum sua virtute ä c t o' Membris mortuis separat, purificat, de potentia ad asl"^^ii movet, ficquc corpus moi tuum rursus vegetat & vivifi £3t ’^(0' sua anima St spiritu unit, unde ipsorum vita St vires altu'* fidunt, St tandem primam St veram suam perfectionem tur. Nam fi corpus primum per spiritum anima sua pri' 3 Ii*e duo purificantur , St deinde iterum conjungunt’ v jvi' corpus antea mortuum , fit coipus regeneratum novitas,
ficans , quod in omni claritate resurgit, St est nive c ‘ 1l ' or t,il c ' clarum, nulli corruptioni amplius obnoxium, sed m' lTl q^cs* 1 animatum,coeleste,clarificatum, magnis virtutibus „-»d TjLegtntrA- fructum ferens. Hac de caula regeneratio nihil aliudeft ’
ftoiii* Ph, - -r -1 -
ifXplicatio
corruptionis separatio, incorruptionis restitutio, mo stl
vitae redintegratio, virtutum elementaliumremotio, stium instauratio: St tandem malignitatis extirpatio,Ari^i#' excitatio, elementorum sterilium regnantium mors # catio, & virtutis immortalis atque coelestis vita. N3 r0 ^, (0 rp llf dum antea in veteri corpore naturali corruptio, mors ^ jpjrA* impurum, dominationem suam exercuere, animam l ' 11 oppresserunt, & virtutemiplisabstulerunt: Ita m n0 ^fpiri tal ' & per virtutem clarificato corpoic imperium anim* - *■ in quibus vita inest, rursus traditur : Qu* duo illum"' ,1^^ bilitanr corpus, St in gloria , dignitate, potentia St sibi assimilant.ut in posterum haec tria simul regnent, ^
Jia sua facta exserant Sc ostendant. Pf

* Cabaia Chimica. V)
«« u r^ neratio 'nqunm est novus spiritualis & temperatus Potem slc,ltUUs ' «onfta« » spirituali*. animata 6c lupercodeftw immortalis, spur veterem statum lottgc lupcra ,
gtner, subiect;a est ,('ed super iUai " e * alut3 /. adc-ompetxe-
mtrod 0st ' m nov * vrmtes /Se nova efficaciffima «H En mm , atur - Nam corpus . quod antea iegne. evastum ,impu triat '^"c^tosum, corruptibile, infirmum t< impotens cr >
V Q i ipiritui p*r regenerationem simile sit , vivum c »
Vi, ’ bve.penct^ms»puvum*tubulo, chrutri # poten u
tci ^ plenum, immortale , incorruptibile , in ctlcctu pote .
co ( bcns imperfectum ad pellectionem adducendi 5c ist « 1
Hinc regeneratio in tribus consistit. Et primum quidem in 0r poiis mortificatione, cum illud in materiam primam resol- f' ltur i 5c ipsi limile fit,hoc est,cum vegetatur.'Sc in iptodormien - ,n cs vu es excitantur, & inactum producuntur. Et cum per r». Soieratioucm ci anima & spiritus adimuntur. Deinde m cor- poiis 8c spiritus purificatione, cvmr videlicet ipsis externa 'nstjfcfa . corruptibilia elementa subtiahuntur, Sc in locum eÖMm ltl vi(ibilia ablcondita, & incorruptibilia propria coelestia elementa (ubstituuntur. Tertio. In conjunftione cum puro corpori sua pura anima 5c spiritus rursus ad illud vivificandum» 'nfimduntuv, Sc hacctria simul uniuntur, clarificantur, permanentia Sc atqualcm virtutem habentia fiunt: unde Hermes in hoc dicto: Aufer ci animanr, Sc redde ci animam, item in hilce Verbis: solve & coagula, totam Phiiosopbici operis methodum
comprehendit. . . ~ r
Causa auirm regenerationis est, quia propter horribilem cau : c Adamilaplum.teri x.id est dementari,corporali & inferiori par- Regenera - fi mundi maledixit Sc corruptioni subjecit»ideoq, nec vegetabi - tianis P >• 11 nec mineralia, neq; etiam animalia ad pristinum suum statum a j>t virtuasam naturam redite, & perditam suam perfectionem
* Iquc regeneratione recuperare postunt.
Cum igitur regeneratio Philosophica nihil aliud sit»quam ?/ lr S 1 ' K ' 1 Sc iepav.vio boni a »urio, anima quoque summum lllu d sit, cui vita meli, quam sequitur spiritus, Sc tandem corpus, cpjod respectu istorum duorum mortuum est; utiqr nsccltarium - ut anima, spiritus & corpus a sua corrupta n itura (eparen- efp’ ut *'? c ttia in opere Philosophico nd nisi anim® Sc quinta»
j < " m '*hant : Nam si anim® regenerat® corpus quoddam qua-
; ^cunque illud fuerit .adjungas (ita tamen ut hoc carpus symbo- tst leu convenientiam cum anima habeat, alias ex quolibet j Vcp* 'l'V^hbetJtunc coipus hoc anima: oblequium pr*stat,non
| 0 anima corpori, ratio h«c est, quia in anurxt est vita, & 111
A a 4
anima

A r c Arcani
» iv v i«; j i iv v n n i
anima regenerata potior & aeterna vita, vetus autem tC, ^ u per te econtra mortuum est; ideo animam ut corpus ieqn^ . vivificetur, & anima quoque fiat necrssc est, adeo ut non n I quod oculis conspicitur, sed quod ex illo obtinemus, & 1 ^ per spiritum in subhmationem ducitur, *5e ira loquendo j,„)
Ide-"
> loqu
corporis, spiritus corporalis factum est, corpus voccinuS (( de spiritu judicium est. Hic enim postquam regeneratu* j, non amplius vulgaris spiritus est.ssd spiritus animalis incorr P j bilis factus est. In summa, totum opus Philosophicum t |^ ]1
almd est .quam novum coelum 8c novam tetvam facere: c & }! t dc<>' 'urn trahere , & terram sursum in coelorum locum est' . & collocare & procedendi modum, quem Deus in creat' ^rnttatto mundi observavit sequi. Nam in principio cum Datis c0C ' u|1 flt) tr** ,,Anu terram cieavit, nil nisi aqua videbatur, quae prima materi - 1 f f n *f t,e m qua coelum & terra cum toto suo exerciwr & terrae tem ¥b\ circumvolutae, abysso comprehendebantur, terra m P' .
^»rcm’De- a,| U a rU |ti yaciia & sine virtute <5c vita existente. Unde fof te ilfI i TXffWf: nKJÄimis atomos suos, ranquam aquosum vapotym, m' j,t.
atWVKjuam resolutam pro principiis irtum statuere ansam lS Super aquis, id est, purissima Je luprema pane aquae sp ,r 0 Domini incumbebat, illam fovendo conservabat. Aby^ UIT1 ' i;1 pi terra: & tenebras lanquam peiorem,&inutilem atque mn r - f( partem deleniit, & virtutem luminis 8c vitat in aquam ak ad< b ut statim ab initio per Spiritum Domini separatio ,sl j sohinone ct putrefactione facta stierit: ldcoque Spiritu* D y loluinmodo aquam, superiorem videlicet <5c meliorem ® c< j c)( ii , > ciotrm partem fovit, & omnipotente virtute suaestcomp^j, inefficaci & mortua aqua:pane in abysso tenebrarum s ^ 1t ii* Qyia eigb in hac solutione omnium creaturarum unstj 15 flt ii' A -a comprehendebatur, idroque Spiritus Domim» sr p- v, '.-inis suae fructificationis alis merito illam fovit .lcxit-^^,» r.fc ad perfecti luminis vitae tuae augmerttationcm > f’olh jiiarnomnia in hac solutione&putrefacti° l ' e j 't irnm luam per Spiritum Domini pervenerant, stipnik vitx statum properaverant, vera lubstamiah* f l u,sib uta est Dutp Deus per mandatum onmipoient' 8 ’ v | ltl) 0' ; n tun ab illa solutione , clarissimam» subtililfimam ’ . t3t{ ifl i’ii'iv.mi pmtficarisfimam, omnemque custallinam c ' , r op tff 1 rudorem luperamem aquam separavit » & ilD"’ ujoh iiu - mpu henltbilc m cius splendorem & ineffabilem “
,. . ^ 'em I iio-n' vocavit : Qua- merito prima aqua etiam,'
/ " . qm:t inon-.vbuscuanuis, omnis tubstantiac viva est ‘ c ar) ri |s '
* Ji cuius rfHuvio omnia mf nur.» conservantur, & r(C r or pia ?
uudccuani omaiu»n c*tcraiumaquaium mfenorum 0

tst r AH AIA CffEMICA. J 77
' r I’n' miu ' n setmiv.uinque locum pi ope Deum nacta Lueü prii & i«f rr - 1(| Us influentiam coeli, sidi* , plancta: omnia elementa prtetM & e Ur ' Kxiij 3 , 101 !' 0 ' 3 cum suis virtutibus & motibus conlcrvan jumm t r f. ^nt, c buccali* separationes in diversis gradibps lubsecut* ftilm.
r °nservat C ' 1tl011s , ,n Angclot um , animam» &interiorismundi PLciny, J K ' ncw Deo ordinant H*c Lux etiam coelum ena Catii Em* ?l , Ptliati,r Ut v ' vi * ,0,n ' - iicm mundus superipr vet invisibili? pjrcum.
• c]"o line dubio Tlato tum 'uis Idatis collrmavit.quia
' ' ' * —«ntchfrt-
est
s’ Luet
si.
inviGl'iii rou\&
into cum 'ui» iu.il»»»«»?- '
mundus vihbibs est comptehC«-
f ciy ’^ a b illat.urquam lumina Citatura D 1 1 regitur tx, £0t1
H
■"'c separationem altera nunc sequitur, videlicet triplex di- litferenria aqua? Inperiom, medi* Sc interioris.
coi , ,, Cir ,
Ole-,..
el.vn. t COe-:,
sepai ^uoj
S
" Mu ' - sex differentia aqua? lupe---
1 animam, fpii itum 8< corpus significant,Sc omnes tres
1 ■' I ir.coiv-prelunsibilimodo in Luce autprimaaqua sunt
''licnlx , Nam cx Divini Verb) mandato Lucem aut pri- seu proxime cognata clarior 6c subtilior aqua, ex ; ■ "iulum !u(h nontiuis «ndinemproximum secuta est»
■' intima debilior & ci astior aqua in infima regione, se-uccj mansit, quarum aquaiumquatlibct rursus litam . ui m obtinnit. Superior aqua est ccelum cluystallinum, Superi»? resp* ctu Lucis pro materia habendum , m qua instueiitiae <*»** (ali UCIS imnvortalisäc vivifica: tacileiniiai pictuiajadunibrant, öc chrjßaUi*
'e tampiain in formam imprimunt. adeo ut lupciiot aqua ista »um. yput se quali exemplar impressum,1 ucis (eu aqua: prima: igneae "t, in quo typo omnium creaturarum ammx, (ranquam Lucis,
Post Angelos, a Irci a generatio) llUrumque vita Se virtutes sc °stftidiint, adeo ut multiplices animarum impressiones similiter ,n >Ho existentes (ubsequantut, & hinc bono jure cotium anima»
* Urri vocari postit, quoniam ltxc superior aqua viva omnium ®"naiurn scaturigo est, quae cum suis donis & gradibus diversi- °de distributa: sunt, uttanquam spiritualis viva & invisibili* eoe!* m ' n f cl ' ora corpora elcmentalia influant. Hin« est » quod i m lingua Hebraica ignea aqua ab lseh &Marjmvcl Scha- «>ai|n, vpeamur.
»n aqua per separationem in coelos visibiles, videlicet MeJUsi
'isaf es ^* ne ^ atum > in Firmamentum seu primum mobste di- ?*"* °rl>e» 'stcst U1 { ’ * X st uorHrn singulo postea demum ipsorum essentia, jjfdtrum, t r ,n •septem ^lau«* cum aliis innumeris (ydetibus iterum ex- c Urn ' ^ separati. Jc rursus m orbes inserti fuerunt, prout quosdam C0 , lst P r °Pn's suis motibus, orbibus silis obstrictos & unitos esse Vicdio ' r C me< * 11 ac iua , aut lydrrum orbes, cum suis stellis tc s j_ cus sunt naturae , proprietatem animae & spiritus haben- * eundum Ipintus in ipsis latentis naturam. Hinc est, quod
A a s lup«-

37S
Arc.€ Arcani
Ordo in- fluent ttt-
snperiores Sc inferiores aqu« se separant Genes i. tanq l ' at11 ' 3 medium a Deo interpositum , ut per illud Lux & superior cum interiori aqua corporali se unire possit, quia absqp e tnedio anima sine spiritu nunquam cum corpore convenit®^, test. Hine inquam esi, quod l.ucisdc superioris aquae ' m r rC ,- jfi' nes prius in medias aquas se insinuant, quae corporalis Sc 1
Inferior a- •jun/unt 4 Element*.
CÖsetfutn- ti.t ex supra dtftu pro opere Ph.
tualis natur■* (unt, in quibuscorpus spirituale quasi susioc quod tandem pro ratione sua: naturae & proprietatis, in i'“ r rem aquam influit, & sibi corpus adaequatum Sc simile 3pl’j |t j priat.unde spiritus,aqua invisibilis sunt,in aqua visibili abse 0 “ similiter a^ima quoque esi incomprehensibilis aqua ignea“ 1 * ritu, in aqua scilicet invisibili comprehensa. m
Inferior aqua esi corporalis, in quatuor elementa,, & stl j f j. quaelibet harum aquarum in vegetabilia Sc animalia si'“ “! |,|. btita. Ignis respectu Lucis tantum est aqua; terra pura i' 1 ^ ^ tionc quoque stetit, Sc aq»a sint, mmc vcioestaqua coag“^ unde ante lapsum Adami clara diaphana lucida , immar" virtute, vita & animabus plena fuit, dc adhuc post con«P ll ° suam, in le corporalem puram virtuosem continet aq"“ 1 ' 1 ' (> sconsam, quamvis exterius nihil aliud quam impura Sc ten* (lt aqua coagulata efle videatur. Nam post lapsum aqua; inses 1 in quas virtutes (iiperiorcs immortales se immerserunt, Sc^ quasi suffocatae & captivx sunt, maledictioni Sc corrupti 011 ^;« noxiae iactx fuerunt, Sc morti in venditationem cesserunt cunque igitur hoc, idest, immortale a mortali Sc corn'P^^ legitime separare f Sc incorruptibile in antiquum suum s redutere potest, is Deum in creatione mundi imitatur» optatum statum venit. $1*
i- Ex his prxdictis prime» exsurgunt triplices > o1 |-j(i' materiae, triplices actiones Sc passiones, triplices anim® ‘’j^sii tus & corpora triplicia, item triplicia media Superioris» p,- & inferioris , Sc per consequens triplices separatio 1 '®* *" fluentia:.
2 . Deinde quoque sequitur, Talem unionem p fr & tionem puri ab impuro ficu oportere, postquam formae superflux, & impura elementa ab interiori soluta Se ablata suerunt netisi’^
3 . Tertio, Quod, quia terra etiam in solurion® 1 li; isi terra sola quxri, abyllus vero tenebrarum , idesi,tcrr u • Jc' j relinqui, viva autem terra sola cum spirituali sua ,K 1 beat purgarj. rV f“'
4 - Quod suprema Sc purissima absque mediorum > tu, cum infimis 8c impurissimis se unire nequeant. ^

s. Q C A * A I A C H S M I C A.' $y}
5c s c ’ st» 1 ’ 3 optima fle maxima pars aquarum spiritualis
* Cs flcsnj r i ‘ * Una evexit, nostiaraqu*artificiales, etiam volati- nu » Deus . . * debeant, quod facili fieri potest, quia atter- ..?!sl nc 'l',' um ^ primam >"»ndi materiam inaqua collo-
5; Wit
di
Sc
iodtacrlcncn r\“' H“-~
5 principium fle primam mundi materiam inaqua eo o 7 l’°ftca demitm omnes puriores creaturas | ecun
tl " 'Piarum prx manu liimfit. Nant in principio nulla «ea- Ptilrh 11 ' n,r: ' m( * st 11 ' 1 apud Deum omnes bonx erant > 10 '
t st »■*> amabiles,clarae,puvse, utiles, viribus, virtute Sc er effl ^ Clls: ’ stua: omnes coanationcm muttiam, influentiam 111 y 1 " Ul1 " tabebant Sc adhuc lrabtnt » unde etiam facile m c ■tenatranimutari queunt.
«ac de caula Spiritus Sanctus omnes creaturas , aquam 0 cat > quae etiam in fundamento tantiim aqua iunt, unde etiam ■tinia torpora mixta tanto facilius tractari, relolvi, purificari» ntris £ j |1 luum statum primum reduci possunt, alias enim fine f unt » car »’ & in primum suum statum perfectionis proflua vero hic de multiplici aqua sermo est, consequens est» t>t>od in nostro opere vera aqua intelligi, Sc utus cius nobis s»» i-uis este debeat. Hanc Spiritus Sancti regulam Sc ordinem»
Philosophus in opere (iio philosophico imitati , Sc quodlibet corpus in luam veram solutioni m redigere, hoc est, in luam a quam, cx qua ortum habuit, convertere debet. Hic tamen r „,
cautione opus , quod fcihcct illam aquam non oportet este H»x/»r<«ree »quam aliquam elcmcntalem aut corruptibilem , sed mediam» fertilem , incorruptibilem, Sc talem, quam Spiritus regat, qui in substantia, vita & virtute sua communionem habeat cumfupe- tiori Sc inferiori mundo,id est,qui aeque de luceflc superiori aqua st st» de inferioribus clemenuribus aquis participet, Scutriufquc ^atiu a & proprietate instar sequestris fit dotatus,qui utrique parti av eat, Secui pro cuiuslibet natura , cum utroq; bene conveniat, utriulque statum in se recipere postit.
Secundo, quemadmodum ista Marcrocofmica solutio ali-
stuandiu duravit, 8 c a Spiritu Domini incubante ad maturitatem . .
Inducta fiat, ut conveniens separatio subsequeretur: Ita quo SuuMpm jP ,e Philosophicam solutionem in putrefactionem poni, 8 c per sofhtca. u . Um calidum Schnmidum spiritum regi Sc corrumpi oportet, tn C i°'J l,S P cr fi>um intus Se extus incubantem spiritum spiri- i 1,! C " at ' sic quc corpus, anima Sc fiunt,; sc recte ab invicem ' 'parare queant.
Utrn Sicuti omnipotens Deus post maturationem aqua
wi ep ? ati0,wm ™ v ' t ' ®c aquas in quatuor partes divisit»it
Ph.
tttm, separationem inivit, fle aquas in quatnOT pat ~ ul kus S
huccm, (upenorem , mediam fle inferiorem ac l ual . ’,. &c ftcot«- &• t5 >tus superior Sc inferior mundus , in quatuor par > pjehcn-
SuftrtM tnfirw
prehest- mundus.

$8o
Arg^e Arcani
Lux.
~4juaflt-
ftrier.
rlcjua me dia.
prehensus, Sc fundatus, ex quibus omne, quod vita fruituf, 1 ^ quam ex scaturigine oritur : Ita Philolophum quoque to* ^ opus suum in quatuor partes, tanquam artificialis atdifif 1
S uaeuor columnas dividere oportet, in Lucem, superiorem, 1 iam & inferiorem aquam .
Lux est forma»status vivus Lc efficax virtus & animat ns splendoi ,aut supeiccdcstis incomprcliensibilis ignis. Stip fs ' i |, aqua autem est corpus aereum animas, ciufquc ledcsSc do cilium, aut insensibilis aer, per quorum conjunctionem Sc U L,,
nem 5 einfluenriam ? lucida,clara,cristallina&supeicaclcstisct
tia hoc est anima sit & existit. . f( ,
. Media aqua est forma respectu inferioris, sed mater 1 ' 1 ^ spectu superioris, qua’ spiritus est, 8tcorp> sanima* : sed virtus, forma&essentia inferioris aqua: corporalis
formam corporalis aqua inferior vincitur, & infpii:tua" ,i '. ^ redigitur, qua ratione spiritus,viva aqua, Si veta aqua vii* l ’ '^1 quam suprema Lux cum (ua aqua ei istalb.ua le miinuat, mediante consequenter corpus, hoc est, interior aqua ilh' 111 ', 1( tur& clarificatur, Sr vita sua antc.i oppressa, & quasi ’^Jpfi* jam depium potenter suscitatur, & plenaria virtute & i coronatur & clarificatur.
Inferior aqua est corpus & vera materia, inquam o' j { virtutes superiores pro ratione fu* incultu* se consenmk jji centrum est, ad quod forma respicit,quodque fonna dehdct' j,i quod effluvia invisibilia omnium Superiorum aquarum, 11 c f, stagnum quodam aquarum , se infundunt, in quo ctia' 11 '
Maltdi- Sanis m- gutnamen tum.
manentia Si fixa fiunt Si manent.
tr<
Purgati» a. i nat am tnftntru .
Quoniam nutem inferiores aqu* Elementares P 0 ' p„u> 1 ' mum peccatum ab Adamo commifliim , priorem statt* 11 derelinquere coactae fuerunt, Sc ex summa puritate in «m *• r > impuritatem inciderunt, ideoque etiam simulpmnia mixta cum suis animabus & spiritibus cooperta , & 11lC ‘r^nti" 1 nus ex impuritatis maledictione maculata mnnfcrun*’ r| l)S y Iioctibi cur* est, qua ratione h* tres partes, anima > 'f'^tiii* 1 corpus a sua impuritate liberari ik in pristinum purum & virtuosem, redintegrari queant, summi 11ft ‘ ^ ; t IU 1 erit, ut ä se invicem dividantur, Si. aliquoties leparentu 1 ' impuritate liberentur, deinde quaelibet illarum f 1 "’ ^u 11
integritatem perducatur & tandem uniantur, jfc primo 1 c0 iv aflimilentur, imo in meliorem stamm ,quam erant I’“ 1 p 0 d lf{ siituantur, quod sanctus Moses paradylum colere 2c c vocat ‘

¥
ln'
¥
¥
¥
¥
¥
¥
¥
¥
¥
in
l tfS
¥
n 1 ,'
¥
¥
,in
cf'
iri'
¥
¥
¥
,V 1
¥ I ¥ ¥ ¥ i» 1
»>' ;
>c-
Ur Cabaia Chemica. - ??i
nos ”' s " ^'M-nshntnsadmm,statis, e.usmodi corpus cerne- m*C° , mil!cn0S fructus «dsert .quia coeleste. sp.rm.ale 6c am- f ur g *miti om m . l ’ r" Um cst « & um-'- aliud extractum virtutum Luc.s. Sc aby|r' m ^arum diversarum aquarum. imo omnium virtutum pr*a. ‘ Wquam coipus,quod innumeram, pulcherrimam
S< ** m 'ssimam fobolem pavit, femper scetu gravidum man«. 'iiser„ 11l r morncnto *d patiendum est proclive, quia iuperius »c i<j c s * c nicn pro innumera multiplicatione pr&’statiaa accepit» c l l,c n or. ad accipiendum, sed ad dandum inclinat, St impio m & terra una i es facta sunt. .
t (i *' ,1c ratione Lapis Philosophorum summa 8c compendium aß m riiuni eorum, qua: in coelo St in terra sunt. Diameter non C 1 U1 ectium 8c terram separet, sed perfectum mundi compen- Per's ^ ^*Enum line fimdo, in quod superior 8c inferior vita u °5 canales & influentias infudit. EstMicrocosmus rege- fed* tUS ^ n l e< *' lum centrum, quod inter superius 5c inferius con- p :t “ & utriufque virtutes, tanquam Philosophicus Magnes ad ^ st traxit, S< illorum essentiarum perfectionem , ad aliorum. u JP°rum illuminationem & clarificationem in se recepit. Finar *‘tcr quoque est conjugii inter maritum coelestem & uxorem terrenam vinculum conjugale,qui conjuges hoc inditTolubili vinculo uniti innumera prole sunt ditati.
Amen.
Soli Deo Gloria«
¥ '
^ AD-
\

fSt
Appendix De Via
sAVMONlTIO.
Instructio & probatio contra om nes eos»Q 11 Aurum potabile extra procefltutt & tinctura 111 Lapidis Philosophici universalis brevi temporis Ipatso praeparare libi & aliis falso persuadent & libi proponunt.
Per Sophi £ laboris ßudiofum, in Filiorum Doctrina gratiam breviter descripta.
PRiEFATI O
ad Lectorem-*.
Vtn res ipsa loquatur, quod in ultima
mundi senecta & calamitosis diffi (tti , ß temporibus , ab bofte veritatis ardenter per suorum organorum vidiam , opprobria & contemptum^ P rica artis & Philosophia adepta verißima untrer jsb ^ dicina Donum Divinumpretiosisitmum suppri> n > ltt ^' quod tn hac Medicina sola magnum iltucl cttmp°r x jpbararum superiorum O’ inferiorum scilicet vurtu ^ poteflates reperiantur, illaqtte omnium elemento rU _ ,,, ^ )l . yerfa qualitates sub unario numero Cabaliftito ttts prehendat, & in omnium tno> borum medela pra °* ■ si. aliis remediis ad laudem & gloriam Dei Creators si. ctoriam obtineat, ex qua medicina,verum,purum n ^j, sum & vtrisitmum Aurum potabile purpurat um ’‘ asi regenerationis ejfextia, d veteribus Ambrosia Y, a si & Vocata, originem trahat ; Mearum partium eß e Jnii>
gratiam vera Medicina Candidatorum > & (0U} ^losi' patria nosira celeberrima , in qua ohm adepta ^si ! inv «/figantur florebat»
perc do at sino ftnt cum Wi
in te, atnp tast, >»on trai P*ofi nato ei?; nten 6* io «ph fabti
fateli
'luicn
*»llo,
Sllti,
alii
q»
"at,
Ut ex Pbuso
^‘ÜS!
p hia , qua natura secreta >
f
u>ater
Pfiuso
«80

Ab A.ur»m Potabih. /
f divinarum & humanarum rerü scrutatori exp v Hn ~ do & imo Philosophia adyto , dtnuh erumr , aliquid Vt »duUrum h lucem proferre , ut abusus & r - n, itia inter aurum potabile vulgare,&aurum > 'J Cu)n regeneratum fundamentaliter &fideliter ,q un .
W'dem ex abditis natura mysteriis patefacere litet ,
'»migatur & agnoscatur : ad gloria & laudis Dmn*
41,1 pUßcationem , & ad modernorum & futurorum veri ** tK amatorum utilitatem, &chrtßianam illorum a - >n °»itionem , ut studia & labores suos eb dirigant - unn- tta datura terminosfe contineant, in illisfe exerceant & f r °ficimt, extra quos nullus bonus fuc cestus ster andus, nec tiatur a secreta inveniendi, & fmem optatum assequendi poßihilitas. Hanc admonitionem inprimisstbi com- nic »datani habeant illi, qui vanä & sinistra persuasione,
& ignorantia rx chartaceis receptis,ipfifqsie ambiguis tk- Ce ptionibus idiotarum hanc summam natura, essentiam fabiic ar ist u dent. Vale.
Caput PrIMUM,
De Auri E lectione.
t 'T’X Philosophia adepta Sc natur* thesauro triplicis generis X^aurum in rerum natura elfe constat. Primum Asttale. Ai , terum elemcntale. Tertium Metallicum. Celeberrimus Pa-
ra *ellus in suo libello vexationis in hae quoque est sententia, in»
• Mens; Triplex esse aurum. Firmamenti, elementorum & mc-
• } ° nim > Aureum vellus, inqnit : Triplicem effc substantiam
• s"- Simplicent» Compolitam ficDccoroposttam» cui scntentite
11 qtioquesublccibunt.
. Ciun autem nento inter omnes (pecificam mentionem ra-
üt at ' .st v 'odnam ex praediftis optimum Si maxime idoneum ut,
Pi] C) | ' ' l0 aunuT > potabile medicorum praeparetur. Hic lcrupulns
tft U < ^ uart ' ad plus ultra procedamus, ut e via tollatur, Icjendum
ptiu C '‘ U °^ ^ ptsparationis procellunt in hac rcaggredi volumus,
,r 'jt S ° rr>n< ' rn °P ct ‘ ini impendere debemus, ut diicamus.lubqua
p n J na & forma aurum in sua metallica natura lit iuroenduso,
' medicinale & potabile illud reddere volumus. Cuit»
• tou(i f ct cx perientiam omnium Philosophorum testimonium
n > nullum potabile medicamentum ex auro steti poste, ni *
torpua
trti

jfc* A rp i n d i x D e Vi a ^
corpus in primam materiam reducatur, & spirimnle fiat' autem reductio fieri nequeat, nifiprimaprincipb aun p f|s , ( , in tali operatione prsesto sint. (Nani ubi h*c desunt, c ‘ t . t j ( , omnia falsa & imperfecta sunt, unde Petrus Bonus an : jj
fkiunt vera principia, ncCcssanö deficit piogrertus&ge 1,e, | (| j
eorum, qu® debent oriri a principiis veris.) Ideoqnead ta ^
effectum nulla alia media adferri possunt, quanr Plulolop^^
Mercurius & sulphur embrionatum, & Philofoj hus in
h,K
Cr/tr* pii <b>eiiagogiam bone expertus , qui illa bene pollit cxtiah* rC ’ l( j /tphtCHm. P er cr ‘° sum philosophicum recte purgare, purum ab iwj^ * ‘ ' separare , cui hac experientia, qua (cienti® ma.tcr est, inst fU
tunc oculi aperientur , eiulque oblcuritatis &. ignorant'* i lum, m lucem ffc intellectus claritatem , oculata fide t( mutabitur,'
Per hoc medium a paucis praedecessoribus revelaturas
lsi"‘
tUxenii artistaSc sophi® labori« studiosus divina bp ltl! g, gratia .judicium 8c infr.llibilcm notitiam habebit, quodna" 1 . |j rum ex snpiadictis tubus ad aiin potabilis praeparatione' 11 ^ (l conveniat ,Sc utilissimum fit, & sic in natui® terminis ma"*,, & se in illis exercebit ,& felicem sncCestum ad maiora nat" 1 Cana obtinenda lato animo afsequetut.
C a p. I I.
ve O peris continuatione.
I Nvento itaque vero subjecto, vel auri potabilis radicib" s 1 ^ qui ex urxcedcnti discursu facile counosci. tk te cfi"" 1 ] .,;i
rrif'
qu® expraicedcnti discursu facile cognosci, & te ],,ti0'
derepoflunt, quod ad auri potabilis praeparationem & j L nem ,non corpus, sed primum Ens auri; (quod verum i' 111 dicinalc Elementum Ignis omnia vincentis 5cpcnctran rlS ^ 0 |js tinet) adhiberi debeat, ut primordiales clienti® & vi ,tl ' tP pt iifi Cum colorcSc pdorc in operatione se ostendant Lc exl»h^^,>- tuncartista l®to animo ulterius progredi,- & solutioni ps^,<, phic® in nomine Domini operam dare potest, spe ce' 1 *^ fe laborum & expensarum suarum fructu millecuplo du ’ Quem fraterne admonitum volumus, ne ab hoc Ch' 1 ^ sus' laudabili proposito, ad Dei gloriam & miserorum ^Jkt*
ccpto , ob impedimentum aut in prima instantia con 1 ^ ^
errorem qucnclam se deterreri patiatur, sed uta(Tidu' S i p[jcO' Hc laboce constanti inceptum opus persequatur, Lc d 1 *
Itis monitis det locum, qui dicit, quod in minim'*
_/:*. _j __ i _ e, ^nlrO
divinum sit implorandum auxilium,& multo plus ia summis Sc prcciolUfimis rerum arcanis.
fici
«cti
«l
«is,
rien
lose
«en
flux
e«(T ;
rtnt
fttv,(
ne u
solvi
Vai
«>an
C
'Use
e»c
Jioti
«bris
H
'crai
«esse
estm
*fie(
»Util
fi» ip kiem
*Uro
*«du
beat
P'rai
dete
tr et»i
«iins
*ddi,
diici
s ‘di,
fimi

Ad Aurum Potabiü* Pit*
Caput .
x btneteptattvtrxsilutmis.
N ^«"merito apud Philosophos Solutio auri pto «w»JJ ** ficiliii 1 ^ a B a ic * arcano habetur,quia in Sophica at ..
s,c l Ua m fixum cum volatili in solutionem & so ^
•j. st P r 0 P o rtionalittr redige te,quod nullus hominum u st nisi ^'° V *1 lectione Philoiophorum perle solum alTeque °P c tationc manuali piopria, & oculata multiplicis e F " j , ll * fide ipse invenerit. Ut autem solvens (eu clavis Phi* j'°P”j c a potentialis,officium suum cum fructu pr*stet,agen« a piticnsin suo penetrante & tingente spiritu aurinco ist «tflT • ^ potabilem naturam ie convertat,ineviwbiliter nE
anumest.m quatuor elementorum portx unanimiter rese» a'«bseonlas suas qualitates, per Philosophie* terra: de- ri 'WtOnem, in virginea virtute de ic praebeant. In hac Solutio- e universal) hoc agendum t ut per convenientem ignis gradum^
°V e ni & solutum posthac räm in sua (piritualitate Lc essentia *1**®® in sua corporalitate 8t substantia,unum individuum fiat fit
®antat.
Gharilfimi artist* ex singulari affectione und vice sitnplicitef PUtcSc per se vob« aliquid indicavi, quod si in timore Domini ®**»c conside taveritis, in hoc brevi discurso ampliorem myste- ‘forum Philosophicorum explicationem quäm in pluribus alii* libris traditur,percipietis.
H*c solutionis operatio brevi tempore fieri potest, ab eo qui 'eram ejus methodum fallet. Quantum autem ad eorum pto- ‘rffutn qui particularia venantur, attinet, auri solutionis nullus i Ebusus, qui vel chymico vel medico in sua facultate proficuus 'd' queat. Quamvis enim apud Philosophos mentio fiat quod • *" r ‘solutiopeieortosivumfieri debeat,sincquonulluseffectus 9* "*****• '*>ptrandus,h*c tamen solutio non de auro metallico est acet- " k'rnd,. Latio h-c est. Quia impossibile est per corrosivum dc disponere,vel illud pet volatilitatcm in primam materiam l Wcctc «ut Mercurium,sulphut fic lal suum separarim de se p t A» n Natura enim in compositione corporis ejus omnem a- j *"?P r *sthit, hoc est, quatuor elementa pura in debito poa- ’ ttalr «a colligavit ut nullo cottofivo destrui vel igne
1 1 mj- it 'P°^' t *quod fusor in aurifodina,& monetarius aiuriexa»
«dd ti° rn ° n l R nout - Nam si aurum per artem vulgarem vel duci^ ncm hatK vel illam resolvi, & in suum primum esse >«- se ( j-J^ n ® v o etiam regenerari posset, sicquenon amplius fixu»
*tn>s..° v? n: for«, nec examini» specimen ptoptet volatili»*
M. #. Bl» Merru-

z8e
Appendix db Via
V
Mercurius in metallorum generatione summum locum 0 ^ tinet.undenaturam summas vires suas intendere oportet,p r,u quam illum longislimi temporis & annorum Ijracio ex volam' ^
Simile de iutjro fi?
taste.
fcrttttflv- ram ad alium solvitur auri.
te (ua ad fixationem adducat. Postquam autem superatus ultimam materiam redactus fuit,id est,ex minerali in metalli 11 statum est ingressus,nunquam amplius retrogradi & in spi rlt lem vel simplicem pristinam suam natui ;un tedire potest, q uC admodum butyrum & calens nulla ratione amplius in lac & c morem cönvciti pollimt. Nam in compositione alicuju* ^ talli, Mercurius cum sulphure Sc sale suo adeo in estenti* cl ; permixtus est ut metallum in luo statu permanete oporteat»^, medico vel arristte ullo modo ttsiti este queat. Per solam a l,t ^ tincturam ad album praeparatam,aurum omnem metall' 4 ' suam naturam melius exuere, relolvi, angmentari Se ad " medicinalem reduci potest. In qua reductione omnem licam suam substantiam adeo perdit,ut postquam semel >" F j(l «licta tinctura solutum f uerit,in nullo examine amplius refu'6 nec ad metallicam suam naturam redeat. o( .
Multum igitur in eo situm est, ut quis philosophicus 1 c ^ rosivum.eius officium & operationem & quod plus est, c *j^ reparari debeat, probe feine. Qua in parte genuinis aitist |S tll f sium officium praestare postem , si veram semitam, qua in * rn ' y ad naturx thesauium iplis pater, monstrarem. Sed mundi >>'v^ titudo»& Philosophorum strenuum mandatum hoc vc,J1 ' t 1 ' 1 (i' hac occasione tantae Se tam preciosie margarita: indig 111 que participes fiant. Nihilominus tamen Candidatis turas instinctu haec arcana ad Dei gloriam Se laudem in vt ^,i> singularem dc hac re instructionem, quae apud alios au>
non tam clare 5c fundamentaliter per leextat, communit*
,Q
Caput IV.
De materia seu Aqua solvente. |
Uia in praecedentibus mentio facta fuit materi* cll ^yi
u*
,.. u>
Ut mate - Philosophica solutio factu poslibilis est,aliquanto rtattrrcfi- nunc dc materia agemus ex qua hoc corrosivum debet p r
<01 Ph. Tritici Crauum.
ri ,m otia hodierno dic multi errant.
ora""
Naturali usu & experientia comprobatum est tritu'
i
in sua grnerativa&multiplicativa estcntia nullo modo nisi in externo terrae humido nativo ex quo natum f u ' t- n , (inI' si projicitur, corpus ejus per putrefactionem subscq u ‘' n ' |j C jti°' vitur.ejufque humidum intrinsecum cum sopiti* nlU nis viribus ad generationem excitatur & in actum P r , £gP i Unde facile colligi potest, quamlibet rem libe ntcr u tiif‘'

Ad Aurum Potabiu Ph. 387 coniortio gaudmvi«* lua l ^er affinitatem. dum im.m.ffia spontert oi m ^"ih. «e recludit. & mu . «am Uu !slS in se- nift 'r s " 0S florc » colores Se odores vu tutes ct , j in
U'VoBcnonin alio exhibet. Quo exemplo seu P« * m s D . 3uri Potabilis solutione admopemur . "ullam v ^» e m cum mineralibus,nec mineralium ipcciem a I( 1 . *8«abilibus rclolvi poffi.se,! metalla & mmcvalta. >mmcd
ddr’! Tl pcr u,aalllMS & minerales fpec.cs (ui genens fra »
c ^vi oportere. Multi per multos annos m hoc l-> J c cr unt, quia nullam h.umuli radicalis scientiam habuerun >
“!l c q«o mysteria arcana obtinere . aut diaphanam auri quintam c ; cn 'iam extrahere,aut ullum medicinale remedium adipilcl p ‘«'possibile. Simile enim simili ino gaudet. Hic igitur 1 m* ‘osephovum rationes St testimenia approbata apud vos locum *'*Dcredcbcm l cinn ajunt nullum conofivum aut aquam rncta - -s
'eas Ipccies dissolvere,prester illam quae cum materia Si forma, r inlpecic St forma fecundam externam & internam suam eilen- ' Iar n m omni examine permanens est.
Luibus hoc in suo Testamento confirmat, cum fol. 95- alt - _ „ .. Quod omne metallum dissolutum indiget ncceffuio hospitio, TtJ ‘ quod Iit de propria sua materia , in quo se habet nasci Sc multi- »>*' plicati. lUipecissa ait. Quod nulla aqua veta reductione metalla dissolvit,nili illa.qux m congelationibus permanet. Albertus quoque hujus rei meminit cap. 8. fui tractatus Quod ante »mmalaboiandum lit ut conficiantur aquae qua; habeant inic diversas elementorum qualitates in virtute per quas excitent Sc coagulent id quod transmutare volunt,& qua ipla metalla io*
!uta possint congelari.
Augurcllus lib.i. inquit Solvite aurum in sua propria aqua» ccinn h.ic enim aqua veteres olim navem in portum duxerunt.
^“-ibalista quidam Philosophus ait. Unicam tantum remintotd «tundo esse quae dissolvat aurum. P.uacelfus itcm.de vita lon»
8a,dc Elixire. Resolve aurum una cum iubstamia, auii corro- ‘ Vo «8c id tantisper dum fiat idem cum Coriosivo.
. Alij senbunt fingularem quandam humiditatem per manua- cui operationem in mineralibus este quxiendam,quae aurum U- «'omni vi lolvat. Walburg. Augurellus. llaacus Hollandus Sc *’l plures volunt, nullam tincturam Solis permanentem»
ce aurum potabile parati posse abi que spiritu vim. H*c stua solvens ä diversis authoribus, diversa nomina accepit t
lunt Aqua Mercurialis, Lunatis. Spiritus Mercurij. Aqu- f / s ln l cra !' s ,Aquafortis,Aqua vitrioli, Aqua regis, Acetum Pb' * phorum ,Mercurius minctalis. Sal vegetabile. Spiritus y* •
B b a

%
Aurum
Astruit.
;88 'AfPENDix db Via
Hjcc nominum diversorum varicus, artistasde Veritatis studii sos turbare non debet.
Jam qtiia in hujus quarti capitis principio v«bis promisi » II ' a aliquid dicturum, (quod vix tamen me decet) ex quanam m» te ' ria hoc corrosivum seu aqua solvens (it praeparanda, fidcli tCs vobis hoc aperio, quod juxta auri scauirrginem debeat haiu 111 ’ nam ubi illa scaturigo se manifestat, rbi aqua ista ut plurimi non procul distita est. Hanc igitur notitiam commendati Vobis habete, & certi estote, vos apud paucissimos autho |C | similem descriptionem este repertui os, per quam janua vo^ 1 aperitur,quo minus tot anni in Alchymistico inextricabili ^ byrintho ut mihi &alijs contigit, vobis sint consumendi.
Hanc auri scaturiginem eique cognatas, non est quod in dia quaeratis, nam elementiisimus Deus Germaniam nostti aurifodinis & auri mineris abunde instruxit, ut in illa, omnis < hanc rem necessaria sitis inventuri. Interim hoc advertitejp
videte ut virga mineralis naturae,naturaliter Sk artificialiter m 1
idi'
cio sit j hac enim ratione metallici St elemcntalis auri minei tum vestigia St indicia quae vos non sallent deprehendetis. strale aurum quod attinet cujus supra meminimus illud supra n°* est,quod artistae operationi non convenit.
Hactenus breviter instructionem, qua via St medio ad coi!' tionem ver» praeparationis Philosophici auri potabilis ver« peveniendum vobis explica vi,& simplicissima veritatem ex eiiltis authorum scriptis & obscuris aenigmatibus erutam,ad tandum frustraneos sumptus, egeno proximo subsidium standum St Dei gloriam cum gratiarum actione celebrandi* fjrncerc proposui. ’
Nam veterum spagiricomm, & nunquam satis laudat* * r cbymicae honos & veritas, non (olum ex variorum authoU' scr.ptis defenditur & confirmatur sed potius per experiens ' exquatuor elementorum aerario ortam, in quo Quintum Generalissimi Archcus Generalis imperium habet stahilitn* ratione in notitiam ejus pervenitur, & Philosophia adepta« risque sophia alchymica de novo restauratur, & artis (e> ^ (quamvis omnes libri sicuti Caesaris Diocletiani tempof* ,r>
f ypto factum, cöbusti edent) per Dei gratia in xternum' nC .. aitibilis maner ,St ex se novos libros & novos Philosopho
nerat: Sapicntislimus cnira Deus, aquo omnis donatio oo
omne bonum pcrfectum.hujus fcicntix primus est illam in suis primis principiis creavit,te prxparationi» p ra docuit St ordinavit: Hic Doctor ,& haec schola nulla vincenda nec subjuganda in aeternum manent, cujus sanct jeliati (it laus St honor in omnem xtenmarem. Arnen. p|J f
P
st
h
d
P
«t
»i
fl
Ii
Ct
o
•c
«ii
<P
P
«i
in
3
«i
»t
Jl
ci
ia
st
Ji
is

Ad Aukum Potaüh* Ph.
Caput V.
t)e conofivo Ph- in dulcedtntm ttftVtytCH&Q w per Retiißcatienem.
RXdif eur f u cc j eBte verit3t j s ß u di # f us f* c iieamm*iwtet r aut um potabile, extra processum pvxparationis materiaeje»
° lv 'ntis universalis impossibile, & hujus corrosivi usum t)ul- 2 “' applicationem . artem videlicet ad Tinctur* universalis co- e ‘tioncm summe necessariam esse, quia summi Philosophi ut VJ^e dicunt, incredibile atque impossibile esse,quintam auri 'entiamexSole extrahere absque corrosivo, quia aurum absP Orr °sivo vinci nequit.de quo Paracclsus in Archidoxis ulterio*
' m mentionem, & in libro de vita longa, corrosivum ipsa r *^p«r s* considerato priestantius esse,dicere audet-
- ratione autem hoc corrosivum , in bac auri potabilis O- P tationc.in summam dulcedinem sine omni, solventis a soluto,
/paratione convertatur, ut aurum fluxile & potabile fiat, jubet lc Plato quiescere, quamvis autem in praecadenti instructione fcu- Ver ' aiw * potabilis possellionc acquirenda plus quam ex lege 'hilosophorum debeam, resera varim, in gratiam tamen piorum 'tsistamm naturalium,qui perditionis poculum nondum deliba*
*Unt,aliquid notatu dignum adhuc addam. Quod videlicet arti* n* in operatione chymica exercitato hoc curae esse debet,qua satione fortissimam arcem quatuor elementorum essentiam, Ar* 4. L- ^>»ni Gubernatore inhabitante, obsidione cingere, oppugnare, Umtntt- / ^pugnare 6c Gubernatorem captivum ducere possit, quod vix rum eft^ vix quidem in quatta aut quinta oppugnatione succe-
-Hujus puga* Sc triumphi desiderandi heros fidei clypeo, ense V'ntus.Lc salutis galea instructus esse debet, quia hostis veritati*
‘«os complices hoc omni conatu agit, ne ex millenis quidem 1
i* v 'ctor evadat, 6c suae intentionis fructu jpotiatur. Sed vos Oppuptä* Poteniti Sc animosi ad sextam » septimam , decimam- tionti. f. opp U g natlancnl accingite,& intrepide, fortiter, & animose Willi *ia B lu P u gnate,donec Dux septem Planetarum, illoriiq; essen*
*Um C J.- C 'ssu m & descensum scalarum, atque frequentem exi. HoerV mtUMtum fatigentur, & tandem manus dato cogantur.
i kccritis non solum in victoria,multorum astrorumateem ij m mo Duce incorporato in deditionem accipietis, verum «- su # SP t, ™am& pulcherrimamtotius Provinciae civitatem, i» J^phanitatis splendore & divitiis capietis & possidebitis. ift 4 „ ra spolia sunt qu* ab Elementis regeneratis mediante
^usitatione & purgatione omnibus legitimis doctrinse
»w - 0 füll*

jpo Appendix di Via 5
'filiis ingratam Sc opimam lemunerationem conferuntur. 1 qua Domino Dominorum, 5 c Regi Regum, coeli Se terrae 0 ^ tori, laus honor gloria & sterna gratia est persolvenda per . jus benedictionem tam fortis Sc peticulosie pugnae triump' pbtinetur. y
Hic dilcursus Germanicus simplex Sc verus & hujus Par* 1 " 0 « fiylus vobis displicere non debet, nö enim sum spinosus fop' 1 , 1 ., pec ex virorum summe doctorum grege. Descriptio mea in trl »is Lc oblcuris sermonibus qui nihil ad rem faciunt non esi o s »a. Veritas enim simplex est nec velo opus habet Sinuclc^ j, & Philosophia: adeptae Centi um , cum vero auro potabili fj, que processu , hic non discitis, actum erit de vobis. Nam ia tractatulo verbi divini dictum per Angelum Eldrae 8. cap. ? y latü,verificatur,6c auritäm Elementalis quam metallici S cll ,j)ji lio 3 c ortus demonstratur. In hoc nucleo verum auri pt> ta . }l , vestri subjectum invenietis,in quo fecundum Paracelsum ens^ quiescendum, qui in ihiiursix libro 4. inquit In hac re >' aliud credendum quam quod h prima materia nobis dem 0 '’ tur. Et Geber, Quod aurtiin potabile fieri non potest nisi P ct turam igneam iplms quinta: essentias. ^
Nemo autem sibi peduadcat.se^ecundum brevem ha nC 'gi cestus descriptionem pcrsunctoiic aurum potabile factu 111 ^'^ particularia molientes & alii sibi imaginantur: Tempos* otium hic requiritur, priusquam corporum principia & %•
f4tient(it tuum proprietates bepe perficiantur,quas res magna ,( nentia Se prudentia, ex inn inieco occulto multa opp ll g u,)
*» opere
rh.
Sc cettamme eruere oportet.
Principia & proprietates istas quamvis perfectius Sc l p C ta it' <l * Opsts Ph. primo Ente quam cx suo metallo desumere postibile ut< (l y melius fit multam admimstrationem manualem requirunt, per qU''^. ja- «x prtmo ctari volunt ? ne virtus generativa illorum principiorum >1 Ente qua congruum ignis gradum interrumpatur & repellatur. «xmet*Uo Hinc dictorum Paracclli & aliorum,veritas einergh'^^i^ Medico Philosophus nascitur Sc non c contra: Nam ‘‘
Ex Mesii- hac' facultate chymica absque labore & experienda so fit Phs - phiam perle solam,claudicare facit; manualis enim [ojojihm. experientia imaginationem facit ad altiora perveniendis« j,tf' siorem quam Philosophia per sc considerata, qua? n®' 1 . ^plii^ ris & scriptis incumbit, cum hasc.practica scilicet P" 1 *
oculata hde.naturae mysteria factis Sc operibus indicet' „It!, ut saepe permultos annos Artista subsistere, Sc
suae intentionis contra suam voluntatem disseire cog ^0 pter summam tam artificiose graduati ignis in urvem* 0 pultatem. Si hac in parte natura mcnswam se« g ra
bsss
fi

Ad Aurum Pot a h 1 1 * P"* W 1
^'Posset. ut experto doctrinae filio facere, est possvbtlc. quam ^stante, effectu, ipsam ex principiis suis producturam arbitra- S 'd qura ob tres cautas,u «itare nrquit, quod Physicus a».
^ nteveo cumWsefftcu. metis. Ubi natura definit ibi At-
‘"«pe« dicimus. Nam natura principia sua fi"'dem> - *
nui at */ c< ^ * cum imperfectione & cruditate arti « a ^ e st ns t $bi
?v * ad altiorcm gradum evehere uelcit : Ratio pruna h*cest. /
A- IS gradus igms quoad dtmittutionem 8c auctionem eius o v * r enonpotcst, altera est, quod purum ab impuro separare f t?^^r Tertia est,quia instrumentis teuvalis in quibus praepata- j° c '‘ e nt\alisfieti debet caret Hinc est quod principia natui*» scientia, cum majore principiorum militate 8c virtute ex "Gallica substantia in essentias medicinales transferri poflunt,
? u °dnauwte eft denegatum. Vieistimatsexprincipiis naturali- U l tnincr alia & metalla facere nequit,quod naturx est postibde.
*'* n »litcr haec omnia in gratiam ingenuorum aitistanimqutcx * m ote proximi ad Dei honorem 8c gloriam mysteria 8c arcana natura: invcstigant.sciipta elfe dicimus,ut quilibet vers medici- fl* studiosus hunc scopum habeat,quo pro fideli vocationis fu« administratione medicamentum & medelas luas ex ipsistimis natur* fontibus putis a benignissimo Deo in id creatis & ordinatis hauriat,ut supra quoque dictum suit.
Phdopluti quidem (eu divitiis inhiantes antehac & in hodicr- PhtUpluti num usque diem hoc Divinum donum in proprium suum eom funtettus* modum convertere volentes,semetipsos 5c hoc donum iimul in citemf t*» magnum contemptum Se vilitatem conjecerunt, in imposturam «wx,
& fraudem,quod prima fronte invenite, non possent, illud convertendo. Sed miseiicors Deus qui ipsa vet itas est,piis 5c auxilio «gentibus artistis qui omnem operam Se oleum adhibuerunt 3c ftmplicem veterem vei itarem diu indagarunt,tandem aliquando succurret,ut veritatis a mendacio divortium fiat,lux ex tenebris sd fui sancti nominis gloriam luceat. Se verum ä salio vere dis- «ernatur. Quod lumine optandum,ut hxcmcdicina Universalis *que in usu cstet atque medicin« minores. TU in id De\» fi voluntas sua esset propter hujus temporis liimmara neccstitatem «xorandus: multiplices enim Solis Ecclypses ex interpretatione •flagicasttenuas pestes advehere dicuntur, quas dc annis in an- flos propter peceatanostrasreqitcntiorcscstcsuturas.esttimen- .
«um. Haec causa est «ur medicina folatis vel quinta edenti» So- Mtdtctn* w a praedcccsloribus tam strenue & tam fervo sue rit investigata, SfUru. jn magno honore habita & tanti aestimata,quia pr* omnibus a- i' ls , e *‘ cnt u 5 >P 1 ‘m*p e rfectisliina: cflentix Sc unar io numera c»- » Uhco cognatione proxima est. Hinc piima Philosoph'* ab "quiffinus & gtavilliims vn is sapientia dicta,quod per eam an Bb t
w

rsr Appehc IX VI Via ,
alr.ififnaitt rerum iniorporearum & spirirualium cognitin" ascenditur, m qua fc intellectus universas 5c robustistiroas * $ft*/ me- vires consumit. Quicunquc ergo Cabos illud Metaphysik ex tenebrosa sua potentia ad actum potest ducere lumino!*^ hunc felicistitnum intellectus sui finem obtintusie serunt. QH 3 .,., t<s vero mundi fluctibus & difficultatibus quassatur mens A' tellectus humanus in his ingeniosis actionibus, antequam F' 3 ’ nicam illam ideam ex obscuro elicere & excitare postit, ijfl * 1 ‘ perientia & usus docet. |
Hanc veterum Philosophiam in hunc finem hic inserere *' j lui,ut qui hujus auri potabilis processum instituere satagit, •!** j prius bene contempletur, & sciat non este vulgatis laboris Jicuti quidam cito se illud praeparare posse temere affirmare (dent j nam ut quatuor elementa hanc operam nobis m m*® porrigant aeeefle est, & cum elementa generari videantur,* 1 ^ tius inquirendum & considerandum est, unde illa generent* 1 ^ in quo subjecta illa constanter sub una forma 8t specie servanda. Hinc doctissimus quidam autbor duas operati®. j in se continere scribit. Quarum prima est speeierum ex qu 1 ^ paratur prxpar.itio. Altera est Conservatio illarum per 1 astralem quod pallum seu vestem honoris custodit ,it cum* 1 ’’^ jis vinculo unit,ut liquidum & potabile fiat, & ad alio» usu* a nibtri queat.
Sic itaque breviter copiosam instructionem vobis supp*®'^ vi,quid aurum potabile seu potabilitas ejus in se contineat,®* ^ ftiil deortum suum ducat, non secundum ignorantum opim® 11 ^, flui semctipsoS & alios decipiunt, & se aurum metallicum P® bile Se medicinale facere posse.affirmate audent, cum t « rl ^ n | 1 i* hil sciant & processus Philosophici 8c administrationis foP gc laboris prorsus expertes sint, & ignorent in quo natur« fundamento auri substantia prius debeat esse constituta q ual ( ‘j. pptabilitatem se reduci patiatur, ne in solutione in Merd 1110 ^ phurc,& sale sup aliquid detrimenti accipiat,aut per addi* 10 fei peregrinae adulteretur & alteretur. ß3l ji
Ideoque verborum Petri Boni memore» estote qnod 1° laboriosam experientiam requirat hate auri liquefacti 0 v ' s g cabilitas. Nihil ergo hic aggredimini quam quod eum n poflibilitate fieri pptest, noe quicqpam quod ei eo ntr * rl .^ pU (ii « ntate.boc st feceritis, medium quod inter ultimum & P”" „ fst^attingetis. Nam hac ratione in terminis & gradibus - ( p qiancbiris.exquibus divinum illud crescite St multipb** 1 * 1 ' 0( iC firget, fatura enim, quia Deus h*c verba in prim* er ^ r „iii\i* prpnuneiavitpdeo cursum suum observare & in talibus ten (( fowttMK RKW«m qvyrnM» rLcftchr, flwtf'V«* ^

»uri : s^ D Aurum Potabii* I J91
v' " sl,a powbiUwe oleitate vel liquiditate obtineri poflimt.
* ra cnin > «st Natura cum suit principii» m progrestu Iu« ma*
stL°"»°<kt-«parati°»it. SedUamstavtrutestmadrnmt.
' 1 »tu r l n '/ IU! - H»ne ill« lachiym*. ldeoque m P r *^' n **°
tUftj,, st* 1 *« permanente, ut quadrangulum Universal ■*
ilUtt.* tcm & punctum circuli adducatis, ieadglorueDivi Ut v n |* tl ? n « n: ' un a invincibilis veritas alteram genetabit ,qu°» ce^,. 11 vertat & ex benedictione grati* Divinas bene luc»
animo precor.
DESPONSIONES duae f.r.c.
ad quosdam suos Clientes.
Trima R cßwnfio.
Hiübet auri, argenti .lapidum pretiosorum, 8c diviti»»
| rum thesauros naturaliter desiderat:Quae omma etiam Deus omnipotens in hunc finem creavit, ut homo ill»
®c o r*' n potestate sua habcret,& inde Divinam benignitatem .omnipotentiam agnoscctet.Sc in honorem & laudem Dei cum _*niii gratiarum actione in suos usu* .conferret, quilibet in. i u attt in hoc desiderio vitam beatiorem commodi transigendo,
‘««e proprio suo periculo 8c labore, quibua Dii sua dona vendüt,
P*r alienos laboret voti fui compos fieri cupit,manut vero fosendo quaerendo Se inveniendo .ararro applicare recusat, qui»
Thesauri locus incognitus,& via eb deducent abstrusa Se maxi- j? 1 * hominum parti abscondita est. Verum fateor acquisitio eju» •A e V?‘ß , i* **ht est difficilis Se laboriosa possibilitatem tamen non excedent, dtjpetlit, Quomam autem Deo placuit, ut magnus donorum suorum , mulus in abscondito non maneat, sed in ultimo hoc seculo an-
*tOu5
Q!
^"»novistimui judicii die* ingruat digni* manifestetur,de quo j r 'stus ipse quamvis obscure ne indigni intelligat,loquitur,*um ^"'t. Nihil est absconditum quod non manifestum fiat: Ideoqt * ‘ustinctu tpiruusDivini .voluntatem Domini hitsignmeatc 6 t | cmu t, qu* in diverso lingvarum idiomate I» nobi* jam tn ^ V c *ta. Sed maxima pars nostras admonitiones cum utdt- «rattone fuseipir,contemnit, «fc sine voluntatis Di vin« confide* 'une dona ä nobis expectat: Imo stolide fibi imaginantur tnl't^ os » alcbymico more aurum coquendi artem docere
h 7f}'uesauris nostris, ad superbi«, bellorum, fixnoris,heluatio-
dcb c
6c aliorum peccatorum usam * , ^ ^ .
«oete: Cum tamen decem virgine*. «* V _, \^ pa ^essu« -f *f**fl& a citeris quinque ptudentionb»* °* cu * J^*c dona/' fttfnl
l pi sendas petebant,in exemplum sibi jrT°pon * - p e0 ac- UbttU
\ «qgp ahivu^ptoftii seil cujusqt o^etapccPw» quili»

3M
Ep i s io ia F.R.C.
Destnfti»
•mu.
Jmmmlis trudeln Cs 4(» fr*d*t*- ttm.
4-r 1 ä 4 «1.A y
quiri, discere deberent. Horum animum auri fame atre* per singularem revelationem divinam, ex suis scriptis m<J* j gnoscimus,&ipsorum petitioni surdas aures praebemus.^ subsannationes 8c opprobria contra nos evomunt quae divi"* ^ tioni committimus. Postquam autem Icria vestra dilig e ^ quam in Dei cognitione & lact i codicis lectione probatis i 1 '^ jam dudum vobis insciis, innotuit, Si ex scripto vesti o cog n ^j mus, partium nosti arum este judicavimus, ut pras milleni* ^ responlum vobis daremus, ideoque ex permistu divino tus sancti instinctu vobis nota facimus quae sequuntur. .\f In medio terrae ve) in Centro mundi situs est mons qui* . nis 5c mollis, & summe quoque saxosus Si durus, Cuilibcty «imus est Si ex consilio divino fit invisibilis, in quo maxim 1 ^ (auri quos totus mundus persolvere nequit absconditi ^ Mons iste ex Diaboli invidia, qui gloriam Dei St. homim*jy speritatem indesinenter impedire conatur, pluribus crud^ j, animalibus 5c avibus praedatoriis cstobsestiis, quae viam P ^ difficilem, periculolain reddunt, unde illa hactenus, qm a y pus nondum aderat nec investigari nec inveniri potuerit, n ' $ minus tamen ä dignis, propt io tamen suo labore Sc dilig ent '' venitur. y
Ad hunc montem in una nocte cum longiffima Cc vaW c y brosa est, pergite. Et per devotas preces ad hoc iter vo y parate,ScViam a nemine hominum quae ad montem du*-' 1 ' ^ rite,sed ductorem vestrum,qui in via ad vos veniet Si q uC jj |r cognoscetis sequimini: Hic enim in media nocte cum c '" e c 0< ' lentio 8c tenebris involuta sunt eo vos deducet. Sed an" 1 ' ^ dato vos este oportet, ne qui obviam vobis fiet timorem yj incutiat Si retro cedatis. Hic tamen gladiis aut alii* arl bis non erit opus scd precibus continue ad Deum h ,n ideoque verborum quae vobis dicet repetioniiiitist> tc - .
Montem si videbitis,primum quod eveniet mirum ve 0 nd ventus erit: qui montem confringet & petras rumpes- p,,,!"' dracones insuper Ac alia horrenda animalia crudcln er ^sp 1 ^ vos aspicient, scd nolite timere, constantes estote, nC 5. v { !
cite nec cedite,monstrator enim vester damno vos affi cl \ ’
mittet; thesaurus nondum cft detectus quamvis ° on ,; v cfi ,0 l Hunc ventum mox terras motus sequetur, qui quod a liquum mansit, complebit. Sed retrospiccre nobtr tum ignis vehemens sequetur, qui omnem terresti <r ‘ T ' plene consumet, 5c thesaurum denudabit, qui tamen .y, conspicuus factus erit. Post h*c, «irca matutinum .^jlt^ mnia tn grato silentio erunt, & stellam matutinam surgere & auroram prosilire videbius & summum

m
A
r d
K
""i
j
k
tt*,
iij"
✓
<
k
it**
-bl'
,V'
&
4
£
/
|/
**
/,
i
r
,. De L.P. Acovusitionp. JSf
S?frn«U. cujus somm,™ est Excellenti«™» Ttnctura,
E ir>C0 l llacertt totus mundus si merercturtingt 6tm u
^ autum transmutari posset. . j 0 A r i n am usur- TJ»**rs Patn Unctuta lecundum monstratons vesttt d mf mbturn efftät* alicn ’j l “ vcn f “tere vos restituit, ut nullum corpon» B
i 'detectuj fi t obvium, luxta illam tmctuiam
n "do ex cogitari possunt lapides prcciolt reperiun j mn P n° metu vestro nih.i de illis accipere sed cum <0 quod »
^"sttatorc vestro vobis exhibebitur comenti este summas
. tlas »gere debetis.omnemque diligentiam adbibere,neo e Q/J en tAtit ■ '«ms vanitas vos assciat, aut ad usus Deo contrarios adhibea- f(4/fd ^ d ft d ' U Poscatis quasi non habcretisSc temperantem A mo- v estatn vitam agatis,& ab omni quantum fieri potest peccato vo- caveatis, alias frater Sc itineris vestri Comes vos derelinquet,
Prosperitas vcftva vobis eripietur. Hoc pcrfuaium vobis ha- c’C'e, quod qui hoc thesauro abutitur 8c coram Deo kc mundo nonexemplaritcr & pnrc vivit.illo certe privabitur & exiguam tc- Cupcrandifpem est habiturus.
Quare si ad hoc opus vos praeparaveritis 8c instinctum ad illud »ggtediendum senseritis,moras nullas nectite, nam ille qui vobis adjungetur, quemque nos in id exoravimus ut praemonstrator Gester esset in via vobis se adjunget. Qui quales vos in fraternitate hujus operis gerere debeatis vos docebit > idcoque ei fidem dabitis, vos in fratrum consortio constanter mansuros , ncc hoc mysterium absque Doctoris vestri permissu, cuiqnam revelaturos, & ipsi fideliter obedituros, & quas vobis praxipier neque ad sinistram neq; ad dextram deflectendo sedulo facturos. Hoc vobis faciendum erit.nam desiderium, & preces vestra n Deo sunt exauditae quihorii thesaurorum participatione vos est dignatus, pilati Sc forti animo atque prudentes estote, non in vobismet jpfts sed in Ducc vestio confidite, 8c irreprehensibiles vos erga rpfum exhibete,ille enim est persona omni honore dignissima,ni- hil ergo ipso inscio facere praesumite, nä quandocunq, volueritis.
Vobis aderit, nec vos derelinquet, & ubi locorum conventus no- stet sit fideliter vobis significabit, &dc ordinis nostri articuli* observandis instruet, & vos comitabitur donec tempus omnia tcv elabit, gj l eo regnum estoccttpaturus. O charissmi & in «ostro unico uno beati fratres, immensas Deo gratias noctesque ttsque pro tanta clementia sua agite, in timore Domini vivite ductorem atque dictatorem vestrum honorate, iniis quae vos °cebit& qua; calamo non fatis exprimere postumus, obfequiurn * l P r *state,& ad quantorum bonorum possessionem pervenet in» nimo perpendite > ne contristetur & se ä vobis avci tat, &!«“- Utn dc vobis rumorem ad nos ferat. Deus vos confervet- £. D. F. O. C. R. Settttr.
ALTE*

* 9 *
Epi s toi a F.R.C.
altera responsio.
Tlf septem coeli circulo» intro,Sc cogitationibus meis supt* rt ’ , 1 attingo, & pedibus meis circulo interiori inltsto. Cum I'*' claritas mihi oculos perstringit, ut cadam, Sc tibiam frang 1 ^ griUam mihi paro Se lento gradu incedo. Quod Sali & tnterno, balsami loco est, qui me iterum sanat. Cum vero s u " { j, ce pertundor, aqua dulcis ex meis poris effluit instar lactis & ^. t», grallum in cineres comburo. Cum cinis igne candeta» fumo, tunc fons Regis caltham seu florem aureum de se p s *
& trtsm puteam incidunt Se eclypsin mundi faciunt donec rursus victrix evadit Sc clara St. Nox transiit. Sol lucet,dses^ mini appropinquat,caelum totum igneum fit Sc totum rr.uf^j accendit, omnia quatuor elementa liquescunt, Sc novum c# 1 *^ Sc nova terra generatur. In brevibus hisce verbis rbe>a" mundi est comprehensus ut petitioni vestrae satisfiat. Hos ternitatis nostrae ordo gratis vobis communicavit. Scdd> e Nativitatis Christi, ad S. Petrum iterum comparctf Sc B. T. quoque accipietis.
f f N I 5,
ORTtff

_ ortheliets
^ommentator in nq-
LUMEN CHYMICUM Ml-
CHAELIS SENDiyOGII Poloni, XU. Figuris in Germani» repertis illustratura.
dnno 162+, in gr ati am genuinorum Her- ***‘1* filiorum publici luris faftum. Hunt ver« tu Germanica lingua in latinatn translatum.
PRAEFATIO Orthelti.
Tät veris Dei & artis amantibus Dofttina filiis bene mereripojftm* quo dt miraculo Htr- metico fundamentalem instructionem haberent> nec tamfiudti & Uä sonst quam pralln* v laberis tempus inutiliter collocarent,textum gtrma- qui ptjl figuras sequentes in obscura & lectu diffidi scriptura appensus erat, ordine conveniente in em* licet per sragmenta> attamen plenarii difiin* i figuris hieprmittere consultum duxi, quem stddi- explicatio mea, cum testmomk ex Sendivogii lu- ,n t chymico, e natur* viribus, & vero authoris sensu , ^Jl^ubis aut torto verborum cortice desumptu bene in- & explicatis , nccejsartb sequi debent. Vt igitur . t -fSi re diamur, discursum generalem, de hoc negocio * ‘xßituere, utile fortexiflimavi, ut qua in fpecitst- , 1 Hnt *r intellectu faciliora & clariora fiant.
Incipit generalis ctiseursits de materia prima metallorum Item de parti*
, bus elscntialibus lapidis Philosophorum.
Textui

;s8 Pr^f Atio Orthelii
TEXTVS PRjEDIC EVS, OVALIS POST guras appositus erat (paucis quibusdam, qk&vtlltp nonpoterant, vel omissa erant, corrcftts & infertu ) verbis ftquenttbus fu incipit.
Pyrttech - V EterCS - Philo,i> P h ’.u _V Sc fubfeciucntem
ff'
l
maUermt
t/cafinis
i communem miseriam cx Ad.uni W Sc Iubsec]uentem maledictionem profunde perpeti“ omnes divinas creaturas investigarunt, an quidq 11 *
IU ' 1
invenire postent cujus beneficio,( quia morti temporali tot ‘ 1 )t il
nemo resistere potest) gravissima corporis Se animi accide»
iC
m i ...
:dclct'
averterent, vel iublevarcnt, Sc brevis viirc fiiac cuniculum corporis sanitate Sc animi tranquillitate, in charifTima St dv- ^ bililsiroa Dei ejusque ex natura cieata (urgentium mirabis , cognitione traducerent. ne honestis bonis instructi, pro ^ 1 . fiio oneri, quin imo potius ad vita: sustentationem adjuir^ este possent.^ .. ._
Ad hunc finem nullum auro nobilius (iibjrctum, nec Hct ^
fica pyrotechilia digniorem artem invenire , ..
ter omnes lub l.unx circulo existentes creaturas, nulla aui®s. j
potuerunt, q l,l ^ (( .
fcctiorScconstantioi repetitur, quod ratione (na: perfect ' 0 . jf nullo Elemento destrui potest. Unde, (cum omnia ad ho |T1 ß utilitatem lint creata ) aurum,non tantiim contra corpora» nitatis destructione veritm etiam contra proprii lui generis i., tallici imperfectionem, cfsicacillime intervire polle p^,,t runt. Quoniam veiocjus vincula adeo firmiter compact ' 1 a(l |. utnaturar loli ea dissolvere inipollibile Iit (Nant quamvis»^« ra iterum frangat Sc destrliat, quod generat, ut m dcscctv»^. merathrü. tallorum in vi iceribus terra; apparet, attamen talis auri °‘^ rI ) ctio qualis in locis mineralibus Iit, ad medicinam nihil c ° n cum inquam aurum compactum in simplici futi perfecti 011 » ’ ,p' que uni neque alteri Philolophoium liipradict.x intentt 0 ^^,, serviat: Philosophi omne diligentiam Sc conatum n»p c, '“ c at tt ut artificio luo, ope naturi tk nulla alia quam pyrotechm ..
alchymica ingeniosa ( quas exterarum artium omniuinfcr»
rr est,) aurum dissolverent, Sc mediante rcgenaati 01ic '
.•nt, plusquam perfectum clHcerent , Sc tandem multis ß
O . —. rl .,,m ^ _ 1 _ I*' ■ ^/1 ll' * .1,
l-S'
bus Sc periculis exantlatis, Sc opprobriis aliisque ineo* 1 ’' „I- perpessis, quibus haec ars est obnoxia (Difficilia enim st u ‘Jj[C< chra) per gratiam divinam voti Sc intentionis (ua: cos I fierent. (l /
Et postquam, quod facile est conijcere animadvertet » 0 §t larn apertionem absque sua conveniente clave fieri, » eC . V, nif
__i_(«Ivi® 1 '
quoque, in Sc cum nulla re alia, magis naturaliter rcl° lvl ^
C

Fl'
i
ip 1 '-
l« 1
IU 1 '
I)t
„I»l
st- 1
,s<
flt’
1^'
il" 1
|tU'
1 )«'
d«'
r
,0>'
ri>'
iss
»ss
■d»
Illi'
/
nf
■$
lior lt jpo(T^°^ UM ^ UM * ClIYM. ScnDIVOCII. Z-- <juj j’1 Ua,n cum sua propria Sc prima matre . iu qua fit ex n °mim ,■ u ' lt<-r , generatum,quam prima materiam vero
... . Uoa Ppellarunt, ]dcosliieanrj&omnium mctallorvip«.
* -i-,.;L
"etati
ce*»
iX 10ntm § na vitei scrutantes. materiant illorum P art “V v . - m ‘par tun terrestrem,esse invenerunt,Se illam (uperni \J vocaverunt, simul etiam perpenderuntuuamque fc Cr cmiimilitndincm& inclinationem , dciiderium anio er» r s tcl P r0CHn t habere oportere unde inferius quod tccrniuaw» .i? a J u P cl ius Firmamentum scilicet, quod virum vocarunt, u* a | Cl ' llo, t'naturali constitutum esse debere, nec unum absqu«
| 'sperari posse dixerunt. Hinc est quod primum radii eoe- j cs> qui per (Ullarum coajuoctionem ex lupeviori firmamento P ei terram,& consequenter per pot os terree, ad centrum terrae f'l“' pertingunt, pro Agente (unt babendi , qui postmodum p ^rcharoterrestri,illos amplcctcntcceleri motu, iterumfur- P*ttf"** p ln *ltum acti, deinde cum terresti is substantiae liquore , qui ' 1, iens dicitur, se commiscent & pro ratione drversat qualitatis Acorum tense, cum astri jnfluentia concordantium, divers*
Patrer metalla & mineralia generant 8c producunt.
SENDIVOGIVS
In
O Pus est rem quaerere aliquam, quae occulta est, ex qua fit (miro modo ) talis humiditas, quae aurum(incviolentia fcu strepitu solvit, imo ita suaviter & naturaliter, deuti glacies, ''qua: calidas beneficio, liquelcit. Si hanc invenistis, habetis rem, CJt qua aurum a natura est productum. Et quamvis omnia me- ' J lla Seres omnes ex illa ortum habeant, nil tamen ita amicatur ci.licut aurum. Nam aliis rebus impuritas adhaeret: auro au- Cm milia,propterea instar matris est ipsi.
T'mctatu. III. Prima mcrallofum materia duplex est, sed u- al 'ne altera, metallum non creat. Prima & principalis est t j Um *dum aeris caliditate mixtum. Hanc Philosophi Mercu- nom 'narunt, qui radiis SolisScl.unx in man Philosophico, e a v eri) 111 r ' Scc “nda estterr* qualitas sicca, quam Sulphur vo-
tcr ^ ta ^ a,u - IV. Postquam elementa virtutem & vires suas ia tlls * cc,Uru m projecerunt A rchatus destillando eas calore mo- tri j^ ct f ctu '>instar vaporis, in terr* superficiem sublimat. Est t CriJe ,crra P oro sa» & ventus ille seu vapor stillando per poro* q llln J nat l ua m resolvitur, ex qua res naicuntut omnes; Item Vj,, ,?.. tra ^ t vapor loca,in quibus pinguedo Sulphuris adhxret, r 1 rue quem Philolophi Mercurium dixerunt ,accommodat
se«
/

4öo Orthehus Commintatoä ^
se St pinguedini jungitur , ex qua commixtione fit quaed*^ ctuolitas relicto nomme vaporis.
sitas felicto nomine vaporis. ., [( i
Tractatu. VI. Qjtatuor elementa perpetuo motu in vi |c Vaporem aquaytonderosum stillant, qui est metallorum lt&^ & dicitur Mercurius propter ejus Huxibilitatem, & uniusc 11 ! rcrconjunctioncm, non propter essentiam. Aliimilatur Sulp, »i propter internum calorem.Quando jungitur pinguedini t* fl «une.sit huirndum radicale unctuosum. .
Tractatu. VI11. Elementa ccrtatim in centrum { er< j quasi in renes semen suum projiciunt. Centrum verb J motum mittit illud m matricem: Matrices veto lunt innuw . bile«, quot loca tot matnces.una putior altera & sic in inst' 1 ' 1 ^ feri. Scias ergo, quod pura matrix purum in suo simili 1 ' fettum. y
Tractatu IV. Si transit vapor per loci calida & pura, jungitur, fk Sol» Si per loca frigida St impura, fit Saturnus* '
ADDITIO.
D E prima materia & generatione metallorum fere t« 1 *, opiniones, quot Philosophi,qui de illa (cripscnmt.ex q u ' i, Theophrastus Paracelsus.mco judicio, proximi ad scopuifstjj limavit, dum mineralia fructus clementi aquis, 6c veg< ta ® ^
fructus elementi terrx vocavit. Ex quibus illa radicem oqua maris habent, chaos vero (uum in terra sumunt, crescunt, hxc vero radicem suam in terra habent,sed chaos*., m aere quierunt, in quo surgunt & se extendunt. Idem *|V £ j, phrastui porto indicat, Mineralia semen suum virile, sortfa^, beet, ab influentia coelesti, sed materiam St corpus ex aq^ ” vis accipere, Sc in ventre terrac.non aliter quam in matrice *“ •uritatem foveri Se excludi,per operationem ignis internis, ■i, seu ./Ethnici caloris, qui ex centro terrx in astum actu *»' e ^ dum diverlos suos gradus fortior vel debilior existit. I tcn1 dicta loca & matrices tertas per diversas coeli influenti*** jjy, cum sitis radiis ad medium terrr punctum usque pertingi* ftmt, di vetias adipisci qualitates, cx quibus pro ratione ^„tid ratarum & impressarum formarum, cum additione f"“ Mercurialis aquosae aut terrenae, diversi geacris 8t natuf*»^ rantur. Quod autem haec ita se habeant Ac quod aqu* (aqua matis salsa videlicet quae lingulis diebus St 0 °^ef impraegnatur & non solum exteriü* ! at *« a gi*
k Sol« Cc Luna impraegnatur Se non iulum exterius terr« globum ambif'Gc circundat, verum etiam 8t **"”*/%) 2*' Interius abyssos Se aquae ductus occultos peragrat St Mam terram vacuam Scinanem.eum sua natura salina t* reddat, tt in ho« conceptionis actu impressio qu*d* .
infl
plic
kitri
«ist,
tOt;
tet,
tro
C «U
‘Ulli
tiul
«gat
<l«ai
«nuli
E
Sali,.
stito
aptii
»nl u
c nri,
'luol
c Utr
‘Ulli
stfici
c om
C
ptt
«esc
«lia,
«Xn
Etq a! diti, stu a > Pto
«ilic
teri
lis,
Vc

Ifl™
0
0
e « 1
rr <*'
$
&
' n fluJ N ^ 0VUM Lum. Chym. Sendivogin ^ 4oi Pacare I* 3 virtws imprcfia subiit» ulterius & prolixius ex
*>eritv, V,pcr, ' fdco - Argumento nobis enim sunt multiplicis ge- wiO U * dljlct ' s > quatprimumex abyflo maris in tevrx viscera to tali ' ru,lt > qu* postquam ialcm liium, plus vel tnmus Oni n j r . 111 tcr ram quae illum attrahit deposuerunt , absque J 'J/ontttr tttex (i ^ trrn cx 'guo (alis gustu iterum (catuirunt, Idem patro ( c "* c "ostro culinai i communi,tanquam elementi aquae ccn» ctrm 0rtex cn ' IT1 stnrs & (uperficies est aqua insipida simplex )
Hr m ^ Uo ^ a ' e omnia mineralia & metalla quoad puriores ipso- ^ulriol^^> ‘aro absque quam cum additione sua conveniente *§attir\ C ' tn .°do& via, (modo non sophistice sed artificiose res qn ani ' ‘ ■'dicaliter solvi, Se ulterius ( maxime vero aurum )tan- hrulti/v 1Ylatre * lia regeneravi, & in naturali Iu a virntte abundi Exn ’ c . ar ‘ & transmutari postum.
Salis £ cri cntin quoque testatur quäm avide terra inanis & vacua Terr<t Sd* luto r at ,’ lram attrahat: Nam quanto sxpiirs aqua lalla in saccum I# „ W<« a !’tiui f ss Usn ‘ n * un< litur Sc percolatur (lutum tamen alio luto ini,,. 4 . s c ‘ a s) tanto dulcior aqua fiet, quia acredinem suam
at0 ^linquit. 1
Efn Crn ° '' 1C debet,quod omisto Mercurio Salis tanquam
Cll ^ r arionis metallicae principium tanta haberur ratio. Nam Cu • st u *bbctres spermatica salinus liquor Iit,inde (equitur,Mcr- Mercuri u* riuni, qui communiter pro principio & (pennate metallorum Ph.eftfier- habetur, ex sale ortum esse, & per artemqiioqneex mu metui- luoltbet Sale Mercurium parari poste. Quod Ii arti possibile est, lorum.
|Ur non etiam nat uvae i qua ratione Sc modo hoc fiat,cum oculo.
^ni nostrorum acies in abystum penetrare nequeat, Archaciar- 1 cl osi(limi natur* fervi Sc laboratoris industriae haec rescit Co, hmittenda.
^Quemadmodum itaque interiora & profundiora loca terrae ^f« ntCrr v° Sac ) u ®ductusexprofunditate maris (al(i irrigantur 'liaru U "rt n' l,r ' '* lc ctlam Sol lama per pluviam 6c rorenr& oW©’Z*. «X quo\ C , 31 Um ' l, fl l,e *ttias > (iiper (icici terr* (einen conferunt, »ar-^ife- Etn„ c j ai 'l 5 °res, folia & gramen prodeunt & crescunt, tuntjtmi,
in ^Itum 3 rf 10 . m eralfus & gravis vapor ex profunditate terrae d'hvnt- a ""^»^")enfermininum (ubministrat, ex quo eriirv ad- qu,^, s! m P rc stione superioris influenti* fhmamcntalis.tan- > ptop-'- nraicuhni, metalla & mineralia in visceribus terras td ' 0r Vaö° ri ^ US £re ^ Unt: ^ ta st uoc l uc subtilior levior & vola- terr ® Lc m^ l t ' UI USC I’ a d superficiem ter r* elevatur, est ille-liquor lis, ta nQu . U ‘* r * S icmcn ex quo cum additione impressionis attractum , mlc,BU “s virilis, inlupcvfiuc terras arbore* Jcherbal
quo nunc sute.
r* «.
C«

402
Ortheiius Commentator.
DE L. P- COMPOSITIONE.
Wune de Metallorum materia & generatione prima ad WP' dis Philosophici Compositionem me converto , qui cuitu 0 forma; Se sulphuris ex semine metallico,& loco materiae Se M c curii ex primordiali quadam humiditate fit oriundus nunc q u ° (
IHodo utrumque hoc sit intclligendum, in sequentibus nfP' rcbit. ^
_ • Errant quicunque putant toateriam Lapidis Philosophici
rr . p dem esse qux Sc metallorum prima, Quippe aiiaNatur * > (i ** ' ‘ artificis intentio est. Artificis propositum non est Metalla
ttnom
rare, quare nec materia nec processu, quibus natura utitur i ^
get, prasstantius enim aliquid molitus, quod Natura per se 11 ^ quam locorum efficit. Quare & alia methodo & alia ma*?
opus habet. Non obstante hoc, quod aliqualiter is in illa fcd'°
thethodo Naturam imitetur; quoad hanc scilicet materiam, • eX iisdem fontibus Ik principiis , ex quibus Natura suam | lCt j| ( hauriat & mutuet: Itaque aliqualiter artis materia poterit c similis materiat natur*, sed non prorsus eadem & una. Du* ^ tem St author artifici Natura opus est, tarn in administrat' 0 materi«, quam suppeditat» quam in Lapidis aurifici foi mati® quam per artem adjuta promovet & multiplicat. Hoc sic c r j Non est quod artifex in capienda materia occupetur. Nam <1°^, creatum est creatore non ihdigct: Sempcr autem ultima ma'^j In qua finiit ac desiit Natura prima est artis, ä qua ars incipit' 'tj ita res se habet in auro. Ergo ab illo incipiendum. Veium” . in natura nihil crescit sine lemitie: sic omnis res semen ha® in eodem per artem potest multiplicari auxiliante natura, mentum ejus vel accretionis materiam, suppeditante. Au r0 ( Imdurcin-xeeu messe semen nemo lana; mentis negabit. Quare in se*’’ c , tßjtmtn suo per artem multiplicari potest. Et sic consequenter aur"^. mulrtph- i it materia yel subjectum, ex quo forma feminalis Lapidi* >
quam primarium hujus principium est elicienda. , iv-iti" Siquidem natura parens omnes res generat, & mult'|”^V fp ,
u*
*irt*
duobus, Mare scilicet & sarmina vel agente & patiente, ^
strens "ste erit, ut hac in re ars imitetur naturam. Artis itaq uC JUtitntf» a S n,s seu forma, erit prodictum auri semen quod ad lt,u t> tionemsui materiam (ibi aslimilat. Patientis vero aeP 1 * qua; tincturam multiplicat & exaltat fermenti vicem set°* curius ille, quem suunt dixerunt Philosophi. Necobst"' horum nomina quandoque Philosophi indifferenter Ium 3 ^ Quandoque enim fit ut quod in principio agit, id >>' tur,& c contra. Utrumque autem licet divcisisexus ^ r,t „„ut®'
julde originis esse oportere Communis Natura docet,
*0f
liti

'?
\C'
f
*
stl>
sti'
n'
t<*
st 1 '
st«
fi'
!>°
>c-
5
i»
■i
>»
v
y
i<
Woi * N N*vum Lum. Chym. Seno. 4&j tOnlrrv^ tns Vl ^ cmi, s sua propria Natura gaudere & delcctarij pit a c re n aC nm hip)ic.iri. Natura enim Naturam vincit, rrci- ex inft,, tlnct ' Qs?** sicut femen auti in prima generatione jus ntn lm c 1 n , ,1 “ c «lc5i ortum suum traxit; Ita&adngenctatio«
^diiss i ^ icat ' onem st Uc cius» Mercurium Philosophicum eX Po n ° 1,s & Lunae, aliat umque stellatum mutuari petiqueo- Vcnd u ’ natura i‘ s ratio distat. Hic itaque aer solvens, illud (bist^,,- ' Hic est volatilis: alterum fixum. Ex quorum coniun- > ,. >»,»x. filius na c *tür nobis nobilissimus & Regius ille infans» Solis " J 1 *
Lapj^ ro «l»' a influentia: astrales, tanqua alterum jseu materiale ab»q u S l : ’ r ' uc ‘P' L)n '>» omnesluntllnivcitales St spirituales, qua: ta <Wt . COr P 0rc sppropriato, sub sensos vel tactum nostrum non Univtff v^ü arc & «orum receptaculum corporeum, adhuc in tatisst 1 ' natura vel statt» cxistcre, nec non excellentiae iimphci- cu l»m (Hi tl tm em «ntorum quarti proximum este oportebit. Cuin autem ß„ e nei£ pt ac , ntUm ierrae ejusmodi fete habeat, nec non generale rcce J {A leftii* t tlJt Ura sit omnium instuxuum ctrlestium item nutfix & raa- ccj] «^»som crelcentiumi (non secus atque aquam mattem, cjjp m vcl 'o patrem Scgenitorem amnium rerum naturalium drift o i Conclu dimus itaq, terram este ordinis ratione primum* s S«o laborat Ars Ilermet.ca, Sublectum Se Magnetem Philo- Pbicum, quo prjedicti infiuxut coelestes attrahuntur Scincor- vfttantur. Que omnia cum indubitanter ita se habeant , coti.
»dimus itidem Materiam Lapidis, non miniis quam materians ^'tallorum primam de cceloic terra limul participare, atque aa institutionem fui, tam ex hac quam ex illo ortus tui partem sibi . »dicare, aliqualiter tamen ut diximus ab illa dt vertam ptoptei ‘ v «ffumrctpcctum& finem.
' l Umf C a autctl ? ut hu>cgenerali discursui imponam. operae pri- 1 K « ^ videor > si brevem aliquam b^nopiin totius huju»
1 elli in succincta aliqua Jtxalt/iM vcltcuuthac tabella ocuUs Icentium pr xfixefo.
tspl-
Ce i

404 Orthelius Commentator. X-apidis f Partes (-Materia, qua: di- ,T E R R. A, tst Pliiloso- | ElVcntiaks j cituv Mctcurius ! prebet mater"’ i duplex vel dupli- 1 ■ c - r '°'
catus, vide cap.
I 7. Participans de
piiici'
du# :
inv-uvv .
lapidis i"tc rl % rem.De hae' cap 1.2, 3 ^ 4
“a Forma,quae est Sulphur Philofo» j pliorum vel Se J
m/>ti otlpifirum '
men aurificum ex auro vivo extractum. vide e. 8. 9.10.
Preparandi Siccam,quae ma- vieicumo- j nusnon madefa- didtionem . c it. videeap.u.12 pepet nquaS Humidam , hu- L vel
mectantem digitos. vide additiones ad cap. 7. 10. n. & 12.
COEI.O, -1 , :at t-' 1
fiippcdit.11 - j ir dis materia"’ ^ perioremde ,
vide cap. }•
Sequitur generalium qua pracefferunt, F.lucidatiojf cC lis in certis ac peculiaribus capitulis compf ( ' henfa.
C t p u t I.
De Subjefto Terra , tanquam materia Lapidi
Philosophici parte inferiori.
npExtus. Si itaque terra, pro geneiationc mctallo rul11
"* est,prout coelum est pater,(equitur nos oportei cpa 1 , 1 -- r- ..™ ,,»n
„is'
— T-I- > . I - IlillC I
teriteb tctjiamutuare. Cum autem vana tcira: geno- ‘
reperiantur, nec eile est, ut pro partis terrestris, ad rnate 11 '^ a |ja» stantis constitutione delectus instituatur, & una terta pro hoc negotio eligatur, ex quibus lutum naturaliter
”■ » n 1 _l^mnel' »u
prx exteris, nigro, 5 bo& flavo, pro meliore lcnip cl
* o ' _ •l.c.j_._a j _• - •_- uWivonlCSr
tum, & i quibusdam terra Adamica & terra Hispan* ca » ^[ai
tol<

to ' ot 'svc/ N ^ovuw Lum. Chym. Send. 4©p ,e P*riatuf f atUm ‘ quamvis prxdictum lutum ubivis locorum »eliu, • tar >tcn in alio. 1 tquc. 1 ho loco nobilius & pulchrius,
,Ur ' Und p C | U ' 5 ' P ar »cularc imgis aut universale deprehendi*
‘utii tfto/ ^"Holbphj illud, quod verius Orientem *ut Solis or- ^ °J’ r iniu ' IUr ’■ ^ < l uot ^ iuxta metalli fodinas litum est, nobilius tUltl getir ^ CX '^' rnaVcru iit. quod triplicem (klein in se recondi- »kittn,* S UOru m unum volatile & Sali arrnoni.ico simile est, "fi'
■ !' Alcal; f0 naturae de nitrosum. Tertium plane fixum 4 *" jP^tUrn ^ COrn P 3r atum. Hxetiia salia Philosophi inquam, post ' tcr » terrcB ITlrr |' XtionclT1 > (uum corpus,Sc partem sui Mercurii, am "qnotosam aquam vocarunt.
Sequitur figura prima,
, ^»*vii laudatissimus Send.vogius illis tantnm.Ubtum suum Cr >pserit, qui nempe in hac laudatissima scientia p fatetur, u 'idamenta posuerunt, prout in Epilogo tuo ij 7-ninqu». Omnia aperte dixi.Extvactioncm (altemSah. w armoniaci, velMevcutii nostri Philolophici cx • 1 , ,,
P° m 'ca non ita aperte revelavi, quia a Magistro na ''’ ' ^re 7- ulteriorem loquendi licentiam -c hoc solus Peus revelare *kbct 5cc. Adeo ut Mercurii Philolophici vei i P T '" C E E«-
ls principalis prxparatio,in suoNovolumme\itor 1 ,*
Vs'de nuis merito secundum proverbium illud 6errn- '
,U °iudicare posset, l.ava pellicium (seu vestem) sed cave ne h ^ccties: Nihilo minus visum mihi fuit, quia perpauca '» Iu cllo de haere inspersit,hoc inloco aliquid addere. QS°. . m ' cct Author noster in foo aenigmate locum in quo u '^ lUin
Ce i

Hs6 OrTHSUUJ CoMJfENTAtoS' J[
Rostrum {Itum est, & ex quo exaltari debet, insui* “°®j 3t( ral<' «souense comparavit, & sphaeram terrae, aquae el erne0t ° cre ('ciit> t < iter circundatam, sub illa intellexit, in & ex qua ar« n ' a jjtan' Ecquae homini ad sui sustentationem necefläria sunt ‘ u Ps ^C' jfur. de quo in tradi, it. ait. Fode foveam usque ad g cn cipp terram nostram in qua est rivulus & unda viva-
E lucidat io major, & clarior . ^ t n
E X praecedente textu Sc e> subnexa figura, Subjecto 1 ” ^pli- quo una pars seu Ingrediens pro Mercurii Philosoph. v£r bi< Cali aut materiae Lapidis compositione desumitur, cW^j oI) e indicatift, & sufficiens instructio discriminis quod ,n t ^\c8& ©bscrvarbdcbet, praebetur. Ve hac re, ut clarior “ atl at ioi> etC ” aliquid amplius dicam. Et in hupe finem pro confis 1 ” tpegttstum mus hujus primi capitis, Comparationem, quam in 5 3rnj qu *^ manusert- nuscripto de simili subjecto legi non inutiliter subnet
ftvm> schabet. Sicut homo de terra creatus, non gen«' 3 *^ iü'
? ' de terra» sed ex semet ipso. Nutritur autem homo L jiiter a 3 '
deque siii incrementum capit, ut goncrare postit. 5' alI refl*
wm& argentum generant aurum & argentum, OpP* jju'
ut prius nutriantur primordiali substantia, eademqu® ? ^ u0 (0° trix enim ejus juxta Hermetcni terra est,quae est ut gfst j,, li^' nomincdicamSiilobSuncmbraSuebur, {perinvd oP 1 ^: rarum legitur Bolus Ai rnenus Rubeus, subquQ n °If atS e cpO^ similes Ochras & terrae Lemnia ex quibus terras sigojjpflttff' solent, & qua ignem nondum sunt experta,compte” p ( pl»
Deinde etjam sciendum est, subjectum terta io
tic consideratione a Philosophis accipi, vide|i*etpr° »
ii praeparata. , .
Sßf»?* eru- ' De cruda rudi ac simplici terra rubra hie rnenu° nt k 5 per >“
%a. mus ScSendivogius, per quam quadibet terra rubra st . ^ sin«
est effoditur, intelligitur. In metalli fodinis st u ‘” u L,a in^I ullo nostro laböre ex montium ductibus talis rubra t ^ ({C ci> limi per aquas internas fodinarum proluitur, 011*1 £ivitat c y juxta sylvam Germanam in Principatu Anhaltino a u bi S 3 * Jlertzgerodä apud Sancti Pavidis arrugiam,scu du» ’ a iO> £ < phuris proventus est, & apud S. Chatarinae arrugj 3 ** 1 ^j ad^ Jpacio ab altera distantem. Bdlus tamen ille seu hmu ’ ^ hab etU .; in arrugiis latet & dici lucem npn vidit, prp rr,eli _ erl3f n° f ’ *
ä taeternune bolum alius insuper circa minerarpt” ae oefl?^ pemandus extat , in quorum acquisitione videndum ^uii 3 ' ijitate sua aliquo modo exuti, aliam specialiorem 03 | arf (U 3 jalem induerint. Similes tamen boli, quamvis P al *‘ ßsoit ( stiscepi^ent (<|uad cx sapqre vittiolicö stb»

gise s Y
V
K>
^ 0Vuxt Lum. Chym. Send,
' suente i
407
u i
CTs * 1
ci*t s v'r
:i Ofl* 1 '
.slü*,
nW?.
tit 11
c-k-
u J»
«0^
<*K
®£
: ,inX
,tr<
ßfl«
f«C
llttf
1»<
: ur<
1«' i
r*'
1«
J'
t'
8ani siiarn*s ,tC r r *P arat ‘ onc,ve ^ P otus reductione mox in pri- ** rr a vi( r j 0 j 1B1 P ,cltat cni restitui postunt. Eodem modo etiam 0 1 ‘ Cl,m scilicet vitriolum per artem in terram iterum "'oitin«’“ * mn u!la aqija amplius dislölvi potest, ( quod per« vei nluviali ncri folet ) 6c prset
ICO-
’bedußt».
, > «in« tin in aioaiw« v,n.ol. ab Wl“
Patät^* tCns ’ cx qua coloris rubri substantia per g J„>utraquc«mm hxc materia pro utu Uabetu ,
B &otl ®> »d priorem simplicitatis statum deposita o . tal r tU Sr * lc ^ llcl possunt, qu* p ostmodum fcvfc ° mne * r • r J* 1sivt crudi vel praeparatae sint, excellentia Se dignitate sua lu
P ^a st t, quod notandum. , , ■ Tnr*br*-
Nunc de terra praeparata, qux crudam Sc rudem multis p J? n g« superat aliquid dicendum. H«c etiam stercorata ratione «mv dicitur.cum quo in sulphurea sua proprietate augetur & cor* toboratm, quod tamen non citius fit, nisi prius e|usmodt stet»
COr a cum tei ra illa, ( cum qua fuerunt stratificata) m ventre ter.
*» Per putrefactionem suerint resoluta 6c totaliter m terram con- J[ersa. Quamvis autem haec res exigua, vilis & turpis, delicat - m&nasutilis videatur, nihilominus tamen in vera Fhilolopnia mlido fundamento 8c fi. mo pede nititur, 8c ulu communi in cor*
•optione & generatione rerum naturalium, rusticis melius quam cavillatoribus noto, confirmatur. Nam hac ratione, terra nascentium natura specialis, non solum a naturali particulari specialique forma sua in ventre hominum 8c animalium, beneficio caloris naturalis, in separatione nutrimenti a suo excremento, libe«
•atur Sc resolvitur,verum etiam id quod in excrementis reliquum tnansit, in ventre terrae plani destruitur, 6c natura nac ratione
protsus denudatur 8c ad extremam simplicitatem redigitur , e
"oc negotio Faracelsus in tractatu de modo pharmacandi agit.
^sirum sani etiam simplicissimis videti debet,tot 6c tantx autho- •'tatis Doctores & Magistros a temporibus iEsculapii 5c Hippo- ctatis usque huc, stercus ex asse nondum cognovisse. Qu? ergo ultimi materiae notitiam nullam habet,quomodo primam magiam intelliget, Sc qui primam non iiuelligit, is ne ultimae qui»
«m matenx cognitionem habet. His proTestocalum
|S st ota sunt, Sc quibus hxc abscondita sunt, in iis nulla hducia ®äbcti debet.
fccce Charissime lector viam & praeparationem ad novam 8t labiliorem generationem, qux ptotinctuta loco pnmx & vete- ^ ^
•«haberi debet. Quare, licet Rebis humanum »- i{«»' cse ' _
•* ,a stercora superet, tamen experientia compertum habemus «'reusovillum (in cupis mentione sub verbis istis IN
ARIETIS, Sendivogiushancquxstionemfatisn«o
Cc ♦ *
I m4HHM.

Ortheliiis Commentator., , pede transit) ad hoc negotium commodistimum & utilisTif 1111 esse, quia nitrosae natura: proximius est caetcris , ctquianiR ■ quod non nimis fixum nec iiimis volatile est, huic operS 11 convememilTiinum indicatur.
Quemadmodum viciffiin Rebis columbinum salem anu 0111 cum imitatur, Fimus equinus Verci Salis alkali naturam tenet' ^ Jis eduspr* Modus vero hujus fermentationis aut praeparationis ty c L,
parnndt U»quamvis ad tempus certum non astringamur, inmenie' ^ R.£BIS tembri tamen, quod ut plurimum fieri solet, fovea in te rt ^
communem ad viri iVaturam profunda, fodiatur, & terra crl Ü
ß
excrementis quibusvis permixta in illam deponatur quam 3 j multa habens foramina operiar,super quem terra comian 1 ' 1 * , superficiem usque implendo inijciatur.ct usque ad mensem ** ^ tium intacta relinquatur. Et tunc postquam omnis nix in abiverit, ad usum qui infecundo St quarto huius libri cap'tt quitur, eximatur. Nonmc latet qua ratione etiam Rebis b ul j | | aura sine alicujus tetrae admixtione perintegri anni spatii* 1 ^, ventre terrte putrefactioni ct rclolutioni destinatur, & dep 1 omni imperfectione & impuritate in chaos suum Sc primam 'L tci iam reducitur, (quod opus, quomodo cum calcis vivae ( tionenon solum citi (Time promoveatur, veriim etiam in sua corroboretur Philosophi judicio committam) Sedq° ,a . |isl . practica sublimiomn viam rcipuit.&m hoc capite non de m 1 • cofmieis rebus, sed de terra fostili qualis in macvocosmo est ‘| |{ tur,illam suo loco tanquam mysterium singulare reservabo- itaque hactenus tempus,quo terra similis (eu simplex fc» rataacquiri&eftodidebet, videlicctinprincipio veris, c l u ' 1 sol in tignum arietis intraverit indicatum fuit. p.
tyj*/impii. Aliainsuper via Simplicitatis hic adhuc (uperest, qua terr-* . aratu de d.unica ( qu® versus orientem effoditur, & mediante ccel ' t0 ß, ph. Retis, fabulo suo abluitur) cum praedicta aqua maris catholica
ctioni tiaditur, (epai.rtui.ct denubconjungitur j Sed quia '" 3 g9 singulari methodo procedit, qua: cum practica hujus lib 1 * 0 ^ convenit,illa hoc in loco relicta filios Hcrmctis ad rhyrm° s ‘ tl germ.micosqui hac de re artificiose compositi & typis dat* ))( Res betere* remitto quorum iiimnra hattest: Fideliter te monitum V °’ t , gene* H,- rem Philosophicam in herbis, arboribus, animalibus, adip c ' Mf tallis. Sale, vitTiolo vel alumine, rebus huic intentioni i nUtl La quaeras. Aurumetiam & argentum hac in parte, absque Pf jt Ente quod materia prima vulgo vocatur, nihil possunt. " ‘ qui illud novit.
De hac re testamentum Arnold! de villa nov»» tibi commendo. Cujus initium est. Lapis de terra scaturiens»
fundst.
pidiiTima aqua superfusus u. hpris intumescit, &«.
O f
tif

Im Novum Luu. Chym. Semdu 4*?
Caput II-
bcterr&rttbräfe# AduiHic# dtßiü^t
in liquw&M* m(
7>‘ p»rrc> sie habet. rhAosoph»*‘‘2»
^ « illo globulos tamx magnitudinis ,u| &apposi-
h dt possent paraverunt, quam tornaci imp f ot ,| 0 rcm ad re-
0 Va ^° tecipi«ntc,prinr>b ignem knem, dem var ü co-
l 0lt *ighitioncuMgflue subministravevunt ,^to ta acst st.
octovel decent tuen j^ u0r i a ddi«
lav «uw,tum cu?m Sal in collo retortae iupcnlum liq •ttUllt,
Sequitur figura fecunda.
Subjectum terre in aenigmate Sendivop.it > C Au Jh ov
•«Ari vocatur. Ex hae mine« aquamdest.lbn deU.c, Autltm
‘nprardicto aenigmate suo,per Neptuni qui Peu q
apparitionem,vult indicate.
Acerno*
Hic observandum e st .quosdam Tbilosophos.nuUos g o u o ^placcntulasformasse,sedut extensam virtutem m a "b“ 1 ; co &etent St per unicam destillationem. plus quam a>'« '"1 ' luor aut quinque distiliationibu»fit.proficerpt, bxivni L- 3> msta terra parasse, qtiod filtratione & evaporatione pr j_ «^c demum postquam sufficientem quantitatem nt
Cc 5 b
Lixiviam
Veterum.

4t« Orthehuj Commi'iitatdr
legerant,decente ignis gradu destillaverunt, & efferum in° tum Si tanquam fluctus maris fluctuantem spiritum qui t a|) sqper sua aqua quievit,sunt adepti.
Cap. III.
D( duplici recHficattone liquoris destillati , qua ^ tu\n media spirituales substantia , aduobusfuu t*" tremis , aqua phlegmatica & sorditie ter• restri,separatur,
C Equitur in Textu: De hoc liquore phlegma in Balaeo 'a Oxerunt.Sc separarim servarunt. Spiritus autem remane»" arena saepe destillarunt,& etiam separarim servarunt.
Sequitur figura tertia x
Cum textu« iste ipsa meridiana luce clarior sit, ulteriori yj. •ationevcl qualicunque additione mea, cum indigere» 0 deo.
Caput IV.
De extrailione Salisfixi ex capite mortuo, ejuß 1 ^' que resolutione i» fuisjpiritibus reäi-
fi catis -
T ExtU« pergit. Postea exustos primae destillationi* 1*P moturi«contusos,cum phlegmate servato, vel p

Senpi
co mmn > ^°vum Lum. Chym.
Kci Wflt ' lni 'ndarunt , & filtratione pracmisTfi (al fixum extra- P*s, Vc ' ,. <:Ulri a qua spirituali conjunxerunt , quo peracto, cor- “iSDars insomni Mercurij.pcrfcctuin luit.
Sequitur ßguta
.mmAä
®; = l|
»■•JUsÄk*
laiMIKUU'*'»’!
ist'
i»
e>
¥
A Dpi L10.
I-iquoroMiiec aqua e* Mincra chalybis praeparata. magnes 'stervocanu, quia postea ccckstcm Solis ScLuuas influentiam :t *hit,ut in Sequentibus capitibus docetur j 6c hoc modo in a- w m siccam cristailinamingrostatur, quod Sendivo^ius in sebate tuo per Senem Saturnum terrae Deuro voluit pram- uvarr
. ki fine Textus primi capitis,trium salium fit mentio,qux,ficu- Xrtat Sali* ^ " prsedicta miqera chalybis nostri vel subjecto te rr* quiescunt, a n. . i„ re speciali quoque reperiun“-
tr ahi Rodunt ,cuvn quibus taro iepavatim quam con)miuu« u °'oi'hi ptocrihis operationum instituerunt & res magnas et- «runt. De quibus hk pauca subjungam. .
Multi quidem salem avmoniacum quem non inepti sulphur Sc S*t 11 natutL.ucrn Mercurium Philolophorum vocarunt, tauquam mAtnm. ‘gmoieroac vere regium salem multis conatibus amxie qu-cfi- ct »nr,& ex tura recimti vel quolibet lubjectb, mediante dtstd- iqnt & fublcquente putrefactione in luo proptio.vel alio ron- «ognato & appropriato liquore . St hujus liquoris in, fl*tu tertam unbtbkionc St fixatione, St tandem subhmatioi^

4n Ortheejus Commentator.
„Ic-
exaltarum obtinuerunt,quem postea inceraverunt & cum . Solis in lapidem fixerunt. Quidam cum ejus propria a«] 113 rituali resolverunt,aut ita volatile pro dillolutionc uri'iulq uC minaris distillarunt.
Sal nitri 8cd sal nitrum recte artificiose & bene depuratum, sale
niaco nullo modo inferius aut posterius est, non (olltm p l0 P facilimam fui praeparationem,qnse nulla eget subtilitate,sed plici ac muliebri opera perfici potest,verum etiam propter 1* virtutem & efficaciam,qua illud postquam secundum legem tis ad finem perductum sitit, longe luperat. Id quod Ii** c . ,jj stillatione per simplicem exuberationem, Sc simplicem 1> X “ { , administrationem nitrariis consuetam acquiritur. Si itaq*“ , rae terrae siquidem una cstcligibilior altera cognitionem hf. lixivium bene est. Si vero nitrum curii lixivio suo adornatum rect^^ fj, % putare potes ; melius est. Sed fi in ipso clarificationis 3
hoc nitrum in suis qualitatibus corroborare potes sive p« r c ^ (i lestem sive terrestrem virtutem fiat, vel quasi,optimum Et habes de quo Deo gratias agas pro tam levi & exiguo lab ^ quia a multis difficilibus Sc periculosis laboribus excusaberis> nullam cccterorii salium sive fixa sive volatilia sint, neq; a j^c alicujus impratgnationis aut impressionis curä habebis,qu l3 f j sal omnia quae opus sunt,excepto fermento aureo, quo an>
& plenarie coqui debet,in se continet & comprehendit. ^
Snlfxtm. Quantum ad sal fixum quod alcali nomen habet, attu “'J _ quoaex quacunque terra calci nata, (quandoque ctianiex 3 ctabilibusterrae fructibus calcinatis .triticistramine scd'f* .A-
radu c °
trahitur,habito consilio cum Prilciano in superlativo g r,K ^ pliocän potest,quia si ve adhuc crudum, sive artificialiter V cl fro nisestationem occulti ad rubedinem perductum,& me» 1311 congruo vehiculo ad Volatilitäten) destillatum in form 3 3 1 clarae aut sangvinei coloris olei dulcis, vim habet aurum 1^, lembicum destillandi,ut inde oleum fiat, & utrumque sali* jr.j a c ri oleum conjunctum & in lapidem coagulatum magnam^,,, projectionem, quod etiam de sale fixo nostrae miner*' ^ [i(C a textus hujus capitis agit.intelligi debet- Qui vero trag 1 "' 1 .jgjji ad piscandum utajunt.non est instructus,is loco auri Mf r . ^ vulgi per sc Sein se solo praecipitatum Sc fixum* 1 *“ mat i sic que hujus capitis fims «sto.

In Novum Lum. Chym. Sendi. ' 41J
Casut V.
'«"raäme^iu aerea, tanquam legitimi medii qu» [“]uor iUe carporalu & terrenas aßrahhis ra- dtu Animatur atque trnpra- «Y. gnatur.
| Evtu .s breviter setmoncm abrumpit : acris quoque quinque * ut mcnlurae capiuntur.
Yigura qututa.
si hc ndlv °gius in atnigmate. Hxc aqua est in Omni loco,& nrmo qn* e Vlv , cl c P°test. Hauritur miris modis , sed ista est optima > l'j U ci ' Ulltur Vl chalybi* nosti i,qui invenitur in ventre arietis. tan lcn n ° Verunt ("uclcum vel occultum vitae cibum in acre) sed Vldcrunt > vident, & amant, id est putamina seu
^ m Epilogo. Habet natura lumen proprium, quod oculis c° rpils "on est pervium, llmbra autem naturae oculis nostris fest, n | E Sed st quem lumen naturae irradiat illi con- Ipicei e 1C ° a 0cu 'i s tollitur Lc line impedimento potest con- ta diorJ Hln ” ;t ! m ! ^''S nctls n °st" corrcipondcntis utrique centro Pcrtetv»!^'•‘ * c 'l' cc t& terrx. Eo usque enim natura: lumen
, idS k r i r t " apMefecit -.
fiunt r», mni ? creatura utitur ea sed invisibiliter. Et ex ea <' °r"” in mundo Se in ea vivunt. Sed nil speciale ei in- "c miscet omni rei speciali. Addi-

Mtdw 4t- rtmuttr*■ itatis.
4H OrthiIiuä CommIntatör
AdditIo. , f
Praeter aquam ex acre cantam,aqua nivis destillata, Ac *' ct i mense üctcmbri inarböiiouscbngelatus in htinc ulusn iit. In aestate vero aqua grandinis piopter fiimamcntalcfl' impressionem Öt fulguris conulcationcm carteris omnibusf’ fertur. Neque hic aqua; roris sua laus deerit. fll
Alii insuper modi acrem in aqutt substantia capiendi eX^ . • quorum unus publicis typis datus hie est: Instrumetumcup 1 ^ unum vel plura ad imitationem moduli hic appositi, ex duabus vel tribus partibus constantia optime ferruminata parantur. In quorum partem interiore magna spongia balneatoria imponitur, quae duabus libris Marmoris per quinque dies Ac noctes in fornace vitriaria calci- nati & cum una libra marmoris rubri nucis a- vellan* magnitudine confracti Aecum calci- nato marmore
-MARMOR Spongia ä
mixti,gravatur, . # i»
ficque per tubulum inferiorem Ac angustum in suppo 111 jfl attrahitur. Quanto calidius fuerit hypocaustum in q u ? ß r afl ftrumentum collocatu), tanto intentius frigus extra erit,per quam superior instrumenti pars,ab infima fu» P (llS c» latirn in angustiflimura Ac strictissimum orificium qu° d ^ »!» pidem recipere queat, protenditur, tanto citius ct ' a f 1 {afl d cl ' tqux in hoc instrumeqtum attractorium colligetur c* -sttö* perspongiani i mavmot« gravante pteflfcuB.invasWPr^gsf 1
v*
dc
qu
aui
«t
w>
du
Ve
ftu
c,i
Si
ttQ
tor
i
hic
qu<

In NovuM LuM*
«flutt.ut pro necessitate . um equo ««’l & ie «pro atque S“«at. Ego tales elobos autcos & a *B - ltn cito hig'^* a< l u *
»uuehako confectos vidi . cum erst,5c euw q“»
«trahebatur & excernebatur, qu* f "^,, ntl0n ihuiu» opertsimc *”'t»biles effectus prsstiti.qu* ettant mtemw u
^‘vutto er«. Sedhoenio loco Stteroxorr
UT VI* * h t lü-
*} e wckten-r LApidü Fbilofyl’ict ^“ cr
1 fi ttt nuaS 9 lu,Lun£&st^ arHm , ^L nma qH^^ r(£, ^‘
"rpoul, aßrtßcatur F"Ji.« 9-
st'/rctt ^'
, ■ ^^„redicta
^P'en» textus de hoc sie alt. Et ac l l ‘* J“ • n ct a fob codo se* fundltui.Sc utraque aqua inuno va coclcftcs i st üUmsi* teno Se stellis conspicuo exponitur . & radu eoe «onfetunt. Si vero pluvia cadit, operiatur.
I ' l
Sequiturßguraßxt«.
SendivogiusinEpilogo. Perpende rasfecaic
* Uot Elementa stillent in centrum terr*, . st & subt»-
Uunm,^„c_i..u>.. mottt luv prvouciu
***** Elementa stillent in centrum terr*, h J ucat & subli- quomodoSolietrenus centralis , motu m P v- s c0c \esti* ***« illud ad terr* superficiem. Gontidera , , £c _) c stis&.E u *
'•ttespondentiamcumbolcCentraU. Na4b* »apee«*

4i6 Orthbeius Commentator. . f
na peculiare habent vim & virtutem stillandi per radios u' 0 * j terram. Calor enim calori,fal tali facilfe jungitur. Et fici' 1 ^ centralis habet luum mare & aquam grostam crudam per cC P^ bilem: Sic Sol coelestis habet etiam luum mare 3 c aquam | u tilem Scimperceptibilcm. In supcrficifc terrae radij radiis l u guntur,producunt flores & omnia. Proptclca quando p >°' nt,accipit ex aere illam vim vitae, St conjungit cum lale ° |! terrae C quia (al nitri terrae est instar calcinati tartari, (ua siccij* acrem ad se trahens, qui aer in eo resolvitur in aquam. Tm ^ vim attrahendi habet ille Sal nitri teri a:,qui etiam aer suit & , ( conjunctus pingvcdmi tenae.) Et quo radij solares copi 0 ' 1 tunc feriunt, eb ma jor falis nitri quantitas fit & per conseq* £ n major frumenti copia crescit, St hoc de die in diem fit. ’’ plura in capite seq.
Additio.
idcb?
ii Liquorofle aquae salsae & aquae acris captae aequum 1 este pondus.
2 . Vitrum esto largum Sc humile.
Vitrum habeat notam qua deprehendere postis, qt' 30 ' ( de aqua acris per Solis calorem fuerit exiccatum ut affu' 10 nov*aqtue aeris defectus resarciri queat. g .
4. Si solis calor nimis clt intensus, vitrum cum ramusem 0 periatur.
5. In plenilunio quoque exponi debet. •
6. Quanto diutius exponitur sub Dio,tanto melius erit. . ^
7. Elapsis tribus diebus evidenter apparet, aquam mspm a ad congelationem tendere.
Caput VII.
De unione superioris ac inferioris b. e. de generatione s *' lit Centralis seu criftallorum in aqua mixta, eoruv‘4 exceptione y qui dicuntur Mercurius Duplicatus & aqua non madefaciens manus y aqua congelata.
1 {011»
T Extus sequentia addit. Cristalli formabuntur , fi!, r 0 ul>°' gere oportet. Hic est Mercurius duplicatus Phil° > r«m,qui est omnium metallen ura mater & materia prim*'

Novum Lum. Chym. Sendi. Sequitur figura septima.
417
a Rus ,Vo §'us traft. 10. Aqua nostra coelestis non madcfacicni ttla> ’. Hcm vulgi sed seri pluvialis. Dicitur etiam Luna nostra
Ei'* 1 *? 1 '* rcc ’P’ r Semen auri;ut in k-qq. parebit,}
pvmcipjis haec aqua pipamur .brevibus verbis'
C!T) „ ’ arc Voluit Sendivogius traft. 11. Confide« quarso simpli. Cq H°’ S aquam! Ecquis unquam crederet, illam in (e contine- g llcm niac l 11 * mundus eminet, lapides duros, lalia.aercm.tcrram; dc tCl /«‘m tamen simplex per Ce appareat aqua. Quid dicam
videtur' 5 ?* * u * c ^abet aquä, ignem,Iniia, aerem, & per se nuda ■ -'"'ircxamia in terrafru«
} tIr *> quae mscbabetaquä, ignem,laua.aciv....^ r -
^U>r. o mirabilem naturam,quot novit ex aquam terratvtt- , P r °ducerc mirabiles,& ex aere illis suppeditare vitam.
.^tpilogo. Aer est veterum Pbilofopborum materia. Htö
ac l u;i ‘oris nostri,ex qua ttalmur ialpetr*Philosophorum r 0mn « res crescunt & nutriuntur. Estque magnes nottec m praecedentibus chalybem esse dixi; Aer generat ma- |" n >-m-tk-t-s vero generat & apparere facit aerem «ostium. s c ” ct j tlbl veritatem hic manifestavi, roga Deum ut tua capta de ltcm *« »ere est occultus vit* cibus quem nos rorem (ibit- C *^ C£ ** cac l u?lm vocamus rarefactam cujus spintus mvi^ tiost? con S tl atus melior est quam terra universa. Item aquü hcioUkw” coagulatur in Sole Se Luna, chalybe nostro,aru- t “uosophico miris modis per prudentem artis filium. . Enigmate. Hxc aqua est aqua vit« > habens potentiam *u t ;“r- arbor ‘ s solans itameliorandi.ut postea non plantatione htionc.fcd solo suo odore faciat libi exteras lex atbo ! 5 -.
r*l. «. V d C™*

Quamn- tidtm Pb. fr*tejsut.
44 ft OiTHiuns Commentator
(metalla)ustforiTics. Nulla alia aqua neque fontis, neque* ( i
forti«;
neque ex variis rebus elicita , adhocopus utilis est, sed «'^i venrnolsc.nilihauriaturcradiisSolis vclLunx vi magne« 1 * «jhalybis nostri. Nomen ejus proprium est, Aqua maris 1 ’
& aqua vitx non madefaciens manus.
Additio Prima,
Textus vult,Cristallos debere durante tempestate pct
st-«-
cerc.idcoque etiam requiritur ut operi suum pcrmittain" tium.nc festinatione nostra illud impediamus: Alij aquaPstjjjj mixtam ( postquam aliquandiu oen expolita suit» Lcctim e Solaribus ac Lunaribus fatis impraegnata este putatur) sus-« pi na ad medietatem evaporare sinunt, Si tum demum in ; gido seu cella frigida exponunt,ut cristalli fiant, quos «.»>" jj, cipc lignea extrahunt, & restanti aqua 1 de nova aqua aci>* ^ quid affundunt, 6c dentio sub dio collocant, ut antea, tam dui retiterant.qtiam diu cristalli fiunt.
Hic praeterire nolo,quin dicant. Philosophos quosdam los cum materia prima crudo milcuistcA globulos ex illa s%o & pro more in capite secundo descripto destillaste. Qil° terrestres spiritus obscuros,coelestes vero instar sangvinis i 11 in vas recipiens delcendistevquam aquam etiam Mercuriu 111 lofophorum duplicem,led m htimida & liquida forma > |,cl ^ r iiO virginis & acetum acerrimum nominarunt. Cum hocnn 1 ' ^ omnia metalla super menla solvere, & sulphur atque ^ ipsorum extrahere potuerunt, (nam corpora ad funcium C^it finit)cumquo tamen nulla auri Iblutio fieri potest, nili ' 3 ^ parilius destillationis in eodem liquore prius fuerit ledut»m | tres partes aquae,lupri unam auri limati paitcrh Fulai* c>r, ;) II -|itS j nem in lenti hui a perficiunt. Proutu n-.cdtco ciiam fd- 1 * v vulgi ut pulchruni nubit fiat,inultis coloribus apparentibus^ eipitari potest. Philosophi minora metalla non cnraver^ 1 ” ad aurum & argentum tam pro uu. medico quam p' ° ternionis »urifino relncxerunc, quam intentionem „ci 1 « 1 ’ praxi mediante hoc subjecto obtinuerunt, ut postea ex«- > bus putebit.
Additio Secun da.
AlfU/tfia* I r jtulis
&
l„C | V
Necessarium duxi hoc in loco aqua: licete cristalli 0 * „.a«« 1 '
•. - ■ 'U«"' plii'
» rl .,a‘
oeni fac.. e,qua. tn dSc ex oleo falis communis cielcd. e] 11 ^ lia ci iltallos (alis dulces Vocaverunt,nani nomen Mc rf u ioioplnei merentur,& tanqtum lapidis Phllolophici 1'«"^-«*!! aestm .mfuerum.quia lalcomniuncranquam ccntrurn * ,j|ie aq».x pro radiet & principio generationis metallic®

. *" c^ovvxM i-UM‘ 9 HY 'abunde dictuw. Qua
««mumsun.de quo supra in praelatione . fC3S dePla^ fti satione «te falsa ,st a aqua sicca acquira««». a indl „ v it 8c de- .^mcTis ad Mauhiolum datis v ^ nt -rcllunt.Qvii cx lalc
Quos tamcncnstaUbs.hJ longe a hunicctato Sc
"'ttiunj piius cum anima Satnmia 1 «! ratione;
f CfUm exsiccato. lege artis fuerint destillat. ; h» mtra .
u *'mtnietalliftigidnas operi imprimitbr. ' x propria
lli <°'robo,atun Si itaque hoc agis ut «'^‘XemiUlW- r ^uta lub Dio siat.ut mediante aere capto,cu , ml nnpiX"
1 ^eundum capitis quinti »sexti,6t iepnrnrp fmtplici*
S n «Uit,i unc V.ibarcs fecundi, tertii 6c quaiti «P J uohc"va- I^ rx terra bolari absque omni additione P' ra r . (cft j S , mue . ^ lS iquia hac via nolnbtiimam ignis magnesi» -1 _ r , t &
tst ®c cum ' producit
In Nc
■olari absque omni additione peragu...»., •— -
vianobibtlimam iguis magnesismad.piken ..q
, igne nutrita 3c aucta, verrim ignis hhuin gen -• producit, l veo Sal- animato additio de (»b,ccto terra h« &
Un-usque conjuncti d,stillatio . fecundum ,Uam methodum *
>gws regimen ab Andrea dt Piamen urd.catum , melius u c.
Jx|?*nuhi modum uUetius pctlcqucuduni ;iuuut>q l, o
«alii dulces de oleo (alis iecurftuin procelium communem U - ,
Pulter praeparantur«p-»ctic» ejus a tumnio quodam Plnlo,io
fMohanne Arigutello.nprobxocarnnnepostinodumincom s ^
Ptttdmm re Jactaducuknter est delertpta, ad quam lectotcm be- f ^
«levolum re,nitro, ve cujus opens pfojt ct.one lumnia author «*»■*' Werbolifctic lusit. Quod si totum ioret aequor argentum vr- VUm.transmmaveruv in am um ldcm porro dic-t.hoc opus non ‘''limum anirorum spatio absolvr posse , unde ut hoc opus ab »'us operibus philosophicis diiecim queat, Trinm adnoru opu *0«tri sint. Nam quia practica va. ia csi,(muiix enim Ium Vi* QlWr ß j »d unum intentum) & quisdam opera hievest, , quadam veto ^ pfj sirqmmturviam,Uimnia netrlluas polluht >au Vcv«m ^ gi ^ e/n J r i
I tot dctamdivetlotum Phdolophicorst tcriptbrum Icnluiq a c in ^ /))tn t.
1 indunt .opera Philosophica tam diversa convenienter u 1 cer- t y, t /{,l2
i ^"e, non omnes quakscunque ris ad unicum tantum lapi e ,
dedicinanr unam, vas unum, ignem unum&C. tfirn stti re jrre detorquet*. Quamvis enim otnnia ex und radice proce J rit5c in fundamento considerata unum sit t ,& in pia’p natione duobiis ingredientibvis materia scilicet tk rbrma»’ igentcoc pa- ‘knte componi oporteat,tamen practua cjulmodi compoiitio- 15 dissinm\is cftjUnde laru diverte opi‘t aiunt ovta.
^bod pimtet opus trium annoi um, opus trium Mensium .trium cptimananrm,trium dierumjSc quod hic omina lupcrat opu M ^ d 'um horai um invenitur,quo Marn pt ophetista instructa >r"'>
5 intcilocuttone ejus cum Philo opho Aios habita, -
«OUS inarui thstoiophru «c beut exercitatus atutexindagaicy .
r tid a f wutt

420
potest.
Orthelius Comment A-to k ^
Ersteren alia sunt opera,quae opus unius
unius mensis,unius anni, & novem mensium vocantur. p C 0te<*' rum St similium rerum discrimen ignorat,is sibi ipsi b arI .,op £(ä tiam, Manum de tabula, ferre debet. Et licet omnia* { p.
pr*dicta,solummodo de tempore operationis primam in £ta jlli* tis intelligenda sint, fieri tamen potest, alia quasdam °^ e qaC fi este mixta,quorum utraqne,antecedens scilicet & operatio,in prasdicto temporis spatio est comprehen». de bis rebus obiter tantum te monere animus fuerit»» est illis diutius immorari:
Caput VIII.
De subjecto forma lapidis, hoc eft de attrowW*' adhuc vivo & praparatione ejus in
1 $
limaturam.
D E hoc Textus sic inquit. Aurum & argentum vu ®, a ri irt1 tua sunt,fcd solida qualiter ex aurifodinis vel clC a4 ta (i)!* 1 ' fluminibus Se loturis capiuntur, Sc quas ignem noncXp c viva sunt,hsec subtiliter limari deb#c. ■■
Sequitur figura oäava.
Additio. ,
Ut auro Varia de’auro vivo sunt judicia Sc opiniones kb*^ ^
-igne & arnstarum. Qui,aurum ignem nondum expertum ^ <>r' A»*** riflim habfrfinm^.nnilE 1 tn rmtrniAn ..
Ns
th s ^»i<
«?««
' te pO!
e re ° ex 1
i ! mb n
st»
-Sis
Ce? 1
Alck el F
«ÄS?
,i H n c
«01
«»*»» txper- ratum haberspotest,quale in compacta lorma/cinr«*** f£ pC* ^ /«. truits micans, Item in fluminibus aut jnentiuimm inC f uir 1
Sia ‘b*
ft,,

tur.is ? N N°vim Lum. Ghym. Sendi. 421
•Deu Jq 7- em socundiim senium literslem necte incedit, sed ta- lubi re ^^necessitatisauri naturaliscompacti vicem quafldoq;
3Ut Co a uri sulphur in mineris & marcassitis auri, & sabulo ^ntji^L otUr ' S capto,latens, modo miner® ili® astro solis veri {'''•'iifla tS ’ nec metallum quam aurum solum (cujus vel “tat, 5 tlarn pars in examine nobis fidem facete queat) in fe stabil a PDa' a ' n /* m 'hbus rebus aureitas propinqua est, & in ipso a- AuvtitM ^ilotoDh^’ 115 a ^‘‘ s ^ubjeÄis metallicis autem (quibus quidam propinqua Perseas • P ro P ter imperfectionem eorum respectu (ummae remota -'Astatu 1S ' 0 ' at ' s ’ nomen al, ri viridis ac vivi tribuerunt) pra- Ntn, _ raauica >in potentia quadam remota & remotiore re- Jj’odir^k* Psrtim per progressionis *partim per regressionis j tt > airr cu V ' atn ad a ' tum - hoc est ad perfectum statum Sc gra- ^. r3c elsu s m , non hne labore singulari, adduci potest. Quocirca ' e '' Clt >8t js nureitatis potentiam remotam non immerito tau, re p . ‘ubstantias aureas crescentes earumque naturam 8c t ■ ymist ,Cl | t,<:Um i” tra ^ atu ptimo de mineralibus inquit. Si ®hoc sulphur invenire possent (quia in arbore Solis ^ ver ^'“veniri potest; haberent de quo gaudere ^ c ctllrn est sulphur Solis,quod ex auro non vero illud U r\ U»iv"s ^ ^ U P ro «heitur. Hic scrupulus est in opere ipfo-
aut horitate Textus noster egregie confirme- a a ° c Hc si " rtll 3tione tamen majore > similitudinem a Paracelsi» j at U adductam,hoc in loco allegare placuit.qui in tra-
5 lapjj ° “iodo pharmacandi sic aitObservate discrimen 5 'st.iti CS ^ ui ac l ua & eos *l u ‘ extra a st uam hint. Is qui in
w»ui est V ’ Vlc *' s suis liquoribus est constitutus, qui vero extra Alcsty P Cr£ htione eorum est. Hic inquit Paracelfus jacet t . nc Se o U i ^“'starum & illorum qui quintam Essentiam quae- e, v °lunt&® na E hxiria, magna magisteria & arcanapr*pa- a^ett Rc * m fundamento errant dum vivum ä mortuo dif- (quod de fusis aut ignitis & de crudis non- sth’&Uscurn ■ E '“telligendum) Cum hoc concordat Sen- m tra ^' 7- inquit. In arboribus amputatis frustra in “'ictu. c Ur,c l Uod solummodo in viridibus repolitur. eo C ° r P 0 re s ernen non repetitur in rebus mortuis, Quandiii ,>s m 0t - men e ^> vivit corpus. Quando totum conlumitur fo 5v f^musd U L | S ’ c . ut omnia corpora post emissionem semi- in^^rnfr ^'litari, exemplo hominum veneri nimis indui- Hi^Usqo 'i - q u »ras in metallis vuigi illud punctum O^ua stinr"/?' Nar “ b®c metalla praesertim aurum vulgi, '^funts- "ostra viva spiritum habentia qu® omnino Iu- kito xnim metallorum vitam esse ignem, dum ad- D d z huc in

Ortheiius Commentator . huc in suis minens iunt: Et mortem etiam, ignem lulioni* dclicet. Idem in snigmate. Mors rei um ml aliud est separatio unius ab altero. Paracelius ait. Mmrra potiore j tute constat quam luurr. metallum, nam in (nlione diicedu' 1 ! y eo luiliquoresvit.x,spiritus videlicet talis,tulphuvis, mercu 1 " arsenici & metallum mortuum relinquunt. (
Quicqmd hujus rei sit, si rem aliquanto profundius St ' n ,,, dam< ntoperpcndimus,Philosophus ad res lupradictas co p 'l^ ratu difficiles,nec ubivis locorum inveniendas nullo iuod° ^ Aurilmer- stringitur,quia qttarlibct res mottu*. in lua matre St per
edi negotio ad generationem Sc vitam novam pervenire P est: si., quoqu aurum Se argentum vulgi suium , i ux pro , tuis&instugiferishahepda lunt, mediante calcin.uione & tione radicali resuscitari & revivificati postiint.ut tam ad rr>e nam quam ad res alias magnam virtutem Sc efficaciam P j (pi
tuu» re- fvjCitAri stieß.
Nam si cqrpus auri mortuum versus Orientem in terr
|ul>'
sum(lecundum Paracelsi traditionem) ad crefeendi vim & stanti* ac ponderis lui accretionem reducitur, si limus c0 ' ll > ll ypi nus Sc urina puerorum ipsi addatur (qu* crescendi visceri ( vigoris Sc efficaci* signum est) qui digitui obstaret si ex d‘ lC ' supra dictis aut ex similibus Sc convenientibus icbus 4 MI ' tll a g(i VisicusSc generativus destillando extraheietm Sc cum 'H 0 i)f( Vulgaris tinctura (qu* verum est semen aurificum ) c '' cer ^ ft' nunquid hoc modo quod mortuum est,quasi resulcitareti> r ^ vivisceret! Pe aquis vitae Mercurialibus täm in via licO f^g, hurmeta inservientibus,jam nihil dicanvquibus corpus n ' 01 ( 1 f jt' aui i vulgaris varse resuscitanti ut in vivas operationes se cX q^ji
nOt fl
Auri c*l- Imo auium mortuum similibus vic* virtutibus dotati p L
tü (altem cum plumbo communi, quod ä pyrotechnicis & 1111 .jse flumko tura cultoribus Sc inetallurgis mater metallorum vocatus’ * froßett «*. tiosc calcinatur,Sc consequenter a suo buniido radicab ta p< l
suo liquore vitali piinugenio sustentatur augetur Sc transi, tur.de qup Sendivogius in fine epilogi sic scribit. Frust ,a - cr is» rantur qui laborant in hcibis .animalibus .lapidibus 2c exceptp Sole Sc luna nostra qu* (ph*ra Saturni sont ob ^ Itrmtract. 9. Datur unum metallum, quod habet p° tc , n ,a' alia consumendi. Est enim fcise ut aqua forum ,& v * r tl[11 st ter &c. Si undecies coit aurum cum ipso, emittit senaeu IU ^\, debilitatur fere ad mortem ulquc. Quomodo autem • 51
«matio fieri dcbeat.idem Sendivogius paucis indigat, tc^^^fii' feni nostro aurum Sc argentum deglutire dabis, utip* e c f juf |nat illa Sc tandem ille etiam moriturus comburatur, cltiCtC ^ 0 st( ( spargantur in aquam (aliquam extrahentem) coquito c*' fati; sit.dc stabcbis medicinam curandi lepram- Ja*”

T In NoynM Lum- Chym. Sen»i<
. J a «i benevole lector tu ipse cogita de hoc opere .< ,la ttrconsi,t„_, _e_» .-iiivu vuleiqu
E. 41J
f ' ,1 ^'cons"| CV01rlCC,0rtu 'i )lc tu S 11 “ ■•-*• ^pcre, &experien- ct *plitiTib U ( ’ C * UaC b°cconfirmat,quod antu vulgiquanto fepius sitis ti! 0 ' u Pcrcincritio funditur, rnnto magis interius Scexto.
& exrtuus albescit ut aigetitm. Quorsum ®t ir> f (l P""r scu (plendorSolis devenit, an ne igne coninmitur v chit |f nillm a bu ? Minime,tum Saliimus illum incinentium magna Itu melioratione Sc vinum incremen- ^S l 'Ori s taUlr cnnT1 per illum üc plus ab ilio acquirit vigoris & z extrabi,dcber ?< potest Hoc extractum ese fortia j Uruni V ' vum » lernen aurificum f< lapidis PhilolopUiei Qui ho/^ 110 ’ n ' loc 5c m tribus si-qucwbus capitibus agitur.
«ctav 0 fxtra stum in promptu habet,a labores itact .a ift Aun', Un °-^ decimo capite hujus hhvi msrnunis etit.
An tl CUm pbtmbo philnibphcu um.i quod Kegulus Auri i m
f a psela r ", cllauis 5 t 'j"'> fulionc conjungitur, pulverisatur & in Wi
'onmteUaius e lt)m talioneconpiugnui , A - r --a occlusum calcinatur.Sc tandem in vitrum pellucidum ru, uucu .
uini sAL_' , /_j /7 .. 7 . \rtrj» non vitrificstictur*
»rv 41 “ occiulumcalcmatur,iK tanaem m vuimn^.»...-
*. ni c °l°ris redigitur ( quod sivero una vica non vitrincaietur» serato labore &additioneilludeo deducere opus erit)ex quo P°“ea tinctura cum notabili ignis statu & ignearum qualitatum Actione facili labore extrahi poteft, quia autefn quotidiana ex- Ptrientia tales & similes cheiragogias artistis scrutantibus fc 'J pytotecbnia exercitatis, subministrat, ulteriore mea iustru- fuone hic nihil opus crir. Hoc tamen pro colophone addere ‘ u bet. Quanto propius menstrua solventia Sc extrahentia, aut a d principia radicalia metallorum, aut ad excellentiam simplicitatis elementorum acccdun.r,& cognationem cum illis habent, 'anto excellentiores & digniores , lnioefficaciorcs & utiliore» ^illimandas esse solutiones. Dc qno prolixius Se in specie plura dicere supersedebo.
Caput IX.
solutione vel apertione pororum corporis seu auri vivi ist Mercurio Philosophico duplicato adjpertnatu sui emtsionem.
Q Equitur in Textu. Dc Mercurio Philosophico duplicato ac* ctpiantur partes decem ,&pi «edicti auri vel argenti pars una. figdt» n pbialaai, cujus dux partes maneant vacuas, Cc hcrmeticc.
Sequi-
Dd 4

Orthelius Commentator
Sequitur jigura nona.
ii mm
SendivogiusTrsct. 7. Ncccsse est ut pori corporum ap rr ‘^
mm
Sendivogius Traft. 7. Ncccsse est ut pori corporum 9 P rrl3 A yur, ut emittat sperma, in cujus centro jacet femen,quod aer* Illud quando in matricem venit debitam, congelatur , & c OW I lat quod reperit purum,vel impurum puro mixtum.
Additio.
Sendivogiu» traft. 7. inquir. Semen auriBcum dupliciter** trahitur suaviter & cum violentia. Quare si mediante Sat l ' r . ( semen aurinonvis separare a corpore auri per violentiam,’ 1 *^ in prxcedentibus dictum fuit, hujus capitis textum (eque[ c ^ suaviter 8cleme cum aqua sicca, quae ä natura ipsa cum eXJ^.ji
r ( ' a artis auxilio crevit,ptocefliim institue. Quam aquam crista 'eB ch*ljbs nam siccam S«pdivogU(s situm alterum chaTybem vocat, de st" Sendfit* in traft, ».sic ait. Est & alius chalybs qui assimilacur huic [frl'ij metallico vel Saturno in virtute attractiva magnetica ] P et . ^ natura creatus, qui icit ex radiis solis (terreni) mirabili v ‘ virtuttftliccre illud,quod tot homines quaesiverunt & ope 0 * , sii principium est(id est alterum principium seu Ingrediens* * mae enim vicem rescit.) j0 j.
Apparet quidem qnasi discrimen quoddam esset»in***,-,, mam Solis ut vulgariter appellatur, öc inter femen anri*q u l* di vogius anima: extractionem in prxfatione sua meramp e *, fione vocat. Sed sciat benevolus lector,quod,si Sendivog' u * ^ istas res pratdictas in substantia sua,nonprouna reputavit,»a smima simile tffcctü.ut auri settic.in artificiosa operis adm> nl Hone pratstat. Qua in rc tame ad hüc scopu unice est colli** 8 ^
^ 4.. -N,. • * % flf T >

. v* N Novum Lum. Chym. Send. r - .
‘'onl JnCOn ^ ;u >'. t ' ni sucturam praestat. quam Par3CC , “*A imt j c S u \... Crovlltu iis tincturam appellat, &in capite ve - '
St"' metalli « similem mentionem facit. Hunc moda Sen- «y ö'^ s vncatpomposamac vanam ostentationis de u > ‘ '
tri n ° n sit sine temnom, laborum ac sumptuum jsctuta *
.^'«ntn. Alter mUus via Philosophica nititur, qua metallum
te^ U< c^’ sietindum omnia examinis requisita realiter St con an- ln Solrm tingitur, sive hoc siat cum fructu vel cum damno. /Varrivis enim in principio non tam cito utilitas (cquatur, a mi* f usl I at,0 'aiYien talis institui potest, ut Anistatpro stlis labonbus in y'^'ustima compensatio fiat. Dc quo Sendivogius sto ait.
Vest . a “et fores naturae apertas ad ulteriora 8c alsiora arcana m- j ’6* n da & cum Dei benedictione acquirenda, quae obiter u i
?nd,c *nda putavi.
Caput X.
P e extraäione seminii aurifici, t an quam forma: Lapidis, qua eii ejus altera pars, in ejus
T tompofitione.
Extus ulterius ait. Relinque per tres menses in igne vaporoso, & aurum non tantum sufficienter aperietur, sed etiam rubedinem rubini instar praebebit, cujus curam habere necesse est, epihaec est autum Philosophicum, Se verum auri semen, Se altera pars nostri Lapidis, rtliqua pars defundatur» nullius enim fretu est.
Sequitur fgura d e cima.
Vd r
8endi>.

Aurum
Phtltfo'
pineum.
4r§ Ortheuus Commentator .
Sendivog. tvact. i. Quia natura nihil operatur fine sperrn rerum: ideo ad praxin Lapidis artifici inquirendum sperma a* 1 fine quo tantum efficiet, quantum aurifaber fine argento vel * ro. Eli autem sperma vel semen auri, ejus quinta eflentia^'* 1 ' \ perfectislitna decoctio, & digestio, vel sulphuris ballamus.
Tract. ii. Postea pone in ignem nostrum, & fiat inde list" j siccus. Primum resolvetur terra (id est aqua sicca) inaq^ ' qua: Mercurius Philosophorum dicitur, & hrec aqua resolv> c 1 corpora Sol is 8c Luna: Sc consumit ea, ut non remaneat nisi rt, decima cum una parte Si hoc erit semen vel humidum iad> £l metallicum,
Additio.
Quis processus in extractione feminis aurifici cum aqua ^ fit oblcrvandus,textus Si figura elate indicant: quem vero Pl" f rophi ad idem intentum cum aqua humida menstmali ( praeparatio in prima additione capitis 7. indicata fuitjoblcr'- 11 '.^ nie sequitur. Recipe menstrui partes X. Auri vivi (non vulg^ . partem 1. solve super calore leni, defunde per inclinationem« 11 leniter evaporare ad medietatem unius digiti, deinde coIl° c3 loco frigido 5 c cristalli pellucidi summa stavedinc tincti a>'P rebunt, quos cum forcipe lignea extrahe impone in phia' 3 ; Hcrmetice sigilla, colloca in Athanorc in primo gradu per ^ dies 8f nigredo apparebit. In secundo gradu fiet cinis Si bitur cauda pavoms. In tertio gradu dealbabitur. Albedij 1 istam usque ad rubedinem urge. Et in fine cum flamma 1 . gradu vas feriet, pulchram pellucidam rubedinem lcps iallt p (( ., vitro apparentem videbis. Hujus curam habe,vitrum cum ro ignito prudenter confringe , 6c rubedinem exemptam ' e hxc enim est verum auium philosophicum , St semen «uri m
tallicum. Cujus granum unum tibi pro toto vitae tu* sufficiet,
Caput XI.
De Seminatione feminis aurifici insuam terram ^
(Urium Philosophicum hoc e it de Conjundionc ma tf ' rta & forma lapidis Salis Soluque centralis seigenpationemfupematura-
lem filii Solis. Ü
T Extus. Deinde accipe Seminis partem unam» Philosophici ut dictum partes decem.
»e

4*7
Novum I.iim, Chym. Send, Sequitur figura Xl?
tOJIUlUH'
Sendivpgiusin fine tractatus quinti.Qui scit concelare aquam S "4o & spiritum ('spirituale femen auri) cum ea jungere, cert« tcm inveniet millies pretiosiorem auro 5c omni rc.Etsiciat igitur Ut lepai etur lpimus (auri prolificus) ab aqua 'in consortium illi auro admixta, ut putrescat Sc appareat gr.Snum vel semen ipostea rejectis fecibus reducat spiritum ex alto ( lernen auri, quod sepa- tatim in phiala sc extulit Sc sublimavit) in aquam Sc faciat conjungi simul. Illa enim conjunctio generabit ramum dissimilem kurnä parentibus.
Traft. S. Omne femen pet se nu!lius'cstmomet\ti, si non po natur vel ab arte vela natura in matricem debitam. Et licet se- RU-n hoc per se nobilius sit omni creatura: tamen matrix ejus ita * t> quae tacif putrescere granum & puri puncti congelationem c lusat. Insuper calore coiporissui illpd nutrit8c crelccrefacit, ili ? Cum semen imponitur insuam matricem, purgat
J m Sc facit millcsies aptiorem ad patiendum, optimos tructus.
Additio.
P Sini 'lem proportionem Philosophi in via humida quoque ob? Jtvarunt.hoc modo. Recipe hujus feminis granum i. adde ei 10 . 8 r ana aqu* menstrualis lupradictae, Sc statim conjungentur, li-. gula lieimcticeSc procede per gradus Athanoris per quin- que mcnlcs usque ad operis perte- i ctiuntm.
C-aput

Orthbiius Commentator.
C A B U T XII.
D E maturatione operis usque ad ejus perfectionem Se plemcntum. Finaliter textus hisce verbis concludit. 'ln 1 P° ne hoc in Athanorem seu fornacem philosophicam, Se sine >b> ^ calore levi per 7. menses, tunc per Dei gratiam invenies id, q u ° hactenus cpiaesivisti.
Sequitur figura XIU
•e3i§' v '-
Sendivogius Tract. 10. Regitur poöca igne continuas f
menses 7. & interdum decem donec aqua nostra consiirnattr & relinquat unum, & hoc in duplo. Postea nutritur lacte ter
vel pinguedine eius qviae nascitur in uberibus terrae 8cconsc lV ä putrefactione Sale naturae, & sic generatur ille infans scc u11 “ generationis. .
In epilogo. Recipe aeris (sc. condensati in forma Salis nitri r)^, de causa etiam tum in tract. u. terram nostram vocat) gra' 1 * ' auri vivi vel Limae vivae gr. 1, Haec omnia impone vasi tuo A' que aerem hunc inprimis, ut sit aqua & postea non aqtja. Er P* Io post. Solve congelatum aerem, in quo solvas aun partem, hoc sigilla » Sc igne nostro labora donec aer vertatur pulverem, Se apparebunt nabito mundi Sale colores varii. .
Tract. n. Recipe aquam Salis nitri de terra nostr3,huiC 1
pone illud humidum radicalc metallicum, tc impone igni P otI ., factionis & generationis non tali, ut irt prima oper«tione( e** ftionc feminis auri) fccisti.Rcge omaia magno cum ingeniOi , »ce colores appareant instar caudae pavoms. Rege

b, Novum Lum. Chvm. Send. 4*9
C '| tc ^dcat, donec cessent colores & unus per totum appareat oi°i vmdis. Et sic de exteris. Et quando videbis m fundo ei.
, cs bruni coloiisöc aquam ferÄ rubram, aperito vas. madefa- t>ti?^ Cnn * m ’ 'uunge ferrum aliquod, si tingit, habeto in prom- ^quam. de qua postea erit sermo, & infunde tantum e>us a- (j 1 quantum aeris intravit crudi, iicrum coquito priori igne, v Cc iterum tingat. Hucusque pervenit experientia mea. Aqua debet eile menstruum mundi ex fphatra Lunx , toties fest *"* a * um » ut postit calcinare solem. De igne adhuc dicendum il ‘ %nis duplex.Primus ignis continuus est, qui materiam CUn< tat, Estque externus adjuvans internum. Secundus est naturalis, qui digerit & figit. Hic naturae ignis tam in pri. j.* quam in secunda operatione unicus est, quicquid operatur eu s Urn ' deorum distantia efficit. Vas etiam sufficeret uni- n» sed propter abbreviationem binis utimur, primique operis Dh r )° tUni * um esse debet; In secundo vero paulo minus justae r talae vel ovi. Materia etiam unica est, sed ex duabus unita fub- ,n *iis, itaque vilis & pretiosistima. Jam cuncta revelavi tam in * r 'mo quam in fecundo opere.
"'aenigmate. Aqua nostra habet intrinsecum ignem Le si ju- atur calore continuo comburit tres fui partes & non remanebit '"pars minutissima, quam vix quis imaginari potest.scd in sura- " 1a Virtute. Coquitur sagaci ingenio magistri, septem meniibus Primo postea decem, sed interca apparent res vari* Se semper ist die quinquagesimo plus vel minus.
Ibidem. Ulterius meliorari potest, teste scriptura philosophica primum ad decem postea ad centum, deinde ad mille Se decem •nilliaScc. potest exaltari.
sequitur.quomodo Philosophi suum opus muUiplicarunt in via
Wda (forte etiam eodem modo in via sicca) Multiplicatio ita q u efit tam in quantitate quam in qualitate, simper e P»nihus fu* aqu* aut Mercurii Philosophici ‘■'"P*“' . ’ • : onetn m infinitum. Prima vice non tingit. Si vero »hera s tin .
P°nitur, tunc spacio duorum mensium perficitur P
8" tantum decem partes. Tertia vicesiimpontsi g * '«W septimanis finitur & una pars tingit centum partes, inarta viet si imponis in ignem in tribus diebus per E" una pars milk partes. Postea opus multiplicatio g
‘«nis diebus absolvitur. Ethoc cstop« trium dierum. P^opottiostc lapis in multiplicatione est exaltatus, can Etndi proportionem habet in quantitate. Cupis par* un . '»tandi causasupctdtecm partes purissimi aün ut -|s ltur
Additio.
Opwtrt * um dierum.

4p Orthelii Epiiocus Et Recaimt. jicitur vitii frangibilis instar fit medicina, nec non tinctura . imperfecta corpora, inprimis super Mercurium, qui est metal' 111 . apertum, volis autem Lapidis antequam cum auro coni un ^ tur, est granum unum in quocumque liquore exhibitum p r ° u toipons humani.
LAVS DEO IMMORTALI.
E P I L O G V S
RECAPITULATIO
ORTHELI1 IN NOVUM LU^
CHYMICVM SEND1VOGII.
c<*
Uamvis in prarcedentibus capitibus chicidari° n || f , textus, tabulis typicis appositi, pro modulo
ctusaDeo,’ per sedulam lectionem & tarn c °
., ^ m findo quam laborando patratam investig3i' c,pt (1 ji nuhi concesti,filiis Hcrmeticis bona Se jyncera fide comm^^. vicecommunicavelim ; Oper* pretium tamen duxi, c01 j'L l i» iiiolam appendicem illis addere, in qiia non solum prLcen quantum ad principale opus attinet tanquam in una fumi 11 *' ' [C > terentur, & Ii quid in illis omitlum foret, singulari dilige’ 1 ’ 11,1 (l . stitucrctur: Verum etiam ut aliarurr rerum lenius quai u” ll ’ t (J ,t dentalster A obiter mentio facta fuit, licet opus pfmCip al<: ^ attineant, majoris tamen delectantis scienti* causa, m-'g lS „p ceseerer. Nihil enim ut Scaliger inquit est beatius quarn (c " ^| l iit’
hil Verae felicitati propius, quam dilcere: Omnisquc no" cessatio ingenuo viro ignavia est, sed etiam quatiendi existimari debet turpisiima,ubi id quod quxrjtur est l n, * c * lC '■t,ii’ Sccfut W- Quantum igitur primo ad opus principale hujus libi i a ’ tl ^ ,c ttrum Phs praitatione indicatur, qua ratione Philosophi qui in vetnst'* ^ ccntioribus seculis viventes, Sc ver* Alcliymi* sedulam o[ gt dantes, omnem seram intentionem & labofem eo direX cr ' Vitam suam in sanitate conservarent, A absque molesti' 1 | ,r ® fsto creatahonorifice viverent,&tam ex abundantia (m’ 11 “ 1 quam cum divino nicdicin* dono fratri in Christo > c £ cti ° )3 to>* gro suppetias ferr e possent. Ad quem scopum, perlustratas^

In KfoviiM Lum. Chtm» Sendi»
SuoH rsa ’ rncl ' us medium invenire non potuerunt qnam (llni & P a° pter formam lu->m adamantinam & dia P ^* C “.
7' '"stjr comparatum colorem, nobilem & benedictum Lap
C^^sol^mum vocarunt, (kqnod
J^n propter effectum ejus honor€ & glotia ton u
PPctlat^t, Posteri vero Hevmetis, summum bonum temp
nit? d j CUm> n « non Pandoram & salutiferam Panac«am 1SciMa m & quidam ex illis per similitudinem SalvatOieM uti nominaverunt. Nam quemadmodum (neque tam rvi a 5 na componuntur parvis sed parva magnis in stmbus“
7 , s compai antuÖsupernaturale & «ternum bonum, Med - öc Salvator nduer Christus lelus, quinos ab «terna m jT , ? b °Io «e omni malo liberat,duarum naturarum d.vm-e leihe«
"''«mana;particeps est.- Ua quoque terrenus iste salvator «
T^P-Htibusconstat, scilicet ccclcsti & terrestri, q*ubus nobis . restituit, & a morbis coelestibus & terrenis , P'
. *° Us & corporalibus visibilibus & (invisibilibus nos i - ' Hoc in loco nortest mihi ferino de motbis anim« , stur Ur U (int snpcrnauiralcs > medico & salvatore supernatura t *l Uo que egent, ileque etiam de illis naturalibus quibus divini nli- f ! vi| d incurrit, aut qui per negUgenmm (Se incuriam proisusim- Princips* 7^icabiles facti tum de quibus alitu.Principium suum terrebunt Sttl^ateri*
J* 1 * terrenus Salvator accipit ( ut Theorica huius libri docet, Sc viacttea per stgutas demonstrat pavum ex luto rubro, pamm ex ttetallo auri, nobiliffimo Subjecto, tam ad medicinam homini*
S u am ad transmutationem metallorum apto. Coelestes veropar- Jes leu principia sua capit mediante aqua aefis ex radiis ccelesti- “ Us Solis & Luna, qui quamvis spirituales sint a PViilotepViis ta- ’t'cn pro corpore medi» natura: & habitaculo magni lpititus 7 nd ' habentur. Practica Lapidis Sapientumeft quidem multi- Pr *^‘ e *
P' v -Sedqualcsctmquc illa:tint, tarnende utroque globo cobii •
'trr* ut participent neceffe est, quod Hermetis (uperius & in* mM 'f 1 i ' tlllSe d»stve id stat in occulto,vel in manifesto, vel in actu vel in 1 * 0t tntia, Cujus rei ratio in sequentibus lctiptis prolixius patebit.
Porro quemadmodum Christus h Deo politus est in lignum Ctmfnr*- i" COntr adicetm fere ab omnibus, ( unde Lapi» offensionis di- tioL. Ph>
1 «N ^ an gularis ab «dificatoribus rejectus m sacra Icti- (Um L*f*~
; ‘ l } Ti1 vocatur > Ita quoque Lapidi Sophorum idem accidit prout angttU-
\ m u . n multi haeretici Sc Sectarii & Plendo Christi sutrexerunt sic r ,s*tut*. i “hi plurimi reperiuntur, qui huic Lapidi totaliter contradicunt i 7 Vltl:intur >dludunt, spernunt, Sc reficiunt, aut plendo materias Con URt ’ & P‘°P on unt, ex quibus summum hunc tchcsatirum „ tiario natur« modo elicere putant Sc piofitcnttir. Scdsicutl S non est habend* üs qui dicunt* Eccchic est Christus ibi
est

4)2 Orthelius Commentator. ■ est Christus, ita Philosophastris talibus non'ett credendum dicunt, hoc vel illud est Lapidis & catholici Physiri'ßittrL Et licet quidam philosophi pietate ducti satis perspicui de \ scripserint, atque ita exquisite Se acute illustraverint, ut fl
,aU'
Mjftirti* L. Ph. ai
pus tnyui
fiteret Jj>e- fiat.
qui ex scriptis illorum non sapir insipientem perpetuo 111 surum este, sit statuendum; Tamen uterque lapis ita est c ° f paratus, ut mysterium ipsorum non nisi Dei timentibus sit 01 nifestum. Qui vero lucem non amant, sed instar noctuarurf 1
nebras sectantur, iis luce meridiana clariora scripta, obici "?. nigmara sunt. Aquila enim spuria radios Solares non alp 1 ^,
multique prorsus dati sunt in reprobum sensum, ut vidente* pl
videant, & audientes non audiant Vulgaris siquidem ocul" 5 ^
caligat, insipiens vir hac non cognoscit & stultusnon intcsi‘1'
i e :
Verbum
scriptum
(Sfafium
quem etiamsi contuderis in mortario quasi ptisanas feriente ^ super pilo, non tamen auferetur ab eo stultitia ejus. Quare 4 { sine errore utrumque thesaurum aut lapidem sive «ternum ‘ l j ( summum temporale bonum cognoscere & obtinere cup"’^ Deum timeat, Se ab ipso vero datore secundum Apostoli diei utrumque petat. Omne donum pe rsectum a patre Ium"’ desccnait. Item si cui (hpientia defit, eam roget a Deo.
Utriusque thesauri mysteria magna, nobis in sacra sci'P tl ^ Dei nostri omnipotentisproponuntur& explicantur, illud io* bo scripto, hoc in verbo facio. In illo supremus Salvator,' ^ bum incarnatum, tanquam in cunis suis involutus, nobis mnibus verisThcosophisMagis, quaerendus & cognoser"^, proponitur, In hoc verbo dicto & facto,' ( cui verbum fc'P'p,,, non exiguam doctrinam Sc testimonium praebet) verbu"’ ^ mini incorporatum in creaturis Dei, digito quasi monstra"’^ y
Verbum
fafium efl ,gnuSnta. Spiritui
quo hic thesaurus nobis est hauriendus: quodverbiim
n"
Sa* 1 '
liud est quam ignis vita & spiritus,quem ab initio creatio" 15 cta Trinitas expandit, quique primordialibus aquis i" cU ,;1 c a'
Sc per verbum Domini prolatum omnibus Sc singulis reb"?^ e (.
Spintu*
0uuii.
tis inspiratus Sc incorporatus fuit, & qui illas, ab extra, 1011 g scntiali vita usque ad terminum ordinatum conservat, de st 11 : tl) f corporato illud dictum est. Quam dulcis est oDcus»*!’ 1 tuus in omnibus rebus. Item spiritus Domini replevit orb c[TI rarum. Item, Aufer ab ipsis Domine spiritum tuutA > Sc ? fabuntur, (redeundo in nihilum quae antea fuere nihil-)
Quidam falso persuasi sunt, hunc spiritum mundi, te"' , e i
initatis personam fuisse,sed verbum E L O HIM insitmf . ( „|i
' sie“
perpenderunt, quod tamen non uni vel duabus person* 5 t t* Sacro Sanctae Trinitati csttribuendum. Unde conleq ucn ,."asi
o Sanctae Trinitati est tribuendum. Unde conseq" guitur hunc Spiritum Elohim, non solum a Patre Sc Fih°' jpi* omnibus tribus personis simul, ad fovendum Se confers huuc mundum cum suis Creaturis, exiviste Sc creatum h" '
Hi
'st lui d >um strayj ‘""es ? b tin a finis
^Op,
r «d.b
Ql
«cd*
ttlcm
'»"mi
"USc
■ ^ •neo,
turg( Per Ia 'On,j
>ni m
n »n>,
tostf
'olin
'fu,
'estis
^tai
t * fi,

4 ;;
'DerAP*
OrthELII EPILOGIIS E" * ( praecipuum
„w [pir i tus u , c ° I |) 0 tJUis <eu corpoteu • ^ vcuvmra c-
'stlubicctum Salvatoris 1'euVhilo'ophic' ( -‘ P vantU r durante no- n 1Um 1 »o corpus ßcanima nostra tw« con )od m edium a«
"*» vita usque ad terminum prxdestwatum, q (uirm 0 t4udi0, "£" sV( ri Vlnlotophi ab mitto mu udi "T t ,«na son*t»*& vita, a «onatt ruerunt, a cuius dextra m • ^-p c0 summo
""stravero honor St div nue collocat x (un , ‘ tl3t hx-
8t 9Ptimo bono, omnibus filiis 8 c incontam.nut* 'apte "«'bus iis qui ipti p lacent ex grana confertus. wbum & be-
Quamvis autem hic ipitttus ut ditium est , P
edit*.-
"'dictio
rti Cn omnibus crcAtui latuerit incorporatus, ta-
Ve] D '' n ‘'non i-mtum volatilior aut fixior tst atque in alia 3c
VC j * - - »“miii» vui<ui . . r
..""dius vel altius latet, verum etiam pro (ut corporis leu lius “ ratio »< nobilior aut vilior est, & vcltaciUus vel dithci-
'»tttio, quant ex alio corpore ei uitur&fcparatw.
• ratione autem corporalis vita nostra, per bunc spiritunt °>«rum a U t vitam incorporatam , in 'ito vigore confortc- jj I ^‘stetetur ,no melius indicari vel prxfigur.in potcrt.quam apidis supercoelcstis cum humana nostra natura institutam ^'parationem. Nam quemadmodum homines corpore 8c n llria vitat aiternae beatae participes fieri nequeunt, nili per divi n ' 'T' carnem 8c languincm Christi, virtute spiritus laucti & fido u* piius in hac vita fermententur, Ita quoque nosti a ivucro- c °"nica vita pi olongari & conservari nequit, nili mediante na- tUt 5 aliqua media, quae (it aliquis spiritus corporeus aut corpus V
Saddam (pifittulc,compositum ex unione Iphitus vivifici eoa *"****}*• fstit majoris mundi, cum puro aliquo & subtili corpore terren* r'“ ^'"ngibilis lubrtnntis. . ^
j. Nou (it inquam incomprehensibilis ille Spiritus mundi pes ^ dc absolute consideratus, sed talis spiritus qui corpore quo-
att| cstindutus, idestquicreatuiisDeiincoiporatusfuit. . .
Vit u • tu * m ® eo Inacuit» ut incomprthcnlibilislux,ibit itus &Sftrttttt , a uujusmunditemporalis,corpuscomprchenlibile neret, id ****•"
te '° r P u s, m 6c cx rebus corporalibus constans aslitmeret, aut ut Ve///*«.
t Ct 1Us |ioquat, se in res corporales infunderet 6c (c cum illis uni- rc ’ ut b° c medio vita nostra corporalis perseveranter conferva» ta^ 1 Quanto nobilius igitur est Subjestum incorporationis,
P ta -stantior 6c cfficacior fit spiritus illius incorporati, pes Qi Ccm » (non tamen a corporis vestimento immunis ) extra« l Ctn ‘ . Qu> tunc potentiam 6c virtutem nactus est, tempora- v,tl m nostsam ad votum 8c necessitatem nostram usque ^ m P u * mortis a Deo prxdestiaatutn, conservandi & prolon-
r»i. «.
Ic
Qui.

4j4 Ort Kiel ii Epilogüs et Reca*- i » 0 i
'Quicunque igitur Physicus, principia fu* Medicin®
. • ! -- >-r---, l,(P
damcnco(quod ex veta Theologia ortum luum ^iva 1 ’ 1
9 fi
tau
E
illa convenit) superstruit, is a vero scopo servands & nostr* caduc-e vit« nonfacile abrrrabit. Hic situscu 1 if 1 ad quem Äscülapii Ethnici & ipsorum armuli offendes' theologicum Emanuel autVerbnm incarnatum no" 1
aliquid
Tunt, vel non satis bene consideraverunt, quomodo ^ a jise^
«fi
ftt
s
hs
°-l
I
gotio salutis nostrae temporalis aut terreno salvatore in fundamento inrelhx !iint.
Skuti aurem nemo Domini nostri Iesu Christi* ( fuprmaturalis divini & igne* Tinctura: Lapidis) nC< ^'! ) neque inaltera vita particeps fieri potest > nisi prius f .Hsjjjii f( , Christi, in spirituali regeneratione per lavacrum Bap' 0 . bo, sit unctus, Sein Dei filium fermentatus, Quae init' 31 ■'* {Ifl t ^ tatio nihil aliud est quam semen incorruptibile io car ^ c rC“ < j stram implantatum, quod postea in & cum tempore crC ^ fa ii t( J bet usque ad aetatem Christi persectam, qua accretio^ ^,§iis incrcmetum suum capit ex corporali & spirituali r/
'Christi,mediante spirituali 8c magnetica attractione * nt ^ler^v nostr® 8c otalis acceptionis signorum corporalium, 3U torum panis & vini, ad totam corporis & animae nost 1 j
. cationem ad vitam sternam. Wo^i
?» Ttomtne Eodem modo quilibet homo a Deo in hanc vitat* 1 c0 ^ c i, C tßfitntt - Pciotill arn luminoso spiritu & vita mundi, > n ^ 1 S $c ^,, laSptntm scintilla nihil aliud est, quam ignis coelestis incorpora" 1 a< |l £ mundi. - .^ ° - - • • -
l 't
se«
d.
file
«H t>°'\ sen
N
se,
»tr
se.
semen in nobis implantatum, quod crescere debet t
»linum mortis praefixum , qua accretione durante ^ (Sl \ nem & nutritionem corporis 5c vitae recipit,3c ad ä „i
jfl*
/
.....corporis iSc Vlt® recipit,».'— ^ zu-
spiritu illo mundi incorporato rerum crescendo 1 " dum ,idque partim per aerii liberi respirationem p ar . nC o lU ^ ’poris humani viscera coquentia, cx substantia ah" •medicamentorum. . a |iq u ^|j)'
Ceneerddn Talis quoque est metallorum conditio, illi* cr " r ' ll nio |ltl ^ il
metat- e fle neccsium est, quod concordandam & c ° n ’ n ’ rll ,ib l h p
se.
S'
fct
\
hd
‘>ic
tia
Jerttmcttm beat ctun lapide Philosophorum, qu® mutuum & ^jjorS tl ^ (l ii* i.ap.Ph. lorum amplexum causer, sine quo nulla unio aut ^
amplexum causet, sine quo nulla unio aut 1 “^ isterc polict. Vitam autem nostram quod attin ^ < . c iJ cllll V' Cius multis modis tum per externa tum intern^ a^. \ r i^ßl
violentam & naturalem mortem abrumpi P ote
stra nos prudenter Sc salubriter tam erga alios qm vi ^ pC
geramus. Quare quantum accidentia natui a ^ nunc nil dicam ) attinet, qu® partim ex imp re n0 stra epidermales aut alios morbos, partim cX vlta
ftii
N
ri
I 1 »;
‘fts
h
!M
"ic
'oi

^ovÜLl Lum. Chym. Send'.
f 5tl)S fpiri, rVCH ' un,: > quibus naturalis noster Sc nobis incorpo- jj^'Oncsf 8 Vlcs debilitatur aut ita impeditur, quo ininits l llc bif C Uas 'u conservatione viva membrorum corporis no- C *t ) iritu m Cat, ^ c ‘ en <Iu t n est ejusmodi accidentia duplici modo . i 1 l>llls Le 0n m , cor P ora t u m ab aegris auferri. Nam sicuti puris Ceir *T*rA* Jt*] ,ll ' ( qasn S fl tf '^ U J u< ^ a ® ta | n ' immaculati sanguis, macula- t,0lie ' m - hp 3 ' at > Un 0t * r , s ab omni inquinamento duplici modo mundat P urU *~.
qt, s 0 Vl oclicct, per corporis nostri mortalis depositio-*3"" Veft ‘ *0" dicitur,cum post veteris torporis putrefactio- cerpwar lct r C ' l ' 0Q ce ri C0 ^ US ' n dic novisti mo absque omni macula, 5 ^tellenAd- ij r '|qairi a ] nt, *J e ^uChristi indutum resurget; Altero,perce- ' Ät, ion ra j IOnein & corporis nostri terreni clarificationem, j ll r' Ct Ue > pj* divino supercöelesti, & omnes impuritates cön- % V * Ven tib '"^"Ocb Sc Eliae in hac vita contigit Sc omnibus N 'rotali U j . ^‘ an i$ *n extremo die continget: Sicuti in» lita,- “'Picfitum U j > - * modo summam suam perfectiohera ä Lati^ l’ sirlp}, a . Pdcuntur, scilicet aut per terrestris suae impii. _ td|,p 1 in tip-n IS comb ustibiiis sui separationem, cum rema- ltj tl Ctv atu t ^ 1 0 excrementis, illud quod Mercuriale est solum tQ r J tTl ntat ion Con ^ antcl tingit; aut per simplicem Sc absolutam ItuJ !) S I1 'ctalii eum sine ullius substantiae separatione, totum
^HiV ti mC ^deriminc boni vel malnn puristimUm So- ft Cc 'dal ls 3( j ln gitur & transmutatur. Similis plane medicinae . C °*pus humanum relatis. est ratio, cum materia
,4is
iiv IU,ln iru '" 1C discrimine boni vel mali*m puristimUm So- ttki: 'ngiturSc transmutatur. Similis plane medicinae
„m ‘Pus humanum relatx, est ratio, cum materiai ttj “ 1V| r c fji Cl |[ Tleat:u s Sc emunctoria consueta educitur,eseteri 'tid^^Ur.a' 1 amurS£ 3d pristinum bonae valetudinis statum p Ut no r a £ ttota "nassa cofporea mortua cum ommbus pu- Ptin aut t r ti p US ^hüantiam sanam convertitur.
COm parationi finem imponam & in deseri- Spiritui . Ptijj S v * v >fici tanquam praecipui agentis Sc La- mundi eß
b)ti Us de Cq ^^. ‘‘ Olophici ingredicntis descriptione pergam, L.P.pr^ct« 'ftt D >, q '"tellectus causa, in genere aliquanto pro. puum A-
p?’ ! n 'P e cie indicem in quibus subjectis spiritus^ewx.
1 m, ™° r Mobilior Sc melior, Sc universali naturae Nuath^^atur & ' US aperiatur. Quia quatenus insemet- J 0t p Ot ?^iia C n m f 5 eo universaliter est diffusus, quatenus Us urinoiru i tUr ’ P crmcat Sc implet, nobis finitis 8c C0| nv) tc L ' b '*e cst, illum tanquam purum Semetutri
^ s s '^n dum ^ re ’ Capere & tenerc -
Uttlt «e ben a ^od m principio creationis coeli Sc terrae filo SoiOt *^ US ® eus Jehovah, qui est ignis consu- * Uln > seu vaporem aut fumü sub creationis
E e 2 virtute

Natura
naturam
Natura nat urat a
436 Orthei.ii Epitogiis Et Rec a ' uS ^ virtute emisit, quitanquam simulachrum& typus div* ^ AF Elohim Anhelatio omnipotentis, & clare lucens fp' e mae divinae vocatur. ^eiAf 1
Hic spiritus divinus & igneus, est quintum este ! u P r ta ntr ta, & supereoeieste Numen aut potestas divina qu# n °
nmvprhlic m^nnfiUiic sms slll3^ .
tanquam genitor universalis mediantibus suis quat» bus, hoc est quatuor elementis in tempore id est P°.
bil" 1
VUD) IW«. -— -- cvu.j/w.v- - 0 pn* ^
aem primam , omnes res procreat & format (una ^ tll r)
phis natura naturans & ignis naturalis externus
pöst Deum omnia sua generata (aut creaturas Ve> u ’^ qO^,,
do Elementali,) non tamen sine auxilio pratdictaru
,) non tamen line auxilio praeoiu«»-. lys,- matrum aut elementorum, ab initio incrementi ieu 3 c ^ iis-i^ que ad summum gradum completionis, & ab boc ,tc ‘ vl(3 s c f ad infimum gradum descensus seu mortis ipsarum, 10 tando conservat Scfovet. s"i
Quare cum hic spiritus in principio primordia’ 1 “
cubaret, nulla alia summi Dei Creatoris intentio era r > '
«ntur» jlin#
tales aquas ab ipso Genitore non solum impraegnai* 1 *^ <33 etiam ut Spiritus iste foetum m ipsis existentem inl ovis incubantis, ad perfectam digestionem perducet rf' sequente separatione, quodlibet elementum per vllt llin jii ^% Vei propria sua ge^rata diversa produxit.quorurn 01 /^in.
nail>t nnHir'ilims (illiti» inonnmrYl Ä' in/4r\!ciVI O M.
gula naturalem liium ingenium 6 c indolem a g enl rlt 3^
ire"
tam repraesentarunt, quam Philosophi,Naturam u<> tl J t _ , i , rt , St vl
nativi ‘
ignem naturalem insitum & internum, calorem u a i ^
tutem cujuslibct rei crescentem vocaverunt. uiud'^' o>
Haec abscondita implantata natura & propriet 3 * £ - s qii)^ ab universali spiritu mundi fovente, ( qui siipr*“ 1 . 3fJ) St* ^ matricibus seu Elementis per quotidianam inn uel j 0sl re c }; praegnationem incorporatus est) non solum m < u ° £ rC sd t£ 0 - servatur, veriim etiam virtute benedictionis divin®^ etu r#P r j, multiplicamini, degeneratione ingi
generationem aU ^_„- s c^f
pagatur, unde quantitas & moles corporea
ntis'
al"'
reis (scmper enim alterum alttro magis corpora 1 ^ 0 ri
amtfm A* v'tcrnr innern '.»}■» inhaKifanfi» (r,l rltU A *i\ 2 '
1 QTJ
(00 a
autem Sc vigor ignetis ab inhabitante spiritu mundi vivifico, ortum suum ducit.
est«*’*? «/
Hic nunc situ^^na'^
artis Hermeticre mysterium, cujus ministerio n * ta ta, debito modo cx aliquo corpore extracta & ‘ e P‘^ tri
St tra
p c V
latilem naturam naturantem resoluta augetu*
1 icioiuia . f qil. |v >sc
tur. Quae natura naturans in generantibus, ' c1 ^ oil rti cU jjy^
lementis, adhuc est universalis, in generatis vero p 3 ' dS^i
•wririir «1,., -U _ I_ __:_ ° J ./'...iminis rer :fl>
peritur. Hinc est quod pro ratione discriminis . ßj t u> practic* & opera vel particularia vel universa “ 3 p°
M
Oltlj;
Hiun
hlis
fht,
r <tc,
Jlio,
Si
Sby
S
K
ica
tioi
S
'fft
Ptt;
lio

] trf
t/
näf"
•i* r
/
i<
i<
i*'
,111*
y-
n'K
vd'
<-ll f
4
$
<1 fit \
<
■K
<
r iii^
ru^
r*
r*'
i’ 1 '
iii (i
pofliint ^ Novum Lum. CriYMi Send. 4)7
oitiii*. * ^0^ exemplis quibusdam sequentibus demonstra-
n ' u ^i > S seC1UCnS nunc fstlIt dicamus qua ratione ma g nusilIe F rs gnat^"r US V C 1 U1 P er quotidianas influentias Elementa im- ra ^sfiat' «.7 diis incovporat, in ventre tenxfigatui dccorpo-
^ l,tCt ra& ^orun-, igitur esto, quod quamvis in creatione mun-
^tcu n d~ r a !) U ' 1 ’. a S P‘ ritu Elohim, spiritu gencrativo dotat* &
S 'i° r Urn F | ** Ucr ‘Ut, justu tamen divmo terra, sua sporftf line ^ rut ' c « b ■■ n,e ”t°fum concursu fructus suos quoad herbas Se trcar cntu lmar '° P’ oduxerit, antequam Sol, Luna & stella: coeli »bysso r ». < l u °d idem de aqua & ejus f ructibus inanimatis in fi nulla e ar ' S n- tcri x ^ oc i s profundioribus intclligenduw,etiam*
^H^niinl Iwjus rei mentio extet in >• cap. geneseos. N*- nca patcf S ' an,Cn CX ^ acra scriptura & physica rationi confenta- tio rerujJ ^ uod nunc secundario seu post Ad* Lapsum genera« ferino (-st naturi, lium prxscrtim inanimatarum de quinus hic Q t „ ttAi , a eftectn m P er quatitor elementorum conspirationem fiat & in ^* r atioi deducatlu - Ex qua conveniente mixtione 8c contcm- diu Dt 0 lf • r mne . S rcs crc fccntcts suam originem habent, & quam me J t ctffm ^ a nrii n , Vl ' Usri mdesinente continuatione,(equentemodo „ fycrnjj f^uatuov Elementa ex lern et ipsis naturae instinctu" * bo t » ‘ S cncr,uit > quod in centrum ter vae projectum ibique eia- ,
Ut C v „ m ’P>0 adaptatione diversi,, diversimode translormat, e bu s 1 °* tarn cxt,a quam intra terrädiverl* rcs crescant in qui-4f ner* di b ninK1 alimenta,sanitas,divitia: & dependentor omnia \xm\\Jt >ermx ti 0 0lla r f periuntur. Dcquospermate in additionibus prxfa- ' 5 nujtis libi i copiose actum fuit.
r a ^*^ at ' on e6c modo autem Elementa virtutem suam in ter ■ Modueyue ctunir, 1 Crant * fXt l uorulTI omnium concursu & mixtura praedi- 'Element * COr pota|f maorin ’ l ' sc,cndunlcst > il1 centr0 te>rae inclusum elfe gener*nt in siipcg m ! & ncrn di aerem, Se utrumque hop elementum foris ß>erto*sef* n, 'm qu , C ‘ C ^obt,liter & Ipuittu liter citcumvagari,& täm extet- m*teri*m J fiect u ‘ J' 1 !. ntcrni " T 'uuiusejusdcmquc este natur* & se mut tto prtntnt» ^Pcificial ' ade ° ut quantum centralis & terrenus ignis, trabsi t ein ** fignem appetit, fc vnagnctice ad te at- le 8c sejUi' K f m jS n ‘ s ca -dcstis >n illum terrenum ignem influe- ncc orpor 'p un<dcre cupiat. Ex hoium unione fkcoopcratio- tini Vcr p a j c a ' Urn Amentorum terr* Sc aquae oritur illud Sperma tffCa ben' 0mniuin ,c > um crelcentutm materia prima. Pras- ^duoprn notan dum est & Iciendum ex hoc unico Sperma- lr ” c inunr.. C,lrC ' u ? 1clc ^' ::cnt ‘um prodire , quod magni Acadc- tm, ~ f 'teld‘ 1CqUC consideraverunt. quodphi- t* dispendium usque lunt admirati. Nam cum E e 3 Archaeus

Orthelti Epilogus et PvEcA?- ^ Archaeus terrae praifatuirt sperma per motum internum^^ ^
,. proixllit, tunc duplex lubstantia seu duae exhalationes 'f jiiiteralt- <j un ur Quaedam fixions & gravioris sum natur *£\ 10 res »'
*wa 0? lu ncrierant OivyvfyolcVlereStUU , j„«'H
..... neris mincraha gerierant. Quae ver get& t tu ] a u]j OJfS lunt&a centrousqueadterra: superficiem geueratto. j untur> ;|] S plantas seu Vegetabilia generant.
fursun’P
i «8 | <tf , se, i «fi, Par
MsneraHu
Cum igitur Mineralium & vegetabilium Symbol 111 ’]
geat
c tas ^ lnc ^tis manifesta fiat, sequitur, ficuti omne '^piiu"
V? ]*£ etit ' huc volatile in regno minerali repentur, & persectam n x v pl>' ■,f u , s 3 m ’ nondum complevit, bono jure ( sed tamen conspam 11 '' L 0 o^ fo-./atio t jj e gj a dhuc crescens vocari potest: eodem modo ilse S
»«E
vegetabilibus fixistimum est, fixioni minerali attribuio^j^rr
tam ex hoc quam ex illo lapidem tingentem (non
,oä
rgU°
fx /ali&ta ciprocationejpraeparari posse. Experientia enim te |. ä Jitrcurtut ex lajibas vegetabilium Mercurius currens & ex M cClia c oij' i,urrens. tia illopum oleaginosa videlicet pinguedine sulpb Lir ^j]ia (°- fici potest. Similitei hmc sequitur, menstrua ve § et ijjjuS ventia» non pro peregrinis & beterogencis, sed P t0 .^s cow 1 " cum mineralibus rebus cognationem habent, cum *?< [jcttW* rai.c, unita sunt, & cum iliis in unam naturam & 13 jjjnc^ 11 ” quaiitntis essent' im reduci possunt, censeri debere. _ feil'*? null Platoni. : & Homeri atirea catena elucet, qua ratl °
C> Home unur- ex alteio procedit, & omnia a se invicem dcpk^^jzr ftcatena, quo .alis in 'ibi-, Divinitatis sic 3it: Scias res natur® Jfl* tificjo simul colligatas esse, quod in qtlalibet re est f eS ^‘ j t bP ( potentia, quamvis actu non videatur. Quae cognatiP Philoso- i.<e sic deprehendi potest. 'nsu*** ci 'ji
Nayira aut Spiritus universalis mundi,tanquarnp rl j^if .
tum post Deum , primiim per influentiam Esemeu
jinuulut I Latoni«
virtutem suppeditat, deinde ex commixtione Esem 4 men omnium rerum crescentium exoritur, tunc ex -- bt jjic
ibus 9 il'
*C|
fffsli' 1 %
a.
C
1-.
'»»
f e,
U
>'l
-i.
«j
r«
Pt
V
f<
p<
liu.mtuicleocibant & vestiunt hominemöc ipsime ' o(0 nd> ll ‘^ LfSomo ce»- bent.Adco ut totaNatura in homine tanquä in centr ffumte Sc unum de altero participet , ßc lapidis Philosoph' 6 * tstfi »Ktu- biqiie repetiti non injuria fuerit conclusum. f iit,b* ai< f<e, Ex bis omnibus de quibus hactenus nobis serm° f|j’joCbj,
tuor conclusiones sequentes notatu dignae sunt. . *
Spiritus mundi,(vel Natura universalis) de quo bse ^pjtul^j.
iosophis in longinquo consideratur, sed in proximo* r^efl 11 ,^ fluimur: Remotislime vero idem, & nobis ine® ^ f
liter fuprq omni» sementa & coeli sphaeras cxa* ta d' 1

iiif' (i '1
ns"
/
’V
**>
r
iV
c€
$
<
,!f
W
M'
li^
/
i< ( '
ib“k
,p(M
ff 4 ' ,
»*!
i«' ; kli' i
in» | ai*' i
W'
*'
| 3 <
Mkus r •fitbabit»
obce, sei VMÜw\a (cctttvVnit
quxioU
Siebte
Tro
Thym. Send. 4 ;-.
e pai tim in de mentis quiescit ali s, simplex, öcma<;broinus- nentatis, particulariter £t (pe bitat, ldeoque piepmqut Se. rtuosillimo iis in rebus ci«- 0 elementorum sunt creat*,.
0 quodam Gallo Guiliehfl 1, mdtoru intellectus 1 da putavi.
proveniunt , & cah natu- mtam naturale est, quine ictpat naturam & fubßart- -nttor omnium infertorum infertura omnia calt natu- . Etfic coelum efi m omnibus x/ra omnes res manifeftatt* •atens est m/uperfictt mun- aflum in centro mundi ar- <m rerum corpore fu» calum „ -"> profundtßtmum omntum . -rituofo absconditum. Et sicut cor- ttgtt omnia: fiespiritusuo transit &im-
>
C\Mn t
'~'r* m lugeto ‘san>. c
***n (jj y
sater
Vss.
* n ‘**lt * e r*mel
fore sito ila., , ,-- —
flet omnia. Vbia. enim coelum eil Visibiliter in forma fua.fsi rHr fum calum est m omnibus rebus virtute sua. Et ut cui» t tr »mnta nihil eil manifest tue, sic rursum m omntbm culo n ‘l“l esi occulti tu,
. autem qui calum extra omnia semper Videtj culum
omntbsct ab/conditum intellegas. Et hoc abscondttumxa*^
^facur pateat,tunc nuäaVirtus manifefit cah te unqua
•lite*’ Hoc calum seu Lapis Phtlofbphoru m omntbut rekusL- Ph. ttf r PPer omnes res totius mundi tranfit,Et eß spiritus qutdain omw- ]>' V fi c ** . fubfiant tVus,esientialts, omnibus creatu mundi bus rtbu* “ am , subß ant tam,essent tam largiens-, quoniam ex
m ,pß (sip er t p um (untscrvuru,Vegetantur » crc l (un s'
fi’fi^emur omnia. Et Virtute ejus plena sunt omnia, & f”‘l 'Vacuum ejfetstta 3* Virtute ejus (ntft quod mortuum t9t creat urar um VtVent i um numero amplsut non efi) H/^ tty >,US ,n ca ^ B hberrime diffusus efi motu fsi V/ rtutefua-ln maximi tn cenrroetus arihßtme contraäuo ^
**'* enaturis m centro terra proVonienttb.condensat ut t x _
Ee 4 qu.sfi

A
u.
■s a" l'utl’f 1 '
u
. 1 «?
b>
liltf'
.r<?
ubi'
lia 1
I N Novum Lum. Chym. Send.
^abjt at> qu ^ la ' n <iuam proxime partim in drmrntis quiescit
’^^‘ r if«ia'lis c a CnuS rlc "' 1Uc universalis, simplex, Scmagii minus-
'‘»ce, sensiij-i- ' lart ’ rn vero in dementatis, particulariter U (pe
t!. ,rtlCu lsnter m l ?* COs i >oni !iter habitat, Ideoquc propinque & ~ c -' nr - /:a:-- ri*Uns cre-
j . “Aiuimu c* tnmvi...---
‘teso), i, vcllltur > qua» incentio elementorum sunt creatae, 14 Mineralia funi.
uter modo fixissimo 5t vntuofillmio iis in rebus cre-
■C$i
A
A
A
A
A
ub 5
ia' 1 "'i
Ai
IA
ifl“'
u>'
ou ! 4
piii'
A.
ut»'
>•
tH‘
. 'Uuntur, 4 doäisiime quodam Gallo Guilielm^ ^ rt gniano Laconice scripta > tHelioris intellectus
0
(ausa hic inserenda putavi.
**»*« quacunq.sunt,dcalo proveniunt, & ealtnattt- **s» Participant Nihil enim tam naturale e st 'Senttum renn oris fur participat naturam tsi substan-
*!”' Q u>» autem universal» renuor omnium inferiorum
*‘ u ’»sir, necessarium e fi, quod inferiora omnia tali natu- <*subftJLuam participent. E,sic cotium effi» •*”***, occultatum insenui,quod extra omne i tes mantjeft* ** e *tenus. Etsicut corpore suo patens est tn superfiat mun- '^atifiimexSictfiriiufuoeontra&um in centro mundt ar- l, ßinie. Summum igitur ommum rerum corpore fut calum t &in alto fropoficum rursum prosundißimum ommum * tf Uni til calum tn smosiirttuoso absconditum. Et sicut cor - hrcsuo claudit £? agit omnia-.sic sptntusuc transit (si tm- omnia. Vinu enim calum est Visibiliter tn formasua,(si *' tr fum calum eBtnomntbut rebus Virtute sua. Etutcal» f*romnia nihil efl mantscjltus, sic rursum tn omntbtu calo ^‘biteff occulti tot.
, Tu autem qui calum extra omniasemper (udescalum V* 0n >nibuf absconditum tnteUiga*. Et hoc absconditum cte-^ s m sac ut pateat,tunc nulla Virtus manifest ccch te unqua
Hoc calum /eu Lapis Vbtlosophoru tn omnibus rebus L. rh. < 9 Vs.sß Per omnesres totius mundi transit, Et estspiritus qtst as» Asiens . fubßanttVtss,effenualis . ommbus crtatts mundt bus rttus slssVuatn , (ubßanttam,effenuam largiens., quoniam OX fi*‘nipso (siper ipumsunt ,Vivunt,Vegetantur > cre l cun s'
*s f odemur omma. Et Minute ejus plena sunt omni», (si ß sl 'vacuum essentia (si Virtute ejus ( nisi quod mortuum ‘n creaturarum VtVenttum numero amplius non eß) Hrc J s t ’«ssm tale Lberrtmt; diffusus est motu & Virtutesi**l»
waxtmeincentroeiusarfhsiime contractu*.
,,, n cr.»aturittn centro terr* proVententib.condettsistur/^
1 u,d fen.

f'entricu- tui pretter Sal nihil minerale digeret,
449 Orthelli Ephögus et K*cA*- 0tt #
quaß,& incorporatur in 'fitbßanttü ipsarum- perfeäts totus clauditur (f figitur In imperfts^ ßfd' X 9 ßn mhwralibtM c&teru >eß gradu froxtmoiß“* 6
Philosophe erga jummtt %trebue hunc ßtT‘ tun> s l ft comprehendere, en late diffuso mundt amoetu t»f tßentem hunc &/ptritualem totum.nuäatenU S ^ ct^ corporales tott, Valuerunl comprehendere. ^' r s\ munde cognoscentes ipsum ar&ißem'e colligari, O 1 . parare termina res Ideo creaturas en centro uiafl ' dias pro jubjeäes JuUsumentes ex eis fptrstum ifi urn . Ojf re, & posea debeto Subjeilo suscipere tntti labara rti .^jß' uiane in metallis ntmisfigiUatus erat,proxima t» e ^ (Iß serunt mineralia, en quarum corporibus non tat» bd
seu adhuc esset, & ex his extraxerunt jpiri tu m,uJ cxtraffo Volatiliori alterum fixtaremViVificarurts * lis clausum. Sic per proximam naturam proxt succurrentes & ab inferiore gradu ad superloreer* tes,per minora mineralia ad majorum mtneralfU **
perVenerunt. Sic enim ordo naturspoßulat, ut f ^rß
ad superiora asendamus, & per minora per majora mintma deficiantur, mtnora autet* r jora perßciantur. ljffc rl,|lt '
Quoniam vero Mineralia quoad fixitatem inter ' e ^-epi^ quorum quaedam vel magis vel fecundum minus fi* a 1 tt fu", tur, neutra tamen natur* hominis adeo grata & C f|öfl r ‘^e quäm vegetabilia & animalia, Sc insuper ventricul' 1 ,
chaeus, nihil minerale nisi quod falis naturam habear ’ • cC 0[>' potest, Sc quod non digerit in nutrimentum non abitu' * jj S; at' sequenter neque massae corpore* in qua vis residet nat fpir 1 '
que spiritibus vitalibus in quibus calidum innatum > n . *
tibus animalibus in quibus humidum radicale, fubven* 1, . (pi' Ideoque necessitas requirit,ut fixa sulphura minera«a^ v -i^ ritus incorporati domicilium & corpus sunt, siinaqu ^0"' instar Salis vel croci non dissolvuntur, in similem B | td t jcCl^ cI> vertantur, si pro sanitatis & fragilis vitas nostrae consta vatione operationem efficacem praestare debent. nat" ( H*c administratio non solum per media universe!' , ^
videlicet naturantem simplicium elementorum, *5 d jpso ssl ^ Spiritus particulares naturam scilicet naturatam |P £ ,
met mineralium, quam, vegetabilium & animabo tybj*' ante solutione ,& coagulatione feliciter fieri potetl. ' men observandum. Si hoc per naturam mineralem . (iv
nunquamsänitati hominis tantam conferre uaiitate ,S ^pol'
persolam naturam vegetabilem & animalem , vei c« a".

s
In Novum Lum. l^üusbpWon
'« additione alterutrius factum suistet. l dc quo fetibit.
p«' c Sc.insolute mineralem pro veneno rep ‘ ‘ m f a fl u m pet <'ms efle homini edere ova basildci st ua ... otvm es cor,
8"'«' contra naturam. Per quem igm'« mtc%vto^ ad Ion- lv °s spiritus minctalium. Hinc Paracel c, r . docet multis -^vitam.quod pet poicntiflima corrosiva heri ooc
u «r ai dentium,& virtute^ rerum essentiales ,ig .agoViad' ai 'i mconsortium,vel quod multo melius & tutl . u , , on da- ^^'«ut.alia res fovet De uno enim extremo ad aliud no. ^
," r ( ’ansuus,nili per medium habile fc conven.cn • ies yc- dlUm intermineraliaSenostramhumanant"aturamiun - Bcrahdesgj ammales, natur* nosti* magis cogna ‘ j 7'- hae de causa. prredicta mineralia s h secundum arris l ' tr ' ‘Phs uniantur & colligemur) muh° ' s “ cilc pa - postunr. Alias natura qulmodi saltus non tui^ lc ^ur peiferct. Si vcrohoc^v vmvcvfalia rr mrut n-
r "ntfit,qua: proxima natura mineralium hu«'« . ’ m.
st Uc i nnv elrmcmum ignis L< aqua: magnas altera .
crun. muic tes quoque recta putatur via,dummodo ver d.‘s St processus conveniens observetur.
l'i o fecundo. Incorporatus iste mundi spiritus ( cum per * W. Domini omnibus creaturis incorporatus l"]'* 1 ' fietabiUbus 8c animalibus natursc humanae nt dictu W bc gratioribus .facilius «trahi potest. Cum «A st* res Volar.l.tatiSc cöbust.bil.tati a deöobnox.*8conust*si«. ut m «•maipsa.um pars,fixam & m igne conflantemlubsta t anv
Wa,.nobis autem id quod fixum est cur* tantummodo sit, cuci stund totius negotii cardo vertitur; summa necessitas r st J «t ve) earum panes volatiles figantur ne in igne avo en Ist °P«* cih t lögissimi teporis 5c txdiosislimi laboi is)vt a 1 do fixa ipsarum substantia licet paucissima eligatur .5 ■ j
•Uni forma specifica ad extremam simplicitatem 6c puri «rfix.'m Jc igrif um Sakm reducatur, i ..
Quemadmodum autetuNatura mineralis fixa»« 0 .
*sti'nli vegetetur 5c animetur •. Ita quoque prxdictx u
't grt abii es 8c animales carumq; tam volatiliores quam
P a nes sunt mmis infima* Sc inlufsicicntes, ad minera e xi contequend.uu , msi per ignem quendam mincta em v P Vc ' poteria quadä propinquiorefixum.feimententui _
' n- m ! ,r ’ Quod licet pet auri naturam perfectissime e' ex ^
uilinie petsteiarur ( aurum enim est terminus absolut*
„ nera-
Ee i
s ü c perhciatur (aurum enim est tere
«tatae metallicae persectioms) hoc tamen etiam per ai

44 r. Orthelii Epiiogus et Recapit.
mineralia,in quibus aurum adhuc imperfectum Se in potentia tet,in effectum deduci potest. De qua re supra in additio»'» . meiscap.4 & 8.simile quiddam fuit indicatum,quod ex fcq uC Elegia clarius patebit.
Vita hominum brevis est fragili simillima bullae Quas medica nobis arte tuenda vinit.
5ed quaeris quonam medio suffulta valebit,
Herbae etiam quae sunt,unde petamus opem.
A combustibili diverte oculosque animumque ,
Quodque nugis fixum «st hoc cape praefer ama j
Ham certum est nequeant quod curtam extendere vitat*- Imbelli nimium gramina fulta gradu.
Certius ex gremio fodiens mineralia terras Auxiliatriccm deproperabis opem.
Hic ubi coelestes radicitus intima vires Balsama conccntrant inque metalla fluunt.
5i tamen herbarum te cepit gratia, vel si Delectant dotes,quas Microcofmus habet.
Ex hoc,aut illis tantum cape fixa,relictis His,quae non ignem,ceu fugitiva,ferunt.
Ham non radici mnt sufficientia vitae Et cito dispereunt.qua; tribuere cito.
Quae vero fuerint longe durantia, vitam Prolongant,fixos ignis adepta gradus.
Omnia Vulcano sunt subjicienda magistro,
Qm,depurando limpidiora facit.
Separat,& reparat,gelida: qui mortis ad umbra«.
Praecipitat vitae restituitque novae.
Aetheris ut capiant naturam imitamine quintam Et coeant fixo pura elementa pede.
Quid.fi cuncta etiam sint uni subdita lymphas Quae vitam cunctis influit omnigenam ?
Hinc nova lux oritur,virtusque renata, coruirtl.
Hinc vit* poteris consuluisse brevi. u „<»'
Hic spiritus fixus ex nobis hominibus, ex me, ex te, ^ quoque sive pauper sive di vcs.five juvenis si ve senex sitP j^b' mi comparatur. Et non solum l atione nobilissimi hui 11 * |,j, jecti nobilior & excellentior existimatur, quäm in c * tc f l * qui* bussupradictislrebus.in quibus specialis est : Verum etia ijstri(* in unoquoque homine omnes virtutes totius in latum ,ssi. naturas in rebus animalibus vegetabilibus & minerabb 115 a |i$» detatas,concurrunt, Ideo hic totius mundi spiritus cotf jjv exMicrocosmi vel partibus vel totali centro extract» s 11 congrui Universalis vocari potest. jjoi**

Novum Lum. Chym. Sendt. 445
ho ni ) ,m V S ' |MrUl,s ' xtractio. non tantum libJ ^ /ubstantiam lpcctat, quatenus iltn
prxcisehomogeneain a partibus suis essentia-
libur?, ,UDKant, a , nipv... ■ , n
(i- Uricam corporis humant constituentibus constat ' in QUaf-.u.* . t . ' '
quatenus
E — «»snoi'is humani <
VrtÄ la hbri « pa«im sanguis, qu. t. inquam vitx' b -laur^uni rieni * tCrtotl " 1 ’ corpus pcrfluit,& omnia ntembra pei ern * corroborationem conlcrvat. pnrtim illud. quod "
C ,,„ r t ? ,r 'nibus & vasis spermaticis kilicct'c longinquo & ex e - ve, M- r i ent 'atotius corporis in angustiam compcll tui, pio ui *h habendum,reliqua membra veio omnia & iinguia p r l a ttlc ul ar ieen(enAa.)Vcrum etiam id quod ex alimentis post e- Harationeu, nutiinieuti reliquum est, & tanquam heteroge- , Uuv v ' cxpulliva excernitur , & non nili rclpcctive Microcol- est? , noni ’ ne donatur. Huius inquam non minor ratio u*benda, quantumvis obteoenum aut sordidum ab Idiotis 5C v d'aioi,bus vel dclicntul.s habeatur, & rejiciatur. i «jus investigationis 1 atio hac est. Quicquid bonnui cibi c ° inservit,live aninaale.livc vegetabile sit, hoc in occplto mi- ttonu /pt- quiddam Cee um vehit, quod cum fixae sit condition s, r, tus mun~ P "s vel miniis, manifestum ejus pro volatili ccnlcii potest, di r * t,a ' xJ?ntofixior autem res quidam mineralis in suo genere est, nesdut.
tamen libi tormam habet, tanto indigestibilior est ven ri Cnlo , & quanto volatilior tanto digestibilior. Rutius fl^Unto fixior, tanto convcniemior sanitati , Se quanto vo- '"Uilior tanto venenosior. Cujus rei experientia in venenis •fiincralibus pattt.qyje tanquam res volatiles indigestionem ab-,
*U»t & mortem accelerant.
Cum itaque res ita se habeat, ut Ventriculi nostri Archxus a b akmentis, volatilia tantum astra pro nutrimento separet, uxa veto aut prorsus non tangat , aut quoad ejus fieri po- j'fi minus participet (quia adhuc multis tum combulhbi- 'bus tum cvaporahbus superfluitatibus scatent) & ob hanc ß Ärn talia lixa astra cum luis corticibus & praedictis lii- P CT nuitatibvis 'tanquam inutilia 6c exci ementiti» rejiciat &
JlpcUat: Ideo hinc sequitur in talibus astris fixistimum rege*? n ? t,,ta fi um quiddam, de quo in hoc dilcuriu agitur cstc: ac hoc quidem r.nr’ t|»X>i« > quia opti-
n\u S cxccllcntistimas res pro, cibo de notu nostro eligi*
Altr ^
mini s dio Edicti investigationis ratio est. Qnia. per ho- Ppecifica“ . oncn > res cieat* crescentes , suam formam ratione'" 1 nutrimentum cedentem deponunt , & h a <
Plicitat r<; n' an ens coipus ad revertendum in luam bm- ' cm dilponuur. (Quanto enim magis res hoc mpdq

444 Ortheiii EpitoGiis et Recapit. ^
exuitur 6c a sua naturali fovma denudatur,tanto simpliciori 11 & ad luam originem primam id esi naturam universalem t<m j ( : Positoautem casu formam specificam totaliter non deponi’ hilominus tamen tanta Sc tam cita ejus fit alteratio 8c c f ruptio in visceribus corporis humani, quantam totus mU “,J efficere nequit. Si quid vero tenacius adhuc haeserit, 11 ^ facile per calcinationem adimi & aliter meliorari potestis inde novum corpus in dignitate & gloria fin gat. In huju s ^ 5*1 eem- gtatiam sal commune considera, (quod tamen in suo g ener ii,j. mune tSt numero mineralium locum obtinet, quorii omnium mater 1 mtntr*lt. losophica Luna est)qua ratione videlicet illud in paucis hon s F £ , calorem hominis naturalem frangitur mutatur,& quasi de generatur, cujus effectnslongc prccstantiorcsse exhibent,st°' antea erant. Unde etiam grano frumenti optime cotnp a, a quod in ventrem terra: hujus Macrocolini conjectum in iH ö < trcscit.Sc cum decuplo fructu rursus in conspectum venit- £ , \ Ex utraque causa ista allegata patet, fixum Astrum ex c °^, stibilibus post putrefactionem illorum in intestinis mictoc® 1 . arte extractum,improprie microcosmo tribui. Ille enim 3“.^ de sua substantia nihil materiale confert,nisi quod Arebam 5 } purü ab impuro in alimentis separat,illud pro suo labore ad suam necelfitatcm 6c nutritionem sui usurpando& rCt ' n ^,j|« hoc vcio, quod ipsi nimis impurum ,&separatu nimis dim ){ est,alijrclinqucndo,qui illud melius tractare novit. Honioj*?' jj hac in parte nil aliud est, quä ignis,vas & fornax putrefact 1 ^ per quam optima & nobilissima substantia animalium ^ Icentium rerum citissime resolvitur & corrumpitur, qua ocC '^0 ne artifex ä multo labore & sumptu excusatur. Dc qua H in epistola sua,quam in commodum filiorum doctrina’ h"> s inserui,plus saris indicii fecit. Quicquid autem in ('übst • ' ' f3 , Microcosmi autrcbusexcrementitiis ejus moliaris >u 'it menad veram & persectam fixitatem,sine auri,aut ait r' l5C ^ y(' dam ignis mineralis additione perduci,nec magis quam l a f^ c f getabilis perfici potest. Exemplum de substantia l 1 ° n, , |n ( j, l ]l a langvine vel simili, benevolus lector cx Riplaei Angli ^ Philosophie, fere in fine tractatus de lapideAnimali petere V (i Quod vero ad retj^crementitias, videlicet aquam orien* 3 teiramoccidentAlwi attinet,Ripleus in fine libri portarum ^ sequentia verba ingeniosa nobis reliquit. Memento bom* jrI j este nobiliflimam creaturam in compositione terrena» st g, Deus unquam creavit. In quo est quatpot elementorum f r pottionatorum per naturam neutralis Mercurialitas» st“ „<r mnind nihil constat. Producitur arte ex sua minera.

st r a m Nqvum Lum. Chym. Sendi. 44; lun* a lan ‘hil aliud sunt, quam nostrae duae mincra- Solis Se
Crc^'^^rSoHsSc Lunae bcidae in has duas mincra, certe se- v >sijj ar Ocao descendit:, quainvis splendor iste sit absconsus tuo *kltons C tam ^' efficere potes,ur appareat manifeste. Hunc lapide a lbcs Ca Um ’^ a,1c unant rempurifica,lava in I > liquore donec p' C0H p Ht rfs operi; "fune fermenta sapienter & sic habt tarn totius Hn , CH _
-i: c j uarta Conclusio nostri discursus
Parti
tiiei * Pro,
gene .m, 'equitur:
'cui Quam prope spiritus mundi incorporatus, modo titi- a , r ! mmin c r alibus terrL invenitur; Tam prope in ele»
"ks 1 UC ^"'vorsalis repetitur. Et quamvis tribus supe- - p ro clcni entis inspiratus sit,& fecundum cujuslibet naturam ^ Ua bta ' llrtatcm particularem,operationes singulares praestet &
’ n aere ln ^ uc at,ut in & cum igne, potestatem igneam exserat, ce,i t n i' ,1 . ltu,cni aeream, ft in aqua proprietatem aquosam exer- 8c ii,: 1 oni >nus tamen tria haec elementa,per suam influentiam taR ciu° iltl0nem ' n quaito elemento videlicet in ventre terrae ^ r °priis ln centl ° conveniunt; adeo ut terra non solum suis •gti c j s tcrr cnis naturalibus virtutibus sit dotata , verum etiam ' st 'pr* aCrC ' S ^ aquosis influentiis & qualitatibus sit repleta dfc ? nat a. unde etiam matrix 6c receptaculum omnium cle- tul,, U,rn Vocatur ir. qua reiumabditarü vires omnes actu oc- q tUr >quae potentia informas specificas erumpere possunt.
S'rin "\ cr i ? 0 terra caeterorum elementorum fundamentum, Terra e& ti a , lstl ° subjectum,cista conservatoria& receptaculum instuen ***erorum ^tti ^ ^or um lit, per quas soecundatur, & ad concipiendum tlementa » litirn»^ Vlv, utem operantem omnium mineralium vegetabt- rumfun-
ll *irix, '"tutem operantem omnium mineralium vegetam-"""j Partu an * ma l | um fit apta, undi etiam omnium eorum mater dameatS. buju s ric,1S cst> ideo sequitur, mrHa, profundissima & praecipua ‘S>teii, :lltlSlccrtta abscondita esse, caque per aquam, aerem & io (op ,'* ‘Ha praestari & produci posse. Cum etiam terra a Phi- Terra a tilni j ‘ s m °^° consideretur, vel in centro vel in superficie, qua- Ph.duph-' r *° lJ »Sc C 0rnn ‘ um oculis est exposita, illa vero solis Philosophis citer tonß- d '° r ibu CX tCtr * superficialis visceribus interioribus & prosim- derasa . »liquij ^ x ^rahitur,consultuqfduxi deutraque terra hoc in loco
b DE TERRA CENTRALI. tlt auf' rr ? centra l> tot extant diversa judicia & opiniones quot Opinittut Suidarj, p, Vo rc P cr >untur. Sed omissa maxima illarum parte, de terra f hilosophi per hanc, Sal Centrale intelligunt, quod in etßtrali , lsetn„ '*jvsi ex superficiali) & clcmentali ista terra extrahitur. an< io elementar» terrea,iterum in terram suerunt reducti , fle

•vera Pb. stntenti «*.
Carex *i)i' tx. C? T artat tuSola- rtt .
TeßameH tum Ar- neidt.
446 ÖRTIiEUI EtlLOGllS ET RfXAHT. . cta,& tunc in modum lixivi) etiam extracta ( poli factam ctioncm fivepcr violentam ignis calcinationem, live per le«^ resolutionem St putrefactionem in ventre terra:) ile qua rf additionibus primorum quatuor capitum fatis clare ditst" Verum quidem est,eum qui hoc sal centrale, volatile facere test,puram quidem terram centralem spiritualem habere,q tl# , aurum in illam feminatur millecuplum fructum affert : " ^ tamen non est vera 1'lulolbphorum sententia. Siquidem t£t virginea, cX terra & non ex aqua desumi debet: Sal autem ^ lecunquc illud lit,quamvis ex fructibus terrae, St quidem cX 'f terra educeretur,est linctus elementi aquae,non ten®,Metern 1 le elf , non sulphureum, I.unare est, non Solare, (quamvis r,1 f( Luna Philosophica auri naturam potenter augere postit proP'j intrinlccum Inum, quod intrinsecum vel.occulrum, nihd f* 11 ^ cstquam merus & purus Sol) Veruntamen Philolophi ten J tantum Je naturam ejus relpexeirint Se ex illa , mediante m s struo Universali, fulphui extraxerunt,quod fixum Leonis I* 1 gvinem vocarunt; Hceccst vera intima abtbnlio dementi td 1 imo elementum ipliim fecundum vei ficulum nieum.
Non liate terra, tibi quae cernitur, elf Elementum Sed terra; in centro condita terra jacet.
Hanc tu virgineam terram fume immaculatam,
Tanquam unam Physici materiam lapidis.
De hac re non solum Christophotus Hornius Milhicus elfß 3 tiffimelcripsitcum inquit.
En Rohem ccdi pingui cum Sulphure terras Ecce Aquilam Jovis öc Solis validum cccc Leonem- _ Item. Alpice aureolum hunc laticem vitx (non vitis) pl ,in ? p lestem.qiu cum Tartaro (uo Solari ( haud vulgari) faCilim« ^ tur. Alpice lianc lympham Mercurialem cnltallmam,qi>* c fl) > isto luo sulphure Solari facili negotio copulatur,& liicccstn ^ poris tandem in carbunculum tubicundillimum transform«'^ Ecce aquam pluviam plane aeream, aethcreamipunlliman 1 -^ facile cum terra sua tenuissima unitur Se denique in '8 n omnium (ubtilillimum & perfectislimum transit. ,
Verum etiam Arnoldus de vdla nova, totum opus in n*,,
brevis Testamenti liib Gallico Idiomate in latinuin tran s ‘ 1 jq 0 c dclcriptum reliquit, quantum quidem res jrermiim modo. j 5 C p
Lapis generatus oitufqtte de terra per elevationem P^p tur. Aquae potione latiatus infra duodecim horas, ^simum inflatur, Sc circumquaque visibiliter intumesci 1, l( l modum in balneo positus, vel in aeroso hypocausto, m° j{f iri «alidoöc sicco*ac purificatus ab extraneo vapores ^‘^, r un’

su:
-ni ^ Novum Lum. Chtm. Senöi. 445t
ido'ijl ™ 1 ^ artlum acquirit,extcnuatusque superflua hiunjditatc fic prii^i ?' 5 a .^ contritionem, quo ex purioribus illis partibus ex- los OD L Ur ‘ ac virgineum. quod mox inde positum in ovum Phi- ' Qr utn ClltTl •.P ro P r '° Sc continuato calore foveatur ,|ut pro pul- cum f Xc * ll( ‘°ne. Varietate colorum suorum nudatus gaudet per^^^fnparc,colore tinctus instar nivis. Indö post abique rib Us 0 ^sistit ignis violenti*, tantisper donec pavonis colo- P° t enda ,atUS mon umcnto egrediatur cum regali summaque
senfy '* 105 negotio rhytmi Germanici duplicis sortis sed unius coni u ’i? Uo< l l,c agunt» quos quia alternarim se explicant, ego Quid ltT1,u ^finem inserui.
dentj^- atTI Plulolophi a partibus illorum steterunt qui pr*ce- vi r gj n( ?P ln '°nes secuti sunt, & ad productionem Solis centralis sol^ ’ Utr:,rn que rem, videlicet (a) & terram,conjunxerunt,nec ^Cabs Cr ' arn ‘" am elementarem dciiipcificialem una cum lito tCr Urn ^ 0nt ^‘ t0 adhibuerunt,sed etiam cum 1 ebus particularibus <cnbj, . C „ crnc ntatarü practicam instituerunt, de quo Hornius sic aut cin a . multum occultae formae solaris tnest 1 Omnium ^atid ' n terra Tu rem sic accipe t . ^ Im vivificam rerum in se continet illam,
Tetr a '°him,ast proprio cum Sale Terra suo.
Clt1 frcs ,n qnam calcinatam dementarem sutnserunt , item conj Ut1 J Cri, m dementatarum (in quibus Sal & Terra adhuc r "nt i . ^ Unt ) & per ignem mineralem simplicem reverbera. Ca, cnt CV ' 0la0t spongiosiora reddiderunt, donec plane rubifi- tubrj Ul ’ fl"o facto hxum ignis & terrae astrum in forma salis ciuuj^'^etunt.quod sal sulphureum vel sulphur salsum vo-
® Ca tur,su quod per hanc reverberationem rubi-
''° n lose l1 ' n, ' lm ignis imprdfioncm acquirere , & hac de caula Ultimi du * 1 l ? l ' cm ingenitum (quod idem duo praecedentes 8 c tlUod . "o sequentes modi praestare postum} verum criam id, c ° n )t>»xit ^"^^ioiam reverberationem introduxit, imprdlit, *0 (i t „ m J* 'ncorporavit, extrahi. Maximum artificium it» t>»m , . ^ '' nt Mineralis flamm* ignis veram habeas noti- 5 ’ifite' n Everberandi modum instituere & cum convc- ^ilosopr 1 '"« 1 » 0 . extrahere postis , cui operationi Lun* se»dit F lca P f i™ 1 ' »nodi centralis, optimas manus auxiliares
^PhiJnrw' ,l, u '^ am Philosophi etiam per Terram virgineam, seiita ail . a ,bllS intellexerunt, adeo ut salia (maximi vero me- 1,1,1 di»» |l ,11 ' ncraUa omm suo sulphure & Mercurio exuta ) uigestione ignis tenuerint , donec intrinsecutli
ipsrimn

0
44? Orthelii Epilogus et Recapit.
ipsorum foras versum & sal in solutione vel extractione ignis ruber factus fuit. Huic sali encomium illud tribuet 11 Salia metallorum conficiunt lapidem Philosophorum. 1 ,,,
vifita interiora terra: fice, qua: verba vttriolo tribuenda c cn bant.quia post lumraam suam purificationem (per cohob»V
nem cum aqua roris maialis factam) deposita viriditate sua'P^ muni in albedinem Adamantinam, deinde in rubini rolo*^ transit in omne aevum immutabilem, nec in viriditatem IU ^, unquam reducibilem: Hatcenim manna facta, in Ituiuir' 1 ".^ bcdinemfeconvettit.exqua oleum instat mellis dulce & fangvinis rubrum paratur, fecundum proccstus descripti 0 * 1 saeptus publicatam. De quo liare dixisse sufficiar. je
Terrasu- Postquam centralis terra hactenus fatis explicata fuit,
fcrfictalu. nunc postulat, tu etiam de lupcrficiali aliquid dicamus. Sj^, vulgaris terra est,omnium hominum oculis exposita, a |,j£ phis in limosam & lapideam distincta. In illa nitrum ,n vero sal petrae crcfcit. p (( ,
Sub limo terrae primum in genere intelligitur bona terf* (> tilis cum aqua pluviali ab arena Sc radicibus optime dff n ' ,i Lc denuo bene siccata, cujuscunque coloris illa sit (rubri D coloris terra verfusorientem cflbfla 8c praedicto modod'f^.
Terra li- mofk.
ra optima ceufettir.) Haec terra fi ad tempus quoddam
sub £
lo relinquas, ä coelestibus virtutibus gravida Iret,& rescr
producet,vermiculos animalcula, & metallicos igniculos ^PjLjt
■ o ■ • 1 . . r i P n
0^
De ferra rutra.
dentes. In specie autem & in lingulari quodam sensi' '^, c „ generis ochra: & boli,omnes argillae 6c luta, omnes teri a- fores minerales in fodinis & exua illas, hic comprchen« Verum quidem estquod rerrxmontana:, caenum, lutum plicisira natura aliquätiim discesserunt, sed tamen nrox nU in integi um restitui,verum etiam si eum terra occident»!' 1 ^ cosmi misceamur & in ventre Maciocosnn illx t cnx ad ct jp t ,|it' tepus defodiantur & detinrantui,mdi«ran & nobilita' 1 * P^jiii* Ptima hujus libri tabula typica nobis argillae rubra* ^ indicium facit , qux p.rsiiin quidem est obvia, snen invenitur circa metallorum, Lc praesertim »'"* ^0 A quibusdam rubedinis ratione , terra Adamica & (pipinna dicitur , utpote cui divinitus in prima creati 0 ^ »itus aliquis generativtis est inditus. Hanc primam e 0 (lr* terram creationis nostra: dicunt, öc veram rcstimtirm ,s ^ ( ol 0 ' medicinam. Sed exper ientia compertum habemus, n>^ ^ii»
ris lutum, item aliam teiram vulgarem mundatam i' fpnitumöc sal volatile in destillatione ,& tandem sal
IjjitikM..*«» <H| «wiavuv 1IJ UEUIUitUUUt fV\ IdliUEi« — .
pcditaste.sive cruda terra,(ive in orbiculos formata,;m A i0
•r. r . % /s ... . - .t\0
forma fuerit destillata, dc quo supra in capitis fecundi a ^ jI ,£ii'
sentit
'nde r
«a
'■"iii,!
\

mcnt 'ofhi N ^ 0VHM ^ llM * Cuym. Sendi. 449 * n d r para Jtlut ' Nonnulli terram ex ovili sumunt,& lixivium ^' ln 'i.Uih! lt ’^ IJ0 ^ : ' c ' 0 ' c ‘ l ‘'' tcm coquunt, de qua oleaginosa sub- 0 ^ mau ^ 'piritus rubros destillant.
1 . Q Vtntf ^ Cratl P cjucimvis convenientiam quand.im habeat cum Venter** n«u s i(jj ^“^'Squein Scndivoglus indtgirat, quia tamen (piri- netis Sen* ' -»it.-, vnlnaris ficti lolet,
f ' lUs ifliV i' 1|c s t,sc ] l ' rir > Scndtvogms tnu.g»- - r
^'dutsaii n ^ unt ’ ut ' n destillatione pitn vulgaris fieri tolet, 4/9<jf«, n:,t «r® Uni ^ m tcr rue simplicis obscuro grisei destillent, öc idcirco ^'^deb"^> ^^oxtmtvrer fint-,judicium de hac te leite su- ^littq^^' ^ stuem modum artilex eligere debeat atbitriosub
ni ti ctttn'w. 'l uarta ^°c observandum est,quosdam ante salis ---'*• a,A;iu ra , nrrmtinouc
: xtr~;y" 'l' lurra noc ooiervaimu,., ..„y.
& ' " 0ll cm,caput moituumtcrrx dcstillatat per quinque >nr>n? » 15 dUt diutius iu stamina ignis ad multam iaUcdincm
-irrn » nlnvia-
fi n ta bn!a
d^J^iotter
dut ®utms ut ttamtm>g».-> ..m ...
‘deftjn tum cum phlegmate proprio.aut cum aqua pluvia- Ut, 0 ; iata extraxisse filtrasse & evaporasse.
'" l nbiio c a ‘ e >volattlescilicetarmoniaco,ctnn fixo alcali.iu C0,ri P 0 nt mCdi * subrt;lntiat ^l l " fidis nitri locolimt)dtssolntQ,Sc °PeTis d c ° ' 1C1 ^ C| ^ 0 parato, principia terrena pio intento httjtts C °^'gata i "o h' hitee tabulis agitur, recte & bene prxparara £c ^ccelcst^' -° st 1 "^ 0111 sunt, sed postea mediante aqua aeris,
. bcd ta ^ S ^'.S nea s influentias animanda.
fi'fttoiif,^ ^j! "i* sciendum est, Philosophis de duplici Mercuriole Mcr~ °pl;s {q,:, * quorum uterque per se, singulare & proprium curso fimi
v crb .. 0 phicum efficere potest,qtiorum unus simplex alter & 'bestias CÄtUS dicitur. De<auplict,cu|us principia terrena & duplscut» sta tlt >^ lln, »hae tabulae & Polonicus author Scndivogius tra- ^phciM^ * additiones ad cap. y. quoque. Quo in loco de j gj Crcui ‘° in via sicca, nempe cristallis dulcibus falis com- C[ Wi S t Cn r taii fiwplicttatt aut naturae universali proximS ^^ptin* • v *‘ 'dcoque de Metcutio simplici m via hurruda Mercuris* Cn ' n, itraH Cl fi IIStccrcn 'S tantum constat;pauca d:cam,(c<xlcstcme« - Pract| Ca ' a, :' 0l | Cni nunc attingere animus non est ) terre» *
I r'dtiiosig * ,ÜS ‘ laE cest. Ut accipiatur decuplum pondus aquae »»tura, i ' tllIt 'dator„ tcui1c l l ’ c rectificatx,pro una parte amborum bene
C,atUt Oslii" 1 & c ! ar 'ficatotum salium fixi 5t volatilis,Sc collo- Pruffic* possit aut* */ v ‘ tro » cujus capacitas quintuplo aut sextuplo fx t a u> (j lu jl dln spatium a contento occupatum. 1’utrificemur fi* dilio t i^ C *P atClaa in vitro tota denigretur. Tunc destilla»«. bcR;. r a j transibit oleum in vas recipiens ante aquam,
^ 5n a *< distqp , °d | > f i u, a est valde volatile. Continua desttllutio- r c,r bmati(i, c ltu ' phlegma,quod remove,Sc picem atram quae Bl t *'depr <) jiL .° rtK * 1 destilla, Se oleum quoque lupvadtcto oleo *Utnf ÜD ° . ® c posterius oleum rectitica, tunc utrumque soc inferius, viri3< mulieris femen conjunge. Ec
^•C. Ff ' Icfimc
ff, $nct m ttrr**
i

4JO Ortheiii EmoGiis et Recap. J llc siinpliccm Me icurium Philosophorum,ex mfeuori
globo mundi lumptum, praEparadi, quem au solum per “js ji
nori committet & coagulabis,aut cum duodecima paite *>£'7 perfectionem adduces, & llc auri substantia in illo morti“ £
Se de novo regenerabitur. ^
Mercuri*, Meicunus Philosophorum simplex quoque ex natura
ph fim tantum acquiritur ( de re,renis substantiis quarum coss 1 ' ui
. J , . .... :_i._ rr i n_iirO
plexexn* Mercurius inocculcopostidet, nunc mistis,quia illarum l ,rl ^ tuTA carie- prarparatione nunc nulla est necessitas. Colligatur ig' tlir . [: f fit. majalis coelo sereno ante solis ortum , & per filtrum al>ss' ^
destilletur. Dequoimplcphialam ad duos transversos“ 1 ^ ulque,& ligillatam in libeio aere ad tolis calorem per >P £ i,i< suspende. Et lucente Sol ecum speculo ad id praeparato irradia, ut Ros iste cum ellentiali virtute solari ita impr^A" ut aureum induar colorem. Tunc enim addistillandu |,, ‘ > & maturus est Destillatio in 15 M. stat. Auferatur tct&'ftl reliquum separarim capiatur, Sr abstrahatur super liquorcs^r ptenamcohobationem leuieaftulionem. Tandem terra ratur,&lento calori imponitur,& cum hac aqua irrorat 1,r (icatur. Hoc toties rcitcratuVdonec terra triplum fui | ,ol> pl'
■ I < l. l. 1 i r. r r .. j|,feJ c . ..
imbiberit,vel triplo ponderosior facta fuerit,quam
I iff'
Quo facto terra cum i<>ne forti per retortam destillatur,t» n£ ,i< ° 1 . ■ „ ... „utufl’^i
plcxccElellisMercuiiusin vas transit,qui est purum p
aurum vivum, quod omnis generis moibos fugat Sc
)lt»"
ii'”
tct.ubi praeter putrefactionem nihil omissum,quam tan 1sl ' .n i ...... _7
- .. r-r--—.***■• . .
mo studio retinuit, quae tabula a me compendiose »
concinnata inhne (equetur.
Non est dubium, plurcs similes practicas invia f> cc!1
da proMcrcunj Philosophici simplicis prscpaiationcrcp £l
ex solis eoclelhbus quam ex solis terrenis , tam
if'
quam particula,iret instituendas ; ( AVw mhtt ttrrt ,
I“"’*
no» * . iJ
J
Stemtur y^uod non creleßc altcftttd tn occulto /
Et e contra mb/l catUsle cjuoojue repentur , <juod ncU * jßc n se recondtt um habeat. Eadtmr#tt ortf Versate ><fUod non omn/a part/culaft 1 * t a^
terrenum tu
effit* *PJe un Versate t yuod non omn/a part/c?* 1 **’ ' ttnttuJccumVekat. Et r ut/ut nullum e§l p<*rt* cit
At a __r._ r /.. -n-*,,*. ) » c ..ri'
tn occulto Naturam universalem non tejletur, 1 ps^ brcviratii &.minorisconsu(iionis cr^o, similis supra«*’ 1
F* 1
So p
Se S
Sinn
' tCrla F
Jac,[
J**»«« vS -i Hnt
tr '»i« p;
,r *
vires renovat. Coagulatio e jus fit in sale Saturni quod cl,,1, |iip !< fuit fermentatum,& post plenariam fixationem piim 1 " 11 j aurum, & deinde super alia metalla projicitur. (fi
etiam ex aqua tonitruali, ä fulgure coelesti per coelestis 'S^jcP 1 ’ 1 ! nll.is iniprxgnata , summum quodd.im opus Phisosol’ • Ji>' procedere Author quidam anonymus in tabula Pa* 3 “ 1 ^,,r
Hn»
Hk,
P ,s (liv c
p'Ur»s,
F 3tei
?>
Hal
Scr
i-Hi.
s, Sad '
f >S,
h 1 d| 3 "«mr .
Off
Pr a
5f*
< u
»tn,' ‘
JHi c

Parati 0 ^ ^° vllM t-UM. ChYm. Sendt. 451 ksr«o h c da(Ä °P' ta transeo,8c in alium librum quem de The- tts )fs scribere capi differo, m quem fere omnes limi-
0O,as ablt l uc defectu lingulari recondam & piis Hn stc . us l'bcialiter communicabo.
^‘^itiati' t<: . rt3 |‘ m o(a ad Lapideam progredior ut dc illa dis- Terra tA~
‘^rrljpj, a 'st u *d in medium proseram. Hanctcrram vulga- p/deer.
^.aeh ^nomine insignimus. Quamvis autem nobis videa-
diiciimcn inter terram & lapides habendum
^atn a _ en lapides in sua origine considerati nihil aliud (ime
^terite ' tette ha.aut coenol.iterra, qu* cum tempore, lupcc-
l» f nr lruitc alicujus frigidi aut calidi si intus salini fulphu.
. ‘°r mAm __ ’ e> r . r
— -- -i..*.*,,,,. X, m li\r\ HflrpnUl IteniErt
for ututc al 'tujus tngidtaut canat quitu» ran>» >r»^>>.^- t °'duniit ma,r ' compactam mdulatur.&insuodclccnsititciutn t *' >n "rn j t ^ r, ^ c P ct spiritus lui lalini balsami vtdehaet lui privasti in COr P"ftinam ctenolam materiam abit. Ex qua denuü P'^U'tve lat 'ottem novi seu recentis Ipiritus Salini, novus la- Pituu resu]^ 1111 V? ' anc ^ at ) producitur ; & sic ex sine princi-
lapides illos qui perspicuitatem pri sc serunt ^Pend' ■ c,uaivi aauam congelatam ; siquis vero animc»
iM.djf C ^n c l uam »quam congelatam; si quis vero animer e'^v libj'^ a "' a qi>am este inmanisiilo ,qux non m occului C0n i ui 'ctam habeat, & vice versa, tunc ruaniscstunt ab a' 31 " tx 'l ua lapides e re icunt, idemtllud terreum cstez (- tn '«nt Cl ^ Ua *' e separat, & in ventre trrr* , eunt alia terta con- .* ‘»“««Unqnc sibt obviam secta lccoii|Ungit, in quam
t'aquij ij ra ' c postit- Eodem plane modo , quo extra terram r adlis^^^Mucilago ieu terrestreitas quatdam lapidi- . '$abul 1 aut ut tcl lund.itncntum melius declarem; t^Squ & lapides in aqua Sc terra in tellure vimagneti- 'ila cr a st Ua terrenum est,ad ic attrahunt, Sc cx apposia
t)' ^^ | Kt) 1 f CUilt<5<: augentur. Cum ergo natura terrena hic 3*t,®q u * sicundum majus minusque lemperpisedomi-
p 1 W iat * Cl ^ ut atctra denominetur,& terta lapidea no-
aliud discrimen hic observandum. Nam qui- ttJ 1 ' 1 cx f u L' S .P t ^ uc 'di sunt,illi aquex natur* limi. Se ticuti di- ; | c t - tUl terreo aqu* progenerari. Qui veio opauU-
natura iunt,&m.ue.i.il,te, & im-
> 1CCt *lto pessa" UntUr ' non Mmcn abs 4< Ihbtili himn Jo.quoi
1 nuniium meerventu paruu) quid ipso
n, ,tl «on^ ‘° v ' ltur . & cum alio unpunoic per admixtio-
ratur S. induratur: -. .
* «lemento aqu* sitnt, per spiritum salinum trigi- r ' S: Hiv«-«-—_i.r...~ tiilnhuris li>i«
^•Uttvj. *H“* luui, psi —- Ö
1 °P«rat 1 VCro tcrtcn >, per calidum siccum iulphuris Ipi- l0n C interni Achmoi igms mmeialis sunt coag“" > ‘ * l.rn:

Tirr a uti-
yUlflßlCA,
tüm».
thum.
Minima auri ex- traffio.
Pulinge-
ne/ia her • harum.
4fz Orthelii Epilogus et Recap. (£(( j lati : Eodem modo quo per ignem nostrum atlinarew s* ^ limosa vel argilla later aut urceus lapideus coquitur. insuper fixioris sunt substantiae quam creteri, difficilioris "L, factionis sunt caeteris.cujus rei lapides calci praeparanda' creta rubra & lapis baematitrs fidem faciunt,qui omnes dt> r silices vero facilioris iunt fusionis. ,,jr
Una adhut terra nobis super est, quae ratione generali 5 i . f cipii sui pro ubiquitistica habenda sed reipectu form* si>^ fica: ad locos particulares determinata est,& in uno loco* 11 & nobilior invenitur quam in alio. Lx quibus illa pra'" 5 (,;■ omnibusquealiis pra:fcmidacst,qu* metallicam indoles,^ bet, St ipso actu terra minei alis est,unde mincra magnesi^' ^ roinera bismuthi aqnibuidampro optima habetur; sio experientiam erit judicium De hac terra capiantur novet* 1 m) pnusquum experta suerit ignem. Inde in retortam,0£ a ^Jif magnum recipientem,distillaper 12 . horas fecundum
ignis St habebis aquam albam St dulcem, quam rectific-i
vicibus 4, fiet dulcior & clarior.
De qua accipe libraM
impone in vitrum cuius tertia pars maneat vacua, quod^^ii 1
ra St vesica bene obturatum colloca in loto securo, St aq k
in |,
plenilunio augeri,ut vitrum ad summum usque impleaM 1 '
crescente vero luna, ducrelccre videbis. In novilunio
ISt.,
lam partem qua aucta erat,una parte insuper dimimicti irt ^ dcrola fiet,primum tamen suum pondus retinebit. auro animant suam extrahit spatio duorum dierum, si ttr
abstrahis & rursus affundis,anima instar olei in fundo r* (r jii*'
& argentum in aurum transmutabit, sed non plus argei'* 1
- v
mutabit,quam auri quantitas erat, ex qua anima tuli t Ex omnibus metallis animam extrahit potillinium Marte. ..,,***'
"V
Item si accipis herbam siccatam vel plantam integraM ^
factam ut manu conteri postit, & ejus radicem "^pti' 1 aquafn trium aut quatitor horarum spatio immergi»- 111 ^ j u fli illa virescit,ac si modo tx terra evulsa effer, slores quost
quos habuit ante,rursus recuperabit. ^ i
Item. Hanc aquam inde in vitrum,cui adjunge aq jj^in'Pj jus herbas destillatam & rres drachmas pioprii si’ 1 # i>'^
.. pioprii u" gi- h f
vitrum Usque ad summum, dc in tutum locum c0 " t>C ' 1 ]jj pe ,, duos vel tres dies plantam crescere videbis sitnüeM 1 ^ c gs
iU 1 ' 1 , 1 ' . a rtl ! *
ex qua salßc aqua dclumpra erat. Quampnniun' vl ,j 0 c< movetur,forma plautae perit, sin vero inquieto soc° c ad pfistmam formam redit. . „mi* C v
.aa»**-*
” "p ~ ^n« «et evi« 11, sritisoi * r * . (I*j
Wahc ejus salem,coagula ik conjunge cum sua prorpf* p
Recipe materiam quxin retorta remansit, 2c
P«
Vt
»it
tu
Vt
xi
0|
S'
<P
v<
ttl
'8
V;
P'
t<
»i
tl
0
r<
li
P
11
si

f
W'
per ttton^ Lum. Chym. Sendt. 45 ;
v ®Ptein in* 01 dt diH a iSc habebis aquarii aurum radicaliter dissol- hrigj tllr ’' n aurum liquescit,sicuti glacies in aqua «Uda, nec Net.h an 'P ! <us aqua de auro.sedalbcdincm suam semper reti- v «ni 5 ,j rum s «um per alembicuin in distillatione vehit. E» 3 ‘‘* m «Wysi n P0tabllc fit ad Epilepsiam.Hydropem, Apople-
>1!*?'^"* 1fiulquam dtstill.uur.attractio animarum in ‘P' ta mas( Ur ' 00jS ‘ lnmj0nl0 ^ inccmo atuibuitui, quamvis tres °bs° rt< , P} )cr a hqua mensa a tali materia distet,propterea quod ^ Ut adve Uarntla turam attractivam Magnesia dicatur, quodpiam jj, 11135 ftHn8 latum indagandas faciat, quas ommahic tan- Vel ^sart,!"? a * n mf dio relinquo. De lutis quoque intra auri rnmcras hve (uipensas live planas repertis,mihi rela-
*8’ le eanj ^ destillentur Sc in aqua illa destillata Ducatus ia
Va ta m ‘ ' i ^ us extinguatur, illum cxtiis & intus albescere, fer* pern ata eta sua, animam soli$ autem per aquam instar olei fu* rcc <«setJ Cm ''Io separari. Plura hujus geneiis exempla a q>ia ; a ," r ‘l“ si e est illud de gleba te na; rore cceli imbuta. Si Gieb* ter - hir. Sedst r * ila tct iu P cl gleba illa cohobando destilla- ^e rore e et* «° Sconv ltu dio haec pratteteo Sc me rursus ad lapides compa- b Clt0 ' quibus omnibus tam pretiosis quam vilibus enif,^, r ' CVltat >s causa tantum de Silice sermonem instituam,
'atur* Universali proximus est,cujus rei causa Philoso- £> E SILI -
.—..-latum habuerunt.licet multi chymici siq, ££.
.vU^diim nuam
✓
«t*
<>,
t 1 '
o' v
<
lt> f '
^crii’ rtv ‘ tat is causa tantum de Silice lermou«.,,.
PhiiHuJl'*. 1 ' 1 *Universalipioximus est.cujusvci causa Philoso- DE stta ntDs ‘“i commendatum habuerunt.licet nnilti chymici siu- ££. fequj j / n dio susceperint labores,quia veram methodum quam bu s Ca nt, ignorabant, Philosophi autem tam in universali-
i,4 ,^ ‘ n particularibus operibus illum adhibuerunt Se risniz c ‘ c 'ifu usurparunt,videlicet primae & fecundae genera-
r ' atu ca generationem intelligitur, quatenus Silex per se a Silex prt* hfici j n rria* 10ntI ^ US vc ' »quis,solidus,pulcher, Sc transparens ar- me gene* a Us p ro l,Us c aditur,unde selecti calculi lucidi ex aquis fluviali- r*tt»nit< fit, 'Bitis i; ltn ' s habentur ( in arena emm quantumvis pulchra dift: s calculis" 15 nont ^ tanu vigoris Sc virtutis, quam in pratens «Vstm V ) S mUcib g° 'Ha in aquis fluvialibus, lapidibus adhas- filice enim* a P’dum materia & incrementum ipsorum sit ( ex eu», sp i r, c (r ° P er violentiam ignis nihil obtineri potest) Sc ? a > v erum l & ' S CO,m,um ‘ s vel simili vehiculo in aquam redarum. r n natl » a le dissolvens sit omnium lapidum Scmetal- ipitit lls f n C 'l' la,c heguuuis sic scribit: Ev omnibus metallis Vtjselhent s olm ;fi ra ‘ ls elici potest, mediante aqua viscosa minerali, mernflorii
hoti c brevitr' Can ' ^«fieio absque ullius rei extraneas addi- Of Uptdu
imo temporis spatio educitur , qua: recipit omnes F f i quali-

4f4- Ortheui Epilogus et RecApit.
((tf,
fhryflaL /* <J Tur- t*r^> / : h su»t Ludus Par*
t‘W.
rd'jua Per tuitionis etuojue Sfirtui ts.
qualitates metalli,cui per industriam sagacis artificis inim llv ' j eique odorem,colorem & snpoiem confert cum conserva 1 f facultatis vegetantis,eum quo metallo soluto spiritus isten 1 a sus aquoso? Ar igneus in nobililTimum corpus mutatui', * jj, pmpliüsab igne fugit, sed ut oleum fixum currit & prout C 1 ^ furc.iutat&c.jNihilominus tamen veteribus Fhilosopbis ctio&resolutio adulti &. compacti filicis in mateiinm aut (alis cstcntiam, magis curte fuit, qutim quod talcrn '’'so riam adbibuennr ex qua lapis oriundus elfer, ideoque 111 ardente illum calcinarunt, & una cum socio ilio (qui sal ta a,! fst i in vinum aut Clnyftallum liquefecerunt. Hoc Ch')^,. lun in oleum seu liquorem redactum,omnium morborum t|j, taieor ::u est medicina 5 c verus ludus seu saxifragus .p Hoc Chrylr.illurp sub nomine Cambolcch ablconderunt’^ ( i | rem sui.: o,8c l.ipidrm album vocarunt, quem neseio q l,lS jus digito monstravit. ^jr)
Hunc Lapidem täm universaliter quam particulariter ( |1 > praestare (cripserunt, dicentes , Ü aqua verniitionis ( c l l ' ^ quaedam aqua Fortis in quam sulphur commune aut cin* 1 *" ^ artificiale in;treditur)ter aut quater ab illo abstrahat ur.&^t' b: vice eum re fusa acuatur,tunc illum vim habere torp° ra Jj jii secta sistolvendi
dc mediante hac solutione, Mercur"' . [{ | i ’finitui'icc gul.ind defigendi. Hase aqua acuta, fims ^ fixrtui' Cn abrium : ut Mercurium in le lolo praecip'* at sut o nxumri Jdit per qnattam aut quintam abstracti 0 ' 1 “! jud st aliqua soi pars m aqua lua abstracta dissolvatur, & a ut*
Cambolcch >% i P'
Luna: finx partes qua; etiam prius m aqua fueor affundatur, tunc illud argentum in veram Lun* 111 .’’ pd imo fixistimain convenit. Item Chrystallum illud Sil |fl quinque hoias eum metallo Venetis in continuo fluxu c ° vC r^ ctum,sulphur ejus extrahit & rubedinem induit, metall" I,1 b( #i ftlbogriseutv fit. Cui autem usui sint fquam* ist* ^ 0 ' Thytmis G,imanicis, Anno Domini 1531. secundi P® jjrtfi 1 ' »im festum in Comitatus Mansfeldensis Arce summ* ^ gensi fctijitis,quoque patet. Ubi sub allegoria a Parid e jj C itUf' #e Junone desumpta idem quod modo supra dictum s 0 ' 1 * sum hac appendice.
Sic mox falco noster constringitur Qui in columbae calce repetitur,
Nam ibi infinitus invenitur Nec pecunia pto illo persolvitur.
Item.
Recipe Sulphur ex Veneris fquqm»
Pk w replebitur eruiyerr».

Ulv
ytmi
* N Novum Lum. Cijym. Sendi. 4ss
»Mem ,11, Germanici m ldiom.uc hio ik ionant.
J^^cn «uff tcm hohen .>?ct»j5 L w »nan im schwarten Wi»' crhanlt ^ ,
>t!<r»E sci„,^<u^ heimlich in P a gestalt 2 ist 'c lu ’ u ' c 'f;c Venus mantgsalt
«wrf«f thut erzeigen
S^balben r- .Uns sich finde« Zuwege».
N^'chr ei», Meister Heimlich von !wher art ctm P Jris v*ertt)citib»-It mit ftini stellen Zart kikti VN4 Venus.jhi’CU ?:ffhhcfcl stcwrci,
Allste mit )uno alicsawpt im seiner bleibe»
<t>° hnrd gemeistert baldun er falck'
2?d>Nan findet im tauben kalck !>'.an sein ohne Zahl "^eld darffman drnmqcben überall.
^ fct'mi 7 Edler .derr gar eben/
^>»gk euch die Kunst ct» stligs lebe».
rn. Item Rhytmus antiquus,
den Snir lmr aus; der Venus schlack es-Aiuit fttllcsiu dein bcuchel vndsack.
k ex hocCkylhUo (ilicis Philosophi aquam menftrua- Äfft* ^era! l *? Ät ®vcrvmt iemicnti irodö. Rccipel-ipidisacctohmi- ^f/**'* .«'ciiuti(idest vitlioli) partes duas vel tres,& partem luPb. ex <W ' U P‘* a 'h° seu re tufa. DestUU.aquam cum sp.r.tibus
ul balneo ii phlegmate , 5c remanebit a- Pf>. ($ rt
im n... tvuuiid in ».iiiivu » » cv ivinuiivuii •»> i’w, q
?t,„ a f olv Cl c olor ls ,q uam adhuc ter destilla de reilla fusa, 8c emfufa.
»>Xt, j n ?. ns omnia corpora sine corrosione. Operare cum ea Jurti unstu cm ' am > 8t corpora prius transmutantur in humi- ^'lo(br,i, U ° lum, lP 0 ^ ea in Mercurium,ultimo in aquam, dc hoc Ali 0 j^' n occulto fecerunt mentionem, p' 4- vel °i ^oque lapidem tuum candidum in uno ealdari Ahu* mt~ j.^per a fV j lcs cllm aqua roris in Martio accepti, vel simili, dw*yu*
■ ^parct| UtlC s nov am,quousque Unnidum radicale lapi- mensi r<t*~ ’P^rr, i u ' ra u 9 com l’ 0 sito,cujus lignum est si in fine /entias iis pk, 1 P | Uinci, n f UtU * lcvu . ia P Reitera donec ita fiat. Post extrahe j 1 * 1 » soj Vf ac l l,ls acutis quantum potes 5c coagula; Coagula, j ^illa per R 1 ? 1 acet0 destillato, vel cum acuia simplici,postea inde cirn Um, ^ < l U0 ^r na net pone >" locum frigidum &
V'os subito potes solvere vel perle, velad- 'p o a U1 P ar so de Mercurio crudo in fimo in acutam cla-
-..i.ioiventcm aurum Sc argentum. Qua: dissoluta iterum ^IMandumSc produc Chrystallos , quas iterum f°lvc.
"it inde oleum ineombustibik tingens. «-
?f 4 P

fylex fidi' dtgencr*- ffOf/f.
Aqutatu. tufeu cor- tkföi äul.
f * 'Jsea,
:e vncfltiO^,
Orthelii Epilqgus et Recapit.
Hic nunc quantum ad lapidem silicis primx generatio'’ tinct subsisto,& quamvis plura deine doctrina dictre poth ^ tamen in Teldmum Hermetisd.fR. ro , ii Deus sanitatem '
& sumptus contulerit.
Quantum ad lilicem regent»atum attinet,nihil aliud p el l p . jntclligitur.quam cortices & putamina ovorum,qua: Plu' 0 , ( .
. corpus album & clarum de duobus niontieuhs celandi cat>§' caverunt. Nam quia gallina;, nisi etiam arena & lapill * *' f . lt r, tnr, ova testis carentia ponunt ,hmc sine omni dubio (est 11 $ cortices ovorum ex istis laj illisin vcnrnculo concoctis o j, habere. Quamvis autem ex illis ovorum corticibus P cr .^lo' lum insigne opus Philosophicum materialiter perveniat, 111 ß|1 t minus tamen operibus Philosophicis pro dVutnn prxpa r -)^ £ # & effectu magno adjumento St utilitati liint. Ex illis eniu 11 ^^ qualitatis calx paratui cum qua si aqua albuni'nisovorui fl ^, ä - acuitur,tunc aqua ista, virtutem nanciscitur Mercurium 1 ^ quam gradationis praecipitatum & rubificatum,tam ad u medicum quam chymicum dulcificandi.
Haec aqua acuta ("quibusdam corrosivum dulce
■ tutem habet Chrystalltim silicis postquam quatriduo coct'’*^
■ solvendi & extrahendi,ut Cltrystalli inde crescant,ut e» . prxcedcntc praxi videre licet. Haec aqua omnes : t ä .
' diorum mineralium figit,pro particularium tincturarum fabulatione. Quod fi vero igneum istum vel etiam calcis cm ^ uis calorem,iu aere consumi.Scviciffim frigidi acris st l,a ingredi Se incorporari sinas, tunc collapsa ista calx vjn> <()) y McAuuos corporum inprimis autem Saturni Mercuriu 01 geländi & constringendi. s jj|l*
Modus hic est. Cum hac calce imple capsulam ccm tnt in fpil' ad mediam partem, convenienter calcem deprimendo ^ fando in cujus medio fac foVeam, in quam Metallicus ' e y Mercurium vel Mercurios reconde,postea cooperi illos dem calce ad capsula: fiimmum uique, quam bene igneincubant*jicri 2 .dies conferva, & Mercurium p sl giil # invenies. Hoc coagulum in calore fluidum cst.f lC ‘ s .JLh* 1 ' instar,& in frigore Bismuti, vel Zincti duram coni'st cntl p c j,/i' bct. Nam vi magnttica f rigus ex acre,quod in calcem nuavit attraxit. Unde calidus Mercurius currens, coi’§ c „<0' rigidus,imo ad conceptionem & retentionem ipiritm ,rn ’■ vf" tum aliquantum aptior factus est. Ubi notatu ( <t' nit, aciis frigus mediam naturam este, qux cffc ntl , L es" 1 ' lestem ignem folis.cum corporali & terrestri soletctbh* Quodpracticas Mariaiptophctifläequam in opere tiiuM ^dc quo postea) observat, aon absimile cft. CÜ'*

^° Vl,As 1-UM, CtiYM. SeNDI. 4J7 gnuisT, ,j- CSiX de putaminibus ovoium in prsepaiatione Ma- oc at . *. oillt >ut igneus sectus verum lncombustibilc oleum prae. Hiis cal tCrn c l ua satione aqua cochlearum, a conchiliis vel testis teda t • &. nat ' s acuta iaüa in aquae ovorum communis locum fuc- 3 ap, de ’ •‘'udem quomodo testa: marin* etiam pro generato llQ ft r atil' t ” a k Cn< kE,cum quibus ( prout etiam cum testudinibus Urinet' US sontium & aquatum in domibus stlis cum sigillo JTiis, jJ s occ!ulis)non absque rationibus Philosophicis acutisti- 'Hli Qc ] 0 axims I ll) |iis aitismysteria patrentur,nunc differendo,
l' tlu C co D 'h*l proponam. c ' l >d;im S'i am autem hanc hujus libelli recapitulationem con- ta b'i|. T j 11Um d °ctrinx benevolum monitum volo,Athanorem grii {; 2 ' l'°^ c & debere(sedtamen absq; Lampadisigne)ad pi«
cl ^ iCUm a Pphtari, Ac cum aqua sienti Balnefi institui. Post- PigerHtk* Pote f u 8° pmcii aurificum facta sufficienti putrefactione ä cor - rieft. sei* j a ^ rit parati,m, Ac manuum labor finitus fuerit. 8c na*
^ein\i n or P°st feminis m terram philosophicam exeretio* l 'u°iy ( - ( , c 'f' t > tunc idem Atbanor denovo pro maturatione de* biis q,^ *' lrc Pmest.hac tamen conditione,ut loco aquae, cineri •
*" r 8cre' ^ha instruatur,Ac ignis lampadis fecundum gradus ala- Ignittam- txcf''p" r ff lc e n, m res ita non est comparata > ut in ovo-
P L ‘t fi'nj] 1 ' l ° n ?>' n qua ab initio, in medio At fine calor sibi sem- fodem n* j lrd crc s cente colore,creseere quoque debet calor,
'°™ ut Sol in Macrocofmo suos fructus cum caloris } n l Ul| n, ° m aturat Ac coquit.
Utcntji l' C '&hur libellum introduxi,partim ea.qux in funda Experitn. hrno ru ' ^.^hiloiophorü scriptis ipse legi,partim qua: ex gravis- tiaAutha- 'l u *pro> V ' r ° rsl conversatione didici Ac auribus percepi,partim rit.
*°lu m r,ls man ‘bus tentavi, & experientia comprobavi, non cfiatn i n ” )cmor iac me* subsidium Ac exercitationem, verum s||r n piy,,,' 115 Hcmietic* filiorum dignificatorum usum,quo- h °^rarum P ro l io ^ tum ut benignus Deus»laboribus manuum lodr, _ _^pedieendo, in fui nominis sancti glotiatr
''! S|, 'odo'mT llCaiCt:ncl0 ’ in * u ' "ominis (ancti gloriam <x quo- h' ci t(;r orn 1 c rorum opem & salutem dirigere dignetur, sup-
glotiam Ac quo-
H‘ 0ro -
v'[ V ° luS Icctor h°niconsulat,Scquxhicsynccre ac si ? n ’ S dict a c av ‘»ta sibisoli,non vero subsannatoribus & indice '‘'fertos^ 1 ’ ( ^ anlum ad tractatulos sequentes, eos ideo est . Clat > quu in meis additionibus eorum mentio fa- ^'oitim , nC v cum sumptu alibi illos inquirendi ansa daretur.
.. lumptu allDl 11105 inquuc.mi.n.aua.-u
ot «m Verb nulla facta est mentio. P'O^amstuct. v ai ' b ?’^ obiervationes accipiat. Nam in scibilibus non iol
be ' tai Altant , verum eV*"> ' 4ivrts °
Ca ptus Ac mdinationes
Si scripta sequentia inquam Ff j no»

4 fS Epistola Andb^^c de Blavven ,
non omnibus & singulis, aliquibus tamen qui ea grato an ' 1 ^. accipient, usuri erunt. Quod restat holce meos labores i* s v bus usui esse possunt, ex (yucero animi aftectu dono.
Sequitur primum Epißola Andre* de BUvven feript* ^ Petrum Andream Matthiolum in qua agitur de multiplici auri potabilis parandi ratione.
C^piuscco. prtestantiffime Matthiole, sum admiratus >p' u ^, 2mos nostras aetatis lummos & clarissimos Medicos, natui que indagatores acerrimos, qui cum in materia medica cog fl {} Icenda & explicanda plurimum navarim operae & laboris,in'^, tamen aureae illius aquae, magni inprimis & nunquam fatis 1 dati remedii, mentionem nullam faciant, quam tamen aden ^ bis quidam ex veteribus commendarunt, ut casteris eam na* camentis facile praetulerint, quippe qua vires ut ut eae langue» ^ restituantur in tantum, ut rejuvenefeere utentes, vigorew^^ ind« incredibilem facultatum omnium corporis recipere vim tnr. Ejus rei causam an in difficultatem aquae parandae, qu° | conficiendo Chymicos labores requirat quos pauci sciunt, tanquam sordidos abhorrent, an in avaritiam Sc luinptuuw simoniam referam dubito. Complures certe este scio, q°‘ ipsi rem ita arduam, vel ignavia, vel mentis hebetudine n 0 . 11 ^
luerint assequi, conatus in ea aliorum industriorum hon’ 1 * 1 ^
summoperfc contemnant & elevent. Quorum ego impud f|1 & insciam temeritatem deplorans mihi ipsi gratulor, quod 10 jus serenissimi nostri Principis servitium adscitus sim, nin' 0 ^. qnodindemihitccü, quem in sccretioiibus istis remediis p* rj dis judiciofic usu plurimu posse constat.de hiiceSc aliis consci* ^ & corim uberius disserendi sit data occasio.Ex notitia nos per triennium hoc,indies conversando quam famiharnu^ contracta, me nonlatet,tcutrumq; scribendi studio & a ' 0S ,iu' ©ccupatilfimum furtivarum tamen horarum quicquid est, u pjs »imum rarioribus hisce medicinis parandis tribuere, tcc t f jrfl' adeo affici, 11 Laborum nihil propriis manibus etiam con j£ |i0' dum subterfugias. Alunt foventque Conatus nostros sc>c» sum, itaque & ego tuo exemplo majori diligentia in arC L^P' illam medicamcntorü parandorum rationem incubui. '—Tp, n ji*' tem de auro potabili diuturna inquisitione, varia lectio n f que experientia, nec non sine magnis sumptibus comp crl ,| 0 <1 nus, ei libuit «oram te hoc loco referre, non ut tc docerer"»

W)r e , s . Ad Matthiolum 4(9
üci- tni -'«lüthoc modo aliquid elicerem,quo ipse eruditior
I», • V
^Uoj- 10110 ^' ' •' r > , s a di versis excogitatas rationes, quibus vn Fartimo-
fiiiii t) . Crn ,J l0ta ^'lfm aurum reducere conati fuerunt. Sunt e ditxcog/-
in ; J^ 1 ' U- ^aquis, quas a vehementi corrosione fortes dieunt, tati auri
tri U»a'| > ni ^^Ivunr. Parantur istae vulgo thymicis ex Salis ni- fotahle
,0| 'üt 9 rtC f^ dupla caleanthi. Separatur his aurum ab argen- factendi.
, n soparatriccs aquas vocant, dillolvitur enim argen Afua str-
^ttiil e ‘3 uai ‘, l > aurum vero sublidet in hmdo pulvisculo mgt o/»•
nia c ; i,» 1 c l u * s p’ioribus addiderit quartam partem Salis Armo
. ‘
prius, habebit aquam quam regiam auri R t „
1 "7 kV » l, *-u\p _
Ca| c ifj 1 'Vmici appellant. Sublidet separando in hac argentum
' ^ i’eq'aelcit vero aurum in aquam vere aurei fulgentis
^hecr-, mi ^ uccc d° r ' s - !ed ne quis hac utatnr unice cavendum. ** CHlrn A e« — _ S
£*'
?hil
cn *m omnia exederet.
Mann^ US |^*^*‘*‘ us descriptionem auri potabilis habet, quod tus scir'T b oleto & Hugonem ambos Cardinales in omni*
^''ntuf 11 ,S '^trpaiTc & pro maximo thesauro habuisse dixit. Sulrrit t 7 UUm ' nac | u a. qua solvitur compositio, non tantitm 'Uinf^ ‘\ l ” 10n ‘ ae um , ied & Mercurius lublinratus, quibus,
| c ndi ltri mcllllt co ' rofiva , nec veneno caicmia,nullo paclo u- Us a Uro °u i* Crern ' Nec tantum propter ea , sed ne ventricu- at( ' obducatur verendum. losicit enim illa aqua omnia c olore(j ll S lt P'° varicratc rerum quibus est commista, aureo fi cup ro ^ Uro » nigro eoiore (i argento vel Mcicurip vivo, Viiidi ta ti 0n öcc - Excogitavit i(lc quidem quicunque ejus (it author 'lUaty, j|. bon ineptam, malignitatem ejus adimendi, quam (a- ^ r afi Urü an ’ ,0 deutem jtcium destillando ) ab auro fohtto ab- ? c d fpirit!! 1 C *l 1riat » ut in fundo butyro simile remaneat aurum.
^ c, tUrii Umac l uac forri* & Salis Armeniaci praesertim, atque > ctu ' tanta vis corrosiva & vcnenola, ut frustra ft a re- ' ,| ' 1,rn , Q Ur ji C L fcp aratul ' l| m Ipcret , maxime vei 6 argentum Hcue, U • “tentiflime Scfaulimecum amo unitur (krcma- lsi ^ a Urui^ tUlT1Utcllnc l uc liquidum sit, & tactui cedat, solum lrcci Pit. reliquis omnibus renitens.
2 t * c ablu« 1 t, ° ca ^ a distillata potius materiam infundere saepius • d"' en ofa D Ct<mar f m . qua procul dubio salsedo illa 8c soisovis j lc ' t ' a e,cry^° lll i’. tius auferretur. Alioquin creditae hujuscc me- b>ri n . . , antls venenis praeparata:,uium non temere tentan- , Ali 0s C c a ^*‘tendum esll r fo |; stat .
■ P»tte ( ra ? Vl modiimque conficiendi habeo, qui ex prio- Sal ex er*- l,u c *k‘nata , ad chiystallinum Si Diaphamim „ l0 l, um4 ^
Sal

follendum
nurum
Jturum inter de M tes huma
Gehn •leu »x caftUu hum.
4 <>®
Epist. AnDR..«.* de Blavven
jturum fotubtle ex aurttigne Itjuato,
exuieaa-
h, Itbra du a uncia tltt.
sal reducta, quod quoq; vidislc puto, se aurum potabile con» . pofle sperant, sed utrü confecerint nescio. Utcunq, vero re»* 1 ^ schabest omnino ut Sal ex cranio paretur oportet. Cunia Bt , salium nativorum copia nobis suppeditet, St seque ex aliis i&.t omnibus combustis lal confici postit, quid ipsos ad cranii p°b simum inquisitionem commoverit miror. Recotdor ego dem Alberti dictum de mineralibus, ubi astitit magnam i ,,c virtutem mineralem capillis humanis, illis pratsertim q u ‘“ c ^/ pite abscinduntur, suoque tempore visum & inventum ct> e nium hominis quod inter dentes futura; superioris panes rr>w aurei pulveris habuerit admixtas.
Scio quoque Gebnim (qui solus serb ex ipsius natur* ! ,r i cipiis chymiam tradidit, quemque ob hoc artis illius studiosi < quam Aristarchum futim admirantur ) oleum quodd.m' e * ^ pjllis humanis p o inccratione ( ut loquuntur ) seu prsepar.' 1 ' 0 ad faciliorem liqnefactioiiem metallorum mire commes 1 “ 3 jj sed detur, ipsos eo aliquid efficere, tamen ratio hrec prsep* rJ ^ ( valde (emonSc longinqua videtur, cum alia multa repetis“^, quae perle id ipsum praestant, ad quod cranium vix multo■ 1 ^ porv pe, duci potest. Idcoqueeo magis, quod lal istud c ° n £j( i' do ut experti sunt, qui illud parare tcutarunt, cranium dum m.tnr rei ro suo & maxime scctenti odore (ut comburenda P ^ taqut oisasblent) graviter nares feriat, omnemque ambn' 11 aerem inficiar. ^
Habeo porro Argentinensiscuiusdam Medici ratlon-M'^,- ficierodi aurum potabile ex (olo auro absque ulla re aha 3 “ praeter ignis vim,quem lege artis chymicar nimm per stib“ 1 “ ^ purgatum & in tenuissimas laminas redactum, ac vasculi* 3 idoneis hbr*. ne se se laminae usquam contingant app 1 "" ,,(f dum exuritur, Sccalcinatur in fornace ad hoc debite P ar medium annum quam fcrv.-ntilliuuim sustinere oportet, st^ri que tandem laminae illae nurcte illinc exempta: libero & exponantur aeri, & oleosus quidam humor indedeflna' ^ f ^li' vatur, rubei coloris sapore subdulci. Eliciebat autem u ‘ .0 bra una auri ad uncias duas olei. Sin vero. quod ig ,lf .ut> ( non undique pariter suerit aurum exustum minus prompt ille defluat, spiritum vini rcctificatum aliquoties insit 0 “Jj baridquetamdiiiadeoque saepe iterare donec omnis >• jj stet fulgens extraheretur, aurique pulvere infundo subalb 0 (iib' nil porro coloris auri spiritus ille vini inde reciperet. tililfimcverohoscespiritus, vel quintam essentiam rt .' ,c. ^ si eam in cucurbita vitrea sub alembico praeposito recip ic . gelidissimam ve! nive refrigeratam sontis aquam imp 0 '’ 3 *’ (e f’ capcllum panno linteo in aqua calidiore imbuto undiq u fc (

jh*‘
st« 1 "
■M
q>l!'
C(>'
&
u)« f
,ri»'
t#;
<«'
*5
iti !< .i«-
i«'*'
r* 1 '
'd*
Ii«
ess'
rslf
,tf
i<:
jsi
:l'
)i'
Ii>
0 f
<■' \ * i »' i
r i Si i (1 1 I>
suts Um f n,T, (irttnt e nun partes ;llx rcnuiorcs&Iubtilioic«
>0 Ut jj crun tur aqueis in fundo relictis. Hoc inquam vinum au- iij fund Xlca ' cinat0 infufumfle pcrnlembicum denuö destillatum surtj fP 0 ^ relinquit eundem illum siibrubeum colorem,au- inco| Um Cct P ota ,^>le : quo se fle alios ad multos annos (alvum & gato „^^^onfervalle medicus ille dicitur. Solebat ille perpur- yfa
Ad Matthiouim.
46 l
** AUrt
^ani riUS cor P otc » raso fle calefacto vertici capitis drachmam potahlu hiber/^ rssundete ac tandundem in malvatico bibendum ex- ex sei» c Uni Neque vero haec ejus pra-paratio adeo ablona videtur, re _ lib. j cx P ei >cntia confirmet fle Geber thymicorum Princeps solvj’ £ *P' 63 ‘ a ^ crat - Metallica corpora omnia sere calcinata Ot^njj r l . tera,loncm calcihationis, rationem fubfungens, quod Hu Ca cmata a< l naturam salium vcfaluminum accedant. nj ro (. nC aun potabilis conficiendi modum maxime probavit Ge- tnip r j' s ^ ma Snificus Comes lulius ab Hardeck. flec. Screnjsli- siin, ^'? 1 *nostri Marcschallus, Mccxnas mihi summus, qui rcii 1 L lbus P ac >cndis fle sedulo studio, secretiora illa, igne parata ccrt( ' a ‘. nc l u ' ,cn di nemini cedit,cum prsraliis modis hic sibi pla- <onF er ma j 0iernt l ue Pp cm Pscerct fle lccuriits eo utendi fle magis (u t a),' 1 ]-| * 1Um anae saluti, quod liquor ille aureus absque alio sus ci i olent) corrosivo addito pararetur. Itaque laborem < s C ‘! ra m. eoque ad viginti septimanas progressus ad du. fiitjjfj U llas majores quaternos cubitos capientes lignorum in>
PUs rei ^ at ° ncs «° quo contigit qt artifex operis vita excedens o- ta n _' lc l Uer it imperfectum. Quod licet inpiimis destructum elwj am > 2e non absolutum opus, Magnificus comes negligeret, sculi, * taracn aliquot diebus videndi ejus desiderio allectus, va- «*c ■'«P* invenit ferramenta quxdam pro sustinenda for«
faci c f t f| ta anrc ‘ S maculis sparlim conspersa,quae utraq; ipsorum t l Uea de' '* Um crassitudine excederent, apparebant,at-
v idcrcli° ^ Uttas ‘** as laminis decidentes ferrum totum penetrasse foyuAtum Cst ob l , at ‘ Sicut ad hunc usque diem ferramenta tsta y\diae/f'Js ,,m s er dendu ° c a ^ a g n 'fi c ° asservata, finde procul dubio facite crc - rum /e®«' fctt Uni ' Cllni guttuls illae calore decidentes, partium tenuitate tr *** & v asa def Cn ” ra ^i nt ’' n humano corpore longe facilius ad omnia t,n £ e ^ S - ^*fteuu! rtl ^° . ‘ ^rd lignorum penuria St laboris diuturnitas Vidirn £ * U ° m ' nus denuö pararetur obstitit.
^renjm ^ "^rque nostrumlimul flt gustavimus aquam illani ^qua au- ^^ori*' 1 rilK 'P ls n °h ri jussu, nobis flcDoctori Gallo clavar r<r , Cclsi tudi P;° ai ' ro potabili Ostensam, qux a montibus Curtinis p re „„ r# "o si, 0 ' Ux d °no missa erat. Rdercbat illa quidem Diapha- ^"^Visu i Cnt j C ^°* otc * ut st u| d a huö pufislimum aut um, r lucundrstimum erat: Ex sapore voro nihil praeter spi.
ritum

fipiST. AnCR,«,« DE BlAVVEN j.
ritum vini, ex quo& ipliniet IcconfccilTe fatentur deprehs n mus. Sed (quod dolendum) efl'cctus in morbis illis, quibu s P^ riculum ejus ;i nobis fiebat, authoium promillis non adeo . spondebat. Suutfimiles aurearum aquatum ex vino pa ra ."
Fetior focum vtttt »tjuliau.
i^’V'iusuai. ouih in'»» j UUIV.UI vim iH|Udium «.a thiv y
rem R. Lui- rationes infinit* in voluminibus Raymundi Lullii, quae e ° Ut.. partim partim conscriptae circum seruntur,ted aliis ali* plus te
Praeite* porisiSc laboris requirunt. Ego quaq; (inulis aquae ex vino& cum S. y. cöficicndi rationem per mc & alios cxpi rtamhabeo ,;led frußrunt* est 5 c diuturni laboris partes illas subtiliores ab aqueis Sc teU^ stribus recte abstrahere'&leparare, quod elementorum tionem chymici dicunt. Habet enim omne vinum in ie tetre 11 aliquid & siccum, quod dctlil a ionc (eparatum, adeo tcttUI Jjj horiendum,& graviter olentem faetorem nobis exhibebat, non tantum vastula quibus continebatur, sed& iplas conclavia adep inficeret, ut alam foetidam acccnlim quis ceret & deicrastct. Utcunque tamen Sc hae dcalixsint inveo ^ & usu probat* plurcsvix & rationes aurum in aquam r ota |,jl lern redigendi,experientia tarnende ratione firma conflat, 01 | in rerum natura inveni, i» quod tam auinm quam i eliqua mcH la promptius in aquam vertat & solvat, ipfumquc siccum c Sah* tat fit (pome fiu.it. Se facilius quoque quam (alia mineralia i ueraha cn ' m vmum unquam per ie, aut iplius Iptritus (nili per (alid^ yj^rum forte fit prxpmatum ) utcunque aliquid ex amo coso rl * ^ J cipiat, omnem ejus substantiam in aquam convertet, nu'ji, ipsum vinutn diuturno igne acrimoniam summam Se I- 1 ; jj, nem acquirat, vel ipsius fex terrestris Se fxrida de qua itipetini^ ctum, diuturnacalcinationc (quam Raymundus abundi d° c dealbata Se exusta in Salis naturam convertatur. s,
Omnes itaque hactenus ii me dictae praeparandi titione ^ hoc conveniunt, quod aurum aut per ipsa salia solvatur > * lf P , talia quae ignis vi diu exusta (alis aliquid ( ut solent omnia busta ) acquirant, quo in ipsa metalla agant. Quod & f’ c ' ^ r<
cuc testatur Geber lib. i. c. 22. dicens, Omne quod solV 1 ^
necestc est Salis aut aluminis vel eorum consimilium habere. Neque inveniuntur alia solvi praeter illa. lgso^ jq cunque solvuntur necestc est per illorum naturam solvi, icl j. (I> aquam adigi.Qnoniam autem major salium horum mine‘ a pars&praelcrtimex ipsis parat* aqu*, sapore & odore j, simae lunt, horribiles Se arrofiyje atque human* natui* ^ cl c nabiles, idcOquc plcrique isti hactenus plurimum omnium ‘ J P visi sunt, optimeque rem confeciste putantur qui illud n J rent, ut minimum inlc corrosionis haberet, ac qu.u» iutl intra corpus exhiberi poslet. ^4

jj ic . . Ad Matthioium 46)
d( Vcn j * jpfe animo mccum diligentistimfc reputans, in eam Spttconfi- HiUnisi r n ” Cn> intendam, cum experientia doceat falis coni cunUut»- gr atl|m * U "\ 1 \ Un 'ano ocneri non modo non noxium, sed per- rmm por*- - ' '' --il.nnn nobis iile txSult
grjt u " u '^'" "utnanoocnennonmouuuuu
c ‘bii Sa Cc . a ^ f ‘ )ncc e(Iariume(le»tneqnesineipib aliquis nobis btletxS*U
ttc <iin r f .. at ’ ^ ^ quis diutius eo abstiiseat, in morbos ex pu-
* ' aci 'e incidat, sicut & carnes & reliqua edulia humidiora
’dotiQ C 'I 1 ' 0 conferventur, putredini quam maxime(inC
Cor iirni /* Um uaque hasc ita sc habeant in spem veni, lalcillo
ai l u ani "j° na ^efehciii 5 Sc -eque facile ac aliis salibus aurum io
Svidiqj Cd 'l' P°^ c ’ atque adeo rem, cujus investiganda: seruper
bar, tf US mi»vaiicpcrmc&alios quorum opera ad hoc ute-
*e(’cvi a ? ntl . aca 'iquot annis inanirer & frustra quxrcnti,tande
n,c aßl° Ul ' it st" 3 ™ fatis feliciter tucceffit. Cum enim in valle
hir l 1 J' Vla ’ ("hi praedia mea Sc officinas quibus ferrum coqui-
•*' cl,y ltl *que cuduntur Sc j^rer reliqua ad hoc laboratoimm,
(quos,- 'f 1 Vocant, extructum habeo) quod locus in montibus Cta6 . Ptolom * l,svocat ) iikus ob sylvarum & carbo- ^ccafj V^^dimul&c vitrorum & fictilium coemendi faciliorem Jar««, ^‘hadhoc parandum maxime idoneus eflit, illa labo- "->c tnjj ,rn fbnb quide-m sed interea latpiiis Sc hic Pragx, dunj c l u Qti Cs Sei enistimum Principem conditione fungor, ali-
Vt l(il c xi>a ' Cc °mmuni, quo condiendis cibis utimur aquam f tfc " quoddam pinguiulculum Sc (»rave confeci, in quoau- Pn^, >«* vel rjus pulvis, quem calcem dicunt, pei stibium ’^efeit * rt ’* purgatus, trium dierum spatio sensim &c paulatnu fartis’ ^ ‘ n a quam convertitur, adeoque subtile St tenuium ^■iporij| ( eva dit, ut etiam per alembicum facili igne ferri postit.
I ' ,, n a j 1 (»'fete ipso qui illam aquanr gustasti )iimonum succo Vf r bj fani a dum ‘Idlinailis, nisi quod dum nuper est parata plus a -
k^bis lan^i'
S sititu, C Um 60 **p»us felicistlmc Deo gratia fucceslu in mor• Olei S«ln njt,," 15 Paridis 8c variis obstructionibus.Quia absque hoc, tffeiltu t '^Plcxij^p 1 a ^ tc & urat, (umme sit penetrativum. Quare r'- t5|1t ionib ara 'yP l ' t am linguas quäm reliquarü partium,spasmo a"^u>rnt j'^ mfn ^ ruo ' um& urina:, calculo, quem mirabiliter k^Ppetiti cr ' tl *^cprincipio Hydropis,aperiendo,restauran. i' '‘bfns jn? 1 ’» Vom ‘ tu m cohibendo optime medetur Sc confert.
| ribus nunquam adauctos calores sensi sed potius .P.utinrunr ' ‘ w ---»«oMivunhmiaf
iniquam numu«, »».— - , ,
tol .; l J;! urin H , m observavi. Mixtum vino granatorum Sc . fv{ c J 1 y ,1Co px, tremori cordis,&. melancholicis mire fub- stis «v . ctui venenis omnibus praesertim vero Mercurio in-
''«Mt
. ---'j.icupK,tremoricouus,ocinc,o..v..v...»..
J pedetur venenis omnibus praesertim vero Mercurio m- '°"ctn M° r '^ US iunctuiarum ex mor bo Gallico curatis,per un- ( Urn cu crcur ‘> exhibitum, fit intunctum subvenit. Gargari- m aqua rosarum, ulcera putrida k sordida faucium *
colli

4^4 Epistola Andrea: de Rlavven j colli ex morbo Gallico etiam ubi calores adaucti fuerint eg r
aaucti ruerint tf,
emar. Plura Medicus cum ratione illud saepius exhibens ' rlVC 'ju 1
Rationem cius conficiendi subjunnam, non ut Mincrv.ii> 1
- -=- - 7C1C>".
ceam cum (Ii per negotia occalio daretur) in his te longe ^ versaturum saanii (cd ut hoc iphuri ob quod h;ec scribere £ j, facilius ate obtineam: nempe ut si cujus momenti in uluU 1 .) coilla fore videbuntur, solido & exacto tuo judicio conbss
is/
meliora addas, diligenti Üc allidua ferum medicarum inqt'- ne in quam fclicillime hactenus totus incumbis,dum quod °P (( , bam assequi minus perfecte milii obtigerit, omnes vires vos eo niecum intendas,- scriptisque tuis quod magni apud f limos sint ponderis, aliorum etiam animos eo allicere cO n ‘ ; .,
das, ut luam quisque huic adeb priscis decantatae medie»]*?
quircndaeScdenub in medium asserenda: operainpro
vir
ili"
vet: ne summum hoc remedium quo jam diu siimus dcss tl,t|1 '
(it notum. ^
- Contemptum abeat, & nobis saltem nomine sii
^ 4 Requiruntur vero ad opus hoc perficiendum exceptis V»-^
4 A ? r ? m fornace tria porillimum, aurum. Sal commune &pauci>>' f ' e . e * quantitas aceti stillatitii. Aurum antequam operi adhibcj* i u * ab aliis metallis impuris,qua: fecum commixta h.ibrr, , exact | *
£*r/.
purgandum est &leparandum. Quod egregie proeliat Act^jj niuni, fi limul liquefient defluxerint, ita tamen ut pond» s f , longe6cdecuplum usque aurum excedat. Quicquid d» ,_(c
genti aut alterius metalli fuerit admixtum auro, id o 11 »» l ^gC recipiet llybium, lojoquc auro infundo vasis pyraimdal |S ab aunfabris Sc fulotibus parati residuo : quod vase f(' scorlim in culpidc, quem Regem illi vocant, exacte mündn
Aceti cum peritur. Acetum quoque ut ad opus magis sit idoneum
SaU deßil- do destillandum. Accipiantur aceti vini libra: dtue, (alis cO»> ^
Una. nis illiusque maximi quod ex Hala Hcrnnindorum ad
vium ad nos desertu,, huic open prse catteris idoneum» , ( ii'
Mixta pcralembicum inR. M. destillentur quo pra-ter assant hil destillabit; Contrarium namque accidit aceto Se vi» 0- ^,,,i> enim vini in distillationibus spiritus illi subtiliores levi ig‘^1 llt rJ ascendunt Lceffluunt, aqua verb deinde liquitur: lta/ cr S acetum pauciore igne Sc in principio aquam dimittit,ip> u J£'
tandem multo majorem ignem requirit, quo sursum b; r * parata autem modo quo dixi omni aqua reliquum acctj P res destillandum est igne foitiori Sed tarnen neque i» u ^Ji 1 ' usque ad finem abstrahendum, turbidum enim redditus ^ stionem redolet. Verum quam primum tertia aut m' pt‘ «xcepta fuerit, urgendo cessandum, & reliquiae abijeie» yr mum Salis Halenlis, ut dixi, libram unam paucissimo ^ ^ fundens, lemper agitando id vase fictili bene obturato ^|,J*
'alido
tc Uir.
acidis;
pteepj
fo.
TCCS
b ‘a tE * bo re "tNdi.
*"ssci
<0 llo,
Nie
e aic l S "TUle
""»m,
N*
bsien: ^ fit «Ube, 'Utra,
S >1
‘ct.
'fidu
"°n,
'»nti
Vii
'«Uc
'tu,,
Poni
difti
udet
natu
Pcr c
3"®
»es
Sft
fit.c
abii
iun
tof
fiep
‘e<!
Par
«cr

c a!idoren t ^ D Matthioium. 465
tCt "r. Ppv ltUrri lente exiccetur, atque hoc tertio aut quarto ite- a udi sM,. sro 3C * stuamhbct libram salis communis, misce hujus
" 8 lin«l«irv*- -t.- c:-.... <U1
fo,
rtcsd
siam unam atque alteram. Sicquc drstillarioni Sal ,. „ .,
habebis. Fornax fit similis illis, quibus aquas amtf° r ” ax f’>'»
-1 ■ - . ^ > •- ,defttUatii*
E >Q Uln rl,cimu s '■ In qua undiquaque cucurbitam ignis am-
tl>n ILI kjllll U1IU,V|IIH,|UV ,u.u.v..«..> -b,.
a hiOr e j,, ,anifn frmpcr posteriori parti fornacis alteram adjunxi n * ***•
ncn ^,m- fluod vigiliis dc labori parcat carbonum impo-
*inte id 0 ^ te l''8 rni1) Hern icum nrtista; nominant. Ex vatis ma-
to hoobj^ tat ^ CJC '“h |r a,qux Chymicis ventre quod sit amplo
^^'lue ,"^o St sngustiote contorta, retorta dicitur: quam
'nio innniif oportet, ut ignis vnn facdiiis sustineat»
'hitin, Qu j r , c v ’ , nim'excipiendo prarponendum, sed nmplifli-
l ° tt5c ttiej ^ UaS '"* c habeat libras aquae destillatae. Fiditis re»
detn, Ut hdc ut dix ’ praeparato impleatur. mox ei- .
an _ 1:11 toter, fornaci transvetsim impolitae, altera con. .f ***“
acrAmcn
.. a _ . ... ' impoti'
r,s titvalj "i 01 cxtcr| üs opponatur. Ignis prinus quaruorho ^ufeT“’ deinde paulanm augeatur, donec rumi vel ">tr arr .* h* fluctibus similes in cucurbitam ex retorta: rostro ri:. .. vidcaiv- _i t' , . ..
as , antur - Quod fi fiet, limili modo ignis regatur, quam b^fre licebit quod plcrunque per (cx horas durare fo-
S lll;
ict
1 « l\ . ( -“ , V »J M ,#», ^.|», p» ■ i » «, -' »
')Uai, Sf)li ln< ' ' ; paulatim spiritus urgeto, ignem ibagis augendo ' tan d e m retorta penitus candelcat, atque sic ignis per ■aut quo diutius cd melius consci vetur, non habita ra-
tlQ!
^btuv*? ^ Urquc gutta neque visibiles lpiritus alii fuiium fe- doaqu ”' Cct enim nulli conlpiciantur, videbitur tamen intun- sctlCfj.^psrietibusvitriindies aliquid adhxrcre pulveris auri Pullis ai* tCn,| Pcrs < ^iL cmc g ocur >inteoplusteir 3 k istius albae collige- f ,m cxSale Ponj 3 c squi a | terum mensem simili igne urgerem indies ap- dict Us ire C L aUgCri observavi: atque quod mirandum lingulis Fragrans pkpqucse incertat tamen inediam partem adeo gratus, odonnstar “ a Uir C[)|i 8 U ' 1S odor, non in iplo tantum conclavi, ubi para- mofiht 55 Crci picb a ’ e “ & e longe inab per integram aliquando domum S l 'odipq ' lr ' S u ' nec optimo etiam mofcho gratia cedebar, t habeo' CUm al !*n»gnificis Dominis quos ut Icis hujus te- • J utctu t n0n - * mc n,:l g na admiratione saepius deprehendi.
^Museedj Crra *^ a adeo dulcis ut si quis bene eam degusta- a “luetep 0 jp m ncc vmo nec aliquo liquore aliquot horis ex ore ^htroum'f ^ rf debam ego nonnunquam terram hanc alte- J? Q l>tiort Crn rp* va P 0rc m eorum, quos in igne genitos ad com. e piUs<3 c j 3 hxuis & dulcorationcm liquoris solventis &c. ^defl^^^hymiflarumFrinccps requirit. Facta hac ptio- P ar tes j stt P r * ex f c !f‘piente vitro omnia sunt eximenda, atque Cri * istius A Konfuser, mixtae aquae scilicet, aceti, olei, falis Sc u cis ab invicem exactiflinse sunt leparapdx. Qp tl( r n/ - s- üj 1«

4 CG Epistola ÄNDRiEue de ElaVveu
Separati« ita fiet. Ponantur illa: in cucurbita, imposito capello in ß'.^t \ pArtium nx . scu cacabum fervente aqua plenum, & IcnrisTTnio £|, s»n;uHÜa~ effluet paulatim donec totum cmanatit. Terra vero i»*^ ba, quam cretam referre dicebam, in cucurbita interea ^ aqua separatur paulatim concresce t in lapillos oblongos,P 3r
rttm. temferig
plia n 1
,UC;
e'*'
pulvera obnnranrcs , partim vitri parietibus adhxrentes diap Alb* m U dulcissimos, ignis patientes : liquescunt enim neque ig nC (S fiUes* pprant, qui tum parvulo ligneo & foraminibus pie 11 ®. ^ chleari, quali pro despunianchs carnibus coci utuntur.
die aut quoties concreti apparebunt, eximendi sunt & dicndi
Jjjl^
Pro maximo enim secreto a quibusdam ad conficis 11 } , Elutir expetuntur. Similique ratione peragendum dosi^j ■qua omnis simul & acetum per alembicum emanarit, i
gustu facile est deprehensu. Remanebit autem in f » 11 lernn falis limpidiflimum ex albo virescens, quod i sc^jj, quas paucas in fundo admixtas habet , m vasculum »> |’ simo vitro veneto paratum diffunde. ^\,
Si quäm purislimum id esse quis exoptet, poterit 111 neo Marix denub destillando , quod adhuc fecum bet separate. Hoc inquam est oleum Salis» saporis ut P,j dicebam, tuque ipse gustasti, Limonum, cui si lami»^.^ fbbttio ah - purificati imposueris in cineribus calidis triduo leniit 11 runtltt liquescet, & paulatim omne in aquam convertetur, ris vere aurei , quae tutissime a quovis intra corpus
gmih
possit.
Si quis facilius Sc citihs nurum illo dissolvi expetit dat Sali » quod a principio rctotta; diximus impone 0 aliquid Salis nitri : solvetur enim facilime, sapore I 11 '"| ( ,||i' eodem. Interca vero de ignis regimine sit pluiimuu 1 ^ $ -citus, levis enim error totum opus destrueret. Sed cu® ^ prius dixi, aqua bxcatiri.dum recens est » öc nuf cr aliquid quamvis id vix perceptibile acetbi lapiat, in '* 11 1 itet um paranda e flet. plane statuissem facere peiiculu' 1 '’ ())> Cristallinis illis quos d>xs lapillis adeo dulcibus aliqtt’“’.
HipiMeri tiae addi postit. Quod facile cum cx eodem utraqu* 11 »o Zttiu dul- rata sale , futurum sperarem. Sin minus succcdeict, f * tarne« saccharo, cujus aliquoties mentio inter nos w ‘ id tacilc praestari poliet. »ic>
Illud enim a fecibus litis quas 'habet plurimas tct ' 3( , ct t>' nigrae nen ditlimiles, gravitcrquc olentes, adeo ur | ,a V f (i‘ k« facefearo adeste crederent, probe expurgatum lo^jnist
tgtAl/g,

Hi tl ,rs S T OLA ANDR^-it DE BtAVVEM 4<7- * tv , m ub,ll >us: dulcedinem autem, pauca licet quantitate mi- n, m ’ alils addit longe majorem quam commune facctia-
Sn, ^ r * f fica colore aureo quxeunque per sc litapida (unt & toloraüVao < . * ,ln git. Scio plena va!a vini sublimati hoc ipso '"'«a ”* tir c " c 1 ° uta pro aqua vita: bono lucro divendita & distincta Ht '
'»ni " abft enim praeter alia in (e hoc a plurimis desidera. *?«■*«> C5 ^ o\' ^od cuicunquc liquori milium , fatile co dilsolvituv, ty* q ll . 0l j 1 '"^ U5 P arl| hus exacte miscetur, neque un^uatn sublidet: c »iu "? P' u amlis aquis illis ex spiritu vini, aquas vitae vo- tia, v ’ l’ Urm, is hactenus defuit: Ideoque vatii vavui illiSgra- ipcv a C0 » cii — eonati limt: alii enim uvis pastis id efficere Vuq d U ?v’ a ^' vasi recipicntr Julcp insinuiere , cui spiritus ille hat; 1 'lians misceatur, led quam felici sncccstii ista trnta- i,- f P" viderint ''
1 l 'v«n m
ne
Vernm hujusce experientiam cum ipse (*- o,„ j 1 "’ atque ad hanc rem plurimum conferre Icintm
l M, Q lllrn,,.-. -- , r -.
iui,^ "'eoIUM te lateat* rationem ipsius conficiendi fub-
t» dcd,n Cltur verb quicquid ad hoc requitur potissimum ace- 6r~ talidis' ' l °' ^ a,n st u e si saccharo parum aceti infundatur* in t*gr*tm te (UrV-^ 115 P auc ' s diebus reconditum totum liquelce- conctlt«- Nte s ;n° Vi videbitur, cui si vinum addes lubhmaUim brevi tur/ttccha- ti)£ diff *.P Ur >orcs a fecibus separ antut, adeb ut ab illis fa- roarttfict foVa- postius > rubcumque astumit colorem. Qiurdfi dltter diß nr *'ibt,s ' 0rcm iihuS consistentiam exoptet, in cucurbita c\-soluto. bit p tc pidis imposita lente ‘destillando, id facile impetra- portet vitrum, ubi laccharum eximere voles, frangere o-
ftr° a |J' a, '° u e prwparatum sitccfiatum , si miscuem amono- c ° t 'tcni, '' non dubito quin dulcius id & gratius gustui stantij^-' ejus acerbitate confeceris. lam fi non sub- _ „
Plani ], distoluiarp desideras j sed potius ejus tincturam, .V* tacels Us U 'o"r persequitur in fria r hirnrgia TlicopbrafUis Pa- ■>* J‘ tn ~
tes o!u[0 um enim ibidem ipse tradit, cum inquit salsedine a atirj p D j s’ ct aquam dulcem diligenter abluta , tincturam b tre. * IltU v ‘ n ' excipi , &. dtindb ab eodem ieparari de- Pq N
PbtTt Vf ?A lmC max ' rn ^ inquirendum n idctur, inq; co cardine to- _ ,
Plunbu* ur "egotiurn. Utrum aliqua harum, qua: hactenus ~f r 0 rei tUm lllu P» 0a « r °potab.l, diversa- pat-ux suntaquic auvex, *" e Hro h ' b "‘poss UIUm h otab, ' c 1" antiquorum,aut-recte illitis loco
vc- cx . fotttbili
Gg a
Quam.

468 Epistoia Andr m/s. de Blavven , , t
Quamvis autem de liac per multos annos abstrusa tnd xt ' ( ipsismet authoribus adeo eam celantibus, a:gre quid fi» 1 $ certi nobis statui postit, tamen quantum ex lectione plurii» 01 j, de haere authorum puvato studio labore & sumptibus pete licuit, apparet plerorquc authores chymicosubi de l a P ., . . suo Philosophorum vel elixir dicto loquuntur,constanter^ 11 Med/r/M n j m j tfr jstcrerc, quod illa ipsa medicina non tantum» fro honti^ metalla qua: (quod auri perfectionem & durandi vim »° n ( beant) impctlecta vocant, pioijciatur > statim illa atm perfectam & inconuptibilcm substantiam, sed etiam 1 ^ qnida forma sumpta (tibi tum aurum potabile dicunt) bos omnes arceat, juvenilem & prosperam valetudinem ad tos anno» conlcrvet, adeo tinam & eandem ego este rem ■ ^ micis video Elixir &auium potabile, nulloque penitus dif» ^ nili ipso fere uiU, nimirum quod alterum solidum, Jfcp* u * ^ xius in metalla liquefacta projectum, illa perficiat: Al t<: !. t* R.Ln/Jtj veto Elixir vitae Rnymundo dictum iu aquam potui comi» 0 resolutum juventutem confervet & vires restanret.
> hem/ nibtu Ö* rattaMn.
Experientia autem milii Sc aliis certo constat, neque qt» 5< l l -ec recte tractans inficias ii e potest, quin pleraque dict arl1
£>(744«'/
b*c rectetractans inficias iic potest, quin pleraequc p
Gerdcmut quarum mutando argentum in aurum aliquid, idque fatis» c
nedutcH ' ‘ ~
Imptrfe- iheuttri fatuis Iit ex i a It.
ferant. Vei iim ad uberiorem perfectionem quam chymi cl 1’ i mittunt, eas nondum redactas vidi Licet enim metalla '»'^t hoc ipso tamen pauco lucro suos sumptus & labores rep c0 j( . Ct superant. Quod aliquid pei tectionis illis adhuc ade» guit. r<r
Ad alterum quod attinet, morbos scilicet arcendos, speram valetudinem conservandam, \ita' quidemssepn' 5 .’ 11( ji dixi) aquae similes debita adhibita ratione nliupatar pln rlI, l cll . profuifle, sed qui omnes promilcui. morbos istis curam»' A tes elapsos & ungues idlituetinr hactenus vidi nullos. E § ( nili ut vereor cncomus ejus Chymisb; m hoc, ut in solent,nimium indulgeant) similiter aliquid ad pctfcct' 01 illorum adhuc desiderari ostendit. „jD
Unde equidem quis non immerito antiquorum est* v ^,u . . .
Vera sciti ipsius abjiciendum esse censeo. Cum enim Auri pulver» tm aurt dtbttejse trrrducf buH.
& persectum aurum potabile dubitant? Minime tsn» 11 ipsius abjiciendum esse censeo. Cum enim Atui pulver» cenita; ikreliquisMcdicis ad affectus eotdisöc alios moib°^,,js
commendetur,& Arnoldusauriinfusionem , & ejus ^’jybi 0 extinctmnem, in vino tnnropcre commendet , P roCU f . t c 5 °' longe plus praestabit, Ii in partes adeo subtiles & pe»e» a £ ffc' nines venas redigatur , idque maxime fi absque f»“ 0 * cerit.

Sstaltr A° MatTHIOIUM 469
'tfi un» Cr s^ cr ' auri potabilis nota minime negligenda, quod Ferttßlu- JUm redn * s mcta ^* s mixtum ea perficiat, ex ic tamen ipso au- tio muri io . y cu ^
. ' "'»lattij iiJiMuiii v« j/vi • - ,
lQl ' infixu llu ' ,t l lla m poste debeat, quod m aliis aquis , quae eo- debet ejfb ^ atl flurtii js^i ^ Ua *' s erat > de qua supra dixi, quam in aedibus trredun. 8'te virl-k odoris Galli, prxclarx memoi ix croceo colore tin» bili*.
' Ul ’ r art a !i' 1rnUS - ) sacilc tactu tst -
l U0| O t141 , UE ijuo nijn«i*«iA.» vj —-
11 is Galli, prxclarx memoi ix croceo colore tin- btli*. 0 facile tactu est. Aflusacnim aqua fontana, ^fundo"* 11 ^ arum -alii miscent eaque paulatim sorsum exhalante, sitr, ailt aur j pulvis lubfidere debet. Quod tamen fv tecte pate- ascenderit, minime evenit.
r r ibu ntu te "aristime Matthiole ut dixi, non docendi nomine *^ a prxf Cc r ^ ecuta l'i s > £ lu°i'um forte aliud est dc his judicium,
n< sc hxc natur* secreta, quxad medicum usum '\ontn, h < j on ^ rre poslitnt, aliisque altius illa inquirendi occa- *'' 1, idettn* b ? lt ’ a /P ernan da Lc abijeienda arbitror. Unicee- uf Uiq i , e an d | Zoiliilbvijdentur,qui viros bonos, cum ut vit* f js 60 funi 0rta ' lumcon, ulant, plurimum diligenti», cur», labo- C ' n ' s con/' tUSm P erc ipi cn dis hisce natur* iccretioribus Medi- ta, invid{ Cr3nt ’ Bcc ^orre semper omni ex parte succedat ad vo. l,nt -nfqu CaS,idendi * morc l™diac carpendi finem nullum faci«
S«d C(J c 1 j ltCr ca ipsi tamen meliora in locum restituunt.
^tt» m hoc nostro insclici feculo claristimorum etiam viro-
conatus felicistimi horum morsos non effugi- ab a )j ls m,r um hxc ubi ad vota non adeo facili perfici postint, dila Ccra v 11 '8 n ota pici ique carpunt) reprehendi calumniisque
dus,i', C s tUm 'st genus hominum invidum & inutile terrxpon- S“c so 0 *° n "'iniis reprehensione dignum. qui ingenio labore- a sobiti 0 ,n j u fttia aliquidoper* pretium faciunt,partim tamen ut habeant quo pix c*tcris excellant; par-
Ali Suand Ut “ tnunf “ iant -
$ 0ri eadem ° etiam P et ignorantiam veterum scriptorum quasi quas, mvst Ut mC *'° ta mu ' t ° veteribus sint prodita pro secreto fJ c SUc i n nui , ri0in P rivatum sibi thesaurum possident,& celant,
“tau; «j.,;. b ,cum usum proferunt. Medium autem tenuere
on .. - —
"uis.
V * * Tu io’ **‘ v ‘ 4 *» p*V|»v»vinv. -
* 0rn nium blt ur P r *ftantisfime Matthiole merito beatistimus, sos, "mervatioue, favore, & benevolentia dignisli-
T
s ts n'aso U f 1 s tnim abcst *tc aliorum in chymieis inquirendis sodo- ‘*° ni itu I f P' 1 " 1 '". improbare vel calumniari, ut ipse quoque lUt -scdulo °L? accs ">nstructas habeas, quibus te, ubi otium da- ^»quas' a aS> '" lsc l uc tantum profeceris, ut a te parat* a- a Mstaurando vitali spiritu aquas vit* vocant, tämin Gg j serenim-

47o
Ad Matthioium
lcrenisfitni principis nostri, quam aliorum Magnatum Boh (
. y rtim manibusindies versentur, St summi remedii loco ' ,ie ' habeantur. _ j,
De fidelitate vero tua inventa ad publicum usum divulg* (| non estquod dicam, cum scripta tua clarissima abunde teft*!! ^ tibi plenus limanim cum fis ( ut cum Terentio loquai) u 0 “ 1 fila diffluere. ^
Nihil enim tam egregium, tam secretum, tam rarum | cC f|1 | delitescere, cpiod ad rei medicae cognitionem augendam se c f m/- * ke celatum sit, certo affirmare aulim. Argumento est ' lltC ' c |0 f tp 4 ttu- hqua, ß'hii calcmati ulus, quem dum alii pro maximo s fC j, ; s m occultare studebanr, tu prius (quod sciam) literis prOp 3 '^
* Meritbigitui prarclarislime Mattluole.qua; mecum de aq 3 ^, |
aurea cognita Lc concepta habebam ad tc scribere videor, » n £( . j tam spem veniens, te, ii quid hujus ad rem medicam r jusq u f jj, i gnirionem augendam facere sperabis, id exacto tuo & a £s !' , i ero confirmaturum, rerum usu quo polles, pet Uxc ad -"' . .ij perveniendi viam monstraturum, & Ii qu.itihi de auro conficiendo sunt hisce alia meliora, mihi St usui publico hj* e jj, rnc communicaturum. Quod ut candidi.-, ingenue, ac 1'®^, terfacias pro familiaritate nostra, minime dubito, Sc p £r ' 0 ,o «juo te prosequor amorem,ac ppblif x rei medie® utilitate 111 & obtestor, Vale Prag®.
dTsc ur su?o rth E L 11
DE PR^CE^ENE EPISTOL* ANDRyEAi DE BEATEN-
.fficprxccdens epistola multas chymicas oP^f-'pisi' 1 Sc cheiragogias docet, ex quibus praeparatio (P‘ ( > vini per bcise notanda est. Potist" jub
tio quod illam hic infertam volui, est cristas'® 1 . . fl jll» cium cx Sale communi praeparatio, qu® cum cncomio ‘ u Liare est descripta. Alii artifices acetum ter de sale eoqu c ^[jii'
. qualibet vice destillant, ut aceto tanto plus spirituum seh* .„fili*
lium incorporentur. Author vero hic unius distillationi* 1 ^ (t o
f e, °1 u * ter meminit. Porro quatuotimhibitiones recentis Salis |cpt*' f>*» / (»- impragnato unius mensis spatio instituentur,sta ut sinß 11 i*
manis una fiat in capsula W aldcnburganfi cum suo °P, f a j U s igne leni, ut volatiliores spiritus Salis figantur »quanto '<*P. tem & diutius ejusmodi imbibitio fit tanto melius est- £jgen 1 ' Jdallensem sexonum etiam non astringimur, cujus loco pi* aut aliud (non vero Tyrolcnse ob suum fixum spi s!tU

l 0co &IST01A* Anbr. be Blavvf.n 47t
* a 'o <} ü 'dam sal bene purgatum in aceto destilliern (| runt & putrefecerunt, deinde acetum non tamen ad to- l't?r t . s /|' ltatcm abstraxeiunt.(ln qua abstractione spirimm aceti Spiris tu ^'tvav !'» morcm per alembicum ante ftium phlegma transire Actttm ^eumsr mancns * a ' humidum retortae indiderunt, prius ta- deß, UAti- ^Psens ' lc 'b'is cnici natis quo pluribus eo melius mixtum. !«»»< frier. * ,c, Wui VaS a ^ Ua c l l,ot l' prius imposita fecundum aitis justam In f u J^P'groHcnricodestill.iyerunt. ftle pcr0 c m 1 ^ UC c °lhmandum,uf humidos spiritu» Salisin C°*Z e l*t** ^^inac 10 sam COn Selandi virtutem, constringatur, quas prj- Spirttm «I tn '1^2rat' Ct0 non inutilis, utilior tamen enthüllt ex Seit.
^ On tug tar la,novcro hbris (alis albistinn semilibra minutissime * m P r a:n tt j tar »* aut '°e° tartati fuligo semel vel pluries cum aceto “ rur fuscxiccat.i, addita, & postea destillata fuerit.
^üttti l( [ r,t ’ ut m acetoluh.irgynmn, aut Saturnus calcinatus **tur *. r * us Tartarum ex nigris uvis Cataloni* vocat) distoU ^»tc^ 11 r l’ r ®^'st a imbibitio falis fiat.
* c,c udum est, quosdam ad congelationem spiritu»
^riiin comr nunis,aquam aeream, aut vini spiritum vel
j Cr calcei* S10 Va * rec 'P'onsimposuisse, qui spiritus aut fetu prius defw. n Ondum ewinctam.ro modo quo kxivium paratur,
M .»LU^UC («ll l.Ui II (IUI rfltl lUligiutd» t«ui spssua v«.»«»■*
Oovi Cs p cro<; ofmici destillati aliquoties, ad minimum scilicet sio ncm u s Cnt cohobatus, Sc ab eo igneam sortitus fuerit impres- ftiljj *‘Phitus ardens Saturni ex luo saccharo vel gummate de- Qu S |°P' mus foret, sed nimis pretiosus. v ‘ s afte ls ? UBc l> sit ex Spiritibus praedictis.qiulibcmmen/quam-- totiftri 1 a tcr ° potiorem virtutem pollidcat) spiritus minerales ftate„ u ^ n “‘>^ in substantiam siccam convertendi habet pote- ttiili injWk- m 's llltu vitrioh cxiccati videreest: Qui cum spiritu si- fitus ‘ ltlas >& per mensem philosophiern« in digestione pa- K s p l(r Ca restillatus 8c (ublimatus, instar sulphuris ajbi congc- ^lidctaf' 1 ' c l. UOc ' omnium sapientum sulphur vocatur, a multis $ u Uf, u r a P au <i5 repertum. Qui cmm vim congelati- Hlligit* i*. miu P r3 dictissubjectis potentilhme habitat, non io- ,t,r ahat m P r *paratione horum arcanorum manum de tabula H’huriV m 3C occasione tamen apparet cur ä Paracelso huic °^nes ? "accotica, stupesactiva, <5c anodyna tribuatur qua» qui ttQs j 3 j°, rcs & dolores sedat, & tam morbos quam aegros Spirituss O"-& somnum conciliat. Ratio hujus rei hsc est. ^°rnnif' cr -, a * Urni fcigictae qualitatis, 8c spiritus caetcrarum rerutt» tUr siis inp! U a-’ C i U * P cr ipbkum vini spirituales facta: erant,
* 0 ‘ atur & fit corporalis in hoc terreno & sulphureae <jg 4 iubstan-

In Epistolam Andr. de ErAWEN? ^
substantia: fiibiccto: Et quia iplcmet spiritus vimoli, c I l J a ,-. fl j|i ■ ptoptietetes ex piopria lua natura postidrr, idcoqtic sin»u ^ j gaudet fle lic ex mixtur.i ipioi um fle unione sulphur pf*®' v j/ exsurgit, quin imo tantum arcanum, quod non injuria,c° n ^ tionis fle prolongationis vitx causa ab initio mundi usq n * omnesPhilofoplucum summostudioqirtsivcrunt- . .
Sediiradrent nostram redeam.St destillationem imbil>* t * j,c lis sdequolcmpcTdu* unci* cum tina libra (alis crudi ® c . |j. fertum*- conjungi) concludam, eorum magisterium ni regimine 'S°' jn deramen turnest, nem excessu v<Im defectu peccetur, sed ut
"F
imae/hlla - candore ignis obscuro confervetur, ne Sal in fluorem abe^ ^
^xtr*ftio
finitur*
*wi.
trtneSuitt enim si.accideret oleum fle opera perdita forent. Quamvis c jj,;.
interdumnu/lispiritus comparcunt,candorignit* retorti ^ lomintis indesinenter continuari, fle distillatio non ad > 4- n is ad6. hebdomadas protrahi debet, quia diuturnus candot P ^ sil in resolutione deduci De flagrantia fle siiaveolcntia nonnunqunminhac destillatione apparet, fle qua aliqu. 1 ® 1 ^» silis volatilis cretam referens durante destillatione ad receptaculi & in collo rctortx suspenditur, vide ipsam c f‘ Quidam prorsus nullum liquorem i« vas recipiens rccon® • sed postquam omne phlegma transiit, tunc spiritus solos f unt, fle illis ad solutionem solislimati vel calcinati utuntut- tractionem Solis hic quoque moliri poteris, si quampriinu 11 ^ ritus hic Salinus auto (uperfuliis erit, tres aut quartior gu tt3 ,c- tattanh e. Salis ejus resoluti quoque superaddis &imm° tl, j^ lll p linquis, tunc enim extrahetur sulphur St aurum inferius * j t j, jacebit. Hoc sulphur cristallos silis in oleo tingit, ut post fa gore pellucidi rubro ftavi fiam.
Si vero methodum supra scriptam sequi animus est, aut vini spititum in vas.recipiensimponis,fledistiHatio* ^jl- finita est.tunc destillatum tuum in alembici ollam imp°nc> lud quod in vase tecipientc fle in rostro fe suspendit, cum “ c f(Sst to liquore sic elue, ut nihil immundi incidat. Hunc J 1( l 0 ° 5 aU t per balneum aut cineres leviter destilla, ut sola aqua dulf' <t spiritus vini qui in receptaculo erat transeat, donec tertis' j,j pars ablata fuerit,quo peracto, virrü per biduum aut tr>® u ,jj frigidum locum est collocandum ut ctistalli fiant.de <] u , co* 1 '
totaliter defundenda erit, ciristalli vero instar sacchari dulc servandi. Aquam desusim abstrahe ut supra, fle ne ulla c0 * r , t ci’
ras transeat cave. Sine refrigescat,ut cristalli formentur. H
tcra donec nulli cristalli ami,Iliis formentur, & dqua a® rl yjJeSS stus in destillatione sequi velit,fle oleum Salis remanebit* -0- tamen ut cristallos a (alsedine sua betso purges,quod siet-h . r st3 f. jos in aqua destillata pluviali dislolvas fle iterum cristalW*^ yC( c>

Si * N Epist. Andre m Blavven. 47;
tuurn sil?X CCllndurn ta bul* Sc capitis sexti doctrinam liquorem I°r cni 1 ~'° exponii,ut (iipeiflua ejus humidiws, per Solis ca* inip ra C ° nluma vur,6c a radiorum induentia uuiulque luminatis ,ft «a :t . Ur ’ insuper defectum humiditatis cum fccenti aqua
ubti^pL- * lmd ' ‘'olarcis,tunc in cristallisatione,tales cristallos do CC( j ls,c l Ul Mercurio duplato tabulae 8ccapitis8.nullo mo* AqhU nt> Deficienti aquae aereae aquam pluvialem, quam ^dvexr, it, substituere licebit.
•k*, e 1 Uo Crifiolli Salis aktqme otnnt aceto &pract- p at '^ >0 ^° ’fi m pt‘Cißir>t 'e praparand/sunt cxjiqucnti-
stillati‘u s r m: ' ai du ' ce< d' nem bac genuina & philosophica de» hatar,, f lc rC( hgcs, Fiat primo retorta terrea fortis Sc ampla, pcrn ril u ' rv superiori capacitate ventris,exterius fistula tcirca fit l 0r| , ' Cll l ;t ' , 'ri pene in medium corporis retortae desinat, quse Eo>. j >ri ” ci ' fi'*fions sed intits angustioris.
(pri Us 8 ltur Salis communis vel etiam marini qui melior est diiiu c P r *P ara f)l>br=e iij, vel i v imponantur fk vale ad destillan- '8 nis aii« 1 rec 'Pb‘nte capacissimo adaptato tam diu per gradus '•' U) tcirn l ' :atUr donec Sal totus Ruat. Tum per fistulam illam io 0| .'^‘•tatur una atque altera gutta aquae frigidae, & c vesti» slr„ ct c, ° fistulae promineme terra figulina praeparata ob- Vo| v | t(| ’ t 111 recipientem spirituum copia mediante hutniditate
^ S ail tem toties cum aqua frigida repetendum est, donec autc-m ' IStota hac rationem (pn itum fuerit redacta. Ab eo ttll quh plfr lcncm destillationem Balnei removeatur phlegma, ftar ^i >m ^ Uc frigidiori loco exponatur, & succrescent lapilli in- luti ^ a a,l *cchari dulcedinem reserentes, qui in liquorem disto- lu m l ,li, s Bmtas v ' vel vi. hydropicis exhibiti omnem sitim tol. fiiiq quatriduo vel etiam pluribus diebus potum nui»
P' u ^iali t, Cr ° c J’P rcurn Spironem seu globum aqua aerea, aqua "kvrj , 0'eali, ,ote maiali, aut aqua tonitruali repletum huic ^ >! lc abit,adeo ut fpuonis tubulus,in retortam in qua
t( ' ; 'stet XU directu* sit. & ignis siib fpironc moderamine luo ^“ aiii 5( Ut Va l cr ‘‘quae subtiliter retortam subeat: Issimplicifc * cda rbn, V r . ?‘‘ 1m viam sal terrenum (perignem in aquam jlinem,,,'. ^‘ n ‘8 r ' e fluentem ) mediante elemento aquae »per • c ‘ f| 'id| s^ Clcm C011 verfa.,vi ignis quoque aereum & spiritualem postea lastus ac. (absque vel eum coelestis P^oe S roncui su ) a Sole terreno fermentatus Sc accensus,
'rRatut xl 13 , 11 ' substantiam, aut luluuim ignem natur® con-
* dictum illud Sole Sc sale nihil utilius ratum Sc fir- G g j mum ML-
§

474
EPISTOtA An»ntmi
Isto' 11 ' 1 '
inummanf. 1 t. Et sie commentarii mei super hane?p l: bene salitam finis esto. .
EPISTOLA ANONY ^ 1
De prinerpiis artis Hermetic*.
Q Uoniam consuetum est non solum apud
culatercs & inquisitores secretorum artis Atc*r e stl il« verum etiam moderno« disputare: Nunqti'“ pi' minerale vulgi sit de intentione Philosoph 01 “ . ^Ot eam & ego sjrncere.hac de rc quid sentiam. Nempe st u ° demonst«tndo authoritatibus Philoibphorum. hlaw ^ ^jji! dicit sufficienter: Aurum nostrum non est aurum Constantinus. Aurum nostrum est mater auri & radi* 0
metallorum.
Ve nur •
Thileso-
pina.
Pergo. Aurum Philosophor um est album vel nigrtim^^, Sc rubeum in potentia. Hoc album vel nigrum est imp f 1 ^.V & perficitur ä rubeo perfecto. De quo rubro perfect 0 ^[>0* goras dixit: solem esse lapidem rubeum ardentem , ^ C e ( y<f* concordat Hermes,dicens quod sine rubeo lapide nullj ^\t tinctura. Hinc patet quod sine utroque auro opus ^ £ jbt 11 ’’ non perficiatur,& quod duplex aurum sit,unum vel simile,alterum rubeum. De quo Rosinus dicit: ^jfi<
in auro ponas nihil habes. Verum de auro in potentia d> „pt» in libro de perfecto Magisterio, quod ipium est corp uS nec asgrum nec fanum. Tu autc qui militas in hac tam , 0 c<< scientia, elicias rosam in spinis splendentem sicut Sol, ** , a ]jra f£t auxiUQ divinum Spiritus Sancti,diligenterque infpie' at ^bis- & complexiones interiores & in occulto ppsitas ncc d fV ) j„ e?
Mtrturim Mercurius in manifesto albus est frigidus flt humid“* _ [f (l culto aurem est rubeus nec non calidus & siccus. ^/^r>ri^ este Philoibphorum Mercurius , quoniam verum c
Hermes dixit extrahi dc corpore Adrop , cuius manl • j^n. -
frigidum & siccum, intrinsecum vero calidum &hunti^.
Plumium Plumbum est vile corpus apud insipientes, sed nl ^x/» < ’/, apud Philosophos. Quantam amne tjued */? extr ,n j c juS £)l intrinseco est contrunum. Quare quia compse* 1 ® trinseca est frigida & sicca, intrinseca ejus est ca ' 1 f f. Omne autem tingens in aurum Sc Mercurium coaß genere sulphuris auri. Quoniam sulphur »quod est 11 3tc t,q u< l, gentum vivum suum congelavit. Sed experimento R JtU jr > c ^ lulphur plumbi intrinsecum, ex occulto suo mani * ^jj a“
agulat Mercurium in nurum. Quate de nator* * u P
fst, ^ f<* tl

e Pr *td t, ^ ri *cip. Artis Hermfticv«. 4 * 7 ;
°Hio tUm „° C Vu 'S’plumbum aliud quoddam est,quod Philo Magnesia, n jgta Un «»»p»tur & est Magnesia. Magnetia autem est terra
,l cul| s albis i Est autem talis terra nigra Marcaffita
f^mb
Est
lt 5 < l«t A S Estawc m Marcaffita plumbea Antimonium.. tat ‘Hr. De nt,m <>mum illud plumbum de quo Philosophi loquun- C ^ 0 r c.baK° t)!tra ^' turar S cnturn Snvum vegetabile rubeum in
yUf»j/ I C r 8arcar >a areanovum, Quoniam hoc argentum vi- ' t ' tt 'nseco s i u ' n natura,quo3 sulphur plumbi est in suo Pholus, 1 U s^ ur ai|r i- Hoc aurem argentum vivum Plv.lofo- t 4 t 'Utr,j ; 'r" rr ^ lt m «alido Arhuniido, 5c ab eo Elementa lepa- •'“"abe Ccun ^ lllrl pondera conjunguntur 6 c lapis Philosopho- Ipecij s extra ^’ tur - Et tali» lapi» habet velocem transitum ^ Potest ^Is'aquanquam ex aqua viiaeidem lapis extra- L-P.tx m- Pleriq^ ’ °ngiovi tamen tempore & minoris efficacia:. Hinc <ju* <*/>* siqtie i n r ” ! loiophi insolo vmo seu aqua victe operari sunt, ple- Pk.feU, °Antimo»io. Hi« autem maju» secretum. Solum ptltj ^ ^umonium magnum lapidem generat ex naturis sius, f men st S - Ex hoc longum tempus mensurat. Ex An- *'*• Ex A 3Ut0 ^ 0 * mo «isto» perficitur, tamen minoris effica- ginn di i tw ' tv ' on i° tamen cum amo Sc argento soluto in octo- •flqthi ' pS'stcitur lapi»,Sevocatur Quinta essentia Anti- gcdttvis-, ucm «s 5cLuxplumbi nostri, habens naturam Ar- S C( j , *® c sulphuris auri.
hc>c ve) tc ^ ca,T, us nos ad sulphur plumbi vulgaris conficitur Sulphur pf* c j D tx argento ejus vivo, vel miner« ipsius parte puriore , plumii y.
fler A* .do Cc fixando hanc vcl illud per ignis gradus , do-
1 - —'im >» manifi-sto
"t« alCT^, 1 * nx, “‘ uu ■*. . ..
est, 0 >»a nigricans Mercurialis, quae jam in maniksto
»Hr. ^ u te, ur, occulta autem snlohuris rubedo manvtcste-
tur. , occrutu sulphuris
fli 0 , j, “ nc extrahe sulphur hoc manifestatum aceto accrri.
^"haltb * 'Ho misce quorumcunque mineraliumspiriribuses- hu tUut US ’® C co citius ad naturam terra. - > evertentur, 3c sixa- fix, v :’ ■ ,! ' ,oc ipsum sulphur aliquoties imbiberis cum aqua «Urr at tnbificati donec ut unguentum fixum in igne tHiru^* tUtl ° ^« c «urium vulgi coagulabis cum eo in verum
Ex j
?oW Ci f«0 vivo do ferro extracto etiam potest fieri opus Ärgernd * »Minutum tarne» a nobilitate argenti vivi de plumbo, fyftuin dt
Qu^^n-^tum tamen a nobilitate argenti vivi trnd Ust5 Qc «ahdum Se humidum, illud vero frigidum & hu ferre extraft; 3 ua htate intrinseca. n ‘ r ' l -- : -
Hinc conjunctio sulphuris
uHimivvw. -- 4
quar» pj*r utn bo eum argento vivo extracto ex serro est »Ha Opuert P> est L Un . h f_ Q ^ 0 pHi celaverunt, Quoniam intrinseeum Martis eeUtum ^Ost»n ^ ' nt ''nstcum Saturni est Sol. Et ista operatio cxccl-
c *°perau»nesquia subtihaii possum in infinitum-
Ex sol«

j VAtrime- »ium
476 Epijtol a Anonymi. pÄ fl
ima- Ex sole soluto cum Luna fit matrimonium Sc mc“ lCl ?. Solis generis. Quia ibi oportet esse aquas tenentes coinbu“ 1 ^.^
s 'Um **la|
»C|
($ Lutu- ignis, qure licet Tincturas multiplicent, tarnest. ci llS
est periculosum. In conjunctione autem auri extract 1 “ c ^11 no cum Luna cKttacb de ferio, non est nccesse haberi nisi ut citius compleatur opus. Sed est necessaria si>b>" ^ longa,nec est regimen ignis periculosum,& haec on' 111 secreta Philosophorum, ^iiit
Oput^i- Scias autem conjunctionem duorum luminarium cu^ ^
sint» dtt- acutis esse primum opus viginti dierum cum debito S tum mine. Secundum opus est m Mercurio Antimon» vc *..
est sine fermeto opus longum,& cum fermento, opus* 0 ^ jal' Tertium opus accipitur in Conjunctislne McrcutijM^m* (jb phuris Saturni & omnes isti modi,excepto illo qui ctnn c Ji sunt minerales, Sc super omnia vegetabilia. Quibus 1 jjj,
opus vitae seu vim,quod ctiamfuisgaudetvhibus&en
Nam subtilitate tuaomnia corporaiolvit. , . alii
Inanimalibus est alta scientia ,ubi licet aliqui cap» 1 'sil
ai» vis iviviiwu p mi/i iivvt oui|ut 1,. f '
sangvmem humanum,ali| Scorpiones & bufones suin lcrl ^ 5 {li
Mercuri**
tamen teneas tc ad nobiliora membra, & quod opus fl 11 ' in frigido & humido.ut est Cerebrum. - \<$'
In Mercurio vulgari sunt diversa opera', quorum lllll ' 5
Si sicca via vis incedere, °l. 1l p, t i6 ,r£
dt ‘d >$"*
gius vel brevius altero.
ipsius praecipitatione. Tuautem noli corpus tuum in praecipitatione, quae fit per fc, invenies enim loco aureae ferrum vel aliquid simile ei, ut nobis contigit, 1^' intrinsecum est ferrum. Tst & alia praecipitatio, qu* c s(i phutc fit brevis est. Estqueopus volentium cito pernes ^ «ompletut opus parvo tempore Sc expensis, modo olc un E £ «rationem aurei istius praecipitati probe cognitum babe ' Jlt . tunc excellit opus primum opus mineralium. In buw^ ^i" tem via modus est cum Mcrcuiio operandi similis anir £(iqU c & vegetabilium,qui fit per separationem elementoruM- temporis longi & laboris periculosisiimi. pliil fl '
Sulphur in sulphure si operari volumus melius est in fulph l,r <ii<3riolt. sophorum,puta vitriolo Romano,cujus fixam rubeai' lC ^j° c ra' c luiphuvis dicimus. Quanqnam etiam per sulphur , n 10 ' vulgi compleri potest,labore illo qui similis est anirnj 1 *
do, & foctorisintolerabilis, nisi acutissimorum tibi af^
tum impedire 3 " 111 m0JUS faeiil ° l ' "^ocuentnoli tc in ip”
In ßtl,bui In salibus pone cor tuum si in mineralibus «laboras. A cor pnen- opus Iuvant.Sc ad perfect, 0 nem deducunt. Sed per se s3 J?iii' dum. cure»,quamvis poslet csscsalis cbmmunis r r* P ara»o ut ^
?°
S«air
Uti,.;
«cuti Vtt,
fltssq,
V,
«biu,,
«tusi . Ac ‘ps«it
^u»u
«cit c
* s Vi
r«b e ,
'bfin
ft iti c
bliis f
‘«rtn
t«b c ,
Hx
r
»ost
A
«Ori

Prinsip. Artis Herm. 477
Vc] a|j u ° . arct »n° n tamen hoc fiet nisi ex quadam violenfia, Öc g°aoi.a l r U , Sdam vis «mgelativ* impressione. Quare noa
& X a * u ‘ ,t ‘les posse bonam medicinam fieri ramex salibus -* ski us ' Pro Colophone sciatis filij scientia», quod fcr artem h, 0 f°phorum est aurum vulgi perfectum a naiura,
^''squam VC !° a ' 3 ® te vulgi exaltatum,& tinctum ad gradus flltn fubcu* 3 ' 1 ft '° n ' S ' n colore actis: Ita aurum Philolopho- *?’ P f r att ^ * s vulgi a viriditate sua, quae ipsi naturaliter in*
* aiUl( lant' 1S no ^ r ® magisterium adjperfectistimam rubedinem ^'us r , 1Um graduum auri deductum. Quod sic experti fu*
. tls P r °t>are. ‘ 1
‘Pfum Cu '^ * s u stum bene & perfecti calcinatum, Cc imbibite ußmm. 9 u antu m ° . P* u *nech id est vitrioli viridis septem vicibus, ^'ips/Tr ^ >l ' 3crc fcmpcr astando & reducendo. Postea ^^viri^^."vs«endere. Descendet autem aurum purum Ce ^'dod f ^ est rubeum sicut granatum clarum. Imo tanta tQ ^ t '°,Qu C j • cum ipf°> ut alicujus additionis egeat dc aigen- tfl n (J c f^ odipiiitingitur venslimo colore auri. Priusquam au- cntin formam auri compacti dicitur aurum Philo- ^allis a tUln °perans magnas operationes.Quod idem esto de f^tuiit« minera lst» us aurum vivum, viride ac impeifectum tc,tl> tibuj eetlam, u^ colore id delitescat) in manifesto prae fc ’'U occulte autem suo aurum fixum abuudandistim* gestantibus alia vero methodo elaborandis intellectum
ixplicit epistola Principiorum.
:x Positi
Incipit
d ro i ~“ sl ° &: Practica Lapidis A-
i’i ex Plinii Philosophi Libro qui
flatur : Arou.aticum Philosophorum helauinc & Sfrr^Mim fsperetornm.
P
^lam declarare volo,quomodo aqua nostra corrosiva de- praparari quod est magnum secretum. Cujus aqu* ^positio nunquam ante istud tempus in aliquo libro ftostvan ’°fophico tam plane declarata est, sine qua mediem» Acci , Uri ^ provenit ad effostum,
6a^, m ' 5c 'girur dc lirina puerorum cum bona sanitate
°ptinne a fecibus depurata * quantum vis, Cefacin *

478 pRACticA L A i» i Ö i S AbRoP
iixivium cum cineribus clavdlatis fle calce viva. T ufls ,_ j tf'
illud per filtrilm tertia vice,fle postea congela lupe > fle invenies in tundo lalern album fle durum grisei colo r ' 'salem (blvo super porphyria in loco rorido,fle destiü 3 \)icum,8e dicitur aqua nostra corrosiva (fle acetum P' 1 ' 0 .
rum.quo utimur ad opus nostrum benedictum.
Accipe igitur corpus nostrum incorruptibile
AdroP.f'
y;
Saturnus nominatum , fle illud in tenues tabulas ^
deindtJpone in vase vitreo, fle appone illi corpori ^. e<I 5Vo,^ corrosiva,fle claude bene os vatis cum luto Philosoph 1 . ^cf
de bolo armeni.calce viva,claro ovorum,Scpulyei e V|t
naÄ
quod sine isto igne (ecuuduin omnes Philosophos m-'» ,„ii> perfici non potest,fle Certe ignis iste hunudus est > 6e ^ ^ a combustione prohibet lapidem fle conservat. Etcoq 11 praedictum, quousque contringatur auxiliante aqua p' * roliva. Nam infra diem naturalem corpus in primam '^f 1 reducitur. Tunc coque materiam primä, quousque in gros transmutetur. Ei iere Se ablue illos cineres nigros fle coque cum aq" 3 1 qiiO 1 sxpius.quoulq; in griseum colorem plemus Conv«i 3l,t ^e>° est signum persecta: fixationis. Postea augmenta ig n |
prima,qu-
Et hoc erit infra 20 dies natur nie
eum cum Urina calida. quousque prstdicti ciiieres ’^Jiii^ fiantalbedinis. Permodicum autem tempus, ante a £0 ]ot (
intensiorem,color paVonis mirabiliter apparebit. ^
diadema cordis tui, fle fiuis lapidis albi nobilitet a ^. l|T, ^ufii' *«, tunc liabes medicinam perseciam,nominaram Elixi' • fl (le seito fili, habita parva materia lapidem album l ,c .„,k 3s|t
compleri infra annum Philosophicum, qui dicim* r mensis, quod est mannum secretum huius artis. E^c'
>t'
.. .quod est magnum secretum huius artis- ^ lC !jpU flt ' 0 ' (i
h*c medicina propter ipsius operis facilitatem,£ c0l V ^1 brevitatem,opus mulierum,fle ludus pneroiuw>-st" a " p
habuerit ulterius non egebit. Et non excedit in toto ^ 1 ^, c>* j ghita denariorum. Et licut Saturnus omni tun
tybe
Nisi,
«fts
* r g'
“tltl;
*Urn
8nar
lU«;
8»«I
lirer mixtis,& alsa igne nosti o,qui sit de stercoribus cab-'^y
tisttmus:lta Cc lapis iste cum praeparatus fuerit P e ' c f u jus iflhJL, lapidum prrcioliisimus,flc dicitur lapis iste altitudo ' -^,p. habeique virtutem super omnes Virtutes omnium P . (ei* jus lapidis benedicti materia est corpus incorruptm^re^, xum.inlonabile,Mercurium mortificansflc coagu'*^ folato 1 Et est medicina omnium corporum mineralium tJ
quammortisicatorui..,. mitiatoi eorum* . # fu» p ^ c -
Multiplicatio lapidis praiuicti albi fit eurum in quantitate.Si autem Elixir rubcutnfacere vD l | one iti 1> dictatcm lapidis albi fle continua iplmir super >n tt
Ex
tis
/
»ilii
*>e
Ulu
sit«
*ar,
®^r
«tt
cr tl
1
lset
ho
git
vel
r»
s<
po
!S"

Slu AroMaticuH Phiiosoni. 4 79
per i. dies naturales,* in fine habebis medicinam „ | r C3r M u * dicitur F.lixir rubeum completum in quo ml restat
Quod Elixir differt a Lapide. ^"'dTrinTns nflJp/
>rS tUUS ""Eu; a corpore nostro incotrup^.l. der ne »
ES- vivi «*,id est aquam fluxibiltm in corpore, ld QT £
d 4 \ tmione & natura. Elixir autemgrsecMonat fern fe ^ Uoi .sieut modicum de fermento pastae, fermentat tj., 'nptam pastae, eam convertens in naturam ipsius tci tw 415 medicina debito modo praeparata, fermentat & trans*
§ ft Ums'" nCC °^ >U! minerale in naturam suam. quod est nia-
J excerpta
tis ^crlocutionc Marix Prophetiflx Soro* °l 11 ^ Aaronis, habita cum aliquo Phildtb- Pho dicto Acos de Excellcntiffimo opere trium horarum.
Ceipegnmmi album & gummi rubeum ,quod est Ky- ^ . Ic "nilosophotumSc corumauruni, & nratiinionifiea A Summi eum gummi, vero matrimonio, hoc est: Fac riirfij^'P a f* c utaquam currentem,& vitrifica hanc aquam di- V>efa c ;?| CJtani ex duobus Zaybcch super corpu» fixum, Scli- •hutf, „ a pei Iccretunr naturae in vafc piulolophiae. Custodi fu- f'cut ^ Cav ' ne fugiat aliquid de illo,* esto mensura ignis tui. r ar c p t '" lura caliditaus solis in mense Junio & Julio,St mo- ^ l ubefc, C 'ntuerc intra, quomodo nigrescit & albescit itabitc ’ ln m ‘ nus quam in tribus hori» dici, & fumus pft- ^'aiis,&°i r ' >Us, ^ t spiritus constringetur, 8c erunt ficut lac ia- Cttt nm. ^uefeens.St penetrans. Et illud est occultum ie-
ffenrc itJ 1 ^ cr Lam albam claram inhonoratam optimam, exi* fora fviae nf* montlcu ' ,s > St tere iplam recentem sicut est in
Vc '°e'tatf'' e, c Nomines veto neseiunt hoc regimen cum sua ■^ybech * >0 ^ ca ignifica vel vitrifica super illud Kybric * ^ ['io,, ‘ ^'a ‘pse sunt duo fumi complentes duo lumina » ^ 0l1c ad io tl ^ Ct 1 complementum tincturam,& tere totum Ss
ISnis temL Crn ’, & v *debis de iplis mirabilia. Regimen conlrllit in * llco ' 0 remi!, t O S uam mirum quomodo movebitur decolore minus quam in hora diei, Et quando Veniet usq; ad
mentha

48c» Ex Interiocut. Marine PROPH*' r ' jttC ii>'
metam albedinis 8t rubedinis tunc dejice ignem & d»" v{ ni (i frigidari, & quando infrigidattim fuerit 8c apeiturn» ir j vC f(i' ! ipsum corpus margaritalc clarum in colore papaveris y (■ mixtum albore ,Sc illud est incerans liquescens & penest 3 cadit ejus aureus super mille millia St ducenta millia- Reeipc illud corpus projectu super monticulos non capit putrefactionem vel motum,& teic ipsum cui*> f ^jfr ElzarogSt cum duobus fumis, Quia corpuscoMpre cans est gummi Elzarog, 8c tere totum, totum liquesce 1 jeceris super ipsum vaporem, erit sicut aqua destillans ^ i
percusserit ipsum aer congelabitur & erit corpus unum- ^ I Radices hujus operis nmt prardicti duo sumi 8t cal?
Sed corpus fixum est de corde Saturni comprchendim 3 cturam. Er compar ejus est corpus album & clarum de fl> culis. Vas Hcrmetis quod Philosophi occultaverunt,"
vqs uigronianticum,scd est mcnfiira ignis tui.
ORTHELII EXPLICAtI 0
VERBORUM. MARI;® PROPHETISSA.
Q:
i e |ll ‘
uamvis ingenii mei vires, horum verborum pondef
id'
^dando impares este, fatis mihi constet, internst' 11 -' 1 lC iCf r ' / non potui pauxillü illud,cujusilluminatio Divina de tem meam incestit,benevolo Hcrmetis filio lubens c °f d 3
re. Sciendum igitur clt liare verba. (Duo fumi comP^jol* lumina,Jnobis indicare, quod in principio duo lum" 1 ' as gcd Luna,debeant in Zaybechvcl aquam currentem,id c *
tum vivum resolvi,quorum unum videlicet illud st" gento est,in aspectu album,alterum vero ,quod de . ,o> 3 '
lore rubrum esse debet. Nam cum aurum philos°rjpliO ta<P tum in tali colore apparet,tum Kybric 8c aurum Ph‘* ü ‘ ,
vocatur. , . fsttotffp
Quxdam vetusta scripta nobis exhibent ex Aurip'8 (Ae^ c ^ scorias Martis ter aut quater sublimato,quod rat ' t,1, j^ c rc' ls|l L tis albi fili coloris argentum philosophicum vocatur, ^ gcb c (J/ currentem, multis mirabilibus mysteriis pollentem .„jb , «ui opinioni ago quidem nullo modo refragor, 01 ‘ ll c \}& men, argentum vulgare hoc in loco, vires suas qnost .
stu exhibere posse puto. O lor< s V
Quantum ad Mercurium Solis attinet,qui * n J^ vlV nt^ f lt cf
_ -..- - . , i yiv 1 **' Ii
Cmgvineo conspicitur 8c tamen ut aliud argeti tuI . cC() di rens est,sciendum est,aurum in aquam siccam rC &
(i

fxtareM ariae Prophetissa:. 48l Mc rcii •’ as>rx suibus plurcs quam octo mihi nota' simt,quorum p3n lC K ,lim quilibet pro ratione Methodi sit* prwparationii utiles ?"s exhibet 'necttw.iiuwque omnes sibi invicem Mi- / s ^«didr, m , m .anifefto albi. Mr autem qut in sito naturali ti'«s e« o co *°> e Divino se manifest at,optimus & artinciolub- sW»«»» alus fixior. Hic Mercurius metallicus simi- ^abrin trc / u P cr cinei itio sub testa integra collocatus, & cum ein«super alio cmelino juxta collocato, median- Si,* 'Hins vaporibus sulphureis Si Mercuriali Bus, per-
Kost'?^ Icvtr b fratU5 >si'S'iidui lpatio(quo durante im- ' ex ,l^ rna citeximi öcin cellam frigidam collocari
fe ra diim > f P ttTlmum rubedinis ianguinem coagulatum rescientis r«rn, ,j e CCst dit. Ecce Hoc esi aurum & Kybric 1 'inlosopho- i^Otbis textus loquitur,cujus quoque Paraceliiis in libro de
ptiinr lt n ru "’- ra bbus mertiinit, cum dicit: Quando SUI sim iri fi(h ln ,. r ” a *ti iani reducitur, formam habet argenti vivi lique- ston^ • P| c b colore, quod per se resolvi,nec madefacere debet;
bJ 0Vc Um, db resolvatur,hset Paraeclsiis. seititn rcfoi ■ *' maftaiuIn spatio plerumque finito, in cella de» VltUr .ho VltUr • quomodo vero praeparandum sit, ut sic resolutis rt t j c n ‘l'bdem ex invidia, sed ob alias causas proceffurii jtotutij fv° pigebit,non dubitans illum Artistis quibusdam este —: Qm veto ex Utroque luminari Mcrfcurium Currentem ■' Cornelii Alvetani processum,
tjai uTr ' 11 ?xira here non vu»,
rne<j lls Um q u e corpus in unaphiola conjunctim conventem,.,..» t) c s Putrefecit, Se in Mercurium reiuseitavit, imitari potest, liafise 0 - a ‘ t: Hic videre est mirabile naturae arcanum. Sponsern ” lmaur “ih!iio Corpore &refolviturin afgentum vivuni ftrin^c 0 '*^« quasi foret stella, cujus splendorem oculi no- aig (nt ttCn i > si dtatius illitd velimttS intueri. Mox subsequitii r ^ st deV "r*'"’ 1 ‘P*‘ US argenti; quod non minbti splendore qsiW fulgur illud magis palleat, alterum autem ^Htctu d'm 3 - P*' ofc ^° spectaculum. Colluctatio horum setu Cn ' dtl bma videri .verumtateof, nemo est qui boc postit exhorreat plane. i)e quo vide plura apud aiitho- st ue *n data opera huic Ubio inserere volui, ut infra
sem p tt n a ^ Uc ^olis Se Lunx matrimonio, neccffc esi ulterius Velse mo q«>. in quem finem textus ait, utiumque Zaybech; stati 5c co ’'(, ac l uas Currentes debete vinificari, id est confoli- ^ x bt>n,:a "'M' Medium quo hoc fit hic indicatur; quod sit ra ' q ua materia vero ista calx praeparetur; an ex
1 "-"‘"" nmio ex textu

Plz^arag
tß
Saturns
Ph.
O R T H E L II E X P 11 t A t 1 O . J, v . colligi potest ; ubi indicatum fuit, quomodo calx vulgj"’ jsl i) exposita & fine nivis vel pluvi* acccstione collapsa, »ceu 1 )f j(i frigore imbuatur.St quomodo hujus virtutis vigore M fl „{■ Saturni,post 12 . dierum digestionem,porro informatu ^ ^ fi* vel Zincti conguletur. . „
Verisimile est, calcem ovorum tecentem prout ex >g' ^ 0iitur,cumgummiElzarogliumestari & super porphy 11 ^ nusccti debere,ut frigidam fit congelativam virtutem *’ ^jti' tur. Similcsprocellus quoq; imbibitionem & exiccatifU^^ terandam eltc docent. Quo facto duo Mercurii Solis OV^ji 1 cöjunctim loco unius exaltati in prardicta cöpositionc & usque ad perfectam congelationem in leni calore cou poliunt. Quid autem gumini Elzarogsit,medium fy . ^p 11 ' comprehcndrficnns (eu laciens comprehendere,& sibi 1,1 rare tincturam, nominetenus quasi in textu ex quo ctionem excerpsi indicatur, quod sit aqua Saturni habes g ^,j|( lern constringendi Mercurium vulgi aut corporum.Cui quiddam Maria prophctilla in sint istius intcrlocutioni-V (|) v£' phoAros de hac aqua ( qutesibeni memini Mcrcurn' eam Lunam congelat) proponit. Cujus virtutis (V iit
'' ' " ,<f
. sat’*
ria
quoque mentionem facit. Ubi Saturnus dc liia prop 1 (ic inquit: I apis frigiditatis est in me, qui est aqua M congelari siicio corporales (pintus fratrum meorum &*•
Sicuti prima & ultima pars hujus magni operis , perspicua fiint: Ita harc altera pars Icruptilofa est i si fi 1 ' 1 .^in^ a fundamento non recedit,& quamvis paulo diversam I * l ) r rc*'* 1 * quendo, vitrifientione Icu congelatione luriulc]; a c ] u3C 1 j^ 1 modo obtineat,negotio principali nihil impedimenti ‘^^iiit 1 ' 1
ir. Quare sicuti ad hanc meam opinionem ? crc.it.« nec alteriuscujusdamAitistjt ant PluMO’
nc”
,lii
i°' v
,lib ft fi
adseretur.
adstringcrc.ita nec alteriuscujusdamAitistar aut Pb ccptanr de hac rcopinionem repudiare volo. Siq" 1 exemplo quid dc hac re lentiar»fideliter Sc benevole communicaret,nullus dubito nos cum auxilio Divino ^ p)n tiffimi hujus operis aeque ac Manam, participes si ,rur ^' enim vident oculi quam oculus. Quamvis etiam 'j^re* ^
lofbphum Avos dicat: Hoc secretum non fuit apud *‘!f tiquosnequeacccllitad cos pci meditationem m S’ clll j I . 1 frii’1 , Aros tamen rclpondct: Occultum tamen hoc nten 1
lio*-
erit. Fidelis itaque communicatio opinionum & ^
rum.quamfilijfic haeredes Hcimctis inter le colunt ,'f ^
cretum ((cd non Ipi.tiisßc illegitimis) tandem teve ’ j t 5 Postc|uam igitm duo Zaybcch constiicti& c °^ < (eilb ct ‘y suerint,A medium comprchc ndisicans, sngidita ,tlU c j af j sfs :urni,msc conceperint, ut in aere aut in frigore cong t ca ,lf *

f«snt >n , EIUj orum Marx^c PjzotHtTiss^. 48 ;
pit prtftc ' ^ riW ' ls ^ u i y 3 operis labor consummatus fcft, Sc inci - "ca mir? 10 ^’ ^ u '* m iracu!i instar omnia thymica Sc Herme- “ bapnans . trium horarum spatio citius. perfe- *'«« i' ,am & finem assequitur, tdquevmu« & efficacia coe-
° ans - V» est instrumentum Jehov* igneum Uni- IgnüSoh i~ a ^" 1 ; 'ttiiif r ' 0V '^ US 0mr, ibus fbecundiratem promovens, eaque r».
P r *fli t Cm 3tCrn ^ perfectionem deducens. Bn ignis cum cx 3 ,lf fscin ^ oris denominatione apcitein texui indicatur. Li-
t> 'rnsu^ Utt ? Ct ^retnm Naturae. Mensura autem ignis tut ^° r,Q dicii" 1 Ca . tatls Solis in mcrilc Junio Sc Julio. £t quia <u ra 'n t st ™ oturrue gimen consistit in Ignis tempore,omnis Gestiri* w tcr fip^ r i s constellati ad hoc opus in ntenle Julio 1 *'°» v ideli- 1 Vat '° nec ^ pwendarcumSoi in propria sua do
fc "‘ '■et Leone cxistit.in quo litmmam (Viam efficaciam ex
" >• •:-rt
^»vidcl' UDlcrv;, tionc ett pcvnenaa».-..... ooi m — etett & ft 1C ^ ^ COnc cxistit.in tjuo summam suam efficaciam ex.
t) u Clt '. b a ne perfectio hujus operis proriiis divina est.
' ri ’i- , l mi'' US 1IC *°' us operatur, in cuius loco Philosophus ledcni t|tifi<) (-,_ ritl,ln divinum manu tenet > Se cum illo operatur id (Wj a !‘ a divina ipli tribuere destinavit.
*t adi Jl atl ? am em ista citissime fit.quamp rimum enim reduius M '^ceu' mCmi0ncm fiene dilpoliuisSol terrestris virtutem ,Jt ' > de 'f“' 0, «Pani potentiam divinam,sentit,de novo genc- c °loi trn ’ nuta in minutam, de gradu in gvadumide colore ist *c n>r,p "^eere,Sc per Solis ignem cssentialem.qui is ilh magis Ptrvcuj ' n i’ nu at .augeri incipit,donec ad petsectam aetatem _ t , iis Q '^' Hac occatione Sympathia solis inferioris Sc fupcrio- Sjm^dtbiA tti]» n etVa n4a venit. Nempe virtus invisibilis & ipuitualis Solit terre- dtiiy ''^bclis terrestris. Item contactus corporalis , Sc dcii-y^rwÜs raf- niQ^ S ®'' s seperioris coelestis influendi in inferiorem, dum Usti*. ses >Mper'sttiaque Uber accessus detur, & nullo obstaculo adi. dc te tt ^ ' au ' r - Nam hinc unio iniolubilisiurgit.Soi inferior i' s, P"iniIl S V cn ttrabiljor, e contra vero mcoqiprehenlibi- 15 St coii) 15 ^ crtcmiaUs vinus Solis superioris redditur vilibi* iit qu^i a iS ' curn tam cesen mutatione, ut nemo horni* fitd'dus | j 1 ' 0<: miraculum vidci.qui non obmutescat, niti plane • r , Cl ' t queat j !•** rtlT> rniraculolam ab abis rebus ravis diseetne*
. %lcnd Q h,e notandum quod non nudus Sc externus
E^si iirnu)». ^^“'fi*'-desideretur,sed per illum 8c cum illo eilen* digerens mtcniUs 'd* vigor calorq; naturalis, fovens omniS
setuiin, a *^ nus fimilis est lucerna; vel candelae acceia.vicimiroqj Zxttrnu* <id um l8 J n C0, »P'<*H m illuminando reddit pcrspicumn & In* c*hrHt>(ü ^ »e a»^ singulari vi commumcata,aut impressioni rtiOl^n, r>»^ ^ umbra est Sc superficies illius inter*
* 4 am m tupcnoribus > nempe in recapitulatione dixi
Hh a tße

484 ORT HELII ExPLICATft)
esteduntaxatcorpus medi* natura:, & coiporeuiu '’“rj c t Internm lumtbagni illius spiritus mundani. Hic vero internus > c ' Ljjjd S>;£trScltf i gor ic calor est ipla Vera realls Üc essentiali« Solis vis &. ( js'
Omnium rerum medulla,
a,quam (olam expetunt, singuse^sxck' tincio,& non nist virtute magnctica in sole inferiore ° c fn>’ te, ä superiori mutuant 8c venantur Philosophi. Sicut minei radii proprietas naturalis talis est, ut non prow>^ lumine se ratur in quamvis acris partem, noc aerem l ucC . Jt gr ^ externa illustret, sed Magnetica & innata pellatur ac locum certum sua: natura: magis consentaneum & f an '* (ii/ quem solum exteris omnibus illxsis tangit & ferit, vin’fl activam evidenti nota isoprefsa darb demonstrat t illis superficialibus & relollaccis radiis externis, utpotej ^ S vitalium virtutum energia lumen tantum prxbent Acrilc)de iis tantum fumus solliciti in hoc opere, qui cUll, ( , I $$ simul efficacem & vivam solis viriltm essentialium oec" administrant,corporiq; auri bene aperto 8c fatis dilpon 1 subjecto sibi consentaneo & appropriatodareiffime in* influunt. H B
Üc hoc essentiali Solis calore loquitur Monenes u* 5 * j ii* Decoctio Lapidis facienda est in calore. Idem. Poiic " Sole decoquendum. Mundus in turba. Postea in c 3 * 1 ncP 1 ’ 1 ' desiccate donec fiat Lapi«. Rosarium: Calor Sola» 5 e (lll gt c ' Jjlexsoncm bonam sacieui.quem nonnunquä ignis irn ' t3 |,js0p ||f
Moduipro- t*e modoprdcedendi autem, ut aliquid dicam,duo nn^icir*
(edendi m h>"t ad hoc opus perficiendum , quorum unum est o ) fl jsii>' opere per■ ig n ‘ s Solaris,a quibusdam ignis naturalis, 2 < ä Paracelso p fefttonü. visibilis radiorum Solis vocatus. Hic ignis per fp fC ,- l j C iiUf T '.' SpttulHm. chalybe aut cristallo paratum se manifestat, oculis con F $0 exteris sensibus sensibilem se prsbet ,& efficacia" 1 .* 111 ' pisi' 1 * demonstrat,ut metalla i 5 c alix res fluxiles & pingues liquefieri possint De qua re veteies he gry quidem *"'* ,p i^ Alterum quod hic requiritul ,est vas in quo, vel opus perfectionis peragitur. De quo textus docere vldf | | |iiH''j” < vitreum K occlufiim eile debeat,quia sic inquit. ^ . 0 j,,fr '$f & cave ne fugiat aliquid de illo, hem quando
tum & apertum. Unde conjicio quamvis lecunda hujus opkris separatim , ctquidihcr per se tractatur»^ ^3^
tamen utramque conjunctim una laboris ac temp""' „,1 1 ' peragi gösse. Modo piius calx monticuloiufn cum S l ’ zaroghumcctata m oblongam phiolam vitrtarh in'P^ 1 ‘ gs ,^ hoc Mercuriale Solis & I.tinx conius.um ei sap postquam orificium vasis bene clausum iSc cum fup ra fL^r, calefactum tuent,recte perficitur. Hujus sonis uso» ^ i***

n( ‘scWr V s EnB0RUM Ma*U4 Prop iiktiss * 48f
c “fims US Cd su P et < m cntto exercect solet, cum videlicet Mer.
fi lsu ? tUl . ni con»c Intus (ut supra)aut 1 irrui« paveres medici- SoH 0ll , esc 'ncritio imponuntur, & in remotiori loco,dato T pwndo in xlW calor ejus intensissimus est, exponitur.
"triitz r„ Co ^ cavun ^»trinngalarf,aut rottmdum^3Cvig3tum»5cpQ <$p£fuif u«
' n censonum , e* chalybe,*re , vel caldario iere/*».
* t|,f re * tc "^evc.illudque Soli ita oponere dirigere & manibus *llo ano! , l tct,ut l' cr collectionem multorum radiorum calori«
Itrijt ii/ Ur, ^ ln centrum cöjunctus, ementium reverberande» knity jyj c st Uc Iplendor solis 8c speculi materiam tuä irradiet,tunC quo vj£o 1 CUnus vc! medicina tuamoveri & circumagi incipiet,
^ C aad u / Urcarri ca ' c em Ungaricam.aut si aliud quid opus est pot c ßj . Operis tui practicam .minutim Se quantum recipere n ’ c< *lurn Sls S ue ssib speculo circumagi sinito,donec Satue- tUr ttri ra -^. cvanc * c ae» aut materia sua sponte quiescat. Hk igi- •are pron ** °l >era contemplati licet.de quo textus sic ait: Mo- Olovta t / e Vas ’ ^ ’ntuere intra. O quatn mirum,quomodo
Ho<. rn t / atCn: ' c °l° re in colorem, &c.
Oiäin^ y 0 rnt 'diantchoc speculo iiuenioiio, multat res ali#,
CKu V)nUir rcs minerales austerae, sera su.y cruditate per solem
Pt 0ficuj ' ” a d maturitatem instar mellis dulcem & sanitati piendj'^ 1 ^ e “iguntur. H*c operatio autem ita non est acci- teti;, ’ cll pet externum Solis calorem interior potentia, ma- du Cfr u talitcr implantata .solummodo excitatetur 8c in actum in tn at( . Ur: bed simul etiam solaris qtuedam virtus cxtnnieca sinntj. tla «> intre imprimitur. Si enim de externo calore Se He nri ' n * rn a tantum ageretur,cur hypocausti fornax 5c piget F^star/ U > Vocant > non similem effectum Sc impr«gnationem ^P Q causl Qiiarc quemadmodum uv® & fructus norarii, in ! ^nlii Ca j 1 ca ^ otc cocti, «ullo modo comparandi sunt iit qui ia 1 dcrr > est tJ-' t ‘ utur eseunt, na quoque pixdicto in negotio ea-
qui Cst 10, J , hoc concordat quod de vino dicitur. Vj-
dluddetra ^“‘dhabet caliditatis & lucis,soli acceptum fett , ä quq
0 wodo ta' 1 ^ mutuav ' t ' Quanquam haec ita se habeant, nui- pigtßi*
®t fnatetiai mC r digestionem rejicio,qu* per ignem artificialem urufict*- ' c q. Cm 'talet,& ad multas operationes utilis & ne-Air.
quisita. ' a “ Mari* prophetissae practicam autem non re-
j^siCct 0 Su f htcnills . Martialem Regulum Antimomi di- Reguli ‘ 0ttc m, Le » m C1 - “ P c *kcit, ut secunda vice generatus heroem AutimeuS q U Q s,e 1 f c ^/ lo,urn domitorem Herculem fiaprzstite- prttp***-
‘ *.* onstui sont in- Um.
tit tt ....
sic scribit ;
Jtit» ,/r Pontum acidum & uva dura gustui sunt in-/««».
' 1 Pnus » coelo coquantur, 5c matutentut : Ita quoqua
Hh ; ‘dem

z86
Ort he tu Explicatio
nn 11
idem dc Regulo Antimonii stellato est intelligent 1 ’^ cruditate lua existens nihil aliud est quäm meoicu' 9 {( i>- ta. ideoque a coelo maturari opus habet, non vCl< ^ ia viiS ll l str* inventionis calores primi. iccundi.temj, vr> st c c* e t. dus.neque in Balneo, ein« ibus,aut arena. Capctib' j ([ t pium. Pyrum in arbore suspensum aspicis , <Sc in a I,
siderassted acerbum lapidosum & durum est. Qi!, 0 fl |i (|l! i bore manet,donec cum tempore dulcescat,esui c0 [’ V f jjM rit: Si vero decerperes & in tua fornace vel alio ca l°. r gerere velles, quid faceres 1 Quanta qua'Io differet pyrum quod tu ipse, & alterum illud quod temr u V £n i'' vit? Lene maximum; Idem certe de Alchymist^ qui varios extruunt furnos 8c subtiles inveniunt
Jflchjmt- ßarü ser-
n*cesqu4- quicquam tamen ( in illis qua: igne artificiali non ■' ^
H.,^l
dxm fru. efficiunt, sibi ipsis quidem persuadent > adeo sui 3 ' 1 ^ Jlranct. artificialem parari posse, qm in gradu Si efficacia ifl jgH c ^ par fit, sed toto coelo errant.quia non considerant "''(jyiiffy
non e sie illuni per quem Deus mediatb operatur ipsorum ignis,non est Dei creatoris instrumentum > st £ {1 igitur cum illo id efficere tcntant.quod ei non “ atl [lil rr> vlsl f n’ • quod instrumento divino £k Catholico soli debetur.st 1 ‘ ^
tem ipsum solum divinitus accepit. Quid ma tul yjtij’ 1 '.,
_ ^ ;ir e\ . H s 1 , r , x..’. J*s\J .lS J 1
tum agri ! Quid fructus in hortis? > Quid uvas >
Nlunquid Dpus hoc pnstat per cqclum, quod est ”
mentum. jff rr*!Ü
Si idem cum nostro igne faceiepossemus, p* UI £ , 1 a sl ' 1 il( j! maremur. Sed hoc ita Deo non placuit,ideoque f t> facere nequimus. Intet im tamen debemus & ® ( cfi C .M Mercurium maturare, cum autem noster ig n ' s , jtt
fk
Meretor ii
nequeat, sequitur verum ignem nobis nccesiäriuru ^ autem accipiemus, & ubi quatiemus illum. . A " n £ j ll s ? „
ascendendum,& ? manibus Dei ignis ille erip' me. Sed gratia Dei nobis exoranda, & facie« ,*ini 5 V|i' fecerunt. Donum Dei est. Si Dei est ErgonP« jjr« f, „ii- tun. Nemini quicquam quod nostrum non f ' Qüf Lo musstest sosticare, ubi qmrendum Si invenienuu ^ .> tatis? An Magis de coelo delapsum fuerit? -u u d di^o c* ipsis constitit labore & difficultate, priusquam ^e ".^if pi assecuti sunt.
scripserunt , & per parabolas , allegorias, . n,c , l ^ t uso filis inseruerunt, ubi quilibet ad animi W P‘ a
Non sine causa ergo tam varie
metap^^
fractat,
£«
i»<'td''
Simplex sane homo sit oporter,qui magnum 'jjitflf
messc.cogqoscetc npn pptest ; Cum his« 5

)/,:
&
h„ n , E|I|s TOIA InH. PONTAKI. 487
istam rcvcm& clarum commentarii»» super mtcrsocmionem
** c oncludo.
EP iSTOL A JOANNiS PONT AN i SUMMI kM'
°Iophi,iix qua de Lapide quem Philolopho- ruro vocant agitur,
e Go Johannes Ponranu» multa* perlustravi regione*,
| Ut en tum quid de Lapide Philosophorum agnosee- I rcm,S< qualnotum nun dum ambiens, deceptores —falsos inveni,& non philosophos, teniper tamen stu- <l UU dens&■ multipliciter dubitans ve,narem inveni. Sed l "' stc, ' an > agnoscerem . ducenties enavi, antequam vc- Ujjj ^^''‘"’hopeiationem & ptacticam invenissem. Primo AT u *"pcraiiones.Lr putrefactione* novem mcnsihus coepi, s ui '“"»veni: etiam in Balneo Mari* per tempus aliquod po.
erravi. Emmverd in cakmationis igne tribus f u L| *P 0 ^ 1 ',Lc male operatus Ium : Omnia destillationum luso i ltl ' v ' KK>m ™ genera,prout dicunt, seu dicere videntur Phl-
hil .F,? 1 ueutGeber, Archelaus, 5 t alii fere omnes tractavi Si ni* » tLhiectum »'--Eemi« omni
_'.M,„vviv Geber, Archelaus,5t ahiteve omnes . -
s" '"veni. Denique lubjectiim totius artis Akhcmiae omnt-
bUs '»odis qui excogitandi sum,& qui fiunt per fimum. ba!-
?*!?«'.■cineres,Sc alios ignes multiplicis genens .qui tarne mPht-
lo '°phorumlibris inveniuntur .perficere tentavi scdmhrl boni.
r 'P«i. Quapropter annis tribus continuis Philosophorum U-
" Ti ‘ studuiTu iolo praesertim Hevmrtc,cujus verba breviora to*
* Um comprehendunt lapidem . licet nbsturc loquatur de supe-
*'orefic interiore . de coelo Sc terra. Rostrum igitur instrumen- Ignu Pk.
^■»•quod materia ducit in esse, in primo, secundo Sc tertio ope- ? «««»
‘ r ,non est ignis balnei,neque fimi, neque Cmerum,neque alio- perstat »-
j ? 'gnium quos Philosophi nlibvis luis posuerunt. Qms igitur pui,
i>sti 8 iUccft^ w; pcificitopus apnwciyno us^uc m finem J
rerte Philosophi cum celaverunt,led ego pietate motus,eum VO-
ls "na eum complemento totius ope os declarare volo.
Lapis ergb Phisosophorum unus est. sed multipliciter no-
'natnijJt antequam agnolcas erit cibi difficile. Est entsti a*
c " s >aereus 1 igneus,tetvcus,phlegmaticus, choleticus,sangvi-
Viv S ’ & melaushoheus. Est sulphureus,?c est similiter argentum
"m. Se habet multas fnpcvfluitates.quae per Deum vivum CÖ-
a s'? to veta tstemiam mediante igne nostro. Et qui ahqu'd
p D V c cto separat putans id necessarium este,is prosecto in Ehilo-
1? '» nihil, novit» quia superstuunr .immundum»turp® - ’ lX "
^ culentum

'$.8$ Epi S Jot, A fOH. Ppn T ANI pilentum & tota denique substantia subjecti perficit 11 * , (l iis. pus spirituale fixum .mediante igne nostro. Et bot nunquam revelarunt; proptrrea pauci ad artem p**'. ((f' ■ putantes aliquid tale supeifiuum & immundum deb*
rari.
Nunc oportet dicere proprietates ignis nostri,^liniat no st re rinteria; fecundum eum quem dixi modul*^,^ c«t ut transmutetur, cum ignis ille non comburat nihil dc materia separet, non segreget partes puras 3 * v ris( nt dicunt omnes Philosophi) sed totum subjectu 1 *! L t jfl'
- ritaterii co/ivertit, non sublimat sicut Gebet suas seb» ^if‘ Jies f icit (similiter & Antoldus Sc alii dc sublimationib* 1 * - stillationibus loquentes)inquc brevi tempore perficit. -g L Mineralis est,squalis est, continuus est, non yapp* 3t mium exciretur,de sulphure participat, aliundfe sum'* 1 ”.^* a materia , omnia diruit, solvit, Sc congelat, Sc est 3stl ^]st( ,) ad inveniendum , est compendium sine sumptu aliej 110 ^ r«' Cm remijse parvo: & ille ignis est cum mediocri ignmont,q u ‘ a C ^ c )>$ igne»frt> misto igne totum opus perficitur , simulquc omnes Pb.perßci- iiibliinationes facit. Qui Gebrum legerent , Si om n< (0 f ?*r, philosophos, si centunr millibus annorum viverent nm’ jpt
prehenderent, quia per solam Sc profundam cog lt j I ^ n oi' ignis ille repetitur,tunc vero potest in libris' comprehen" 1 prius’. ^ itiJ'
Error igitur istius artis est,non repetite ignem qui tot teriam convertit in vermn lapidem Philosophorum^ - d 3 ' igitur igni,quia (legohrmc primq invenistem ,upn s* ra centies in practira super mateiiam. Proptcrca n° n |! ' £ r(*' 'Aetephim tot 6c tanti ad opus non pcrvenei unt. Eri ant , erraveris 0 ^ (i‘ jfh.prcprtu bunt,rö quod proprium agens non poUrerunt l’hilof 0 ! gt agens la~ cepto uno,qui Atthcphius nominatur, sed pro se]oq u ' tl j’ £ p|i>' pidis po- nir Artcphium legissem, Sc loqui /cnsillcsn,nunquam 3 ß*a. plen.entum operis pervaiissehi. - fic* 1
Pyactica veroha:c est. Sumatur Sc diligenter *1° jgsti*' potest teratur contritione physica,& ad ignem tlinni tt3 ‘ ur que proportio sciatur, scilicet ,ut tantummodo ex' c ‘ tct riam,& in brevi tempore ignis ille absque alia manuu”!^ c of- sttione dc certo totum opus complebit, quia putre* 3 * (0 ]o’ rumpet, generabit, & perficiet, Sc tres faciet apP arfs c ^iJt> t{ res principales , nigrum album Si rubeum. igne nostro multiplicabitur medicina, si cum crU*M v *j V.
gatqt materia, non solum in quantitate» sed etja***
W«. .. ' ' -
«fi

!»
- .Or.TH*XI 1 CoMMIHTATIQ 489
»ttvr Cn ' SlglturvinblJS tuum ignem inquirere <««* & '“'D!"'
R " lCS ’ ^ totum facit opus,& est clav.s o.nmuni U o o- C r m 'T am nmiqumr,revelaverunt. ScdsibaK&P tot unde a '^r* >r *r? l£ll ^ c ' 5t0 P t ’ etat ' bus '^ nis eoguLvens. « •
n 0si ‘ ^'etateergo motus hic scripsi, sedutsatisfac • p
dixj lnsniutat ur cum materia, quia non est de materi > 1
filat f c '8’ tur dicere volui, prudentesque admonere ne pecunia* rn 0( i tiu *' ' l er consumant, sed sciant quid inquirere debeant - eo ^_^ a d artis veritatem per venient & non aliter. Vale.
Sequitur
°RTHEL1I COMMENTATIO 'N EPISTOLAM JOH. PON- tanide Lapide. Ph.
i&jj Una secundum tabulam slevmcticam, superius fit,sr- f ut inferius* inferius sicut (uperiustln priccdcnteln* tcrlocutioneMariae PrpplretilVx aute virtus L< poten- tia Olympici ignis,ad pextectionem iiimmi cuiusdam
- operis Philosophici,indicata fnerit.Necestitas latione J: ln 4»tquirit,nt etiam dc #tlmaciignU operatione & proprie- f.‘ t P r tU,apidisPliilosoph’vcipr*parat)one, aliqua mentio fiat. ^!"'Meoesesttigne solavi comparatus, non minorem, imo
utilitatem suppeditare poiest.
«unq„ id hic magna gratia & donum Dei magnum est, quod
- "1 desuper nousemperex voto compos fieiipotes, illud abs-
sun l rf > c *'guo sumptu,& parvo temporis spatio, Ac non unc
P'tahnndamc fructu, eje inferiore Mtaullufirmamento quo- • 4 'V‘T ‘ *om' ,nC l U ' : bbuerit haurire & consequi potes > >dq»e cum t anto r - ■ ex tr fitil Kfieuinullmnaliud artificium in tota verum natura fi- "/ 1 ' l' r
potentiam aliquam ad universalem aut particularem ” sotam unquam habuit, aut habebit, w' a kphcattone 8c praöicahuiusTer rarum & Montium ignis, stt **? *que paucam atque dc usu ca-lcstis ignis solaris mcntio- L ft scriptis suis fecerunt. Et quemadmodum unica Matia PhoA *Ea instar omnium est, cx cujus colloquio cum 1’hilolo •
Jt,p t0s habito aliquid de cockstis iguisstructiuapercipi potest:
•p cr ntar ius unicus Dux &author est,qui nobis hunc infernalem *xtul t x!" ^ ^d° nt * um ignem quasi cx otco 6c Democriti puteo tatinl ** P*°P°f u it, ad lapidis Philolopbici praeparationem, ope-
• «caelesti 5c spirituali praeditam. Unde videre l.cet, qua ' Hh s ratione

L.r. *1*1
r P-
490 In Epistolam Fontani »e *-• fl i S t e fC '
ratione Deus omnipotens clarissimam lucem in ext^^-avii'
bris abscondit, Sc (iipremum coelum in abyslo inferni c de quo supra in Recapitulatione, & Guilielmi Tt°g rt nieotumaphotismorum allegatione plura dixi. niiM- Tam quid de hislemiam, pi o tenuitate mea eow , ^ii> Ww lT Relatum est mihi Sc facile crediderim, saepe Tincturas > ^ J£® firnat/bm X^apidem Philosophorum, absque vitris,fornacibus 1 fr<ef>4r* ■ peratiombus usitatis fuisse praeparatum. Simili niod° ^c? tm ’ Pontani quoque est comparatum, de cujus nraeparatm^^ ^ racclfus, nec Lullius.nec Geber vel alii inoacrni.m 111 ’^^ op £ i tioncm nobis reliquerunt. Et ausim dicere, illos de ' ne quidquam unquam audivisse vel vidisse. Quia ett rabihs Deus sua dona mirabiliter distribuit, ntC ° n peuS |llll ll . sciunt, quaevis teiln» etiam non omnia fert; hinc fit u^ra, F* tis similia dona, quibusdam aliis paulo altiora& lT,< '. qu# c!C cislimis vctbspccialcm illam gratiam Sc dona conce , f
tcraomnfia superant iiifi nC,S |i)
Hinc quoque Dominus Deus hujus Ignis Athn „ori*“ notitiam Sc usum uni Artista: praealto, Sc ratione te^oiro' 1 ^ saeculo prae alio, reservavit, quibusdam vero prorsus ^,,ci^j . Ut autem cx rei fundamento aliquid proferam,'*!" a _
L-P.rtsfeu pqi ms jg n j s vocatur, cujus Pater est Sol, mater vero E' j^rif 3 f Artes assa ,„ ltur rcs | MC habemus: Solem Sc Lunam, materian'^^ semen masculinum & foemininum,agens & patiens.
in generem qualibet compolitionc Lapidis haec c*u j.,ap' tia observanda sunt, cujus generalisatis ratione ou’j- jjtio^ speciales dicunturessc Lapis unus, medicina, & 1 ' jrt cs 111 Mii vas Se regimen unum; Ita nos quoque duas ist* 15 * „ f nte |,t opere Pontani ponderare volumus: nempe ' peip' 1
imprimit & influit, & subjectum patiens qiiodc0 p ^ flU |jii‘^
servat. Utraque pars unius quidem generis (uni* ~ ^ L t. rü consideramus, sed quoad qualitates suas ita' ntcI pj*:# 1 ' 1 tf c ' tur ut ignis ab aqua Sc coelum a terra. Ignis enim tis naturae est.Sc formalis sua virtus adeo lpirituah 5
fere incomprehensibilis esse videatur. jcta 1 ' 01
E contrario subjectum summa; est frigiditatis - ,tan i r (J poris fui,ita constitutum, ut semiaquam Sc <cnnrt<: r ‘ | cr at‘’y ,9 Ter »a p a ^ am c f[' c oporteat, quae terrena aqua,aut aqu° 3 y fnb 11 AfStA/est appellari meretur, in qua Igneus spiritus, qujh cC .;fica A^uojAter- j n f erna ]ib us habitat.se tanto facilius " p° r *’ n j op cf ^tff
r * % luere, Sc cito adhaerere queat. In hoc enim f° n „^icis j ;I tj
spectus ad internam materiae aut subjecti sorman P ^>0 ^ non habetur, qua ratione in actum duci queat, utl , gc>>'
@liis operibus fbilosophicis fieri solet; Sed p ot <
■cf

H e l u Commentatio 4-k 5 digi > j ' S ingens vis ignis, abcxtrinseco.per influxum, intro 'ollip' m P rini i. & cutn forma interna mata ix copulari uiuu &
H® 4 ’queat.
‘t TfTcntVat ^^"" 1 ^ orma soh i« cti *«terna influente forma,agen -
Pot,
■ ■■'entia' J S neo > accensa» auxilio ejus quidem perficitur & fle setn [j 10 actum deducitur, sed tamen inrerim ab illa exccilcn- ab tli IT ' & ignearum qualitatum incrementum consequitur, l,Ct andr ^^rr> gradum & plusquam perfectionem adipiscitur, ftaritia r nito<urn mbiectum patiens , fine ulla rei alicujus a snb- tistn j * corporali separatione, in actualem & formalem eflen- tttnjjj ,/i ' ,,um totalitertransmtttctur. Quod non tantum iiim- J^ nnysteriun,, veri«,, etiam summum miraculum in tota Potcfp lca Philosophia, quod ratione humana vix comprehendi
j c '
Textus Pontam inquit: Per Deum etiam
rfiutf/ttes ctH^tertuutur tu ^eram ejjenuam ‘£ ne noflro. Et qut alttjutd a ptbjeilo separat pu- i>/, 4 neceßartum , ü p tofe Pio m Phtltsophta xthtino-
l ^ n iaui"('V U P c 'huum, immundum, turpe, fcculentutii,& tota tn cdl ' c "hllanria (ubjecti perficitur in corpus spirituale fixum C^'S'H'noiUo&c.
•»lo f,: haqut' filius ignis nnio fit summi caloris cum intcnsilli- V| Xtfl| f <->iua: unio ^ diversis Philosophis,qui in diversis feculis , ' diversimode sed tamen ad nimm scopum directa üc in- '"RTd Ult ’ ^clcoque duas prsedictas paites seu Pontanici ignis 1'tim Q '■ tn, * a » paulo diligentius & fusius perscrutabimur, non fb- ^Pten' SnJn!> VC1US ‘** e ignis aereus agens,sed etiam quaenam illa °Pus iv a ^ tla ^ patiens ftt.ad hoc miracuIofumSt simplicislimum
^fin tr * n ^ Um '
h0 »tina m,&itUrc >" o<lattinct ' >He a Pontano fideliter St syncerc dfti nc ut > tle filius doctrinae cogitationibus suis dru in dubio ®t dc f u j U r* ^ llm dicit: Ignis noster mineralis est, aequalis est,Lee. }i f ct i Cri ^ 1 ,V tre , participat. Quibus verbis indicare vulr, quod ! 6 ' * c >u suo genere unicus, hoc est, metallicus existat, ta- Phu rt)l lv ersis panibus mixtus & compositus sit, ex quibus sul- f ]lli S j s "**«je expresse nominat, caetera vero ingredientia, qux h>ez^ p divinare 6c invenire poterit,silentio praeterit. Ut itaque p CI ' tcni >am dicam, qualisnam res in fundamento & radice Qn 0( j v ° ( ] n , anicu . S 'fte ignis, unico verbo mentem meam aperio, ^att« 0 * CCt ^ m >neralis aut centralis ignis Salis,qui ä Sale se. a C]Ua (j.ip ! tarn hirdam & inanem post fc relinquit, quae in nulla & alibi • < p. V ' tur ' Dominus noster j. Christus inquit Mare, s- djmc nt ' Oportere omnia Sale condiri,& Sal optimum este cpn- Vcliijj u ' n * ^ cum sal inanis factus fuerit, cum qua rcalia salire " Quam-

4?i In Epistolam Pontani de L. P' ^
Quamvis hacc verba comparative allegata sensum su u 0|) (id*' logicum habeant , nihilominus tamen in semetipns rata, huic igni Salino testimonium & explicationem P Quicunque enim fixum ignem lalinum ex Ialium cen* t0 . potest, is de vero quodam a rtificio & magisterio globa 11 sjjiH* Quanto profundius hic ignis Salinus in suis subjectis *‘ ) C latet, tanto praestantior pro hoc opere habetur.
Quare si omnia salia examini (ubjiceremus, nullum j a j(i' fixiorissobstantiaeessi; inveniremus. Idcoque vitriolum H .j’ super proximam cum mediis & majoribus mineraliv" tionem habet, omnibus salibus minoribus scilicet rniii^ ^iti longe est praeferendum. Qtianto fixius & incombustibilm ^ hic ignis in interioribus & occultis vitrioli visceribus l atc volatiliore &combustibiliore clave indiget ad fui rcler* ^iil' Quate si jam totam mineralem naturam denub percurre ( , } le
lum minerale ad hoc aptius aut melius, quam (ulphur J! inveniemus. Hot enim utroque humero, quod ajunr. 8 |ti; cum uno oculo (alia reti 6 respicit, quorum omnium jP f 0 nb >!> hil aliud sunt quam sulphuris (piritus, ( de quo hic ph* ® ^(<* »rimis longum foret) cum altero vero oculo prospicit mineralia intuetur, quxmctallicx sunt naturae, 5c qu* * licam majorem vel minorem perfectionem destinata. JLj,jitfij’ virtute suae cruditatis ex vitriolo, non solum sulphuris P st' ( qui omnibus salibus communis est» & in uno vo ' atl jtior est atque in altero) verum etiam sulphur fixum hj.. S far natura & proprietate pollens, (quohoe minerale pr» ^r'0'
bns inprimis Sc specifice dotatum est) extrahere re . V - e dis tl J? latile facere potest, dummodo liber aeris aditus non jJi*" & sine obstaculo suas vires exercere & perficere q uca ’ £ ^cjr quanto minus aeris ei conceditur, tanto minor qU 04 !^ operatio & effectus.
Hpc ip prxparationc florum sulphuris manifest 11111 enim sulphur a Yitriolq elevatur, tunc sulphur quia u ^ rra )js e| £ ' conclusum est, minimam tantum partem fixi ignis ce" ^^ ,0 ' Vate&,sibi incorporare potest , idcoque neccstc est 1 " (in^ nem tanto saepius reiterare, si sulphuri plus de hoc ig 1 ’^ solo tota virtus yc operatio florum sulphuris ad med>c ^§,0 est) volumus insinuare. Sulphur enim per se nim |S j n co r ff, perationem exerceret, nisi hic ignis ipsi conabitarct .
faretur. Hic sophisticatio putajitiorum, coram st 0 * 1 ^ iettfl, umen celebrium, spagvrt«o? se vocantium medico 1 " ^^,5 tur, qui non satis mature considerant, quxnam 111 ,(s c so^, ( phuri» TCtt Vc efficax vinus iit, sed persuasi sunt ill ain

syU Ur 0 * THELI1 COMIHINIATIO 49)
( sed s P r‘Satum, quod in sublimationc sui arscnicale venenum quali vc^) & terrestrem fcculcntiam deposuit.
»ion- r 1 m ' nus «assus illorum error hinc patet, qui pro sublima- r atio ri U ii'’“ ur ’ S curn v itriolo Sal commune cunjungunt. Cc hae Yc ' unc simplicem innem naturae acuunt, Se corrosivtlm ac c,u ino „7 reddunt, ut exemplum Mercurii sublimati testatur, porat,.- * !?* r 1Uam per elevationem ex his duabus partibus pr*-
nis Cc " f °lo tamen idcirco Mercurii sublimationcm duabus
lc insu art l? u * c °nstantcm vituperare, sed potius commendate Cu hurn *}•atiotierelinquere. Aliud enim est intentum,Met- lt <lcam 3 1Ud Vn o sulphur sublimare, Sed ut relictis istis ad rem ,en sy ^ u °d supra dixi repeto, quod videlicet, quanto minu» 5 ' S mh f hurico «^ustibili permittitur, tanto minorem r streute a “ ca t>'’olatilisatione ignis fixi vitrioli consequendi. Qua- 6c S p D S ot< *° observandus erit, ut sulphur (ine ullo impedimento subtef rftltci Uiat ’ flamma enim sulphuris est Terrae ignis, vel li Urj) , rancus ille ignis iEthnicus, & tempestas locorum mincra- i« l, ’ ccu$ vero Se ardens ejus spiritus est praecipuum agens tod Cm Philosophici compositione , juxta Fontanum,
ty^ ■ F' ll 'e modo , quo fulgur tonitru est tinctura Physico. firln^P a ‘ ha scilicet res haec se habet. Ut quemadmodum pota) ecelcstis tempestas, in aqpit nubium capitur Ce cor*
httin n ’ *°dem quoque modo haec inferior terrae & montium ig; tu ' c .‘ as > in aliqua aqua fui generis recipitur. Quanto magia hsto i C at l u * metallicam naturam sapit, tanto aptior est tub- Cl Eo \7 m Poutanici operis alteri itrgtedicnti. In hoc negotio dcli | 8(' e * Narurst Sympathice harmonicus, potentiffimavi- qn/" H| h>s subjecti attractrix Se retentrix fixandi virtus. Item-
“T^ US spiritualis ac invisibilis, rcalis tamen, vicislimque igyjjj '! c 'magneticus, (magna scilicet hujus artificiosi terti® bet. ^'^tio Ce desiderium ) bene ptrpcndific considerari de- 'hodnv* ^hrandam Naturse Synipatniam, solis Philosophis or-
se7r snitam!
h,t " 1U ° ad rhombum. Recte Ce bene Pontanus scripsit: fine[ u ‘ r ‘ irl ’fie>+(ue$l *dinveniendum,&eflccmpendtum Ub 0l j>*rVo. Qui enim iri chymicis
*' c| "«tiijl' a \ UVfntUte Puanon est bene exercitatus, is ignem lilii *^l’cricm\ laiu ^ facile divinabit. Quare quaMvis multiplex mea * rt, s»vij*\ on reddat jactabundum, tatnehHermetisfilio h'udtics, '’ lnc l? n uitae inventionis meae experimentum pro in- Su 'phurj s "F.Frdiiabo. Accipe Sal vitrioli (in quo fixus (piritus ^ateriaiic’" ‘S"' a Salinus adhuc inclutus latet,8t qui nulla ignis '‘bucut .„i ‘, nd '* x P, e "i Irrest ) hoc sblve Se tbagulaquoties ebrs illud sempei in aquam resolvi. Si vero huic
ticc»

4?4 In Epistolam Fontani de L.P* ^
sicco sali silum pondus dcflavo sulphure pulveri lato arlrl^' gilt igne circulari sulphur comburi finis,ter ram inanem in nu!1 C (1
solubilem, aut quae aquam salsam reddat repsi ics. ficec , £ j, ad interiora vitrtoli penetrare & ipsius cor tangere. £ j,
ragogia videtur este exigua, qua; tamen mysteno magno i’ j, rct, Scabsconditum hunc ignem digito quali monstrat- ^ £l v gncmcum igne expiscari non exigua res est. Sicergb A e u „ti tes Sulpbilris flammae humidum radicalc radicitus cJct> r P ic' Ce incorporatum ignem salinum ex salcvitnoli per tt"T> u ^ri cum abduxerunt, Se terram inanem post se reliquerunt- ,)j, Ignits<*h autem hunc extractum Se elevatum ardcntisfimuni ig nen gid' n> , nu* in flammis sulphuris* iterum ex iisdem ea ipla rems"^ ££ It
r* difficil» Hantia continuo Se simul in appropriato aliquo liib/ect 0
retinere Se capere, is ü Pontamci Operis scopo non mult" 1 ". jjj rabit, quod tamen absque suo contVario idestabsqu* . jjoi) ignea natura fieri nequit, quod ad artificem durxcery 1 ^ pertinet. Nam ignem clim igne connecte re & c6ngh ,l,n rabilis res est.
Sic itaque vitriolum alterum hujus ignis mineralis i"^ j.fi- aperte Se clare indicavi Se deteXi, (icmi Ponranus lulj'* 11 ’ ’ mam St principalem partem, ( est enim vitnoli clavis)
nominavit.
en*
Cum autem ignis a duabus istis partibus resultans eo»
Ccannihilativuslit.qui plus destruit quam aedificati
i,li,s "$V
quam promovet,quod de sulphureis flammis per se j S 53' lis, omnibus notum cfl, quid futurum putas, si centralis >8
ulli
limis vitrioli ei conjungetur? Sicuri in visceribus terra’ c u^ t£ |jii' cirm tempestas iubterranca Se per (e* Se cum superveni ^ £ ,||S nerali Seradicalihilmiditate Se vapdribus, solida maiun 1 £lI i£ in fodinarum ductibus Se latibulis iterum in cineres»!'" c qiii (|t *
mucilaginem resolvit Se consumit: ideoqtie necelsit/
111 huic igni minerali temperatura quidam accedat, fle io immensa ejus acrimonia inhibeatur Se alteretur, nem, ut quae ä flammis exusta Se morusica« fuerunt ’ tem frigidam auram & vapores restaurentur. Se q l,a
tur. Sed inhilominirs postea flamm* denuo adurere ^gci- 1 ''
rcre incipiunt* qiias superveniens aer Se vapor iterum
Ce extinsuit.
-N'
b»
Ita flamma fuiritisque alternarim Se per vices aR ul ’ ’ 0 nip provenientes ex unico igne, cxccrtis luis ingiedientiu' ^, <*
lito. Hia destruit Se corrumpit: Hic construit & * |, os) t:ii’ 1 la
de qua temperata atciuealtcrhataopcrationeloquitu 1 ßci (l ^
ubi dicit. Ignit nojlcr csrrumptt €$gtner»ttt*P 0,r> '
ferfiutte
fert'
iuf*
r ont

T tt , °*THELIt CoMMtMt ATIO.
s«i., . lUn ' igitur insrcdicns ita comparatura eflc dcb
49 f
ii aiV"“" 'Rwur inmcdicns ita comparatum «fle dcbec , ut pcr p^Kioncmprealcta temperatura, uon qu.dcraex fuapro- U (<a enim metallici generis. cui in tota mmera. na-
H» P r virtus non tepentur) sed per accidens introducatur KtT' m tcm P cr:mdi virtus aliunde ei adhaeret. Nam ‘1 U3 ™ m O* t0, " m c omp°(iuonenunumiftanim Ipecieui g '»in n m UOminct ' -luia de genere minerali hmt t Sciendum »tcvtio incrcdicnti nobiUslimam ornnwnn vc£
°iHni , <ntlara ei pcr accidens incorporatam esse , quatabie , • "petficie le cent taliter ipsi insinuavit. Harc vegeta 1 1
m Uv—. - ' _„eartablltta-
esse,
"‘“‘i'eipcraccmrns incorpovur.,1»,...-,
P ct ” c ie le ccntrabrcr ipsi insinuavit. Hxc vegetabilis strn add lrtutfm ' ia bct revivifieandi & in viridem vegetabilita- $ua stt Uf eud' ca quae a flammis sulphureis mortificata fuerunt. *°diciu n ^*' C - ° ' n '^ a vegetabili virtute situm sit, penes illos esto Contr, ’^ U1 cx 1-ullioöc Riplato sciunt, quod ignis corrosivus, natu ralis atUMm ^'^us.absq; additione Cc temperamento ignis tfirn Cll( j vc 3 c tabilmm nnmcioLc lubstantia petiti, plus de* tisljt| 0 1 utilitatis adferat. De quo cum supra in llccapi- Qus ^ ^ um 1«» hic plura addere sirperledcbo {rvyrj^i.f viieulum facere, & hoc opu« cum solo igne minerali C.. . "UH'licitcrconfidfvato 1 octfictre vult, is cum pioprio
1 ericulum tacere, 8t hoc opu« cum imv, >
-im ,ni .P'' c 'tetconsiderato) pctficpre vult, is_ ,
bs v^etnlp 0 * apcrc discat. Subjectum aut« hu)us tertii ingredien- ^"slitin x.' ^ Clicnj »)’ernohdillimain virtutem vegetabilem de- siai tiio .T? comminutum, quod attinet, certis dc cautis nomi- loihjX 3 '“et. Sed potius luificiat idquod vetustus quidam Phl- latiij ?. . co bis verbis protulit; Optimus Mercurius appor- * r £ent ' S >n coriis de MonteFcssulano. Qme verba ramen de Ha; °s V ' Vo nort Innt intelligenda, tanj j Q C p^^iailla ingredienda, in quorum mixtura ignis Pon- Ptr 'Hun ■ Qäi 6u m igne carbonum quidem excitatur, 5c non ntir\ 1lt ' COntmu: ’ ustione confeivarur (qua occatione etiam J Ppl| Uan ' delectabiles L pulchrae flamm* iridis instar colo* br«." • ^) sed cautio est, nc Ii per ignem excitantem nimis
— *•» «wvnvin S a w —- .
^i’Setut lr ( IU ^ cautio est, nc Ii per ignem excita ^Qntatius^ 11111 l’ at ' cns ah agente siro avolet ac dilpergatur Hinc ^S'hien &* t> e^-tperar, niß u/mium excnrittr. ( Cujus 'ghis Bj a dus est ut inquit, Cum mediocri tgntuone. Hic [ea s fl am Ul3 is ca 'ovcm aut ardorem a femetipio pet sulpltu- 1UlS <Dam"| M " bm,nistr3 t, in quo & cum quo multo natura* ^Poie',* fvregrinus calor materiam fovet, & brevi
4 - eie't^nt ftr
^‘v^uuua viuvi .. .
,, „ .vanus ait cum exiguo sumptu per gradus Sc
^‘l’ e tinis v 1Clt ' finde etiam Paracelliis in libto de thermis
l> - -• */ ..ut. rtr IV*.
eoldfjj'', “^1'ontanus -a>
uat CUdlD Ivllttwvisvw ^ "
tt’r>rm„* ult Calor nativus multo gratior Le utilior «st 'ö"l> 0 , 4 wr.... .. . . ° .. .. t,
rtgrino ~ai - v^aior nativus multo gratior ot mmui e>> pe- ^iitti M» ^uiconlus iste igms sulphureus, vaporem & fu- ^stura ; CUn ^ em «dam excitat, qui aliud nihil est , quam naraatura , aut sulphur Philosophicum immaturum

est, nccestitas hoc compendium subminiftvavit, q L1 ° ditate aeris prius cörigclari ( de qua cbngelatione aut cum suo simili corpore metallico apptopriato debeat : Tunc enim in applicatione ad hunc i? nrl ”’V" c op f , & liberius cum illo agere licebit. Non insicia* >bt*. . slS jl' ( '
cti curientissicc* aqua: metallicae., etiam alios ^ clCll (\ (i ilc s .. les (qualiter Paraccllus omnes Mercurios cor poi m 1 ' a £ jiit^ ect ) inprimis vero Solis, vel etiam stell* signatae, a * tionesnidoneos este. Quia vero Paraccllus superi""'^ ( D
irm ri' Ptlllln n<»rr<»rtii*nMs s*sti«sAisinni fid
monetallo, persequentia verba testimonium gl0^j COrpus (idestMcrcuriQ corporis fui) terr*adcb>a'J (pir’1 1 m t)u* comprehendit (quod de subtilibus essential* ^ u j tt J
(ingentibus est intclligendum.cujusmbdietiams llllt ,l ^cO* 1 ' rois istis visibilibus tubsiint) in & cum ipso in tc
vetti id est figi oporteat. Sed de hilcc satis.
4 96 In EpJSTOiAM PoNTANl Dt L. V- •{(!'
turum,quod per artificium captum (eomodo quo fijt^ phuns per cnmpanam paratur) singularem uliini habet P‘ r |$ lura piitcipitatorum incentione, quod etiam nuiln^"^^' pote st,mediante aliquo fei mento aut additione dc alicjq" ^,^ se fixo, quod vel de auro ipso, aut fimiliauroPhiloI 0 !’ fixo, mutuo sumitur. De quo plura non dicam, hi tantum volui, ne quid cum hoc igne cftici postit, dc cU> vaporseii i uinus & fl.miuix, lilcntioprxtorirem. .
Quantum ad patiens seu (ubirctum apprbpriatiiui att" 1 ö i> ,{ Ignis invisibilis cx visibilibus flammis Ic inserere & incosi ^1/ debes, ut usto verbo dicam metallica massa est, qu# ^ torporibus Frigid* qualitatis constat, quorü unum est äl l' tualis sicca & currens, alterum vei b est corpus terrestre $ limatum aut caldnatum, & utrumque in pastam amalgamatum. De quo Pontanus ait: Sumatur O routrineae I’hy/tcaQsc. snt,^
Qua: vero illa duo corpora huic intentioni idonea 1 c( i<r
busvcibis, qu* ex tabula Hermetis allegat, innuit. ‘ .
& inferiori. ^ f’
Hoc opus tamen etiam cum horum corporum alte electionis lubitu perfici potest, modo prius per artc ?L, tstfy 1 ' currentem reducatur, 5 c apertum spirituale metallum if £ ^ fiiW iit, ( Nam sine corpore spirituali, nulla sublimis Tu'”".‘^00,^ sophica fieri* aut artificiosum quiddam prxstaripotest-^^ta 11 illa opera, qu* etiam, sed non hoc modo, hinc oriti p° quam minora particularia, prxterimus.) )ji'i»
Quoniam vero operatio cum tali corpore viv° V j lll tl tl ^j
"*"S i
iit*
<S'
,n> J

Epistola Hai MONis 497
Epistola haimonis
^ Vwtuot Lapidibus Philosophicis mate-
iiam luam ex minori mundo desumentibus.
Um universis in arte peritis notum sit, quod quatuo r
^' nt: ^P'des in Vhilosophia, de quibusPh'lofcphi cum L&jS magna obscuritate tractarunt,artisque modos per di- vsS^Vcrla problemata occultaverunt, quorum quilibet io it'en opere 8c effectu exteris sequipollct, ad quorum ta- ttlli ^Eicam multi fideles laborantes ex defectu sufficientis in- j\\i pervenire nequivere: Opera; pretium facere videntur p ( ’p’ ,l< "Vinitus illuminati probeque instructi lumen aliquod fu- icu ‘ 1crc inscium, lapidumque horum praeparationem abob- (i Iu * tc sua vindicant, ut gressus bonorum operantium in rc- ^ . euiitam dirigantur, atque hoc tenebroso ex deferto tan- 'J'*n serram sanctam & benedictam feliciter deveniant, ( Ctt pi- a P r °l 1 tcr conabor ego magnum laborem, quem a longo ali\/ Dr<: Cllc3 c )hsmodi operationes versando perpeslus sum, m his > C ' u ' ( ^ tr 'tenuitatis mcx conscius,duntaxat unum modum ex tifs explanate pro gratia nubi infusa a Domitio Deo al- '[ tl0 >qnihac in re solus operatur mirabiliter tk nemo alius. A^tnditc igitur verba Aristotelis qui dicit. Recipe lapidem! "Malern, vegetabilem, mineinlem. Sani multi fuerunt qui o- sunt, quod per hxc verba demonstrantur tres lapides, aut Ulf rcs ' E S° autem dico, quod solum est una res, quae est mincti* jubilis & animalis. Dito ulterius. Iste lapis aslimila- t ctVi ^ Uo dammod° rebus mineralibus, & repetitur in quolibet Co j E 0rc * in quohbet homine , & cstconvcrtibilis in quemlibet dtrs ^ ^ c °ntinet omnia elementa,& dicitur minor mun» tntl ’' t . omnes virtutes activas SepalTivas habet, quas habent o- la P>des montium mineralium, imo ista sola rcs habet eas P'dib 0n s t° rCS ’ ^ mihores in arte , quamcxreperiunturinla- I cal cl ^ 5, u f l ' ll ! r dHis,coloribus, salibus, aluminibus > boracibus, OUaiv, c S ‘ ■ ^viabuius veritatis nihil illa est excellentius,nec quic- ^onn*' 1 ', 5 P^^ntius.
bus ij-f p|' l ' s ni °ntes stantes quotidie pr* oculis vestris,in qui- S u odoflv '\ °Eopborum rcpcritur. Gaudeo ego gaudio magno» S c j t0t 1 ^damvobis locum in quo omnes illum tolletis. ^UOrnm ‘ tac l“ c < l uo d primus lapis philosophicus in caeutV' nc »k«itm de quo versiculi.
' e ‘' 6. U Mon-

Rei bin * &
Res *a-
!De 4. Lapidibus Philosoph
Montibus in binis crescit, non ultramarriis Hunc decidentem cum sanguine tolle recentem« Secundus sub montibus matinis tollitur.
Stratis jactatur, visus sibi deindcncg3tur.
Multi spernentes ipsum, tollent sapientes. .jjj
Tertius lapis in arboribus capitur quarum folia fiint C»|r Qui lapidem nescit sciat is quod in arbore crescit Quartus in occulto nascitur:
Est spes dum foditur fett gaudia dum removetuf Hos fallit, castrat, illos infernat Sc allrat.
Nomina hic reperto : Scorpio Diabeste & Rebts.
C Citotequod ars in multitudine rerum non consisti' Ocum per hsec nomina noveritis lapidem» diversi* va jectis non indigetis. Hinc Philosophus.
Non nisi vas unum labor unus coctio 5c una. ^ j# 1 Cur consumitis in operationibus vestris ita long* 'tempora cum scriptum sit.
Haec ars est cara Se levis 8c brevis, Se quoque rara- Imperiti vix acquirent illam nisi a Deo gratiam Hinc vobis humilibus loquor: Quid quaeritis in ca P manis, in stercore, sanguine See, cum Philosophus d< ca ' a , ^ noster non sunt caprili,stercus,nec urina,nec sei, nec firmo ipsum utique veritatem dixisse. Sed super ho< j )|f i bis subtile problema ( nec dico superbis) Audivi c I uC ^ ( , (; sil'ij, melicunr velle mori, quod triticum non estet (irnella > '
panis. Quem in posterum vidi este peritum in illa arte ’ icilicctsiumcnti, cujus occultum manifestabat, &* )C ,
fiebat.
Ulterius dicit Hilofbphus Quare convertitis cörp°'j ( -p C ci f ' lica cum scriptum sit; Sciant artifices Alchymi* ‘l u ° I „r< : ‘^ rerum transmutari non poffint, nisi ad primam nrate* cantur.
Sed stiper lvoc dicasti vöbis subtile problema
Non faciat ars per sc, sed natui ä mediante. . fV atl Relictis autem illi» Omnibus, siloque loco ac pteci^ ^ f ||r ^ proponam vobis modum aliquem,ut simpliciorem, tioremex re aliqua bina, qua: ex quatuor rebus proce quatUor clementis,uec.non cum quatuor rebus liiblest cadit, duabus visibilibus Sc duabus invisibjibus*
TOstitruo vento, grandirte Sc pluvia. _
Creaturque ä terribili, invisibili. £ 'ort*
Qua, omni a sic patent.

4<$
, nisi ha-
Epistoia Haimohi ,
Contcutur pratii campis hortis quoque fy vis
Viliter excoctapct doctos raraque facta, , , ■ ■
tterno est, quifeit Si scire polstt, quus sit Ale y >
Clt W WS vci perfectam notitiam, quod sic patet - V« derideris qui nescis qute bona quaevis, ^
Akhymise summam scis, sncnvnovcris iiiana
betn. SusticitAkhymiscRcbisutnonplutarequira >
Vera via ac methodus sit modo not a tibi. , ( tr t
plane nullus est qui suo proprio ingenio vel scienti p tJ ' T ‘ tractate, donec transferat in astum verum, sine dctrirvien^ Cc,r Voiis capitis aut oculorum, nisi ex aliorum damnis ltb' pr _ ^ ,Vc, 'it pet doctrinam philosophorum vel doctorum Se p ttl
kern non perficies fine doctorum documentis
i^am non tutus eris, led dispcricns morieris . . ■
j 4 qut charilfimifilii praemunio vos per hanc cprttoUm , ne 'damnum vilctudini*,vestta: incidatis si hanc rem tractare vorn
Wtitis,
Vm
t*UtVU«UUV>> va* --...
ostendam vobis fideliter locum ubi lapidem nostrum tol- Lotus Lui ^ ? >ioi * ccrct d 2i morose cum magno silentio, Sc accedite po- fodit Vh.
R Ä( . mundi, Ac audietis tonit rum tonantem, sentietis ventum
ridebitis grandinem Sc pluviam in terram cadentem, ttrr» ^ lc * c l uam desideratis, cu)us finis est cultura & fertilitas c ula ^ sua excrementum sllud nostrum beneficio natursecir- „ u s IWt omnia moventis redit in nutrimentum nostrum, & ex ^‘ tT 'em 0 incrementum corporis nostri. O quam mirabile m * utatt homini hxc scienti. Hasc res dia est qu* valore suo o- ctlln a l"^ CS montium mmcialium >» artificio Alchymi* prx-
sc^nv f Äm quocunque tempore volucris maxime in vere,-*'- P-fit
irrten» " quando twnc ^ctivaSi p.issiva virtus cum
sii), ma ' 1, ’.l )cr humanae natur* commixtionem temperatis, tü. tem f ere .
S' s )rmsta Jc commixta, tdcoque fortior & prxilantior. h^bcfin 3110 * tU c l us kectificatio post separationem est, quando ** V fei. fit aq u tCtta CX aetc> ac l ua ex ‘gnc, & ignis ex aqua, Aer ex aqua,
«rra ex igne tunc habebitur ex re res. post 5J e “'o e jus est commixtio post compositionem , quando ita ut a,, 1 ? f^kcta compositione componitur hxcres mrem, ke rem. K m ac l u ‘'» 'n. atr* ignis, in igne terra. Sic habebis ex
t{ntt um CW' t s ,pci ^tetiam divinae pctfcctionis Rcbisagitin drum%rn,.r ‘ u PP ol hum, fit in formis plantarum videbitis ra- osi» rtzulantem» fit fulgentem vera luce claritatis.,,
> > - Plt con-

fVO Di 4, L A P l D 1 B. P H 11 O S o P H ’ „fl* Ut concludam, colligitur hac res caute cum gaudm tur sine omni pretio, apud apothecas non invenitur. suam bursam teneat clausam Sc precium sine quicse erC ’ |s pst' do quidem omnis res ex apotheca, qtt» aliquo c** 11 *
«io fiyc magno sive parvo,mendax Sc inutilis repetitur lP tisicio. H* enim margarita in plateis colliguntur »P , calcantur. (Quassi habueritis procedite cum ipsis ut in ne, rectificattonc Sc compositione diximus. ■ v o(*'
Sed ut satisfaciam. Sume cx lapide ubique reperto st* i/ tur Rcbis, Sc nascitur in duobus montibus, cx quo i uVa, < jici (t ! t sumunt volantes, & non recipias ipsum nisi recentem,st'" binares, Sccstlapis proprie Philosophorum, posl<l lWl ' rkm separatus est ä sua fece ut audietis, estque siriphu* curius Philosophorum Sc peragitur in duabus naturis h"^ f( cip'
sicca. Nec recipias ipsum nisi recentem, id est non deb * 1
nisi recentia Sc cruda. 1 uvi* 1 * 1 ’
VifiiäAtit Destilla igitur aquam pallidam & subpallidam indC'U 3 ii) fi?" sater postea augmenta ignem,Se sequuntur feces soetidistim®’ plcii 1 ' 1 fetum L,P satore cavendum. Adhuc augmenta ignem, Sc emanat" ^ rubicundistimum, serva eundem ignis gradum donc ct leum destillatur Deinde fumus sequitur quo oleum c ° (( j S d*' tut in modum sicci lapidis,quemfumum nisi bene lcrv*' mnum sequitur operis. ■ f
Et sic augmenta bonum ignem, quousque omnis t" 1 ' verit. Postea infrigida Sc in fundo vasis est terra n 'g^ ypofa. Sic separasti Rcbis in suas partes, m st lial1 alia latitat vis lapidis, praeterquam in solo igne, st'. . ffr"",. a fumo fuv condensatum, in forma sicci lapidis, f uX * (iib sl »em. Ex igne fac terram. Separa clarum caute a turbio ä (pisto, hoc fac sapienter 8 cdilcrcte. Ascendit terra quod est alembicum, 8 c terra est mater Sc nuti ix c ^ lllC l , a in - , Terram itaque abijcc, nec non primam Sc fecundam ast quae postea sequuntur feces foetidissimas, ante igucn' ^
exeuntes, Sc solum ignem cape. Pone itaque Lapit * 1 -' 1 j i^a fimum vase obstructo per 7. dies. Postea cx cinenb u * lS> destillabis aquam aliquantulum claram, Sc sic desti" 1 ^ t jus humotblitas finiatur. Aquam destillatam iterum l^jlla 1 '^
huma, Sc destilla sic septies Sc feces quae remaner* in e M serva. Et liat feces sunt ignis Sc sulphur Philofbphoru ^cii' 1 ^ ita habes quatuor elementa, duo inaperto ^ c ^ uC> 1 j t vol |ltJ (, Jam recipe utriusque partes »quale» conjunge in ^erf^j. usque ad collum,caecurnq, alembicum bona lutittira ^^111^ locando in cincte» cribrato» super fnrnello apto, > 8 ''^ ^ ^ c^ (
siraado» Xusc videbis aquam alccndcrc Sc deseco«* ' v .ip

EPtSTOL* Colum. ALVST^t
^iWavemscia. medicinam eff«
8li & tcci l>e medietatem aqu* P r * d ' e ft operatio ad
dvastumcanmtpevomniautprm s - lt Mercurium.
tribus vicibus completur. r » ma V"*. secundum
Jwndaduplic*. Tertia triplicat. Operare ultcn« ^“igemiam & potieris optato. _ _——*
EPISTOLA. .
Cornelii alvet a] Su
äe conficiendo Divino Elixire, siveL*
pide Philosophico.
DEO OPTIMO MAXIMO _ Trino & uni Sacrum. *
SHS.EN1SS1M* AC CLEMENTIS-
EHzabcthar, AnglixTranci* 1
ri« Reginae &c. Principi in omni fortuna moae-
ratiffimx, fortiffimxque, hnmiUm* alseripta & consecrata..
PRIMAM OtEKM.
Innomine Sancti Vei pro primo oleo sumo Salis libras jo.
Tanan optimi Vibras 3 °- . . f • «eVsarittCMOnit® vi- Salis Cinerum ligni queremi, autfagijVelia m
Salis calcis vivx tantundcm scilicet libras 5.
SulpVuuisiibvas to. . .»«miV
H*e sigillarim contundo & eribro, tandem diligenter^ ^ y .^
eo.tumpcr parte, «quas divido, divetsisquc . - quan .
eatis putes impono, quibus mox infundo ace . m ut
*** video necevfc forejonoque meas ollas ad lentum.ut
f •"‘luium ferveant.moreoque materiam,ut magis p «jj,i
* ct ‘«mnu, salemque extrahat putiorem St plane aereum- U^
r S° aliquantulum pet semihoram seilicetbulhent, 1 ^ inrUna-
ut reiidentiam faciat,tuneliquoremtUtmperrnem
1Q netn invase altero effundo .colligoq; ex singulis vatii omne «quotem datum,collectum liquorem per linguas tutu de ^
P '° r evadat, carcatquc omni sece.moxbunc liquorem , , c p lS ^ndeli, impono pto ratione quantitatis liquoris, qurbu* • ono
l

$©?, De Lapide Philosoph- . jmpono sua alcmbica & designo in fumis ac destillo st 11 ! liquoris, infundoaludcliumremanet maretia cast» nCl quit sicili tactu pinguescit & liquescit: quam materia“ 1 ' ( fd lern plnlolophiami. Interea paro mihtacetum dest 1 " 31 <juod iterum relolvo in liquarem. iA<$'
His factis invenio hunc salem assumsissc formam i
rum, cuiolco addo aceti boni ter destillati duplum Ibip ^lii
• ___' i, i - . , ..r...
& ’.tevum destillo per alfcmbica, ultimer lic perfundo M’
aquae vitae, quam quintam essentiam vini nuncupa" 11 ' 5 '
rum congelo per diilillationcm. Omni jam humidiiatrf ^ ^
postremam destillationem evaporata, augmento >S5' 1 ^>5 gradu, tandem altero, ut materia oleaginea lapidcse 41 ’y Vicisiim augmento ignem ut omnino indurescat
Hunc lapidem contero citissime stc pono in petram iit ultre m oleum resolvatur.
Ibl^
y
• slU c
ii^V
Hoc oleum dulcore omne faccharum decuplo
in scutellis vitreis diligentissime colligo,totum c»llcct"^^li>^
C er ignem in lapidem eongelo, cumque lapidem c , on* contritum impono, & igni primo lentiori man“ 0 ’ M,f " ' ■’ - • i vit>' c %a'°
Vritx veibaddo vas recipiens magnum 2camplum
12 . horas ignem mediocrem excito, &tiim paulati< I, *' , ?rfdP 1 ........„J..? a»__J_e:L . V3 5 ' <1^
per gradus, donec incipiat candere cucurbita: tu" 1 ^ ^ v ,,„
ens dimoveo, & liquorcm.fi quem dcstillavcrit,ciie |0 l cipiens rursum euembitae ori applico, optimoque I 1 " 0 ,- rs) ci slr \ munio, circumlpccteque hic agam nccesle erit: Ha" 1 cfi 3 ^, sunt hi spiritus quam ut velint recidere, nisi caute aga £ H (iM, primis insultibus invigilandum est summopere d oncC t)( ,n' l * l f j Ierint:, relol vanturq; in oleum,postremo vero spir"" 5 o r c( ; * Tocmnr.fcd citius in oleum subsistunt, quam velint P'^jgiir, est visu valde delectabilis. Augmento ignem mag'* * C i, f e. ^ 'OrjattOlei triduum continue quali velim cuprum aut ferrum s"' 1 'pd ^, Ph. di<otnt dem colligo meum sanctum ac verpdivinum °1 < ' UI ”’ < 1 aü'* , :s< i c rubinum excellit dulcore faccharum, ita quod si un tjj d * 1 ' 1C y jus blei infundatur quarti aqu®, illam in suavissi^^^jpva 1 ' ^ simum saporem convertit, vinum mirum in modui" boc est verum illud balsamum, tantis requisitum - , ,pt^ valeat pro infirmitatibus curandis edicere quis q"^. poC^L, virtutes cnanare quis poterit ? Hasc est basis auri ^' rC 'ch s jj.
yiostro redemptori ac salvatori. De his virtutibus ai>H 0 ]ci . tiu"> V. S. R. M. Pro nostro instiftito opus est. dd'^"'
team bonam quantitatem: quod oleum vale V"f (
®d usus diversos fervo, sicq; habeto primum *»
^bicum appellamus.
i»
h
Hic est vera illa myrrha quam merito debemus ° q > C pqu3 (l£ ^’|j)'
Hac
Jsiotic
^quan
’°phoi
qui
»*nu
JOtpOl ^Nl
v afi vj.
*' c goti
P r °cui
‘"Hui *ffervi J^etu ? lc a c iungi
P<.
PL“* 1 '
^hilo
Wuti
Ut
*vt».V
btas

Epistoia Cornei. Alvetan*
fi
ro ote-
SECFN DVM OLE KM.
? r ° secundo oleo accipio.
Sulphuris vivi libras 10.
Tartarüibras jo. fs.
Sjlis Pctrac h'sras 5.
Argenti vivi Inblimati libras. 3, oalis Armoniaei hbr j.
os im f' contu,a & ctibtata commisceo, & ut jam supra de tn q „, m ; factum cst, ita hoc ick in per illud idem regimen hoc ^°Pbo fl ' Ut '^ un ' °kum facio : quod oleum vocant ver« Philo- I*
^H la rU ™' Nam praeter hunc ignem nullum alium reperimns, ******* ln terram nostram id est in aurum: hic est ignis vere ele Vu.pri eotn 0 'l ‘ b°C oleo nullo modo (unt paranda: medicini, w^tallu.
bus m 'ous nostris humanis applicentur, led pro insirmitati- V q (] . ct allorum & gemmarum medendis: Hoc oleum itidem tl c „ Q . tc ° bcn'e obturato ad usum servo: hujus etiam nostris P ( ocu" S • . na quantitate opus habeo. His duobus oleis jam finr u j tatls ' ta procedo : Accipio de quolibet oleo libras 3. Se eff C r v mva k vitreo magno conjungo, cum magna cautela ne qr>e J 11 "' Bam ubi se se attingunt ilico suos ignes excitant, fit- hi c ap 3 " na ®c vehementislima ebullitio cum jactura nisi cauti iunop tUl " Sed tum pono illud vas in quod volo haec duo cem- Po(f u m ^u a m,, 5 t paulatim infundo postremum oleum: Facile Dtu 01 noc ferocilsimos insultus reprimere, & tandem per Bal- Jl^il .Per 3o, dies circulo, ut bene uniantur: Tumvocatura ß;, < 7 °P'rissperma metallorum. Hujus pro quantitate nostri irv 1 °pushabeo decem libris.
Nerea haec facio, Accipio.
Salis petrae libras 3.
Vitrioli libras 3.
Cinabaris. lih. 1.
Viridis acris lib, t,
k^»h»beo^ultr^ ' 5Cr ™^ CC0 aqtttm fortem,hujus Aqu« 9 -
4£>KA fORTIS,
^tisu ct * a ^ ust accl E > r° l'b.cui addo falis communisU-

f 04 |D E
Lapide Philosoph* AQVA RFGIA.
vpC /
Et iterum per alembicuni destillo : hanc aq»aM _ v ,git regiam aquam, & hujus pro nosti o instituto opus hab libris.
Ill<
Accipio auri pui i libras 5. sive tnarc»s 10.
-r- . - lt j»t
Argenti vivi marcas 30. seu lex tantum quantum 911 Ayitt*
*** ßs^ä
amalgama» quod divido m 4. aequales partes, 8c d' vCt . fair vasis in 4. scii, partes amalgamae impono, mox a< l ua ? simplicem & non regia superfundo, & moxsincipit p cr JJ) ai' cI ac sic argentum vivum resolvitur & ab auro separatus» ^ que aurum in fundo vasorum calcmatum&puristi |T ' u
vero in qua est argentum vivunr dissolutum, per
in illud yas proi jcio & pro gemmis pretiosis aut aliis > aC ! ptH’ 1
fervo: Nostro interim indituro non amplius erit u / lll u3 c 0 ' , net ut ajcfcam calx auri infundo, quam auri calcem at L r iib (t , muni limpida lavo & desicco, iterum eodem vascss',°| s trij: / pono, cui addo aquae regiae libras 3, singulis (cilicctdiV^jlF partibus,Le mox inquam aurum resolvitur in aquaififl Juto pat aquam rubentistimam, mox addo vasi alcnjb’ ^^1* destillo lento igne donec resideat aurum aesi foret bby^p»
3 uatum, mox obturo vasis orificium,& pono in balnf ies viginti & unum circuletur.
Et quum omne metallum miniis a natura perfessl»" ^ gi* te nostro sacro Elixir, quod intendo gratia Dei Pf r ”ss t jnp e( „ tiam V. S. R. M. ac & Reipublicae vestrae utilitate, P° ' r ctilltmum statum,scilicet auri obrisi mutari & transm ut * ,
ä proximiori perfectione intendo: quare cum argc»tU^p>^ sit imperfectis perfectius, plenaeque pei sectioni 9 fl • Accipio ergo argentum commune ut negotio "' slr
loco fermenti: Accipio inquam marcas quinque arg aquam fortem communem in aquam smaragdini
vo: quo dissoluto, sicut dc auro factum est, ita ago cl ^ lT1 io^
hoc,scilicet inde destillo per alcm bicum fere totam ac i. , £) d^% consistat ac si esset oleuqr olivarum, fcd omnino v11 ' depono alembicum & vasis orificium occludo, & in
^ auro circulo 21. diebus: H* duae circulationes ^
priorum circulationes simul eodemque t« 51 ’
porc fiunt. £
Totere
nibi
us v
«ts* pu JstO(J 0 )
losophi
L>eViis
attialg;
i<it
Haccf
‘item
»ut
5'
biicio
)b,»ia One riva, donc fio m
rum
aqua llt.vi fVtc C pio ; tum do,i bu s nui diti «e
|UJ

JKtl
De Lapide Phiiosopw' soj £j1C virginis* menstrvvm
t & Aqua Mercurialü.
"«5 scilicet dum hae circulationes fiunt, hanc aquam facio,
ni&J at l uamilt camPhilosophicelarent. eam diversis nomi- » VCIUnt . ut Lac virginis,menstruum, sed potimmum niO(Jos S A< ^- uam Mercurialem. Bone Deus circa hanc quo-
l Q soßhi * t0t crunt multi: Nam haec est clavis totius nostrae Pht*
Sic fL; *’st Ua m qui non habct.in naturae thesauros non intiabit.
°' A «ipio Argenti vivi lib. z.
Stanni lib. z. fce bist-, Pll »mbilib.j.
ar stalo a ribus ^ ac ‘ oam *'g 4maeomo ^° quo supra d( auro,hui« ö ma? addo argenti vivi sublimati lib.j.
Sui, huris sublimati uncias octo.
Arsenici. -v
Auripiomenti > sublimatorum quorum-
Haecs Salis Atmoniaci 5 libet uncia* u.
titfj^^^^digentistimh contero aut pistrino,aut supra porphy-
m 0 p c c ° mm ue terendo, donec pultis mollitiem induant, hanc a m mduasautplurc*partes divido,Sc per vitream retorta,
'licio' dCm bcn ' P et a lcmbicsi,sed citius & melius per retortam g 0 a quam quam possum,8c diligenter colligo, retortam fran- don atT1 abter eximere materiam non possum,8c iterum contero cj 0 tctUl sum pultis mollitiem induanf.tum demum iterum elido > quam priori collectae addo: ac iterum repeto toties,
»ou • 1lbca m huius aqa*libras io, <)ua aqua collecta, eam po- kum" ^^^' a a d circulandum,Se hujus aquae circulario.cum alia- aqtt a rcturn circulatione fieri potest,ut parcamus tempori. Hxc littst' 11 '* 110 " 6 ^ a cr ‘' rubicundissima ultra quam dici pot- P r ' C ios!sf^ US udmirabihs ad multi,maxime pro gemmis
pioau CU ^ at ' S omnibus supradictis.in nomine Dei summi acci-
t Um J 11 ’? 1 Primum circulatum cui conjungo argentum cireula-
do,ita' SdUOblU a ddoio. libras aquae Mercurialis bene moven-
bu’s °p n ^ m B° 2c pono rursum ad circulandum zi. diebus, qui-
nuis V^' Uperio vas 6c augmento ignem tribus diebus conti- Mdtrtmt'
^olub i COnfiant & proportionalster conjungantur,ut sit in- mum tf*'
«celest C 5 natuta: mattimonium, ut procreentur nobis heroes tura.
• u g>um ß CU ), S setva nos > ut hoc tuum sanctum celebremus con- 'Uutinn, c 10c usturae matrimonio Se divino conju»io seripse- ^mo,i^^''3^^^ud intellexerunt non video,labem paneis- tum 'cxinc luo. Hic primum fundatur lapis Philosoph«*»
Ii j HIC

f6
Epistöla Cornel. Alvetam«
HIC DESIIT NATVR4 NFN C incipit Ars.
H is factis habeo in promptu duo vascula vitrea, lutoria appellamus,8c lapidem hunc gloriosum
pi'
t:
caute divido, <c illius accipio uncias 4. & impono vau - if
dicto, cui addo dc oleo philosophico sive fpermate
decim, 2c ponp supra cineres tepentes tribus horis 5 i velim plura vascula ita parare potero, modo habeam ®
/t/ a rationem. Hic videre est mirabile naturae arcanum > 1 r ul ii' 1 ! Aurtftuu _____ ._ _»_r_i..;_:__- vivulm^ip
,/»/m
gtntum
enim aurum (uo corpore Sc resolvitur in argentum vi' .. quod fulget quasi foret stella, cujus splendorem ° cU nonserent.sidiutiusyelimusillud intueri,mox suhlest 11 ,' • >p* gentum vivum ipsius argeati, quod loco fermenti positum est. Hoc argentum vivum non minori splend" p«'
saliit’ msi nurwJ fitlnrtr tMa* m ime sUl' . .->1^
<iebit,nisi quod fulgar ille magis palleat,alter autem rut; .
• " 1 ■■ . >' » >' — cr lt Lui
olfit """
lectabile prosectoIpectaculum, colluctatio horum cl _ ll L,iid'
dissima videri, verum fateor, nemo est qui hoc po* 1
quin exhorreat plane.
UIH ,AIIW.IV«. a. J V . , stsst
Dominus Deus sanctus in seeula seeulorum glorM'
. S. ■ .«vm 1 . -e
V- S. R. M. ut videre dignetur hoc magnum Dei 1,1 l’ aC
meamque vitam eo saltem deducat tempore quo
.deit*
fetus*.
tuitu.
in gloriam sui nominis sancti V. S. Jt. M,
Amen. .... ,,.t^
Durabit harc nostra: naturae Eclipsis circiter ad ” or j^is t all< coibunt in unum corpus, seque recondent suis cifl* 1 quam unica illa Se divina phoenix. rurt^'
His ergo absolutis transferp mea vascula sancta in *?■ j } jji f. tidum&tantarc omnino indignum^nisi certclaterct -geih' sterium. scilicet in simum equinum calidum pern’ 3 ”^'vii)* 1 ’’ 21. diebus, quibus absolutis non dubito, reperiam l> anC j c (pi< st materiam nigerrimam & visu indignissimam, |i
nam latere in hac 1
: nigrovt ruboris infinitam quanti» .^,ilv transfero eadem sancta vasa in balneum etiam zl \- 0 ci^
tcrea sit albissima & clarissima, tandem ultimo tran*^^ rc'' 1 ' Vasa in fornacem revcrbctjationis ut ibidem (sirculctu . $c»
ficetur n. djebus. Et vertetur in rutilissimum sidg 0 ' . u j
....__st f._x /7^ ..i»A,^nlpe r “ i
tf'
nunc invigilandum est summopere, ut sit calortcP^“
a tprmentis pcrpcixy - ^ u in i*", Ariim divinum Elixir, ac ita gratia Dei perficitur.
jjucrint vasa cautissimi eximendum est Elixi» » & 1 »a s,1<
Sa nfto<
111 Maj,
^Urrio ^ioril
«tic
di
poli
; c m tn
V-S.R.
•"entifl
Vc "etu
ls -nat
b °na.
AS
is
tura,
^Li
,a scn
1
qual
K
tUrj
het
ton
per
«Ite
»10
/

'Wncisgfj .^ 6 Lapidh Phi ios pp ii. so?
fle ditisT' C * vant * llm «t par est, lanquam res longi preciolilTi- Sn' lrna ac onan ino divina. Dominus Deus det de lu« 114 Mairft! 1 '“ V s -R. M. ut ea in gloriam & honorem (uae divi- C* ? t,s matvsr.
^ioT^ quomodo hoc dono Dei ureydum sit,Se Ü! a ' 0 ,i » 0 n ll m t lltlplicant,um »liäs V.S.R.M. aptius Sc cum i pol >iccor C T™°»c » si praecipiat V.R.M. factuium ir C| itcr L^ Uarn .’ utn ‘hter.Prccor insuper digncturV.S.R.M. st.M nr _ C ?5 c *P cre » placido & henigno vultu, & quod Cnt >flima i,'!' 1 ™ ullo dubio me facturum sciat Vestra Cie- >u r , w . a ' c st» S >digneturque V.R. M. clementeranimad- , U,T ' fiat'citra'i°n no “ rum negotium tam sanctum,tamque divi- J S,n arnturK,r- am perturbationem, ne intci tui betur ullis mo- L ar n a vesln ‘ non vult ullo modo. Caetera spero per Dei gra- ° 1 '*‘ Londini A* ni ^ ma ^ Clerncntiflima Regia Majestate
dmi Anno 1565. 14 . Julii.
FINIS.
As tronomia inferior
seu Planetarum terrestrium motus
I & variatio.
) kgula Dominorum domotum & exaltationis haec est \ ^°minus domus exaltat Dominum exaltationis in co- V‘°te Sc elementis ad statum altiorcm ,&ad perfectio- tur n ' m deducit. Hoc est,Dominus exaltationis meliora- L Unj 0 . n ®°minus domus suae. Exemplum. Sic Sol a Marte, taterjj x a ,. ncr *&c. 5c hoc fecundum specialem ejus proprie- p^ u »“l at >hus Zodiaci sibi insitam '
*>Ualit at ‘ ara I'° »ntem hujus Domini dormis talis est fecundum illa est t eit> . B n * dextri , 8 c naturam sinistri a sua domo. Et ttir e certislima & infallibilis. Sunt quatuor na-
bet t ttt ^ Un d° quatuor in coelestibus. Et hae complent qucmli- COrn mi*, mUm ^ exaltant & deprimnut, lecundum Magistcrij (V,i Innern, Sc ista praeparatio sit perfecta, petilus jj. terrenum exaltare Sc ad rubrum colorem ^'rii« tin C i' MC ^ Pacetc a ' s Philosophorum tinctum, quo *'°do ino-a^'r . ua eorpora,Sc praecipue Lunam in Solem,ho? ecdat.fiue omni fallacia.

RXaltatif Salit fer Martern.
ye>$ As TRONOM IA lviüERIORj S® Ä
Sol exaltatur in domo Martis. Hic Sol est Domino*
dP
donis, hoc est aurum exaltandum. Mars v«»ö D otI V Jtl )i# mus qui exaltat. Ergo tinctura Martis elevat Solem a ". s j C s £*• altiorempraedictum.nec alius Planetarum. Quiaitaqu* signum igneum Mars primo venit vel reverberandus in crocum subtiliflimum, vel calcmandus per minera' { ^l' igneum appropriatum, ut est sulphur aut Antimoniufl''^ r «rem- jam veto lignum proximum ad dextram e **. ‘ $o|' queum.signifiaans quod proxima ejus operatio est fol 1111 vatur ergo praeparatus Mars in Occidente donec nlb ‘^ 1 ,in’>' mus fuerit. Ajterum signum proximum est ad sinist ra sijC' lum Tauri terreum. Igitur solutum Martis coag u l ctU mam terrae seu pulveris,tunc tingit sed parum. ' nir P üb
Statim tunc sequitur signum Geminorum aereutn- *8‘ B qi^ vis ille erit exaltandus vel sublimandus per aquilam .
▼olueris.seu »er Sal avmoniacum,vel Mercurium sub" ^qiiv utrumque. Quod si rciteravcris plus perficies. Gera |sl tc itt
tur signum Cancri aqueum. Solve igitur ac resolve ^Vj c n' tuum exaltatum vel loco humida ac frigido, vclcumc 011 „ 0 |;(H tibus menstruis in aquam vel liquorem,in quo aliq» ot,e ^pi°' candetcm vel solutum illud coagula , quo plus eb mclio*’^.
»ice super aurum in fusione, tunc tingitur in rubicui''iji ^piO' «olorem,quod est a:s Philosophorum. Hoc auiumti* 1 ^' ‘ lia r(t »icesuper Veuerem Cceritsrangibilis Se rubicunda val & demum super Lunam projice Se fiet aurum Et cii ve/■ fC ni< experientistima operatio in Solem,nec impium vl(J ',f'' rJ eX rrll/ Ita quod possent corpora alterari & perfic. sine Tit'** 1 . ^liO' «ca. Hoc itaque utere exemplo Sc potabis de tonte E 111 runa. Nota;
^-Igneum significat ignem Signum J Aqueum solutionem
j Aereum sublimationera. , jgctso'*'
'■Terreum coagulationem ,&ad pulvc»is re Aries,Leo.Sagittarius, Ignea, Calida, Sicca.
Taurus, Virgo, Capricornus,Terrea, Frigida,Sic* 9, Gemini,Libra,Aquarius,Aerea, Calida, hnm'da.
Cancer, Scorpio , Pisces, Aquca, Frigida, humid*" yettO* Ita si visLunam exaltare ad gradu Solis,fiet hoc n’ 0 * 1[C r p £ ‘ est Lun* exaltatio. Recipe igitur venerem & calcina ^. j ,-stiO "vitriolum aut Sulphur,ut reducerur ad naturam Ta' 1 ’ e ftsiiv' terram seu pulverem. Tunc pratparaper Geminos 1 n3 tn, c0< '' lima. Solve postea per Cancrum, solve similiter St L* (dd 1 -. junge,coagula, babebis solem ih reductione. ytP*“
ir
RxalMtit Lun*ad gradum filus erFe »erem.
'Olo,
PttQ
Huj
Olle«
k
Pn
1

Vfl Sf ^ tAf *ETAR. TeRRESTR. MoTUS. sv- c °ior e & projice super Lunam ftisam, Sc exaltabitur ia
J l, Pites ° n0l ' c ^°*' S 5 ^ oc verissimum &certissimum.
^ ttQt '» 1 in eXa * tatur P cr *- unam faciliter valde. Prjtparg Lunam Exaltat/* s f ‘ osSc reduc aJ naturam Cancri.fit tunc Jovem convcr- /«W per *l< i~ ?or> separetur ab ea. Fiat itaque Luna: sublimatis Lunam. L^invt ■ itSE solutio, cur« qua calcem Jovis imbibe, l«- ^ P r °iicc j- niCS ®pr>mam Lunam. Aut soiwtum Luna: coagula, p'tUtji. v 'P er Jovem fusum Et est verissimum,certum ac pro- ' 0t)v erti, ( i vult Geber ubi dicit: Luna indurat Tovem Si
Sa ‘Um dse8cc -
Martem. Praepara ergo Saturnum ad natu Exaltati» ^ c ' Ur rtöa° rrU ’ tunc naturam Aquarii, postea ad naturam Alartuper J'lpirr, Saturnum
%J , tat Venerem. Praepara ergo Jovem ad natuwm Exal/at/o
>"“»0 V;J l, P'ter
’lrr
.S'ßisjnJ.i . - —5 D ,J
Me, Cu ac florae,postea Scorpionis,& tinge. Veneruper
^»dnn, " s exaltat (e ipsum, q u ia exaltatio ejus est in sua pro- ie<iem.
' nr> r —' - «i -i-s.„u: j:. vx„.
' Ur ' Us fetus Er - P '® verum loquuntur Philosophi dicentes: Mer- Exaltati» ' ll ' S «Xalt . .^“rtificat.seipsum vivificat, se ipsum exaltat. Et Mcrcurij >l Vftt «'° *' c fit: Regatur diu in vale prascipitationis, donec Ph. perji t “Ivatui”- Veitaturru h>eundislimum. Hic pulvis sublimetur ,pjum.
, rubicundissimam, in qua Luna saepius ex-
'Tf.ScBrr.’- ■ °^' S colore indubitanter tingetur. Aut coagule- super Lunam,& fit Sol.
JJti Q 0 .'Jgo 8c Capricornus,aspiciunt se aspectu trino, quo- Aff>täu$ s ""is&rk tVcnus ’Mercurius,Saturnus. Conjunge ergo tnwu, $na Ca i . Cil alybis limaturam ana. Et quia sunt meridionalia !>: <‘" a ea cum aisenico. Lava postea amalgama Mcrcu- t 1S >n.\t rno,nilscc fi» c stratum super stratum, & funde & ha- ?t Wr n siangibilem,cui junge quartam paitem Lunae,Sc 6 ^^rnus' 11 ]' 0 .’®' videbis donum Dei.
jJ^aitut ,j U eitambo luminavia ad primam materiam,quia Saturni ci^Uriq,™ obus. sed soli per accidens. Ergo Saturnus in ph.pttcßat ■titi. obversus leniter reducit ea secundum viam «niver-
trl ln fe r io^ c ^ >0mm '^ omus fnnt oppositi, superior semper vin- Planeta- i 'a f Po Saturnus vincit Lunam fundendo, &. fu- rumeppo-
(i^tttitur j, ran ?j t Solem in calccm. Et nota quod Saturnus fitorum ^ U||11 tilta.f uLllnar - Tt/ic dc aliis oppositis imelligc,cum ( cndtt,t*.
«it
k .. “ggfvgataevincan
Jbpifct . . ma gnum vinert minus.
I rcu ritit s kv 1 Mcrcur ‘t* mediante sale armeniaco solutusA s 0 i utl “ matu s co imbibitus,fixat cum cito valde. Quod tt>* prius pv ssinctllano, Si Mcrcuriu* inceratu*
ulqttt
micas aggregata: vincant scipcntcm. Majus vin-
l

Pullis re- dufltentf.
Superitr Tlantt* ju'vttt infert erem.
fio Astronomia Inferior
usque ad fixionem ejus. Et tunc soluti ambo & coag 1 '
fime tingunt Venerem in Lunam. 0 (i'f
Superior fixat inferiorem ( quorum domus sunt »irfi?’
& sic apparet,quod Saturnus fixat Lunam.quia vincit
*?*■
Saturnus solutus mediante armoniaco sale, & Luna - 0 i cumeoimbibita&tcrrcducta.&in lecto Philosopho» 1 ^
(id est stratum super stratum tum aliquo pulvere cet» cl1 tur Luna appositione tantum de auto & stabit ist
Mars cstcntialiter cum Venere junctus in ana, Cp» 3 .“ 1^ qualiter distant,vincit ipiam inspislando eam & jp^ s
fundeMartem quater per arsenicum,postea pone lub V lts ^ i» 5 no vitrariorum, donec fiatmalleabilis Sc jungatur non separabitur ab ea in «ternum. Et Iroc est ultra os” 1 rimenta. , „(iK
Jupiter aspicit Sextili aquarium mediantcCapricotnO^o * igneo. Ergo Jupiter cakinatus & i inhibitus Saturno^ sf Ji>
reductus, amittit vitium maximum desuis vitiis.
ctionis pro Jove ita Ic habet, R. sulignis partem i. Sal' 5 qii^ nis parte duasjcoquc in Oriente (id est in Urina) ,ant . l, , t i,e <l t tum est fuligo. Postea adde ei partem i. Tartari ca ' c " 1 ( . ö rp <!|1 tere simul. Istius recipe partes duas «d unam parte» 5
reducendi.
Semper superior juvat inferiorem. Sit Saturnus a""^l p (t< rem Jovis, Jupiter fundst Martem, Mars colorat Sost» 5 '^^' ficit Venerem. Venus perficit Mercurium,& Mercun» 5 Venus etiam per arsenicum calcinata & abluta ad ( imbibatur cum Jovedcstillatopcralcriibicum,döne c .
reducatur in veram Lunam. tw« ii,
Fiataquaex Saturno & Mercurio more solito. V ^jt" Lunam. Quia Saturnus est amicus Lunx. A’ed Ji'P'^^lve^ nam & amicatur soli. Igitur & solvit Jolem. lern in aqua Jovis, & Lunam in aqua Saturni co"l» n £ bebis honorem. Melius succedet operatio, si et' 3 » 1 Calcinatum in aqua Jovis dissolutum adjungas. saliit 5 "
Item aquam Jovis rcctificatam funde super L"» a ^ r j,cii' ^ in aqua sorti, & abstrahatur ad oleum, quod dig erC P jc noctem,tuncdistilla. Illa aqua statim dissolvit L u »/V /p. t l v lapillos;quibus si jungatur Mei curius vivus, figst» r 3 J^jgi
Luna ista soluta curri a’olis solutione jungatur, fiet
Cadit corpus bolis, clarificatur aqua & corpu 5 paulatim digeritur in lolcm perfectum.
str"
Uxflicit inferior Astronomie
so'
fi*'*
$ui
r um
ptod
'ibri«
V
ilti
tavej
V. r,1 li
'■trio
l’lu
Afgci
t,*«
Cuivis
'V,
4'n,
■oniu
"tn
^Qott
gnii.
5«n #
C
V ,a vi s
jSn,
T' n <
W CIT
k° C(
Sb
N»,

It*™« m Iah»« P"' 1010 ’“' .
Summa rhytmorum GeI "'^“ c
tütn dc Opere tlnivcrsali ex eoe ^ duobuS prodeunte , quos Author ^ c P a ^ „naProceflus Wisextames . sed tamen in Substa bnlta xitl Evenientes, in ünam carminis for U\cferC quorum sensus integer (Riplaei morej
ad vetbum est exprellus. ^
S 1 tibi mim» est lapidem rhilosophovum p« *>« B
^c.,*—-sssr
. llü ^um,stann U m ( cuptumferr>imhiccxpetvmttt
H^tum vel aurum etiam nullam hic potesta«» wri £.
. ie< 5 Hyla vel chaos omnia exequitur- *™ ms tbaol, flos mellis pars est una ^»«a veto est terra rubra prima nostra matetu ^iunstim »qua 8t terra.
metaUotum femen in substantia.
„ t\^ u * Volatilis,fixa vero est terra -Hr-rius onera.
; Vum „eutrum aliquid
Hkc duo omnium met alloru ligonibus k ii*-
N*que tamen in fodims mmcralmm cum L
i n st' umentis effodiuntur.
. >11« locis ubi materia nostra repetitus y" i 11 " prorsus metallum mvemtur» c '«m i n virtute St potentia
m Hyle feu Chaote est «cata.
'T it ' ’ c quitur quomodo solutionem inite ' tc n\ ut ramque ad elavem debeas adducere, avis iq a est putrefactio quam sic intclligt.
“'trio forti Leonem occide; i ,,\ UU ’ T ' fangvinem coagulatum accipe* ^‘ttiarjtem Solis nobilem Stptccrofura ln s tmt0 * Qc tentis terrxseparatum. ,.
CunJa'v^ 0 exardescet: Et pv* anxietate sudabit, u "“Senti cura lanis lenis convenit ^ 'este cxcqueris Ü* u* 1 nebulam infra in vitro videbis.
* ' "^"emporis spatio subsvdct.
“ique spiritumin aquam convertet.
Sthtit,
VHtttf*-
äi(-
fs»um

jn Rhytmi de Lap. Ph.
Putum a\>Imputo studiose separa Nam tunc demum apparet sua potentia.
Tunc ita solve ut separetur liccum ab humido Hoc est aqua a terra, volatile a fixo.
Tunc finem nasia est tua solutio.
Quam consummavit Putrefactio.
Res m arena facta est,ubi vidisti sublimationcm, Elementorum separationem Spiritus a corpore extractionem Spiritum animatum sub finem. iJtmtat. Duo elementa visibilia aqua & terra Aerem & ignem in (e habent abscondita Et puri sunt impra.gn.ita Cum quinta invisibili naturä.
Si nunc opus finem debet astequi suum GtnjuftH- Inter mulierem Sevirum fac conjugium Noster Adamus & clara Eva Concumbunt nunc,nudus cum nuda.
N-m cum Natura est inunda & pura.
Tunc super sua propria gaudet natura.
Et fit commixtio cum cupida natura Sicque una natura conservatur ab altera.
Spiritus animatus corpus solvit.
Corpus spiritum congelat & constringit.
Ex terra prodiitille In terram illum rui sus con jice Hoc enim fiet cum tua utilitate.
MX intlnt Sic ex duobus tibi fiet unum. hhm/». Et sine separatione manebit unum.
In Balneum colloca mixturam tuam Et videbis lassam defatigatam & infirmam Permitte ut huc & illuc volet,
Donec corvus in imo manet.
Ex quo cygnus albus fingit Quo pulchrior in terra non conspectus fuit. Quem sanguis (uus juvenescere facit IfeO/tm Cum nonum haustum avidi ebiberit
ksttfhu. Post quemlibet haustum solet volare Et tandem nive candidiorstare.
Saipc etiam nigrescit, rubescit & flavescit» Multisque aliis coloribus ditelcit.
Donec clari lucear purus & albus,
Clarior multo quam cristallus.
Candidi quadratus,non durus sed tamen claror.

. Rhytmi de Lap- P« ; f‘5
Mrd,'," marn ^' am propriam talis factus
$Jj mc Spuitu. non tam cito tamencomplctur*
] s '3 not mensium spatio perfectus videtur.
Sw fermentum verum,
V tt p g°^'8 u ft"dio custodi hoc donum:
P trficV ‘ nc onim 'veri
Nj m ' Ur at l a -v & terrae beneficio.
In 3 n tc J* a igmshttct.
ll obilis Sc preciosius acr scatet.
Suos tMctcur,u> ille unus CXsi r„ , datui lapis sapientum Trinus.
E> tc 1 T°me nigre icit viridescit albescit & rubescis r ma nrccssnate eripit. sWi sa P'emibus satis constat ,■ shtuJ 11u ta mu a & miracula prallet.
Et m S morbos ab homine expellit,
MicpL* ° rum defectus revellit.
“Ti n „- Ccn ‘ Jt lecularc summum bonum 5,® ''nigarc aurum & argentum.
Si ((1|l 3 "ac metalla tcecunda facit.
Sj l Utru mqut sibi fructum similem produc^:
Ej.-ri^&mentare cupis,melius atque triti»
Cw' Umtr 't denuo aipergi VlM. at l Ua Pae spiritu anima Sc vita turget Se ; J n cc n«nplo fl uctus tibi Turget. l nst [ Utn occidet Sc denuo resurget,
)l c ' autu, nm & messis fructum feret,
hoc magnum donum dedent.
E( 0 quoque Deus hoc concesserit
E, ln ei grates summas persolve
bifero ^ 0rum >n humilitate utere.
Si c D V*m Sc pauperum diligentem habe curam r f hoc artificium Dei habebis gratiam.
summa libri
Gloria mundi ,seu tabula Paradiß, in ire- rt »ks Pofitionibus & tomordanw comprehensa , ut sequitur.
ad p t ®‘ v ‘ s ^P' en riam, intellectum,gratiam Lc benedictionem ttjjlj, P at *ndum Lapidem veterum iapientum a Deo imp** kectx' utcnct CUm CK C0l< ^ c vum pia Sc Chrifiiana intentione ssio
Kol. «. Kk > a. Dein*
K.k >

S 14
CoNDORÖ ANTIKE L. P.
2. Dcindccave tibi ab Alcbymistica administras 10 , piis" in multis rebus laborantis. Et studiose considera pri pc 'J\W mnium rerum naturalium.qucm videlicet processum #
Deus in creatione mundi observa rit. nc^i
z. Nam sicuti in principio una fuit materia Hyse (quae nec terra, ncc aqua,nec aer,nec ignis,neque tcnc' , ‘ f 1> Lux erat, (cd horum omnium confusum chaos:) s ta ^ pidis nostri prima materia,non est nisi una rcs.ex ph">° ^ secundum Oidinationcm Divinam, non vero hom' 11111 , facturam compoi ita. Est enim ignis non habens ig" 15 Lj 0 ®, esi aer non habens actis formam. Est aqua, cui alij li y $
est »qualis. Est terra,qusc nullam speciemterrsehapl' rem disce rect£cognosecrr,& lui praeparationem novi ^
4. Hac res seu materia in umverlb mundo ncqu f 1 . super terra invenitur. Etniliilomimisgratis Sc sinevm bene &. sufficienter haberi potest Ideoque in nulla pecunia emitur, neq; in lylvesti ibus aut cainpestrib uS ( cr cum ligonibus, aut aliis instrumentis effoditur. Ir> 0 mali,nulla vegetabili,nulla minerali aut Metallica, 1111 uö d 11 rioaut Venere invenitur,neque in ullo aliquo Sase'** quam in vel super terra in mari vel aqua extitit. , f r^ . ,
5. Htec materia omnibus diebus in aere ex vap° lC jj jii^ & Lunam generatur,ctpci fluvios aquaium maris rt \ct\W, tem natura: salientem descendit,ex quo illa nobis acquirenda: Quae tamen ccitis anni temporibus in * u . a ( . £; £l1 litate turbatur,rumpitur,mortificatur,8cde novo nase 1 vento ex mari super terram venit.
6. Ut igitur materiam recte cognoscas,scias iH arn
pluvia & tonitru prodire: Tunc attentus esto ad ^ e-'l' ^ tibi effugere poterit , sed iu acte illam necrflu" 1 cl (1
priusquam terram attingit,alias peribit exiccabi» ls )b( ) t ,
Alibi. Lapidis nostri materia, ex are valde f t ,.i obnubilato) in lucem venit,& quam primum de terrafcti" 1 ’ ■strepitum ingentem facit (id est tonitruat) & in c ° l ’jjcO<l uC * nit. Quam primum etiam terram attingit,dilparcr. ^
illa intei cadendum in aere est capienda & elabora 11 ^
7. Si matciiam adipiscimur,tunc est aqua rat<° n ‘j S |ie l,t terna: sicut alia- aqua: fluentes, clara fluens
aqua,sed ratione sua natura s seu formae interna-') 1 f csH
' se"'
H‘ 1 ,lC V.i!^
vf 1
£««%<>» :,i»»
est similis in toto mundo. Nec est nili unus hac aqua acquiiitur, qui tanto effluvio est praedit u, ^ |lf ac|' fiepe super totum mundum abunder,& extendat 111, j( . S) jiC c '^s accipere debes,in illa enim Lapidem nostrum i*"* 1 '^
Uspiam iu toto mundo. Hanc omnibus homini **

Ex Gloria Mundi. W
senioribus notam este scias, in c«rp..,pa^. «y tot» •
“ s \<*°ntibus & vallibus. quam tamen nemo curat. 1 auperes
'tovn «dViicvtut r
J','* 1 '« informatione materiam Lapidis nottU cogRP c r t ‘ C!s >nunqua m rUam copnoices. Hilcchujus artis. '
fu c o in cetcmum commendo. Anno post nativitatem
‘ ll 1526.
rtioä ^ UV1C *d "Lapidis prteparationem accedimus. Quemad O h k >^"'Veus omnipotens oVnn.a exsicco Se humido creavit: b»m,d9&
lirti^ U0 ^ llcm siocrvpere fit. Quare accipe innomine Domini il jttft*
c« m n ? atCr '« am ' n c l ua 1*P* s no ' lcr inest , irope ” ‘ ~ ”
1. ,. u °alcmbico Scrccfoicntc in Balneum
la ' Sic tj hab
..pone in cllair.;q iam
bico 6c recipiente in Balneum M colloca & disi.il-
- - - - —--“» J»f > S. I«! mini) Ir*r*
ra * n,tn aqua in vas recipiens ascendet, & tal quod pro ter* dtrtn fundo manebit Sc exiccabitur. Hac tatione humili , al 'ccolcparasti. Tunc cornus mimitim tere & riuius
. . t ... j_r_i........ ......
tunc
si. Jyj iUUVUIipia ummiM» ^ ^ ......
' ni bib^°n < ' > ^ tafn ^' u ' n caloie relinque donec solvatur, dtirt fc C 1 • CU,T1 sua ptopna aqua,paulattm Sc distinctis vicibus,
qui t() ^ H '' c ^ UUITI & clartun fiat. Aqua desiillata Spiritus esi , ci { .| ((|i 'P t J u mortuo rcsiituit vitanv Nam quod terrae deesi, cr llvi abundanter suppeditate potesi, Obtervaquod olcuirt Ui lri lore lern per manet, & (inidc est sangvini coagulato, Sc
Hi J Unic °rpore succcstu temporis purificatur. Corpus cmin fuit» a'' a n ’S ra esi. & foetens ,& inter elaborandum similis fit 'Hin t0a gulato , sed diuturnitate temporis album pu- 8j 81 'lamm fiet. Materia nostra a semetipsa fit impurd ;j t puta ’ seipsam solvit Se coagulat, sciplam aperit» Sc dau- ^sincQ stMl ' S l-'bot fit in loco humido hoc est ia M-
Acci„ c £ *l'''-"°Mu.s Practiciper concordantiam. ejuasis "'.i 1 ' 1 " 11 mquaesi noster I .apis, talem qualem in venis, Jc *dde N ' ,SC ncm a ''ter. Nec ei aliquid adime, nec quicquam ei o\l atri ,' ni cun ' 'na propria natura debet praeparari. Impone iti sol Umi tlcam Sc (rparatEtluimidum ä (icco abstrahe, Sc coipu* tti t f Us cr nantuitm vitro,ik aqua in vas recipiens transibit, hanc tile, 8t y 0 ? |u . n S e ut nost'Choc esi per vices) Sc (ic fixum fiet vola- Sc qu 0 ^ . c '"tum fiet fixum 'duod mottuuna erat vevivisciti qua; d e Vl . vum crat - mortificatur. Tunc inde pai a mediemam m o cincoloremmutatur.
tulation^e 0 ^ 0 !^' "i llnt Nullafit solutio cotpotis absque eoa- ' Un 'vi tt y t V ntUS ‘. Qn^mprimuni spiritus mutatur in corpui bellum ^ uapoiiet. Scias, quod quamdiu Ipintus volatilis St fHntuiu o »xatus est, tarndiu non potest operati. Qu?^ utem fixatur , tunc statim operatur quantuni Kk. * qUidcoil

fiC Practica L. P. .
quidem potest & debet. Quare Sccipc parum de ty^'wii^ «Orpori, & iterum parum: Hoc modo semper est ' el ^gr dum,donec tota substantia sit una. Et quomodo h£ c . invicem (unum in alterum) mutantur, eodem modo CI L t rä | ' i rum & argentum supra quae projiciuntur,in suam natllt ^,jdo f, mutant. Hoc tamen prius requiritur, ut siccum ab h u njo t' paratum,8c coniunctio rursus facta fuerit. Quae coni 11 cum igne leni continuo, non calidiore illo quo g 4 ** 11 ’ suum excludit. Impone in Balneum M. quod tton est n lidum nec nimis frigidum.
n. Alia concordantia.
Accipe hanc unicam rem (Lapidis nostri materiam)® 4 in ollam cumalcinbico & recipcnte suo bene lutatam« ^A fieri soler,ita hic quoque fac. Et tunc sua virtus 5c v ' t3 ’ sl siis 1 ’ 0 aer per alcmbicum transibunt, & corpus mortuum vitri remanebit,in quo insunt adhuc duoElemcnta,igm S (quo magis hos cineres uiiseb foitius ex illis erit sal) ’? ^rl’ 1 diu calcinandi sunt isti cipercs,donec albe (eant,tunc cr" ( libenter fecum aqua unit. Terra enim valde sitit 3 !l l ! 3 ,,crt f,r . potandam ipsi praebe, ut latitudinem culmi straiT>in' s l ., r , W emineat,5c sine quiescere octidui Ipatw.ut bene un ‘ illl ) t jp 1 ]ii |< ^ { consilio opus est tibi quomodo opus tuum ulterius P cl ]|,j Pf’ beas,donec terra rcvivificctur ( hoc est donec sicca -^pd' Aestuat.) Sic igitur Solis & Lunae, mariti Ac uxoris c iterum facta est.
12 . Scquituradhuc alia concordantia. est^'V
Ex hac unica materia duae res separantur, quai um tm* it' 1 “ lis,altera fixa. Una est aqua, altera vero tst coipi lS,< l conjungi debent,quod facili negotio fit, quia qu*lik et ter recipit id quod luac est natura:. Ha:c unica res c*^ ^ii'^ partibus ä natura ita est composita,non vero per m fl ^ of fH ul ' ( ,
nfcm. In lias duas partes per arcem dividitur,3ccoip l, ® fal j,ti |n ^
erit,in aqua vero est vita. Si vero corpus debet revi vl
restitue ei per vices aquam suam vita:, St unam : teram deglutiet. Et si revivificatum fuerit (hoc £
st"’,
fixum conversum, quod ih fugido Congelatur St| f ii ■ ,
tunc novum corpus astumpsit,quod nunquam mor 'u ll iri | ^ <, ’£pii perfixum manet. Operatio hujus operisfit in loco jior*^ est inM.Balneo, in quo aquam ejus destillabis, cui" equini calo rem excedere non debet. cu*jji» /
IZ. Jam habes thesaurum totius mundi, que suo proprio ciba St pota,& invenies quod Jjt
cturam imperfectorum metallorum albam q»
um&iublilem,quas omnia crassa corpora transii» *
11 se-"'

*itasub,;];- Ex Gloria Mundi. f , 7
alba Tinct sacit m e, i ‘P*- 1 - QH? re accl P e unam partem dc ■tcruiv, .. projice super 500. partes Lunte, de qua accipc
lt f rU| " Um ra,ÖC P r °i' ce super500. partes 1 - -- r _
*' u *tuii, ,' n Panem,& pÄajicc superjoo.partes veneris.aut , Sdam meta 'li- Sed dc rubro quod tam valde exaltasti
-^UniDt. ^ Ä n __ 0
p.o,ic ‘»»ciam. 5 cd de rubro quoa raro Vi»»"»-
^nstur nam pi " m suvr 1000 partesSqlis.&fietmcdicma& Heri, Cujus unam partem projice super tooo. partes ve- t triff. 1 J j' ut metalli. ad Solem. Pro boc usu non opus est ^s*ccn' 1 s Un ' v ar g cnl um,cum una drachma incipere potens,
U 'v! c l Ucntc r tincturam exercere, livit (u “ane artem Dominus Deus servis suiipropterea reve* cdf^r P Cr c am (anctum suum rtonaen Sc gloria agnoscatur, Sc tiir, ^ tUr *^ V rox 'uo nostro m necessitate sua auxilium pvasste- Utff Ct , aiT1 ßcus hominem ob duas cautas principales creavit, ptoxirn 0 ^' ncm exaltetur,celebretur & honoretur, & pt homo Viis n 0 uo m omnibus neccstitatibus tuis inserviat. Quate Ctc c c P° nd us tuum dctostliiTi manear,(cdusuram cum illo ex- * 11 subi'r ^ci gloria & proximi utilitate. Homo enim homini °°nsol ' Um crcatuS c st > plevunq; enim Deus unum per alterum n U fio s a j Ut ^ Idcoquc ciba famelicos,pota sitientcs.vesti
Pr at ; a ,da Piperibus,consolare afflictos, aegrotos & captivos,& t . m ( P c * aslequeris.
adn,’ . mneshujuslibiipoflcssores per amorem Jesu Christi r.if, .. lt0s Sc rogatos volo,ut hanc artem coram omnibus te* Pn, j lls .* gloriosis, injustis pauperum oppressoribus, superbis, b U j - j ms »'rrisoiibus,contemptoribus, criminatoribus,& simili» , uin' n ° n ' 5 h 0 rninibus abscondant > nec hanc scripturam in illo» l otib anUs P crvt nirc sinant,si iram Dei Sc pcenas.quas profana- Vcrj s Us tcmcrar "s irrogare solet, effugere volunt: Sed ut illam Vclf n a 'T at 0 t ‘l Ju s , egems,piis,ptobts, 6 dibe r alibus hominibus re- ccre^ij communicent, qui t anta Dei dona honore debito affi- Si v* ' f ut ‘*k occultare noverunt. c *citatc r ° ■ ^ er ' n impiorum manus incideret,Deum oro ut Wa n ^ m ' S d ' os ^ et ' at > ut non intelligant, multo miniis la» tc oc in usum transferre queant. Cum quo voto flau- flatadisi tabulam obsigno ssc concludo.
Kk
m ui *

jsi8 Opus L. P. Ex Sale Central« ^
Sequitur opusswgulare procedens ex ^ f ^n> fiam Centrali athereo,resoluto in igne minerali {C> * m- seu aleo vitnoli, quod cum Tinftura Solu e.xtrs ^
pient atur, & externo igne Solpnpico aut igne rs 1 Solie invisibili coquitur & maturatur. BX1 phrasto'redivivo Michaelis Pezelq
circa finem. ^
Uicunque rectam & veram Philosophern» 1 rampra:parare cupit is accipiat venustai» y 1 £ (l >P e cx rc g' a ft' r P c natam,in Sole conceptam,& ’ a j e rr 3 ’ » n lucem editam. Cui veftesdc corpore to*
lie.Sc llam optime lava ut munda fiat, Deinde acc 1 ^ _ P { acnnmum destillatum, veris Philosophis bene cognit 1 " ( ob' qu.v aliud balneum praepara, & virginem in illud coll°^ s c ji| s dormiat. Interea hoc acetum acerrimum ex o0U, j l ,(tJf £ fj membris quintam essential» extrahet, qua: in fundo' stallorum.vel nitri »sublidet. Quo viso, virgini Bal' 1 ^ exire & ad matrem suam,a qua prodiit,redire perniitt' 11 ’ 'j £ as st ' quo ad limitat, >o aut honorem suum, nihil dctrinic . qn' 1 / Balnf nm cinetibus calidis imponitur, 5c evaporatur, t» ta essentia in fundo sicuti mei colorafta & pondero tur. Sicque verum Mercurium Philosophorum se» ‘ a pum es adeptus. „ri^
Postharc accipe venustum juvenem ex regia P ri C sl ,,e ‘ l ' 3 ' c dum. Hunc occide & cor ex suo corporeexime, »«» ^yitg 11 ^ quam artificialem redige, quam quintae eflintiae <1"^ .(ha 1 * prosecta est superfunde. Et gaudebit virgo de utriosej j 0 | sima matre. Tunc in cubiculum ambos colloca .st 110 ^at- £ die ac nocte radiis (ius per omnes fenestras illustrare st^jii" per decem dies Philosophicos dormient. Hoc temp^ £l ,pises virgo cor regis amplectitur,illudque abscondit,cibat , [0 p» 1 '
ardentiffimo amore reficit, ut regeneratus rex fiat & [( . s chrior.quim prius erat. Cum custos, ante cubiculi '° of( s sf^ hias agens,regem aurea veste amictum animadvertet. 0< Jit, w ifire debet. Tunc enim rex in aurea sua veste rC 8 ia ^ ot bC' AMtci sui ex ordine stantes se coram illo inclinant, st OCdictione sua beat. Ssoauc quilibet quo«»»
que [übet chserdt.

-^_P p Us L. p. Ex Duello E^iestri. fi-
SE NTENTlTÄÜT COM-
l °SlTlO LITIS SPIRITUS ET ^ Judicis Mercurii.
^ etu fto scripto Bellum seu Duellum ecfueftrc
Cato, ad accusationem & rejponfionem Solis &
Martis , per p Ut uras reprafenta.
I \ jLnquam constitutum habebam, hunc librum cum 1 1 hguris seu picturis finire,(icuti per tabulas typicas fuit
y ‘'-^* nc cptus,tamenquia nimis tatdAformarum confectio cc te timenda erat,intentioni mea; hac in parte fatisfa-
iöq u tc ! Ulv i- Ideoquc benevolum lectorem relatione verbali, cattis ^ urarum summa sufficienter comprehenditur & indi- qoitu’^'ttcntum elfe oportebit. Quarum hiceff otdo utfe-
^ Prima Piäura.
sctip! CS ^eundum longitudinem in frusta dividitur, sub qu® cJ^cst. Actum est de potentia Regis terreni. Praecipuus ‘ * ncut suus,regis cognatus, in praelio fortis hcros,cst victus.
Secunda Piäura ,
ctreu' >^ m 'ses >n partes divisus de patibulo suspensus, muro *dcc> atUS ' ^ u b quo est mare,& vir igneus qui ignem evotnit, p„ Ut matc vaporem emittat. Cumhac scriptura infra posita: ^'tohu VlttUt ' tn mcam igneam, forti heroi Balneum salsum ex ' 0 »Un S (f U ^r 5tOt ^ US constans praeparavi. Super quo propter ^cduli mfaCmus iitspensus suffocari debet,donec rosei coloris a totaliter ex suis offibus exiverit.
. Tertia Piäura.
lud^’ , am poculum manu tenens hic stat , Si aquilam in il* v ' tl s>5Q |1C ' t,CUrn H ac suenti scriptura: Actum est de dulcedine fanpv, t Ml&uu '^ e ) US victoriam obtinuit, ut per virtutem aquilas tx medulla fortis herois exsugatur.
jj. Quarta Piäura .
rem^f a tota fumida ex vase quodam volat & terra rubra
tue teeiri IT* a , f l ui ' ani hoc scriptum cxtatiVchemcntcr dolco, * l ° meo cibo privatam esse.
Juxta
Kk 4.

fifi Opus L. P. ex Duelio EquestR 1 ’
Juxta terram rubram ita scriptum ell: Eccc fastui A esam, & totius mundi cursum confeci.
s# ;
Quinta Pictura.
Hie defunctus sine sei ctro &_ g ._ (
subterranea super tumuli lapidem ponitur. Du® m u * |s
nudus gestatur, & ! n .
fo<>
¥
comitantur, quarum una ad dextram inccden? reg» 1 ’ 1 ‘ bat*supercapite suo coronam argenteam habens,
suus'“'
h*c verba (cripta erant: Ah quam sunt osta herois
cata: An igitur sua viVtus prorsus evanuit? Sangvo jnc 3c super subditos meos veniat.
Altera mulier purpura vestita.tristis Sc velo obdvct 3 Scriptura ha:c subjuncta erat: Mifrarer.mi frater»■•n ‘1 ^
teTmori vellem. Credebam te regem gaudio exhilarat
moestam reginam nostram liberaturum. , /iiWj
Has mulieres tristitia confectus rex quidam sequ' tl ' scriptum erat: Michari(Time3cconstantiifimcam lce ’ jst ut tecum in tumulum sim descensurus.
Sexta PiBura.
Jit'
i)if
Hk quidam stat tanquam fur, obstacula effringes , flbi parans , juxta quem haec scriptura erat: Ecc« “ l<: c (ei f ■, elapsi sunt,a quo heros iste hic quiescit. Sed quid 1\° ßpf Forts corpus ejus alio pofurrunt. Nihil hic ruber,sanctarum reliquiarum instar dividendus. »rxo tem regius sit (angvis, tamen proh dolor,hodierno mnes spretus est. Qui si apud me deprehenderetur' e et te afficeret. Effundam illam, platea nive chm sit congllabitur.Sc nive absumetur.
Septima PiBura.
Hic homines transeunt ex quibus unus nivem w® Kri Unde Scriptura apposita sic ait. Hoc in plateam . pt ftd repositorio & cubili suo ut clarificetur restitui de . ^ rona Regis per septenam imbibitionem eum ho gvinc factam ponderosior fiat.
«.«ito 111 »<">
5UI* 1
st*

Rhytmi Brbvbs VL L.P- l"
Summa
^ytmotum parvorum 6erwLniccmim,^w Wt ejusdem tenoris & sensus cum P r _
ribus picturis j ad verbum cxprc a»
’JJ't «st d Heros sanguis tuus ■j ''Wtificatus,8t divitiis perfusus.
'"naqu* pt\\n prorsus «at nui» nunc est magnifice vestita A "^c >n stegis atdinemiuscepta.
Heus tu Haturx ferve,
«ste mentem meam percipe.
Mttvlz ttostet Her os fat in armis Ut sttenuu»,
, 0st 'amen potest Vroc natur« orsus J^fststumbonunt deducere solus luvet istum sacra stegis corona»
°Ao decenti titttesetata, s
r ' aquam pteciosam in terram convetla 7>'stuesoiur» factasit sicca «idesutsiisWitime unita fundum ponderis (ummam ncccstrtatcm, c opus tuum sequatur nuUitatem.
Itlt 'apiemum totus chorus,
^u-f-n^b-ebum. nobstcpropter opus.
U J^^tvUcmc C0^2ü\^0stCVÄ %
««fundamento habes pcrfcctwncm.
jute unionem iterum dissolve,
°*gu\a secunda quoque vice.
*' vuic.'ntknem calorem ^°e opus urge usque ad fluorem 'e oene ens exeeutus ln hoc opere,fecundum tuum opus.
Tettib quaeso miht tuto crede.
, «*para tibi, falis cum virtute.
i Justum vini dulcem 8c ardentem
I J 1 'fcensum stalnri frequentem»
■ fastidium capiat laborandi
I ««"»vice hoc modo destillandi
I n noc sv.Vicsto mirus est labor
I i^Ptviaelus inquit operator
I Wt tes quae Gahlkto habent fixiurem
I Kk 5
Ad l»»'

fti Rhytmi breves de L.P.
Ad summam ducas volatilitatcm Per circulationem & destillationem Per digestionem atque cohobationcm.
Porro hoc mente percipe llt dephlegmes volatile llludque memento in oleum adducere Et per digestionem figere Donec nil amplius velit ascendere Sed totum fixum in fundo residere.
Sic potestas illa erit consummata Quam benigna tibi praestitit natura, llt pro operis complemento Cum put iifimi auri lcrmcnto Fiat transmutatio Plenaque perfectio Metallorum & hominum.
Hinc incumbit omnibus pii laudare Deum.
Ex cujus summa misericordia Hanc virtutem obtinuit Natura llt per munus tincturae Perfecti curentur defectus creaturje.
Quod restat Deum ex animo Pro tua incolumitate rogo Ut animam tuam custodiae Et corpori tuo benedicat Mobisquc per Christum partam Concedat sternam vitam. Arnen.
flXlS'

M YSTERIUM OCCULTA-
NATVR/E.
YMI D 1 SCIPULJ JO-
^nnis GmsseiChortolastei dicti
Costro (eculo insignis Philosophi s V. Doctoris & Syndici Sttal- ^ sumini.
e duobus floribus astralibus Agricola: mi-. ft°ris>in ejus Arca atcani artihciosiffitni contentis.
P RAEFATI0 ADP1VM LECTOREM 1111 SEX DIVOGU l.F.H.S. LVCERNrf Stlis Philosophorum & SFDI Philofopbtci Au~ thoru, & MyflernHcewtici Vojjejjarts.
palpabile corpus aqua terrena,suamque natu* -^rajem conditionem, {übst anu am & motum a- nimo perpendimus, virtutes mvifibtlts & ftiri- t tu ah* aqua, atque in tUts at er n<e unitatis JpirL
* ""ttuantmtn dia repetimus, ex qua renasci noso r ttf fi vtt< e aterna participesfieri volumus, d qua omnes e nift Ük>H <armm viventes prorsus excluduntur : FiuUa ' creatu a , poß hominis lapsum,dmaledillione ,nifi , lati-.Um i: qua & Ip tritus Divini regenerationem, U-
Pini
ß.' hoc fundamento sacrum regenerationis * w,lu J opiorum opus, cum unica occultationis ejus causa scitur, in quam cum Deus iflud collocarit , nullis pbilo- > 9 P } is quiamiaeurs annu de hac prettosißima re notttt- a J ^ 1 bahnet unt (in quafapientiavera cognitionis Divini ^ theßurus omnium thefautorum confifltt) aliter quaut
QCiulte

Occulta Natura
i ‘st
J 14 -- .-A*ustA>
occulte agere licitum fuit,adeb utfine singuli' tione Divina ex ipsorum libru,in quibus tat circumstantialiter est comprehensa, hujus V' n 'dP regenerationis fundamentum aßequi proifa Jit, quia Philosophi non solum summa, inscribi 11 g t st ritatistuduerunt, verum etiam quia provident' 11 spl' sapientia Divina indignorum oculos mentis ' rit j*J ( rA xit, ut prorsus ntbil de hoc Divino mjsterio (umtamen in feipfo planum fit &fimplex. est acuti ingenii homines hac m re it a cacos eJJ[’ sst tnen de annis in annos multo subtiliores artes ge difficiliores invenerunt: cujus reinulla ait** »pist,
quam quod Divina providentia regimen
'
' . . .. "L'""7 T ui fi
indignis abscondit, vercpiis auttmsemet ipiufi ti
fuj» .*/»«/* i -- * - ' {• ..
. ycit yu< aiircmjewct tpiw** ¥
sua amabili bonitate patefecit & communicavit'
vso-lmiß,» sir #,/'.'1-.« o* ^ ' -.»»otfi
ist’
it'
^ -- \J/ VVTtlfHUJllLi**
Tsalmista sic ait psalmo s. Tits non deerit om" S Domine zebaotbfelix homo qut m te confidit • (IIS
Cum itaque hujiis Uailatidi author , amic‘ l! , > timus, ante triginta annos Dmnafavente ( !f
difia scaturtgtnis aquarum ( ex qua Natui* ^ /
, v i — - " ,(U 1 “:
terra ars vero Lapidem Hermetu super terra < fossejforsaÜM fuerit, & ipse hanc sapientunt bam manut nnn --------. anibus - " r
. — - --j .- - TJ . .««» jY«'"" ..
bam manus non madefacient em propriis mantou-s , pararit,& tanto tempore ut dixi retiiuerit,n ur,c l ^ fit' 1 metü filiis & Adeptis, se illorum quoad Philos< l r (!l cli‘ i '
tirCUmfhtnÜM snsiun, . r • - ....-10 111
„ - . f —j j- •uviuniquoaa ymi v } r i
(ircumstantias socium esse notum faciat., a mtC0 ’^ jfs"* vistimo hac in parte dee jse nolui, qum in bo" 9 * c^ptit* huic traäatulo testimonium perhiberem,& ,n - t »ut '* emnes hoc scriptum leüuros certos facerem, ° mn ßd' 11 illo continent,!v •tf»
.. certos jacerem,'”"" ßfts*
illo continentur effe verißima. Stylo quidem r suas declarat,fi vero aque benl scires qudm e S 9 ’' fyrt 1 ^ inastmabilia secreta penes eumfint , dubiis .
onajnmabihasecreta penes tum sint’, dubitas'pii0 tn toto mundo similia reperiri queant. N am invenitur aliquis qui p\aparationis lapidis '"‘‘hfitit* viam per ocMecim flere menses durantem , ^ ßf#0
dittu
Z*r tj tu ius bunt me t] fbt hrij "»lic
ferst
r >on
"»in
94«,
ritg
*trt
s °«i
'»ji,
9<*4
litg
di
fii

i st. •
cm $ m diose & plene fiM Uernv redt- cujl°^ y tüffttn AgricoU tninori rzs exigua er au
kn t ni '**“&¥« prafto funt, fedin lucem non prodi- tttet ' ^ HOru,n tarnen isquem Divinaprovidentia amico jf ö yftB £« cenis inter Philosophos conditionibus usitatis, bonitatis administratori placuerit, bares <\tii * 9 M < fi [olam mer curialem aquam tantum ab p t J° 11)10 °bti»eret , tale donum haberet , quod nullo are f, J’ 1 P ot efl: Nam frater quam quod in tllaPhtlosopho- 0lhn I * t l >,i > non quidem adu sed potentia,absconditus eff* qnj*& entrtl Particularia quoque , imo simul per tepm t -* Cttf ique in flatura sunt , haberi pojsunt. Hujus rei ve- noufoliim omnes Philosophorum libri testantur , t# >n etiam is qui hujus scaturiginis per Dei gratiam in J 0s erit,rem ita se habere experietur, thesaurosque 'Wospofitdebit. Quocirca omnes alii labores cbjmici lit eisun< l ue s u erint, rejpectu hujus, & quantum ad uti- 1,1 e>n attinet pro puerorum ludo sunt habendi, unde hac l omnibus aliis rebus in rerum natura exiftenti- 'post Deum & hominis animam,longe tfl anteferenda. Ollare hunc traäatuium filiis artu, cujus author idem ille ^etyitsinmeo tertio principio mineralium mentionem e «i'« C,<W * Cttta m( ditaüone legendum commendo, in illo f n ^Hsvematu,quamvunuliuphaleratuverbis ex- tj ^.'faffitienter invenitur, contenta enim ejus non ex tlu l0ne a ^ or,m >sed propria experientia, & manufa- lUan Cert * tu d ,ne > hodierno die in mundo non usitata, hc^ tUnnur “l ue etiam de ca scribatur, demonstrantur, nuu^^ hoc,an huic authorisimiles qui hoc prostiterint ld eo tem P or ^ inveniantur, animo eximere non pojfum. *dej <C otntvo ^ um ledorem monitum volo, ut animum ianu^ Ha Jsi^ a ^'dasunt advertat, quem omnipotenti ihmu ^ m i f er icordia patri, ad gratiosamsitritus fandi t hisa u 'f tmm ’ t leu4,u cognitionis Divina justitiam, >s. /L fUen f u f (kntia ™> <!«* est vita attrna radix fas- ' n, petrandam commendo .
Öqu.im
Myste mum
srs
iii 1
-
\c
4
it'
.<«
4
f
r
If'
i'
'0
)
I'
V
1 '

Occuit^s Naturi Ö quam profunda eftsapientia Dei , & abfi e ' 1 ^
likmnndii interne quarendum, quod oaditno^ tur externis »
Aros in Turlxh j/
Excelsum eß hoc apud Philosophos magr ,oS non ejfe Lapidem: apud idiotas vite & bicrcdW enim credit lapidem aqtiam, & aquam UpidemP 1 nihil fit divtrfius ? attamen revera ita efl. ^
Honoris amoris & candoris Fi , erga amicum meum dnccty nuim prxfari hxcvoUii ,: , j,
J.F. H.S. Sendivog»^
Invisibilia D E l a Creatura
per ca quee facta funtintellecturo 11 ' spiciuntur.
Uotiescunque (illuminati & Dciaman tf *
-Ä»-
an»»» 11
omniir fdftf:
ram comminationem quam Deus transgressoribus denunciar, animo repu 10 ’
<l l,0 >
_j quentcrfacto, toties animus meus exi 13 ' ^frie',t
autem iegisluecsunt Deut. a 8 . v. 50 . Demituss’’ ,,r * tra(lnht,cumpl*gu super tef$ firme» tuum,c»r» diuturnis flugu.cutn malis & diuturnis ttteriu ■ s
In hilcc verbis rtiAghus ille Propheta docet, iram D ,v ' ‘ u * P«, pter peccata tantam rore, Ut etiam optimae med>c»'^^s,it»^ atterna; salutis opus (iimma dona Dei (imt) invalida rf tU Quanta igitur hxemaledictio (it, iis facile patet,q " 10 - 0 s^,o (0 (t dia propter peccata,maledictioni obnoxia estem p r0 P pOrc te ipsa eXperinntur.Huic factum cst.ut Medici** „ qt>'^ attingere noluerint, sed m illis morbis in quibus D> ^ ^ ^
dam animadvei lebam.öcä quibus tam compl>e*bon> > «mtndmis ratione fc vinci videbant,manum dctiax c ’^ jjud* 1 ^ hanc modo illam Medicorum methodum Sc viatj 1 ' jibi 1 '^,
Vtl vituperarim, neque illtqui omnia scrutari yolc*^,, jPj facere potuerint, felicia quidem illa tempora ian* . _> S(i | ; os
bus Romani teste Plinio Ub. ao. c. 9. sexcentis ann» ^rd 1 * 1
s
"»»liti;
i,^
S*
"H
>
>N'
"its p
Nbl
St
s
Sa
V %1.
S't
S,
^ndi
N'Cis,
' a S
S*
Si, r Ar
Si,
«o,
itiVT
H S*ati ‘1>
ut UlOc de,l •ustr
Q i'ti
U| C
btij
M
jnif
S
io

. Mysterium sr?
jrinabjn mtr anscgerunt > illisq; braffica quando nonnunqui " la liti ap / ltUr ‘ medicinae loco fuit, verum crescente homintnn : ^i] 0 f n * q u oqiie creverunt.
/Xtrai, ' I § ltUr . habita rerü exacta consideratione,vidente« b °d>0s^dicarnentorum multitudinem ad tam multiplice* > alii ri. rem altius perpenderunt,quomodomedidtu n c 0n atu omnium morborum antidotum comparari poliet, ft ^ »Urtipr "e" ^ukraneus fuit, sed ipsis ex voto ccffit. Ex ho- J 1 * l'ata f .|? Ult ^ a lilius Valent,uus.Sc nostro seculoTheophra- p 0t borQ r V. s ' J°h. Chortalasteus Lc alii plurcs, qui omne* ' c ' m siibstulcrunt, virtutem balsami naturalis con- X* ' u ' s euris res mirandas praestiterunt. Horum do- 5t ‘a Utea' Vlroru m vestigiis insistere cupiens, ego quoque ili '‘^Itrri a ' tlncrat 'onc, Europa: regna diversa perlustrando, uni- jl lr rtis vo r ^ Uam Mercurialem vel metallorum scaturiginem, in- Wa, ii r a ,ii , m "abilc Subjectum a suis duris vinculis. In quibus Cf,1 dif c j c _ . c °nclusit,liberandiflc m efficacem medicinam addu- '^sirm adeptus, qux medicina fatis superqueido- .! c '"mn,„ C \d cor pus humanum renovandum, quia multi-
ll]_ ‘noihne,,^. 1 .sä, |s ^ ^ ^ ^
limborum radicem cito Sc jucunde tollit,calorem natu-
a ^udo sit *' 61 Vlv 'fi c °t,dummodo rcctfcöc Philosophico more c * Hicvit ^ rac P arata > hos est priitsfixa, seu in igne constans la-
.st u ®d quaerimus, sed tamen postibile est, nobilis- ^ 0| 'leci„; mirabilem Philosophorum lapidem
do, n ■ c ' Ulcst ‘'—-■ »• ■ -.Uc
*«.v J 0m «ia 1
Ha c i n
j^Uai»li'I'! Sllmmj ecclesiis sapientia (cui in Sternum sit
""lequi '"'i' -101
do. *1 ‘est omnis fortitudinis naturalis fortiffima sortitu.
111 k habet, & est res vincens penetrans & con-
l l«anr
»m ad veterum 1‘iulosophorum scientiam, 0 ' ' ^
dc ,\{^'^ Un ' oatuvx mytlcvium fundamentaliter 1 »•
‘J'odo
-.. ...j iicnuur runaameniaiitci iiucingam, ce
«<£* c l Ul revelatione hac digni lunt. iufficientem & Veram
Vgco , 'uppeditare possim : Non enim aliorum Icnptis
opn s scripta adulterius nutum & amusttm instituere
nie ulj' ' ;n ’ P ro piia mea experientia & manufactura, apud st ‘ c l“am mille testimonia ex rhilotopboium li- pon^ ‘ la . de quo mediante orali conferentia plura aperire Seluttt r ' Sukit'li
rm( M j 1 ?' quomodo SOLUTIO mirabilis istius Subjecti P h - iplo c,lt » P s "cis dicam. Cum lubiectum nostrum iir se m auu!' tl lc 'phtin, absque additione ullius iei totius mundi»
111 veffilvi viderem , mirum hoc opus perpendi,
opus
perpen Lc Philo*

fr8 Mysterium
& Philosophica mysteria atque artem veram esse conf 1 ^. secure credidi: Nam internus Subjecti nostri ignis, c i ■ VoKt coolestis & super naturalis est,in principio ä coelo oitd s . £ ^r
nostro OCCultatUr r Sr hFrfinmii-ii^mhrii^Mific Xf t' m‘
*
De fonti-
ur,& per lingularem prudentis tk cx l’5 , lva t, dexteritatem movetur, ut per putrefactionem se re'° modo regeneratio caulatur, & fpititus Mercurii inst®[ nis aquarum clarus sc exhibet ,in qua vis generativ« i* .</ cativa existis, qu* instrumentum creationis DEI est - 1 ( |i(\ Deus omnipotens mediate operatur, in cujus solius testate.In hoc Mercurii Ipiritu.scu scaturigine metallo 1 “ Jß tria principia ( videlicet Mercurius, Sulphur, & Sa*) ,
adunata sunt, quibus multa mirabilia perpetrari pofli ,nt ’' S ■■ ,
c_:/i:__. • Hr
Sciant quoque regiae iflius artis fautores nunc tci^r ^
«m comitis tos tam magnx quam parvae conditionis Chymicos rcp‘ j/' Bernhardt legentes in Trcviläno de Fontina seu fonte ejus, in i}**
sunt fere omnes, quod Fontina illa sit aqua Mercuri« ' ^,{fi turigo metallorum, de qua cxperientillimus Conic* ^1' nus Icribit: Sed res ita se non habet, haec enim non c ^ )l0
wies Bernhardus toti illi subjecto, aut Chao Philolop ... . natura corporali, aut in tota sua substantia, qtiatcnu^^t, > rum invenitur, nomen Fontina: aut fontis tribuat, ut ^ men sub hoc »omineaquam Mercurialem, aut° att jj er ol ,a *gj miditatcin, in fonti na occultatam intclligit, in q uan ' |t ;ifll ;)!, }tl libellus aureus ex puro auro constans cecidit. ^ arnl t piel |(,I c> ' ait: Per sc nihil valet, nec ullam utilitatem praebet, ^
sed potius omnia corrumpit. Illud quod per artis * f l - r jtu«'!? ^ co elicitur,est purissima substantia media Sc interna»
.icwuciaaiiMH» »'l pjD*
impuritatibus segregata, cujus proprietas est non ab adustione pr*scrvate,5c ab igne nontugcie,sedh^ ,q,ilo^^j
rt rr' vy > r i n . » . - ivtllCS * .
ASedfsfißb st ans efficere. Ha:c media substantia dc qua |pis> tU *ä
cribimt.clt aqua ncca Vmioiopliorurr^ cQt po** ^
aurumin sitam volatilitatcmadducit, Sc animat" ^fljciJ* 1 ^ persectis extrahit. Fontma igitur est res in qua w at uri* vlt coelestis spiritus absconditus est, qui omnibus er consci t.estque media natura. jvisi 0 ^ ^
Quoniam autem, ut Rex Gebet testatur, dict« , j>tio 11 ^^ ratio medi* substanti* dttsicihs est, propter luas 11 r c t, ‘1 unionem naturalem, Sc ex liibtilistimo artificio d<p ^ (0 ai e ''\ 0 - Tttcrcs tanquam luramum secretum potilfimur" a p! j|1
ftihil
Tievisani, ut sontinam aut sontem putet, nam de i (*!, (( gfi al ' tin* seu sontis naturali humido radicali ( i. e. aqua ' ^iii* agit,quae aqua cum Fontina scu duris Sc rigidis imp u, lt ^ lV is cidcntalitcrä Natura circundataSc conclusa est. ii>‘ a
th'
'Ynr
>onti,
cwvunuiiivufHi icuii tu luuuamiit iiicuid cx iiuv»*. itlp c ' s/J
coelestis e dentiae, ab omnibus accidentalibus &fc° rrU ,‘ u ri - C
Jiantta. veteres scribunt,est aqua sicca PhiloIbphomrrA dj c
w
‘Otiti
b
hold
hits
*ha n
*0 N'
Cho'
qu 0(
inq t
hb, (
'i
^bo
S
bfc
siial
hsl;
hstn
tis
«st,
bitt
(
fon
Psc
Uti
siti;
f tc
io
«0
* 0 :
Pt
qu
*0
Vc
«fl
di

^'Winixs tamen
tlv
MysteMU^
th Vm st .—, ea qua in Dialogo Naturae Mercurii 6t AU
sojj?* Scndivogiutn leguntur. fcntem.am meam At tini d dtclar:,nt . Ubi Alchymista quanr. V>c mihi si tu cs fon. sf*2 ^ B «"^tdus Trevisanus scripsit. Mercurius veror*
'•! domina non sum, sed aqua sum: kontmame
^°d Geber mediam naturam, &lucid'si”" st> ^ crau " substantiam vocat» id Bernhardus y> ®tn, aut purutn&c clarum ccelest is coloris Fontem.
Kgl/ . mirabili solutione agitui iit stello equestri» Sc apud r- tn c vilia rtöva, Bafilium Valentinum>8e Lullium. H«- ttia ■ * s^gyptiorum, Se pater omnium Philosophorum, c l u *
'a iT '!'^ Cc paraboheis vetbis meminit: In superiori sphxra est m 1Cdui s°ntis vena, quae est Philosophorum regula prima. q u ° ,ta ^sieus,Philosophus summe illuminatus,de hac solutione ia "'iteris suis ad Electorem Colonientem Evncstnm agit» hb| s ■ ^ C S' S Gebet! compendiosam solutionis viam declarat*
fciv"* tU “ m nullus dubito quin Celsitudo vestra duplicem viarrt y t IC( t siccam 6c ltumidam , ex Philosophorum libris animad» edidicerit, cum in Via sicca multo oncte assiduoque t - ® rc ditsiculrer solvendo Se coagulando » in prima opera» berf^^ciolilTimtis Mercurius Vit* acqüitatür. Modo vero ' -jtrioi 4 dc QVJO I
siijfy^'nte propius scopum attigi , de quo Rex Geber ist ti S | a ^ mn ' 3 testatur. Unica est perfecta Via qua l cltvamur a tau- ? u bu$ Sc oneribus solutionum Se coagulationum. In via ti Sp ? a tam molestis laboribus Se in prima operatione tempo- est_ -/“titione excusamur» nam tanto labore nunc non opus 6 >ttiis ' 1S tnoiestiiz carere poffnmus. NB. sed ne quid
f »Cc' tS °, n0stra siatmigo seil aqtia Mercurialis ab impura ptesc^ j^ttundata, Sc naturaliter sit coitclula, ut Rex Geber ex- t'tvit Mcr CCt> ' °^ Cr ' !C precium est ut aqua ista Mercuriali«, aut Spi- 'it»* Ub Cv,r,! *P ct regenerationem a duris Se rigidis vinculis Fon* tcqujt-' 1 ''u ■ ^ rc ^°lvatut, pro ut mystertum Se naturalis ars hoc _ .
Hic nunc maxima difficultas oritur»pauci cmm sunt* D'jP**“**
' recte sciant, qna via
UUIVV. •- .
It, cum nemo ipsis modum aperire velit, testetcian . Ä Smix tnmaduiissuis vinculis sit reservandum, occultum ^t/tstandum» Se purum astrum aut Sal centrale m apricum fit k'väuccndnm. Hinc cstquodomncSthilofophi,»m veteres A^jtccntiorcs.praip.uationciTi in prima operatione,cum »st* tudio,quanto materiam ipsam» imo multo maiori occu» '
tstf**"' ^ an 'hac in rcofnnis cardo Vertitur, hoc tottus*«»'
uudatnentum, unde etiam secretum artis vocaverunt, c ' ,
t«uc*t. Omnia tibi revelavimus, excepto secreto arti** q
V»l, <s. U nemtm

Solutio
UufltX
jiurum
stabile
Benevole«
tt* stutho-
ii H.
/?• OccutT^ Natura .
nemini licet revelare, sed attribuimus illud Deo gl or)0 vult inspirat, & cui vult aufert. prC
r f
Hxc Seniorficexplicat. Nihil occultaverunt p r *' t _ [llll ti (|1 .
rationem, quia est difficilima rcium: undesim'* 1 ' fl j|i (l1 non habuerunt prxparationcm: at ars non pcrfi«> tlir ^ prxparationc, quia hxc ars est speciale donum Dei. . te ||$L Ut autem Separatio seu solutio Hcrmetis rectiu* natandum est eam duplicem esse, quarum prxter i* 01 lutionem prima in prima operatione pcificitur, euw
ä puro, grossa terrena impuritas ab interno nucleo
pura, ßt säl ctistallinum clarum, aut ut cum Agrio
(uccus lilii albi cum itio sulphure occulto rubio ( eorum aurum Sc argentum iunt) ex impuro Chao P uiii" quod est principale Sc dilhcilimum in arte, quod Ag' lC
cum dicit Hic jacet multa tai ditas & est clavis artis. . r nr' „• ... - > , , . ...^ runl'r, ,(?>
Sine auxilio & additione hujus aquxponticx, rM,-oh lsl '
effici potest, quod utilitatem aliquam producat, p
diverlx conditionis hominis nihil intentatum rcli^l 1 ' pc> £( ,
i_i_i_:_■_:_t_.:_.. . -.„„Isi.* 1 ’ pst 1
lstiu',',.1^
potabile non infimum locum tenet, quod medio ,n e jt- fi
oinie mir Kl^rrnrii vir» nrrrnnrari nrtfnft
ginis aut Mercurii vitae prarparari potest, cuma 11 * 11 ^* ^
, subtilem in summam spintuahtatem Sc amabih tatC cUl^oj- quo podagra & omnes alii incurabiles morbi sunoi' 11 j^jti tolli poflunt, ideo Paracclsusm libro de Natura rei u,fl QtkjfJ
non est hujus loci nunc illa recensere, qu* viiis P llS "^,Ji ^ tem prxdestinatis, Sc qui cum hoc dono Dei nihi prxlumunt, suo tempore patefieri possunt. N-"" tenti cordium scrutatori constat , quisnam lio« n v r3 ]ci’ ltl ,(, gnus, Sc cui hominum illud liceat revelare. Nam o? ^ n' ,|lf j|tt Deomihi conccstiunapud mc quassln terra im 0 4 j charitate Chi istiana ductus proximo meo piodcste ^ jnp' 1 f meum benevolum cupio testificare, prxterquiim ‘P r kd' 1
per hunc tractatulum, veris Philolophis, (q u, * ,uf 'pias' 1
5 r °Pti
fastu*
lur n'
hil superat Aurum potabile quam Lapis Sapicnmnj’
ülin rriirtiKiIi!» afnn/*t- nnv r-nm lior» frnfurioinf* Ut * 1 * -
a fitis,
Ptopi-
Vi
''viti;
bonaparticulariachyenicaobtincrcnt, qux omnia* .^ S) v-^
lentislima quxqucrespectu hujus spiritus autScatung' ( \y/t uncii quidem valorc sunt xstunanda. Qui vero ha seu scaturiginem habet, is, non tantum operis tinivei>^^i iam omnium particularium Dominus est, qui enim a ' bet, ejus quoque sunt arboris illius rami. . >
Magnum ccrss mysterium est, ä veteribus silentio ^it» ^ quod clavis ista aurum in persectam volatilitatem j^ufis, similes secretas virtutes multas in se continet, ex 5c» 114
alia mirabilia attinet qux cum hac scaturigine P r *‘^OeOj!“ cr c
t>ho, u
•nevi
'•Hii t
fi*ive
^laa
5*»ti
' a »->n
c°n V(
Sn
La Pic
Sil
•us,(
v
fine, 'Uti
'«»t
*'*d
Mcr,
qvio,
sopii
«at.
tius
I'1T\
*qy
iti U
Ö1C
tral
niti
hal

Mysterium
n*
' am Manipulationem aditus in natur* sacrarium suit pate
f 1
ii'
-
ct
-
V
v
fi*
(t'
i-
i>
u
K
latty- . _..
pt 0 pt? 0 ” iis st«! absque ullo magisterii tentamine semct >p(os
^W^r^'shabentjinnotcseereillisqncaccbrarevolo.quoa
Pho, ü P^estmatiö me indignum quidem, (cd m (acn Phd"'^ ipsis '^reti kicntia citcumstankiali conseium.mc non (olurn Ph^Wn Je(ocictatiipsorum adjunxerit , verum rtia in 1V,„ c ® ^nedictionis intanturii participem fecerit, ut nun tfic v :, ? gloria laudem de rebus realiter veris testari queam,
Oboe U | cct Candidissimam Dianam iis qui ad hoc digni erant, tim,: ? s P°stuste nudam, Senie eandem adhuc possidere. Ob- , "«Vetf 1 rJ DlVlna operante gratia Mercurium Philosophorun» tjm a .^'(umum , sed nondum ad optatum finem deductum,
H C y ®uitc est in statu 6c gradu prima: Operationis. Hac occasio Conversa- s ati Q totUm Philosophorum notitiamSc in firnili scientii conver- tto cum P& e 0nv ambio , quia de talibus magnalibus eum fui simiiibus f Jt) Ct ' at i summa voluptas 5c animi recreatio est, quam Tt evi- apertum este constat;cilm quindecim Philosophi omnes ■ «u universalis possessores ipiimi inviserunt, txn r ^ Ut 'ndiseursu de Solutione pergam, nullum librum luci Pures j^htummemini, quimirabilishujus subjecti i’hilosopbici e- tjuxd.-m bu^ cctetissimx solutionis cum manipulationibus convenientis iolcttenu. (o > ®<circumstantialibusrequifitis > mentionem faciat, excepto • quod in Bello equestri, & apud Authorcm Aeneola: minoris,
^ 1 c £o hoc Dei donum acctptum fero, legitür : Quod videlicet P° c subjectum feinet ipsum St in se St per lentet ipsum solum omni aliarum rerum totius mundi additione solvit, 11- glacies in vase vacuo per calorem in aquam resoV-
'»»r.
y Hac occasione notatu dignum venit, quod Clangor scribit Quanti j^ x dua s drachmas ex una libra matcrix,pvccioli Lilioi ü succi seu succi ///,#: qy Q r ' Utu Philosophiciextrahi posse, quod opus absolvere postit, rum Ph. soni ' 5ai “ mcenC ^° rct - Sendivogiusinluo aenigmate Philo* dc hac re mentionem fecit, dicens: Quod pauci pras- iHtia ^° tUCUln t, in hoc perficiendo fortunam habuit pro-
v- ‘HWttnnviam ultra nart-^c nrttuit tift raliftrr #*ivi m
inquam ijltraAceem partes potuit attrahere, erat enim tq ^diaqua mirabilis, St crede mihi quod oculis meis vide» »q-j palpaverim aqu* illius niveum candorem,St dum illam SS-Us' 11 ?ontemplarcr valde miratus (um. Hactenus Scndivo- rnC vero quod attinet, Ego auxiliante Divina benedi- Nähere** Ulli P ontl <* aquat libra rS. vel 29. lotos aut partes cx- thuntu ^ > °®' urn ’ vujus rei causa est, quod rnaterix divers* inve- hjbt st [‘ ^ u * n °n omnes «quales teintis universalis partes in se
L1 a
L1 a

jji Mysterium
De hac metallorum aqua pontica affirmate poUU» mihi quilibet citra omne dubium,me nunc tempori 5 ' candidumifliusaqurecolorcm habciv, ejusque boa jjid
Mdteri* ratem apud me inveniri, kaeile credam multos ^
frefin^ui- t i am generalem scium, qui tamen prioris puncti in iJ(5 i(??,,, «e. Propinquiorem enim materiam ignorant, ex qua m«
sicam aut Ponticam aquam consci tim haurire 2c «m ct L ^ Hoc secretum coram oculis ipiorumest absconsum» ,
janua ad mysterium nostrum. .sc^l'
aiyutPw Est aurem Pontica ista aqua, omnium rerum a ttta. sperma, omnes res emm ex illa scaturigine origin^^K^, cunt.öc nihil inlioc mundo nascitur aut generatur st rigine ista. Haec aqua matrix est & concipiens St j ( .
quidem omnes Plnloiophi Deo optimo maximo in ratione merito palmam offerunt. Nam illa Divina e (0 l physica. Uti etiam jam dictus Scndivogius ere« 00 tc^.jr' mundi Gen. cap. 1, hujus cxccllentissim* artis typ“ - £
De hujus aquae Ponticae lupcrnaturali.imperscrutabi <; ^ ,
tute, & incredibili operatione legi possunt Phrlolop* 1 ' •
vero L. Valentinusubi de rebus naturalibus & s u P cr Bc de prima radice tincturae mctalloriim cap. a.p- ^_ g ifld , |lt i ritu Mercurii cap. 3. loquitur.Univcrsalis mea lca tllll § 0 io |1 'p l rü.cst idem ille unicus spiritus Mercurii univer sali*» t ‘ £JtC rO I ' ,t ' ^ Philosophi experti tcstabmur.ncc aliter conclude u’ P ^
quojoh. Chortalassci beati praeceptoris mei (naoS' o r ‘S’%e* ChortaUs- gricolac authoris) scripta legi possüt, cujus manulci'P^dia^ j t , manu quorum per Dei providentiam harresfactus limi m hr/ft*. aslervantur. In quibus (11 b titulo Agricola: nM>o^ ^ j(C o J scaturigine universali seu spiritu Mercurii (i.c. c ul * 1 j n fSW
rum alborum quem primo observavit} multos h° m
tantes per Dei gratiam a morte liberasse. 4 , e ri» v£ |} (H
Agricola minor de Lapidis nostri subjecto se“ ^||jgit 1 c ‘^stri faciens, inquit illum qui metallorum originem ’ p j^pid' 51 ' $u&jtäum bene (cire,quod oporteat materiam aut Subjecte“ 71 J |1 int tJ, j||p'
JL.P.eJtme- etiam este metallicum. Sed non est metallum net ^yiP ^ } ,
talltcum. rüm metalla & miner®, 5 i minerx Se metalla, s? 1 ’* 3 . era Je jg
rum natura est in una re, quae vocatur Electrum st 1 . j sen'P ni ,ß turum, magntlia seu Lunaria, ldcoquc P^ 7 „^,,al)i*>
plurali loquuntur E P ’"m 11 .
damis vtib.,„ on 'p' mt valia,metallorum, met
In hujus reifit ' U,fnds «J*
Subjecto corp Us f ’“ Dci Latiam omni bort 1‘ a,p
ic i’Olfun 1 Ha-.- r , i lllJn ' P'*paiare 3c oculariter i st 7 sP Ji^
^otjstaslssto»,a/uisinn V nmitI3ils l fl ' astnstucns (c P^ n stutnamcntis quibus per ycncn a, °
jnfect
stuiv,
c °nsp
8 n «t
Eilen-
At
**fn u
^atit
» 0 t Cc
S
b*t * * r *q gular!
lf ar
1 heu, *Ppa r 'l Vi *rn >e, h 'rip
«ivi
«a,
Sn
* 1 tU(
'Kun
"«stat
'stuai
1 «iud
«>>s c
htasu
«arti
beta
»Uttv
«utri
P«ts,
n ern
®ed (
«tiat
*»cil
t»Y (

->'
fi
>t s
fi
fi 1 '
i*
fi
fi
fi
I« 1
si'
f
0'
((■
lii'
jt'£
fi
P K
ID'
it‘
)-
V
|i>
c»
D>
l>'
r
'»sectu, . . OccutTjt NATUR4 J35
lislili" P n ulatim tcparari, & ex ilio succus albus Mercuri», qui J'* scatunto universalis metallorum expnmi debet,
"Asciri tC , ni ‘ r & volatilis rst. (Wm ego omnibus diebus illis Enat»,'a Jum praebere poisum, quos gratiosus Deus ad hoc di- oiW ^ pradestinavn. quemque nunc in senectute mea viu-
CjpaH’.ibirtmcon(ervo. ‘ ..
'tisfic, Qr A gricol* minoris ulterius ad Solutionem progredi*
trtn lltw n ^ llt : •'ct's precibus meis & gratiatiutvactione ad ae-
fti änus „um , eum magna aviditate solutionem meampr«
Cribri donec illam consummavi,quod fere praeis ut difticilimum est in toto opcie. Nam hic jacet multa tar- to( CQ omnes Philotophi sci ibunt,6t est clavis artis. & facile er*
, du t , rtltr " tt ipotest,ut florcsSc crescens seu vegetativa .virtus fio S l i Ur ' Cuntitaqj venenoti vapores lapidem reliquissent, tcce , bat ' IOrum albus seu scaturigo metallorum paulatim appare- nW«®* 1 8ulär 01 r r ' mo observavi Ruber liliorum flos postea per svn- c* f Mysterium per prudentem & bene expertum artis chymi- flosruhtt 0* a m separarim acquiritur, qui tunc etiam elucelcet qui an* ^gotola minor pro more (uo loquitur) in parte inferiori ^ conspicietur. De quo in hoc tvactatulo non ago, tl tt /* Vl * bujus rei causa ab amicis multum fuerim rogatus,quod bttj n . temporeDeo volente,prout mihi videbibur expedite,
tiv P° tCl 't» quando mirabilia qua: in hora Conjunctionis & Na- i l 'ätts apparere solent, quaque in nullis Philosophorum libris luittur, sum narraturus.
. Quamvis scienti* hujus amatoribus in hoc tractatulo chymi- j I® Chaos nostmin, quod durum corpus metallicum est,semet- L^iautper (e 8c in sc solo sine totius mundi rei alius additione ,. Jt 8^ciei in calore solut* in mcrcunalcm humiditatem, sets ^■lod" l 1crnaturam a Deo ei insitam, se resolvere indicaverim, tj Js a P l| d veros Philosophos tanquam insolitum quiddam va- fu a ^°§ ltat i° n cs movebit > Nihilominus tamen plane sum per- \ Jrn V^dernos Philosophos non tam facile hac in parte ad me- Attali ^ Ctatam perventuros, 8c quale hoc anatina conclusum lv *ttv J( 1CUm cor t' US so, perscrutaturos, quia non solum adeö du- lutxxt COsn P a . ctu m SubjectumScimpcrsctutabile opus «st, ve. — petr c ,^ at !!'51"' a banc occultam 8c mirabilem Solutionem im Dtffitu tM Nern encheircles seu manipulationes ad ejus tötvoue-P r,m *J*'
^ < irinc' r *' 5arat ' 0nem requiruntur, per quas ad putrefactionem ‘Hf*®**” hraq C4 'P 5 a< * regenerationem promovetur , ut tandem in sper- n,lt 'dcsi t T' et -a lcam so*miditatcm seu mercurium Philosopho. ^ a rilis er ; t at,1 ° eo st uc ta so Philosophica solutio, captu non täm ta Vcn m . 'Quamvis planis Lc simplicibus verbis illam ego deda-
L1 5
Altiu*

Meitctn* fX XejU* Mercurt*- p. Pk. Surrn-
Xefftcrißo *d ebjeüt fnes de Me fitem* u-
J34 Occu (.t <€ Natura
Altius igitur occultum lioc regium opus est l tfini simplici via ut vulgaris quorundam est opn 110 ,,,c ^ quamvis Sendivogiuslaudatistimus Philosophus cti» 1 ' scopum feliciter sit assecutus, dc quo in /Enigmatis l u '.<icr c L |ie sic inquit. Hoc vobis dico, quod opus est rem l V ll (tii^' j quam, qu* occulta est, tx qua fit miro modo tal> s ' quae aurum sine violentia seu strepitu solvit, inu) lta - t . |r ^ naturaliter sicuti glacies aquae calid* beneficio invenistis, habetis rem ex qua aurum a natura produc () f>' quamvis omnia metalla & res omnes ex illa ortum h» ^rs tamen ita amicatur ei, ficutaurum: nam aliis rebus a ^ puritas, avio autem nulla, propterea instar matris est nus Sendivogius. Qua via autem manufactura P r Sc Dei timentis filio, quem Divina gratia ad hanc te' 11 mirandam elegit revelati <3c demonstrati potest. „ii$ s L(i Sed ut narrationem meam ulterius persequar, P r * , mittendis, folium dc lilio albo sumsi & avi beati imitationem, ut in tractatulo ejus, Agricola nl ' r '® r< ’icci"^ }I tt tat, gustavi, quo facto supra modutn excellentem, “ p 0 ]n r^. lectabilem saporem ejus deprehendi, 8creliqua'® lU ßjti 1,,£ j|)i laminx ignitx imposita consestim fluere & in surnuw^ ^ja 1 ’ nescere vidi, quod argumento mihi fuit, haemell» 10 c volatilis erat. . ^
Hujus excellentissimae & summe laudatae inedic"^^ jt< |j in unius anni spatiosi morbus sit pertinax, sem cl ■ 3 (C^ C assumpta, hominem absque omni dubio abon 1 ! mobo liberat, totum corpus renovat & ab 0111111 julla* morbis praeservat: quia spiritualis ista medicina ' llC J <
penetrando usque ad moibi radicem penetrat, ötfjLj justam purificantem vntuteqj, omnis infirmitatis c»" tollit, naturam infirmam corroborat, somnum^ st j icC [ii ),ii* filiat & appetitum excitat.Si ergo medicina aliqpj' r ,jd a 1 »? fii evacuat, somnum atq; appetitum suscitat ncse>P ^ ab illa expectari posset ^ ff'b'p^.i'i'
Quam vis autem hic a vulgaribus chymisti*». w° r> u t omnibus equis non esse aptum, plerunquc ohi lC1 ‘ ) ^ jn d^jp'
et ef (
vocent, prudentes tamen & recte sentientes,mdi^
. bilem universalis medicina: virtutem eludant,
pium & medicinam spiritualem fit differenti»,
Tales iniqui hujus rei xstimatpres nibilomi nuS
iniq uc . v
alc-A-"'
*■ ' ■•■■vj** 1 “M/UiJ ivi cbuiiiKityiva lC C** 1 * 'lii
possunt, unum ephippium millenis equis.unumq a m 1 ^ ienis pedibus adaptari posse: Quod fi dc haU 11 ^^ 0 p<tf *
pedant, sat habeo: Non enim omnibus homini
4waindiftcrentpi «pectanda cslc dico,
V

». OcciUT/ Natura Met' Ukcri - unam rem muhi» conveni«^quadrare;»oa z , ob| l«at, experientia doctu* an non unicu* Sol, A«, Se A
iciw Ul n ‘ ""°»wnibns expediat -- conveniat.qu^ro. A^t me-
BjsJ.^stf^stSoUlgnis.Aer & Spiritus (seu ibuen .
dun, ^ V'dä non capiat, imperiti* i«* « on ' c ’ ‘ ,. sc £
*? E° e*isti mo . Qmbus addo quod qu.a nec Sol pse . nec
talis " CcI S nis cu 'hbet ex squo satisfacere potest . ™ , au> yft, c duina. Vera Panacza per totum mundum , -
W l * f lx ^ lte nequit, multi enim mali Sc pertinaces n ><\uiiccuitdumtenorem verbürgt* Deut. 28. X 7 - 5 *- a ~
d,.-, lc %uut\t. Qvtare pii homines non indignabuntur» ' P 11
l, na non sernpet desideratum exitum lottitut. UndeOvt tu
Ponto tecti ait
'-Ura quoque interdum nulla medicabilis arte , j, .Aut (i (it, longä oft attenuata mora.
• "ui iunt, qui haec omnia vera este agnoscunt Sc notitiam hu- $. t (r$t»rt* 1* rc ' lrabcte cupiunt, qualiter non pauci lautae 8c minoris con- cu p t ^t t ^'nitis homines obnixe a me petierunt, ut ipsis hoc mysterium 5 **claremac manu mea praepararem. Haec indiscreta, tnconsi- 'rata 8c inexpectata sollicitatio, non exiguam molestiam, ut Prudentes viri facili judicate possunt, mihi ctcavit.
Cum igttuv talibus petitonbus mirabilem vitee me® cursum,
'"ultas adversitates, labores exantlatos, curas.tribulationes, im- P'nsas, öc negociorum meorum intermistionem teeenserem» St rplis de sumptu aliquo seu exigua immotum summa huic negotio impendenda, quo regium hoc opus maximae utilitati cessu- 'Um tanto commoduis petfici posset, verba facerem squemad- »tvdum Praeceptorem meum beatum,minoris Agricol* autho- tc m, idem fecisse in Arca arcani artificiosistimi legitur, ubi ami- c 'im qucnd.tm iibi in principio quaerendum fuisse dicit, qui ipsi ‘Umptusad riteScquictepcificicndttm opus neceflanos submi- rristtatet) cum inquam huic similem intentionem meam iplis P v °poncrem, conticebant omnes, idcoque etiam metito tepui- tulerunt. Sic inquam tantum desiderium tantum myste- * lUrn ddeendi infumum abiit, nihilominus tamen avide illud sci- ^ cupiunt, si modo, quemadmodum puls infantibus,in os sine ^osumptu ipsis illineretur. Scire volunt sed non quzrerc Sc cil °' arc ' res Lilium inter spinas est, quod si quis tam f*-
c c *rpete tentat manum laedit, ut Agricola minor ait, qui hanc c ctn ex monte erupisse,Deus lua bona laboribus vendit,etiam mvst ’ Ut posststores ejus Inorum laborum memores sint, Sc boc
J:7 IWljoiis ranpA «/■/■liUiii» *-e\t%lrrVATC
dii.
c »nt,
Sc tanto occultius conservate L1 K
Kunc

JfttHt/a
äntifsff
MYSTERIUM
■fei*
JJ/j M r 3 T B «. X U M jjt« .
Nune autem, qued citra jactantiam dixerim, sgo P. cr Dei, cui summa sit gratiarum actio, nullius,hominis c viP'
hi subministrando ut ante hac opus habeo. Quoniam ve r (# stinctuDivino ali® cogitationes,proximi mei charitat^.^ tandi, eique in infirmitatibus lins assistendi Sc °P el ^tf ll fl’? me incesserunt. pietate erga Deum, c|usquc p crn ’' tus, haec dona ä Patte luminis mihi concessa apud me' -pi* pohii.quin illa fidelibus civibus Christi,anis,si cuncta re S c ^. f / visum ruerit, fideliter communicare & revelare confis • heä» ut Lux (eu stellula mea a summo Lumine acceptam ^ yiamSc cultum inter morbis afflictos homines lucere q uca ’ mihi cur* est, quia Deus ad hoc me vocavit. j ofi
lxiterim omnes hujus tractatuli pios lectores monitos pfl' simplici 8c rudi hoc scribendi stylo ostendantur, quia non v j s (i* 111 ’ ctorum virorum numero aut celebris cujusdam statas •fv qui pomposis verbis Sc dictis animi senia explicare P . Aylo" 11 nuis enim MinerV* cum sim, doct® Sc decor® oratiom*
non possum, ideoquq simplici & humili modo loquendiuj^tP
meam detexi ; Neque etiam plures singulares bene ^ sententias St rationes invcoircSt allegate possum,quam staust®
me ah aliis magnis Sc doctis ttiilofophis in suis libri* P^ji) 1 ' fuerunt, cx quorum scriptis Stfundamenralibuslaudatn ^i'
hilominus ego exigu® conditionis vir ut dixi, ratione* nos citra omnem ambitionem & jactantiam in hoc tr «ufussiim allegareS; usurpare. <T
Si quis hujus tractatuli lector dicat, aut apud se de causa ego magnum hoc mystcriumSc regium opu* lu n tam benevole in mundo manifestste me onera in, & o J^c t* 1 ' jn alto silentio apud me reconditum linam: emn t3ir,C ° n ,nii e s gfenta annos plenarium hujus «lysterii seientiam sine ctu habuerim, Sc Mercurii Spiritum seu scaturiginem ]ti' Jem aliquoties propriis meis manibus prwparaverim i r 0 1 ‘ benti animo sufficientes rationes, data oralis interlocut' (asione, sum daturus. • &ot' 0 '.
fnterfm si cx hoc magno mysterio, unico ist° ^do ^ universali videlicet scaturigine metallorum solun*m ^„8* daretur, contentus tamen illo sum, Sc in eo me 0 . recreo , quia nulli totius mundi thesauro *q"'P ,s (est. . tC n s°'
Nemo enim siitis mirari potest, quod Peusotim'P jucf' rmiium rerum Creator, hanc aquam coelestem ^ jnetallorum, in tam vile a natura praeparatum Subjccm ^ «vit, quod inter centena hominum millia vix unus

t
Wi 0ccuiTje Nathr ^
1S h ocm loco vatios casos & forum* me» mutatio-
sttij m tr . at ^ c ommoditas non fetat,conjectu tamen facile est,
*V " €llum mihi fuerit tot annos in Wentio consumeres P'oques 11 * lat ' S me* annum sexagesimum octavum ago, ho c “"' mas gratias ago,quodamicorum quorundamlua- 5 U tm .y sonum non ukerius occultare, sed proximo meo ^Uiitjj a 1 , Ul minis ad has res arduas praedestinaverit revelare 'taiiis 'j a , tlu ; ut sanctissimum nomen Divinum,in omnibus tat* telebrerur: 5c ego scientiae me* sco- stlits n 0 V: , c S Cst is Christianis ferendi,in quorum gratiam Altifli- * tunc thesaurum confert, aflsequi queam- socque charc lector bene vale & proverbium conti»
^ St una una ^‘ et tota stund denegat «as. hoc tcn * Deus St Pater Domini nostri Jeso Christi favit, ut
tendat ad sanctissimi sui honoris exaltationem fitjtj. , a ,m>öt ad hominum utilitatem, fclitcm statum,$c ad no- ,a sotem *ternam Arnen, j ... SOLI DEO GLORIA, tnts.quae non capit,illa carpit:
, A° i S h * c mysteria magna ridet.
mbo stc pergant: f.uuus sed unus j j stultus St alter.
3 pp enc ijcis locoepistolalonge excellehtiffi-
' Cf 0 . r *. cc ptom mei. beat* memoria-, dignissimi Dn, Doctoris i . '«exarata ad ScrenisstmüPrincipemEi: nestum Electo-
° n| ensevn.magmtm illum St toti Europa: dccantatissimum Chemical um Antistitem, qua ipsi suum arcanorum ‘ts CXl | aZs 'l > s | yl>'cium,quorum St ego gratioso Dei munere h*- sotn j r D> ^ eandem epistolam nunc m benevolentiam sectato- ‘ t 'rDn 1 ^' ftl ( ' 3t ‘ S Philosoph-* , ab authentico,cum aliis summi & so>desc. a ' a “‘*‘ s huius Philosophi manuferipeis apud me reserva- \ ‘> >tam publici juris facio.
^^"'stlustrissimcacCcinilimcElcctor.Domine ckmen- r>a ttv la i e . 1Inc,a F >u ‘^ priscos Philofophos.sommos Reges ScMagos collalls opinionibus in Regio illo Divinoque studio ^*hd,fi'* Ul * ®- c & ma Austri* Salomonem,Morienes Regem S“ r «»* Equivocis lhytmis nodisqueGordiis tentantes ^'etvtate^ t?^ UC0 ’ Vcl ' tatfm Vernem in apricum deduce»- ** Ja K»tis 8c'n ' - nc lm ‘ cam v * 3m omnis investigans punctum sta i omnium arcanorum, seih «mditnm a* i un ? * st- s^'od etiam Sophus ille Trevisanus,
dt Lapide philosophorum seu thymico miratus®
T.l « libellum

5)8 Mysterium
ConfixCm libellum scripsit , hisverbis ehre testatur : Cousins r ^ t [uf 11 ^ Aut horum quibus in locis libri philosophorum maximi conven'“ <ierit«tü dem sensum , ibidem existimavi latere potissimum j,j<* !
qux non potest in pluribus ied in uno tantum i
fttdtx.
gu 4 t*or summ 4 .
Methodi*
mihi obviam facta est veritas. Proinde Illustrillimc tentio Philosophorum superius propolita animum b aC
vi “ 1
b“.y
vit meum,ut etiam Celsitudini vestrae,quam in puncto dio illi universali (convenit enim & decet meritu ^,, Regium Regiis studiis incumbere, quia simile gaudet^-^ odit dissimile ) in meo hoc itinere incumbentem & ^ ^
audivi,hujus studii non solum ansam majorem «tiam calcar adderem, quod Celsitudo vestra an"’’ .j,})'' possit, me etiam gratia Dei Philosophos, viros vere *^11^ telligere non solum, sed tentasse artem maxima ex eam absolvisse. Propterea more Philosophorum P r ' Sophistarum quorum osor sum maximus)pixserr>M jo *; eorum.qui numeris rem denotarunt (nam quicqUi^ijitii 11 ^ rum natura constat numero pondere & mensura ) j 1 ^ vestrae negotium hoc uti decet proponere scriptis h* ^jjb 1 '* dubitavi. Arduum quidem est quod quaerimus, se * 3 > non summum,attamen quartum in gradu subtilitati*'
Primum enim 5 c summum est X«>D-( seu verbuf ^ qH^ tris) secundum Dermetem Regem ^kg)tptioru»r > ' omnia facta sunt, qui lapis est coelestis vetus, anin’ at salutem seu vitam aeternam tingens. ' •„* { e*
Secundum est Spiritus hominis, qui est radius". 1 ^ofi 1 ’
tiae, Adamo & posteris suis a Deo inlpiratus, idths 0 ^ | potest,quia aeternum quid est.
Tertium est mandatum, scii, species artisDivi' 1 * : „131“' cujus cxemplü in Bibliis habemus, cum Tosiia P ro f & $ diceret: Sol siste gradum,Sc Luna motum, Sc i«» ’ a ‘ ju 0 1“% Quartum cft Lapis ille famosus & mirabilis. f e |
imago , omnis fortitudinis fortitudo fortis, omnia 1 ^jus^i- ;
(excludo coelestia) vincens penetrans & conservat’ 5 ' ^po" ,
& virtutes seu effectus homini pro dignitate tract 3r
lc est. ■i ' 0 " 1
Accipe ergo illustrissime Elector arcani
imaxi^^V 1 '
!. jiat“ 1 flin
er b" 1 *’
-bU""'Ä'Z'
Arcunimtt numeris uti (fixi explicata haud vulgarem: Omni*
(fimi. stens limitibus operatio mirandoi um, ab Um* rium in Ternarium descendit, non prius tarnen >^H ternario per ordinem graduum in simplicitas' j lV ,jiiS A & Ternarius reducendus est ad Unitatem, ^ “l t na riu 5 'jess
versahs velit intellectum consequi perfectum. J-Lgjt:
pmnerus, Sc tamen cx ipso omnis »umerus con* » tu r

5)5
‘»füinari,. . 0cc «t T ^ Natur*.
n<>„. s,s « Teruatius ad unitatem convcitibihserit. Undc
r ^hilolbphotum inquit: fme mendacio certum ,
>ir aBl j «°g»itione vcrissinum . quod superius eil. id habet
">>'» unWu dcntis ' & inferius habet naturam superioris, quu
c nla rei i» * us COn ftat omnis numerus ,ad perpetranda rrnra-
Nonne res omnes ab Una refluunt bom-
J-Tsum i- st^kquid Unitati conjungitur , no» potest este di,
Jfiiitat j rUl "bficat simpKcitate& adaptatione Unius? Quid ex
r c §OrlY. t!U ” nonnc Ternarius i animadverte illustnssmc n; ! TlUS ^ m pl cx »^' nar * us compositum, Tonavius 2»
8° r »cus cfY-r ' tUV bmiplicitatem : Quaternarius autem Pytha- ^'ficatu ,Tcrnat 'P suffultus,(I ordinem gradumque observat, ftCc ultaX] S ’^ UrUS ‘ n bino ad Binarium in Ternario,miranda &
^hilop 0[ . atu f* operar, potest. Quod etiam Germanus noster tWi;.,', us Theophrastus his vetbts testatur: Ab Unitate per
Wim mTrinitatem - Pr,m * L '
per f u ^^ m CI1 im ex 4. Elementis a Natura composita massa »p***' k>t>ne < lr P att0l ' ern physicam in unum corpus in prima opera- tu. ^'fitBi' UCltUr- Tum separato agente, levi sed mirabili rao- qui atnh n:!tWS * n Compositione, medio Tertii scilicet ipititus,
^ r *d ft Um copulator manet perpetuus. t»tnsu r ‘ -p aulem quaternarius Pythagoricus est ille, in cujus 'Militer i' trnai ’ U5 * imano tonjunctus in Uno cuncta,qu* rm- per asn n * Teruariuscnim numeius ad Unitatem reductus , M m omniain se continet, 8c quae vult potest. led hoc in
Kj(J, r Naturali locum habet. Hoc unico medio gremium < | htin j* sublev «ur,3cAkhymistis veris Thesaurus Thesauro- , ! hotii/rf- 1 tur, *'“" c st 110 necincellectus artis acquiritur, nec opera-
j habe t j t c ^ us ‘ ln ' c »'tur. In summa qui habet Universale , ille
ii i °mnia particularia, nam qui arborem ipsam poss-
°s orrmes moculdubio in dominio habere dicitur.
c.eUitudmi
p^uam nmmapariRuia....,..-*m qui .. , . .
jWntos omnes ptocnldubio in dominio habere dicitur. j a m tractabimus. quae, qualia, St quanra arcana Geliitudmt 's'« revelare velimus vel possimus, sed m his omnibus altum S' 1 '”““”* "°M>tmi requiro, alias Deus nen dabit incrementum, nam r» aoitrt ” Crn »v* inquit: DEUS non sine gravi judicio sapientiam sub °min« stultitiae voluit esse revelatam, ut nimirum mysterium bu® esset arcanum, 8c omnes Philosophi de silentio im- £ u »titer. ,8c sati* actitet agant, alias immineret maximum peti- *»lum. Veni hiic non aoique singulari quadam dilposttione , ctah.ut mihi videtur , idcirco nutui Divino locum metito da- 0 competentem 6c si de grata animi vestri significatione °nvcnirc possmus.htec sequentia Celsitudini vestra: hiagnaha ^ r ^ c '° non sostunt persolvi commodcjpandamrevelabo
V Pri-

JtrtAntrü
rtclußg,
frtftßta.
/40
Mys tuium
iJil'
— - --- . < jnl“" (
I. trimum punctum frit expressa vcr* materi* quae alias Electrum, Magnesia, Lunaria, plumbum I’* 11 rum,& aliis infinitis nominibus nominatur,
illam veram esse probabo tribus modis. i. Rationib u ^|ii<' sophicisÖcaigumentis, Naturam rerum & generatio 0 , talloi um redolentibus. 2. Authoritateöcconcordast tia sophorum. Experientia vel praxi. .,,3^
II. Nominabo etiam loca, ubi competenter in pia nostra materia haberi potest, erit tamen acquisiti 01 .. terta: cum judicio instituenda, ne plebs improba ist ,e percipiat, idcirco una cum nostra materia Antimonu' 01 ’ ^ lum pingve, Cinabrium acris» Alumen, Sulphur po' ci
III. Praedicti subjecti(fons Comitis T revirensis ttuina & Naturalis in aquam Mercurialem solutio,
caute atque intelligenter steti debet, ptiulquam ex >p’° ^ fa 1 : elficacissima it saluberrima confici potest. Etenim aquam accidcntalitcr circumdcderit,necnon concluse^^jqi 1 ,
nbopuiest, ut Medicus eam ipsam aquam ä sonte hoc> ipr
obscuritate liberet ac separet, quae separatio autem st per generationem. islU 0 ^ 1
Interim tamen Celsitudini vestrae hoc indicare v0 . U t qU' 0 ^ hisce literis non viam siccam, (cujus Rasilius ist c *' 1 . lli qi |jl 7 mentionem facit) sed hucnidam potius intellectast\ vc j C ns) similiter dictus Basilius ibidem tractat,visibilem materia nostra spiritum, qui tamen incomprchensib' ‘ g ^0 dum esse,atque hunc spiritum esse radicem vitae corp ,, cl*'' strorum,Jc aquam liquidam in arte nostra: & inp s * ,a uil ui£j' pag. 15.45.46, Scias inquit,quod ea res nihil aliud < | |J1 il3i'“ '
visliquorea (i. e.aqua Metcurialis)ccriesti Natui#* 1 r n0f* 1 quae aqua post conjunctionem certis mediis iterum c ^ ><<' est reddenda, atque ab infimo gradu usque ad sumM 00 ^ ^^311' dicinam plusquam persectam convertenda,qixe tatst« 0 bus res saltem unica est. r
IV. Regis robri vel auri Philosophici tanquam "^Aiit° 5 . tis Lapidis Philosophici mirabilis praeparatio. & m ° « ^
nuinum deductio: nam fecundum TrevisCoinst.« 11
rtf'
... v,iv • Itaiu Itv
ipse Lapis Philosophorum. ,
, V' Tinctura Tincturarum mirabilissimum s« cret beum cum rubeo. . f str# t?
Quanquam intermittere haud possum Celsirudist' } e S c i>t» sam id exponere,humidam viam in operatione coju 11 ^ 1 . fieca propemodum consentire, quia in ambabus ‘° nia J c if'° eum auro Philosophico conjunguntur. quamvis r

OccatTA NATURil. J4I
«tin <; t hun “da dissentiat,hte enim in via humidanon praepa- si ost ra /? "'««'lotum. sed chaos Philosophicum fivc materia »ialem 1W absc l l,c ulla alia re adiunctaper se in aquam Mcrcu- "hbar : , C rv >V<:rt ' tUt, ' c ' c l ue k cr contrarias operationes. Haec aqua tfj u UlVlna fst & hyperphy fica, tria principia in se continens,
tä "oru CUnus vit3e,at l ua "'a caelestis vera,auri & omnium rotte di,u^ ac m ' ncr »'ium mater Sc origo , resplendens ponderoia »iw n 'f 13 («ft illa aqua dc qua Rex Hermes exclamat: O tumli 0rm3 P ttmaru; ns, Regalium creatiix Elementorum,qu*
Uyj . vct us,& cum lumine genita e$,mirabilis es»simul Sc
■ ! ' ls )siquidcm omne* Philotophi Deo ter Optimo Maxi- h 5ftc ^ ' tc *>nda operatione merito palmam offerunt. Clavefl» di{pj u ’'“"dam qui habet, omnia metalla suaviter ac radicaliter qm Vtrc *eademque in primam materiam reducere potest,ex tati Jocularia duo ad Solem Sc Lunam si re ."le proceditur vc- „ seducuntur,una pars ad centum transit perputrefractio-
. “t colores,multiplicari etiam potest, ftolu '^ Cr ‘ um boc ma S nurn tilcrstii peflUUsVsac vice observare sfft ' n 'c potui, quin Ccstitudini Vestra: benevoli met animi op Um demonstrarem, idque insuper significarem.me Divina n 0rs ? ntc gratia Mercurium Philosophorum obtinuisse, sed v r ,, um J u optatum finem deductum, quia est adhuc in statu Sc
* pnmx operationis.
) 4 Cr . ^oum aurum potabile absque corrosivis mediante CUtl ° vitae in spiritualitatem Sc suavitatem arte subtili dedu- , cniT’^n 0 m «dio podagra Sc omnes alii morbi incurabiles radi- > de quo Theophrastus in libro de Natura rerum. , p^ Q ' ti ^' n quit,(upta aurum potabile excepto Lapide Philofo-
psiotun,. ‘'-—r- -
sequuntur essentia auri quinta Sc alia arcana,at longum *tad ,rCaiU>1Ura g ,a duso(nnesrecenseic,idcirco haec mittam, ^*«pt«dista pollicita remis dextris propositum nostrum inten- « conabor,dante Deo gratiam 6c intellectum. tUmfk ’ Um lu '" u * dubito quin Celsitudo V cstra ex Philosopho.
rn libris animadverterit Sc edidicerit,cum in via sicca multo ,«JL*.flid»o labore difficulter solvendo Sc coagulando pre- pü . mn * 'apis acquiratur,modb veto Deo favete propius seo- l c ^ tl: '£’> c 'e quo Rex Gebet in sua summa testatur.Unica est perate d' 3 ’^ lUrcb:varmvt a tamis laboribus & oneribus solutio. q Ue p .5 UI “ U * «ttam ovetenus mentio fieri potest. Credo quo- 'pecul' mubos processus ac scripta, autbovitatis ac theorie» t>borum°t n ' S eonc ' : P ta: opinionis ac lectionis librorum Philota plena,ancipiti ac lubrico fundamento innuentia,ad manta Ccl -

MVsTEIUÜM OccllLT^ NaTÜR>* B (pic«* sius Celsitudinis Vestrae pervenisse: Sunt autem inss" c °. } f 0 li<f nucis absique nucleo,interea scripta vera ac fundam ent stabilita aspernari recuso,eum prorsum diversa ratio,
& manuali labore fundamentaliter quam concepta °P
imaginatione scripta nullius ponderis manifestare- *fjj e una experientia manu elaborata plus valet, quao 11,1 lectionis librorum Philosophorum. 'o^i
Quöniä vero singulari Divina providentiaFortuna 3 C u jl P -*.U-„roXU 0 * .-Äe
nos conjunxit,Schomo ad utilitate hörhitiis & fui p roX1 : a^
$
qui vivit ab aeterno in aeternum,creatus sit, idcirco tionibusptopterneceslitudinem humanam,dilecti 01 ’? tatem proximi,ac laudem Dei nostri Celsitudini Vel t| ta i)t f bo,ut deinde cum Rege & Prppheta Davide postim uS . att eP c ’ 1 ’ dicere: magna & mirabilia lunt opera Domini» t l lU voluptatem cosequitur inde maximam. rC foI t,t, ^L
Ad lupra posita ab Illustristima Celsitudine Veftr a j l)t jon f|!1 hem expecto, deinde & ego instituam de meis te favorabilem. ,
Valeat Elector IllustriffimuSAc ex animi sententia $c ! ^
Deus ter Optimus Maximus Celsitudinem Vestran” toifltma Uxore in majus semper & melius augere dig° e i6oj. mense Octobr.
FINIS.

^UIDONIS MAGNI DE
Monte Philosophi Grxci Discipuli
Anonymi Tractatulus
fi*
descriptio Philosophici A DROP. Quxnam * u ejus Species,& quomodo debeat elaborari & prseparari
1'R^fatio ET INSTRVCTIO
ad Lectorem.
A K«4SPIRITTS SANCTI Verba ex ore SAL- V 4TORIS nostri prolata sunt: Quacunque volueritis ut vobufaciant homines,eadem & vos ipfis facere debetis. Cum itaque nemo fit, qui non 4 ytHno cupiat p ramoncri, officio Christiano hic mihi fatis faciendum effie putavi,quo nan solum proximi commodum Pro moverm,verum etiam damnum ejus in Philosophia Kermetic*studio excolendo,quantum fieri poteil averte- In hunc finem, ne quis ex Philosophorum Mercuri» finstre inteüeäo inutiles faciat sumptus, instruäionem Ecquam,loco pr<efationu,buic trublatulo ad melius indigendum ADROP Pbilosophorum, pr.ettrmittere visum Quares.tendutnesi, quod Mercurius verorum Al- mistarum non esi Mercurius vulgi nec alii u jus torpO
: 1 '
» i»vr» vj» ius/ v»w ' ■ ' i
tls ex Metallis,sed etf omnium istorum principium &ra- dix -■ • »-
- non efl corpus metallicum sed stiritus metallicus JlWtialis & temperatus m qualitatibus suis. Isi in- tantum subtilis, clara,pura & aterna substantiis luij 11 **" * ^fi m ru & Salis. Est Mercurius Solis &

Pr^PATIO
544 1 'stststi
Nam hic Philosophicus MerCurius eft prtuCn,
& Luna,in quo Natura incipit opera) i aururn ^ ief st
"" -- i"’ . .. **•**{•* •'s»* **t » — " -- pp/fl
tum,nec tamen est Mercurius Solis & Lutu,m ‘Ist _
9 Hftoyrtf b *■ ■»> lYiVsVt4TlH5 ÖIHH \y LAHIR)*'* 5 , . ^
ne multi hactenus fuerunt,sed ett Mercurius ¥* ris Ph.reperitur, qui aurum & argentum solvis .J lfte Mercurius cum auro & argento vulgi ( jst tur,nam in nulla alia re super terra virtutem » >c habere posiibile eft, quapofiit hoc prostare, ** f ßt
•• • • '-../«I tp
• - -i i j - - c -J .'
sulphur nostri Mercurij in eo coaguletur,qnaWj s{st'
- - - - J - -Ö . . t • i,
ro& argento: namsxneistis duobus prapar* ,h nem seu fixit atem suam adduci nequit,quia in * .ßst gento est astralis influentia ad Mer cutium P^A A' Interim notandum, quod in prima operatione, ^ st curio volatili nostro Luna e// conjungenda, q “ 1 ‘ st * 1 jugaliter Mercurij innatum sulphur ajfociaP^. : 6 Mercurius in aurum coagulatur, nam in P r,n . J lt/ (st gnum calorem sustinere nequit, idcirco leni
... . ' IU (st' I,
requiritur . Nam fi in principio aurum eum “ geretur,quod magnum calorem postulat, Mers“ )f fstj 1 dum auri proprietatem calorem justo intenfif^ pst*', ret,& in sulphur rubrum converteretur, qui 110 A nec ad artem utilis foret,hac ratione st^
retur, & fi quis postea rubeum Philosophorum * figere vellet,in vanum laboraret,quia non fi ( tf * .
extremo ad extremum nist per medium. fler ^ i
Pono verum quidem esi quod MercurimJ^ (st“ integram metallicam proprietatem,quaperf cit rst (st tallicam & formam dare poteft, non autem* t fist
tumpotentia,nistpercodionem, cum Sollest tione maturetur,tunc demum fit actualu- ^ ,
auro u ,,tl’
Nisi enim noster metaüicm tgnis cum *t* r ° > stiy
tingatur,&per ipsorum fixam virtutem fig 4 cow*st etiam aut cum aqua imperfeäorum >)ieta ^ a! sUr st { ,st
terst commiscere nequit : Noster enim M erC ' in Naturam Mercurij Philosophorum • E 1
Me ni
Ut
nt stn
“piui
n ‘*tu
«»tu,
‘‘» 10 )
'»Uti;
Sa[
P'
*apo,
‘‘»et,
0 ,
A»}
‘sllor
futisi
(u tiu
»nivi
hu n
r U'tÜ
<e.i ei
l»al
H 'IP‘
Sere, Pubi stv 1 ‘det,

c
i De AbR ®^ 1 ^ „Atur sV coquitur*
^ compositum u sua fuperfint^ 1 ^^ Et htc mt
tHnc inde ignea, jubp.nua gvW* tienmtHs Vhnofufno.um. r ^ni viat*
H«c pnts seu tonj. mnatto juW 1 „„ßiaprtn 1 -
no fln<nt Mir atrium qiutrendi,artt* v- e ,*itatc ittvi- *'?»«»«. indicat. Qui luettnfufficitn. s <]«'“» nflfcitl<r . •'»«tue at* <ef foditur, tamen a p»«^ 1 " 41 ’ v algarUi ^'°n esi «turum nec argentum neque MCiCur i
aurum nec argfiuwn miji *''—
4 Mr «U«mex c&terunicnilltfynw Sulfhur yuighiw# n sA ^ lni °niu»i,neque arsenicum , vttriolttm , marcaßita, *j
F ^m^ammmetaUuutthKobolmm^urtpigmtnttiWi
Ist S *! prtrx aut simile quiddam * Jed Philosophi duunt esje **Pmfam furvam fu bß ant tam ex 4- Lernen tu compO- sfi Jjr inquam materia qua omina metalla in je ton
fi { 'Ner,iir tx qua omnia metaia tonfiti pojjunt- fi 1 Quoniam igitur fatis diäum fuit,quid Mercurius tl fi fi tr Jit & ubi locorum inveniatur , & transplantatio me- jfi filorum ex Lumine natura fatis demonjtrari poßtt,plui ■jfi fatu de clave principali ditium tjfe arbitror ,qu*eß Mer- (/f ^rius philosophorum , per quem patet aditus ad arcanum ,fi' Universale benediäi Lapidis philosophorum, '*/
fii' Hoc arcanum ab omnibus Philo/opbts pro summo tbe- ifi saur o Natur* fuit reputatum j quo nihil majus tn tota re- fi[ T «m natura tnvtniri queat. Qjsa vero methodo fit pro- f i ke.-ienciur»» in hoc traßatulo Jujjiciens datur infiruftto » Italis vix alibi haßenus eil inventa, fi Et tum insignis & Utiltßtnm hic itactatulus qui ab < l,! ‘ tifyano quodam in Germaniam fuit tranjportatr. , Ö 1 ex fi S( renißum EtecHru & Comis» Palatini Vridertct MuUo {fi tublici juris fdßus fit, benevolus Lector & vrca * i Ovinorum NxlrtEL scrutator habet de quo gaudeat,qitetii
^circo jibi tanto magis commtndatum habere delicti
fi
fi
i
Mm
VL
p«l. 6.

§46
O
DE
De Anfror. iPHjt»
PHILOSOPHICO ADR° P '
Mnium veterum Philosophorum propohru^^
y/
,■1 r
brevi temporis spatio extra terram
/
Sc W[ }0 r t erra at r ( :
acquirant,quod Narura longo tempore m' ^ . ( turfle perficit,hoc est ut per luam artem bo° j-^c>
Ut autem f.a/
rum aurum & argentum facere queant. Ut autem^ sequatur,Naturam ejulque operationem per artem ’ an ', ^^ cestum esse ajnnt. In quem finem puram terrdm 3 ^ 11 , 1 ^ bram.quam suum aurum & argentum vocant,& cun jdf ,n Mercurium componunt, accipiendam esse statuunt^ omnes unanimiter consentiunt. t
Quemadmodum igitur Natura tam diu 0 s cr '* rlC |sc' ll ’ , , ( ,, terra pura & Mercurius figuntur& fluxibilitatern
ita quoque tibi faciendum erit fi utilitatem inde exp.
lcs. Cum itaque aurum 5c argentum nihil ah ul ^
3r S ( oi"'
terra alba & rubra , in qua Natura subtile Sc pu rurl1 (} (<
vivum aut Mercurium fixit & per omnes minimas ^ ^„zr 3 ^ passum reddidit, Lc ex illo duo metalla 8olem & ' ,,' 1 ^ Duplex neravit: Eodem modo inpvimistibi opus est dup' 1 ^ jjjjs terra ha- habere, rubtam Sc albam, qua: (int pur a' Sc fixae > ut t cl> ;,srr henda pro Mercurios figis,album in albam ,&rubrum in rrrbt 3 ^
quas terras & Mercurios ita per minimas partes un *3° .
L.Vh. quas terras & Mercurios ita per minimas partes
ut in aeternum unita: maneant,omnia examina (ustl nC ^ 0 ,ii'8^ Duorum fluxibilcsfiant, ut omnia metalla(sicut crocus 3< F oll v , r ( ' lt ' 3 ,i- Mercunto- in album Se citrinum colorem tingant, idque rn jj cU n’ 1 rumunt- quantitate & supcrfluiiate Tinctura:, ut de ea |T1 ^, t dit JI '' [(V torumytr • tum superfusa metalla projicias, hoc enim modo >ml ^ jn [* tutes. detentam naturam corpora & IpirrtuS reducunt» st dc 11 ' 1 ^ priis (siis fprciebus existentes non iirrpcdiun* l,r tur. Hac ratione in infinitum rirrajmus,Sc eorpus v 3 '
: ‘-Ül ] ; ,b° r
maS 110
Aurum Vh ab omnis generis gravioribus nioihis liberamus longe pra Sc proprietas in auro Sc argento vulgari absque m-e ßat auro 'vulgari
non acquiruntur, qu« licet illis multum laboris " ,1^> tamen ad tantam virtutem Sc operationem 3 " ^
sunt : Quia id quod virtutem Sc vigorem, hoc est-' 1 tiplicarionem cuique speciei confert, in vulgari au> ^
et'
est cxruictinn. „ „ r1 ii' tc
l, : ntto ; i-ua
Si haqueluper terta id efficere potes, quod N atl,r3 ' j operator. Philosophi Naturalis nomine dignus e r,s ' tamen aninumt ut advertasneccsse cfl, Philofhphos P‘* fnnmhrmfamcntum & imentroncin inauro Scargcnt ^ «onpoiuisle.luccmm dc causa ru libris suis fuip^y
^rvo
'luodf
>ri
P’ptu.
ln( »rnf
iqui A J’^Ur “'Spur
‘Nifij
shr hbi j. 'Unr f
'ftir,,
Stit u
°tcm
P'tfer
'l^Ori
pUta
l»Rg c
Ai
«Oh,
lui,
% ‘ { irti hitq de (
Grar
‘•Qq
>mp
«fur
Sta
I
Virr,
ho (
tlOt
<ui
fiia
l"k

ß h Adrop. Phii. f47
re * & pauperem «que sc divitem illa ftui posse,
'ligati ic ■ ■ * - >' fructus die non absque auro & argento
posscr.quae rcs sont preciol* 5c pauperibus com- Cl CS '. Mnhihac occatione multum auri 5c argenti ole,” 1 ’^ U ' d’cta Philosophorum non intellexerunt,unde filiolo'.'" * °peram perdiderunt. Nullum sere tincturam genunt* (qui i , quxrentcm vidi, erui Mercurium vulgarem * g' -* - ?'Ce t7 m i arUm laudator est) cum auro aut argento non ckjmefa- t !' am mullum vidi cjni m hac avie aliquid latidc r?*#* ltl r!ilDfn/) 'terit aut invenerit ,lcd cui potius omnis conatus rr/or.
Quoc U 7 bonorumc esserit.
'ibi eav^ t '' Cr '° tcmoneo ' & ut " stmili indagatione tinctus®
'Urn ftjjj , S 'OFatum volo : Quamvis enim aurum 5c argen*
! l5 fac fre ' e jeddere, Se cum Tinctura miscere 5c aliquid Elixi- 'His iV jj POuis, vera tamen via Philosopborum non consistit in lcct ' na ur° 5c arglentoNam ipsorum aurum &: ar*
**, .J“» duae Tinctura: rubia & aiba qua: in uno corpore Du * Tm~ perf C Q '"t >quod ä natura in aurum 5c argentum nondum est fiurtin u 'j'furnn^ keonlummatuni - idcocjue ab impuritate prxdicti no corpore, Pura p K c O s pons ilia tibi erunt (ep.uandj, 5c cum terra qua;
^"Sendj ta Vl delicat ßcalba.sccundnirh naturam iplonmtcon-
Amb « ist*
«oh
qaia
ÄT“ -
^ *.'ft* terrae fermentum sunt ipsarum aquae,adeo ut
»5 " C ” C bt fermentum de auro & argento vulgari habere , otnr\,A-e ,- ,ina!- ab uno Corpore deiccndmu:
stt /'* v ,4t »Qnivcitiu»»* v.v m,.iv *a. «ijjv..... — tr> .. r .
una ics sunt, quae ab uno Corpore dckrndum:
feini-,1 Cn,,Tl Lapidis nostri partes Homogene® lirnt, 5c Coei"* 1 CS.V^—- >.*^* -*urwiestr - --U ■* U *nnm, Ac aic»t‘rc-
-*'"i>nr-zoiOiS nurui r---»—»- -d .
' l '«alcs Se coagulat*. quod esse non pollet. st aurum Sc a. gen- ?e J Ul S arc ustiioaie oporteret. , Quate meutern C.tudoms „ Monte recte »r verbis suis mtellige. qu* ad Lpdcopum ut c * Cla stuei« hanc artem docuit scribit, ubi mqtut. Accipe im - m st" 0 1,1 Mercurius purus,sme macula,6c a natura „ Per|i:ctu m Nam hoc corpus postquam factum est perle-'
. bene purificatum,rodiu s melius est quam vulgatis atm
V?“*'« torpus. ......
Vi, j Cm P°'tb inquit: in opere nostroTunt tres Ipecies: Leo
, s, .Äl'a fcetida.qu* est aqu* foetens,5c Fumns alluis. Sed • •
* 1 “.icit ut incautos decipiat-. Nam ut verum fatear,hx tres,res r > , ">unt nili res UNA & eadem unius rjuldemque eslenti*. >”•»* '
' tiia nonrina impolita iuetunt fecundum tres pioprietatcs es ' ■“»millalunt.
fq a Jj ct Leonem enim viridem solem intelligit , qui per vim Leoviri- ftiD Jttri d' van ' virescere facit,5c totum mirdum gubernat.ln- du. r ct «fiam viridis dicitur quia res illa adhuc acida ik imm» tura Mm r cst.briC

As* frtr
da.
Fumtu altui .
Vntium de Parte i h. Latin.
548 De Adrop Phil.
<st, hoc cst, ä natura nondum fixata aut pertecta > * ,£ ^
commune.
Viwdis igitur Leo Philosophorum ,est aurum
ttitmm nnn/tnnn^lim «*ft(iviim (+A '1 nihin irnoff*^ . .41
vivum quod nondum est fixum, (cd anatura im ? er * C « r \&^
'J
virtutem habet omma corpora in materiam tuam P ,,,j J_1: ». _ __..1;« & V“ 1 ,
: ili<
ducendi , öc illa corpora qua: fixa sunt spiritualia &
ciendi. Leonem etiam mei ito vocare potes, quia H ' dum caetcra animalia Iconi cedunt, ita omnia corp° r ^ auri vivi cedunt,t^uod est Mercurius nostet. a ^
Aqua in quarti nostra Tinctura infertur, est nost* igitur haDctnus jn Mercurio nostro duas Tincturas st" ,
possunt.
AS A foetida autem dicitur ab odore quam ^‘'k ct ir>1 st ||i< j )( , tlbstcr, quando recenter de absurdo corpore s u0C rt|,jloKri. quia odor ille As* foetidae similis est, astipulante , pd qui dicit,focrorrm istum ante prarparationem liiiist 5 . mü este,qui post ejus circulationem in quintam nam pr*paratione jucundus Sc valde delectabilis est, ^ f0 v'f ( cina contra lepram & omnes alios morbos, fine st"" j '' nunquam verum auiumpo abile facere potetis« st" 0 vitae & metallorum. Jicic«
Cum his dictis cbnsentit Raymundus Lullius «f 11 ^ p^'ji, runi & argentum lolvmius cum una re qua: ex ip )01 ct (c^ } (0 - radice in ipioium specie oritur, & quae tamen < nl P ^ e c\ c Solvimus cum rc radicali fle coesscntiali ex prop 1 ' 1 . rundem. sp (r aS*
Praedictus Raymundus fixat has duas Tinctu 1 ' 5 * 'j nl ptu auri Se supercalcem algenti, magnocum labores poii ,|P modus quidem bonus est, (cd avi magnos Se spectat. Est autem alia via qua: pro pauperibus m cl ,
modior est. , nä t« i|j „
FUMUS albus quoque vocatur, nec imment 0 ^#»!*^ stillando primo egreditur fumus albus ante rubra* T ’^]|,3t,i^ ( , ( qui cum in alcmbicutn ascendit,vitrum lactis »s ^ hi!
etiam lac virginis vocatur. Ubicunque locorum jjstas* 1
res scriptas invenies, pro una taiitum habeto,q l,a: proprietates.
Hoc in loco dubium movendum venit»q u0
tres >
il'Wffelk
Hoc in loco dubium movendum venit 9 <\u° ^
bantur. Raymundus inquit: Patrem nostrum •|i tlI jiqi )C£ . ( |]i' berc fle apparere in fceda & inhonesta fbrnia, > . pC jn
apparere in fceda & inhonesta tornia, "j s j, 0 c orntiibus rebus Sc in omni loco. (Quomodo *g' pl'
gcndumeiit?
protecto quidam tam stolidi sunt ingenii, ut (fi* 1 *# 1 **
tret» nostrum esse in omnibus rebus, omnis gene
man,
flant,
S«od
1? kXi
Etn t , lUod >»t«c . Hi, , a k
fici
>0 v
^tuit; au,.
Pntcli
Pto
8 :
ru m
bis.p
!'l!i
b,
>»c
Po(
{Ht
Ni
!>«
Zlstai
fc cce
* x ttc
h«
P'icai
Wn,
'stir
|>nst,
•tnin
S«an
»iet.
Ai
*dc

>s Um3 n. De Adrop. Phii.
30t '<Jrstj|i quasdam exigui sunt valoris. quas calci-
3 tto d Phil 0 ( 'f f . COn > ut 'p;unt,&aliasfimilcsrcs inanes tractant, fl eXcte mcm° P | Va ^ vituperant , dicentes : Si secrerunt * ff is. 15 humanis quaeris, tempus inutiliter collocas Se
% 0 s oph -
_ l c l"Qque dicunt quod Lapis intra duos montes sit Termini
-.riihtis caketur, Pb. fallen-
y
Wd* tUS ,c l Uo ^ hiper finium proficiatur & p-
r ntla ma leulum St foemellam geneietur, St quod Ut
Hi„c' l ’ bus,fb " ssit '
,/* tj L c ut simpliciores cum hxc legunt, Urinam, excremen-
5it>' ^ in u ,? na '°, va 1 isngvincm liumanum Lt tes similes ddlillcnr,
te in tes -
^ganum laborent, sed illos falli non est mirum, quia
tantae
$
c”
a^ti r is * unt » Ut aurum & argentum ex rebus quse ex specie date 6 ' at g*nti non (unt, facere velint. Nullus enim illud jx>t t $ 0{est quod non habet, neque etiam urtica rosas ferre
* 0 Wo igitur dubium supra posiutm solvemus ? Hoc st, habeas velim, Philosophos qui dicunt Patrem nobis p ue in omni loco, recte St verum dicere, nec in. 'st' s ver- l-jj ’ * c * naturaliter consideras , magnam este difficultatem- t»Hj nullum animal,nec ulla res super terra est, qu* (mc*
b-, ctlam non exclusis) vivam virtutem aut vigorem (n seha- generatio abique (ua specie 6t calore naturali co.ntingt- « ^‘ht,.sensum verborum Plnlosophorum de hoc caipre acciti, |“ erc ratio dictar. Species enim cum interno calore na- C*lor *<*- ab suo perpetuo germinant .sine quo calore etiam ne mitti- tnraltt •& Un a quidem hahere postes. Hac ratione Pater noster est Pura f*ttr r*t£ (ll ^ia.qu* est Natura auri qu* in se habet calorem. qui vif- & L. V^>- dift ^ v 'g°rem& incrementum subministrat,per quem calorem Patet noster in sua specie crescere St multiplicati potest,
« ' nie est ignis noster occultus natur* , quem Pater noster t c ^^'b VittO’sicuti calor seu ignis naturalis cum convenien* t r( ./' ni 'ditate in terra respectu tritici agit, quod primo pu- Mcat*’ 8 ^ m magna quantitate producit, 8c multi-
b 1 \^ a P r ®ptcr qui nostrum calorem, nostrum ignem,nostrum est 1 ^ rr * ' n nostro vitro cum igne temperato ( qui semper ***** mensura Se gradu m vitro., nou extra vitrum ) stt Ufn ^ montem fimi, nostrum ventrem equinum, no- stttanr ignem » pon novit aut intelligit, i» nun-
tittt, tVo " Iu m lapidem nanciseetur , aut ad ipsum perve-
ctiatn aquamnostiam habemus,nostrum vinum • tioutam aquam vitae ,pei quam quidam illam aquam Mm s vitas

Ctilor efif cxupi mu tipl/c<tt tortu.
Aurum
%fvum
Aurum
mortuum.
MoHtiauh
H.
fjiutium tfc El/x/re.
550
De Adrop Phil.
W
trahitur.
nse st
c>*
Quia ergo illud quod unicuique rei vigorem :
csl multiplicationis cujuslibetrei in sua specie: ide° ^ fi, aurum & argentum liimere debes, ut ex illis auri llT1 ^„11^ tum conficias,tale autem aurum sumendum,quod n°j! t fl ^ serit id,quod in ipsis virtutem vigorem & sortit 1 ’ bet > sed quod vivum calidum & huroidUm sit. St t
tem & potentiam habeat, corpora & vegetativat ’ 1 1 ^ ^ iam reducendi: Nam auxilio illius qui visorem < ] t i|'l |£, ) |l sua specie est mortuus, nec ullam lernet 'ipftuu lTlll u |til’'' t virtutem habet, per Dei gratiam reviviscere & ^ lT1 (( [ potest. E f|1<r V
Nondum satis dictum fuit, quomodo Pater 1,0 jjJö spinter masculum & focminam.fic inter duos montes.’ pl' ni Secretum tibi declarabo , qui in epistola ad Arm ( 0 rp^ |lV sophtini inquit,corpora a monticulis desumpta c ' • j u br pfc burnfle clarum, nulli putrefactioni aut commotio’" inter masculum fle foetninam generatum. Per hos«,
Sol fle Luna super verticem nostrum exaltata intel S^jji j per suam influentiam nobis hic infra aurum & 3 r # C , a |iiil l ‘y rant,quee ambo in Mercurio nostro insunt. P ct ” j„ $ socrainam,activum Se pafltvum intclligunt, quas ^ ul ' J tio nostro Activo Se in terra nostra pastiva. . •
Qui igitur Lapidem Pii. desiderat, illum adip>* cl f j n M £ ,(l
patqieii & diviti communis est & prostat. fA» atCt ^
sArrntima in nim nml»! :_- cililtsj & .
secretum in quo multi errant,unde dubium aliud of>
i)-.*-*_ .. inr' j- ■
rin"' ’
illud quod Patrem nostrum rem cflfe dixi
id £l
fle Elixir completum. Hcspondco < 1 %
„:i,:l. .1:' 1 ‘n > .. t . .. Atti a#,.
Patet noster nihil»nlind est quam Mercurius, q ul aurum &'argentum, nolim Tinctura, rubruni * 3
£rsP
a a
. — —-~ f\X\V V “«0
vita; intelligunt* quas ex vino aut oleo aut aliis liq ll ° ; ^t cr
Phidir
xisti n
ct >m a
Ut
1 ü *n;
P’ 0 p,l
'h’tat
, 1 £ti’^
munem: Quaero igitur nunc an discrimen sit iokO j /
....
Mercurium quilibet habere potest. Elixir est : Nam sic uti Mercurius noster ita figipossc’^'j ( ,lu> . ^ | aut super illa qua: est a monticulis desumpta. 1 ^ge^p’ co.mmunc esset: Sic quoque super terra aui> ^uii ’ 1 fosset, quae non communia sunt nec paup f ‘' >
cilia.
Ut autem principium rei recti intelliga*. dem nostrum rem communem Se unicam essc. Miti 1 L
«liviri<U..s.ct..- .. .... r_ ... fXO 0
... . ;-»vaa* iuiuiiiuiiuil UEUlliv»»*- W*
Elixiris [persecti praeparationem diversae res , 1 - - J — — ' ' ' tfiVjr
parandum, requirantur. Hinc Raymundus dic*.« ^ tl pi oroDiiamnonmralurr r.™.,....-.„.mlrme>* e ' tm
propriam non totaliter aut scmper naturalem tect* intelligit, dum E^ifcopqm icm eodem
C 't.C
'Uitlli
° v ’>qi
^asci
^fue
? d >>tb
scntj
C a
4l) un
«miti
lUsc,
*di
stu, ,9 m 1 l tri a
sctt,
^>U»N
Bm S
diam
«mn
guli.
v >tr c
^.d

illi*
c r
<4
i
:<
fj
j
, De AbROP conditione>ut fit
uicunque etiam tertam sumat, b ac ta ' s nW hhm sollicitus. , xa i< puta,dum ait.non opus este ut qui ^ lententia AI-
.cuiuslubtWi debeat cSle- 1 m t uam extrarius conseruit, dicens: feces ex quibus ai ■ tiuro tuum 1 1 tiullius sunt valoris, ideo illas abjicere ^aViatcrraiubtiliorimisccicpotcns. gcti indicent.
«UutemhkPauneri omne dubium exnna > r: OTO pior öc V*«am terra sit optima Scipfi ut'itilun.'. l l u * P dare
r t0 P'riqu\or,ut Aomtam suam elevare cpilque ara _ nrODI jo
tu' t/ 0«^
&
H*
a
^ ü * n äm VeirV‘ ,ut ’ cri uu "—.
sputem U Ut 0 s»ma 6 c ipsi utilissima, quae ipb piopiw. -
‘lutat > ,or > ut Aquilam liram elevare ejulque alas volatui dare Terr*pr*~
t>Qt binat r & 0tC ^ CS au diendtts erit,qui tenam nomine proprio
'^•quo P ‘° more loquendi usitato,exuemum ovi effe d>-
ttlr ri lito S**! 0 ?* nC naturana metalli luulbgit. Mercurium scilicet
l s Cs sunt U P" urc P cr Naturam bene pioportiouato, Oviverb.
*Uttt n si i P - aitt ' s ’ Rubrum, Album, 8 c Testa,de quibus unum tan*
Cv ' ,c )tia IS y?P us videlicet Testa,quae est finis scu pars ultima
biaf^i m datura perfectam fecit > qute monti similis est. Se inter ^siier 01 * spemmamgenerata: quas quando optimtcalcina- **• °mnium albissima,subtilissima, 6 c in igne consta missi“
Ti,^ a erit > 2 r diutius in igne durabit quam omnes alias terrae, ^a 4 , ra tam ^iam suscipiet,ut cum illa beneficio artis in metalli ^Wnt lIansrnut ationcm instituere possis, cui rei fidem non ^nts,« c l u ' ' n iiac artcUborant, fcduqui rem ipsam experti
^probaverunt.
*D(l tu tCrr *, quas Mercurialem bumiditatem in fe habent, äbu n< j a Mc rcudmn non tam avide imbibunt, quam haec»quia.
tumiditatem a iemet ipsis habent, Namhumidi- am r^Kiiir. aut quam habere debet, a Natura
^ - - -*«-t X* nWlstJ
td'
rl*'
c
-
ii
■J
^Undan ' M ' W “ UI1 ‘ ““.
l, >bu r ' ttri tumiditatem ä semet ipsis habent. r>„.
t«c terra habuit, aut quam habere debet >a Natura.
*! U *D C K ta cst ' n »ibrum Se album, in qua sunt aqua & oleum 'ique Med,ci «a separari & cum Elixire vitae destillari possunt, r»m ‘"' onc conditionis illorum, non autem ad Tinctu- icr, a c . tta 'lortim. H*c terra iyterdum odiosa est, cum ma- ^UrrtaV m putredinem abiit,tuuc enim ad quisquilias seu fi* fatu ! ,c um , sicut cum ovo post optimam substantiam exe-
^*bte Ct ^' tur ' Nihilominus periculum aliquando feci an ; qiia nt f [ a Mercurium meum recipere Sc imbibere vellet »Lc ali— luis r 3 ( Urn c,us super terram projeci, quo facto terra instar pin- di^. ** P'nguis apparuit, & evaporato Mercurio, terra mc- Sed tClUU ^ius^ura in color em citimum tincta fuit. t»u m AJ 11 at * P rax > n me conferam, accipe in nomine DEI pmxU guli, di h° P ’ ^ aceto distillato solve’, in Mari* Balneo, 5c sin- pknUfifhi I Vit r0a 'us ter eum bacillo move>& post residentiam inclinato
J ^'denuc, 111 " " u *®c de novo ite ruro acetum recens ei affun-
v Cl!n * "Acilio movc,&: post rclidcntiam detunde, hocq;
M m 4 cone*

° a >!
Tfrr*
7*rrJ.
Lsr De Adrop. Phii.
toties tepete , quandiu acerum tingitur, miod continuari potest, 'deinde ter per filtrum delbH 3 ’ 1 e ytf°!'^ cristallfr clarescat , hoc ( icto acetum per Lalnc 0 ^ idque tam diu donec reliquum Iit inst nuitis aUt ? 1 (ti^a materiam ex vale exime & custodi. i,a.i operat 10 stet #n continuanda,donec 12 . Iihras hujus gummi habeas* 111 habeb.s terram & Inrrm errat. still? 1 ® C
Jam accit’. : > ■; libras stc pi«dicto gnmtni io ° c pbi (<l L duarum circitet mensurarum cip.iv, & (upe «posito 3 f p^fin? t» juncturas cum luto ex e . vili.., .ihw ne »vi, rato.de furno armas cnmmu'< .utv. . ah .nltnoi'e c l ü . t j,i*’^ parte olla viuta cum art.n'. nos transvenos digito* ‘qjj.it? ad medietatem, ejus. cirv./idcru llrceptaculo 'P1 f |ti? ( ignem lennrm ad phlegma r -dpi -udum, quod n " • tr> |itt |1 ' mrnti,donec in alembico fumum album futgert dc vl lactis album fieri videbis, quo viio confellim reccP^.^ptt"'^ mitti muniendum, anseres: Hic enint fumust" 1 * 11 ul n lS L Clium tu- nit .deinde augmenta ignem donec oleupi instas 1 ® 1 '^ l>rumt)M brurrr obtineas, quod est Aurum aEthereum, fcef* p5 r j < |i$l' t |(l y*e wr/a sophicuin, nostra Tinctura.vinum ardens, Sangt* 15 jfpmtnu. nis.humidum unguentum nostrum,quodfolatii' 11 ’. j]olör, humano nimm hac vita, dt simul etiam Mercuri“ 5 )t jpiit L, rutn & aquafolutiva, aurum solvens cum con ^l'
Ipcciei,habens multa alia nomina. Continua m° o0 | stillationem tuam per viginti quatuot horas post ^" T ' or icii ,|i> | ritionem, ,5c perfectum erit opus tuum, hac tarne 1 ^^ ut sub finem ignis fortisfirtsc augeatur,tnne detnüM tura bene, nequid expiret 3c bene custodi.
ALIVS. MODVS ADROP D^St 11 ' landi. .
A Ccipe Sex libras tui Adrop nondum in aceta in retortam terteam qua: quatuot mcnlura« L,” bene lutatam fumo committe quasi aquam f° r ’ c velles, recipiente applicato destilla aquam seu P^pU < }C ^
W — - - — — * I — I p **”• w VS4MOII - 1 _ Jj'*^
nihil valet,tam diu donec fumus albus ascendat, ^jplla ^
festim vas recipiens 5c luta bene a posteriori P arte \ fljll? tl01 tisica ignem magis ac magi», tandem ita ut in H° rji
K
------ - ------ "^ J IUIIMVI»» ICH — - . pi/- y
qu* fortis ficti fo'et. Continua per viginti t l uat g e cf ct pst'
extet,
ßtum
Utut 1
b'ir^i ^>mi, tnis,, mst Cl ^una Ut *he. i ‘tin; albcj'
doin
c
h*«c
»stu
noni
M
Ve.d
c *io
ten,
P'S. k- .
OUt
jW
iom
Gai
bst,
Vu
qu
dt
dt
d.
Sanguinem viridis Leonis habebis , quem aqi , ' in! ’^ r a
--nrP 0 *" dv
aevtum acerrimum vocamus, cum quo, omnia cv inat’-i luam roatcrnm 1 educere potes, & corp®t : 1,, “ C( m
Binis genens gravibus di incurabilibus morbi® li' }Cf
c<
u
U

jj' „ Dh Adsop PhH. 555 . - -
exie 1 ^.'^Eerqu. temp« modo Si mensu»* «quahurit fgmt strum « ^ '«"ws. Aie est noster fimus, nostra aqua v,t*. no- n.m s*£ rln B,1 ' nfllm . nostu venter equinus, qu. res mnaMes ope- n'*mTk. y m occulto opere tuar um Ipecietum, Ü- omnia corpora exa- Üiw r° luu& “Siolura . quem Philosophi vinum c-st'äumk * ni lJum voeant, qui ignem habet in vemrc suo > s' cut . \
£ ' nan ' * Vli * potestatem nonhabeict solvendi corpora m tuam Lu lt ‘>a m piunain S fr ce hic est noster Mercurius, nottcisoi«,
qutr utimur in opere nostro.
rni> '^"squs in tundo retortae manserunt nigerrimas e 1 - lf : " - d ignem senem per octo dies calcma, deinde ad sortio* a \i r ‘!y ncn ' V« alios octo dies,hoc tamdiu continua,donec ut ni* c *Vs..it. aur c icina illas tertia vicc in furni figulini magno ign«
® Ql >ec ".lbclcanr.
'^n-.ndo feces hoc modo in calcem & rubedinem redegeris,
, Unc f mutica & alteri illas rn novam albedinem per purretactio- '■'"cum/Mercuuo tuo, quam albedinem Sc vubcdmcm antea
"^h-bam, S
K' ni Philosophus ait. Calcinaprimum deindeputnnca, soV optratto* iublima, descende,fixa & cum aqua vitxsjepiuslava, nes rb. t ^ lc ca eopul.i öc fac matumonnim, corpus cum anima junge.
rtj, Ii naturaliter mitcereSc partes cum partibus unite po* lu ' ; dnrv. cotpusapctis, tunc aqua tua te coagulabit, Lc corpus l"a. dcloic morietur ex dylenrevia,8c colorern)mutabit,uttriduo P' . cto videbis, & in altum assurget usque ad lunam deinde us- ctie ad Solem, ner maris occani medium, quod rotundum est Se fine, cum em in parvo loco, 8c lic per applicationem Sc con- '"nct onem ars perfecta erit. Hoc opus non est magni sumptus.
®a«dc ergo quod inceperis, esto patiens, Scmopcrc tuo perge Us< l u e ad tiv\cm,
DE P FTRIFICdTION E ET j1LTER4-
tione, quomodo inftitui debeat ,
^pone panem praedictae calcis in ovum Struthionis 8c ei dc T| nctuea tn a tantum adde, ut fere supernatet calci > obtura o- u, nbenine quidrxpuet, & in locum humidum expone, Sc ^urndo materia fuca fuerit, tantum 'Tincturae quantum antea tsentiohipcrfund' 8c denubpev dies octo quiescere sine,hocque i C ^° Ull bus in octo dies continua, donec terra nihil amplius r ‘, 'uctura tua assumere aut bibere velit, tunc illam in loco suo.
Quique donrc atiasv.t tanquair, pix,quo facto, tecto natura« ...
nimrtte, ut l>>i,n',d,t»s cum terra 6gatur» donec terra albescat ,,
u t ' lx ' f l,rn a 'b.i facta fuerit, tunc rh duas partes partiri poter», trr 1X1 panem scilicet pro albo, alteram vetb partem p r0 rubro.
Mtn $ J'
1

sj4 Di Adrop Phi t.
Jam fermenta unam partem ad album eum ealee ji^ wfra dicetur, rubrum ver» eum calce Solis. Hoc > tum habere cupis in pulverem rubrum instar sanguinis jiO* l educerc debes, per (olam ignis diuturni digestionem- pulvere cum Mercurii parte una, mediante circulatio 11 ?.’ t •ii' conficere poteris, quod aurum potabile erit, Elixir le* 1 & metallorum in perfectum autam. . Atfi .
f.tguUge- Hac occasione regulam generalem te docebo- s
cte
»eralu de\ bum facere volueris, neceflc cvn Tincturam tuam m - }
partiri, quarum una pro opere rubro erit lervanda,
Ttnftur* , i
ru • cum igne lento destillanda. Et aquam albam obtincb>s>^iL fr<«. Tinctura nostra alba, nostra aquila, noster Mercurius
Has duas Tincturas Icu Mercurium album & , i<>?
gmis. nasuuas i incturasicuMcrcuriumaitium cx habueris, super terram iplorum propriam, autsupert 3 rallorum ptacticare poteris. Philosophi enim dicunt, |l0S f a( ci|'
non debere effc sollicitos de qua sit substantia. QU ar . # ilt^ dictas terras quas in albtim & rubrum sunt transm» 13 ctum est, & illas hoc modo fcimenta.
AD. ALBVM.
**3r
[»
vit 8
R Ecipe argenti calcem 6f terram alteratam attf* — misce, humectacum Mercurio qui Lac virginis t nec instat pastae mollescant, impone in subliniatoriu 01 & superposito alembico, cum igne lento L^c virgm lS & serva. Deinde fortifica ignem, & sublima omn £ fl u nali ascendere potest, ad modum quo alias Mercutt uS
ll VHca t i
Tao
? lta lht
«,5cp ;
'«°tt,
tur. Hic est Mercurius noster lublimatus, qui ex trau* . (3> & metallico Corpore est praeparatus. Qui mediante '£°. latilis est factus ut sublimari postit, quod non satis u 1 ' 1 ^ * Hoc sublimatum una cum fecibus sca residentia f»*?
& dcnuocum lacte virginis reservato conlpcrge, & [J.i ig 1 ' 1 *
destilla & sublima donec omne fixum una maneat, utfl vi amplius in altum evehi queat. .. ; cui^
Sic tuum sublimatum &fixatum Mercurium habe »iff^ loco imperiti & ignorantes Subligatum ex vitriolo t* factum (umunt,quain parte toto e celo aberrant. r ris, tl,l,< Postquam totam substantiam instar terra; alba; fixa v _ Jict-U 111
illam calcinabis.dc ex fixa tua terra Elixir tuum, ut iup
«st praeparabis. .. „piiC,^
Hanc mododlctamfixam aquam,circulatorio va(b tantundem de lacte virginis m, siipci natet aftundci* oC tiiC' circula, donec in olei fpilsi substantiam «»t, quam ‘ n v irfl’ , ' !S tum exiccatam cakina. Hanc operationem cum la^ ^la' witera : Quodsi saepius icpctcs vaWi augmenta»)*
* r gttn
Qu;
toirtir
t(ibro
temi,
tam,(
<ii
gtwi
»Ostt
®t m
»ddu
T
PUtr
Pml
Uias
s tpa
ton
tjui;
Pus
ihv
Sci
fix
Hm
xu
m
W
i
r,
n
*
i

/i R* ÄnROf P Hl1 ' . 55/
ni“*," 6 P'«ita»i,cm
la & l. 00 am V *1 pulveiem unctuolum sive un S . aljorum me-
<a’lU unam super centum Mercuvn evu constans
partes ptoviccAm bonum mom«u examine eo
tantum conversio fiet. veniunt, boc
Qua: hactenus de albo dixi, illa etiam rubro con £um
"? 0do eo<lcm processus cum rubro institucndusct . .
T ° fcvlicctMercuno lupct cakcm mctattoivutt»^ .fonna- J tn instituas per sublimationcm, super calcem auri tran
m 'sicuti cum albo fecisti super argenti calcem. „
Observandum tamen est, te nunquam rectum ScY er • m tt0 it F»r-
?"»! vel auti fermentum habiturum, ndi prius per Mer mt nt*ti»-
^strum corpora illa a suis primis qualitatibus luerint «onverl., Hg ^naediame putrefactione ad novam albedinem^ iubedmem d ^ u cta, qua albedine 8c rubedine antea erant e 1 ^
Tunc demum enim fermentationi erunt apta p st _
P u trefactionem facta fuerint alba . tunc inquam paratas pio Ptitfa erunt ad tantam unionem fiimMeicuno no 'op
tpaspattesinecutdam, utinxteiuum a fe invicem n° n 1 tparari: Quod nunquam beti pollet, I> unum cx duobus t totnpqfitis tantum, 8c non uttumque simul lixam tactum t ui e , quia per minimas partes uniri non possent, spiritus enim in corpus nullum ingressum habete ncc illud penetrate potis esset.
Si vero fermenta spiritualia fasta suerint. tunc spiritus inter s« ftrviccm unientur. Tunc inqpam corpus quodante perfectum «t fixum fuit, desiderium k naturalem dispositionem habet ad fixationem luam pristinam redeundi, Sc illam reaflumendi, m\o multo majorem, quam corpus quod nunquam perfectum «tt- x umfuit. Si tale corpussixationcm luam pristinam rutfus am'- siut.tunc omnes fpimus (qui c»m ipso non sunt con)uncti&ta- stttn extra ejus speciem non sunt) in sua ipccic fecum vchrt. xtm speciem ejus autem iunt Sulphur,arsenicum ,Sal atmoniacum,
hrmles. , s
, Verum quidem est quod Mercurius sublimatus cum «'mento
fipirituaii conjungi possit: Sed tamen nulla illorum per e a e
Unio ut in omni examine constantia sit speranda. Sicuti ettam
^fercutius icoster cum famenti calce non alterata nunquam u trietur.
dincf*. 1 v” a'' S ^fiUofophi» conditio 6c qualitas omnes albcdi- dunt m W n S ^eludit, quae a vera alteratione non proce-
«iyq

Lumine
urgente*
Tmslurd
tnoletph,
Si* De Adro? Phu.
Hinc Raymundus nobis hanc conclusionem hti|" s E rllrt i< : ™ ministrat, cum dicit: Scias mi fili,nullum album vel^,. ■jfjcd
( s natura scilicet album vel rubrum creatum) quod E''* 1 possit,nisi transiverit prius per rotam khilosopboruM> .|j
41IVQ VARIATIONIS ET ABBRRVl**
tnoitis ii Rapnundo lullio exytrmW'
tatus.
A CcipeVictriolumcalcinatum St instar cinerum in f ^ti impalpabilem redactum, impone in urinale , f‘st 11 ® $f c< ginis affunde ut illo tegiitur,obtura vas bene cum B n * e0 ’ t f(tF ipacium octo dierum in locum humidum colloca dum. St octo diebus istis elapsis, da et dwuo tantum de virginis, hocque de octo diebus in octogies eontintia, <* ^ ( ri' hil amplius imbibat, & in loco illo tam diu relinque, ° ^(if^ st.illinam terram instar ovorum piscium videas supernat ,^el afecibus aufer Sepone in ovum Struthionis bene l" tat ignem cinctum ad fixandum, fortifica ignem St conti"" iit' citrinum accipiat colorem. Dcindi auge ignem do |,fC . r ub s#
star sanguinis Draconis rubescat, tunc denuo adde de *
Mercurio tantam quantitatem ut tegatur, St coagul» un*'* 1
tionem ut fiat sicut oleum, Jemddm pulverem exit-p^cu' 1 ’ partem ejus proijce super quadraginta partes argenti fi 111 una parte auri, & totum convertetur in purum atnurn j, 3 be rS
Si altiorem ejus colorem quantus quidem fieri P® tf cupis, accipe Elixiris tui quod est in ovo partem un:,nl ' ,j ci" 11 ne inurinate, adde quoque aliquid de tuo Mercurio» ^ nt jtS* e corrosivo, ex vjtriolo & Nitro confecto, in eadem compositus sit, evapora aquam super igne lento, ' u " c nC & ^ de isti* duobus ip tuo Elixire manebit, & augmenta»® ^ e {fi quantitate Sc colore Eli?(iiiscausabit, quod si sop‘" S rtlt t j n gua ! ’ nt instar olei stat.dc laminam argenteam ignitam in co* S 4 j,aH' intusS? extus colorabitur,& st cum decima parte auris"
rum in omni examine constans habetis.
Si varo tantum terrae albae Martis aut animae alterat ^. ^ te! y quantum terrae albae vitrioli fuit, & simul super caste ^j n0 lc"^ ta uni figes, St cum Mercurio composito seu aqua p vf nt, . reduces, magnum Elixir postidebis, qqo Samen""'' J |fl po' cs|S Mercurium St omnia alia corpora iq pcrfecttrttn 3 " tl1 jj e erit> mutare: Quod aurum tamen corpori humano m" hocque opus trium mctisium spatio pei» ccr potetis.
ie*>
*pati ?«; l do
ulvf'?.
"8«ndu
Vt| tdtts
S>m,
W»du
tJ Sj
Sl c
St.
dei
Su
Sm
'hfii
'ttttt
Np
S,
? d d e
">S
r, Pn , Sin
s,
Sal ‘«Per Ptr,,
l| atu
Pt>u
«itia
»ddi

Vr Auro» Phii» ” 7
k ATT A
^^ion.m&conycrswnen.toainadto^g^*
abbreviabis, ficum alba & rub« aqua «a ^ ^
6 S'irÄ MC,CU r“ ctboTrubfo Mercurio sol- V Cndu , ' tt * & demeeps saeptus m albo 6c ru omtm m me-
wl s » Qoncc totum in aquamconvenatur* q aUcvaUit,
calcem in tribus septimam, putrefaciet & aW««*«*. tilJ ^ Ucw Mercuiios (qui duo ignes sunt) lgttcwfc ‘"'ttt 8c innatutalem seu contra natuvamuniendo con|un»Ku
ÜGDVS MERCFRlOs SVBLIM.A- p. tum fugiendi.
Of lim * pr mb Mercurium tuum,cuius pondus (i dimidia libra r' U ' r 't. Nitri St vitrioli ana libram dimidiam er adde, contunde “Meum aceto, donec alba pasta fiat.Hanc pastam albam more «asvicto septies sublima, sempet recentem materiam addendo,
5f c Solis instar clarcseat tunc modo lequcnti nxa.
^v ^ ac matciia duas Ubias in filiolam quinque paites uniu c • longam impone, St bene munitam super cinerum leu atenae i colloca, ut rotunda phiolx pars cineribus lit cooperta, p'tvn lenem per octo dies subministrando, ita ut in subsequente )' rP'iniana ignis augeatur, illumquc in tertia septimana amplius I ^stificcs,utfixitassequatur. Quo factoinlactc vitgmissolve, *r XtfM \ m I ^ l| r teliquis ut supra dictum fuit procede. Si vero in brevi teM- *“ ‘ l ? 0f e parvum Elixir album babert cupis,Mercurium tuum album *** ^
i T" calcem argenti non alteratam fixa, 8c una patte fixata plus Stum '
; ■ fj'.hocquesitpius fac donec materia fixata super lamiha ignita
1 butyri liquescat, tunc una ejus parte super decem partes cu-
£j*}eft» bonum argentum ad omnis generis VAla conficienda
, s 'mili modo cum Mercurio tuo rubro composito proceden- , videlicet cum praedicta aquatubtaMctcurii sublimati ficati s «'dfi«i. Quo in praedicta aqua rubra dissoluto, 6c deinceps P c > calce auri non altcrata circulato, egregiam Tincturam lu- 1 ar Ecntum ad vasa Sc res alias habebis.
ALIA ABBREVTdTIO.
/Y^cipe partem calcis ex testis ovorum parata:, cique de tuo »ia Mctcut ' oa lbo&vubiotantumsupevfunde,donec calxopc- ttir, & lst e ucu \ wcmurn ,mpone , qtlod cum turunda vitrea j,' Us m s<tta St luto sequenti debet elfe munitum; Accipe calcem» Lutum > „i'tuiam ferri contusam, 8c vitrum in pulverem reductum,qua:
‘ la "»clli, sufficimte quantitate optime coquantur ut fiat

5sö
De Adrop Piii t. . «il/ (
*' n t„/
lutum.Ctiniquo circulatorium eil obserandum • . Mari* collocandum, in quo circulatio tantisper ^fio pulverem siccum desinat, quo facto denuo eide '^51
ff
jMiivLiLin U1.1.UJJ; ucjjiuu, quo racto uenuo eioc -' a ut pntls factum affunde, hocqtte lic continua * ,!k l IK 11,1 xir, quod metalla in aurum vel argentum pro tat' f fu* convertet.
Hac ratione Mercurium tuum super calcem niet- 1
rare, nec breviorem hoc prxfhndi viam Invenire p ot ‘ calcis auri parre in circulatorum tuum imposiu 1 ’. (}( c , "V,, fixaroeiaddito, eunt Mcrcuiii tui rubri tanta qu^^cS 1 ’’ i duos digitos transversos calci lupernatet, botiawi^ , runda vrrrea cbtuia & luto scqiicnrc muni.
Luium ad Accipe tnel, bolum armorum,& limaturam fc rrl . c0 ^ coque hxc ad lonsistentiam nigram, qu.c nisi opt’ 11lC . lutum bomiin non erit. Ic^ V
Jam igirur nutcruimnam furno vommitte A i.L a ^qib^ ]a , ibique relinque, donec Mercurius rubetio & siccam & fixam reducatur, quo lacto denuo t,ir>tul ' t jsp c,t |;r Mercurio rubro ei addcsA iterum cucula. lloc cj)>' [, tmua doncccalx de tuo Mercurio tantum imbibe>H^^0li a leum nigricans facta fuerit, & nihil amplius de tuo * j ( ,
sumere velit. i|'
T une de hoc Elixire quod oleo simile est acctp e ! o„ib^.^/ cem partes Mercurii crudi bene purgati, super ca' gillo fumare incipientis, proijce, qui in rubrum pulverem converterur. Has undecim paste« ,n ■ dupl 0 *^ pone, A nt ante» factum procede, & tuum Elix‘ r 111 jptcs’f -ji' bitur, hocquc modo in infinitum augere poteriS’ ) .jj t ri 1 ‘ i ' 1 / pars de praedictis undecim partibus; centum M^iC lt tS’
*es corivcrtct, quarum qnxlibct paes decem p attcS ,, ti ,lt * in perfectum ■, A itl omni exanunt tonstan**« u,u ‘
«abit.
ALIA ABLREVI AT1Ö- ^ }() <^
S Olve Calcem tuam rubram ex.auro A Mcrcud 0 ^ ^ot 1 ’ cum forti corrosivo ex vitciolo & Nitro p arat ’ g in c ter fieri solet. Solutione facta circulatorio imp 0 ^ paf ; tf 0s 1 !
torium apertum m M. B. colloca ,ad dimidia 11 ’ ac | tilll ci 1 " potandum. Hac evaporatione facta, circul at0 ’ P 11 jpld'
mi muniendo obtura,& super igne lento C"’ cl (3 «
fixa, & de recenti corrosivo superfunde, A ut * ^tci^ rf p(i' .
evapora A fixa in pulverem super cineribus > ^ s,dc
& materiam tuam in tantum fixatam videbis, > ki aliquid adderetur nihil amplius susceptura <

tfftcntj artl f>E Acko» Ptiu. 559
nec °nsta 3IW °' t ' ^ omnis metalla in persectum io omni exami- tr; >nsniu t abi^ Uri,Jncor poribus humanis tamen non conducibile,
ii'
H 5 .'
&e
A
&'■
/,
/
sii”
L^rs D EO.
~ SEQVITVB. ^ . r
c A.LCINATIO METALLORUM.
S jITFRN I ET IOFIS.
'Impone Lotum unum in amplu cochleat ferreum quod habtai 1 Manubrium fatis longum, colloca in ignem vehementes nam- 1 "iasmittentem, & super metallum reve ibeiantcm, Se cum a- 1 IQ ferro in fine incurvato spumam ad oras cochlearis attrahe, jL^Huc tantisper continua, donec totum metallum in spumam •. lc,tt - Flamma hanc spumam favine instar albam efficiat,quam 6 n ^ exime ut frigescat.
dFRt ET ARGENTI CrlLCINdTIO. pt Ac amalgama de auro vel argento, ut aurisabri facere solent, in fit instar butyri, Lc super marmore per se tere fine omni li- 5 u see, donec nullus Mercurius amplius conCpiciatur, deinde in l'blihtaiorio sublima, feces denuo tere cum tuElimato suo Sc tt “lima iterum, hoc fac donec Mercurius non amplius ateendat, seri« totum in aquam calidam confice, ut sal inde extrahatur. A quam istam cum goffipii filo filtrando destilla > calcem restan- setttb cne exicca, qux impalpabilis erit, quam serv«.
CALCINdTIO AfdRTlS ET VENERIS.
^Oitspcrgelaminas Martis ScVcneviscum aceto 5c sine exrc- . "Fi 'tn aere, hocque fac toties donec m rubiginem eonver- 1 in se”'Fune laminas istas rubiginofas cochleari ferreo impositas ' d I,'ementem ignem colloca, & cum ignitae fuerint in acetum ''hllatunr infice, deinde Cola acetum in patinam figulinam, ft- P 0l 'i A t*rram rubram habebis quam cxiccatam Icm.
ALIA CALX ,1FRI.
A* \a a ’ T ' a V ln,a cum una parte auri 8c viginti qtiatuor partiliu« irn f '' t:rcun ’> .im um tuum subtile & molle enttanquam pasta, fd ' ,0ne * n se"°l"im snper fumo ateni collocandam, da igneni ^ui UtMetamus bulliar,hocq; continua per quinq; diesCc no- lim’ U 1 " Curius scn, P tr aseendatiqutm cum bacillo,cujus ape*
. '0 o tit invohuus.lcmper ad fundst prxeipitare debes.Hoc sic
' *• '■ - - 1 », — :~mdvrv€
instat
tr
/,
■u'*
c'»-
s
A
$
,n»
••'"stn.n & i^v.c magis ac magisfoitisiea,donec Merc.in pulvcte

4^o De AdroI» pHit.
instar sanguinisDraconis rubi um sit conversus 3tä^ £0 i; iit* 1 *'
eic^hw
Ull
ctus fuerit, ut qui» nullum amplius Mercurium l'upc>^^ £ ! fine refrigescat, Sc tam bonam calcem pro opere rubro' quam ullo modo postibile est obtinere. SI patentia 111 ‘
& igni naturali suum cursum ad lolvcndum liveris p*° u seu Ipiritus esus postulat, hac tn arte n«n poteris errare-
AMAIGAMA C OMMVNfr
Hoi fetali ?Vor u ,
M
c>'
t Mponequatuor partes Mercurii in tigillum super 1 lidis, & unam partem auri limati in aliud tigillum * u ^ c[ tit’ 11 ', itibus ignitis, donec rubescat aurum, tunc aurum >U i gillum m quo Mercurius inest inijcc, cum fumum e' 1111 pitt,& bacillo move donec bene cum Mercurio tum, quo facto impone in scutellam ligneam aqua p' c0
malgama tuum habebis.
CONTllSirATIO SVPER10R V
H Actetius te docui, quo pacto Mercurium Pbil°^ |fl i]i rubrum & album,atque subtilem crticefe queas.
A r»-,!/ - »m Sit-iM Ä» ,n »Art^sl1 ^ .<f1
,110'
modo calcem tuam praeparare & in recentem terram tf tnf' vertere (quae Mctcuninostrisublimatio«st) qu 0,11<a jfos ls ,- Putrcfactionit & alterationis abbreviare, quom°“° pj^if solvere debeas, ut ex illis perfectum rubrum Se albu^^pcf' ecrcqueas. Multiplicationem quoque monstravi« ^rise*",,.
imbibittoncm aquae rubra: Sc alba:, Sc hanc veram vl p ulT ipt aC ^ lfT i
cavij Qux quamvis diuturna sir, non tamen multo stat. H.xc inquam magna & communis via est Pbi- qui hanc artem profitentur, Sc in illa utilillin' 06 F
carunt.
-ll!§
id<* e*
Hxc omnia cum tibi patefecerim,reliquum est ur lB t > patientiam colas,aut illud plane mistum facias. ¥ ,1C ‘ l\* cC \ r insuper ut I)cunt timeas & in vera fide fecundum c,U r„stu 1 l 1 p Vivere studeas, Sc pauperi opem feras, fi ex bac a'«« pectarcvelis, quam m omnibus aniculis veram«
!5 u fiir
‘ierit.
'7--U1
tl bu So
4ic
c Pei “»«lti, hi,,,, >pi
; h
"actf
1"»p
^Oct
promitto.
iwmivtw. , f' s.tQi
Secundum supradictum modum tibi lab oraR “£ cC> iiipf ^ dendum erit cum rubro Sc albo Mercurio, Iimpl' c ' a o l « £
ad comparandum Lapidei pretiosos maris, ficu» ‘ ct vitri olo, Sc magnum Elixir inde cnafcetur. co*^ 1 ^
Sicque per certa media Putrefactionis omnes r ^j ^ poteris: Nam philosophi dicunt, quod Elixir «X o
confici postit qu* super igne fixantur, quia Mere» si albus cum illis tebus misgetur quaefuata: funl,« pus habent.
d'
S' , »m
«Ui-
P'ius,
">'tf
tate t
**>xil
«>tt>l
divi,
«stet
i

It>
0'
i
n*
Si
'y
-r
)i' ,
<1' 1 I»
'v
>0
-it
t»
*•
b‘
«'
s,
$
it
Si
tto cm «J ln 15 A naill ni -«talla hierum m Transfor-
^aUUtaf f corpora qH ‘* " ^ .\vtt- m vim Se tciiam »«, • c-e-
Ovu c ,,L ^ 01mam convettes.utpo»« V u ' a(J qulS quihas p-rurantn
<<u^ , ‘} U * cst »««i««duosmouticul ca kinata
fu 'tit, „, M J ' S ! (w ' Ni,Tn si lclU oV ' b s' u p«.v ter« «cmm non r#»?.
t rtv , 6 tnelms serer quam normo Supe'_ auce _ t o ‘ UUl «»aqu* subtilior fixior & commodiorlitpio panpe
° Us qiunv,fka. ■ . •'
^''osophorumintentio, metalla so P et J“” “ u o” rldofh- m Ptrhcere.quac Naturainmille annis m terra P« hc 'i* <■ t u runt : u s mirum vidctuv.Scd Pfiilolophi dicunt, qui luumfihx P
ncm IU< !i tunci '' n ' :,nost ‘ onlo "" :llos fstc <JcbciC dctf s. r3
a. J' C| "a'itbeatesse : Hat enim ratione vitrum malleab ta . M<W ' ,V in metallum conveiti potest. beneficio fcvhcet
'tansparcntisäc fixae Tinctui* „ . . n.ff.UA,-
s tiinc facile videre hanc scientiam possibilem esse, St super /
nullamuuam«periri, qv« volatile Mercum melini m»«»'«'- * 'Winerc.Sc qui meliu» cum co incorporatiqueat. quam prorsus nullum Mercurium in ic habet. St absque omni .stattest, qua; conditio in nullo corpore metallico lepemur i ^cunque inodo fuerit ealcuiatum. , i cr ■ - ,7 •
. Sic ergo patet, nestrum aurum &c .vgermm , nihil ahwl est« Terra tmta j u atTi teram albam Sc rubram, in qua Mercurius per minimas £<r r-< r * , partes est fixauis, par tales inquam partes quas partiri am- pl. *urt*m nequimus: hoc modo acquirimus id quod natura perficit i£ argen* ltlt et?a, . tam*
Qiiare eoricludo quod terra fermentum esse possit in aliqua ^Ua.p, in f f mctipU estfixata, St r.dis aqua mea teuam termen. tatt potefi modo, sit pura in alba Si uibiatinctura.absquc omni aU)( iliofcnrieiiti exauvo Scavgefuo vulgati. Idcirco Philolophi ^cunt. Lapidem tuum pauperibus aeque elfe communem at que <i *Vitibu Si ^ uot i ctfct verum, (i fermento auri vel argenti opus I et >qusepreciosa(unr,paupenbusacquUitudifilula. Ditoctii Spidern ibi inveniri ubi homines minime aibitvantur,St repertu Ltcuem- a «v facilem elfe, ut si secretum divulgaretur quilibet illum habe <ve«.-e»dr
^ posset. , LPh -
Piverli autem Philosophi diversa habent media,interim de Diversa üo fihiptoconclusione dico, quod terra nosttaimbibat St fixet media Fki ^nem Mercurium nostturn, St quod Mercurius noster lavet St lejopbtru ^gat nostram terram,' adeo ut unum fit alterius figmentum: t albusMcrcurius Lun*pevfectamptacbetssincturarn 1 ..vmx, Mtrttttitu
^ cr v *tbSolarem, quando enim iimul fixantur, Solem Sc Lu altu* *3 ^Eeiunt, fine Omni auxilio auri vel argenti communis. ruhte Ph- (
, fitetim Raymundilaböres non sunt contemnetidi.qui dich se Ruj Lultu ccTincturam suamidauri Scirgenti natura, ubi ah. , bos „^cratit <s. " '•
y»t. 6.
N»
extra-

super messt ü*.
Dh Adrop PhIl.
extrahimus Tinctur am nostram ex re vili & simpli- • e» i,,
scdhocp.:.^;
tamut cain cum auro communi ciofum est, quia Elixir suum fundit super aurum wV
duobus annis alterat; & duo(ut docebo)elixiria ejrt r * ^qu 1 & album, & sulphur album mirabiliter operati fe cl > 1 xilio argenti. ^,sc^
Ad hunc modum opus tuum instituere quidem P | ^ nrl |iti < *,! l |i
ssri P<
S^at
>»e
^"Uis
gnifumptus ad illud requiruntur non solum
Verum etiam propter magnum Elixir vita , super q u cflentia noster Mercurius ruber venit cuculandus.
Gircttlstfip
Modus vero istius circulationis fit cum lacte '''„'S 1 ' 1 stdf
iwtimnvuia iuvuiii ««v»» • H'
/ /. qua parte aquae Mercm ialis composito & persecte , f [i^ | ,<i
C £!r mu nlbumaberaute, benefixando & calcinando ad de "*•' ' griem contra naturam,id est,aquam fortem, quS r l J
alterandi causa addita fuit. Quo facto nutritio fi'
»«■/»»/■/exciucni finem non parva Lactis virginis quantitas c Ö’ cfimpo • Consummata fixatione, materia tua rursus volatib* lin jif ^ situm. est facienda cum tuo lacte virginis (olo, reducend 0 (( ii ^ partem per circulationem in oleum aut crastuM
similem. Sicpcrfcttom Elixi i habebis ad convei tc 0
rium Sc omnia corpora in perfectum argentum (1)0 0^-
Alteram materia: tua: partem rubificacumrubr 0 qi rio, fixa &calcina, & reduc dennb in Volatilitäten 1 vio menstruali rubeo, postea fixa inolcuju, tunc* ,a ^ aurum potabile. Elixii vita: & metallorum. ^ fpfC 1 * •
Hac via tutissime incedes siferuientatioucnic^
instituere voles. Et magnum Elixii vitsc quoque
non perdes, Nam lamina argentea ignita m >ne> >■-> ^ jjqu cittinum colorem exhibebit, qn« cunuinaauri s’ al . jll (\r3^ ,t aurum ad omnis generis vala confit ienda tibi lub 1
RECVLA GENERAL^- ,
Q Uicunque ex hac arte fructum capeie vii) r > ^ suam gummolam fu ere debet, qti®
tur,& se m serneijpf.im in potos metallorum taWa quibus injedi^ fuerit penetrabit, Sctant.ui 1 t,J1 '
bit ut nunquam ale invicem separari queant. ^sit^ Si verein Medicina aliquid restabit, quod ru«
lh ^ c
5 nstri
%o c ,
S
"vvo
•«di
"ei,
i> M,
tac W//- ginis simplici non vero composito, ad pcrscctani^*^* 0^
/> . / ei 11 «m Cn«m nnn T a Aie „i vnlme ^linnslfstS^ •Ir)l^' ,
' t\V
% Cu
' c <
(\
ft °d3
rare. Scire etiam tc volo, quod si Merentium rl1 . £ vi tsl ° ci Mercurium addideris, qui fixatus & super T»"'' ,- ti or^», rubedinem circulatus fit, & ad oleitatem circub"* 1 ’ (•>",„ ■
llstolHl^„ sll llt' ,f
Nl
c °nv t
"ti
ini
i u 'nci
"te
ctu, ut super lamina cerx instar fluat, ticc edat, tunc demum enim in Erojcctione una f' 1 , 1 ^„hjt,# ' .ui |>
>c
^"arr
N«
V,
°"n,
'Mn.
®t>tu

J.A.. De Adii« 1 ’ ^ “it «sic, quxpovo*
,,/X^ind^™ erit non sevis 6' jmlT Lt cc i\hm est 'g' 1 " 1 '
metallum friabile etficict. -Solutionem coa R u *
\ ‘ Tllrna 'leo Cubtiliatam este postqtW" 1,. > , m c xiUa\ iar; ' ul
; o '«n,fefi xatloiwm 6m secta est . « tsi a ‘Sspeci«^
M'ncombustibvklit. ita ut Mediana tua P colote fixo- ,
'^* s vocati postit, qua tantum Tmctuta . ^ w nc omnia
Vpando Medicinam tuam ita ptaepaiatkp a \iasv>o"'. « L»Un
tl; a\ianaallcabilia pulcherrima tinctu ra o ■ cor nora c " ro prt . ta >**u dignj quod l^ymund-.dK.U«^ . iroaW e4/*^« J n ^ tUQ naturali soluta temper este 'rm vere c««i^ ct ’ „ j 4 . ' Cn a- Solet autem calces luas meta ,5.alreiatio- c
10 composito, ad abbreviandam ftnie . Toc"" folia- ? >«c .llL fecundam calcemsulphur naturale &Teitau
fi*
</
x^^ocat, quL tunc solvit, Sc eum tmiphci mensttno ni oleum ^r.quod est menstruum naturale de quoiupra.
BAS1L1SCVM AV T ALIOS LAVIDLS Vreciefbs pncparMidi-
^^yitiuudusinpracticafua vcibali iubet nostram aquam u- '*>kuvmu m ardens, metallorum calci ad extantiam duo- ji I digitorum transversorum superfundere , deinde vitium in 4 nc Utn collocare, ibique tam diu relinquere, donec omnis a- ' ^ cum calce metallica Iit cooperta, quod aqua; intuta; causa
,b*M
i/
/
&
** > quae in calcem ingreditur & istam in altum affui gere la- si ,Hilo viso detunde aquam Sc oleum in aliud vas, Se bene cn- Mt ^ cln ^ c aliam aquam recentem calci (hpnfmide. Sc fac ut Cj' 1 tristi. Ho? tantisper fac donec omnis calx in oleum (it n t • Vt ' l3 >quod ut I .ullius ait est incombustibilc. Deinde impoti Ul ' ,UUm ,Sc aquam prius abstrahe,Sc oleum in t undo mna« -q'' ’ cu > aquam abstractam iterum affunde, Sc mlselnco pet ett^ V ' C ^' cs relinque,quibus finitis omne quod cum aqua alcen - o ' P 01 «« destilla Sc bene custodi. Rclidu* tcvv.t aliam rc- S c ^quam!upctsonde, Sc procede ur antea, Sctamdmcon- * donec onane oleum cum aqua timui alccndat, quae duo a-
V
ist
Hth "““"dantem Sc fructuosam, Dacvirginis,Staqiumperma-
, 'ttti vocat: Et porro jubet illam aquam septies nuincare, r tst C R * n ^ ar Cl ’stalli clara fiat. Quoad teccs qtu post quamlibet do „ at ‘onc temanserunt.ill* cum aqua recenti Ium elevandae^ dui 0mucs exaltata; suerint. Quo tacto tiacc aqua in phiolan». ^‘1’ P a ucs unius ulna longä erit imponenda, Sc postqua recte, '^utatucrit m terra ventre erst imponenda,cum hac cautione Ni» - »«'»*'*

R.LtU» Btsihfi"*
Mtrturtu
etudtt-
r er Urum augmeu-
De Adrop Phi t.
564 /MJKOP 1'HIl. t ,
nc lapides, qui in terra postunt elfe mixti, illam orten (( 1
perintegrum annum relinquenda. Durante h° c tC n juS*f[( aqua in visibilem lapidem coasulabitUr.qucmRay^liiprifj, | Basiliscum vocat Quemadmodum emmBafiliscusho ^jnr, i , intuitu occidit, sic quoque hic lapis Mercurium oC . ^ «cbrl« I lectum argentum absque igne congelat & figit. Si n u ^ $0 ■ in Balneo Mariae solves, insiigore denub congelabis 1 ' ,
relolvctur.
Hoc opus ex omnis metalli calce poteris p r *P ara jl’ (oW t i calce auri vel argenti pi separaveris, & praidicto m 0 “ lC v 1 ^ jus fasta fuerit, fermentum omnis Elixins quodeu»^,^ polles habebis & in momento Mercurium in auru* 1
tum, pro conditione calcis,coagulabit & fixabit.
Simili modo perlatum augmentationcm saccrf^^rj 1 ^,
duaS aquas milcendoSc in furnum collocando,ut r g
perias coagulatio fiat, quae (unt prcciosissima: & 11,3,11
tatis, quia sunt Elixir Sc lapis pret iosus
—, -j—- - - r -- r — — . nft
Hoc opus (i recte perpendis,pulcherrimum tot'U j
elfe affirmabis: Quemadmodum enim cx argr ,,t0 j ) j I) oS f ^1 ciosos (eu mai gantas confeci,sic quoque ex auro | u rfS ,qui 1,1 poteris, qui orientalibus erunt clariores & pulch*' 10 c,
verum Elixir vitat & metallorum. siitii^ 1 ”
Supradistam aquam in spissum liquorem o' e0 ( sixat 3 ’* p gere poteris, quaqdo in circulatorio septies ^
cniin fiet aurum & argentum potabile, nem ' cr,T1 Ji lixir. _
Sed ut verum fatear, haec ars longe alit er j(icX |u jj||<:j qaam ejus descriptio fert, quare stude diligente',
dictis intclligas, certa conditione tc docebo. Eß 0 ■,»|ii<l l, . a ,i<\ r . ____la._• . _
sunt, qui omnia obscuravit, nccuiquani conm ll "l' a o5 1
mi«m nnninm mamitf . TT!.. m-iirTl tD '
tlS.
Hoc opus cum una auri uncia parari potest * .Äztio^ 1 Cum (cnici Icccris, rC
que cum centum uncus erit opus
bis totum mysterium tibi explicavi, intelüße
»„■«« Anal J SA (.1 a ■ m .. a , -. iTi ,■ ■ -A J,„ rli' £0 **
tum apud te (erva, ut in novissimo dic dc eo *— „ r j'.
reddefe queas. j-,ne>^
Cafteriim corpus fpii itus volatilis , quod P cr f^jius & j 0 l' lem fuit fixatunt, per ignis volatilis operarione ^^jean. r j, tile, & nOn in aquam nubium (cd in aquam 1 ” . f0 rp ° rl .‘Lfi vitur. . Et quemadmodum ignis innafuiali^ ^ op^ 3 "..-ksi'
■tum solvit in aquam nubium, ita pcrccntr
föi’y
,Us hxi, Wat s c
>ci
■ Un 'ia
ii>
Hi
b,
uv 0
'“m,
t
qu«m tanquam m*mct iplum amo' Hic enim c “^ u e !
j{ ( ^/ 1 -
Totum opus autem bene intclliges exiis
unam (olutionem cum altera possis applica ' e '■ „ 0 tcs „ c (l>
_,;u: ' Iciliae si la«0 3 ■

,^' ! «cor„, ^Adrop Phii. /65
Us hxi coinn • p,ritl,s volatilis in terram cristallmam. Sc spinnt s c p * ? r ‘ S ' Fostquam per ignem naturale fuitsolutus, con-
'vtum ion.«, n ,f, lra | em terram gloriosam.
— si-ili
i»
fi
'r
ti*
a
*
‘ , lat ^P ciTa' 5>ottc ! uam P CI >g nem '
, Cot D ,. cC tlum '& nc m naturalem in terram g*“*— s Vu t P a L ftxum ' lt *“nim quod per corrosivum ignem scilicet 'qu, „.ii” 1 ' n *quam fuit folutum.Econtra,quando aurum cum
^"itnft ' fuerit solutum (quod Adrop «st n°st fr ‘
>e fl u “ rUal '* \ tutsu * devenit terra gloriosa St cristallma, vit-
:th aiUt a, fi ,0 ^ ri natura li*. Aequando Mcreurius noster «st/4®*
* ütt v i« aw tlxaxwi auxili 0 igni* innaturalis.quem ex vitriolo >e-> | t 'aq ll Jf un J“ l,c ">tunc tum igne naturali itetum solvitur« non ovq pi n , u ^ lum > s«d in aquam Philosophorum, qux tantum "loiophico estcoqucnda, donec finaiiter in oleum ru-
riitn no« a ' Ur ’ ^ oc est in terram rubram, quam facere debw
h* c Mercurio composito & cum ana spiritusvitrioli: l 'Whi k'i*ir minerale, sed non est medicina pro corpo.
"manis ut supra dictum fuit,
FINIS.
Ö E OVO PHILOSO-
PHORUM,
non,inc Domi»» praeparetur seu fiat unat« seu KA MU lubstantia quxdä, quae prius ex duobus fit compofita SJI.PSS &in minimis suis partibus ita mixta, ut nunquam i i tt^*S ic invicem separati queant- Conjunctione in fixit»*
,,, > utfiw solvatur»idque toties Rat, donec in medicinam
'Irr 4 s y* pvsttt. Sc clara,(ubtilis. compasta,levis,8c pon-
>riu v ut £um super ignem ponitur instar metalli liquescat, &
«s 0 * < l ll V r ' Mercurius avolet, se cum illo fic cum omnibus metal« Partes conjungat, Sc illa adeo penetret ac fi de ii- ""lla U ^ an,la c ^* t * ^ qu» postquam una t es facta suntpet *"t\t 10 at, em ab illis separati postit. Haec res omnia metalla,o- ti 4 , * c l" t a li->* res, quae convenientiam cum ipsa habent, in suam ’ ar " tonvenet. Et qui» mixtio Sc dispositio in principio ali' rri »ic> Q ' t ' 0rtt ' t ’ uariStTm tario etiam erit tanto perfectior Sc q Uo /' B«c enim i mijcrione lient tftectns ä sua causa oritur, Htm m*? 6 " ClUa Elimationem äJfcultcr fieri potest, hxc c-
i ^e t (r >m c l u * <4u s at olcmMriunctionem.
autstn e ^’ ut quodEibl.matum fuit tam diu co-
kt>m, ,■“? hxuas sequawr. & >v igne constans sit, quod non <oc,ue nam hoc fixarum denub solvere Sc iterum
"portet, donccliqucsactio ejus sufficiens sis ad »ctall* N n i pene*

S &6
De Adrop Phi e.
penetrandum & tingendum, quod ut Pliilolophi
solutione & coagulatione! pletumque lit, & quod i ei0 ptima yicc veram perfectionem acquirit.
ii'
a(f
Quare accipe Mcrcurnim naturalem iiiblimatntt' ^yo| L .
srumferivastrgtilintim, quodigni u-listeie queat • '",10^ aut quatuor uncias ram diu coque, donec percaso r metallum fiat, & ad vasis latera fulpendutur-- ß- clt
p De fab is , M cri bal i W “icca
b
'»»ht
postquam prior se fulpcndit, alter ctinm luijacndattm i^
!«vi tr
?n igne paulofortiori quam antea relinquatur-Tan ^ 111 in quo est medicina in aliud vas bene coopertum »
reductionis, donec omne quod ad latera va(ts liifp 1-1 ’ 1 ^-!>§ fundo instat plumbi rursus fubfidcat, quod est l‘f )l ’° tl ia 1 , |, ' ü )
<\uc
est aliud quam opus mulierum. Accipe illud Äc abicct'
plumbum, stannum,& cuprum,quod quando est g ' 11 ' 1 M
-sl. . it i erUirtt * 1 .yD
adest impuritate, solve in reliqua parte Mercurii,
ctovcl decem partes, contunde donec mollelca
llO^'
vas convenieris, & coque ut antea donec oleum ft-U^l ^
iV"
r
cendumeomodo ut in principio fecisti. Jam
metallum liquefactum, aut Mercurium penetret
tt
atq; coagulationem toties repete, donec fusio '"? lf ,1,01t 11 ' 1 mutatio perfecte sequantur. Sicquc ovum Philo* 0 !’ y sidebis & eorum secreta poteris tractare. ^
T R A CTATUS .10 H A * ;>•'
ISA ACI HOLLANDI PE ll lßv
quomodo per spiritum ejus pn 1 ^
S
cturae ü nt extrahendi- f - Ifr ict Ciendum est omnes Tincturas qualcscm H l llC c|I , 3 n' l '' 1 | ;|[ > bum vel rubrum delinere, & unam eapdcmst 0 ^; fc
ram este. Accipe igitur ollam vitreatam ci" 1 'qU 3 %r
urina, adaptaro alembicodc receptaculo dc a jeifl‘tj;
potes , tunc feces nigrae remanebunt in fundo, q° c0 ji"" l j c |.i'
tres horas ut paulatim candescant. Solve in a °l u . j c qtf°' postquam coxeris per duas horas, fine residere, de u e c<> ^ lum est defunde, dcfulumdenub ad cuticulam ^ cr ist* '.m< & in locum frigidum aiit^^n colloca, & sol ci^.jji^ videbis. Exempto Sale aqHfn rurkis coque # jj„a,"
ut antea, Salcristallifatum exicca in sartagine »
«andefac leniter in olla figulina, sed ne liqnefcat ca
jiub distolve in aqua communi destillata, öcp er£ l ■ i,[C> 0 ___ c > o. r. _f»,ses re ** 0
ix super ignem pone, aufer ab igne.Sc fine feces te fia quod clarum erit dckuih Jc ut antea.
pc
W
‘tactu , Dc
“ Unt -
P'»4
H
eitlen
*b 0n
Nl
Putm
'"m,
D,
bt,„
tiis.t £th; >n p t
ic lUa
ttmil
Post
*Ctii
®PU!
il(
'if,
‘hf
ciiu
Er
CUI

Ä
A
;
f
i r<>7
„ DeAdROP T ” 1 ui * cU ticulamusq> q»a°
Befunde semper cum incaluit 8c niT ‘ ^ollvca M antea. 8c
«istcfuat coque, 8c in acrem vcl »« cc! ' (cu lirma!T '’
^ «istallisatum extrne. reliquam vei o ^ ftat . H oc Sa»
bjl «on est facta, ,uvsus ad cuticula coque, d in j icf m serva. ^cca)nSartagmcftguUna&.us^> ^ un ] 11 vi ^
-
t
10
• J 1 ' > f.
i
s
n acrem vei in cenam •-«...
reliquam vei 6 aquam icu mmam, qux ad cuticula coque, donec sal fiat.Hoc a laLT^'-ä'^nguUna&usq, ' ; "diccm lerva. aom mm urinam an--
tijU , l' ln gucdoiupcmatar eam eum penna vel cocmcan — te viti-. P^natom usque. Hanc urinam iterum abstrahe ex va*
*“? "ßtilino.post alembicum & receptaculum adaptatum, otIes tepete donec in vale figulino mtllse amplius temane- *i c ’ c ndje'^ tlK c l uav ' s destillationis vite-tanquam inutiles sunt ab-
bt ltl( ? 'M c tepetatur abstractio per B . M . Sc feces nigrae t emane- f Cat tu toties repete abstractionem donec aqua clara tran-
pr 5 ^ em pctfectsabi')ce. Jam accipe Sal tuum exiecatumfu* p 0nf lt ‘ Um '8c in aquam tuam clatificatam m ollam vitream im- cj. c, 1 Uar ubcne obturabis,Sc per triduum aut quatriduum fi*pet VbJ' 5 ca 'idos collocabis, donec sal su solutum in aquam claram ”"ii sectilem« exemptam.
tv»i lc ' Quando sal solvitur in Aquam Clarat» absque fecibus js üt Infecte est praeparatum. Est enim completum 5c denuo ''ttt . urn tit antea,sed f ecibus Sc gi oflis humoribus suis exu;
C jJ . ' nf habiliter lubtiliatum.
J jj c ‘sta urina accipc fex partes, aceti destillati partes quatuor, i , jj fc$ partes aquae vitae, dimidiam libram falis, dimidiam H- ** h j s 1,1 Salis armoniaci, & dimidiam libram calcis vivae comrou-
x lotste omnia, (ine solvi in aquam claram fecibus destitutnmi n • k‘ s materiam admirabilem quae omnes caltcs corporum j. anu' iniarn materiam hoc est in Mercurium reducet. Cum hac
V ttinit,' 1 " 13 ' 1 ' 1 “ 1 benedicta quinta ETlcntia cx Antimonio, Se ex o- t> Post Us ttbus qu* alba: vel rubrae sunt. Hsec aqua sic praeparata,
iii Xe^^Hidecies vel duodecies uius sueris, Sc rutius abstta- ,■ op üs ' ” 1 * n « Jbla in sua virtute ac si nunquam ca usus fuistcs, sed
j. cl ”ectisicationc.
>' , 0ß ^S EXTR4HENDI OMNES TINCIT-
, ros cum procedente aqua.
J\ CI P* Sulphur seu auripigmentum vel ocram aut simile l 'saim t ' T , txc l uo Tincturam extrahere est animus, pulvc- l ‘ s hat'' 4 P a “ , tt * ^ tum aceto destillato tere ut instar fmegma- m magnum receptaculum ,8c colloca super furnis S stun<j. ' C a 'tnae.Sc claram istam urinam seu aquam praedictam tstsuhrLa. tccc P*a««lvx tuum ad dimidia partem impleatur, tege
«icmanib. move ut bene incorporetur, orto facto cinerib
Na + ve
vel

re, & materiam (upcr qua pellieul.iextat in ollaw cu^^k^
bico bene lutato impone, Sein cinenbus vel arena o<r ,n nC ti'* dlMh tn akDr lk* X» T««A*»rt tlU'r it»! rirUm niACO^L .i*!
«ant cavc. T- tusum beneobturatum fW va.roliq 001 urinar cum alii ua parce accii destillati affunde,& r>buu ^(i’' nibus concute, nt amlccatui beut antea. Cuir> coloro ^li", rit rursus d funde per inclinationem ut primofecistuS sumencto b. Nota puödiuper teccr totiesnova det.d.i cum pauco aceto, & idem quod ante a fecifti dnr.ee rlcetunv.ton amplius rolort tur. Hoc facto ® i(u jpo< tt
ditatimabstrahe,&.Tinctwr«albavclrubiapiocon ^
teiise impositae m fundo manebit, quierit Quin** ' f „jvd' , albam materiam impoluilti V. ESS. tua erit alba ‘ •'feliris- jj verorubram matcriam.erit rubra & instar auri f c,n . j^ei'C ,,r . hunc eundem modum extrahi potest Quinta d« 1 ’ 1 . 1 all t c* * sublimati ex rubro vel albo. Item ex lunatura M“ 1 ’' 1 ’ ot i ridixiis, Cinabrio vel zr« usto,& etiam ex Auri&^ 1 *’ ^
aut ex cupro, breviter, ex totius mundi rebus, fl ni 3C li te Nota. Ut urina fortior fiat, qualibet vice Sali* ^r^cius^ 1 Salis communis ana drachmam unam addes,& tut> c .
cturamcxtiahcs ' . rfa a t, <r
Nota. Ex istis Tincturis extractis, cementa fies'P° bus poteris cementare, quod est ars quidam sect«**-
Item A jtia quid.un fortis rubia 2cscintillans 1 •
binus. Cum qua aqua mirabiles res patrari poflu nt '
jieet revelare.
IAVS DEO.

569_
Sci entTaTlumbi sacri
sapientum c SeH
Agnitio rararum & ßngularium virtutum Pistatum & qualitatum Anttmonij
C? n ANNEM CHARTIER EQUITEM
n *iliarium & Medicum Regis Gallorum ordina»
In Collegio Regio Professotem &
Medie* facultatis Doctorem Pa- risiensem.
e RjEFATIO SEU ENCOM1UM
In honorem Authoris Sc Plumbi sacri Philosophorum
^^RTfER, tt plomb sacre,ce remedesublime A taute la sciente imposer a lesleix. yntme tu ledeseris, & comme en faittstime ' tenuer Medecin du pliu puijfant desRois .
'forant par fön Art ne fera plus de trime s ‘dupresent celefle,ilfyait faire le cboix ^'diviti Mineral tous les mouransanime %t redend dans les corps cene baulmesd lafois.
I S """ aux metaux , les succe & purifie \ M sattster,vomier ,ilpurge,il fortifie
| tirons le dda terre,& 1‘ tslevons aux Cieux.
I * Hmc I u en ^ vertus des Metaux se rencontrenf\
I Si Ut Metaux sont Dieux , tome leurs mms le meis-
f streut '
1 tat *V9U(r,'qu’UemtDieu des Dieux.
BEY S*
COII'
Nn 5

/70
CONSIGNATIO ART^
LORUM SEU ARGUMENTO^
in hoc tractatu contentorum: Cur Au [1 nium sit magni xstimancliim.
Quia medicina ab Hippocrate vocatur Scientia D£° rUl1 '
II.
r Scit * 1
,ti J
s«'
Quia Chemia est ista pars Medicinae qux vocatur - ‘ cra Sapientum.
III. 0 \ 0 p^'
Quia secundum Originem antiquitatem & Ethy 1 “ Chemia est Scientia Aigypti. .
1V ‘ , k oi^
Quia Veteres sub nominibus suorum Deorum a 1 ’ 1
Metalla Sc Antimonium sub nomine Vulcani-
Quia Antimonium metallis confert virtutes sing u * ar
VL , Chal^'
Quia Antimonii Cognitionem etiam Hebtet, v
Arabes habuerunt.
VII. ^j,.
Quia etiam Galene) Antimonium benicognit"” 1 ^
VIII. r:« }M Qui? diversa collyria Antimoniata Galeno & *
uiitata fuerunt. ...(
IX. 0 pV rd
Quia homine* sinistri de Antimonio judicaf^F^jiiJ. infirmitates quibus laborant in judicando d« rf 1 X.
Quia Hippocrates Antimonium suum Tetrag 00
XI. . , Sc ->b'
Quia de virtutibus Antimonii Lasthus Valenti
thoKs lu^lentum perhibent testimonium. , (t
XII. . sl<ut ad y£l
Qnta Tetragonum non eft errhinum n'“ 0 contendunt.
Quia Antimonium justo temperamento «anst®*’
XIV.
Quia est blandum purgativum.
XjV. A
Quia non potest esse Vcncmmt-

57 '
Medici (unquam nicled experti, 'oflkium est T «*- petamentum corporis mixti explorare e-
^aDoctores so.ultatJ Meile» Antigoni um
approbaverunt.
xvm.
xl' a eum Nitro conjungitut 8cpurgatur.
^aia est Tetragonum,5c sublimior medicina, stUP a ^ Purgat,Sc gangraenas metallicas tollit>&• siugu a prolongandum vitant.
iNTIA VLUMBI SACRi
sapie^tum.
jHarilTime Philiater, maximopere cognitionem mineralium,imprimis vero illam, quas de plumbo lacio >apicntum,de caulis mixtionis ejus, de modo extra- bendi ex eoMercuiiii Sulpbur öc Sal, agit, drlideras,
»d 0l) - ut inde pro limitate bumana ,ea qua: pretiolistima 5e elioil ula "dum morbis humanis convenientislima judicaveris,
Ho ClUCaS ’
st r j s a "xium desiderium tust, a satisfatlione ex tractatibus no- j( Cm ici$apud tc orta,procedere potuit^cx quibus modum q^-omne corpus mixtum in sua elementa ulque resolvendi, pvosimplicissimis agnoscit, didicisti, m* 5 ?' proposito ^Eeneas tibi imitandus erit, qui rxcellcntiffi- kfreti voraculum sequens, ab illa viam quam observare de- cr, Ws ^ lcit - E)us enim consilio lumen ab Apolline obtinuit, P'ttasR, 01 "^' 0 Cretam viam , ad obscura illa loca ad qua: lua *Ui t 0 ZC ' US ipsum ducebant,invenit. Tibi simili auxilio 5c ani- liy S ''Uudmc opus est,ut eundem fanem astcquaiis , & aurei st. d Ux aill ‘ Juuoni consecrati spolia difficilia acquiras , qui est licui-; P° tius incantamentum illotum locptum ubi repetitus,
^ "neta inquit.
r U n rcus 5c foliis 5cle#to vimine ramus Vtrril.
Euene'^Lr 1 dictus f^et.hune tegit omnis 6 .fateii.
Psin c obsenris claudunt convallibus umbrat, tat, u . st"0d curiositas tna, ut tibi satisfiat, hoc unice desideratu^ n Apollinis interpres iit tibi loco Sybistx.
f «m novi[ ° 'Orem nec mclioi em operum Iliorum cöducto- st >PIum»qui hujus Scienti* regulas, per lapien-
tistiinum

Artitul .«. |»m Me- dicin* *b Hippocrate ‘eocotur Scienti* ßtorum. eap.yltb.
•"{' •vxi'
fturvt ut. Editio Cbortier. Articttl.z. Quod ehe, tut* off tst* p*rt Mtd. fu*
hecAtur Suenti* s*cr* s*- p tentum. Hppocr. e.j.
jplfotrvrtt.
Editio
Ckunttr.
S7i Scientia Piavtpi
tistimum suum regimen & naturale lumen regii, namvcoium cognitionem desint, quam non nisi p fs s) ai 1 * cratis vult communicare, nec fenc potest, ut proph 4l,c jiid' vilescat, aut per alios quam per cos qui illam ptotitt 11 ' ccatur. Haec est coclusio libr i fui dc lege Quoniam m* j faerse,hominibus factis tantum sunt dcmoufitranda:. est illas communicare aut ptofanare, nili prius in hujui regulis sint perfecti. . ( pi*
Haec Medicinae pars quae Chemia vocatur ä S a P ,<rP f ra^ veteribus Philosophis Medicis, publice ars vel scient' 4 ^^ii^ vocata,& ä Grxcis ii(* Sacram autem vocarunt r^|i#j
propter summa hujus cognitionis aestimatione,& hujus amplitudine,deinde propter opus aut laborem tpshrn fin^eLmpi* dictü, quiest eurum socere , (jf ope luttu** Mt 1 * Virtutem ftminoitm *d gercr*tionem *pt*m ef - ( st ]{ qui particularis modus xfvroroiU dicitur. Teitiö <1‘". 0( ,Jit 3 ’ difficilima & magnae indaginis, quae debet manere 80 Sc minime communicari prophanis,cum ex corpor ib" (# ici'' libus&metallicis animus tibi est extrahendi id mixtis extrahitur,videlicet Mercuiium Sulphur Sc Sal 1 ffff ir^' gulares essentias,virtutes, proprietates, & partes ho*! ^ 0 n' £ ’ ad inveniendum in interiori recessu ipsoium renn 1 .
_I_ 1 ^l.nnian 1,
nientia St apta ad profligandos morbos corp©iis h |,,,1 j u | J i f quomodo hoc in negotio Sapientia Sc Natura s“ c ‘"’ |rl j*ti 0l,c . pocratem confundamur, cum ä natura ipla, id quod 1 f
praestitit,vobis est discendum. i> *3 |
firKpiyeisTieifijrcifTiiJtT *ur ■*< ri« (putrui
Ecce Sapientiam quam absconditam tenuit ® cir>< hjs i‘ ■ illam Soli Hippocrati pro cöpcnfationc visitationis * „ sl ul 11 vit.&per hoc leeren milium obstrinxit,ut prassm 011 ( U js f*, rum lotenne Juramentum insereret,quod coram P' 1 ? (iiap r °* stat se hoc mysterium aliis non revelaturum,nisi q ll ‘ ‘^„nU’ |C ‘ / pria essent familia, aut de stupe »jus qui libi illud v rl i” vit.Sc qui idem juramentum praestitifleni,autqui > e o
MS.Stl/io, thte* Regt* cujuo titulus . Arif*tr* tn optflol* tenti PJfl- ft *dfornis iß. e*-
thodum medicinae non ignorarent.
Si iisdem verbis quae ßpiens Pfellus ad Patriarch* 1 ^ Qiif'
>' #r .V
UndomL,: , ' omnem Demote:»
tibj virt..f«i,Tsmf W **?' '*? " '<*”» ^/"'„ct*"
OU35 Hipnocraf fori TCCcssu a f £C iCltf'
Sed assiduitas lalmr Ub tc ", a 8° ni nomine tam h.rbi» 1 * fifit
m pr cibus tuh m 'u^^uamstudetua te -"/"''" tu-
p^iar.Sc tt ? CX idet»
«•ccrcyclim ^ ^vircuk.

Vt teru $ Acui Sapi bn tum. 57;
sc ‘'l>lcrT„ ap,ewum S U1 de subjecto dc quo mihi sermo cütr,*rtk*m , »*nii,„? , 'f etit0Cf<l0 - Cum autem feri omnia ipsorum ope- Xifhüui
hi>ni i^ at •“Ebulis,nominibus incogniti«, & alus delatio- tcn U>r*\f a* ^ mt rc ^ crta > & maximam orse se ferant <hffkuli»- WLar *"*“ ku, quamvis sagacissima vix cum magno la- *Ststus i 15 C l Uo< ^ quaeri» invenire posset, nisi intimu, an® 1 'O* 1 ,ct »utperf A V * ar ” Pac ^ em pro te sternendi aniaro mihi pt*bc-
SÄttÄS - «-*• L-LL
Vcri ssimamoriginem8c radicem > hujus vocabuli Che- t .
tj* c ( j 0 ' COmmui 'icabo, quam illustris quidam hujus seculi vir Me “**J2 * *6™: / quo intciiogato, cur in programmatibus suis** e
thymicorum habendorum gratia, ad valvas horti me- thjme «- «*8»pro,M*c hoiti consueto affixis, Vocabulo Chetrii* b ül thymiae uteretur, quod tamen a primordio horti hacte- mt f ®T tni lr _ Q ,'.' hcciffct ,hoc responsum habui: Chemiam vel Alche- quod fit Item j. l f stl ^ care scientiam iEgypti, 8c hoc hactenus latui(Tc. Scienti* ®Mioticm istam Chemia, a Chemi antiquissima Coptita ‘effit 'tl’pncja Chamo No* filio,cui iEeyptus in bxreditatem . Yet,,. Cducta ‘ or, g mcm trahere. Et in ista Coptitarum lingua, Ktrchtrm
Gsictwr hatu ' a ^Kypt>,post etiam Phataonicadicta,dictionem ,n ,tr
qu* (' * 'S n, fttareytgyptum,indeque chemiam vel Alchemiam ,”*? C $** g Uq , c 't n ' ia m Aigyptiorum explicat .nomeu traxiflse. Hinc est/ve t0 a \uilofophi pro vero referunt, ex /Egypio primam chemi* leonem ortam este, hinc etiam est, quod Geber St alij Phi- ? D P”'libris suis titulum Dc Alchemia inscripserunt. Haecsci-
*d Gr*cos translata fuit,qui characteres suos etiam ä Cop- Plutarch. p * acct pcrunr,ut ex Coptitarum Alphabeto apparet, St Agy -tn hb. de p« « 8c non per iota seu ypsilon scripta di- Ifid. & o-
j Gr* * Vocarunt. Ut cognoscamus igitur hanc scientiam ad find. * n dici°y t * nslaUm ,CX ^'PP octatc <UI revelata fuit regulae 8c H>pfocr- qujp ( * j’ nt desumenda,quin imo sapientia ista ex luis oraculis, de natur* h°»es 'ft CUm medicina confusa jacet,per sequentes conclu- humana.
, «nix,;, C ' cm »henda, t. Recordamini quod omnia corpora
pto tX t l uaniot elementis lunt composita. Deinde quod Terra Mpftcr. quäm ttC u * ^ us 'S nls > 6c quidem in diverso gradu, nacta est hb. art|i K ‘ ,,tri 'l«r Tertio, quod lex & norma secundum nex"*- al ltS v . r ' ,ttA . Normata & composita aliis plus concedit ignis,
*' ,1 n Sem”!!" 1 **' q u °d terra esi basis corporum mixto-
^‘qüeun, C * Ct , ra clcmcma • st u * propriis finibus se continere sei, . * umuM *b >pla sustentaculum äc fundamentum
vis j|- u ^ 0dl 8 ms ‘st »gens natur*. «.Quod ignis,ut & quod Xnfi.ltb.
d °«W u r nmm ‘ destruit corpora mixta in suo iupremo Metterer
Qum imo extera tria elementa ipsi in nutrilihne m
Ctdere

Scientia Plumbi
^^4 u V- i fi IN 1 1 ft I' L U M I I g ( |J|l
cedere coguntur 8t auxiliares mantis ipli pi rubent ad c0 ? > ^fcb 1 ' dum St destruendum omne mixtum .adeo ut quatuoi » • lS |jb (1 tecti pro amhonbus siibsistcntia: 5 c contcrvatiorus Cl1 rs i)S>' corporis mixti habeamur, quamvis ipiimet dellrua« 1 c f(J) <? patttöt funditus evertant eadem corpora quae ad dig ll!t ‘ 1 tulerunt, rdblvcndo'ea ut alia forment,quibus limih tCI n , temconferunt St causa otttts cotum existunt. Id st ll ° ,'fr ramobstlinxit ut cuilibet suum tribueret tempcraincnb ,S' tincturam ad subsistendum, Sc aliquandiu relist fl1 . . jjjt' 1 ' jurice & violentia; istorum authorum , usque ad h’ 1 ctionem. „i0^'
Dum hsce aguntur, ipsa , mixtionum istarum pr*> fS ,l ; c»>' pientia sua mirabiles Se divertiis cfFcctus producit & | ,r °
rat, (olis diversitatum generationibus intenta,& ad trib |lt irU nt>
strfsc- 4. quod frete res sub no- msntbue fitoru Deo rum abf iondiie. runt Me. t/tll* & jinnrno- »tum fui nomine, Vnlcans.
, 0 ct rg
cuilibet corpori mixtbid qudd Graeci idiotyncratiam v |p]iU s id est perfectam virtutem ex mixtione ungulati un |U ' Jf fgl' mixti 8c justa distributione Se graduatione elemento 11 " tantem. ' ^ (0 sp l,s
Eccr qua ratione plumbum Cicniin a Natura accfp* mixtum,ciim admirabili elementorum dilbibut) 0, ' c ,’ l iiit fl '' tum,a quibus raiitatem pe, sectam St proprietatem ltl1 sccretistimam miuuo sumit ,qux iptum in numen' 111 ■ divinitatis collocaverunt. f j C ri 11 )
Veteres charc Philiaterqui (ut animi senia mclit lS f corpora mixta mineralia Sc metallica tub fabulis St t ra ^ ^ pt 0 ' cabalisticis abfcondcrunt.ut ventate nebulis involves 1 ^ V-otf 11 ’
- -.. .. _(i-pif'
piianos a lumine arcerent, lub nominibus divimt. 11111 . v)r tU |s> potentias piincipalcs agnoverunt,quibuspotest* teS ^ at ii ls V' supremas attribuerunt, & nomina authoi itatis pl t ' ,in sin“* Jovis,Marns,Solis,Vcncris,Meicuiii,l.un.T impoh |CI l '| 0(l iii’ Astrologi characteres ipsorum in coelo, actione*
cnifii , St in regionibus nostris infeiioribus
„tV nl
„ 0 -
potestates observarunt, St ratione motus iplbrum |S planetas vocarunt, St in libris) tuis tub hisce eintrat fäj/fF taverunt ]> ~IC> CT*j 0» 5* §'
istas friste
phi Chemistic Hippocratem imitantes, tensum St t> sequentes, influentias istas non parvi fecerunt, t' illarum rationem habuerunt,cum agnoscerent, i“--^ tes, instar singularis implantationis firmamenti» ie ” j . l-ibus este demandatas, ubi illud visibile in venitu» ^ Iis nostris invisibile este videtur. Et sic depreheo«*^ affectata: illae Divinitates substantias terrestres f 111,111 l)0 tfd a tunt St palbabiles tactae sunt, dum effectus *um in lucem edunt t ut doctis atque lapientibus yii

(jt
* üi . SctENTlA P lüM , BI |,|: CM isMSiC*
jjj sctiptis fois fub thatactcclbus *■ s
snn?/ K a C iE ' tut nunc intclu S et * myste "l so ulttmbo vcstituvn,
1. et f*stnum) nunquid vides Saturnus P :,.: 5 fui aurei»
Vfn rn ^ Änno ’ Mattem ferio > Solem colore f.unam ai -
ct ' 1 ' 1 cupio,Mercurium alatum argento vi > , [S , nc \u-
f, to tylendido.Sc virtutes iplorunt in mixtioni p^,mbum
vile a se invicem separant Sclunmn • iX(0(um oii Um Potest secretas potestates istorum corpor qst,
f 3 i*. vu %b metalla vocamur revelare. Saturnus i v , ;st a rum lltad. *- >la Vulcani latens.fecundum Homerum >n .^ionem
sui' cp atUna penetrat, leer cta illarum autert, 8c a V^ uum
«ffestus ipsisrelinquit,e*>»/; i" terram pracipt ’ . ufn ^
fpus induit tantis Sc tam excellentibus VittiiN' vittu , t.? Cos ‘fto* Homeri attonito» reddat .pamculai - ni .
incognitas & Icmpcr cclaaaas ma >
0l H *c est iUa Scientia Lgypti.qu« a Chatn 0 "l*Mnw delccn’- P b/lo-l"*
^ * vox a radice Arabica Chammontgncmltg c. ^ •
^tst autem lssc ignis, igni* Tvat vfctThic dl lapis «tte P-? ‘f* .«alia atque atque homines conteivat. l'cce ntc P.»/-
>^qnivolv,uu5ccorpora metallica penetrat, nldrmdcrau / _
‘ a d,x metallica w-— 1 - r * “
fit
""‘X n n -1"— »«M.UU11S» penetrat, mcicin nc cau- nas- t'ai-
n' ta tis s. ' aa JJ ,ca Plumbum saevum vocatus , ratione nati- fcrtö falle S.D* "' lls natui 'alis Saturni existimatus. Er quia de fctVCV. sti 0nc CQru m esset, & a Venere peiditc amarctm ,luwc alle- sn cursu £a iv lc J T 'i' 1 CUrn l 10c charactere 2 depinxerunt. Amor eius er- triumpha- Clitor * tac *' cc ArabicaChem derivatur. Mixtio vero ele A derutu jpsurri Urn CQ 8 "omcn lacti apud Sapientes ipsi caulavit.quia mo ”'° a P°tcld ma T ij t tputn^ , id est Perfectissimum & ahio- PopP"**-
»um «a»- T . Basiir*.
ksti
tSaJtlV*-
1'ntum natur* mixtum indicaverunt. . „neamus.
Icihcet est quod communiter Antimon, urn vocam, } .
dictio nova est 8c ex Gallico ldiomate oriunda, ^ n(t mt ,
forte deducta. „ . . ^ -«..»»v n>um mt-
^rnimAntimonmmquasil.uxilhistnsacstosJovi reiset, ss.mu„, minerale (ni genens. Experientia hane ratio
*' m consumat. Omnius emm notum est, nec stannum nec/
Piuvnbum latis firma elw metalla ad operationes bonas horni. I i ' Um praestandas, nec ardor, ignis violento rctistcrc polle , mli nt 'rnoniu»t eum illis esset coniunctum. i- Vala antimo- ** ,a qu* hodielunt in ulu splendorem, Se dum,em, quam kwt
* Antimonio partytipant abunde testantur. 3 . 'Pypcstl 1 **
Piorum characteres tot libtos in lucem edere non poflcitr #
- ' n ' Antimonio essent,quod ipsis robur ad continuos labore p M rilitt
los ptaibet. 4. Campa«* 8c tmtinabula per Ibvvu™ 4»
t. v n
Ä Antim • Hl »>«ud

rj 6
Scientia Piumbi
o^'
0
suum,puritatem quandam ab Antimonii regulo ipsi 5 c . ; j,(( ^ j. Vh. catam manifestant. 5. Globi bellici instar ignis P'^Lic^ 1 unt.Lcex alto decidente», Antimonii viribus pr*rdi r! *1“ obvium habent instar fulminis destruunt. 6. Sc-lop* 1 ju* ^
S ufiteto-
fhtnt. quae fulmina vomunt,quorum auxilio Reges extiewu^^ ^
pedequuntuv , 6 t excandescentiam suam minantur - ^ ^
longioris usus sunt contra incendii vim, propter st»
7. corrt- äit metet- itcn,
Duplex Sulphur: Cemhufit- t/leseufye- letile, ffi
monio factam commixtionem. 7. Organa mulic* ss . harmoniam nec soni suavitatem haberent,nec ad rentes emittendos habiles fatis forent,nili fusor asp* r|t vi» cum mixtura Antimonii temperassec. 1)t
Hinccstquod Veteres ipsiCydopcs gubernando ®' pr. ribus assuescerent demandarim, & Deorum officin.' ,rU ^ rem constituerint. Sat cognitum habes diipliCisgened .^1 inter metalla versari » quorum alterum combustibise d ^ mabije.quod facili negotio stjmmam concipitt a ’ ,C j t „f,i 1 ! 1 incombullibile,quod igni resistit & ab eo non quod metallum iuum contra omnem ignis stilor» " r vationis praeservat. Antinionium omnes metallis 3
bO
luetmhu-
fithtlt stu gubernat,& per lulphur suum incoinbuilibile
fixum*
guDcrnat.ec per tuipnur raum incomuuiriDur ui* 1 * ... jpie’ . se associat,Sc partem sulphuris impuri Se corobustm' 13 depurat, cujus vitio, fusibilis metallorum itnpe ||r ^ stantia quae igni resistere debebat,ealcinatur.exsic^^^ut - j admodum in Saturno ]ove 8c Venere videre est v ' tr ^ # *-(e indurescit & in Iqifamis abit uti in Marte, aut eX *’?/ ta l)i* pl'j{ utiinMcrcurio apparet,qui(iibstantia tamen inuti n ^ ( , j }
1 . %*ler Sei*.
3 . Ttniiu-
rx,
3. Fufi*.
4 . Pexi- trxtt*.
ctis tanto magis exaltatur Sc punsicatur, quanto & Luna verum est, ab ignis violentia tentatur. . $
Antinionium .omnium metallorum rector, So" in . f |]iI 3 ^ reddit luam claritatem,& splendorem,colorem & v3 rS tfe sI< ^ exaltat. Unde <pxi$xi quoque dictum, quia ' UItlC 'nctui 11 ’ j()i splendorem Soli reddere potest, xp/rxip* etiam j c* ,s ^ quod ex corpore suo aurum potabile seu fang 111 * po,stet,constans opinio fuit. Insuper Lunae c0 '°, r s llf) il ,uS |sl ^ tI i quidquxso in Martis consoitio non praestat ? , U f j cC lC (i' tuit,ferrum aüt chalybem absque ill-fccun“'*. non posse, verum quidem est quod in igne moll c ()t d ^ 1 r ( \o dos quo ductile sint malleorum ictus, sed ut a' ^oniibf^jii fluxile fiat.non est in sua potestate, nisi hoc ull ,i st c V|l> fiat, quod sulphur incombustibilc ipsip>'*st ;1t * liquefactionem rapit: Unde etiam a Giatcis A;» ^
Martii fuit vocatum, ut excursuum chymico “ „stat +'^7^*' btis.quas Regulum Marris stellatum vocant.tim c a
ad Mcrctinum vulgi attinet, tantam tum co

«■ msutto. fiunt.
7. eerre- ä>e metui-
heu .
Duplex Sulphur : Combufit- hile seu He- luttlc, (fi htcembu- fitbtle fiu fixum.
obv
qua
peil
Jong
mon
harn
renti
vi»«
Hi ribus remc interi inabij incoir quod 1 vatior gubcr fe aflo depur, flantia admodii
it. 6. scior»**
.eges extrem 11 ''’ jor ir . n minantu'»' ^ propter si» £U .De 1 ’
m,i mulies si* ,
■t.nec »dso" 0 >j° fi fusor asp cr,ta
gubernandos*'^ im officinam^ lupliCisgcnr*
-bust.b.lcj^
concipit,a 1 '
>noncomb*' r
nis siifbn' g'^stic"* ics metallis
combusi'.^'!.,^
m im r5 rfe .H .rü^t
tur.c
xliccs'
I OAIUIUI/ I
1. Hitler Sein.
a. Tinfht ru.
Fufi*.
4. Peno
trusit.
ove vt venere videre esi eiio indurescit & in iqstamas abit uti in Marte, aut exhaj* 1 ,jj ( pf' uti in Mercurio apparet, qui iiibftantia tamen inM e ‘ ut n 1 ctis tanto magis exaltatur & pui ificatur, quanto p*“?^ c (t <3%' & Luna verum est, ab ignis violentia tentatur. , fi
Antimonium»omnium metallorum rector, Soli>» f iH !** ^ reddit luam claritatem,& splendorem,colorem & V ,, r £l estf j>
t"
exaltat. Unde quoque dictum, quia lurnc»^ lirI i,
splendorem Soli reddere potest,eri»m ^ u ri ef ‘' - quod ex corpore suo aurum potabile seu sang ulS ^to'! 11 ’^ . postet,constans opinio fuit. Insuper Lunae colorcUL^z iß ^
ä uaeso in Martis consortio non praestat ? 0> |jqiis {(1 , rrrum aut chalybem absque ilkZ secunda » ^ nonposte, verum quidem est quod in igne mollc |c uC cAO dosquo ductile fiat malleorum ictus, sed ut a ' ttr * n jj l*' |,f n) ii> fluxile fiat,non est iu sua potestate, nisi hoc Antu» so** ||> flat, quod sulphur incombustibilc ipsi praestat > ^i'
liquefactionem rapit: Unde etiam a G1 aecis A? 1 * 4 ,
Marti* fuit vocatum, ut excursuum chymico*»'» ^^ IL.,, bus, quas Regulum Martis stellatum vocant,tibi *‘^1
ad Mercurium vulgi attinet, tantam cum co clW *

■fe i- i-.
''•im. inli
tür
■P'<
,i>
r
iS*
a< icO t fy« vi ‘Sf»?! f
4 «a
°ium c. <Wdi tx mro V&>au
‘«m vci "»WSn ^oniv« Vc 'ties:
Tam
Qt «tis ,1" div oWc
»r
iti
V
lt
,ä
>o
*
i>
H'
»
r
l»
im. 577
> videlicet idemque
•er Mercurius voca- m.S inR-i" axerunt amicitiam, g,« MUe~ ,ium domicilium & tbec. lercurius jplmdens :m de causa Aphro. $. it, quae per arcblsi- Amor me~ intercedit,vinculum, taUicus. oduxit,quarum ali* mutn affectionis tam mtum non i deo quod $, Fixum i debet, quia paterna n potentiam non 16- luas reliquit, imo tt- > avit, ideoque Antiis condecoiatum in- r»t si mip/ißAixTov xj avitii Ktö«Ai) i< xiyiraf
exercenda ipsi quoq; pio laspi sumatur , Sc
-usfcliarilTimc Phiiiater,
1 —'-t-f-i.i ntic
fi (Ji-y
i' V .„.nmilUVrilS)(IVimililllV t .. .
ip,(^ tv ?' c potes affectioneAntunomi etga metalla,beneficia qu£ COr numcat, diversas ibas fabricationes Sc copositioncs, quae n* ta . Us virtutibus debentur, hat de cauta Magnesia seu magne*
'i'teö ' Um vocatur. Qucmadmodü emm magnes ductor est,; q Ult y* v «sos suä stellam; quam relpicit Sc indesinenter prolc- 'cm « ■ t ) Uoc l uc Antimonmm suam habet magneticam virtute^' ) U ' U - oopullu metalla conducere desidarat, ut ipsis majo- m 0 j c n T S' a " lr perfectionem. Timendum mihi foret ne tibi 'Hud USc ^ trn > s* omnium epithetorum catalogum, ab iis qui q UlJ *°8 n °sceie & celate cupiunt proditum, recensere vellem;
Ut- C1, ustate sua vnagivcuca,quaiuicuriosos allicit,hoc efficit, di gjPrimum ipsum cognoverunt, desiderio illum portiden- ^ctir ° S cognitione ejus excludendi flagrent, Hatc causa i °ctiti Varla rtomiita ipsi imposuerint, in illum finem scilicet, ut ! fuod' e 'v ) rUW1 < 's Uoi '"^'gnos judicabant illud subtraherent, fi
'"alium "ot exemplo patet,dum ant imoniiim sub nomibus ani- ^cc' ! a P‘^ um pmtioforum abscondunt , cumi dicunt; ^Vl dnem “'6 cum oculis scintillantibus igneis prxdi- '"trtarm ** tlm °n'urn. Bcac elavem mineralem quam tibi * trado, noo solum ad metallica coipo t a recludendum»
' ' /oo fei
Fei. i.

vincet idemqu,
, Sacri Sapientum
h ' Vidcm cum illo esse Mtl <urm s ,
. ^Hbrodcsc
vür, 1 '-- ^Icq
h
577
'^ius?*“ Vl “ u luuc “ t --
froM < k f ’ c ' e ittiasam£{ (K nf ersj* Alter Mercurius voca- M.S ittRe :
-;6 ut ! ratctll Tinnam quam inter se contraxerunt amicitiam,^,* Mln>- V| mi uionn>mipsi jl,um corpus, (imm domicilium Sahen.
'?«; t ltcs labmmistret . unde etiam Mercurius folendens
appellatum. j. Venus eadem de causa Apluo- 5. I Hutn Co „ 5 ®“’ u » ferens dicta fuit, quse per arti dii- •r*«« »«-
du0s >ciivf r V’ n ° r ’'' ,t ’ , " s ’ d cum Vulcano mrctccdir,vinculum, taUtcue.
-vs ls >aj^)tt,s armatos Cupidines produxit .quarum ali*
tsga au ‘' '*c'Xsbalyb« constant.intestimonium allectionis tam ^'Urni fi? 1 ^"^n etua ferrum. 6. Andmonmm non ideo quod §. F/xunt lus,l:illlr ' ll,s sit uuuorvsetliimandebet,quia paterna Sxtffrnt. ve,,? C ° iat co g ! ''°!unn,quodipsi iuam potentiam non (6- tvli) j. ^dam nous epitheta & figuras luis reliquit, imo tl-
tt '' ,n 'Um°S T 's >C citeroium Deorum hemo avit, ideoque Anti*
Vtiri ?s . , e "ominibus & ch.irccteribus tondecmatum in- A««« aSix tm >& TB-vpi<ptex,Tcr
“ UT ‘fpt' , r©* jAtfiifjhs jd !i Mvxlt ü’Sx^n ii ÄiyiTUf
yxitut.
— a- ; n C, finoa;
I" f"
r
ct \it n*
I>*
}<>
!c
o»
i."
K
ii-
il"
tn rn llcrri «iam arma sua prolubitu suo exercenda ipsi quoq;
^ ( *ei ' Ult 1 < l u * cauta est cur pro]ove ipsoisepisumatur, Sc
Irr/**^^ dicatur.
istis «ominibttsSc affinitatibus,cbarilsimc Piri! iat er,
'Psis - lt potes afsccttohcAntimonuciga metalla,beneficia qu£ f«is ^omirnieat, diversas («as Fabricationes Sc copositiones.quse nrt, ?. 115 V'ttutibus debentur,hac de cauti Magnesia seu magnes direct °' Um voc atur, Qucmadmodsi enim magnes ductor est; W'? VetK,s{u dft d lan>,quam respicit & indesinenter prole- tc m c ‘ IC ^"oque Antimomum suam habet Magneticam vittu- ttn, u |US impriliumetalla conducere ddidtnat,ut iptis majo- tn^^S^uir petfectionem. Timenduni mihi foret ne ubi illud <J. IS C cm > si omnium epithetorum catalogum, ab iis qui quijv 8 n o!ccie & celare cupiunt proditum, lecenserc vellem, Nu r^ef«a Hiagttetica.qiuiiui curiosos alhcit,lioc cftiat, titjj JP k cimum ipsum cognoverunt, desiderio ilium postiden- ell CUT 10S ct cognitione ejus excludendi flagrent. Haec causa ; ulis V3tla nomma >psi imposuerint, in illum finem scilicet, ut eorum quos indtanos judicabant illud subwaherent.
' ■ —l..„
0'
cf>
II'
* t
i» !
iH
H»
5
y
st»
-'mi varianomma ipuimuuiuv*****,. iuucumv.»«.,
ü »s cotum cjuos indignos judicabant illud subwaherent, h* whoc exemplo patet,dum atitimonium (ub nomibus am- ,luxt n aut lapidum pietiosotura abscondunt, cutri dicunt.
. Accipe leonem nigrum oculis scintillantibus igneis pr*
. t *',i4 estAnttmomum. Bc«c elavem mmctalcm qu»m *> »"»tiustr.tdo,noniolumadmetallica cotpota includendum, r»(. 6. öo‘ kS

578
Scientia Peu 'm 6 i.
5 < 1 *
l>f
(V
sed etiam ad oculos tuos aperiendum,ut tam intern 3 * ternas Antimonii qualitates Se tinctuias cernere q uC ' lS J fii( ,|l | ( *ht/c. y 1. Hebrati qui pulcherrimorum I ccre t o ru m p olle ibo ' ^u 3 ' (
Lcgntno lapidem quendam pretiosum nobis Imaragdutn ’ ((> |ii ; ^ A'titniotiij vernacula' sua Nophec vocant, qui ex Antimooso c ^ ijutiw Ht- Poctitlimtis ILvbbi Sadt.is huius dictionis Nopbecb 1 f irtc/ vulr idriii este quod Arabes per litam dictionem ,ix> (5‘ W-ceUeXerunt ,stc concludit , quod Nopliech Se Atn l3 “^; r*bu 'b-t- cent Antimonium, ex quo tinctura; Se colores ® ,,,
buttunt.
bi poilint adprxparandum lapides pretiosos , Se
... ....|- «q ,-,pi
catos rubinos Se Imaragdos Se alios pluresqiro divct 1 '
tioneiHornm
Morttelatetin Antimonioliquefacto apparere ^
magnas vntutes Antimonialcs, rtnico verbo in f" 3 , col dicto, colorem , collyrium Se Antimonium fis"’
significandum,quod Antimonium aptum eilet ad c0 *hi r 0 ^'
■ i _ 1 .... I r • ■ • ‘ , .. »Htt ' 1 I
id est, quod ex partibus suis interioribus plurcse JI Vp t . l il <,, j. u
i 3 " <, .td "
S<-'
colores, tätn ad fucum oculis pi «standum,qu.iM 3 ' £ fluxiones cohibendum qua; ipsos infestare potui”? Cll sl^ S v (- tnfires acres,inflammationis Se continui so!utsot''*y^,|iit®^j pellendum. Occasione hujus dictionis observa 1 ’ 1 yliCf 1 , ^ tut, usum Antimonii particulariter illius teni| ,OI '7 0 s.so 1 ^,, Dominis cognitum suille, illalquc eo pro coso^^„s «culmum eile usas. Propheta exprobrans nl S 4 'y r J ( ) n fucatam pictiuam istam, qua Allyiiis ^ lJ d |,is f3 ' iit 1 ds placere Audebant, hanc veritatem hisc e vC .A,is fi r,1t ! tl s.
1"
inquiens: Vsos illicii lot.x.cnm Antimonioocul |S '
veso' 5 ,^
Coneilt.tllis.se ornamenta vestra afTumststis t« 'fj figf'^ßjs Textus Hebraicus utitur vocabulo Cabab. fl ll ^,os I 3 '“ 1 f.
Vos apparastis vos Se cum antimoiiio ocul. S A";\ ,,it> Paraphrasis Chaldaica ira explicat: Vos Chain*® llt tti'-’ c . (t1 , -istigyptios vocastis,Sc per Legatos>11 os accerfif" q^et^®^^,a
\o* vest^do*
Assr: 0 ,
illis Deuti, oste nderetis pudicarum niviferum vmv e vos lavastis , it‘0 iaiicin pinxulit. 'Haec ratio eit ctn C >h '
Et ut tanto magis 1 s’^ s ..t ‘.', /k A n '
IS 'r | adorna”^ ■
tiH
illi*”
i ’ (:l,nlt 1 ‘"dji^ nl !!^'
ct-'bes vi i oCohl voe.ivum .quia (aeum^ jpitiS 1 fi ,vci e-ijii dixci uni a tiuctm.i, quia mulieres ei , f)l
dine tilia Sc supercilia pingebant.
x idem adhuc usu venit in 1 Ii'(j\asu.t,ut cum 3s>t‘ ,ri
otii® ‘‘ b V
ili»
rorum metallorum colores, 8< quod ex viiccribu sl j^iisf^, tinctura; extrahantur,non solum ad inducendum l a P'—iift sl ,
unde factu ni est ut Chaldxi , llnbbini, Se Arabes, r^i’Lmi 3 Ki
y S Ka: ! ta nsp
Sa<
S.
W Uit
*Me, ‘i est Pltry’ fiso,
Sh
P'n«,
A K
;ei
«a
ust,
tiotiscolorcni,sed etiam ad cosmeticum proocu'.' S |)f n 31 '‘ a j dum,qui litnt organa ad diversitatem colorum dii? c icfl lcS ,|
” “ '.' d
au, h 111
Stile
P f o 0 ,
■\ll^
''Ulli,
®ph,l,
s»
hstun
8 »attt
Ce
0 t 'S;
'«Ot
Si
'hllm
tQ "yi
w,
sostlc
'«iste
'ab 0
«st,
'ct,-
Vtstl,
nig,,

\ ls * a ^ e ^«en.dit,«jv»od ligmsicat.ille collyrium ex m .
Wk S a ? pilcu ''- Hoc pingendi artificium mtacrtx J
»it / tlS intellexit,qua: oculos quoque cum anti ‘
idrft C ^ Ua tcxlus Hebraicus lit inquit: Vattafcmbapp 0 \i H a-
* 'Ha oculas suos Antimotiio compoluit, qu* ver - '
*^ ls Chaldaica ita explicat: ilia colorem oculis luis de
u,i..,k K.iili irl-, ,-ueha,unde in vernacula •
»i
■|#
>!-
l>'
e
v
n s
5»
'y
k'
i.
I'
!•
j,'* ls Chaldaica ita explicat: illa colorem uu 1'Cj' \ 0l "° 'cd' 3 halath bissnach cvteha.unde in vernae'»- - tist 1 '" " orn nurum, id est pulverem nigrum pro lacie bt ocu r ""endis. . Ari it- VIX-
Wi^ nu * e * iam fantur, Antimonium apud Qraecas mulieres in
^«ilVc pro iimrliincentione,Sc commodum iudrcat non tarv w „.
palpebrarum pulchritudinem ,led etiam ad cono °' al ' t[ „, b rtiHm '"oculos & adlupptimendum defluxiones qua: «Uos mtesta- a-/ ; 4;
* l,t temperamentum illorum relaxare possent .hdee ver ’ deton-
hirni' ° CllUs robur addes, li collyrio «ccO utens, & si curopc t 0 palpebras tutaes absque tamen contactu interioris me tu oi um oculorum: eo modo quem mulieres antunonva
^1,^ ^^bras turges absque tamen contactu m»..
*“*««« oculorum: eo modo quem mulieres antirnonia- ptfj 0 ««cete solent. Unde cxcellcntillinnin, remedium rili m p IS 'e invenisse gloriatur,ab iplo i^eiv %v£tt meum colly- OphtK i Ul>1 Mot ™) quodipccics est remediorum it GraxrS ^ries | lr " Ci dictorum,qua: fluxum hchry marum nnpedmnt.Sc silly^ solitates acres »culis nocentes n pellunt,Lc destuxiones •* au i.Mruf. inflammationem oculorum nun-
‘"yruitcca vocaverunt. -de
1U( l u e chanssime Phdiater non solum vides Antimh medit^m- rett, c 'j Qa ' cno Co g r »mm luisse, led etiam de ratione quare f>mphtti>- Xf>r n cd'" m vocct dc approbet iudieare piares. Omne entm Edmund tab 0 ,' Uttv M M °d propria lua substantia partes agr.rs cor- Cb>irner t tti Cri ,- 1 ‘ dc causas morbi pam alicui contrarias depellit > stilum ^^cellcmissrmum nominatur. Antrmomum autem corroborat,& causas rpium ostendentes impedir Sc pro- tl S° praestamdjimu cu remedium St ex illorum numera Os i st»--.

T
jtfo Scientia Plumbi
quteGicecira ««»ivjrot rrsej« r« »oXil«, ri» {ov* a l’E fluxionem sistunt. Quia igitur fluxionem non ‘" V.’ desiccando,qui super partem affectam ruit, .filtere P®
iliis
ccstariumclüut Collyrium virtute sua deficcativa
iis s^nlpnn f'iMc^ii'inHine /«ni Alitis .«ii ^
nc nlixta polleat, ut Galeno iatisfaciamus, qui Ant » 11 iimpliciterremedium, sedconfervesco
&
sed -a-^KpuXciKTiKo» conservi 1 ’”^ £0*sj,
lorum vocat,qua- omnibus populis lub Romana - . fl/ tutis usui fuit,quiqne hoc remedium experientia flj® || C <I(J
^‘V
libili habuerunt,nou solum ad fluxionem aveitcnd- 1111 ’’^,
ad oculosclarifieandum,nubes illorum distipandm 1 ’ j ^ xiones repercutiendum & resolvendum, omni Vc neglecta,fecundum Galeni observationem in titulo • 0 |i< ;
jufdam Collyrii, Ste&'iTjtv tphcuauitv Atnucfäries ^ quod principaliter aegritudinibus oculorum a ^ r *:j(in c '
*rigivjvrft; dictis convenit.aquibus ope Antim 0 jjj.
Sectionis ulu agros liberat,hoc sequenti modo. - -^In^.ij drucul. 8. ig. Suc. Acatia z xxiiij. Cadmiac 5 viij. cupri uf* 1 . j„dis- Diners* Antimon« 3xvi. Aloes z iiij Mirrlix 3 iij. Suc. i'T 1, ^ ct'^ ce/lyna Castorij 5 j. Opij 5 ij, Gummi z xxinj. Edulcor^ 1 ®. ^ (nil ^ jinitmo- qua pluviali. Usus vero cum ovo, ad consist fn , klo^ ,J nmtaiGd- Hoc collyrium palpebiis tumorem causar, postst 1 '
Une & c«- ademit. Hic observandum est Antnnonium l0 d 1(1 £ ; , teris Me- collyria sicca verum etiam ad humida adhiberi, & .jJ uS liO^i, dein ufittt- facit remedia a fe & fui temporis locus inventa, t l U ( .j c rC '^o- •- ncralc immiscetur,quia illa inscriptis silis in luet 1,1 ^iiU'
qua-tibi inuotescerecupio, ut nullus dubites G J '® nii prxparationcm nonignoiasse. t0 do (
Capiton collyrium siccum construxit, quo ^
tum pro cosmetico utebatur. yiij. t :||*
t*.
W. Cadmiac 3 viij. Cupii usti 3 viij. Anni" 11011 „,n P c " fis :re postquam tiitnrasti& lavisti, & palp.el ,, * S J laud 1 '^/’
utere
mane & fero antirr,@nia
Medicina hinc mag
naM
O':
rdel^J r zy
retur.quod non contenta est magnis morbis m t0 ^‘ „0 q l ’ >t jo' sed quod partes longo usu attritas cupit l jinfl 1 ' 3 5 i e '
conser vatione Cosmetico utitur,quod nobis 01 i , I iri |(
ne alicui parti laesae sit restituendus suus color p u (jue^ ( pd cus.idquc per remedia singularia, quibus v' ‘‘ l ! ,i’ onl ' l V l ' ut partium defectus reparet, uti Capiion ll0 ^ 1 1 ]jiist r ‘’ t ',| ) ia ,|!
suum remedium quod simul oculos conservM^‘^ l|f ndi I’
monium Galeni tempore maximo in usu c ^ a| , S
probat,quod significat fiibantim 0 " ‘ picd c< ’ ,iij n n'w >d est Antnnonium, metallum fecundui^^^
1 IC C $ M v '
adliquefiictionemmcfalloium aptum ,q“f? lllU pj| 1 ,c c (t «d denigrandum oculos, ut fusci coloris «flenr-
*1

tf
¥
/
*>'
> Sacri Sapi entiim *
^SSSSSSSSB^^ggt
w ertr "f.*iatnCav>it o n simpliciter caicin.u Antimon ^
metallica,Ac illa edule orat cum aqua V’" v ’
„ „^V^billacakmat postquam tuta ßciriaxung'a V1 P t ^ a fuerunt, deinde lavat & in vino excingurC lcu e du ‘
k alius tempore Galeni medicus aliter hr:c rcmedi p
faft at postcorumcalctnationcm Sc edulcatroncm.in * In ,utebatur,ut describit. ...
*£' Cadtmae Antimonii.calcitis crudae,Mysi ana 3 viq.con
^ 4^ 5' a< ^ n ‘* Antimonii.calcitis crudae,Mysi ana 5 vn|.comun-
'<** iti yjJ” ^'tUc involve ut dictum est & calcitra, deinde postquam
i*
‘5
«e
tf ; '
,n>
p.
¥■
i"
/
0 ' k a< i ¥
>>'
51
n>
i(
/
1'
"*'***■ Ul „.vi...
p, finxisti,tritura, desicca 8c utere.
Ii inv Q f 4rat '° Sozandri in eo differt a citeris,quod metalla meldt c u,a calcmantur, deinde in vino exringuuntur: Nardum da^i-^^.^^queaddit 8 cPiper,Stomnrbus in pulverem re-
^ C ? |uxt: ' doles sequentes utitur.
JV). ^ ak «>* erud.Antimoiui.MyliSpur, ana 3 viij.Nardi Indic. tatt !u !? CI fx f |cc au 3 ij. Piperis 3 ,. Metalla eum meile praepa- Yi st0 V* 'alcirrantur ut antea factum, deinde edulcorantur in .^jj^^ocus additur & piper contufum.pro usu, stt Jr) j U " remedium a Galeno inventum ad ornandum & ilkt- tsti. Um P a 'peWas,adcorroborandum,«c Ophthalmias invate-
“^«ndum.
lii ' j Ant ‘tnonii calcinati & in vino edulcorati 3 xtj. pium- di, n ' m «‘ Se edulcorati 3 viij. fuliginis thuris, spicinar- iHt\^ ITrA * «iccatae, croci squammarum arris ana 31. hiso- v s 1 trn edus utere postquam ttitusasti, öc applica pro more
j t0 "y r,um siccum vocatum quod est
mixtum £ l u ' a,n pricedemia, propter opobalsamum
tr 'Hi j 1 -' Asit ' m °ni) 3 avi. plumbi 3 viij. squammat. Cupri 3,. f>ipe t ij i' "°f- 1 osac. 3 j. mirrhte 3 >. nardi Indic, thuris m rsculi, v as tt on a' *ua 3 i. osticulor. palmarum numero x. omni 1 in ^ t ' t una e< y ,f0 ^ cc ^ calcina, deinde omnia in pilam glomerata H S{ . c '° c du<a cochlearia opobalsami asperge tk desicca.
^t«^ n • at '° coulidctationc digna est > quia Antimonio St «U tVlr ’* nen edulcoratis sed tantum opobalsamo aspersi« * ,n du'm “ a ''* lv ’‘ ca 'stalafcbryma ad suavem odorem correi-
extmguu.
Oo
Er ce

fSi
Scientia Plumbi
; chirit- ltc lS ‘i>- Iv 1 '. „.cC*
Ecce collyria sicca,qux Galenus pro viu s . tionc prxdicat excellentissima,quae ab Hebiais,Cl'-"j f jg 1 rabibus ratione Antimonii quod in illts eil princip 1. Collyria Antimoniata vocantur. intf^
Nunc reliquum est,ut tibi aperiam Antimonii riishumidis, contra aegritudines a Grxcis -nicif'j
i|oie>i,’iyK<»»W^s» vocatas,8c contra Ophtbal'" 1 tcs,PhilippoCcsaiiensi,&Fusco Olympionico conti? .j, violentos dolores &chyrnosesoculoi um conlueti S ' - ’ ^ gritudinibus 5c doloribus oculi promptissime libcta"^^.^^ eet per sequentes compolitiones qux Antimoni" 1 "^!" 1
H? Cadmixcalcinatx & lotx 3 viij. Acacix 3 vl1 *' ealcmari & loti 3 viij. Aloes Indica- 3 iv. Croci 3 i v _ |1 " 0
Opii 3 iv. omnibus m aquam redactis cedant in tu"" ^^ in consistentia crassiore. e, ^ ^ 0^'
Calenus inquit se Iroc remedium valde a PP r ^ \o-
tliuris & pompholicis addere. Qui aliam insuper ^ o (i .. tionem,quam propter suam in uno dieinflammay° tcr 3n" tum tollendi efficaciam Qxf/tittth sivfafitsoi ßepf 0 ! 5 a fl'est' 5 nii suaviuKm <r»v\*x. 1*» appellat, ut qua w parti«" 8 mulcendis potentia prxditum est restetur. ^ if j u(h*. |y
iy Antimonii 3 xj.Acacix 5 x|. Cadmix 3 v '^ lI ^rP tla i
3 xiv Cernis* 3 viij.mynhx 3 iij.Nardi Indici 5 cu Ind/c, 3 ,q.Castori. 3 i,.aloes Zij.calci,isiist-r 5 "
ucco rofatu coprehenlis.urerecum ovo ad conlisi^" ni»
. A1 ‘a insuper remedia extant quibus usus estNe-'F 0 ',' f cW tione Antimonii quod oculis restituit claritate«« ‘ uu . dium vocat <£«»«*, . v j
Ää *** "»>»3»-
Hoc remedium ut extera visum corroborat * rumdissipat. S.cuti etiam sequens remedium ide«? f'*, «J
oculis lumen adfert unde etiam §«,<..
Ki Acncix zxj. Aiitimonii-irxi.Cadmix zxvj^"l. csO c 'L 3 xq Aloes 3 „,. Myrrhx 3iüj. Certilsx 3 xij Op" 3 "jalip 1 * Nardi Indici 3 ). Gummi 3xxv. Omnibus cum a ‘l ua P paratis,impone in oculos q.s. s,rret" ft3
sr/? 4 V,dcrc)icctno " tantumirioda facem P 1 ^ in ,pC< fl L ct ! am iuum splendorem oculis bon»‘W«/vi« distribuit.,dque per potestatem quam habet ^ r0 f u , .«!’>
t / CU rl n .'l CCntfS <cd3ndi - & dolores vehement«^ ä bus Icnsitnlibus Sc tenet is alterat.onem excita«« . * A“

!t' } \
,A'
4'
$
4 .
/
Afc* ^Acri Sajisntuw. *8*
c ® Ut CUni Antimoniiim tantum oculis(olatmm adferat, Sc t , ‘tanta suavitate p.utcsteneras & nmlubtites afficiat, i.iole ‘««ndumlit.nöminuslol.MiuiTiN'emiioilorii’rtiuuHtn Amv ti u COr P lls Limiten, Camum abest uuncommodum induent,ut po- C ^^"^modrtrn»culorum ulcera6c continui (ohiumvs au- j .caldem panium internarum x-rffiodmes curare St vemneu*
J? CotrQ bo\ are & vellicationes a bile m hac retfiooe & partibus t^ wasimpedu-ept^iumatuc, Utilitas hu»us mmerahs ui Pio * "' t,cuv divitandum aegritudines oculorum tam in P' inct '
« medio illarum, exccllemistjmum fuerit indicatum,td
n^^ CstVls P ctmc ^ Karncmnm nominatum ut*
'utat.ubi Antimonuim oculis mederi probat, it,' Antimouii calcitrati Scloti jut.plumbi usti & loti jx.Cad-
1 Aeaciae ;$ij.Cupri ulli & ioti ^nv Aloes jnj.Cevussal
Judici jij.Mynhse jij i». Nardi indic api.Croci 51). Castor:., eöt Oummi jvii). Ex his pi xpaca aquam ut scis, 3 c ad,inforandum remedium accipe albumen ovi. e Antintonii luavitate facile judicabis,quando cum aliis millibus est mixtum,quia tunc,cum in minor» quantitate adest«, ^‘nedium in mordicantium numevo ponitur. Ut in exemplo collyrii ro rictA-isiit^ivov d 1 c\ 1 quod de Natu-
'emediorum mordicantium est apparet.
. Cadmicsxvi Acaciae zxj.cupri ustiLcloti,zxiiii,Opij.;ii tf- udici jij, Nardi Indici 511, Myrrha: apio. Malab.uri jij. Casto*
^ a'1-Aloes jij.Cerussx zviij.Annmonu loti a,viij, Gummi zxi« "'»ja imponantur,in aquam pluvialem,8; usus esto cum ovo. j iste oblervandum id quod Galenus fcnbic.Hoc collyrium pto ..‘‘dpofitione oculorum commodum essem pi incipio,m fine ve- t0 >quando media pars primi Collyrii in principio descripti zr«r* ^SVo» dicti,mifcjmr.qniali absque ista mixtura esset collyrium, ^•uabatvmCi mordicans haberetur. Ratio hujus rei haec est,quia '"arnoniumquod (navitatem (eaimfcvt ,in minore, dosi in illo, ^■ffiidquod 111 cauta est,ut captcra metalla tu duplo mixta,a- ^'maniam oculis communicent, 8c ptopter vitnolum quibus *?»•* ossend.mt. Hinc est quod vult ut partes ,cquales fui pan- misceamur, quia in illo dupla dolis est immixta, ad de- ''"dum At diminuendum acrimoniam, qua; oculis inferti Rie CC id quod est Antimonio virtutem efficaci orem Sc eonve- CftW UrCm a< ^ ocu ^ l> ' um defensionem tribuere,Sc quod ad hunc Scd c Urn stngulavitev cum sua mixtione contribuat affirmare. >„ulu'p ^ mUS st uas ^°* cs Gennadius contra caldcro infirmitates,
if
oit-
R°'
P
Io''
i.l>"
lf l«
Ü*
sä'
if
»!>'
iid
j!i<
!5 i
ii f :
-—uioucm.
q. fc ', Ctrustx apriij. Antiraomj qxip Mytvhx *,xlj. Squam'T>a & 'P r » Zxq.Gpii Gummi rtxxiv pvxp.ua omnia in aqua plv»v«U.
* Go 4 111 ‘ 10C

j84 Scientia Plumbi t .ni'* 1 ’
In hoc collyrio Anfimonium Sc Cuprum sq l, ‘ 11 sunt, Sc per ecqualem istam dosin collyrium mag 15 j lt o ^ constituunt, quam praecedens, ad violentos dolore*' ar tih'* lius minendum, quos fluxiones oculis aut iplort" 11 « incumbentes caufarunt. Quale Galenus Aijw»* ^
, K. .Afl'llT’jjy
Sc loti 3 x. Thuris 3 x Squammar cupri 3 v. Opij. 3 0 ^,
5 iij. Gummi 5 xi|. Praepara in aqua pluviali, Sc utcre „ C tC iu 5 ’ , Tempore Galeni celebris medicus Ophthalmicus P 3 jjco 11 ctus,aham compoiitionem , Antimonium cum terris ^
ctttm,conftt'ixit.
ly. Cerussae 3 xxiv Cadmi* usta: Sc lotae 3 X-
tra oculorum tensionem commiscendo,praeparavit
*3 vj. Cerusla^xvj Tcrr* Sami* p r "* n j] uns 3 ij. Antirnonij 3 v. Gummi Z V. 01
iu. Cadmi* 3 Opij 5 ij. Thuris _ aqua prspararis utere cum ovo. . ^ ,,
Non negari itaque potest, Vei eres Antimonium 1,1 ^isd^ cum agnovisse,nr illud cum terris Sr mineralibus (J qti rint, utejus virtutes fugandi Sc prompte repercutis oculis damnum inferre poliunt cognoscerent» d 11 * j^ta ' u \
tamen cactera remedia qu* cum Antimonio non ( ,eT
prorlns carent: Ex illis virtutibus autem non tnii ,in1 . (!l C°' oculorum Continui Solutioni quoque medetur, q u0 ([|I n t« r jj rio *Vi|£ H»ik i( 1 ©- dicto apparet, ubi Antimoni 01 ? ■ „jui* 1 Astri commixtu cstjidquc eam ob causam qui* Anu cS ,c r '
Astrum,quod oculorum claritati favet,Sc pustulas» ar >'' mofes, ulcera, staphylomata, cicatrices & dsloi^
modo.
Ri. Cadmi* ust* & lot* xxvj. Cerust« 1 °** $ l ot ’ ■“ 51.
3 xij. Antirnonij usti 3 xij. Spodij. 3 viij. Plunibi uU 'pl u '?‘ 1 ){ $ Opij 3 ij. Tragacanti 3 viij. Prspara omnia cuM aC * g^tud* 1 Contra ealdcm internas & externas oculor«" 1 b faciebat Collyrium Ai/ 3 «iro» dictum. •, ist 35 pO
Ut tibi opinionem adimam quod Antimontun 1 "^ atru^i positiones ideo tantum ingrediatur, utoculis c0 . j vif’ ( '\Jff. verp vilui illustratione tribuat,quorundamCo))y TI< ? f ^ gC tc participe faciam,qu* ha«iiret<yoC^ ’ j ArH> t,1 ° > )i
»t. Spodij. Cupri 3 xvj Amyli 3 xvj. croci 3 v n3 quap“ 3 viij Opij 3 iiij. Gummi 3 iiij. Praepara omnia cm & utere cum ovo.
1 i 1
- . _. [Itfsi^
Zoilus ophthalmicus medicus suo ( U c<° ¥
conficiebat,pro quo Antimoniulfc cum Anagal" ^
paravit,ut sequitur. ... q* ij}' 1
jy.. Spodij Cupri 3 viij. Croci z viij. Amyli 3 v 'J!L^fuÄfl timonij 3 viij. Gummi 3 iy. pr*para c^m An3g a11 u -
«i
z
it
ni
C
ta
Xi
ft
ti
V
t!
z
r
i

Q. v Sacrj Sapientum.
Ver ° Ana R ali| dis plures sum species, Zoilus in sequenti ‘yno vividi notat qua specie illius herbae lit utendum, ti *;;;;** E« & lota: St m vino Italico extinct* 5 viij.Cro- li Ar mi , momi usti & mlacte cXt ‘b cti 3 i¥ - Am y U 3 >- Oummi Iti ^ ' uccum Anagallid» cum flore cattulco. r\tl eo ac "tttatationc Zoitus ostendit, Anagallide eum flore cae- tiiiinUn* . m ' ma *^ > utendum ede, ubi praeparatio Anumo-
Cad(n ecxt ”'^' est observanda,ad corrigendumextincttoftcm
tjiij f la f '"^rino factam,per quam praeparationem fe plus suavt- *"« & 1 attlacturum - 1 »am Cadmis Caloris ex vinoextta-
rc crcdcb C ratloste Antimonio suavitatem compensare & auge*
eijjft»» öiarthodon aGaleno scriptum,quo doctistimusl.u* v ' s m ^r [lr ’ huic com po('moni rosas virides adjungit.Et quanv tvjv, ^‘ cn o plui es rrperciim descriptiones, tamen unam tan- Pto exemplo tibi exhibendam elegi, stolar: crudar: 8c reetntium 5 Lxxij. CadmiteustaeSclotae Sip/s ^ t0ci 3 V >- autvjij.opii 5 iij. Antimcnij. 5 nj. Myrrhae
Cum Uammarum eu ^’ I' 1 ’ viridisxrisjij.Nardist. aut^ij.
5 x xiv. Excipis omnia cum aqua pluviali & utere cum
tibi fuppeditavi,utsperem me tibi oculos apertu*
& a ^ co illustraturum, ut nullum de Antimonio tibi sit du- •
*en»nsur um .
] Cn - tonclulione,muneris loco tibi offero illud quo Bestiis Ga- t "irabT UScontra oculorum aegritudines utebatur: cum hac ad* n . öl “ oblervatiune, quod postquam oculi cum eo abluti suc- o u J‘ '''JtbconlervantiH ut nunquam amplius ad caliginem us- vid tr !i rbcntUr > tmde etiam dictuin fuit quia oculus ad
tari-. lUT ' c ' ltot e streit, Sc omnes nubes quae obscuritatem in ista
i r epofrcmioi,it
) stYuh-J lt ’ m0n ''.3 ,v - ^"Pti usti 5 ij. Cerussae zij. Croci 51.
Pflacin 31 CorticisThurisj j. Viridis aeris 51. Gallarum Om- ^ * fiperisalbi 5 t. Gummi 5 j. Praepara omnia cum
ne al^? "a ^ cs collyriorum chare Phili ater pro oculis tu»» est Artttul IX Vl dea fi, rc lc l l ’ u ™ sttrod te in suspenso tenere queat, nunquid hemmet eo; ! S " ,an '| c st c > Antimonmm vimnenr oculos deoppstandi, hattet Ahm
J Mtor dn^ a "n'^ a ^ ° mm vifioms difficultate liberandi habere, insirmtt <*- Ptdiunn, ^ "tkrmitates hominibus communes este, quibus im- tttinjtidi 'psotum , r , CO ^ n0 CCrc ' ac l U3e ipsis proponunmr.Sc quat mentem c*»di* rt n °Unriam »voebrat obeaccant. Peecatum videlicet «clg medi*. dium a», a W,A^ Cat ■ non ?' n , c ven « Invidi* aut aemulatio aut °- * st 111 B,t*|udicium St uinrns genetis versutias ra O9 j tione
1

j8<> Scientia Pium ni
tionc carentes caufat, quae ipsos in tam forte menti*
«£<
nem praecipitant, ut nullo modo cedere velint, quit'
sibi incoguitum cavillari & vituperare pergant.
Ignorantia boc nobis indicar, quod in praepar, positione medicamentorum peregrini Scholpitcssm 1 *
est quod clamoribus suis pvolcnbunt id quod ipl' sinC J‘ot' 1 ^ est, 6c tamen atstimationem meretur. Est ne postibis si ita loqui licet antimoniarc tibi queam ? ,i cö f
Veniam tamen sic loquendi mihi promitto, quia G 3 mate scribens Prophetas & Gnrcos imitari licet, : l ul j, Lis suis ita scribere 6c loqui me docuerunt,quod l'up ,a 0 , Wi?w sicuti de rt/tfti riftfiißui de ei'ßirtßi^M, ita de
moniare-dico, hoc est velum oculis detrahere, octd° s 1 , jeH visum acuere, nrentem tenebris exuere, & pcccatm 11 * vantia per antimonium tugarc. t j|fisi ,l 'f,
Antimonium erat remedium topicum cxcc -! f ati v ' s J Hinc etiam Fernelius antimonium cum remediis deb^ f gt.st 11 ^. scripsit, agnoscit enim suas paites terrestres astringi° , ^ (Jl3 fit * cineres ejus virtute quadam singulari cancrum c* ,n ^ tftppocnt- miratur. Ex cineribus igitur admirabilis istius xat Stct'ctu pocratis secretum eruere oportet, & cognitionem l ,liU 1 ' ( ' |j hoc minerali absconditarum tibi suppeditare, & a . j u) ntf ,|P |js monstrare, qua ratione naturam excitet, ut a se extricare queat, qui obstructiones in visceribus j, r( ,v a ^ causant, & sc in diversas corporis regiones dilpergu' 1 ‘ autem quatuot facultates,Vomitivam. Diapl' olCt “'„ ion cii , ' |ll rum peccantium cum excrementis pc r inferiora dfK^ (rjV cij^
‘ r V
i partibus principalibus restitutionem, & c0 t nem. Mirabiles ista: virtutes in causa s l,ctU ,
c u>'
virium in,
defensionem. Mirabiles ista: virtutes in causa fu ctU '‘ v olu f poevates illud sub nomine tetragoni ablcondit 1 ' 1 j-^j jirt jtrttcul.X. Quod oraculum ut bene intelligns, consilium ^| B/ppocrut. pretis istius excellentis Sybilla: explotarc, ötcurib' 1 a ^ jtntimon. mum nominarit scire opus est. Hic nunc Sa JVj”^ a s °V P<t & tttr*go- mixtim conjunguntur, sed utiiusque rationes. a ° dl | l ( 0 ltite y. paqW 4 /. «t velamen hujus scientias mysteriis detrahas, ^ c0 ,icl 1,d 0 . Hippocrate ejuod Antimonium illud tetragono^ 1 discas. Elucidatio hujus augumenti facillima *f' ^ „at"* ^ crates duas illud alTcquendi vias Sapientiam ^ . C c G^ e<i m- tibi manifestat, Sapientia ex fideli interpretatio ^ n0 n a ^ ( libro suo de explicatione verborum Hippocrati* ’ piius sunt in usu, desum itur.riT{*j'*>»*ri»i« /*** *****
wpp* rrAafiriws ii rf *vt £ y c r

Sacri Sapientum
WvocaWrlnm
tri mimonio «surguht ex S plendentibus hl * me ”"*X a rbi-
. ctascl ^-a'" Jwcm »Was rx AW ""°" 10 ''\ r ,itioncm Trua-
ntUr * GaWnv\sUbvnmv\lumu\c\uo * libum»** ait*
Ä n > posuit expresse tuum satetur, >n inventas' potuiflent «ipso scriptorum, ut libros suos ab illis '•l u ' lu sj,, 's 0 „«es
istmgucrct, bilcc verbis: Inter libros quos iciip ... O ocvi- cep. 6 . t-dr
S*"'textui & oraculis Hippocratis,videlicet liber * i' cc i tiiuuchar
u *in morbis acutis observanda. Itent Interpretatio q*> ner- ® 5 partibus Hippocratis, qui libri (ion amplius iuntinu '
Supra irt articulo 7. distum fuit» Antimonium Cjalcru t rci n tanto fuisse ulu,ut consuetum suevit dicevc.Oculos ^'arc.Mulieres antiniomattc &C.6: quodGaleno modus n n '»<" calcinaudr non futtit ignotus,quod virtutes cju* in co ly 1 n ob! 'tvnnt,cnkmavit autc illud cum axungia viperavumvel cum ^“e.Quamü ad edukoratione.tr ejus attinet,vel cum aqua lim- Y'c>> vchpluvisb, velv.no, vel laste, vel Anagall.d.s atn rotarum illam,ut in Articulo Vlll. dictü est,perpetravit. Vnavucvrlo
S ' ci > vel pluviali, vel vino, vel laste, vel Anagallidis atu rosarum illam,ut in Articulo Vlll. distu est,perpetravit. In articulo ‘ temperamentum eius consideravit, & in eo partes dissimiles 1 c ncet«{*j<vfH{Sid eft cralliores,itcmX8»)ofts{n id est fnbuVio-■ 3- f .5- <sobs crvavit> lmde conclusionem generalem proommbus mc- d.e comp»<
*s fecit, dicens. Omnia metalla cum partium sint crassiorum,//' 0 '" me ' T^aiaipfis multumsubstantia: tcrrcstiis incst, artificio singu\aii dtcanuW’ ‘tdigent ut suKtilia stant. Unde facile est conclude ve, Galenum torum tn la bs bene cognoviste, quales partes tam interiores quam exte genere E~ t ' 0Tcs poflcfsmt antimonium, 6c quod in iuo textu, manifeste eU/,och*tt- !. l l° 'tstlporc agitata cma-stio extat, scilicet: An virtutes, qua: ab ner. n 'o tempore in anumonio obiervabamur irsqttamnis Ims folia.
‘plendentrbusprocederem: aut ii toti massae adhaererem.
^ ll "l sane laboris cstrt, vobis hanc difficultatem explicare, (i o- »rslrbvos Galeni & commentarium luper librum Hippocratis ^nus haberemus, inquo Galenus causam aperit (öc experi- *1*jam '. statur, quod Antimonium bilem porraceam viridem 6t all Snam'; n^at. Plurimi aniliores fide digni, qui hanc inter- f't'atior.rm f U nt secuti, satis testimonii perbibent, Galenum on immer ub Si iustis de causis Tetragonon interpretatum siv c Per Apiimoniitm.
Omnis qui a Galeni tempore scripserunt, ejus interpretatio- -* r,,c - ***) !taj u sunt, usque adFccsium,\Govrhxum, Lc alvos. Hippo- ( jp ll ,'S ucrr ' non latet quid natura fccevit.bene constat Antimoniü ^ a r VM f* v retragonon,quia natura non potuit in lucem producere ul ^"'tun ' u Kl«n*,>m, --i ..tt.a. _ \ 1: 11 * 1 n»i Anum«*
omnibus,

Hipp ttnt tu Tetr*-
jtuum.
588 Scientia Plumat. ( Bf d ^
•mnibus.hoc unico minerali excepto,denegavit & P c ^ |( .« | (I J chemistas vcl restiiis Chemitas vocamuspublican c»" dimus cnim in articulo 3 . chemiam illanicflequ*^^^^ jSgyptum significat, dciccndit.öc quod Chymista V sl t jjf J _ fecundum Bcrosium, est sapiens qtli per scientiam potest cognoscere mixturam Elementorum,quam n* 1t j^it (
fi 1 '
dum justitiae pondus cuilibet corpori mixto tribuit- quod magnus ille Philosophus Rasilius Valeniiuus, f"! ^ tulos legisti de, Antimonii curru triumphali,agnost" hocininerale partibus nobilioribus corporissiiim^^^im
modillimum, tamquam Ballamum vitat & Mumiam n ’^ fS k!^ Ubi postquam animum ad omnis generis prsepara 11
..^1...* c.. Tr_.„,rmfiv r ® .
volvit, quarü ope pro Sudorifero Vomitive purgato'"
fi*'
borante agnoscit, in haec verba erumpit: Verum ve ! l|l, ylsi |1 t est sub coelo sublimior medicina, quia vencnapellit»^ fiid° r ^ nes in corpore humano latentes aperit, excrementa |’ jWj liquefacitjSc resolvit, idq; vcl per vomitus vcl per st £C u J 11 , quid igitur hoc illud Hippocratis Tetragonon est ve * 1 quadruplici Diaphoretica, Emetica, Cathartica * virtute pollet,
Agricola inlibro de Natura mixtorum inquit, ex relatione Dioscoridis splendidistimum , illud e» P alio eligi debet, quod mter digitos confractum, > n crustas, quae tempore Hippocratis poft calcin.itiof 1 * 11 ^ 1 qiiS“ r £ rationem in pastillos formari potuerunt,quorum fisP’
? hlV>‘ pl rtl
ta Hippocrati praetextum TtTfdyvrtiii illos vocandi l u ,.
ai figW jj,
potuit, nam stec integrum A ntiniomum nec ejus si U j,pCi
quadratam habent. Adeo ut facile (it inferre, 0 :1 ‘ c '
in
ctionem »A«e| nihil aliud quam (cintillatitcs qn* iiO 3 '’" (1
inveniantur partes intellexisse,per quas cognosi itm st c pJ l,l ’j,
Ct onustus, in quo fuse virtutes supra explicati« drp rC quas per suas prseparationes cognoscimus, sicim in Cl ' cJ lri"' 1tl ( ,i
co vidisti. QjiarcGalenusconsideransmineialia P*' ^
nem esse prseparanda,b?nc nobis relinquit inst>"vsio^.^hi>s,
omne minerale & metallum constet ex partibus cr ' t[ es c ° /c spissis in sua primaeva compositione,ideoque habet nentes seu externas terrestriores & per confequ enS ^ co 1 ’ 1 ^ partes contentas aut internas subtiliores. Qu* or ^ ) s l ind' l ? l ( ,f, ctaeuna, non possunt efficere ut virtutes ejus in f^pjrat ' 0 corporis humani penetrent absque praecedente fu' P
<M 1 vimi*uarX lll__I__ ‘ 1__. a
maxime vero illae quae in partibus contentis <f
Inventio calcinationis corporum causam } ^V ! '
terreit 3 tis videlicet depuratio. Ideoque ut j„ a u0 c ’ miam quandamk icsolutioncm experiatur, » 3
betn
tut,
radi
Vul
tut,
«nir
subi
tar t
*du
1
»ini
ttiit
ecd
f ati
scu
L»,
c >n
»*«
tut
<bl
liti
sti
tCS
t«!
CtJ
G;
h,
pl
ni
fu
pt
sii
1 «
G
di
di
u
n
t(
li

Sacri SAPitNTuM 589
ejus heterogene« Sc sulphur impwfcct« depureo- volatilis qu* subtiliorum parttum sont.il* scu rjMplcndcmes sunt foedius communicari postit. linquam scatit op. Mineralis substantia crassior & terrcttiioi lubjdie- * v °Unlit'ctur ( &. ab interioribus partibus ieparetu . g r*' m P ro P riu mc(U omnem substantiam craftam voUtl ]“ a s ^ tiliate , heterogeneras partes aut substantias impur P f r» St econtra homosencas, similes partes, & substantias p ■Hiare St congregare.
Tandeni igitur vides concludendum este. Gdlcnrim Antimo-
i'itrt pro veto Hippocratis tettagonoagnovrffe,&vittutesii IU *
'feralis de radiis tuis splendentibus aut de tota sua mästn pio - * c< «re poste, quia a-XitKW, partes Antiirxmu subtiliores & depu- at 'orcs 8c maximi unitas significat.quasnos scintillas Studios filamenta splendentia , ex quibus quatuor >11« virtutes tetra- 8 0| ion componentes prodeunt, vocamus.
. Nunc charissime Philiater focili negotio ad obiectiones, quas tlr ca hoc negotium quis facete poffet,maxime veris ad sequentes ^'pondere poteris. •
Primum obiicitut «actu tetnuous Etioremin scripta Galeni Erepere potuisse. u C JX
Sed supra allegatae rationes fatis firmas responsiQitcs nobis fobvninittrant: Quod videlicet Galenus qui natione Giacus öt in * e ex f * unguis exoticis doctissimus erat,melius scire potuit antiquas di. Tetr<>£ st'QnesGieecas St luo tempore inusitatas,quam hodierni autho- *«*> maxime vero illas qux Hippocrati erant consuet* &. tamvhv ,tS > quas singulati studro indagavit, ut videre est in omnibus 'ornsnentariis quos super textus Hippocratis exaravit. Secundo plenus ad oculum demonstravit, te maximam hujusmmculi* h »here cognitionem.. Virtutes emm St praeparationem ejus ex.
P 'cat.Jc quaestiones suo tempore de Antimonio agitataspvopo*
‘'".librum a se compositum in quer interpretatio illa continetur* uu m fatetur, adeo ut salli non potuerit, cum Tetragonon Hip- V Q ctati S y Ct Antimonium inteipretarctur. Error tractu tempo» tlS subrepere »on potuit, quia omnes Doctores, qui Hippocrati* l *' x J u m translatione aut commentatione illustraverunt, eandem ■ cni interpretationem successive confirmarunt. Huc accc*
">quodmoibus,cui Hippocrates litum Tetragonon applicat*
'vers* virtutis medicamentum,quod Antimonio inest rcquiiit. S(CU „i Jt secundo obiicitur, quod oporteat in locum Ancimonii (ubsti*
^ cie dicttonem KtiQi, Kyphi.quia atoma ad auferendum capiti*
^orbum pro quo Hippocrates suum Tetragonum prascripseri«
81 cerebrum per errhinum fot» expurga«' foC trn xi/<pi eile illud Tetragonum quia quadratam »uber fi-
gitirn
I
«

590
Scientia Plu iri b h
i#
■Arne. XII.
guram 3c per consequens magis sacrum quam Item .rFgyptiosxixpi habuisse pro sacro, quia qitatuo* 1 i stat, Item quod est TiT(ct<f>ctfyixxini compositum s“** 1 ,^-iit 1 ‘ sedecim persumigiis.Sc quia radix quadrata numeri * c quatuor. nS ,fS |s
^ Sed hic respondetur Tetragonum Hippocratis P sr ' Tenrtjron» hauriri, qualis hodie nicotiana: & simduun remedio 1 ’ 11 ' 1 ^ non cjjcEr- ( f J olflcmm suum este.ly inptomata morbi ito»;
calamitosi illa accidentia profligando, comra quL 5? ,!>inTa
iS -5
HIC V*™ ,5/>I iVD MMhiie tmixi/f hm-%* illir-nrvi ixarriUJl* ►/■!
i binum.
tetragonum sive antimoninm ordinavit.
ptoma morborum est rxtteniuS capitis dolor, cuius 1
coacervata bilis .-ei uginola tenax, intestmoitim g r ‘ lCI 1
le versi ilei parietibus impacta,qua: illarum partium , f r 'T
esik inflammationem tantam parit,ut excrement ' 1 P 1
, > ^ i . ..
conluetir obstructionem per os refluendo cxituinq 11 *^ jnq' ^ autem remedium conveniens adhibeatur, Hipp° crJ j,iiH' ( sexto quoquo dic vomitum este excitandum, vino n' . isili
uorpio uic voiimuiii cik vxeiiauuuni, jin 1 ' },.
caput ;egn cum tetragono purgandum, Antis" 01 ’ 1 ^
iliric .lMrvlvir itndt' JlfX*
. 0 «
omnes illas mcdicatiüucs abiolvit, unde Galenus ^
servavit, Hippocratem per tetragonum Antimoniun' }1 |,av ^ Si eri lunum adhibes, & doloris capitis tnr'.urnc 111, ,, qui in Iroc morbo non nisi lymptonaa est,quamvis vl ° ( e i^J ^ cauljm ncc per aroma nec per errhinum tollere p otcS |Jjc r 1 '.’ 0 Ibs & inutiles motus Se vanos conatuscaulabis» (iip £( ' C Jt j, cerebrum per attractionem partium inferiorum S ott iat< sc * magis offendes,& dolorem capitis,quia hujus syiUp 1 Ia ibi non fovetur, augebis ^ npm”’^ ,,r
Itfedicma in eam non abit sententiam, ut qr |lS 5 1 * ii 0 ' 1 ' ^ pugnet, cum per causa: ablationem potest tolli,id £ ° '^oi 0 ' 1 (t non est opus ad tollendum Ilei biliosi caulam i,H 1 ' 13 ,,ar3t tlsll c y- sam hujus morbi minime tollit, led antimonrum P' . ca ns ,rl1 | ^ intra corpus sumptum, hoc enim hujus fymp to« 1111 *^ patt' 1 ^ tirpat, materiam scilicet biliolam itr pancreate > ^f u sr | ' 1 '''', l ii( quae ventriculo 6c gracilibus intestinis sunt vicin®> r0 pag lt ' < |,i.
ptoma enim nihil ciV aliud qiwmndta & iignnm P’ | s ili'", 5 .,
cata f uit.Idcoquc Hippocrates per luum tctrag° nl j^ jtu! i, ctP Dianhoreticum.Purnativum.vnmitivutn, Si « £,! 11
Diaphoreticum,Purgativum,vomitivurt),
^ualc, P Cr nz, ^uiri ^ cq,|
bu s cc ’mpact * Hei! ,’ 1 'iefai ld Süc ‘luali, 'lOrri,
?p Ul ga
U ‘tei-n
Tf S'or
>*|
,”peri
materiae peccantis, tinctui -e mineralis St fermenta q L isis 1' p- lis, cuius proprium hoc est, ut ad partes nobin u gin° miim debilitat facillime transferatur, qu* bile ®. tlrtI ci' 1 ' 1 ',, ^ preise continuam patiuntur afflictionem,
prC CnTm^. st, S
est, membranas & partes nervoläs corporis hvi-st* 0i ,js - - - - 1 - ' - na"» 1 - .
fatigare dc ad cerebrum (c transferre. Cujus o —" (il p £,l V (1 ji(i Aictffoira, nempe humor volatilis qui U viter fup el reif^^it
» 1 «
Dr aiia
fate.
Qu
'Unas
fti.
B«
A ^Uor
Mrcai
**grii
B»m
>US t;
Medi
’H«n
Pho,
frint.
Plicr,
P r T
^fat
5Mu
Muli
"vtn
V"r
^en

%)]«. ft Sacri Sapientum. p ' {lt Antiinonium. Nullo modo igitur remedium quod L., rts P u, 8ats c daruimoniumpt«paratum per os assumenda estr ‘ t l uia dolor capitis *on idiopathicus sed symptomaticus w mccitbl °- H*c causa est, quod morbum hunc difficilst.
quia remedio opus est quod partibus diffimtlart- gustet, ad evacuandum materiam coactam & w loco suo ^ L a i, P 1 ’1 U * : primis remediis qu* proponit,utilunt hypophats nues 5bo * us > n °nobediunt,qu* istam materiam induratam n- 'd o aC j rtnc ' cla sunt, Sevi illam exturbandi praedita non sunt» qu as t rnai 'ifestistimc in hac meditatione apparet , videlicet Vorn' '^ rt ' ^tir^a quantum voles cum remediis consuetis Se Uo excita, sed cum illa ad causam istius moibi vincendam put u " lc ' ant >® c dolor capitis non cedat, caput cum Tetragono sti| 1 ^'" ^ Um tlbl erit> Dolor enim capitis indicat, cautam Uiper- • tfi " maniissc &c remedia priora invalida fuisse ad cautam mali b Ollis illius expellendam, qmj nö nisi antimonio cedere potest, jJ Us proprie est absti utas obst, iictiones liqueface, e, Stillas per ^ fetiora vel inferiora expurgare, per sudores tollcic, Sc mem- ta a ^ as quas perniciosa ista tinctura biliosa debilitat couobo-
^QuodadrcVmuumobiectionis attinet s risu res digna est t Itt tvin e'- v CS "remoria, quod Antimonium a veteribus cogni. sti m 'letibi demonstravi, St a sapientibus iptis & naturae inve- i W'°»bu t sacrum habitum suiste per Myrhologiam seu affabu- ^ Ooetu ostmdi,qui illud xvehMtru» mixtorum pcifcctiflknustt t c ^tunt.Sc sub nominibus animal, um, sub cb.ivacteribus, 8c pc- S r mis notis, in secretis habuerunt, 8c quod Hippocrates Tctra- 'tis" 'a-'P ,um vestit, non propterea quia quaternarius numc- Med ■ c ^ t l ua ^ rata denario fenarii,qu* fcintocinatio risum iit ’Kn Clna !110Vct > sed ideo quia ex qua tuor elementis cost at.quat Phoi" m '* uin ’ perfectissimum S c Tetrapharmacum id est Vi», ti mt C 'm l ? n ' C: ' tb:lr ' icum,vomitlvum ' &: Alcxiterium constituc« plj t ” A * e 'edicet quale Calenus Hippocratis Tetragono» cx- a H ' lt ’q u °d causam Ilei xmgmoii per radios litos iplendantet P cr Hiam (ivbrtantiain expugnat.
b t,t ^ N' ^ Objectio hy potlieli illa nititur, quod Tetragonon de- el 'c atoma, unde line ratione concludunt Antimonium fri- cste,nec nilo calore prarditum, 'rdeoque nullo modo te- fijA n ' l *!" ^ Vocandum. Sed Responsio ad hanc obiectionetrt tt^,,? 'vtundurtt Philosophum. Qnando falsum quid luppo- tvo.j. i"'" 1 ™ est omnia qux inde loquuntur ejusdem esse sa- Wrr ■ ,1* u l K1 ' 0v 'articulo latis probatum fuit, Tetragonon pro-
^««atinco’ t bia aus aroma ^enon posse, huve onwus arg**- atI ° contraiu »o» potest esto vera.

dtrucut.
XIU. de
f?i Scientia Piumbi
Jam temperamentum Antimon» nobis est ex.urj 1 ^;'
ubichacistime Philister tibi erit observandum,quod ad ‘
Temfcr* nem temperamenti alicujus mixti arbitri & judices sequ> menteAn- hibendi, Ratio scilicet & expetientia, no» vero lolumf" Jio*
** 4 " ’ ’ '* * • '' „fll 1
ttmemt . sus, odoratus Scgustus, quia Philosophi ineo conser > tl11
iF'
duos sensus, judices esse imperfectos, quires, quales
iE
Mi
isicii
Illi
coguolcimt.quainre tamen veras Phflosophi* eiientia $ Exempli gratia: llola odore pollet, unde Ii tu infers calidam ratiocinatio tua fallax erit,quia non omne q u j u i/
.quia non omne qu°7 -yü let propterea calidum est. Neque etiam omne quod ri " 1 ^ n>’! bene olet. Eodem modo: Antimonium est frigidum» ^ |||iis c le olet, aut quia non habet odorem; qua: ratiocinatio ! 1 /xjtui tl,f . momenti, uti etiam hae propositiones, quae res no» ‘ £ .j ol (l ' odore non est frigida , vel quicquid est frigidum no » 1,1 ^iS 1 ' vel quicquid est frigidum, non destituitur odore , bus mixtis quae calidum frigidum (iccum & humidu"' . cl jo (C .edam boni quaedam mali odoris lunt, reliqua aut 11
qu,
iit 11
aut neutra lunt secundum Galentun. ni « 11 ' 11
Alia igiturad manifestandum & examinandum An j tl jll rit ,; '’ ratiocinandi via investiganda nobis erit,quae tamen 'P . tll ni . 0 ^ 3 / j rhen est. Omnibus notum est quod omne corpus c 3 c< c(l
dt Medici, quatnor elementis est compositum A quod imum f * 1 ‘ t£t[ se (itus hei- cmpus tribuit,quodest fixum stabile & solidum vid cl ^ c£ 1 iie^‘’
4 tm r Edttte q l, °d esetefa (cum per se ipsa finibus suis se contine** <f[
th.trfrer>
ster
Htt/. hk 4 . xtl0n isab hoc elemento solido mutuantur. (Csl i\^ £ ,
24 de re corpore mixto ita constitutam partem mixti contiuc"^ ^ rC bi c }
vquia ipla est lustentaculum circiorum corporis „i u ' 1
med.Jtm- 7, r . , *. i,mei» a ' , 3 -
. j ctorunnl, partes vero contenta: lunt caetcratna elel " r U £C® s i-,|
'i“.,. . mixto inciula > quas Galenus m rolaeste ag' loscit & , Jcli cC< n- [ ' m cat, quorum tres ut ostensum fuit constituit spccits.
sulphur &Mcrturium, aut (ubstantiam fixam, 81 ars'c 3 £( tilem, quarum primam fecibus vini, qu* succorum P flC dia i^ tc terrestrior est, comparat. Altera, est aquose * 8t substantiam crassam & lubrilem.qu* calefacta ^ acl |- u b» 1,st ,ir ignem concipit, &h*c illa clt qu* Ros* odore» 1 , . ■ v i»i Tei tra aerea subtilis & volatilis cst.qu* flori seu sp ir ' quadri' paratur. Et quia omnes ejus partes tam Contines c0l icse satent* lunt dislimiles in virtute & qualitate, tandC 0 do>*’?j]i- quod de temperamento alicujus remedii ex coloi*, porc fine aliqua experientia nulla potest dari ratI °' F t nixtt ,,r ' milarium panium msequalitatem, ex quibus c° r l ,u * (J1T , i(J tss jjt compositum, adeo ut nulla inter antimonium 5 er
‘°ril
®<W
"'«Iri,
Nr
Dll
feli
tlllj
1 ’rst
di.
rrl
vit.
'■s&c
>e(
'"a ir,
No
6c aliud fulcrum seu lustentaculum quam terranv 1 ^ i 'Jjtuif 111 '
xtumformafidum, non habeant,) balin aut fundam^ ra n 1 '‘’
Cal enUf J‘,v* tl
>i!
ec ce,
N t Nf
H 5 r»i
Mc
«ssc
«rr
Sit
Stf H ls
lt Ssy.
Sf,
"Nil,
Ni
&
® x 0 |
? V Ut
ftd
>1

y
<v
(«0'
f 5 "
%
°J‘
<5 I!!>. !>; ■ on ,p -
-A
truf
od*'
llf
Itll’
v o^ s '
rcb, r» ,i tc' f *
c-<
$>•
,1 v
,y£>l
jtu (k
,ish« [ '
,co"'
luf’
a(y
r<‘'
i
*^ lc sem
''^'‘bus *!!n ct j an ’ Ros* ex odore suo hoc tribuatur, qu*d sub-
at pr*. m . S A c F SCÄ 1 «». nisi
Sacri Sapientbm ss;
ex sensu maxime vero ex odoratu fiat
<>d.
; °n S(
..„ ca 0 at ^‘ or ibus& levioribus, antimonium vero propter licet, f Bl ! ani fixioribus paitibusconstct. Unde concludere l ' tc lfigij ntImon ium cum partium dissimilium sit, nec siccum corpo* 1 ncc ^ 1uni id u m niti tomparative dici poste , quia o- ra /?' xta ü'i’ "ia principalia genera sunt redacta, ni- ? s Pe% c 8sta bi»c. animale & Minerale. Ex quibus Minerale J tS hieras t,lori,m duorum, inprimis autem si ad tertas & lapi*
' ’ st'iod' 3 p*° liccisluno habetur. Qui porro
,|s & Pai-u J 11 i' vc y*‘ tatc i cln multum essentiae terra: elementa N e(Tf n ,-i siemiae aeris inest. Item quod in mineralibus mul- ,'Nediu , , gnismixta:incst - öc siuod lapides pretiosi inter illa k ICOt »tn m 0cum tcncnc i unde maxima pars remediorum mc^ t Vjt is»l- ,atc ! ue ex iis alia semel atque iterum, alia vero pluries tc te cail ^ a f,ut ‘uc rabone ad suaviter desiccandum aptiora fiant, Pediis n S COrllmmi es quae scitu (unt necessariae,priusquam de ,| ^ li *i>ap] 1cta ^ lc is tsta:?,endum. Per hunc difcuifum luce me*
v.
Cm ar ' u s vides, quod in genere concludit, dum inquit, o- ^esTfp,:' 1 ^ 1 * metallicum hoc habere commune ut ratione
' Cl . '^ IVI metallicum hoc habere commuuc i 'enestris desiccet A*> Anfimnum
' US ,G~i“‘‘'"•'■sneiiccet. Et ut de Antimoniospecialiter •n^edicj,* cnus de eo hoc modo loquitur. , , j > ^ ra dnnr’ir ,m Antmjomum vocatur, quando adhuc astri 1 otUrr >&: nondum edulcoratum, potestatem maxt. est lQ lgCn< ^* baberc videtur, quae tamen multum declinat, 3 p ..° m öc Itmvitcr edulcoratum,qu« «ausafuit,cur oculis "^'stip? lca | llrr > »proptersuam virtutem scilicet dcsiccativam, fl °bis C (p a * St \* fuit ostensum. Unde necessario concludendum ' Cs siia S A ntUT >onium in genere loquendo esse siccum, & si par.
CUm cnnsfnrnfiKussnnfcm.nitspm rnntinpn.
trigjj cum contcncntibus conferas,partem contincn- ,. C| s»(u n 0lltr, 'dc sicciorem videbis quam contentas, quae di*
ltri 'lcs r . na ' Ul * ‘uter se, & diverlias effectus prorsus intci se di(- hio n .'
•<vj , .**tv(vxunM IMS tuwviua jiiui tua imti ia uii’
f ? a >Uru j 1 ^ 1 3 ^ F* 1 experientiam tibi indicabunt, adeo ut Anti- P’hutejs ' la ^ cnt substantias,& in substantia dillimilares,
i' c n °sti .^delicet,nitrosas & alias,quas ut Galenus ait, caulas t^canjy^^d experientiam nobis (it confugiendum, &dc eo ^^nibit ^ tu i‘ ir t 1 ^ *■»<{«( per experientiam separatis. t°Voba t S ‘ ratlo « lbus adductis apparet, quod experientia f j U| "v6c A ] 1 Antimonmm Diaphoreticum, Vflmitivnm , laxa- Art/timo- 5 -Ö», , i e *Uermm esse. OLI* Vimirn n*r ntor un nnllii tlttim C&
f tau Ct lola m ar „" Um c ff c « stuoe virtutes ,'nec odoratu nec gnstu nium e A t stl4- lltA sitia 1 o,,a! CmiaCO S ,10 fcuntur,8c per consequens, non Tc trage ^'Ppocrasis t,“™“ CC ° Jo , r f* n ncc ,a porcm habet, ideo non numhi^l
s stiUin T^ 1 cstagonum; Hippocrates enim non explicat se, t etragotmm debeat habete «do. em, vel 1
Pp
laporem,
sci

m
Arta.X V .
, Scientia PtUMBl ^
(id quod debeat evacuare multam bilem, quae motvu"’ ^ lis aeruginosa vocatur,causat. Experientia testatur A 11 r ifl # |( este purgativum quia liibstantisc proprietate , & P^iin 1 '| f(
delectu,bilem aeruginosam,flavam,vjridem.oblcuia 111 ^ ^
educit,quas Philosophi chemistae origine sua tinct‘ ll ®*| C „tt ,|l ( ’ < . elfe nos docuerunt,6c quas tam in regione Hepatis ,' Pancreatis contentas quam quas per vaiaad cteteras c ^jr< giones deseruntur in quibus violentistima symptoma , oculis nostris exponit. ..
Cum igitur Antimonium (it purgativum, nec ullo & tA ideo majoris est »(limandum, cujus rei tat>o .
vn.eUrlsL.l' n j .«itU 3 ^jt»
um eße bi.t tlurn HI declarata. Quardam medicamenta qu* p° tU ut i^ (1 t
Aum pur tur jdeoisunt ingrata iis qui ea cum
nauica baruiun^'^ qi>^>
ganeum, ventriculum subvertant,& vomitum excirent, alia,' c ^ 0 il P l *(j- Gal.c.^.h« paulo diutius in ventriculo morentur, nihiloini» 1 ' 5 0l iii tlll ' i[f i decompofit l .[jct us q U , a j os deferuntur & vomitum praecedunt,^ meritenm. militer provocant. Ideo hu jus generis purgatione*'‘^iti:"' ^ ed/tto c^‘» r ingratum suum saporem,quam in ventriculo P^ ( |jf
ster. condiri debent, linde concludit, Hippocratem i» sr £l) u« 1*
vel Seseli vel aliud odoriferum quoddam remedi 1 '"' qu^ 1 boro, conjunxisse ad ejusmodi mcömodaavcitend m
qui talibus remediis utuntur infestate (olent. ( Ü'
HancAntirrronium nostrum eminentiam habe'A'^rjen" 1 ^ excitet aut causa (it nause», ructus, & vomitus p l j . c |sci<l ^ { . stidium. Plus igitur utilitatis postidet insipidum p 1, ^giarep^i' Ii laporem aliquem haberet, qui illas infirmitates j a | C u s
linde per experientiam apparet,quod virtus E'^^^^rroj’ 0
tiva qua pollet,ventriculum^ alias partes nobil^>ie^^oiiP"
variam illam bilem liipia dictam ex ventriculo & r
lis Sc aliis vicinis'paitibus deturbando.
C o’f
Quantum ad illam objectionem, Antimonu ,rn .; a , A An
..i i, _ /i ;„noti " 11 _i sl c' fi r ._
siilH r3 yult' -
fumatur rmplasticum este, nianifcstiflima est >?'' ( i r ’ 0 rur !l,l jSi.'' monium potest quidem in compolitionemcmpn' t> qi,i J di.led impossibile estiit proptcrca mcatuscon^jl ^ frC pboreticum est, ideoque nec poros nec meatu * 0 oJ q u-1
omne enim Diaphoreticum Galeno teste tam 111 |jt.v
ternos poros dcoppilat. p U 3sH ,n
Artic. XF. Inlupci ohijeirui, Antimonium per oecriltarn c
AurttKO- tem, nobiliorum partium robur debilitarf > >'
Fth-.w mn Hippocratem illud in Tfti nyoni minii ro colloC* 0 ,-I »■ j(y
P‘j!e rj/e Sed omnino cqnt i;imm lue fieri telpondeiirn ,q„c>k'"^.ii!|E'' Venenum, luti mia tolerari uti n une debet, & ouod expcricn 1 i, : .l,si L ’
r.olt
VI"’
il^'
i.' 1 11n> fi ■monstr i. quod Antimonnim non .uti'"V ju* 1 ’’ contrariam qualitatem, aut pambuscorpoii* J £0 piC» p t iil"' renttm, qm.i m di e.ictiodc pio ordinaiio j r
PHitr^ | ta C 1« d V»mdt statte
?“ibn s
'«b.il la
r °s nos Pattc Sc ^uen
bumvi '»m nc
P'fit.b,
'et,
»c es,
'»deni
i? 1 "
"»ile v & ,J ne i| ' ltr ibu , Ult,
N m
» v *at
Pollere
'otia c
'diiui
? Uai '«itim ^'Itcn **«nih "»tair
tan, |
v ‘nbu,
Pati,,,
»an
»ia
lp»ir.
U *ciu
?N, t;
®»»di
'JJPat
.^»11,
wtflu
'0t lu

hv,,„ Sacri Sapient vi M
l 3 ,7 »«romitum nec diarthsam neque ulla* rauscam exc.-
tiiT.» m "»stfuewdine finguUn rdolvn, & oarr.um nutr.cn- stiern liquat, calor« naturali auxiimm ad «mu» cono. (,,.,^’ 0nw, pta:(lat, quse caeteras iuvandi potestatem habuit» lui« ? S v ' vurn 'obm communicat, 8cu'fatum virtutem t cnov at. tos' ' an ^°' tc lolvendOi&transpirationcm laedit.mda,& per po- p, l ." 0xia abipcndo. Adeo ut naturaliter diapbouticumut, j- CScor P°tt^ videheetceiebruivi.coiSc hepar confortet,& eou- . , H Uc »Hev, per mutuam opem quam principalibus partibus terU ■ ^*®'«lup e ,ano*«ttttibtt, hoc est quod famoso Pbdosophd 1 x (1 ' (r " tledit ut Am-.monnim balsamum & Mtutux vitae curati-- i "ominaiii. Magna sua scientia epitheta hxc Antimonio pe*
. '‘hamream cmm ejus virtutem ad continui solutionem ex- t j * ”“ anc curandam,apta«, cognoscebat, 8c quidem cum y ' n ' benignitate Sc prospero effectu,quemGalenus in eo agno-» v ' P>o oculont contutui solutione > pro purgamento Sc conict - t (0 0nC ‘ mcm »vu patriii Je nobiliü potentiHima, Item pro eleva»
. ( i1c tuitu,ad lupct audum non sollt quasdam ibhmoncs in ie- ■^ctllarühtentcs, verü etiam excrementa 6c humores qui iit- '■"ndant.fc plcrumq; tales viscevit vastationes causare lolent.
^ ^ ll ''has vittutes, exccUentistimus iste vir statuit,Antimomd fj* 1 uu ^-r ,H virtutem alicui parti corporis humani contrariam
Poh '*’ Vastate & qualitate alcxiteru id est Veneno conti arii ^ ‘ure,unde raumine nomine insignivit, idque ideo qttiaexperi- *'" 1 comprobatum est, non lolum apud cos,qui isto pio potit 'diitatto utuntur, &qm ex patinis ex Aotimomi regulo parati» o“ Ut tr capiunt, vtmm etiam apud iIIqs qui plumbü liquefaciunt.
' «litu plumbum solum liquefacientes, magnum debilitatis in- ®rr>ntodum experiuntur,a quo tamen plunibn cuin Antimonio ^'tentes 8t una liquantes pev Antintomi vtm alexitevtam iunt ^■tt'pu,binde conclusio fit, eo miniis este nocivum quo plus ad * am omnem avertendum, viscerum est prxscrvanvtun,
(u ‘"siri» obpeitut. Omne illud este venenum,quod totam no- Vl ‘?' lu bstantiam immutat 8c corrumpitnlludq; ä natui x nosttx Pati US Uu "° ‘""do mutat i nec alterari poste, idq, propter anti- ”‘ u " Sccxtumte funestam Veneni qualitate,ubi per vocabulü ^‘«'ota lubstantia universalis & mixtio elementorum nitelli- t Jv *’ ^cd Amimonm nullo modo nostram substantiam imnni- n u , ncc "11 am corporis nostri partem corrumpere,quin imo uun ^"iid^ oceuha quam potestate manifesta corroborare a tu 6 'E demonstratum. linder st quodeum nulla atinpaihii a b uU r' tol !’°'is bumani sii astectü.ncc ustä (upicma qualitati fotti,,^, lns> plici mutuetut.aut ullius simplicis opem in suum coti-
1 - -.in..-.. r-mkilUlUäsO 1
i
{>• i t‘ i n» >>" Is c*
\o
\r id» '{(• ,i'
jt»
a*
-r
C'
y
b
v
j“ ""o limplici mutuetut.aut ullius simplicis opem in .uv»»> u '"m expetat,nemini causa mortis existete potest, quia 1 ^rumpentem led akxitenam habet qualitatem-
Ip '
Sie

596
Scientia Plumbi
Sic igitur tandem, cime philiater, calumnia &•
manifestatur, quam tam glorioso Ac excellenti retiyC (l(! )b )>> ^ gere volunt ii, qui praeparationis Metallorum & 1111 anar/.nullam uncinam Plitlolophiain eorum cxcoluc
ji*’
tamen Antimonium apristimum(it hominibus» cu ^ 5 jjkip r * ir gna dolorum aliorumque incommodoium facragi^ ^ vere queant. yjn’L
Articul. Non te latet Medicum bono nauclero comparas’ > ( ß. XM-Mtdi' suam pio ai bitiio suo gubernat, & invitis etiam vcn ^ciri' 11 ^ cusnttude- lantiam luam a nausi agio praeservandum illam p er e5( *'- t j; s* ^ rocomp* a scopulis & (axis quorum appulsu collidi pollet diV ( ,t>F ^ rntftr. jola loca, qua: hiantes rimas periculosas navibus j nC p < d ll, ^V denter vitat. Corpus humanum est navis terrestris 1 jptf^fjiJ nusait r»m>» «V*V* miraculum lutosum, Acpi° ' oi c^- ( y mentorum hinc inde vagaretur, msi Medis usnauo £ cJ( pe rl j
(cientia 5c ratione ejus ductor, pharos, «'c fax edet, * qUi^
tiamenim luam corpus humanum a morbis divc r sunt scopuli Ac labulositloca,quibus expolik,seil boo’ compotitus est ex elementis, qua: ventorum >m ta 1 ( , cumvagari & subsistere laciunt,donec in putn!ag' ne ^ p £l ^ Id quod a longisiimo tempore ira est constit utU ' i ., J |pci’ t ’ C |11 i- crum decretum illud:omncs sicut vestimentum '^'„atus? f (- firmatum. Adeo ut Medico tanquam nauclero ^ nistro unice incumbat, tincturam cuiuslibet corp 0 ^^.#^, pendere, quod partibus corporis in alimentum * llt , g tc^^t tum aut etiam venenum cedere potest Quini* 11 ? mentum partiuna corporis humani, adcognolcen dibusä regula & justitias lege aut a mixti ordine 6* 11 .Jicf 11 f< - lementctrum est regula,distent. Instiper eiborumj* torum delectum habere debet, ut elementorum ” ^js 3 ^ t y cessu privare, aut diminutionrm gradus prim® r ”' ! j )C us i” 0 Jpi- queat. Id quo^ excellens conductor aut docti' 5 |[,ii<
tis habere debet, ut alimenti Ac medicamenti q u;rtl ^ c*' 0 ( y stam sufficientiam determina, e postit, ad sucti" 'tji'
morborum per remedia contraria & venena iiTtp c vendo, ne incxpcrtisnaucleiisfimilisfi.it, qui 11 j u stiiH l ' il1 «ffiria scopulorum destituti,& judicio scientia & lU .
navem in exitium fern sinunt.
Art. Xytl. Omnes ist-e rationes,considerationes,A< *!" ..-d'
Do flares & optimae paiti schola: Parisicnsis Doctorum ‘^iC
fU. uftatos personae (aerae quas Hippocrates ojxKr/ns»** 1 c5i ccs cl ' |C c £ ' ranß.nsisht, illos permoverunt ut asino 1638. Antimon' 0 ^
Arnmt- medu nomen dr tint, adeo ut illud inAntidota* 11 ^ ^rci
mum ,tp. pennt, Ac .Ili p.aer, filiispraeparationibus chym' fral«j]e. itiiaria purgantia locum ucdcrmr.

i» 1
F
/
w Sacri Saheutum
insigni mjuha afficerentur Facu Jtat.s med>c* culte £“ 1 Patisienset. si nuis ipsis exprobi are vester, q«od venenum cot Um Anti <touvmm milium finem recepissent ut civibus * has tamaeur bis, quae Regibus & Priucip'bus Jp ( c J u ‘ u m praebet, in per einem cederet, hem st' lod * , >
ou' S » 0crcm * Jmm u> officina venale habendum manda.Vnt,
c.l u U<J m * 8 «>riun detrimentum ptxfcnbete postent. _ f’° rc Medicorum collegium nunquam potuitnecstebrm in [ u l' 7 r '.'' at 'c sulpitionem incidere, quod remedium tuncllum i < btis Regiis venenosum constiuunit Lt approbant. verum n ge aliud generosum hac Doctorum collegium in linu luo L°Posnuvn fovet, illud videlicet quod in symbolo tuo geltat:
c b> 8 t otbi Salus, quo innuit se prourbisfic regii flatus sanitate, d l,tn Regi aeternam prfccatur,omnem operam impendere,Scger U(h antidotantim omnibus notum lacit: Antrmonium odioso ' st eni nomine nullo modo infigmn poste, 5 c constanret asseve- •»^lUQrundana privatorum invidia & calumnia fieri,ut remedia ferniciosa ista qualitas attribuatur, de quo tamenexperien .* contrariumtestetur, videlicet Antimonium potius praeserva- alexrterium St dcsensivumeffe.sive per se solum, sive cum ' lS remediis conjunctum exhibeatur. Hinc est quod doctisti- sista Ichola, qua totaliter Hippocratis 6 t 6 alent doctrina de*
I ' Xa *ft, dostiffime animo concepit, Antimonium non oculis so-
-- *»vrr\\«»rvt\on VITtUtC
597
k>" ^
V-" !
/'•
cl ( '
, w ■O*' >■ n« ( '
I-»'
1 - 0 '
fV
« £ r {
lt*'
>
bf‘
r>'
d 1 '
/
/
»0
d'
I«'
■t‘
It'
r
C' lx * Q °ct'U.mc anmiu s U usv r ,„ .. . ...
convenite , vetum etiam cum multo excellentiori virtute sola a m 1 n taiTlen , caterarumque partium vicinarum
t atrum esse. Hoc est quod Doctorcs illos movit ut illud rn An- tZ " m '«uw reciperent, & in purgantium numero coiloca- Pt , * 'l lt l uc ex observatione ab usu quotidiano submimstrata,
Ä*? tamtn dcbi,a praparationc & delectu, pro compositio- WioI tlm ,° mahs Vlnum Emcucum . Alcool vinosum,aut in- c «epatis Antimonit vel croci metallorum dicta.
’>.d'rr Cdl ' bas 'M U * q^abrates purgativas antidoti istius g fr )diim 'u* j C x Antimonium, 9pte & convenirer pro usu elinite,... ’ . ' ™ a>c )"s species este notandum .quarum una mas cro dicitur» iUaterrestrior leviorisponderi«
Metallo Ttto ! b ' m dlans, radians,8c ponderosior, St hinc potior»
’^dAnV 1 * •* C ^’ "ode cum Diolconde est concludendum, st||j m j, n T' on ' v ’ lT1 i" electione optimum cenlcndum, quod scin- Ca Heritur anacnta ' quod fractum inter digitos facile in mi •
®ut sonlik,’ quodnon "lultan» terram sibi habet commixtam, Xrhcul. aS„ ■ Pe,e » ,,ni * sc ««- 'XIII. cur
sita substim Ut s l'°r modo electum,est caleinandum, ut terrestris jinttmo- "trrr \st a si'hf» U ■ '* r Lt efllcaciorfiat, deinde per edule ovatio- mum cum uDltantia metallica purgatur , tum per alium ignis nitra c«n- Pp j gradum jungatur

, yiff 1 *'!
gradum,extractioni virtutis emetic* puigativx <x a , luis partibus contentis insit*, convenientem, vin l|t 5 S !„. t;! 0!l '
J9$ Scientia Plumbi
adttm, extractioni virtutis cmcticx puiEativx & a "
iUIJ ^MIUUU# VUllll Illis Ii 1111<C) lUIiVv.lUClIllllI, V H I ü”' C
huntur & per intutionem m viiio albo,.uu ulio tncnft 1 ^ 5^,
dicatione mali administratam, liquori comnnmic an,l '|j- 1( js ^ quamobrcui prxparationis tanta fuit habita ratio " eCt p itJ [, °
erd«'‘!V
conficiendum vinum emeticum, Sc augendum pei'“--*-■ nem Nitri potentiam Antimomi, videlicet vim si" 111 ’h" l< ’ ( n l libro j. de & puigativartl acuendum, Nitri enim proprium 4 ' ..-liA . 1
Virtutibus lentos & crastos attenuare fk (ubtiliare, unde Galen llS medicante omnes res nitrosas & amaras ad deoppilandum c 0 ' ) 1 ," l pc3 |,,t !' ferumfim* ad poros corporis aperiendum. Verum enim est ,| is F 1 *- phcumE tum purgativum quod partibus volatilibus Sc (ubtih '^ 0 $ dtttochar- turnest, minori labore & cum majori suavitate purg at ' cl c>!!^ s/W, cium exequi, quam illud quod partibus terrestribus
neisconstat, Ideo sulphure Antimonii impuro P e ^pnti° (C ^s
tionem evaporato, virtus sua cathartica mansuetior ‘>T ^apt'
stit,qu* decrrpitatioalexiteriam suam virtutem extol * pia'
Galen.lt. 9 . reddit ad partes nobiliores corroborandum , & I "" 11 JJX| j(t
c»'
r - 3- artte. gnos.infeilioncs & corruptiones internas cxpellcnd“ n ’ , orll |Ti
lH. de me entia per Grxcix rusticum innotuit, qui postquam
e iv au'
c*KtC‘
«» ».Jri UUClli* imutiuu lIlilUEUIl) <.|U1 , n
dicarum . piam devoeastet.Sc periptotü noxiam qualitatem st'
tu fintph- suisset,nitri usu 1 eslirutus fuit,unde hodie in linnLb"' c ^ llt cO' aktu Edi- crudi quam calcinati nitri usus estcrebervimus»q"‘'L vl ' j tto char - oppilandi Sc digerendi habet, Sc live intra corpus al " inip a ^a>. f(fr. extra adbibitum, humores crassos tenaces Sc visce"" ^pr cm incidit & attenuat, 5c sive esu sive potu assu>n a,ul c ^
ctusprxstat, lib 4t3f ’ ar ,
Quia itaque Antimoniiim a veneno ventricuh"’’ A p ^ virtute dcoppdandi pollet, 8 c quia inquam put g at ' vU ^sccA " 8 tes nobiles tuetur, & quod amplius est abscondito 5 ‘j. „jt, 11 durities partium nutrientium cum nitro conjunct 1 “ 11 jj^ui P 1 ,*. possibile cstquin hoc remedium ex duobus col . n ^ 0 nlc rV v [ , stantilfimum sit alexitcrium , ad caloris natum ' 15 ^
nem, & bilis ex tincturis diversis crassis Sc tenaob' p^rfv^zi
nem aptum,cujus sirmeniatio caput replet Sc j|lis
obssructionum creat, qu* ejusdem sunt natur* j a j
Hinnnm^* rl»'scnKif ni»r T#>»rir»Aiiiim (lliirD . . /~ll
Hippocrates describit per Tetragonum suum el !>jna, q^ci* naumia ballami vitarcurativa, suprema illa est me 1 c0 r öc R s 'jle* tutes suas vino impertit, quod hoc munus gerit , ut fft ,
pales partes, imo tenerrimas & per evacuationem r v ' 1 ’ 0 Jjifl partes tueatur Sc confervet. Quod officit g cn .“*,s,illud ct> u peroso m quo infunditur praestare manifeste certi' j(J1 *yi" ^ post infusionem peractam viribus siris non tam
vis'
J»* ir
suasi, Exc fl U| a.n > 6, uump unde,
«>T(,
•t* I
'uther
luide
a<i Hu(
s utsul
'utiei
Lbcr,
'UQlli'
Ta
c "uf
,a <ioi
'UtU;
P'rsi
«*pt;

jy<t in p! ur Samentum f 99
Üa ^' c| cra vj S 3nnos conservatur , quia bcneticio suo abdmffima finttmon.
Exct|),. n . 'I 1 . 0 " er *’i° communicantur. . 0 ino cbk*
scaurum\ '^c*** 1 ^oc 'I' 1 - 1 ] agonum medicina est fubliiniör/erW/w» - ? >. St ,, ct . ^ Untl c,it. gangnenas metallicas & corruptiones tol »eattr.t. s ' ür ti "p' 1:1 s dccrepitationcs prarpjratum singulare auxi- hat malt- Ne exifti m .i l ^ ia ' ,n B ,,la « est Elixir ,ui prolongandum vitam, gntamaeri
Hua,- 3tll . m hllt Antimonium appellatum fuisse »■«{ t« -4 nitui.
-Sed nunc XlX.co»
fiiflf "“V«” Tiv £"*' c l ,lla ad vua ' 'ubstanliam ^ , “4. >q un . f /»/,««.d . «««lute Pbihater Anumonii dubia hactenus enoda ■ Antimon.
aau •'"iatomum huius mineralis tibi'exposui, f»P e * u fittetrago- ? d W quadam difficultates enucleandae 1 faede tib. ip« «“«! f
opediveriariimf laspavatianum, & laborum ^ £<$med/e$~ Juphicoium essentia quaedamAutimonii mlucem produci po / u Lj.. '!'• quae non tantum metallis pci sectionem cum quibus ratione » / p' 'ulpburis incombullibilis magna ipse affinitas intercedit, ve »*• ^«lam bominibus sanitatem confert,dum illos ä mderandoSt forando statu, ad quem absque (iu opitulatione redigerentur,
1 ' tJ '. secuti incuriu nostro chemicode lingularibus circa Anti- Itl 'U\mrn labor ibus videre licet- .
, Tandem nobis concludendum quod non cft sublimior mc t-
|"'a iub coelo, pro hominibus 6c pro metallis. Si vero polt tot 5 ''oncs 8t experientias, tantorum Philosophorum 8tchemdta- ,u ni authovitate confivvpatas, uon sufficienter fuisti illuminatus,
P'fspiciUa faces & lucernas noctuce Kunvadi adhibere poteris, ^pfislucendote ulterius conducant, quia fecundum Avistotelcn»
Maxima pars generis humani, noctuarum naturam imitando,, in plena luce, etiam in rebus naturaliter St visebt- Uter cognitis caecutit.
FINIS.
Pp 4 NOVUM

< 300 .
NOVim LUMEN MEDlCl^
De Mysterio Sulphuris Philofopho ntrn ' .st
JOACH1MIPOLEMAtf r
Caput. I.
DM OCCASIONE SCRIBEN* l hunc libellum.
| llamvis ex immensa Dei nostri miferic° r< ^ S (,of | sit, ut in Koc scculo nobis indignis honst 111 ^ j 1 lare & clarum lumen in Medicina, in tbla tJ
_, tütn, per Johanncm Baptistam Helmontiu’
illudque a quamplnrimis Medicis, veritatis avidw,J'g nl l l ifl1 scstF^ rum habitum luerit,& hujus Luminis ffausä He)mnn tl ^ s ta< 1lC j non invitäMincrvalegcrintöc considerarim: lib r£ !’
res eo devenit ut seri omnes de oblcuritatepridict 01 . 1 ^^ conquerantur, inprimis vero quod ad summa; med ^ 1 cturse seu sulphuris cupri praeparationem Iprctat, jn“ 1 ^
prore in Medicina maxime necefiai ia Se meritoq“' v jlcri‘ C i < runt. Hxc causa fuit ut multi ad indagandam lu | i llS ’’'’yilie t ? cidationem,commercium literarum instituerint, ^Jjyel 1, aureo hoc arcano fuerit sollicitus. Quo iniuto-egoss j il r<ra | V adeo ut postquam rhilosophi nostri ingeniolos lm‘ L
nec tamen qua ratione mysterii hujus nodum *°l ve l C j fr c c 0 " ^ derem, iter apud viros doctos inquirendi causa tuerim: Quare nullum itinerationis laborem * u , ltc se clt tf . di versis regnis,etiam cum vitae periculo, viros in b' ,c " ( j S tl«e |J , expertos investigavi, Sc cum ipsis de hoc summo jctra 1 ’'L ro contuli,nullum tamen,qui hoc vinculis arctis co>' ij tl oa srt • ij phur Philosophorum solveret, am ejuscynolnram - 1 ministrare posset,inveni. Imo inter far celebres no» s'^n qui non dicam cupri, sed Antimonii animam oy
funt. Quare alius conatus mihi eligendus fuit,ndA a “ 0 , sej'
ftri monitis ir> libro de venatione scientiarum ob‘® c !? jj.itu*’*: sii tur® veritatem non amplius apud homines sed ap 11 phil°*^,[i turiginetn Creatorem humilibus precibus quLlmi, ^ gti>> nostri scripta studiose legi,ad verba ejus eoi urmsi j 3 p,ori iy ’'.^|i- attendi,& unii cum altero conferendo non lcg mtc . ul ;$ q 11 ' p ratione tande ad veritatis apicem perveni. K
quando morbo detentus fuit, ®gri statu molejm. nt>r a ,,,< aj tum habear, sicque me no« lateat, quo desiderio •& errantes hoc siilphur Philosophorum quxsiven - ^,^11^
ijnt, officio debitae chaiitatis Christian® m®
ia...
Ol
s

tavi.ftid * IUii hurh Philosoph. 6qi sürl ’Pt U , UOabc,ledlce ' ltc Vco permultos labores tempora &
c S°fiitn fratribus meis communicarem,& viam (juim
tcni... & qua ad hanc cognitionem perveni ostende-
Koe visu j 15 h “i«* splendorem sequi. e)usque ductu mystenum nio f u . P re ^ n dcre,adcjuspeviectionem pervenire, & proxi- f|Qrr >en Iv"- *S r ‘ tlK ^ ne vius benefacere queant, hacquc ratione se ad i D r C1 '* n * UIS m ' c ^ilibus;magnutn, per multos celebretur,
Arucn Umornn * boni Authorem redeat omnis hms & gloria,
D £r Caput 11.
'“f'd RjjTIO V1RTVT1S, PER QT r AM ANl- 1,14 Mineralis, aut Sulphur,a suo corpore
S jp debet separari.
uuQamcntaliter cognoscere cupimus, quo medio anima ä t D f !s * coagulans corporibus metallicis,videlicet cupro, au- Uiuii 10 ^ C ' Abeant separari, investigandü nobis erit prius quo sy,i i° ' 1Cri folhni sulphur commune, verum etiam mineralia CO p Ur:> » i u * semicoagulata sunt corpora, solvantur, ut per häc ^l '^naU’tanquam per gradus,altius ascendet e,& ad multi» Pttvcn-' :0aSul ‘ Kmum sul s hluum separationem nobis liceat
, , cdrn omnia metallica mineralia sulphura plane unius
, j tu r , crtK ine sint natuvw.Sc Philosophis Elementum ignis vocen. Elemtn *
ta u '”" c * sint nauiisr.necestatio sequitur,ipsorum iolufioncm tum tg»i*. s u Uo todemque fundamento originem trahere,quia originis m ratl °nc similem habent essentia 6c naturam,non aliter quam e*« r svnex 8c recens natus infans unam habent substantiam , agii?' 0 * 0 unus altero perfectior est. Si itaque arcte co-
Rsnd t0lUrn sulphurum solutionem invenire volumus , inda- n 0t . a ^ nobis erit prius, cx quo fundamento & quo medio mi- fc inven' Uta rivamur,bac enim via ego veritatem investigavi
c primo percontemur, quid illud sit quod sulphur
g Vt solvit,tunc invenimus, quod oleum & quicquid pin- Sulphur
8( j„ ?‘&>carn naturam habet.Sulphunanquam suum simile com . ole* i'a n ° nibstantia praeditum solvat, & ejus alias absconditam [efcitur. *tsvul co sobram animam oculis nostris objiciat, quod licet st | ndit^ri 5cmi, bos hsdic in ptaxi sit .tarnen tam® pro- m 3tUm ** Ponderis est, ut exhoc fundamento» omnium ani- Q 'iatur , c . ta " lca vum ipsiusque auti solutio, ust audies posthac. alii, nuim CUC ° 1 ^bilofophorum discipuli esse volumus,longi OpOttof , i ^ ram "mbusoculis sujphur commune aspicere nos .dumpet coctionem cum.oleo factam adeo remoUuur,
Pp ; ut in-

fundame- tum Solutioni* metallorum.
Exaltatio
eleagmo/a
suißantta
tignum o-
leo scatet-
Cox De Mysterio
ut interior sua linctura rubra extra vertatur. Vulsi 11 | rl( s 3 l
*’ ru . n -ß
coctione contentus t It. ut cum hoc oleo scabiem N
nare, Sc contusis atque aduiüs membris mederi, candioperationes pctficerc postit: sied secretae (ap' c " o ] c i)|t' 1 tor adret fundum pergit,& qua ratione fiat» ut jL-
ter tam multas res hanc potestatem sulphur leniter N ^0“ solvendi habear, eiulquc interius extra vertendi, curv
ti(limum corrosivum hoc efficere non postit- . ^
81 penitius hoc fundamentum alpicimus hanc *° ^
similitudine olei & sulphuris prodire intelligimus,& st aut pinguedo, tanquam tesignea , lulpbur tanqil»m j a f
igneam 8c substantiam sibi similem appetat »appt 1 “*’^ |0 1 '^
... ? rcb [Jf« 1 ^
plectetur & emolliat, öc usque ad interius ejus cenfl ■ j c af’' quod sympathico modo contingit,quo simile liium
Sc virtutem suam reciproce communicat. Est * ta st u * r j ff ol’ s 'j|||.
quam ignea huraidiras.vriumfundamcntumSc '
palis,ex qua solutio omnium mineralium & meta"' phurum saturi'. ..
'V
St nunc a sulphure communi ad caetera sulphtita u^^zia
progreditnur.qnaeincoagulationem aliquam durat" ,jlj
coctionem abicrunt,& modo dictam experientiam ^e"
paramus, oleum nullam potestatem quidem hab*" C sllI ia sulphur rmbiyonatuni alicujus mineralis ddlolvend 1 ' I (S n debile est: Nihilominus tamen nccestecst (ölu tl0 *V ^fi 111 [(
uiuni. «.11. rxiiMmiiiimia ivtiuiu mi 1.1 u«. ut
fundamento otiti,(i Naturae conformis, ai*iah»il' s » lc t.
Uda’ t»
mentalis este debet Quia vero minctalta a icte £CC [lii' 11
ncctamleVi Se debili potestati obednint.idcoq"^. 1 ’ exajj'^jt virtutem oleaginos® substantia: in sua ignea st 11 * '^jiu b |
multiplicare, Sc multo magis igneam reddei'C,tu |lC . e ß c vtt? virtutem sulphur tam facile ex mineralibus (olvendA^.^jj.i
vulgare potestatem habet sulphur commune teM" multo citius Sc celerius.
Hsec exaltatio ignearum qualitatum Sc virtutum^.^Ae" ^
*•— . ..
igneum convertit,quod nö Ibhim in totum P‘ > stl,,an ’/„ 1 jgn- , gtnosamremollientem vim.tr«, (ctvat, (a)'"*™'" remolliente natura lupra modum exaltatur. Nam h > 8 dam multa oleo scatens tn ignem conjicitur & < öb f lW°. pars oje. qutdem per ignem absumitur,nam ex oleo fl‘,
■ ■ - -icit"
**‘ a m i
""i Sa
Vm 1 §u s
Ho,
'"Aoi!
'»st«,
3»aKts
^fas,
S°«ci
Huii
‘glea
r-
V
stAod
J'stat
s 5 f»t ®<cit 8's ix
Ht
'"tt,
sta* 5 An| tiHr ^al t
v 'Va
itd 1
• «o" in°K )5 ..'i i?
aliter quam fecundum Naturam, hoc est cum su° vf 1 ' bet.h fecundum Naturam Sc non contra illam P wCC l{ , n ci(".r,
mus : Id quod ignis accensus exequitur.siii per luaw S ,
vehcmcmcntcm potestate oleagmolam substanti» 11 '
■ ' . istinamW^eSf
dit.fed simul etiam magna pars olei, (qua: tam <" r ° jit> quit propter impedimentum & falis volatilis cong ‘ <( j;
tni r
stati
1
ter
ttm
*ta
bat
An
'Ut
für
Aii
fb
Aii
ca
st'

''fimi
S«
i-PHURis Philosoph.
6 05
Imiul cum oleo ) ftr aarin L< vrWmtr.wm 111)1 Sal - 1,aiIt ^cnfam ionirionnn,m v.ildr fixum 0 U 0 -
Vui ^us l^ nvcrtuui i;il Akali ku tiUixiv» vocanw *undc S*l *t<4b
v si *'
^ollipn. ca *‘ :U ^ 1UC plenam suam nvistmam propiietatcm ' praeterquam quod per igmtionc lortt na Spatem n taxum nansiit, & majoiem igneitntc tcuignf*
S,„ n 1 e ‘\ a dcpt\im quam anteahabebat. Svveibtcire dcli- N cil | J° c lal igneum adhuc fit veraolcaginola substantia, im*
®tfin 5 Ut ' h ollam, 8c adde ei parunt Sulphuri» cum pauca aqua» !> ta „ Uia H’™h.h,m,quo ficto lul r llul liquefieri ejulque .'fiuiflp '®?parcrc videbis,eodem plane modo ac fi oleum ad- 'Snea 1l l Uc mi 'lto citiivs fiet,quia >am multo fortius est in lua
'Pale ST" rem °lfie nt e>quaincum adhuc oleum cstet. a)ta tu 3 'ligneum nihil alitid est quam oleum in sua virtute ex Sal alcalt
^liO(J„ , eoq 5 etiam potestate habet vehementius solvendi id, s/e«« ttilz^Uam diu oleum erat vincere nequibat: In hac virtute p#- /» §trt»t0 ^P ,r and ' S ^ Ct m ' ncra fi a dividendi 5c animäseu sulphur illorum exaltat«, k ci tlll i* P cr Idlntionem remoUiendiiQubd ut melius facilius gis p 0 . ^ at >talc alcah igneum in ignea sua qualitate adhuc ma- kbkrk cxa ' t: ' I '>fi eum rebus aliis igneis libi similibus mixtum *-xaltatt» . *-at Ur K C ’ ‘?nitur, fk hac ratione in ignea lua qualitate tori obo-/ - ''*’
H"*n,* rclnis igneis calx viva non minimum tenet loeu»
Coii| c suam qualitatem igneam per sortistimä ignitionem < ^ a ^ x v/v*
U, unic » ' Ull i8c eandem alcali (Idibus mediante igne iterum com- ’ ri- Potest. Quare accipe Sal lixivii bene clai ificatum, aut
le,& mixtum cum calce Sal tarta-
$al
'care
tan a
vi Va ta " quod maxime igneum est per le,& r tiürvl'V " lu ' n ' integrum diem fortitei calcina,
f nitri,!, —.
(laiei' ( q\' Umm in ignea sua qualitate valde auxisti, habes pote-
Hi,',,.. 111 . 1 "unerahii cito (divendi 3c a corpore suo leparandi.
Schxiviüpara, sic n.
ter
*U|US
experimentum tacere potes cum Antimonioctn ity
Solutt9
h ..' ' cK. futpb«*'**
»merah*ptimM‘debttIiVlocus- Hoc emm
pulverem redegeris,ik modo dictum sal P 4nc ,«. &.
addita pauca aqua in loco calido per aliquo .^tali ignest
a etilo singulis diebus aliquoties movetis, pe - . ^v°i, 6t
At «rmcmn ■iulpbuv ex lympathka ptopnetate atrl \ ’ , d
paleali umii videbis. Ihsi.aperactis omnuihu^
finditur,siltratur,Sc iniecto aliquo ltquoie acnUt V p u j,
lu ' 1,1 mali aurei coloie praecipitatur. quod tamquam ‘ tlJ-
ut« ; stlud vero quod ultimo in fundum cadite \ ^ ^
.^ cv hos duos «radus^ciuorüptiituiscft IoUuio Ui ^ ^
* Us per olea, aber vero separatio sulphuris embiyonan
ca h,altius S- leerte admctalhcmülulpbuvü Upaiatione • kin>e||l
st u Ucü lulphuub,nnnetaUb. uniuslubstanti^ lunt>ucq- , W , Ä

jtmmx mun ex- traihe.
604 D e M r s t e r 1 o (
Natura:tanquam in claro speculo cognovi , quod w dum oleum non sufficiens erat ad sulphur ex mincs^^ii^ 1 .
randum.nisi prius ad multo altiorem gradum ign c3e
fuisset exaltatum,«adem quoque ratio esset (ulpW. l,n 1 -fpH 1 '
eorum,& quod ad herum separationem (quia curo ' u , bu» mercurialibus arctius Constricta Sc duriorem c 0 ; „pi 5 p^
li>i» c V
nem nactasunt quam mineralia ) multo pcnotrantio r _ «neret,quam liintfixaalcali» pro mineralibus: Nihil°‘ men, quia sulphura unius sunt substantia:, soluti° ne ^|jetf' fiwdamento-manareoportere.hacque in parte aliud n; quiun ut hoc lal Ignesi penetrantius magis rcmolh enS s,l^" reddatur: Hocque fieri oportere per horum ign‘° rl
ftu alcalium ä hra groffitie corporea lolutionem,
igne forti,in penetrantem Ipiritum reductionem,qi ' 1 (
solum pristioom suam naturam, igneam videlicet q ua f[r aO t|5 pgtcntiam.adhue obtineret, veiiim etiam tnulto P cl ’ 0 |so v j & magis remolliens factus fuisset,tanquam ab 0 IT 1 , 1 j, culo liber,in spiritualem igneam aquam conv remollientem naturam redactus.
(jiitt
Postquam ad hanc cognitionem perveni» opus ig |,s *
gressus,& iies ex (ementia cedit,ut s ulphura metalloi 11 . „otC 1
& volatili spiritui ultro ohlccundarint & ei omneM^-
‘ u3 „>
tiam pra:bucrint,ut fusius postea dicetur. Summa n ^p 1 yoi ,! ’ j.
»HAnSl ali a CiaIi«l,aai«il*liA AmMBMiaHiKlie I * af/l|v
menti hxc est: Sulphuribus communibus olea»*
£«,a J2» aa«l»AA aIaaI.a . - - _-.a11.-1 — - — - — . .. I . „llTfi
fixa & ignea alcalia,metallicis vero inio ipsi auro ^
lisata,tanquam ipititualem valde igneahi&pcneo 3 ^,,] deberi,ad centralem ipsorum Iblutioncm, remotu' j ( ("Ip quefactionem : Nec est quod qurs miretur., q u ° ^ h«> .P,, ipsum aurum rubram suam animam aut Sulphur ^ eri 3
ritui igneo porrigere: Experientia enim me hoc doc ^ 0 (iU quotidie testatur, quamvis profundus ille Phil° , 0 rj ilir) Mi> a ' polita in prsetatione dusdccin» tractatuum C ° ntr ^-'pilc l ” c<> & hodierno dic adhuc multi sint qui illud imp °* 1 eant.
f R
} fS'
Caput III.
CVPRVM PR&PARARI DEBE rE quam animam suam dimitti'
TTIc curibso lectori manifestum fiet ob quam cal ,! ant e iP la ^
1 . *lum noster Philosopltus,verum etiam multi -
Sulphur cupri dignislimo titulo Sulphuris Philo ,< jP^ lirI > c iarint,& rc ipsa pro tali agnoverint. Hoc igi ru f ‘ , cst> soliim propter summam fju$ virtutem quapr* dl c
JO'
s » 01 ^sai' 1 ’
host
Per

'uar« Sulphuris Pniiosoph. 6os S>i>L? 0ptM eiusoccultam & iifficiUm praeparationem,quam it, C^W' intet se possidebant, Sc in occulto servabant. quas hi* 2 *"Mediemocculta mansit,Cccoramm °«uha m-ne- tr c\l r ' a ( Urum magis quam Deum amant, quamvis eg° ,
ft 0 , „ ^ at)s sim dicturi». Deus enim secretorum luor fk.i s ‘" tc porcos per Iasum preciosaruro participes a > t k °phuscap.i4. S-9- de febribus ait. Pautu abfilme ‘ f ecr ^
% m *Atcn>v ntbihtaf. at ifittd parajje pre prt> n
t Ut . ^ '"gentis opera,pendetque tjm dtreflto a manttejtu, f e n *r «nwu bonos, tjujaparmulis recutiat tjntmodt ar- pttt * dus nefitt,& idcirco ‘bthpertdtt. Qu_ arc n* >
^CQtl rCm Adieram & ita facilem ede, tincturam cupri auream ^ «etc, quia nou solum menstraum quod animam extrahere p tl ^Meredebet,videlicet alcalivolatilisatum,verum etiam eu- Ctsprt pra- a:P l *P»r»io mysteria hactenus incognita sunt, de quibus Mc- par Atta 8 ‘actitiis nihil omnino constat. ha fleat*
j , 0 ‘ Primi) enim neceslc est ut Cuprum in vitriolCi redigatur,, ncogmta. / 0)j n ^''dem vulgari modi, qui hic locum non habet, fid^ta y [ {fr 0ccu/ "°rt ait PhtUfiphtss cap. 8 . delithiali F. 21. hxcque „'"«'io cupri prxeipua est praeparatio,hactenus octultistima. deinde vitriolum cupri Philosoph, ita destillandum est j n ,- ni, ' c cuprum in forma Iphitus viridis transeat,qui labor eio 'a ' 5 ^ a P u< ^ T «dentinum Sc Paracelium in tanto pre-
^ c ",ut hunc Spiritum viridem columnam tertiam totius n»c-
voccht.
^ J ‘ Tertio. Hic Spiritus viridis a suo corrosivo estliberan- nöst C l U °d ' a V‘eniibus tantum cognitu fuit, led per Philosophum ' u m nunc (criptis dare expressum.
,H's peractis quarto loco sulphur per aseali volatilisatum j U j 9tl potest ^ui nodus inter amnes constrictissimus est,cu- a r)f tlar ? ^^l)oiophu; nullam expeestam facit mentionem, sed $j 0 electis filiis Philosophorum in scriptis suis inquirendum n tatu ^' t ^ u iandmn reliquit, a me vero nunc hic clare delici' • Qll m 'o anima separata coagulanda Sc figenda est, qu« o- f ' 10 omnium facillima & simplicissima i st, illi verbqui ht\|us e*, nullam habet mtelligcntiamaut discretionem fatas dilli- dlts erit ,utprecioIum hoc sulphur secundum Ha* tutam ad maturitatem tuam perducatur.
CaPnr

e&G
Öe MVsteiuö
e.,.,, iv. j
INSTRrCTIO QVOMODO VlTRfO^'" lo sophorum ex tu pro pr<tp arari dekdh
, Aleati v^j/
ailcati Ho- i \ Uamvis in extractione aniinat tx cupro j
iatvhfa/ü. V^iuni praecipua res& rei cardo fir.non t.imfi' ho c
lolv
nec
t/ones\
Salis ar~ momact
Cum itaque lioc per Sal armoniaciirn fieri dcbe at ’ eile 1 ' . -dun 1 -
tabis, illud ira (impliciter quale eil per se adhiberv
summe volatilem spiritum este redicendum :idcoq u ■ Ac^ e ^ Ut Sal armom.icum ipsum, quod hoc negotium exf 1^ |( . t fl“ Jjrius in spiritum volatilem coavcitatur. Qm* rS ' , u
i
piiua ni i|'ii huiii \uiacucm coHvcitarui. |0 j ^
quaeso Cuprum volatilis spiritus fieri pollet, fi *<* H
Wi
*'*115 e
S v *
ficu,quia licet cupro calcinato superfundatur (quod>‘ r j ego etiam tentavi led h usträ) ab eo tamen aniniain aU parare nequit. Cujus rei caula cfUquod anima cupii >.P .^iii^ t alem coagulationem & subsequentem liquesact 10111 ^,^' nem,intra mortis repagula e fi conclusum, St totaliter n^ir tum,quo in sensu Cosmopohta recte ait,quod sufio I,lC ' j.l' * fit eorum mors. Et noster Philosophus de dum lignatur concluditur omnis V medica <fil' , [l - imo introit rt/tur fic. Quare appl ime necest * 11 * 11 j S qii 1 anima extra vcitatur, 5c metallum liqucsictmn a ITl01 , irl ici ' 5 j rclurgat>unde etiam Philosophus nollet Sulphu' rt,l ^.fiib 11 gloriosum vocat» tamquam ,ab omnibus vinculis‘^ juti '’ 11
liberarum. Hinc clare patet, talem cupri pnfcpai‘ 1, ' ol \ l ,i &
minus este ncccslariam, ncc minoris e ile ponderis > „o trahentis ignei spiritus praeparationem ipsam , unde e " fc.l* ‘■'■'cnsipfum (emper apud Philosophos in secreto
noster sidehs Philosophus viam nobis indigi |a " r ’, Mtofl
inaiu“' i, ,ie l 'j efied»ir.^F
armoniaco ad cupri praeparationem opus cfi.
tractatu Duumviratus^. 9 . iieait. b/t emm
tjuod Phtlofophornni (fuhiiur} ‘vocant tnoh,tjUi per r<sentam tohat>attv»em,ult/e0* ‘f exprejsut,&mfigmter ‘volat. Us coagulatur Ksjl nl> '
t/uod proflat ‘vulgaris Sal armon/.tcm , <}Ur dum auferrt deiet per jßirines <vtut repelli“
ift
ntr ,pbl I
ptoparo- stna opinione ego quoqueptimum steti,& Cupi' 1 ^ stuß 1 * mationem cum lale armoniaco muhoties elevavi» jjj 5 p e donec verba Philosophi nostri aliquanto altius y (f|I ),icd
' ncf' 1 ’
IUS ^ cft i,lC? fi
pendi .quibus docet vitriolum cupri non in fimpo
°l
'Urtri
SUefi
c ' n au
^rro
"vnf.
hi „
">ci
ffius
Ut n,
'L
1
“Um
H
^tti'
h°c,
f°?r
«nn
*ttcv
tftq
iriix,
isost
tale,
alio
ho,
hali
urp
deri
«ia,
'iti
Sic
Viri
fc>«
»it
Vei

4
r i
it' j &
*
■ei' 1 «fl 1 ♦■
n*
»i
&
,n»
ol'
•i'
a-
0‘
it
ii»
■/
r
-
^utPHuius Phhosoph. £o?
^ r *^ 3r * debet non ipsummet spiritus volatilis facturti
ergo exSale armoniaco summi volatilis spi- «OslVf rtt t ‘‘' lllatlc, us, Sc eum hoc postea cuprum in vitriohimcst ^ ta °Pera' U /' 1 ^°neo modo,(quo ego quoque primum frit* c Uro f a j tus ' um ) ut naturale leti Factitwm coeruleum vitriolunr Sui *d cv etur 8c in spiritum destilletur>quod a>
tln 4'.utrs s aacC!m '■st ac (i quis cupri limaturam ruit cuprum c»l- l,tT| cr«; Quulpiritus vitrioti, aut alterius cujufdavsl
Jl "-* »*'*r>nmn - n
^fvj. " “»iiuu ; yiiuujnmw»
nrJ e , ’ S"> vitriolum ex cupro crrttvcrunr, ad hoc negounm
y fo 'um nihil faci ' -* im " cdl
Adeo...
Uostri cx naturalite
t
1“* tunvimucnsn|,, u _
‘m nihil laciunt» verum etiam nocumento Sc impedi ^
° ut st quis fecundum doctrinam Philotb * itrio!,
eut " "—-taliter creto aut arte parato vitriolo coetu- ftiUs | * Edicturam extrahere vellet, neceffe foret vitnolum px^para* 'S^od ^'^olvsie, 6c metallicam substantiam cum alea- "*■
3| tt praecipitare, & a suo corrosivo prorsus liberare,
1 .-i-... <.,,,., 4 ,- <: , 41 ,- r . deinest nr*
Ut
j^“uain praecipitare, cc a tuo umww — ..
uiiuima panicula corvolivi supersteseflet, deinde pr*
Sji ls atarn & exsiccatam calcem metalli de novo per Spit irum ^ “''"uniaciinvitriolutnconvertere. Tantaermnintcr vul- (
“Un 'hilotophonim vitnolum differentia est quanta inter as j| n *£rt'.ni,ut mox audies.
'Urn ,C ? Cca st Q| te,qua dicitur Salem armoniacum prius in Spiri S.tlü *r<- h 0c °' at 'lcm mutari oportere,lector cogitare non debet, quod mon/aet c 0[> C ° lv "tU"nSc cognito modo steti debeat,aut quod stic modus errone,t f 3r ^ nit ', ls lut rif.Lt quod ut quidam faciuntSal armoniacum cum deßtäattO, c, r n * '*t destillandum, qui aquam illam destillatam acidam per ( fj 0r ^P r o Spiritu Salis armoniaci habent,quae tamen mhilaimd m stUanaaciditas f.uinsecum paucis pulvisculis Salis armoniaci Post q,Uam destillationem totum Sal armoniacum mox in suo t S \ ct ^° V'd'erc sequitur dcasccndit, quodlibet enim vegetabile * 5 >dum spintum praebet cbm destillatur. a lin M 'am igneum uriuosum Sal, ex Sale tartari vc\
°e st C \ P t *P ar * u ' n ' > die Spiritus est > quem Philosophi b a ii S 0co deliderant , ille enim minima tantum pavs est U t V\ 0 a 'r' on ' : ' c ' • mn i° r autem pars in fundo manet , adeo
q Sa ' immerito Spiritus Salis armoniaci vocetur , quia Salii *r~ n!a c>. rr " n: ' 1 ' 0 tc ’’^' ex duabus partibus mi Spiritus Salis anno- mentae* c 1Ul ,'J 0nlbt . hnipcr Sc piatcipue majori parti convenit, m di- partes dt Sie, Vin ’JY’ 0 " P fll ' tp fit denominatio. ut experientia testatur, ‘voja. U'in 0l V“"■> Sa!ls armoniaci cum alcali miscetur *5c Salis V ■ cx '"■" lepicm lorones per fublimationcm alcendunt, vi- ..'■ ' - ■ ’ < <- - j —-...
) 'quatuor vcrolotones apudalcali infundo manent, 1 tunc n°* ' H " Salis atmoniacrhistc vigititi quatuor lotonibusvectrus con- ta 't quam illis septem lotonibus lublunatis. Hinc Lapientes
pnasOTtm

6o8
Di Mysterio
majorem partem in fundo reliquam letnpcrputarUt 1 spiritum volatilem ad luam intentionem destilla' 1 ^ 1 j roc quoque experientia docuit i videbam enim pr*"fj.Jiisi 11 rinoliim hac in parte nulli eile ului.ncc ullo modo > ^
spectum adduccre polle,quod desiderant Sapientes.
Postquam igitur in majori parte qua:livi, pro quod Ii post lalis uiinoli.quodapudalcali na separationem,prxdista illa major pars sorti igne dilp yi^.
Spiritui
Salu armo ritus & volatilis & duplex acquiratur,imo adeo voiai'"" ( » tu-ut du. per Balnei destillationem alcendat, qui etiam alia pl J j
pltx.
latilia efficere potest: Duplicem vero voco, quia “ u ^yyd 1 ^ noliim se ab illo separavit, ipse cum alcali le rui liis c ® , pjtj^ quonon nisi igne sorti (limo sejungi potest,quod b lC y(i’ ,< |J (i
alcali in destillatione Iccum rapit,propter intimam b* 1 fastam conjunctionem , adeo ut absque illo tra " i(1 .
queat. i i” ^'iS'
Hac ratione exsurgit duplex seu satiatus spiritus,j t , 1^, race Le corrosiva natura ex lalis alcali participationi ^ ci se ll | ((
‘stan
flati.
«cSi
^Ura
‘ts f, !, atk ‘aiitl *’a a T
S
■S
? U PI-
“ttr
k*"'
Vtfv
. Vj
»mu
'S
Me^
vit,ut alia corpora non aroplkis corrodere,ncc
nuare cupiat,quia quantum corrosiva: sii® natura: o[ ®
.. , , r f ' •. . :■ . j...,!rX *• .,1t 11
Spiritui p a |j s a | ca ii fruitionem fuit latiatus. Satu armo ntact eB
Hinc äupli^ ^u-^.
ßngulare
torrofi'iu.
’ iste spiritus valde volatilis mirabilem habet natur.' 111 ’ \ w fl
cadoepora alio mado quam extera corrosiva ..„t,
__„..„fi.,,, I,_l.„l_- /-nill >>IU
ria enim corrosiva hanc naturam habent, ut cum '■ ftip' ^ & corrosiviutis fuaafamcm metalla devorando £,<I y|fi
sicque metalla cum furia aggrediantur ,<oinmm u ‘ 1l |-|. ll ui> i:4 | ,i fccus adhxrcant: Hoc vero nostrum duplex c01 jam sit satiatum, metallum non eonodit.iicc b J b extera corrosiva apud metallum quxnqlcd tantum |u
lit,neque etiam a.bextrinlecoci adhxiet, nceopc'f ^ st sl1 t ,
ciso ut extera corrosiva.sitdpaul.itim in aliquot d |f 0| j c«? ({ perficit,in metalli interiora intrat, Lc id quod 111 ''’ tC v j St ' ' sI s in reconditu Sc quasi sigillo munitum est, extra v ?!‘pjntig' 3 ^® duplicis lux natur®, in qua metallum liquclci' 1 v
aqua. Quate da operum ut hivnc spiritum cX ' sing 1 * ,yii> as.ivec te deterreat laborum mulniud° - s ],ib° ^
iiuuiuu* , ijcc ic ucitiic.ii iduuium jmm“"" > h 1 *. Ali
nimadvcrlio.lcd finem considera qui loco dilh cu . tf r h“ 1 yj
... . - - X a, .-nvfstl c ‘ . i/ ti*
Soluti» tupnm
seem quodn la ' a r ,r ' Wac ° J>CM sl ,cdc * if
_Ja*n«gitur accipe summe volatilem mum lp .^.(ig' 1 '
- ■ '"-vitro m^ e |cdi
Cupri puri limaturx affunde,& multis diebus m , r - i_.„u,.rfinauH f " rat/r' ,
Spiritu Sa laro in lento calore digere,sic enim metallum P s b tu armi. k Ipintus tuus cx metallo graminis insta* vhid*
hiati.
)
‘hirj
l'er c
r >abi :
Vulo
(i
‘»m
'uIq
seoc
all,
qi
tüte
Ns;
qut
Wctl
»m«
Viol
to n
Ln,
lote
It'lQ
Htlj
*0'
Uir,

Ist ani sol .SUt p HURIS Philosoph. 609 ^''^sic J ,0nem C(,m rcctnt ' spiritu donec metallum tuum sic Msa«.^ Un '' t,inccoa S l ' la « & vitnolum vindistimum obti-.
. -•*—i....u„4 vitnolo coerulco.ita etiam ira- Dtffefh»*
' valde ulna-
•’ i
f £
'">ururn,i!inccoa»u>a,^ .....
hira*/ udsicut eoiore a vulgari vitnolo coeruleo,tta etiam ua- ..
t,, t !v, Vlrt U'c fua ab illo differt. Ccerulcutn enim valdb atm- T ‘‘' vttri*.
*tsse, ‘ nSratum ' !l0c vero Saschaii instar dulce, illud vehemen- ‘ 'V ^ a stdnl tV ° mitus ’' 10 ^ vcr ® naturam confortat, tommim conci- r ® '•
> öc infantulis exhiberi potest, in summa tanti, ail j» 8t 111 medicina virtutem ut nihil supra. Illud est lubstau- 8t t.-p. C 5 3 i , °^ : ^ U1 Ignitionem.boc vero instar cerae in igne fluit, b,tp' a ■ ^te simile est , 8c scindi potest tanquam gummi, nam d l |,,i ( . nilca ' ua anima totaliter extra verla est per hoc secretum her od X c ° rr °f lv um: ideoque etiam instar aromatis «ratum ha- tai, tt , !>rcm ' ihprimis vero II in ipiriru vini (in quo citissime to- VJ'W»,ur Se per aliquot dies digeritur, taceo nunc
y ^mus^uVes alias proprietates, hpp nunc quanta sit differentia inter vitriolü Philosopbo-
t|\ ln,cr illud quod communiter ex cupio paratur,qua: t.tuta
»wer album fc nigium: Si magna est e)us virtus in ,hlr ab\ Clna * Mcrila ,bon minor & non fatis laudanda atque ad- VsuttnMi . 1'tr ' ' s cm ' n chirurgia propter ballant icam ejus dulcedinem, dtc>n*.
Ils blik ^ m vu ' ncr, hus recentibus periculosis ulceribus Se insa- i< Vui,,. !’ S tumoribus tantam exserit virtutem , ut omnibus aliis jV'® us unguentis,balfamisi oleis,ctnplasttis pudore incutiat, itf Uinj f°st uc e mplastrum Se unguentum ribi praffciibamdequo-
l(1 . stilof' 11 '' 1 * 1 * potenriffima efficacia miraberis, & quaem peri-
t(" hto d S acc 'dcntibus lumino fobno tibi erunt. Emplastiumhoe EmfU-
S' '< * >r ' E l’ aratuv ' Accipe SulphuvAntimonii.ut te stipi a docui, firum’.
' 0 \. al l q a ' lr 'phialam,affunde ei oleum recens Uni,ad altitudinem
'sii seteoi' ”'8‘ lor um transveVfotum, 5 < oleum lini sanguineo tmge-
' ,iii ^alfam rt,cr ’ u iuc verus ballamus Sulphuris in chirurgia: Hunc p» thuest m ^ u lphuris funde in vas cupreum, fiejus libram -«nani dUt jj. ** a bdr et lithargyri) mimittffimc triti libram lemis,co- ; s ,it ‘ a dtvim ° Vc ^8' Mct notie« btbirgyrmm fuerit plane liquc- .0 »We ru ' st^ofaffo adde adipis alicuius, sive hominis,sive porci;
V bitjli d ’' Vel “myri,prout usus eius requirit, libram lemis, 8c vi- jitt ^nsist« c15 ' xcu pro lotoncstfcs, & tantum cerae quantum pro w* lias fu? tla at ‘ S icdtge in emplastrum quod propter nta
-d U n .„ S Vlru,tcs Emplastrum aureum vocati metetur.
' ^lor.bs j rf P'^P^tano h*c est. Accipe mellis bene despumati VnguintS;
,itt iri 0 i 1( ,, ««m de foliis plantaginis maioris i4lotoncs,Se vini' ^ ,ln Wentum C . Upl ° 4 .' 0t0ntS ‘ ^"stuelentedodec fiat iptssum
’ c ft Gliede , lln ' adll c crociopttmtbpttmc tuti,i.lotoncm.
„i l Ut,5c par* ™’ sc f Pf ne «°tum ut optime incorporeis’’ U / ^■’-stfin stlis casibus in quibus plnguta locum
VtL e ' Qjq habent* .

Sfiritm ynxA & Sntriott
6ro De Mysterio . ^tl^
habent) aliquid de balsamo sulphuris ei incorporas' 3 n ( ,
nt. Sihis duobus remediis recte praepararis secuud^^^
To 'atil c n,
usus sueris,magnam laudem & utilitatem apud ®g r ® s tibi comparabis,quod experientia te docebit.
Caput V. pf
CONTINVATIO £XP LIC ATlO$ l f
vitmlijkatime cttprt>& defiertteS#
armeniaci.
Q Uamvis omnia qua: ad praeparationem vitri*>J* jfl|' pertinent sufficienter descripserim , fieri t3I jp,j]iS v ’j, ( -
' Cc 'pro, co ' f alter,
q u
>tx
>°ni
J'b° Cp
n °Mu
^'virt
&>*Ha
Lectori res propolita partim obscura pattim impo|’ | }1 tur.quia duplicati Se satiati spiritus mentionem ‘ eCl ’ e) if,
Ä - -~'.L:IJ:. .—-l-n.-s..:. .AdcO Ut hT £ . ^
ctenus nihil auditum nec lectum fuit, ratio pro inventione inutili haberi poffit, aesi ^pt^^n sophorum,per quam Sal armoniacum pro solutione j lin t,' ^ tione metallorum & mineralium multis laudibus eXt f ^pli ciltS j( aliquam facerem . Se ipsorum sententiam alitet quam res fert. Ut igitur hanc suspicionem ' ”' f
a m- -"'.„K
«juum iciu i^uui ii.uu, luipuiviiiu’ •• - ^,1*' -
rem Lectori claram & manu quasi palpabilem r< ®“® e jt, , £
mysterii fundamentum nude Se simpliciter videre „ppa 11 {/ ram & totum de Sale armoniaco negotium i* a P ^ r £l
manifi*ftalv/v nrnrrlihtie ita itiram llt
'"ii
■ c s Cl Piu
>in<
u C * w levati >,te, Snt tl *s.au,
manifestabo,ut pedibus iu meam sententiam sit ritatem agniturus
spi' r sal
Si
diem «igiiiim ua. ypffl
Nemo ergo primum offendatur in eo, quod ^ in >.— ...»__ - __
Urir
tuum genus profero, aut novam eorum nomin* .^ (fi \
,t<
dium produco: Sal armoniacum enim per le c0 i [). t ji|jt a, ' ( [ji-
nihil aliud est quam spiritus duplicatus Se satiatus,nee^^ tnf ^
iiiiuiiuu cit^uiuu uu^jiiv cmia c\ luu*** , i f|v>' v
tes pro praeparatione 2e celeri apertione atque m- ^ isti
fx» v oci WH\ VI VUUI «SJ/VI l IUI II •»»*!**_ - QK *
lorum & mineralium habere postct.nili dup>l* cat fltj0 d
,,lif
av/iuiis s*. u..uvi.i..mit ttilUUC J.’VMICI, 11 U 1 uuf - Q t
spiritus esset,qui duplici potestate illud exequitur, M •
alicui corrosivo praestare est imposlibile. S.tl arn ’^ c hs |,li _ t. _.! j . _ rS •_ ir. h*ti» ec
. 1 >>'
>ca
tem saturatum Se duplicatum spiritum esse, h** 1 , j pi
d °" ,; ^ .
Si spiritum urinaeCqui proprie loqn ;neum est.rectificatus enim Se ab
uendo
omni p crs S I ‘l' inll ua I " **
te liberatus sal volatile & igneum est Se manet)
f‘ ,nt Ci in
flUO 0
(in 11
v,,^ ‘mvuuuj iai »uiutiii v\ i^ikuwi wcv» — x, ..m t| w
ctnjunäto ritum urina: vitriolo superfundis, tunc corrohv c0 ,pii s ^ trioloest.statim cum hoc igneo sale se conjung’ ^ jgn cl '',.1- metallicum cui antea inhabitavit desci it, & * 10 r t><^ rr ' iii'"’' prehendit,quia hoc sale magis delectatur quam |pit' lU A/ lico luo : Si igitur tale vitriolum cum f>e sil 1 j^jl*
impraegnatum u, retortam ponis Se igne urges, V
£ r 'hct
^,hc
'Kmh
5 b, p*
>lic
' c mh
'ofiv«
"Nem
. t a fen
«IiJVis
v °Uti
2 U °rt
Hfl
'Stior
sates
N»nf

f’i
i !
ii 1 ' 1
p
,w
rt'*'
t"”
'i
ni"’
<
,11 >
a" 1 '
><
jl"!
,,llf
V 1 '
/
$
Di"
$
. S«Lpttükis Philosoph. %i\
Ui i lle ** se tibi in conspectum dabit. quod nec vu
1? n «uti4spintus gustum ullum feret , propter umusque '■Procam in scie commissam actionem. Tali* commode saturatio vocatur .qua alterum ab altero tata ur,
1 , tcrum in altcto quiete reciproca fiuitur >Sc una > *
•ü quia duo suntcOnjunctadc virtus ut dicitur unita or i ■u ex ista vinute Unita profiuit magna illa virtus quam ‘
^moniacum habet m pt-epatatiOne corporum mctallico™«'- Qc ptwdictum sal duplicatum recte examinabis <3c gni a ist n alium quarti falis armeniaci gustum deprehendes, eandem»
„ Vlt ' untern in Medicina habebit,quam sal armoniacum vul- « S *Uere solet. .. . c
X..V Viic de spiritu vitrioli Sc Sale Urin® dicta sunt.eadem Sali , Ioniaco vulgari conveniunt .quod eandem originem hab s t,& indem fundatnero procedit, excepto eo quod loco vitrioli lal itipinnt.Je loco salis urinar, communem non (cparaiarn urinam r am.tzeres alias tale sal igneum 8c volatile ut urina est iule “"datmes, qu® res quamprimum adunantur, in se invicem o- P raiimr St agunt, 5c se invispm appi chcndunt > adeö ut u tau* mixtura igne urgetur,sal volatile ob volatile luam natuvarA i^ati cogatur,quod propter intimam quam cum sale Habet f n " c *'Onem solum ascendere nequit, quin spivunmlahsh-curst , uum rapi.it ; licque duo tanquam duplicatus Se latratus ipiri*
^1 spirituale,ascendant. . . rv . ■ v
r ,"u dubio es an res sic se habeat,accipe spiritum salis Sc etiam Salu ti*- ) , a ‘^'ne.de his duobus tantum misce . dOnec neutrum gustu dc monttn ? intndc, e possis t sed alium inteimedutm saporem gustu r.Mcx-prapnr*.
!**Aoc compositum co-.guta& sublima.Sc simile lal armonuM/* pi'?' habebis quale est illud quod vendibile prostat'. Huic elate a 'P^cr vulgare sal arrnOniacum nd aliud elfe quam spirituiu ^ ^ ICa ^Uiri & satiatum v«! potius lal spirituale. Et quia dupli«
- ''abet nat uram, ideo prae c arteris omnibus f.irmbus Sc eOr- ^ ' v ' sv .ulga r ibiisöt tuitis pv*eminerttiam habet, quia metalla c a P c t r rt u»!iac in parte nullum aliud sal ei (it simde.de quOstlo t c mhuius capitis demonstrationem addam, ut appareat qu. n- habest potestatem absconditum revelandi. Hinc Rasilius entinus tecte dc eo dicit; Salairttomacum nonest minimal ^ a . v ' s f'd reserandum metalla.hac enim de causa a 'veteribus avi atui comparatur ,quia tnictuvanr 5c colorem mineralium 5c •ts flR n ^ arn mcu borurn potest elevare cum agilibus suis pennis» lati ClC r Sma o'^c t eftadprxparanduni metalla pto transmu-
h Qt °J} e »pt®paratione enim nullum metallum transmutari
» HancBasilu docttmamcommcudatam tibi habe »quam ön ‘‘ne causa Hic allego.
a Licet
6 ii

6ll
Ohjtiho.
" - c ^
Licethsec demonstratio tesit convictura norr> crl J lssl t> ^ pl" r>t» Si lanati non immerito Sali armoniacocojiy^j de tauia hunc terminum'a rhenon inventum cC ’, lf substantia: rei in Sale armoniaco ipso extitistc nonusitätum'»nibilominusdenuö sic instabis:SiSa l a . t j| C ffi c dilplicatus 6c satiatus est spiritus,quaiecuprumjij j . non potest, & quare nccestc est ut ex Sale arm 0 *’ 1 r; alitis spiritus dupheatus ronficiptur, Scdiesp 00 £) . Je rei causam unica messe, spiritu iri,(eu potius Sal utU1 * j^li* |js, armoniacum ccisiilif.qttod Sal uruite seinpei natu^. net,nec in verum spiritum redigi potest,unde fit ut > jiab?' ( |c< vmioli,8t aliacorioliva nu» \ rrarhlpiritus natur* 1 j a |is
.. '- for Ti
informa spiritus,ted pro ratione lu® naturae in t01 | 1 ‘'j [I S a , ||, f : vet,& per luam naturam Salinam,illos spiritus ct 'ji [ t 1 ixt ll | ll mä transmutet,quamditi cum talibus spiritihu' cl ^ a y j v° •
—.quamditi cum talibusspiritibui c, ^ a |i
autem'Philosophus noster Se cum illo ParaceU * 18 ^ t j|js
Sstriem cuprum non in volatilis Salis viridis, sed spiritu 8 / 8
stridit Wformatransire debere,ut Philosophus dcLith> al) c ‘ I Lrii iltU ,>ilti' . -. ■ ■ *
iatilit cw- quod debeat este cupri liqnaincn^platilc,8e m fn. quod spiritus viridis debeat este insignirer vo l at ' 1 ’
'hem ut corpus cupri refte praeparetur ad da» 1 j n stia'm. Haec est causa cur cuprum sic dilacerari nan ili ,,, pulvisculos subtilis spiritus instar redigi opoite/^'^yis fieret,anima ejus acquiri non poslct.ut exprest' 8 pie s ß l ‘ l nß , !_
r»Unc in ls»rn isim «Mt-'ii-n litlitn fi ^ . i „1}*^
haberg tgnts Veneris mji cum plendis*
tcrporistjue Mereurnt/u tpptu Sal armoniacum estictrq non potest,qtiamv' 8
Sal armoniacum orneere; non potelr,quam'” ^eu ^ vulgare,aut cuprum limatu seu ustum nuilto t,eS .(i-at 15 ,
cr> c
tur.quia tantummodo siccum Sal, non autem P» a d at ,(ir
tui idiiuiiumuuu iivvuiii oui > uvw ... r C* 1 * 7
niie faciens Iphitus,qui incomparabiliter liibtiU" | a til‘
dum^enptrahdum, tk (piritualifandum ^ ua ^ uP |ica ra
-- ,—r"” --- '. ^unllt 4 **
^Quamvis autein Sal armoniacum, talis a rj 0ll cm . substantia non (it,qua; pbtestatem habeat * nfr , -i r cr1<r , s Aaii r ‘- n deducendi. &CUD.U m 1 «V'
phorii in tffectum deducendi, & cupri
& volatilem spiritu reducendiuiihiloinihus n* 1 ^ g a l estn
Salis
vnua armOnf.lCl,l|U^u * I ■ V | j ■. |f(J l 1 *'' !
pbis occationem prabuit, alio quidem alian 1 ^,
quod vere duplicatum Ip’ 8 * 81 ! 8 ^J tam^Jr
fundamento in quo i'al armoniacum conbstU'^ ^ sc
lern latinaram duplicatam (ubdantiain in vcr * 1 '" 1 ,; t (i lt ,.
1 ' ' volans ; sa l f.J
i a' [
di.quse sempet volatilis & summe )D- ,- , |[t .
Hunc scopum obtinuerunt dum partes, l ’ x 5 j »>'
tum tanqunhi duplicäta substantia eqnstan ^ ^ ‘ ‘ ,- (i a
i tanquaft dupl sideraVcrunt: Invcnttimt enim ut supra
i"
>'Zn
«eupr
M ut
S^ru at( ? u,r n in ^rens Hoc »,riti* c ^>dcre a
•Ha«
St»
‘Mileti,
Ut«...
2 , ‘0. . ,tUt at, ?Ni< §?»«ur p';itu s
■nio
jf
piius in loco jam citato de lithiasi .£.5.testatur^ ^ ( leß ,llt / st^
J^ili:
^'Utf!
Mal
>tos
Srel
f'tatu,
f os v
'Vl,
NW
0t t! 1C
^'catu
P'öba,
fnctat
^c,
* Q dun
^'CVf
«stnax
v ?.cu r
V,r tut,
Perva,
*>»sso.
Ad
“Ullu,

sä : ^ ! n<
- : 4 1
i
y
i
V'
i
I,I ’ Hu *» s Philosoph. 61; * Cr nig nf 'S^fa öc corrosiva l^bstanna conltare, quoniam au- *d c Up * " ,"ä in Cius Natura vci um spiritum 11011 esse . nee 'V'utile '|r^' rlUlm volatilem pro lua intentione adduccn. 8 «rii nt j ÜC an ' m advcrtertmt,locof')us taleSal igneuniele-i <1Ü5 hw • POstini staft.K ..e ^>iririrc iim- IHIII -
nun.
HU
llf'
y
i!<
y
'K
1^
oft.
y
:<
y
,]l/
y
4
:>
<<
^untquodpoftiuidestiß.'tiontm verus p ^ n0 ii vu m ei
? üa m in forma falls ascenderet , multo m». , uIj(41
*rensm formam iicct salis(utlakunnx J t y
Hocutin-nloloplumvcmrcnt, proprietatem oc V*
, t 'n*conGdevarunt,quod esus natum eilet cortosivp #*'
^erc aut saturare. Ex hac enim vuitite tnc • - ^„„editur.
Juodam dissoluta praecipitat, quia avtde covri » p_ t quia
piatur 6c corrosum inetattumluccumboe foc ■ .
imo maiorem v mutem ir rgnets 7 J uvn i n ptrt-
P^’ al?alil tuk ufv " a ? W ,UdiCaU ' I ' t, lit'«TaUs murac cort olivum
S 5 *Uone Salis armoniaci > ignea qua uas . , corrosivum
' a >„ta quoque pro ipsorum d“pU catum
Z^end?te.L«W* duoVas tcttium.v ^t^p^^^
sal.Sc consequenter mediante d..ltdU f or .
|!l Uüi duplicatus oriri deberet. Alcalia qt st fall*
. 'mo fecundum artem destillaverunt . maxima*
^tvkts.fed vero subulis 8c penetrauns m Mcdicma ^'utt s habentis spiritus instat ascendere depvchei f a Aum ut
^'S.ala^mooiacum cum alcalibus miscuerunt,un . „ aU .
ottosivum alcalium consortio potius quam« 1 m Tfu-
? n * relicto sa\e urinae sali alcal» se associant, fkq". nec CO r- ■ "tatum 6c satiatum sa\ constituerit,quod nec laus uodicrnO
f Psvi,sedcx utroque mixtum saporem babct.quo 4 "W die expciientia testatur. a- i-einne
r Quoniam crabtamCortosivum quäm Alcaliame ' ® »,
Vim vetum spiritum sedestillan patiuntur , mcVitabiUtctoc
^tessanb sequitur nil aliud ex hoc duplici sale quam veru c*tr°fi' vi
statum % sayatvim spiritum destillavi posse. Experientia co n- ^ köbatumcnim est, summe volatilem spiritum inde er *X • % u lg*rrh luctatem p tae dictam habentem, prae omnibus a us dtfsetetr
*J U * cum furia quadam 8c strepitu magno metalla j ,4.
'vdunt.Sc externe ipsis adhaerendo domicilium in illis <mx- \x ^ lc veri, spiritus duplicatus ,am in se ipso lanatus,cum duplicem
^wimamvittutemhaheat.plane aliter quam vulsatiacor oh-
v ».corpora metallica solvit,quia per duplicem & volatilem suam ''nutem usq-, ad meditullium centri cupislibct metaWoru atomi ^'.vadit.Lc omnem virtute colorem tincturam & potentia intus 4 “konditä 6c quasi mortua extra vemt, vivificat ötactivata •
^dlianc elucidationem forte dicer; Civmin sale annon '"ulurtt aliud cowosivum icperiatuv quam spiritus falis,nu"^^

C»4
v--r _ UE MYSTERIO
fofficeret fi primo spiritus falis destillaretur,isqwc 3 * f jungeretur, hocq; modo duplex spiritus volatilis nc^ ' ( jH
obiectiqef m hoc reflonsum hiK.- »u;u.s—*-^z„c>a
--, mono duplex Ipititus volatilis
ebirctiqtcm hoc responsum habe: Philosophos n0 " sed de necessitate falis armoniaci usum retinere op 01 - S t$' eorrosivst in (a'- --' - B
- ■ > ’ ,u,,omaci lllm " retinere opo»;
ou drmnVT sa ^. at “ 0n ««o rationepnm*su*orig' quidem oritur,fcd
.— ...„.oiiuco ratione primae fu*
quidem oritur,sed propter perpellam cum igneo pcm.in qua unum in ahetum agit , 8c in natura mutant, aliam &■ nmli»- n - '
sa!%>
se
^—..,...v|u<.uuuniinaircrum agit,& in natura h’ 3 ^ mutant,aliam & multo prajstantiorcm naturam st 1 ’ 3 . j a -n 1 ' jiebat nactumest: Sic igitru apparet Philosophos <um retinere inque illo corrdsivum suum quxvere o| ^
Fateor, postquam fundamentum & radicem ^ Cognoscere didici,me qnoq; ad hasce cognatione» 1 ntum sali* hic adhiberi poste St rem tentaste: Sto * af" 10 si
Aus minime relpodit,talem enim spiritu qualis ck 3 „piv 3 ^ <o habetur non sum adeptus. Unde cognovi cur > 3 ^ q' 10 ,jp' femper a sapientibus tanti fuerit xstinoatum.prastcrst -^sf c
corrosivum ner si-via——«•- 1<1£ * tf-' a
, -- r ..v.ii.unvanmucrit*ltuDatiim,pr*tcrq"
corrosivum perse videre gustare ejusq; virtutem ,n st ■vi,an vitklicet.pcr se solum majori virtute spiritus falis communis. In quem finem mulr»m a p <t u multos decipientes processus in destillatione ^
qu, s,)Jc qui fa) arnumiacum • '~ ,r
,_ r .y„uuj m Qcnmationei“ 1 ''‘^|||an |1( .
quos die qui sal armoniacum farinxmiscendum- ^ hoc modo desideratum corrosivum acquirendm» . f ( b' c f (( p' tetnmus est, de qua ineptia cum supra dictum ^ p'° fl '' p( ii ( ' non addo. Cura igitur hoc corrosivum ex m**» ■ n <i° P cibus processuum libris similibus scriptis c0f,lc f)P i ic cllt! l ) i? rim,summo studio rerum naturalium invcst>g 3t ‘ do ipse inveni: Quod ratione fu» simplsc»*! 3 * 1 ^ ( j|i»f‘U < ' venire potuissennli simplicitati Natur» tatst» ' ^,iist
ambages colentibus scriptoribus,cx quibus p<st u . fll
. tum vero erroris hauritur, nonobsecundass*' 0 * ,,i
9*li* vrt- u t - - ' |tp-"
lll s ’
Cll"
'A.
- — -..v.vii-uiiiur,nonoti(ecundast f,,i: | n h<
rfm Ut igitur prxdictum corrosivum acquiramus’ 5 jt r ^
** separ*- mento ejus laborandum est, ut sal igneus urin* P’ - a n ll|t !)gii |! *toa.(orr»- alias impossibile est spiritum acidum impcrraf f >ss j a li* 3 ^d /‘■ve. habitatione (ibi invicem devinciuntur. H»e 'P. ^
quidem fieri potest, si sali armoniaco . jj s , q* 1 »“ ^ ^
exiguum enii* ignis calorem mox totaliter ad propositum nostrum non facit, hoc enim i0 \
aleati miscetur & saturatur, a quo simp)sc ,t<:r g C o> r >j ii sua separati ncquir.sedsi secundumartem>§ ne go
lern ascali fecum rapit, nec simplex est in ^ ^rofb"" ' t t&' fit quia alcali etiam salinam habet naturam ut rn uU u ' S ’ tJ tt (3 ' fanta est illorum unio.tantusquc ipsorum amoi>n> F
pol sibilis sit ipsorü separatio, pwp>ern!>rur» , *j]prn**l* p Qs a '
A utriufque naturam salinam, unde vineum»*
indistoluWccst.
J
» ^L c Slui
‘"‘gne
p' »abi
"quid Un «m f^ftiaa *!°f i in
poccb
his Si «te
‘qua
* u ml,
hl *cin
"«turi
"Mc,
ti t>ne
"*« r,
quid,
«*sfa Q, «uo, r- fii
^ätlo
V0i|
*um
«Un
put
mu,
Part
iuuj
bis
Vat
tu&
K
do,
do!
qu
eo
tUi
tif
m

6ls
Sulphuris P h j l o s o p h. sulj*<**
10.0 > 1 .» «<«' ;:™
j l 8 r ' c 'ictinrntm,corrosivum rennend i .h-.M"*ftant diver-#«<.
surdem habemur, quotum tamen unum ‘ intero-
" 11,ln "»mplus de corrosivo retinet c l u f m s u a ’id us me- <tiaament praftat hamatites,per quemhic sp t ,k a niea te *“•
jOrtmodo& innujon quantitate acquiritur,ut misce-
~°cebit -. Si cmm Sal armooiacum cum hxmttate a:t,j.
“> S & destillabis ,bona pars ignei urinosi spurn» m° P „ v<>
“''luantum ejus fuerit iolutiim, tantum quoque de ,
cumhaematitt in vase manente se conjunxit-. Sivetoig hl «m augetur,pars Salis arroonisci in sua pristina 6c manau *' 1 U'ta ascendit,quia vero duplicem habet potestatem, ideo
tl 'islimamvi«utemscu flores hamatitis fecum in altum evextt.
Un ie mali aurei habet colorem asptäu amabiWm.Fintta deiWla- ,l °nt redige sublimatum tuum in subtilem pulverem, ve tn_optl- rectificatum vini spiritum conjice, ibique relinque on porro faciendum lit dicam. Spiritum igneum deitilUtum
Sd eosdem usus ad quos vulgatis spiritus salis armoniaci uv»
: ‘ u s facit adhibete poteris,quia inter hos nulla est dinercntia.
' Quantum ad Spiritum acidum attinet,ille infra in capite mot- f _ ^
J 'Uo tibi quaerendus erit, in quo hoc corrosivum tam tenaciter r 5t firmiter insinuatum 5c inclusum latet ,ut si fortissimo igni eas» ^ t' boc caput mortuum exponeres,8c quam fleti potest per deftil - tu0 ? t' lationem urgeres,tamen ne guttulam quidem de hoc corrosi- renat"' f Vo impetrares , Si vero caput mortuum convenienter purga-
j! tum fuerit, desideratum hoc corrosivum facile sequetur, Se ex
} Mena quoque destillari poterit. Quare ut illud obtineas, <*-
put mortuum minutim contunde, 8t quamprimum in opti- It roum Spiritum Vini injice, qui omne corrosivum Sc minimas * xfr iis partes hxmatitis.quas corrosivum invasit 6c fe cum illis con- corroj ^
id' junxit, in fe recipit, quem confestim colore aureo tingi vide-
p ( bis, quo desido alium Spiritum Vini affunde , ut denuo lol- ? * ff ( , 'at 8tc. quod toties repetendum tibi erit donec oullus Spinnt 11 'us Vini amplius tingatur, jam Spiritum istum in »alneo
M. abstrahe, & abstractione facta in aknrbici olla Sal grati o- ( i»(* doris balsamicum aromaeum , & crocum maxima exparte rc- . s>' dolens invenies, quod retorta vittea loricat* impone, illa;
que in furnum venti collocata, lento igne destilla, St ilhco ^ corrosivum quod kn Sale armoniaco fuit transibit, continua ist 1 ' tuum ignem donec nulla gutta amplius destillent > tunc tor- ^
( <f< tisica ignem paulatim , St pulcherrimi flores tanquam P •
,i>^ •'t* leves Se rubro aureo aliisquc coloribus vatiis .
isf»'

Ihres
Hsmttf
tit.
616
De Mys^eriq
ni($.
- — - - » * • *? 4| in A\* VA # ...
& aspectu delectabiles apparebunt. Vidc tarnen ne»?f „ vs -—- ■ M--.il.. ■■ ' Null» <*/
yimnim properes, 6c nimiurn ignem excitcs. i>»>>° ■ erl s,' 1- lentiahic locum habet,sienim immaturo tempore il| jU ha,«R r u«V«tt..-::.. j-sl:»-.: « —si** e ^
H>1 efficies aut assequeris. Finita dekillapone. flu '' sS g[I pf tort* suspensos cum cotrosivo tuo allue 8c elue, ut'» colligatur,6c in retortam vitream ponr.&corrohvu 1 " ‘ j, # abstrahe ut omnes flores in fundo maneant, spiritus S jl/ falis armoniaci acidus desideratus in reciniente c! *v<>
ctarus & albus,qui magnarum est virtutum 6c tanto v
^ _ _-_ /!_ * / I . _ »Visi
LUltU*’
V ... r 'K -V% « -J.j5
efficacia! lupra communem spiritum (alis, quanto m 33 :.,ä‘
.|UoJf'' |ä si,
E ____ w ^«vi wm uvcflUlttu u* ,v ' slejjli
Horum peigituspiiitumvini.inqvtemsal armoniacum cur» U*matitts relS , elevatum conjecisti, llloquc defuso alium astun ' ß eu mediet- p,es donec nonamnliiisrnl«i>M»-- 's..--;» n«t«»o
d<i" c
f» mediet »* Uttlt
uu.
. - - '-» —VUMW UVIUIt/illllllll iit*“*- , .[fll'
ttes donec nonampliuscoloretur; Tuncin Balneo t*- 0 #
..„[.iiuscuiuvctur; Lunem vaincv ' p
<- spiritum vini abstrahe (NB. Non enim ex cineribus jjijjpi 1^,
buloalembicumtranflt.de qtiocogita)6c in fundo o» <rtlie js» n .; : -> ■ - e . 1 •
9dot ttr
J ttr c,n
j^ir
'.»de!
au
ö £
borisvir est respectu juvenis octodecim annorum >css° jjiiT' penentianuddiscerc & ex eo experiri poteris, ob st^^iii 3 ^ Philoffiphi in praeparatione duplicati liri spiritus Co ’ t0 . ^
Iis armoniacis voluerint retinere 6c spiritui salis p r *' cr *'^ c liJs 1 ^ Etsi intentio mea non sit,aliud quiddam quam st 110 ' jjjc' 1 ' L dat enem meam hactenus ex fundamento tiactataw medium adferre,intermittere tamen non possum , ss" § a le 3 ameoruunqui u\ declaratione excellentiae cortoliv' 1 moniacoin lucem prodierunt, maximam utilitate»' ^ A cC ' ut preciosithesauri instaraegrorum necessitati i» ,crv ^' , l bu 5 ^
cherrimi coloris sal habebis, ut alpectu ejus satiari » cC l j sortiffim i odoris mstar croci,hoc cum ctetcris floribus
bis. ntc$ e< ° stt ’'
Nota sub finem istius solutionis guttulae flavo, p a * lf ,asnr*efdrnhh...o««..JJ—
°st«
festa:
Ut
Pofl
tut.
pttci,
C6c
S^cun
>tcs,
>ti
>Kct
C
ifist
n uu
*>■
"di.
tapi
Ute
—.—.» »iiii.li uuu.iwc cum caetcrisnoi“^-" ' t ei p ‘‘
ficatione aut abstractione spiritus cotrosivi >n ' cr ° ! ferunt junge,misce illos benb, Si in cellam pO» cut & liquorem pukcrnmum selectislimum aurum s»P cr bebis. -tv"''
quas praecedentibus non addere sed separarim co»>8 3 iiq» 4 } bus medendis adhibere debes. Priccdentem a»tc ^ nt jisi 3 ’ separarim collectum custodi diligenter, est enim e>:c ' irI11 oU''' f j, & magni usus medicina, inprimis si cum gum» 31 ‘ , ple 3 in pillulas redigatur, in hydrope, quartana, sc°”' ( 13
tidc, renum calculo, colica, obstructione n ^ en 'fljs, cholia hypochondriaca , affectibus ventriculi ya jj ( jna tis aliis gravibus morbis. Habet etiam h*c 10 t>»^,
«nodynam somniferam propter suam aureo c3< ?p cff fl,» 3 ^ tam. & fragraptem odorem aromaticum- r 1 Lei» 01 ’^ A» am falis armoniaci virtutem, quam habet ,n ‘ tu pi 0 m £iuutiw»e metallot um. Quis credcrtt tam 5 sCf '
‘ ,5 hetl
iit Alil
"iv
•'filii
"'Odo
""tus
tat
usa
. Ho.
lll vcr|.
? "8
llI °s p, >d,
"en
^"tiu

?C i v» !
.>
0 f( '
i' 0,
al».
9<Joi
rt mi n
»hld.huri 5 Pbiioso^h
m
^ Uro & aspcrocorporc hacmatitis absconditum tUt *t in.v • ' lt "’ Cmjcum >6 nobts manifestaret. Quatiite igi- ’.Ne ! aus absconditae virtutes naturae manifestentur, de
64 8 'Oüa redeat ad Deum creatorem nostrum.
üx Caput VI,
ST IllATlONE DVLCIS VITRIOL^ CU ^ ri m ^ nttum viridtm,
Uii
t* ws * ^ t iti ivi v
^ Pttciofy’ lt ) vc ^ , g at0rc s veritatis omnem lapidem moverunt
&
irt
>
,at'
jlH»
<P
D>‘
t»
t rt [!>•
*
d»‘
af'
uri
h»'
a'*,
n-
:ii>
»->
'A
&
n*
,1'
d>
j-
i'
*
itllai an \” W>ris quos Philosophi nobis reliquerunt, matu- :i Po(f' m • ’ st"od ex vitriolo 8 c cupro, spiritus viridis pi*p*-
'Psecios * lnvc st 1 g alor cs veritatis omnem lapidem moverunt ttttt 6 c n Ut ^ ^ Ulllc ^i"ritum viridem assequerentur, & in ejus VÜ- ^et.n mia £ au dercnt. Quopiam autem videbant» quod si 0 u t«s , 1 UC j mQ ^ OV ' tno ' urn stistd\and° tractarent, ciptisvota tiita ^f Qn dnrnt, in eas cogitationes devenerunt, quod vete- ' crl P ta de communi modo distillandi intelligi aut^ ^'tenr. sed per lingularem quendani 6 c subtilem modum. N*” 80 *™ nrcognitam haue viriditatein acquiri oportere ftat ur-unnt, ideoqu« quomodo scopum snum attingere pos- n Wn l,lms Saneris modos deliberaverunt. Intct quos quidam '! U ' Ut Vlu dnatcmadipiscerentur, (ubtibilimum vitrioh ” «tua“® iu P' c vegetabilia quaedam tchies destillarunt, donec i t». ‘ikxeohobjtio, viriditatem herbarum ftcumin vas recipi-
1 .x„.w,.«,-....'.,vmöitatemneibarumtecumm vas recipi- p etrAr >dt- ^ripmt.sicguc ex vegetabilibus commodato quali lumptavi- \
Ute contenti fuerunt. Hic spiriurs tantas habuit vites quan-
. .IV viv-..».-“' * «->•-* uin< * uv rjJH nuo LUlltUO »
,s httbae coniuncta; s ubmiiustrate potuerunt.
^ ^lii tjhlctvantes quod viriditas vittioli descendere non vellet.
pet descensum destillarunt, & cum plausu se rei veritatem
tftv tuiffcredtdetunt, cum tamen pars vitripli in hoc destillandr
’ t '? dt >de.rdav> unde hnmiditas necessario vividis fit , quodvo- n "ri*s vehem ns per putantium eiusmodi ipiruum vitnoii cxci- abun* tt statur, quod videlicet gtolVum corpoiak- vuno. p adhuc in.it, quia vittioli proprium est 5 c manet,vc t ,
- Hos secuti sunt alii, qui agnoscentes hunc per descensum seu llv, erhot\cm distillandi modum , mmvseste gtoffum, aliquid cx- 'V-anmt, quod lingulatis alicuius Philosophie* destillatioms , l «guluis cuiusdam rari vitrioh speciem pi« te ferebat, dicciv •philosophis nec vitriolum vulgare nec cuprum usuitmllc, e os propr tum suum vittrolum hactenus incognitum ulutpas » .
al'od ex omnium metallorum femine procreastent Hpcque ^ r , tun Ai tl ' genus quoddam lapidum rotundorum in pingurterra !• (ri$ s lC j a Vatium ctfe , Se tanquaw singularem vitrioli occulti mater >>
Qc, j tu, B u ‘
it

L>8 De Mysterio
singulari Sc occulto modo distillandumeslr, gari modo, sed postquam hoc semen ex sufficienti aere hausta imprajgnatum erat ut inaqua liquescere F
fit comparatum St exortum succum viridem mctal^^of
»rationem ä sua corporalitate purgaverunt,
tionem pro destillatione philosophica explicarunt,
Ium dictioni in sua significatione vim fecerunt» ve J nC t^J/
semetipsi» inventam materiam primam aut lernen (quod proprio suo nomine pytites vocatur Sc re ip' a c c i)'
- r -- r --pytitesv- . t( ,. |
strat) pro matrice vitrioli philosophorum venditam 11 Jj„seP
:tp'
F.
,bil fll V
menexperientia testetur, tale pmammin vitriolum P'. (t ci v. ( , rum illam qualitatem & proprietatem nullo modo n ^ ^ verum vitriolum sapientum est prasditum, non (i
nec somnum tanquam domicilium veri anodyni P*V conciliat. Sed hoc fictitium Vitriolum l’hilo^F^iti grolsum, violentum, amarum, horribile aesi v ' vulgare, quale etiam rc ipsa est, quia similem oi>A" commune, videlicet ex pyrite; Hinc apparet quod ‘l ^ filF |j, vitriolum Philosophicum talis etiam est ejus den 1 ' , et b0 s, !!ifil' scilicet, quae est nuda inanis inventio & perversio ' (jli 1 j { , pientum. Haec perversa destillatio Philosophica fi 1 ”
»ratio dicta} majorem viriditatem exhibet quam »* ’ t j| t) scensum fit: Hic enim non totum vitriolumtran' , V e f c eJ’ (l,! ^jt*
sed tantum exigua particula’. In illa vero qu*p c ‘ „jjritf
- - -fing ^
omne per fihrum transit, nihilominus pro vero viridi Philosophico proclamatur. L a bc nfll '
Alii fuerunt, qui inter errantes pro melioribus ^
vocabuli destillationis significatione retinuerunt»
_ . , stillationem quaesiverunt.Sed quia nulla via talem s m
Vttrto/iCf vitriolo obtinere potuerunt, conjecturabant Ph'ou ast ^ fi e ' tfitrt de- tr j 0 | um aliquid addidistc, quod nobis reiicmsicur^^ se|>^
UIUIUI» dUtjUlUdUUUIIUl , UUUU IHJUid rcilb“”' , •
■P , l4t,9 V t Iu Sc nitrsi ex duabus diversis retortis celeri ckeiran^tii
+*" m lr ,m chanicainunum vas recipiens pepulerunt,qua ° c _ c ‘ lin t, u'
fetum.
Vi!"
P
spiritus mutuas operationes in fe invicem exercue ^
eru"^
♦•'V
liquor seu spiritus inde prodierit quoad colorem^ e* ^ hi postremi quoque comenti fuerunt. Hic rn 0 p lI f c ep omnes optimus est,non quidem propter suam . g
' " ■** * jflUtU« . ;rf]J
14 .
item, qua; tantum reflexio est, ex actione m “ 1 ^ c j a li s m orta, & quasi extrinsecus inductus color > U P^ Hu? '< ter horum duorü spirituum conjunctionem» * r j t ut»F*,^ !>"' lubtili penetrantcSc attenuante virtute praedin* j„s
celeris efficaci* est, & in Epilepsia non conte "Laut ^ V* dem suam beni meretur. Nce est fluod
!&
“itriut,
«| ,C1U
«loco
J» est ? lc 'nd hUitd
L
' lt «i<
'°nst ;
-Viis
’etr»
pi
^«ui
«ttise
*>Uvd
flatu,
<1
Jfl«m
'pirii
Piflh
Pl
tflo:
»tlh;
tup,
»npl
«Ktv
evin
tza«
lio.
Ver
fcd
s«
de
»ili
»ii
tir
t*

.(♦i
w j '^ u piuuus Philosoph. <frs
^or rtt '^ t! .^mram(cit.amiUi cotwig.it cnmabboc spiritu Hc ni(, 0 ‘ K l u;> sonis esset,quia aqua tonis etiam ex viti iolo.
om,\r„mln n oe aliter fieres habet,quia nec mi-
aqua foriis cflct,quia aqua >»—- • ;
0 j ' l0 «ompouitui. Nam longe aliter tc resbabe ’ l t a m quidem de virtute vitrioli in aquam . cum
,u' c ' uia omnis eius virtus S- additas,quampi 'mu, s - tui . Amor *«*•
. 'onjungitm & incalescit, i nitro compedibus m (tr N/tr g
.'°''sttino',tuv,prr amorem singularem qui intet ista g t3 V Nitrit-
c ss de quo plura dici & foliae probari possent, ni > P P... ^ { um _ «'«■tdibrev--- '•- *rU Hoc dico quod »mpolltM«
%
%
4'
Ä,
fit üre V'tas me nunc impediret. ™u».. ,
» k c Vl,r io!o aliquid in vas recipiens transeat, quia in mo- Qtio°^ UO ^ itrlIm cura ipso incalescit natura vitrioli mutatur, aurcni summi volatilis spiritus istius splendentis viri» ,Q n(\ SeX Vfl ' S satubvs essentialibus 8c spiritibus vitrioli 6c Nitri 'deoque prot tus altam naturam habet quam aqua fortis, h tHp t ' ll ' ,um spititus simplex acidus est > nec propterea etiam ab- t {)ll tr 'dus, quod dictu nunc necessarium reliquum vei o ad aliud Pus differendum putavi- Taceo nunc alios labores im agi, teuf* ^ftülationis viriditatis, quia nimis longum omnes rc- q ' Hi &cxtcti errores omnes hac occatione orti sunt,
hat 0 Cfu,:uo ribus veritatis fundamentum duplicatorum & fa- lnl° U ' m P?"'""'m incognitum erat, tine quo cuptnm nunquam , 'ttn Uan ' Cn volatile transire vel destillari potest, quod funda fu' tv ' m fbactenus cognitum fuisset, jam dudum etiam verus ti ..! tus viridis innotuisset, de quo in duobus praecedentibus <a- fatis dictum fuit.
. . '"plex boc corrosivum igitur, cupro ,postquam illud in vt- 'jdum dulce convertit , non abexttiisseeo ut alia cor i oliva 1 ' ’ *» — einsäest . cur extera cotroftva
ettic , non abcxtnmcco w «<•*•--
»dltast« ;U ' X ' sola 6t unica causa est , curcxtcca couottva *„ Co r-
tu P r unr non transire laciunt, ne« possunt, videlicet quia centrum rt ß^ etn fu Pss non attingunt, (cd tantum ut famelici & voraces (pii itqs , rU mnoH 'XWintcciis invadunt Se ei solummodo adhxrent, unde fit ut ,angunt igne sorti urgeatur domicilium suum rursus deserere co- )n temum,
% temanente cupro io pristino tuo statu, quod per fu- DuphcMt 'Unem stavim in corpus iterum reduci potest. Cotroiivum ce rtofifot duplicatum metallum non totvodit, nec futiosi invadit, pfoprietM *qulto minii« ab extrinstco er adlrxret, ut jam sxpius dictum, vd penitsts remollit & ad interiora usque penetrat, uniendo * 'ars constanter cum cupto, ut illud » cum igne urgetur,
“''eteve non possit, fcd quia est spititus corrosivus & vola- tlls , ideoque etiam cuprum tanquam volatilis volans spiri- *"s cum illo in destillatione transire cogitur , adeo ut t\e Un icutn quidem granum de metallo remaneat. Nam »
* X| 3 U * eius quantitas in parvum ugillum fusorium impomtut*
ist

{?iq. De Mysterio.
& per aliquot horas in forti ignitione relinquitur fumum abiens avolat» ut ne mininuim, quidem vc ^ l ^,n triplo supersit, cum vera in retorta esi inclusum no» ^ >>. VP recipiens transit, quam est tigillo aperto avolat, d 1 ! 1 ’ ^c^, ejus est conditio,& fortiori igne eget,Se pluries repe t: dationem ex perivi opus habet, ut in loco citato Ph.ilQ* lier ait; Per repetitae cobobationes tnßgnttcr Ctel* / t cn 1 f f , priusquam totumascendat, ad qnemfi'' cri1 - 0 pi 's labore Se patientia Se prudentia opu$ est , ^ lll as iif £ , nullus conceditur locus, neque coactioni. Ad natur hic est attendendum, qupmodo videlicet adm;pist rarl ut in his opcrationihusTuum cuique tribuatur, & tutam procedatur, quod pcv experientiam ex natura ^ i um quas pra: manu habes tibi discendum erit > ^^5' ^i>» infleuctio quam quis hac in re suppeditare posset cc '’ > ^ c ßü s>c quam Naturae schola nobis est froquentenda, Se in" b ca mine utendum circa illa subjecta quae a nobis tractun pi
dictio vero diyina in filiali simplicitate 5c humilitate a
coelesti exoranda. ,ocf eC ° v
Qu* hactenus de cupro dicta fuerunt, illa auro d' , i 0 <<0 veniunt, quod postquam in dupljeatum St satiatum ta rrd^ a '
sivurp imppsitum fuit, absqup omni ebullitione in 1 ° r0 (ivO Auri folii- glacies in aqua dissolvitur. Et quia aurum ab hoc cO^ ^ ili » tft. que ad, interiores suas partes remollitur, ideo aur ?* t ibu s p mediante multiplici cohobatione, pulcherrimis c ° tum in destillatione libenter transit. Spiritus enim »uti anima, per potentistimum hoccottosivum io f ,n . (nlc 1 '“ 0 . lore suo summe exaltatur, dum in multo cxce!le nt, ° transit, quam est splendor auri naturalis,unde cum P u - s jr>e r * $c splendore solis super horizontem nostrum ascend c jjj P r ^_ potest comparari: Quia autem ista operatio, tan»r nguin e ° [e paratio Sc dispositio quasdam est auri St cupri, ad < a "» jdcod Aurisolu- brumTuccum ipsorum iit mox dicetur acquirendus’ j{ cä titncerpm ,nrum uti etiam cuprum facilimo labotc iterum lsl rtduätt. ci potest.
Natur* se hola.
DE
Caput VII.
SEPARATIONE C ORKOSlV 1 cati a cupro volatilifato ,
vVf ll ‘
virid JÄ’
Q Uamvis cuprü.ut mpdp dictu fuit, in sp ir *| tal ..
forma in vas recipiens transierit. none“ u; ,.-
putetcuprü,quiaad{pintualitatesuitadductum* [jP
tit talis substantia spiritualis lempei sit mam ur >

alis
ib<>'
a»'
V
s iii"
anst
llS'
,r £ '
,n' s
: u>
iO>'
:ii £ '
atf £
<">'
, 0 ‘
uS'
lio»
I! 3 ;
cO’.
or £
lfl e
■it&
r35'
rU'
ul £
V
Sulphuris Phiiosoph. o11 , >)
£«*•*. corrofivo possit separati. Minime Nam licet “fenum^ym 1C orum turba unanimiter ,ut cxlibus .plbnmi A.*
C sta; > Aceant Se sibi bac in parte per imprud«inam gramlen- d,st,U*n- quod cum metallum per corrosivas & ac.das hum.d, a es»«, multiplici collocatione transite fecerunt, ea m opimo- 5S nt » »c fi veram «tinum metalli essentiam vel metallmnpo. ali [‘P^r^raiTent, AcqUeprx ambitione gestiunt. U st de ,
,. lS ,^ a dlenus seducti, dulci persuasione auditores 6c lectc» c tot au ^‘ m induxerunt. In cuius rei fidem ex ipsorum libris mu .
processus nisi temporis Lc chartae haberem rationem hic ap- ■ "ere possem. In quo luto , in primis ignoranti* fu*, annis,
4 mipfc philosophus nostcrhaefn, urver suasus fuerit, postquam corrösi va quaedam & repetitas conobationes aurum in tor- a Punicei olei volatilis per alembicum transire fecit, se Ve- jj^orum potabile fuisse nactunT, tes autem longe alitet se
V^th solutio metallorum duplex est, una mansueta & Natura- 'botet /o mt y > a 'tera veto violenta. In illa fit talis solutio tadicahs ut sol- tattorum rns 8c solutum nunquam ä se invicem possint separavi, sed pro ■ uptex. difr T^mam ipsorum similitudinem fit ex duobus unum,2< in- j. P* u ^ilitcr atque immutabiliter unum mafient: In hac autem Dtjjtrttt v . li violenta solutione tes ita se non habet,sed licet ha:c specie t/nSo ut " r * solutionis nrae se ses at, exitus tamen probat, tanta dineren- suu' htcr ' lar ' c &' illam esse tantartiq; dissimilitudine, quanta est riteZySrt- crostanticc & illiüs urtlbr*, qliia in hac violenta solutione solVcnS olent*
‘ et "'«hanicam artificiosam a soluto plani 8c prorsus potest se- ; 5r,t '. adeo ut solutum si per fortem ignem ii iucsicrct, in pristi.
Una statum, ,u quo ante perpellam violentam solutionem erat, as, tUm esset. In illa autem Naturali scilicet solutione, solvens i hon solüm nunquam amplius separari potest, verum et- i„ °‘htnm in hac solutione multo fit pristantius & pveciosius,
^ue iua virtute incomparabiliter excellentius quam erat prius.
“hi in violenta solutione Solutum in suapriorisubstantia Se tiö llra maneat, & ad essentialem natuYalem Se radicalem lolu.
hetn solummodo aptum & habile fiat.
^ . tic nodus ncccstario est enodandus, quia fete omnes ihymia- haf t 'T°‘ les si ac in pai te decipiuntur,ut violentas solutiohcs pro sest* • us habeant, Sc se in illis delectent 6r acquiescant, putan- ti 0 * rc ' veritatem esse assecutos. Sicquc dc uhctiore investigare^ ^ ^ naturalis solutionis pasti,n lurit solliciti. Qua de c °iist ' unc n °durh solvere s &rtm nude & simpliciter decUraic hilni 1 " C vcritatis indagatores per fraudulentos & mendates ^«.* 0 *®,., quibus omheslibri chymici tvpis datilunt '» « magtus lutiiptibus ad istam lalsam amussim inanibus
expc-

phfA'isi.i
QXjstntiA
Vnh S*t- fh*rn c» e(oo dcfttl-
DtsttUntf»
tSU E) e Mysteriö
«xperientiselaböribus subjiciuntur , falli se longius
$
ipfimet non alienis sed propriis OcultS dare videre
turam rerum quas tractantipsimet confiderent exaro 1 ^ | £[ jp eundum Naturae requisita laborent > & magniloq 1 ' 01 0^ rhm dulce canentibus proiiiilfis posthacnontam saP' gtP^ habere, nec tempus inutiliter collocare) &alabotib us ,
ptibusfrustrancis abstinere discant.
•itti'* 11 , /
Llt igitur veritatis cupidus lector hoc fundainfV"^ melius percipere postit» pet duas sibi oppblitas sa' u V jjoi 5 p prorsus distinniisliatürar sunt, illud proponam i & dem ei considerandam dabo cupri solutionem, st 11 * jtib 1 ' 5 ^
tum duplicatum seu satiatum, ut in praecedentibus cap^p’
ctumfuit, in quibus cupi i metallum mansueti: amab> latini (ine omni ebullitione in suo menstiub dup^^jjli* 4 Ium suit solutum) sed etiam subsequenter adeö fi r,ri QSj^ ut lissnul cum ip(o in spiritum volatileinfuerit dtst>'* a r> qi>'® ignorantiSoluiio naturalis esse & indissolubilis vitl^b' ^ (olitm amabiliter est Facta sed etiam ä suolblvetttc * 0 se ostendit,quia solutü quoad externa apparentiam l ' ^ in ^ ^ concordantia 6c (unditudine lingulari solvcnS suiln'>^ £C [f,t|^
volatilem vaporem metallicum pro vera quinta^
■cit< ir, ° ue
tatitiam quintam essentiam mctallicamMercuriUS
possent: Cum tamen experientia testetur, tjuand 0 "’
id quod metallicum est a solvente separat i, f'
factionis ponitut iterum tale metallum fieri st ua ,
Hinc videt lector, Solutionem istam tantum umb' ir jon 1 ' 1 ' 1 ^-
fic fundamentalis iblntionis suilli-, nec minirtram 1T,ur .‘ | t ni'
rC « .ritJO
meliorationem metallo acctisilfe.: Nisi ptrinjß cl1
IIIUIVIiuiwucim i»vsmio «1VVWH11C,; illll s Tr ifll*
cero in sua solubilitatc conservetur,Sc nort ad prist“’ (v quod posthac docebitur, reducatltr. ittn^^ . 1 ^
Hic Scrutator veritatis sulphur cortimutieintu 6 ' e* 1 ^ leo destillato est solutum,ejusque tinctura rl, ^ ril est versa,licquc usque ad fundum & radicem d‘ |£ ’*j f ,lt'
quam firmiter ista duo noiilbliMn fuit conjunct- 1 ^ jnv> e * (Ju* num facta, veriim etiam nunquam & nullo mod° v l(J pfd- 1 parari porfinf, adeo ut sulphur plus decies prist"' t „t eI11 m virtutibus suis fiat quam erat antea, rjuod per cticam poteris scire. Iterin* tll f a l/”
Solve sulphur commuuc,vclaridmbnn,a l,t 3 ^
Subjecti sulphur combustibile in oleo distillatO’ 3 ^ ^ t it .,,,ii sum 8c (anguineo rubriim fiat,hanc solutionem f fC ]ot el ^ ( i0 (k oleum lento calore abstrahe,quod quidem a
Sbr
r C Si
Sti<
? ax >ni,
l 'crit. c
Sto*
'u->kut. - tr, qu<
«a,
■ntiar
tua altitudinem ascendit, sequifur.FateOr subtilis re* ’ urt »t'* u §
_,_!___i... - .. ... -ll-O 1 .
£
ji» d ;
S*
.Sh,
Sc
Su
non (olum tVrones, verum etiam experienti» fo*
_ r. Lu: _*.*ii „da...* mnsp'.-iijN
'*«1«
entesquasi falcinarc adductrt potesi. ut ^
ua! rttlnm vitxrtr^m nrrt v^r<t tSstlctt} t’ (3^ rtf
"bone ,Ut »i ai ">dissg
tari
Pt
lc otan
Ptoses
0| tinit
^«dn . Qti Sv,
St
biant,
Mi
S.
" nt q
$S
c 'toe
^"dat

A,
'H
’ j
A
‘€
>1
Qfi
» |jl L
<*
M
t.ff
jb £,c 1
<
P (1 r
,,i§
ÜP
»s
■)A’
It»?'
^t(lij; a ^ Ut PHUÄ.I S P H I t O S O PH. 6r;
ignem jJ’ ^ n ' hil clari amplius sequitur. auge & valdi fortifica Ici tub, Y U tlmum oleum prodibit, & solutum sulphur instar o- tcft ant ;f c , cum vch «.quo facto clarum oleum pnus destillatum ^°batir,n ^ coloris materiae rcaffundc & cohoba, bancque co- •naxim, totics «pwe.fiouee totum tuum extractum quoad
fient. j 51 partem in vas recipiens in forma rubrx tinctura» tran* se j sei_ C ^ Uc *°l vcns Sc solutum tuum adcbuniveris ut nulla ar- litudi- VlC s tn amplius postint separari, quia ob substanti« furu- sunt lnv ' c em amore prosequuntur» Sctam intime unit*
ntrjqJ* UUs duobus ima substantia fuerit facta. Staut vi igni» fta n l nonjunctim avolent, aut prudenti cheiragogiainlub- '*biUa s ” Xam & constantem abeant. Haec non solum indisso- tn^ To Wnt ’ Ve tum etiam sulphur istud solutum St volatilifatuM .^orem habet vmuiem in Medieina quam prius, quod liilj)b u ^ na cx P er ' ent,a quemlibet xoterit poccre. Quamvis hxc Jdutnlra* Jb,lo ( riS ' n °k° quodam facta solutio, proprie diccndoViulla sit tto Soluntr tn rt> j°pniea solutio, led tantum fundamentum St origo cjus.ta- au StirJt t)H a t Cr noiisttattotus loco inservit, in qua tanquam in pictura s*fttnti * kC ' un damcntalis Se naturalis fapientum solutio ob oculo» tttrr, |/ CUm nbeta solutione confertur > ut per comparatio.
\i<j cli Ärum duarum inaequalium solutionum veritas inclarescat, e* seu m' q uamv ‘ s sopradicta solutio cupri violenta speciem ve- I ^utus atUta bs solutionisprse se serat, dum in duabus circum. s °'mio' Uni Vera ^ c naturali solutione concordat,quae sunt quod lu l0nc tr ' cta ^’ primo fit mansueti Sc amabiliter 6c absque ebul- j tun,,!-’ deinde quod metallum libenter cum suo solvente in al- indilP ' Cl 'dit Lc apparenter tantum cum illo unus spiritus 3< una tari u 1 '“ 5 res,tactum est, Sc nihilominus iterum ab illo sepa- eumfi ; Quod inquam posthabitis modo dictis duabus cir- . um «ant.l,,.2r._ An...! .: .,„u.-.i:r..;„. .
pl>'
ai
■xA
..n"
,';"*nantt« ap ^i Mt .nostram cupri volatilisationcm tantum vio- nta m esse cupii elevationem, non vero ex similitudine Natur* P'nsectain, Quahs apud Sulphur 8c oleum mtcrcestit, secundum verarum solutionum ex similitudine natur« ortarum
^duionem. , .... '
( s!Wt c non solum prafata solutio 6c spmtu» Vividis volatilila.
2 Vc 'um etiam 6t quidem muho magis vulgarium chymicom
^•ptovum olea putatitia spiritus vel essenti* metalUc* s Hart- , anni, Pcnoti, Ciollii, Iabavii, Agricolae, Bcguini, Rhenani,¥ a- j*’ ^ Q n(pehensis, Glaubcri/ Kesleri, Sc multorum aliotum fimi* quotum libri in omnium manibus habentur) nihil aliud 'nt quam {licvui PlViloiopl&ioster luas primas ineptias cire» 'u vocat) ment/ttu fUttxx tjjentu, t*****
^' c ' f Sclur,en K cJfcnt/alujSfc in re ipsa nihil minii» cst.q ul * (j, 0 cx dia tutius fieri potest qWQpntea erat: Adtb ut veritatis m- gator n6 paru cöfundatur,siiimilib.spcciolis essentiis adh«^ 1 ^

liesepar*' ttoneCor- rofi'ii duplicati a tttpro'vol*. tjiijate.
&4
De Mysterio
Non enim hic subsistere & nequis fcere debemus cl fj jirj, in fpiritualitatis & volarilitatis statum fuit redactu 1 ? ’ A > negotium incipiendum Sc conandum, ut quiaclal c “J)ia“.
mea modo facta demonstratione Videre est.
nondum essentialiter aut naturaliter este follitum, ^ do pratparatum & adsubsequentem (oltttionem ap 11 * hpbis conster, qua ratione ex tali cupi o vera 3n ' nl, ctu> ,{ rf* rhcntalern & naturalem solutionem (it acquirenda: hscnecessarium'duxl, quia mihi latis cdnstat quod .* 11 |)I yr pi j hic excutit, & in putnritiis istis essentiis nietalso^pfj/jjij temporis occupatur, occatione hujus volniifätion*? c admonereifimiles metallorum solutiones non ph |r> ? t j5tjj. { a' esse quam par est,ne fc ipsos fallant, putantes fe rum possidere, cum tamen nihil nisi umbra (it, & iluifljhr metallica pinatitia in paucis horis in pfissmumm e ‘j^rt? ^ sum bpVra artificis reduci possit, quod expertus V
Iigens Naturi inquisitor Zvvelssctus in suis scfip 1 '*
'dicit*. Haflcnat not<uTtnfturM& Eßtnh*t
hil aliud esse quam mctaUtcotttm corporum(°b u
au/em<ierac Ttnflur* 03 anima a corporibus ly (il??-*#
Cum autem Investigatio ista lummfcnccessiria' 1 cotum arcanorum uso cum benedictiohe Divina morbis cum fiducia certi sanationis frui vohunus, ^ tetius nobis progrediendum Sc qua ratione Tiiso ^(<1., sola solliciti lumus cx priparatb cupro lidncisci &■ d
prum nostrum volatile cum magna corrolivi duf^'
muS si* investigandum, maximopere ncccssiri lin1 ”“ t j qii^ jj y
. te fit circumlatum, illud ä corrosivo ante omrua
incumbebat est defunctum, quo cuprum iti so- - )T)
filislirhas partes disrupir, Sc in subtilissimum l lU *. v „ ju
aut inclinationem ad duplicatum hoc coi ros>vn"V^^,jaiv
-.' \SrrtlU i,V '' {(P V
ipsum cupitur, cum illo sc statim conjungunt^ ^jtui» ^r' files sunt per unam solam destillationem hoc <■ V, P
sivum violenter ä Ciipro(abripiunt, Sc tup> ut ^^, ef fin tuum,gtossum, denuö tndnratuhn,& inutilem ? ^ §,r>>
relinquunt. Sed absit ut hoc fiat: Hac cnirii ratio t3 iis f tb r ' : _f.. ,, . „ . i--..». ai»a^- .„.,1"' ,
tem communem aut aquam sivum duplicatum cuprum to
^'a,
!^-ve
Stc
Psornl
Sd,
^ali
j° r tos
Sui
f Wt , qi . C Oll
sori
sol
5l u arr»
'n
scat, 5^t a
Sit
«i,
sou>
soin f
- (, t jnW e
ninrarn putam absque omni pcfegrina mixtione cr e q*’ 0 jj- nnis.idque tanto magis,quia cortosivum luo r ^qj,n;V^ #( ,jt,
Separatio autem ista ä cupronoripei Mfr f l "^"og‘ ia “!u^
similes volatiles cstinstituenda,quae dum majorem, gcnt^ir
OSifr inrlmni innlam n J m h/>/> /"rtlToflV .fl*
, Cc nd.
Sq
Sfl!
soln,
llScft
bl| et ;
qu.d (
? lf ni
»uter,
quid
»uso,
Ot Cs
*
involarililatioricperactus(rustrgJhis foret, pcr^Sd 0 ,
conditio eadem estquxcrociq^ppis to,nrn ^ 1 c l tll illS fn r ^
bitte
lc sor
Uirtv,
Pitat
^*Orv

-y,
U ( '
H
F
j uv! . „ Sulphuris Phiios oph. &f
ititH ’ cx «ractioncm non solum nptumfccit, verarti etiam
t> tl s , Wc hu '» us «onolivi potentia dulcis anima cupri tanquam Uli rÜ l ' tatlv um &. vivisicativum medium translucet.ncc a isque
■ _ perflo conveniente Tinctura illa foras micare posset, app i- sibi» ar ^° ^ C ^ ,: lncc-6erc ncccfUrium dl*6c paulatini Jtquc m '
Dt "« c l ua ' 1 lioc corrotivum ä cupro abstrahendum eilt, ltt c tet' l0cr * K, do tum sua dulcedine extraverfom, in proprie *
' tot ^ lucent«
ihnr
Wi a
do ° M VWtn Una v ' cc vl0 ^ cntcI ah ipso auferretur: hoc enim ^«■linet atomus iterum prioribus luis vinculis constringere- fn,n C l Uu cl iuum corrosivum rckiseitativum una impetus Yict
"««reptum. . ..
Cor Q " 1rn °dis igitur hoc in loco mediis erit utendum,qu* primo se-
^livuari non una vice tk impetu, sed paulatim amabiliter & p„ rt ,ndi tet Ue , tc ® 1 lenirer auferant: deinde quat cuprum nonpta:cipi- CSrro ßvZ (ju' ** a luo duplicato corrosivo sepa rent, icd qua: tam cuprum ß ( jp r ^
't ^ vum 1'mul solvant, & hoc modo cuprum, quamvis ^
atque sohibilitatis praeparatione manete queat, vpijlj ■ ---usquit, (i hoc corrosivum cujus medio cuprum
c °'ros Cn0rtU,S tult rc(u 'c'itatum, per Mercurium aucsuilimilc 1 lv umnna v!n>»inl,n,rrrliir,ln ilUrr^n,i- ■ hnC eiUtTl ITIO*
‘ lc l u alibi '«st
;(>'
!«>' i
S
y
$
. «r cohobatibnc aliquid de duplicato coriosivo evane- lUa' m * ua l 1 ' tstiua nat tua videlicet in solubilitate cbnservent; fti J*'°«e cuprum cum omnibus suis atomis in aequali seu pri- y, ■ «juditione Sc statu conservantur: Hunc effectum Spiritus d| c ' 0 us pr»stat,quod Philosophus noster claris verbis docet, ih' ^"Ittrmonincue tntlb poftmtdum Auferri debet , per 'v/c, repetitas deß illationes, In Duüviratu $ s.Quare sititu viridi cupri summe rectificatus Spiritus vini estini- tnp i 4 ® 1 '«nner rursus abstrahendus; i ursus affundendus, ite- 'W 1 " ^soahcndus j qua: cohobatio saepius est reiteranda, Sc to(l,.! >la "'’stractio non ncgligenda Hoc modo duplicatum coriis est'? 1 volatilis spiritus instar cum lpiritu vini qui etiam vo'ati* Iw '^Wum pauUtiir. transcendit,s tuprum quod in Icha- ^'"dd* ' ^ si'"i:tn, videbis enim in qualibet cohobatione ali- S lf e «'««alio,levis squamosi pulv ens instar,in fodo remanere; i,,, «onaccutase dcltiHationis moderamen observas» (quod , Utn m ‘h‘ etiam contigit.) Sc igivs tuus justo fortior est, ali- *um , r '? ctn '° alemhi, .in- liinnl tianluesolet, cum tanta colo* ' C " l 0tt J >u ' c " t ' ,v >dinctit co .ain aspectu vix satiaripolfis. (^ui co- h* ' n al «nibico pulcher imam pavouis caudam representantes le, Ut *’ nil ‘ P«r istum alembicum corrosivum duplicat um dcllil- 'o 'lio -uvlus liq - cs.um- Pars cupri vero quat per pi^iT dcsti.laMouemaseendit,ad) uudumrecipienus prseei*
4t>n(i_ <:v ’-'i' ma ^ um p' urr " ilum uistar, h.ibetq; coioreminlun- ,® tlum atoinotüiT), quibus etiam sunt addendi.
Vel. c. Rc PorrL'
f

/
6i6
Dk Mvstbrio
Cur terre- Porrohrcsciendum est, duplicatum corrosivum
(oli
si<eum du- ideo metallum seu cuprum limm deserere, quia p- 1lI ! ä '
rur.
mw muduuui ivu Lupum luimi uuuv.iv » f 'gl
plicatum »spiritu vini ascendit, verum etiam ob banc cauiim> l l ül j cl ,iiii^, cuprum Wtum Vini magna acrimonia corrosivi itafrangitut^ lattlcdcse- metallum a dicto corrosivo virtute corrosivitans fu® . v ,iif h, tiiis retineri non postit; quod inde tibi constabit» istum spiritum sufficienti Spiritus vini quantitate 1 . (( i* digestionem per multos menses continuandam P° sii^, enim omne metallum fpongioltim & leve paulatim 3 decidere videbis: Sed qma longas istac morae mrrus ’ l,n . fipe r f , consultius erit pcrcobobatiunem citius nd operatiom^ ()1< rf. ((
Venire, Hiice cohobationibns convenienter &
Creci , v»»enctis veii ci oci Veneris ,Mai tis, vel auri postestor c, i ' S |^ipt tftL j} |ti
ri, praßan tute sua omnes crocos , de quibus omnes vulga 11 ' 5 ^^ 1 ^,. tta. lui-, scriptis mentionem fecerunt,superat, qui qual |Cl . 1(1 rii r<: , e( ö
modo fuci int pren.irati cum nostro croco nullam P atl ' pie' u h.- 1 ...» luit 1 ', „ni
O 3 '
parationem: Illorum enim cioci corpora moim 1 " t ,jaa a mortuis resulcitatum Sc vivificatum corpus add* 1 ^
lita prorsus foras & extra versa atq; in pleno luo *1' slitutaest , quod ex da luis coloiibusm alcmbi
slitutaest, quod ex daio illo splendore, quem
aieo post ie relinquis,collis' -
te contingit tit intensiore ignis calore elevetur. .. sp' c icitti’
CreciTene- Crocus iste, beneficio hujus cxtravcililumim 5
i tam in Medicina interna, quäm in parandis cmpl-'ß’jj v jx cr£
TH Ujtfi /J3 vtuu mi cjvuivuM imt um, t|Urim m p.u .iiiyifv'f- \. ^
Med/cma. flctiliis modis extcina, tamam habet virtutem, f| l 5 l ,q ll, 1 l, q(iS
donec veritatem per experientiam habeat comp et ‘''jj 3 pie 3 !l (11 , dagatori veritatis commendo, plus enim virtutis " 1 jl0 ,i p°* inveniet,quam sibi poterit imaginari. Hicpratte^^preS' fl , quinalicpiid dicam,cur veteres sapientes rdulcitatos & revivificatos metallicorum coi |'° |U '||i,q ll ' V |i|rt>
-., "i.O 1 "
CurCrocm cum appellarim. Cujus iri causa t.icile innoteic £l i" 11 ^ dicatur, teshujus croci per experientiam investigabit, v ■ .„tia 0 ' ^ ,„i'
fl ’ -.hab« 1
hoc nomen isti croco metallico piopter con ' cl t n,us
cumcroco, omnium vegetabilium rege, m vnt"“^ 3 r,4. positam sutile. Hinc emm esi quod Philosopho 1 ^ 1 . ^ ^ 7.
catur, testante Philosopho nostro 111 Iduo debd 11 ’ 1 . ßtr ' a. -e 1 . . , . .. sJai* 1 '
CrccrSepc- Srum contr ,
ubi addit, strorna Ph/to/opkorufn tuti;.4 r ’*
t/»‘
!>n
bo
- . . - >* ca!< »turn ob cutiam /*.<!“
taifluCS' cuticrocusveget.tb.lis lonmum conciliat» ^"^.„loll"
rat.
Vili
inf
mmeralu structiones toiiu, emdiim dninm maruia' * 1Ll ) |,j C iiS 1,1
ni" 1 '
n*
Sttrtutes, ratum lanat &c pueici vat. lia ciiam ciocus Pj" °j 0 iores
to excellentmn tamen gradu,liminum c«ine)h a,, H ( |j„jaS ".j^e turam corroborat potcnui, summa vi pcn.cu o ^/ a nat»v f j» ctiones viscerum aperit, Si omnes vcutris tluM
H'
■ c it p
Pttin,.
Vu| gar
b «Ur u
£x c
>end» ;
^ctirr
Nesl
* l0 nc (
"ii
> u
%r
T'ani
•"»io,
^>.lt
Cl| 'lUS;
V ^Oci
val 0r<
ÖE
Vt
iO:
pe
^tnfi a rn a
«elci
,n ilT|
«lite
“Uj

5 '
Jjf'
v i
y
tf
t**
l£ <
✓
tot'
,otr
c^ :
><?V
d>f’ i V'" l l
*
f, . SllIPHURIS PhUOSoPH. Sl"f
" P cr 7titn (plcndcntis anima: cxiravcrfa; virtutem, qua: tam t»H)ocibus quam ulceribus 6t vulneribus tam optatu & prom- V.a *?* ihum P r «stat. «t nullum minerale medicamentum i tni" a '^ US scriptoribus chymicisin libris suis descriptum ei sit
bitu^ aCatUium ’ CU,US rt ' P lcnam fidcm l ectot cx P' actica cst ha '
. . . HujtuSpi»
, ttllentiiPimse spiritus vini virtutes etiam hic non sunt omt rftuf rati v * ,c l u ' duplicatum corrolivum (reum trans alcmbicum vexit *Ht CU f( '^° ' am unitus: ln illo enim duplex est virtus quarum tio* c " Corrosivi, quod in Natura sua omnes acidos liquores ra - lu nt dupli c i 5 sua: virtutis, & quia alcali volatile in fe abscondi- ^ continet,longe superat: altera est splendoris seu irvadiatto- duplicatus iste spiritus ab anima aut i acccpif-Nam licet ta ,^n.mu, quide Ituius aurea; tmcturx atomus apud boc coi- ,. .
ti| ’ r ' U!Tl maukrit, attamen corrotivii boc irradiationem ab illa Irraaiatt accepit,quam spiritus vini in sc retinuit,quaeque sigilli in- M'tofuude in illo est impressa > unde multo potentioi factos ^rar prius pei se : Quare hunc vini spiritum clurinum in o- tr>,r' ® c «a(ione,'n qua acidis St clurinis uti soles,tibi habeas com*
Uli " Um> ^ stuid quantumque in omni calore praeter natu- % °i u idque iolatii prae omnibus spiritibus acidis usitati*
.pt*stmirus re ipsa experieris: Cujus ulus multo tutior ent dck v nnte * c l u ' a corroiivitas eius per spiritum vini simplicem fuit 'btata 6tWnita,tü quia intime cum spiritu vini est conjuncta* p auxilio citissime cum Archeo unitur iicq; operatione suam Pr pradlat ,quia virtus (piritus vini cito recipitur, cum quo
J? *'wntiffi m i hujus aceti «furini potentia simul transit,Sc spiritu*
Qlc Praeter naturali irritatos refrigerat.
Caput VIII.
E ANIMA SF.V TINCTVRA EX
Verg Venerie Croco extractione infiituenda: Et qui-
tiOft bus mediis illa debeat fieri.
r^uam cuprum tuum ad illum statum adduxisti,nt primum ^ 1 ct ' , olatil)fationem in mimitillimos atomos suent divisum» htnT “Porter volatilem potestatem m pulvisculos meompre- Sr _ '"des dilaceratum; Et demde per mansuetam 6c lenem vi- 8ta ° miu ' uo Corrosivo iterum liberatum: Tuncdemum t( eWsi C ' t ' US: '^ U " T ' ent lactum, ad rigentem siiam animam öe *nim»i" 0v .' nutcin r*h menstruo tradendum, quod cum eju*
'Ut® ' m ' ^"abetsubftautum, vel quodxque lit igne* na. hii, c stue linctura cupri °. Quae Tinctura tota purus ignis est* • b Us n ‘™ um a "ostro Philosopho, quam ab aliis Sapienti- ' fc ‘ cm tntum ignis vocatur. Qua de cauta etiam per
P'
in-
ilVif°
of*
u <,b '
m"''
au"'
,u«
Rt
hibsi

618 De Mysterio dvip^f
nihil aliud txtrahi, separari,aut fundamentaliter ^
quaril per valde igneam, penetrabilem, vehementen 1 ^ßjt» me sepatamem substantiam volatilem, quae SOL^-P habet, ex duris metallici & a Naturaln cupro conw^^ vis 1 , agulationis vinculis suum simile per fortem magne 11 ^ ^ tem avide attrahendi, & per vehementem ignem
De Me »• ftruo animam (U-
pri corpore nihil attingat, aut solvere cupiat vel solve 11
wij/vrt«. iuijm uiviut^«ut «im iuivcic iuj.u*u vu .. -jll' s'n
tiam habeat, sed quod animam aut sulphur cüpri kib'^
pr$attt 4 * citer aggrtdiaturöc ad se trahat. ttuju8modi huM' .
s”""'" MIVI V\ OU 1«. UUHUl. 11U|U3I1IUUI • /•,!(. »* . rf ,
hente* principio igneo de quo supra in capite secundo 53I1&
tura olei scilicet, quaerenda erit, quod strenua viiA"' (ji
statu fix 1 ' 3 '^ 1 '
neum.&perartificiolamchciragooiarn ex statu hx>» denuo in volatilitatem, tanqiiam (piritum penetrant*' ’ vertendum. sitf^
Oijefliode Si quis hic dicat: Cum hoc menstruum taro ig nea cn tfi 5,J Jl . croco cotn- tia» qui fit quod p A vim suam magnam, non tam eX '
muni. r ». « mattis croco communi quam volatilisato a r j 5 p* r V ( , trahere postit, quia hac ratione sumptuum & tempo po ^
redimeretur. Huic icspondctur: Hoc idcirco ^ cr ' u ni e 01 ^ quia sulphur per fortem coagulationem metallicam*^ ig nC !J. ve arctislimo vinculo est constrictum, & per liquc»^ ^
quo metallum in corpus luit fusum & coactum, l ,r ^ t u)* ta inversum & quali morti fuit mancipatum, adeo ut j l0 c
in minutistimum pollinem suerit redactum, ‘8 l,sl !ju(i' c ^j|ii struum suum simile ad se trahere nequeat, ( l lll ‘ i nl p, r n Zc
urt» r
travetsumnec äduta hia coagulationem sp»ngi° r0 cu'-' ^ levitatem fuit redactum : t^uas duas propfi* tatc tallicum neceflaiio habere opoitet, si igneum hos, .,>it*» ignis elementum ab atomis croci ad se rapere &
solvere debet.
;>S(
ivirvivuvi/vv» 'rtjO^ - 0
Metaiioru Hae duae proprietates, extraversio anirti« & sp on S , an lis at
—^ - i r i- ‘ i. /Tii.t. nrs> w . -ViP 17 .
frxpara- >n quibus solis metallorum praeparati oeonsist»»-? ^ obr" 1 ^^'
ftoeß ant ma extra Ser/io, ß/ovgtosa tantae.
. nem acquiruntur, quae non nisi per duplices sp ,rlt j 0 (0 r test, hinc est quod Philosophi praeparationem cU £ ur! » yd tarunt atque extractionem & separationem t,n . ;l ;, a tiS<*' 'v7o-
atque extractionem oc teparationc»** ■-’ ut iiitn * ,s (iK pol e: Sciebant.enim unum sine altero ex'g u *,^ a nu" 11 ^^ 1 quod alcali volatilifatum absque Croco volati > ^ a ] c nli v .| fP (i l gularc commodum praeberet, & crocus ^^fatio i 11 '
viVtutem silam tion exhiberet v linde utraque os v
re; ngulis rhrmsit. . 5c
Ut autem hanc rem tanto melius pereipi^^^in p J( ji imagine exprestä contemplari & iognbseer* q
siriasit f r *par; , 0 dicti
endi,remolliendi,& funditus radicitusqucinceUtro J» 1 flt dr f u -- Hxc aqua seu menstruum ita comparatum este d*"*^. ^ den, 1 « 0
tUtl1 di
nium Nvite
>st.
Ssta, . u m a< "(lime
>mt
>ha
q^aiUy:
S
l P» -, ii
Scft
E'osiis
tl >anife
Aec
c °tpor
S semo
q ü »rni
! lrn onj
S»s<
h 'ndu
L
" c *tal
suctae tUl * si
>ea,
Vi
'°agu
r »tam
«alite,

K
£«'
V
/
5
ftriasitj ^ ui phuhi5 Philosoph. 6rA
'»liutn j, *' ls tat ’ tas & volatilitas ad extractionem tinctuneminc*
Metallorum, item ut convincarisquodnemo absque
- ir " rrm in Antimooio Ktttßita*
f
jii t *
&
is'-
, 0 '
>
k0'
F
•V
0»
l<'
!-
i-
iS.
r
^ Metallorum, item ut convincaw»M>”--y" A rtetjui—
h U i ' c l u °d contunde mimitim, f< perlongaW* V ■ , fmpl*-
fui'"*« impalpabilem red-gc -. quem m phialam »*;<“!*J/ '
fe°S«dSigne«moleu^ibllmutn affunde. t. quo ante erat manere,siniilitet antimonium M p
, ° statu pcrGsterc videbis. Ecce quamvis maxime igne jid? 1 adhibueris, St in minima conum antimonu particula 'Me «iam igneum quiddam jaceat, quod cum oleo iguCO '"Munieationcm magnam Jubet, Sc ab ipso extrahi potest, ta- 'n hac vice oleum vim suam cxtractivam exserere non potuit, j a J?*vis minima pulveris cius corpuscula attigent. Cujus re» u 'a est quod Antimonium a Natura in durissima Coagulatio ■
^ Minerali est constitutum,8c quod pleum licet maxime igneum “Hain habet potestatem hanc coagulationem solvendi & suum ^he attrahendi, nist Antimonium prius suerit praeparatum, id i ‘ prius volatihsatum,deinde rarum leve äc spongiosum factum,
° c est inquam nisi quilibet Antimonu atomus infletur & spon- 6'ostis fiat, atque tinctura seu principium Elementi ignis in illo Manifestetur Sc extrorsum venatur,
I Accipe igitur Antimonium 8t igne fortissimo sublima ,5teX I c °rpote gravi Se compacto leves, raros, Sc squamosos accipies 1 Momos, qui animam seu elementum ignis oleo cuidam igneo r/»»<® pnmjim cedunt . Si enim levibus St volatilibus atomis Antonii oleum igneum in quadam phiala affundis, Sc per aliquot M 1 '« coquis,“oleum jgnevt principium igneumantimonuappre- ,-^">ad se trahit,8t fundatoetaliter solvit,8t ex antimonio colo«
£'anguineum capit, quotis ante pt*patationcm Antimorui ptse- e rnmime poterat.Haec cadent ratio est in operatione cupri,ut Cet alcali nostrum valde igncum,penetrans,ad remosliendum IU sciendum & funditus solvendum omne quod rn euprona- .^iae st,» stmile est aptu Cit,tamen'ml\il obtinere,tree cum summi /sea sua qualitate extrahere possit, nisi cupi um prius sit invet- M> interius extra versum, Sc corpus per volatilifationcm asua ® a gulationc sit solutum, Sc in minimos atomos dissipatum in 84 ^"8>osam substantiam mutatum. Tunc demum i«* jL n0n f nU5 aqua ignea alcali volatilis potestatem habet quod est elementum ignis, cupio adimendi St radi-
Quart
Rt 3

Cupriseu fürt Ttn- ffur* Ex. tradito.
<5)o
, De Mysterio
Quare fume tuum volatilem auri, cupri,serrivel a jnsd.im ebrporis metallici crocum, Sc indito co in rb' a
valatilisatum superfunde ut mox te docebo, & v.iir
st 1 “’'
arena leniter ebulliant per sex vel octo hora* 1
spiritus volatili» igneus liium simile, elementum (ci'* cC wt. 1 f . _» - - ■ - • '*' ct %)*'
croco extrahit, & ex natur* sympathicae instinctu io ^ (Wf per summam tuam potentia penetrante radicaliter io' |v V(jti |,, j do itaq; videbis aquam igne m cum cupri tinctu |a js & inspistatam.tunc permitte ut refrigescat, & <defc' V 0
(biurum fuit recentem (piritum affunde,utdenub
:t r ‘ ■.
Tinflura metallica seu aurum ptukile.
prius,hocque tantisper continua donec nihil ampl |llS v ( ^]i# ( menstruum tuum in se recipere queat: Jam omnibu^^s^ bus tn uno vale conjunctis, spiritum leniter abstrahe, similes labores femper tibi ritui erit, & verum metallo^ in fund" vitri manebit. Idqne si ex auro suerit al "y si cxcupro cuprum potabile erit, quod etiam c0 . alus metalbs intclligendum. Harc tinctura in rei yer< ‘ ^
potabiliscstcmiA metallica est,quia tota spiritus, '•'' tt . a ' c ’ o rf 0<t> $s est: nec sola m metallum veduci potest, quia nm' „olj^ , inest, ted fota spiritus & virtus, ut noster Philosoph 1 ' 5 ^ jt'rJ I nhiati ait. cap. S. S. $. Ignit J&esulphur seneri* 1,1 f , reducitur tn metallum per/e, ejutaprout nu/ld’^[. (fll rit ^ tuet alium , tta omrtte Mercurtut metallica* e f* f yirih 11 ^. talium. Huius tinctur* si polTestbrens , dcomnih ll ^ £t;1 jlöf virtutibus,qu*iji Philosophorum scriptis de alist u0
X>hfir*i4-
rie.
tabili prodicantur, certus esse potens.
odrf' l >
In nae solutione tamen hoc observandum, st' 1
menstrui abstractionem, in fine aliquantulum d< 1'^
aiuct e
struo apud tincturam extractam Sc solutam rema"- ,.,ri>U'" ,«
que propter substanti* similitudinem, tantam tj 111 o g 3 ii< nf rationem in \e invicem evrrrmt n* -alt^rum runt
perationem in te invicem exercent, ut alterum a l IC, ''(fjiO c
in unam essentiam coalescant & liquescant: Adeo u '„lan^ ^
struum longo tempore cum hac tinctura coq«^"'.^ a b' (U J. ll ni ipsam mansurum esset,& in fixam lubstantiam ^ ut abmesset: Hxc enim solutio fcrmentalis est,unde a< l' ot 'ia c)i ^1*
in alterius naturam transmutetur, & fi una soh* • uj n c t3 ..... - . (s, ht. ‘
cta fuerit nunquam a se invicem separari posst nt ’ • , a s S
__j.u., _ j ' ..i...; ,c menftm't
alist'
nemo
concludere debet, qnod quia hujus mf ^ yorith 1 ^fit' apud solutum manet, illorum eadem qu* men 1 ^gtet • Vit> sivorum sit conditio, quorum pars fortior soluto ' ,j tt mior vero ascendit: Nam illud quoti primb alc j^ill^J^s' virtutem Sc potentiam habet «i ignea soa natura st. 0
..r uauklMi »^>V« *»-. , ./yfH' /*slP
Ultimo alembicum transcendit, non enim in ,l0C > u iP ‘ rpj»
_:_J rr 'I . ...-„liintur »**•* **
tam inatcjuales Sc diflimil« partes inveniuntur
f ‘Vls,
silbl\;
c um
filis,
luto
tatioi
Hat
N,
täanr
fubft
v 'dit
®<na
hin»
tari
fhtis filo i tnig
">»,
S«.
?«e
*tn
Peti
nis, gtt. tlun fu st
Uni
fuu
5
Nie
fa(
firr
Po
tat
Pr;
lai
»u
pr
nc
fij
C)
lii

fivisjf,., ^'iphuris Philosohi. 6;» siibilj. ■ ^‘gttfutTunenstfuiiin «ou.iUni Sc simplicem habet
cut^j- nc calumIcparaiiouetn agnouit, qu.vniquod iut bli6j n n Utoin fcnna filis fixi mnner.rJtcumilio tpnitusv. starbst , Cn ' dlt: Idcoqueillud quod pcr.ictu solutione ■ (o- tati 0n ei a"' ’ "ullam pullina; lu* virtutis & potam* malebat, u °' t ' st ua virtute ante peractam iolutionem poi-
Ca C!UOd c l uismivc *«r. quod sn ha« operatione pars quae. lubst antj CnUs a P°d solutum remanet, hoc cmm fimilitncl-nis '‘ditate i* tat '° “' 5 ' vc "dkat, ut simile cum suo simili magna a- niatut, H*C pr.Tsimi:i nrnwirtasest. cuia eskntctlis
se prxerpua proprietas est, qua eVUnnais s solutio ä corrosiva solutione differt Se ot-
^ natur* conveniens ._----- r -
‘ lri g,uiuu,quia Corrosivum'a soluto suo pei artem kitipe *-p
potest,essentiale veto solvens nullo wo?lo unde H'" 010 *
Hsi's noster in hoc sensu de liquore Alcahestico fatetur > urn >
. 0 simili retineri 8c m aliam naturam mutari, de quo verua eju lst 'gnotaactione regiminis J. u. haec sunt. Liquor Alcnatiejt »- "'s*** tottut umwerft corpora tangibili* perfeüc rtductt m 'bitam eorundem primam,«bscpj ulla (ut mutattont vinum V*e dtmtnuttone'. ifoLo autem fao comfart fubt*( j u £ u W ,r *hitur aiijue permutatur. Hinc etiam veteres sapientes ui- *ciunt. AtacuranaturagaudetNatura naturam tymcitr permutat. Vluius tei testis est tota natura Sc omnes virtutes e- itts, quod simile luo simili cupiat adeste, in quo totius natur* vegetabilis augmentatiocvnsistit. Oe quo plura dicere non est nunc propositum meum, haec icitur digito tantum monstrasse sufficiat, occasione Naturalis solutionis animae ex cupro > quae» tanquam verus ignis, Solvens igneum ex alcali praeparat, Ce ut suum simile retinet,&|inseparabilitcr cum ipso manere cupit.
Hic aliquis obsiceie posset: Cum tinctura cupri, videlicet E\e objeRt*' "lentum ignis,in hoc volatili Se bene prxpatatocroco extra vet- bi sit, qui fit quod per akalifixum, quod etiam valde igneum Se similis natur* cum anima cupri est, non aeque extrahi & separari P°|sit, quam per alcali volatiUsatum, vel quae causa est necem»
'atis, quod alcali prius debeat volatilisari, si fixum alcali idem Prxstarc potest 1 Hac enim ratione sumptibus parceretur 8c nul- latecnpotts fieretiactuva. Huic oVstectioni fic obviamitui", hi»
* u<n alcah speciem quidem prae se ferre, ac fi vellet Se Uocigneum ft'ncipiumä cupro separare posset: quod tamen in rei veritate " Q o est verum: Exigua enim illa portiuncula quae per akal» sixumacroco cupri teparatur, nihili aestimanda est, respectu quod adhuc inseparatum manet,- idque propter alcali grot»
"hem, quod nimis grossum corporale Sc materiale est» "°"

Ar P? Mysterio
ycrb spirituale volatile Si penetrant quale esse debe
P
«ausa est quod, quamvis tam igneum alcali accipias*’' 1 * 1 bonis igniti linguam adurat (tale enim sal alcali ex — o' a "
rari potest,quod in momento instar candentis ferri &. in pauca aqua diflolvas, inqut illam praeparatum m ^ ^0" lem crocum cupri conijcias & vehementer coquas, j
mentum ignis a croco separandi, nrhil tamen effecturus. ^ leumct operam perdittrrus, quia nimis grossum Si vinculum hoc metallicum dissolvendum. .* *,»W*
¥i * fice a Si per viam liceam tcopum tuum astequi putabis,**
croco miiccndo 8e conterendo in igne separationem voles, hoc quidemaflequeris, ut quia per ignem ® xtc gc st 11
Alcali tui fortificatur, & intensior fit quam a natura etiam crocus pet illum ignem magis aperitur Cc ad eXt ^ tl , r ; (l ’ . aptior fit» hac ratione aliquid tinctura: per alcali * c P?/ [ll jii ' cC gnum tamen incommodum experieris: Nam AU* 11 c ,, totum materiale sit per grossam igneam salsedinem prum iterum reducit in corpus, utrurius grossum cuprum obtineas, qua ratione omnis laboruius m ‘^clK 11 Exigua vero tincturae portiuncula, quam Alcali a "“ n ^ u tat 11 ' peturatis dem ut verum fatear verum sulphur Sc aurea cupri tin (0 t, ^*n«. nim hoc Alcali cum pauca humiditate super argento 1
reo colore pulcherrimo illud obducitur, sed taraP a (it C c quantitas ut potius umbra tincturae quam essem 1 * ,
senda. «su>^
Sciendum etiam est, si omnino possibile esset 0 ^ vt r<5 e hac ratione a croco separare, quod separatio nuda n c on v ^ srntialis solutio esset, & in oleum solutum aut si*J cl . r > sio. Quae conditio tunc demum impletur, quando r,| {|fl |ii^ solventis naturalis cum suo soluto manet , & P cr . . qUt” 1 ^
humiditatem in succum aut humiditatem convciu’"^ olt^
i ectum Alcali igneum pratstare nequit,ipsum enim >’ piritualf fluxile aut spiritus, sed grossum sal rnJtc, ’, a ra ri. *gi' hoc pauco sulphure cupri extracto facile potest * c P'^ y | infr^t in aqua liquescere sinitur, & guttula alicujus co rr0 ^ fr g stils^, turqunc Alcali cum corrosivo se conjungit, paucum extractum fundum petit,quod post exiccationem lu *
»nam habet. . , qui P l ’\c
Ubi autem Philosophi nostri doctrina manebit- c 0 asi u jj
postquam aurea hsec anima a corpore est s c P*f- ■'pot c ''fj, tur & figatur: Quomodo vero coagulari & ss c ofi'*\ c< per dissolvens essentiale in humiditatem non . W ut fluvii hoc est» adeo remollita , ut in forma ol« ? ^zrio"^ n^trantis spiritualis efftnti* forma post si» 1 ' con
>>t<
ta wtt
n °npoi
f i-’ c *
°'uti 0r
Post,
£{Sl
'"cctf
d,!"'
, *Hi
>»B r
Nisi
N«
$S
>tat n ‘‘«d Hda i >de
tu
>US
^c u
h)‘“ ss l
Jttiql
i*"'
y ir >tm
j lrtut
fuihh.
N.

SuipHURlS PHII'Q 50 ** 51 *
tali ttr u ^ , ! n »mmam ex intimo fuo cerm MCtu l c Alcali
Non po'tft f tdus T i * c,uam ^ r,am i;Ä wp hurc ad iu " dum
I »s Q n 0nc «ipt*stavc nonposte.cum super hoc AI ,■ • , v inri«- >»
J 5 , ni aliquantulum de anima cupn extraxit, fp ^ t jf ent ,*h
ad extractionem in lento calore faciendam. M » ^
finem.ut ext racta tmctura cupri m spinnmivini nl,’^ '"° humiditatcip essentialem assequatur 8c in p«P .
t.. l Ut ! >c °n v crtatur. Hoc modo long'c'ascopo aberratur- P in,' 11 '' en ’ m Irae efficacia non polier, quia potiftima <\us p 'liutplex tantum est, 8c ex una libra fottisstmi sptntus v > Tiferni uncia salia essential« paravi potest,quomodo igitur 1,1 late dispersa virtus,hanc (ubftaBtiam concentratam ex e radicaliter remollire posset l nimis magna luc eftdilpantas,
Ji c 'gue spirituali concentrato 8c penetrante opus est, cjuitotp»
''ji'tus, f inritus,5c vita: Quid spiritus vini qui spirituoiqs vapor tn >W-efficere posset?
j Quamvis etiam Spiritus Vini, cum huic Alkali tincto supereditur, E< m digestionem ponitur, colprem rubrum suscipiat,
"UJi tamen idcirco sequitur baue tincturam a cupro profectam t(sei-j ..e; “ • **
t.ltd nude 8c simpliciter a so Alcali orta est,, de quo subtiles ^nsdam atomos attrahit Sc ab illis ita coloratur :eu>us rei veri- l ’ s 'nde elucescet,si tali igneo Alcaii.priits extractioni cupri non- ew adhibito, spiritum vini superfundas, 5c digestioni commit- 1>V - tunc enim eodem colote tubro illum tingi videbis quo t,r ctus e ia', cuui atomis sulphuris cupri superfusus esset: ideo- ^' inevitabilis necessitas requirit,ut st nobilem hanc aure* ani*
* 'upnlincturam adipiki velis,igneum 8t materiale Alcali f' lv 's spirituale volatile penetrans 8t activum reddatur, quod, ut e 'Hque lestoies sibi imaginabuntur, non fit per destillationem, T^ttiadmoduvn alia salia destillantur, quae ad vitandam ftuxio- ins\ < ’ Um tena, luto, vel rebus similibus miscentur ,8c torti igne „ Ipitituoi rediguntur. Similis enim volatiiilandi labor ad no— ,
/ytn intentionem non facit: Nam licet Alcali hoc modo in yfm f.^tum volatilsm destillari postit, isque in Medicina magnae sit t m itut.Sjadeb ut omnia alia Medicamenta Diaphoretica, lnci- inMtittt-
- ntl, »ssesolven"a,Deoppilantia,Maturantia8cCorroborantia m.
'Ud b'' 5 ' aU> l’l'' arnla r apohis inveniuntur longe superet (.qu°“ hit ' t ’ tl,c l''"hac mea recommcndauonesratus experientiam' n '“
■ - tum admiratione 8c acatorum utilitate summa manifest“ 11 *
Hr s ««)

6;4 «nsitmu jaic-jii^
fi«) attamen proccflus iste ad extractionem c< fJ #‘ *
De Mysterio
ctuta; cupri resolutionem non inserviet > cjuia Alt^jjjjs I
. , , " \ 111 r 311 ’ •/'!
tionem nimis debilitatum suit,dum ootiffimam n ‘ -a 1 -
sux qualitatis partem terrae aut luto mancipavit > c °^ e
modions destillationis gratia conjunctum erat
, w
ctione durante ignea ejus virtus in lutum agenu^.^^lii^ perdita sint. Per modo dictam destillationem ^,ic^> Medicinam faciens spiritus gustu lenis & ad ^
slram »imis infirmus quidem acquiritur: Sed Ale ..jf! 1 gotio ita exaltari opus habet, ut remollientem j 0l • igneam confervet illaque virtus fortior 8c penetrant ^ ,,>rd^. non nili mediante alio igneo ipsique simili Alcah C j tamen ut hoc volatile sit,quia illud quod fixum tem, adducere debet. Nisi enim hoc volatile ^- u .it' 1 !'jr Volatilifarc non pofiTet. Nemo enim plus dare po tc ^
silcali $s- Tale Alcali volatile arte parandum est > Si latilu frt- mento quidem,ex quo fixum Alcali fuit ortum,e* paratio. licet substantia, quia verum Alcali ex nulla aha ^ st ...n, nhnlcaa< ,,< ’‘.,. n ti *h
lcaginolo principio fieri potest,idcoq; ab olcag"’ . to non est discedendum , sed utilia oleagino! 3 ’ 11
iis’
cali volatile convertatur laborandum, ssocli cerctentares, non volatile, sed fixum Alcali iteu Ki ^ ^jlü Non igitur per talem violentam led per aiTI . ^ convenientem viam erit incedendum,qux vl3 jjnt s|lt }qtiil* regula hxc est (prout supra de hac re quantum ‘‘ ^
nostram opus est dictum fuit) Quod simile 33 '^,ui
illudque ad se attrahit, fecum eo unit, & i»lub^^vd' 1
iiiuuvjuv as» iv uruniiH) iv «um vv misi v | «r» •* jyv
vertit. Si ergo animus tibi est, Oleaginosam tU ‘ ^| c ,ilit° ,}|S!
secundum immutabilem Natur* Regulam "^„lia^lf* 1
rerc.nccesse est ut cum nulla alia rc miiceau’ 1 - tir atr ,r ’ P , ( )f cum aliquo Alcali,& ad tempus in digestione de tione ignea qualitas Alcali in subtilem tenuem ‘ nolam iiibftantiam, quam ei conjunxisti. F°* e ,v a)1 iia ^ »ransmntabic. Et quia dicta Oleaginola Fuo .„ 0 ^ ^ nrnnrirmK' & substantia ejus est (etenim Alt- 3 —i«n c
proprietate leo est oria
1 <» anl T'eO tf '
oriundum) ideoque Alcali per fortem ait 1 ( i) tentiam,illam oleaginosam substantiam m * ua - n0 j 3 pri^
mutat, & ex subtili spirituali tenui ole a g‘ j ^ igneum Sc salsum Alcali efficit : Interim 0 j a jiifC f
f iio.quia lento pioccstu res agitur, nulla vio, e • 0 )entc r ^ l|fl )! em ignis inferte solet cum oleum in Alcah ^ „jinfP,
lern ignis inferre solet cum oleum in Alcali tit , ideoque etiam oleaginosum praedictu >^jlt^ ^ terminis lu* Yolatilitatis manet , sicquc Alt 3 ni ,o^
tutus.
Q:tt
SS
'Jttifi
'üjii s
)%i
Sa
'0n Vr
S’
wuin
'Piirtu ^>0,0 ‘Urti r >t.,
Si
J'ctle
St
‘iv,
fi
tlli
>cr v ln te s
•Ni,
Piates
fosses
Hi<
^(qIv
St
Ss
tioru
S,
JSs
oper
fl'us
toiur
c 3't
is
W/c^
*>«>■
•Post Vetü t?tic

»V SuLPHnius PHitosoPH. 6,5
J<aonwm ist , st uo arctiffimfe connexa Se uwm fu«.. deo- .
S;T^.«T4Urt<a. r .*«-*»3S2'
t J**“* "cah ascendet ,quod ex hm.litudme luUftam » h«.
V1 iterum-alteri adhaeret Se eum illo ma r.-,, r iti>olis (iji p' ^"ernjmodum prius ex similitudine oleagm - l ^
eon!“"'' 3 ah A 5 « 1 ' »Uuam sellam akaheamnatmanex ^
c ,i ; fr "eme fund amento tun transmutat a, ita vicit >> • ,
<; cx fimilhudims ratione Alcah volatili obedit, icst {,, ,tl cun i hoc volatili fit volatilis pcnm.ms£< conccn - 1, V '" J5,< 1 1 " ,otlls est virtus,ignis,lumen, ix vita. Hic« , j 0,c lUee fecundum intentionem noli ram ad essentialem ni p Jfi Bietalhcovum solutionem necessaria sunt, potens m P - c l ll ° plura verba facere non est opus Quia hxc a fide t p . o Se meritillimo Philosopho nollro in luis libris clave Se pev- if'' : ''e sunt descripta. Quod etiam acimstimus Raymundus Lul- i ls P r *ftitit,apud quem omnia Secundum omnes ctvcunistanttas r Vc »iuntur, extra quos duos Authores apud alios lnvcstigaic dpitv.u-.mcarcs est, illi enim quantum quidem opus est te hac n r c sufficienter instructe postum , mli forte ex susto Der indicio c "li mentis tux per ambitionem, avanvam.Lc mundanas volu- i Vj ta i? s lint excarcati ; Tunc enim de hac ie nihil cognolcete 1 eOfies^st figsthsciausi 8t obsignati libri tibi essent. .
Hic (piutualis ignis, & remolliens aqua essentialis hos pvarftat Ignitff trt ' " c frus,ut puram animam a metallico corpore separet, Sc adeo tuutif filolvar.ut ad p limam materiam reducatur,donec in intimo cen- pur ut t < v /r ' * r<> usque remollita Se penetrans spiritualis luhstamia aut quinta tutes .. 'dentia tuent facta. Praeterea hic ignis Ipirirualis per se &. loliis foitas virtutes habet in Medicina . ut quis multiplices Se innumeras vives eius non fatis postit mirari. Est enim decuplo polen.
*' 0r insua virtute quä ille qui ex Alcali cum luto mixto per ignem Jfoenr destiUatur ,qui nihilominus virtutibus suis medicinas u- ^ales vulgares tam longe superat, quam Luna a Solis splendore 'JPevatur. Hic inquam Iphitus igneus is cst,cu')us laudes Philolo- P 'us noster tantopere extollit, 8c omnibus fidelibus Medicis tQ nimendat. Im Pastiva deceptione Scholarum humoristaium
hic aureis litetis notatu digna verba profert. Se»
I f,l> feriniore rtctjjieultjued ftrtmactut eccult tieutfe reflete-
' T u mtndu/unt ulculeu’votutiieuytjuu tnßur (uporett cun-
* *Lf?ergi tut : »urum/une tfuuntumSul Turture ‘veltt- ' ''votur tle fuß um, ntn prußiterit^num omnem e 'venu <*-
«fT/j*”* ^ e,e, £tt, 0? obßrucnteum cötumaceuniydißergti/f
M/<tiutum co»c<7/<4«/<».Tlel\ocSalis, sie non olei) spnh u » t -' u 'fi 'Und Paracelsi^uod quocunq; no attigent,, vix alius po-
ior f vcmct.Similncr etse Philosoph. nosta ait.Mcaham»S n >s ' medica,-

_ Dk Mysterio r s>'‘ ( $
medicamentis aequalia este in virtutibus suis, eaqu' Pf & penetrantem luam naturam usque ad quartana o'b ^ f j pertingere, de quo verba ejus in Potestate MediC artl i pkstj, hatt sunt. Fixa Alcaliafi^olatiltTletitur magst* 1 * torum potest utes adaquant,quippe *ot tncifiotiustl j f st^ fZS abtlerponis, delata usque ad Ismen quatt* *'/' /st* »aestatem coagulatorum tn haßt sundampstt* 11 '
Quare maximoperc optandum esset, ut hodierni We® 0 1 ^ tas a Philosopho nostio indicatas volatililatorum tutes moven ie paterentur ad adipiscendum tam P' rutatis theiaurum, in utilitatem aegrorum cum S a
bendum.
si^V
Quamvis hasc unica causa sufficiens esset, ad P"^, s pt > 0 McdiciSfUthuic praeparationi diligentem operam " jjjiJi ^ per tamen duo commoda inde expectanda haberem' C | A' £ j r , lylum metallorum & totius regni mineralis f ss cntia „jtib uS ()I) . volatilia acquirere poflunr,sicut in praecedentibus c *t v isn'^ )(I) i cumstantialitrr dictum fuit, vcriim etiam per , cl ii-
quam per fundamentum & primum gradum - f A((
menstrui Universalis Liquoris Alcahcstici cognitio'^ u« n 0 repossunt,quia ex hoc fundamento oriturut Phu° ü t>
stleahesti- deLithtaii cap. 8 . F. r» ait,ubi illis qui ssirecupiebä^^^ M^ tt 1/fuorn £lemcntsi ignis ex cupro praeparetur, respödit: W v 0 l.ib''? .fli' »rttu. r j S Alcahcstiei ad hoc requiri. Cum igitur Alc a ‘ l3 £I1 , Alt* j J( i« efficiant,consequens esi,ex hoc fundamento
pu» t*m meda ex
Jtlcalihue
Xsolatid-
iw.
cum prodire. Qua in re tanto magis me conh 11 ^ 3 '^ cb'^’jji,'
Philosophi nostn, quam propria manu in 111:1 r ®'j t ioi' csn jiib magnas Paracclsi p. 102 . in folio juxta p ra; P ar £ al cturae auri scripsit: Ubi Patacclfus docet, si i fl '
alcool vini affundatur, tunc animam auri extta ^
occasione annotatio Philosophi nostri haec fuit' ' t rst! ,!
latum saßtßtrttut %tni ttnäura ex au** 14 eum.
m - , n riam ^'''rlV'
Cum itaque Alcalia volatilia eandem P° t<r [! _ nt , sic " 1
'»stell
S»an,
u 'sts|
fo 1
'U
''Ostes
J^ibi
^ttii
>',st
f '«i,
Ol
f.,
qu
Oste]
^dc
'fitstd
f ^Cu
NpHr
1. -rstr 'kr fi
itH r '
. vo.au M a r .
in extractione tincturarum metallicarum P^^’^fc^Z fophus noster hic de Sale circulato pr*dicat,ncccss>» 0 .
utraque ex eodem oriri fundamento. Huc facit si^gviu»!'.
Phusnostercap.^. g. so . dc se febribus aurhontstc & aSÄ 'Alcaheslici possessoris nititur,io c £>“ r0 )i*^
uram • dc volatiliserione Alcalium tam pr-tclatc P ],j!>b ptam inventus quam in aliis cujuscunquc Ph> fjphi^ e veritatis huius investigatori, L» 1 ^ fielst'
fieri potest. Unde veritatis hujus investigato". phi nostri scripta supra cortunendavi.^*“ 11 commendatos esse volo.
P
b*
*«taf 'ttstr: ?ot 4 |; ?sttste
&
fer«
4 *titn
J^xii
l 'qua
Pvaclc
'"stliS
''stiti
''stiti
'»'stic

<%tlc Wo tanquam infalliabilibus argumentis igitur
oi.,_ >dcdili ecntl ilealia volatilisandi exercitatione, tan-
' * AU
Sulphuris Philosoph
6;7
■/
/
/;
/
(|K
&
■/
/
/
<>>'
ei"'
K
f.
b« £
*»■
K
5
*
t>S; St dari polit > ad v-m ->ad°,a„-»-ri-
Mos electos operarios estiulcitaturus.
C A PUT IX.
V^OJIODO TINCTFRA cfpki extracta P^ro ad perfeäiotiem fit movenda. Et q<td ratione virtutem suam exseret in corpore humano.
y^Um cuprum aNatura tantam perfectionem noti acceperit,
tio ^ USntarn ausun,: 'Aeoquctnodus procedendi m cupio ra-
nc finalis fu* perfectionis a processu auri est distinctus: quia s"? 1 P**~
' Mtnulteriore perfectione non eget postquam tua Tinctura feßte „torpore est separata, nam anima auri jam latis est perfe pu*s<)** mm ? > quia aurum perfectionem suam ante .manus artificis pirftfha.
, l "bitioncm a Natura , ejusque coctione , est assecutum.
^^tinj tamen non negatur, talem a datura perfectam Tin- (^ttvel animam aunpeifectiorcm fieri ,8c In plmquampet»
. honis st alum p 0n i posse : hoc enim pteciosx Arti chymi- ^"oriest impossibile ,quod libriSapientumabundi tegantur.
.'quo nunc non est dicendum ; quia propositum habeo i occa»
't>ne Philosophi nostri simplicem perfectionem tractandi,illam- •"* demonstrandi, qua cum aurum a Natura sit dotatum nihil Hi'irdum reflat quam ut illa xgiis propinetur. Quantum vero fi Captum attinet, res aliter est comparata: Cuprum enim St AHn t f uum non est fixum,icdm medio statu inter aut um tota»
Cr fixum 6c inter mineralia totaliter volatilia, unde ahima ejus .' l, ssa facili negotio dissipari posset,nisi cum prudentia tracta- üt; quare ut fetundum Philosophi nostri doctrinam haec Ignu N*~ ' S ^Parata anima coaguletur & figatur, idque per ignem qui turasäae* j f* CS res imperfectas maturare 6c cohstantcs facere potest. Cu - tH ' e l ß'"s toti Natutx similis este debet, qua: de anno in annum i si P' ntc, misti°ne res immaturas mautrat ,&ufq; ad summam f srum peifcctionenr Coquit,quam maturationem tamen gra- ■Uax 0 > debili & lento calore incipiendo St ad fumo im
C c '"" caloris gradum afccndendd, ut tandem perfecta coctio p r y-. Hoc idem tibi faciendum,ignisque tuus ad Natur* '"'UiS?' 1 '" 1 »ehdus St regendus erit, nc citius justo innern
rist
\o’
'V
0‘
V
i * \>
!>
t .“"* tortem adhibeas, alias enim pwcioium istum ftoyem au» . ^‘".tta combuteves, ut nc oechyl:m quidim vittutts fu* pa» M tibi exhiberet,quod tamen facere posset, fi fecundum Natu-
tnte 5c tarde coqueretur St figeretur.
Hoc

Coagulatio & Ft- Xenocle/ tn fulcirem.
Panacea.
Tinslura ruprt modus eptra- ilt in horni
ut.
6)8 Ds Mysterio
Hoc ut a{fequ 3 ris,&quom 'dotibi (it procedcfd" ^i>''^ erres,clariiis intelligas,ad Plulolopln nosti i verba iu picit cl Li $9. ani mus erit ad vertendus,& lic nö (heile eirab’ 18, .S*.
prms debere co.igulnri, deinde vero figi.
]am a 11 ^, w
d _..,rTlH s i**?.
coagulationem multo lemoicm & mansiictioicn .. tS1 „ (| , requirere quam fixationem,quare hos duos term' 00 *p/f #'fi
>>»
S'
dite
ft;
(erva , St primo lente coagula,quia tanqnam olei 1111 per philosophici menstrui igneam luimiditatem t
111 non iolum retro reduxit ad (ii.1111 ptimxvam 11 „jd 1 ,j,
cur
' v ' • 1 U 1 is 1 '’
elscnnalem , unde a Sapientibus reductio in P^^ur* , j(l'
ac Uru;
ftaiott
Sta,
Vit »tibil
ftUQi
lc \Ut
.... - i verum ista humiditas estcntialis aurea; mi ,
insuper adhuc aliquam partem essentialis hiinudi r a 11 ^ 1 iii 1 ^ t( |i «ali volatili in se habet ft (ovet,ut in prxccdimib'S| |J ,fii'' |l ( |< cum qua Tincturae intimsccum ex (ubstälix limil' sl ‘ | )t: (li' 3 ^, se adeo univit.ut unü alteri inhxccre & immaneri '^nt^ S,
caulapi eciostim hoc oleum primo lente coagulandi' ijtd ^
trahat paulatun inlpillitudinc & tenacitate, & t "" 1 ,' 1
Qiio facto altei um Philosophi nostri verbum (s 1 *' 0 ) g u ^
>v. cst t Sinkst»
S>lil
n llam
S">
in eftcctnm quoq; est deducendum, talisq; pauh' 1 ’' 1 '
dein 1 .', 0 m
pulvis,ad talem fixationem per auctum ignis ? rS ^ ]t (i |,£ Yiii ,i nendus , ut (utnmam ignis vim, illaesa virtute h |;1 ‘ , t -3t- 3 -
VT .i;,.. .... j._:__/.,<lmef c " „r
|f £ '
Natuix (iia; mutatione aut deterioratione (usti |lC, ~ fI >-
UlVltUl.lUUIIV >»••• 11 Jl y '
demum respeifccta est,(i Sulphinis Philosophmvi ^iifl'Sy reti 5c omnibus morbis mederi dcbet.Sulpluiribi' s . e tJ
lium inquit Philosophus noster p.4sio.ewfd ?«' ,,r ^
.1 , .. f „ H- .-pri*'
tota morborum cohors auscultat. De 0110 >a ,1 nini Jd e I , , , 1 11. P.,eS C 1 ‘V rtiC'
sulphur omnes morbos sit depulsurum nulla 4 icS ^ 1 iO ad perfectionem suam suerit adductum, qu* P cl jj, praedicto instituenda erit, _ n pf^'llid 3
Postquam igitur haec omnia ad optatum P |1 . t l1 1 '|iii'' ts ' ( ^' persectistiinam medicinam habebis,qiue non *° 11 ’J.j ftif' 3 ' \/ tanquam verilsima panacea omnes morbos ^ 33333 " ^a>i £333 > 3 «aciam luam longe aliter quam extera omnia m" j u |pb"J.. ,|ii» vegetabilia live animalia sint.cxcquitur. Nam <1"^ ^ p|)il° jjb 1 animx metallicae totx ignis (unt, St idcirco eti->>^.^^^i>t' Llementum ignis in metallis Sc mineralibus >' vi
suam operationem titionisnrc> natura iua c ° n !i, u rC
e ■' j » . 1 ^■.Aiiram 4 ' .
it '%iV
“°y
calefaciendo 5 c irradiando peragunt. Tin^" 3 ! 33 .
siri irtnmm uirhirxm / 11 .» mvsrnnt PfsC^* Ilill
lCd"..,,"
pri inquam virtutem iua primum exserit per pi |l|ll >l^
a Philosopho nostro excellens calidum vocarm.^ fi
r. om
F.y Deinde per illuminationcni.dumSpis' 1 ^ 1 . 1 ' ^ lui ü ‘‘ Philosophus Archxum vocat,illuminat, ,U ' CI l^Siti* 1 j
monefacit,& ad hoc prasstandum, lumen» vm* ^if ' 1
subprkstßrat : Nam quamvis prcciol* *w l,t
: P>ai
Cctrul
>1.11
> cr
"-pro
"'•Hei
Si
s
Ct bae
-.--T,
>e. l
[f sorf
T--.;
pot,
V*-'*
'* s y. x S «>0 U
T, ß«i
«c,
^e.

fi:
<*
/
fi
fi
fili
V
ftil"
0 ( 1 '
■)<•
id!
f.
V
i & f> e ' ■(>- 0 0 ■in*
fi
!t> j
wM fi !
fi
fi
■i'
fi
,»>
fi
' 0 '
0
iC
Sulphuris Philosoph. C& ctt «\kmstibil e iit,ut erat in prima sua origine,uti etiam fc^videlicetSulph«cobukbikA umcncxnngmbile. c ' t 'sa’swi°?’ mmuni & v ' llblU modo n0a aniplnts i jm
dit q. ^ P' 1Ura mineralia Colent,attamen hsc 1" ‘ ‘ j iamor g
status , minbs postquäpev artem ad multo maior 8 ^
5"ior Ult CXi 'i tat ü,quam er at a Natura,etia mu to * ^
Cen Tr i0 iuü immutabile & j,er P ctutt_¥«vdoa «
'inc,K r e scs P ar 8 at : Warn qucmadmodri iua Katuva. g ®n n bllls >&-igne vulgati multo excellentior ignis factus t , • ^fuaioitw« multo excellentius Se latius patens est > st est. il m pUbileLumcn,idcb quia luti lumen infinitüöt peimanc ii^j J^dem lumen ejus siue cstentix Natura sequitur,qu* <u su m "Uctibilis iit ita quoq; lumen ejus indcstructtbilc Se incon- t uPubilc est. Hae dc causa ventriculus, cum intro sumitur
Iststi - „n a, e.ivuu Humtum) »eum muu luuuv“*»
t lsti^ IT ' Ernttcrn m illud exercet 6c mbil mutat, nec ab illo b, t c l u ‘ l!n vcipit.scd solummodo patitur, ut ipie cum luo inlra- i t ” tc Aulico ab ista coelesti Tinctura incalescat,illuminetur,Sc s^'Uir; Qua operatione peracta licec Tinctura line omni su- s tc ^ mutatione,in suo pristino pondere virtuteSc splendore per iiit Uln ® v acuatur,dc similem quam semel corpori ptxttttvt vir- t t Cl "'ndnitis vicibus denub praestare poffet, ilex dejectis ex-
, t ''>entis . . . j „I- I . <■- > " " ' *' :
ttt
, c{ -quaereretur t Quod Philosophos nollet insigni-
t 5t ’P. tob,n de,& cmn animi veritatem cupientis satisfactione do- fr* a d UÜ lingularem 8c valde notabilem locum ex luo libro &
^ 5 staiu Jn herbis verbis Cc Lapidibus est magna vinus dicto,
^ 5 apponam,ut omnia hk lint comprehensa, ne ad librum ejus j, Jc de causaik vceurvendum. Hunc igiturlocnmbene nota &
^ u d>Qse perpende, quia multa in eo mysteria sunt abicondita, Ct bat')uslisecsunt.
commißto urgenti VtVi admiranda tslß argen De Mercfe» , e ^‘^um maceretur tn magna uja* communis cjuanttta r ‘° eontr* *b n ‘ ,m< ! ue et ß ne minimum tjutd deargenta VtVo m^ermee a r r e * r '*ut ttdfut naturam convertere yueat, at tarnen ab Utp ' ,, ^°proprietatem,non item fubßanttam mutuatßc
j ",..
asjua ejusmodi necet lumbricos untVersos & a/cart-^ ei >e\iflentes etiam cfuo fotm tjienu^uam perVemt,ojutfpe *' n ” x totus mlottttm raffturßtc^ } acjUAifta citra. Itsmbrt . ** Calidior fi semel cum arg. VtVo bullierit. Stc untea uncta t.’xnVi milites poterit mensuram a<^ux inficere, attamen S(L l ‘ tf “ re pendere & proprietate prtfitntt. Stc ntmp* ^ßy <tcft am tnVtisL addtjcunt , yued quadam agtAtsa cttra seß °” em * Mt reactionem patientium, libere/emper,tn de- ^'‘‘itVirtbus aganr,& perflante eodem frt femper pon- fe ' -ctrg.CesVum nempe agtt tn aquam efty imprimit{*•
characte-

^40 Dh Mysterio t fi u
charaHenm , »e» t Amen Sttctßim qu,canam 4 ° Jj ^ ^ tttur. Manifestum ell itaque .quod hu 1 **/ $ * j,t tr ansfer atur,mutet que situm subjcä um natu"*
/» objellumperegrinum solo helut radio hei aJP e ( fi ,! p tamen ut licet objellum peregrinum acqa> r4t „fijt fibtfbim, Agent tamen tnfptrantque initium> n “fi 1 i,
desuo fnstino robore aut pondere amittat re '" ,,/ *fi r f hempe id absque ulla argenti hihi paßnue ,dt „4 .
hem pe id absque ulla argenti xihi paßtone/ßjd mutatione,debilitate aut alteritate. fwwV^Kiy loto adduUum.inferhit argumento dehirtutt'p r fi ,i ^ infinita remediorum celebrando. Qua rel f , ß^ >> ^ ncraltbui fape ac diherßmode subter exper f i
futjfet.mc edocuit tandem , quod antehac nein ° jfi
fertaßis adhuc Optice atque intm perjpextfiet ,
<'i:
ff
media abßrufiora operarentur , quodque nimfi' fi dt[solutionem,aut interitu m.citra fui penetra 1 '< , i * 1 fit
admistionem,commisturam (fi coniutationtm fifiß fi eminusiagant tn fopttum helfucccnfum Arche ^ ^ ,s fi' Jui afpcftu irradiatione ‘hei ejaculatione ff 4 fg fi in medioproduilarum,retentU adhuc pristi fi »
tatu(NR. )pokdereCSprbprittatibui,adeoqult^i ^
modi arcana seinfintu bonitati propinq frl fi r * r
modum & quas tnstnitai -viresspargunt. fi
impunes manebunt medin.dUm pauperet 1 U ?,gt >fi fi gleilos ejulabunt itn judicio novifiimo, q u ‘ ^ ‘. f gr fijji
Arcana no utlufacile atque obiter fanart potuissent. /I'strhfifi
abeunt t» nequeunt unquam abire in alimentum ^'fi
alimenta, fines,nt auanon in cibos sed in ohurfftaca / «< o*
K:
alimenta, fines,nt qua non in et bos sed in pharmac* j . ^ pharmaca per/e-verent intro aßumpta'. stomachus tnstomacho 1 , quem animd/edem exprosefj 0 * 1 ^0 anima je- <hi)radium duellum suarum <htnum ac dt*' 1 ! fi
dei. exponere,&qtiorsum a Oeo deßmatd fuutfifistfifi
totum corpusspargitur haufia in Archeo ^U ^ Stt t ,j. ratafifiJamtas indefucctdcns axudefuj c 'f ,t fis rumoblatio hisce untherj'ahoribm rem‘d> tr (4 c fi nationei,qua/et prodidim fonte natura ce,, fi g C dfifit'
Mittler. deberi, qualetque Pardcelfui pollicitu*
eff*
4*cmcrr , fjtsütcjtjue r*rMCCijM post****-" - iis
lerus me [peäante,minlma htdehcet ctn J e J ffet^f ’ffi' piscatione,tBexeeutue. Certe postquam mtiori contemplatione me sub/e attraxt ts _p r oi 4 ,fi
te quaficognohi m caufitoccafiohalthuifi .fi fi' fi',
crement itt it quidem harerifordh >f ec ’*"' ü0 *fi‘ fi ^ [ajcirat ricti,attamin ipftirh fiirbum t»* u
dia c,
5*(,
d’ati
‘‘ha
‘an
ht ‘,t
faen,
'-fui
'gu
^‘?n,
*« h«
yg»
“/•‘i
S'd'n,
‘"u,
'“•re,
flo,
V/,
't*u\
Pu,
‘git
^id C|
to ttcj
4 «m r
d,
bbi
?‘ati
utn
| at >tn
''une
*^di
ab Cc

p H t t O S O P ii-
64'l
» *ujnä£
>* *«-« 4«//*r«/) ?">" ‘7 eom ?LaL Id** <•
‘ causarum occasiona '" w puta Glaursi ,.
eni ‘ut afficio in mineralium vernein* st f nlattra ,iu<ntreUi
\ '/^hure^vissiibq, ac poufimum ’>‘^/////‘/^ °
J*&*rtUt',qua Nympha alto nomine proprio ca iL^mn.
I ta,f n hujusmodi/ulphura,quia Dngius dtßan .„tere*
1 Cr‘" > '' t ‘* 'i u * n ‘ rot * Vegetabilium cohors, at< j Ue .,,- '
\ *h»cs dotes 'a Datore obtinent ,ira quoque fUntfiim Ö * ^ r { ,n *ttter resistunt ,t.e a dtgeßtVa in alimentorum
f *a/? e *m deßeäanr, atque ideo ferient/ut potejlates t
, 1 " ^ '»frattat. Manet nimirum mineralium erasis integri*
Tforque ad di/hergendum radium fui i« Duumviratum,
IfT anima. Sie nempe Mercurius Diaphoreticus tsltt-
[ fi’ * tu *nfu&enttUchi&fcopum Acyutrtt ptrruhorcmsup u~
J „ a I"ndentis,cui[ulpbur Mercurij untone mdißolubili ne- jsi ^'nr. Halienus enim Sulphurajub Vulcano adipifiuntut f ‘“renium intentionis medentum complementum. . . ri,{ m st.
•g ■ hlortoritaque tjrones ,addiscantJulphurasioliarevt pt- *■■
w tytttit ac fytruikntA , sub cujw nimtrum cußodta abditur *j*
,tß 't-u u alu, Arche um mscopos desideratos placidisiime dt- fi ^'‘cens, $unt Videlicet sulphura quadam qutbu* correftit
(t* *'?«e perfeftis tota morborum cohors auscultat , utpote qs*0-
( ts y,t »ipluralitas in unitatem Arihei tanquam tnpugnantem , y h^gnum contrahitur. Hoc palto tnipja anima sede combi-
/ ^“toque Duumviratu amentia apoplexia caduci,paraljsel^
stigmes,asihmata,hydropes,atrophia imfhanesque defe-
-- t ■! . 'ct,*** t*> tnhrpt flAt Uvk.
is
, "<£"“•»>‘ 7 *". 'J ' -
*** «nmhtlart fyidtmmtßHptnte (etheet tpfa. nttfurk.
?x lioc excrllenti discursu multa mysteria patent. Et primum lodern Sulpbu i .ametallorum8c mineralium,prius per artificem ^ 0tt cfta&persecta 8c ad summam fixationis perfectionem ad» J?fta>oivmes morbos universaliter curate : Deinde dia talem ^lestetti viituteni exhibere, rjux form im lumidis splendentis
tinia lota obsciira illuminantis Sc in idiantisbabeati 8cboc eo»
, ?st r Modo metallica fixa arcana medica suo splendore 8c ä Deo ^tato lumine admirando, Arthciimj morbis obscuratum 8c , Umbratum ilkiminaie.ii radiare,& novis luminis viribus jacu- ^ u m illustrai e,Sc ad vitam novam resuscitare: in quo knin ego “ n ^llbellurn Lumen Medicum nominavi, quia m illo viam Sc best m W ^ c turnen sanitatis acquirendi ex summo 8c illumin ato .fio Philosopho dare & perspicue ostendi j ut quilibet adboc o (:o lectus Sc Elatura natus,sicque duplicitet electus, facili nc* o fio ad hoc luminis Naturae mysterium postit pervenite. r '
Vol. <>. Ss llutncft

Arcana
metallica
fraflant
cnintim
creatu.
philofi » fhu* Tcu- /enicui.
64r
De Mysterio |/jj
tium est quod dictus textus docat: Eiusmod.i met 3 * ' arcana,post ablolutam suam virtutem & pra.’ftj* 11 ^qUi^ aux'lium,de sua lubstantia (cu pondere ne min» 3 ’ (i-
perden
e , (cd non solum in liia pristina quantitate >' cM is qualitatibus Se virtutibus coelestibus perid‘ e , jpf*
ne utili i lle poste. Quatio tandem etiam ex 1.— } u tres ineff abiles & magnas praecedentes arcanorum |ll£ ■
virtutes ex cognatione quam cum «terna & > l, ^ r 'avnti , ' ,W'
i.,l..„. -.__ IX s. —C*’ e Ae .
habent, ortum ducere,qua: est invisibilis & coelesti 5 c " ; ,. ^
que cum (ita radice interna, virtuti caelesti aut uno gradu proximiores este, c]uam caetcrae vilibi' csC , (; ,,|i |,s it j sibiles & temporales res creata: omnes, quod Pl' 1 ’?. ^
ster hisce verbis innuit: Adcoqttc testantur eiu(i T, ‘^ i(l , s asi f ( v | infinita: bonitati propinqua &c. Cujus Divini St bis hactenus incogniti mysterii (cintillas Philolop' 11 j t .ipl ,1p ^i illuminatione Divina eminus quasi conspexit,led I | ’fp| 1 !l<J^J’l ex omni parte perfecte cognovit ut admirandus 1 . Teutonicus Jacobus Bohrn , a Deo summe ilU" 1 ' 1 ^^^
" ' rUl v’tf ,
num,qui non lolum in libris silis de Signatura Re rl,l j n Principiis,
Mysterio magno, de Triplici vita | l0 a!* 1 .* jrrj
profunde docuit & pci frc}£explicavit, verum elial ^|iif | ' tl ‘ I ,ii' & Natura: revelata: mysteriis maximis cum t al,ta a |ib uS a>' ut nemo hujus viri in Divinis & ^tb ^ P
qtmur Aeriis summe illuminati
profundam cogniu""^, Pii^hii' 1 .. u.stinct" i .,« 3 .»
ri queat, quam ex mandato, voluntate St r
* ‘ iit*‘* (jt 1
libris suis reliquit, quorum plus quam triginta i cr '5 icili c£t ^
maxima hactenus abscondita mysteria de Deo, ist" j ( c(f d sua essentia & Trinitate personarum, continentu^^^ziii Deus ante omnes res visibiles creatas Natur 31 ?’ quid® 1 **^if 1- ( illa Angelos creaverit: Et quomodo factum *‘Sibi'' iti/j fuerint, & sternas tenebras alioquin abscondit 38 s fony* | lium lulcitarint, ahj veio in statu sua: cr ‘ , ‘ 1t '° l i 0 ' , ’ o ‘S' 11,1 manserint, & nunc in eo sunt confirmati. stem inlocurtilap(orum& ä Deo rejectorum AnS c,0 j ' ( . S (iib 1 ' 11 ^ ^ , cifer cum Angelis luis deturbatus fuit, ' 1t>n ' 1 ^' 0 |iiii' f, ' 1 . s |
quodque Lucifer hac de causa invidia motu* •|fri f£ ’ 1 plitm seduxerit de dolose fefellerit. .Suinmr f ,i'
Deus ab «terno haec pr*videns ab «terno c° n j S | £ / miseri & dolo atque fraude Sathnn® lapsi ‘ 1 ° n 1 Jt |iibi' |S /iest 11 .
pcrlhnctam Uiam Estintiani aniuusqin*
cum divina vnr, C "' 1S ^' n ' c ' ,& cum humana natu"' ^i .
propositum ddha? PC! . i,,p, ' lni ^-’""-’tra f'‘ ,n ’‘ ina, |t in 'S
'tumposlidere item°' CKl!ii ' , " r l-c-m quem i' ^^
r c > «cm quomodo factum sit ut a’n' ,,,u tef
%■.
N
t]u
a <
"»m,
r Ha
S
Sai
>
Si
|ib ct
S«<i
sa Pter
n ’°nt
,ls >inl
"nti ;
®»fo
^Ittii
5l 'at c
^itte
b 0r Ci 't Ol
P*tj
ta f t
v9
h
'ivi
U| U
littn
r '*t.
*»th
Ut,
'Jf'
"ef
fini
‘*4

%
%
$
i .ininki s Pfi i lös oph. . 6 -^
»tn,' ’‘ lttr cum humana Natura Ic ttnivcrir, & per hanc Ünio- Et o„q El U Cn cri humano aditum ad regnum coelorum fecerit sr '°d° hominem hac ratione renasci cum Deo cjUsque
1 'ain lc /r n '' 11 & hhum Dt i fieri Oporteat, ut apud ipsum in rttet-
Jf* ' ^ tn ‘ m ' tc queat.
^tiat ° ni1 " ' ^ hmilia mysteria plura, uti etiam alia de extrin- lsis lJn : Ut ®’^ em etallis & ipsorum virrutibusccdestibus,de her- htnqu'^'^us.Solc.Uma, Sc Stellis,Sede totius Natur* omni- tmuti vil 'bdium Nativitate, & de magni
libe t v/ ■ ^ - <a P' cnlum ,adeö profunde & dare scripsit,ut qui- ir ‘ a 'idit tUa " S amans ‘ n tanto lumine 6c declaratione hactenus '''Um 0l ' lrn & oecultatorunr mirabilium, non fatis ahimum ^Postit delectare.
Bohm(qucn\ docti post ejus mortem propter Idcoi
am ejus Teutonicum Phiiolbpbum vocarunt) 6c Hei- Bchm &
’ - Heltnon-
dui
>S
ICOOUm uuui | v^-. >,_
Philolbphum vocarunt) C*. ....
* hilolophum nostrum, in hoc fcculo omnis impieta- Helmon- tcn,;., , ^p a U8,mahuL,S< impi* vitae femina, tanquam clare Iu- tim duö j..„ i.-,.„u n ihiisdeaiflc arbitror, Ium
,)C
$
‘ l ^stdeUtatis>maUtiae,8timpi2c vitae icntintt,tanciu3Ynciaicm- .
'^'^lumma licum misericordem hominibus dedisse arbitror, lumina- r, '°tfan hodierni a vita Der cxtilantcs perversi nominetenus 'bstiani,occasione duplicis hujus lumitiis grause, exuta scia cx- J te visum recipere,Deum crcatorcrn tust agnoscere,in cju 4 lu- v '"e ambulare,ffc debitos fructus Unctitatis 8c obedicntiae ferre ^"nt,priusquam hotribilis ira Dei exardescar & Omnes vales ar- 0r es infvugifctas confutuat & devoret. Beatus igitur qui hoc >oscit, 8c monitis istorum duorum luminum obsecundat, in a! iali obedientia ambulat,ut in vitjca Domini fidelis operarius Se ” opere Domini bonus lir dilpenfatov: lllccttim fructu quem pt nxc duo organa Deus nobis p, omittit in hac St in aterna vi*
' a unetur,
j^.^arc vos Medici qui adhuc aliqurfm scintillam filialis timoris Exborta- >n corde ycstro fovetis, vobis dictum putate,quod tuba tl0 ad Mi* surn? ' ccu i'’Pliil°sophMs scilicet noster,in praefatione fnpet igno. duos- f 1 te. i . P >ttm Morbum dicit £. 9 10. Moneo hortorque Hapten-
il' mun ^‘ > V‘°d errores V tnjutsx medentum non je
V I h, ’ P* u l*tim ap eruerint, ac jehfirn tntrafxtrtnt tn ant.
1 j I ^ * n ‘ m e*m > tta quoti unum poH aliud conceperim aut me-
:< ,K 1 ^l^ ,tu ßrn > nirntrttm quod primum considerare Scboias dece -
'' c c, tea mißionü Element artum cSgfejtfum t temperierconi-
'jii dtjf emperat uras, indecetoprovolutu*
f *d C,rc * frr0,f J carharrorii, ac deinceps de mu qua .fußen*
V *,j/ C * X c ausas Ö“ quiddttate tnorboru ac remedtoru .Ntljd"
"V fi*-I’*’”' * i,u d mthi irtnotuiJJctxxifltmAp
, H , mntm bujmmodt progre/Jum ejfe tat tonis pbanta/it Ratio tt-
V 1 * a "»*r trtanbm atquefallaciis opportunas. Sed foß- roriittsop*
’ %% 3. quam fort und.

644 De Mysterio , /fl jnd'
quam totum simul nempe medentum insciti* >h i\' gnitione causarum morborum, quam remedio-^cl 1 . plicationum, unii a luets fulguratione conceptu ’ „ st
dualem obumbrarer , indubie cognovi hoc ta ^ i> proximorum utilitates datum > ideoqueprop> r, ‘ ,}1 jjtf thcdma quibus correctio expetitur expecld tur ‘> fuh indictione gravioris poma ferio proferendus
C A P tl T X.
tX CFPRO ET EX C&TE1US
$
N
Sulphur PhilosophorumpoJfeacqui rt ’
Onpauci re]»erientur,qui Philosophi nostri a rr,e ^n doctrinam de Sulphnrc Philolophonun I L ‘g c ^ 31 iisi devenient opinionem, Tincturam cupri festam »h'" est" c 'jV illud Sulphur clTeSapicntum, huicque subjecto * 0 ^jg3t ,< ’ l, |j. rcndum.&cxillololo thesaurum sanitatis este >o v 0 pfes j Sed res ita se non habet,si quidem anima cupri 11011 ^llb' 8 jj quam praerogativam, qnainpr* aliis corporibu* ^catHf'^js bcat.siid oh hanc cautam (iilphur Philosophorum.'^[oios j. adlortgam& (anam vitam facit, Sein hunc Enem 3 ^ y.uia 1 ^ j
suit investigara,qui pecunias, opes, honores, gl° r ' ;lbss re ,S ' - - " ■-"ib uS ‘.,-ctLH 11
CArnalcs Voluptates non spectarunt, nec sletcor furti slmm tcmpuSttibucrc voluerunt, sed pree<
cognitionem tuam eo intenderunt, quomodo m
in corpore sano cOn(crvarcnr,& virtutes qti
ece-'"^pil^
ibus
cpt'
ditavit in suum utiun converterent, in bona sa«i t:lt j3 ,-n
.H-I
& sanam vitam agerent, multumqucsructnh 1 ''^liaP 1 'f.st operarii in vinea Domini Dei sui ferrent. Q } 10 teil' *,r
rhilosoplnts in Butlcrop. 594 . hisce verbis testa 11 ". Sltftoriosetnhumtdum radicate apti atque prtsthelad <ittam longam Sulphure ‘hurtoh r M ,.,l\ ut pote quodidcirco Sulphur Vhtlojophorutti t” /( i ,4
Duumviratu inquit: Sulphur cupit tn/er “'s' , e n- iJ ’’ 1 longam ,& caterthan: aliquot morborutn tnendabile, Er de J.irhiali c. Z.g 8 . inquit ijtt,> “ ct fa r,u! ''^’ externum quale e cupro trahitur rtenjf >>,C ^ m /tl" 1 '/> talio perferto,cupro autem i/lud sulphur dP c ^^„/S *^st ergo rtecefiecft tftud sulphur 1'encrts xeß'ttates tngratt homtnü conducentes,f rl fetbeer humanu/upra cmrtetn metalhe*p tr J' . tatem. - e„lt'l"'.!
Cum ergo Tinctura cupi i ob hanc solam "

Vopk 0 Sulphuris P h r t o s o p rr. 645
p 1 '^ eti/ 1 "? 1 VOcc tur a qma ad longam & sanam virarn facit,8cta- “Cis L'i a m '* c medicina Universalis ex aliis corporibus metaU ^istaL.^^i^R^fai.nfccUaiioIccjiiitur etiam in talibus subje- if» - " f " 11 ' l’lnloioplioioin reperiri, nec si
dai
H»
1"'
jH*
1 f '! # »»• lii' ■
f *; 'b'* I
,s-
K
is
/
/
/
r''
(f
rl”
■P
<r
«r
ti'
\i'
1 1’
soli eunto operam ^ Rafio^amcm'cuv'in iaoc watlatulo de cupro
^cweroamuoipouim metallicorum vix mentionem tt-
ti^* e '« Quia Philosophi ..ostri vestigiis mliüens qi» m P i - C»r s,hm i a _j ’ 11 an| ma; cupri tantum meminit, cujus doctvmamdec . p titn ani lvu ^' P'oposin.t-jus exemplum lum tccutns i Mias enim tofi ^ COr pova naetallicailcuti de cuprodictuntfuit tractari & p Cr , v ’postunt, iptoi vtnvjuc Tinctviva obtineri, c\uä poftquam f,. '“'tam mattn ationem suam perfectionem est assecuta xque tlir, CIMUm Tinctura est atque cupti. Uvide iste piasscriptuS ex >Up a “'mam coiilequeudi modus,in analysi aliorum covpo- jj, '"ttalliconmi etiam oblervaii potest, nec aliquid amplius ^ Cli l' le ucceile est, quia omnia lub uno processu sunt compre-
tals\ Cllrn f™' lector me non pcr dictionem (metallica corpo- Quid t tr 1 i °>umintclligeve vulgo sic dicta metalla,ut sunt amu.pUtm- metautc* hJ > ' ,stanrmm ’ <cm " T ' ■ si htec mea fuisset intentio in titulo corpora m-
n etu S ca s > ’ t ' Snon posuistemMetallica corpora, sed per i\{k\a- te * , £** >tr ' y.j . 'Metallica subjecta,ejusmodi mineralia intelligo.qu^ quam- 5t)1 ‘S» c nov> fundamur ut alia metalla, nihilominus metallica /fellari debent, quia non Colum cum metallis parem habent «natem,verum etiam quia quaedam illorum ad aurifixitatcm r f oximeaccedunt. Per vocabulum igitur metallica corpora,
in, ni „ 0nlnia """lia. quam id quod talem habet constantiam melligo,
tali, CC rcm novam & 1 "k?>rEm existimet I.ectot.quod dico,in ^‘ihtis metallicis lubjectis similem ctlevu tutem titln ipsis me- c iis & tere ut in auro,sed auscultet quid hac de re Paracelsus di- i, 1( i| CUl ientennam meam subjungam. Paracelsus igitur dum Carc yult, quantam subjecta extra vulgariter dicta metalla primum Ens (quod est veium sulphur Philosophorum) in SQ a |, cant ’f^inqun de separationibus verum naturalium p. m.
, / y M U “ Utulo de Separatione mineralium Necejse e& nunc de t lt ^ r . e *** *£Cre ex rftitbue metalla cre(cunt& generantur^
M;“”' sr,a principia Mercurius sulphur & ».,/.!§ ali* primum Ens metallorum invenitur. e Spiritus metallorum , freun didetis tn Marcaßttüs <ju,"* tK ' r< '*b m ‘ ,, > T '* lcorul ”0, Lasure C$c. (5 similibus,m »>H t U *n'! nUm EnS aur ‘ ptr gradum sublimat,anu ,»<beni- f ‘lu üe hoc P r ‘ mo E»tt fctre debetis, guodsit jfinttss <beU- Paracelsus >1 U > adhuc insu* ^oUtihtate jacet tnstar infanti* inde prima
Ss 3 utero Ente.

K
Me tatti ca perfera (fi mineralia <a Idem
ß+6 Df. Mysikrio
»tero matri» {htpc ejusmodi sulphura d Parace^r' fhura embryonatauocantur ) qutjptrttus interor liquori,gfi nonnunquam alcfott aßimilatut.
Quicunque igitur primum Ens ah cujus cors t jj
habere & ab illo separare cupit,ei opus eit ut gyricte artis habeat experientiam , & ut W multum laborarit ,alioquin hac in parte par fi 1 ^
Quantum autem ad separationem mtneraltu atß ^ j/f dum quod fer gradum feparationit multa res Jt” /,/ ^ rantur fixum 4 Volatili,amnia spiritualia (fi vo ^{, fora dfixo, (fi tanquam fer membra ßcUtt * ^
percepifiis: ita quoque fimilts proccjsus cum 0,,in [i rebus mineralibus per omnes gradus,ut ars$ a £r hactenus Paracclsus. rr' 11 '
Exhis dare elucet,unum eundemque ptocesttim c _ ^rö
ß
y
fi
fd
quae ego mineralia vocare (oleo, de quo in capite jfliii 11
tur ) Ex Paracelsi dictis patet inquam , eundem
Subjefla primi Entis seu fisi- fhtsrit Ph.
Paracclsus etiam nos Subjecta docet in quibus $<1' Ens auii.qnod est verum Sulphur Philosojihorum
que in metallis,videlicet in Marcaflitis,Granatis, ^"(Oii’P^^i
,r»'
rubro, Lasure, tur,maxime veri} in Granatis & talcp rubro,it> q'
ma Tinctura occultatur: Sed insuper alia poi po , a ,n quibus Sulphur Philoiophoruni non minus latet *1" a,pe sunt Magnes, Smilis, Vitiiolum, Creta ruht» ^P' 11sl uä vC , ( | a s« 5
pe hama' piofvflimc in hacmatitc , qni primo Ente auri f//f. ' ‘ ' ..
est q u3( lf
yistoxta.
Ässafsf "E««—
mvcsti<r ator ; px ' cx i '* ,ct * quod diligenti secretort ^i)!
gensium C ° V1 'j ',' l " lUom l"obnbit,quod in celcb» 11 , e d
ginti circiter annvl'^'""' ’ t,uas excellentes cu>*
m,ut tota civitas in 5m' l ' S ‘ ,Uidain vir plebeius td>& *£pjor>' virorum invidia ' dmirat| oncm fuerit rapta, quem > J t cfi
iwS 2?» en m °* a ' nfdi ° tt-lhilu & vrn^jV fwtuit ,co|iis mprtcmpmnej adcodttlucrunc. ut^V
libusesse observandum ( ut Paracclsus hic vocat, a pora metallica nominantur, non solum propter u t Y cl _r.„. ___-111« habes ef }\^
causam, quia similem fixitatfrn cum metallis >-t'
etiam ad differentiam ceterorum planevolatilium.^ ]£|1 tC“| i|))
ia“
mineralibus seu corpcn ibus metallicis esse observa 11 „pi 1 ^ Ens auri,hoc elt auream animam separandum > atc l j iup ,a tallis, hocque fieri opoi tere per volatililasioncm, si ^
delirer docui. _,„tif s'fV
b->'
Hoc quidem veium ab eX P cr * cl ^ ll s| Hl ^ [ ^t* st
»OtUi;
tlt c
tua
„ Pui, Ilius '° m Pei beavit Ua:c
^ pr 0 , ,|>v eni a Vul gan
Pto
pai
c »na a \ nas coi
«i
;ic um
tc ni ai-
^ffen!
fHcm
•'alis),
v 'Hct
>ti
'''tina
Pul Vei
•Diis,
sitiaert
tc m c ,
«Os.v
s oh*
Ai
'quid
* l| eru
'eris
Parat
»unai
finai)
lutu,
j
«5
ali a ;
>n c,
nisi
ttvu,
'lio,
r *t

iisgisj ^ 11 ip H uris Philosoph. 647 )lQr "i«at Cu,llai l|lri summa in caput venefici occisoris fuerit de- *itcp U!v ' Stotus iste non alio utebatur remedio quam liatma- ct postinodum cum oleo feniculi bene trito,quod
^Per-i i ° Principe Anhaltmo Augusto beat* memoriae -• Um " a beo, cui Autbor hoc tuum secretum commu-
"'cavu.
■ hrematii
pkbeio populo in dwcr-
u ( '
/ & i
it" ' £<■
iiii*
»!'
1 fi >»• ili' I»
lll'
-. 0 '
fi
fi
r*
»'
d'
i'
fi
l>'
n!
fieT"“ "*w«mr virtus multis aliis ex p-- . , Arri . oria
j P^ciis nota est , adeo ut normunquam magna
'ruamur q ul g us ufushxmamis adeo frequens et > oc p
VUl ;
nota est
‘antur in quibus uius ua.111.mu1 auiv " v u"" q..stibusib°
8 ar esbomines tanti cestimatui , ut in omnibus a ^ a m
r'n panacea utantur,quod in Botusti* Ducatu ob er Hißoriit.
Um aliquando ex tocevi mei sedibus RegiomonW^ „ m _ n? tQ emendarum revü necesta viarum cauta proner cci er > lc Um qui niihi st servitio esset ntecum ducerem ,Si ad me *5 apud quem cotes, py vites, 6 c lrxmautcs 6 cc. prosta an >
1 , Ct n,ecce vusticus humiliter me rogat ut libi talem runiu P'dem^cuius propiium nomen se ignorare dicebat ) donr nuu
^lisloco emerem. Interrogatus autem cui utut illum a u
Vc "et respondit t Mi Domine si tibi constaret quibus iste lapis ^rtutibus pollet magni certe illuni (aceres Est enim nostra mc- 'btina.quando infirmitate (eu morbo quodam assugimur >tN Vnlvcrcm reductum curo pauco aceto intra corpus illum tuitn- blUs. Domum igitur reversus bistus rei certitudinem ex SoeetO quxro, an videlicet rustici in omnibus tuis morbis ad hxmatl- *ern confugerent, qui afleverabat non solum inter fui loci rusticos, verum etiam in toto illo d 1 st 1 ic tu ad aliquot militaria extenso bsematitis ufnm vigere.
Auream istam virtutem hajmatitis signatura sita indicat, non Srg»*tar* 'quidem quoad faciem suam externam »sird postquam solutus luetst. Si enim aquam regis ex Ipn itu Nitri de Sale abstracto fc- »»/er«*- cetis (nam vulgaris aqua regis ex aqua forti Sc Sale annoniaco lirata,nimis pavum dcillofolvit) & hxmatitcm minutim ttl- 'urntviper calore conveniente lolvci is,& li purissimum aurum in *' m ili aqua tegis etiam solveris,fc facta solutione utcumque (q- btum reciproce atpicics.folutioncm hxmatitis alteri ex auro ta- solutioni similem este,imo colore luo aureo scintillante illam nrptrare videbis. Ise miretur ergo Lector quod cum 1 ’avacclfo uatuo,quod,in pluribus aliis subjectis quam inauro inter omnia aba Subacta primum locum tenente,(cusus tinctuvam Sapientes m 'minenti gradu Sulphur Philofopsiovtt vocarunt quod nemo
..... m . iiiiUlUy’UUlll VUCxilUViV V
'mt in cnymica Philotopbia inexercitatus Vrolpcs negabit
•ymm Ens seu Sulnhut Philofopbaium repcviatuv ,quv» m tllQtum1- f n -
)krr- „ magna:
uiottunvirtuteslioc testantur, Sc tanquamcxpttSasigisia Natu-
r * Uos convincunt '
Ss + CkPuT

04»
De Mysterio
C A P-U T XI.
SVLPHVR PHILOSOPHORVM. £* rahbus Volatilibus etiam pojse acq> arh /~A Uod in praecedenti c.ipite docui', etiam fX i
V^mctallicis,qu® metallis in fixitate rclppndent> lolopnorum acquiri posse,ciiins a Rectore iiuhi n’ct quod nunc sum dicturus, videlicet ex pure voiat'^"^)/,.^
bus, Anrimonio,Auripigmento,Bismuro & |inulib llS ' sanitatis similem elici polle. Rem autem (ic ie lial'eic^/ ^ experientia verum etiam sapientes in suis libris tella* 111 .^ ^
hoc capite demonstrare mihi proposui: (Quamvis palis mea intentio non liv.lioc in loco de volatilibus * „u>
* - _ «. »mAntli* 1 .
& eorum thesauro sanitatis agere. & hujus t rn ^fV, n f0pl ,w, jitS
fecundum IMiilofophi nostri Joctrinam lulplun' Phi cxcunra,& sub huius piocdlu Tincturam v ' t3CcCl f jrC lil . ^ mcuTlisßc metallicis corporibus demonstrare, iron postum quin aliquid dicam qua ratione theto^Vj^pb 0 ?^
sui *affi
>dl
fnotu,,
>»
‘'quitu
‘Vn c
!*'*«
%el p«>
t'rf'c,
mineralibus etiam postit obtineri, quia Sulphur Pb' 1 „.„o 11 '
tam ex volatilibus mineralibus, quam ex fixioribus 0 pn* ; metallicis praeparatum, unam eandemque Natura 111 ’.' f[} $ . ,em,8c virtutem habet. Ut igitur veritatis sctuts'^^jui 0 “^, manifestier fiat, in genere Iciendum est, quod q l \ c djffc^c mineralia volatilia ä corporibus metallicis m . l j,ro*'*'** ! lJ<*
Vrapara- tio mineralium W la 'ilium
(duin illa pure volatilia,aperta,& primae cflenti* P c 0 ' 1 ?, &
vciö , leihe« subjecta metallica, a Natura siiSi e ^qt* e
& vinculis constricta lunt.sicque ha:c duo div eria ‘ (1 qi 1 ' , tionc qualitatum suarum plurimum disserant J iiitt’f.-.a , . • - VolatilifÄtt^*
— prseparatioillorum multum differt. vu»‘; - sta E"’ii,
Cf metal- non debent eo modo praepotari quo fixiora ] S jjbc tal '_ 1 ji
licerum, quae pervalida corrosiva duplicata ex suis vind 1 >
A..er e_ r..e.: I. R r \ ...i Jln vol al .
tn' 1
f
quasi n morte resuscitanda prius sunt, quod in vol 'ylati 0 ' lf ^b
<c
ralibus fieri non opus est, quia in tam duram &
mortem nondum sunt ingressa,sed adhuc volanl 1 ' 1
M’
sunt , unde etiam alii processui siibiicjuntiir. n’ 0 ^^
Minmlia nnnmir »mi nmni^ unum CUD»^ » qjVt‘I„pii*
Mineralia quoque non omnia upum cun . d* v<:1 o^\
bent.quo thesaurus medicus ipsorum acquintnt, aliter videlicet in hoc quam io illo a Pliiloi°r‘ 1 ^ clV ,
Jos ponuntur, idcoq, etiam ego illa, quantum fi qi> 0< ^,L|rii' |J ’ Philosophi nostri scriptis sert ? lcparatim tracta t .’,]pliu lsl I d0‘ tt
fe examinabo. Philosophus noster primum lium in genere Sc fine omni discrimine cowwe
illa tunc demum omnes seq plurimos moidoS ^St ^>i
forrecta Si persecta lueruo^quod postquam tat
*•*<11
^ 4 e
^Cbt
f«#*
«?
«tope
«Oste, 'am u •ttibis ttUsst Jsdac
Videli
((ubi,
£ lcct
|Jet a i s ü!,,| Pr 0 l , ‘laim H
tinis,
»nin,
'•Hic
&so
-td

Wa(se tnt S V ? H ll R ’ * u” !,J ststphv”Wlosoplm- »atntfl- u ■ u$hc ' cnler " uUca ' ' cuua u.u.i»ins rbiioio- PWm ^ UCc * le, * c0ip0ram ' ut iit Panacea quod
, naUlt3 &tssenua "t eo consulit, mhuatur ,
C a lyi "' 0,0 v''o nostro Sulphuulms ' iiano „ m ,„ u5
q?i l(Ur ‘ Uam pavi dignitate cum canens est ,q b
lUa cot pons humani affectus curant, de st f
J ' tx dikunu iupra in capite 9. allegato h<* .Utro
e ^umrotum ejtaq.rcmedfa considerat» i» r , ^
/ * r *ii6~
r lj c ‘ ac compleri /unattonessnon habfto cdujarum oc J ‘ l 'un, njjfctu : hlquepoienuus aspicio m miner* lHn ‘ ’ sulphureis,puta (ri sulphure Veneris ,jltb‘j <" poHJ- * p* r " ‘n Sulphure Glanra Augurelli , qua Nympha aleo uOj propnacaret k*ttenu*Zi c. Hortor itaque tjrones yottot julphurafpotiareVi peregrina ac Virulent .1 ,fub cete I* 11 »'mirum cujlodia abdetur tgnes Vitales,Archeum tn/co- I ^oßderatos plactdißim'e deducent. Sunt Vtdcttcet fui- 1 r ur a quadam quibus corretlis atque perfeilis tota morbo - J ^tim cohors auscultat, ut pete quorum pluralitas tu unitatem | “* rc bes tanquam tnpugnantem pugnum contrahitur. Hoc I haftn en ipfd anima sede combinat eque duumviratu amea- 1 > '*<apoplexs«,caduci, paralyses , •vertigines , ajlhmata ,hj-
1 ^ r opes,atrophs.e,imma»e/que defeflus annshllarf Videmus,
1 ftupentescilicet ipsä natura. In quibus veibis Philosophus C ''‘Oste, triplicis generis sulphur Philolophorum, hoccstTmctu-
i stm universaliter,verxPanaccx instar,omnes morbos curatem y *vobis denominat, quarum primam ex cupro sumit,dequa hacte- ,e h «s sufficienter dictum fuit,qua: etiam proprie non ad hoc caput
ii kd ad metallica corpora pertinet. Alterum Tincturq: genus ex ), ^Wa Auguiellipiacpararidicit.quam Tincturam alio in loco,
''dcticev inter imperfectiora, metallum primum sive masculum .r y^inteUige Patrem metallorum)8c inter arcana Paracelsi etiam j; ^kctrujn minerale immaturum vocat explicat, quod hoc mi- >V* r Ct . a ' ( ‘ Sulpluue incombustibili prxditum fit, quod inter omnia
'dpltura minet alia Rex sit, ideoque etiam summam T lucturam f c ° sanitate cx illo prxpatavi, qux ob hanc causam a Paracclto ‘lvnnva Estcntu membrorum & Arcanum Tinctui x vocatur.
floe minerale sic uti absconditüix quoad naturam luam paucis *'° ( h est. i unde ctiä äPhstoicpho nostta nö cum suo proprio no- 'cdN-ymphaappellatur)itaquoque 8c multo magis prxpa- sita occulta est,per quam fulpbur fuü volatile, comfiustibile ^'a.tuiuniimmatuium.ad sulphuris Philofophotvi excellentiam
""'nita,em.Sc quidem ad tantum gradum attollitur, tu post- ^ Ujt u sioe rhdokiphorum sulphur summam suam perfectio-
S $ j nem clt

6sv
Df. Mysterio
liem est assecutum, caetera omnia sulphura Phil°^
(fi
splendore &c excellentia in tantum antecellat, in § ,c>
ide Philosophus noster tria illa Tinctiirse S cn commendando, vocabulum (votistimum ) 3 ,wS- £ ..
stellas, und
sendo 5c commendando, vocabulum (potissimum ) “ de hoc sulphure loquitur, hinc est inquam quod enumerando primo loco illud'nominat, &cxpi' e ' S< ^ --* 11
num inter omnia este maximum hisce verbis dicit- "'f' ./
-ciliis oic-i- ‘"i c njr f.
/tur* hh abElettro minerali tn 'cmti ‘iita red-»!*’ pars esi metallmprimtu , altera <iero memlrrof^g^
"J"'
Quantum ad modum preciosam hanc gemmam c oi- arcanorum Regem comparandi attinet, sic ait, Sulp 1 gii>>
jl:L:t_l n , . ... C^rcrlt . u ^
fi
stibilequod in exustione flammam coeruleam sp ar § l j,nf | __w. i- ii-i- i._/iilO» 1
primo a corpore Mercuriali este separandum, A u jjuM^uut quem supra in cap. 2 , docui fieri potest. Nam quarw ^sulp* . lia volatilia aperta & adhuc combustibilia sunt,pro fC ^ sals’ j, ipsorum separandi est,qui sit pcrigncumAlcali:l >sa:tC o£ j 3 li a “ £! j ri separato suum solum conveniens corrosivum, (^„tiisP^fl,
liil est quam liquor Alcahcst ut ex omnibus ciicumst^^jt' 1
of\
esse fupersuudendum,ab eo abstrahendum,& tot ‘ eS -iri
transce^ at ;; ra stif;’
donec sulphur instar olei rubri alembicum l, ‘ , ‘ , ‘X^ u' slr ep 1 ratio a nemine quäm ab Alcahestici liquoris P° 1
potest,ideoq; in medio illam relinquemus, qui rem habet mea instructione non eget,sed ipse st> ct ■ £ 'g*
hoc processu praeeuntem nostrum authorem stq 111 , p jl ist tal ' vero illum non habet, illi multa verba dcco s ace labor erit.
isti"!
Ad alterum igitur Si unicuique possibilem hast* p)iiloW £ |l£
cturam adipiscendi modum nos conferemus, q 11 * 11 ? , r ra r ° 5 jr _n..„* r-,..: - rn|lst aB ,
nostcrctiam monstrat. Quia enim ipsi beneconu-^ r(t;)I ,-. B
liquoris Alcahestici possessores, & nihilominus eX no affectu desiderabat,ut virtus hujus preciosi > u modo innotesceret, talem modum post se *’ c ' lc 'p- ( ,ctust l ^ (l i 0 ' Vis non plane Philosophiae chymicac ignaro »’* ut qiso
potest. Hoc genus essentiae tamen prarlupponit»
1 _< T ^_»__11. /t- I . ^ . *\ti
pci c laudatum& exccllcntiflimum hoc Subject 11111 . u § ci^J {<y ___A.-..»,:.. i. nec>1 w°.\f
cognoscat, siquidem nec praestantia ejus leni £[i ,.
CognitioE- niscstari potest nisi cognoscatur prius. Ad <l ll ^'’ st , lU n
phus noster instructionem dare videtur, cum , .„„J s LI >.,t,i5
«oe-ffi*
iehnmt- phus noster instructionem dare videtur, <■>—- ^ . ll0 i ntralis immaturum item metallum primum vocat, ■ r ,liis . si.»..» «. \» _:-..^Vitilem .
bocopue re- combustibili scateat, Se Mercurium volatilem ^a{ cl>i *' u ,i l tutantur. l ntcr imperfeßtora Mctallutprimi» J\ e „ l wp l ^J(l '
rndote metallica neccJJUno gestitur, MtrcUr,> nim* c x c ^’ nec digitis adharente&fulphurt crema !» 1 '**!*${1 Cui etiam proprietatemSc vere ccelestcm fase' n,S «stringendi virtutem adseribit. Delnjacula 1 ’ 5 S-7'
,/ifi
'i»,
l «Kt,
] k ‘“PPt,
*>■&
jfe
C ‘«W,
ftci
lis
'•betet
precit
»itius-ai
aimitat
Whai
Ätnstnr.
• 'gtaüant
ttvtnctab
tuhmiW
betet Cv>
tut am,
VttflJttS'
caieete'
tiemn»
, tebffiA'
1 c ®8 ^toner
P^tesu ‘ l| : nau
Igneo;
*nde
? C 1
•luodä
f'ht.q,
"etule
aute pa
Pn
Pnepr
'gnem
‘ocitin hu] 'ntttSi «ien , lolop] PW,

S au>!iuius Philosoph. ,
»«, r*r*cetß collo '»‘f"”**':
tm mund.t** perfe e fu*t t * r * °l u0< !? * ur £
^roplure, A 'ientfictis /i^# Nomo *u,e
•«n? fe *l° ,U °non pr-r.c^ercf, nc n,\eä.t intern, :t-
Ugunomb«. 'Onfijhm Bxperiem-
iflc ,? V,t,ulcm ‘ n l no l )ri ° fi' lü '° u ' ro scrjccjm septima •... ^ £j e .
ttnY Xptnus ' ( T>‘ a mali g”' s Diabolicis hominibus « ut ^ ^ ^
s '">ams P ' W * l0 r tur ' im P omm,s 1'gM‘onibus n' alc ' < ralt seum9
Ptpiv, US> P ctn tuU°s dies mammas iHatfis quamvis tam* de ■
H«. ' rcUll 8t tabesceret, rcspuit.Qoare memorreconrmcndatio- f
f 4 P rec 'o(\ iduis subjecti,'aEhilolophonostrolact*. collo in-
Cc '^ad cordis regionem usq; illud (ulpcodi, quo facto lomnuni fu yresqui hora elapsa experrectus avide mammam matris ad ' tl ^ Cüni summa ob subitaneam & vimiosam mutationem ""latione melius habuit.
ali x deletiptione proprietatum hujus Subjecti Regii plures °sin notitiam ejus venturos arbitror,adeo ut non nec este lit in «?tiam dignorum illud clariore nomine appellare quam Electri feralis immaturi,Patris metationi seu metalli primi,talia enim e '"tilia nomina satis exprimunt quidnatn tit.mjuiia insuper ei tl J ct fi darius dcscnbetctur, hxc enim nomina luam totam na- «Neritiam , originem & proprietatem tanquam sigillum , PreiVuin exhibent, adeo ut is qui illius cognitionem bine ad- tere nequit ,v Deo in id non lit electus,nec a Natura ad hunc fi» c Ui natus ut hujus rei compos fiat, aUoquin eniqr quid Mctallus °t similia nomina sibi velint mente facile percipere posset, j Cognito hoc prxstantissimo subjecto (quod Patacclsus rubri)
^onem, Rasilius vet o Saturnfi nominat,neeesse est ut Sulphur a ,pr*- Ip'^lha Mercuriali separetur,simili modo ut in Antimomoseci ^””‘,, 0 .
. 'i nam hic splendor Solis minutissime teritur, & postea eri filme ** T * iW a ' CaVl lEetur.Sc per semihoram in mortario mileerur.de- n e ?3 ua fiipttrsunditur ut per filtrii transeat, quo facto e ii acidq j pep * P r< t c 'pitatur,uinc enim excellcntistimü hoc sulphur fund ii c lt ’S l (°d exsiccatum colore flavfi apparet,Lclicmi aliud sulphur »Hf ^ Smm ’ cocipit utPhilpsoph.nostct meminit.Mercurialis
tf pars in charta manet, qua; exhccata ad alios usus reservatur, bo tJctc ' ibtinc alius insuper adhuc est modus Mercurium ab i 'En' Msbmc separandi, per quem pars Mercurialis per
'oc'* 11 '■ onvcnicntem elevatur,ump enim solus in altum suvgit.flt h lm * UUm tu bttirn m tundo relinquit, qui modus tamen non - u »HV 0 «v qwia infundo manens sulphur admodum fixa- nfiia pristina eombustibili natura mutatum fuit; qui ta-t 'otuir° dU a 1UUC °l ,crl m ' llatc " US convenit, uti sequens Phi- >Wi ''olttimcclianica docet, qui vult ut Metalli primi Sui- st oleo Cinamomi lolvatur,quod in hoc opere fieri nequit
nisi

ffAXÜ,
Obfir^A’
no.
Ve Anti' monn fui' fhure ex- trnhtudo.
D E My ST E R 1 O
VJ V *—* t iYl I 3 1 £ IV < \J jpV ‘
nisi hoc sulphur plane volatile & combustibile manea^flH^ j primus modus observandus erit. Qiiprc oleum |
e -", . - -fliio'ij 1
combustibili sulphuri affunde, in phialam pone & c ° 'A
.net 1
oleum tuum colore di vesSc valde rubrum fuerit ^
retortam & oleum tuumlentedestilla quamdiu cla ' e .
durante igne tuo lento nilnl amplius fluit sine refugi ■’A, - ••* - - ' • • - -■ -ii^r
Hefh
torta spilfum extractum rubrum habebis instar lang 1 ! 111 jJ 1 '
tifi „i.. j„<v,iiirnm i°’L(“
lati, quod custodi. Oleum vero cirrum destillatur» ^ nuö in phiolam, & si hoc non (usticit adde ei plus ® U j' ||1 ci|’ i | , i J<
talli primi, & dentio coque per duodecim horas aut p
lcmn tuum iterum rubescet, quod refrigeratum
in pvistinaro retortam ad primii fpillum extractum» pt* .. igne lento ut ante fecisti destilla qtramdiuclarum fl |J ‘ :t ^,^<I 11 tum hoc tertia vice in phiolam super sulphur infunde» ^ tcru,& cum bene coloratum fuerit, tunc infunde ct'a^iiAj tam ad alterum extractum: Et jam retortam paul° ^ca 1 in arenam pone, quämpriiis, destilla clarum olet* 1 * 1 0 Jei• j < non amplius destillat, tunc fortifica ignem ( nttai» in 0 ] £ ii a st | fl ne huic precioso flori vim aliquam inferas) sic-e' 1 “ 1 jjö £Ü J| I ,|iJi
mö flavum deinde vero rubrum destillari videbis-
destillatum rcaffunde,8c denuo modo plane hmihh 1 - 1
ruis
atea-
& videbis plus flavi & rubri olei destillari quäm a ^H^ cohobationcm toties repete donec oleum tl,,1 ^ | ll1 qi
V
coloi c trans eat, ut color iste rubrior este non posf'J 1 ’ pliii 5
cio tibi erit, hoc oleum de remollito Sulphur e < f£lrfJ ,
recipere,& per destillationem transvehere postf> cll !^ j lS do inde tibi constabit, cum in aliquot cohobatio 111 jp jlla bis hoc oleum in sua rubedine constanter m alicrc ’ n
piodo ultra crcscerevcl.uigeri. . . f0
- - - - ■ - ■ ' -dic fa
Torro hoc oleum ita tinctum, cumbcistex
jurgato,& parum calefacto Alcali (uper lapide c 0 >'--^,r
lefacto tere, & per duas horas exacte misce ut f 111 “ i c j
tiam nanciscatur. Observa tamen hic, nenitv' ,aI ^| ca ]jn a ' 1 p tatem addas, omne enim illud oleum , quod cUsl ’ ^un’ . ’ p j(' mixtum aut contactum sed super illud exuberat , 0 nf ji' per Alcali meliorari nequit. Jam mixturam tuail1 ] ( . |U o ca'°' vam alembifi ollam, & per aliquot ieptimanas m gere,ne oleum alcendat,sed tandem in Sal duru» 1 ^ yjniiS c
’P
^ forti igne urges, Sal volasile rubrum fiet, <u)l . ■.(/>'
' isam laudabit. n .
Jam de tertio Subjecto cujus Thilosoph usn °' qjdkf 1 ’ 1 ,,, |jo bisque commendat, nempe de Antimonio a “L^nd 1 ' 11 0 c^ an in ipso quoque Sulphur Philosoph 01 ' 11 ’ 1 n ß t o quod ita die inde arguitur, quia a PhilosoP“ 011
opu<
' ei quc
s.
L huribi >
Nnu
At,1 ma,
J rscti
A
quit.
*V«1;
>(
tci
hmrr
h>r.
cani
8>a
‘°phot
»i
tm
'imtr.
- '“’.es'r
i
f« IJ1
*>ts ni
«kt en
c »iltL
*'"0
>h -eU
^Oflii
«£
Pvl
’8nis i Antir Vl cct.

/
-
/
t riSc <3ia ^, lpIIU ^ lS PimosoPB.’ <T;j Ur ® ^uir annumeratum. Hoc igitur Sulphur ut cx hoc er u.itur, fieri nequit ut eodem ifiodoquo Glauraad Sltorj.^f" illaiT > adducatur,quia Giaur.i ratione originis fu* * ti0 pus h\ 10r Antimonio, & ideo non aliter solvi Se remoU ^tiqucs j ct ' quam ut in Archcum nostrum radios suos mitte.
tan,.. P rudorem suum communicare pellit, iindcttiaiVi ob
-«mnri exteris Sui-
Sc
p'i 1 ® nd °' Cm ' UUm con ' mm “'-"v , - - foribus ctrillK j n tiam & prorogativam quam pra: e »teris Si
sin,.:. mcralibus habet, a Philosopho nostro summum
: Verum neceffe est , ut
Aai, n '^Naturomiraculum vocatur: , e......
pn Us Antim °nii maturetur & per decentem ignem coquatur,
J“ 1 * ad talem excellentiam evehi possit.
0 obiK am ' st^omodo in hae operatione procedendum (it,Phi- c "" instructione nobis quidem non
y i >!: >;
i
‘C
pH 3 '
K
-U' 1 '
>il^
il* 1
er
C'
id;
fu 1
I ^acticam, quoillUClu ... nae y, v ..1-
°phus noster cum sustteienti instructione nobis qulden "luit, sed ad Paincelium nos ablegat, e vim de hoc Arcano i 3ll ftacopolio Se dispensatorio moderno i', 49. ait. IdPara- /*■*(&imtrum coritttiontmbenent m Antimonio) inTin- ‘ Hr «Ut, cum Uude attentabit per salem suum emutatum.
* c,r > noster Philolopltus Sulphur Philosophorum Antimomim 'stium loevim arcanorum Paracelli collocat» dicens, Tertio Tmllura hili ant tmontalis ejusdem sene efficacia .
X^ate in scriptis Paracclsi nobis est investigandum, quo in loco ^tamLili Antimonii doceat proparationem, de qua in sua chi- l Ur gia magna libro z. tractat. 3 . cap. 5 . agitut, ubi de hoc Philo- °phorum sulphute ita loquitur: Philosophi bar te Antitno- traftaberunt, Cs multipliciter praparabeiunt , \erA **tntn bia per tpfit non efl reperta , sed nunc eSt manifeßa- 1 mento deberet ejfearsepua omnes medmfiire deberent.
^Ucentm purgatio ett introitus & principium in omni- 1 morbis qualescttnquefint: &ft in usu e fei, tot bomi- ! ** ej non perderentur,quot medici putatitii perdunt: ideo I ^tem putatitios illos voco, quia in omnibus fiu rebus opi- ; ^ntur tantum & nihil certi sciunt, quod dedecori cedit
C,,l kbet medenti. ^uicuticp.autemtUamintrlUitrtbult, Htce ffeefleü Alchymixaddiflu eJJe,non enim Pharmacos 4 »- more illam proponere possum. Accipe Anumomum prtiit >n Alcool conberfum. Hic observandum conversionem Anti- Iconii in Alcool non este subtilem pulvcnfatiotvcna tccundUmto veiborum; (cd Antimonium.quod naturaliter compactum p Ponderosum est,debere per artem 'ut pulvercmlevem redigi & gnis v j ; ta s„i,v, mar |, ut ne minima ouidem uars de eo Quod »<
terti;
Xlbserb*- tto dt adtt

Mtdus sattlet extrahendi sulphur Anti- monte.
(jf 4 Ob Mysterio
suis pro nostri instructione.Ec etiam Paracelso in - . ,,{i - ^ vita longa. Deindi reverbera in reverberatorio cla» A aS'! 1 ^ mensem, & pulvis fiet volatilis primo albus, deinde
libf
, & pulvis fiet volatilis primo aious, m“— ,t mo ruber 3 c fuscus, levis & subtilis. Cum ruber ei reverberatus, tunc extrahe ei suam cstentiam Ld‘ cUl t (b, »i, adeo ut ad quatuor digitos transversos (iipem 3 .fassi- Hic Paracelsus in dictione Spiritus vini iterum ludit u ji /1 j deauro incap, 2. de quo in capite 9. seciirentioncn 1 ^^'^, ritus vini nimis debilis est ad extrahendum illam oportet ut Sal circulatum.uti etiam de auro dictun 1 « nem Sc separationem praillet ut Philolophus noster > (ll i(i ^ citatos. 49. in dispensatorio novo meminit, ' nCU jJ* c A , |' ll ' [ jt |)
cali vol.itililatum iuccqdeie potest, quia ex una radiet ^ gpfr
aonis^i/j 1 ’ 11
mento oriuntur, ut supra dixi) Si e Nentia Aiitim- ^ )t vini suerit, tunc separa a le invicem dc serva ipirir»»' xtttm. Istuc summa est totius I.ili praeparatio,& exC llä ei"^ 0 f j' quas quod impurum est in homine aulci t,& onm 13 d^j Ne repern i polliint. Si inveneris hoc arcanum n° ) . Sus^j
licui medico putatitio , sed Scienti. Ecce hac rl,£I ■ l ,ssu | ’ 1 Antimonii seu medicina univerlalis praeparatur, d c Virtute pluralegein cap. 5. chirurgiae. (sci'd 11 ' riO'
Quamvis autem iste modus optimus ut melior e r |j* sa a i attamen admodum difficilis est & dubius proprer '^pif^s
nem, circa quam facile error committi & opus corr . (1 ,i s c 1 'J„d' Ideoqtic faciliorem modum prtelcribam.quem vfr ß lt iiC l ’“' l i(r lector facere & deinde alterum de rcverbei ationf Ant^
terit imitari. Accipe igitur purum separatum m P 0(0 j>l niiut in fecundo capite illum pratparare docui, a,i( ;
tuo Alcali volatilis Sctamdiu cohoba, donec Sa ' r rir> I , „ff instar Rubini.Sc ile viam multo breviorem & celt '^(l, u* .pi^ Haec Tinctura pamen in virtute non tam persecti fit petreverberatiouem, quia per ignem m.iuu' l0r (f ^ci 11 ^. lius cocta fuit. Si cui lubet, ex sulphure Antin’ 0 '’ 1 ^^.!' 11 ' ( doestentiam parare poterit, uti de lulphure , c tn° “ ctura suit. Sicque verum Kallamum Sulphm lS convenientem possidebit, nec in his w disterentia quam in victure
t.
A
U
Seni
0( 0plu
Taruti
^cirSv
yotte,
^e„.
r'otiin
‘uode
PWib,
>6c
^Tl;
Pl'Ur t ^Urrvv
rc
JOstUc
ousac
rt Atrtin 'Oa re c 'mu r 'stlt sttita dicaV PtOC( nive r stitut «xsiil posti *iu» ]
stO.tr

$u
1PHUB.IS
P H 11 O S 0 >H.
6$S
Catut XII.
SpLPHrRfi COMMFNI ETIAM Praparari pojse Sulphur P bilofi>~ phorum.
QUamvis philosophus noster nihil de Sulphure . N, cut " priestantia sulphuris Philosophorum corop V . J| Uenst\lphur proprere» hinc non excluditur. Licete i osvphuz noster Sulphur cupri, Glaura: ant Electri miner» i
Sc Amimomi in specie tantum nominet m uno loco, - Sulphur commune subintclhgi vult cum in Aeneie mqui - tyranes addiscant Sulphura mtntraltum jpo- peregrina ac^truleat*,sub cujttt cuflodtu ubdttuf '3”« 'hita.lie, Erebeum m[capos deßderutosplacidißtme de- “fenr. Sulphur commune autem hinc non excludi experien- juinaus docet P.aracelsus, qui illud inter arcana de auro, perlis»
^utiinomo, qua: ad vitam longam faciunt collocat > uti in libro 'jo de vita longa lib.c. 7 . videre est, ubi Sulphur, uti etiam th 1 'Wibus aliis locis, talem balsamum este dicit qui omnia conlct- ^'t, & cum sua Tinctura tingat ad perfectionem: Quod in lib- Transmutatione rerum etiam cxprclse dicit, videlicet Sul-
t commune a:que potestatem habere atque aurum corpoia lana ad pcvfcctiffimam sanitatem tingendi, cuius veibabcnc consideranda haec sunt. Tinctura; corporum humanorum qui- Ti*ß* r *
Kis ad summam sanitatem omnes morbos fugando,St omnes vi- prac/pua 'ts restituendo Sc renovando adducuntur, sunt aurum, pcilac, pra/ant- ^Wimooium, Sulphur, vitnolum Sc similia, si scilicet in arcana täte. s ua redigantur, quorum praeparationes in aliis libris abundi do- cemus. Hoc idem quoque docet in libro de Renovatione Sc tc Hauratione, ubi sic ait: Primum Ens ex sulphure procedens,
| ^iita virtute polier in humano corpore, ut omnes humores ramales cunr omni ipsorum circuitu renovet. In quo libro etiam ptocelsum scribit de sulphure ita renovando 8 t maturando ut u- *! lv ersalem purificationem,renovationem,St omnium virium ro- | iitutioncm in corpore humano pvsstare queat. Verum igitur est
I * x sulphure communi etiam sulphur Philosophotum praeparari P Q de, idcoquc illud nullo modo praetereundum, sed praeparatio Tniiobis erit indicanda, quia medicina universalis tam exilio st"»™ ex cupi i Sc Antimomi sulphure potest praeparati, securi- "m cususque gradum Sc statum, in quem aprina« suae genera- e ‘uß“. l '°ms natura fuit constituta : Nam licet cupti Tincti"» uni r V’ t,<t ** Vct saliter curet » non tamen hoc tam excellenter facit quam urar um,
Tinctui»
I

Ohjtäto.
6s6 De Mysterio
Tinctura Sulphuris ex metallo pi iino, quX disteren |'|',cli c f timonium & cuprum quoque lpcctatur*hanc lijilict’ 1 - 1 , stantiorcm, .
Eadem liste differentis locum habet inter Anthu»"^,^
jphur commune, illius videlicet Tincturam, hui" s ‘ essentiam pertectam in splendore & irfadiante & in tanto majori gradu (iiptraiei in quanto per N e " r jel> l 'i)J nativitate suit nObilitaturu, quod ipsa Natura öc docet. Quod secretum quia hactenus fibn fuit 1113,11 jjt» Lectoris utilitatem ut ejus fundamentum addileam dum duxi. Quamvis enim Sulphur Antimon» n °. n r ,iti ( ’ l ' t |ll iS bultibile fit quam Sulphur commune, sicc|ueirt n< u ^ i | 11 lo[' 1, f |C
xitatis & coctionis sux a se invicem non differunt> ^Ite 1
Si quis hac responsione non est contentus, sc!^ 11 ^ a | c ,ili j!
adhuc sulphur extrahendi modos esse, ut »ullu^
tangat, ncc aliaquxpiam res in illum agat,
cx Äntimonio ascendat, quod fit fi acetum ^it> ^p'1
quod omnem Sulphuris communionem resp»**
iali Antimonii associatur, ficque Sulphur h Pll .° v ^ tU r, s* 1 ^
Lir & (enarntnr.iinrl^ rfiam l«ni(Timri calOsC ^ r:
tur Sc separatur,unde etiam lenissimo calore cie ra rtO ^ communis colorem habens,& a sulphure c .” n . 1I at j S |5ll )l0 '' ( a>
loris* odoris, saporis,volatilitatis, Sccobultib' 1 p u * c
distinctum* excepto co quod cum combuii . fi'
splendorem exhibet qtiam sulphur commune > n
in virtute adeo differunt, ut si sulphur Antimon»^ pio^sjjo'
prxparationcXgro exhiberetur, multo maiorem >- ,
rem efficaciam pressaret quam Sulphur commune, p ties sublimatum, cujus rei nulla est alia causa, C l l, ‘ 1,11 t ^bu' t ‘i .|)C l ra ei jlrx sulphure communi hdfic prxemincntl3U' 1(1 n qua consideratione cuprum etiam majorem An» f
virtutem. jj
Sed dicat quis, Sulphur Antimonii dum per A‘ c ‘ ^
Sc visibile redditur, per igneam Alcali fixi qualit^ ■p c i,n° |1 |j; fnclioraii, & hac decania nobiliorem Virtutem a ‘r vf ,!,) ro ä (iia Nativitate habere. "Ad quod respondetur > dem elfe, Sulphur Antimonii & omnia alia Sulp 1 cqU° j usi* si cum igneo Alcali conjuncta diu in igne coqua» , j n SuH’ 1 - t e* fideliter demonstrabitur) multo meliora fieri : ' C tU ni( ,l0 A|;^ Antimonii extractione Alcali cum Antimonio f a» ^„0 A*, ritur. & affusa aquäfiltratur , & in ipso momci'^.j UI ni n ^, Sulphure impraegnatum persiltrum tranScolat» 1 jirli° c ni, ficque Alcali a Sulphure sepaiari potest, adeo ^„iiii' 0 ' 1 mento nulla melioratio aut maturatio Sulphur*
Alcali accedere postit.
<5#
c<y
»
w
ptots.
Uss
tiq.
‘Pfti
"a (i
■?sat,
."Per
"uten
ih’ Cllrtl ■ st;
>de:
>es
ZU-sti!
s dll *s*6< >e»li Ptr H I >c,
""'and;
h a i arb
tlrnic
, Sifo,
Iastie;
tis.
»0!
Scia
>e s
'gativ
to.
stua
geris
Neant rVra
* Cl »m r Nata*i * ^an ^Min,
Stnr
’ t "aao
s%
^ alite al
Nnar
st,
tQ,
'nur
gnii
* P 1
Hh,
Hsta
Sim
'"stuz
•»odi

Sur.PHUR.is PinioSoPH.
Ctf
hoc Aiuimonii sulphur, communi sulphuri —- L - rrmt.»rttwi aut cxcractum fuerit
_
>ec)
5fc-*
h. ei Cm ’ ^"od ex utriusque prop 'i'h l "l^ auua r ro ratione prnm leminis
10 uatiin uni maiorem excellentiam tribuit
nec'ab ulla re contactum
es at . ^loi-aropotuisl«, fed a Mercurio Ino eum re eri
ll 9sup' ’[ ato dimissus lit, nihilominus siriphur commune ab er 'i'»- Ur > " l mirum lit tamam rhlict curiam esse inter illorum
tia Se diveria nativitate est or- ..„ 1(a horum mineralium ab
^°dcxnt?i U ' lltua ' otem CKCcl, rntiam tribuit, quam alteri i ^otrefni | °i°phi nostri Mechanica videre est,ubi docet, NoS ,? hla filii/ 1UICX Am ' monio extrahere, quod in forma sua ex- r^ Us >&cc* U | rlCOmnHmi non sit dillimile, nisi quod paulo sit vi- , W*»suW WC?mnab ” im cuni Me'em io prseparavesiliamquc s tr Z <V hn lniar< ",‘ ^ deinceps unum loronem de lila Cinnabari ^Uu, coeM S m dol,l *m vino plenum iulpendere, & de illo vind ^ndarn , CarC fl u ? t, dic per aliquot dies assumere, hinequead-
. irtmisciusclhcaciamsiibsccuturamesse.haneqjCist-
*tab;
rditio*
et-
'‘''OStirri Philosophicam sine tine absque suarum virium per c “Uic usui, sed de novo lubliinatam, inservite posse.
M forte assertioni meae pr aecedenti fidem non adhibete vellet, r/cticam modo dictam cum Sulphure communi tentare pote- t ' S ’ 8claboribus tuis eventum non respondere videbis , sed prx- °£ativamSulphuri Annmonn ob multas praedantes iuas vivtu- cs >quas ptx Sulphure cbmmuni ex nativitate lita habet, tribuere Ageris, quamvis quoad apparentiam externam libi iiimlcs esse 'Meantur: Qua in te magnum mysterium Se lingularis regni Mineralis cognitio latet i a nemine adhuc quantum quidem ego friant aut de hac te legerim vel audiverim lnanifellataSceuu- ^ataiSe hac de causa non supprimenda.
Nam eadem prorsus ess ratio Natura: omnium metallicorum Sulpk*m rtMineralium (ulphurum, quae eil Natur* Ac proprietatum A- metaüncr horum, imo mineralia sulphura sunt expressa fimulaclira Se vera rn*>& m,m i '^Sofilii, Se partus stellarum: Quemadmodum enim astra ner*bu>» ^"tignis Se lumen ita quoque tulphuva: & deuti illa vivificant, fmfnet^ aliter tacere nequeunt quam vitam (ulcitare, quia tota sunt lu- tti 8c vita.imb vivifica: virtutis Icatur iso.ita quoque lirlpliuva,
»n* aliter non possunt agere quam hene facere , calefacere i illu- 'aare, vivificare. Vlt autem cupidus veritatis scrutator hoc my- ttium vecti intelligat,& mentem meam bene percipiat, pro illa ^gtitione quae ex Divina miscricoidia milii obtigit iciat,Omnia Sulpbarft luWa Url Drills metallici Se mineralis tegiu nullo excepto, cX una on£»~
{ “nantia este creata, videlicet ex grblsioreSc cralliore tettcstri »n* ' n ^ ni ° '^nc, qui omnium ipsorum mater est Se origo, omnia /luam sulphura unius natur* originis Se essentix sunt.qucmad- °umn Astra ex una unica substantia coelesti scilicet subtilior*
Vat. 6. It 'S nc

De Mysterio
M
tf}8 u L ivi mtm o ■iin’ , -isi«
igne sunt creata-, adeo ut thmAstioium quam on 1111 rum Natura praecipue in duabnsvirtutiUusconsist 31 ' ^ nc fle illuminatione.
&
(Quemadmodum igitur omnipotens Deus in
- ... f v i^V
stellas rx una quidem mata ia & substantia creavit» yis^ ^ subtili lumine, & nihilominus unam extellentiorest 1 ’ rem fit splendidiorem alto a fecit, ita quoque re * c ■
quoad metallica fit tninetalu sulphuta.qu* X^cus‘l 11 . n e'f;,*' fro,tcnestri,& crassi» ><« A
iubstantia , videlicet rxgrostö, tenestri.fit crast" '^,1^ ^ unum tamen prae altero excellentius fit 1» virtute j^O 1 'j^
ravit,fit cuique suam excellentiam dedit quam i«t ' S 8 test,licet in peisectillimum llatum exaltetur, atlc ® 11 3 |i)i pluirplus virtutis sibi iunure pollit, quam ipsi »' ^ u( ti v ^ ii>
mationc a Deo creatore datum fuit: Quemadm 0 ,||<i f ’ ,n - _11.11.. , , . ... i...Tt an » { . 1
nam stellam pulchritudine fit splendore alteram al ’j 1 {fes fl
quoque unum lulphur alterum antecellit, quod p cr ^
..i-■ ,e»' uter
qu* intet Sulphur Antimonn fit Sulphur comi" 11 . (n|t |15 ^iv dnonstravi, eum dixi Sulphur commune gloriam ,j' c qii | restiruendx innitaris nui mSnlnhma Antimon» £ .
restituenda: limitaris qui in Sulphure Antimon» *" ct ur ^“'Jpiii^i quam poste,quocunq; modo praeparetur fit fl^ t( J 1 ,|iT' ( ’'-
ditio in eodem tensu sulphui Antimonit fit ^
ralis immaturi quoque relpicit, quod videlicet st u mi Sulphur in luoaDcopei creationem accept» j c£ |ig»i^ lC r to praestantius sit siilphnrc communi,tamen ad * lU ntl nqu J |- 0 |/ excellentiae gradum,quem Electri sulphur habet, ,,,
venire potest,qui gradus in eo consistit ut P cr *“^ t) ta^ 1 ” V 1 * ile collo suspensionem fascinatio prompte irr»* » inquam Antimonii sulphur non habet. Satis |int ’ s|f r 3f<1
triaprxfacasiilphuraomniacombustibilia& vo ir 0 ptc r P ^ miniis tamen inter se valde distimilia isie,idq ll£ ) .jsit 11 ’ suam nativitatem, per quam quodlibct illorum » » splendorem,virtutem,fit lumen est conlccutun>^.^ast>l rII /
Quemadmodum nunc porto stellarum piaistar» este vides, cjui omnes alias stellas luo (plendo.ptiU°^,i>>^
*»»v «iuva,i|U! UIIIUV3 itildfi UUUIfi 1UU ^
superat,fit (ecundum summe illuminati Plnlo'°P
V ^ , . » . . .. . .. . :„.inllS,ö‘“ . j r a'
„IU,..,.,»,. . . :: s JSt I j
cobiRohmdocttinam ('miib.de tribus c is.u»“ c (
rerü.fit de triplici vita) radix 01 igo fit coi ste» JI 0 ri{! ,l '!l ( f c'P
stell* fluxerht.litqi meriti)Natuia stellai ü r3 a ci pt> t£ stellarst ratione prxemmc&m (ui Iplendoris _ 1£ jUg'- 1 " : <f est: Ita quoqj metalla fit mineralia siiäNa t » 1 . a, \_.,i£ l ilU S , '■
qui omnia (npei at, fit inde Metalius primus i £t . . oit «••y ideest quod Pater mctalloru) .1 nostro piolu»
lucen quon l ater mctalloru) .1 noltro P“'"', n lt ' J -' riii' < n' pho Hdinötio fi, ä Panicello nominatur.q 1 "^ p;letl |l|l sl jii , | j)
divino agnoverunt,fit oculis melis luar vl , 11 s|J
' ‘ ‘ mstarSeli* t-stere'P
rclpcctucietaoiuirnnt raln
h ‘»tt
S*.
l Patrui
S*«
V"
-dL
5?2
<r
>s.n 8
Sah
Sm (
>ur
s> u *"**/»/ Hoc
S'n
s h, 'osot
Mi,
' l, r de
p Ssp
S Per >«-ari “"hfit >re r
Vttt.
>un "»»es i
ynit,
r-°
S*a
Ö Cs «
Se,
5

s
fe:
tf’
H, n m n ct ° mr "a metalla 8 c mineralia unquam P ^ iarca .
W eft V'°ä ccelcstis ejus Tinctura inter summaPar cclt^ »
^ " 1Um ioaumcn t t, prout Philosophus nokcr ii
in prxeedemi capite indicavi • u ,JJ.__ n £
sm , k ostend!, quanto splendore ehucct supra po,.
^ 1 q W ^ tatn «« ’anr* virtutis est ut nihil supra,iccun Quint* is-
Pui nostri verba a nobis allegata. ■ „ . p . rV fcntt« ml-.
de causa mineralis iste Rex a Vhilosopho nostro & ‘ L rer um e
Hii t . 0 . < ^ü' nta Estemia omnium roemhrbium vocatur' uuu jj, t »Um st, tan * perfecte omnia membra confortat quam regia ista Tm- i iim?‘ u "de etiam ab ambobus istis Philosophis simpliciter fccun- P ■ Vi,» J^cellentiam Arcanum Tinctura: appellatur, quia Tinctura
! »> ^UnCllIlriMr Ät or« >>x,S*r!e e.iv,niV.liC m Vtnr fstO'llin) SublC"
•; it'} n F u ar ’ rcr & P raj baeteris omnibus in hoc regium Subje- 1 ii*' We * ^* turl collocata est; In quo sensu noster Philolophus huc r 4 t|j| ’ n,tr Imperfectiora Summum & principale miraculum ^ p j., atUr * appellat maximum & phtentiflimustr ad vitam lon- ^ 111 st “ 0 summa spes ponenda, dum dicit dicant iatt-
/e<« »fex (V culmen Jpct&A'»ruret culmen. %m° C * ncom,un J R 'g> 'st> tamen non est tribuendum prius (fu c *? Arcanum fuerit redactum, Sc maturus, coctus, 8c perfe- Pka-r U , S ^ lcm ' t ^ tlc demum erit prae caeteusomnibus UtlphuC
pif ( 'i
<i
S,
'K
k
•/
%
/
,pi
P^'lnfophovum. Quamvis cancrorum miner alium sulphura ad 'JPilcm maturationem 5 t fixationem adducerentur sicuti ful- P^Ut de Electro immaturo , tamen fieri nunquam potest, ut iU* '^ctnsplendotcdtSt lumen sint exhibitus a, quraquodlibctsul- PW in sua prima nativitate suam determinatam excellentiam fe- ^ U| t' fert quam transgredi illis est impofftbilc t HJSc enim ^''tranatur voluntati creatoris , cuius nutu omnia creata;
^'> ct qui voluit ut hoc sulphur in hac, illud in illa excellentia PPaterct & luceret, ut hoc modo manifestarentur alias occult» ^Wt vari* virtutum potcstattsSc lumina (ubstanti*|caelestii j^ u rum iimuUchrahacc lunt & ex qurbui ftuitcrunt, licque ho-
'“es innumerabilium virtutum natur* multiplicitatem ma- admirarentur, 8 c ad Magni Dei nostri, hor um luminum L tta *otis, laudem St gloriam pratdicandam invitarentur. Hinc Wir perfectorum Arcanorum differentiam clari vides, 8 c 0t ^en Sulphuris Philofofophovum uni magis convenire quarti p*? • 6 t quodlrbet sulphur iuam a Natura determmatani ^"rctionem habere St consequi poste, Lc non ultra; QSf / {v c>u sa sulphur commune (in eujui gratiam hanc dedu- tn^' Ctft n0S instituere oportuit ) talem perfectionertt ta«* W' consequi potest qux ei a Natura est deputata, non tam
/ tt a v

dt
Vesulfb*- rt commu- iu.
660 Df. Mysterio
praestantem scilicet, cjui'.lis clt exterorum» sed in ow ^ infimo, attamen mani Panaceam exhibentem > ' lCl momo Picicelfi audivimus,& jam ulterius per m ct monstrationem perci, irmus. ( efl.^V'
llt igitur Panaceam illatu consequaris feiend *" 11 „at » 1
-- «ullo * /
comnnmc este simplicem fubst.imiain, cum
VUimiiviiivcnv iiiupicci*. iui/uq..imi.i| . ^J]C* j/
cuiialisicut caetera mineralia mixtam: Sed partesl"' ^ str^f
Sc stbi ipsi ubique similem este, nec ulla purificati 0 "^,, lis {£ tione egere: Sed Ime unico tantum opus habere» >"^^pli>^i> ris substantia totaliter sit volatilis immatura c ? l ^j 0 n< l ’’ tl ^ paitim Venenosa, maturetur, coquatur,& ad pe'. ^„cl* gatur, & (i forte cum 1 cbus peregrinis mixta fui** ct . ^
. - ' ’ " n<f‘!>
iterum sublimetur & deinde coquatur.
Hoc sulphur commune cum iua maturatione
sio carnis cruda: aslimilatur, in qua magna virtus 1
liandi Se confortandi inest, quia autem adhuc erui • ^jiti ., a -
„ n' ■ 1 _•_itiinll 1 " vja’ .-
cst ut per coctionem prius apta fiat ad virtute f"*"’ n^iii^'^li Wunicandam: Eodem modo Sulphur quamvis _ j^iio^of' i beat virtutem,multanatura: nostrae contraria & ' stantia adhuc scatet, per quam fi in hoc statu ma" e „»e" c ? «iO 1 "
tificare quam vivificare potest, quod ex prof
prio
"l" ,-1»
■ . - ■ V
milii constat, nam ante decem annos fattore cjU» \(C'
tui instar ad terram prostratus» 8 c omni fcnlii ral 1 lj^ ) te fu"
externo per hora: ipacium 01 batus fiir> ii quo
medio ex ipso sulphure praeparato per Dei gi at ‘ a quare hxc virulentia ab ilio auferenda» vel po» ,uS J^ £
Sc matuiarioncm ei adimenda. Nam tale vtnt fi ' U t: nd llt ’’’ simpliciter ä sulphure separandum,fcd est abl^,,,]! 1 ' 1 ’
. vei la 3 '
lumen & splendor extra vertendus ut Philof°pb llS
tendunt,& in mortem includendum, öc vice ve<^ jj ‘jt‘
iumvii V» I|'ivuuvi vau.i tviiuiuu» III * . 1 ^0 V''
Sub senent seu %irulettti& custodia
Ca " 11
rrob'a.cf 1
ouv vc»w//f# x*rr*tcr;//x CUfsOU/U avi*"’j chcum tnscopos desideratos pixe/d/ßime c 3 ^
fi“.! -
turario & coctio eodem modo institui potest ^"^ rof'' a ^-ii a - coquitur,per solum ignis calorem,non vero p » 1 • (0 reS f quod St inutile Si damnosum foret, pro " 1 ^ v .nii s in (itis Tvrociniis, commentariis, procefsib" s * ,Jcö ‘ nX fi.
1 __J: i:.„'Slll'll |lr ‘ ■ ''
«u una a ^ luviiiiia» eviumviu.uiia, I lis 0 ''
hoc docent, ejusmodi enim corrosiva Si>lp" q,hiU'^iii
punt, utaliafn naturam astumat: Si verbamd^^,^"^,,^ Vis-coquitur, naturalem suam bnlfamicam " " ^.petb 1 ? ditarem, cujus beneficio splendorem fiiüemj ’’ '*
quam virtutem acidas & corrosiva: aquae ab ip^ pra .,ci
in fiilphur sic insinuant illud exalpcMUt,
statum convertunt: Et quamvis tales, 0 l ,cl 3 t ^juil " 1 phuris maturationem tanto citius ad finem P
J?inp
Se,?
(|j Crat ic
> c °.
k:
>°ti
ffe
Se
Ol
S 2
at,
'Ni
>tt
V°'
j, "'(Ut
^«ci,
>»afi
**<
lt >quo
J ca ' * , 3S > f^PKui
7 'Nop
Nm,
t >o c r"dica
*t 0
ter
■p ^
^nt a ,
Nte.
Hh«
°pet:
»is
1 u.se
»is
‘tin
c »tl

^inp iuip HURis PhUosoJH. (?<jI
$ ^dctctj S< ^' UT ' n '> perpendunt dum naturam ejus corrumpunt $ operat,Q 0r ° ln facumt: Quare Naturam imitare qua; omnes luas
/ 1 ( ' ,1 ' ü cons CSl ’ mi ’ llcitcr & quamlibet rem in (ito naturali
( ^it,q Un j rvat > quod metallorum A ipsius auri exemplo tiiv. pa- ' 0| tibii(v l . l , n " Ia 0r 'ginali nativitate quoad animam iuam vertun. Wcedin ' k su! P luu aat. Hoc sulphur Natura in soa naturali hk>" %i t rc j ^"servavit, ut quamvis ah illa in lurnmam fixitatem /' 't'iettt ~ ttum >r»hilominus (uam originalem fluxilitatcmrcri- /. ; S^m in, 3 Vla au,cm ' 10c obtinuit Natura > Per solum ignem IU. i scri pt 0 r.,^' n \ Ol ’ nusuofov<:t > nec aquis sortibus ullis eftula.uÜ ^lorcv, . c °hors hodie docet, sed simpliciter tam diu per suum
- • r..es.M»v Coi
> ‘ontti
V '
,rl'
• fit' 1 *te>{ ■ . mues (unt. Idem nobis quoque laciendum eilt , natui» k ! ^/^"rtiranda,eh>sque operationes eonliderandx.non veto v'*
' li n jn tts quaerendae, quibus labores 'a uauua alieni instituuntur öc
’ r > ftuctns producuntur.
. 'ergoanimus est fluxile 5c naturaliter simplex sulphur com- ' >rx, P**, ,
u,i a, ^idsuampcvfcctionemreducendijsublimailliid prius semel ttoSu f d",, j lui? j' tetum ,deinde in phiolam impone,3c coque illud per Ic so- rti camt» -i*' non amplius elevetur nec amplius combustibilc sit, »#>
a’l'j, perfectum factum »nuo d quidem longi temporis mo-
^ A'ät inspectionem, ne plus luito caloris sentiat, requirit :sedc- "*** ^ ltn l^ c>; opet at io est nec opctosampiteparationemSt pto*
. ^naenstvuapostulat, std in capella per solum ignem fieri po- ">quo modo Sc non alio Natura in terra cum metallis procedit.
,ii^ r ^e autem hujus laboris qtu multum temporis requirit petrae, j. s sias, neve in continuo dubio stes an etiam tandem aliquando fal a * tuum ad perfectionem pergere velit vel polsit, clara 6j ^ .'da argumenta tibi adducam,ut lumrx perfectionis certus esse ‘a opere tuo constant« perge rcplkidque ad finem perducere r p Cr as- Postquam igitur per aliquot septimanas coctioni tuae o*
^ j Ve 3m 'Aderis,exime partem aliquam bc in oleo solve, Item sol - i j> t 5 rirp 0l d Ue a ^'quid de sulphure, quale erat antequam illud matu- q‘ l j.j , Cau!a ’ssni commisisti, in oleo,Schujus solutionis magnum w* tti c ° l<:m d'ius vero aromaticum percipies odorem, qui arguit'" partem aliquam venenositatisex quafxtortaiv
'' If ViC Cx ta dicc fluit,maturatam Sc mutatam este; quod etiam cx
,l '. r SqUc 6 c °g l ’>olccs > quam hoc pet aliquot septimanas maturatum
fp iq q hUr aliis sulphuris floribus exhibebit. Quare constanter *V 'n tjcl' lU f P«S* donec sulphur fit fixum Nec te longi tempo*
quifni 3t sed finem P« r pende,te obpteciosi sanitatis thesauri ac- I> ri S r Jr i. tV:n ? R au d'° pevfutnm iri, qui tibi nihil praeterquam patt- ■ y °onibus St diligenti ignis regimine constabit.
% Tt j Quam-
Sit 1 "

de
tHra/um
\oftiene
De fiivzr e ». io
Quamvis iste modus procedendi cum Naturi rrv jn>-- ^ wspondeat, quae etiam per suum ignem metalla * j, WL (impliciter excoquit, 8c ex statu volatilitatis in . gtttfi'fy transfert, adeo ut recte secundum naturam fueris °F„ 0 r v ' r j tamen non obstat,quo minus adhuc alia melior Sc ^ s j P^ hunc scopum obtinendum detur. Nam hac in P a [ te u (ji P^J differt, imo tunc proprie ars appellatur, cum incip 1 , 4 *■ desiit, & cum per meliorem viam aliquid perficere P^piei' 11 J' «x intellectu & lapientia hominum fluit, ab insint ^ fii"'
qua scnu ' r 'flsaOP,„ tiplex prudentia Sc sapientia Sc pene infinita artim ^Jiu 0
oian* nmnin Snn* .»« i.. i — ^ rM 1VI Ktl 3
Vina hominibus communicatum : ex
s/
tnana, qua; omnia tam minima qua^n maxim» ^
qua expreflie imagines infinit* & imperscrutabu' n 0 n ,St 'ht pientixDi vin*,qu* omnia si homo bene confides 1 J e .| c b fi,r mirari Deumque creatorem suum satis laudare ppfra^v^t* j test, exemplo Davidis qui Psal.m. ait: Magna su* 1t Qi''' C ( 1 sf' ( ' i qui attendit ad ea, omnem inde capit voluptatem „ po fl( j. |
non curat,& tanquam homo sceundum sanam ratl - a diV > 0 ^pi
ditatur, unde tam admirabiles artfs& varia sapj e ^. v j fl ist5sc^,
antur, is bruto animali similis est quod donis in' 5 _ eI ji(c*‘
fruitur, non verö per viam istam ad suum creat
nem omnium istorum donorum deducitur. rClfl p< r P'
Si itaque intellectum nostrum intendimus i * via" 01 ' pi 5 ' 1 * mus an praecedens fecundum Naturam inst>tft^^^„-pP^ meliorari & abbreviari, coquorum industria q u ® fqlo ^ subsidium venit,qui licet simplici Sc naturali mc> pltc‘^,q^ yes sua, possint maturare & astare,ut homo ill |S ar tifi c ' 0 !,in ll|f '
additione frui possit,nihilominus per inventio' 1 * (Tl< di' s ut v e> 1 ’ 1 ' 1
in ipsis tanquam in scaturigine ludunt, talibus ^ »ro^^nqP^ > qu* hanc maturationem aut carnium cocti° nC r|lcS pr r j ut carne* eo citius coct* sint. Nam si in aceto e* t 4 n ti" 1 ’ t ) (sf ,( l' septimanas macerant, adeo apt* sinnt ut dunid'° .
JVpull]#>MJ lUriVtfdllti «HHD MS '*• rt()0 ™ ‘t 1
fis spafio assentur quam lactiiluistct si ip aceto gjjqit 1 ,,,. . Videamus ergo an in culina irp officina c by nll _ oll venij. ( l’*. I Sulphuris macerationi & subfcqucnti fixation' tC^pl*
Uratur, falis liquor non lunt Spiritus aut corr ^^i^ii
enim nullam cum sulphure habent communio bp\ } solum remollire non possunt, verum eriam ta CU^ir, (ant & corrumpunt, & suo nativo thesauro Ip ^jj ista sulphufis pr*paratio eo spectet,ut in “> 0 " - n Aatuf^p?^, yetur Sc melioretur,non vero corrumpatur, ■ {ec 00 f} {C% gc peregrinum,su*queorigini imparem^ ‘ ; t jpr*F,, /a Quare si scopum nostrum assequi Sc f u jpk u _ ^aH* 8 ft$ lump?, ut in sua Primaeva qualitate Sc N»
>ibu,
v «ni
'ente i^i ta ''bu
Shur e
fiasu
fOttst; ,
{?*»'
‘ l<1 'rand
^"nto i ferior,
ca >ibl
US ' Ex
Pos >aci *. n, e spe '>ch
' Q Pra
'°sti<>
t*(
, ior Nemf ^Onin >da, a»llen Hhn 'antan fjpbilit
!Vh
"täte (
^ex a
'onsid
"en, , "ladt Petitr <v "se>
ln tan
OCcuj
‘"odi
«xser:

tibiis Phiiosoph. 6<sf
k c orro(ivis, humidicateintentioninostraecon- b'tsljjj 4 ' Hn dc commodius desumere non possumus,quam ^Pbu tc i r r >lls q»*,ratione suifiiudjmemi.unaan radicem cum %!i a fu n , , f * unius natur* tk qualitatis cum illo sunt,
lü *N at sf'qu* ratione igne*, urentis & maturantis *"> ntuU- r Tl’hur ita praeparare possunt, ut (libscqucns opera- ,
i i Kst‘.^^tStlMcv.orlitfuuin: Quodduplkimodofieri "f'J"
11 b diu 'o qu r “™ P " muscstut!> >'H'> u 't«' valde igneo Äkali&a-^/
- ' .""-quampartesundamentumkibi keneenteon , -
r .. mTod vide 1 '' - "'*
-coouatm- quam parte ronoamenw» . , ,,:J r Hcet r
J^ndum, intentioni Iu* valde proficuum» f ^lmtanto l| am ° Maiorem quaVuatcmigneum A\cali tuum Wa * ttior tua praeparatio est futura , quate alcalta valde 'g l /
illaque in ignea sua qualitate exaltare stude,ad q u e m ' .;
.^'‘'gneumsuumSaltibiltauduwuuscommodabitiln ^ ‘
,.5*libus igneis coque Sulphur tuum, quanto diutius tanto g ÜS ' Experieris enim quod quanto diutius illud ita maccras.tan J'tfiaiorcm efficaciam medicina ante pcitcctam & finalem uam ^‘onent est habiturum. r
i . Postquam sulphur pvxdicto modo fatis praeparatum metit.
vu<v\„-i‘ 1 l.iViMiisnuam
>k»>"
%
i
%
tg
/i
<|
/
V
-»«V4U ISVI UH« l’t U.MS'»S«tJk-*|’> IV tttf IIU ^ • .
* n, e sperare potuisses. Res evidens est per lac tulphuus vulga Lac Suis *'Una chymicorum, quod una sola vice cum ale ali solvitMTsfc
'lymicorum, quod Praecipitatur, 8c per igneam qualitatem alcah fixi
K
y
f buris.
. -, . . . ex levi ista
Ustione,tam exaltatam virtutem accipit,ut multo maiorem vii - !**km habeat quam autca, priusquam cum alcali coctum erit ”°ti immerito vulgarium cnynricorum nrgligcntiihic est admv- ktida, quod hactenus nemo ititer illos fuit repertus, qui hoc fun- ^'ticnmni altius perpendisset St modo sequenti conclusisset. Si Chjmictri “'phtuintain brevi tempotcab alcali per limplicem coctionem %olg*r*J* '^tam meliorationem est consecutum,ut in sua qualitate multo ntgltg**** sibilius <5c potentius fiat quatvieiatptiits, necessanb sequitur (i ü« hoc modo diu coquimus,Sc alcali nostrum in ignea tua qua- exakan\us, quod etiam Sulpluu nosti um in sua virtute val -
'xaltare queamus. Sed hactenus nemo inventus fuit, qui hos Pttudetavw, fcdlacte Sulphuris contenti fircttnit, 8c per traditio- trB mutuam motem antiquum retinuerunt. Vlnde in chymia- ba deploranda tcs «st,quod maxima chymicorum pats t. qui ex - pbentia teste altius non ascendunt nec plus sciunt quam inhbtis "s extat.quoiQ contenta owguSksxpe cum difficultate imitatui) b tantislntellectus tenebris detinetur, ut icstnquib. elaborandis 'etapati sunt no trutinet.crqus fc. Natui* fuu.uudc existant.cuao- «xs - ^ P * r & virtute ili* res quas tractat Iu j potestate
tn ^kcxcquiuiv.Jt quomodounü in alterri operetur,6c vel in ntlmre vel priore statu adduci qutat. At meslpsoi ü bacc no capit
Tt 4 sed tuti

^64 De Mysterio ,
trita proceflttumviamcedunt, qui hoc sic, illud^ vel miscere jubent. Si vero res feliciter non siicccdi^'^, ^ getium prx manu fuinemes quid agant ipsimet ig n \ propriis (cd alienis proceifuura scilicet oculis rem a’l’ ^ cum tacent, ipsi quid dicant nesciunt,rem nec corrig
Jioiem reddere, nec quicquam addere aut dcnict^jjlfiy
bilominus tamen Philosophi,& mundi chymici lum 1 |jb c ^ sumunt. Hoc inde oritur quod animus multorum tium, in quo Deus tanquam in imagine sua, cum erl1 ^ <jcty entia sua ludere Sc xternitatts sii« thesauros sp ar S e spissi terrenarum (ordium umbra est obductus, mPfsi renatum §c carnalium rerum cupiditatibus, Diabou - avaritia, ambitione,Sc insatiabili terreni auri desidet' ^ijiA, jnen non est nisi transiens umbra. Ha; inquam ima 8 || .jjjiiS ^ bus animus ipsorum repletus & obumbratus est'- ^ t *® 9 jit derise cum inexplebili fame inserviunt, ut vita 'P ^ jij^jjijS i Quomodo ergo Sapientia Divina in tali hara b t 1 P l,r ' jrei ^ j ,p | jiili siliqua; inveniuntur habitare, eam donis silis ° lll 1 |' 0 ii ||!l imagines imprimere polsi-t ? cum proh dolor cor ’^yiiidfjfit i ^innabilibus fuperbotum pavonum,avarorum P 0 '. 5 jc jioriim canum,& carnalium boum /inuilachris, ' n , n ' 0 |)ir sS . C i £ lf* pictu rw&inciustatum. Sed Divino judicio & 11 'Lui” ^iiD' tnittcnd-^uitalesporcos occidet Sc in locum ^ j cU iH* j)ti operarios iubllituct, qui nihil aliud quam Deum pP 3n iob mum bonum solum quaerere Sc amare cupiuP 1 »®^ , c bC |,< jil jn cordibus /ins efluso etiam proximum suum c< \J u is)’ cx toto corde tanquam fratrem diligunt, fuumq> 1 ^^csiij*
Pcoaccepcrsit largitepöc alacriter cömunicät.Sep c (ci
Redeo nunc ad sulphuris Praeparationem, e, q »nodum, qui a primo non substanti» aut iundamc" ^ (iiy in modo procedendi tantum differt, dum in hoc n ’ p e igneum aicali uon mediante aqua eum sulphure co . „sei
pet se solum siccum Sc conclusum in adeo leni ig P s,,i>
sulphur elevetur,quod tamen ita praecaveri net s lll ( j , c lev jtl j ^ 1 * 1 quam aliquid de sulphure ascendat, idcoque q 110 ,^. 3 jj rursus cum aicali miscendum,nam quicquidext ra 0 j|,jll '^^ cst.üuul pia’par. itionem assumere ncquit.de rebq (iuaf c f
qcndurn quia haec via in omnibus priori fimihs ‘ ctus enim sulphur tuum ita cementabis, tanto P p l ,iph* ,r ‘
ptior reddatur ad ffsr’ " a cementabis , tamu f - fiem separate vol ^'cquentem sixaiionem.
ffapeipitindum erit sl F T' 3 j‘ m alca,i a<,U3 tibi s l> ‘'
f hgc, exqtiibusbj' 1,sdl,ab ‘ , s viis unam
(Jpftstprinja ,11-, ’^'tua quidem prim* ptxfot , uf , . ' , P Vffpfiiulci£ici|iw 4 hic optio W
, floe
” X| tatc
Paesti
Jc l'riti
"V
i'änia •tien 1 )
xj fis >
"^rcti
‘°Wa
?‘«,i
,n sem
5“atn
*frn
A «ti n
1 Ua 1 „
P'aci
Pctitji
•ttlci
Pfaeci
stibp
Prim
Parii
Sc
Hosti
'gnc

'5
S
/
;/
r
£ <
so»'
-p
z-
-
S;
'S
.t» 1 ’
V
p
p
V?
p
uri
P
jj Sulphuris Philosoph. 66 $
<U.j c 'ulplim prurparatum per experientiam certiorem tered- s.,' Vlr 'utibus suis preciosis.quamvis nondum summam (nam qul ( , maccc P cr 't- Hoc primo modo fi velis omnia minerali*
»qua phur com bustibile habent §c quod separatu facile sit.cum
tcst?" aaarc P°«ns Ex quibus Antimoniumboc modo coi -
E i Pretiosum Sulphur in Medicina praebet, quod m chivut- ih e floris ci\,tacco internam medicinam* Scjcnaum ta- Kcris ' ICc ^’ postquam Antimonium cum Alcali sufficienter co- Mer ’ tuitum aqux refrigerato affundendum,fic enim glOi a lolut Uria ^* S Abstantia > quae per igneam qualitatem Alcali erat a ’ ut Phtrimum a lixivio separaiur. Sine quiescere per duos isitu' . n ^ e fi'rra , & Antimonium quod in hltro manet, quod «„s a ' Ult dpongiosum5c in corporalitate sita decies maius Factum prsus erat, multa aqua ablue, ut a salsedine plane liberetur Ant' tVa,C '" ulr ^ lae enuri melius inserviet quam omnes ali) floi cs Flares An qu .^^mi>propter correctionem quam ab alcali e')usque ignea ttmenij i a ‘^e accepit. Quod per filtrum transivit cum acido quodam prochtr J «pita,hac tamen conditione notanda ut quod primo fundum gm. fc Hl& rubrum est solum serves : Et citm in colore pomi aurei cttrij cadet etiam separatim custodias,quod in vase quodam *cipitabis,8c pro medicina interna servabis. Rubrum illud priori ^ rxci P' taturn a d chirurgiam faciens majoris est virtutis quam ni, tl ' Ut r , r , rum Antimonium nondum solutum, quia unum PStum sulpjnms continet,alterum vero multum plurimum.
ne lu j t " s ° n S c a scopo nostro discedamus, ad Sulphur io strU T n ° b J S cedeundumest.quod insuis naturalibus aquis aut gnets humiditatibus ad subsequentem persectam fixationem Praeparavimus: hoc igitur sulphur tracta ut primum sulphur rutum,& absolve ejus coctionem usque ad fixationem, quamdius consequeris quam ante,& utere illo deinceps ad tuam utili, du^V 1 nmitab ’! lbusnatUrx - Qn? mvis nunc etiam hocsecun- stum r tUl - am °r cv ' orl commodiore via maturatum Se eo- sc . . u * Än >rous scrutatorissccretorumtamennondumquicscit^ adh' tC " U , S stuacrit, an non fieri possit, ut perfecta ista maturatio a- meliori via tit perficienda, Sc an non ad majorem perfe- li sl cm attolli possit. Huic quxstiom occasionem prxbct me- ratioqujcpct alc a |i a cotvt ; n g- { . q^, quamvis tantum gros- rnporalmt.mlnlommus per igneam suam qualitatem, in sul- «rr! U n- tan j am v ‘ rt , utcm praestant: quae majorem effectum fa- ficrentur IU,b f P ltltualia fierent Sc tum sulphuribus adjun-
trr^n C c . onc ' u fi° tecta est 8 c in Naturae viribus fundata,bsccquc J” ° condimento cibi comparavi potest: Nam qttcmnd- Ouuttv homo cibum pci se coctum comedere,* vire* rcstwr
Tt i rare pg-

66<L De Mysterio
siaurare potest: Cum vero cibus aromatibus, (qu* f4 -c corroborandi vim habent)conditur fle ad maior« 11 ? c (e 1 j nem praeparatur , majores vires acquirit: Ita q u ° habet cum Sulphure fixato,quod per ic solum matura perfectionem deductum sufficiens quidem est ad r j at , l '(- fl nh lt , s ll( niam corroborandum, sed si aroma calefaciens ei additur fle cum ipso ita coquitur, ut aroma hoc *P U j„ inseparabiliter maneat,sicuti aroma seu condim« 1 " 1 usiilr^
manet,& simul comeditur,necessario fcquitur.ejusn'
fixatum Se conditum in suo effectu multo praedan" 1 " c si per se solum maturatur, quod vetum esse expeti« 11 ' Veritatis scrutatorem docebit. . uj ifl j,
Hoc ut in effectum deducas, accipe tuum per 3 ^ali praeparatum Sulphur,illudquc in spirituali volati!si* t0 , 0l1 tC v
tuam tuam abffiabU' sJ nS'
ve , deinde igne lento igneam aquam tuam abst deas nihil albi durante hoc lento ienis gradu amp
_»._l.;. !_/*.» t' r -sr W i _ f^lrl
;„l«.
K
velle,fle remanebit in fundo vasis spissus ruber fp" 1 » jp i» - a nerrans succus,qui de hoc calido condimento t ' inU ' ] . |S oi’ lli C *e, nuit quantum pro condimento hujus fructus Sola 1 „ti 111 ^ Hoc Sulphur jam coque fle tnatuia cum prudentia ne aroma tusi ab eo depellas.sed ut inseparabiliter « ,,,t«
simul cum Sulphure perfectü Elixir fiat, itat3»>r" ,,l £ rIl in 1 f*, girnenignisobscrves.ncpraecipitando rem tua" 1 c ^ ( pi«^ conec ista duo perfectam nxitatem suerint cons«« lt j' , rt i 3 ti> (äl ölJ , bebis quod magis gaudeas, quam de priori si" 1 P' lC 5 , jju 111 ne. Qjwinvisplures & multo altiorcs perfect“ 1 ' 1 ', u( , c« 1 ^ sirare possem,quae multo majore emphasi huic S'“P futi' 1 *
tviupt, tamen in his acquiclc am donec Deo vol« 1 » „
plura See, |lS j< h's^j-
Quemadmodum hec Sulphur ä Natura Ig"' ,tirf j nC bl lll ®' c »
splendens erat,ita nunc est non externus sed inteit)U^ teJ ofi’ )
Ls.ncc externe sed interne calefaciens Ignis,& f*"» ‘"fi
res eombnstibiles comburebat, ita nunc per p otf ^' un iit : { , yirttu fui- morbos invisibiles comburit ut ignis stramen c °| [tcr nC ^ ui thurum quemadmodum sulphura ante suam coctionem , ]Cf nt',, ttdtrum V ant >,sic nunc Spiritibus tenebrarum morbis 1«'"° .^z t« 1 .._ tnarhai. omnes nihil aliud sunt, quam Spiritus aut propi '^t jpcf * si cubilis mortis fleprarcu. fores tenebro!*" 1 "» 1 *
tam medicinam 8c omnes effectus demonstrari P" ua le5* ijj mutant illos spiritus tenebrarum in bonos 'P irltl ‘ Jja erant cum homo adhuc sanus esset;. Sicquc , j t <1
sulphura pertecta Soli similia sunr.qui lucet At ca njptir" Mortuum est inyitam resuscitat,quod etiam " x-1 c« 1

<! iinui« Philosoph. 66 f
s r“ opt icu«squ» S Arcis bcncficioobrinue-
f ^ Medicinam Universalem nullo a l ° morbi tan- HM"* f
Uim Namhac &simihsp» nacC1 **' aliauatenc-
, m lpectat,quisemper ex qualitate Icu propne ^ s f unt mtntralt-
a rumoritut, quem hujusmodi Lumini» - virtu ,q inte- batnanex* > ct » r* auri.cupii.Antimonii.8e similiumtransmutat .«m l rf *“"» Atchcum in priftinum sanitatis hominis ftatumcoUo«*•«•*»
1 'ntctca talis rnoibosus spiritus aut tencbrola proprie 's** 1 *' effectum fecit, aut materiale quiddam produxit > tun ' Cl nanostrauniver(!ilist>bftaeulonon cnt.quo minus» c Ull icndum St tollendum boc productum etiam alia convenien interna quam externa,remedia m ulum veniicdebcxn , y ltO minus quoque chciragogia: chirurgicae in ulcerum , u- T^lonuni,fracturarum, vulnerum St limiliumcuratione exclu- i ft tuv, quod cuique qui intellectu -X ratione uri volet wctle r^tebit, Ptaeteica licet quis univetlalcm medicinam habeat» J
i m*di-
.^en prhdentiii in administratione ejus opus est , quod hoc c ’ n4 “ monere necessarium duxi, quia hostes veritatis cum lu- verj* u 'bsiode similibus accanis loquuntut,dicentes c*tera vegeta- rt<jutrit '•'* 8c animalia fiustta ctcata esse , quia dictio Panacea o- ptudt»* n ' n '* alia media excludat, in quo Censu tamen Philolophi nun- nam. S^amhoc vocabulo usi sunt, quorum hacc est sententia, quod tales Panaceas radix morbi tantum evellatur St tanquam 'Ultto abscindatuv.itcm quod aliis convenientibus remediis cura ‘ lt Promovenda St accidentia orta tollenda.
Sciendum etiam hic esta Panaceis hilce calculum hominis Calculum H u 'in vesica ortum St sedem habet excludi, quod Philosophus %eßt& Pa- t 'ostct quoque fideliter monet,in ignoto hydrope §, 49. quiala- nacea **» Nis vesic* origo alia est quam e anctorum morborum,qui o curat. ^nes corrupti,infecti,fc obtenebrati spiritus aut qualitates limt, p mas operationes tanqua furibundae, pungente*. A torquentes rnebratum virtutes m corpore humano exercent: l.apidis vero primaeva origo ut materialis est, ita quoque effectus seu ema- n *hs mo.lestia ejus materialis quoque est, dum videlicet talis *n a tetialis aspera St actis substantia in tam tenero 5 c sensibili l°Co jacet, qui nihil peregrini St asperi pati potest,cujus quan btas majori est nocumento quitu ejus, qualitas ,'it tx cura eius P cr incisionem fasta patet Nam quamprimum vesica >
«OTPotc seu materiali Lapidis substantia liberata est, omnis «olor fc molestia 'a lapide creata cestat, nec ustus homo ex hoc morbo motetetui , si incisio «a fieri posset. ne creteos
CCJ poi IS

tftfS De Mysterio' _ Hti ji/
corporis humani pa rtibus inflämatio Sc perditio orire ^.jnF enim ista nihil aliud est quam separatio violenta rjusq »integrum servare voluit. Sic igitur Lapis causa <> mortis, non tanquatn spiritus efficiens, sed tanqua^^Al^
materialis impediens,unde arcana in tali affectu auxilj 0
poliunt: Quamvis enim iratum Archcum mansucct^^^
ttemeJiS t* cmr*
conciliarepoffint, reconciliatio ista tamen non diu d doloris cauta adhuc adest,& novos doloressuhina^?^,,^
Quare in cura calculi vclicalis ejusmodi remedium quod craffum& durum corpus ejus liquefaciat,dinff^ ^
c*lcml* rt- liat. & in pulverem convertat,ut postea per urinam e ' <rn v
" - ■ r :adlo c “V
. Quoniam vero Arcana tali virtute carent, nec an , ll tj pi-oj’ () ubi lapis jacet pe (tingunt,ipsorumque virtus in lum inl f c jpii* täte tantiun consistit, ideo calculi vesica: cura ab i‘ lS ?<r jal £ , nec potest a magnaLuminis potestate coi pus ejus ma .^jgiir^ rum & spistum in pulverem comminui,& in pulverer'’'. ^jjc'
; alia remedia cx vesica evehendum, de quo Philosop 11
her expresse de hac rescriptus erit consulendus. , .. Ecce hoc totum est fundamentum Sulphuris l’hi!°
nll° r -
U-»"
in gratiam cupidi veritatis amatoris tam darb revel* v1 ^.
quemadmodum in speculo npparetos facies per verx ante speculum stantis faciei; ita hic quoque v *' J|tl sf jrictuvam verx qualitatis Tinctui x ad sanitatem, st 11 * nd" •cctsitejus facies forma fic effectus: Sed ficuti uw ftibstamia ipsa.Sc facies in speculo apparens, asubff® 0 ■. uir i
_i‘ ...' J:n:_n.. «tidun" 1 r.niO
jrrxstantia longe distita est: Ita etiam,licet hoc
jute frs- trium per me cx omni parte ita sit denudatum,ut'
ad substantix expressionem vivis coloribus in o^^dep 1 ^
Hrftrij.
non sit depictum, ita etiam inquam substantia hu/uf^^ propositi mysterijlongeadhuc remota est, nectam J .
Lc in effectum deduci poterit,quam mente coniprel'^^ni Non pauci,maxime vero illi qui hac in ve carnales licias spectat spe sua frustrabuntur,& hic depictam jjpi ia
dem aspicient,substantia autem vera non si uentti'ffi^^^, ßo ginabuntur, se nunc postquam mysterium est “^*5 inanibus pro suo lubitu illud,secundum suos col ’ cC [ l0 iiid''r 3 f< les consequentias & inductiones pro more ' ,0 ^ lC L n ti;C Q 3 ,i- micorum,tcntatutos,6csub spe imaginat* fu® p ru luf’ 0 fj cana adepturos. Tales artificesproceffibustanq busindesinenter infidi.. : tur: 'Etsibi pro ccrtofO . .
postquam fundamentum hujus secreti ita iiudc rc c'
, u ttl r
iiH 1 ’
lis 1 '
secundum sideliffimi Philosophi nostri doctrinam q ll uC ptis suis nobis reliqtijt obscuram & occultam, q^ g. ic[ c> M
quam clare quis faciem suam in speculo videre l’^fiifli^f
'es,

llif*
Sulphuris Phiiosop«. €69
Posse (ibicrue hanc prsdam non ereptum tti.quo mi- 5>«Ä optatum 1 finem perducant , sed Pof^S«
Nati °,^ lmucr unt, ambitioni sex satislacerc, u _
* ra Ü^ us mystcruspavonvs instar gCst»«& U P ' ^
rc m ubi subjice re queant. a .
(it- Sc(i W via non itur ad haec astra: nec est q«° 'st ^ imaginetur , se hoc modo mystevinm con c , lv, no enim nniu haeres regitur : lllorumquc a or ^iftto Divina {equitur & ad bonum finem dtrigtU Vertun mentem Deus novit ita ejfe comparatam,ut #«- ,>ll>lt s Divini gloriam & proximi dileäioncm solum,& ii0n aliud quidjpectet,& quisafto ipso invita aitioiiib** ‘{udennnslrant »secumssege Davide Psal. 119. v. 127. man- ^ta Dei septa auram purificatum diligere, St cum Salomone V°v. %. v. 10. disciplinam recipere non vero argentum,Lc scicn- ^nm maioris aestimare quam aurum electum effossum, sed la- Jjierttiam quae ipsis melior est quam rubinus.quia omnia quae demetantur cum illa non postum comparari. Tales viros amat n? uus Jupiter, tales optatum finem postum sperare,quod etiam philosophus noster testatur cap.14. J 9. defebribus. Paucis ab- secretum,quod Medicum nobilitat,at ißud par «ße prt P^ima^ice est ingentis oyera,pendet que ejus dtreihe e mant*
; *Jm cui debetur omnis bonos,qui*, parmulis re'ieiat ejusmodi y* 1 arcana, qua mundu* nescit idcirco 'vtltpendtt. Hrcc riujus Philosophi nostri verba quilibet proccseuun scrutator & nego- ( * n ‘ J u t*‘ eiator vew esse competiet, quod non sit ludus puerorum nec c ty' eovnmunis chy mix labor, qualis hodie in use est,sed res maximi rniam v™ ‘"omenti. Hoc inquam talis artifex ffatirn in principio expe- garem. hcturjcum duplices spiritus ptxpatarc volet,tunc multomm an- j-eactorum suorum laborum effecta videbit irrita ,& vana, & ad " Jllc operationem nihil profutura.
Ut autem veri veritatis setutatotes martuductionem habeant, Manudu- stnomodo tem aggredi 8c ad bonum finem perducere posiint, thoautho- v |am a me observatam 8c qua ego feliciter scopum meum tum rssin pra- a '*ecutusiUis proponam. Hxc via in paucis consistit»ut videli- {hea bu- 'ctomniaqux in Chemia elaborare volumus diligentersecun-/«» arcani "um naturam (nam consideremus, priusquam igni commimm- ll * r i8cex qua virtute 8c proprietate Sublectum elaborandum ori- &nem trraxerit,qualem baoeat qualitatem,qhoc ejus fit operati»
" Pectu aliorum Subicctorum.tnqtwrintetna ejus virtus Sr P°"
'hasaut nucleus consistat videamus. Hoc ni feceris & solum. t "oi<a secundumlitcramlaboraveris, non solum niixil cildcics*
vcibiff

<*70
De Mysterio
vel iim etiam ad Hoc ncgbtimn a Oro non rs clect |,s '*'
tuus desiderio alicuius Subjecti virtutem &
tiam cognoscendi in illum finem erit accensus. ut f
tuum in honorem Se laudem creatoris proxim'1" „o^f tam dilectionem cedat, tu vero tantis ingenii vir / ö jnf'' ,-jr* lca5,neccfium erit, ut animus tuus cum desiderio " | U 0 <sc''^ interiorem ingrediatur,ex quo tam animus tuus c" i,,
rio, quam Subjectum illud quod investigare cu|*is ' 1 jl , Ist j
■ >w ) oh s/|kvsvtm niuu\|uuu iijt viu^mi v | . «iJM*
dus&sundatncntuincst Deus super omnia Und# ^
rrt nm Hia Pm atom J. S» C>ilti^l'^
Coram hoc tuo Creatore desiderium & Subject' 10 ’’ }( e __ *11 _
or
cognoscere cupis.exponcre .illumquc humilue"" tct.Mt cum tu hac in re carcus & inscius sis,Subjectu e» y
sed in rei verita^ consistit, affequeri«.
p r
dii
Hi
U|l
'oan,
T ** u kl,u " au ,,uv ** v J,vtiu>*l »1 l/v U IIUI1 ■ v ' , jp * .|i
tura ad illud natus: Nam Delis omnium illorum r* vincam vocat t meritem hoc instinctu afflat, ut l< jLd» |, 'L ctantprofijnd^perpcndant ii Sc intellectum illati um' n ujsst ^ to cognoseah'. Qua i« pane Philosophus noste' l ’°ycri' ,I Li pio est,qui res fic Subjectorum pioprictarrs de Verttat in nobis reliquit protunde examinat. Talcmahimuf 1 1 rti Centro veritatis Scrutatorem habere decet: Veritas«nim 'U >
ftMrendn. Subjecti centro intctno quaerenda est, non vero a ! n ' «fliii'fa !
aut in eorum libris: inanuductioncm quidem libn_ jjjis r< ,L i praebere poterunt, substantiam vero & virtutem ”\» a iiC v ‘j,jj quas pr® manu habes tcmctiplum hatti ire oportet. ego ut in principio lui jus tractat uh dixi quoque obsc' V^ni# ^ ut cum apud homines veritatem non invenirem ' a profundam meditationem retum quas tractare vol f «uerim*Sc tandem veritatem invenerim. . ^
Pietttit falis profunda fundamentalis rerum n,1fl,r 'j ntctffdri* tatioicu introlpcctio, non ita comparata est (I " 0 r ll [,(la n ! lJ { - eommon- libellum lecturi putabunt) ut cum tu» intellectu >" ''
4*ti*. aut centi um internum cilicii jus Subjecti pro lubim * jtioj ^
netrarciSc fecundum scnsum tuum, ejus vinun " 0 3 f/l. !
eruere: H.tc enim non vera sed pervers* rationis v ' ^ ,
autem viam tibi commendatam habe: /’ortst"* pc t{ ^
.. -i:_!... «. :..,rrlO sC ‘ Isei"
, 0 <'
sita creatura sit.Sc cum omni virtute qualitate & P°^ e m-'> ^i* originem ducat, tibi istius Subjecti virtutem i" ‘”?,, r jtatj*.f, 4 i#
rare,Sc per Spiritus Sancti instinctum animo tuö qiial' f Jo interere dignetur. Hoc si feceris talis P £I , C (jjer» t °! l jsti > ' tnente tua suscitabitur, qualis in sitb|ccto 2 tc dC jllas ul, J- sicque in mente tua reflexionem quandam v£r , sc" ^ tum qu* in Subjecto tuo dominamur videbis* 1 « ^
sic inquam veram & certam cognitionem» qu * 0
WlHdi
'‘'sto.
‘‘•cie
c
'T vo
fttent Atteri '"j co ^ul
SKo
h 33.
Sci
>(»*,
s«», r
i( «tn
^er„
‘i,
o>
?*«i
r «fi (
Ä
^ i, ”Vc, 1 >S,
»«.r
'#t

> 11 L P II U R I S P H I I o S e I> H.
eyt
JW» meditationis, 5c mod. N a.uram cj«q«e «f:
dtscevnendt.antorrmhisusti • «‘ n
j n^^'^'liiiolopliiiS noster m libe’iti iuo, c ■ cotinuto-
l fto ' Tu ergo fac limita« & tine dubio
^pervenies-. Fidelis enim est, nec fraus ' mnuia fun-
, kreavit k« ver verbum luunt sustentat. Stmq «nj.
‘taftmtficutiavbor cumtadicibus inis in terta, * & dabi-
paterno ore nos ad se vocat. cum d.c.t: ^^^aneM
r vobis.quiscnim pater est, qui lapidem pouigat V'
flenti.cur igitur ego pater vester coelestis non d item . ■ R e p u ldpr*
litteris bona iis qui h me petunt. Quare ut tanto nia S . r.fiudto hu-
w c °mpos stas, 8c tibi constet qua ratione i» bac via ' , jus arcani.
.^bttlandum, quidvc expectandum, regulas aliquot es " 4X n t lmo »*
'’fi'onostio desumptas hic apponam, qua: mdu vetam wam
I* 1 plurimum digitis quasi ostendarunt. Intima igitur atten-
l ° I 'e lege quas Philofopbus noster in dicto libello dicit S- "
. ^'Vi exinde : Rationem non habitare penes mtelletium Vr-
■Rivi exinde : Rationem non habitare penes / ttUn >,JeU extra eundem,eo quodsn tHtelletiuimi
* Y K*4- /1 . r ‘
quod sn mtellttiuimmediati jit
•'04 . Qutdveneaf tntdleäa nihil est aliud quam ad^ intellttlm ad res ipsa. LvSno/crk nempe intel- ^Us res prout sunt , ideoque viafiun velificatur tntel - r * ,i6 de rebus ipßs per res ipsas. Quandoquidem effert.
^ ** ‘iest eflfemper‘verum, & ejsentta illarum est ipfamet Q\' r o*udecque mtelletius qui super eat fertur setnper dire- tt if < vtrn4. Sed cum sm.tgmatio ejusye rati»jit modus tntelligendt obhqum, procedens per rationes & ”o» autem per adaquat tonis transformationem,
/ c,,c °modus tfte rationalis eil tnttHetius abuß’vue (jfal. ^ • Bonum autem ,retium, unum fi utrumfemptr un» ß "dem modo /e habent m snteüetiu , quta tn intclletiu ,u punito adaquationis , sed malum,curium, obito r m * fal/um atque multiplex fiunt pluribus modis per r ,eH, tn m parte imaginanda. Certo itaque cognodi, bsss >,tm n0H >am " sublimi pretio habendam ae fuit * i** ’ /"ogisque quod tn brutis ratio & dtjcur/m fi t . t ’fiuri digorent , nam quod annosa hu/pei callidior /««»/«re fer difeur/um rationalem , experientia romt. confirmatum . accidit. Imo apet numerant .
h, ' 4}l Agnovi valedicendum rationi & imaginauo- * n quam facultatibus brutaUbmß ad solidam veritd- °£»Hienmß>t trahamur in profundit', cognovi pariter
quod
I

t»?i De MVs t fcRi ö
quod requireretur facilis traductio in teilet j
transmutatio placidasui tpsms informant rei
lit,quo puncto scilicet intellectus pro niomentojj/
ipsum intelligibile. Cum autem tntcUcslM P^jjfp ttlhgendo , mhtlque perficiatur rufi ab es q u0 "fi.d*,
fecum habet tnJut natura,idcirco coUegi, tute
tellecla ut talta debere efie autfien ejutdem ^“
autem hocfiert extra laborem,inquietudinem'- I
en lumine fibt proprio,cum abflrafttonc orb*t> or,t jßfl k! \
' " S- 1 * 0 ' Ifi’fi
'•'"‘t/,
tia alteruu cujuscunque auxtltj creati. E jpfi,
men/fiie fit prorsus /upcrnaturale, fine quod ,n ' e ‘fii’ 1 '.a naturafic accendatur, niahmexpenn quhm d l ' , (fi, a' Jflud unicum saltemjcio, quod non contingat * ,
formetur
tOnamobrem, five intellectus tranSjviun-i— -J .^I„. transformet in simulacrum rei intellecta,f‘» e ‘ p i".
,y V>
xilio opus halet & quidem singulari: i“ 1 *-
anima intuetur suam iritelleftumsub forma * r fit*“ fi dio lumine : atque tnjjiojutseculo/seculat**! t ifs fi teile cluahter,abstfjreflextonealternatis,ficq ut . '
scibilem und cum tmru suo ejfb & propriet* 11 ^ 11,1 fi
J JJ I ! _ ^ gS' 1 6
cogmttonu lumen non jit em*nAtri tffT ? * p h & , m ,fed manet intus reflexum (uper tntefi" , 5
hoc
dium,sed manet tntuo reflexum /uper intel* 1 "/ ga dentate & certitudineperse Cla,perse fi iCium- , jpprfifi Ipsa rei intclligibthtas non esi ruß adventu* O t fi
lpsaret tntelligibiliiai non esi rufi adventu* C , ^ sto unitatis ,mt eile äm (fi tntelleäi &c-
txemplosiat: Intelligent intellectus non esi d& jftfi ■
tellecto,aliter qudm sicut radius lucis ,fi'
fi
reflexo : Itaque rei tntelleflx ejfientta fitJplendor fiiritualu i/fi essent talis ,
ttonem ad unitate quodammodotp/um luhio’ 1 ^ (l ,
$d cfucd ammttbu* brutorum ad^entre nc<f # ft ' , anima nostra fe ipsam inteüigens , ( l uo ^ a,ll,n a tll fli 1,1 -J omnia alia,upote universa alia sunt inteuet
anima ut in Dei imagine &c. idcirco -finAL’
arnuia » f ,
Zfi'aintu'L ta ß U f de cre dtisin hac vitabas ^ proprietates am,H * s quodammodo aifi 1 fi
^ igtturfemeUppulu i/iu^jfif
JSso
Ht ‘on u
fsl*«**
> -- f«Pta,
,k *de,
^01), t) Cii-
fi
■ qu.
'tn.
ne,
‘*”•.11.
''V* V
‘ctet.
‘‘n.
'‘‘n e
t...
••ut
fellei
Htci«
K> n» c
t 's,'**
^-d,
f 3s»
s**«*
?H°de
tk Pr*o
Sii»;
' al ‘um
5^st.

r i- p»’ n n is Philosoph. fiy)
p> Sl i c an ‘ n ’> raticnu r.ohitor fieeulatto & fubfidiumt >■„,/ Dtr/a , jnpp, /W/wr herus intcÜcäue tn nobu/ub
*c, °°, '^ndt fat *hds tn tota natur« Mriflottlk de- Arißotelh
fuifV” ‘ n -‘»em , mer.vsquenugai, quanto ergo minue lUe doßnn* Sit*"'» rn,eUeäm ’? C«/w operare pendet ea manis.
i,(fi n ‘ tr ‘ M ’Ctigi mi,r namque Chrtfi/nm credere quod intet*
Po/
***jtcr ji(j]'t,*tUr> ir/j
ue Cbrtstt*n*"'-zy.i
■ tn - . j, -
sii exordium ut superat naturam it* ejuo regUu
Ke! l t,,l ' cUm habeat ofiefimplicifitmutn,tum etiam ep-^j. .. i»,aliterlcontinue a luceri-
%
i« 7.
fts 7 Uit,cUm habeat ejjejimpncj*," -
“ e f- e ndcut immediate totaliter continue a luoori-
<, 4 ‘tyt'tdcofyüi fine gratia particulari neqeant quic- ,!” l>Uc ^ l S, ere c '° ‘l m d tuti lleäus ob jdium fit ipsa veri-
" " - *— * -n * , st mtottn- ii
f ^’ 11 ‘Mtlligert d quod tnnItettus ovjcinim y, . r; ..
e t ' V**rtuec inreUigttintelleflioHe perfetia, rufi recipiern TnttUffiu*
«. ; eurem tantum recipit td patitur, non autem m et objeßut»
t -nec mtm /h ’ c/leßui proprium rUudeEl, quodper Ora-^tent*e
- — //-_
fi-
*'V
iK
v
4
fi
fi“-nec enem in clleßui propnum iHudetf, quoaper sjr a- ff** ‘Ut aditetur quippe utttUcliiu illuminatH/eintelligen- , r h" i>u r,e /7 namque m oh/} me, jirhihui^fi obfcuriue, <»- ^ ‘hndeeperari quam puti, eo quod patiendo recipiat lu- “cIiIiih gratn collatum. Deiucfecuti) inteUigcndoiranfi (ß' tr hdiptr tn formam rei intellecta , ergo participans de j “ht interminato perficitur absque tad/o, neolejlea & la -
* r,, *<tlhg ea Ui lucet que intellectum lumens imelltgcndo K, e!feft tlf i unvne jic ut yes ipse nos alloqui videantur fine rrI '’ s i e at que penetrat intellectus clausas , non fetus ac fi
^lldia t Jj { m ej^aperta. Ergosemper perficitur itrteUelhe* ff‘f nd -o, r'tctpietsdcquc. Ea S , vz. Ege credoinprimunihd j * r ‘‘dtu igntnoncm pertingere, nififidem (fi tnteUtßü.
<n, * ,m heutatein emanat e ex Iter it ale unica tdeoque pri* t,(f' ,< 5 Omnem inttUelf uni ex unico infinitoque intel.
*tt ”* ^ e, ^ari. 4 Prout omne luh.cn ex umeo lumine. 5. Ve* o** ejjentiayn nit difetepare ab efientta inielleiluac y f *v5 0 ^ tntcUcihct hofier fitinmu, Ceacuuo,pauper ob-
Ut s ‘ Qfi&d omhu eju* clari ras , nobilitas, plenitudo lu- , )n J’/iJaique ilii ndvtn/aht recipiendo & punende. 8. j t0 plue nobilitetur, que plm puittur alumine,quod e fi
: efisemnem naturam.
Ä ,lut .“PU«‘ veriutif indagator hanc instructionem seque- 1 ‘ahu r^ihciuscxciciicrit, hullainaliam viam virtutum natii- ; ^mT V r‘ lUU ' m <«S noseettdl cx penctur, quampwtonvcilio-
' stipj cnluura '"'wanw* CentrumubiDcus habitat, quid« nui & intellectuali ictum cognitione rx corde filiali tnvo- Vol. Y» cani«

'7
674 De Mysterio
catus tanquam summum bonum sit creaturae suae sbu municabit, quod tam mihi quam Christiano lecto f ‘ i 1 ptofc hac in parte aurei libelli Jacobi Bohrn caput hominis commendo, ubi de nae re clariorem inst r %|,il0W. ; ctiamin Epistolis suis typis datis inveniet, licquc cU,1 J, Jor ; «ostri verbis de Lithiasi concludam: Mediem 3 e Dei. Hic autem dona sua subtrahit lucro intentio ^ ,
gitantibus de mandato: Estote milericordes, ^ |
qui est in coelis, misericors est, a quo omne donuM d gb» ^ ; minosum descendit. Huc advertite animum Me“ 1 ^ ^ >
cordibus vestris perpendite: Sic enim non soli* 1 ® „je^r Deum propitium habebitis, verum etiam in morte entia thesaurum ih vitam aeternam transportabitis - ja'
rabilibus Natura praeparatis & praestitis in stem 1
estis.
Pstl. 97.9.n.
Justis lux oritur, & gaudium fynceris c° r
SOLI DEO LAUS ET \
IN OMNEM äTERNITA'^
AMEN.
b
pis c

ÖISCURSUS SO LINI
S ALT Z T A L REGIO-
montani
ve
POTENTISSIMA philosophorvm MED1CIN4 FNIVERS^H-
Lapis phil'osophorum TRISMEGISTUS DICTA.
anno m. dc. liv. Germanice.
scriptus, nunc verö ln Linguam latinant translatus;
PR^FATIO AD LECTOREM.
N O» dubita qum rem miram putaturi fint qui" dam, quodsubijtule hujuslibellis lapidisPhilo sophorum praparationem promitto: Nant nonnulli ex illorum humero qui H errneticA [cientia prorsus quidem ignari sunt* & tamen de mirabilibus hujus lapidis untvecsalis virtutibus aliquid audire- r wnt,me rem impoßibilem & nihil thinus qudrn natura- lem moliri, haneque fciehtiam nulla praxi demonstrabilem ejfe dicent, b an eque conclusionem hoc modo institu- , f «f: Si hujus scientia operatis ita se habet > iurhodiern • diepracipuorum Monarcbarum Medici illa destitüuntUTt : Wasua & Dominorum suormii Corpora in sanitate cmset-
fare posteni, cur non ex profesto libri quoque de illa scripti fuerunt ; cum tamen multa ludicra & inutilia fcriptA *Jph data fuerint* Cur pecunia abundantes & mortent "Versantes talem medicinam sibi non comparant ? Aiii q** »»Philosophorum scriptis, hujus scientia veritatem, atqut secretum hoc per praxln demonstrandi pcßibilitatem a»
Vn i . nimad-
t

£.7& Molinus Saltzt.U pif .
mimadvtrtunt fic inserent: Scientiam hoc
1
exercendi veram ese non inficias quidem nntiss { J, 1
Dens hunc virum Saltzthal hacgratia dsgnatshfifi an tali praxi in hoc leculoprimusejsct, creditu y ^ fiquidemmbocjeculo tot & tam preu lari virifi° r fis. inscribendis libris ne minimum quidem obliti fi 11 deimfp.bjecto aut lapide Pbilofopborit um ver fi 11 fis fat pauca indicaruntjed etiam lapidem ifiäJ nit trJilatus dc rebus metallicis exararinhfiudio rkrunt, unde tandem concludimus hunc l>>P^ c, 'Lfi^ -f horum commentum ejse&nud/ts theorhas ,lU mento nitentes i ogitauones & phantafuis. s Ttriusque hujus opinionis authores ff tl
1'iodu
«’kies
(et kt,
**ai
I h} 'tik ! Sn, ! Km : flruclj 1 ku.
met ipsos decipiunt, aut ab aliti decipiuntur .
<Cstr operi tmn ai [p rJM£ opinionis asseclas attinet, nurum (
phmn a firm.! 11 ni,! h uc tlu thu
•itatntfi ‘l Hl nu ^ u peregrinationibus,Jluditi 0‘ exper> y^ ^
•tf{
olet.
•naw.runt, tanta mjfleria seu secreta naturali* - ^ (S i - fibi muginari posse: Stolidis enim secreta deum & operam perdere,siquidemftolidi piis quisquam eassimfai-ere pote it, nisi ocula
xtn ohijuat, quam licet videant attamen
r/
nec finem ejus tntelligunt^ quia nullius operat 1 ?”" causam sciunt,autscire desiderant, hinefit ignotas pro impoßibilibus , notas vero pro opifi cl ^ rum ludo habeant & proclament. Non mir»? 1 , (S ^‘ igitur eil , tam inter plebeios quam magnos fertos&omnis f tentia notitiam sibi venditant> s , / •qui hoc summum secretum impossibilitatis af %^ptfr[
•qui hoc summum secretum impoßibilit.u *•- "■ ff)i fitH"'" , fi in parte tamen sruftra laborant : Vetitas et> . ^ Or.fi conflat & veritas manet, nec a talibus M‘ y, aut altum sapientibus notioribus, l ] H ? ' l ^ c otis°^ tl fi
rosores vocantur, evertetur. Interim hoc ,f>e rl , s ßß 1
quod adhuc .multi dofti amatores &
*"te! h
«tem
%lii
Kodl
t k>,u
filos
pPfi
Jt ‘ter u
&<ttit
f»>>c
,e ße {
'«in ( PaLii *H»i „
ß<&
*J’ n 41
Kn
^b ti
* e »lq
»dii
‘irre
^hts
inveniuntur, qui secreti hujus Philosoph 1 oC pi‘^,
—.- * . enti* ./;
rumscriptis clare micantem scintillam m yti

De I ahdh P*uoso»b. *77 fiderunt (y niatff assequi totis viribus cmatisunr, J‘° d «ttm exim desiderio ipsorum non rejponiüs, jci*n- cuivis contingere istam Corinthum
W ! '" Iv * datum ese Plnlosophorum scripta mtcUigere,aiit i ' f ‘»telhgac, ad praelitam pervcime^unde tamen seien- 1 ^snitasnonsequuur,sed veritas & possibilitas ejus non
^mintbeophrasti, B<ifihi Valentini & aliorum rf«;
, s^ticorum scriptis alferitur > verum etiam sib ibis qui a li I M,!-.-- - -- . j ,,Itero principiollt~
f
/
‘“vvnini jcnpilS ajjtnnti>
Philosopho Qcbero de uno vel altero pnncipioin- rtl eli»nemna£lisuerunt potißitnum confirmatur* f N««c d(i secundam opinionem qua invidia non caret ist Urgo, cujtisfautores hac utuntur sermocinatione. IsCfflQ Aeliae palant de hac scientia scripfit, mulso minusbanc fit' *ttein in proximi utilitatem demonstrandi «peram suam st 'hultt, Kaltzthal igitur non primus erit. Sed isti (ciantx ilis' licet de luc scientia non ita. slai e scriptum suent,nt- st dominus tamen vestigia (ustuientia extant ex quibat , ( {j ^Hosophos illam postedisteparet : Quod autem nw ilattm i differunt, aut cum iHa proximo suo publice oste tum fräst j stdirunt, cert’ts de causis faäum fuit , quarum mmdt «k pf-*" 1 latitudo minima non elijnvidi mei m» mirabuntur qm- 1 1 ^»>, qtipd ego quoque ex numera eoorum sum qut &*<t ««- 1 secretum postdent , sed quod nuta praduta mgrati- f ; l;< dinti mundi habita ratione^ratersecreti baimpostesto- st fll m consuetudinem proximo meo mediante bot stat»
,/ utilis estej&benefactcndoinvidorsm&osenanxeo-
st animos mihi conciliare cupio •> I lliemm nifi pro mfiil-
jfl< l lf &ßupiduhaberivdint,exboclibeEofa(ilinxgoiioa-
ilii ^Uadvertent, lapidem Philofophorum universalem , non Mum[dentiam per praxin dtmonstrabUemaerumetum n,e hujus libelli antborm , tvltstis hujus sehnt ist postesto- quoque este. Hot inquam clare videbunt, nifi ad medianam lucem (dcutirb&tanquamstulti in contraria »> rreTe C9ncvf dantia philofophorum scripta req iere & °~ ntS phyfuas rationes ex invidia & odio detretfare ve-
Vn , lmk.
f

^7? SoLINUS S.ALTZTAI.
lini • Talis pertinacia cffeäum tempus prodct’F ( ^ potes! ut ipsorum invidia & odium multorum scriptorum , & naturalium secretorum cominus causa sit futurum. .
Interim benevole leäor st tibi ipsi non dccffiV
libellum in iUtitti finem in quem tibi dedicatur ,, r ^ | silicet commodum suscipe, & plm commodi mf stitisse videbis, quam illos qui prolixa scriptu the° ■r (f jpt^
commentarios medicamentorum & procejsuum y. nibusflems in lutem ediderunt An hoc libello h* ^ in omnibus, omnem virtutem, & efficaciam 011ttt malium,herbarum, mineralium & metallorum- dio omnes totius mundi morbos curabiles Jtic in uno quasi fasciculo plus habes, qu a>n ' 1 mi T harmacop aerum officinis omnes species sinnt 1 e tam essentiam inde extraheres,inque usum tus 1 ysiofs ■ teres. Hoc chare leäor considera,hujus medU tn ^fscf ^ & pretium pondera, ad quam consequendam sus 1 * 1
tantos conatus * in ejmquepraparationetot J
fecissent,nisi, usum & finem ejus fiucluofißim t, m^ . c } i cpffieinaristßimum effies civissent. Mi Philochymice
mensos officinarum sumptus, multitudinem P ot uns 1 .., Marum, conservarum, confisientiarumsuM 1 ’ torupt, magisteriorum, emplastrorum, pulver . r(< y' rorum, animalium, herbarum, metatlom 111 »* 11 )lt( a lapidum pretiosorum, aquarum oleorum ffist' 1 uflt) tf 1 ’ liarum innumerabilium rerum supervacane 4 ^^, flt ■ hominissanitas potius impeditur qudm pr°m 0 .
prolixitatem cum hujus scientia compend<° ßpestyp agam confer, & minimos in hoc mundo p‘‘ j^ßor 11 j, deprehendes qudm quidam doäißimi
derepoffunt. Tunc illud quod Comes Hern 14
tina dicit, In multiirudine rerum ars 1,0 jff/ttu' 11 di- fidit, vermesse videbis. Tandem ex h 0 *** que anhnadvertesspero, tale penes philoffiP

De Lapi de Ph t iosoi* *h. 679 uf Cl<>>1 e JT c > quo proximi commodum promovere queunt, utll "M tjus plw in se comprehendat & longe majoris fit Aienti qu- m ß q Ul! cuidam agro totam pharmacopcearlt pyxidibus deglutiendam eum magno sumptu pra- Cn tret. Hoc fi animo tuo bene perpendes, hunc libellum ° u, de vttttfiißi m 0 ) i nex j, er f u autem novo secreto agit,cum ^nquillo jpiritn & summa animi attentione perleges & * Maximum usum tuum convertes, in cujus rii gratiam ^tibicommunicavi. Vale.
Tuus amicus
15 qualem 8 c quantum abusum, nobili (lima scientia jj e jtbufi*. Sc ars medica lapsa fit, meliu? forti scies quam ut Medicina . cripto tibi exprimere queam : Illa enim non solum
_ innumeris prolixis 8 c non neccstariis rebus ingredi-
Cn Ubus & tpeoeebus repleta fuit, 8 c adhuc quotidie magnis sum- ^''bus augetur & crescit, verirrn etiam quilibet qui vix literas no- huic (acultati se immiscete 8 c instar Poctoris medici medelas Vult exercere, unde contemptores ejus,hanc nobilissimam artem ^ilcm operam vocamur, fit nonnunquam ut aliquisparticula- le «r quandam medicinam ad morbosum aliquem affectum eu- tJ ndum nanciscatur, qui tamen superveniente aliquo fymptoma- ,c lupum ut ajuqt auribus tenet & quia ab arte sua deseritur, quo ‘'Vertat nescit. Aliusiadiccmquandamcotdiakmmagnoprc- ,l °.«mit,qnä aegros consonat & morbo per unum diemdesmen- ‘''n quo tamen materia peccans accumulatur , pro optimo me- u |c optxdicatv\r,privilegia & literas testimoniales sigillis magnis ‘"unitas adipiscitur. Quidam thcriacam, oleum Rosmarini, an- . "dotum, mithtidativtm, pulverem cerebro purgando convenientur, vel simile quoddam specificum in particulari quodam mot- °° aptum vendunt, cui universalis medicinas nomen, imponunt,
* lc l u * tales 6 c tantas virtutes attribuunt,quaeLapidis Philosopbo- ‘Utn ptastantiam superant, cum vero adptaxm’,venitur weile Stcdentes decipiuntur 6 c in morbis suis deferuntur, qui tamen ^rdiante pesunia nonnunquam ad medicum circumforaneum ‘ x latin'e legere callentem & in locis publicis se pompose osten- an tem adducuntur, qui aegrum curandum suscipit, eique parti -
Vu 4 cularem

€So Soti nüs S alt zta i'
cularem medicinam quidem exhibet, sed tamen fi n ? l ' rl (ill > ^ vat, de morbo dubitat, an videlicet is (it, cui pattit" ’j dicina appropriandaerat. Cum vero particularem"' tinam apud aegrum nullum effectum prieflitisti.’ desperat, Sc (interdum post mortem aut ad minimui" p Q! consultationem instituit, m qua de specie morbi enim medie,nq universal; quae (iia sponte morbi" 11 c l u ‘ ,‘ f
Verit, destituitur, maximopcrencccstarium ei est, l J lP * A j gnoscere,ut particularem medicinam ei postit app' lC ‘'. mni laboris sui fructu velit fmstr.iri. Facilecnam fi fr ' ä tali medico pulmonum aiFcctus pro hepatis affict" c i!fl iiF ( , eum de morbi specie certior (actus est, m suis locisc""^» 1 morbttitulum investigat, ibiquecentenas receptas cX^P^ gctabdmm.animahuui.vcl mineralium mixtas V«d‘ ^11*^5 ptas invenit, quarnm quadam fiigidae sunt vel calida^ f>° j, curant, purgant, confortant Sc pr.xfcrvant: stes tat"
dubio verl*tnr, nam priusquam medicus certus
I.. J __ . 1 _ > n ■ 1 /■». /O /\ • <' :.
lud vilcus calore vel frigore (it affectum, an vilckia P’ 1 ” |,s' lC ,f 11 i bilita^ealia infestetur, multum temporis labirur d° |,c ^
pons I
titudinein experiatur »intenm argri crumenapar" 1 "'
medici certa re*est, nam qmj inter purgantes, e® ll ^ s o,ist^.
lefacientes& refrigerantes tcceptarum?onnulas e( id* bendus,Oedipo opus eilet, qui de nu hori formula *, l Sus,QS ^ filium dares. Sed hic Davus est medicus illenonO* ^ ^l# 1 ^ calamus in pratfctibendis formulis in omnem cV<nl0 ( ] f fcst 11 una non juvanto, altera officium faciat, & in ^* u ^ l,S vl (lrati°? (fe menae medie, bene consulat ut. Priest ripr* recepi*’ £(I ipl J ^, mult* potiones, circa lectum stantia vitra, pyxid*- \pp tD ^ $)> olea,Salia, pillulae inauratae,pulveres,lpir<tus> as laiuff *». aqute perlatum, aqua rosarum,acetutn, fo' 1 "' 1 c ,,.’ tt^ iti' -r, ^ , 5tlii"" 13 ’ r r< 1 '
| r (ls
purgantia, sudorifera, consonantia, cordialia i
nia sufficientia sunt, medicum extremam opera" 1 tiffc,nihil intentatum reliquisse,sed optima qu^fi^pjrc
$0'
macopolioreperiuntur ordinasse. Haec omnia p trC el s#' 1 ,.
r. --„neaiw* .ri?
ipse,
ynelius noveris spero qu^ni ut tibi recensere quea" 1 f >f Stoven«, verum etiam ipse, vrl ex amicorum «* atl
tu* eri«.
e<V
1 en«, . j u s c* ■ c
Quemadmodum nunc abusus iste maxime dose^ , jnK () ,
quoqUe mdics nobilissimam artem medicam ex® 9
ftatn, mendacii* obnoxia«* 8c fraudulentam reddit' _ ^ g if
Iffnireptehensioncm quoque meretur hujus artis , | j l is>F I ,t
kntim« Sr neglieonm tamam regiam imng incn !^ t Jf< spinn» e»t»ni* upetandi, Neghgemi» ay [Cstl ‘
SS.
, u mve
«al
3t nusi
>do'
Ustore!
H Wicnt
4\iw eu« ffi.quoA
wttovsus»
educ V. i setiXAWat t* quand 4d£icu\ta tuen, v.v>
V«u(uv\
setiytuta tafkoetv Wem \u flYnfuis
qu« dedecori sunt ista Vitupcria nobiliffim* '^^"zmatol^cr
- 1 * ■ ■ --*■ ,c fiy.j
t trn
»'»(Teie ■ talia
'Mi,
h
gnis
IQ cton
Cum
Kaiser
'«rtUist,
l|( is (
' Ur > qui
>tuw
Ph
! 0ll fpl
sim
di
Phil,
°>un
^iect tll 's mi Pnriby
huam
filius
st
tri,
Vt geta
"ntuia

«,uy. De Lapide Philosoph. 68k
^'Urn a " ,m prima effiquod mnndnsvuU dccipi «cemneau- c »lam VC 'P uit ' unde adjutores manum detrahunt, ipsoitimque ft> lü(1 j Us Va cillat, nc pro labore iuo, quamvis habeant quo toti t) Q a ° S rat| fie.Tri pollent, mal.'.mapud ejusmodi pansophieos i? p 0 t 0rcs "'vidos 6t anis osoTes gratiam ineanr.qni sie obtrecta» r ^ 1 ^ unc nobis curandi regulam prxscnbes, tunc mo-
Uf ^ nc ii evertes quiatot feculis inuhi fuit? Aheta causa ^bdis H^stmuhi talia scommata cx amorc proximo gratifi* edrr c ^ Sc l' K ' deque serrent , led libenter utile quiddam in lucem * n °bihslimam hanc ai tem fublevaminf suo fulcite vel-
' -•J'-tt fliiomodo
kttt
nam nai». tuum u>>.■»».
» tarnen qua mvc^cum quo St pci^odvncdium»^ 001
• Scando id facete possint ignorant. Hac in patte magna o '*"cul taäi zd mipollibilia enim nullus tenetur, nihilominus ta- ™' cn » tinUah-bna hujus difficultatis ratione semper quidam ve- ptti su m ,qui mundi ingratitudinem contemnentes non solum returas tuas continuaverunt, verum etiam materiam scribendi Orientem huhucnmt. & rectum scopum atque modum hanc ^Ort juvandi sciverunt 8t habuerunt, inter quos olim rheo- ™astus Rasilius Valcntinus & Turba Philolophorum,moderno ft Q tempore de patria optime meriti qnidam Anonymi Chor- '•aflfci discipuli non minimi (unt. Hi enim optima consilia dan*
. 0 talia scripta ediderunt, cx quibus apparet, illos quamvis non w'firü* aiithoiitatis Schaut* conditionis viri sint, paniophlCOS u °ftores refutate & confundere posse. *
Cum igitur res laudabilis sit Keipublicae bene consulendo bo- l ' l «nsijmpcr promovere, veterum icripta continuate, amplifica- '* illustrare Jk explicare,idcoque talentum meum, incommune torrimodum collocare mihi proposui, ut tandem aliquando pro»
"*isS( sumptuosis rebus rejectis omnia in uno comprehendam ‘"t, quod vetetes lapidem Philosophorum vocarunt, quia a- ^nium totius mundt remediorum virtutem in se comprehendit, j? Qc 1’hilochynnco ita gratum fore spero ut beneplaciti sui occa-. j° st tplura secreta naturalia ex Philosophorum universali ouun.
revelaturus. P>c quo lic incipio tari. ,
Philosoph) qui commune semper commodum spectant rems. t nihsapmt» t ((- | f l ?? urn satraginem videntes, rem consideraverunt, an non tale rum inttm ' a bitct:um inveniri posset quod virtutem omnium rerum ta t‘°- Us mundi completam in se continuet, ne ipsos cx diversis cot- V^nbns ( cu (nbjectis particulariter remedia petere opoitecet.
^L-imvis igitur Uste res non parum habeat difficultatis, nihilo»
^"tus omnia bene ponderando totam Hatutam in tres panes u tria regna distribui posse concluserunt, quaq jtt animalibus. Tri*r*g»+. §«»Wibus, & metallis consistunt. Sub animalibus animalia NAturm* aia.lub vegetabilibus omnes hcffix.sub rnetajlias omnia vffi»
V u $ neraha

Mißtm.
nfiersktit
in dttM pnrtts.
*8 1
So LINUS
S AlTtTA l* "J?
ncralia» Iapides, metalla , lapides ppreiosi 5c fimil* 3 duntur. In regno animali flomo: In regno veg et -.[tiA' Inregno minerali Aurum primum locum tenenti &' mumm suarum spccietum in se continent, adeö ut ” temseu efficaciam omnium animalium,Vinum vi rtllt ^ vegetabilium, & aurum virtutem omnium metalla dum prcciolorum pollidcat, sicque vires virtutes otanis creaturae totius mundi, m homine,vino quiescant. Haec tria si conjunguntur Sc uniuntur ut u dam inde exissir, Subjectum inde oritur, quod ,T ’' cr0 [jjta £ ^V parvus mundus vocari meretur, m hoc enim abse 01 ’^!)}^, tus, vis, operatio seu efficacia omnium animaljun’ , mineralium & lapidum pretiosorum. Nam homo, tum se mutuo amant, & facili negotio uniuntur,ut^ ( (sci’ tl - c.
imcrpcosmus. Quantas quaeso virtutes in sc l ia .^ ,ct |läe soly homine praeparata ) quantas item sola mum> 3 st ^ jjlo j flantia arida Sc mortua? Vini virtutes tantae sunt,tit"^^cS> ^
phlegmate suo adhuc conjuncto, (quod per se hoh?! fg ^ c j cit&corrgborat) essentia seu oleum ad minimuth excellentissima Sc coelectis res quasi fiat, Auri vero• " ra t, i“^ fice corpus humanum calefacit, confortat, purgati t ,c3 P° a ]l» facit tam potenter & cito , ut.\ multis pro nccron ?* . quam pro naturali medicina habeatur. Haec ej' e vd quoquepenetrando dissolvit, eadernquepro lub> £ ^ sec t{t , ( c vel volatilia facit. Considera quaeso quantum ^? c - o0 cS$fp in quo omnes tres potentiflimat virtutes scu opCr at ‘ t3 i,ilis & ^ gantur,& unum fiunt. Hic enim lapis animalis v ^r 0 pbo ,lll !iiii' neralis est conjunctus Scfixatus, qui est lapis 0 i n nu' t: *f> nrvcrsalis Trisinegistus, de quo Balilius Valentin 1 ' 5 ^^ 3 ' ' cunque tres istos lapides una habet, is de pei sect 3 01 tO c0^ß Panacea St veio universali gloriaq potest,quod rn,t ^_ (J jpi p® ^ pellari meretur, cui literis aureis haec scriptura ,n a <f i $ Hittotmcomponiturtrbu. Haec est illa titulo huius libelli mentionem fcci. Hocest v * r ,- jn jtaS \y Philosophorum, quod Principes Sc alii quibus nd 311 " 11 «st, fecum gestare, Icmpcr uti Sc sibi summi coffi J
bera debent. n sp (C ‘ 'dV
Ut autem de hoc Fhilosophoruro universa!^ .jjyjdssLjts'
dicam,in duas partes seu praedicatum 8tSubjcct u ^ pi videlicet qua* virtutes epitheta, attributa qualit® ^jie tes iste Lapi* Philosophorum universalis ^ebf*1. ä 0
j;-; ___ -iun
2 spcct ?>«t. i r
^div
3>h 0 .
Vnda
£ G °vili
A
ritb universali* dici 'queat. Deindcox q« 0 ®. 0 '' ?c ,ni c ‘i'|ii^ randus, ut omnia Lapidis Philosophici V v f^' C rire pb^fLl)^ Tertio praxin lapidis FhilofophiciTrismegist* so P

De Lapibe Phjiosoph.
68 )
io. Primo igitur praedicatum hujus um.
spartes dividitur. Universalis enim medicina duas
V «rftstos
>Css »!ism D j m ^ UniCab O-
, ® Uas partes divumu.. .
*»r^ Te j , er Mcu duplicis generis morbos internos & externos ’tfsii S( j c **»qui alias etiam solutiones continui vocantur. In- yr™^io\os, externi vero ad medicos & chirurgos fi- ■^et. t anr,utr orumc)uc autem medelam universale perficere I &do S (ji J? r 5 rnos morbos quod attinet,illi denub in calidos & friatu . Idun tuv, quorum utrique, triplici affectui sunt obnoxii, ! ^'»cnda' lm,Vcrsolc t° llerc "eceste est, ad rectam sanitatem re- 9| W_ ni: ^ 3 |'di enim St frigidi morbi habent materiam pec>
nrecante in*
■Uf
A
4
i 1 ,|‘
!/’ i Doptet hanc laesionem membu a materia peccante in- i & 4 tif' , ' ,n ^ c debilitas virium sequitur. Calidj morbi habent , r iiS 1 e m. t, ma tenam necrantem , undt
i ,[ .
$
22 '.
\ ' r " ,l; na,volatilem k venenatam materiam peccantem »
J IQ visceris oritur, quod hac calida Se subtili materia peccante ' 'Mffum. cx qua Iasione sequitur debilitas illorum membro- ab hoc viscere laeso dependent. Frigidi moibi autem d'ljin viscosam materiam peccantem habent, qua similiter f 'hibra infestat & debilitat. Si ergb hoc Universale de quo hic j^oest, suptadictos calidos Sc frigidos morbos curare debet, f st ut remedio seu medio contrario polleat, ad debellan- omnes tres contrarias qualitates, omnis generis morbos infantes, videlicet ut materiam peccantem tam in calidis quam ‘rigidis morbis tollat, viscus laesum rursus fanet, praeservet ^sottet St vites ejus.redintegret, quod nisi fiat, pro universali ^'dicina haberi nequit. Chirurgus emplasttum sanatorium vul- ht ti vel ulceri frustra imponit nec sanatio fieri potest nisi materia ^'tans prius extracta St vulneris mundatio facta fueris, frustra * l *atn materia peccans extraheretur , nisi subsequenter errtpk- jUm vulneri applicaretur. Eadem vatio est medicinae universa- IS - Hujus.cnim proprium est, materiam peccantem prius totali» auferre deinde vjs^us curare, & hoc media caetera viscera seu c >nbra praefer vare & conservare , ut cuinmbcnc perferre que- tffi ,^ KC lunt tria medicina; capita, sine quibus non solum nihil C 1 potest, sed etiam in defectu illoi um omnia peflum eunt.
Ut igitur propius ad propositum meum accedam, curam in-j QfctfiicH* ^rtiotumfam calidorum quam frigidorum morborum in tres mt rbo-
t a rtes dividam, quarum prima est, materia; peccantis ablatio,al- rum ttt U. 'ra, Iasi membri (eu visceris curatio, tertia est prselervatio 8c ^ or t,m CS vnsottztio. Quantum ad materiae peccantis ablationem in cali- f r jrideT*\ los 8 *k '®' C ^ S lectibus attinet,illa abundanter Sc perfecte in Phr- " m Universali quadruplici modo repetitur, Nam in cami* mot his duplex est materia peccans, una subtilis altera fixa .
' n frigidis morbis; una scilicet pituitosa, altera fixa, nmnes hoc universale rhilofophicum miro modo expellit.
propter

SoLIHtlS Saitztai.
propter sibi confcrtim insitum calorem naturaicm.^“^^,
r ecantem ( quae nihil aliud est quam venenosus ac £l ..M'
Jonpraeternaturalis, aut pituitola humiditas accide» 1 ,*^ f0>^
visibiliter conlumit, aut visibiliter tanquam l)oi""’ j ;
mox expellit, Necellano enim oportet, ut praitcr.
natus 3 ' j/
naturali, siquidem magnus ignis , minorem
gnus calor parvam aquar quantitatem exiccat. giter lpirituolo atque forti potu cibtsitidem calidis
titur & in calidi atque frigidi regimine peccat, calor 3 ^ c $\
venenosus succedit, qui corpus occupat, inflammat >^.jiifj,; naturalem extingurre conatur, si quts autem hujus
sjvevsaiis compos freti patrfl, tunc calor natur;
in« 1
absconditus, afBicto calori naturali (uccutril,,ör calor^^ islf is‘^ Mlemivinccndo.atque siidotcinmovmSoper poi° s jjjtJt^l pellit: Et quamvis inatena peccanscalida accidens . (l| 1 5 ^
& coagulata adsit, nihilominus illam reiterato usi' a ' ( p
pei urinas vel proximiores vias totaliter evellit nec ffr j 4 i
Istfi
rius agere permittit. Hi sunt duopriotcsoiodi- m 3 3 gt 11
IUIA»W'w*' . ,
«ankern tam fugitivam quam fixam in calidis anet * 1 „fi> ’
.. . C» 1 . t 1 . i« J
ccr 'i!
libilitcr per popos aut viiibiliter per urinant vd alias i^i evacuandi, & hujus lapidis coelestis beneficio pron'S j1( cH. altera caula (equitur ob quam haec universalis me j^is'' 11 \,{ morbos frigidos seu illarum materiam pcccanrem^^ ^04^ tiecr quam viiibiliter expellat. Hujus cxpulsiP 01 * C |. n lritat-n‘ «st calor natutalis qui in hoc Philosophico lubjcct°
licet homo ex ciboium frigidorum crebro usu». 311 *I>yrf
\ det> ul eal 0
satum vitio calopcm naturalem miniis foveat & de } c 3 j
vitiv vciu^vm iiAiui dsun mimi» iu»v«* - (Hit* ^
frigidam materia in viseeraieu membra introducas .^ c nil^ (/ naturali concoqui nequit 5 t in foima pituit* v '* cl c 0 n 3 n ' r | ll i)i
humano re si der, calorcmque naturalem cxting uf u sust’ ! ' I ( ,j/
tamen hoc Ehilosophoium unjvcrsitlc insimiu << a pituitosam frigidam humjditatcm lcnllbiliter 30 t(t ' cf s
guhnarn materiam vtfeidam insensibilitcr
nisi materia peccans in quantitate excedat ujvifrl>il |f< ^ jjr
fisttfll. iis rnlnr nAfurnlic ruiilmminis vitarfo^* „
vel'
potest, ut calor naturalis, qui hominis vitat tons ^‘'’frjgid ® 1 p( r
Quando enim homo moritur sive illud ex calidp re ^e H'jjjji
bo fiat, defectus caloris naturalis incauta est-
crates dixit:Mors est defectus caloris. Cum enim . „atu^L#
affcctumpriturcertumcstacaloreaccidcntahca^^^ l,u
u> 3 '
fuisse extinctum, si vero ex frigido affectu n,or * • y e frt ^ l(i 5 dubium «st quin frigus accidentale, calorem f^^ys lern, nt bono im e dicere polimus; Mors eft de
«iciffim.vita est dc bitus calor tuturahs-Nam cu . n ijte r,3 C,f
|>n lapkkm Philosopbortjm njjivsisiflf™ re “ ltul
' 3sts 'sive
>oict
>hat f.“* simii ’>>ia 'iUvVet N.cin; ^ontir lls «iqu
> Vld
f r «ditu,
>U,i,
i^'ni
*,N«n
Mudo
N»*
''ft: Di Molo,
I ' v cntt
‘‘«‘h sol
,'"atu
0 lI »in u
Mte r , ; *lisp fta nim
{‘"'gat,
socao
Mote,
5c dctn
,ü ntu t
cttPK
’°"cnt
Mulr
!"apu
'Mio.
s 'dqu
“O.qi

n
A ti„. s btiAMci r«uo5n>H.
' ' ci; lv '«Ua sive frigida sir. instar Ir-vi.^.mvrüo«^ ovo
* 0 fl' Co S Uur - Haec ergo est vera umveviahs lundamental säe <tii°“ buman ° grata purgatio, nullam enim corpori adveifita- C'f” 1 • *»ml,«, illud instar sium penetret. & omne noxmm K sicqtie nihrl coram illa occultum maneat, attamen cor,- L ll *«l confortat, eique quod deerat i cstituit, adeo ut pu*gj- q u ’ C J? t: praeTcrvatio uno codemque tempore & 'Kwa a * iTr DcUs grata mente est laudandus. Hactenus de pitma par« f c ' Cln *universalis, quam Philosophorum universale plene vn ■ h ' 0 ;ttinct, & continere debet, utnomen universalitati» jttuw
bui queat.
tliir*^ ^' cc ndo PansopViicorum quorund.ini objectiones audire tij "^deor, qui sicobganniunt. Ne per somnium quidetn ima ^ W **JS > * | t *ti nailn postum, Philosophorum universale purgandi virtute *■*/•
( *ditu m este,hoc enim persecta medicina vocari nequit, nec et- , 111 pro tali h nobis agnoscitor. Sed bos scire vclim.philosopbo' ^Universale non ipsorum modo usitato purgare debete. Ipi®* j^cnim purgationes noo aliter fe habent, quam ii quis digito ^jSulam inserto ventriculum nimio vel pravo ciboenustiun vi ,, ^tuitum commovere, aut 11 quis (emet ipsum in hypocausto ‘ * Inorem eliciendum cogere, vellet, cum quibus modis & alii«
I "•‘«^.maxima usitatarum purgationum pars, comparari po- t y Vum enim aegris tamingrsta medicamina praescribunt qua* itf Q '° B ul ' u & la P ore purgationem moliuntur.Sc quae exhaustae s 1 Ventriculo tantam nauseam excitant, ut per ejus subversione«!
, 0r > solum cibi eliminentur, verum etiam appetitus 8c gustu» initatur,materia peccante per purgationem interim nullo modo 1I >'itiuta-.Quat purgatio hominis complexionicontrariancquic- y at n diminuendi potestate habebar,quia requisitis materia pec- ^, n teevacuandi destituebatur,utpote abundante calore naturali: ls Purgat\oPhilosophotum universali nullo modo convemt,si significatione rc ipsa demonstrare velit, similes enim tc t f 4t '®”cs naturae magis noxiae sunt quam proficuae, quia prae.
nihil pv «stant quam ut argrum torqueat,debilitent, Sc infir. crd'"i l 'stdant. Quaremi Pansophicc oculos aperi, & in ante- •bnt 0 i U * Ca si 11 * 1,1 Purgatione per universale causata requi.
«rt PK i* 8 *’ & surgationem duplicem esse videbis, unam vidcii- rtulolophicam Natura: gratam . & omne malum radicaliter 8t iu\ IUC r 1 ‘^ tcram vcr ° stosidamNaturse e diametro contrai iam,
U, a mU ln ventriculo coctum evacuantem: Haec postre- siftiöe^'c' 0 aUt ' UUr ’ CUm ru ^ ,c °morc magna: & copiosa: de- stst o,,: " unt: antecedens veto dictum mud.Non quantum
spectabis, pro regula habet. Hsc illa est pu-V'
” iTtlaa P'dc Pndoibphorum dignam eique ncwflariam p«u
t«t,»
1

6ii6 SoLINUS SALTZTAL.
tayi, quam ü huic universali non necessariam )udicas, aUt on p 0 ' ipsum fallis aut ab aliis deciperis. Si vero tibi imagin alll ’ fCC |sa' tes, qua ratione haec purgatio in lapide Philosophorum tialit, illamqucdccfat, Philosophiam fac minam, < 1CC : r<'
chorum scriptis legendis te amplius macera, verum isacUis linque, tuam enim inscitiam nimis prodis.
Mediem* Ut tarnen pro condulione oculos tibi illustrem & u '’ oll£ iO etnfotrs*- ^ cm R'didnamPltilosophica purgatione praditamestc °P v ul' litdebet ostendam, moneo, ut bene confideres, an aliquis chitutA, ^ ^ effitterp*. nus aut u * cus st“°ddam recte curare postit, nisi illud P ri ^ (11 un'
* ♦ ninndisirarivi*. tainitnr v/^rr\ mnr^SmnriKiK tarritailS äfl* 1 .\\*u
det 2c noxiam carnem tollat, lioc si mente Bene percipi' 'j fI ii'
iam videbis cur magnus Philosophorurri lapis univefsu^J^s«
rem mundificativam omne malum fugantehi & philo^f^ti» vacuantem requirat dehabere debeat. Nam virtute ■-«<
istiusFhilofophica: purgationis,fundamentum struitur
diini omnes morbos eurabiles, quale est evacuatio oM
niu><
simae venenosae materis peccantis, quae lepram tnoi bu sl ’ s cum, pestem, paralysin, epilepsiam, omneS calidas & "'S, -|j;
fr
bres, hydropem,pulmonum & hepatis affectus, inelant-- ^ hypochondriacam & fummatim ointics morbos qtiocuu 1 !^^-
Curtttt*
centur nomine caufat. Ita morbi omnes inquam P e f£ vaC , ^ nem materi® peccantis feliciter possunt curari, eest 3 °' ^ causa,cessat quoque effectus. Sed fatis dictum hactenus dep ^ parte, quam magnus Philosophorum lapis universal» 510 plectitur & jure complecti debet. ■
-|ure complecti ocDet. .
Transeo nunc ad alteram universalis medicinae P ,rt j n( al^! S
furtuUf .c licet ad aegri feti Iasi visceris stu membri curam »m quam in frigidis affectibus: Non enim materiam pecc a0 Iere sufficit, sed neccstc est quoque membrum a maten 3 ^ a( jd 5 te infestatum & Iasum ligare & in pristinum suum st 3tU j u t b 1 cerc. Hoc in loco notandum, quod sicuti supra ita illisi
Morbi sunt morbi duplices sunt, videlicet calidi vel frigidi, st°o l0 .^ss^
f rt £'d> W subtilem luant materiam peccantem Iasionem scu'eb» t,D "'jf t* t /. tionem in illo viscere seu patte corporis caufant quam ° cC
runt. Cum enim calri accidentalis calida materia pcccan s . >l( c
humanum occupat, tunc parti alicui fe applicat & pulmonibus re) hepati aut etiam cordi adhaeret, q u0 suum accidentalem calorem primo illius partis ealoren' lemfugare incipit, aut sal natura per continuam nnb ci
attractu ci subtrahit, adeo ut vilcusillucTputrescat,
Ld/toecn- cxiccetur aut suffocetur undecontinui solutio oritur. -fef tmut m sio vilceris agri,quod simili curari oportet siconstans« 0 ^ morbvfi,. dfbct. Jam sequitur qua ratione moibi frigidi l* sion ‘'" t c» 1 , £ ,d,t nui caulent, qui quam primhvn materiata suam p c<c c o<l'*
'Oh
P 1
r^jTi
i>Ü i
’ütc,
Mtc
»crer
V
Ptiiii,
Ufer
<
s<
.do
tyiia
Mia
'luiti
itiofi
4 V
Pristi
Sutu
9 Uo<
£
'ritt
Mit
‘H
ris
%!
"sa
Ptff
flui
1'ttii
Pfiis
toti
'iaii
hot
fundar
S
Uat,
'ria
riet

K
,lo^
jf
f C fi'
i<
»v“ 1 ;
;C ui" >11 u"' ile (t ' > /ir“ 1 ' icc«' c-cl'
jrJ # ;
■Juli 1 '
i.fr
llif*
t*
jtiO'
rii’’*
>o-^'
‘jd^
jis
tO>'
cs>>'
id“'
;b*e
ip ((
- e r
tf
/
V.
■■< p (l . |K
( De Lapide Philosoph. 68^
Jltt P üs humanum introduxerunt duplicem lassionem causanr,
^ c nini visceri quod occuparunt per frigidam & viscidarttTuam 9 ci , tCr 'am, calorem naturalem adimunt , aut per luam noxiam Vh ClTI ^ mordicantem viscosam qualitatem sal natura: corrosi- .. 111 faciunt, ut in femetiplum agendo saeviat öc paulatim pro- li^^suum viscus in putrefactionem ducat. Hoc viscus amate* lj J (-f >Ccc antc laesum nunc tibi erit curandum, & per magnum Phi- ttl °l’j 10r um lapidem universalem curari potest , quamprimum ' S >n simili casu & affectu in usum venit, materiam pcccan- kid ^ Ua v ‘f CUS kfr infestatum abigit, & ea quae hostis visceri mor* s,! 0 a hstulit, naturalem videlicet microcosmicum calorem aut t r ’j atUr * a putredine praeservans ita restituit,. kt id quod perpulissem absumptum fuit redintegretur. Quantum ad primam (J 0 ?em , caloris scilicet defectum attinet, nullum dubium est»
H unica viva ignit seu caloris naturalis scintilla in viscere j. mido superest, per hunc magnum lapidem universalem cito to tälitcr foveri Cc augmeiitari pollTt, adeo ut viscus illud,
'urium robur mox sit recepturum: Imo certissima res est (na- Vio m ' 1Unc lapidem philosophorum naturalem calorem adeo ß.ü'vc.ut hic effectus ejus, admiratione potius quimcausic inve- • .
(np t ' onc sic dignus. Experientia hu|us rei testis est, Postquam c , u 'dam ex hepatis accidentali inflammatione atgro, qui an*
,l >rn adeo calidum & ferventem spirabat, ut manus ori ejus li*?° ta ca ' otcr fr vix sustineret, & nihilominus ex caloris natura- t^'kctutam debilis erat,utpra:tcr omnem appetitus cibi & po* s Prostcrnationem aedium scalas vix ascendere potuerit, post, i a sti ei inquam, tria universalis meae medicinae grana exhibui, f a ^°ctc ä calore illo accidentali totaliter liberatus fuit, &calo- h c ip ““na naturalem integrum vecugeravit, & sublcquchtc dic sanatus fuit. Taceo alia experienti* praestitae exempla fctiu 0mn ‘ a recensere longtun foret. Mira sane res est, hunc mali^ 11 ' * a P'^ cm Philosophorum tantam potentiam Se virtutem p tllS Ctrantc m contra caldrcm accidentalem exercere, ut affura- c 0t ’/' Ocu li momento omnia corporis humani membra cum «Cr ° rat,0nc cordis inscnlibiliter pervadat, & vires lcu cstka* hor 4 Uam P ro ratione morbi Sc naturae aegri nonnunquam unius ^ Ur >vtr> Un ' US ^ IC1 ^ a< f summum tridui spatio exequatur. De quo summi boni elementislimus dator tota mantecst lau-
nunc a ' tera l*si°> quae est putrefactio quaedam a Sale sit, ? (cum nutrimento luo destituitur & corrosivum fit) cau- tjnuttn- 'He^ lh e u ac laesione sciendum est illam 'ctiih nimias vit es sumsit,
^ he B 1 T" i effc.maximc verö apud senesi qüöriitfr visefcrt putri- P ar ec pulmones scilicet, nemo ref^utdre potest, nce quisquam

M>jua ex
Sanguine
kymunt.
tteßcnße #d Otjeii.
688 Soukiis SaltztAi.! J
quam in toto mundo repemur qui hanc medelam pra'ffl . [pi (it. Iniuper laepe accidit,ut coagulata viscosa pituita lnj>id’ S 1(1 p concreta, alicui visceri sit agglutinata, quis illam vi dectU^"^ fet? Lapidem apud senio consectos inaqua forti non K ° s , ( ii' lern contcstim tollere difficile certe cft, ideoque benevoli dentis lectoris elf, ea quafc curabilia vel incurabilia (iint bci'^7.
'Hilf;
s
.Hs
St,
cernere, ut videat me nibil quod magno universali lapi
pidiinr
'sol
sibile est,ei tribuere. In sumnia hoc vobiS d'ctum volo, mag
all 11
iltl Vs
istum lapidemPhilosophoium hanc alteramTaesidncni ita cU! | li: )t Ut juvenum putrida Scilla viscriaqux nondum totalste! ^
corrupta, fundamentaliter restituantur & itet um crescant, ., Jtj lapidis pridictihumidi udicabs puriffimi viitus salina | ,r8t . quae cum sale microcosmico unitur, & illud a corrosione b" (w rat,illudqi!cm naturalem suum crclccndi &vcf>etandill , ® t '* , ' 1 n( jj ducit. Si quid enim in teriim natura est, quod limilcni crcb j (( scu vegetandi virtutem habet, ceite edentia n 1 icroco(mi ca p ( quod pi xstnntillimi Medici & Chirurgi quoque bbler'' ar,,nl ' quo legantur famosus ille Gallus Vrancischs faber,celebri* st* ^ Fioravami,Sc inter alios Gabriel 1'allopius, qui scribit, aqu 3 * 11 sanguine microcosmico juvenis hepar ad dimidiam partcml f trefactum, 8c valde laesa vilcci a, imo etiam oculos curare- ergo de junioribus est accipiendum, quorum viscerum p ut ' < ctio&lisio limites curationis nondum cxcestit, apud q l, ° 5 a|) , cura est ccrtistima & infallibilis, apud lenes veto qui a muh |S c, nis viscera putrefacta habent, illud loc um obtinet: Princip' 1 * sta fero medicina paratui, 6cc. Horum curam impoilibil cl11 ( gno Philosophorum lapidi attribuere nequeo, interim ta j quodinlioc casu iuustim venire non debeat, non dico. Nam
litate 8c fructu suo noncarct.quia mali accretionem impfest ^ scus afflictum corroborat, & exterorum viscerum insest 1 , 0
impedit. Hactenus de altera pane magni Lapidis universalst ^
losophornm. qui summe ueeeslarius est, nihil emi» p r0< L ( |i viscus afflictum a luo hoste, id est materia peccante, libera' afflicto viiccri, quod hostis ci abstulit non restitueretur, ff u stitutio per universale pertecte perficitur. ( tf( ii'
Sed hic obviam eundum objectioni,quae a quibusdam |c Lj;ci' ti modo movetur. Non imginari mihi postum, unicamm ^jj nam omnes tam diversos morbos curare poste, qui» >n° ^.,,, 1 ' tam multiplices herbi sympathici 5c aliae res plurima; i ec l tut, quarum quaedam huic, quidam illi motbo in forma P eum, aquarum, vel conservatum adhibentur» adeo ut P'° |l( j f 0 i
Meris morbis innumerae species requirantur. Hic sic reif 00 , 10 "
Facile crediderim te hoc tibi imaginari non poste, aut
velle. Non enim mirum est unam medicinam quatm 01 ^^!»
'sooff
!lht
««ici
ftllil,;
>0
s*
s«
L
V »tiv
%
?tiv
ll .'is s
%
soli
'a
sofi
Pr
'P
tofcf
Psoo
«liis
! Ptitf < lsot
tu
sons
l sot,
^fii

.re
4
$
, ,,rH'
ii
ffO>'
>
(HI)]
I
'lia»
libs
111 j’ flld 1
eri»
,pt
: jlu»
P tf
's“.
V*
#
b*
a»'
ol>'
|H J '
pf
u»
VI-
e » 1
'bist»
.»
re-
eii-
ici'
ni»
ifl'
vt-
id'
:0i
0 «
t»
ili»
Su
De Laimdf. Philosoph.
689
1 . g 3 rti evacuat, simul etiam eficctum ejus tollere: Morbi enim Moritrum
, t a | l,rn quantitate Sc qualitate mater,ac peccantis & caloris natu difftrtn - j[' s Afferunt. Cumemm privatio 8 c corruptio caloris naturalis ti*.
) ls natur* ( volatilis Icilicct öcfixi) omwium]aesionum& ij t ,lni 'i lolmionum caula sint, qmd mirum est magnum lapi—
V Univ *r , ;.sa)cm l’lnlolbphoruin, qui calorem natuialcni Scia- | H, »atiiiB punllimc & abundantissime in le coqtinetetiam o- n ”i^o r b° s cx C au(is istis promanantes curare? Vera caula Iq i » boc tibi imaginari non vis lnsc est, quia stante & approba* ofpj 10e »nivcrsali ingens remediorum medicinalium caterva ex !>tii| CII ' ls fxu 'ibarctur,qnis enim tam stolidus esset.qui non (blirm % ' as P«um-w i” renudia ofHcinalia impenderet, verum etiam ilii,!" 5 8 n,er| s potiones & decocta natifealHinda.exhaimret, si 1'ecunia- sumptus atq; parva dolis idem prxstarc possunt.
0,,, '»quatri caula est cur Fanlopluci Doctores Universali (c ita t 0 l '' 1 nt & contra illud debacchentur.led frusti a: Tandem enim id c a la nla tiiumphat, veritas oppresta tamen tnndcnf emergit,
'bot < ‘ t ' , 'ini magnus iste Philoiopboi um lapis universalis nn- ar,,p Us manebit, & ab stlis qui panus mulcunr praestare cupiunt -icetur.
> - - iu 1
d c
ultima parte seu attribmo magni lapidei Philosophi
. .. . .
Vj t ^ ltltv etiahs dicendum restat, nempe de ejus vntutc praefer
< *"
Jy -V «.»•..^ .. .» , • •• J-—'*-
p a csnfonadv.i & conici vativa.qux in omnibus curis est nc- V<rtcetpr&.
'jtj ri-1 ’ sturi deficiente . nulla cura pcilccta dici potest l ; ia.ser .
Ptif i ll,n enim pi imum medium tll, quo omnibus 11,orbis adirus /»tdiciu* p (t c "ditur, pi opter calorem naturalem qui inpracservativo 0- unt^er/k- Hoc optimum pixservativum est tempore pestis Sc in d». tiljj’J.'bccalipne periculosi. Nam dc hoc univerlah ratione sub- tiji^"*operationis dicitur, quod habeat vites,virtutes Lt rtfica»
^»1 0 ( 5 lll ' u m rcinedibruinIdem etiam optimum prastrrvati- r *Per ( Cl ' m moibus hominem invasit, dum enim argrota visce- V mpradicta attributa fanantur, hic lapis universalis totum pti|- , s _ °ninia viscera consoitat,ut curae non succumbant.Hoc
'«‘■vati
'1
yumöc consoi tativum illis qux ex aquis pcrlarumcum iis „r” ra ' xtls > & Brzoardico lapide inutili aut auro limato, aut ■ “mualibu. ' -
°»ia 1
^ 7 ‘bu 5 inutilibus aquis parantur, longe praestat, quae 1
|W UniJ constant & parvae sunt utilitatis. Nam illa offici
W Vativa
mul-
parvst-tunt utilitatis. Nam ma orticinalia ^‘vativa cor ex odore admixtarum cordialium fpccierum,' Par t| n n 'b laboreöc liimptu parta ignis naturalis scintillula sunt, \ lQ >ifcd nou permanenter confortant: Hic vero magnus C °»fbrt 10rum ^ a P' s univerlalis longb aliam habet yirtutem (t,l stt 5, at '^? m ‘ COr P 115 enim ratione caloris lui perfecti tam po- ^tinj. c ™ cac ' t et confortat, ut in uno momento quasi cordis ‘ Uc corporis confortatio percipiatur.
sol. 6. xx Confer-

Quaüta- tespretfcr Stat fei jummf.
De externst merkte
eorumque
tnra.
Cäutinui Seiutte a Trigtre.
69 Q
Sölinus Saltztai.
yffl
Confortativum seu prariorvativum PhilolophicUW jjjc**' has qualitates habere debet, non ut ratione odoris aut jusdam qualitatis, sed ratione caloris naturalis confortet ,^15 fervet, quod ii non fit, res inanis’cis,(in vet o fiat & calor n a perfectus lit, verum ionloitativum Sc priefervativunt erit- t |ji nim Lapidis uni ve 1 uhs calor naturalis, corpori human 0 ^ fcalorcm natut alcin lubmmistiar, Sc ignem natura:fovet t servat, ncaccidctitalis ta itareus viicolus craiTusque calor' t postit, & In penculoiillimis morbis igncftt natura: coni noc rhodo cor hominis consonat, de quo Deo gratis <j c j^f 'Hactenus tres qualitates in magno Fhilolophoiuni lap ,< ’ e ^ jn> • sali contentas enanavi, quasillum etiam habere oport £t t ,s verfalis dici debet, H.vc ergo sunt tria illa puncta pr' 01 * c0 itt' Praedicati Philolophici Universalis, quae internos moib°
prehendunt. . „MosoP 1 ’^
Conlequcns nunc eil ut de altera parte Praedicati Pn" 'videlicet de externis mOibis cörumquc cura quxhuicp 0 '^; mo universali quoque attribuitur ahqiiid dicam , q°* "Tricet ^ terni rurlus in tria prarcedciitia puncta dividuntur, yid c 0 |v purgationem curam & praelervationcm Icti confortatio 11 ’^jii tra materiam peccantem lolutionem continui dc memb", | c >',
ratem. Est autem matciia peccans in externis morbis' calida videlicttSc frigida. Calida iterum duplex est, aC l'^^ x ui' i; subtilis venenosa, Sc pus inficiens cOrruhlpcns volatile oc tyy Frigida quoque duplex ell, viscosa nempe Sc corrosiva- (S ii' hem icti contuiui lolut'öhctft quod attinet i illa in tres p (0 p stinguitur, in calidam IngidamSc violentam. Calor om . tinui solutiones caufat.ut sunt gangrena,venenosi turnoi* Gallicae ulcera. Frigus membrorumtabificatiosieih , £0 ^ 0 pc>> ras, Violentia veto» brachiorum tibiarum fracturas, c 0 !' t | L ' lt iO |,i:S sclopetorum Sc enlium ictus, casus St (hniles continui Io j r jnit* corporis hurtiani olTa concernentes caulät. Öcbilitat £,n seu friernbri l&si qtrod attinet, 1II3 est quoque duplex, t0 ^ sci (Sc intolerabilis. Illa talis dicitur eum debilitas quidem ® pjo 1 aequo animo fertur: Hxc veto cum ex magno dolore,a - t plil’
sanguinis effusione animi deliquium succedit. Haec tria lofophorum universalis per tri^ qua: in se continet rcrnC t) . ■ ' '
trana curat, qua: sunt purgatio/curaSc confortatio,qu®
litatcs ad curandum internosce externos morbos er 1 ° quo melioris intellectus gfotia paulo Ipecialius r agam.
De matdria peccante qua: in externis affectibus I° £ ' rCs » d' dixitjtiod duplex lit, calida Sc frigida. Calidam in dua ' struxi, in vcncnolam aquam inficientemScpus serven
i>^'
trct<
|U ' ;■! ■ob» 111

,j Öe Lapide Philosoph. 691
t t a " c ftus qui materiam peccantem ex aqua venenosa constan- Maserig „^‘"schobern, prout sunt fistulx, diversa carbunculorum gc- c*ltd* l ' Cr f eu ' S >& similia ulccia venenosa, qux cum aperiuntur ptccdirt t | \ n 'hiiguam datam acinam emittunt,fundamentaliter atque beneficio hujus lapidis rhiloiciphorum univetialis curari 9 ij Unt * quia caloreiti naturalem uberum in se haBet, qui interne ^'"'stratu» calorem accidentalem ex corpore humano cito f c I "b quo, tanquam caula, remoto,effectus quöquc Venenosa ' Cct subtilis aqua quoqUt removetur, qux caloris accidentali*
(i u . rin '«ntum erat.Lc per illum ex (anguine extracta fuit. Alterarti ( u ls generis materia venenosum Idiicct pus fixum quod attinet ^^'"•'biistumorede pute oblestis videre est,) eadem medela ° c Universali hic pr.xstatui .qtumvis enim hoc malum fixum ho C,US '^° utrumque tamen a conlpectu hujus potentistiml
Hj” s ‘ c htbdticere cogitur: quamprimum enim is corpus huma- tij^urcupat, calidam Sc vtncnolam istam accidentalem mate- tjp^oquam fui em xdtbus expellit, qua cestante > purulcntu*
C ' U * st"oque ceffat, cujus rei caula supra dicta fuit. Scatuil- Cjl^'uirn toutis obstructa, ipla Icatnrigoexiccatur. Hactenus de .
fati ail ' J teri3 pdecame, Icquinirniinc ut de frigida quoque di- M*t‘*>* ^nriT'* ctlai ’ 1 Juplex est, ci asta vileoia.Scfixa corrosiva, qua-d ti at eodem modo, quoomnfcs morbi, videlicet per ignem/* 4 ****" qj Ura leni in lapide universali habitantem curatur, cujus auxilio t(r hiec materia peccans arcetur Sc txiccatur, hxc vero cujus (j natur* corrosivmn factum est, similiter pci hunc lapi-
t|) CQ -*lcftem lationeliti dulcissimi & purissimi humidi radicalis q/f.b'r, quod Sal coirolivum natura: hominis dulcificat Sc tran- Eccehoccst laudabile acetum Philosophicum,
^iffi t ' ll ° vulnera interne lavantilr, munda Sc pura fiunt. b*c hactenus breviter & fundamentaliter de esterno-
fij„, l'.stc-cttuun imrciitfc peccantis ablatione dixi, live calidi aut
• .-
14
sint.
aenofi, piiiulenti, vikoiijpirüitoli aut corrosivi illiaffc- Hic bern-volr Ii'‘toi lapis noster universalis Philolo- >u ini aliud emplastrum (»nativum vel potius mundificativuni l^' 1 "iS at > v fim tibi ilippeditat, quam quod inexpertis chilurgts ili ijj qui aquas corrosivas ulceribus ad absumendum caineni ( ts tclc, 'ntem.5c phagadenas cohibendum imponunt, ignorata- ^ fundes aqua: fortes ulcera magis inflammant, calorcni '"talemaugent 6c corrosivam qualitatem magis cxaipc- hii c ' st 1 '* tuta magno nostro lapidi universali non solum non a- 9q u aillr > vertun etiam plane & e duccto coturariatui» dlx enini Mordicant, inflammant Sc aegrum immensis doloribus gc- ' ,v ct's t j ap ' 8VCI ° tamvetialis noil letum omnes dolores p 1 ®- ‘ * c « etiam omnibus corrosionibus Sc inflammationibus re-
Xjc a sistit,

6yr Sounus Saitztai. (i .
sistit & materiam pcceantcm insenlibilitcr (ineomni dolo tC .< tirpat, quae cujuscunqiic gehcris lit ei ccdcre cogitur, hu' 1 effectum per ignem Imim naturalem pra'statqui omne expellit & consumit. St deinde per purislimi suihumidi rfld 1 *^ virtutem salinam, omnia sanat St crescere facit , atque lal n rae corrosivum in miciocolmo sedat äestatim pacificat. fl | Sed postquam de mateiia peccante quae per purgatione 111 ^ rat latis dixi ad alteram partem, solutionem continui licilw ct '^|l l ‘Triplex so. per materiarii peccantem causatur, me consero: siiur tripl* 1 ^. lutiocon - calida (rigida St violenta. Kv quibus calida, omnes calida 5 ^ ttnui a tionrs continui, uti sunt gangrena, pestis, tnoibus Gallic l,s
comprehendit. Calidi illi affectus, calidam continui soli' tl£> ’ it|s i causam, dum calor accidentalis ignem naturae inflammat’, ,[ suum proprium microcoiinuin saeviat, illum corrodas ju comburat St tanquam ignis conlumenscircum circa dtp-* 111 Urat, ficqnc in corpoie humano St (ale naturae damriofan' ^ |t , hui fcliitidnem efficiat , quae lieundo invaluit, omne ati* 1 ^ frustrancum est, videmus enim saepe quosdam ex hoc calo ,s rodente naso St digitis vel alia corpdi is parte privatos, ci l,J ^
materia
peccante.
moreilitueic potest, inaxinst veto eum fenilis retas adelt , ^ ■ tura debilis est. Hic in calti ignem qui tantos pt ötri clTuS^*-
i qui tantos progum"-.^, cxtingneic tatis est, ne ulterius serpat, St malum adeo at>8^ ^ Ut ex miervcvlmv tandem cadaver seu leeleion fiat, tansu" est ut quis membrum mortuum S< puttesactum ievivifi l ' ! ’ 1 s f i- sii,quem ertectum magno Lapidi ufiiveifiJi shilolopbp’Jj
. S « » ' I f /-
bucrc nunime possum, quia demonstratio ejus irrita ix 1111 jiii foret, nisi natura miraculum hac in paite praliaic velles» ‘s „e! 1
similibus/lorbis rarum cll contingens, inteiim non neg° i,is
■’ - -. . 1H0“
abi" 1 ’"*
ii 11
thagnuwi hunc lapidem Lhilofophoriifri universalem 111 ad talem miserum statum perductis, St vciis abom 111 ' )ip Continui solutionibus, cum fructu usui esse posse, rrhcl 11 ® .^i adhuc sana membra pnrservnt, accidentia pi xcavet St do aj, sedar, Ut aeger excepto peiditorum mcinbiuii.m defect"' 1 ^ 11 nam sanitatem lccupctaie St mpostenunin afthctione ‘ (1 ,,isi inservire queat. Jsta- continui solutiones ciiin pivcni vegeta’ atque soitis natura; hominibus accidunt in priu c, l usquam morbus in liicnuum curium venit, cito & felit* 1 ,-,x 0 *'
ilit. c
positu,r, Ii membi ilm quodd.im piincipalc non tatalitt* ruptum .• Nam magnus iste philosophorum lapis univef * :„,s
. . .
tentiam habet, ab icta priiis materia peccante, >g»c>" in illo membro iterum fovendi augmentandi & con jll*> modii tantillus spiritus ignis seu caloris naturalis a . quiescat. Idem lapis universalis humidum radicalcp 1lC -rrt v c £f.
.j —........ -f. -..it s i imu iiuiijiwuiii • u«■ * a V k r<a
cum, beneficio ptiriffiini fui humidi radicatis in prist“ lU " a[ jo 1 ' 1 ’
'"in
i'N
ir ni
^Utll
'at
»sti
>it
Ss
l 'tit
, Ct U
•*>
v
Hi
^sei
Si
Ks
Shc
l'sscst.
[Si
S;
Si
S<1
Sis Sci ... V,
H,
S
Sq 1
"Hos
V,
%
's>i
%
n
Al
Si
Sil

><
,ic<‘
di/
n*<"
ni
c>>
ii"',
r
e/ or 1 "' iln 1 " 1 ■ iff' n^'
c( iu
,tu s -
r°‘;
,1s 1 '
d>"
«<*
l)" 5 ,111’
dii'
IfO
tis'
,ri'
4 fi
D 1 *
0'
r#
ii.
I«
,i'
r
i>
i,. De Lapire Philosoph. dpi
'°lis statum, nili nervi aut tendinis laesi vitium obstet reduce, j Ntest. Hactenus de cura (elutionis continui in affectibus in- /itione detentis, in quorum medela ignis naturalis 8f hu. v llrr * naturale magni lapidis univerlalis Philosophorum sum*
c* cl
i in 14
J 1 ’ tenet locum. i f lra nseo nunc ad continui solutiones a fitgida materia peccan. ^"^tas, ut sunt refrigeratio membrorum, contracturae, de- H '°ncs frigidae, tumores, entium ictus & puncturae, sanguinis \ f 'Uniones & similes innumeri affectus, qui postquam nimias i« S . inserunt, praecedentium more incurabiles quoque exi-
V.
:yer:
Quorundam enim manus pedesque gelu adeo corrupti n' t ’ ut l ' lcm bra ista carbonis instar atra, mortua 8c inlensibi- fji^ .* fuerint. Quidam ex gladiorum ictu vel punctura tantam jacturam fecerunt, ut ex nimia vulneris refrigeratione W c ''llud membium vel in mortificationem vel tabificatio. itL 'erit. Qnoidam gelu naso ?c aut ibus privavit, Quibusdam ti S ' 11 vadavei oia & tumores fi igidi contigerunt qui singulis ho- expectant. Quidam contractuia laborant, qui in 1^,. 5 annis ne Icmtillam quidem ignis natui alis in membris suis - Sed quis hunc calorem redintegrare, quis candelam 'Rue accendeic,quis membra gelu consumpta restituere 'op), ' Nonegoccrtcnce alius, quamvis magni lapidis Philo- Univerlalis polfestbres simus, is enim non plus virtutis f ii, 0 arc r of estqu;im.i Deo accepit. Mortuos in viram revocare V' c st datum, (cd vivos dcccnti & convenienti modo a morte Hic pradicta continui solutio tamen, si supra modum %j . ll ' v 3luit, fundamentaliter Sc persecte ignis Naturae auxilio Potest, quo mannus iste Philosophorum lapis universalis bt, ,"'’ s c st, quo frigidum membrum calefacit, fovet, augmen- S, s cj„ s corrosivum apud illos qui juvenilis artatis Lc vege- '’e&,. na,ur * sunt & quorum membra non plane desectuosa sunt ^ facit. '
landtm tertia & ultima pars Solutionis continui qua:
' ’® vo catur,quia violenter fit.qnando brachia,crura,pedes, l’ttn’ tri dmcs laeduntur. Hxliint manni continui(olutiones,
'l! h
N«
I, os*' S<<atUra violentiam patitur , qui n si nimis magtueperi-
II , (tri ? tc l l, e damnosae fuerint,similitei per lapidem Philosopho*
Vct (alem feliciter sanari possunt, si rupturae tibiarum vel lit t a P cr convenientem cnvheiresin sibi invicem aptentur,vul- ' t>l >(b;w ' m f J fta turundis excaventur, caesim vero inflicta filo
A S atnur -
«H.iVinieil
t Ut de tertia externorum morborum parte,virium De nid dicam, qui duplex est , tolerabilis vel inmle-'/ '
Di ‘vir/um
tit.ttf
Ul pra quoque dictum fuit, quarum utiaque per lurnc ‘»'xtfrnu
* moretr.
Xx
magnam

£j>4 S O I, I N l! S SaltztAi.
magnum lapidem univei l.ilcm Philosophorum fanari p<> tsl ^ ^nim ex abundantia fui ignis naturalis in ipso contenti, case" |<ii minis naturali succurrit, cx cujus defectu, debilitas animi deliquia cxlureunt; Qmcalous naturalis defectus in/.,(
_;_x.--. J -» . . /• - .
CÜ-
-- ^ -..
ttismorbis utplurimum cx nimio dolore aut (anguinis ctT ^
ortu 5 ,pcrlapidim nost<uni univci talem etiam reiarciri p 0 tc Jii Sic ergo completum elf epitheton & praedicatum qn 0 ^'“ |[ |ii' «xternis quam internis morbis magno Philosophen um ty'*!: fljjr verfall tribuitur,in quo praedicato me lapidi universali nd" jj» diffc spero quod non ä quovis prudente stimme neccst - 11 " 1 dicari queat. Nuncconclulipnis loco ad receptas speeja^* mnibus morbis observandas pergo.
SOL 1 NI SALTZTHA 1
BREVIS DESCRIPTIO ADM 1 ' RANDat VIRTUTIS ET OPB- sationis ittmma* Medicina:
LAPIS P H l L OS 0 P HO R F 4*
iiilx.
EX PHILOSOPHORUM scrii ,t1
^ollecta & in prnxin ded^Aa. , ^
Apidi Plvlolophorurq tribuitur ä Philosoph ' 5 1 Hc operaiio omnium (qipotum vegetabili 11 "" tallorum mineralium gemmatum,quiaiulF .^ii tus mundus est inclusus, est enim essentia b°yj* Viui Se auri, qua: tria iterum Innt esseima omnium anima 111 ' eluctabilium Se metallorum, unde hic lapis Philosophen' Verlalis omnia in fc continet quia ex omnibus est factpS- .. (f [ S Huic magno Philofophprum lapidi universali S t ’ nfr ,l 9 t‘l ll< ' indifferenter tribuitur (ratione suae fuhtilitatjs & ca nip 1 ^ frigid* qualitatis,) omnium calidorum & frigid° run ’ & rum cura, quatpitus perpattrram curabile* agno(^t>ntur s* fanari permittuntur. att ;n fr ‘
Quantum ad specialem ejui virtutem Je opcvatinP c,1 V m (i"
i ciTT.xl.., -A _». -. - - - -/ 7 «rJ•£ 3 » ,
Jlla duplex est interna Lc externa, quarum utraque ßv c ^
frigida (it per ipfqm sequenti modo limatur,
,nl'
Primo eni.meiuaiiwpnquemorbtis (it cuj adhibetur, d^iv 4
Jifpir, lienem, eose& alia; simile? partes
s
r t.ft
'* 0 |
">V|s
! tj itt i
Ktin,
s
4 tbi' i 'Ise 'se c ''se
T
>n
•»en
' a ti c
ti» v
<<se
>t
llstj
'»et
Ik
>
S l
S
dos
s 'd
set;
Itf.
tlQ;
ft(
hi
tx,
»se
sei
lu

(I)' 11 '
,rtf
,r<“
y
in 1
y
is
rjftff
»**
r s ^
y
V
[V*
fi*
piil'
¥
> ( Df. Lapide Philosoph*. si;«?/ Iit st °^ us Ebulis calidus, taitarcus crassus frigidus »ut viscosus tJ! ’ at| m materiam peccantem seu affligentem tollit, lllamque ^U’nibus membris extrahit, & fumi instar membra pcnctran» iutTl*' 11 ’ atl l uc per sudorem urinam sedes nonnunquam etiam j tjJ'“'liter ex corpore humano evacuat i quo facto, post subla- ;. UiOrbi causam,effectum sic operationem quoque cius quam-
S Umto " it -
il t c ' n de sublata morbi causa ut modo dictum, effectum eiuf- (ja .. to Hit, dum percalefacientem iiiam virtutem membrum ; t^ 1 c &a materia peccante infc(latum sic laesum fanat, sic lubla- t tQ Ca l°rcm naturalem restituit., sic membrum, naturalfmmi- !ti C °^ m ' cuni ^ a '‘ cnl cius resarciendo, fanat sic in pristmum vigo-
T,
Educit.
dum caufatip seu originem moi bi evacuat sic a;gt um f urum in integrum restituit, simul etiam afstictum mem- ^'fi confortat, ut cuiae (ustinendse sufficiens fit, cstcraverff r at l “ra praeservat, ne ab altero membro aegro inficiamur. Hac ''i» v ' evacu atio originis morbi tanquam caustc, sanatio lifio- ^ membri tanquam effectus, a causa promanantis, sic tan- °tt) COn ^ 0r ta‘i° aegri visceris vel membri, una,eum exterorum d 0 Jii Unn membrorum pruefervationc, in uno tempore Ipopa&j i^^tdiocq; toties quoties dofis reiteratur. llt aurem in doli t» l ricn sura obfdvetur, ncbonum hoc remedium limites suo» t\ tI ^ aat > dolium in diversis morbis observandarum consignatio»
• Mlectoris gratiam hic apponere neccllarium duxi.
DOSIS GENERALIS.
bis Ur ? at ' onc curn morbus adhuc in principio est, & aeger viri- fi s s ''■uet,primo unum vel duo grana sunt exhibenda, quee do.
-°d um augeri potest donec operatio per sudorem uri» d Q (p S aui; l f des sequatur. Si vero aeger a ntorbo infirmatus fuerit, se ( )v 3 | t ? ; ,? u S^ ri da erit, ut operationem suam visibiliter quidem tt ta ,de leniter praestet,cademque de tertio in tertium diem teilte vipu V ^’. vcr “ *B er vidi,' insirmatur.dofis ita moderanda est, hone ' s °P erat '°»fcd tantum per insensibilem transpira- pc c _ Z* 1 *. tcr ti° quoquo die reiteranda,usque ad totalem materi* ^ ntis evacuationem.
Va n( j^ utanio, bi eadem dosisqu* in purgatione fuit, estobfer- tXe C( j’ n ° tan dtmi tamen nc tria aut ad summum quatuor grana hiilljquoquo die reiteranda , quae dofis quamvis tl ' Cr, 'br Vk s' ,CIT ' Q P cranollcm faciat, nihilominus tamen 1 ac sum ^ias^ Urn ’ anat > «i vero visibiliter operatur indicium rrirrrli- c Materia peccante fupereffe.
Xx +
Io con

Soiinus Saitztai.
*■' t_* _c._r__.‘ * ■. ‘ ' .
bustioresä duobus granis, mediocres ab uno grano, mf.'i 1 ' 1 ’^. rö ab octava unius grani parte incipiendo ascendere, &
nem observari. ' 0 r(
‘‘Tertio, quod harc medicina uoiverlalis in nullo alio l ,c l^ c j, quam in vino, aut quod longi melius, in ipirint vini non e* bus sed ipso vino detf illato debeat adrrtrnistrari, 8c postqp* 11 ’, 1
r spiritu vini suci it dilloluta, aegro, certis de caulis ta^, uhm frigidis morbis, exhiberi,hactenus dolis g clier sunc sequitur.
nntit cerri mo
--' ' ~ ' tp s£»
I Nfantulis unum, duos tres quatuor quinque autsex 0 ’ ujf
natis, liare medicina universalis inlebribus, tpilcpsa , 01 lis.variolis Sc limilibus morbis lenii granum de tertio > n ,f diem exhibetur, idque in spiritus vini tantilla quantitate q l > dicinam solum cooperiat Bc dissolvat, quae in unum c° c vini imposita exhiberi debet!' . ^>,i'
Pro Prxservatione singulis octo diebus iisdem infantul^^,ir
dicinam solum cooperiat Bc diflolvat, quae in unum £° c vini imposita exhiberi debet!'
Pro Prxservatione singulis octo diebus iisdem infantui* bita cos ab omnibus infirmitatibus cujuscunquc sint 110 jmeservat, nec ullas radices agere linit.
■ Cxteriiin a tribus annis convenit granum unum- A quinque annis unum granum serpis A quindecim annis duo grana A viginti quatuor annis quatuor grana.
A quinquaginta annis ascenditur usque ad operasionC In omnibus morbis augetur vel minuitur dolis. .
!n frigidis sebribua augetur dolis usque ad visibile 111
* .n, ...... r-a .-T.' I

Illlu
Df. Lapide Phiiosop» 697
f'j'ydropc similiter per sedes aut urinam j c pta per sudorem & sedes.
I l^otbo G.ilhco similiter.
Co >'buto similiter
^rlancholia hypochondriaca similiter ■ aita to per urinam.
j c P>lepsia per sensibilem operationem In P cr sudorem Sc sedes In sensibiliter
7 hindern.
Ii s ^iC' 1 idem.
1 'bribns calidis continuis sensibiliter p*r sudorem- ln Amnibus morbis externis, dosis interne applicatur,ulcus tr ä Vc ' vulnus externe mundum, Sc mineralibus emplastiis conii r,s a ppul(nm munitum pra: servatur, slip^onclusione monendus est lector ne sibi imaginetur,quod
i velomnes alii morbi per hanc medicinam universa- litj^^fferentcr poffTnt curari: Quidam enim adeo invaluerunt t 5ti atllr * impossibile sit illos curare , quidam ita sunt compa- ^^"'sesteappareat.Dcum potivjs hominem castigandi & ta t() follendi causaafflixisle, quam ut morbum per remedia 1 q|. j 11 '' auserri velit. Similium morborum cura, magno Phi- l0rUm lapidi universali non tribuitur quia estimppstibilis: t 0|1 ,| c| b naturae poflibileert St ä summo Deo permissum, d» j^^Orn est dubium, quin a lapide isto universali in effectum C««Ur. Hac tamen conditione & lege ut per cordis contri-
0ll «m i
Oh piam conversionem atque spiritualis viatici usum cum
ßd;: 0D '°
^ciaj
prius in gratiam redeas,& in nomine Jesu Christi cum M m P>ei misericordia & bonitate Naturae posita, hocma- •ij c c ■■ b'loibphorum lapide cordate utaris, qui tunc omnem quae dcnj, 'ybuitur, virtutem praestabit, sicque res ipsa loqnetur, non bh' ® f sie, quod Philosophi magnum Ininc lapidem universa- ü'Uvj ' ltlS sudibus extulerunt, tantopere desideraverunt» tam f Ct c l l, *sivei unt & tandem invenerunt.
'y| llc '"quam magnus hic lapis Philosophorum majori efftea- *ts ; p tutcm suam exseret quam tibi imaginari unquam potuis ' , ap 0u crcurr itcnim Sc permeat corpus humanum instarfumiseu SJ- ncc q uic q uam ab ipso est absconditum. Virtute ignis fui
&ti
n 0 j'.j’ s °. m , ncrn venenosum calorem delet, uti sunt omnes ve.
Glires pestilentiales, morbus Ungaricus, Pestis,
b,. s PHcchialis, Sc similes inflamn
v, .'ationas, calores accidenta
J l 't pai ? C * c l"' ac * Natura; ignem extinguendum prompti sunt at- *lätcv fl > qui tamen omr.es magno nuic Naturae ieni manus 01 «videnter loco cedere
igm
tenentur. Virtus ejus calefaciens Xx s omnes
EffeSamt
dtetti* »-
afttrfi\lit»

dpS So LINUS S'AIUTAI.
omnes frigidas viscosas materias consumit & evacuati nutes febres ei cedunt, & omnes morbi ex superfluis hui* 01 Jt , orti. Hydropicorum aquas per sedes & urinas leniter & omnia membra interna seu viscera corporis ab afcideP' 3 ^^ humoribus ita purgat,ut non facile morbus irrepere quc at: . supra omnia medicamenta sanguinem purgat, lienis, lirp^ 1 num atque omnium internarum corporis partium obstrue’ ^
aperit, omne noxium ex omnibus membris educit, lcnsi er
>tc"'
cuat.necquicquant impuri post se relinquit. Per rarefat'^.^ penetrantem & resolventem suam virtutem omnes huinot' tarcos resolvit, qui podagrae, renum & vesici calculi ca»> { , ftunt.&qtramvrs calculus jam sit coagulatus, nihilom 1111 ' 5 hto siti usu, illum adoritur & paulatim diminuendo total 11 ,, pellit, nee ulterius radices agere finit- Pw porentissinnu” , virtutem salinam & sanguinis depurationcrri, lepram, ^ Cjallicum Sporbutum & similes morbos ab,impuro putr'** 0 | lir Ruine ortos fanat. Per (anativam & vcRctativatn ä purifflljy
0 ■ - - ■ “ ■ ' hf<*’‘ S
,vu tl1
nudo radicalr suo proficiscentem virtutem^ phtisin
contracturas 5c similes affectus curat._. —. . |ß
temcotdialcmconfortativamScprxservativam, quam a Iu ^p naturali in ipso lia.bitame habet, omnia membra confortat« . , apericulofilfimis mor bis praeser vat, nulla enim natura ->dc , jecta est, cui creatpr spiritualiter anim# consolationem,,^ ^ saliter verer, sanitatis conservationem largiendo su^cus sClC possit. w c-
ln omnibus externis moibis, uti sunt vulnera recentia i
lae, phagadena;»quotidie hac universali medicina est lltcl ’ pia' tam diu donec totalis sanatio (cquatyr: Non enim est tt , . nt . Jj* liti* & pr avitatis malum quod per ipsum constanter & l | of (, mcntaliter Sc quidem in brevi temporis spatio line onu' 111 non postit lanari. Sed quid dicam ulterius, mmqtiid orn 11 “-.*^,,» lofophorum libriencomio ejus sirnt repleti ? Est enim lllC , fn di l quam nulla alia in toto mundo superat, quia in se cornp lC ’'jpi totius mundi virtutes. Unde merito vocatur omnia in 01 <e verum unicum universale Philosophorum atque P a ^ t . r ii? Maitb magnus Philosophorum lapis universalis dici«u r \ ^jir ipquam Balilius Valentinus titulum & laudes io fcqucP' 1 rfi tQ‘
— - __\.t' .. i i*«, rt -j-iDrO .ii
*e comprehensas ci tribuit. O benedictacstentia ä
fc tuo data 1 O ccelcstis magnes attrahentis dilc&* 0J " 5 '
v^ 1
1^5
substantia omnium animalium,herbarum,Sc metallo* 11111 ,' tac sunt vites tuae! Quam impcrfcrutabilis est virtus tua • ^|u'
forti« est constantia tua! Oquäm beatus est in hisce tern »
yaen tuum ist veritate cvgnoTsit^uod tamen mundus st0 c pii
Sit
Si
H
K a ,
'S c
Ha
>
V
, H
s
Si
' b tis
S
Per magnam su' 1iri ;
ttel
tyrum ictus, punctura:,crur um ruptura;, gangraena carice 1
S,
l"Us
Si
Hi
>, lt>r
S,
W,
Si
s
>li
y»»ir
'tQc
' ( it(
'"est
S
S
?>itt(
'sia,
Wti c
^at,
stttQ
'»si«
Sc
Si

,c§'
:ib»' ■a)<> ib»* Jai* < <c )i f
t<i>‘
lf n'
c-l'
c#'*
c--'
r*'
ia' n
iii*
lini-
|m-
slU'
!t‘
d('
ii£>'
[off
r
,Hr
D'
so
|ii'
0 *
jit
u*
,S
ir
r
I*
r
ji
i'
t:
»
Ä P * u P ertatem licm * cnt * et > nec morbo usque ad terminum
Nb,
De Lapide Philosoph.
?^ c ge suo ccclesti constitutum affligetur. Omnes Orato-
ff f|) "tutescercut, & ne vcrbulum quidcin hiscere postenr, iifti- W a ! Ural * m gloriam in hoc subjecto lepultapi aspicerent & jj^fartnt.
CllUS Cr g*^ benevole Icitor (pccialrm receptam habes de Jt 0 'ttpide univcrlah Philofopherum, & de iniscrtutibusat •
^tj>/^dicatis, quibus jam subjectum Lapidis addam, de quo sic '![ 0 fati.
, ca put multo attentiori animo ä lectore lectum iri scip &ts*hj,u
[\ t i,P^fcedens. Hoc enim de praeparatione & impetratione L*pidu Ibjjj p lecti agit, iiliid vero de usu ejus, cu jus in Philosophorum Pl>.
*H t at,s multa, de ipso subjecto auteni exigua fit mcntio.Utigj- Ni 0 ClT| elatius dcmonstiem, quod videlicet magnus Philoso-
'm J a P' s universalis non solirmsit scientia &i ars per praifiq ^tti-l^di poffibilis, (cd etiam quodegometiplc illam aittm stf t ' att l u e iterum re ipsa exercuerim,de noc lapidis subjecto di- it(V a 8 a m. Hoc igitur subjectum intres partes divido. In sub- «nirnale, vegetabile & minerale, ex his tribus enim ma- W’ '!P' s Phil°(qpho r um luumsubjectum sumit,unde a Plnlo- ^‘^pisTristncgistustk Triunus dictus fuit.
>il 0 *. C ”' ca t quis cur lapis Philosophorum mineralis non tantj i' Ia ' a'Trismegistus iste, quia calor natufalis aeque (it sjiO y^ c Philosophico minerali atque in Trismegisto. Srdre- äi a actur primo quod respectu caloris in lapide minerali quidtr« . ignis lateat,tantus videlicet quantus est in hominc.quod tam-^'ferocosmicus verus calor ipse sit in qualitate, certis de fya, 15 * a 5S°» sed quod microcosmico calori tantum conformis Sc Cr 0( P ’mi icus f lt) affirmo,qui in cafuncceffitatis loco prioris mi- ttj t p mic ' sfilicet caloris usui essp potest, qui tamen perfectior b'tst Cu m priore conjungatur,quod etiam de calore illo qui vino, V C ‘fligendum,quorum uterque tamen, mineralis scilicet Sc ü t ^ o ' b -l'*non solijmnecessarius, verymetiam utiliffimus est, ?*iin Cr }C | Um demonstraturus. Deinde, fi lapis Philosophorum ’fta t( . a a «t vegetabilis vel etiam animalis solus recta & vera KiJMia singulatim & separarim in fe haberet, cur Philoso- ‘ia Us c tcros kam necessarios existimastent ? Unde Basibus Valcn st» te *Peefsc ait: Neminem m prajliochymico fe victoiem ja-, > nisi trium lapidum conjunctorum fuerit possessor, C, (]on Pnstcstionis ut quis compos fiat sequentibus verbis oc- .P' P'afbet. Sunt duo. Se tria Se tamen npn nisiunum.qu® %j C A nt . bgis , nullius particeps eris. Ut igitur de hoc triplis ^ 'Peeialgcc agam sequente*« discursui» subjungam.
In pnm

700 So I INIIS S A IZT At.
In principio Deus creavit coelum Sc terram. Teis* er . 3 ‘
& tenebrosa. Coelum tegumenti instar aequaliter exp 311 \c<‘
_ _____r> _ _ i__i s _ /i n _ __ _ . . >_ .d
tanquam acupictor lucidis stellis gemmarum loro ornat ^ ^ ^ ^
ram animalibus, herbis, metallis & lapidibus prccioiis. ^jliO'
9e Reg»» nnimnli.
unum dignitate alterum superat, decoravit. Inter £inl . r, ’*|, l n 1 °’ mo, inter vegetabilia vinum, inter metalla aurum p 11(11 cum tenent. Hoc Philosoph) videntes Sc consideranti s, <1 ^pi, delicet a Deo totius orbii terrarum Monjich.v consti t, 1 ' l f(Ut f|i' se bonorum eius participes facere conati sunt, llt igitur' jj; omnium animalium, herbarum Sc metallorum comp cl ’ fiit'
tanquam in pyxide conclusam Sc petfecte conjunf rent
slam r,,,
regnum animale prar manu sumserunt, m quo cu'IV^n liis corporibus in certo gradu perfi ctiora invenerunt, j ) 0 r ui" vero perfectistimutn este deprehenderunt,quia omnium • ^
animalium virtutem instar estentiae cujuldam in fc colT, ^ tnl iiCi' dit, qua: in omnibus corporibus naturalis ignis , in 1 ' 1 ’ 0 subjecto prae alio potior est quiescens, Harc cstilla esl c " tl ' 1 ’j|j l ii ' 1 in fecontinet vires virtntemSc operationem omnium anin ’ rilI ia' spii itum vivum trahentium. Han; estsubtilis cstcntia.st 1 ’? „fili ne puri fui calidi innati est ignis naturalis Sc ratione p url ' ".' in^
humidi radicatis in schabet virtutem vegerativain.
De Regno Praedicti Philosophi regnum vegetabile investiganu 0 ’ .^^,1* •vegetnhlt etiam corpora aliis corporibus pe,tectiora , Sc inter il 3 ' f,r- pctfcctislimum deprehenderunt, quia omnium vegetabil"^ tutem Sc operationem complecti’.ur Cujus rei veritas c *. a,r(i'
— r - : - - '--' • ' ' • -R- illud IP’ -
cescit quod cum vegetabile quoddam qualecunque iim u " 1^0 mepriparatur,aliud nihil quam spiritus Vini exeoelic 111 ’’’ „a* rum vegetabilium alia multum Sc bonum , alia paucu 111 biliorem Ipnitum pro ratione Sc qualitate simplicium >' bent. In vino aurem cllrntia lar< t, qu;e niicrocolmic* * ^[.c! maxime similis est, quia ratione calidi Sc frigidi (ili curn ist 3
Ve regno) mmcntlt
confovmitatem.hoc tamen excepto quod unum majorem .^i quam frigidi habet quantitatem, majorem inquam cale ^ ^ ( , prafervandi Sc confortandi, quam sanandi Sc vege' ’" tutem. . ea'
Nunc ad regnum minerale venio,in c
1 quo Philosophi d‘ f |(' - 1 verop -.
ria corpora, unum tamen altero perfectius , aurum
ctistimum deprehenderunt, quod ceterorum corporu'^-^r'
0U’ 1
i,ii‘
essentia est. Cum enimimpcifccta metalla summop^^obi* tcin purgantur, illa in interiori suo aurum este ocntai 1 ^ (> \gt patet. In auro hominis complexioni conformis quoq fr- est, qui tamen propter fixitateni suam non sanat nec veg* jjin cit, sed potius omne noxium destruit,volatile fugat Sc irl | srI i 3 t £ '
peccantem consumit; Adeo ut in omnibus metallis h tv r iai”
S
ücta
Sii
Hor
S.
K.
“pe,
'futi
Sj
>
‘a
pt
“pii
'trit
t ‘l„l,
Wsr
%
“Hi,
S
“'»i
V
S
Miti 41 al
\l
•"ili H . t •‘»n
'«t
r
stitr
'Or

. t' ( liab®'
De Lapide Philosoph. 701
g(t a L' ca "tem r xpellcns, (cd in auro major: In omnibus ve - Sib Ulvi *P''*'« van * & conloirans, ali in vino polior: IN
\ 0 '
I o^\
ch'*'
n rPf |1
qii*
iliuK*
„.l-
VT Animalibus vis curans in homine autem multo vali—
Siis, "
%l I .TW ....-
^lumtna in homine vino öcaurOi omnes tres ad morbil-
>
stii”'
to°
if
f
>*
jl>f!
•iW 1
vi''
, 0 '
l!5
ivi 11
a''
,b * 5
fi'
F
tf'
ft c sufationrm necessatiae qualitates, vis lcilicet materiam tfp c ntcrri expellens, vis confortans & vis curans tam perfecte Vh' L111tUr ’ Aeli ex omnibus animalibus, herbis & metallis cs* iiaij ^ tta cta foret. Hac de causa Philosophi, has tres essentia*
Vi lt ^ s “ Cl n unam substantiam redactas, microcofmum seu par- {( 0 llUlll< lum vocaverunt, quia totius mundi virtutes qualitate*
J'sationes in se continet.
stqj ' Us 'tobilislimi Subjecti possessor Hermes fuit, ut in tabula ^ ‘«ras-dmaipse fatetur, nec loliim Hermes verum etiam alii k^tm, *' ma S ni i 511 ) 11 * thesauri participes fucrunr, qui boc Sub*
^>pe q ^otiils adnecessttatem L< sanitatem quam ad avannam Lc llpjjj lu,t atcm investigarunt, non ut hodie quidam faciunt, qui mineralem lucri tantum caula quairunt, eique obluse,^ °f >crat ‘ 0ll em magni lapidis univei falis Philolophorum as- **“«■ Hiclongbaberratur: Ad universalem enim lapidem tjub,^°P"orurn, ut hoc nomen mercatur, amplios quiddam % nudum Aurum requiritur; Persecta enim omnium rerum non sympathice in in auro, sed l eipft , in illo insit opor- j,. "‘ a enim in cum & per naturam operatur.
Ht, 01 1Clt Aque Subjectum Trismegistum Complevi hactenus ex t|([j a P' s Philosophorum universalis triplex praeparatur. Cha- ti!},. 1 Auditores atque Philochymici fat bene seio, quas nunc a- ^Jit Vo * vat ' s cogitationes, quomodo scilicet haec lubjectadc- M 0v ,f*parari utinterinsiplorum extra vertatur. Huic desidetis ni 1 ^ ll ^ clu ' animo latisfacerem si liceret, sed Philosopho* Pli c j. a ( l Cl sicti 0 vester abusus, & manifesta hujus scientiae sim- , k ali, * '£'^ um labiis meis impressei unt, & me impediunt pltira L*ptd*m * r ac sisc re practice scribere, quam ut jlii Philosophi fece- Pfpraän occasionem tantum in hujus libelli prxambulopro- ce pient *•» seo,, ‘ Cci 'ndum quam huius secreti praeparatio institui debeat definier* Pl'i^Abbtispixstabo. nonhetf*
’i%<;/! ch ymicus igifur sciat, quodlibet corpus pro conserva- s ftq U ' ’’ Proprium suum semen in schabere , quod aliud nihil %rp r mcoi P°‘‘ S ‘^* us sobtihlTima substantia, ied ut clariuslo- ^Ija cn” 11 ma,cria « c l u * ex volatili 5c fixa materia est eompofit« r' <t P r iin UleX '' 0mmf ’ vm0 & Attio lernen , quintam essentiam Llr nmb ™ attrlai " habere volumus Sc nos habere oportet,
T wm arte ^ subtili cheiragogia per
'se arte q, ''auctionem afsccjiiarnui. Nam quodlibet corpus 'n luam primam essentiam videlicet volatilem & fixam
materiam

Prim* tfi statt* tfl
Qf fix*
mattn*.
i
7oi
Somnus S a i t t t a t*
mdtetiam reduci potest , quarum illa in se habet ignem & aerem, haec vero aquam & terram: Volatil' 5
aciem» iidcc vuu akjutmi tAuu<uu; > vi«"*-
cltscmen masculinurfi , fixa autem semen foeminum ( ^ c ,/ burhitlum radicale quod Philosophi Mercuruun Plulo^F 0 (it- 1 appellarunt. Ex his omnia totius mundi corpora liintc 01 ^ )[* Ita factuS est mundus & hinc mirabiles ejus conjuncti" ^
t" n 'V
qUoquc homo vinum & aurum sunt lompdsita.qu 0 l} jiositio per naturalia remedia furnis difluh i poti st. E 1 . st „fi 1 tcriamprimani hominis vini & auris tanquam piirist 1111 ' ^if rem, ignem natinar in se continentem habere cupimus > ''' f| |t l<l neccflarium est, ur corpus humanum vimini & ai" lllT1 * p absque omni peregrina materia radicaliter ibivam" 5 » tnateriam primam reducamus , & deinde rursus ista < [lJ {
ni'"
ter conjungamus 5c figamus. quam o|icraiioncm stafih'^ tinus ih suis rhythmis dare docet .cum inquit: Volutis. ^ colliga in unum. Item sunt duo & tria > dc tamen non >' qu* fi non intelligis,nullius particeps eris, l>uo mqu't> st^ a> s'1 volatile & fixum. Tria item ait, qua: sunt ti iplicia tUp _ lC ;p/- 1 " tamen non nisi unum,videlicet poli fixationem. luttil* 1 ^ iV tiam receptam generalem de praxi generali conchis ' 01
iiunt subjungam.
i?.. Ex homine iwm hierum, videlicet volatilem & fixam materiam
fr. Ex homine vino & auro fac idem quod ante
llTI- ifl1 \f
tilcs materias con junge, & tres fixas quoque ur exu' lS ’ .(J/ latilc 6c fixum fiat, 8c hoc modocx tribus duo I i cetis '■ fixum scilicet & volatile conjunge ut umimfiant, & tem perfectam hahehis. Hoc fi comprehendere potes tet, sin miniis » culpam in me non transfer, satis cla' sc® hoc mysterio sum locutus: Si veto comprehendere
«it
*c
"ii
»ii
v it
sci
?1
fc
'0
dii
hr
'ici
l"
l »i
>»,
»Ii
»n
pura ruurpnon afleqiieris. Nisi exatiro , & similiter c '"' ((s i' * vino, materiam volatilem & fixam conficere post' 5 - lum nunquam obtinebis » quate ä frustraheis operat""”^^,» ca vc. Si vero res ex Voto cedat; de singulari artificio g! slr, ‘ , 0 ' teris: Nam volatile & fixum colligare, lolvcre & c<,a ß l V 0 in^ tins Hermcticte Philofophi-cefl sundamcurum. ^
Bernhard« ait: Radicalis fblurib & unio conficiunt b'l"“ ()1 ,0ir Clangot Buccinte, Tota ars consistit m isto , ut jung 31 ” 11 fji' 1 ' dum sicco Et Rosarius. Nisi corpora vestra fiant in^orp ”j| ®P cram ' n t. Ex hoc enim fundamento omnes P*[J l .^ n ei , * t '' Utilissima; operationes fluunt; nam corruptio tftlius e« K
alterius. In summa hoc est totiii» Alchvmia: hindaniet jjo ~ . .... _ 1 f . C/,nr fix»’ j||l
corpora fiant volatilia, & per scVnet ipsa 'tatst’ 5 w'letirin^st'riif nihil aliud cft inquit Philosophus, quam duplex 1
ttnnibus corporibus quiescit» videlicet Sublimatu

-°K!
<«-
n ’fPj5
:£<
&
kW*
si<
W fll
S lCI,;; l»S
r>!
,<J
* cai '
H'
•f 1 ” i tn i^‘
i (<r us. „i
sX
.<#
t»u>‘
¥
Pr*, Lapide Phieosoph. 70 )
iw' 3 nillil additurus Philochymicum ad alterum meum d«
13 Prima scriptum opus rcnntto.
CONCLKi’10.
■ *Vol e lector hactenus scientiam magnum universale Phi - tj u °ph'cu m praeparandi tibi tradidi. Descriptionem scilicet $c C( . | P e * 3 tionis, deinde Subjecti: tertio iplam Praeparationem a ^ es subjectum quod p®st hominis animam estsiim- tt>tii ü Hic habes omnia in omnibus, in parvo libello habes o* an| maltum herbarum mineralium fle metallorum vile* lci tn ''™ & operationem inclusam. Tc igitur quisquis su ut haec e *peti an ' tat i tu* necessaria, cur* tibi Iit amice hortor. Per [tn„. '* ni3 rn propriam commodum tuum venari tenta,naturam ^l°ch tC Philochymicum esse demonstra. Pcrchare lector fle ™’ cc,ctrtum tc ^ ac '° *' mc simplicem instructorem non iitjj 1 " 0 ' 5 » Cc ex hoc libello aliquid addiscere tibi pudori non ’äri lf ^ tt ' r t, ' 5 > >n secreta amicitia bono officia prxstiturum, hac nSvituti* 'icc^ Con ditione ut tribus requisitis instructus me accedas vide- ndcammm ^iip^^ditatc, discendi desiderio fle nominis mei occultatione: ro*»/r*r»* ^hi| Qs °* e nim irrisores aversor, quia indigni sunt qui cum vci'0 ontmSt conversentur, iliumque videant vel audiant. Dcsi- crttt.
5 OifA - Cen ^' tccum -idseras velim, nam in Philosophica scho- singulares requiruntur * in qua praeter resfunda- ^tnr> Csn di'l docetur. Tertio nomen meum clam haberi volo»
1 Co rm,..* 11S Ouod restat.illos ouino-
tf
i.11‘1’
Ia 1 *
Iu"
UUVttlui . * www »vixv. . . .. r
‘ni s " J . n °si»s qui mundo ignotus. Quod restat, illos qui no- ^ m ci notitiam habere cupiunt, ut silentii calicem fecum ad- ant hotior. Quibus conditionibus observatis, mc quaerentibus grata officia sum ptje- stiturus.
i' 1 '
i«»
s
SOLINJ

704
SOLINI SALTZTAL ^
D I S-
GIOMONT AN I
CURSUS.
DE PHILOSOPHICO FONTE ^
lino,ex quo omnia animalia, vegetabilia & * T,< ’ ^ crescunt &• in illo rursus liquescunt, formas & lordes exuunt, indeque peracta fui i° t|0 ' ne, pulchriora egrediuntur.
PRAEFATIO AD LECTOREM-
" . V I0 111 ■
\(jftquam in opusttth de magno Pbiloffl. ^
i. aptde universali ejus Pmlic at um & n ß t
» descnpfi, hunc discursum htßoui um >iff e ' ^
loco et annettere neceffarium duxit idqß
de täufis quai um prima etf , quia in pradiii o 'opus u ,-fit
re Philosophorum de Subjectorum praparationc t ,O ß ( 0
& bbjcure agitur, unde Philochymico hoc [eo o f
impoßibile videri potefi, quare ih hoc discursa p 0 ,
hoc depraparatione aliquanto clarius tratlare r tf h,1> .fit
Deinde quiam hoc dijcursu non fotum
Subjecti hujus praparatione docetur, verum etiam j fl e
firatur, qua ratione omnia animalia vegetabili a &
ralia exeodemftindamemo ita prapararipößin ( - ‘ rt jt
rum exterius intro, interius vero extra vertatur■
unäf:
quia in hoc discursu tota natura , e jusque ( ~- on { lin [ ^ ( ,dd t<
solutiones,circulationes,generationes cßfimih 4 adeo manis e fi ant ur ut benevolus leäor corporibus fere plane per anatomiam quandaW * videat, quod non solum delectabilem contempl < ttt0 ^fii- mimi recreationem caufat,&occasionem
tationumprabet, verum etiam ne arttfta
fiu operationibusse implicet, praeayef» tt*[ unt
s
u %
A
Hi
H*
7arit
K«
i’*nus
S>b v t
H, H,,
Hi
H,
Hn
s
Hc,
S
Hb 'U,
& d.
s H,
Hi«
*8o p
S
K t ;
*?h a
Olit
Hfl
**lfu
fi*“’

y
H } / Lapuse Phiiosoje. yep
e ^ 0r * (jute tue moverunt, ut opusculo meo qttod de j ^hlosopborum lapide universali agit, buncBif- ! *- ■ <!n «ddtderivu " " '
$A'
jrii":
ßiiin
in»
riß
iß
>//
0
0
(ß
iß‘
iß
iß
l>fc
>
ß>
iß
ß,
ß
8
it
4 '
¥■
‘Wts
Q'fa in rt, me tibi fi vem$ ’Pfnlocby- Cj ‘ gratum officium praßitiffie fficro. Vak.
c| <Jit aliquando cum a laboTibus liber f ssem & aninvutft
bij' CUf ' S c ' 1 ? ln ' c * 5 vacuum haberem ut in meo laboratotiohinC tl >l| C,3CC,lt ' a v ' tra instrumenta ollas Sc similia vasa in ordinem Hi.^^rrirrijfomaccs varias reparaverim, adeö ut hoc labore ^£ r Um diem infumserim 8c ita desagitatus fuerim, utdumal jijj-^/edili insidebam, somnus oculos meos derepente occule ' OCB ^ OS clauseram & ad capiendum fommim me com*
'in ari1 >eccc aliquis cubiculi januam pullat* quo pulsu audito* a perire nolebam, <ed aliquem fore credebam quiinla- t t i 1 l,s meis, quod taspe fiebat, me invisere Vellet,tandem igitur n ll ', tato pul(u percepto januam aperio, homuncionem video» dis Ut ' ,in > t cr me salutando seChymiaedilcipulum ämc aliqui# b,( CI1 ^' cu pidumcste meque idcirco lilutandi causa venire dice- y,' r ) Ula meorum laborum rumorem percepisset. Diicurlum ’tiir CUm ’Uo nicipicus » quomodo instrumenta mea eiplacc. tj, '"trrrovo, ille quibus operationibus illa applicarem viciflim i 1( j Cc l u *nt, ego ad lapidem qua-rcndumcclpondeo, ilsesub- ^we talibus mirabilibus instrumentis ad decipiendum in- 'p 5 ut rcrodidilTe, nunc tamen quod memetipsumdecipere rc W c videre ait. Egonullo unquam aliquid dilceridi pudore de- 'def' ,tUS ^ sermonis ejus veriratem cognoscens, mihique de me® ’ l ''iV? U * 3cn « conscius, an proximiorem viam haberet, St an si- instrumentis opus haberet, interrogo: Ad qu* te r ’ 'sli'*vidcöquod aliquid addiscere & ignorantiam tuam fa- f cd ni '"t dedecori tibi ducis, (ut plcriquc a me visitati fecerunt) tiVijff nic '0 diseuvsuproficiendi animum habes, ca qu* ex multis Ct, 0 ' u \r*ici viderunt, tibi osten datu. Sic fatus a mc discedit»
,, Pone sequ 0 ,.. ille respiciens & me pone sequentem videns» tw 0 '*c 'nquit: Nunc te discendi desiderio reneri video.- quia |) Qr tc l u ' constitutum habes, & simul manu prehensa extra urbis tU me ducit. Aderat ibi littonappulsa navicula Ratio dicta» intramus Lc duorum tcmoTum adminiculo itcr facimus, t (JL q C Ur ' )s Ignorantia dicta visum fugeret. Vixe conspectu tuc- Ctiiy Usur h‘Scui Arrogantia nomen est ibat, ecce montem ex- con 'picimus, de quo mihi quis & qualisnam mons esset ^lii« 1 ' Salmum montem esse senex respondet, e jusque aquam «t» r _ i* 1 * m »Ha regione situm & Tena vocatum Kume-
*oeo fertile cfficctc, ut animalia herbae |c metalla con* Vtl. f. Yy sjpicui

#
70 6
S O I. r N U S S A t T Z T A t.
.tf ' 1 " 1
(picuc crescere possim ? Etsi absque isto monte esset,
mutn illud regnum in uno momento interiturum, quä |0 „mi - . .-.U-"" ■
temille mons subsisteret , tanta fertilitate abundare, 1
ferum necessariarum defi-ctumpatiatur: Aurum quo^ 11 - 5 al fertilitatis beneficio in tanta conia ibi crescere, ut quo 1 ' 111 pf' quot centenae libi a m hoc Vegno effodiantur, St nihilo 0 ’ 1 ^ t c- vumaurum semper ibi lucctelccre. Jlocc cum audiret 0 c y sporidi: Si haec aqua per luam virtutem omnes res & c©° h/ ter etiam aurum ita venerat & ct cicere factt, merito h” 1 .gF
■f* > i
C'!!
tadicalc dm Mcrcmius Philofophoium Vocari pol^r.
ille. Video quod UpiVtxu lat (lictum. Quare quia h al1 * sapientuvn Argentum vivum elfe obsi-i vasti, quod mer«»' ^ rare 5c crescere facit, ut de hac rc certior fias , ad illam nostrae cursum du lgenuis His monitis ego oblecund-'"’^j ( (t , j benti animo d.iouim i emotum ope« oratione & labore | „p naviculam promovete demie» valde nitor, ttt brevi tei°l’ 0 rio longum fecerimus progrcslum. . ^ o?
In hanc aquam si,per qna vehebamur & qnar ad woru^^s ducebir, atque lapientia vncaiur, rapidtlsimus fluVH'* y,/ Ignorantia confluebat, in divcr'os rivulos Ipai sus > st UC, * ol it<’ meus opiniones vocabat. Fluvius ille naviculam mc >°’ ,(i !
rio motu in diveilns illos ab uno ad altet um Inue indet* ■ agebat, ut illam cum duobus icniis oratione&lab ( ’ rr )1 ;J’ pene regendi h ibucrim potestatem , hili lenck auxho succumstet
Quamvis autem ille adjumento nuhieiati ' miniis reirlos prae nimio labore manumittere S. sturni 015 J 1 ' tati me committere , & lupcV illo civitatem Ignorantia’ 0 s,d ctorum rivulorum poruius repetet e animus milii erat '■ ro totius rei cardinem ineo consistere videbam,ut qu* 5 fluvium per rivulorum opinionum medium labent? 10 b^^,,il-’ observaret, Sc ab illo (e dimovere non parerem:-, omnetb^yV adversum flumen eundi coiuuim Sttjpei nn impendi, st t jit < ’'
ad sapientia: fluvium reversus sui,qui me mulio laboret- ■ brevi temporis spatio ad montan Salinum deduxit ’ fl c
/i"
appulsi,adeo fiimitci navicularii nostram R.nio dtc^' 1 *^'.'^
am loco movere impfs 1 nll tt |1 '
elsi-'Ä--
aftiximus, ut aqua- fluctibus
rit. Remum itaque utiti-.nq-.ie humeii' excipimus qui humidus erat uicendtmu$,& viginn pastus pi 1 g 3 °'
Eremitarum tuguria (e in conlpcctum dant, quio, 0 roseae crucis addicti ex huius montis siuctn victitant. humanissime nos salutando rxcipinnt& Senem nost* l ^ , ’_ )I)1 [,ii^ reni suum, ut me novum lioljutem (u. e hoc monte t , )i tum hinc inde ducetet & loCi ingcMm u ols nd
ei i-o;! aWt ', t< !>
ai, .f‘tdt;ms Senex, !„p<, monrcrii mc ducit'
!■ flua
Sil* 3^ «I»:
cr*
‘tlu.
f, ‘‘ cui ^los,
.■"‘‘sil’
'"‘“ea
&
t ^'l
>al 'co ^Us ^t„ ^»ti
>t<

i<
ni't
P,
»<V
S>
5^
ris'P’
:< :* u ' i St" -ob'''.
$
n' 1 ” 1 !
'<.
P-
l' V’ A
>*'
,H (I
,ls»
C°’
1 .,|1 <;
rt.'
, 1 "'
,H'£
s 4ft; O f. lAi'ißt Philosoph. 707 l t ^' a c l»inqna<>inta palliis aequaliter a le invicem distantia hft- Kj f it,;l J qu* viginti pallibus f.'ctis pioccdcndo, iemua angusta i^ re « al '»s Iparla ic nobis ostert, (rnex it prae, & illam qua: ad ' sq, ent ipgittlitur, ego pone sequor., & supciato monte j^H'Uio|,. m some m ex Vena is statua salientem conspicor. Cu Primm 'Cl? U ' mt s'l'a. quam alveus lapideus excipiebat, id cujus tn t.ftns. ii, * super cygno albo stabat.be per tubulos diversos aquam
t)tt\ illam lapideam mittebat, adeöutorasejus superans a- Adquatuor fontis hujus latera quatuor ani- qjijJ*liabant, l.eo Viridis, umcornualbum, Baliliscus,& Draco,
•lio ^ latl,or columnas albas ex nui more consectas super dorso ^^P'tl 'l'ant, arcubus in forma cnicis desuper alligatas : Cruci kv "didebat, cujus capiti foituna volans uno pede insisto tif^i Cll|lli vexillum cxpaulutn öc volans fcqufcntem & legentis f 0l)| 05 '"mime f ugientem infei iptiohem continebat, quam quia li ' ls istius proprietatem date indicat, in gratiam benevoli lecto,
Uc apponam.
Adsis
Cluriflimum Ded Animal Hic
Perfecta animalis Regni Mumii In
omnibus mörbis CurativuiTi Microcosmicum Immanibus humani (anguinis effusionibus
cxadvcisum exoritur atque
Ex his venis corporum Vclut ex Christi latere animarum Medteameni un; Universale bibitur
frucrc. quantum latis est & k rvabeiis,
\) . ‘V 1Ulrn ad broprictatcm luijus aqua; attinet, parumper ihiS a *•* C| ar.lucidi coloris, tram parens clara Se cristallina: cujus fa^'^^'amicimtfrtioriam aliquid habendi desiderio ductus, i'^eo"' 1 n ' aim ad fontis oram scandere Se de illa aqua haurire * C n ‘ m ' s inclinando in aquam cadit* 8c priusquam ma - < 1 llr h prehenderem in aqua evanescit, pars ejus i-.i aquam iti Ct)t u ' r 'r ais f umi instar in auras abit: Quo viso Senex instru- W m T ia,mvui 8° l ,crl i jcct ' va vocatum mihi porrigit, ut «L Uc Um ,llc vapor iret obsetvarem, quem iterum in viatorem * lN invia incedentem intrate, & m aere ab eo hauriri con-
Yy a HI««.

Secmtim
f
708 'So l inus Saltztatü.
spicio. 'Hinc senex sic ait: Ecce nunc aqua isliussonu^ ^ rara, ejurque aqua,mediante famul, rui aqua, in (ubst ll V J fjd , | malern cfitranlrnutata, & tanquam muliebre semen a Fjj (0 f ad foltnas aspermatihus animalibus Ir^cipienduM' 'jungantur. Dum igitur fontem -e'
fcSl
Scc
«n
: Dti
»r
contemplando ‘•jT^ii'iV
bu|p,tubum ex monte prodeuntem, insontis tubupa
epistomio facile apertu prxditum conspicio, de q u0
«ii l M „A-i n«n »r Vdn*v 4 s, H , u ^ ^ n a i i IA f - el*,
estet sciscitanti respondet Senex,sontem aperto illo ep>' . ä rt.
diquaque diffluere, & terram ad serendum fructus epistomium (imul referat, quo facto fons illice, difflua ‘ ^,ic^ humestabat, St cum omnibus spermatrbus anitnalibu
tur, ut omnis seneris aves, vermes Sc animaliainf^^ nis^
Hisp« rä nl iptf;
clauso vero epiftonvio fons non ultra disctuebat. i ‘ , y £U pi . ( nex porro inquit. Ecce quid fons iste postit, qnoniodu yj^s 11
'imatibus animalibus se commisceat St cuin ipsis creic* 1, j a c<>1
quomodo per ardentem magneticum suum amorem ^fO*' pora animalia solvat, S< lixum simile videlicet suum, ^ v -° pl '
simile reddat-, volatile verö, malculmum scilicet le" 1 £ linat, donec in pondere debito ad ipsum redeat , fiat.'
adeo ut continua solutio St coagulatio per hunesom pp ,.-i/ itaque aquam solutam poteris purgare tc eam i in lu^.^^.i' fixa colligare St figere, longe pratstantius corpus cbn n ^ j p(t r erat partias. St mediante hac aqua ex omnibus animal' ,
ipsoium moximpetrabis, Ac vcraniFhilofophicam n ( 1 i,i t,s , | .
cx omnibus animalibus consequeris. : His'dictis, n ° p lern ^ je quae a Sene peto, qui Mercurium duplicatum univf crocosmieum vocari dicebat, pono sic inquiens AC 1 Äi fontis ptimo ad omnes tres fontes uuiverlaliserat, .^ £ ,ip mulum tuumuuuc trticKXoliv.ic.i f.'cta est, hinefont r£ u| . talis (acta: E.uMeiciivimn pcr'Mercuitum peraqu^ lern. Fumum ciuod amnrt-oui cx fonte, cum in '” u nii '1
kUitr
tuus
Fuiiumi quod .minrr-qui cx fonte, cum in (1 r, t l 1,! ,ti labereitir, siirgelxat, M< i .in iu, lebliiontus^ve> cilt lig 1 ^, n lixam ligatus Sc cur.sti ictus ei at Sc demto-P 5 r > ^ |) j r tt< ,, |i , J
aquam-- a .. .. „ £I ,„- ^
potest. Ulterius quaerenti ubi loco: uni iste ton* ^
an isti similis alius eilet, Senex sic relponderepetg |£ - nv osi ll ’^j|- animalia fons (Inulis non habetur, hic enim solus ^ | j n gc rt pji-
animalium'Merci» iis volatilibus (iibliinatis se cor
itii'
lorum formam induere potest, cujuslocus in quo r<J? ^
soma vocatur. Sic fatus lencx an phiola instructus illamque aquatili implere jubet, qua impleta an j jna‘ly<
in illa videte postem diligenti contemplatione lento- -^o' ^
alba viridem, quod mirabar, lolutus erst. l’ost relicto ad alterum pergimus, qui similitertitcj^^ip statua Veneris cxstvncttis erat, cujus quatuorj u
%n i
Hu.
KT
\S
tNicf 0 pt
V.J“
>. -Op
< Ni
V 8c
Uun 1
tu ki
IV
X

. De Lapide Philosoph
i
7®S>
Wi^^'P^ion parte in forma crucis connexae. viti™ juxta ^ Uvas sustinentes occupabant, super quibus Mercurius
State Qui fugitis Scaturigo
imer vites emergens voshic invitat, ejurate
inhumanas vini ingurgitationes haurite S< bibite Vitam Sc valetudinem Gonfortativum Catholicum
[i focjp Co uspiciebatur ut supra, «que insistens Fortuna curo se st ‘°t “ lsc riptienc.
lä V
|cere n
!V‘ fity ; e ^
s
i-# J i£ v
A
%
S{
‘ok
ex
admiranda hac omnium rerum, vegetatione Hic Fluit.
^|p ,n ? 3quaa proprietas eadem erat quas prioris, priusquam famulum meum mutata erat. De hoc fonte igitur senem mtcrro g° anst ejus aqua clara super terram (pargeretuc Ultlf staret & vegetare faceret; 1 llc negando sic fari pergit. St R 11 * Carlvn uUo Mercurio sublimato se unire potest, nisi cum '^fjo 111 aqua salsa fixa fuerit fermentatus & in illud regnum
Siit -U a tUS * ^ cce P to cultro Senex uvam abscindit, quae in fon* ^ atUT) evanescit, & subtilis vapor ex illa furgit, simul 1 1’u‘olam in quam vaporem istum captarem mihi porrigit, Va P'° * a ''quantulum de fontis aqua falsa affundit, quo mc-
<;
&
0'
<.
H
%
y
\| c ^' c ‘ r Volatilis rursus fixus & lapis fastus erat, quem lapidem W k-- on,m vegetabilem vocabat, Si hoc modo ex omnibus N s^'Hhus optimas essentias extrahi poste dicebat, si in hac a- X ^ntur & rursus coagulentur. Et rogatus ä me ut hujus \tt, U • um 3 pcriret, stat i m obsecundat, aperto igitur tubula ^»■“«»rabatur. & in momento omnia crescebant, quia a.
! c r r CIUl ' orrin 'bus spetmatibus vegetabilibus se uniebat. Post ^lp^ciui, frustum petit-, quod ab ipso iji fontenj injectum m 0t *^cxcrevit. Ecce inquiens, quomodo hic fons, per * 'Sn ') uv * ketmemationem etiam vegetabilis factus fit, !K* ta 'l»m quoque in formanj vegetabilem adduxit. Ad W ^an' ' n s et0 - E- r S° etiam fons animalis caetcra regna, in lN*.est >: ' Uc, ' ese ' :tetacift . H^vetb replicat Nimium ex rny f CUm ' 11S st 11 * ^ lcta ^ unt *eontentus.fieque clauso fon- I llNuc ”*«w* diffluere cessat, ego de hac aqua qu-e alba viridis ^ttjj p^ at Pniolam plenam auferoSc cum liene meo ad tertium Terttut I rtopeto, qiumagnisica ex statua Veneris Sc qiutuor co- ß„ s ,
Y y , lutnnis

yio
Solinus SAlTZTAIi
lumnis constante apparatu deeowtus erat. Colrrmn-rfU^o^Ar
auro, altera rxnrgento, tertia ex cupro > quarta cx
stando :
erat, desuper cuim arcu connexae, in medio plumbum c * !ca f,l
luo 1 ;
erat'
super quo Mercurius cum Fort una ut supra, collocatus hunc fonte cum appropinqudfemns,Senex !ioc sermone
teilst. Ecceiam res, mir abdes in duobus prioribus toonb 1 j
nci»
conspectas videbis: Namin hoc fonte duorum priorum | ( , e f
satio, 8c omnium rerum generatio breviter & funda 11, * t3 |V
Continetur: Hic tqtius icicntix Hermeticre ftimiu' 1
Eliten 1 ;
Cjuam instructio xegularis tibi patebit, tdeoqucadea q u3 v
hrf
, 1 L| 0 '
uc
stabuntur diligenter attende His auditis pi n: gaudio gfi n ,q' naturam totam visurus eifern , & ut mox inciperet, m" jps» diffluere sineret obnixe rogo, ut naturae modum agenc»^^^.
videre postem. Ad qua - ienex, hoc libi impossibile este * rstC'
tas Yenas habentibus factus) Nonne vides quanta i
jus montis incolas fuerint dccuflj, quod non abfy 1 * 5 -, ,
ä . /r n i . . * i. i ■ .^i-»rrJßni
ctume(Tf certum est, hoc dicendo malleum mihi «go quoqu? tantum decutio siustum , quod pondere ^ ( vF diam aqux fontis partem sequab.it, quod in aquam nefeebat in illa,quae pulchra 3 c clara quidem erat,sed *P l sC rrf^ suum amittebat & a lapide illapso nigra facta erat, & v P ■ „idf? mittebat,h*c aspiciens fluctus maris cx improviso rf 10 ' ^'
inlfonte, qui tam alte ascendebant, ut sere oram fotrf 1 * ^pt^ sent,sed paularirn iterum diminuebantur,Sc tn magnAst ^ fo 3 ' exiles fiebant, donec in nrgpam glaciem abirent, a . vf rb 3< ’ prorsus exiccarctur. Quo j videns senex in scquerrn 3 .^, d» rumpit: Jam unto Mercurii universalis cum minerab ^if 3 jam transmutatio Mercurii Universalis in mineralem .’ 0 pi^ nisestatioMercufii mineralis per universalem,qui minutarum spatio absolvebatur. Cum hanc °P cra i l ° ll rel' 0 ^ pi$ certitudinis causa adhuc per semihoram in hoc st 3t ^^5 tcfnut. fons fluxum futim recuperabat, qni instar nlV jiipl'f„ ^.qnaoecasipne Senex sic insit,- Ecce jam Mercurtum^j 3
jam habes inquam hlrum album P»rf |p 3 manw.w, summum venenum centrale Dracon 1 »?'r ftnwi> Itonem viridem, sputum Um« incombustib 1 ^piiv^ nrctallorum vitam §c mortem, hurmdum radical® * f
Nv
flet, ordinemque ncccstSrio requirere ut fonrcnr illum P/ ^ tallicum faceret, idque per talem aquam salinam , q 11 * corf' tallieacfTcr, ut veritas verborum firca fontem feript"rf^^«r' staret. Eac Mercurium f*r Mercurium f er p, adi'
riultm. Hic ego, quo pacto ergo Mercurium metm |lC piscipostim,obi|cio. Ille vei6 inquit, Nunquid vidf s pitil' tfria iste fons sit exstructus )crat autem ex griseis lap 111 ’ er hU'
i[C
5 ^.vi
'z, ttllll
;’ Ca qua
.No
>p„
> r<
■S '
ll Calb;
|>tu
jV, dt
S
Uj
friitn
hun
fi;
fest
*v
"Ut
‘>li,
er,:
Pri
7 ?i
Ki v ’ d<
ga
:»5
(k » N
Hio f Sin
ubi
le£l
?ca r
Sq,
;<
>CO!
'Ut
erra

sol
De Lapide Phiiosoph.
711
v cns Universale » verum Philosophorum menstruum
nt ) 1
Hi" 11 '' ^ aiT1110 & nocumento metallum in primam materiam C*-. H * c ^ vera spagy icorum aqua, in qua semina metal- i'tt t V ' Va ^tit, aliaque metalla ex se producere possunt, rema- |Lpotentia cotum in solutione tacta per hanc aquamin t l UJ,T1 a q l, ' S in fortibus Sc fi milibus Philosophis ignotis .serdiint ficamitnmt. In summa li-tic aqua est verum vitiio- Ifiju^P^nuim, de quo Rupecissaait: Vultriolnm scu sal estpvo- * ‘Oa ' Cmcn Onerandi omnia metalla & 1 emotum & propin*
’ Cuius virtutem tanquam in speculo tibi monstrabo. Narr mioia sontis aqua omnia metalla radicaliter & sine
Cuius virtutem tanquam in speculo tibi monstrabo.Nam
v ba& " . “
habili modo ex innata virtute & efficacia magneticx
erlf Ia 0
11 0
c<
K
sit at<
ll|UUVI V A llllldUI V II 1 >>'<• *A U1JVOVI« ,,,u &’* v *
l Q n 11 ; dum enim metalla per suum infernalem ignem in momen*
“nn "ta facit & porns illorum aperit, tanquam semen formim- jjp 1 'U illa intrat, Sc Iperma metallicü tanquam animam metalli • ^ Ct 'ahrt Sc corpus vita sua privatum instarfccum in igne non ‘
»(,' 1 ] a "entmm poltfc lelinquit. Hoccerteiiimnieadmiiandum r
bai£ a stua, metalla dignitate sua exuit, qua; sicca Philolo- mt a
pL acina, metalla dignitate sua exuit. qu*l
j, tl 'm via est qua metalla in prima materiam liram reducuntur ?
M 1 !* pro brevissima & cpmpendipsa habetur- Cum enim in J
8;,;!' U: tuida, in qua huic aquae aha aqua communis additur ut .
<«]' ^ at > opcraii volumus, metalla prius pellucida facete ne- , ,,
H ?c st,quae longi temporis 6c multilaborisoperatiDest.iedta- **
11 etiam visu jucunda- Jl*c est Mei cui ii Philosophorum ope °J >er *
IL 0 Pfncipasis^miolmione vadicali metallorum consistens, q\ixr r> ’ > , r jt'P'tUvi ignei amoris a luis spermaubus solvuntur. tu t principali operatione hujus aquae, omnes ali* sequun-
v id6iicct piiinb coagulatio Cv generatio, secundum dictum ijiii oophorum: Corruptio unius est generatio alterius. Item Jj^testsoWcre, potest quoque coagulare, Deinde melioratio lp # a tqvatjometalloium. Tertio Medicamenta Philolophtca. tjt ffi'S secundariae virtutes innumeras alias in Te continent, quae Hil' r 13 tadicqli scilicet solutione oriuntur. Hactenus Mercurii pi(j| D pborum, (peminini seminis metallorum quahtatespcrcc- W t " lllC st u * usum Lapidi Pbilolophoi um convenientem Icquuntur. His dictis Senex quod terra seu matrix auri im !°Pus esset, quam in hanc aquam imponere deberem, paucis
t.'1'ndicat. «-J-. .
tjjJ'ÖUm quod Mercurium in se habet, etiam terram auri me- tl| rq' lrn ' n habere respondet, & simul malleum mihi porrigit, ti^ ^iamum quantum antea decutio: Et cum in aquam in- ^
t)h 3 ' t,tan tum pondus auri a me petit quantum sexagesima * “ ‘
k l ' j A 1 , D :i,i nt.xtnmtn
nuiiisac|iias pendertt: Qiutuor ergo ducatos tin- (
>a,- «iura-Wr, m-i-l.—- ■ - ...
Ego unde illam acquirerem rogo. Ille idem illud
seminas' T'A'a llmatliu "’ 'kdigu & in hoc fonte fe>-r*m /e. * 1 acto, aqua alba colorem suum, ex tcu-a mna tum
paul din
s

Aurum
Album
tguie ex - urum.
Jit SoLTNUS S'AtZTAt«
paulatim in rubrum mutat Sc tandem plane exiccatur. ^
porro inquit. }ain unio terrae a mi, Mercurius Phil*s°I licque principium lapidis factum,Sc sequitur dissolutio ' a auri, manifestatio spermatis auri ft radicatis conjunct' 0 > „j cipiorum. Hic labor m tenxihorx (patio absolvebatur, vero purpureum induerat colorem & cum inlipid 301 , este deprehenderem, Sc perterritus exclamando dicerem. 1 sum devenit Mercurius noster, Senex aquam comn» un ^ fundere Sc extractionem instituere jubet, quo facto. ratur & ex inlipida fit pai utnpcr falsa, non tamen corrofiv* ,j. bar igitur in sub jecto hoc insipido tam lenem St fere ' irl - bilem salsedinem repenriri, Mcrcuriunique suam corr0 !|' l ' n , jU'
ii"
Aurum
potabile
herum
deposuisse. Cuna aqua nihil amplius extraheret, Senex» • bet clarificare Sc exiccarc, quo facto, in fecibus aurum a> ^ e ,
igne inconstan*Sc anima sua spoliatum reperio Dora« tc ^ c0 , catione ad marginem fontis, simplici forma exstructi, mU lori» iris apparebatdincaque aurea cabalistarum pioctibo*H ^ {[i , men rursus evanescebat: Interea fons cxiccabatur Sc P H ' r j. berexistebat, calore autem Solis interdo vibrante rube» P bat. Hoc pulvere exempto & in phiolam incluso , ® en J I *! n |i»ii* ulterius cum illo acendum interrogo, Sc ab illohoC re ‘l .• ^ obtineo,Si hunc pulverem cumaqua ardenta subtili extraxe ^
concentraveris, verum aurum potabile Sc lapidem Phil 0 ' 0 !’ ^
nondum quidem adhuc fixum ad omnium tamenmc» e , curam utilem habebis. Si vero illum longo tempore eopjulijs®' ri* Sc fixeris vel in igne permanentem effeceris, lapidem * phorum fixum ad curanda metalla possidebis. Hic verölen ; per se nunc consideratus materia prima lapidis vo<: . atl l r ’^ t j||tc ( j illo omnia tria principia ad generationem pertinentia (ff j sunt adunata. Hic enim sperma auri femen fiemininum. ^ >a i auri in debito pondere sunt con juncta. Si igitur ignem na' e , I spermate auri absconsum beneficio ignis externi suse» ar<: P ju* ! ris»ut nutrimentum quxrat, Sc illud in se conveitatdeq» deas habebis. Dum hos sermones caedimus, fons ex ' c * ta Jcc*'
sua rursus implebatur, quem metallicum faciebamus. D un dc
sione Senex epistomium fontis aperuit ut fons exundate ’^iji spermata metallica in terta crescere incipiebant, cujus rel eum seiseitatcin, Senex ita respondet,Spermata metan |Ca -^so' de aqua ista Salina ad se trahunt, quantum ad ^ xatl fi BC . e (iir » c> ' rum opus est, si enim plut nimio de aqua ista ipsi* a “ •-poir 0, cius solverentur quam fixarentur. Ulterius interroga» 0 st ^Jc'« rninebocvocaict.Merctirium Philosophorum voco, r fl»' quod ex sequentibus verbis vexillo fortunas super hoc nctali collocatas mlcriptispattt,

ili-
|Ui*
»Io*
iri-
cfl* ja- i i 11
Kl C' CO-
ra
sii-
eri'
nid
Ulfl
,#
Dfö
utf'
vC'
li>
ivi*
s>"
ll« (
sf J
,in
tC'
,U-
illf
C J'
,n>
|H>
loci'
\<y
-l.
ni-
Di Lapide Philosoph. 71s. Natura: Scattis Discipule Lece miracula Ex hoc veneno salus potatur In hoc igne undae glacescunt.
Ad hunc fontem (ilices liquefiunt Per hunc laticem Aithiops dealbatur Hic habes Aurum potabile Metallor. Stirpium, animalium purgativum Hermeticum accede
w sed non nisi purgata mente.
WErlustratis tribus istis fontibus, de rhonte descendentes plani- . ^>em repetimus, ubi Senex in Antrum montis me introducit» quo magnifica Statua ancipi« gladio instructa jacebat, Senem '8'turin quem finem ista statua ibi e stet interrogo, & ab eo hoc ^sponsum accipio. Hic est trium super monte litorum fontium Jjaturigo, quam hac statua Natura scilicet custodit,Sc ab obstrusione prscscrvat, ne fontes illi tres exiccentur. Haec scaturigo I siginom suam habebat a tribus illis fontibus, & nihilominus il- ® r Um erat Jcaturigo, hac ratione & modo ut aqua scaturiginis *si°ritem ascendendo fontes impleret qui Pansomata dicuntur,
. a b illi* operationem animalem vegetabilem & mineralem ac »P^ttt.Sc^osteasuperspermatasceffunderet, cum quibus cre» c 'bat, Sc mortuis corporibus formam suam deponebat Sc rursus Vl u * icaturiginis fiebat,ex scaturigine denuo ad fontes afccndcn- 0 i» illis novam formam denub subibat quam rtrrsus scaturigi- ^ ( rn repetendo exuebat, adeo utsemper ascendendo & descen. "ido circulatione perpetua uteretur: In scaturigine existens, ^ materia prima informis omniformis & uniformis, insonti .l S Ver o commorans erat materia fecunda, Mercurius Philoso otu m duplicatus dicta. Super antro isto,h*c lapidibus in scul- " a «tat scriptura.
Quod innubibus tonat pluit ningit in terris
crcfcit floret germinat hic (alit
Uniformis, biformis, omniformia
informis
aqua
Omnibus omnia in omnibus
Yy i
PtnJ J-
m*t*
CircuUtie fer fetu*
Veru*

714
Sölinus SaitztAl,
Verus Philosophorum Mercurius Tantonocumento, quanto Documento humano generi Occultando manifestatus mantsestando occultatus. .
D E hac aqua bonam pai tem accipio, fervo, Se cum meo " ad Eiernitas ssoleac Crucis fratres dictos rideo, qutn° ■ congratulantur, in 'uas cellulas ducunt, fornaculam, ollam & \ st trum mihi ostendunt, qu» omnia ip lorum inlliumcnta erant, quibus triplicia illa (alia coquebant, corpora in illis lolvcb JI,t rursus componebant, ficque optima medicamenta pia - paia° a Tandem contemplatione istarum rerum contenti, iplisque mamter & officiose salutatis discedimus,prxstitotamcn p llUS f , ramento quod nunquam ad civitatem lgnot antue redu c ne f}-f (C res ejus arrogantia dictas oculis nostris aspicere vellemus. omnibus rite peractis ad naviculam nostram redimus & ^ fluvio Lxtiti* ad potcntistlmam civitatem Taciturnitas ^ vehimur.Dum itet facimus (Scamba. - turres Spei & Pietatis ^ 1 • bis in conspectum dant, senex meus in hunc modum me an 0 “ tur. Nunc totam Naturam,omnia inomnibus vidisti • nl,l,c quam, Deum unicuique corpori (einen masculinum ad (m * . setvationem,fcmenitem laimininnin de, liste expertus es: semen femininum ab amplissimo isto tonre suam 01 iginem c servationem & Nutririonem habet. Visu deprrbendilkst 11 ” 1 ä do omnia crescant, si cum lito semine soeminino uniuntur.'*- I ratione etiam omnia in suam primam materiam,femini |U, m tuen ad luam scaturiginem, inalculinum vero leinen in aliu, e pus rcdeant& redacanttu, post lui separationem, & qua ' a '^ [in( ;
per continuam circulationem mrlus conjungantur; t cc< ^ habes verum naturam investigandi compendium, nunc mst
habes laboratoriurn in quo omnia per se i pia laborantur, 111 animalia vegetabilia fle metalla se ipsa solvunt, lic laboiafC s ( ri* ut naturae placeas & tibi ipsi laudem acquiras. Vixfan® 0 absolverat, cum navicula nostra ad Civitatis Tacituin | m tlS a || l . tusappulit, ad quod navicula nostra cum impetu st 00 j 0 ni e dens ex profundo somno mo excitat, unde somnio jucun o' detentum fuisse video ; quo bene considerato rebusque 1 mnibus recti trutinaris, omnesveritati consentaneas e ‘ le rio Deoquc ter optimo Maximo, pro gratiosa & summa t r cordiasua atque intellectus mei illuminatione qualong 0 0 , p#rc frui paterne mihi oonccflit, davotas ex anim° g ratia
u°

'Tabula smaragdina
SEIJ VERBA SECRETORUM
HBRMETIS.
est Se ab omni mendaciorum involucro re- mot um; quodcunque inferius est, simile est ei quod 4' q est superius,per hoc acquirunturSc perficiuntur mira- ( bilia operis unius rei. Quemadmodum etiam omnia . x Uno fiunt, per considerationem unius: Ita omnia ex uno hoc yMa lunt per conjunctionem. Pater ejus Sol est, Mater Luna, r *utusin utero gestavit, Nutrix ejus est terra , Mater omnis perbonis. Potentia ejus perfecta est si mutatur in tcnain. Ter- , Sm ah igne separato , subtile & tenue 3 groslo & craslo St qui. c tn ptudenter cum modestia & sapientia. Hoc a terra ascendit Jjittlum.hoc a coelo rursus in terram delcendit Sc potentiam ac •ncaciam superiorum bt inferiorum recipit. Hoc modo aoqui- Cs gloriam totius mundi. Propulsabis igitur tenebras omnes Se Deitatem, haec enim foi titudo omni alii fortitudini & potentiae •■'tuam praeripiens: Omnia namque subtilia & crassa duraque Penetrare ac subigere potest; Hoc modo mundus conditus est: , 4 hinc comjunctiones ejus mirabiles & effectus mirandi, cum *c viasit per quamh*c mira efficiantur Sc propter haec Herbst* Trismegisti nomine me appellarunt, eum habeam panes hes sapienti« Sc Philosophiae universi mundi. Consummatum est verbum meum quod dixi dc opere splari,
TRA

Zxperrtn . tu mater Sctentt*- rum.
3Lxpeneo-
tt* mattr
716
TRACTÄTÜTb E
OBSERVATIONIBUS N<> VISET VERA COGNITIONE
AQIIARUM MINERALIUM E*
d« illarum qualitatibus 6c virtutibus antehac
incognitis: ltcm de
SPIRIXV VE! IV EPS ALT.
HENRI-CI DE RO.GHAS NOBILIS E r Domini de Ayglun.
Anno 1 6; 4. Gallice scriptus, nunc vero io latinam linguam translatus.
DE AQVIS SVLPUVREIS*.
G A I’ U X I.
N Emo qualicunque rerum muaid.inarurn scic«s ia ^ structus omnes scientias ab experientia orig' n ^ traxilTc ignorat: quae cum illarum iit scaturig 0 locus ortus, fubsiftemiam ipiis dedit,ipsae vcr°l multiplicationem a feculis determinatam & ' n ^ nii humani excellentiam format* 8c ad statum istum in q ll0 ‘ ' r conspicimus &poslidemtis exaltat* fuerunt. Harc artium gistra suos certas habet demonstrationes Sc rationes, q uatC p , ab artificio aliquo non dependeant, veritatem Subjecti de st agunt oculariter demonstrant. Iste Lapis Lydius, est men quo falsum * vero discernimus,ptaecipue vero in tali s*> a ^
seu Subjectis, in quibus nobis multum internst usque ad etiam circumstantias penetrare. Hxc regula dilputatiom^ «st obnoxia: Et Scholae celebres primorum sitormn Aut»o experientiis nituntur, ideoque regulas Se praecepta nobis tra lunt. Hoc Axioma in rebus Medicinam concernentibus m g , cognoscitur, quiapraxis ejus,praecipua pars est exter.» mnium. Is Medicus pro doctiore habetur qui ab tx ^ en ^ 3 pf ftimatur: Qn* experientia tanto magis requiritur quanto

C A PU T I.
7*7
S »sus estneceflarius,5c objectum ejus nobilius: quia hicde ''«■tatis conservatione autamistione (qua: tliciauru* «st inaesti- !j a bilis ) Et de vita (eu morte hominis agitur qui eft Summum iturae opus.
Cum igitur experientia principale fit fundamentum super quo generis fcicnti-ac debent fundari! maxime vero Medicina#
^ banc ego confugi, ut viam mihi sternerem ad vera: & (olidas ^dicinat scientiam, qua: nullum tsm potens specificum & tam C(,, tum remedium habet, quam minerales & compositas aquas,
'V 1 * (ole (ine alterationc curandi, fine corruptione purificandi, ruina reparandi,3c lincpciiculo praeservandi habent potesta- I firmiter mihi proposui, aquas ista« mihi facere familiares,
^ia opportunitas intentioni meae undiquaque favebat. Hacin 15 tnim habebam magnum lumen, eram iu loco conveniente» nc ccxccutio ullam habebat difficultatem.
Leec igttur occasionem qua hoc propositum in animum induxi. Postquam pater meus defuncto Regi Hcnrk®
^*gno tam durante bello, (quod generosus ille Princeps pro pgni Gallia: salute gessit) quam composita pace operam navas- jG officium Inspectoris Generalis fodinarum «nincraluun i»
1 ovincia a clcmentissimo Se fortissimo illoMonarcha »cccpit.i* i" 0 omne reliquum viti fui tempus multas fodinas minerales ^ ministros suos aperiendo & in illis singulari cura Se studio'labando, consumsit. Quibus laboribus ego libenter aderam, scientia iftacum curiositate Se studio, quo erga Medicinam P a gyricamfcrcbar,corre(pondcbat. in delectabiles isti labores exercebantur,praeter Operation»
,J| ü ordinariam praxin, opera excellentium magistrorumGee- ' n °nim in Theoria me informantium utebar, quos in hunc Germsmi j nt ' n advocaveramus,quia m hac scientia (atis periti in Gallia uo sawpnrs*. ( j. Vc| iicbantnr. Et postquam hoc medio & studio singula rem 6». *nem$mm - tj( mineraliü cognitionem acquisivcram.täm quoad quali- tj*
c quam quoad signa illarum qui ini erra Lc (axis vicinis produ- ctMmmr. r at IltlW, ^ C c f U!C Porro obiervatu nccclfuia lunt,& ad variat si ope- ^'onumcotrtimiatioHe faciunt, uti Umt fodinarum apertio, rru- j r, rtirn investigatio,electio extractio roctio.contuiio. lotio.
1 —* 'uno,aiveriorum mineralium inuna malla conjunctorum v P ara tio,purtficatio&extrema perfectio: relatum mihi fuit in
«»ic]^ ^""rni Lngroigna- Sancti Martini & alus locis ioneC qun' 5 T'm '<Tt"" stu->m in nostris terris. Ob (cevavi t* p ‘ d ‘- ‘"pond ' lboi ' SCVrntllni ' 'f-i&lumptibus nostris non
T c, »ciua d' C ’ CU ) U f dctectus circumstantias recensere longumfo. ' Us etuio, CCaU r o Ca '««vifcrc.bcac examinare & tempus me-
siuam antea factum erat, collocare statui.
Quntn.

jiii De Aqj .1 u Sulphureis
Quamprimum ibi appuli, quidam cx primanis insta"’^^ rogaEant, utminerantquam nnlii offen baut piobareu*» \j,. lum petitioni quia intentioni mea; congrua erat, me rumpromiii,line mora cxamimfubjeci fe op
tinutm .itu
iin' 1
Mtnerx nun >tt ‘iaUtbud Lucerna.
extraxi. H*c experientia ipfoi uni oculis objecta , iidermm utilitatis qu* per meam induffriam dc operam 11 '
^i“V
yirtmfan fumn Ha marum.
dere postet, excitavit, unde admiratione pleni, favorem" 1 amplectcmes, promilla majora quam agn ll. iploi imi *
permittebat, nuhi (eceuim , quia nCmiiu m iniquam q 111 st’ majoribus luis de liac re iplislact.no, in effectu demonil | ‘ lt periebant. c d'
Quamvis etiam aliquis ex iplbrum numero, minerar"m if[) gnitionem habciet, attamen tales probas facere nona" ,, quia regio illa Sabaud'* Duci lirb jecta elf, qui omnium i)’" q. laborutn fructum libi vendicant, prxtrrquam quodm 3 ? ^c- peratiorum & officialium numerus qui ad l.iboicnvfltct"' Jc ctianem requiritur, vallium ist mim incolis m incomi" 0 fi c« ruinam cederet, qui in ten itoiio luo vix unde vivant, babe^^r^. ter callaneai um lubfidium, quarum aiboies ad laciendos ‘ (tl nes 8c madiinarum lubtenaneaium ulum abkmderc op ül quod totam illam regionem vallaret.
Poliquam praeter has rationes, plutei alias sub .
mihi remonllraverant ad diverlos montes me deduxeru" 1 dicarent, an opinioni Iu* quamde me conceperant > c ‘ 1 ^j lS l<’' mea relpondcret, in minerm una scilicet manilcstationcct 11 ^, 1 # cis in quibus illas latere luebant, & an minei as illas ex lig^ t o ordinarie dele (paigunt dignoscere & invenire poflem. jjli* milia lub pr.attextu Venationis Damarum fiebant, q"® 3 ,c|i^
capi * lylvatkxfunt.dc propter summam luam edentate 11t v in rupibus, pr*cipiiiis, & locis acccilu itnpoilibihbus e® lationem, captu valde difficiles, quaunn beer magnus u . ullt us' rus, non tamen nili liitnma dexteritate & telopens cJ l 1 !j 0 (illi'
- Venatores sanguinem illarum, tanquam liquorem ,l’ r ^ it dl' l ' C
- muni summa cura conservant, qnem illis oci ilis, & ^ c lente pr*d* tempori lupeivenire poflunr Nectaiis
fi* inflat (orbent, quae potio adeo excellens eil, ut ‘ °* llC ti5 st 1 !' Iwscconoboret, 5c ä morbis lub climate illius loci coi tonitru & imbribus firqucntibus infestatur, prxsej' 3 ’ 0 df a l '. nem istum quoque cxiccatum in pulverem terunt» de st j |(J j.rl's mam unam in vino vel julculo jstumunt, liocque rcl iJ .j r ,,i5 vf | ) i tari fle facili, a multis molcllislirnis infirmitatibus, in l\ fn , jj f 11 ^ ab omnis generis febribus curantur, dc cujus rei f5I f <rr nl ycf" t< confiat, vidi enim unum xgrum febri continua, alte* u «ana afflictum, hoc remedio fuilse restitutos. P
i

ri 1 '
/'
,iiJ (
s**
i‘ (i '
i./
nuf
ri» 1 ’ :t > l '
jO'
fis"
isf
d:' c '
iv ^
■P r# '
.bf
c>cl'
itl‘ r
d tfl5
■*5
<r
*°
>q^
,(i’ r
dl^
je":
>y
<
ast
y
fli"
ib'
y
■y
G»
Caput I. 7*9
tfom igitur sub animalium Venationis prxtcxtu, metallorum • sationem, juxta montem Pleinilsilum persequor, ex quo cc- cbr 's fluvius Padus originem externam «e versus Orientis pla- conspicuam ducit, ecci fontem hujus discurius Sublectum ^'o. Objecta rerum insuetarum Sc incognitarum iemper ad . ‘rationem patiunt. Unde evidens vapor de sensibilis calor qui , n ^ procedebant, me quoque in admirationem rapiebant, quia v^tis illis non nili tum frigore cxccflivo, nive Se glacie perpetua suibus undique cii cundantur, commercium est Hxc videndo jditius aliquantulum insulpcnfo haeret, tandem hanc temfingu- ® r ' consideratione dignam esse Se quod h*c non fine numine f ^urn tremunt, judico, propriis igitur accedo, Schunccalo- quanto longius ä scaturigine sua ferebatur, tanto magis di- ^'"’ui observo , unde lnijus rei causam non longe abesse conclu- 0 >ddidcriumque plura cognoscendi accenditur.
^ Utdehacre certus fierem, filum hujus venae usque ad suum ‘eparptdetentim persequi imo ultra longe dissitam chyli origi- ' m Se primam hujus sanguificatioitis causam progredi mihi P r °pono. Consilium itaque apud me ineo, quomodo hoc *S°'ium esset instituendum , quia ex una patie, ne sumptu* ^ exiguum progressum in terrafc visceribus faciendum causarcm, ^ Ouebarn, ex altera vero parte, ne quorundam authorum mo. Cr '’orum chimaenca opinio de igne subtcriance hanc aquam i a *csacifnte vera estet, Sene cum operariis meis terra mihi delueret Se in cineres nos redigeret similiter timebam: Sed gla- ctrt nives quae maximam montis partem tegebant conlidc- ß I1s > ignchi illum subterraneum imaginarium minime vero (ub- a dialcm esse arguo , quia nullam actionem contra hostes luos ^'quaque illum oblidentes exerceret. Sic ab hoc damno chi -dico & dubio in quod doctrina illa me conjecerat liberatus fui.
'gitur caloris istius 01 igo non longe distabat, nec tanti Ium- f 0|l s lp q uir cba n n ,r , cu iiofitati meae satisfacere constituo,ad quod t,s fouatio me invitabat, cujus rapiditas, quod aqua ex aho ibj ' r ' tu r. mt docebat. St quod vastatio canalis omnisque taboa n, urnendus, in exprobationem mihi cedere non postit: Erat
loc
^ U ' c qn»m
us desertus,nemini utilis, lice bono publico intcrciat
'la^ rtt , lls c, ' at b' me ibi nullas aquas stagnantes, aut aliud quod-
JjYj 1/1 ...-.... Wj--— “»»W ) .IM» UIIUU V|UUM~
^luculum repeituruai: 1 deoque arrepta hac occasione
^QtUr - ^'vvijui. nitcpia uitt uiiaiJUJic
bett» o ^ ' lsc l uca< ^ caloris originem excavari conor, In hunc fi. sito tti m,lcS >ncola» qui mihi aderant convoco, illisquc de piopo- Pt>iw° meam aperio, qui quantum fieri potest (e op-
Nusjy«’ ^'uarn intentionem non esse quaerere aquas, quibus o abimdatcnt , sed quaerendis minens prcciosisopei am
date
F»ns rat- rnhln.
Error eff credere r, gnes [kb- terrttneti

?io De A<£Uis SutfHUREr* {{( c dare velle, serio remonstrant: Quoniam vero opera n'f 9 < non poterant, persuasionibus meis tandem auscultabant ‘ l!l
men conditione, ut ipsis precium pro labore persolvet* 1 ” ^ dignum, & titillis quoque vicistim, in meo loco operam'” ‘ „ pnstarem. Sic venatione nostra finita domum redimus* lagenam de hac aqua impletam domum ferri emo, ne facto , ex quadraginta unciis aqu® evaporatae >" ,l 1t j Sci dulce quinque uncias materi® lutos® invenio: Qua iterum exan” fufibtl* tres uncias falis fere dulcis & valdefufibihs habeo, rclup' a F ^ lutosa pinguis St tactu lenis materia erat, quam igni coiiuvu' naturae sulphure® este compcrio. ffl <
Ut autem ad plenam rei cognitionem pervenirem, '' n ^. rl ! ta ad montis excavationem necessaria conficiSc ligna ad I"”" jjjj dum terram ne super operarios desuper caderet, parari tl,s jjic* Tcbus paratis operarii manus labori applicant, c»mq"* a •quindecim usque continuant, Stcalidissimam fontis ,cStl * [j. nem cum magna Sc forti ebullitione multam spumam Ivrc” prehendunt. Videbam quidem quod ad caloris origine 1 ” ■ U lissem, sed causa ejus adhuc me latebar, ut igitur omnem lum mihi eximerem & ad fundum istarum obscurarum rC ”
tum penetrarem operarios excavationem sccimdumcan" 11 ^
tis longitudinem continuare jubeo,qui novus progrest" 8 J (fC ) Tationem meam augebat, quiainlocotrium horarum calida origine distante,aqua fontis extreme Sc quantum te fcera permittere postunt, frigida erat: Et quod majori con^.^ tione dignum est, tam saporem quam calorem luum leust' tqm mutaverat, St prorsus alia aqua , 5c a prima natura diversa essc videbatur. Hic mea admiratio operariis m c ^ ■dendi occasionem praebebat, qui nihil utilitatis in hoc lab nebant, Sc jurando omnem operam perdi Sc quod f ri ,nt ‘
fiigandis mineris impendere melius foret, inosmihi A proposito meo tamen desistere nolebam ,donec quint" 1 ” 1( * tiamex omnibus rebus extraxissem, idcoquc psrtem 3 tade- 'ft' us terne calidae quz natu ram Sc facultatem suam >«' fc” 1 yue*qu* ni communicare videbatur, & partem istius aqu* tttltdu C curavi, ur domum reversus exacti utriusque naturam V cs ,#' frifidu m rem, quo fa£k>,terram,puram 5c simplicem Sulphuris dfoerjts to- aquam vero sale nondum mihi satis cognito imp r *g‘’ virt u tf< .
deprehendi, qucm saleni tamen postquam experientia Hermes 'Cenaturam ejus cognoscere mc docuisset, multis de j a s<r »e »,«»«« Hermeticum voeavi. Magnus enim ille Hermes t»'t L a proprietates primus descripsit. , iß»* 0 *,
t ore/ rttf p cs jß a examina visibiliter constabat,spiritum in a ^ u st :ut* eW ,
fcfw r»n tcntiirn)m sulphuris substantiam penetrando, magn*

iis Capiit I. .72.1
^"iveausam fuisse ,quarn calor isteiam manifeste oculis nostris I j 'si'cbat: quod etiam m conjunctione aquar & calcis vivae vi- J^est.sttm inTaitaro vitriolato, cum Spiritus Vitrioli, instar e> s n'is m patiens, fu au, actionem cxercct.
. „ xUamviseffectus illi manifesti eiant, causas tamen tam dari i ^ a, n cupii bam allequ: non poteram, considerans tamen quod jj^idium facti qui bene coepit habet, gradum hic sistere nolui. j^° l l u e intentionem meam pc|lcquor, & operarios meos ad -°ris fui continuationem obnixe exhortor , cum adjuncta " c fromiffionc, quod Ii quindecim dierum (patio eventus co- ;'..us non relpondeiet opus coeptum imperfectum relictui us» ^ 0' "mqnc labori in jriincris inquirendis operam daturus essem: ^nmmus mihi erat a piopolito meo desistere, quia nimio Sa* ^ 'uuisJHcrmetici naturam perfecte investigandi ciesidcuo teilest r, ‘ Pfitna enim examinum experientia optime cesicrar.quaedc ^ {"'is judicare Lx bcipe sperate me juhebat, habita consideratio- j(f 0ci(, 'U subjecti ex quo aqua Sal illud depromebat, qua: (ale ^0 (catere debebat,quia illum lemper in magna copia tupei hanc [5) " cr an-i sulphuream tranlvchcbat: Hatc aqua enim medium c- t > quo spiiitus cum corpore uniebatur, & canalis per quem Ipi. *l s , co, pus accedebat.
^ 'giturde novo opus liim aggressus & multo majori labore
1 fjV erar, quia aqua cum tanta rapiditate ex lou oectivisde- tat 00,1 fluebat,lupciata tamen hac incommoditate ix diffiiul- ; p te ssanirigirtem claram 8c dulcem, aquar pluviali vel stuviauli ! sia 1,11 * n vcni. .Credebam quidem in principio rre (ilis grana- ^ "'qu-iddam in illo loco teperturum, (cd (pc mea frustratum *“ '"aion dubio constitutum nie videbam '• Nihilominus post- Terrt %/'?. ^ Jni illius loci ren ani consideravi, 8c lapore valde (alsam esse g>"* •»- iiy^^rndi, mc laboium mcoium finem attigisse, teiramque kennt j>tj lri 1,111 abdi qualitate de qua aqua (upcrstlam defluens iniprae- |i Jt J(llt ’ Ptaedit.un este nubi certopci luasi, idcoque terrxistius jw Cm,ut usturam 6c facultatem ejus omnis generis examini cx« ^ntia; C3llsa fubijcerem domum fati curavi. b,- 0 | 0ai "m igitm reveilustcriani istam cum aqua pluviali in Ia. i ijp 'S l ' c . 0 adquaniur digitomniextantiam infundo, Lt relicta 1 la per rotam noctem m infusione, (cqucntidic omnem a- C '■'‘"-un pc r inclinationem defundo, ejusque dimidiam par- b | Cll ,, 'f ‘ 1,v um .ilv numcupi ciim, alteram vero partem m alem- Ve r ^ n ' Vltl1 nm ad sientatrm usque distillandum impono, illam »atp 111 vale cupreo (ervaveram evaporare Uno, utquac-
ftt^dh duabus partibus plus marei 1X St Ipmtus haberet osi. tn, ‘ I ci hanc yiiibilcmexperientiam partem vasi cupreo Yel. 6. % x jmposi-
"ate Ipatio duodecim dierum continuavi, quam antea

yu
De Aq^iis StiLPHUÄfeis
fmpofitam, multo minus materiae in quantitate & quaii f3t ^ t) fercliquiste vidi, quam illam quae in alembico reliqua ma" ^ in corpus cupreum enim vires luas exercendo laporenr su> 1,fl totum, cum parte lui, qua alteram aequare debebat perdi“ Secundum Hanc terram cum eadem aqua pluviali iterum inlundo • .
tertium jusdem natura: fal ut prius sed in minori quantitate exti ahmst . txnmem. extractionem tertia vice repeto, nihil autem invenio,
Valde perplexum reddebat. Unde (ie apud me ratiocinabar- omne sal ex hac terra in tam brevi tcmpore-extrtixcrini. st u tionc factum est, quod scaturiginis aqua non omne (al 111 lT1 a0 , seu terra contentum fecum abstulerit, in tanto multorum 311 (t j-uni spatio quo fons iste in eadem virtute <k qualitate > e I ^ fluit? Cogitabamtameireriamhanc aquam continuo w °’ ^
semper exiguam falis quantitatem de terra ista abluere de 1 vehere, terramque istam fomper aliud fal proportionali^ 1 » ^ rare,quia ego ex parva terra: portionemagnam falis l l 0,1 nt ' olT ificum violentia extraxistenr. In hoc dubio maximopere, 1 st u do natura istam compcniationem institueret, icite dcfid cr ^ 'Quare ut quantum fieri pollet tesmanifesta fieret, q">o " 3 ^ ra ista contineret, mclitts illam examinare mihi propono ’
super granario acu pervio, & cujus pOtta aperta erat, labro ni quo ad extrahendum ejus läl cum aqua pluviali fuderam, & prorsus insipidam reliqueram. Hanc terram ^ Ino, gustoiSc adhuc falli saporis elfe deprehendo. Qi 1 !* j c jl‘ 1 hoc granarium omnibus patebat, aliquem (alis aliqt>‘d v ^ Vel studio (upci illam ptoiccifse mihi persuadeo, idt-oq uf . lt c- Ut prius feceram, ä sale suo istam libero, deinde in 8 r ‘ 1st *[. ( . qU 3 rumillam relinquo, dc obserata porta, davem toto tcrn ‘q )ll 5 3 ' ibi exposita erat niecum servo, Se inrcrim aliis probatio 111 ^ l( >- petam do, Se specialiter fal quod tecewtet ex terta me 31 ( f c Veram pr* manu (itmo, quod rjusdem natur* cum P rl * ]0 ti < indicabam, quamvis non in eadem dosi, idque propre 1 1 •exiguitatem quo in granario manserat. : u t ili* 1
f*> I ^ StiO
Terram icitur istam laic luo exutam Ac Tiipcs # nna
_ >". .. -11 L' _
cave »* 1 * 1
fi'
repositam accipio, quam etiam in ilium finem exie tca, ut mihi constaret, an haec lalis abundantia sX ’l’ la t . s di c ^'|! vero ex alia mihi incognita caula prodiret: Sed p 3U f j ( )ies 3
„ - elaptisboc cxpcffor.quod quamvis ista teira aeri v« rluS r( .{Ii |, Y
*' r> *' & Orirntemtueratcxpolita.de Verisstati« magnum p’ c
ttaiHOtn» r . . . , _..rtr
Hutmpi f rtl . lat| nihilominusaliquantohumuiior Se pinguim ^ iii > 3 tunc cum illam secunda vice stiper granario exf
»MtU.
...... 6 .„-
mudoliumcctatam sed filiam licuti prius: Hanc t c,r _ afa lt« r (J
tu piius lotam, eadem lalis qualitate Öe virtute qua titis
■prixditani ■, &t utramqtie priori quae primum lu” ,n ° e f**

oft
cft
)!■
it'
ijf*
it' c
liift*
ir>-
,cr>
iiö'
i|’ ff
jd»
j|1«'
tCf 1
iflÖ'
lart 1,
i«*'
n» 1 *
Jf * 1
piD
>'
" tC ,
/
U 9 '
str»
J e
,o<*
>
ai)
>
iiff
l>'^
o-l-'
1^
<
<
1«^
t; a r u t l. 7ij
similem deprehendi. Hac rts expectationi me* fuit gra- “^nva.quia inde cognovi, illud quod terram istam mortuam rc- bcitavit, non este rem qnandam corporalem sed Spiritum Uni- Spirctm Vct sol<>m, animam mundi, & Natura thesaurum, sine quo ilia£WW>;/2- f r oi Ius impotens esset: unde conclusi alteram terram in visce • litanim* r, kus minera (na per Spiritum istum continua setie vivificari & mundi. rc staurarisde quo plura in sito loco dicatti.
ßubiis istis iic elucidatis, alius quidam scrupulus animum an- E c hat, qua ratione (cilicct fieri posset, quod aqua ista calida abbeeret tantam materi* lutolx quantitatem, cum tamen ego Valdt exiguam vacuitatem super terra, cX qua aqua impraegna- •’tur.Sc adhuc magis exiguam liipcrloco miner* sulphure* ubi calot 5c fbullitiofiebat,tnvenistem : Quem scrupulum prsecc- «* (a debae re mihi tt odita mox animo exemerunt. Quod videli- Extern* Cct omnes Miner* crescant 2c augeantur per additionem alia- tertumx t Utn materiarum, convertendo in suam naturam terr® (ibi pro- ^■mae partem subtiliorem & meliorem, quod ego tanquam testis ^cularispossurti affirmare, vidienimin pluribus locis mihcrali- bus ubi excavationes factäe erant, venam mineralem supra ter.
'arn elevatam & circa totam foveam crclctndo sparsam : Et 3 u od notabile est. cetra instrumenta ferrea per incuriam vel alia h’odo ibi relicta luccessu «emporis ä vena minerali subjugata ilici 116 naturam ejiis quasi convcrla Se transmmata quoque conspexi.
In Provincia prope civitatem Thoulon est mons Carcaitene Htfiain •uctus, ad cujus radicem prope littus mavis figulus habitabat, qfii notabili c uiuad hunc montem lignorum comparandorum gratia cum ju- 'bnto (uo profectus cldet, ut cum lignis istis vala sua coqueret, Capreolum ab opilionibus relictum clamare audiebat, qtiia per warnen quoddam in cavcinam seu speluncam magnam & pro- Undam ceciderat.Figulus hic, nullum opilionem videns capreo- u m errantem este arbitratur, St aures ad clamircmistuhi arri- gendo ad foramen praedictum accedit« ex quo capVcoli clamo- c m clarius percipit eumque videt, quem ut unä cum (uis lignis bnium portarct.funibus suis de clitellis muli fiii (umprisSc lignis uis ligandis destinatis descensum cum vecte tranlvcrfim ligato in Prluncam libi parat, quo facto plurcs cavernas contiguas & se- juratas invenit, 5c ex cuiiofitate perlustrat. Et in cavernarum 1 ‘»tum principali, cumulum ex lapidibus aurichalco similibus constructum invenit, inter alios unus per directum ex rupe illa Cl Ia, brachii humani extensi instar prominebat. Ex circumstan- us. pondus 5c frangibilitaterti istius materi*, causam lapsu* isto- ^ m lapidum esse qui in terra jacebant, judicat, quia ille quem su- ' tl us mobilem videbat ruinam quoque minabatur. Hincevl-
Z a a iflstW*

Miner*
trefcunt.
Miner* diiies (js not*biiii.
714 De Aqjuis Sulphureis. , st
dentcr ä Natura venam istam mineralem motam Ä irtip u ! { suisse apparet, quia lapides isti aliunde quam ex ista generat' 0 ^ provenite non potuerunt, tum quia Natura genitrix lpiorttff’' melior,2< (ubiiliori parte terra, um vicinarum ipsis dabatal> IT ’ tum & augmentationem. Hacc experientia vaudistimum gumentum pro confirmatione & conclusione mea: prop 0 ' 1 ius, quod videlicet Mma* crescant; quam pluribus aliis a» ritat,bus & rationibus, Jiistoriis atque exemplis si ncccsir'*® 1 ^ sustinere postem, libic tractatus qui pro juniorum medico' instructione Lc atgrorum (irblcvamemo factus est, opus bsv majori clucidationc. St d ad figulum meum revertor qui w ta divitum virgarum aurearum copia quas fortuna ei osse, eban , lorcm illarum non cognoscebat, sed galli sslopici instar ncE 1 maegaritagranum tritici inoptatis babuit: Sic iraque J‘ > ' ol .V 1 | 1 i non nisi exiguam de hoc aureo vellere instrumento suo av»' ‘ accepit, Scomncmopcram ad tollendum capreolum potius ^ pendit, quem magno labore inde extraxit & super rtulo f" 0 (j|j mum tulit, credens pratdamhanefamrlia: ii,ae utiliorem proficuam fore quam aureum illum lapidem quem qtiinst^^, brarum pondere in iacco ferebat, fabro cuprariocompatf' , g mico fiio destinatum, qui pro hoc officio lagenam vini cas rC absumendo congruam, coqipcnfationis loco ipsi dare gulus ut propositum suum excqucretur, sequenti die mane a Vitatem Thulon pergit & in officina amici & Compatris " l g0 , sistit, dum veto amkus,tanti splendoris cuprumcuin ad,» 1 ' ne summa contemplatur, ccccaurifabcr quidam ex adver bitans,& divini istius metalli fulgorem observans ( C 1 II0< 1, c u,t| innes januas aperiendas clavis est gene, alis) illos accedit, animi raptu banemineram licitatur, pro qua cum figulus v 'e ^ solidos peerret St aur,faber hoc pretmm solvere vellet, fig u . lC , nutum Compati ,s fu,, venditionem retractat, & in saccitn 1 , |a rarrl recondendo 'e illam vendere nolle protestatur, n^’ c ,|* gnum pretium pui labore dclccnlus lui in cavernam, ^
Jam traxerat acciperer, Posscrcbrani licitationem fig ull,S -ue tamistam aurum este Inspicat tt,, & vendcndfanim" 11 ' cl, „.|s#P deponit donec quis ipsi triginta coronatos leuimpcrialcs^l^g^. verer,quam pecuinae summam ab aurificem, me,atam c
putat: Au,i«*
:0 (
■i'
dio colbgir,seque C roesi thelauros poslidere lucrum tactum quingenta, um libia,unrpretio dem litum quinque bbias pendentem depurat, & cx' optimi St punssmu au, , Iduas extralnt, cujus reliqua: > fC ’ jypct St frangibilis materia n ant, lime tamen omnem caver dicta:mincramcjuldnnperfectionisfnisse nonfeqW tu 'j' pro modulo Jc ratione qua i Natura trans rupem P e ‘ g„r>'

. Caput I. 7*5
f^ificat. Aurifex adeptum hic fortunae donum reverenter Sc jenter habens, totum huius negotii curium Domino Scara.
-1Co >oci illius Pr*fecto. ut ejus favoiem Sc auxilium fibtae- f erct atque sub ejuldem authoritate praidanstius continuatio* ullo impedimento- vacare liceret, fideliter aperit: Cujus Petitioni Praefectus facile consentit, quia aurifex majorem emo- U| Oenti partem ei promittebat» quod itinera ad Indos Peruvia* suscipienda superare dicebat.
> figulus interea non otiatur, pecunia ab aurifice accepta defixum ejus acuit, & incantatio fascini quod universaliter omni- ^ominum animos exercet, ad majora spem ei facit. Quare lira uxore montem repetit, ferreis instrumentis, scalis, Sc fu- 'bus super mulo suo apportatis instructus in cavernas iterum 'Jcendit, Sc mineram illam qua: rami instar extra rupem promi- c bat, rumpit,caeteri enim lapides seu minerac quae ex alto in ter- ani deciderant tanta molis erant,ut illos loco movere ei impos- bellet.
Cuprum igitur ramum cujus pondus octoginta duarum libra- ll ji erat, täm uxoris fu* quam scalantm & funium ope sursum . 'it, & foramen cum lapide largo Sc terta obstruit, & circum ' r ca dumeta plantat, locique istius cognitionem adeo obscurat, 0*mnut» warnen illud nunquam amplius potuerit inveniri. »otabtl*.
j- yaefectus Scaravacus, desiderio hoc aureum vellus instar Ja l? st is acquirendi» Sc aurifabri persuasionibus ardentibus acccn- br. figulum sub cetum quarundam ab ejus opificio dependen» f'btn conficiendarum praetextu, ad se acccrsiri curat, qui insuper Pt merces suas fignlinas bene vendendi ductus, Sc interrogatio- « l *fr*secti ignarus, dictis paret, quem Praefectus, eique quam Ct ’ potest speciosis pAmislis, ut situm loci indicaret in quo Ia* f'dem illum flavum aurifici venditur, invenistet, persuadere itit^v ^'Nflus qur in majorem thasauri istius rari cognitionem iil, at ’ ut ^ '«"Portuni* istis interrogationibus Sc deceptio- uberaret, ad mendacium ingeniosum confugit, seque la- „ flavumlbper littoremaris inveniffe dicit, quo vel
4'ginm quoddam vel mavis fluctus illum deposuissent. Pias» b Us U5ho « nequaquam fieri posse instat. Scscomnia quae in «rck- isti c,llSe ffent confiscaturum minatur, qua: responsio opificis tiir'* an ' mi, m consternat, Se ne alter lapis ex suis aedibusauferre- ? r *:f * anx iumSc perplexum reddit ut sponte sua rem fateri Sc iuf u Lapidem suum potius offene quam omnia omittere 9c frio ' r *^°us cadi, fatis este judicavit: Quare sine mora, se ^“‘Wlem lapidem simili modo in eodem loco repertum i» tnJ > ll ' 1 '?' Uo habere ingenue Satetur, illumque Praefecto fetradi- 1 hac conditione oste rt, ut hujus thesauri partem capiendo
Za s
intran

7-6 DeAqjiis Sulphureis
jn tranquillitate relinqueretur, quo opificio suo quieti opet 3 , dare posset. Praesectus viciffim omni desiderio ejus ex voto se 1,1 i tisfacturum promittit, eique domum eunti, comites aliquot» <rj illum ne aufugeret observarent, adjungit. Tandem miser > cum Lapide promisso ad Praefectum redit, cujus animus ex a'P c ' ctu lapidis, adinvestigationem loci unde prodierat, magis ac | gis accenditur. Figulus autem nullis precibus, nec promisi' 5 vt ^ etiam interminauomhus feriis ad manifestandum locum pf vetur. Qua de causa miser iste in cameram captivus includ't ' in qua lectus ei paratur & cibus offertur, sed utrumque reif'’’ & per tristitiam insignem,insigne malum sibi eventurum rcl tur. Sequenti enim diesummp mane in camera mortuus inv^ . tyers lono tur. Pratfectus Ipeiato hoc tanto emolumento per hujus _m> fttbtieodn mortem privatus, per defuncti uxotem, loci manisestat>n°
tentat, quae quamvis summa investigandi diligentia fuerit“ ’ nunquam tamen locum potuit invenire. Maritus quoque mulieris secundus, multos ad inquirendum hunc tbefautuiu . nos inlumsitlabprcs. Praesectus Scaravac 5c alii praestatisi in " )( ingemoios labores exercuerunt, sed omnis industria iplbrum nullum habuerunt effectum, post quos plures al' 1 frustra quoque reptaverunt. _
Cnca hoc tempus pater mens qui Mineralium locorum j vincia- Generalis inspector seu administrator erat, audit 0 ponderis rumore Sc negotio ad fuiuri officium pertine 0 ' , nunc montem mirabilium horum manifestandorum cau' 3 petat; Ego Patri meo aderant una cum uxore praedicta: struitis diebus per diversa loca hinc inde nos ducit sine m ,,, progressu, licet mulier ista nobis diceret, se cum in cavem*
3uo primo marito esset fluctuum marR strepitum 3 "
Adeo ut labor noster infructuosus & inutilis fuerit proptC ^il tudinem quae Patii meo lupe, venit, qua: mdilpositioc 3 "^,,
• I A J *L AV« AAAJ A« . ^ il. . . -__ _ . _ _» t a fi 11' *
mv.oja.
W»t4 C? tndic/n pimera tttri,
quod ab ulteriore investigatione abstinuimus, quae tam* n cstmomenti.utnullomodonegligideberet. .
Durante hac inolestisiima montis perlustratione.pa"'^ ^y divitem istum montem, & omnis genens pretiosis r» eta 1 gis quam Hypctborei montes, abundantem animo l’? r lv!L jd"' summitatem ejus lasuli lapide divitem invenio. H#c' oc ” . S pc- aurei Solis radii, Ac capilli pulcherrimas illius Dea: sub dibus omnia fc humiliant. Ut uno verbo dicam, h* c ctt Q dd 1 ' fallibstiaauti vel argenti sunt indicia- Saep&inanim° "^^cd' bcravi quo pacto media invenirem, quorum opc ad ta"
lens opus pervenire possem, eu,us fructus Sc utilitas opn ^ fl* 1 ' satet quae ab Indis inter peregrinos distribuuntur,idq uC ^ fptf* non sumptu & periculo; In tali enim opere nec nav>g llS ^ an“

Caput I. 7*7
»io ad »Iterum usque polum sulcandum» nec conflictu cum «ostbus faciendo opus est. Tales cogitationes inquam in animo (aepius volvendo tandem ad certam cognitionem perveni j* qta spem potiundi firmam concepi, qua nixus promittere au*
'ko «e ad minimum mineralem venam miner» auri inventu- ^»»cua: nos adeentrum ad quod omnes isti thesauri colliman n fltg deductura, ad quod intentum MajcstateRegia qu* de hoc ne t,o m,nt. Sntio pricipiat & instruat, nobis opus est, Si mea diligentiam rarum non sequendis luis mandatis. Hic digressio , qui experientia leu negbgen- titas certa est, in hoc discursu instituta fuit, ut pateret qua ta- da.
*'°ne mineri per augmentationem crescant St subtiliores terras 'dic trahant.
Nunc ad prima mea examina mihi est redeundum,ex quorum Aperientia cognovi, quod ista minera sulphurea rursus impleret ® r sectum suum, qem aqua per materiae istius sulphure* ablutio*
"em St abductionem causabar, quam abductionem exiguam vo * x4
quia hoc lutum nihil aliud est, quam spuma per ebullitionem .'
dlius concursus causata,qui mediante aqua cum corpore seu mi • P ^ rtt ' * lc ta sulphurea imprignata contingit. Primo intuitu cum spuma »dhuc calet, multa materia illam scatere diceres , quia valde in- ^»tur,turget 5c elevatur, si vero illam residere & refrigerari linis, Sftrttu*
*»t aquam ejus evaporas, exiguam substantiam invenies , fi excellens '»m primo suo statu comparatur. Si per gradus ignis illam distil* ad curatt- averis, excellentissimus spiritus ad curandum multos morbos di* mttltts Medietur. mtriot.
Praecipuis istis difficultatibus examinatis & decisis, duo cogni- necessaria mihi restabant, an scilicet alia aqua eundem supet '»Iphuris minera pristaret effectum,aut an e contra alia quibam terra ad eundem spiritum universalem recipiendum clset *Pta,aut an utraque ista conjunctio esset impostibilis. Inhocdu- '° constitutus ad omnium scientiarum scaturiginem,! expenen - l,B * certitudinis mattem confugio,& ut ex dubiis meis me extri* j ,rtl » miueram sulphuris aqua communi in debita quantitate in- *j»do. Sed nullam operationem seu effectum deprehendens plus trapcrgo.Sc aquam pluvialem, in qua Sal commune erat dis- olutuin, Mineri sulphuris superfundo, sed sine effectu ullo, andern plures diversos sales alios in eadem aqua distolvo, quo- Urn unus tantum effectum pristitit. Similiter plures diversas r ras, cum Spiritu ex terra minerali extracto, infundo •. Sed o- ^ n cs isti labores inutiles fuerunt, praeterquam quod desiderio
facti
omnium istarum terrarum differentiam cognoscendi, satis-
j -Umfuit: Lt quod hoe pacto experiebar terram istam minera - c m sbi aai este matricem naturalem ,& soltrm receptaculum di* St aptum ad recipiendum istum Spiritum universalem, Z z 4 flui.»

yiS De Aqii i s Su t p h urkis i-
Mineralis q:ti in sinu eius se omnium primo, corpus (alis induendo &; 11 ” terra(ola riliorcm istius terra; partem m Sal convertendo corporsi £j |’ tß api« ad quod est rarus naturae thesaurus: Si enim omnes alixterit' Spiritum hxc abund inter hoc sale est; nt impraegnata-, magna indecO*’ rennendü, iio, uno talis quam explicare non audeo, sequeretur, & sic ^ | omnes aqua; limilr modo ut nostra, forent imprxgrutx. Ü2. 0 , tamen multo aliter evenit, nam fons iste priusquam terram il* 1 ^ attingar,plane insipidus est, cujus aqua super ter ram transis" 5 , j salsa: demde in occursu Miner* fit calida, lutose, Sciaporcw^ qualitatem luam mutat, & consequenter procul inde stuc" 5 ^ frigida 5 c clara,&per longiorem cursum atque aliarum aq"-" 1 ^, confluentiam, nomen (uum cum diversis luis qualitativ 5 mittit.
Hasaquxerunt valde calidae, si a Sale Hcrmetico suctint
bot* aqua prxgnatx, & si super bona & sorti SulpUutis mincta juxta ^ petent ss girudinem ejus vena: defluxerint, dummodo conjunctio ist* 1 n
fiat in profundo vilcei um teri x. E contrario frigidx qtroq l,c p Hotd ajaa runt, fi parum tantum Salis Hcrmctici continenti 5 c si trans c ‘
'diiilui
motari queat i In prima enim hora pori tantum aperiunt 1 *!’^
Esitant* rui uunii nci vui uni prircu um : cn veru «ujii.t mim» , -q‘
mu calida supportat i non posset, & nimis magnam Spirituum evap® ra $
secunda operatio fleri debet, qua Spiritus inaqua conteu*' itantiacn nervorum penetrant: Si vcibdqna nimis calida
inutilis. nem causarer, quia magnus iste calor nimium poios ap fl ' tc£
“ * M ^ J \j M I fc* • MM ^ II 41 ^ I, S, H I l/l |,l|,llllll| |/ V, I W I^ J I'V ^ *
aijtta nt- hac occatione evaporatio illa seu perditio spirituum con» n 8 mufiig,. Si aquae istae nimis frigid« essent, olus illarum minime con j datieren ret, tum quia frigus nervis est inimicum, tum quod virtus 1 inimica, illos non subiret, nec cfs- cttis expectatos pi a staret. p f p
Cal. ht, 2. Balnea morbos etiam difficiles fanandi ik sanitatem c0 de Samt. vandt habent facultatem: Quorum quxdam sunt uatiicasi J, ^ i j[t menda dam artificialia, utraque veiö excellentis lunt virtutis m°
ii"'
Balnea H«. & caulae ignoratione. Inveniuntur etiam balnea volup^J^jtJ iuptuosa tum inservientia qnx ct Nationibus bene cultis in pretio 0 .
fuerunt. Darius Persarum Rex multos alebat officiales
tum suorum curatores,quorum praecipuus Alexandri M 3 b . nevolentiam ambiens, ipsum interr ogabat , nunquidl ar nea deliciola intrare vellet; cui Macedo sc Alexandri k*. j^jrt furum respondit, quo balnea non Darii sed lira esse “8?^ Volebat, quia cum balneis illis totam Aliam sibi subjugail^^,
siorem & pervers« natur« Venam fluunt, Sc Ii lrxc crnjiu 1 ^ 10 ^:
S;
H
%
* J Ho
K
iubt bte 'betj bliu «do Arti / «ta lUi; sete fol tlt ; setr <*.
profundo terrx fit, minus virtutis Sc perfectionis liabfbu** 1 ' tales aqux nimis calrdx fuerint, magnos effectus prodiK c(C .5 queunt, nili paululum res, igele, int, ut quis in illis per duas n
usu illorum non peccetur: Damnota autem lunt ex abusi*
v >tt
Lc,
•uti
t>ai
fit
h
do
»e
S
Vc
»u
su
Ut
tr
tr
L
*t

tz Caput I. 7**
W r: ' nat ”ralia ratione oiijAs sii* medicinalem habent Balnea *ttj sint ull.vÄjmmixMone, non quod aqua a fu a natura Naturali*
ta]] $ la sicat facultates, sed quia virtutem illam a corporibus fflt- ij r 0r ' 1lT1 liipcr- quibus transit, habet impressam* ut supra mon- W u rn si"t. Balnea ilii naturalia calorem futim a nullo igne Calor hal- t Jt an eo qui imaginarius esi mutuantur, sed potius de quali- rte ° r * non 1 tie*- ■ l l uan uratealicuins mineralis, pro ratione Sc modo Her- est ab tgnt Salis in illo loco dominantis: unde vera & perfecta natur x.fubttrra- aquarum cognitio habetur, quamvis etiam ex colore 5c »es.
V,- c > facto prius ev.nnine, indicia quaedam ad distinguendum ‘ ltes 'psaium colligi possint.
^ "fl»se ist* mirabilibus proprietatibus,fcd tamen disterentibus *K r ,° dias accedendi Irepenumero contrariis sunt dotatae,
J^alise tat:
extreme calefaciunt, aut desiccant, aliae cttreina quali-
astrmgcntc pollent, aliae tam apcritivant nihil eis resistere f°uit. Imolimplicissim*aqu*divcrlbshabent effectus: Adeo
a d salutarem applicationem, naturam omnium balneorum, Cognttt» j. Ctn Pcramcnmm agri ejtisquc morbiqualitatenii benecogno- necestarta Ccrr > siimtrsc sitncceffariuhi.
y ^fl»x ist* sunt sulphure*, aluminosae, nitrosae, bituminosa, Atjuetful- 'biolatae aut ser ruginosi». Ex quibus solae sulphurea: balneis In- phurensoU ei >disfunt destinat*. Caeterae potationi conveniunt. Gyplclse balneum- f *li* similes quos quidam Authorej jactant, prorsus inutiles fMmnt. "ttt, nec in usu tolerati debent, quia qualitatem habent maligna sanitati nocentem. Hxc balnea calida Sulphurea curant £/ fanant j^alysin, (palmum, vigoresnervotum,tremulamembia, palpi hoj morbos .siiones, podagras frigidas, membrorum inflationes,hydropes*
J^nim ab humore viscoso procedentem, colicam, nephriticos °fovcs: Corrigunt sterilitatem mulierum: Fugant suffocatio- matricis, fanant scabiem, conducunt leprae aliisque morbis j| u ' '»curabiles putantur, omnibusque affectibus aliis ab humore ‘S'do ortis fublcvatncn Sc sanationem pratstant, simodo con- ‘»f ntc applicantur.
tu^sii^stigidx contrarium habent effectum & morbis meden* p r flui ab intemperie calida procedunt, atque hac ratione excel- ^ Uni hepatis calorem corrigunt, fluxum ventris, mentti liorum, t,:' 0 *’ gononhe* sistunt, & in genere omnes infirmitates a ven- s ‘»sci ioris imbecillitate caulatas fanant, dum virtutem rcten- ventriculi, intestinorum, fenum Se vesica: corroborant.
' s »fluis balnea non instituuntur, fcd potando per os astu- "tur.quj., frigid* aquae nervis funk inimicae. - ,
i ni ' a “ ->ea artificialia ad imitationem naturalium fiunt Sc aeque, * * ** r ’ tt 4 r, l ' lonni,n fluam naturalibus magis sunt salutaria, quia per ex- “Pemlia socum ex mineralibus foctorum 5e hujus falis lieimenci ap-
Z z j plicatio tan*.

7$o De Aqwis Sivlphurhis
applicationem, Se dolis non tMttii cri^lr
mi aquae quantitati, ^
egri indispositioni atque tcr3pf ramento aon venis ntisa^'*), nem, mirabiles & faciles effectus, ex unione #c harmo»' 3 » J
V
'ftUS'
v um c
a«! 1 :
tatum diversorum Simplicium prodeuntes, producuntur. - m ficiales aquse duplicis sunt uliis , aut enim balneis p- 1 » 3 ^. aut potui inserviunt. Balnea prxter morborum supra c» 3 v ratorum sanationem, insuper valida sunt ad profliga"“ 1 "',^- mnis generis febres, & ad evacuandum omnis generi» fluitares, obstructionum causas , ut hoc modo ager * .( lestis phantaliis Se imaginationibus stultis liberetur, qu* j (fibrum sspe ita turbant ,ut in phrenesin vel melancboliaw vc j,a stitiam intolerabilem conijciarui;, Mulieribus sterilibus refl» j, erunt ad tollendum matricis obstacula Sc inquinamenta < l U j| tl |D
! Slcri .^im
lam ad conceptionem reddunt inutilem, quibus sublatis 1,11 , c »
dubium est , quin ad concipiendum habiles sint futurae# finitumorum crastbrum h quibus plenmquc infestantur tva ctl
jtqu& pro nem Sc perfecti habitus ad sanitatem acquisitionem. potu cem- Aquae compositas potu assumenda: similiter magno* 'fpiS
. /Td m «(dn/Kic . Aili-1 eni-slifse tll-snim ■(»tlisHfvi't ,t# nnneiirllTI ^
hab?*
faßt*. effectus, quia qualitas illarum utililfima Sc nunquam
mali caula existit. Observato itaque recto horum balneo' u tisicialium seu aquarum ad potum destinatarum usu s ecU ^ c jp5 regulas, horas convenientes, temperamentum & morbi" j fl (j qut se horum usui mancipabit , fieri non poterit quin m' r3f effectus sint subsecuturi.
Sed sicuti plergnquc Ignorantia & Invidia rebus P e . est infesta, ita aquae Sulphure* malitis», calumnia:,&' n1 P .^ni# jacula effugere non potuerunt. Illi qui debilem babe"'^^,,- JrnorZti* ' umcn ^ohs acculanr,quia quanto lucidius est,tanto mag 1 ^ %• X , / , w ^ / .tas ejus ipsis est importuna & molesta: Ita quoque D ° n " )s j) i*’
t*t »Utrum c l u ' s Sulphureis potius malignam qualitatem imputant
■ ar ,udi lutarem, & illas impotentias atque crudelitatis accusa" 1, U sulphure*) textu malignae qualitatis Aquai um Naturalium Ag" 3 " 3 ' t | ]] 1 isi' 's Neapolim sitarum, quas subitaneam mortem in alv« 1 "" jjn 1 paulo ulterius intrantibus accelerant; quasi facultas <1^ £ unius loci particularis, generaliter toti conveniret "’l’f
S uasiomniumanimaiium oculi »stent funesti, quiaBa " 1 (t il' :us hominem occidit: item quasi omnes fructus p r0 P .>/ >' sent damnosi, quia Girces poma erant venenata. runufert tmm* tellu». Jc ti 1 ” 0 ’
Qua*e ut opinioni taro craffae 8< errone* occurratur .^a- «que tenebr* horum ingeniorum,quae contentum ac te.leu vinum ä vitro discernere nequeunt, dilcutiantur« tim & paucis dicam, quod si alvei Agna ni ductu 113
at'
tur.
^ 1 , atiir,
S te >ci
fieri
Kat
di»»-.
i — - ^ — — i *■ •# ,i ■, v i d * ^ ,u r** j
nunquam tain debilem oppositionem formaffimt. ^.1, ciusa adebevidens est,« nullam patiatur contradict' 01
ut *e 3
Nuh
»it.
»pei
Mcou
^ntir
L''-> "
%i
Si«
P'istu C| »m i * u »Vc 5(1 pa , <
! V, pO
I »tim
!‘N
flllpp
<r
*uin<
Enat
Per.
«ndi
i
iuxt
»CUI
seri
»Uii
lig,
fui
*»

tiJII»
ll<
At' 1 '
&
fi*
ir (( '
1 1°' ( te It p
II«'*’
3t<t>'
vii*
11
Jufi
iioi'
!>
ot*
F'
l>
»?'
itfi'
uF f
lui”
lll”
, * ip c :
i>
f)0 f
e”'
«»'
il'
fi"
rjltt
n Caput I. 7P
fl r , 5 vnporseu exhalatiocx mincta sulphuris elevatur,qu*
L: tt "i canalem subterraneum transit Sein fundum istiuscaver-, !( ltl ' n| ttitur,cxqua aerem naturalemcxpellit.Scper violentum ifd^'^tpullum acri impedimento cst.neco redeat. Vis istius va-,
[(ll^^tnma est .quia maximo impetu per angustum meatum,
Iu , Sc vier versa scaturigo vaporis nimis magna pto tam «anali, qui vapor cum alium non habeat egressum, banse L ni tenere cogitur,cum eadem fere impetuositate qua fulmen ttii,? rcum trans i’uhts erumpit,aut bombard» maioris,globus '"hosteseliditur.
h ' c, i «quidem non potest quin vapor iste sit immensus, quia L Cau, ng'"em aquarum quae multo sale Hcrmetico sunt im- 1 tti r '' x « lt atui',quod bonam & spissam mineram sulphuris in oc- ifti u ^' a bens,caloris 6c ebullitionis istius caufaexistit, unde fumi j^Perturam lcu viam istam naturalem intrando in vaporem J( j C ""tesalveum siipradictum ingrediuntur Sc totum implent, r ^ c ° "t homo hoc modo alteratus (qui ne adquntuor unius ho- ""nutas sine aere vivere potest} de necessitate mori cogatur, jjj ' a >n illo loco aeris Sc respirationis bfneficio est privatus ;
Qti 'gitur aquae sulphurea: nec iulphuris rniners horum acci- ►, n " ur " iunt causa: Quod inde constat quia lacus Agnanx pro- ?kur(* no 'uum alveum seu ductum subterraneum situs,qui communem txusxnt t- lacu originem habet .nunquam tale incommodum tulit, fi* uce/nf- j, Cv «" en q m produxit»quamvis aqua ejus biberetur» quas aqua t,a ' Paralyses,ulcera,scabiem Sc alia innumera mala curandum ^' "taxime salutaris; Ab hac violentia enim est immunis, quia a P°r egressum (uum Se cum aere naturali commercium libe- r 1 ? habet, cujus privatio! malignitatis cavernae unicum prin*
,'pitimest. Haec veritas a laudabili omnium aliarum aquarum ^phurearum & sulphuris minerarum eftectu confirmatur, qu*
"mni suspicione sunt immunes. Non diffiteor, si quandoque Mxligni- ‘"eraarsenicalis intercedat,aquas tah minera mortifera imprs - tM u^^‘ 1s,V3 lde damnosas esse j(cd hoc noh ex natura illarum, sed rumex **• *"d« CC ' < ^ nS tX l ,crnlclC) se mineralis istius conjunctione fieri sci- seuice,
i"x^ U|US * C ' tc ^' s experientia. Nam in civitate Neapolitana ** ^ a "ct» Lucis templum fons est ferruginosus Sc sulphu- lCri s,c "i us u, us civibus vicinis Sc longe diditis incolis ad dysen- "iti UXUS seuguinis.obstructionum,icteri aliorumque morbosus m ' lan «holicormn sanationem,sine ulla malignitat-e cum m- ‘^«sectu inservit. 6
'r :tta * deS lc P rosorurn »no miliari i civitate distant«, r- D r 5 a * ünc iÖc in paralysi & nervorum debilitate curanda mi- ' w «nt,ncc ullum accidens sinistrum causant.
Tota

De Aqjii s Sulphureis
Tota illa regio sulphure abundu, unde saipii inccnai- - j|(r
dia
•iu^
tur, Anno enim 1547. similcMicenduim totam fete illam ‘‘V nem vastavitmt inde mons ex diversa materia constans, 1 ]" (ll , «byssis per violentiam istam mutuo apertis, piodierat, soe* 11 mulatus. ni
In eadem terra juxta arcem Bsye vocatam,fons est sulpb" J tam nominis quam effectus causa valde notabilis, st uC bagno da fare impregoare le duytne vocant, qui muliere' eundas 8c licet steriles linr ad concipiendum lia biles facit. y,
atqui, sui- Juxta antiquam Civitatem Vitei bam plurimae aqux >" r^. siture* sa- rex quoque reperiuntur,quas vicini populi multos morbo 5 ^ lutares, fandi causa potare solent,in quibus nunquam ullam [£ ,
minimum incommodum deprehenderunt. Ltikenles sim» 5 n stimonium de aquis sulphuris pci bibent, quod videlicet m»^. commodi prxstiterint, & ne minimum quidem malum fatint. .
, Lacus qui montem Bononiensem decorat, virtute mi rS r , secundum incolarum wstimonium,multis affectibus op> tUl ‘ u|) . si quis ex illo partes verecundas la vat.de cujus effectu n cnl ° quam conquestus fuit. u n»
Balnea sulphurea Pattavienlia.lutosi dicta, affectus nerv° ^ prompte Sc innoxie curant. Prxtenqux intuper inulta al< a nimbus mundi plagis inveniuntur,quar magna fanandi facu Si virtute pollent.nec de ulla nocendi qualitate acculanW* - . j. Gall/aBal- Gallia qux omnes totius mundi nationes in (ilis rebus (V ttea excel- bilibus superat, Italiae quoad Balnea & aquas sulphure» 5 , leutia. cedit. Rumor laudis Balneorum & aquarum Buibom’ 1 ’^.,,,,- Batbotanenstum & Balarucenlium mihi lufficiet addemo» ,j' c dam affcitionis mex veritatem,istas aquas lgmpcr proncu & nunquam damnosas.
Et quia proprietas illarum fatis nota, earumque effectus
•__fi «„..I., :- _:/' /!■ ..
fatis cognitus est, öc ulteriore manifestatione non egent, ^
nue naucis dico,me ad imitationem ficexcmplarillarum > " „n _l _.......Jihtis w-'h.
artificialia pro bono publico itistituifle.qux naturalibus
od<
salutaria sunt modo materia abomni inquinamento,quo*-^^
tatemic facultatem illarum alterat .bene (it purgata,^ .'^gri dientia additu necessaria temperamento Sc mddpoiit*^ bene conveniant. s fui'
ExeeUett- Ur autem ad priorem meum discursum redeam. ttafulfhu- phtlrtspcr morborum pulmonum limationem quoque ris. stari dico,unde etiam terrx pulmo vocatur.
xgris proficuas ex illo parant.uti etiam lac & tinctui am
» 1,0
ruoinus sulphuris appellator», & alia insuper remedia »- ^ pt lissima ista materia,quae optima & nullo modo nocenti» experientia testatur.
>ost,
V
P
co<
u^oes
™tat. s
Mxita
Sum
al| 'tuii
Oblite,
, p ost ( Vuisl > cu Vol, >eri
Oiun’
'udi < "‘o ad
1 '«1
Vi
Oltei
'itat
"Uios;
'Hera
, J t in.
?4*x
Viai
'"ilis
‘nst
Oo
P>e
Sci
Vis
b
S«
^t u ,

» >,
Caput II.
7 »
lllt 0, Vtatn igitur materias meas praeparaveram,ad quarum na- 'ognitionem,praeparatio nnhiprofuit,& pulchras atque M S^cs experientias praeftitciani* m naovbis scilicet divertis de- k, ! atls & pro incurabilibus habitis, quos recensere vitandae .
I mitatis causa. supersedeo s Thurinum fui vocatus ad mvi- f. lauta: conditionis agrum,qui lecto affixus paralyleos ^Je detinebatur,violentis quoque doloribus ex colica Nephri- t 1 'abotans. ffi»mini igitur inviso & conlideratocjus nrorbo,
|J tc rias intentioni’ mea; necessarias Se mecum allatas paro, &
' 1 0m ?U iv ' ex tempore praeparo,quod tantae efficaci* fuit ut aeger Cur a ntt*- U niter fuerit restitutus, Sc parvo temporis spatio ii iabulo re iilu,
? mediante spiritu ex luto iulphurco extracto , liberatus.
, t f Equam fama istius cui ationis ad inultos cum applauhi pet- l ( bl| iflet,medici quoque insignes tam promptam Se admirabili curam admirarentur, Dux Sabaudiac curiositate ductus,
,^ioluw de facultate excellentium istoium remediorum, ve- etiam d« mineralibus.& naturdiibus colloqui cupivit, quia aliquam cognitionem habebat & aliquid amplius addt- i'di desiderio flagrabat. Honbr qui cx favorabili istocollo- 5(i l0 ad me redierat,tantum fructum mihi attulit, ut officium lo- Ij.^enenris totius Ducatus Minct arum mihi fuerit delatum, & i'tatio in arce Famolaico in illü fine assignata.in qua per duos ^Os sum commoratus, quo tempore durante phucs cavernas ^'Orales,8c inter alias tuum quae argento cupro plumbo dives inter I.ucernamdcarcemFamoUsco sitam aperiri curavi:
^ ex carbonum,atque lignorum cx quibus confici debebant,
,^'iarum rerum delectu: Item quia commercium quod cum ( .'°lis Vallium habueram hac de causa irritum ficbat.quod Du- 5 officialis elleqa & quod cum ipsis,non nisi clam laborare Ci ^ie parvum progreflum facere politisiern coactus fui, offi- 'mentioni tricae valedicere & m patiiam meam redire. ttj a Ul ante illo tempore parvum fontem acidü inveneram,quem ad extremas minutias usque examinaveram, uti liipra dc tn t |' l|re q fonte recensui: Dc quo singulare caput quod Icque- V tt p r *V’^t, in quo egregia examina dc experimenta d me in <Ji- ' S ffib)cctis& locis lacta recenseo.
DE AQJHS FITRIOLATIS.
b Caput II.
^fficilc est.imoprorsus impoisibile,qualitates rerum mixta«
& coropoiitanim cognoscere,!! facultates illarum re- l^ u ] u * talis m,xnon,s& compositionis causa (unt ignorantur.
3 0l 'xti sciri nequit,nisi cognoscatur in quo iirriplicia. > n-
iislant

'm
Öe AquIS ViTRtoiÄti’s _ rä i;
jrjJCO C
listn nt ex quibus totum derivatur. Quod axioma
mne dubium est,ut omni rationi resisteret,qui illud
'cum facere vellet, ex quo proprietates aquarum
viw |8 >fr
hactenus perfecte cognitas non Fuisse fcqliitur, quia
_..1 . :__ _ -_ «?/'•. _ ^*1 _:_,,r«»»on3fl* .«ii!»
cula in materiarum & spirituum tales aquas imprsesn3^^F
Snitionem non penetrarunt. Non tamen est quod ss' ,,($ k„. ... «.ii*. Sed tot Sc
idciico hac in parte vituperatum velim clara lumina quas nos prscesserunt.ut hunc UltimuM attingerent,experientia qua destituebantur, & quae ‘ cl ai;tium,& solidas veritatis mater est, Opus habuerunt.
Quidam sc nullam hujus rei rationem dare nec ta argumentum solvere posse ingenue fatentur,quid 3 ' 1 ' P gmata & narrationes tam obfcurasSc implicatas de ha ^ ' j ne loquuntur ut evidenter appareat illos ,intel!ig> noh" r er i)^j Fallopius putat,aquas istas in terras visceribus aclC ^ 1(U st0 > j
OpffifOtiCS i ^Mcat,ui»|utiJ .nao ui mu«. , ..v». i. - .
. ene* diantealiquovitrioloaddimidiumusto & alumine^ ,,
<juoru>idH de neutrius natura multOque minus de imaginario '§ sl Veterum, minerale in terra assavisset Se cbmbusissct, loquitur-
de certo quodam lucco in visceribus terras formato d' ?
! >eti
Pite
bio
scs;
lua,
*iatr
r*,«cs<
'&F
s5a
ro n
P'Ui
eluf
} tm
Vi
pe
cum aqua alieujus fontis mixtus, aquam acidam re
succi istius naturam non explicat, unde prbcedat n0 n ^ fo£ |iS |
ejusque durationis fundamentum tacet,quod tarne' 1 P*QtA»
esse deberer, quia tales aquas perpetuo fluxu feruntuf^jji ^ autbores.vitriolum originem & genitorem metallo' u 0 bitrantur: Quidam illud vocatu sal & in natura lua & simplici habent. Quidam ex modernis authoribu* ^ ni' ex vitriola ferro alumine & nitro constare putanti 3 ' 11
tür opnuöne
,c^:j
Hoc in locOriec istanimbpihionum refutationi | a ih 1
hec meam stabilire volo.led paucis id quod expeO c ^ sl lji £ ®y diversis locis inprimie verö in fonte prope arcem ^ 2 ^ fj/
fgns fer• perto mihi mortstrarit succincte dicam. Fons
tugtnoftts. Feriuginösam excernebar,magnum & menifestum^ tU ji
phurciim & läporem acrem atque salsum habebat, " l jli' dd materia alba & instar aluminis fusibilis extab 3t ’ latn substantiam viridem, vel vitrioli mdicia in ^ quandiu illorum opinionem foverim,qui fontes v'. „tfttfif. ter vitriolurft etiam ferrum,aiumeni& nitrum Hac occasione nem exiguos feci sumptus, sc' fe C ,^l j/
bam ubimineras illasdiversaeiaterehri&aninun 3 c aii 3 ‘ 1 ^i'' ) arivtrö separatae essent.sed ä scaturigine secundu ^ gitudinem terram excavando, pneter vitriolum yr quare terram canali vicinam effodi curavi, nullnrn j fl iy Itale deprehendi: Peragrata vero secundum c 30 |j
h Cr . tio j fulp Ho !«nt
<ss c
'stiu
‘"tn
' d Jtn
»jt,i fhu
litet
tio (
^at,
Pätc
1
hii’n
lino
»est;
»liti
&tU
*a S<
P'tn
C
big

y
v Ca'Jut II. . . 75s
^.Vitrioli miner a , aquam claram & Sale Hc.mcrrco.mprx- J «am observavi,nms ejusdem natur* cum »lia « r « • V“ .
f" Procedente descripsi,cujus examini qu.a antea »llam cxami J Ve **m. ulterius vacare nolebam. Omnem igitur >ere cogitabam, ut causam aqua tam diversii colores, odo. .mp r ß^ ' s «Sports proficiscerentur. quos aqua in transitu (?P«
- tt * minerali suscipiebat.invcstigaicm, quia immediate e» 1
ain istam, aima coloribus odoribus & laponbus istis Arebat. Pergendo itaque,per excavationem, tranverso modo P fecundum ven* vitriolic* longitudinem, institutam, minera H>P'e, obviam mihi facta est,qu* cum vitrioli vena unam cxi- iP'ätn constituebat venam, cuius partem aliquam statim in igne lc liiavi,itt comiolcercm an aliud quoddam metallum illi eilet ^ n )nnctum, (cd cummi msi cupiuinvidercm.lv scaturiginecu-
illud calcinari Sc in vitriolum cortvcrti» apud me coti- .
* "fi. Et ut de Viae re certus essem & omnem scrupulum a me Vitrt» u ' tr noverem,cum hac aqua cuprum quod granulari cui a veram «.vc« r»r. 'Wsi,quod in pulchrius vitriolum quam illud quod prius inveniam ob puritatem suam fuit conversum. Cum huic nego- ''o ita vacarem , novum dubium animum meum subibat, nam "Iphuris odor tam fortis 8c manifestus fiebat, ut prioris fontis "dori fere similis esset, ex quo sulphuream aut aliam rcquipol- tr >tem materiam subesse Inspicabar,quia partis ejus dissolutione pet aquam facta,necessavib sequebatur, aliquam causam subtile , quae odoriferos istos produceret effectus. Partem igitur 'dius vitrioli in fufficiantc quantitate aquae dissolvo, qua tabuem sccundü istam proportionem aspergo,ut ferruginem quam- darr,, sili quie in scaturigine erat similem viderem, quod ita eve- "it.Sc (apor quoque illi similis erat. Quantum ad odorem lui»
^Uris.ex eadem causa illum procederejudicabam,quia generarer loquendo,omnes rcsfublunares ex falc.sulphurc & Mercu- compositae sunt,tum quia cuprum specialiter sulphure abun- at > quod manifeste in falis ejus dissolutione & separatione ap-
Patct.
Tandem tit de materi* in fundo restantis albedine aliquid ^ lr " eo,»staret,aquam parvo igne SccaloVc lenissimo evaporare ''«.«Ino facto vitriolum tam viride & perfectum ut antea mihi ^ bibat, quod intensiori igni commistum, viriditatem suam a- '"ebat.K instar aluminis album manebat,unde per ignem ma- f a “ m ni e deceptum huste judicabam. Hinc omnes istas diver-S»/«« **/- qu* diversa principia habere videbantur, a (o\otnoiu atu ^°1° proficisci conclusi. f*t tfiar
fortunam multum plurimum mihifavissc quod vi- dtjstren- Urtl > secunda vulgarem opinionem, ferro incuprütransmn-/* tjMati-
ta

7)6 De Aqjtis Vitrioiatis
moderno- tando aptum invenistcnvuide magnum de hoc vitsi‘>l° c ^ 1I jn ^
m
rum ano- xi cumulum, non enim illius fontis canalrm vaflare
, -n...-11 M.__ so
rundam quia in loco remotiote situs Rcipublicae usui nonerat.
opinionem perientia propositum meum murare pcrluasii, quia lof°
nariacisiius transmutationis, Vitriol. im coipus cupri c>f ^ vf |ji- odoris ferri re.illuinebar,non ergo ferrum in cuprum ‘ ,t> 0 prP' tur.fed vitriolum, quod ad primum coipus cupri, cX ‘l u
Recula Ctrl a.
dierat,redit.
Certum est igitur vitriolum nihil aliud elfe quam
lutum, & mediante aqua sale Hcrmctico impiag"" 1 '' , s rfi
m,cujus falis vntutesSc facultates liipra icciiavi. ‘ s ‘° 1 f
dissolutu tum
tem ex sequentibus apparet
lupi
Si fons aut scaturigo f.illii exigua c.st, Minera vero fo | tlS .^jti undans ,tunc per aquam istam calcinatur,& aqua m ill ,nl , it- & se iplam in cupri corpus insinuat,(icuti aqua connii"' 1 ^ j v a, tinam,ut pro pane conficiendo pasta fiat: Aut (icuti ca^ velgypliim,aut aliud qnoddam corpus: Enden' e j 3 ttt r ista per virtutem fui falis cnm corpore Miner* cupri co»r>
Sc vitriolum formatur. ,
,ib’
Vitrioli Sic Minera ista ratione natur* lux bona est,adeo »I v.e
Ia«"
Cyprii for-ve l argentum cum cupro contineat, tunc tale vitrioH" 11 y{ i 0 mnttoy cyprium est formatur. Si Minera cupro dives est > ‘‘ >n Jt* multam habet aquam,tunc aqua vitriolum quidem V'
illud per fluxum suum fecum adducit, hacque ratione ' S) y triolarre generantur, dummodo canalis fir declivis. ,jj cS*' Quomodo venae mineralis (itus instar crucis factus. Nam in hoc
gua vitrioli quantitas formatur,quia aqua ratione ii» .fl 1 ' 1 ** „ri?* Stitnolat«. luper metallo commorandi otium non habet: Si vero m ^,,-lr
lecundum venae mineralis longitudinem Jimt, & locus s, ‘,. (s j0i
vjs ut multum aquae defluere' & c vacuari polsir, mag 1 ?* quantitas generatur,quod est vel bonum, vel malum 1C loci clima,seu poli elevationem, terr* bonitatem,Soli 9,1 1 , qU*' & aliarum materiarum mixtionem vel compositione 111 ’ ( o|' l(l
bus cyprium sine omni stubio est excellentissimum,
Cypreum ...-...... . i, 0 a
%'etrnlutet c|iis compolitioncm cum auro & terra- producentis y
eptemum tum propter robur & virtutem ejus dissolventis
Illud quod vitriolum Romanum vocatur in
eundum, quia ex cupro cxccllcntiflimo puro&si ,n P
hor ^o ^ 1
forti distolvente constat.
,im'» s
Vitriolum „ Vitriolum Hungaricum tertium est, sed ex cupro m>
Romanum festo & dissolvente debiliore factum.
en kontra
tem „•
Et quando exiguus fous magnam vitrioli quaim***^
testcundii vit.illudque exitum habere nequit,quo ad terras V“ 10 ’ 1 .? ta if
a _1 e_ ,1 __u*n,i nicta» .,rlIV
res spongiosas deferatur, tunc terra: illae per hanc me u yit ' 1
>rii
"■Hic
'ir
TlO : Ini °e„l |
i' 1 *!!
?«llu
‘llrtii
>d
‘Ha
f'fai
'*est
hfit
>iu:
“«il
' a gi
m
&
la ri a
A
fein
"Ifcr
^iun
*^uli
''»Ul
, If ?Pe fetu
“ibi
fi
H l ‘c
‘>.lc
**i,
*l)C;
Jl"fl
*»tc
i

»>
CaMIT n. nt nirtim^n Puomodt)
l '' 1( 'Hcam dissolutionem tam valide >m " ’j, m g l0 ff U m fi«* <*P e ‘
*:’»c naturam conventamur : Quod eum ht.ter« ili* g lfr, olummut.u.vcupeiolx vocantur. ,, tnrn n ’ aa aquaeun- Atia*?«*
i seterim tamen sciiuncceffaiuim est, an - , . • vciumc st a.se fatt
\ 'w hunc effectum pr,stare ppfiit ? Sute , m pr^
'i h' 1 ° c ' ?V>a dulcis alus materiis impi «gnata - ^ curn /* nen est
I j^starc ooiTit cum hae tamen insigni distinctione , q ^mefiuli*-
f «»m ahud tal a eo, rosi vitate «emptum .ut a «o ^ natmx ^
Jniicum inveniatur, st eum vituolo misceret > > st • mest
eomposii*. «stem inalubves & damno!« > e i , _ ...
-'quae quir hocfase sunt impraegnatae, omnis gen« 18 ‘ fo Mfgn*
dandis sint convenientes & aptx: Quia cupri tucultas cum> <*,»*£•
, ad ptsestandum tam eximias curasSc mirabilia stu« Jst i* / w Htrmt-
, ^stolatx praestant, est inepta, cum autem virtutes adrnirand*
Sus Satis Heimetki cum ilhs iunt conjuncta:. iicque ili® ab his l ,0 «isicamur. neceffario sequitur effectus qnnndcproducuntur ■ ponderis effe: Praeterquam quod immuni principium
! S” 1 ' seminis cupri, auri principio simile est» Se aurum l«rtt, »
. atis .coctum, & terra fatis idonea fu.likt. , , J ■ • ; - &
1 t Qyarcaqviscvuiiolat® tanciUsim medicina ustivcvfim» magni ? j debent, quia in lie contuisntomnes virtutes & facultates,pro a J *
! jNgnis Sc difficilibus icuum Se matricis morbis curandis necel-/»« _
d, ? m
; Aqua; istrr vitnolatx per nares attrnctse etiam cerebrum pur- t ‘*P ,0 ’fl , S&iit, Sebae ratione omnes humotes Sc fluxiones super parres rttetts ( 'i ferio res decidentes drttipjmt 2c divertunt; atque sic boc reme^ matrsft.
, Vm facile & summum dum malum aliquod curat quod clt Et aefits- ,, i ^ultorum aliorum origo, vocavi meretur excellensprasierva- xtonts *J-
i '""m. ' ...... fiP* nt - _
fll V Ist« aquae insuper venenum & corruptionem omnem fugant, Ais* ^ fit I ?feste 5cmoibis similibus pixfcivant ,& vermes cujuscunque tutes *r j, ' Vurae sint necant, st de illis (urnulis mensibus portio quxdam *qu«rstsu.
( t - “seatur. r a
„ ^stuic istae obstructiones Hepatis perfecte curant, Scconte- I(tx.itjux stticnter ad functiones nat ni ales obeundas aptum reddunt, St cur«** o fc Ät ratione numerum infinitum diversorum accidentium quae ßruts senes ; 'intemperie Sc defectu ejus proficiscuntur, antevertunt. /*/*'*•
Similiter etiam exterorum vatorumobstiuctiones tolluntur. Ayu« sj ,c 7 sacratione,' omnium facultatum animalium vitalium & na- ctttr* V.s-
utalitim harmonia convenienter instituta, omnique obstaculo fis ets*
,1- commercium seu communicatio illarum interrumpitur w - p> ejune .
perfecta fatutas sine ulla incommoditate sequitur. . . ••
,i( *** aquae splenem quoque Scycaas mefarauas bcn>g nt P P e
V . y»l «. Aaa 8 4stt '
i

& Irenas mtjaras- t assurgant.
Hos mor-
7 *«
gant,
1) E A Qjfl I S V l T R \ O L A TI S . ap
Se partes \icinas ä tanto actitun humorum onere ir,t
trino, quiritas undiqnaque oblident, placide liberant. flt cf Haiiim aquarum imperio & virtuti absoluti morbi lf t l uC l)t |* (objiciuntur': uu Ium jeterus,Melancholia, omnis genet ' 5 & videlicet llchiatica, cbirargra,podagra, ltern hydropes c I ll ? (ll [il ito*fanant. que modo maligni, fluxus albi, «cnorrhe;E& omnes v3 n,i- spermaticorum difficultates Se infirmitates,morbus Gan |C ^c t)ofis veteratus, Nephritici dolores >& lepra, quse artent Si , S diciii* curtum (uperat. Dotis fecundum agri dispositio 11 * ^ yfm in e/uo temperamenti qualitatem oblcrv.iuiv.litus tempestate^^^p
loca & t<- vementem, Icrenam 8 c calidam scilicet fr fieri potest h° lV ll (19 fore. eat. Si in liyemem utus incidit in camera calida teu hj'l’° C ll( -b |k Ordoelfer & longcj pslslu fieri debet. Inutuhic ordo observandusi Wandte, dantur in aurora, Sc metus corporis modestus per deainh^gj-
yi Ussere- gsmen.
. (JjtU*‘
nein aut aliatnodo diiabusteu tribus htSris durantem Cur, nec ctbuf-prius capiatur quam aqux mictu fuerint Jf { i(t ■Motus iste fiecestaitus tst, ad calorem excitandum, ut c3 . v jp Visceribus suscitato arpiaab illis e'cjmclius attrahatur» „itaU' Unem percipiant. Post pruri a 5 elix aqux non sunt '"S^ilii* dx.nifi prima: mictu suerint etepulfx, ite per oecutsom 3 ^ in ventriculo adhuc cxtantiiini consulto Le vomitus ^ a ' e g0 ^u
nerofo, nulla mixtur a corrupto , cum dimidia parte z
tcnduiji. Oaro vervecina non »imis pinguis conducit- ‘t> ,• linacei Se capones optimum prxbcnt alimentum. corporis esto mediocre Sc minime violentum. ' "(iis*
A meridie tales aqux, non mft restinguendx sitis c al,s potand*. “ cc 3 (iF
Omnia hxc mirabilia experientiä in diversis locis
„ 7 _ mbus-mihi comprobata nituntur. Si easdem materis* ‘j^ir
tsficsales °*tura in visceribus terra- ad productionem istarum a 5 U ' 1 natur ais- lltur > adhibueris, non solum bonitate similes Sc speci sit -' 5 lu4 melse- etram multo meliores artis mimsterio prxparare po tcr ' S r ’j a ri' 1 ’' res. hac methodo defectus imptlntatcs Sc immundicies IT,3tC at u
corrigitur: Et illas fecundum ipsarum qualitates ft 11 . 0 , (Ü?
x,^r.J. _L,;„ O„or 0 p' l3rs ;
o»
ateju* ar-
. „ pcrmmiomsSt Sosium dispositionem poteris appte>p>^^,-i> surales ‘tu ’ n l ,artc h^-uuia de (emctipla non potest tam Iieifecte^^lii
parte N.uuia de (emctipla non potest tam per to ordine in ista distributione & mixtione agere in una
,nece^
__—--,-none
una tantu #u( nim j arn abundantiam qux in tma vel altera ß a tc p f sa>
Itemfrf/ate (um CJlCt , c j ltj ir (brmwe, nec funerfluiraresotemv na(r „s ^
anijiia- (J
i tSJn ^ M ‘panl7u\lhmn!r' usa natui ales aqu* pro »'"f
/une Wr u <C icxi tcm Peibtcsiccaetfcactam b*#
mttrivinei o Ct?ICth0C!0C<>ni st 0,it;Ci,< l Use ' ,ub q u0CUs ’ict‘ 1> , ■ • ^ in< l l,0 e , «i(jucflietile,bonxsiut,6csuojifr*sten tf ^] 1( )i! f
A - operatione«.
* 1,1
Ton,,
N,,,
'tllilt
Ns v
Ntu
Hin,
bc tafi
v *ai
1 nc<
Ntt!
i el Pef
Ndo
h 11-1,1 "«culi
>«1 'u>ll r
NfuJ
'«irnu
Victus rea.inicn tale eito. Optimo panevcscenchi» 1 ' /j (*' ^ti 4n
"'olat ’l'ias c ^tatib tonji
'fm i.
'«sinu
fhles
«co
Her.
tu,
”«nir
, hl;
Ni,
‘Ni
‘‘silis
v Vl V »r Ul
‘“nt, fr

Caput II. 7*9
Allstes sunt causa: qua-' me ad investigandam has aquas com- Cxusxix. r'A'ndi methodum instinxerunt, qua bona; & perfecta: fierent, Hy-,/«,,«- c "'>m tempori, loco, attati & perlonarumtemperamento con- nu tompo. '•'itent, 1’iinia Fuit compassio qua ferebar erga pracllantiffi nenddrul*. £ 0s vii„s magnis doloribus obnoxios, qui nullo modo subleva- A^arttm.
Sc
qui
nagnis doloribus obnoxios, qui nuuu muuu a tempestatis statio nondum aderat,aut quod lnnrmt- eoi um constitutio itineris defatigationciA
“ailUiv
tenera corporis i _
••uincre non posset. Dum igitur tales personas longinqua in* j c, a suscipere non poterant, occasio tempestatis requisitae clabc- ! J,l,r iaut ex defectu remedii tam lalutatis in extremam infirmis ^•ein conjiciebantur, prxtct quam quod talium hominum gra- la negotia longam iplorum absentiam non permittunt,quorum t Rvitudo abitu ipsis minus est molesta. Altera causa cstcharitaS ^ 1’eflu illorum qui sumptibus itinerum longinquorum faciendum destituuntur, st in illo tempore acidulis invisendis com- . ’°do, laboribus vitas sustentanda: necessariis sunt occupati,prte* j5‘ s'nguores & debilitates ipsorum quibus t.inquam validis ob- * c ulis impediuntur quo minus iter faccrc queant, qua de caulä *&>uudiiics istae iucuubilcsfiunt, quse miseris isti» funestum exi- "ut parant. llt|igitut uniusque prsedictx fortis agris bene , 0[ >(itlatur, st ab itinctationis molestia atque sumptu cxccffivo : •''munes lint, perfrequentem experientiam st diuturnam pati - ntiant, post acquisitam aquarum tam sulphurearum quini vi- "olatarum Sc aliarum, cognitionem certam , tandem media a- 'l’las compdsitas conficiendi inveni, quae omnis genetis morbisr datibus, temperamentis, Sc temporis stationibus conveniunt 8c 'onducunt.
Quia autem inter alias aquas minerales vitriolata: pahicula- ; "t facultatem habent vomitivam, st nihilominus tales acutas *i>fi n i- - > - o >
"itis morbis, aliam curam non nisi difficulter admittentibus,
^•'cs st necessarias sunt, idcoquc ad rem suere judicavi, hoc in p u k itaux ^Jj° a quaruin vitriotatarum qua: vomitiva: thut vel non sunt, tu tt ,? tllrn inserere,(imui etiam temperamentorum & morbo- diversa Jj diveisitatcnijpro ratione quarumcircurrstantiarunr utraque c " n ' aquarum debeat in usum venire.
, "* quae non nisi mediocriter vitriolo sunt tinctae, non sunt „ , . 'nts 1ltlVa: ' Q> lc VC1 ‘ J dio minerali quod cupream qualitatem 0>X t |, Ul f.niniium tinguntur, aut materia aliqua vomitiva in visce- f' •. ictrae latenter vomitivae sunt.
V lr 11 tl "es & proprietates aquarum vittiölatärum non vomiti- ttl ^ m & morborum quibus conveniunt supra demonstrata: sue»
Wat n>mc ' B ‘ tur lUl * t 5 u ® vomitum provocant ut agamus
tr ‘mü igitnr Vomitiv* cholcricis & biliosis sunt salubres,quid Prifrui*
Aaa z humer

tet aquarum \~cmi- tinarum.
Marti fer aqUtU U0-.
mttfö/u
Walt.
Phtißci ü 'vomitione ntßineie dtbent.
Et Pentri - culum far- 'tum ha- btntes.
Et calculo renum later antet.
Et cctt/fi.
740 De Aqjiis Vitiuolatis
humor iste qui ignea? est naturae semper sudum tendir &
dst" 1 " 5
clemcntüm aspirat, adeo ut commode evacuari &p us S a j (l ist> queat, quam per viam ipsi commodam, quae rectä per vo' 1 ^ ad suUm centrum vergit: Siverb natura e contrai io,
cui.-'
:C°'
nem per inferiora facere cogitur, absque magna difHc incommoditatS fieri nequit, quia Illimor iste acrimonia fu*' ^ |t if nationem Itu abrasionem cantu & per violentiam purga. contra naturae ordinem tcntatx& per vix naturae ejus rcp u h
tis usum magna incommoda parit.
Hx aqux vonutivac hunc Humorem per vomitum P l ' r ^at
prietatibus specificis (int pireditae, non tamen idcirco
otn«"
iiro-
ms contrarius est, qui cum prostratus languet anody> 1,s
hortativis eget, uti sunt lac & rubinus sulphuris,vel c*‘ c .
Vitriolatae non vomiti vx, quia vomitivae nimis sunt v>o ^ Deinde illi quoque ab aquis vomitivis abstinere m h*' ventriculum parvum angustum 8c ad phtisin inctm 311 j t . I 3 bent, talis enim ventriculus vomendi conatum ferre quo Casu ad aquas non vomitivas est confugiendum \ 1 nun inter alia purgantia, ventriculo melius conver».» • vero facilioris digestionis cl sunt necessaria. . - 0 aV&
Tertio. Calculo renum laborantes nullo vorn \ t ° lI i l jiP N beut, timendum enim estet ne ejusmodi conatus caK isicii suo moveret, & in ureteres propelleret, ex quibus 0 .’^ n |jj,- , (f suam descendere non poster» & hoc modo urio* de pediret,lindfc majus malum oriretur. Aquae nitrof* 3 ^. ^ Jil> sunt in hoc affectu, habent enim virtutem liqiiefveien rC |jl.
f_ __, n r r » > . .. *illS
V 0i
me.
naturam ab onere gravi importuno & pernicioso liberant» ‘ . ^ bis quos hic humor caulatc lolet obviam eunt, öc moib formatos & aliis remediis rebelles facile domant, interis „r
i.il» 3
chalcrkmarbus, onitteS febres biliosae, mania,& multi bi in quos extera remedia nullum dominium habent. . s a- (Quamvis autem illa: aquae tam excellentibus virtutibus
ifl'
conveniunt,qui his affectibus laborant,in quos istx aq ua t ltf iii' fae summum dominium exercere solent, quia in illarum u - t j 0 , peramentum xguest coniidcrandum, & cum perfecta c '°-| fl ui3' ne judicandum ari ex usu illarum plus damni aut sruct l|S ‘ji i tur: Et si minimum damnum animadvertitur, ad alia re ^ est recurrendum, ncc vomitioni ullo modo opera dand » complexionibus sequentibus demonstratur. .
Qui pulmonum affectibus laborant, ab aquis vomith' 1 ^^^ nere debent, quia vehemens vomendi conatus debili. 3 " 1 .jit'
• 1 „ - . n . I: - _ Aonii fi*
a
N
Qn
c uiv5
' 0| >ve
tant.
Sex
? tr td
Sm;
Nrr
Sev
N*
j°ns
«Llscc L Of b “«nt ?'P°
ut
‘»tibi
Mc
"kNdr
Nec
'hqu N,i Fin ' "vier
‘ Nga Na
' ri| ni i 1 'N "iiihi satio 1 1 lt "eri,
'ante: Ne
4
'Wttl i
st'** N t
vendi omne quod est saxosum,adeo ut actioni ejus
queat.
Quarto. Constipati non nisi ravo his aquis uti
J,br"’'' r p
}?A
1 " Nc

nfl
)('
in- ■ V ;0'
„ii
,d f '
os
>d>
tft
o l '
tfl' 111- :i 0- >"'
:i 0'
ii*'
di*
t id
di'
,o-
jd'
qd»
b>'
I»
b>'
df»
r
l--
d 1 '
!-<
»i'
c-«
»-l
^ Caput II. ^ 74»
!)ti conatum aliqua vena rumpatur ut saepitis factum. Reli*
j*,* ac l u * ipsis magis sunt salutares & omnia humectaut&la-
Quinto. Senibus non prosunt, propter debilitatem ipsorum Statt. Co lv °mnus violentus est imndcus. Rchqux aquae ipsis meliiis „jveniunt. & rerum boni succi usus qusc nutriant & confor-
^Mto, Podagrici non ad vomiti va nec ad purgantia confu- Et Ptd**
jj«e debent, minime vero in
r
umuivi» t»s.v ^ . artet
summis liiis doloribus: Quia peri
/ ( ' , vi/vui ) llllliimv »vu/ m imu»»* . .
> a ur acrimoniam stuxionem attrabunt jam irritatam > stu* lut>-
?v amcnti loco, debilitatem & dolorem augent. ^ ,
s «ptimb. In summis frigoribus Hyemis a vomitione abiti- Inhjeme tnduna, ne morbi periculosi & curatu difficiles subsequantur:
°ris enim per vomitus violentiam apertis Si dilatatis, aer riigt- u *covp us penetraret. ■ r r
l °stav6, Summi &cxccffivi xstatis calores cum vomitioni- In summt Us «on concordant. Caloris enim intensi vehementia poto* &ß* eisc*- sa r P° r ’ S n ' m ' s dilatando nimiam spirituum evaporationem cau-/*rc.
. b unde extremitas periculosa, maxime vero in diebus canicu-
’ribus sequeretur.
In morbis contagiosis nihil solatii in vomitivis est po- h$peflt
"dum, sed cardiaca U. consortativa potius requiruntur,quibus r 1 eonsortarjSc venenum a centro ad circumferentiam pelli pos- . quam purgativa quae debilitant & de circumferentia ad ccn- 'Umtrahunf.
Finalitcr,cum*gro vomitum excitare necessarium erit, ven Purgat ' lern purgativo aut clystere est emolliendus,m quo casu tamen ,pr&ced*t legativum clysteri praeferendum este observandum est, illud c- fomitum. “tttequaiaturam movere potest, hic vciointestmalaniumpa Purgtns ^ irritat, 8c si ejus usus continuatur facultatem cxpultvkcm clyflett I n| 'o labefactat, ut nullam operationem amplius prxstare velit,
! ' oc urtportunum remedium saepius reiteretur: Qux rcite- mt estina (sepe ita lubrica lacit ut c loco suo egrediantur, Sc ' ra,! tlDr l >arSan ' excorietur, quando tyrones, mulieres ,Si igno- tl '«temerariam clysteribus inijcitndis dant operam, Sc hac ra- i j "e cancri Sc aliorum accidentium causa existunt, quemadmo- tiftd ^ tnultis exemplis quae experientia nobis monstravir pater, yf M ruru* erarbad clysteres confugiendum elfe concludo. (hjftcnt
DE AQVIS ALVMIHOSIS,
t>. Caput III.
v ^“is omnibus examinibus & experientiis aquarum Sulphit* l Ucc ' flrUn ’ vitviolatarum duorum annor um spatio,in vallibus tn * Angroignx Sc Sancti Martini , ut in duobus piatcedcn-
A a a 3 sibus

fixsteten ttafcra-
Jftas Sul ~
fbttreat&
hitnoU'
jio D e A q_u is Aluuikosii .
tibus capitibus recensui: Item praestitis pluribus morboriin’ ^ curabilium speciminibus cum mirabili effectu,in patriam i fls , redire conditui, ne curiositatum mearum cursus abrumpe*'**
Nam in ista regione quamvis omnem operam impend"^
* ' »<
aliam scaturiginem leu sontem invenire no« poteram, ^
mineris quarum directio penes me erat, amplius laborares niam in illis locis in quibus progreslus fiei i & fructus fper 3(l Lt tuisset desectu« lignorum,carbonum, & rerum ad hoc ueg 0 * 1 necessariarum, me omni spe frustrabat. , f y
atum Si alias terra* ad ,r,.
Manse/ Quare asperos montes qui Delphi
(Salit**v
/tb Itali* gentia Si patientia omnes scaturigines in montibus inaccc
jcpnrxntcs
P.
Ita separant transire mihi proposui, liib spe certa quod cum^jj,
fifen terr* fertilu sed fierili/ m«- tdilitxpt*.
feus supremae regioni aeris vicinis (itas vilitando, fons aliq l, L* ,# neralis se mihi oblaturus esset, cujus occasione piop° ! j^l meum exequi Si experientias de omnis generis aquis miiv* r3 aI (i mihi propositas in effectum ducere, Sc cum certitudine in* { » jpsarum natur* cognitionem habere possem. ^fligitur comitum quorundam piaemonstratione adjuvans' 1 (i- rum montium viam ingredior, ubi perplurium lignorum -f
derationem optimam spem concipio. Nam illorum locos ,,|- accessibilium sterilitas, de abundantia minernnim in si |lT,II, |)l ||l* bus montium mc bene sperare jubebar, quia in illis loc |S ^ st i f vegetabilia deprehendebam, (icuti e contrario plerumq uC a )l* loca frumentis, herbis äc arboribus fertilia, nulla prorsu* producant. , ^(if'
Hac opinione fretus, omnes animi cogitationes orno* 11 (jis
.V*
turiginum investigationi impendo, cum hac certa ä
meo non desistendi intentione, mc post habito omni P cr ‘ £
, - " J T
difficultate labores meos continuaturum, considerando
in montibus istis ad regnum Galli* spectantibus infigo* u ■. in* 1
patriae praestarem si inaestimabiles istos thesauros quos
cis desertis latere mihi persuadebam, detegere postem.
Itum rrvnlys, mnnh-m ilnm, .InmlETI .,i£
Dum b*c animo revolvo, montem altum asperum v. cl ii>*
leni conscendo, cujus accessus quemvis alium mc mim 1 * ffli 1 ' sum propter praecipitia stiaconrternastet. Super quo P -ir ' ,l, 3t ut J j lern reperio cujus sapor aliam virtutem & qualitatem & habere manifeste mihi indicabat, quam erat illa duort>m ^^,j^ sulphurei Si vitriolati scilicet, jam ante cxpcnmcnt.ita.ss p £( ii0 fontis aqua nullam ferruginolam materiam super 1 ®Pj .jji, ' £ dum canalis longitudinem ponebat, nec sulphuris odo rqm ore gustata mimis acrimonia: quam vitriolata
Igitur in loco, principalioribus differentiis bene c0 q a ni ^ quae inter hanc & fulpluucam atque vitriol. 1 t. 1 m c<° ft
CHamcp ad deligendum virtute* facultates & na** 1 *
•tere
>S
«litto.
Etsi
Saaitn
’tidac
«t tcp.
'*>dia Jilc n Miff . H*
S'
t-t CUI
'tt.ca
Us quc
lll;
ani,
1«od
Polit!
Et
ötahi
Uicep
Uatc
«alis
«todi
longi
lupct
actis
*etrv
tipio
tjuis
sigin
«Cidi
)«dii
1*<at B*tu «e a lotn s al c tam fate
r
Uljy
det

If» 1 ”
•tu r ;
lf
tf 1 di •if
ui**
blf
'E
fib' 1 '
l""'
fi<
otä 1 "
9
. P‘ :>
-1 ii' 11 ,,
•fi' 11
> !
x
'A
y
Jis 10
litfj
" 1,J I
A
fi 1 ",
AL
y
> {
'K
i y
y
, Caput III, 74 $
H r * mihi propono. Lagenam aqua hac plenam comiti meo ^.Pagum Souchicre in valle Prejclat situm dcteicndum conti-
Sus * ^" e mora primum examen instituo, qtio peracto ex triginta j^j.^^nnciis hujus aqua:, terra parumper lalla & mediocriter n a duarum unciarum mihi rcmanlit.cujuscxamcn diverfimo-
'"petendo, duas adhuc experientias 5c miupcr separaticncnt * S >dia (altotcci. Sed omni diligentia & cura adhibita,! p - H milii fuit distincte cognoscere , unde procederet mixtio ilta
* differentia qualitatum. ,
• Pire difficultas curiositatem Sc dcsideiium meum augeba »,
'dtoqut investigationem istam continuandam este conc n o, fi' eum nullus alius daretur modus quo ttuhi hoc in loco latishc»
'".cavernas in hoc monte fieri duro, ad persequendum canalem Hic ad primam originem suam, & ad repenendum materiam *“**». quse hanc aquam imprxgn.bat. judicabam emm quidem 1 l 'odibiSalHcrmcticumlateret, led admirabilem istamcom- P°linonemignoiabam. . . , -
Er ur propositi nrei scopum assequerer, de instrumentis ligni»
" ah is rebus necessariis mihi prospicio, operarios quorum labore '"ceptuni & desideratum opus ad finem perducendi mihi opus "at conduco : Et cum hoc apparatu labores istos fecundum Caralis longitudinem pix manu fumo,susque deque ferens incom- 'ModaSc obstacula tempestatis, petrarum & Lapidum in Canalis ^Ongitudine occurrentium, item indignationis rusticorum qui
fiuper labore isto gravi indesinenter murmurabant. Tandem per- “ 4 .‘*
actis septendecim diebus, locum in quo hujus aquse sapor totali-/ 4 A orw- "
'cr ruutatus erat, invenio, hac de causa primas tertas qux a prin-
"pio canalis huc usque sc extendebant Se qux solx saporem a-
ofuis tribuebant considero, quia sapor & qualitas aqwx versus o-
"ginem ejus mutabatur. Ideoque gustatis terris prxdictis, qua
»cid* erant, me materiam dubia mea extricantem, teperifle
lodieo.
Et sine mora sufficientem huius terra domi examinanda ^antitatem simulque duas lagenas aqux, qux Canalis lon- Sstudincm sequebatur, & ex terrx prxdictx communicatio- ? e acida erat, domum seni curo. Per terrx anatomiam a- Hon simplex Sc purissimum agnosco. Per aqux examen, quod mmer* a ‘ c Hermetico impragnata ejufdemquc naturx esset cujus c- Halix, deprehendo. Et reiterato examine omnes ejus faculas,virtutes secretas antea milii incognitas, cognitas habeo, fihimus istius aqu* miraculosx effectus est refrigeratio&o- f * 4 *
ins generis altcrationum extinctio, morborum calidorum "anoSc sanatio,& omnium morborum maiignqrum cerebrum KS m r
Aaa 4
alto ar»-

744 De Aquis Aluminis . (0t n.
talides sa. alterantium evacuatio, qui saepe inflammationes Sc al>® ,n ma»s. moda a calore procedentia causant. . 3 |,sci'
iRt >*ediu Experientia me docuit, nullum unquam tam potej lS ‘ ^ifl isfi- lutum remedium contra morbos biliosos inventum ruu' c
tuum pro haec aqua aluminosa. .pii'
meriit ii. ' Quoniam autem ha:c aqua aliquantum debilis erat n* 10 ließt. gnae aquae quantitati exigua Salis Hcrmetici & alum' 0 ( r
defectum ejus corrigere ftudui, ut fortior n j
Aquacer. mixta erat, detectum e|uscorrigere ituaui, ur ' i[lä reila seu additionem Sc mixtionem ejusdem materia:, quamiu x ^ 1 , c ‘ £0 it
ili*
artificia. longitudinem inveneram, & ex qua prima cius comf
poli 1101
iit natum- stabat, Dissoluta itaque hac materiam minori quantua«
it mcher ' secundum justam proportionem, depurgata illa ab cxcrC ^ s iH 1 '
iite*
ei?.
Se sordibus quae virtutem operationis impediebat ,8e
puritatem & humorem suum superfluum, compositi 00 £rI i
:_ n. _jj.i ___u-.At<nVt I..
unionem istam imperfi. ctam reddebant,tam excellenten’ je-
aluminosam prxparavi, ut naturalem longe superant- tirs ffl ute- monstrandum, Artem Se Natui am quando coniung l,0 *j - U' Utra cen- cula praestare,cimi vero separantur, in impotentia s" 01 ' - £ ,p, d juu&ami. nunr ex naturae desectu alterum ex nimis magna acciden rapulapra impedimentorum abundantia. uP 1 ^ 1
flaue
In summa pir diversas experientias cognovi, aquar»' minosarum naturalium nem coricctarum aut meliora
aorbuS( ,c
ctus lentos tardos Sc interdum inutiles este, quia morbus ^ debilis remedii applicationem irritatus, magis aug c0 ^j flC cO istam oppositionem quae non fatis valida erat ad ill" I ’ 1 ^ |3fl (it^
dum Sc domandum: Cum tamen c contrario aqus
cor°P°>
seu artificiales ( mediante sua excellenti virtute ab on ,n '^ ' e (\C'
niSF •
staculis cursum ejus impedientibusliberata ) contra off ris morbos potentes Sc validas se monstraverint, & U . t (iifi 0 j!, tiones cum incredibili celeritate praestiterint. H* • 1t l U ‘ d ( £ Itint momenti quam caetetir omnes, reparant enim orn r ^ u fn l *
ctus qui ä bile aut cholera depravata oriuntur, Si jnille accidentia sanitati nostrae inimica intercipiunt, & ^
borum molcstiflimorum infringunt. \A'i
Est enim iste humer igne* naturae Sc idcirco va j U irr siccus, amarus Sc levis, (phacranr, cerncum aut proP r ^ slU ali tä .,
ipnacram
.' ... i tfrer^ fii^*
peccat, non solum caeteros humores sed etiam ^ p^zlic is! flletraeia verfr hepar accendit, quod per hanc malignitate« 1 ’ $ hepatuco- Sc inflammatum loco (unctionis ordinari* q 03 . .<| otC a 1^ ittfltochjli digeri deberet chylum totaliter depravat, quamvis jn c °
* bibsic bene elaboratus fuerit, undbprxter aliaphjV^cd^j
modi sanguisicatio corrupta sequitur, quia calor n (,
tus tnagnos vapores ad cerebrum ascendentes illudfl e f(t
cilium in vesicula sellis habens, qui cum in quantitate ^ ^
fxci
^co
stlis.
"S&
Mati
Sftic
C,
Puris
S'Oin
?'diu
s Si total,
Ca "0i
tlaiit
f cs i cr
le P(i,
Win.
Ori gc
. S ' tioie- niate c °lor a flUce pavet •taqu medi hac r, Sic
COI
stiarrl
Sil
Phriti
v ‘sco(
fi Si '
h'mi,
•'atuj.
"»Otu
tia m,
? u *t
Is 'hii Si<
a Nt.
lat M

, ^ Cl ' r at. Sango
c °mra naturx
q"»"'
i* fi
! K
-an >" 5
o c °!'
,ijC>
W lt
,W>
Caput III. 74 p
iis ex coctione ista per ignem istum nimis calidum Vaporet x regulam facta, ortus, vocatur (anguis conibu- ad cerebri melancholicus: Ercum sit (pisius.grofliis, visco- astenden-
3 (H
-1"
5--
rf
cf<
Z,
fi*
kt
,c' d
,if 0<
K
A
A
4
c<
ci‘ :
»<•
s S * Vc *iiiccusmelancholicus: Ercum sit fpiflns,groflus,..
s °c minime distlucns, principalis causa est obstructionum, op-....
'"lonum,cacochymix, Lc mal? totius corporis habitusLc in Succtume ° dicendo multorum aliorum morborum. lancholi-
Cum vapores isti ad cerebrum usque ascenderunt, parvotem- cm caufat L tls( pano ibi condensamur, ubi sicud nube s in media actis re- obftruilto- detmcmur ’ ve * ^ u P er partes.inferiores instarpluvias de- nes.
f u 'hi retinentur, ventriculos cerebri occupant & implent, u- Deprava- facultates spirituum depravant, corumque actionem na- »io cerebrt tai s m ’ m P cc i' unt ' cerebrum tuibant, ejusque confusionem c | 1 ant> qu* rationem ita obsuscat, quemadmodum nubes nos tcs ' ! tatc & radiis solaribus privant. Vapores isti quoque forni- Morbi ex ] cp ,. Um gravitatis Se doloris capitis,apoplexia?, paralyleos , epi- ‘vaporibus. ril '*"• rremoris, lethargi, manixSc multorum aliorum morbo- n, quorum minimus multarum aliarum infirmitatum radix 8c Dri S° existi,. .
'io^cs T n V;1 ' ,0reS ^rfolvnntnr Sc super partes subjacentes infe- Vapores nta.,,- e " uu ," t ' natura,t > pluvix induunt, qux per impressionem defluente», «olor-? J’] lulu ' ltcm hiper quam decidit, recipit, polypi instar,qui C» fin *Tl T" m nuas atrmgit. suseigit ‘unde fit ut quxdim Pau^ ‘•'ss 01 ««*. quaedam congelativar. quod ex effictu ap- c „ ,
K ;™ la P’ dc , S ^nnat alia vero illos dissolvit. Si S “ ftr “ f“' 0 "” lu P« Pulmones vel tracheam decumbunt, ibi
mediante calore8c motu perpetuo istius partis congelantur, & hac t ationc asthma phnhs &alia accidentia formantur.
St defluxiones mintclhna descendunt ibique cum acri humo- /* inusti.
ssnen “ s anMm ' vti ~'
fW,™!, f V" S! k^lculum, ulcera, colicam Se Ne. Saftrrt.
Vis co r„. 0 or 5 s generant, quia magnus renum calor humores nes - e: / con g c la c tandem illos in calculum convertit, fitnÄ” 5 dcscendu «> 'h> condensantur inspissantur& Superjun- "»turi , j e*7 n “? Cllm niUc ' ,a g il « si»r>m conjungunt quam änuu. ^otum ° faci!ltandum motum ibi collocavit. Cum calor pet ti »mm!?r t s t ? ms hunc humorempaulatimindurat, insubstan- ^'«cutt, 1 j *7 • cnlci ..T lv * aut spicii similem convertitur, Ir <ir,7° dosa ’ 10 P cdl ' ,US podagra, in manibus chiragra in s 'd fi at ' C3V0Can,r '
,a !u, fupcr ventriculo morantur, cruditates cau- Sfitper 9e»-
i l3t "Atah | ttUS Aviccnna > cum multis aliisjraagnis medicis tnculum.
1 "s quamGrsecis matrem omnium rnKborum merito
Aaa s vocat;

746 De Aqjhis Aluminosis . . 0
thyltn im - vocat: Nisi enim ventriculus hepati chylum bonum lauda® 1 ftrjcfttu beni elaboratum mittat, fmpostibilccst ut iste corpori* bu® ni dispensator bonum sanguinem facere queat, quia ahm«| ,t jam male est praeparatum & digestum in (ua prima co ^ l0l , at i Unde necessario srquitui quod talis sanguinis corrupti dtp' 3 ' ^ Sc imperfecti distributio, oeconomiam totius corpori» pervertat & alteret, & quod culina deficiente, reliqua par* * fidi in «damno est. .
Si vero aqua rum aluminosarum ope,incommoda & dc> £ ^ quos humor biliosus per acrimoniam litam producit, toll- 111 ^ Sc per bonum regimen victus eis occurratur, hepar non awf alterarum Sc adeo calidum erit, nec tot vapores ad partes riores & inferiores mittet, nec tot obstructiones & cacocby n timendas erunt: Sedicontra spiritus vias liberas habente s obstaculo & omni difficultate functiones suas exercebunt. ^ ratione cor quod vrtse principium , primum vivens Sc u ^^ 0 ne moriens est, gaudium & laetitiam pariet in perfecta disp°b tl ot . omni incommodate exempta. Cerebro item a vaporibus r®'^. tunis non amplius oblrsso, nec catharros seu defluxiones »“ triculum mittente»indigestio, cruditas & intemperies s i usCC n fl* bunt .- quia ventriculus omnia alimenta ab ore per Oesopb a & £j> accepta in bonum chylum convertet, quem per Venas hepati transmittet, quod surcaloris beneficio,partes chyli b 0 ® Ve/teuU § fneas a b heterogeneis separabit: Et conlcqucntcr bile' 11 ( (
. /. - f ie<l ll« («« W-a» M V r. m J I ^ «1 II I ■«« Atkir n l\1 «/TIS Ul t fllt* ll**^ '
feffuestte* ^ lcu ' srn ^ c 'bs tanquam domicilium ejus ablegabit, ut ,"V rC ii> teptocuia roeatumcholidachum in intestina deducatur,licquespbi 1 '^ ( ( ki!»* irritando excrementorum expulsioni inserviat, quae alioq ul
sui retentionem malos Sc damnosos vapores cordi Si c£l transmittere possent. _ ^ fti»
Ltenrtct- Similitereriam succus Melancholicus ad suam s tt natium proprium locum, lienem scilicet transferetur, qui ex MeUncho- rem Patern pro suo nutrimento depromere Sc rct r „
De reliquo pars aliqua ad ventriculi fundum per canal cl ^j t{r a ire$* vocatum ad excitandum appetitum pellitur, P i ' r5 |. s ab y quae crassior öc magis terrestris est ad venas hacmoirboida legatur. v ;dctv
Renes quoque facili officio suofitngentur, serosit.it-e* (lI<
i"
Melancholie.
)ll 0 ldcl> £ ' :
retinere 0 ^
nes sugunt sera• ftutet.
cet venae cava: per vasa emulgentia sugent. Sic occonon^ tali recti disposita,corpus humanum necessario ab on>m
lis quotidii ipsum opprimentibus etit liberatum. ib at ' a
guis in vera & ultima sua perfectione existit, cjnsquc »> t n j» 4ebito modo fit, videlicet ad partes superiores per rat» u ^jaP*
cava: ascendentem, ad inferiores verö per descendente!«^ 4co> ad vicinafy laterales pci venae porta» suiculo» : 0 <iJi»

iltn»
cui»
>»<:
vat»
#
>
jus
tiif»
llU*
Qu«
ui»
0P C
lOC
cf
flans«*
i C a>
u0'
v«*
„ss
c>"
sf»
io-
ct ;
/«
>r»
i*
•tv
U"
ia-
i»'
:i«
1-
lt>*
ii-
tr Caput III. 747
°sosmi hujus commercium perfectum erit, diuque in sua vir- ^'■‘gore durabit.
Hoc iummum aquarum istarum aluminosarum pretium & c «stitatem quam hactenus recensui rei publicae profuturum» g st avitcranimo perpendens, summum illas acquirendi & ad loca /r '* * 'Oaccestlbilia perveniendi difficultatem cognovi, Videlicet P tK cipitia,nives,& intolerabilia obstacula alia,per quaeinni^ieri _
‘Ominestanto thesauro privarentur. Nihilominus tamen, ut de- JJ 'derio meo quod boni publici causa fovebam latisfacerem, o- «s'nes circumstantias exacte examinavi, quomodo videlicet ma- * Cr ias istas ab impuritatibus suis purgare & Sal Hermeticum cum l u fta aquae in usum venientis quantitate in debita propoitionc c °niungei e postem. Quare in illis locis tanquam divite thefau- ta rio horum ingredientium magnam copiam collegi, ut in mea Potestate magnam copiam illotum haberem » quantam necessa» n ‘>in fore judicabam: In quem finem venam aluminosam mesc- oportebat, quam licet prima fronte nihil aliud quam sal putum & (imple* este credebam, tamen postea multo nobilius quiddam este deprehendi, de quo Deb adjuvante tractatum (epa- ratim sum scripturus, quando de coloribus,odoribus, saporibus, qualitatibus, virtutibus & natura terrae virginis, quas spiritus unU Vcrlalis sola matrix est, sum dicturus,
DE AOVIS NITROSIS.
Caput {V.
C AI Nitrum est praecipua materia quas in aquarum nitrosarum compositionem ingreditur, ä quo etiam nomen snuin acceperunt. Quia autem hoc Sal, cum caetcris salibus opnnibus magnam habet cognationem 8c confoimitatem, {kquodlibct illo- tum dc ejus Natura participat: quia etiam nulla res fine sale produci, agere & subsistere potest, & tot salia diversa sunt, quot di- ''crsa corpora & disterentia subjecta, non abs re esset hoc in loco •'aturam Si qualitatem istorumsiilium demonstrare: Quoniam ytrb haec intentio nimis generalis, prolixa St molesta est, & ma- •°tem tractatum quam hic quem de aquis nostris publici jutis fa. * tr e constitui requirunt, idcoque illum in aliud tempus distsren» *| 0 > pro alio discursu reservo, quo omnes virtutes facultates 5c differentias, naturam, dissolutionem, extractionem 9c separatio - l'ttn Salium, corumque operationes sum declaraturus, adqua- hrn rerum mirabilium cognitionem vix Nestoris vita sufficer, P Qt cst, nam Ars longa %tra Irtvu .- De quibus in hac deductio» c ftlsiatnaritcr ergo Sc suceincte tantum agam.
In gencuj
V

748 De Aqji is Nitrosis
A./ quid. In genere igitur loquendo, Sal est omne illud quod in fit. distolvitur. H.vc Gcbcri& omnium qui de rebus Naturali” j
/. scripserunt, opinio est. Aut st mavis, Sal est omne illud,
■ - ■ ; aa c>
congelatur in calido & distolvitur in frigido. Ilac duaropi* 1 ' 0 '
tum.
nulla implicantur contradictione, utraque enim est vera. S'” 1
ili'
fu'”’
ter quoque defendi potest Sal este ignem potentialem aqtto y vcltt]uam terrestrem igne impraegnatam. Sal visibilis 1, ' 3t 11 |. est, omnium rerum femen invisibile in fe continens, stneq"° l ' p Ium lernen visibile invenitur, & quicquid (emine dcstituituo” lum vita: principium habet. r.
Stlfrtmt- Sale nihil est calidius, nihil humidius. Dum hic calori' 1 ”^ ptumem- neuter in humidumagir, & Agentis motum in Patiens cx £ t ^ ntum reru omnes magna: Sc perfecta: operationes quas Natura in vCp Ct ‘ 1 ^., libus,mineralibus aut animalibus & in omnibus istorum cif c stantiis praestare potest, sequuntur. ^
Differentia omnium salium ex acrimonia saporis ipfo rllsn 0 ; s effectis colligitur. Acrimonia ipsorum est tanto fortior &
11 .
PmmJo-
mtntut».
111.
Fuodo-
mtn/sm.
corrosiva, quanto majori abundat calore, & humiditatc c:l1
tunc enim calor iste urens fit, & operationes natura: co' 1 ' 1 '
aris*
( ut arsenicum) producit See. E contra silai majori hurn'^”' abundat quam calore, acrimonia carcbit, & dulce erit ut ' iC i ‘n t rum. Adeo ut vel plus vel minus caloris aut humiditatis ca 1 ' 1 diversotum falis temperamentorum. ufjl
Jactis istis tribus fundamentis, reliquum est ut praecipi* 0 !! ^ quorundam salium differentiam ostendam. Aliud enim e ^ Mineralium, aliud vegetabilium, & aliud Animalium. sunt quaedam qua: magna fle insigni pollent diversitate: exempli gratia, Sal auri cancrorum mineralium salibus modo simile est. Inter vegetabilia Salvia: sal, noncslci uS ‘ g, naturae, cujus est papaver; inter animalia, Sal humanum t><*” ^ in eadem Cathegoria, in qua est Sanguis Leonis. Instipet'” eodtmqtte corpore plura salia disserentia inveniuntur, Sfl. quod ex sanguine humano extrahitur, non simile est illiq 1 *®. bile prodit,aut humorum alio quodam. Item Sal ex pa tre a^ ]S temperata tractus, magis temperatus est. Sal quoque ino^. contentum, ab illo quod membranis dat subsistentiam. <' { ,
Hxc causa est quod secundum salium differentiam,q"^, 1 ^' c n- poris humani pars disserens remedium recipit pro fui :1 " ß j„tef
ra.idquepioptcr analogiam flccorrcspondcntiam»
salia medicamenti Sc inter salia partis affectae, similia 1 eni ^> tSj lumque similibus gaudent. Et quod plus est: Diversi gu-
differentes odores, dissimiles sapores, diversa quoque <a 1 ^ oS
wnt. Mali aurei flos alio sale quam ejus arbor ptxditus e ’ f0rtc x

Caput IV.
749
bn tfX Cx a ^’° compositus quum ejus truncus,ejusqueat-
^ !s fructus sal» ä succi & granorum ejus sale dissimile est.
“>mi]jt C iSal volatile seu essentiale ex vegetabilibus ante ipse»-- Sdlfixmm |>ost ca ^' nat 'oncm extrahitur, aliud veri) & prorsus dissimile G «'«nationem: cx quibus hoc posterius aeque fixum, atque f t d P r ltis est volatile. Fixum in igne non consiimitur, 8c fecum i,j cmen piant* exqua suit extractum, & si in bonam Lc conve- »tem terram seminatur similes plantas producit» quod exs*- f * tentata experientia mihi constat.
c 0 sst fixum non in aqua vitae bene rectificata , sed inaqua •tat^'^olvstur, unde patet illud a volatili quod antecalci- fti r ° r 'v' 1 ^ Ult cx * r3 ^ inrt & in spiritu vini dissolvitur multum dif- ^cu? ^olarile autem dicitur quia in igne facile evaporat.- itoc etz- ^esStproprienites rerum ex quibus fuit extractum, inse
f und'Ti e r " n il ' bllitCr ’ cl " US rfi vematcni ("axis docet. In- hei ise. 'j. 1bari,rru ubcuni, ponderosum nou vero cariosum Rx f cr, *>*' f cr ,' 0S , lcSin ac l l *3 vit* in Balneo maris calido : Deinde au- "" liquorem tuunr rubeum sale volatili seu tinctura
^st<.-eva '"""^^^ a """'^'^^i^st" a ^ a ^ axa "V a ^^''^"'o. Rhet *r- seriam ' l 30r ' Uo bquorc infundo vasis omnem purgativam ma- ^* rf - sem iMi„> . riCS Hl, i. us sthrb.ubiextracti scrupulus unus mclio- duae drathm * Rhcbarbaricrudi.
"io, fi velo paulo' fortiorem ^ücm
issrsss^
^ h ° C “ tani est astringens
Hoc idem alio insuper exemplo probatur. Fac bullire urtica*
rt dt ' C °t m f,f s '' K l ,n3tion cm, autex- Hui < im^ilo clarificato calctna feces ut fiant cineres de-
v d°eb^Ou"'^^' ^Lidodonec>nglaciem abear^ hct(, * . / l i c . bls 111 llla mfimta folia urticarum. Si forte ex de- «/►'- <ln s c ‘ , l "ssdi congelatio non fiat, liquor modeste evaporari- r “*“* de "ruurf ^ ( ^i Cl, r° m Va,is fol,.» urric^.ut supL.fo".^
^dealba ‘ ’ “ .
m
us _ _ _
se’-ihiintur. Si feces calcinaveris & sal fixum feceris illudque bc - urtt
- ■ . 1 r eurum.
sete ,
sealbatum in terram congruam seminaveris, illud mox vege-
j -.5t tor urricas in eadem vel majori quantitate quam calcinata Stt j e
int crcsecrc videbis, unde disserentia istorum duorum salium ■
Copi;,, pxourrt -
■'^n i luatur» J
templum de Coralio notabilius est, Si enim illud subtilissi-
e Pulvcrisatum in acctödistillato & alcoholilato infundas & , « -
e Ct bidi,,..« i...,.- —i_r..—:_c v . . «. .^a^lecera/htu
uum super calore moderato infusum relinquas, 3c postea
per iiv

Curcxmt
regnejidt
ßomtm f
^ 7 fO Ds Al^UlS Nitrosi* rcJi
per inclinationem liquorum defundas, & invase vitreo eVi V° a 0 fal volatile in fundo remanens tot filamenta, in forma ram 0 ^ coralii contra phiol® parietes sparget» ut n,ili quis expe r * cnl j| ll ." ' - " Sal litum
||0*
viderit ditficulter Iroc libi persuadere polier .
cum dislolventc singulari extrahitur ut in tractatu Spagy ilC °
omnibus praecipuis partibus Macrocofmi dicam,in quo q u:r in loco brevitatis cauta demonstrare non lubct, explicabo- Ex lupi «edictis concludere licet, quod in salibus istis, 01 . colores laporcs Se omnis generis rerum qualitates per et"’ ({ tiam continentur, quas cie omni materia in salem icdacta o possumus. De quo ha:c habe exempla.
Infunde mofchum, ambram griseam, cinamomum a“ 1 j S( quoddam aroma, in spiritu vini per duos dies in balneo
Exempli df edere.
Exempli de ce Iere.
nane mnmoncm reitera cum novo ipiritu vuu tns aut io, - aufer tuum liquorum per intlinationem, Se mofchus vel a* 1 ' aj teria infula omni odore erit privata postquam fuci it e* ic ‘.^ e quia spiritus vini omnem ejus odorcitl dislölvit. Postq , ’? n j ffi Spiritus vini moderatislimo calore balnei fuerit abih‘ 1 ‘ n , ’ ja
IN forma extracti m anC 1
ird
Sal'ri lrf '
aut odoris invisibilis matrix ,
fundo. it i
Ad colorem quod attinet. Infunde rOlas aut violas in -.P. vini bono, procede eodem modo ut supra, & extrahes dem colol is & facultatis rosarum & violarum, nzS
Cognitio horum salium qua: odores laporeS colores» „i qualitates fn le continent, me ad alienius rei manifesta 1 ' ^ leu detectionem quali manu duxit qua? tarn est admirabili* ‘1,^ t , familiaris & naturalis , cujus caulam seu secretum pauci y Unde fit quod canis vestigia Domini fui cognoscit, quam* .,v gnus hominum numerus super eadem via ante & post 'v, £it( tesscrint? Cur canis perdices ab aliis animalibus difccri"^ cervum qui cucurrit, ab alio cervo priori in eadem via ° r(c qu‘
facto, ita distinguit, ut odoratu luo priorem currum P non cesset ? Si ex vulgi opinione instinctum natur* c ' quo narura ipsum ad venationem obeundam & domus* 1 ^ fis endam insti uxerit, insufficiens erit tuum responsum i n ' ^-.jpii 11 qualitas absolute naturalis esset , line cessatione foret, df C tfl tis 0 . suum in omni loco & tempore prarlfarer, quod ramen^r' te pluviali Se in flumine, ubi canis omnem operam P er . nequit: Verum cognitio ista Canis ab odore proeedtt-q ^d* porat ex hoc sale volarili» fere ad imirarioneiin extra oua supra dictum fuit. Hoc animal cum ad dilcerncn . jjit*.
.1 r - — • : -'a |lCJ t , ' 111 <l ‘
malis i,„nr ftjstr»ni icaaini ^
donec
•** Jit» 1
Iit aptum odorem corporis Domini fu i. seu alterius d' 1 *
nalis, discernit, hacque ratione hunc odorem feqm tU ionrc odor illum ad locum pi incipit liti deduxerit- eV ,if ö

, Caput tV. 7?
' Roratio ä calore qui Sali inhaeret perficitur, qui perpetuo m ^miditatem, inseparabiliter quoque huic Sah coniunctaniag,
** ^aactione, tauquam agentis in patiens. .sta Spiritus evapo- CW :">o procedit,quae nihil aliud est quam oder. St nmt.s abundans » ,n*. ^Utmditasintervenit, qualispluvie 5cflumin.scst, nullafiteva- putat«,, hinc canis scientiam (nam in aquis perdit, nimis enim ' 1,a gnabumiditas vim & v.itutem falis luperat. Cor/ex
Fraxinus arbor fatis cognita in suo cortice tantam Salis vo ^exemit-
l 'lis abundantiam habet, quod vi caloris lui continuo tam
colorem evaporando conti» venenum emittit» uttrvipeta ptopinz ad arborem accedat, venenum inejus feile irritetur,lpia Arbita nitumescat, ut nisi lubitb recedat, illico rumpatuii&mo- T, atur, qu» operatio teipectu serpentis täm prompta est quam Jboschl, cum mulieribus odoris ejus impatientibus, matricis (ut. meationem causar, ve arbore ptsdictahoc notandum,truncum
«ius, tantum effectum non pradtarc, quia cortice minus habet falls, quod expc r i t . nt i a , ie r unius atque alterius falis extractionem docuit. 'Quiafiunam lignieorticesuo exuti quantitatem comburas,5c dcmdcalteram ejusdem ponderis quantitatem ligni cortice Ibo adhuc vestiti, cremes, ex hoc ligno quod corticem irrte- B r um habebat vicies plus lalis colliges quam eX illb quod cor tice Uocarcbat. Principale enim 5c subtilius nutrimentum arboris succo e jus in quo hoc ial volatile latet, cortici Ipongiof® Ce ad tteipiendum magis idoneo, abundantius communicatur, quarft Alboris trunco. Habent enim vegetabiliaittsuis radicibus Ipc- eiem quandam venarum mefaraicatum, per quas succum seu chylum vegetabilem attrahunt: Et quemadmodum facultas a- 'hirnalts, quattior chyli ibi differentes humores separat Jta natura vegetabilis separationcro lui chyli instituit, hoc modo. Prima &
^iibiiliot pars pro loliorum compositione est destinata, qux plus ®d ignis naturam, quam reliqua: plantae pars, accedunt, eodem ’t'odo quo bilis in animali. Ex altera portione minus quidem u htili sed magis temperata Se ad aeris naturam accedente fur- fcUntflorcs, qui seminum seu granorum sunt matrices, uti fandis in animali. Ex aliapatte paulo giosliorc &cum aqua (ym- T'i'hiafn habente, cortcxfactus est: Quod phlegmati seu pituitae ,tv 'nnh s respondet, 5c prarcipinim sahum diffolvens est. Tandem prtrtc crasta & magis terrclli i compositns est truncus, qui plus HQportionis habet cum terra,& melancholiae animali similis eft. viod si chylus vegetabilis ex quadam aenhaonia compositus “i multo calore affectus fuerit, folia inde nascentia acria cruri*
. P ,a Yatum gustum habebunt,color,odor, constitutio Lc ope- ^ 10 florum magnae excellenti» 8c virtutis non erunt,cortex eri«
{postus, inscqualis,cxciemento (catcns , truncus facultatibus

7si
D e A qji 18 Nitrosis
H* c
tibus ordinariis carcbit, cavernosus Sc peslimi coloris erit, in chylo animali magis sunt consideranda Se majoris inoi' lC quem per legitimum & bonum victus regimen corrigere |
tereti, ad detectus istos pra'veniendum. Jdeoquerebus lictis Se aci ibus, qua: chylum intemperatum facere Se m 01 ^ molestos & perniciosos excitare poliunt, non est utendum^jj hinedependet praecipuum sanitatem conservandi vel alt fs : fundamentum, ut in lito loco fuit demc'hstratum. !
Hinc infallibilitcr Sc necdtiu io sequitur, 1 aliud este sal
aliud corticum, aliud trunci, aliud radicum, aliud foliorui*’’ 3 . fl) , ex colore rubro , aliud ex colote flavo, aliud ex colore vol“
bro, aliud ex colore miniis rubro. Hoc idemarmimentu 1 ’ 1
. ^ - • - - — - iJ[sW'
Bifferen- t atem arguit respectu differentiai um odorum & laporum-
ttttßli* u ~ ignorantia illorum manifestatur, qui unam plantam jj, nitu fl*n- cum f u j 5 disterentibus coloribus, odoribus, & (aporibu* e * ^ ><• versis salibus (qute disterentes qualitates & virtutes habr> lt ). c •„$
positis, in uno mortario tundunt. Nux juglans commun> s ‘ .jjj rei veritatem latis demonstrat, cujus cortex viridis P rt> i.j U st' luam habet facultatem, cortex ejus solidus aliam, intern 1 ..^ aliam, pellicula aliam; nucleus sal Sc (einen luumseir' lS 3 t! y habet operationem, oleum quod per cxprtsfionem ex hitur aliam, item oleum ex fecibus per destillationem elic ,r ' ^ liam,Sal quoque quod ex his fecibus crematis Sc calcios' trahitur aliam plane disterentem habebit virtutem. j r jrU
Sal volatile ex cortice piperis integri non contusi cum $P
Ftptr
vini extractum excellentillimam habet virtutem pro'
eiii' 1
indispositionc: Sal vero corporis ejus sub cortice contt’ 1
tam damnosum, acre,mordicans Sc calidum est,quam altct 1 ’ salutare dulce & temperatum. , p<>r>
Sal^oiati- Hoc Sal insuper medium est per quod liquoses m le Ptnctr* materiarum ipsis objectarum ingrediuntur sine quo 1111 ‘ 1 c|l i[i 1 '’
/-
nobis erit, quam aqua communis penetrat, mediante ( *.
S*lrHtru
V*»* ,rw ” " a »')•••” - VI«, ><juui tl i.xitlU|VA tJUW | ' fO^ '
(Zt/alpctr* non omnes tamen in hoc nomine acquiclcunt Sc multi tdtmjunt. nem ejus ignorant, quamvis res ipsa satis cognita m- j,,c0>
'»co
sitit.
vtt>'
tlrc;
«lld,
Wiq
bllS|
v «tti
*'»n
st l<bi,
'ttri
»nti;
»-»ic
firm
tagv
tem
tc,v
Vati
caul
han;
hoc
siqti
uontt acu- netratio, nec dissolventis alicujus effectus . Calx vlV ‘ 1 w' c
manifestato per calcinationem, qua: illud ex certa vilco*'*^,,)' rricavit: Nam priusquam hatccalcinatio viscositatem c . .{i)^ sistet, lapis aqua: communi impenetrabilis erat, q u ;’ VI1 ^ ^jit>^
potentius distolvensingrelfum, ex majori vi Sc subtilitas
habere potuillet, ex quibus illud est compotitum, ^"^gsitp^ hic dc dissolventibus agendi locus non sit , ut ad s l ^ o( ui' ,|t ’ meum redeam, descriptionem illorum alii»volumim
■am. dict*“" 1 '’
Aqua: Nitrosx igitur a Nitro,ex quo componuntur ^„iti^
hon
Ut<
iila
*C3 s
«est
Wc
ilici
* 1 q v
silci
poi
L"r
r»si
siti]
•ttll
tsie
ttie
K
>»);

Ca^ut i V
75?
>1» hoc Sal vocant Sahara:, Agypm vero Sa Nitri appc- ä,) b qua: nomina «ullam distetentiam P 0 ™" 1 ' lH ' ’‘ ine "«'onem .-i „«poluerum, qma,m plurimum io cellis vinarii „
C| rca ad,ficiou.mmuros,autin caveM iuttna)ibn.x '"J. 1 mt " r >
!'"<lr vulgus Sal petra: vocare constuW ignorans quod Itr exhalo subulis qu* ex ui rackvanu ,«c n-uns petris aut locis lmuiw b «s per sympathiam adhan er, ubi condi nfai nr & in boc halcon- Jtt tin«, quod eXpetientia testatur, quia tot a hui»“- Salis human- *'* mediante igne facile in aciem & terram revenitur.
Agy ptiisa\ Nitn ä hovtnciaNitrise ad Nilum Uue appellant-, fibt magna quantitas « jus in ommbus terris invenitur > nulli au- km Iere lapides St petrae. Virtuti s ejus admiranda: per expen* f| 'tiam a multis feculis per multos Authores tide dignos & pet itionem a propriis natutacpriheipiis drtumpijni manifeste con- ■ Armantur. Loca illa frequentibus longis peru ulous morbis con- "1^" tagiolis obnoxia sunt,qui cum graflatuut tantas per irttpeUtofita- P e r‘ '* tem siiam infdrunt strages, ut populus intra a-des suas le contine- x,a ' te, vicinorum conversationem sugere 8c longo tempore aere pri- Van cogatur, cujus intemperies tk coi ruptio funestos effectui tausat, inprimis vero a mensis Martii initio , usque ad SanctiJo-
1 fiaimis diertt. Incolae isti nullum remedium
prx-iervativum pro
F.yceUenx
fitlc malo expectant,quam circa dec imum (cpriinuni Junii & dies £7 Mtr** fitquentes, quo tempore coelum hoc mir aculolum Se considera eulosum bone atque admiratione dignum remedium ipsis largiri solet remedmrH Ut cognoscant an expectationc sua frustrari debeant,vel,an dona >ila Scwi quo gradu perfectionis occepturi sim : Ex campo celpi- tes aut teri a; portiones quasdam domum Ierunt, deinde exacte Gc separatim illis ponderans, velperi tn diversa loca collocant, ut ksciscant an gutta super illas iit casura ( sic enim rorem qui in illa temporis stationi* tantum decidit vocant ) sentienti die de «ovo ponderatu, ut an quaelibet tarae portio pouderoiku fk.ta ,u eiit experiantur, quod pet plures dies continuam. Quod init®
Pouiones terrae ponde roiiotes non fiant, incola' pluuimun afHi- S l, ntur, & magnis malis obnoxii sunt» propter pestis Snages, cui tc fisteie aut remedia opponere est impossibile , taceo.diaplnn- incommoda quae ex siccitate & roris defectu pet Iructuiint '«strationem piovcniunt, unde fames per totam regionem & ^
^“Ita alia incommoda oriuntur. Si vero cespes vel tevvat portio StgBtfi*** p' e 'equente ponderosior fit, & diebus stiblcquentibus adhuc t' 0 ,e J r *
' j «i'o ponderosior, lignum erit guttam pteciofam cccidifle, ter- fo*>dtroj . , pene, raffe, imbibisse &aggs a vaste. Quo vito incolae domi-
I s ,® t fi'ttbris luis exeunt & una conversantur,sine omni alicuju* i metu, quia sani tunc totaliter sinu pr®lcrvati,3c aegri priixi- 01 sanitatem recuperaverunt» quacunque contagione fupnns
6 .
Bbb
affectis

Kjljptu*
Aivts,
flut/* M- Utu*c« modm tnat
C »stufe» %it pent- fr/tsti,
754 De Aquis Nitrosis un j
affecti, sicque deinceps habitis festis publicis & gaudii dic^ u5 ’ vivunt, acli möibusiste clima ipsorum nunquam inseciflc 1 -^,, reliquo Cciti sunt de magna «ignis generis fructuurti adi»' tK.qu.im fluvii lplorunAfcnoli exundantia promittit. ^jli» Ägyptus teira optbi^Rorescens^est. quae tot tere H» r3 f - quot Africa Se Alia habet, excepta terrra laticta. Htee reg' tium 6c inventionum mater fuit. /Egyptu ccleberiimi ton 1 - 1 * ( y bis terrarum Asttologi fuerunt, terra ture hospitalitate Isilibus plena eft. Taceo illa qw* in fileris paginis det»* “ tur, & qüae insignes Authoresin luis voluminibus recenfe^jjjti tantis,titulis regionem istam ornarunt, ut naturae prodig |U mereatur. . .,,io
Quare Ut constet quomodo ista gutta fiat & qusenatti •' [0 ji quod illa (ola hanc facultatem singularem adferat, q ll * a . u jlt' non communicatui , neque in ulla aha regione tortting 1 * ’ fl r,i tas Salis Nitri aut terrae nitrosi tioinscst Consideranda, ista terra est refett a. Haec infallibilis observatio dign* c declaretur. En igiturtibi hujus Iccrcii VnaiuseA.itionefl 1 ' ( al Ex regione seu Terra ista nitrosa magna exhalatio * ^o' quae propter abundantiam (iibiccti unde lutgit» »bund* 1 ? j f jtiif tensest: Cum qua in aeris legionem exaltata Sc rapt* v^ciii' mundi universalis, < cui materiam in quam incorporetur, 1 > l
re & obviam habere volupe est) inseparabiliter cdbjung* virtüterii atque potentiam ejus quam contra veneni c °»*>' nemjam habebat, ex natura Iu» vivificante & corrobo^i^jpd' get. Deinde vapdres Nili copioflalcciidentcsnacta fing“ ,)lf tentia,exinundationcNiliquae Iccundura tempestati» > . s^i> tionem fit, cum exhalatione ctii se Spiritus mundi acre quoque conjungunt illam diflb!vitfw& cx illa tur,8c hunc rorem ( virtutem Salis NitlilH se continCrttc^ al |(S rinnt, rorem inquam a Spiritu Univcisiili totius natur® äugmentatum&fortificaturh. gjjtf'
Hsec guttae seu roris compositio admirabilis est * n d bus, primo quoad suam extremam subtilitatem, q 1 » 1 c ' terra: portiones, licet in cista vel alio mldcbiticlu^ P^flc.ii^ ponderosiores facitiDeindcqtib ad aeris quäpraest- 11 1 |sl |o4> nem,que ab omhi insectione purgat,ut neq; in illo ^
tempore post ab ullo contagio auf ahaaeris mtewped^ ^ dum. Eft ut digito rem attingamus , Sc facultalfein ntf ri’ ^ Nitri provenite fundamentaliter monstrcwi» v>t^ d modo cointei ics Si mutam aut roirni istum in ' )til rC ^ pies Li huniiilitjt/m lupei igiu mod, li>> leni e va! jn infundo purum & verum lai nitu reflare videbis. .
Vius docti» qu*stioucm h.uic > rictandam Se d* cl fl 11

ist : n'
:i*
r
it'
v
f
u»
i-l
; ie
>H
»■
>r'
i*
t U<
i»'
l*»
l)i'
(■
io'
|f'
st'
I»'
-l>
«r
st'
#»
tt'
sf
iO'
e'
i> 4 '
)i<
t»'
Caput IV. 7ff
^m.unde morbi cOn.ng.os. gene. cmur 8e qu»decausa tam st) ‘ midabiles sint. Et hoc tantum dicam . quod cum 'am ialuta r 's rxh.,latio elevetur, qualis est gutta nitrosa, similiter etiam ve- si 'nola Sc mbrt fera. inprimis in iislocis qu* aliquam coi tuptio- htnr seu venenum quoddam fdvenr,exhalare & tlevari possit.
Curii aut^rrn efficax & vhtuola ista operatio non ab aqua pro- rirtut ^ Cedat, qua: dissolutionis medium tantum est, necessario kquituty.^ nitri ‘Nihii Sale Nitri oiigincm trahere, St hoc siil admirandis pro- nen P'ietatibus ad multos morbos vincendos prarditum este: t-flide ^ ua ^ rocc . aquas Nitrolas singulariter nobis commendatas habere debe- ^ cns _ ipus. Mati ix, v ala spermatica Lc aliae partes incommodis sercit*
«is ex humorum coftuptione ortis, magis lubjectii, videlicet vesica, ureteres & renes qui calculo fabulo 8c aliis intolerabilibus ilifiimitaribusinlVllapuii , aquas Nitrosas sibi pro remedio perlecto & specifico & pratfrr-vati vo excellenti vendicant.nulla euitn res aur materia est quae subtilius & efficacius dominum’ in lapides mactocosrhi exerceat; 6c qua; ab omni corruptione sit exempta, quam hoc sal, quod aerem purificandi £c omnis eneris verteiln m Se contagionem a circumferentia tua arcendi habeat potestatem. ,
iFgtittia delidcrdre debent quando eis remedia exhibentur, aequae medici omni cura & prospectione procurare debent, si uter- media de- que optatum intentionis effectum obtinere velit. ßderarvL*-
Primum est, ne remedia vires partiutta diminuant, sedeorro >• borent. ,
Alterum est, hc talia remedia funesta & mortifera sinWWc ad mortem tendant, sed vita: conservandae idonea.
Tertium est, ut operatio illorum proportionalster respoti- deat morbo, corumque actio sit valida, prompta, & ad partes longinquas se extendens, ad humorum peccantium. &: superfluo 'Jim attractionem pctficicndam. Hae tres qualitates requisitae Sc ’»m necessariae non in omni medicamento inveniuntur,haec associatio seu conventus non est communis,hoc conjugium in omni- busremediis non deprehenditur quad communiter Sc i^pcquidem cum exiguo effectu, vel cum funesto succcslu m usum Vcrti- HPt. Aquae Minei ales, imprimis veto Nitrosae hanc gloriam me- sito sibi tribuere possunt, quia vires corporis nostri non minuunt ‘*d corroborant, nec linquam (unt funestae aut perniciosae, sed prompta & valida facilitate sanant malum praesens fugando p afuturo praeservando. Et cum materi* ex quibus componun - br> sint incorruptibilesideo nostris humoribus praesident seu Ominantur, flenti coelum elementis; nam nec calidae licete sunt '’guit, nec calidae humides sicut aer, nec frigid* humid* sicut * U4 > nec frigidae siccsesijut terra, sed illarum vim« di caejo
Bbk , dcriY»-
ll.
IU.

7 De Aquis Nitrosis . y
derivatur, 8c de hoc Spiritu universali, qui illas nobilitat, pf e sam illarum facubat em in infinitum auget, Se ut omnes altera nei domare postitstnaUeiabilem reddit. OmnipotensDe l, s ,, tcrias pra.lict.ntienvtt ranquamiadiccmvitx vegctabiliu' 11 :^, ncralium.&animalmiA, hominem veio tanquam caput om 11 ^, crcaturai am. qtu ratione naturali, unquam lumine je conar ^ re instructus, magi- quam qmequid sub sole vivit, illas maj 1 ^. 'stimarcix. m litum usuin convci tere tenetur : quia cum teris omnibus ammalibds innumeris infirmitatibus lit subp magis illis opus habet. . ' (1 ij
Quomodo Aquae niti olat fiuut per alicuius minerx Nitri 5c scatiu'mjf.
fiunt Aqua occuilum. Aqua simplex & insipida potest quidem illud ia* .ß nitroja. solvere Se diisolutum fecum avehere, led cum aqua ista |l0l ',fst simplex nitrum in (e contineat, non tam excellens & pote 11 - j(1 quam illa, qiix antequam nitrolamdilsolutionem laceri’ sale Hetmctico erat imprxgnata. ,
Prxrerca hic oblcrvandum est, istas aquas a Natura t> ll ° Duplex a- modis componi, videlicet vel per Sal Nitri in terra repertuu 1 ; qua nitro per illud quod in locis mineralibus invenitur, Ex quibus >
r. “ » • 4 11 » r ',.e*nstl c
quod in terra repentur, nullum bonum saporem aquis eo ^ quia non fatis eil purificatum, quarum aquarum virtus n 0 " j t ; aurare potest, quia sal terrx mox evanescit & conservari n f Dum tamen e contra Aqiuc Nitiosx qux per dilsolutioneni ^ sali s, qu i in locis mineralibus est, compolitx sunt, potente* ^ fll , ipfiÄfcquc virtus magna durationis, quia minerales plan^el rato exiecantur, Natura enim perpetuo in iU ls
dans,materias vicinas hanc aptmidincm&dilpolitionem tes,in ipsarum substaptiamconvertit.
lia»
II» 1 !’;
ttgnahena Siistxaquxstintclar« & purx, habentes saporem Aqua, salsum Se paulo acidum, demonstrativum lignum erit, “ dji : !
f inem ü Sali minerali pun>& de pauco Sale Hermerico dt- j ttur.c morbos contagiosos 5c venenatos curandi pct' |
Jent: Et omnes iiHiispolinonrs illatricis, renum Se vasos 11 ' ^0 i muticorum, calculum Ce fabulum i cnuin curant, Salis N 1 ^pcr- 1 propria Natura est in rupes Se lapides lenirer, benign® . tllS ti' qepribilirer lic dicendo Ipiritualirer itgere, ciim enim »p .p,s niversali»potentes virtutes isti Sali commnnicanr, aeri alis este non postum quam mirabiles iv ravae. Hyd* l( - hoc remedio infallibili tui.itur, Sc non minus cum a «elix quod ex Nii vn paratui, ut etiam cum »pu qui exNitiocst extractu».

Catuit V. 7*7
DE AQVIS FERRVGINOSIS
Caput V.
VTOnabexieuOtemporiscurriculores veritati maxime con- ' 'entancxin alferationcm & tont (.stationem demum vene- ü ut. Secula praeterita quxhia Spiritus vivacitate & lumine iin- Bitlari gaudebant,pro delectamento habuerunt, argumenta contra tales res formare quarum fundamentum nullo modo evertt pnverar, quia naturae principiis nitebamur. Hae ratione uve illud animi jucunditate, sive ex liibtilitatis affectatione seu tempori*
'ujuiiafactumfuerit,dtmonstrationcsclaiae visibilesSccertae, in
problc,nata abierunt Utndcmagnadivtifitasopinionum denno Divers* *■
tode»nque subjecto nata est, pro cujus descriptione , aut qualita- pmtones tiim tractatione opiniones tam diversa: 6c diametralitercontra momniiut rise cxiitcrunt. Oculi nullo defectu Uberantes de radiis solaribus rebme. multo aliter judicant, quam illorum «culi qui vitiis debilitate afficiuntur, quamvis non fit diversum (cdidcnalnmen, cujus rei er* tor non ex objecto procedit,fcd ex petentia qua: qualitates & naturam non discernit.
Hac opinionum contrarietas in Medicina inprimis observa* Contrane- tur. Giarcisingularetr. intimationem habent pro remediis, qua: tmopinio- Latini Sc Arabes abhorrent, utriusqne partis vero tot opiniones n ~ ta quot capita. H*> divisio inngnein huic Oeconomice confusio- t i tC tna. Ucmasicrt, quae uniformis elfe , St pro conservatione lotius conspirare debet, cujus irreparabilis ruina sequerctuf, si per discordiam perniciosam filii familias partes ejus principales destructe , 8c preciosiora ornamenta abscindere 5t dissipare vellent:
C^uamvis enim Aquae Minerales dirissimi natur® thesauri sint, & Atfu* mt- tetnedia cxccllemisiima, admirabilia & vittuosa, nihilominus neralessii- ^ledici inveniuntur,qui contra innocentiam 5c honorem illarum damenra «quarum fulmina mittant. Si pr.iter hos alii lurgeicnt, qui cum mediem* ttunori vituperio & ma jori ratione vegetabilibus se opponerent,
«liavcio ficta contra animalia declamaret, Medicina sine Iplcrj- uorc St gloria jaceret, tamque pulchra Facultas totaliter pedum j rc t. Natur* regnum enim formalster in mineralibus, vegetabi- “uus St animalibus consistit, nec pars aliqua absque praejudicio * ruina totius ei subtrahi potest, hacque tanto miniis, quanto Excellentiores 6c magis spectat* operationes a mineralibus pro- icdunt.
Qui aquas minerales oppugnant tribus argumentis utuntur, Erivo!* Noruni pnmum est, quod mortem caufent. Alterum, quod oppositio. f r i” 1vt ^alid* vel frigid* sintpcrsc, calidae exiceent intestina, nes contra Hir' ir vc,l - ycntn ei:lo noceant. Tertium est, quod aqua: ist* ex aejua* mi- '•uhsiSc mineralibus compotitas, non pnslinteste utiles, pro- ner ales.
11 bb 3 l nct

7j8 De Asilis Fermiginosis ptcr proportionis inxqualkatcm qu<e est inter metallorum rnmalium naturam. Hae suntsrit>i<<lae öc debiles illa: rationeS c °'
i Sal prrn fipiumgt' neraetonie Sol & elementa pro pter accidens yuod dam non sunt eul- fapda.
tum est, quod potenti sua actione conservat oni totius mund 1 1,1
cit t Nec aer ä ppstro hrmilpha vio ablegandus,quia per intu* ^
tiammalignam fifftalterawis, in cbmatc aliquo contagiolu* ctus. Proeestus talis injustus (oret, nec line ruina Ac anni(id‘ 1 f'/j ne partium principalium ex quibus totus constat munduSi (u ’ stere posier. ' ' ,
Causr jnprimis vero a-quivocae.quapivis puristimae S< P c , { , ctissimte, non solum effectus differentes producere postunt > { rirm etjam iis contrarios quos patura vel ordo'praelcripserati^, boc ex defectu instrumemorum. vel per accidens quoddan 1 ^ alios fortuitos casus fiat. Hinc fft ut idem effectus morali lf s s innabilis, physice sit laudabilis. Dispositiones Sc applic 3 ’ 1 j u j Omnibus istis operationibus distimilibus differentiam Sc p 01 ’ praebenfe ,s
Ut jn genere sd omnes istas objectiones respondeam, linerales huic censurae minus sub jectas esse statuo, quam |ir i
vel elementa vel caetera omnia principias idque propter e>'r^ s * & paucum malum, quod per accidens cx illis procedit. c
»quis mineralibus puris nullum unquam malum provemf- , ^
rientia nos docuit multa xgrornm millia mortuaeffc, q 111 ^
(nitorum aliorum remediorum pnerc succubuerunt, p* u p rb aut nullos eorum qui ad has aquas salutares confugeru^'^
si quis durante istarum aquaruniusu e vita deceffit, *g n °' pO* 1
c jus deputandum fuir.qufa aquis rporbp siio convenie 1111 ?rat usus. _ , vfoi fpi}'
Illi Philosophandi rationem iutelligunt, qui verum- ‘ jjflc*
stlPgncr e possunt: ffh Namt* mirabilia cognoscunt q )(|1
tum qut aquarum mineralium mirabilia gustare nolunt. Accusatio ista prima fi entp speciosa & pulverem m illoi 11
oculos spargere videtur, qui externo icrum coitici inhaerens
secretio: a non examinant, in qursintr re sium oportet, q ul ‘ materiis aeni: vult mdicaie, V i. j tmtt.im legibus atque pf*- pti' N iturae conformem pronunciar, .
''Impertinenter & immeiiib lucidilfiinos radios (olis aefu 111 ^ (qui omnia calefacit 6c illuminat ct t"ium est er. praecipuis P fl ° cipiis generationis ) de srdente luo du i unp unicularinm cala 1 ' quia jnffrmitatibusquibtildam estconttanus. Igisis qui elcnff^
fervit,non eff contemnendus Sc damnandus quia ex tmpru<^ tia vel malitia alicujus domum quandam aut magnam civitat ut olim Troja erat, comburit & in cineres redigit. Similirer^ te,omnesquc alix aquae talem censu tam subire non debent, nauclerus vel inexpertus'.vel vi tempestatis victus naufragii'"^.
?»tts
Calcii
1| oina
Valet.
°nine!
Valet:
'»veni
["mit 'utar* Pptest . Inf ,r "’en »oxia Nit.L fionr extra

aquae luntntovtucr*. u*v -- v . -'
: qui a haec aqua Arsenicalis sola maligna, quae npß msi raro w lenitur, fc a caetcris bene distingui potest, tanto aliatum aqua- ■*/<*.
'"in mineralium numero, qu* tam st equentes, abundantes, factare» St prcctos* sunt, pratvalere 8c laudem praeripere non
Pvtcst.
Inficias non eo, mineras ^rsenici & gypsi in visceribus terra»
'"venui, & aquas quae illas dissolvunt & ab illis impraegnantur "oxias 6c mortiferas esse: Hoc tamen non in omnibus locis CVO- "it, & non nisi raro apparet, maxime quoad Arsenicum, quod Pnn nisi in locis Otidis 2c valdfc siccis generatur, cujus acrimonia extraordinaria, originem luam ä maximo calor$ & siccitate trahit, quae non violenta esset, si quaedam bumiditasei commixta foret, l lpr modo igu ur scaturigo stu fons aliquis Arsenicalis qui fartis est, obseryari potest,ab aliis aquis distinguendus, ad quem utendi causa nento accedere debet. Non omnia metalla &mine- '* ex remedjorum familia reijciuntur, quia in ^athegoria unum illisr^reritur quod est Venenum, uti est Arsenicum. Similiter "on omnia vegetabilia I ci jcnimqir.quia quaedam mortifera inter ■llaextant: Neque etiam omnia animalia abiguntur quia vipera est venenosa. N^m a rebus malis eum providentia cavendum» bonis vero cum ratione est utendum, Ideoque non Arsenicalium fcdvitriolatarum, Nitrosarum 64 scriuginofarum aquarum pr*- (cubitui usus.
Qaidam aquas minerales indifferenter habent, illas necaccu- KibHfm- sarc.gpc effectus illarum laudare volunt, ied cum nec bonae nec ßrk.
'"ala. siqt, inutiles esse ajunt, quia nullum contra morbos esse- ctumpvodupant: Quibus haec paTica respondeo, quod Authoo "atutsc nihil creavit quod npn aliquem habeat usum > minima e«
"im pars Uniucrsi compositionem istius Totiti» ingreditur 6c ha- ! "et suum usum finem 8c scopum. Ut autem dubiis ipsorum satie«
1 laciam, in hoc positis, quod illas inutiles fuerint experti, causam | |Pbs aperiam ob quam tales fuerint in manibus ipsorum. Penna '"strumentum est aptissimum ad scripturam, & penicilluspro pi- 1 ‘'"'a, nihilominus is qui nec ping»re nec (cnbere potest, L- qui '"‘"quam scripturam aut picturam aliquam vidit, aut qui nec a- ^wentum occ colores, nec papyrum aut tabulam habet, m»r, - t ' tCt pennam aut penicillum manibus tractabit. Applicatio aqua
Ul * Mineralium . eliftin/l:tm illarum dits. rruriiuum öc s.iCldta-
work, quoque qualitatum & temperamenti
Bbb 4
a-notantis re

\
fe frbre^
76s De Aquis Ferrug'inosis
Jifftlim qutrit cognitionem. Aquae Vitnolarx & Ferruginos;* ~ 2 (tmphcutt quartanam curabunt, dummodo xgcrptius suent purgatu*' , impMittnt regimen victus conveniens observet, 11 vero cum febre co">'. effe<S/u»t ctus esset mothus Venereus aquaeillx inefficaces eflent &■ " jf^Hstrurn. Ium progressum facerent, quia cum morbus (it complicatu*' i(J , ' medio quoque complicato opus est. Simili modo Aqu*Nj\j
faß renum fabulo extirpando , Ac (imilibus affectibus calcU* ^ jurandis, parum prolunt, fi alius quidam morbus dilsim""
conjunctus, qui remedio differenti egeat, defectus autem
quis non inest, led ä con|iinctione alius eujuldam mali,ct»
ha 1 '"
rill"
aquarum virtus non dominatur, dependet. Hujus r«iexp cs tiam saepe feci, ut multi mecum senserint, Sc opinioni fu* v ‘ 1 , p fll .
xennt. Apprime tamen in admiuistratione harum aquarum j
ctuolaopu* est borlo victus regimine dofi temperamento
fru;
propottionata, magis moderata exercitio, longiori vel brk^.^,
somno, conveniente coi poi is pi separatione & anum tranq " 1
us"'
te,11.1111 nimis vehementes animi pulsiones,omnia remedia l r j,
tumvis potentia & energetica sint, inutilia Sc vana reddes"
Fieri etiam potest ut aqux peregrinae quantitas qua: n1 '
bus durantecmfu iplannn commiscentur, illas multum“‘ jj, tent, & ipsarum operationem naturalem At legitimam > n ’P ^ ant, nimis enim abundans ilia fupeifluitas virtutem Sc facu"^], aquarum mineralium suffocat. Infulio unius uncicc stlicbi"
is"
in decem librisalius eujuldam liquoris Virtutem fuamc x . u ,ß.
i-_ 1 :t__-_/".ii" :n _/.ii* j ... /• _ ... tl ^ .
ita libra una aqua: filiae , istam fallcdinem npn servaret’‘ ( ^ii c quinquaginta libris aqux dulcis misceretur. Nam quol *" 11 virtute parva alicuius rei quantitas praedita fit, non tamc" t ( superare potest quantitatem a qua ipla per omnes dim "" 1 vincitur. jqcf
Potio si aquae minerales vel nullum vel paucum Sal ft ’’
jncticumcontmcnt, magnas operationes nrjestarcno»
- ■ n 1 0 1 n • n o - * . E .
quia istud Sal est instar Spiritus vivificantis omnium
Scipsorum perfectionis atque virtutum eminentium cxal'*‘ p. principium primum, idqtix tamb qingis. quanto mctaU" ptiora ad recipiendum e|us actionem,quam ulla alia „ji"
lunaris, non solum propter ipsorum excellentem At 3 „rc"-’' Mmts-AltA compositionem,veriim etiam propter continuas corp olU ot e"' lestium a multis feculis acceptas influentias, tum propter jt ißiu ($a- tiam aptitudinem Sc capacitatem ilias influentias cons erV ? 5
retinendi, quam retentionem per suam soliditatem fi 1 ' 11 '(pii"*
vtne nraallanr nnom vonotokitio .-.../-vrilssl /Lii
fr 4 j?A»r. xiiis praestant quam vegetabilia Sc animalia»quorum ^ aP {pi r ^
non tam longa: durationiscft»evaporant enim,
pqnem, virtutem Ac spiritus suos perdunt, finde l ft l ul ^,iiv"'
fttnibf Persei «eile., P r *ce flwarn itita m Nu P>'Oj»c Veh 0 i rriain gradu gayi. fluam lViusi percr item sectu biliol obstr Ac ori sistit, vege 1 'ibu; emir iesta opus est r< 0 »nvc btitr ante flual Citr i>on
«ieii Virti «ias ttia flU( ftra
tat ( Us u fiet

Caput V. 7**'
Anibus rebus qu* sub Medicin® imperio sunt, nihil nobilius nec P'rt'ectius proponi & nominari polle quam metalla# qnoi um ex- ^t-llc,! s dignitas ac oelo cll onunda: Ex qua virtute etiam, ut in Ptteccdcnnbus capitibus demonlliavi, quaelibet mineralium a '("arum in curandis morbis miracula prxstat, quia in illos abso- l"tam habent poteflatem.
Nunc ad fecundam objectionem qu® contra aquas minerales Rejptnßa Proponitur venio, videl. illas aut calidas aut frigidas esse, ideoq; «dsetun- v el lotestinis vel ventriculo perniciosas: ad qua respondeo, maxi- damobj*- r "atn Vegetabilium partem, unii vel altera harum qualitatum, in äit »e*«. 8 r adu suo abundare, nec tamen ä taculcatc Medica idcirco relegari. Rescnim mineralium & metallorum longe aliter Ic habet tiliam vegetabilium, quia alios effectus admirandos prafflant.
Priusquam autem ultenirs pergam cxCensoiibus istis audire cu- perem, quem gradum tvigoiis aut caloris habeant mineralia, uem qu® metalla frigori, <-V quae calori assignent, Sc per quos cf- tectus utramque istam naturam cognoverint. Nam Mercurius biliosos ®que fanat atque melancholicos. Et idem chalybs, qui obstructiones aperit, & venas ab humoribus viscosis terrestribus & grossis mundat, etiam dysenteriam iimat, 5c sanguinis fluxum dtit, Aperiicöc astringere, sunt du* operationes contraria:,8c Vegetabilibus atque animalibus iplorum qualitatibus elementa- ribus impossibiles, Mineralibus verofheillim* 8c conluct®, qu® eminenter calorem 6c frigus in (e continent St in objecta St Subjecta sua quibus applicantur hac ratione agunt, ut calefaciant ubi opus est calore, & ref rigerent ubi calor est excelfivus. Hxc unica est responsio ad hanc objectionem.
Omne quod dissolvitur est sal,& quemadmodum omne quod in ventriculo nostro dissolvitur, inde in omnes partes corporis humani universaliter distribuitur: ita quoque mineralia mediante aliquo liquore dissolvuntur, & omne quod dissolutum est» qualitates corporis dissoluti sive bonas tive malas fecum portat.
Cum autem metalla nihil mali in se habeant, sed e contra multas honas facultates, fatendum utique est , aquas ex illis impi segna- *?- s > esse miraculosx operationis: Qu* aqua medium sunt aci favendam istam admirabilem dissolutionem & tam pulchrarum Virtutum communicationem, qu* Mineralium familiares ct fo- Cl ® lunt: impossibile enim est mineralia alicubi extare , ut non * ( '*m illic aquae reperiantur. Eorroqu* ratio impedire potest*
5j Uo ni i"us eadem aqu* medium sint inter metallicam & no-
tam naturam, cuius ope metallorum fructutcum majori utilr-
te ad nos redundet, quam ullus alius cujusdam medicamenti
US - Hsrc est responsio ad tertiam objectionem qu® proportio«
m tuter unam & alteram harum naturarum affert, quod cxtr.a
Ebb 5
omne

j 6 z DeAquisFerruginosis
omne dubium est, Celeberrimi Medici metallis usi sunt pro >”*' gularium quoi undam morbornm sanatione, St ad illorum uluft adhuc hodie confugiunt. Auri usus viget tam in alimentis qu» 1 ^ in medicamentis : Ferri pro dysenteriis, sanguinis fluxu & sist*?’ übn* morbis, item pro obstructionibus, pallidis coloribus virg 1 ' num, Sc multis aliis melancholicis morbi», Mercurius contra "j' firmitatesVcnercas inservit. Aquae Vitriolat* Sc Sulphureae m ul ' «is morbis domandi« adhibentur, qui aliis remediis pertinaci 1 ' Wsistendo cedere nolunt,
Veritas ista, experientia nititur, St naturalis ratio, manu Ü' 3 palpare St in propatulo vicere docet: Nam qualiscunque et* a inaequalitas Jc distar tia inter metallorum & animalium nato 1 ?^ »liegati possit, nihilominus interpedente medio, quod ( u11 ' alteri istarum naturarum sicile Sc familiariter se conjungit») f pulatio St unio fit perfect^, ipsnrumqna qualitates si»nt im‘*® me$. Quod li metalla >n sua soliditate persisterent, Sc mine 1 ' 1 , in lua coniistentia, hominibus usiri eile non pollent. Nitu ra * ^ plura dissolventia decuit, qu* sutu medium inter nostram^ psoruqt natui am.
Cum omne dissolqtum,sit sal, Kc hic liquor dissolvens ltc>m ferat qualitates dissoluti, illasq; per fui usum nobis coimnun^. ' neccst.tiio sequitur nosdum fiochquore urimur, mediante j* ’ de raris Sc admirandis t^ietallo^utx» Sc mineralium sicultat 1 participare, quia hae ratione communicabilesSc familiares» bis exhibent. ... rf
praeterea nihil naturap nosti* tarnest adaequatum Ä qtsim aqua communis» quae minerarum metallicarum i* 10 duus comes est. , rt j.
T>tjßl%tn- Omnes resut in Capite de aquis nitrosis dictumfuit,si» a «ularia habent dissolventia, sine quorum ope ipsamet vkgct- nobis non communicantur, quia fecundum differentemj virtutem diversimode quoque agunt, Aliud enim dide' pro corpore solido, aliud pro miniis solido, quod tantop cr * ( :,|e resistit, requiritur. Notatu dignum est, quod, quando aq“ ^ )t , 1( Hermetico,quod principium est metallorum,bene.imr r ?l 0 ji* mineram metallicäadbuc teneram,nec dum in soliditate summa tam, obviam habet, illam penetrat St quodm." ■’ lubile Sede natura silis est, totalster dissolvit, Sc ex ili-' que e jus impraegnatur, qtios cum facise fecum stbd l, x '*. j 3l1 js* virtutibus iliorum se dotavit, offectus 8c operationes adn1 )llP t, £ Miner* prastat. In visceribus enim terra minera quasi vi v«" tc ^ p^id' dientet spiritibus abundant, post fusionem veto quasi mortu® ^ p,ciil' &mertu4 bos suis erivat* sunt, ä quibus ista ipsis suppetebat v 'l' n;lt iii 1 ”’ ns crescendi Sc se augmemaiidi . coovestcado u» »tw uia[ ci‘ aS

Caput V. 7&S
strias vicinas dispositas ad istam admirabilem «ogmenta- Vcm. * ^ ,
. Aqu* ferruginos* nihil aliud sunt quam aqu* sql« aut tin- A<jutfer. Vi fem unpiasgnat*. qu* aut magna aut exiaua virtute pr*- rug>»»s*
V sunt, secundum materiarum istam compositionem consti- sAltferrt '■"antium malitiam aut bonitatem, ldeoquc signa ferri Sc aquae, tmprtgn*- t l 11 « medium est inter ipsum Sc corpus siumanum diligenter sunt t*.
'*arn inanda. Nam omnes res habent sii* perfectionis Sc imper- tctionis signa: (ed quilibet ad discernendum illa & differentiam ? l que naturam illorum distinguendum non est aptus. Nam non ' n omnibus locis metallicis seryper aqu* minerales reperiuntur,
**^c in iis locis in quibus aqu* sunt, metalla, a quibus impraegnari Possent. Et quamvis in uno dodemqueloco, Sc aqu* Sc mineralia simul inveniamur, nihilominus tamen vel exigua vel prorsus nulla videbitur operatio, fi Sal Hermcticum non sit conjunctum.
Quare apprime necessarium est cognoscere an ymnia tria concur- tant, 5c dc aqqarum femiginosoiutn dignitate per signa rei veritatem indicaqtia judicare. ' ' ■ ' • A
In hunc finem colorps lapidum & terr* fonts vicin* attenti debent considerari. Niger color, non est signqpp ferri mineram ®ona* Sc laudabilis natur* esse, neque etiam color flavus, qui Plumbi additionem notat, Si color viridis est, minera ferri aliquam cupri portionem continet i L,ed si minera ferri simplex puta bona Sc vera, certam argillam pinguem Sc unctuosam habeat tonj unctam, qu* intet ejentes pressa, nullum terr* strepitum e- dat, & rubra sit, tupe ferrum perfectius erit, ruber enim iste color seu rubigo certisiim* not* sunt^niperx terramcxcellentissi- tnam & persectistimam este.
Quantum ad aquam attinet, illa sequenti modo est fxatnjnan- Sig** 4 .
^ i Aqua communis pro usti fc nutvitionc honpinis ordinaria q U4t , '°nveniens, debet este clara, levis, simplex fine colore odore 5c , a porc. Si una ex his qualitatibus est alterata, additionis alieu- tus signum erit, nec potui, n*c ciborum seu alimentorum pr*pa- ta tioni inservire debet, nisi ptiits consideraveris ejuscompositio- ‘' e m aut causam defectus qualitatum ejus naturalium quas hab#>
deberet.
^ Ut autem aqu* alicujus anat p miam instituas, accipe d« ist», A»*tf <j 0 mc quiescere in vitro, quam si sedimentum ponat in vitri futi- mi* 47«*.
l ,cr Inclinationem separabis primum, deinde super igne leni,
^ quid contineat cognoscas, exiccabii, Si per hac primum exa- qualitates istius materi* non cognoscas, ad secundum exa- ilKVt gcndum Sc ardemiori igni erit committenda,hac rauone sep P 1 ’! colorem seu odorem cognosces, & cum frigefacta erit, r “Um amplius manifestabit. Quoniam autem materia ista

7<?4 Dt Aqju i s Ff.rk g
grosta hoc in loco, in illum finem tantum .
illius rei, qua: aquam illam impnegnat, detegam ui, ne est magis prxeise Ce particularius qu .üiuu es,vii 1 aqux clarat per inclinationem desuite perpendere, quo
• > " > > ; .j,1
.l ll ' '
siti
•■ilU'
srrtf
per evaporationem lenem aut per deflillationcm, ut* st* 3 T’ jc
quosdam,an alias res volatiles contineat, constet Nam i* 1tct
stillandum id quod in vas recipiens decidit fxpc gustare, & F potem» cu]us natur« iste Spiritus sit,poteris juuicare. P 111 f jj,
seu evaporata aqua , remanentiam fecundum artem & rfN.nt _ ‘ _ ' i_ i._j_ ro 1 ^
rum naturam examinabis. Qux hac methodo tractanda r ?
ea pro Anatomia Spagyrica omnium principalium warc" mineralium Macrocolmi reservo. slV iJ'
Certiores igitur de qualitate & compositione istarum Lt rum facti, illis pro multorum perniciosorum morborum* 11
iuumuuiii uno ««a* |'vunvivivi uiu hiwii/vi«-
remedii* non cedentium curatione uti possumus. Castet 3
ijr»'*
ßrgHttm atjunrum e »ter a re- media su- ferans.
remedia, dubia incerta quandoque noxia & semper comp^,, difficilia sunt, neque omnis generis infirmitatibus, xtatib l,> ’ peramcntis.fictemporib. conducibilia : Ha: aqua: vero \' t0 ( fy infirmitate,in omni loco, astate, eonstitutione, Se tempore' lutares,ldquc propter spiritüUniversalem.qui cum illis est u gpi Sc illarfi operationem exaltat:Et quia SpiritusJchovie.pr'N^iS ritus Universalis causa, singulariter aquas prxcxtcrLseset 1 '^'
multa perfectione nobilitavit.Qux de hac re ulterius inh° c
i • i , . H , .. r*“" _/*. « r.t.T» 1*
re dicenda limt.ad alium discursum reservo de sale Herm^Nii*
if'
Aituendum, & de modo, aquarum mineralium artim ^ sl
compositionem faciendi obset vando, in illuni finem ut m^^,c-
fiant quam naturales, 6; hac ratione materiarum fiipe 111 ^.^
Sptritm u- nfoersalis eftfrmet-
repiirgcntiir, & mineralia, aliaquc ingredientia pro tam p compositione ncceffaria praeparentur. 1 ^’
.£
Nam quamvis Spiritus Universalis, qui thesaurus nai
in omnibus rebus (uhlunaribus resideat, ranquam
,lC. c
sub'
ftum contritioni*
&<begetA-
ttonit.
tionis & vegetationis principium,nihilominus in quibum j' t p- jectis ad ipsum recipiendum magis dispositis, magis ah u, y ftJ |l cmplo est aurum inter metalla illud enim omnibus ab |S plus continet quia Spiritus iste univeisalis in hujus m- n ( tr tO s ‘ corpus, mediantibus radiis & influentiis solaribus c' njtfi’ £
Sol enim ei spiritum hunc particularius 5c cum majoi > a
quam exteris metallis communicat,quia majori
i> 3 '
turalis inclinatione erga illud fertur. Inter vegetabili' de hoc Spiritu Universali participat, quam aliud uljm animalia vero homo plurimum de hoc Spiritu u CC( ’P ,t ' 11 . l , I1 i l 1l>
V
fff cor objectum amoris iiiflueutiai“-'
i lusastn,- itaquoqnchocpreciosumniincrase'C s(l fc iny cor Jj 0 mi UI *
nssinium, adxquatum, & conveniens est ad cor no> (J ,i
, t c<r
dM' 1 ’
^'bil
Lur
illi
Sn, 8 vesi c , dor F‘ter ir
Mmo Minati *andt 'Oritra 'hiam >Us U, Partii» Ut liqua i tnarcv Venia
quali: •tonJi s »leH tales li hiat« i fis hoi tanto: cogar posse.
Dc
t>a<
r , V«
silenti
'arum 'ilaim J'mis hyli „
Nm
b °noi
,'itas ( j°tu,i
ii
'cati;
tates: c °U(i,

dii'*
; ; :i"
..afl*
rK
llJ'*
il3"‘
fllC*
lU*
: nin* ,ra ta (
Cl”! | itf”' 1
lil “ 1
i
n"*
/'
i* K
i/
;i b
cfti
-,C'
iib'
fc*
,11"
illi*
t)S ;
«y
ii"
i-r
u“
-»'
ifr
ii"
» Caput V. 7^f
sii?, um *& Plurimos morbos illud quotidie msestantes . per in-
n ' b 'lem proportionem & analogiam fugandum. _
. L una eandem in argentum habet facultatem Se operationem, Argentum »lud ad cerebri humani ...firmitates sanandum reddit ido-pro eereir, J’etim & apuun. Mars qualitates suas ferro imprimit, ad enectus Ferrum * v eficul a sellis procedentes corrigendos: Mcrcurqg argento vi- Mereurtm v ° dominatur illudque pro hepatis bono specificum reddit J u.
P*ler influentias suas stanno destinat,eique excellentem virtutem Stannum Pulmonibus maxime proficuam communicat, Venus cupro do- Feuut. , sinatur,illudquepotentistimum reddit ad renum sanationem.
''andern Saturnus plumbo pradidet pro Splenis conservatione />/«,«,1»»». luntra morbos ipsum affligentes. Qui omnia fiunt per lympa- 'hiamseucorrespondentiam, quam corpora coelestia quae spiri« l Us Universalis sunt instrumenta» cum septem metallis Sc septem fartibus corporis humani habent. .
Ut autem tales aquas minerales praepares, qui pro sananda a- li qua corporis parte sint efficaces : nccclsum est accipere illam tnateriam mineralem, qui magnam correspondcntiam seu convenientiam habeat cum parte afflicta. Ha:c materia exmincra quali adhuc vivente & omnes suos Spiritus adhuc poffidente Sc JJondmn solida facta, est desumenda, sed qui mediante aqua,
'»le Hemictico impugnata facilis sit solutu. Quod 11 minctas
Jalcs habere nequeas . metalla cum Sale Hermctico in primam Sali* Htr-
‘Uam materiam drunt reducenda cujus priparatio certis de cau mutetpra
fis hoc inloco indicari non potest. Metalla hoc modo prxparata, paratio rt-
lautos in curatione morborum praestabunt effectus, ut fateri ttcetur.
togatis nullum aliud remedium talem gloriam sibi attribuere
polle.
De hac aquarum mineralium dignitate non tractassem si inju- *>a quam quidam innocenti* 5c virtuti illai um facere' volebant,
■dentium meum non imerrupiiler, hac dc causa protectionem il- arum p r * manu lumsi.ut demonstrarem, immerito integritatem ai tun culpari. Ideo hoc negotium legitimum Ium aggressus 'mis veritatis & rationis instructus, line phalerati & artificiosi yhulu,qui plerumque adulationis Sc mendaciorum satellitibus '«ipatus. Verba talia plerumque sunt liispccta, autadmini- ^ u m parum vera , ingenuitas & puritas principales sunt notas t °norum 6c malorum operum leuicnptorum, eiua in rc malui V jj in discursu meo videri, quam pro vaniloquo haberi. Brc* li Q j S V« hoc scriptum peperit, illud a nimis exacta subtilium a- ’■ Ull> Seriptorum cenlura qui nodum in scirpo quatiunt, vin- Quos ne externo coitici »nhatreant, nec tam attente co- " a 'qu<- pii' ederent, rogo.
'DE SPl.
i
picturam, quam rem in hac tabula «pnesentatam

J66 De Spiritu Universali DE SPIRITV VNIVERSALI. Caput VI.
vi. praeditus est, Ut suht Angeli Spiritus beati & omnes ln [t ^ tiac. Mundus ccelestis est iiistructus certa vita permanente ta quadam duratione qua; illum incorruptibilem facir.itcn 1 { c t motus perpetui aptitudihc 2c habilitate, imo vita potenti* 11 ^, virtutes quas continet Se quas quotidie super terram pro 2 ss natione.pro seminibus & ommum rerttmtcrra naleentiu^l^j,- ductione mittit, quod Spiritus Universalis ministerio al r tilis& penetrans est, & cum anima, germine aut rerum c ° r ^fi lium femine facillime unitur, illisque coelestes influenti* 4 ^ abunde vel parce communicat,' pro ut Stibjecta adrecip 1 ^ ^ sunt dilpolita» idque pro concretione, vegetatiöne * u
modo.
Hi'
Cum enim Spiritus hic universalis, cum Caliotc creatu*' eo, cum coelo cmpyrco, in quo relidet, separatus mfu 1- ’ intelligcntirs, in extera corpora ccblcstia' transmittatur» instar lagittx ex pharetra deprompt« versus terram i aC - iC it' vibretur,in pi oxima re corporali ad naturam suim proxiP' deu e fibi primum obviam facta incorporatur j quxre* «meticum est, cum quo omnes suas facit operatione*«. ^iliVf Elementar! vitam confert. Qui mundus Elementar!* ^a>» cm.un actionis ejus vitalis notam exhibet, idque per c0 ^ (id' qua- milio fiunt, alterationcs&quaS sine certa quadait' nequeunt. Praeterquam quod omnia Subjecta inhoc ^0,1*! lementari vel sub dominio ejus, contenta, propria ^ vita sua sunt praedita. Hanc veritatem experientia n0 <TCia b!'’* , ’i lam monstrat, illamque in omnibus mineralibus,
& animalibus, rebusque vegetatione Lc senfibilitat« c
digitispalpamus.
i*"
CXpectationi lectbrisnon latisfacerem, si expositis aq»*'
J-» minera^im&iriateiiarum illas compotientium mi rab" 1 ^,
de spiritu universali quoque noli agerem, qui est tanquani ai) j,
vivens 8c Vivificansomninn*coiporu,m lublnnaiium, & P rl p.ys
Sfiritmin piliter atque singulariter in sale Hermcricojelidcf,
fält Her- ministerio ndh loltifn aqux minerales veiiim etiam oin |,ia
me/tce. remedia parum virtutis & efficaci* habcicnt. £ll ^i
Hic Spiritus Universalis a Peo omnipotente fuit crCJt ,, *q 1| . l .
Tret mun- tres mundos, stiper cucltstcm, co;lcstcin 3c clemeiuarcu 1 j
caret, qiiorum Unicuique; hoc primum principium vivensA! ^ .
distribuit singularem, ptour siinctiofles & operationes I
requirebant. Mundus imclligibilis vita xreriia, ä parte p°* r ' .
<f"!

Ca»ut V7^7
Ha« in Natura quatuor observantur mutationes-, quarum Qgtmr ^Slabesscadnoncsse: & ä non esse ad esse:
J« materi*, aut alicujus Subjecti: & pet creationem aut destm- »*- Tonern seu in nihilum rfdactioncmquod tamen non nisi pci^-vr*.
mag n i illius Architecti omnipotentiam fieri potest, Altera mu-
>»tio est ä fi i gido rn c alidum, St a caltdo in frigidum, quxm qualitatibus contingit Sc fis mediante »Iteratione. Tertia sit a magno ad parvum St a parvo ad magnum fcfpcctu quantitatis, quod pt per augmentatioocm & dinnnutiotiem. His tubus accedit uau- satio (eu occupatio de loco in locum qux fit per rhotum > qu» mutationes orones fundamentum aliquod Vit* pfxsupponunt.
Hatuv» enida instat matris fcccundx totum mundum amplecti- lur, illumq; tahquanr in finu (iio nutris, Sc cuilibet suorum membrorum sufficientem vitte portionem distribuit, adeo ut nihili» toto extet mundo,quod animare noh tentet, quia otiosa «fle ne- qim, sed semper ad actiones suas id cft vivificationem est attenta.
Httc ratio eft quod animalium cdrpOra qux ex massa ductili Sc fatili constant, sentiunt Sc vegetantur, & hac de causa facile sirum simile generant, quia vitam sensitivam Sc vegetativam vivunt.
Sed piant* Sc ali* res qux germinant, quorum Spiritus non est conjunctus & unitus cum matefia prorsus crassa & dura, pttvb- tam vegetativam tantirm crescunt Sc aiigmentantur, ScluuraG- mile generant per femen aut traductionem, alio tamen modo animalia. Vegetabilia nullam habent senfibilitatcm, quia ipsorum compositio durior Sc solidior est quam animalium. Mi- Qeralia quod attinet, illa vitam essentialem non vegetativam ncc fytmtjfn*- sensitivam habent, propter astrictionem & densitatcrfi qua Spiri- timOf. tus illorum «st inclusus, unde futim simile prbddccrc nequeunt» nili a crassa impuritate sua repusgata, in subtilitdtemprmrx tu»
Watlbiii resolvantur; Tunc demum enim i irum non ampliu» flmtquod suerunt, per formam quam in se habent specificam 1 Renerant. non quidem suum simile, sed altcrationemSc perle- ctionem in corporibus imperfectis, quod per celebre illud Phile* j lophorum Slixiriura patet.
Hinc igitur sequitur mundum uriiVersum vira aliqua prxditum [ *fle, St constquenter unumquodque individuum , Cc speciem,
P'opriam suam habere Vitam, qux tamen talis est ut devita *pundi universali paiticipct,iri qua omnia semina invisibilia itum- continentur Sc ablcondtta latent. Hinc plurima corpora fine ^'»cf dente semine nasci videmus, uti sunt multx plantx Sc plu*
'‘■"ia animalia , qux sine matis Sc Iceminx conjunctione prodi»-;
Ul >tur. Quamvis enirfi serfiina plantarum visibilia sint usque ad ftmin* in* Ltc. semen tamen trivisibile est Se imperccptibile» Ce non ‘“oculis menti* discerni potest, virtus sub hoc v»l ,116 grano/»»,.
abscon- ,

Optr*tto S stritt** fi- cuuduma- t tritt dis fofittonem
Auraria.
"768 1 ) E S P r R. I T U tl NIV E T? ,C .♦ t I
abscondita ( ut in triiico , nihil aliud est quatn Spiritu:.; lis multiformis, qui productiones sich absque viljbjii
generatione anguillarum nudearum yhiiuni, ranamm, st 1 '*
tam & motum hahonr.qu*: upr ' : nccopulatione produc'
X!
uti etiam ostrea qua; non tam particulari propria, quam g'
Vita Umvei li vivunt, quod lingulai iter animadvertitur, si st 1 ".'
clui"
trum clarum d^purum aceto repletum in radiis folaribu® attente consideret; ibi enim tant i vermiculorum quantit ® 5 ^ spicietur ut creditu impossibile Iit. Ex quo manifestum ^ ^ a , nnmulcula.cum vitarr habeant,ex principio vitali eile & p^r toulequens Iphitum istum universalem, qui ipasoi l,ri ® caula efficiens est, eile vivum. Quod lfoeta cognovit, di^
Quod
Spiritus intus agk, totamque infusa per orbem
Mens agitat molem. ^
O Mnes res siiblunarcs ex illo nutriuntur, cui perscct 3 ^d compositionem debent. Manifestissima res est om lie -.-et'
quod vivit, crescit 5 c respirat, dilsolvi Sc mori, si (piritus
falis deficit & abest. Unde sequitur Ipiritum, vitae istius c3ü ^
este, & omne quod de il!»praeparatur, essentiam tinipi' ct !?.
iK
subtilem este, quam Chymiciquintam essentiam vocant, ‘fi
him i\ corporibus lcparari potest,tanquam ä materia crassnj^V
Se quauioreleincntorumsuperfluitate, quo facto miral’J l ' jj,
dentur. Virtus vit» seu anima omnium rerum etiam latatur Se majorem vigorem acquirit, pro ea mensura fl 1131 "
ia am subjecta multum de hoc Ipiritu universali artr-xc^ 3 ^,-
de eo participarunt, qui illa vivificat, & illis incrementui * 1
que ad magnitudinis massam lecunduinipecicm Se fo rll, ‘ determinatam. .ali |J
Spiritus iste aliis vitam puriorem Se miniis corruptibisi'J^nn'
non ram puram & coemptioni magis fubjestam largitus ' ‘ .;gsl (
„ nc''c
dum materiarum di(positioneni& capacitatem,qua rati 01 ()V ci'i r '
iste qui ab hoc spiritu in omnibus 1 cbus Sc in omni non est unus idemque, vel uniformis,sed diversimode "* prodilpositioncdcaptitudincsiibjectorum. . -„isi 5 ""t
Necessario igitur concludendum est,purioris disp 0 ' 111 fici’’ 1 , tenas, generaliter loquendo, vitam habere durabih° r jjin'! 1 ^ mis corruptibilem. Nam cum omnciimilcaictissi'^yj^lpi/J, lirer cum suo (imili uniatur, nullum dubium est fl ul ° j 0 ria'” Ilis virtus coelestis, per certam inclinationem aut an* iret penetret Sc profundius le incorporet, Se in col ?° r j < ll ,
~ik
inferat, quanto puriora sunt corpora Sc acorrup ‘i gratia,a ‘ '
1 Iphitus
biora. Exempli gratia,nurum quod omnium nietall 01 . 3 S .
lillimum^c ista Ipiritus universalis virtute plus pa s 1 *
»ha
Pu,
« 0 |
x*x:
tan
ttic
tic (
>pli
prii
«te
flua
tun
fco
ne
nec
'Uj
ner
bus
ina
dist
»eri
»ne,
tloi se , nia ta I ttrr »er, elet res t»c flua
illa
»Ur,
Jna
hab
fiv,
illa
•hui
:Pir,
hab

Ji-
n«
ii>
t' y
cf JI '
ifV'
I3ll‘
■f
iv
ijM
i'
fi"
lli^
;£(' iy
t*
jC
et'
Ji' -
,f'
ilf
lii*
ifl'
i£)t
>f'
tH 5
1 »'
Ili'
>y
(>'
i«'
ii $
C'
ll-
fl'
Caput VI.
^iori nobilitate, quam e*te«minml'*. q«« “ a « r «
P u »orcst,Sc no» tam tcnesti.s5ccralTa.ncu» exter* mmcrx.Sc 'onliaumer magis sufcrptibil» alicuius marons vrrtutrs. quam 'ictera metalla. quae multa crastitie labo, ant , & hac dc cauta ad ‘»m excellentes effectus prsestandum minus apta. ^
Nihilominus tamen Spiritus iste umverlahsTeic tot vias & Modos tc communicandi & cum materiis mediante lale Herme- tico (c incorporandi habet, quot Natura habet mstvumenta . ad ipsi m diveriis frus operationibus inserviendum apta: Ex quibus principaliores St h equentiores Ium calores &r radn lolares,Lunas dexterorum astrorum influentia,aer,ros,qualitates Sc ulixrcS, qua ad teri a: (««.unditatcmconcuncvc solem,qua: omnium istarum multiformium generationum Sc productionum solum est receptaculum St sola matrix.
Hoc m loco deductionem instituere supersedebo, qua ratione calor Sc humor dusfc sunt par res ad generationem requisitae, neq; quomodo peractionem calidi inhumidum primo stat corruptio cuius conicquens «st generatio, nec quomodo omnis generis (emina i(*divcrsis matricibus,sive vegctabilib. sive animalibus digerantur, nce qua via transitus sit St mutatio unius formae w aliam, quia ad elucid^tionem omnium earum rerum, quae dc difficultatibus istis naturalibus dependent > magnum volumea (etibere opus esset, quod nunc nimis molestum, Sci proposito •neo alienum foret.
Licet autem spiritus iste tam in res inferiores, quam superiores mittatur, tamen operationes cius in terra videntur, in qua se magis patefacit, lllaemm instar termini est, ad quem colliniant omnes influentia: coelestes, ros & r es alix.qu* instrumenta sunt pro spiritus istius communicatione. Ium etiam, quia ! rerra est fundamentum continens virtutem seminalem omnium : rerum per certam potentiam Sc aptitudmem. qu* nec omnibus 1 clementis, ticc alii subjecto est communis. Hinc est,quod omnes res vitam habentes producit, quam etiam conservat & nutrit.
' rJc Tetra porter dicitur, quod duplicem habeat expirationem,
I S u atumunam in (c ipsa conservat, atteram verb foras pellit. Ex 'Ha, quam expellit, si humida sit, pluvix pruin* Sc ros gencran- tUt > si verb sicca sit venti, tonitrua, fulgura, Sc ali* impressiones ' ! n j’cre formantur. Ab expuatione.quam terra in icipfa inclusam > (i humida sit, omnes res liquabiles, ut metalla, prodeunt, ^ v cro arida Iit, omne,quod fusionem non patitur, ut lapides,ab procedit. Si hac exhalatio,ustam habet temperatui am , o- %i" a vc 8 cti, bilia ex illa procreantur, Sc alimentum tuum de hec ^ capiunt. qui tamam fortitudinem m omnes res naturales u > ut omnia dc potentia in actum deducat, omnia alteret.
C c«
pene

77 o De SpirituUniversAli „ ciä t penetret»res duras faciat molles , Sc vice versa res moltc* j(J , duras , omnia augmentct, nutriat Sc conformet. Et cii> n thor omnis generationis coi potum,triplici operatione p 1 ® est, videlicet congelationis,coagulationis Sc nuttitionis- . $ Item, (piritus iste univerlalis obedit omnis generis fe communicat omnibus fpeciebus & materiis,qua: virtute hauriunt ex hoc principio vitse, non lolum respectu proo ^ nnm Sc generationum,vciiun etiam relpectu ahmentorun’'
<*»i)iUdS in/^iiti/^im mif ^nAdi„ ■ nim,l » , lt*nft 1 /
cuilibet individuo aut speciei» quod ei convenit applicat
dium subministrat illud in substantiam suam convertendi- nutritio iplis suppetit. Hoc principaliter in eo apparet, d at, J t[3 , Ino ex uno codcmquc cibo facit St extrahit,quod homin'i P . jc cus, quod psittaco, canis quod cani conuenit : quodno^ )V procedit,quali in uno eodemq, cibo solo varia St diversa a* 1 ^ ta laterent, leda specie illa animalis, qux nutritionem cap |f ’ |, |s
quod capit, sibi ailimilat ,8c rx illo (uuni simile generat P c ( t
Spiritus ßr corporem. Ginnt.
tutem istius spiritus, qui vivificat, St actioni isti locum da ' fc pi o hoc effectu corporeum facir. ^rii
Unde ncccstäuö sequitur, spiritum hunc corporalem
quia se cum corporibus miscet, & quia corpora suam { lCs c /,p nem Sc virtutem ab eo accipiunt. E^ans exemplo est
enim in terra seminata, (emper inutilis,aceret, St ibi P l,trs r|1 ,jiff
nisi agens quoddam daretur, quod illam moveret, Sfg c ^j fll iil
y
tioncrn eius procuraret. Hoc agens nihil aliud est, quam
iste, qui virtute sua hanc nenerationem fomentat Sc v 1 ' qi
_ . ' - , i r , ■ , ■ B „ r» _ _U.llll''^
qua: non a glande, sed a spiritus istius actione initium s ,|l . 11 jj ) , |id'
Virtutem illius patientis elevat Sc corroborat, perpetuo retiam eins agendo, donec ad magniindinem St perfectis ^ natura delimatam pervenerit, Sc magna arbor ex gl a11 mata sue rir. . (it i iv
Spiritut Si quis liie glandis mastam augmentari Scmultip 11 jJ.h * 1 unt'oerft- cat,veritati adverlabitur, quia glans(iicuti etiam aliud q u ti <( üs frulhfi granum) post germinationem line ulla lui diminuti 01 ’J. cl , t ion f cnre fncit manet. Non ergo quercus ex a ugmentaiione Sc multis^ v ,jciti* ommtn. glandis generatur,neq;ex additione vel detractione te"
gisjuui»^cuci«uui»iicc],cx uuaiuuiK, vci uti»ciwuv»*-* (r** c
Scadiacemi», quia tantam terra: quantitatem postul asi: j
arboris est groisities,quod est abun dum. Cum igh ur sCS ' r ' lS ? dicta: non sint caula productiones Sc augmentationis 3 L 1( jsc"' rnmnb satendü erit, hunc effectum Ipimui universa!' ct>‘‘ ,g-
bendum, qui corpus Sc individuum sit. Ex hac seaturig'
- — - faivt** 1 ?.
creatio, conservatio Sc augmentatioomniume° r f . rua |is Ventrtcu- non verö ex terrestribus mallis, qux materiar fp 11
»*5
Uv. occrciucnra, <juod vcnmcuiidigcstioHontk^' * ■
stem pondere cxcrcfncni» regelt , quocibi afiu’"?
Poli
erat

Caput VI. 77*
postquam fecum alimentum exilRs extraxit «quod almd non 'tat,quam ille spiritus, in ciborum massa inclusu*.
Ciiin igitur iste spiritus se incorporet aliquo (ubiesto meor- Anim4
potationi proxime apto opus erit, iioc est corporis anima, quas ß>iritüiilii subtilis Sc impeiccptibilis est,cuius natura est cörporalis Sc spiri- £ts cer fa» tualis simul, Sc quae medii loco est,quo spiritus iste cum hac ma- r4 U, % teri, unitur. Anima ista residet insiste lui subiecti, quod sal est primum coipus, in quo fit ista unio. Hoc sal est terra illa virgO, qu* nihil adhuc produxit i in qua spiritus iste sc incorporat. In hoc fal omnes res post destructionem sin reducuntur. Principia enim compositionis 5c resolutionis sunt sibi (irhilia. Etpsima materia nihil aliud est, quam illud, in quod corpus a^puod ultimo resolvitur.
Coeli sunt in perpetuo motu, qui ad aliquem finem tendit. Met ut cir* Hic finis non est proccstus de loco in locum, (cu mutatio aliqua Inum.
■oei, led ad per veniendum ad alium effectum. Finis duplex est,
UI1U5 pro re ipsa, alter vero pervenis »di ad illanr. Finis,in quem Jrlato cx Gi*cia in ssgyptum protectus fuit, erat lapientiam discendi. Finis itineris fui erat /Fgyptus.qub tendebat. Ita quoque globorii coelestium cursus non folii pro suo fine habent motum & celeritatem de loco in locum sc movendi, (cd etnm viruit e i & qualitates istius spiritus,per influentias suas in corpor» fublu- naria, icu inferiora transmittendi. H® influentiae nunquam deficiunt, sed cpntinux sunt,quia motus,quo fiunt, est orbicularis, semper iterum incipiens, & in semet ipsum desinens. H*c ratio est, curres in quam influentia fit 3c quod inde procedit, similem habeant naturam & qualitatem »indesinenter robur & multiplicationem ab cius virtutibus accipiendo: Idque per influen- i tsrni istam,qu® nunquam cessando subsistit,sed perpctub&con.
I tinue in corpus terr® agit.qu® terra corpus omnium corporum «st, qu® omnes veri corporis qualitates, Sein (uis subsestis omnes ; capacitates & aptitudines, pro ratione divei sarü actionum istius Vianet
spiritus habet, quarum proprietas est penetrare, calefacere, pus- u .
gare, separare,unire,vivificare,augmentar<!,rcstaurAre & confer v are. Omnes ist® admirabiles operationes non nisi m terra exet- J j «entur, in quam solam omnes influenti* ecelcstcs terminantur j flu* huius lpimusnuncii& cursores lunt: Terra enim centrum «st universi mundi, & tanquam punctum seu apex, ad quem o* line® magni istius circumdator» tendunt.
Hinc necessario loquitur,illud quod ad centrum terr* pro- Ce trottn* ^'rniiisaccedit,pteciosiuvScmaioti virtute, potentia 5 c qualitate p tex ,,„i f porduum esse,uti sunt mineralia, qu-a postquam msltvcuti* ivVae aptimtirfi, d illa appulerunt, ulterius progredi non possunt,si d in via lub- 1 'tmt ,0c virtute suam per quandä reflexionis tpccic duplicant,
Ccc 2 trequc

77» De SpiRitu Universali Cap. VI.
Reflexi» sicque cum mineralibus uniuntur & ligantur, unde pr*« alt . influtn - illorum multum plurimum Se teri usque in potentiam infir* 113 tturum augetur, quia a corporibus coelestibus incorruptibilibus p r0 . teel/. dit, qux nunquam dcficiunr, Se tine omni intermistione
spiritus iunt latore*. y (i
Terre Terra non est excrementum , aut mafll totaliter p°
tum.
1 UI 4 Ill/ll VJl EAWIVMIVIHUIII • «IUI lUllUtksi .
Quamvis enim totum cius corpus excrementum este vidc*'^
nihilominus in illius intrinleco puraineft subastntia, qutes
spiritualis lit.line corpoi is adminiculo substantia este nonp o1
ut in omnibus illis rebus apparet, qux inde procedunt,q» 13 '
femen aut materia pura invisibilis est. Res enim illae peri m* 1 - j corpora jLsustincntur. qux influxionum ccelestiu receptae 1 ' 1 |_ aut valcnlum quoddam est, in quo materia icta spiritualis 1’^ chras istas operationes excreet : Quod (i femina rerum , teira exemmentitia semper sepulta manerent, nihil in lucet" nitet , led virtus fpirirus universalis illa semina per univest 3 ■
suam influentiam vitalem extrahit, hoc est, vivificatione s[ c<
& natur* ipsorum convenientem ipsis distiibuit, qux ba f ' ( j coelesti imprxgnata nutritur, se multiplicat & auginentat - f <( inexhaunbilcm alimenti & accretionis scaturiginem, dcin^L diversis qualitatibus & virtutibus colorum,odorum & sbp ot |j item caloris & frigoris gradibus se munit, secundum cui" 5 "^ astri, huius spiritus nuncii affectationem. Cuius rct cxenT ^ in coloribus est. Saturnus enim atium , Jupiter virides ' 1 ^ dulcem , Mars rubrum Se amarum , Sol flavum, Venui** 1 ’ odorem affectat.
Solus iste Iphitus virtute separativam tribuit,hoc cst.p tivam puri ab impuro, grollt a subtili, ponderosi a levhprrfl* purgationem aut separatione omnes res naturaliteift sp 0I,t<: v ;r' excrementa,qux non cie ca'ü sunt (ubstantia,rejiciunt fiifl tussepararivaac specisica valde est ncccflaria ; nihil rnim^jj
munde»,quod exci ementis non magis abundet, quam l»b^^
Ex supra dictis colligitur,quod,cum virtut separativa v uJ
6cpotentius in mineralia agat, quä in extera coi 1 »ora>& universalis mirabiles (uas influentias fortius in illa tranj |fl . idq; propter ipsarü maiorem aptitudmcm,duratione& nem centro proximiorem,quod inquam lateri cogin 10 ’! „p mineraliü perfectamexecilimiam.&quafi coelestem * e ’„ipn' (equentcriaculratcsaquarü, qu* cxillis exrrahuntur& c 3 [)i' nuntur tales virtutes tk qualitates habere,qux neq; in vc £^ (t‘ libus, n.cq; m animalib. reperiuntur: Quod regulis natui ^^. perientia est comprobatum, quorum testimonium in coi dc problerqaticum fieri nequit.
xifl 1
*">
naturali, dxquicqtni videmus Sc tangimus, nihil aliud excrementum,quod substantiam illam absconditam ' ,lV v °|jdii>*
INI
A EJ
t dr °f
rur

K-AV
mmmm
! Ndex locupletissimus
IN VI. VOLUMEN THEATRI
C H Y M I C I.
A.
Akhymia/'» quoconßßat r» Quid jit} ciußjdijstrtn* A Rsurditittcs Philosopho- ,, a 166. eius definitis 1« ^ rum detegit sgnis >;> Alchjnufta fulguret fyitan- Abbre^-atio putrefalhonis di >66
ad dimidium temporis ßa- Alcbjmr* qutd ßt 201
f tum 5)7 A Unii e fi quid peßit 6)0. eius
Aikre^i.t/,0 cum Mercurio ortui 66 }
Pb super mlce ovorum 5)7 Allegoriarum usus in S.Scri- Abbreliiatto alta C um decem ptara 66
sixattontbus ))8 Allegari* detgneCsi metallis
Abbreviat te operis Lulln 516 7U . DeVtncrt, Vulcano,
Ac qutßtio muten* ph. fitm brc'vißtmo tempore 369 Acautlitta matenaPh.est dissiti Ut 393
Acquisitio Lup. ex terreßri firmamento 489
Acuitio aqua Mercutmiis Pb. ad follendum corpora 232
Adamt creatio ex terra (si aqurn mixtu 24
"> Adamo tria,ex terra tria, qua redeunt ad unum 340
(si Marte 7 »
Ongenu , de aure (si argento 47
Zoaris ,de Igne t 6
Ortgenit, de igne tribula- tionit purgante 102 De /uleinjefto in scaturi.
gmemaqu* 106
Zoarit, de duobue coloribus albo (si rubro u6 Operationis , pofl eonjum- ilionem }2j
ditaris ornatu» 76
Adeptorum paucitas i)Z AmalgamatioauncumMer-
Adrop e 0 plumbum rb. 474 curio J®*
,OPtiorum mjlierium /« Ambujlu medo/urS.Vini 109 j L ulcane, lo'be (si Veji a 36 Angelus m aere prasidens 26 ufli praparatio pro chi Angeh ex lumine accipiunt 73 robur
rurgta
90
eru neceßit.-u m teira 25 Amm* Catholica mundi elf per artificium ignitus 42 m'ernu (siexternum aqua ^'duplex 9 * hylealu /47
^‘tts attrailio per inflrtt- Amm a mundi generalis p‘ r m entuno 4>4 magnetes (si medtaphtlo-
^tonsCsipatient quid 147 sophita attrahitur ex ra,-
Ccc 1 J,it

E X.
pars attrahitur ab aß** Iß Sole ad ipsorum nutri' steuern iz6, Saries lin> er rum ntm Sa<iart 37 . Fiat*' mot *ltt t pondera »satotf
portat qU*M aqUt I
dult*
I N D
dtisSein (ßLuu* «jz Animalia no tam ex ctbo £ß potu, qudm exfitrttu uut Qerfitü'v/fyuvt isS. fiiritu untCoerfitlem ex atre *t trahunt sbtd,
A»>ma duri aqua superna -
t*ns 15? gutr Vj
dtntsmonsum Ph.efl marcaf Aqua - . hyleals* Af^thsC* fita plumbea Ph. 47$ ternum, eflJßtri/unn^'J Anttmontt Cssrtutes qua'ttor bilis Agent diflm
unde tetragonum Hippo- Aqu* hylealu externum r cratu S% 5 , Agit per radtos tiens dtFlum , tflfisbß* , splendentes tbtd. Eises tem- tt* humid* y,
peramentum 592. Per ex- Aquam futfie materiam u ^ pertenttam filiern ctgne- cfer/atem docentPhtleßf^
scitur
593 ex resolutione
10
Aqua humeflat terram bene- Aqua Cß terrafunt m*t* ,c fictoaerts 24. specularie- trtum pnnesptorutu nes dsCotUtu denotat 25. efl Aqua ßulcit an nutri * 1 , Csehiculumjf intus tbid. producat 1 ^
Aqua ardens tnßammabtlü Aqua Ph. ncceßfarta eft * Saturns ftlvst Lunam in tempeßtionem operi* / j
ertfi alles 62 p tentum p
Aquam mannam bibentes Aqu A Cstt* CaCo* non bu* ^ morsuntur 103 Sans mansu efl dulc^ ,
Aqua tbtta feuardenq tarn- mni aerimontacaretts' t
munis 104. An snebrtet Aqu* cttlestis fiu mtnß ^ 10 $. Ettu deßt/latso Cßujtu C-egetabtlu deßf Matte _ ^ in chtrurgta 108. usta ettu Aqu* calctnatt$* Euu*
USilißimut 10$ aqua cteleßü , ' pst.
Aqu* fortes funt tgnis contra Aqtt* duleu defttli* , '° naturam 109 132, eiu/que proceß** 1? j
Aqu* Rtgtt poteßas tbtd. Cstor ( /
Aquafubtcrrane* ascendunt Aqua ectlestu fol* •** f (,9 & defiendunr. 120 Vegetat Ats-
Aqua dulcis marin* junfla Aqu*. Ph. corporat * 4 el ^0
efl
123 tto
euer
Aqua mann* faett djfiute- Aqua tnfertor fu>*t 1 “ gjs rtam 127 Element a /pst’
Aqua dulti materia fol,da Aqua Ph. qualit *' eS ^// efl conqunfla r.2 utfit ruedta iß ,nCC 1 1 $
■ cer.junft* r.2 utßt
Aqu* mattn* feparatto Jtt btlts
sn meatibus terra iz$. Farn Aqua infrior c '
»rpß

I INDEX.
mattn* 380. Elf cen- Argenti albe do ,n ion* par.
' *rum, .*d quod form* re~ tcm/umttur *1
i frctt ,b,d. Earum aqua-Arusex quosimpltctusproce-
r u purgatio * maledtiho- dit,eo mtlius 30 *
n e>&fruftus 381 Arbori« folaru(emlnatto per
Aqua permanens sol* aurum granum tretiet monstratur filCit 387 167 .
Aqua filCenti« Cana nomi' Argentum CtCum quidnam *« 387 . Exaurifcaturigi fit in arte chjmica 176 ne hauritur 388 Arbor Mercurialis tjutd fit
fi** Orientali« & terra Oc- 229 .
Cidentalu 444 Arbor Mercuriali* Fittig, nt-
Aqu* rermitioni« Mercurtu hil ‘valet ad opu* Phtlofo- coagulat & figit 454 phtcum 2 lf
Aqua menftrualis ex Curio Argentum continet aurum lo refusa 45S 2o6.
Atjua menstruali« cum rore Artu Philosophica triplex »- Marttahpraparata tbtd. ttlirai 201
Aqua acuta corrostCum dul- Ars dominatrix naturet m*~ ce‘vocata 4 Z 6 tertam & formam txal-
Aquitfvtucom.gratiamcon tat 371
cthare cum saccharo pra- Ars natura dominatur ?6 4 parato 467 Arthephm* foltu proprium
Aqua sulphurea fila balnei« agens E.V.pofutt 4W
inferciunt 729 Aflrorum nutrimentum 41
Aqua Mercurialu Ph. quält Aßrologiaoppugnatiod Pico tates C laudes 534 . 525 . •- Mirandula io;
mma particularia suppe Ajfatio Vh. quid fit 264
ditat 53 ° Astra quomodo regant homt-
Aqua nitrosa quomodo fiant nes 349
7)6. Astronom /a usu« & abuju*
1 Aqua ferrugtnosa quid fint 350.
763 . Aß roncmta inferior 507
Aquabonafigna, eiufi^anx. AJafiedita est sector ante pr-t. ; tomia 703 parationem aqua J 4 *
1 Aqua mfale permanens e ff, Atome Democriti 376
unde mare nonexficcatur Anr.-idioan, marüm metat.
98 . tu , Crtrtolo , Antimont 0 ,
j ‘fl u aalun/ini«qualitas 743 fucctno. 4 $}
I ^Rcuti cakinat/O Cfi redulho Athaneru usu«, qui piger '•ejal 6} Henrnu« Coeat tu 457
"^'gertti CiCt congelatio fst Augmtntutio tn infinitum *ranfmutatto 69 5 $ 8 ,
Cee 4 • Autum

INDEX.
Aurum cur projußttta dtfiri Aurumfacit nurum , ut^‘ butifya fumatur 64 . Eius mo hominem aqualis dtßnbut/o tn me- Aurt praparatto pro co») 1 "!' tallis sufis tbtd. Etus prx- üione cum terra phtbr flantia (fi perfeftio , 65. fhall 2< "
Eineßgnißcatio 83 Aurum fotah/lefimflltP ,e
Aurichalci ßgnißcatio 76 solutionis Aurum quandoque tn ma Aurum nun eß aternuW lam partem sumitur tn S. (fi tncorruptti/le ^
Seriptura
78
Aurum ut trejcat , an
fi
Aurum ab Aquilone Jemens ret , U ira^türl ?<*?
quomodo, «teil,gendumU Aur , plumbum C0 ,MT
s&urt Cy *rgent$ m*r*l/riü
mixtio (fiseptsratio ,,o Amrum ßt, u l„r um ,ff * u " Aurum Wgare nthtl perfe- u me „ (o/iaf/ , um & ätonts poteff communica - AurHmpo , ab ,t e 5«’
reu*, quiaaßla replue- Aurum , r ,plex , secund»* quaperfeffa fit plusquam Jheephraßum perfeffum ,46 Aurmm r t*
Aurum (fi argentum vtSium
Ph.nonfyntmetaUa eom- Auri d , tnsitt 0dme W paita , /ed aurum dtjjolu- „, Utnst „ } 9 >
turn (fi ßirituah/atum ^.„„„..^Igt connnetfs* 1 * ter Mere. P . 15p multtplictqtfieum,fotP > *
Wehtet 4 °
surum ’vt'bum eff aurt' 1 ^ Aurum (fi argentum eff proptnqua (fi remet* * ; quoque chalybs (fi magnes 4 **um mortuum rejujl " Ph. 161 potest
Aurum 'vu/gi materiam uni- Auri (s/trtficatto tn co <versalem attrahit (S de- rubim . ex quo ßt t* terminat 160 (?/ * . rpßo-
Auri natura omnes 'virtutes Auri extraffiosisa^uva ^ calefies (fi terreflres ele- tenta Jvtfi'
mentorum in fie habet tn- Aurum potabile ad s» 'jj
per Mere. Ph.
Aurum fy&um Ph. eff ab auro mortuo derivatum
, 6 »
mos morbos
Aurum potabileexfioto
»(•
fusas
Aurum (fi argentum per
nullam materiam mine- 460. ^
ratem aut aquam sortem Auru potabile facttndt a glutino juo dijjolvt de tamen irritum e *
' 169 oom. iui «,/
surum a S fusione ad Rege- Aturum purgandt
pqrdtionc promonetur 169 fitbtum
AW*

I N D E X
*«rum Q> HrgentumPh.sunt sint calore m d,<herfis sub-
dua unitura 547 1 ' a * , _ 94
Caksnationc Phyfica maters* g exirahttur Sal natur* 18)
Calcmatio erronea miner a.
B alnea deliciarum Dant l,um «**
72 g. Calci natio metallorum alta*
balneorum dfcerfita* 729 omnes superans 2)7- 2)8 b*pt,(mm R-thiofum i%Calcmatto metallorum 28)
baptismi Rom.Catholicorum Ca/cinatioaurt abfiue corro- ceremoma 56 fimo per cament at tonemfe-
baptifmus mifibilts Qp trfot- eundum R.Lull.CfiArtflot- fihilis 84 Philosophum. 290
bafili/cua.R .Lullu )6z Cale mano aun eum Saturno
Benx^omum tenet df Mercu- proficua , ut fiat aurum no^ulg. unde c« Guataco <Si%um 412.41)
jungitur 49, Enu olet de-Calor natural.s esi Pater filllatio tb. cuprum deat. rerum. Si ccaLornaturali* batib, aturumanimat.tb. materiam <oitro. 549 btfmnrt acjua metallis am Calcmatio fex metallorum mam extrahit 452 559.
brachmannorum Quinta tfi Calcis de tefiis odorum ufiuo (entia , 15 4< 6 -
bufo ph loscfhtcus Venenum Cliaoi calore deinde ePl pu - pefitmum 275 rficandum 297
Columna 4 .artis 211. 42 r
C. Chaos seu materia pnma
Philosophica, 228
abaladuplex elf C\noi efl terra Ph. 267
\acabala(fialchjntiactn Chaos metaphyficum de po- 1 vementia 64 tentia mallum efl dedu-
l-abaiifiica/ubtihtates tn It- cendum 392
i teris Hebraicis Malach, Chaotis tot tus dtfitnilio m J- ! Sat 129 partes *5<S
| C ab ala de nomine leho<b* Te- Canis cur cognoscat dominum I tragrammato 88 suum ex edoreSiefiigtorum
i Cha/yis obßruit Ö* apent etus 7)0
7<5i. Catena Homeri ejuidfit 35
Chalybis prxparatto ut Da Capellarum(euCmertttorum rnafcenusfiat 68 contusio ad habendum plus
Chalybs alter Sendsoogtt,tjue metalliexSti^ificatopium - fatura creabit exiguo au- bo 47
*,//„ artis 424 Calvi tertii* S. Pauli Socatut
' l/ sr fi ne lumine, & lumen mtcUigtbilis mundus 27
Cee 5 Calut/t

#
INDEX.
Cotium tfuiA significet 27 Concordantia mttaflet» * ulf>
Centrum rerum zz z JL. Ph. 43 ^
Ceelum Empyreum , td efl,C»ngelattoffiritsu flelüti^' Lux 577 Congelatio Mercurtt
Ceelum crsßa/linum efl ayua Csnnabaru lintimonti s* A>' supersor ibid. Ito ’vtnt medtcam'entej*
Ccrls {fi aßrorum mottet/unt 657. caufa generattonu metallo- ContordantiaPhilosophorU» 1 ' rum 42 322.
Colores fiammaunsm cande- Corpora jfirituatta fieri la repra/tntant 4 mun . beut 3 °*
dos 87. (fi ojuatuor Ele- Corporu tn corpue null* menta 1 ij efficacia , mfi per jftrtt u,l>
Colores autt re/ufcttats non tn silo contentum /unt tn materia ,Jed circa Corpora cruda facere efl >r ‘ > Masculum 149 haejfftcere tnac/ua jWV 1 *
Columba albaeflin plumbo, tutu '■
sät metallorum (loca- Corpus siccum non habet **' tur Z14 greßum nec yutecjuatn ,,,>
Ctmmunicatto myfiert/ /a- gtt nsfi/emetspjum pientum an (fi quibus fa-Corpora tn non corpora fi’ 1 cienda 194 reducenda , td efl, • n t 1> .
Colbto Phjfica semmu folaru mam materiam '7
fit in tgne $ tabificant e /a- Corrofiftum no» /olsttt aur u
kr
pientum 189 385.
Cognitio alumine natura e- Corroboratio nitri Phthj
gtt i/tumrnatione 93 ct tn fitu ijua htatibut
Comparatio natura noflra 413 .
eum Luna 88 Corrosivi duphcatt fep* r ‘ > \^
Coiito artificialis qualis efle d cupro fit cum S. Y■ debeat 300 Corrosivi duplicati pott ,!,>
Conjunft 0 falis Armeniaci 613. f
Ph. cum calce metallorum Creationis mundi defa'f % profimpltctsolutione 273. Hebrxorum ^
* 74 - tn Creatione,cotnpleta re f
Conjunilto materia {fi forma peifeltio m auartU!» “’^ Q o
/aptdts ficlu fohstjue ctn tnctdtt r /
tralu 426 Creationis imitatio 1,1 "'.fi
Comparatio Lapidis Ph. cum Ph. ],r
Saltatore te/u Chrsfio La- Crert Martis Praparatt 0 ^ pide dngulart 43, plex
Comparatio de hr.puritat e Crsfi alias fit ex aqua
corporis uttflrt tollenda, mon ex teilte p,/'
eum I . Ph, 4,^ reti seneris Cfi y ^ ltrl fi"'
, r J>
^ ,ne
D
Dea

INDEX.
flantia in mediana 616 Dtfiolutto treuer profiren- H P r * Hculbano cum
ftgmcut, 62 DiftiUattomaten* prtma, Z?
tu P>um tt,am ,n chalybem cxtraäto anim* tx corpo-
•ransmutatur 6 7 rt-j z 7‘
Cu Pn experimenta 73 DtßilUtto plumbt ex Itthar-
^*pri praparatio pro mtdt- gyrio 61
etna haätnus incognita Dißtllatio hthargyrn,ex<jua 60 j, oleum album (ß fitgidum,
^ u pri ßltitio m ‘vitreolum utgl*ctcs t &bene olent 61
medicinale hont odoris 608 Dosis Cfi temptu operatsonu tnpri Jfiiritue Dirsdu Stola- 687..
, ttlu H12. Draco eaudam fuam Lorant
tputdfit 286.
v.
j T '\rtmarum fangninit Siir
i ^ ,ut 718 C' ebenen pisciculus magni
■ öeauratto poculorum samt a- J~» mane Philosophici 17* tt mbtl confert 6z Elementa 4 .«^»# petet m cer-
Öeauratto fucata cumVenc - lo atque tn terra 2. 3
309 Element* fecundum Herme* Öemonßratio praparationis tem crrculana funt j
cuprt , per jinttmonium Element um unumPhetnicum 629 15.
Öitßruftio auri cum corrcfiSjo Elementa duplictasunt 2 } acido tnßgns 620 Elementa trfafuntmfepara-
Dei attributa sunt /uaSteßi- l/ilia 23
menta 17 Elementa entern* calore hu-
Öiß/cultat pratftc* Philofo mtdofunt cocjutnda 298 fbic* 668 Elementorum e/uatuor rtpr*-
Dealbatio cupri 62 /entatto cum tnbm hrjuo-
DiJJbluuo mmerarum faci- ribue 60
lior yuam metallorum 73 Lleltrdimmaturü qued 320 I D(/JotS)cns auri debet efieho. Eleärum minerale potens j m ogenettm cum tllo , aftu contra fafetna &prapara-
CJ 1 potentia 145 tio 651
^‘ffol^entia jophifltca auru EteElrum seu chasmalex tn - non dijJilSiunt 152 lis metallü conflat 76
'ffb/ueni Philojopbscum 369 Elementorum proprta aftso- ^‘flolCeent metallorum tfi la- nes tn opere Ph. 99
ptitum ex filier Pb . 454 i lixii' <juid (it 201. Etutde -
‘IJelutio corpotum ealcena finttto 21Z
•orum meiaUotum 239 Elixir medicum ex fimpltci
htc

INDEX. N
tue its. Alium super ealee Ferri & eguit u/ue ionut v argents <oel aurt neu alte- that tu ( 7 1
rata JS7 Ferrum £f R.S promtscuc *'
Elixir u ££ Last die dtjsercn- f'urpantur ^
tta 479 Fermentatio fit perret deW
Emplastrum gf unguentum ja* qua tgnem peregrini
ex Sntnolo dulct lauda significant *'*
tum 609 Fermentt proprtctat 1
Ensulttmu metallorum 357 Quid Chymieisfit f
Ens prtmum eil ignu athe- Cur aMcyfeprobtbttum 1 ^
rette eotlejlü dßortbutjepa- Fermentationu Ph. tauf* 0 randut sied. factitor tngrtjjiu tn tr>‘P ,f ‘
Eflintta ruttultietrei es 7 ve- fella met.dlla
latilti (Jf fixa 70z Fermentajptntualiafieri
Error eltstngularc auru pro bent "
epere eltgere velle 300 Fertilitatem faciunt, m* r £ Exhortatio ad filtum arttf canum marinum, Ci» tftl l
295 - eat* ; ’K
Exaltationes Planetarii ter- Ftrttr 500 -5
refirtum 508 FontinaCom. Bernhardt i
Excrement» res magu abun pator qaorundam oleor# dant quam substantia na- non plane deponitur *
turals 772 Fornaces circulares pulloS 1
Extractio/ew Exuberatio ant- eludunt,'quarum catos c .
ma seu Mercurii metallo- Uns naturabt mattet*
rum 274 tndutt ....
Extrailto feminis aurifici cu Fornaces AtchjmistarumJ 1 ' ^ aqua sicca 425 flranea .
Extrailto animatum in me- Flamma dfierstcolor* ,,
talluCst ricto, anttmo- lychniosignificatio ^
nto , €f jucctno 453 plores duo "ruber & al* 1 * J
Extrailto Tmilura cuprs tori radite Itarent es ^t****#,
auri cum atcals Volatili- 326. l)trttutllorum ,nt
fato 630 prthtnfibihi 327- ^ r utd
ExtraHio sulphuris Anttmo - alito sn fyaje sncM
nit 652 328.
Formce rationales ^ 0,r " rl sti
F. necdeprtnctptomatt .
. ner fomtalirerum 7 ^7
F Acies Dei quidfit 32 quam habent t ff i*'
filtt arris offictum 302 Forma metallica auri Fertum in cuprum tranfmu- ßrueuda, ut foix ./*'
tandi modus 67 habeat P att fl‘ ,t,m er a > 7 ^
Ferri nocumenta 71 dtenit tnaha corp

INDEX.
VhtlcfopborHm Gf**** Augtßftki fit
Eap. Pbilofi praparatio- 449 * nem 43* Gur 3rr
^‘hmartüante optmiaDtümGlobm terra habet 6000 mi- , inSocare titier -94 haria tnfuo circo -l
Form* Lap. Ph. tx feto anro Gummatum Mana Propht * petitur 143 tijjaconjuoltio 1*9
Fluxu» (firefluxm marit si Gutta seu Rot AegypOorum Fruäuum dfotrstta» ratione 753, locorumsex peiorum 347 fuliginis destillatio 43. Em» H.
ole ii ad terra btrginea pro.
creationem tnuttCe 4 5 T—I aymeni» epistola it qua -
■Fulmine tiyilt a putredine 4 X tuor laptdibm 497 •mmunet simt Ungo tem- Hamatittt habet in si prl- P or *- J 118 mttm Em auri in cepia
647.
Heterogene* rtt se cum aure inseparabiliter unare non possunt 14«
Herbarum Astronomia tuest
m eu jje
Hlstoiia de pretiosa substa». tia Patta<bii i» jepulchro reperta jp
G.
G Zmmarum generatio 354
Gammaheorum generati»
35*. 366.
Gemmarum paucitatie ratio
3J6.
Gemmarum generatio me*- De Sceto Hambnrgi Neuern» altationeJeu afiedu Soli» sublato 646
(fi Luna 3)6 De figulo (fi auri minera di.
Gemmarum conscii 10 304 tifiima inventa 72}
Gemmarum (fi metallorum De Aegjptterum contagione •rigo atjua mmeralit 368 (S remedio ex nitro stngu- Earum praparatio 337 lari 7} 3
Gen<4atio metallorum 304 De igne perpetuo 37
Generationi* dijsarita» eis De igne Graco 51
ex Astri» 348 De Metello Pontifice Maxi.
Generatio infantil 175 mo, quoad ignem ‘Vestalem
Generatio metallorum in 53.
terra >8, De aqua flammam conca-
Generano mineralium (fi^e- pitnte, (fi tnjal conversa gttabiltum 352 J4
G *"eratio rerum crt exqua-Da eommutationibu* Ini*- tuor Elementorum confit- rum 7 °
datione 437 Homo duplex eil. Extern*
r *uum fixi in Saturne 11» (fi inter nu» 4. j. Cursat -
V/w
/

mmum zz, Et tu l»Q (l> ‘
fi.
INDEX. ■,
(sue mundus diihu fuentlgnis cognitio ab Alchfi^ 99. J. 7. dependet 3}. Eius t> 4,l>
Ristoru. De ammaltulo Coe- ibidem. •,
cuio ntilss lucente 95. De Ignis cxelemcntis/c/W nU ; ; n/u salii 122. De argenti tur (fi crescit 34 mtneratmmatura$o\.Dc mum inftrumentut» ^
docilitate ptsctumarts 136. “ —C,/0
D\ Rege Angit* (fi R.Ltil- ho 207. Df oleo tncombu- ßibilt /eu lampade perpetua 211. 219 Ignit Persarum sacer
Herba omnejsecundum He Ignei artificiales y
brstos cortcjpondcntes ha Ignes perpetui bent fleUat 107 Ignis Gracies 37.» Eine cC
Homo jstri/ualis (fi carna - positio j;,
lis ' 90 Ignu superior (fi msorfij
99 Per Palladem (fi I
tzc> indicatur
Kulcatius ibtd. pult*'
(fi Minerva conjuget *t (
Atgjptios
Homeri catena Homerus de Igne
in Homine efl neutralis Mer- Ignis superior (fi ins er,,r ,ji curi alitae , qua nihil con■ Eiusfoima pyramld* 1 p. fiat 444 Inferior efl Solis
Homo centrum totiue natura tum /
Ignis quadruple»
Ai?-
bild
Humidi radiculis partes dua Ignis Äerhnau* mirar,- ^ *S8. Ignu excrementa duo,P f p-
Humtdi radicatis iguoran- (fi (tolatsle 42. qusbd* ^ tia sn labjrmtho tenet sunt 4 . Elementa Cr 3*7- Ignis accensiomedtanttf st?
Homunculo* 364 la aqua repleta v Jr p
Culo ■ fi
I. Ignem Ptrfit (fi /?**’4'* ^
cineribus dc arbor 1 * jj
TGnfm di* septimo acctn- mosa adorabant , f 0 ! * dere cur prohibitum Iu - Ignu ex duobus lig** I dau io etusepffignificattofr y* t td I
Ignu albedo (fi rubedo quid lo missis* 54. M* cC * fi
significent 13 ignis sacer
lgnu(fi Sal sunt Ltx(fiE^san-Iguu perpetui lud-( srU ' fi E tl ‘um 14 ficati» ,.,.„4^
Ignu fis Hili adoratio ibtd. Ignis porent/ald autg r Ignis t omp arati* cumDfitns- eius diversi
tate-j 16 Unis tn calce a S*"** e( A
Ignicjicrtta triplicata* 22 tu StrabtntCfi stP /fi

INDEX.
h ignis tribulationi significat, lg n,s Atthnam Pontani qnl f sue purgamur 83. 7 6 - macorem utilitatem pra-
ignsum trium proprietas 55 ftare pottit, quam ca estis , I ignit tret proprietates■ Efl 4*9-
Instrument um ad operar,-Ignis Pontani ed mineralis , dum JS. Facit motum,(fi ant Centralis ignis Salit
, mottn depuratiene $6. Est 4»l- Huius tgntt pradtea
, gaudii sjmbolum ibid. monstratur in Vitriole (fi
| Ignis ultl, tatet irr. 70 /ulphure 493-49+
j ignit (fi ferri ufm conjun Ignis Aethnatstuntus ficem itus 70 est pracipuum agent m hoc
i i igmt purificandi fatuitatem Lapide Pontani 493
, habet 82 ignis mineralis Pontani tria
ignis (fiSol purificant aerem ingred,entia 494
I dpefte ibid. ignis /ubjedi philosophici,
ignit (olu, adjfiritHalita- ericcclejhsfupcrnatnrahs
( tem accedit 85 5 2*.
Ignis comparatio cum catent ign/ssubterraneus imagtna- elementis g<s l7<M 719
ignis inteüigibihs eil fanda ignis prima digefiionit este- Trinitas 101 da 299
ignit Cteleftis 102. Elementa-Ignis, fimus- balneum phllo- ns sbsd. Peregrsnus 103 /ophicum. Vinum calidum. Tnbulattontt ibid. Venter equinus.Idem,
ignis peregrini (fi caleflislmWiWitio /eu lavatio, (fi De- comparatit eum rebus dt- albatio terra Phjfica cum
tersit HO aqua'vitaph, 1*6
Ignis altaris quid significet imbtbitsones ntmia calvenda 112. 1*4. j Ignis tn'vifhtlts per 'verbum Imbibitto multiplex M treu- j fiat Virtutem at cepit 346 rtt metallorum,qua esi ex-
„ opus Phitofo- uberatso eius 274
I phscum ad ptrfediontm Imbtbitio aquarum efl diu-
•j ducit 183 tu, na J60
„ | ignis regimen 1891 L iaca biliosa paßte tetra-
i ; ignis Philosophici (fi Chjmi- geno Hippocratis curatur ^ ■ corum-differentta 191 560,
» ign.it cceleflts seu athereus Ide irum scaturigo 67
i complexionem materiam. Influentiarum calefit um 'vis t dicat 35g ;g.
I igms externus (fi internus Influentia operationis expU- * /e» naturalis 429 catto, ubi efl taetra mon -
) £ n, s perficient totum opus m firarso ad optes philojcphs- 1 ire'vi temperte 487 cum !5t
Inflkcn,

I N D
Influentia centrali* tmper- cepttbsles pro Vegttabilib. (fi animalibus zs8
Influentia nunquam defi ctunt propter motu suum orbicularem 771
E X.
fi ant tu compotfttur habet diVersai definttt o* 1 ex certo rcfictflu, ibfi* 0 . Efl res unica 166 . M*' 1 . na eiu* duaJed rtufii **. tura 10
Intellectus humanus e& in Lapidis Ph. compositio/'
purit feminibus rum perfectorum 18 o. usus condit tonatur 4 j’ * KeVelatto 192. Sjfi" fi : 212 201. Fit ex Julp^ Soles cum Quinta I
2 ss- Fit ex metallis fiK., J
matte cum Quinta . ( tu 256 Fit ex Mer‘fi commune artu 257. * - t j tllum praparaxdtfu> ,t j finiti 258. Fit ex Mer< 0 Vegetabili (fi terra tt nata ibtd. Fit ex sfi' falle tmperftftt(fi re pkjficosublimato a
duobus lumtnanbtd 1 -
flarfieecuhfn quo colliguntur radu diVtntt at u splendentes 32
Intentio seu scopuo huius libri 67
Inhumatio lapidis Lullii per
annum jü;
Incmtio seu mollificatio medicinarum , ttusque u/tu 2JO.
Intentio Philosophorum tnsolutione aun 149
Intentio fecunda operationis.
Vide Operatio 1 j z
Iterfufceptnm & colloqutum cumrufltco 124
ludam chriftiamifins 121. Lapis Ph. Tertii otdtnts • j Intenm extraVertendum duobus lummaribid fi- per putrefaß tonem 299 umonem ipsorum
L prto spiritu (fi * 0
260.
L .ic Virginii cur materia Lapis Christallinus ent»t Vocetur 31S tallnmimperfeßu» ,> ,6>
Labor irrttmGraJsei 323 nam tranjmutant fl Lampas illuminans Fige- Lapit Ph. humanus (A!, nem 40 flris efl cum hatfl 1
Lapidis Ph .inhumatio R.Lul- cateftiVestirus d e * lu per annum 563. L. Ph. Lapis Ph. Tertii non aVantia ,/edlaus Oet duobm luminibas.fi (f 0‘ Jinu ejse debet 4; m sex op*rattt u, ^ l>> fi'-
Lapit Ph. eß denum Dei 303. fi fient ,r! /
Eim tnarequistta Vocan Lap. Ph. praparatt» tur tres lapides loz.cur di- tris (fifornacsbus easur mineralis Vegetabi- fi (fi Gebers ig» 01 * lis (fi aut malis z,i. sidfi-Lap.Vh. Aethnames milltudinemTrinttatisfa- natura mtraculu > fi ßm 339. Ex duabus sub- fimplicifiimum \fit

INDEX
Lap. Pk// quocunque ttmpo Materia prima eflßnntus Vni- re um« m bere 44 9 Mersatu beste jua befiitus
Lap. Ph. refertu facitis- ?6o Sal natura m se continet 6S9.
Lapis mineralis quid Jit 701
Laton leo ruber [uccus ruber
;r/
Laße continui insanabilis
6*7
Lineamenta m fronte manibus (fi altu partibus habent figmfic at tonem pro
145 Ei tu nomina diversa. J46. Sola dat auro exuberantiam perfelitonu ad generandum 146. continet tria principia hypostatica omnium rerum iyj.tJon tfl afttba nec ullum generationis modum cau/are po- tetlßneßunta 1Z7 Peripateticorum materia prima eflfere mhtl 147
pterimc/ligcntias influen- Ma ena Philosophica cB unt- tes calefies 7 'berfale quoddam corpus
Limus aer, expostus lapillos manuum labore prapara-
(fi bermes producit 44 tum iüS
Lilium tnter[pinas Zrz Materia prima (fi ultimk
Lumen inaccrßibile ut nobu 128 /unt tenebratta Lapis 22 Materia Lapidis Ph- non est Lunam de firmamento trahe- eadem qua metallorü pri-
re (fi pro compositione Lap. ma 40z
Ph. super terram adducere Magnefia quid fit 47;
oportet 173 Mana Prophttffa tnterloiu-
Luna significat Salem Ph. 98 tto 479
Luna crejcentu (fi decrtfccn- Matena deß illatio (fi fator tis ratio 17 fecum joo
Lucis proprietas (fi esse Ilus Materia ubi non mb ematur | summi 377 Ji4
Ludus [eu faxtfragm (terus Materis. Ph.separatio 11$
Paractlfi 454 Materta Lapidis eur Antime-
Lutumadbafit. 557. mum dtila 575. cur metat-
i Itca dicatur 309
M» Materia cruda Lap.Ph. qualt-
\iAgiaresteitumundtcce- t as (fi quantitas 309 lestis trat oltm fittn-Materta Lapidis proximioris tiasanQa 30 declaratio 311
Magisterium perscitum ex Mattria prima (fi secunda ! [anguine humano 286 differentia 32S
’ Maro cur lachrjma Saturni Materiaforma externa 33*
' dicatur 122 Materta metallorum (fi ma ~
Mare an fit stertit 136 dm generationis tUoru 3°S
Materia proxima tfj httmidi- Materia pnrna fit polt contos aQl<ba 298 junli tonem 5 °*
Vol. 6. Ddd Mato •

I N D
Materia prima metallorum ex cetitro terra ignem ater- num attrahis 367
Materia Cf forma L. Ph. elu- cidatio 370
Materia proparattesuper terra
E X
referitur sufer terra * 7 *
Et ita mjpijjdtio est nectß» . ria 178. Cum sulphure juniiue esi femen metae 1 , cum (aptent um ahäi r »" 1 proflat.
31S Mercuri/seucctli Ph. exaltt‘ Materia fautitai 320 tu
Maturatio metallorum tS Mercuruu Ph.longtßimoiel» aurum Volatile z6l pore fixatur in generatf
Maturatio materia cum Jpe- ne metalli r
culo 483 Mercunu* simplex Ü" duf l».
Mercurius 9. in f lumbum fu- tut diher/um eput faci» 11 '
sum intelita > calcmatto- 176.449.
hem impedit 47 Mercunuafimplex ex pri
Meridiei tu lenam partem piit terreni* 4 ^
sumitur 81 Mercuruu simplex ex dat».
Medta aeris regio coquit aqua coelesti ^
fluktuiern 132 Mercuri)'congelatio ȧ
Media substantia materio e- Mercuruu currens rubes ^ mutum rerum primo $zi albm ex auro 4 |(
tdcrcmzch e 0 thromu Dei 101 Mercurij hihifixatio ' f
Mercurius Ph. eflspiritus seu Mercuriorum duorum »»' it anima mundi. 148. Qutd rumhtrtue ° p
fit 399.16 o.Nonfotesl ex a - Mercurij h. uncia una jis, liqua substantia trium re- coli a [imper eundem
gnorura extrahi 16I stateffeilum . ,
Mercuruu auri, ex radiis So- Mercurij hulgtherstcoloi^f lu (J Luna aharumfyflel- neratio gi
larum mutuatur 161 Mercuruu quo nobit ,or
Mercuruu Ph.atiter extrahi transmutat facilior , non pete fi nist per magne- Mercurij transmutandt 1 ^ ttm ex chalybe Ph. 161 lirae exuenda „
Mercurj spiritui communit Melfllruum hegerab/lee dementatu magnorum lu- cejjartum (st rei }l i
mtnarium femini esi sub- annjtud .. (j
jtSut 176 Menstruum hegetabi 1 ^
Mercurij communit conhcrsto minerale ^ 4 t s r
m altam naturam decla- Menstrui conditio q" e ratur exempli* 177 mam cupn at trant . flt ,
Mercurij communit Of uul- Me Atcus dubius i»p r »J c garttdifferentia 17.7. Com do ^ gsttt
munusemtne aun tmpro-Medicina f’itihers* Ejr»\ gnatur 177. Cemmnnu non este purgatsha 6 ? 9 ' jf ( di'
ejstlia 697
^ledic
bile
Messi
» 4 /
Metall
mei mit •n Me tur Metai uni 64 Meta,
/-»
Meta
cui
Meta
<>5
Meta
Sci
66
Meta
an
&
Met,
12;
W/
ta
m
•* Jk ri Met
Met
m
Met
r
7
Met
M t
1
Me

INDEX
**'d>cina Tbt. esseiltit hur*- •»* divers!effeftut 369I 7* ^‘les m tnbut regni* ?7> Metallorum mater non eil > Messias eilrepnasentatio le- terra ut VultArifiot ?SS Tt 1 hoVa,cujut Vagtna ei? ado- Metalla *ntc projeiltontm nat fecundum Hebraot '21 sunt purganda 30*
Metallorum mineralium Myrrhae oleum Vcftigiafiabiei mediorum gcnciatio ex hu- dielet 50
midoCf ficte 42 Mixttoper mmima l+S
‘n Metalles Ö" Lapidibm n* Myfiertum Ph.eß quasi ramut turapofutt secreta 64 arboris Vn* lyr> Ad pibt Met*U* destruü* ,sbla redt- fpeilat 45*
unt ad suurh splendor eih Miraculum H'ttmetu hur*- 64 cui* superant 4*1
Metallica mVestigationucau- Mtntra crescuht 724
/•* 64 Minerals* ahtmaltbut Cfi
Metall* alteratioutm indu■■ Vtgetabiltbm praftant 760 eunt prater aurum 65 Mtneralibut sollt consuetum Metall* ab ig„ e dependent eil aperire & conßrtngtrt 6 * 7S1
Met alleruht ßgnificatio in S. Mtcrocofmi rts adfixitatem Scriptura Q apud Poetat non ducuntur fint dunkel
66. Cfi apud Prtphtroi 74 altern* mtneralu tgnit •Metallorum praparatto eil additione 444
anima ipsorum extraVtrfio Mineralia cursuum firmle non £fi ertet raresailto 62* producant 767. Ortut ttlo- MetaUasunt Salta congelata rum^sg Sunt majora, nie» ity.sunt symbolum jnfiitia dia,minora 304
diftributtVaizp. Sunt ho- MintraliaVegetabiUbutpra- mogenea quia unit habent fiant 34t
radicem 304. Crescunt (fi Miner* pro dissolutione potitet multiplicantur 307 sumenda 73
** Metatin omntbutpoteitfit- Monticuli Ph. 550
ri Lapit 309 Modm quo elementa gene-
Met aliorum disserentia Tre- r ant sperrn* 437
Pisani 310 Montium Ö“ pallium ortut
Metall* auri C5f argenti ho- 35S
mini/unt cognata 341 Mundus sensitbtlit & mteUi- MttaUorum unio cum Vlane-j gibt lit 3,4
tu m exaltatione Cfi con- Multiplicatio naturaliter eil junllione 351 rebue indita ad speciei con-
**etaliorum mort 353 servationem 141
Metalla an mse inVicem mu. Multiplicatio L.Ph inVirtil-
temur murra 361 & quantitate fit <«*»
Metallorum matert* (fi for- noVaaquaPh. >5»
Odd * Mut-

INDEX
Multiplicationem metalloru NodtCuca Inditas *
stets materta prima 158 NuiriPia tnfantu reetns » 4 ‘ Mulnphcattenu ordo 429 fit per imbibitionts 1 Multiplicatio septena cum O.
lafteVtrginis 354 Bjeihtnet 7. contrd
P'
Multiplicatio graut fixt m
tem Hermeticam *
; 0 >
plumbo 47 Refionfiones .
Mutter & maritus fiunt sul~ objeihonct contra Paxa (t * phttr CS Mercurius com. 688
Ph.
Mundi seutalt tret 27 crfictis ’.J
Mundut elementarii & cale Occfie Spin tut, cjufq l i*^ ßis qutsupra Lunam dtei naturaconierfio eur mundutfenfitbtlis 17 Olcum plutnbt efl untH* 1 £ Mundet»senfibtlit Poetarum mttxtmu Jecretit R- W
' triplex eff CS rnp/ex seien- 6o
tta 1 8 Oleorumgrati edorte deß 1 .
Mundt tret InVifibilii erntest u tto ^
& Elementarii 32 Olet Ben reihficatto ^
Mundus inteHigibilis elf fica - Oleasteterem tto» plane «| tursgo lumtnit 89 nentta f j
Mundt contemptui in animo Oleum Ph. 213.214'^
'iere Phtlosofhanrte. 293 Oleum ad incerandum e<* A Mundus supertor (s inferior generis medicinae ^
eu 4. partibus compreben- Oleadsalibu» depurari ^^ detur 379 eflnon Vulgarie
Mundesenfibtlie cum in teilt • officium Filij artis ^ gibil/ cognatio. 120. olet Anumonij extralli 1 a
N, olei Salis com, esfeiht* dp
N Ar uh a per ret fimtlet Onirocriti qutd de aut 3 > g| operatur, unde /UVen- ruant f i
dum deber habere natu Operatio Ph. m Op er *'f.fti ramsslVtnrie ,7; Ph/ecunda efl ttnp tf >
Matura cum definit, ars met- Philosophia cognirt» pitpropteri.rationes 391 Operatio prima l’hst c,,r ' ^7. Matura media efl spiritus Bas~Vat.iB\Z.claVih ,l3 sp corporem, aut corpus Jstrt- Operatio secunda fi** 1 ^o- tuate 43Z mam mundi m * url
Matura naturam & >gnü 152 - tft
naturalis 436 Opui trium dterum *j fl fii'
Matura naturata 436 fermentatis poS 171 u ,)>
Nativitatum Ö* complexio - cattonem auf 11 *
uum rejtftto 349 Operationum dtVtrßi
Nigrum Nigrius nigroR.Lul- Philosophos Qf 3 '
Itf 29 »
Op
r°> , Op,
?om. o*5 t i o
179 Oblationes herbarum i* / , >
Or,
Or,
Pa
Vax
Pa
Pe,

INDEX
tyeraPh quodam longa,qua- Hebraornm ^ *#
dambrevsa 419 Philosophi f&pe salluntur 1»
Qpua trium mensum 5>k> ratiocinatione/ua >30 «* Operatione fecunda nihil Physiognomie mcerntudo 34* aliud elf addendum 299 Phtlojophta Hermettca qutd. Operatio prima tota tflfubh- fit *5*
mano /eustrbtiliatto usque Philosoph* cur salsa & tnuti- adeompofinonem 297 liascripfermt >53
Operationes qua post compo Philosophia cur fas icntta dc fittonem fiunt 297 Ha 39>
Ordines tres tn Compofinoue Pythagoras ex Mose secreta E.Ph, 254 dtxuna kauft I. Ejus nu-
Ordo ternua medicinarum merui quateruartm excel-
ex duobus metallis perfe lens >oo
279 Pietas is probet at decent Pkt- Ordo influentiarum Z78 lo/ophum 193
P. Pmguedo ptngueirneKt todte
T) Anacaea nsn excludit aha 57
* remedia 667 Psjcu Venattcu* m man 136
Particulare /»2»«««, tufim Pi/ies maris generantur (fi 33 2 nutriuntur ex aqua dulce
Particularia datur <fuasunt marii mixta/ecrere nat»'
ramt operis Ph brevioris ra >Z*
expeliartonie 153. Pjratechnia Hermettca fini*
Particularia non fiunt fine C scopus 39*
artifiirp Ph.cognir. one 153 Piperis SaKsolatsle ex ctrttc» Parttcularsacur tradita 255 externo, remedium stoma-
Particularia duo super Mer chicum 75a
curium ‘b prtms ordinis 276 philosophus Teutonicis* 642 Particulare tertium primi Plumbum in stannum muta*
0 rdtnu perfimpltcem sepa tur 69
rationem Elemetorum 276 Plantae qua ratione sn mari Particularia $ super 1nct.1l) a nafiantur 13*
tmptrfcil a fecundi ordsms Planta arida iterum utre- 2 7 7 Icent 4Z»
m Particularibus aurs fotu Planetarum snfirmamentoco- ttombus nudus eil usus 3S5 junllso attrahit ad se W- partes calefies l.ap. Ph. 43« 'eum ignem ceu 'istam Paliug#ndia/2fria/-»OT 452 Planetarum orbes, firma- * ersarum tptnto dejus combu- menta [eu pri mum mobile fltone 58 sunt aqua medta 377
Perl* ifi corallsa non debent Planetarum influentia ttt, calctnari >08 metalla contra morbos 76S
sectatorum trtplex diflmlho Planetarum coloret 77 2
Pdi » Pium-

I N D
Plumbum opacum transparentem htacynthtnum colorem nanciscitur IZ >
Plumbum eil matena Ph fett Aurum leprosum tnsolutione auferendum JU
Plumbum Philosophorum elf frtitbile hthargynum 316 Plumbum ‘vexatione! figntfi eat 76
Pluralitas Ph. de metaUu 305. 3 U
TonduSf» conjunihoneesl observandum 301
Pontani epistola de L. Ph. 4*7 Porosttatit materia »eceßttat 18+
Pulvis bombardiern 36
Praxis Grallei 3;;
Et Lapidis Adrop 478 PrxparationiyedWe eftmcum- bendum 301
Praparatto mtrabilu mate na Ph.super terra 318
Praparatto auriV.per Anti mentum 184
Pratscrvativi (st confortatiVi summi eondttto 690 Principia tn* chymicorü pro xtma 156
Principia metallica gtnera- tionusuntscttnda 296 Principiorum cognitio 155 Principia duo untVcrsalta creaVtt Dent tantum pro omnium rerum compostto ne materiam (stformam f . ignem (st ayuam 1<7 'Principia artu summa (st elaVis artit confisttt tn pra- paratiene(hintttt mtnera Iit Z69
Principes dect/tstudium artit Herme ttca 140
EX
Prothetu ffgypt iorum Projectionis modtte
16
5./
Pfocestut Laptdu Adr>f Purgatorium antma jj, Putrefactio metallorum rßt se Itcjuesailerum eil *^1
/* ri * ,
Putresaätonü seu soldi 1 { djptctet . ,*•
Putrefttfio (st alter*! 1 ^ siituenda
Putresashoinlocohu’ > » , fl
slrtolt (st laslit '* ,r £ >
SS6
Q!
Uinta estentia Ph <llf
SKpstctelicastnminarid tentia tn alium dued ^ Ss £. Praparatto (st Varia
Q E. eiut/fj nomina
QJ-Vegetabilie curtnW ^0 dicatur
R. . „ st
R Adiorum jtßrah d jt t Versitas (st
35 * 61
Raptui Prophetarum -jsst Radicet arboritfolari ! l ,JI phur (st MereurUd f
Receptaculum mfld tn .„r te sin eil terra f“* "Lest 1 * tu tnßar tUam *
pttf
Reductio in t rl ™*Tsrest*
fiam ertolex. R! jli
tf
l*
rtam triplex, tta authorum /
Rcdu&to metadm*'.^
umeam ,
sub/lanti‘t’*.N„i
Reget * trabt t (st
suos m Phitojofhi* R ^0 ttc.t tnß tenebant
Reduilitnitpull'it jj f{ ;

INDEX
Regeneratio nullafit sint pu- Roris Maialis irradiatio c uno trefsHione 169 speculo,tmdcfit aurum v»-
Resutatioflsectalitargumen- vumpro morbis & proje- rerum contra L, Ph. 206 (Itone Regenerationisexpltc*tto& Romanorum cultm dtVinus cauja 374 simplex tn principio ,2i
Regenerationes dtVerfa pro Rosae (si Tulip® csctnpluttc > transplantatione arboris in qutbusspiritus VnsVcr- Sotarss 170 falis determinatur per plu'
Regna tria omnium rerum 'viam
6S2 Rumani fucem tn Attt ^ crt '
Regna triatetum imperium fiens decident tn terra dut-
natur* continent 157 en 35®
Regula Helmontoc,iiproftudio S.
arcani Eyi tgntsVeflix tff IS. ^utd
Rbytmi da opere universali Jt sit 15.33. Ter calctnatum 5 11 liquescit in igne 46. Ha-
Reguli Anttmenii calcinatio bet ptnguem naturam 57 tn Sole 4*5 Salit Saturni cum aqua forti
Reiteratio Examinis metalli conjunfho vr
perCinerstium 78 Salis cupri usus magnos esi*-
Remedium ex aqua vita & cius proflat 74
saccharo pro rheumate >07 Salisuhssinfaerisietisludao- Remediumex/ale (si ove in , um & Ethnicorum 11$
febribus acutis 139 Sal more fitrbutum arcet ia ’9
Res mVtsihtlts VtstlsUb > fune Sal sub bitumine inflamma- certiores 93 biti latens »3
Rerum 'visibilium 4. dtflc- Salis marini Artificiosa conferentia 94 Hio 124. Ejusque destillati»
Repräsentativ 7. Planetarum qua omnifalfedme exustur tnsuttjpharts 33 S 12$
Res naturales ex aqua (si igne %i\ßmbolumjtißiti* » amice- conflant teste Htppacr. 156 tia gratitudtnis iz~ ' Resuscitatio terra Virgine* pofl ealcinattonem sit per smbebitiones ,**
Restauratores artis Herme-
ttea 19z
Res fenfibtles ad intelligibi
. irS.
Ejus qualitates 126. Habet partes duae Viscosam ($ igneam 127. Anima W/» ficantit Vicem agit 12t. An sit sterile 131.13*. Pigypttj illud aVerfantur 12S
les nos evehunt ~ ^7 h^Mannum m terra dullv
Rcve\at\o myjlcrii ex Textu bus proprto caloredtg ) Bernhardt TrevsJ. 334 *d mtnetarum pro ^ ReVclatiants mysterii finis nem transmutatur duplex J 517 Sal fert,lituus caus*
Vdd 4

I N D E X
Ad bonam (fi malam par- a Sale nitri no ab aquis pr> et ' trm applicatur i}S dttVmmin dquis nitroy 1
Sal 4 Sulphure & Mercurio 755 t
principiis Philosophicis uon Satrx Scriptura fintßra excludmr 306 pltcatioRabbi Sctomenis* 1
Salis vini transmutattoreci- plumbo & *uro 7 *
proca 364. S. Scrtprur* eiHI.yditte lapd
*X S 'lc quolibet Mercurius 106
ptaparurt potest 401 Scala ad mundum calefit** Salium triu.n Armontaet (eufimpltctera elementa < s Ntrn ($ hxt ufut diVer Saxa Salma moneta loco f ftu 411 rant
CX Salibus Mercurius currens Salarnandra (eu infans Sold 437 nafcttur per c<Sju l nßione* > .
Sal cotn. e ff minerale 444 fixam JolVentis (fi fiold 1 Salis cnfialios de/hliandi mo- I<8
dus 47j Sanguinis humani aqua
Salis cam. usu* ad congelati- medicina 6”
dum MercunamVulgt 477 Scripturam templo Mineri* Sal Alcall Quid (it 603 Aegyptiorum
Salis Armomaci secretum 610 Secretorum trium reVelad* Ejm praparatto 6 II 2 10
Sal Natura: corruptum sana■ Secretum Praßtcum pdr^ 1 fur per medicinam unfVir- sumptus (fi magna utihl*' salem 0 87 ,», '(]
Sal quid sit 748 Secretum praßtcum alt*
Salium temperamenta dt^er- cum Mercuno ant mate >P
sayqi Eorum diVerfirai m Semen aftralt in terram f* tnbm regnis natui a 74S tricem decidit ist
Fixum, fernen planta ceu- Semen metallorum est r avet 7 49. yolattle,mJpit 1- phur metallicum (fi ,
tu Vim fitlVitur, fixum non rum nji\'um (fi ^
749 pruna metallorum 1
Sal Fixum Fhebarban djsen Semen prohficum requiri 1 ^ /enatn curat 749 ad generationem g
Salis fixi (fi Volatilis demon Semen meß auro *, y
ftratto m urttets 749 Sem-n (eu forma mH> tr *
SaiVolatile effpeneiraisonrt 353 fc ,
eaufd 752 Semen astrale seu form* >
Sal Petra (fi Nun sunt idem eundum natura (d* r * 75}. Incellts quod partta- pnetatem corpuofiu td btu adhtret ex terra exha- nam convenientem * ^
(at (fi tn nitrum cenVer- htt sct>*
fitur 75 } Stminattesemittis attnp^ 0

index
suam terram 4^ Solis proprietatessuntsilen-
lapidu effm aure (si dcre,illuminare,calefacere
arßkto iW Csi urere 97
Semen mineralium cil ex A- Solcur Luna miner appateat siris,td eil forma.fed mate- 98.
*•/* «at 45«-. /.//« maris Seite (si Luna utilitates 9*
^ 0o Solis commoda nr Kamsn
Separatio omnium elemento- fllotannuam injfreculcpo*
rum,emnium metallorum, site lumen d,<iinum cellt- nnimahum mineralium gitur quod Luna impetret.
(si Vegetabilium 251 Solueeelesiu (si terrestrisfym-
Separattonu elementarii me- pathia 4*3
dua hreVtor praftai longa Solutionis materia . (f suhlt ■
25« mattonu curriculum 355
'Separati* Salle urina d cerre- Solutions/ elf Volat ilifat so ftVo omnium particularum e-
Separarie aqua marina in jus minimarum <5*
Ventre terra in aquit dul- Solutio (si Coagulatio matt- cem (si Sal ,zü na Philosophica fulgaris
Septentrio a Cabalistia in ma- 374
larti partem sumitur 1 1 Solutio Ph. quid sit 379
Serpens tn deferto ereil tu cur Solutio yniVerfalis Jit ireVi antue suent 75 tempore ;8z
Silicis accrctioin phiala 132 Solutio aurifitfelum cum cor-
Stlex natura VmVerfali pro- rosiVo Philosophico 387
ximus elf frimageneratio Sei (si Luna conferunt femen nu 4Z3 Vegetabtltbus 401
Stltx , fecunda generationis Solutio auri tmitttt ß/lendo- 453 rem oculi* intolerabilem
Sitis hydropicorum ad qua/n- J06
duum ßstenda 473 Solutio seu separatio subjcift
Sympathia metallorum cum pr ma thjsicslsseis 529 homine causa 541 Solutio metallt naturalis (si
Sigillorum usu* in fnorbis 351 Violenta 621
j Signatura herbarum 351 Solutio continui triplex 692 j Solutio Metallorum in Sal Sophistarum errormfactenda i di/fiareif 63 medicina 266
bul 0' ignis purificant aerem Stellarum diversa nomina dt.
Versa* proprietates argw enSoleTrinttas 90 unt 106
Sol eil ignio ioelestio(si mundi Speculi usus /1* arte Ph. 484
sensibili* oculut (si cor 9, Spiritus KniVerfalie determt- <>‘uencomta 92 natur m particularem in
‘ u lamentum calore 95 amni Subjtilo trium rtgno-
Ddd 5 rum

INDEX
rum 144 Spiritu* Dn. ferebatur fixp > '
Spiritus mundt d/i»ofubjeflo aquis l 4 ?
nun potefl feparan 147 Sulphuris oleum, %iflrttf oh 1
Spiritu» jolus producit omnes majores habet Virtutes i 0 ' rettn materia 157 Artificiosa ejus deßill* 1 ' 1
Sput tat ab antma non eß iif- JO
unguendus quiafuntjyno. Sulphur Ph. eff pur tu (ß** ntma 159 turali» color cut humidd*.
Spiritu» Afiralü elf ignit a- uaturalts eB tufusaqu** lernt»» (aptemia di'vina Mercurius tncofumpttbtlie lucent 369 Sulphur (fi Mercurius ^ Spiritus munde incorporatu» nonexeludunt 3 °.
efl Spiritus Elohtm d Tn- Sulphur duplex in auro nttate creatu» 43z Sulphur Arabicum (fi B* ^
Spiritus mundt quo modo fit ganeum habent natu *^ mhomtne 434, Efl L. Ph. metallicam praapuum agent 435 Sulphur commune art> *, Spiritu» mundi extraiho pra- eß'aptum 360. Quid p e J ter partes efienttales homt- 47S. Ejus floris medit 1 "^ ni» etiam excrementa fi e- Ite JL.
flat 4 45 Sulphuris immaturi T'* ut
Spiritui mundi »n'beßrgatio ra capienda modus, *J j tn hemme per rationes (fifixatio **,,
duas 443 Sulphuri» Anttmonij
Spiritu» mundi Jeu 'vigor in - flto ^
ternu * tnJphndore/clt « 484 Sulphur Ph,<?* metalli» Spiritus Silii arm oniaci Jattx- fest i» potefl extrahi . ui tw (fi 'volatilis 60? Sulphur Ph. ex mtntT* (f .
Spiritus Vrinanotf datur Je d fixi» quoque extrahit*' Sal ejus Sio dem modo , t f
Spiritu» acidus in capitt mor- Sulphur Ph.etiam ex H* 1
I»
tuo quetrendus
615 hb. uolatilib.trahi 1 *'^^»'
Spiritus acidi corrofi'vt <virtu- Sulphuris Ph. fumn» f'
tes
616 ratio
f*
■tr *'
Spiritus Vim Virtutes qut Sulphuris Antimon! t 0 pj* correfivurn trans alembt- fho 1 b'1
cum'vexit 027 Sulphurum Origo
Spiritus Vm'versalis mundt Sulphuriscom.pr*p* r
7»Z. In quibusdam Jubje- T. CitBi
flu
i » magis abundat 764. Fit *T“ A no.ixMontifiti 11 *''^!V <orpo,rem,Frk(ltficdrcfiacit * 1 - paratu ad l*» omnia 770 minus cobujhbtlr *
Traft at ulus de Spirftu Vm- Tartan cum fulig , J , ' )ll k
•versah mundi 766 entia, ejusjjdeJl»*

INDEX
T&ffArus Ph> JP. 1 -ulltt *d fol- Terra ttntralts Jt AHTtW* i& %tndummet*tt 4 48 c*m seminatu* mtffccu*
Tartarus cum guataco ton- flutn frudum affert 446 junlius mires effeilus pra-Ter r a S>irg,nea ex terra non ■ftat 4 Q ex agua/unn debet 446
Tar tarnt ex ntgns uftuRiplei T<r>u Seraph eß Wertet fxut _ 47 1 fangutsLeonts ex terra tra-
Tcrta: tret natura cum tjua- mcnfiruo TniSitrJali
rutn una fpiritta tantum ^^.6
(e conjungit 25 Terra superficialis timofa in
Terra Surgo incorruptibilis A „e antmaltuU generant non elf Umuefed in omniü
centro tnclusa 44 Terra rubra Stersus Orientem
erra illa ex duabut fubßan- effofla efl terra Ph.Adamt- Terr* & arcna 45 ( a 4.4 S. Terra Laptdea 451
*/,. ineorru- yb,ruitißica 451. Höre tee-
r t ^ r ‘ lu sedibus non calca- l, ,mbuta 453
Terra t>L xa 43 Terra dulctt Cf fragrant ex
dtp,,ra, UrUm ^ ' V,!rt)m Sate communi 46$
Tersa nL L ' 45 Terrx metallorum , Vegeta bleue prap arata ex- lium Ö" animalium pra-
ClpttJemen metaUecum\f>7 parat,e 244 24j
Ac<]uißrio&praparattoe- -serra Catholica prxparari9 jmfunt toru magtßertiiW) pro dtJJblut tone auri 16t
TerraStirginea notet 171. Pra- Terra duplex habenda pro »- paratio ejus generalis 170 perePh. 546
Qutdfir 171. Cur Androgr Tcirac tlbepartttto $53
na. Hermaphroditae* Pro- Terra fix* efl loco fermenti theus , Cameleen & terra auri 'vel argentt $61
dicatur l 7 2 Terra proprietas (fi duplex
Terra Sttrginea efl capienda exptratto 76-
primyaatn Sol lüam intue- Terra materia pura efl inSti- atur 172 fibtlis 7 7 2
Terra S?irgtnea Jeu MercumTeß amentum Arnolds 446 cam.locue 172 Textus Bernhardt prima in *
Terra virginea primum m a- flruiho Graßet 312
tjuam , tjua evaporati in Theeria & pradica t.P. con- terram occulto modo con- ßstit inDiJfoluhone (ß ce~ Stertitur 173 agulattone >5 2
Terra Surgmea & atpua ficcaTetragonum Hippocratis assunt du0 Laptdts mßru- fetjuenditya dua}i 6. Tjtee menta 58 t
Terra Stern Ph, Versus Orten- T\c\Qi\it& just ex rebus corpora* fern fit* triplicent Salem Itbus desumitur *9*
habeat +G y Tinftu-

INDEX.
Tinilura aque tn corporibtu Vestimenta dttt hominis 1 quam tnßurtttbu, tn^tenr- Vtftitm rußtet eiusquefub*' rtpeteft 298 cula rubra Z24-V§
Tmftara ad album , aurum Vegttabtltum succi attrad' 1 metallicum facit mediet- 751 .
nate züü Vtftema qua salttur /alt
Ttrtftura totus mundtu in au- honte externste, quisalil**.
rum ttrtgi peteft 395 Spin tu Sanft o 84 '*
Ttnfturteefjefttufß ufiu 395 Via una plure, habet circa* 1
Transmutatio circulant me- <u i«r
talitrum fitrt nequttßne Vita&mmcltinonenibuiribiv ■^ putrefafttene 29/ Vn“ magna vi attra£tiva eftpr**
Tran,mu,an0 consistit tan v *f r sitKM v ,* PMesi{ , h Ucd«' tumtnSole (si Luna 342 '
Transmutatio “Varia Cff tut- y n ) t animarum exuberatarum rabtlit 364 terrufair catciuata ^
Transmutatio fyitri & calcie Vhna pueremm Ißtaei Hellentlr ■ worum 561 Vitrum efl Sal pxifimur» q ,<(
btrnnt etntre extrahitur , . ( t
V, Virtutes, t itrbt fiat r» cccl* yj
dtgcjhonu foluttorju yirtutet tußuentiarunt ccel«fi ,ttrn ty CU- toncvfitratM
prCum 272 Virtm fuptrtor & inftrior
Vegetationem & multtplsca- Vitrum maUtMt facere . t si
t tonem metaUorumfacsunt Vltriolum vi,,d ‘ ( . Philosophi 15 * UtoM&tUtristinm viril*
Ventat per.solaenrattonem e- p 6
hei nonpeteft 93 yitrioli generatio
Tinctura nulla ßt abs^Satur- ßanttat & media a » 1 no 319 compositionem
7 infturaaurtfucata & 'hera Via Sicca difficiles & baun* 425 . facilis
Tsnftura ferri tn aurum 429 Viae ficcse & humtdadtffert* Tmftura aurt extraftso con- ratio 5
tra communem opinionem Viaficcapf humtda refilh**^ 604 de metalla 1
Tmfturapracipuapro sanna- Vinum R.LxUq ,
te tarumque differentia ^mumPh,t.Uitformam metait .
M Vini Spiritu* Vulguru metali** 0 * ^
T.nfturarum extraftto cum yiu^iUatiseexm fotor 4 * ACjHA tfac$ HoUaudt $6j Vita: cibhreviatto & proUngAti* **
CH M - 1 .
trs
'71
P-:
P-;
39 .
Hia
1.2
fn
>1
fu]
tai
3 'f
pn
on
e»i
9-1
te
ca
pn
pn
ii'
P
de
in
P-!
prt
h*
l.n
P-<
P«
E«
asf
tei
74
P/

Errata corrigenda.
pAgHo.lin.u.dele*-9.154.1.28.910 du3cduasp.I63.l22. pro patt-
ociam Patefaciam. p.i68.1.i7-P ro i uftum i UÄ * in -P' , 7 0 - 1 - , *-P I ® te *
»ant terram p. 171. 1 . 26 . ante vocabulum Subjectum pone qftod. p. i?>> 26 .pt« tem res. p. ,76.1 zo.pro quaqur. p typ iz.pto vifovifa. k-r>8,,» margintX. 38. pro aptam aptum, p. 228.I. 2Z. pro quasquam.
?3.pto solubile solubilem, p.238.1.8. pto dluci dulci. p. 239. )• 39 .procaptle capite. p.24>i.l.35-procorpts corpus. p.25Z.l. z>. proam- I1 ' a 'n Animum. 9.281.1.43.96 prolpsi. 9.281.!.44-pto atri auti p. ?8j- ^ 26 . pro quamlibet quaslibet. p.2Z.l.l9 pro lefufas lfaias. p. 25. l.Z 9 - ktll conjunxi Conjungit p.zz.l. 2z.pt» bombatdio bombardico. p 39 - bi6. pto ipso ipsis, p. 43,1.20. pto cifcubuloctucibul». P- 47 - '■ 11 P r ® tulliam fuiionjs. p.51.1,22.pto Zonate Zoarc. p. 68 . 1 - 29 pto subtili* tato lubtUiato.p.73.1.i2.ptoCaIiflensCalistenes. p. 76. in margm I- 3 -pto electum Electrum. p. 77. l. 44.pt» ptopubl. populo.p. 103.1.24- ptoquosquo. p. 125.1.1.pro form* formas, p. 135.1. 8. pro omnem, omnium. p. 29 j.in margine pro a Deum ad Dcum. p.29Z.1.3S.pto cauls bautas. p .299. 1.23.pro macaüco metallico. p ;,z.l.ptoüt fuit.p.322.1.
du,s -P.332.p.25.pto multos inultö.p.13; l.;? !>to tettia pat- c l *'*ta. De tribus patribus duas destilla, p. 1Z6. in«»nrg.I.29.pto catcncttluscatbunculus. p.344.1. 9. pro Lundam Lunam p- 374 -'-i 5 - pto aliqu« aliquo modo, p.375.1.28.pto quia qui« Daus. p. 436. 1 - 23- Pranaturalcm n atutale.p.4}5.admar5!.l.*j.delePl>.p.458.l2.pr ou f u - » vfui. p. 46o.i, 34. pto avi autt. 9.4651. zo. pto dictus diebus.
? ,^?.'?'*'Pto ipso ipsi, in. p.472.1. 2. pro simii simili.p. 477- !• 20 -
. alus. p. 482.1.$.pro cotigulriui congeletur, p.503. 1 . ! 6-pto vati
jt hrnilUm ■!)■••» — —- '
t. ,09.. ^-v.gto-omiet vomtt. p.StZ-l. 9- P to bjtinkate haematite. p. 615.I. 38. pro atomarum aromaticum, p 616. 1.16. pto tractatam ficit tractatum fuit. p. 617.1.2. pto atete latete. p.623.1.t.pto8c nihil & stttihil.p.d;z. 1.2;. pro so solo- p. 6Z6. l.ZZ. pio illum illud, p.66z.l.i8.pto habimtum habitura, p,666.1.22.pr» graviter gnaviter. p.702.1.23. pto votiles volatiles, p. 708.1.4. pto afpetmatibus a spttmatibus. p. 724. 1. Ij. post exigue substitue par- p.725. 1.30. pto venditur venditum. 9.736.1.20.910810 81. p. 74*.in iwnrg.l 38.910 Chystcris Clysteris, p.743.1.1 pto acere facete. P'743.1.2.pron in. 7Zo.l.;2.pto curtum Cervum.
Levitra henevohu Uclor pro humanitate sua ipf'e emendare dignetur .
F I N I S,
1

:> 1 IfUi
•;^io3rirfsis;
, 4- fctfl
>r. . f 4 a, ;n
.**0 :.-4 ''W.
■ <■*•? 1 *]
■•*■ i'..: Si ■ j$: ■ '•' •
.* *?,-
■ SpH' \ii -t • v
"^S4!ÄVf ; " ?*'*#?-■ -
':"i
i*s. St'« -^.,•*■'■ ■■■'* . vp >• *.. »(■*»]# -JÄMf-f ■
Y< «>; -■ * .V' 1 '•'. »‘ ■'•■•■’,/ ‘
‘Ai: "-"'iLt'SefpIrv^^ ■;i Ä
■ V<». f ,.‘ k.‘ r
ir*
Kj.4»A ■*. ’■•«!.;
•4***'*?/ .■ >V
fcv/A

mm
M

■a*rr